1863.06.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΙΔʹ.

Τῆς 1 Ἰουνίου 1863.

(Σάββατον)

Ὥρα 9 Π. Μ.

Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέχει ὁ Ἀντιπρόεδρος Κ. Μεσσηνέζης.

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. Κ. Πρόεδρε, σᾶς ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν ἔχει ζητήσει ὁ Βατικιώτης πρίν.

§3ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν θὰ εἴπω δύο λέξεις. Παρετήρησα ὅτι εἰς τὰ πρακτικὰ ἀναφέρεται ὅτι ὁ Πληρεξούσιος Κοριζῆς ἀνεκλήθη εἰς τὴν τάξιν, ὡς κραυγάζων καὶ διαταράττων τὴν Συνέλευσιν· μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ σημειωθῇ τοῦτο εἰς τὰ πρακτικὰ, καθόσον δὲν προηγήθη ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως. Συμβαίνει ἐνίοτε εἷς Πληρεξούσιος νὰ κραυγάζῃ ταράττων τὴν τάξιν καὶ ὁ Πρόεδρος νὰ τὸν ἐπαναφέρῃ· μοῦ φαίνεται ὅμως ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ μένῃ τοῦτο ἐγγεγραμμένον εἰς τὰ πρακτικά. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, ὥστε νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀπαλειφθῇ.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε, Κύριοι, ὅτι ὁ Πληρεξούσιος Πόρου ἐζήτησε τὴν ἀπάλειψιν τοῦ μέρους τῶν πρακτικῶν τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ὁ Πληρεξούσιος Κοριζῆς ὑπὸ τοῦ Προέδρου ἐπανεφέρθη εἰς τὴν τάξιν θορυβῶν. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἂν παραδέχεται τὴν ἀπάλειψιν τοῦ μέρους τούτου τῶν πρακτικῶν.

§6ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§8Χ. ΟΔΥΣΣΕΥΣ. Μὰ αὐτὸ εἶναι δικαίωμα τοῦ Προέδρου.

§9ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Χθὲς ἐγένοντο δύο σκηναὶ θλιβεραὶ, μία μεταξὺ τοῦ Κυρίου Κοσονάκου καὶ Σωμάκη, ἥτις κατ’ ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ἀπηλείφθη ἀπὸ τὰ πρακτικά. Νομίζω, ὅτι ἐπίσης εἶναι καλὸν νὰ ἀπαλειφθῇ καὶ ἡ μεταξὺ τοῦ Κ. Θεοχάρη, Βούβουλη καὶ λοιπῶν, διότι εἶναι ἀναξιοπρεπὲς πρὸς ἡμᾶς.

§10ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀπαλειφθῇ καὶ αὐτὸ Κύριε Πρόεδρε.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν νὰ σηκωθοῦν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§12ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι...

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν θέσιν σας, δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον.

§14ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. Ἔχω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε.

§16ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. Χθὲς, Κύριοι, συνέβη ἡ σκανδαλωδεστάτη ἐκείνη σκηνὴ, ἧς εἶσθε μάρτυρες ὅλοι.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§18ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. Λοιπὸν τὰ πρακτικὰ λέγουν ὅτι ἐγὼ, ὅτε ἠγέρθην καὶ ἐζήτησα παρὰ τῆς Συνελεύσεως τὴν παραδειγματικὴν τιμωρίαν μιᾶς τοιαύτης πράξεως εἶπον, ὅτι ἂν δὲν μοὶ δοθῇ ἱκανοποίησις παραιτοῦμαι, τοῦτο λέγουν τὰ πρακτικά· ἐγὼ εἶπα, Κύριοι, ὅτι ἐὰν δὲν ἱκανοποιηθῶ δυσκόλως θέλω ἔρχεσθαι εἰς τὸν περίβολον τοῦτον, ἂν δὲν διατηρῆται ἡ τάξις ἡ ἀπαιτουμένη καὶ ἡ εὐσχημοσύνη. Δὲν εἶπα λοιπὸν, ὅτι παραιτοῦμαι.

§19ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ διορθωθῇ.

§20ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ἐπιφυλάττομαι προσεχῶς, καὶ ἐζήτησα μάλιστα τὸν λόγον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ διόρθωσις αὐτὴ, νομίζω, δὲν εἶναι παραδεκτή.

§22ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Ἔχω ἀντίῤῥησιν εἰς αὐτὸ καὶ μόνον Κ. Πρόεδρε.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν ἀποφασισθέντων δὲν ἔχετε τὸν λόγον.

§24ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Μόνον ἐν γένει.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν γένει δὲν ἔχετε τὸν λόγον, ἐπαναλαμβάνω...

§26ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Κύριοι, ἀντὶ νὰ φροντίζωμεν διὰ τῆς ἀπαλείψεως τῶν πρακτικῶν νὰ διορθόνωμεν τὴν διαγωγὴν πληρεξουσίων τινῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνταποκρίνονται ...

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ θέμα.

§28ΟΔΥΣΣΕΥΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Εἰς τὸ θέμα εἶναι Κύριε Πρόεδρε.

§29ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ προσβάλλητε τοὺς Πληρεξουσίους.

§30ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Εἶπα τινῶν. Λοιπὸν ἀντὶ νὰ φροντίζωμεν περὶ τῆς ἀπαλείψεως ἀπὸ τῶν πρακτικῶν περιστατικῶν τινων, τὰ ὁποῖα ἀπάδουν πρὸς τὴν ὑψηλὴν ἐντολὴν τοῦ πληρεξουσίου, φέρω ὡρισμένην πρότασιν τοῦ λοιποῦ νὰ λάβωμεν μέτρα, ὥστε τοιαῦτα ἀτοπήματα νὰ μὴ λαμβάνουν χώραν, τὰ ὁποῖα προσάπτουν μομφὴν εἰς τὴν Συνέλευσιν. Προτείνω λοιπὸν νὰ προστεθῇ ὡς ἄρθρον ῥητὸν εἰς τὸν κανονισμόν, ἤτοι ὡς δεύτερος παράγραφος τοῦ 21 ἄρθρου τοῦ κανονισμοῦ· πᾶς πληρεξούσιος, ὅστις δειχθῇ θορυβῶν, διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως, ἐκφέρων ὕβρεις κατ’ ἄλλου πληρεξουσίου, ἢ ἐπιβάλλων χεῖρα κατ’ αὐτοῦ, ἀποδοκιμαζόμενος παρ’ ὅλης τῆς Συνελεύσεως νὰ ἀποπέμπεται ἐκ τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ 30 ἡμέρας.»

§31ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§32ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρότασίς μου, διότι ἠμποροῦν νὰ ἐπαναληφθοῦν καὶ πάλιν τὰ ἀτοπήματα αὐτά. Χθὲς εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποχωρήσω ἐκ τῆς συνεδριάσεως ἀπὸ ἀγανάκτησιν, διότι ἔβλεπον πέριξ ἐμοῦ πληρεξουσίους, οἱ ὁποῖοι λησμονοῦντες, ὅτι ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου δὲν ἀνήκουν εἰς ἑαυτοὺς, παρὰ εἰς τὸ Ἔθνος, ἔβλεπον, λέγω, τούτους διὰ προσωπικὰ ζητήματα νὰ ἔρχωνται καὶ εἰς ὕβρεις ἀκόμη. Διατυπόνω ἀμέσως τὴν πρότασίν μου καὶ ἐγγράφως.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεφασίσθη ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀπαλειφθοῦν ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τὰ ἀφορῶντα προσωπικὰ πράγματα. Λοιπὸν τὰ πρακτικὰ θὰ διορθωθοῦν καὶ θὰ ἀναγνωσθοῦν αὔριον μὲ τὰς διορθώσεις αὐτάς.

§34ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνοεῖτε καὶ τὰ πρακτικὰ μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ Κ. Μουσούρου; Ἐὰν ἐνοῆτε καὶ ταῦτα, διαμαρτύρομαι.

§35ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ ὄχι.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως τὴν ληφθεῖσαν τὴν Τρίτην εἶναι αἱ ἀναφοραὶ τοῦ ἀγῶνος· κατὰ τὰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐλήφθησαν κατόπιν εἰς τὰς ἄλλας συνεδριάσεις, ἀντικείμενον εἶναι ἡ ἐπερώτησις τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου, ὅστις μοὶ ἀνήγγειλεν, ὅτι διὰ νὰ μὴν ἀποσπάσῃ τὴν Συνέλευσιν ἀπὸ τὰ ἀντικείμενα τὰ ἄλλα τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἀνακαλεῖ ἢ ἀναβάλλει τὴν ἐπερώτησίν του.

§37ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προσωρινῶς τὴν ἀναβάλλω.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεύτερον εἶναι ἡ ἐκλογὴ τῆς Σπάρτης καὶ τρίτον τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τῶν Ἀθηνῶν.

§39ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καὶ τὸ ψήφισμα περὶ τοῦ μακαρίτου στρατάρχου Γρίβα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ποῖον ἐξ ὅλων αὐτῶν θέλει νὰ ἐπαναληφθῇ.

§41ΤΙΝΕΣ. Ἡ ἐκλογή.

§42ΕΤΕΡΟΙ. Αἱ ἀναφοραί.

§43ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὸ Σάββατον προσδιωρίσθη ὡς ἡμέρα τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἀγωνιστῶν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ εἶπα.

§45ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Καὶ ἐγὼ ἐζήτησα τοὺς ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν διὰ νὰ κάμω ἐπερώτησιν, ἐν τούτοις δὲν βλέπω σημειωμένον αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§46ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ. Εἶχα καὶ ἐγὼ μίαν ἐπερώτησιν, εἰς ἀπάντησιν τῆς ὁποίας προσδιωρίσθη ἡ σημερινὴ ἡμέρα.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀντικείμενον ἰδίως εἶναι αἱ ἀναφοραὶ τοῦ ἀγῶνος καὶ ἡ ἐκλογὴ τῆς Σπάρτης. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν νὰ προηγηθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς Σπάρτης νὰ σηκωθοῦν· (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι)· Παρεδέχθη.

§48Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ ζητήσητε τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, Κύριε Πρόεδρε, πρὶν γείνῃ συζήτησις; ἡ ἡμερησία διάταξις εἶναι αἱ ἀναφοραὶ τοῦ ἀγῶνος· καταφεύγουν εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ εὕρουν δικαιοσύνην, καὶ ἡμεῖς τοὺς παραβλέπομεν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ Κ. Βενετσάνος διὰ μίαν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν· θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν.

§50ΠΟΛΛΟΙ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπεφασίσθη· ὅλαι αἱ ἐπερωτήσεις ἀναβάλλονται.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Σπάρτης.

§52ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον δι’ ἓν νέον πρᾶγμα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ διακόψωμεν τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, ἀλλ’ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ζητεῖ τὸν λόγον δι’ ἓν πρᾶγμα τῆς ὑπηρεσίας, συναινεῖ ἡ Συνέλευσις;

§54ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§55ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Κύριοι πληρεξούσιοι, διὰ τῆς προχθεσινῆς ἀποφάσεώς σας μοὶ ἀνεθέσατε τὴν προεδρείαν μιᾶς ἐπιτροπῆς· σέβομαι τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, ἀλλ’ ἕνεκα τῶν πολλῶν ἀσχολιῶν, τὰς ὁποίας ἔχω ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δυσκολεύομαι πολὺ καὶ δὲν θὰ ἠμπορέσω νὰ ἔλθω εἰς ἓν ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα περὶ τῆς προεδρείας τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἔχω ἀσχολίας πολλάς. Ἀπὸ χθὲς εἶναι ἀποφασισμένον νὰ συνέλθῃ ἡ ἐπιτροπὴ, καὶ ἐγὼ δὲν ἠμπόρεσα νὰ ὑπάγω· καὶ τώρα ἀκόμη μὲ περιμένουν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ μὲ ἀντικαταστήσῃ δι’ ἑνὸς ἄλλου, διότι δὲν θὰ ἠμπορέσω νὰ ἔλθω εἰς κἀνὲν ἀποτέλεσμα ἕνεκα τῶν πολλῶν ἀσχολιῶν· ἀπὸ τὰς ἓξ τὸ πρωΐ εἶμαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐξέρχομαι εἰς τὰς ἓξ τὸ ἑσπέρας. Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν του ὁ Πρόεδρος Κύριος Διομήδης Κυριακοῦ.

§56ΜΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἡ ἰδία ἐπιτροπὴ νὰ ἐκλέξῃ τὸν πρόεδρόν της.

§57ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Καὶ ἂν παρουσιασθῇ περίστασις νὰ δώσω πληροφορίας, εἶμαι ἕτοιμος.

§58ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἤμην ἐδῶ κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, καθ’ ἣν ἀπεφασίσθη ἡ δωδεκαμελὴς αὕτη ἐπιτροπή· νομίζω ὅμως, ὅτι ἀπεφασίσθη νὰ συνεδριάζῃ ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν· ὥστε βλέπετε, ὅτι πρέπει νὰ διορθώσωμεν τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην τῆς Συνελεύσεως καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι δωδεκαμελὴς ἐπιτροπὴ νὰ συνεδριάζῃ ὑπὸ τὴν προεδρείαν ἑνὸς ἐκ τῶν ἰδίων μελῶν, καὶ οὐχὶ ὑπὸ τὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, διότι σήμερον δὲν δυνάμεθα, χωρὶς νὰ ἀναιρέσωμεν, ὅ,τι ἀπεφασίσθη προχθὲς, νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μὴ προεδρεύσῃ τὴν ἐπιτροπὴν, διότι δὲν τὴν προεδρεύει ὁ Κύριος Μπότσαρης σήμερον, ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὥστε πρέπει νὰ διορθωθῇ ἡ προχθεσινὴ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως.

§59ΚΑΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εὐκολύνεται, φρονῶ, ὅτι εἶναι καλὸν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ προεδρεύηται ὑπὸ τοῦ Στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ τῆς πρωτευούσης.

§60ΔΑΓΡΕΣ. Ἡ Συνέλευσις ἐννοεῖ νὰ προεδρεύῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις ὡς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας γνωρίζει τὰ διάφορα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξετάζῃ ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή· ἡ ἐπιτροπὴ δὲν θὰ συνεδριάζῃ διαρκῶς, ἀλλὰ μίαν ἢ δύω ὥρας τὴν ἡμέραν, ἑπομένως φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι δύσκολον ὁ Ὑπουργὸς νὰ εὑρίσκεται εὔκαιρος δύω ὥρας. Τὸ θεωρῶ ὠφέλιμον, καὶ διὰ τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας, καὶ διὰ τὴν ἀληθῆ ἐφαρμογὴν καὶ ἐκτέλεσιν τῆς ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως νὰ μείνῃ ὁ Ὑπουργὸς πρόεδρος, καὶ μόνος του μάλιστα, Κύριοι, ὁ Κύριος Μπότσαρης εἶπεν, ὅτι θέλει νὰ προεδρεύῃ.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, βλέπετε, ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐπιμένει νὰ δώσῃ τὴν παραίτησίν του ἀπὸ τῆς προεδρείας τῆς ἐπιτροπῆς, μία ἄλλη πρότασις εἶναι νὰ διορίσῃ ἡ ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν κόλπων της τὸν πρόεδρον, τρίτη γνώμη εἶναι νὰ διορισθῇ ὁ Στρατιωτικὸς Διοικητής.

§62ΔΑΓΡΕΣ. Πρέπει νὰ ἔλθῃ μία πρότασις· «ἀνακαλεῖ ἡ Συνέλευσις τὴν ἀπόφασίν της ἢ ὄχι;» Ὁ Κύριος Μπότσαρης ὁ ἴδιος εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι «ἐγὼ ὁ ἴδιος μετὰ μιᾶς ἐπιτροπῆς δύναμαι νὰ ἐργασθῶ·» τώρα δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραιτηθῇ.

§63ΗΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐπειδὴ ἡ ὑπόθεσις, ἡ ὁποία θὰ διεξαχθῇ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, εἶναι λίαν σπουδαία καὶ ἑπομένως ἀναγκαίως τὸ πρόσωπον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν πρέπει νὰ προεδρεύῃ εἰς αὐτὰς τὰς ἀποφάσεις τῆς ἐπιτροπῆς, καθόσον πρόκειται νὰ ἀποφασισθῇ περὶ τῆς τύχης ἀνθρώπων ὑπηρετησάντων ἐπὶ 30 καὶ 20 χρόνους, θὰ παρακαλέσω τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν μὲ πᾶσαν θυσίαν νὰ ὁρίσῃ ὥρας, καθ’ ἃ νὰ δύναται νὰ παρευρίσκεται ὁ ἴδιος, ὥστε αἱ ἀποφάσεις τῆς ἐπιτροπῆς, διευθυνόμεναι ὑπὸ τὴν προεδρείαν του, νὰ ἦναι ὅσον τὸ δυνατὸν ἀνθρωπίνως δικαιότεραι· λέγω λοιπὸν καὶ ἀναγνωρίζω ὅτι ὁ Κ. ὑπουργὸς ἔχει πολλὰς ἀσχολίας, καὶ δικαιολογῶ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν φέρει, ἀλλὰ θὰ τὸν παρακαλέσω χάριν αὐτῆς τῆς σπουδαιότητος, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ ὑπόθεσις, νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§64ΥΠΟΥΡ. ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν Κ. Δαγρὲν, ὅστις εἶπεν ὅτι ἐγὼ ὁ ἴδιος εἶπον ὅτι θέλω νὰ ἦμαι πρόεδρος αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς. Ἔχει λάθος· ἐγὼ εἶπον, ἐπὶ τοῦ καταλόγου, τὸν ὁποῖον καθυπέβαλεν ὁ Κ. Δαγρὲς, ζητῶ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν νὰ μοῦ δώσῃ τὸν κατάλογον νὰ τὸν ἐπεξεργασθῶ· δὲν εἶπα ὅτι θέλω νὰ ἦμαι πρόεδρος· τώρα τὸ ἀκούω.

§65ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Θεωρῶ ὅτι ὑπάρχει μεγαλειτέρα ἐγγύησις, ὅταν αἱ συνεδριάσεις διεξάγωνται ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§66ΥΠΟΥΡ. ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν θὰ ἠμπορέσω, ὡς ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προεδρεύω τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἐπέρασαν δύω ἡμέραι, καὶ ἠμποροῦν νὰ παρέλθουν καὶ ἄλλαι 5 καὶ νὰ μὴ γείνῃ τίποτε, ἕνεκα τῶν κατεπειγουσῶν ὑποθέσεων, καὶ τώρα πάλιν μὲ προσμένουν εἰς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον· ὅ,τι πληροφορίας θελήσουν, νὰ παρουσιασθῶ ¼ ἢ μισὴν ὥραν, εἶμαι ἕτοιμος.

§67ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Νομίζω, Κ. ὑπουργὲ, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ ἀφήσητε τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ νὰ ἀναλάβετε αὐτὴν τὴν σπουδαιοτέραν ὑπηρεσίαν.

§68ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Κ. ὑπουργὲ, νομίζω, ὅτι εἰς τὴν τρέχουσαν ὑπηρεσίαν δὲν ἔχετε νὰ ἐξοδεύσητε πολλὰς ὥρας, ἐνῷ αὐτὴ εἶναι μία ἐργασία, εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ προεδρεύσητε.

§69ΥΠΟΥΡ. ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι θὰ δυσκολευθῶ, διότι νομίζω, ὅτι οὔτε ἐντὸς 15 ἡμερῶν θὰ τελειώσωμεν θέλετε νὰ τελειώσῃ ἡ ἐπιτροπὴ ταχέως; διορίσατε ἕνα πρόεδρον εἰδικόν.

§70ΛΑΠΑΣ. Ὅταν ὁ ὑπουργὸς λέγῃ ὅτι δὲν εὐκολύνεται, ἂς διορισθῇ ἕνας ἄλλος.

§71ΔΑΓΡΕΣ. Οὐδεμία ἡμέρα ἐννοεῖ ἡ Συνέλευσις, τοὐλάχιστον τὸ κατ’ ἐμὲ, οὐδεμία ὥρα νὰ παρέλθῃ ἀπὸ τὴν προσδιωρισμένην προθεσμίαν. Δὲν εἶπεν ἡ Συνέλευσις ὅτι πρέπει νὰ συμπράξῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν; Ὀφείλει λοιπὸν νὰ συμπράξῃ οἱοσδήποτε καὶ ἂν ᾖναι, δὲν εἶναι συγκεχωρημένον νὰ ἔρχεται καὶ νὰ λέγῃ ὅτι δὲν ἔχει καιρόν.

§72ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι, ἂν καὶ ἔχει ἐν μέρει δίκαιον ὁ ὑπουργὸς, λέγων, ὅτι ἔχει πολλὰς ἀσχολίας, ὅτι ὅμως κατὰ πρώτιστον λόγον εἶναι καθῆκον τοῦ ὑπουργοῦ αὐτὸ τὸ ἔργον, διότι ἀφορᾷ αὐτὴν τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, εἶναι ἀναντίῤῥητον· ἠμπορούσαμεν μάλιστα νὰ μὴ διορίσωμεν ἐπιτροπὴν, ἀλλὰ νὰ ἀναθέσωμεν τὸ ἔργον αὐτὸ εἰς μόνον τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν· ὅτι δὲ, ὡς λέγει, θὰ χάνῃ πολλὰς ὥρας, ὅτι θὰ λείπῃ, καὶ τὰ τοιαῦτα, δὲν εἶναι ποσῶς σπουδαῖα· διότι ἐννοεῖτε, ὅτι, καθὼς ἓν μέλος ἠμπορεῖ νὰ λείψῃ μίαν ἡμέραν, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ ἠμπορεῖ νὰ προβῇ ἐργαζομένη, οὕτω καὶ ἂν λείψῃ ὁ πρόεδρος ἠμπορεῖ νὰ ἀνατεθῇ ἡ προεδρεία εἰς τὸν πρεσβύτερον. Ὅτι δὲ δὲν συμβιβάζεται μὲ τὰ καθήκοντα τοῦ ὑπουργοῦ, τοῦτο δὲν ἔχει τὸν λόγον του διόλου καὶ ἀποδεικνύεται ἀνυπόστατον ἐξ ὅσων εἶπον.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἔλθωμεν εἰς ἓν πέρας· ὁ ὑπουργὸς ἐπιμένει παραιτούμενος.

§74ΔΑΓΡΕΣ. Ὑποστηρίζω τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐνόει καὶ ἐννοεῖ νὰ προεδρεύῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν μία πρότασις εἶναι, ἂν πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ ἡ Συνέλευσις εἰς τὸ νὰ προεδρεύῃ ὁ ὑπουργὸς, ἢ ἂν πρέπει νὰ ἀντικατασταθῇ.

§76ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Ἐκτὸς καὶ ἂν παραιτηθῇ ἀπὸ τοῦ νὰ ᾖναι ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, ὅσοι νομίζουν, ὅτι δύναται νὰ παραιτηθῇ.

§78ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε νὰ ἀναθέσῃ τὴν προεδρείαν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν ὁ Κύριος ὑπουργὸς παραιτῆται τῆς προεδρείας, ἐννοεῖται, ὅτι πρέπει νὰ παραιτηθῇ καὶ ἀπὸ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω, ἂν παραδέχεσθε τὴν παραίτησιν τοῦ ὑπουργοῦ ἀπὸ τὴν προεδρείαν.

§80ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Διαστείλατε τὸ ἠθικὸν πρόσωπον τοῦ ὑπουργοῦ ἀπὸ τὸ τοῦ Κυρίου Βότσαρη, διότι, εἰ μὲν θέλει ὁ Κύριος Βότσαρης νὰ παραιτηθῇ ὡς ὑπουργὸς, τότε παραιτεῖται καὶ ἀπὸ τὴν προεδρείαν τῆς ἐπιτροπῆς, ἄλλως τε δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ παραιτηθῇ.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναται εἷς πληρεξούσιος ἢ πολλοὶ ἀπέναντι ὅλης τῆς Συνελεύσεως νὰ ἐπιβάλουν τὴν θέλησιν. Λοιπὸν ἐρωτῶ ἂν παραδέχεται τὴν παραίτησιν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν στρατιωτικῶν ἀπὸ τὴν προεδρείαν.

§82ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα (θόρυβος).

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε. Λοιπὸν, Κύριοι, ὅσοι παραδέχονται τὴν παραίτησιν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ ἀπὸ τὴν προεδρείαν, νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Δὲν παρεδέχθη. Ὥστε ὁ Κύριος ὑπουργὸς μένει πρόεδρος...

§84ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤ. Τοὐλάχιστον νὰ μοῦ δώσητε παράτασιν.

§85ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§86ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Ὄχι. (θόρυβος).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται νὰ δοθῇ παράτασις 5 ἡμερῶν νὰ σηκωθοῦν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. (Συγχρόνως πολλοὶ φωνάζουν δὲν ἐνοήσαμεν).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Λοιπὸν ἀπεφασίσθη νὰ προηγηθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς Σπάρτης.

§89ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητῶ τὸν λόγον.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Καραγιαννόπουλος θέλει νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ἐμμένει εἰς τὸ ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν κατὰ πρῶτον εἰς τὴν ψηφοφορίαν αὐτὴν, ἢ ἂν πρέπει νὰ τῷ δοθῇ ὁ λόγος.

§91ΠΟΛΛΟΙ. Ἀπεφασίσθη.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐμμένετε, Κ. Καραγιαννόπουλε;

§93ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται τὴν πρότασιν (θόρυβος).

§95ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ἐρωτήσητε.

§96ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐμμένω, θέλω τὸν λόγον.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις δέχεται νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἀκρόασιν μιᾶς νέας προτάσεως;

§98ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι ἀποφασισμένον· ὄχι! (θόρυβος).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὴν ψηφοφορίαν. Τὸ θέμα εἶναι, ἂν δὲν λανθάνωμαι, τὸ ἑξῆς· ἂν πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ἐκλογὴ εἰς τοὺς δήμους Μελιτίνης καὶ Κροκεῶν, ναὶ ἢ ὄχι. Ὅσοι παραδέχονται.........

§100ΤΙΝΕΣ. Δι’ ἀναστάσεως.

§101ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι· δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὅσοι παραδέχονται, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἐπανάληψις τῆς ἐκλογῆς εἰς τοὺς δήμους Μελιτίνης καὶ Κροκεῶν, θὰ εἴπωσι ναί, ὅσοι φρονοῦν τὸ ἐναντίον θὰ εἴπωσιν ὄχι. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 195 οἱ 98 εἶπον ναί οἱ 96 ὄχι· εἷς ἠρνήθη ψῆφον.

§104ΤΙΝΕΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι.

§105ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, ἐτελείωσε.

§106ΠΥΡΛΑΣ. Προτείνω ν’ ἀφήσωμεν τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ νὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§107ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπετε ὅτι εἶναι 98 ναί· οἱ 97½ ἔχουν τὴν ἰσοψηφίαν λοιπὸν εἶναι καθ’ ἡμίσειαν ψῆφον περισσότερον Κατὰ τὴν χθεσινὴν νομίζω ἀπόφασιν ἐθεωρήθη ὅτι ἀπαιτεῖται νὰ ᾖναι ὁλοσχερὴς ἡ περιπλέον ψῆφος, διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία.

§109ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Τὰ προηγούμενα δὲν δεσμεύουν, ἐρωτήσατε δι’ ἀναστάσεως, ἐὰν πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία.

§110ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, δύω λέξεις. Βλέπετε ὅτι ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς τῆς ψηφοφορίας μᾶς φέρει εἰς τὸ αὐτὸ ἄτοπον πάντοτε καὶ ἡ συχνὴ αὐτὴ ἐπανάληψις καθίσταται τρόπον τινὰ, ἂς μοι συγχωρηθῇ ἡ λέξις, γελοία δι’ αὐτὴν τὴν ψηφοφορίαν καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως· λοιπὸν παρεδέχθημεν οὐχ ἧττον διὰ τῆς χθεσινῆς μας ἀποφάσεως ὅτι ἀπαιτεῖται τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς διὰ νὰ ᾖναι νόμιμος ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως, καὶ εἰς τὴν προηγουμένην ἐκλογὴν ἐγένετο διπλῆ ψηφοφορία, πρέπει λοιπὸν ἀναγκαίως νὰ παραδεχθῶμεν τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον παραδεχόμεθα καὶ εἰς τὰς ἐκλογὰς, ὁσάκις κατὰ τὴν πρώτην περίστασιν δὲν λάβωσι τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν, μετὰ ταῦτα ἰσχύει ἡ σχετική. Λοιπὸν λέγω ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἐπειδὴ ἡ ψηφοφορία εἶναι κατ’ ἐπανάληψιν, προτείνω εἰς τὴν ἐθνοσυνέλευσιν νὰ παραδεχθῇ τὴν σήμερον γενομένην ψηφοφορίαν ὡς νόμιμον, διότι εἶναι κατ’ ἐπανάληψιν (θόρυβος). Ἂς ἐρχώμεθα διὰ τῆς λογικῆς καὶ τῶν ἐπιχειρημάτων τοῦ ὀρθοῦ λόγου νὰ ὑποστηρίζωμεν ἕκαστος τὰς ἰδέας του, καὶ νὰ μὴ θορυβῶμεν. Νομίζετε ὅτι ἐγὼ σήμερον φέρων αὐτὴν τὴν πρότασιν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, θέλω νὰ ἐπιβάλω τὴν θέλησίν μου; ὄχι· ἀπὸ τὴν ψῆφον τὴν ἰδικήν σας, ἀπὸ τὴν ἀπόφασίν σας ἐξαρτᾶται.

§111ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πληρεξούσιε, ὁμιλεῖτε περὶ πράγματος δεδικασμένου ἤδη.

§112ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Φέρω λοιπὸν πρότασιν ὅτι ἡ παρελθοῦσα ψηφοφορία νὰ θεωρηθῇ ὡς νόμιμος διότι ἐπανελήφθη.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος ἀντίῤῥησιν;

§114ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κύριοι! οὐδεὶς νομίζω ἀγνοεῖ ὅτι οὐδεὶς νόμος δύναται ν’ ἀναφέρηται εἰς τὸ παρελθόν. Ἐγένετο ἀπόφασις καὶ συνεπείᾳ αὐτῆς ἡ ψηφοφορία ἡ πρὸ μικροῦ γενομένη θεωρεῖται ὡς μὴ ἀποτελοῦσα ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως· εἶναι λοιπὸν ὅλως διόλου ἄσκοπον καὶ παράνομον νὰ ζητήσωμεν ν’ ἀποφασίσωμεν τώρα ἂν ἀποτελεῖ ἀπόφασιν ἢ ὄχι. Ὁ Κ. Πετιμεζᾶς δύναται, ὀρθότατα ποιῶν ἴσως, νὰ προτείνῃ τοῦ λοιποῦ, ἐὰν ἐπαναληφθῇ δευτέρα, τρίτη ψηφοφορία, πῶς πρέπει νὰ θεωρηθῇ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς γενομένης ἤδη ψηφοφορίας νὰ προτείνῃ τοιαύτην γνώμην εἶναι ὅλως διόλου παράνομον. Προσέτι λέγω, ὅτι δὲν φθάνομεν εἰς ἄλλο ἀποτέλεσμα, διότι αἱ αὐταὶ ψῆφοι, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν κατὰ τῆς προηγουμένης προτάσεως, θὰ δοθῶσι καὶ κατὰ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ.

§115ΤΙΝΕΣ. Δὲν τὸ ἠξεύρομεν.

§116ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Τὸ ἠξεύρομεν. Διότι τίς θὰ ψηφίσῃ κατὰ τῆς ἀποφάσεώς του, καὶ ἑπομένως θὰ συναινέσῃ νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν ἀπόφασίν του ὡς ἀποῤῥιφθεῖσαν; Ἑπομένως αἱ αὐταὶ ψῆφοι, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν πρότερον ἐναντίον τῆς ψηφοφορηθείσης προτάσεως, θὰ δοθῶσι καὶ τώρα εἰς ἀντίκρουσιν τῆς γνώμης τοῦ Κυρίου Πετιμεζᾶ. Τὸ μόνον μέσον τὸ ὁποῖον προτείνω εἶναι ν’ ἀναβληθῇ μέχρι τῆς Δευτέρας διὰ τὸν ἀκόλουθον λόγον, διότι κατὰ τὴν Δευτέραν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκροτηθῇ ἄλλως πως ἡ Συνέλευσις, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ ἄλλο ἀποτέλεσμα.

§117ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Εἶμαι κατὰ τῆς ἀναβολῆς καὶ ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Πετιμεζᾶ. Ὁ Κύριος Γλαράκης ὑποθέτει, ὅτι ἡ Συνέλευσις θὰ εὑρεθῇ ἄλλως πως συγκεκροτημένη τὴν Δευτέραν, ἀφ’ ὅτι εἶναι σήμερον, καὶ νομίζει ὅτι πρόκειται ὡς εἰς τὰ δικαστήρια νὰ διαλυθῇ ἡ προελθοῦσα ἰσοψηφία διὰ τῆς προσλήψεως ἑνὸς νέου δικαστοῦ. Ἀλλ’ ὅλως διόλου δωρεὰν καὶ ἄνευ τινὸς ἀφορμῆς ὑποθέτει, ὅτι οἱ ψηφοφορήσαντες ὑπὲρ τῆς μιᾶς προτάσεως θὰ ψηφοφορήσουν καὶ ὑπὲρ τῆς δευτέρας. Ἀπόδειξις, ὅτι ἡ πεῖρα ἡ κοινοβουλευτική, ἡ αὐτὴ χθεσινὴ δοκιμασία, ὅσα εἶπεν ὁ Κύριος Γλαράκης, εἶναι, ὅτι χθὲς τινὲς τῶν ἀξιοτίμων Κ. Κ. Πληρεξουσίων ἐψηφοφόρησαν κατὰ τῆς γνώμης τοῦ Κυρίου Καλοῦ καὶ σήμερον κατὰ τῆς ἐπαναλήψεως τῆς ψηφοφορίας. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι οἱ Πληρεξούσιοι δὲν δεσμεύονται ἀπὸ τὴν ἅπαξ δοθεῖσαν ψῆφον, καὶ ἐὰν νομίζητε, ὅτι ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας δίδουν τὴν ψῆφόν των μὲ τὸ μέτρον τῶν κομματικῶν διαιρέσεων, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει, ὅ,τι ἐφαρμόζει τις εἰς ἑαυτὸν, νὰ τὸ ὑποθέτῃ πάντοτε καὶ περὶ τῶν ἄλλων. Ὡς πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Πετιμεζᾶ τὴν νομίζω ἐντελῶς νόμιμον, διότι δὲν πρόκειται νὰ ληφθῇ νέον μέτρον, πρόκειται νὰ ἑρμηνεύσωμεν χάριν ἐφαρμογῆς τὸν ὑπάρχοντα, καὶ ὁ Κύριος Γλαράκης κακῶς ἐξέλαβεν, ὅτι ὁ Κύριος Πετιμεζᾶς ἐνόησε νὰ δώσῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν εἰς τὴν πρότασίν του. Δὲν ἐννοοῦμεν νὰ ὁρίσωμεν ἄλλως πως τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα τελεσιδίκως ἐλύθησαν διὰ προγενεστέρων ἀποφάσεων. Ἐννοοῦμεν νὰ προσδιορίσωμεν διὰ τῆς ἑρμηνείας αὐτῆς καὶ νὰ λύσωμεν τὸ ὑπὸ διάσκεψιν ζήτημα. Ἄλλως τε τὸν Κύριον Γλαράκην φαίνεται τὸν διέλαθε μία σπουδαιοτάτη ἀρχὴ τοῦ νόμου. Εἶναι ἀληθές, ὅτι δὲν ἔχουν ἀναδρομικὴν δύναμιν οἱ νόμοι· ἀλλὰ ποῖοι νόμοι; ὁ κύριος Γλαράκης πρέπει νὰ γνωρίζῃ καὶ ὡς διδάκτωρ τῆς νομικῆς καὶ ὡς δικαστὴς, ὅτι ἀναδρομικὴν δύναμιν μόνοι οἱ νόμοι οἱ οὐσιαστικοὶ δὲν ἔχουσιν. Οἱ νόμοι ὅμως οἱ διαδικαστικοὶ ἔχουν πάντοτε ἀναδρομικὴν δύναμιν, καὶ περὶ διαδικαστικοῦ ζητήματος πρόκειται σήμερον ν’ ἀποφανθῶμεν. Ἑπομένως καὶ ὁ νόμος καὶ ἡ λογικὴ ἀποκλείουσι τὴν μέμψιν, τὴν ὁποίαν ὁ Κύριος Γλαράκης ἀποδίδει εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Πετιμεζᾶ.

§118ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω τὸ λογικὸν τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ καὶ τὴν σκολιὰν ὁδὸν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐνεπλάκημεν, συγχωρήσατέ μοι νὰ ἐπικαλεσθῶ τὸν κανονισμόν· ὁ κανονισμὸς λέγει ὅτι ἰσοψηφίας οὔσης ἀποῤῥίπτεται ἡ πρότασις· (Θόρυβος)· ἡ γνώμη του ἵσταται ἐν μέσῳ ἀμφοτέρων. Ὑποθέσετε διὰ μίαν στιγμὴν, ὅτι ἀντὶ νὰ ἦναι 98 πρὸς 97 εἶναι 97 πρὸς 97 κατὰ τὸν κανονισμὸν ἤθελεν ἀποῤῥιφθῆ ἡ πρότασις· ἀφοῦ λοιπὸν διὰ μιᾶς ψήφου ὀλιγωτέρας ἤθελεν ἀποῤῥιφθῆ, θέλετε μὲ μίαν περισσοτέραν ν’ ἀποτύχῃ; τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν. (Θόρυβος).

§119ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία· αὐτὰ τὸ ζήτημα χθὲς ἐλύθη, Κύριοι· 97 καὶ 98 εἴπομεν ὅτι δὲν εἶναι πλειονοψηφία, τὸ εἴπομεν, ἡ ἐπανάληψις τῆς συζητήσεως εἶναι περιττή. Θὰ γίνῃ τώρα ἐπανάληψις τῆς ψηφοφορίας 1, 2, 3, 20 φορὰς ὡς νὰ τελειώσῃ.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Γλαράκης προτείνει τὴν ἀναβολήν.

§121ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Τὴν ἀποσύρω.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν μένει τὸ ζήτημα, ἐὰν πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία.

§123ΠΟΛΛΟΙ. Θὰ ἐπαναληφθῇ.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ δώσω τὸν λόγον καὶ εἰς ἄλλους;

§125ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὅσοι παραδέχεσθε νὰ γίνῃ ἐπανάληψις νὰ σηκωθῆτε· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) παρεδέχθη. Εἶναι τὸ ἴδιον θέμα. Ὅσοι θέλουν τὴν ἐπανάληψιν θὰ εἴπουν ναὶ, ὅσοι δὲν τὴν θέλουν, ὄχι. Καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Κύριος Σπ. Ἀντωνιάδης. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε, Κύριοι, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας ἐψηφοφόρησαν 201, 101 εἶπον ναὶ καὶ 99 ὄχι καὶ 1 ἠρνήθη ψῆφον, ὥστε τὸ ναὶ ἐπλειονοψήφησε, κατὰ συνέπειαν τῆς ψηφοφορίας ταύτης θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ἐκλογὴ εἰς τούς δύω δήμους χωρὶς νὰ εἰσέλθῃ οὐδεὶς τῶν Πληρεξουσίων.

§128ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ διαταχθῇ ἀμέσως ἡ ἐκλογή. Καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Κ. Διομήδης Κυριακοῦ.

§129ΛΟΝΤΟΣ. (ὑπουργὸς τῶν Ἐτωτερικῶν). Κύριοι Πληρεξούσιοι, μία ἑταιρία ἀπέστειλεν ἐνταῦθα ἕνα τῶν ἀντιπροσώπων της, προτείνουσα ν’ ἀναλάβῃ τὴν διατομὴν τοῦ ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου. Ἐγένοντο προκαταρκτικῶς μεταξὺ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς ἑταιρίας αὐτῆς καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν αἱ δέουσαι συνενοήσεις καὶ διαπραγματεύσεις καὶ ἐτέθησαν αἱ βάσεις, ἐφ’ ὧν ἠδύνατο ἡ ἑταιρία αὐτὴ νὰ ἀναδεχθῇ τὴν σημαντικὴν αὐτὴν ἐπιχείρησιν. Ἀλλ’ ἐννοεῖται, ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις αὗται δὲν εἶναι ὑποχρεωτικαὶ, οὔτε διὰ τὴν ἑταιρίαν, οὔτε διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Διὰ τὴν ἑταιρίαν, καθόσον κανὲν συμβόλαιον δὲν ἔγεινε μεταξὺ αὐτῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ δὲ τὴν Κυβέρνησιν, καθόσον δὲν ἐδόθη ἡ δέουσα ἄδεια, τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν δύναται νὰ ἀποῤῥεύσῃ. Ὑποβάλλω κατὰ συνέπειαν ὑπὸ τὴν κρίσιν καὶ ἐπιψήφισιν τῆς Συνελεύσεως ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἂν ἐγκριθῇ, θέλει δυνηθῆ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔλθῃ εἰς ὁριστικὴν διαπραγμάτευσιν καὶ συμφωνίαν μετὰ τῆς ἑταιρίας ταύτης. (Ἀνέγνω τὸ Νομοσχέδιον ὡς ἑξῆς.) ΠΡΟΤΑΣΙΣ ψηφίσματος ὑποβληθεῖσα εἰς τὴν Συνέλευσιν ὑπὸ τοῦ πληρεξουσίου Πατρῶν καὶ ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κυρίου Α. Χ. Λόντου. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει. Ἄρθρον 1. Τῇ ἐγκρίσει τῆς Κυβερνήσεως δύναται νὰ παραχωρηθῇ εἰς ἰδιώτην ἢ Ἑταιρίαν ἀποκλειστικὸν δικαίωμα, ἢ προνόμιον, πρὸς διώρυξιν τοῦ Ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος ψηφίσματος. Ἄρθρον 2. Ἡ διάρκεια τοῦ προνομίου δύναται νὰ προσδιορισθῇ μέχρις 99 ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ περὶ παραχωρήσεως αὐτοῦ θεσπίσματος τῆς Κυβερνήσεως. Ἄρθρον 3. Ἐντὸς δύο ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ ἀναφερομένου θεσπίσματος, ἡ Ἑταιρία ὀφείλει νὰ κάμῃ ἔναρξιν τῶν πρὸς διώρυξιν τοῦ Ἰσθμοῦ ἐργασιῶν καὶ ν’ ἀποπερατώσῃ αὐτὰς ἐντὸς πέντε ἐτῶν ἀπὸ τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας. Ἐὰν ἡ Ἑταιρία δὲν κάμῃ ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν, ἢ ἤθελε μὲν κάμει ἔναρξιν αὐτῶν, ἀλλὰ δὲν ἤθελεν ἀποπερατώσει αὐτὰς καὶ θέσει εἰς πλήρη ἐνέργειαν τὴν διώρυγα ἐντὸς τῶν ἀνωτέρω ταχθεισῶν προθεσμιῶν, θέλει κηρύττεσθαι δι’ ἀποφάσεως τῆς ἁρμοδίας διοικητικῆς ἀρχῆς ἔκπτωτος τοῦ παραχωρηθέντος αὐτῇ προνομίου. Εἰς ἀμφοτέρας δὲ τὰς περιπτώσεις αἱ πρὸς τὴν Ἑταιρίαν ἐκ τοῦ Δημοσίου γενόμεναι παραχωρήσεις γαιῶν, γηπέδων καὶ λοιπῶν, περὶ ὧν διαλαμβάνει τὸ κατωτέρω ἄρθρον 5, ἀνακαλοῦνται αὐτοδικαίως, αἱ δὲ γαῖαι, γήπεδα κτλ. ἐπανέρχονται εἰς τὸ Δημόσιον. Εἰς τὴν πλήρη κυριότητα τοῦ Δημοσίου θέλουσιν ἐπίσης περιέλθει ὅλα ὅσα ἔργα τῆς διώρυγος ἤθελον κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἶσθαι τετελεσμένα, ὡς καὶ τὰ οἱαδήποτε ἱδρύματα, καταστήματα καὶ οἰκοδομήματα, ὅσα ἤθελον τυχὸν εἶσθαι συστημένα καὶ ἀνεγηγερμένα ἐπὶ τῶν ἐκτάσεων, περὶ ὧν διαλαμβάνουσιν αἱ παράγραφοι αʹ, βʹ καὶ γʹ τοῦ αὐτοῦ ἄρθ. 5. Ἄρθρον 4. Ἐὰν μετὰ παρέλευσιν τῆς κατὰ τὸ ἀνωτέρω ἄρθρον 5ετοῦς προθεσμίας ἡ διώρυξις ἤθελεν εἶσθαι περαιωμένη κατὰ τὰ ¾, ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ χορηγήσῃ πρὸς τὴν Ἑταιρίαν συμπληρωτικὴν καὶ ἀνυπέρβλητον προθεσμίαν ἑνὸς μέχρι δύω ἐτῶν, ὅπως ἐντὸς αὐτῆς φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον. Μετὰ παρέλευσιν δὲ καὶ τῆς προθεσμίας ταύτης, ἐὰν ἡ διώρυξις δὲν ἤθελεν εἶσθαι περαιωμένη καὶ εἰς πλήρη ἐνέργειαν, θέλουσιν ἐφαρμόζεσθαι τὰ ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ προβλεπόμενα περὶ ἐκπτώσεως τῆς Ἑταιρίας μέτρα. Εἰς τοιαύτην περίπτωσιν ἡ Ἑταιρία εἶναι ὑπόχρεως πλὴν τῶν ἀπωλειῶν, περὶ ὧν διαλαμβάνουσι τὰ ἄρθρα 4 καὶ 5, νὰ κατασκευάσῃ ἰδίαις δαπάναις γέφυραν κατὰ σχέδιον, παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐγκριθησόμενον, ὅπως συνδέσῃ τὰς δύω ὄχθας τῆς ἀνεῳγμένης διώρυγος. Ἄρθρον 5. Ἡ Κυβέρνησις θέλει παραχωρήσει πρὸς τὴν Ἑταιρίαν δωρεὰν αʹ) Τὰς ὑπὸ τῆς διώρυγος καταληφθησομένας γαίας ἐπὶ πλάτους κατὰ μέσον ὅρον μέτρων 80. βʹ) Τὰ γήπεδα ἐκτάσεως 120 χιλιάδων τετραγ. μέτρων, τὰ κείμενα ἔνθεν καὶ ἔνθεν τῶν πρὸς τὰς δύω θαλάσσας ἐκβολῶν τῆς διώρυγος, κατ’ ἴσας τέσσαρας μερίδας μήκους μὲν 300 μέτρων, πλάτους δὲ 100. γʹ) Τὴν ἔκτασιν τῆς θαλάσσης, τὴν ὁποίαν ἡ Ἑταιρία θέλει ἐπιχώσει, κατασκευάζουσα τὰ κατὰ τὰς ἐκβολὰς τῆς διώρυγος ἀπαιτούμενα κρηπιδώματα (quais) ἐπὶ βάθους θαλάσσης, τὸ ὁποῖον θέλει προτείνει ἡ Ἑταιρία καὶ τὸ ὁποῖον ὑπόκειται εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἄρθρον 6. Ἡ Ἑταιρία ἀπαλλάσσεται παντὸς τελωνιακοῦ τέλους εἰσαγωγῆς μηχανῶν παντὸς εἴδους, ἐργαλείων καὶ ὑλικοῦ πρὸς οἰκοδομὴν ὁποῖα καὶ ἂν ὦσι χρήσιμα εἴς τε τὴν σύστασιν καὶ τὴν χρῆσιν (exploitation) τοῦ ἔργου καὶ τῶν παραρτημάτων αὐτοῦ. Ἄρθρον 7. Ἐὰν ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν θέσεων, καθ’ ἃς θέλουσι γείνει αἱ ἐν τοῖς ἀνωτέρω παραγράφοις ά καὶ βʹ παραχωρήσεις γαιῶν, εὑρεθῶσι τοιαῦται, μὴ ἀνήκουσαι εἰς τὸ δημόσιον, ἡ Ἑταιρία ἔχει τὴν ἐξουσίαν νὰ προσκτήσῃ αὐτὰς δι’ ἐξόδων της, περιβαλλομένη ἐπὶ τούτῳ μὲ τὸ δικαίωμα τῆς βιαίας ἀπαλλοτριώσεως λόγῳ δημοσίας ἀνάγκης Νόμου. Ἐὰν δὲ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς διώρυγος τοιοῦτος Νόμος δὲν ἦναι ἐψηφισμένος, θέλουσιν ἐφαρμοσθῆ αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΤΖʹ ἀπὸ 22 Νοεμβρίου 1855 Νόμου περὶ συστάσεως σιδηροδρόμου ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Πειραιᾶ. Τοὺς ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ἀναφερομένους Νομάρχην, Πρόεδρον Πρωτοδικείου καὶ Δήμαρχον θέλουσιν ἀναπληρώσει ὁ Ἔπαρχος Κορινθίας, ὁ Εἰρηνοδίκης καὶ Δήμαρχος Κορίνθου. Ἐν τοιαύτῃ ὅμως περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις θέλει αὐξήσει ἀναλόγως τὰς ἐν τοῖς παραγράφοις ά. καὶ βʹ. τοῦ ἄρθρ. 5 παραχωρήσεις πρὸς ἀπόδοσιν τῶν ἐκτάσεων, ἃς ἡ ἑταιρία θέλει ὑποχρεωθῆ νὰ προσκτήσῃ ἀπὸ τοὺς ἰδιώτας. Ἄρθρον 8. Αἱ κατὰ τοὺς παραγράφους βʹ. καὶ γʹ. τοῦ ἄρθρου 5 γενόμεναι πρὸς τὴν ἑταιρίαν παραχωρήσεις γαιῶν θεωροῦνται ὁριστικαὶ καὶ μὴ ἐπανερχόμεναι εἰς τὸ δημόσιον μετὰ τὴν ἔκπνευσιν τῆς προθεσμίας τοῦ προνομίου. Αἱ γαῖαι αὗται, μετὰ τὴν ἐντελῆ ἀποπεράτωσιν τῆς διώρυγος, θέλουσι μεταβῆ εἰς τὴν πλήρη κυριότητα τῆς ἑταιρίας, ἥτις ἐν τοιαύτῃ μόνον περιπτώσει θέλει ἐξασκήσει ἐπὶ τῶν γαιῶν τούτων τὰ τοῦ ἰδιοκτήτου δικαιώματα· ἐξαιροῦνται τὰ καταστήματα καὶ λοιπὰ ἱδρύματα, τὰ συστηθησόμενα καὶ ἀνεγερθησόμενα ὑπὸ τῆς ἑταιρίας ἐπὶ τῶν ἐν τοῖς παραγρ. ά. βʹ. καὶ γʹ. τοῦ ἄρθρ. 5 ἀναφερομένων ἐκτάσεων, τὰ ὁποῖα ὡς ἐκ τοῦ προορισμοῦ καὶ τῆς χρήσεώς των θέλουν εἶσθαι παραρτήματα τῆς διώρυγος ταῦτα, παρακολουθοῦντα τὴν διώρυγα, μεταβαίνουσιν εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου μετὰ τὴν ἔκπνευσιν τοῦ προνομίου. Ἄρθρον 9. Πρὸς ἀνέγερσιν ἀποθηκῶν διαμετακομίσεως καὶ ἄλλων ἀπαιτηθησομένων δημοσίων καταστημάτων, ἡ Κυβέρνησις θέλει χορηγήσει κατὰ τὴν § γʹ. τοῦ ἄρθρου 5. Αἱ ἐκτάσεις αὗται ὁρίζονται κατ’ ἀνώτατον ὅρον εἰς 10,000 τετρ. μέτρα, ὧν αἱ θέσεις θέλουν εἶσθαι τῆς ἐκλογῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει ν’ ἀνεγείρῃ ἐπὶ τῶν ἐκτάσεων τούτων τὰ εἰρημένα καταστήματα ἐντὸς δύο ἐτῶν ἀπὸ τῆς περαιώσεως τῆς διώρυγος· ἄλλως ἡ ἑταιρία ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κατασκευάσῃ αὐτὰ δι’ ἰδίων αὐτῆς ἐξόδων, συμμορφουμένη πρὸς τὰς περὶ δημοσίων ἔργων διατυπώσεις καὶ διατάξεις, θέλει δὲ εἰσπράττει πρὸς ὄφελός της τὸ τῆς διαμετακομίσεως κανονισμένον δικαίωμα· ἅμα ὅμως τὸ δημόσιον ἀποδώσῃ πρὸς τὴν ἑταιρίαν τὸ παρ’ αὐτῆς δαπανηθὲν πρὸς κατασκευὴν τῶν καταστημάτων τούτων ποσὸν, γίνεται ἰδιοκτήτης αὐτῶν καὶ ἡ εἴσπραξις τοῦ τῆς διαμετακομίσεως δικαιώματος θέλει ἐνεργεῖσθαι παρ’ αὐτοῦ καὶ πρὸς ὄφελος αὐτοῦ. Ἄρθρον. 10. Ἡ ἑταιρία ὑποχρεοῦται νὰ κατασκευάσῃ δι’ ἰδίων αὑτῆς ἐξόδων δύω γεφύρας ἐπὶ τῆς διώρυγος, ὅπως μὴ διακοπῇ ἡ μεταξὺ Πελοποννήσου καὶ Στερεᾶς Ἑλλάδος διὰ ξηρᾶς συγκοινωνία. Τὰς δὲ θέσεις τῶν γεφυρῶν τούτων θέλει προσδιορίσει ὁ ἁρμόδιος ὑπουργός. Ἐὰν ὅμως ἡ ἑταιρία προτιμήσῃ τὴν κατασκευὴν ὑπογείου διώρυγος (troul) ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀντὶ δύω γεφυρῶν ἡ ἑταιρία θέλει εἶναι ὑπόχρεως νὰ κατασκευάσῃ μίαν μόνον ἐπὶ θέσεως, παρὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ προσδιορισθησομένης. Ἄρθρον 11. Μετὰ τὴν ἔκπνευσιν τῆς διαρκείας τοῦ προνομίου, ἡ μὲν ἑταιρία θέλει παραδώσει πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν διώρυγα μεθ’ ἁπάντων τῶν παραρτημάτων αὐτῆς, ἐν καλῇ καταστάσει στερεότητος τῶν ὀχθῶν αὐτῆς, διατηρουμένων τῶν ἐν τῷ ἄρθ. 14 τοῦ παρόντος νόμου ὁριζομένων κατ’ ἐλάχιστον ὅρον πλάτους καὶ βάθους, ἡ δὲ Κυβέρνησις θέλει πληρώσει πρὸς αὐτὴν τὸ ποσὸν δρ. 4 ἑκατομμυρίων. Ἄρθρον 12. Αἱ μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ ἑταιρίας ἐγερθησόμεναι τυχὸν διαφοραὶ θέλουν διαλύεσθαι δικαστικῶς μὲν, ἐὰν ἡ διαφορὰ ἐγερθῇ μετὰ τὸ πέρας τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ἔργου, καὶ τῶν παραρτημάτων αὐτοῦ, διαιτητικῶς δὲ, ἐὰν ἡ διαφορὰ ἐγερθῇ πρὸ τῆς ἐνάρξεως ἢ διαρκούσης τῆς ἐκτελέσεώς του. Ἄρθρον 13. Καθ’ ἣν περίπτωσιν ἀνασκαπτομένου τοῦ ἐδάφους πρὸς σύστασιν τῆς διώρυγος καὶ τῶν παραρτημάτων αὐτῆς, εὑρεθῶσιν ἀγάλματα ἢ ἄλλα οἱαδήποτε ἔργα καλλιτεχνίας ἢ τιμαλφῆ εἴδη, ταῦτα θέλουσι θεωρηθῇ ὡς δημόσια καὶ θέλουσι παραδοθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως κατατεθῶσιν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Μουσεῖον. Ἄρθρον 14. Τὸ μὲν πλάτος τῆς διώρυγος κατ’ ἐλάχιστον ὅρον προσδιορίζεται εἰς μέτρα τριάκοντα τέσσαρα, τὸ δὲ βάθος ὡσαύτως εἰς μέτρα ἕξ. Ἄρθρον 15. Τὰ πρὸς τὴν ἑταιρίαν πληρωνόμενα πορθμεῖα προσδιορίζονται κατὰ τὴν χωρητικότητα τῶν πλοίων καὶ κατ’ ἀνώτατον ὅρον ὡς ἐφεξῆς. 1) Διὰ τὰ ἀτμοκίνητα πάσης χωρητικότητος ἀνὰ 85 λεπ. δι’ ἕκαστον τόνον· 2) Διὰ τὰ ἱστιοφόρα, ἐὰν μὲν ἡ χωρητικότης αὐτῶν δὲν ὑπερβαίνῃ τοὺς 20 τόνους ἀνὰ 45 λεπ. δι’ ἕκαστον τόνον, ἄνω δὲ τῆς χωρητικότητος ταύτης ἀνὰ 55 λεπ. τὸν τόνον· 3) Τὰ τοῦ πολεμικοῦ Ἑλληνικοῦ ναυτικοῦ οἱαδήποτε πλοῖα δὲν ὑπόκεινται εἰς πληρωμὴν πορθμείων, ὡς καὶ τὰ μικρὰ πλοῖα τῆς ἀκτοπλοΐας ἢ παραχθίου ἁλιέως χωρητικότητος οὐχὶ ἀνωτέρης τῶν 3 τόνων. Ἐκτὸς τῆς ἐν τῷ ἀνωτέρῳ παραγράφῳ ἐξαιρέσεως, οὐδεμία ἄλλη τοιαύτη ἐπιτρέπεται, ὑποκειμένων ἁπάντων τῶν πλοίων ἄνευ διακρίσεως ἔθνους εἰς τὰ αὐτὰ πορθμεῖα. Ἄρθρον 16. Ἅπαντα ἐν γένει τὰ σχέδια τῆς τε διώρυγος καὶ τῶν παραρτημάτων αὐτῆς, ἤτοι γεφυρῶν, ὁδῶν, οἰκοδομῶν παντὸς εἴδους καὶ χρήσεως, κρηπιδωμάτων καὶ λοιπῶν πραγματοποιοῦνται μετὰ τὴν ἔγκρισιν αὐτῶν παρὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ἄρθρον 17. Ἡ Κυβέρνησις θέλει διαπραγματευθῇ μετὰ τῆς ἀναδεχθησομένης τὴν ἐπιχείρισιν ἑταιρίας καὶ ὁρίσει ἀπὸ κοινοῦ μετ’ αὐτῆς 1) τὴν γραμμὴν τῆς διώρυγος 2) τὰ πορθμεῖα, τὰ κατ’ ἀνώτατον ὅρον προσδιοριζόμενα τὰ ἐν τῷ ἀνωτέρω ἄρθρῳ 14. 3) τὰς σχέσεις τῆς ἐργολαβίας πρὸς τὴν στρατιωτικὴν καὶ ναυτικὴν διοίκησιν καὶ πρὸς τὴν ἀστυνομίαν, 4) τὰ περὶ μετοχῶν καὶ τῶν ὑποχρεώσεων τῶν μετόχων, ἐὰν ἡ ἐργολαβία παραχωρηθῇ εἰς ἑταιρίαν καὶ περὶ τῶν σχέσεων αὐτῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὸ κοινὸν, 5) τὰ ἀφορῶντα τὸ ἐφορευτικὸν τῆς Κυβερνήσεως δικαίωμα καὶ 6) τὰ περὶ πλήρους ἐξασφαλίσεως τοῦ διάπλου διὰ τῆς φωταψίας τῶν ἀκτῶν, ἅτινα εἰσὶν εἰς βάρος τῆς ἑταιρίας. Ἐπειδὴ, ὡς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, τοῦτο εἶναι τὸ προϊὸν προκαταρκτικῶν διαπραγματεύσεων μετὰ τῆς ἑταιρίας, ἡ ὁποία προτίθεται νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐργασίαν ἐπὶ τὸ ταχύτερον.

§130ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποῖος εἶναι αὐτός ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ἑταιρίας;

§131ΛΟΝΤΟΣ. Εἶναι Ἕλλην καὶ ἔχει σχέσεις μὲ Εὐρωπαϊκὰς ἑταιρίας καὶ μὲ ἐκείνην τοῦ Λεσέψ. Ἂν λοιπὸν ἡ Συνέλευσις ἐγκρίνῃ, παρακαλῶ νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ νομοσχέδιον ἐντὸς τοῦ βραχυτέρου δυνατοῦ χρόνου.

§132ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ τυπωθῇ.

§133ΛΟΝΤΟΣ. Συγχωρήσατέ μοι τώρα νὰ μεταβῶ εἰς ἕτερον ἀντικείμενον ἐπίσης σπουδαῖον, ἂν καὶ τοπικόν. Ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὑποβάλω, ὅτι ὁ Δῆμος τῶν Ἀθηναίων πρόκειται νὰ ὑποστῇ ζημίας σημαντικὰς, διότι δὲν συνεδριάζει ἐν αὐτῷ τὸ Δημοτ. Συμβούλιον. Σᾶς ὑπέδειξα τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ λάβητε ἓν μέτρον εἰδικὸν περὶ τούτου, ἱκέτευσα νὰ ἀποφασίσητε, ὥστε ἀπὸ σήμερον ὁ διορισμὸς τῶν δικηγόρων, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκη ὁ Δῆμος, νὰ γίνηται προτάσει τοῦ Δημάρχου καὶ ἐγκρίσει τοῦ Νομάρχου. Τοῦτο εἶναι κατεπείγουσα ἀνάγκη, καθόσον ὁ Δῆμος δικάζεται καθ’ ἡμέραν ἐρήμην (θόρυβος).

§134ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡ. Εἶναι καὶ ἄλλοι Δῆμοι.

§135ΛΟΝΤΟΣ. Ἱκετεύω, Κύριοι, τὴν Συνέλευσιν νὰ ψηφίσῃ τοῦτο, διότι ὁ Δῆμος τῶν Ἀθηνῶν εἶναι ὁ πρωτεύων τῆς ἐπικρατείας καὶ καθ’ ἃς ἔλαβον πληροφορίας κατεδικάσθη ἐρήμην εἰς ἑκατοντάδας χιλιάδας δραχμῶν καὶ δὲν ἔχει ἢ δύω τρεῖς ἡμέρας πρὸς ἀνακοπήν· ἔχει πολλὰς δίκας ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, αἵτινες πρόκειται νὰ συζητηθῶσιν ἐρήμην αὐτοῦ καὶ αἱ ὁποῖαι ἀνεβλήθησαν μέχρι τοῦδε, τὸ μὲν ἐξ ἀνοχῆς τῶν διαδίκων, τὸ δὲ ἐκ προτροπῆς τῶν Προέδρων. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν ὅπως λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ ἀποφασίσῃ ὅ,τι τάχιον περὶ αὐτοῦ. Ἀναγινώσκει τὸ Νομοσχέδιον ὡς ἑξῆς· Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις «ἡ κατὰ τὸ ἐδάφιον 19 τοῦ ἄρθρου 50 τοῦ περὶ Δήμων Νόμου ἀνατεθειμένη εἰς τὴν σύσκεψιν κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου κρίσις περὶ διαφορᾶς, ἀναγομένης εἰς τὰ δικαστήρια, καὶ περὶ διορισμοῦ δικηγόρων ἢ Νομοσυμβούλων, ἀνατίθεται προσωρινῶς διὰ τὸν Δῆμον Ἀθηναίων εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Δημάρχου, ὑποκειμένη ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τοῦ ἁρμοδίου Νομάρχου».

§136ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἔρχομαι Κύριοι, νὰ ὑποστηρίξω τὴν πρότασιν αὐτὴν, διότι μετὰ πολλὰς παρακλήσεις κατορθώσαμεν νὰ μὴ δικασθῇ σήμερον ἐρήμην ὁ Δῆμος τῶν Ἀθηνῶν, ὅστις ἔχει δίκας πλείονας τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου δραχμῶν, καὶ πιστεύω, ὅτι θέλετε κηρύξει κατεπεῖγον τοῦτο μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως τῆς ἄλλης προτάσεώς μου. Ὑπάρχει δὲ καὶ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἐκλογικῶν νόμων, διὰ τῆς ὁποίας θέλει ἀναπληρωθῆ τὸ Δημοτ. Συμβούλιον τῶν Ἀθηνῶν. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ πρότασις ἐκείνη θέλει φέρει συζήτησιν, ἂς ψηφίσωμεν αὐτὸ καὶ ἔπειτα τὸ ἕτερον.

§137ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι, (θόρυβος μέγας), δὲν ἀποβλέπει τοῦτο μόνον τὸν Δῆμον τῶν Ἀθηνῶν· παρουσιάζεται ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ μᾶς ζητεῖ νὰ ἐπιψηφίσωμεν πρότασιν ἑνὸς νομοσχεδίου τοῦ νὰ ἔχῃ τὴν ἄδειαν ὁ Δήμαρχος τῶν Ἀθηνῶν νὰ διορίζῃ δικηγόρους, διότι δὲν ὑπάρχει Δημοτ. Συμβούλιον, ὥστε νὰ γίνῃ κατὰ τὸν νόμον· πρὸ τούτου, Κύριοι, ἔπρεπεν ὁ ὑπουργὸς πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἰδέας του νὰ παρουσιάσῃ ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τὴν πρᾶξιν τῆς καταργήσεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου διότι καθόσον ἀφορᾷ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῶν Ἀθηνῶν, ὅτι μετὰ τὴν ἑνδεκάτην Ὀκτωβρίου συνεδρίασαν ἐξέδωκε πρᾶξιν ἀναγνωρίζουσαν τὴν νέαν Κυβέρνησιν καὶ ἓν μέλος μάλιστα αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ὑπετίθετο, ὅτι ἦτο τοῦ πρώτου συστήματος, ἔκαμε τὴν χειροτέραν κατηγορίαν κατὰ τοῦ Ὄθωνος. Κατόπιν ὅτε ἐξελέχθη ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἐθνοφυλακῆς, ὁ πρόεδρος τοῦ δημοτ. συμβουλίου καὶ ὁ Νομάρχης ἦτον ἐκεῖ· ἀνεγνωρίσθη, Κύριοι, τὸ δημοτ. Συμβούλιον ὡς μὴ καταλυθὲν, καὶ εἰς τὴν διατίμησιν τῶν καρπῶν μετὰ τοῦ Νομάρχου συνέπραττε καὶ ὁ πρόεδρος τοῦ δημοτ. Συμβουλίου· πρὶν λοιπὸν μᾶς παρουσιάσῃ ὁ ὑπουργὸς τὸ ψήφισμα, ὤφειλε νὰ μᾶς βεβαιώσῃ τὴν κατάλυσιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, πῶς ἐγένετο, ἢ ἂν κατελύθη κατὰ τὴν 11 Ὀκτωβρίου ὑπὸ τοῦ λαοῦ, ἢ ὑπέπεσεν εἰς ἄλλας πράξεις ἐγκληματικάς, καὶ ἐπῆλθε μία πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε δι’ ὑπέρβασιν τῆς ἁρμοδιότητός του, καὶ καταλύει τὸ δημοτικὸν συμβούλιον διὰ ῥητοῦ νόμου· λοιπὸν ἂν ὑπάρχῃ τὸ πρῶτον, ἔπρεπε νὰ μᾶς φέρῃ τὸ πρωτόκολλον τοῦ λαοῦ· ἂν ἡ δευτέρα περίστασις, ὤφειλε νὰ μᾶς παρουσιάσῃ τὸ πρωτόκολλον τοῦ Νομάρχου τοῦ ὑπουργοῦ, δι’ ὧν κατέλυσε τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, καὶ τότε ἐδυνάμεθα νὰ δώσωμεν εἰς τὸν Δῆμον τῶν Ἀθηνῶν τὴν ἄδειαν νὰ κάμῃ συμβούλιον. Σημειώσατε, Κύριοι, ὅτι ἕκαστος Δῆμος ἔχει ἴδιον Κράτος, καὶ ποτὲ ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἐπεμβῇ εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ Δήμου· πῶς λοιπὸν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὁσάκις ἡ Συνέλευσις θέλει, εἴτε αἱ Βουλαὶ, νὰ διευθύνουν τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, καὶ νὰ ἀποδοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν δήμαρχον νὰ ἐνεργῇ ἐν ὀνόματι τοῦ δήμου; Πρέπει νὰ εἴμεθα ἀνεξάρτητοι, πρέπει νὰ σεβασθῶμεν τὰ δικαιώματα τῶν πολιτῶν· εἶναι ἀδιάφορον, ἂν δὲν ἠμπορεῖ νὰ διορίσῃ δικηγόρον· ἠμπορεῖ, διὰ τῆς ἀποφάσεώς μας· δίδομεν τὴν ἄδειαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπεμβῇ εἰς τὰ δημοτικὰ, καὶ εἰς τὸν δήμαρχον νὰ διαχειρίζηται αὐτὸς τὰ τοῦ δήμου. Δὲν τὸ ἐγκρίνω· ποτὲ δὲν πρέπει νὰ ἀναθέσωμεν εἰς τὸν δήμαρχον καὶ μάλιστα τῶν Ἀθηνῶν, ὅστις ἔχει μεγάλην χρηματικὴν διαχείρισιν, καὶ καθὼς ἤκουσα ἐπὶ τούτου δὲν συγκαλεῖ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, ὄχι διότι κατελύθη, διότι δὲν συμφέρει εἰς τὰ εἰδικὰ πράγματα· αὐτὸ δὲν ἐπεμβαίνω νὰ ἐξετάσω, δὲν εἶμαι δημότης, οὐχ’ ἧττον ὅμως ἤκουσα παράπονά τινα ἀπὸ κατοίκους τινὰς καὶ δημότας Ἀθηναίους, ὅτι ἡ ἀρχὴ δὲν θέλει νὰ συγκαλέσῃ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, ἀλλὰ ζητεῖ νὰ καλέσῃ νέους συμβούλους, διὰ νὰ ἐπικυρώσῃ, δὲν ἠξεύρω τι· ἑπομένως προτείνω, ὥστε ἡ Συνέλευσις ἐντὸς τοῦ καθήκοντός της, ἐκπληροῦσα εἰλικρινῶς τὸ καθῆκόν της, ὀφείλει νὰ βεβαιωθῇ πρῶτον, ἂν κατελύθη τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ὑπὸ τοῦ λαοῦ, καὶ τοῦτο θὰ τὸ ἴδωμεν διὰ πρωτοκόλλου, ἢ ἂν τοῦτο δὲν ἔγεινεν νὰ μᾶς φέρῃ τὴν πρᾶξιν ἢ τὴν ἀπόφασιν, δι’ ἧς κατηργήθη, ἄλλως νὰ ἀναγνωρισθῇ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ὁποῖον ὑπάρχει.

§138ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, ὁ μόνος λόγος, τὸν ὁποῖον σᾶς φέρουν εἰς τὴν ἀπόῤῥιψιν τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ, εἶναι ὅτι δὲν κατελύθη τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ἐνταῦθα· τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές· ὑπάρχει πλάνη ὡς πρὸς τοῦτο. Ὅτε ἐπῆλθεν ἡ μεταβολὴ τὴν νύκτα τῆς 10 πρὸς 11 Ὀκτωβρίου τὸ πρωΐ, δὲν διελύθη ἀληθῶς τὸ δημοτ. συμβούλιον, διότι συνῆλθε καὶ συνέταξε πρᾶξιν δι’ ἧς ἀπεδέξατο ἐν ὀνόματι τῶν συνδημοτῶν του τὸ γεγονὸς ἐκεῖνο καὶ εὐχαρίστησε τὴν προσωρινὴν Κυβέρνησιν· τοῦτο ἐγένετο διὰ νὰ ἐπισφραγίσῃ ἔτι μᾶλλον τὴν ἰδέαν ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἦσαν σύμφωνοι εἰς τὴν κατάλυσιν τῆς δυναστείας τοῦ Ὄθωνος· ἔπρεπε λοιπὸν νὰ γείνῃ μία βεβαίωσις καὶ ἀπὸ τὰ ὄργανα ἐκεῖνα τοῦ πεσόντος συστήματος. Ἀλλὰ μόλις, Κύριοι, ἐγένετο γνωστὸν ὅτι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ὑφίσταται, καὶ μεγάλη ἠγέρθη ἀγανάκτησις τοῦ λαοῦ κατὰ τῶν μελῶν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου· ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισε καλὸν νὰ τὴν κατευνάσῃ, διότι δὲν ἐκρίθη συμφέρον πολιτικὸν διὰ τῆς βίας νὰ καταλυθῇ ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ τῆς πρωτευούσης· πρὸς τὸν λαόν λοιπὸν εἴπομεν, σταθῆτε, διότι ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ νόμιμα μέτρα πρὸς τοῦτο. Τί ἔκαμε τὸ δημοτικὸν συμβούλιον καὶ κατέστη ἀνάξιον νὰ βουλεύηται περὶ τοῦ δήμου; Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν πρᾶξιν ἐκείνην μετὰ τὴν φεβρουριανὴν ἐπανάστασιν, ἥτις εἶχε διεγείρει καὶ τότε ἀκόμη τὸν λαὸν κατὰ τῶν δημοτικῶν συμβούλων. (ἀποδοκιμασίαι, θόρυβος) Λέγω ὅτι κανὲν δημοτικὸν συμβούλιον δὲν ἐχορήγησε τόσα μέσα πρὸς ματαίωσιν τῆς ἐπαναστάσεως, ὅσον τὸ τῶν Ἀθηνῶν. Ἦτο ἀδύνατον εἰς τὸν λαὸν τῆς πρωτευούσης νὰ ἀνεχθῇ τοιαύτην κατάστασιν· καὶ σᾶς λέγω ὅτι, ἂν ἐγὼ ὡς Διευθυντὴς τῆς ἀστυνομίας, οἱ ὑπουργοὶ καὶ πολλοὶ τῶν πολιτῶν δὲν ἐμποδίζαμεν πᾶσαν ἐπίθεσιν κατὰ τῶν δημοτικῶν συμβούλων, καὶ τότε δὲν ἐλέγομεν πρὸς τὸν λαὸν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει λάβει ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα, ἡ κατάλυσις θὰ ἐγίνετο τὴν 12 καὶ προσβολαὶ κατὰ προσώπων θὰ ἐλάμβανον χώραν. Πραγματικῶς ὑπῆρξε σχέδιόν τι καταλύσεως, τὸ ὁποῖον τὸ ἀπέῤῥιψεν ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις, καὶ πάλιν ἐξηκολούθει ὁ λαὸς ἐπιμένων νὰ καταλύσῃ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, καὶ ἐπρότεινεν ὡς δήμαρχον ἕνα ἄνθρωπον, ὅστις δὲν ἦτο σύμβουλος· τότε ἐκλήθην παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ, καὶ ἔλαβον διαταγὴν νὰ ἐμποδίσω πᾶσαν περὶ καταλύσεως τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου πρᾶξιν· ἐδέχθη τὴν παραγγελίαν ταύτην, εἰπὼν ὅτι ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ περὶ τούτου καὶ νὰ διορίσῃ προσωρινὸν δήμαρχον, ἵνα οὕτω προληφθῶσιν ὅλα τὰ κακά· ἀφοῦ ἐπετεύχθη ἡ πρόληψις τῆς βιαίας καταλύσεως, διωρίσθη ὡς δήμαρχος εἷς τῶν δημαρχικῶν παρέδρων, ὁ ἧττον ἐνεχόμενος εἰς τὸ παρελθὸν, ὁ Κ. Κουτσικάρης.

§139ΠΑΝΟΥΣΗΣ. Καὶ αὐτὸς ἦτο τοῦ παρελθόντος συστήματος, ἦτο χειρότερος.

§140ΚΑΛΟΣ. Ἀπ’ ἐκείνης τῆς ἡμέρας κανεὶς δὲν ἐφάνη τῶν δημοτικῶν συμβούλων εἰς τὸ Δημαρχεῖον· αὐτὸς ὁ Κύριος Πανούσης ὁ σήμερον διακόπτων με ἦτο δημοτικὸς ὑπάλληλος καὶ ἤθελε πάθει, ἂν διὰ τῆς μεσολαβήσεώς μου δὲν ἀπετρέποντο πολλοὶ ἀπὸ τοῦ νὰ τὸν κακοποιήσωσιν, ὅταν συνελήφθη κρατῶν διάφορα ἔγγραφα, ἅτινα ἴσως ἤθελε νὰ διαφυλάξῃ, ὡς ἀφορῶντα χρηματικὴν διαχείρισιν· τὸν ἔσωσα εἰπὼν εἰς τὸ πλῆθος ὅτι ἀρκεῖ ἡ παῦσίς του. Ὑπῆρχε διαφωνία ὡς πρὸς τὸν σχηματισμὸν τοῦ συμβουλίου. Ἄλλοι ἤθελον διὰ κληρώσεως, ἄλλοι διὰ τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου. Τὸ τελευταῖον ἦτο ἀσύμφορον νὰ γείνῃ· ἦσαν ἐναντίοι οἱ περισσότεροι μεταξὺ αὐτῶν, ἤμην καὶ ἐγώ. Ἐντεῦθεν λοιπὸν τὰ πράγματα ἔμειναν ὡς ἦσαν μέχρι τῆς ἀλλαγῆς τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως. Μετὰ τὴν μεταβολὴν τῆς 9 Φεβρουαρίου ἐγένετο χρῆσις στρατηγήματός τινος, ὅπως ὑποχρεωθῶσιν οἱ ἐναντίοι νὰ δεχθῶσι τὴν διὰ κληρώσεως ἀντικατάστασιν, καὶ τὸ στρατήγημα συνίστατο νὰ διαταχθῇ ἡ συγκάλεσις τοῦ διαλυθέντος δημοτικοῦ συμβουλίου· τὸ στρατήγημα ἐπέτυχε καὶ εἰσήχθη πρότασις ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ μὴ ὑπάρχοντος Συμβουλίου καὶ οὕτως ἐπὶ τῇ ἐλπίδι νὰ καταρτισθῇ νόμος ἡ πρότασις, ὁ λαὸς ἡσύχασε.

§141ΠΑΝΟΥΣΗΣ. Ὁ λαὸς εἶναι φρονιμώτερος ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὸν παρακινοῦν.

§142ΚΑΛΟΣ. Πρᾶξις καταλύσασα τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον δὲν συνετάχθη, διότι δὲν ἠνέχθη ἡ Κυβέρνησις νὰ ἴδῃ νὰ γείνῃ ἐπίθεσις τοῦ λαοῦ κατὰ προσώπων, ἀλλὰ σιωπηλῶς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον κατηργήθη. Ἐνομίσαμεν, ἐπαναλαμβάνω, κατάλληλον νὰ γείνῃ πρόσκλησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν Νομάρχην, ἵνα οὕτω καταναγκασθῶσιν οἱ ἐναντία φρονοῦντες νὰ γείνῃ μία πρότασις, ἥτις νὰ ἐξασφαλίζῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Δήμου, καὶ ἅμα ἐγένετο αὐτὸ τὸ ἔγγραφον παρεδέχθησαν τὴν πρότασίν μου καὶ τὴν ὑπέβαλα ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως ἀπὸ τὸν Φεβρουάριον, ἡ δὲ Συνέλευσις τὴν παρέπεμψεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ἐκλογικῶν Νόμων· ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασίν μου καὶ ἔφερε νέον ψήφισμα. Ἔκτοτε ἔμειναν τὰ πράγματα εἰς ἣν εὑρίσκονται κατάστασιν μέχρι τῆς σήμερον, ὅτε παρουσιάζεται ὁ ὑπουργὸς καὶ σᾶς λέγει, νὰ λάβητε μίαν πρόνοιαν περὶ ἑνὸς μέρους τῆς κακῆς τοῦ δήμου καταστάσεως. Καὶ δὲν εἶναι αἶσχος, Κύριοι, αὔριον νὰ παρουσιασθῇ ὁ Βασιλεὺς καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ Δήμαρχος μήτε δημοτικὸν Συμβούλιον πρὸς ὑποδοχὴν αὐτοῦ;

§143ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποῖοι εἶναι σύμβουλοι;

§144ΚΑΛΟΣ. Εἶναι ὁ Σῖμος, ὁ Δραγούμης.

§145ΠΑΝΟΥΣΗΣ. Ὄχι, δὲν εἶναι ὁ Σῖμος.

§146ΚΑΛΟΣ. Εἶναι ὁ Ῥαγκαβῆς καὶ ἄλλοι.

§147ΠΑΝΟΥΣΗΣ. Ὄχι δὲν εἶναι ὁ Ῥαγκαβῆς· (θόρυβος).

§148ΚΑΛΟΣ. Δὲν μένει ἄλλο εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἂν θέλῃ νὰ προλάβῃ μεγαλείτερα κακὰ, παρὰ νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ ὡς ὑπάρχον τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον σιωπηλῶς θεωρεῖται ὡς διαλελυμένον, νὰ δεχθῇ τὴν διὰ κληρώσεως ἀντικατάστασιν αὐτοῦ κατὰ τὴν πρότασίν μου, ἢ κατ’ ἐκείνην τοῦ Κ. Κολιάτσου.

§149ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Εἴπομεν ὅλα τὰ δημοτικὰ Συμβούλια νὰ καταλυθοῦν.

§150ΚΑΛΟΣ. Ἡ γνώμη τῆς μειονοψηφίας πραγματεύεται περὶ ὅλων τῶν δημοτικῶν Συμβουλίων, ὅσα κατελύθησαν (θόρυβος)· κατατάσσει εἰς δύω κατηγορίας τὴν κατάστασιν τῶν Δήμων, ὅπου ὁ λαὸς ἐγερθεὶς ἐγκατέστησε νέας δημοτικὰς ἀρχὰς δι’ ἐπιτροπῶν, τὰς ἀναγνωρίζει καὶ ὅπου κατέλυσε τοὺς Δημάρχους καὶ τοὺς Παρέδρους.

§151ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Εἰς τί συνίσταται;

§152ΠΑΝΟΥΣΗΣ. Σήμερον, Κύριε Καλὲ, πρόκειται περὶ τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀθηνῶν.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ περιορισθῆτε, Κύριε πληρεξούσιε.

§154ΚΑΛΟΣ. Διὰ τῆς προτάσεως ταύτης δὲν θεραπεύεται, Κύριοι, τὸ κακόν. Δὲν προτείνεται ἢ ὁ διορισμὸς δικηγόρου, ἵνα μὴ ζημιωθῇ δικαστικῶς ὁ Δῆμος μὲ ζημίας ἀνεπανορθώτους. Ἡ πρότασις αὕτη δὲν ἔχει τι ἀντιβαῖνον εἰς τὸν Νόμον, δὲν ἀφαρπάζει δικαιώματα ἀπὸ τὸν λαὸν, ἀλλὰ σώζει τὴν περιουσίαν τοῦ δήμου. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι δι’ αὐτῆς τῆς προτάσεως δὲν πρόκειται ν’ ἀφαιρέσητε δικαιώματα, ἐξ ἐναντίας σώζετε αὐτά· δεχθῆτε ταύτην, ἀλλὰ συγχρόνως σκεφθῆτε καὶ περὶ τῆς ταχυτέρας ἀντικαταστάσεως τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου, ὅπερ, ἐπαναλαμβάνω εἶναι κατηργημένον, καὶ τὸ πρὸ τῆς 11 8βρίου ὑπάρξαν δὲν συμφέρει, οὔτε δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ καθῆκόν του.

§155ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἐξετιμήσατε ὅλοι τὸ κατεπεῖγον, τὸ ὁποῖον ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κατέδειξε, διὰ νὰ ληφθῶσι μέτρα πρὸς παράστασιν τοῦ Δήμου Ἀθηναίων ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, καὶ ὁ Κ. ὑπουργὸς πιστεύων καὶ αὐτὸς ὅτι ὑπάρχει αὐτὸ τὸ κατεπεῖγον μετέδωκε τὴν πεποίθησίν του εἰς τὴν Συνέλευσιν. Δὲν συμμερίζομαι αὐτὴν τὴν γνώμην καὶ ὡς δημότης Ἀθηναίων καὶ ὡς γνωρίζων τὰ τοῦ Δήμου· δὲν ἔμαθον ὅτι ἐδικάσθη ἐρήμην δίκη τοῦ δήμου Ἀθηνῶν ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου. Ἀπόπειρα μόνον ἐγένετο πρὸ 4 ἡμερῶν ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου νὰ δικασθῇ ὁ δῆμος τῶν Ἀθηνῶν, καὶ παρεστάθη δικηγόρος, τὸν ὁποῖον διώρισεν ὁ Δήμαρχος ἄνευ δημοτικοῦ συμβουλίου. Ὁ σκοπὸς, δι’ ὃν ἐγένοντο ὅλα ταῦτα, Κύριοι, δὲν εἶναι ἄλλος, εἰμὴ τὸ νὰ μείνῃ ἡ διοίκησις τοῦ Δήμου εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Δημάρχου, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει πλησίον του καὶ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, καὶ αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τοῦτο περιορίζονται, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη κατεπείγουσα νὰ παρασταθῇ ὁ Δῆμος ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων· ὅθεν κρίνει περιττὸν νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν ὑπάρχει ἢ οὐχὶ δημοτικὸν συμβούλιον· δὲν ἠξεύρω ἂν ἠμπορεῖτε νὰ δώσητε πίστιν εἰς τοὺς λόγους ἡμῶν τῶν πληρεξουσίων τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλ’ ὅταν δώσητε τὴν ἐλαχίστην πίστιν εἰς τοὺς λόγους ἡμῶν, θέλετε ἔλθει εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι πρόκειται νὰ καθιερωθῇ διαχείρισις Δημάρχου ἄνευ δημοτικοῦ συμβουλίου. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι ὀλεθριώτατον καὶ καταστρεπτικὸν καὶ μάλιστα διὰ τὸν Δῆμον Ἀθηνῶν, ὅστις ἔχει τοιαύτην διαχείρισιν ὑπερβαίνουσαν βεβαίως τὰς διαχειρίσεις παντὸς ἄλλου Δήμου, διότι ὁ προϋπολογισμὸς φθάνει περίπου τὰς 400,000 δραχμῶν, καὶ ὁ δῆμος Ἀθηνῶν εἶναι ὀφειλέτης μεγάλων ποσῶν, δι’ ἃ χρησιμεύει τὸ πεμπτημόριον τῶν ἐσόδων, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ πεμπτημόριον σήμερον πληρώνεται εἰς τοὺς δανειστὰς τοῦ Δήμου. Προσέτι ὑπάρχουν δημόται καὶ ἔμποροι διαμένοντες ἐν Ἀθήναις, μὴ ἀναγνωρίζοντες τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ δασμοῦ, διότι δὲν ἐνεκρίθη παρὰ δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ἐπαπειλεῖται λοιπὸν ὁ Δῆμος μεγάλην ἀπώλειαν χρηματικὴν καὶ ἐν τούτοις δὲν γίνεται φροντὶς πρὸς συγκρότησιν δημοτικοῦ συμβουλίου. Νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν πρέπει νὰ ὑποθάλψῃ τοιαύτην κατάστασιν, ἀλλὰ θέλει φροντίσει νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν Δῆμον εἰς κανονικὴν κατάστασιν, ὥστε ἡ διαχείρισις τοῦ δήμου νὰ ἐπαγρυπνῆται. Τώρα ποία εἶναι ἡ ὁ ὁδός; εἶναι διττὴ, ἢ νὰ ἐπαναφέρωμεν τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τὸ ὑπάρξαν μέχρι τῆς 10 Ὀκτωβρίου, ἢ νὰ προβλέψωμεν, ἐπειδὴ σήμερον δύναται νὰ φέρῃ μίαν πυρετώδη κατάστασιν ἡ ἐκλογὴ δημοτικοῦ συμβουλίου, προσωρινῶς περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ἠκούσατέ τινας ὑποστηρίζοντας ὅτι τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον δὲν κατελύθη, καὶ πραγματικῶς πρᾶξις καταλύσεως ἢ ἔγγραφον διαλύσεως δὲν ὑπάρχει· ἀλλ’ εἰς ἐπαναστατικὴν ἐποχὴν δημοτικὰ συμβούλια παύουν καὶ ἄνευ τοιούτων ἐγγράφων, καὶ νομίζω ὅτι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τῶν Ἀθηνῶν εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν, ἔχασεν ἐκείνην τὴν ἠθικὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ ἓν δημοτικὸν Συμβούλιον· ἔπαυσεν ἀπὸ τοῦ νὰ ἔχῃ τὸ θάῤῥος νὰ ἔλθῃ ἐν ὥρᾳ μεσημβρίας πρὸς συνεδρίασιν εἰς τὸ δημόσιον κατάστημα, καὶ ἂν εἶχεν αὐτὸ τὸ θάῤῥος, ἤθελε συνέλθει. Ὁ Δημοτικὸς Νόμος δίδει τὴν ἐξουσίαν καὶ εἰς τὸν Πρόεδρον τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου νὰ συγκαλέσῃ αὐτὸ, ὅτε δὲν συνεκαλέσθη ἐντὸς προσδιωρισμένης προθεσμίας ὑπὸ τοῦ Δημάρχου. Ἅμα λοιπὸν δὲν ἐτόλμησε νὰ τὸ πράξῃ, τεκμαίρεται ὅτι δὲν ἔχει τὴν ἠθικὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ δημοτικὸν Συμβούλιον. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι αὐτὸ τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον ἀπέναντι τοῦ Δήμου τῶν Ἀθηναίων δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, διότι ὑπάρχουν πολλὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀξιοσέβαστα καὶ τὰ ὁποῖα θέλουν ἐκλεχθῆ καὶ πάλιν, ἀλλὰ συμβαίνει ὥστε ἡ συνύπαρξις ἄλλων νὰ βλάπτῃ καὶ ἐκεῖνα· ὑπάρχουν λοιπὸν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀδύνατον νὰ συνέλθουν εἰς τὸ συμβούλιον, καὶ ἐξ αἰτίας αὐτῶν πάσχουν καὶ οἱ ἄλλοι, ἀλλ’ οὐχ ἧττον, εἴτε δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, εἴτε δι’ ἄλλον, τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον δὲν κατώρθωσε νὰ ἐνεργήσῃ τὴν ἐλαχίστην πρᾶξιν ἀπὸ τῆς 11 Ὀκτωβρίου· ἡ ἀργία αὐτὴ εἶναι ἡ κατάργησίς του.

§156ΠΑΝΟΥΣΗΣ. Τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον προσεκλήθη ποτὲ ὑπὸ τοῦ Δημάρχου;

§157ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἀκούσατε τί συνέβη. Ὅτε ἦτο τὸ ὑπουργεῖον Βάλβη, προσεκλήθη τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον, δηλαδὴ ὁ Νομάρχης διετάχθη νὰ ζητήσῃ τὴν συγκάλεσιν τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου, καὶ τὸ ἐζήτησεν ἐπανειλημμένως· νομίζω ὅτι προέβη καὶ μέχρι τῶν ὡρισμένων παρὰ τοῦ Νόμου ἀπειλῶν, ἐὰν δὲν γίνῃ συγκάλεσις τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἀλλ’ ἐν τοσούτῳ δὲν συνῆλθε.

§158ΠΑΝΟΥΣΗΣ. Πρὸς ποῖον ἔγραφεν;

§159ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἔγραφεν εἰς τὸν Δήμαρχον νὰ τὸ συγκαλέσῃ.

§160ΠΑΝΟΥΣΗΣ. Τὸ συνεκάλεσεν ὁ Δήμαρχος;

§161ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὄχι, ἀλλ’ ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἐπαναλαμβάνει καὶ σήμερον ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ Νομάρχου πρὸς τὸν Δήμαρχον τὴν ἐπιταγὴν νὰ συγκαλέσῃ τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ αὐτὴ δὲν ἐκτελεῖται, τί συμβαίνει; ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἐκείνην τὴν ἀναγκαίαν ἠθικὴν δύναμιν, ὥστε νὰ γείνῃ ἐκτέλεσις τῆς πράξεώς της, ὅταν πρόκηται περὶ αὐτοῦ τοῦ Συμβουλίου· διότι, ἐὰν εἶχεν αὐτὴν, τότε τὸ ὑπουργεῖον τοῦ Κ. Βάλβη ἤθελε κατορθώσει τὴν συγκάλεσιν.

§162ΤΙΝΕΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα, Κ. Καλλιγᾶ;

§163ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Θὰ ἔλθω εἰς τὸ ἀποτέλεσμα.

§164ΠΑΝΟΥΣΗΣ. Δὲν τὸ συνεκάλεσεν ὁ Δήμαρχος.

§165ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Κ. Πανούση, ἐζητήσατε τὸν λόγον καὶ ὁμιλεῖτε κατόπιν. Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι τοιαῦτα εἶναι τὰ στοιχεῖα, ἐκ τῶν ὁποίων σύγκειται τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον, ὥστε ἡ Κυβέρνησις, ἂν θελήσῃ σήμερον νὰ διατάξῃ τὴν συγκάλεσιν τοῦ δημοτικοῦ τούτου Συμβουλίου, ἐκλείπει ἡ ἠθικὴ δύναμις, διότι οἱ δημόται δὲν ἐπιθυμοῦν νὰ ἴδουν νὰ συνέλθῃ αὐτὸ τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον, καὶ ἐννοεῖται, ὅτι τότε ὁ δήμαρχος εὑρίσκει τὴν ὑποστήριξιν τῶν δημοτῶν καὶ δὲν ἐκτελεῖ τὴν διαταγὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἰδοὺ ποῦ φθάνομεν, εἰς τὸ νὰ ἔχωμεν Δήμαρχον ἄνευ δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ νὰ ἐρχώμεθα μὲ ἓν ψήφισμα, π. χ. μὲ τὸ ψήφισμα τοῦ παρίστασθαι ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, αὔριον μὲ τὸ ἄλλο περὶ τοῦ δασμοῦ τοῦ δήμου, καὶ μεθαύριον μὲ ἄλλο νὰ θεραπεύσωμεν τὴν ἔλλειψιν. Νομίζω ὅτι οὐδένα ἐκπληροῖ σκοπὸν τὸ νὰ ἐνδεικνύεται μία τοιαύτη ἐπιμονὴ τοῦ νὰ διατηρηθῇ τὸ δημοτικὸν αὐτὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον δὲν συνέρχεται. Διὰ ποίαν αἰτίαν νὰ λαμβάνωμεν τοιαῦτα μέτρα καὶ νὰ ἐπιβάλλωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν Νομάρχην; διὰ νὰ διατηρήσωμεν τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον; Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ συμφέρον διὰ νὰ γίνηται τόση προσπάθεια πρὸς διατήρησιν τοιούτου Συμβουλίου. Καλλίτερον καὶ ἁπλούστερον εἶναι, ὅταν δὲν ᾖναι ἄξιον λόγου, νὰ λάβωμεν τοιαῦτα μέτρα, ὥστε ν’ ἀντικαταστήσωμεν τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον. Τὸ μέτρον λοιπὸν, τὸ ὁποῖον προτείνω ὡς προτιμώτερον, εἶναι νὰ δεχθῶμεν τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξέθεσεν ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπὶ τοῦ δημοτικοῦ Νόμου, ἂν δὲν θέλητε ἐπὶ τῶν ἄλλων Δήμων, τοὐλάχιστον εἰς τὸν Δῆμον τῶν Ἀθηνῶν προσωρινῶς.

§166ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι, εἰς ὅλους τοὺς Δήμους.

§167ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἕως ὅτου δοθῇ ἡ ἀπαιτουμένη ἡσυχία καὶ γαλήνη, ὥστε ν’ ἀνανεωθοῦν δι’ ἐκλογῆς τὰ δημοτικὰ Συμβούλια· κατὰ τὸ παρὸν ν’ ἀναπληρωθοῦν ὅσα εἶναι πράγματι εἴτε διὰ πράξεως ὡρισμένης διαλελυμένα· νὰ ἀνανεωθοῦν δὲ διὰ κληρώσεως γενησομένης ἐξ ὅλων τῶν διατελεσάντων δημοτικῶν Συμβούλων Παρέδρων καὶ Ἐνόρκων.

§168ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐπ’ αὐτῆς τῆς γνώμης ἔχω μίαν τροπολογίαν, Κ. Πρόεδρε.

§169ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Συνέλευσις δεχθῇ αὐτὴν τὴν πρότασιν, εἶναι περιττὸν τὸ ψήφισμα περὶ παραστάσεως.

§170ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μένετε σύμφωνος μὲ τὸ ὑποβληθὲν ψήφισμα τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν;

§171ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὄχι.

§172ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πολεμήσατέ το λοιπόν.

§173ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μοὶ λέγετε νὰ τὸ πολεμήσω δι’ ἄλλων μέσων παρ’ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐγὼ μεταχειρίζομαι· μὲ ποῖα μέσα θέλετε νὰ πολεμήσω τὸ ψήφισμα τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν παρ’ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐγὼ σᾶς λέγω; Σᾶς κάμνω τὸ ἑξῆς ἐρώτημα· θέλετε, ὥστε ὁ δῆμος τῶν Ἀθηνῶν, ὁ ἔχων τοιαύτην διαχείρισιν 400,000 δραχμ. καὶ εἶναι ὀφειλέτης μεγάλων ποσῶν, θέλετε αὐτὸς νὰ διοικῆται παρ’ ἑνὸς Δημάρχου ἄνευ δημοτικοῦ Συμβουλίου, ναὶ, ἢ ὄχι;

§174ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§175ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἂν θέλητε νὰ διοικῆται παρ’ ἑνὸς Δημάρχου, δεχθῆτε τότε τὸ ψήφισμα τοῦ Κ. ὑπουργοῦ, ὅστις εὐκολύνει τὸν Δήμαρχον ἄνευ τῆς συμπράξεως τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου νὰ διορίζῃ δικηγόρον ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων πρὸς τὸ παρίστασθαι.

§176ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§177ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Καὶ ὅμως συντάττεσθε μὲ τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ δημοτικὸν συμβούλιον......

§178ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§179ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τότε σᾶς ἐρωτῶ· πρὸς τί τὸ ψήφισμα τοῦ ὑπουργοῦ; Ἅμα θελήσητε νὰ ὑπάρξῃ καὶ δημοτικὸν Συμβούλιον, τότε τὸ ψήφισμα εἶναι περιττὸν, διότι τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον συμπράξει τοῦ Δημάρχου θέλει διορίζει τὸν δικηγόρον.

§180ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε ζητῶ τὸν λόγον.

§181ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἂν ἐγὼ σᾶς διακόπτω, Κ. Χρηστίδη, μὲ συγχωρεῖτε.

§182ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτὸ ποῦ λέγεις, ἐγὼ ἐζήτησα τὸν λόγον.

§183ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τότε μὲ συγχωρεῖτε· ἐνόμισα, ὅτι εἴπατε νὰ εἴπητε δύο λόγους. Λοιπὸν λέγω, ἐὰν ἡ Συνέλευσις θέλῃ νὰ ὑπάρχῃ Δήμαρχος καὶ δημοτικὸν Συμβούλιον, πρέπει νὰ δεχθῇ, ὅτι τὸ μέχρι τῆς 11 8βρίου δὲν ὑφίσταται καὶ πρέπει νὰ τὸ ἀναπληρώσητε, καὶ ἂν θέλητε νὰ τὸ ἀναπληρώσητε, νομίζω, ὅτι ὁ καταλληλότερος τρόπος εἶναι ὁ προτεινόμενος παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δημοτικοῦ Νόμου, ἢ καὶ δι’ ἄλλης τροποποιήσεως, ἂν θέλητε νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτῶν τῶν τροποποιήσεων· ὑποστηρίζω λοιπὸν, ὅτι ἀντὶ τοῦ ψηφίσματος τοῦ Κ. ὑπουργοῦ νὰ ψηφισθῇ ἡ ἀναπλήρωσις τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου δι’ ἑνὸς τρόπου προσωρινῶς, δηλ. διὰ κληρώσεως.

§184Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐνῷ ἐφρόνουν, Κύριοι, ὅτι πλησιάζω νὰ ῥυθμίσω τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας αἱ ἀγορεύσεις τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ Κυρίου Καλοῦ μοὶ ἔδιδαν ἀφορμὴν νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἡ ἀγόρευσις τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ μ’ ἔκαμεν οὐ μόνον νὰ μὴ τὰς ῥυθμίσω, ἀλλὰ νὰ τὰς συγχύσω ἔτι μᾶλλον. Ὁ Κύριος Καλλιγᾶς ἐπολέμησε τὸ κατεπεῖγον, τὸ ὁποῖον ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέδειξε· καὶ ἐνῷ ἐπολέμησε τὸ κατεπεῖγον ἐν ἀρχῇ, ἐν τῷ μέσῳ τοῦ λόγου ὑπεστήριξεν αὐτὸ, ὁμολογήσας τὰς αἰτίας, ἕνεκα τῶν ὁποίων ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἦλθε νὰ ὑποβάλῃ τὸ προταθὲν μέτρον διὰ τὸν Δῆμον τῶν Ἀθηναίων. Βεβαίως ἀναγνωρίζω πληρέστατα τὴν ἀρχὴν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὁ Κύριος Καλλιγᾶς ὡρμήθη, καὶ τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον προέθετο· ἀναγνωρίζω πληρέστατα, ὅτι τὰ δημοτικὰ συμβούλια πρέπει νὰ ὑπάρχωσιν ἐν πᾶσι τοῖς δήμοις, οὐδὲ πρέπει ἐν αὐτοῖς νὰ ὑπάρχῃ μόνη καὶ ἄνευ ἐπιτηρήσεως ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία· ἀλλὰ τοῦτο ἠδύνατο νὰ γείνῃ ἐν παντὶ καιρῷ ἀντικείμενον ἰδίας συζητήσεως καὶ ἰδίας κρίσεως· οὐδ’ ἦτον ἀπολύτως ἀναγκαῖον τοῦτο νὰ συνδεθῇ μεθ’ ἑνὸς ζητήματος, τὸ ὁποῖον ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προέβαλε, τὸ ὁποῖον ἠρνήθη ὁ Κύριος Καλλιγᾶς ἐν ἀρχῇ, κατόπιν δὲ ὡμολόγησεν ὁ ἴδιος. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπε, Κύριοι, ὅτι πληροφορίας ἔχει, ὅτι ὁ δῆμος τῶν Ἀθηναίων, ὁ ὁποῖος βεβαίως ἔχει πολλὰ ἐκκρεμῆ συμφέροντα, ἔχει πολλὰς δίκας ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων ἐκκρεμεῖς, ὅτι τινὲς ἐξ αὐτῶν πρόκειται νὰ δικασθῶσιν ἐρήμην, ὅτι δὲν ὑπάρχει δημοτικὸν συμβούλιον νὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν εἰς τὸν Δήμαρχον ἵνα διορίσῃ δικηγόρους, καὶ διὰ τοῦτο ἐπειδὴ ἔβλεπε, καθ’ ἃς ἔχει πληροφορίας ἀπὸ τὰ διοικητικὰ ὄργανά του, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωμοδοτήσῃ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, ἐζήτησε τὴν ψῆφόν σας διὰ νὰ μὴ βλαφθῶσι τὰ συμφέροντα τοῦ Δήμου, ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Ὅτι δημοτικὸν συμβούλιον δὲν ὑπάρχει, ὡμολόγησεν ἐπίσης ὁ Κύριος Καλλιγᾶς, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι μετὰ τὴν 10 Ὀκτωβρίου δὲν ὑπάρχει δημοτικὸν συμβούλιον· ὡμολόγησε μάλιστα καὶ ἄλλο γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἐγὼ εἰ καὶ διατρίβω ἐν Ἀθήναις, μὴ εἰσδύων ὅμως εἰς τὰ δημοτικὰ πράγματα, δὲν ἐγνώριζον. Ὁ Κύριος Καλλιγᾶς σᾶς ὡμολόγησεν, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συνέλθῃ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, ὅτι μία Κυβέρνησις παρελθοῦσα ἀπεπειράθη τὴν συγκάλεσίν του, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθη νὰ πραγματοποιήσῃ αὐτήν· ἑπομένως ὁ Κύριος Καλλιγᾶς δὲν ἀρνεῖται, ὅτι δημοτικὸν συμβούλιον αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ὑπάρχει. Καὶ ὑποθέτω, ὅτι εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ δώσωμεν πίστιν τινὰ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ νὰ ἀναγνωρίσωμεν ἑπομένως ἓν ἄλλο, ὅτι ὁ Δῆμος τῶν Ἀθηναίων ἔχει δίκας ἐκκρεμεῖς, ὅτι πρόκειται αὗται νὰ δικασθῶσι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας. Ἐὰν παραδεχθῆτε ὡς γεγονὸς ἀναμφισβήτητον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ Κύριος Καλλιγᾶς, καὶ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν σᾶς ἐξέθηκεν, ὅτι ὑπάρχουσι δίκαι ἐκκρεμεῖς, αἱ ὁποῖαι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν πρόκειται νὰ συζητηθῶσι, καὶ τὸ γεγονὸς, τὸ ὁποῖον αὐτὸς ὁ Κύριος Καλλιγᾶς ὡμολόγησεν, ὅτι ἐγένοντο ἀπόπειραι πρὸ πολλοῦ καὶ ἐνέργειαι νὰ δικασθῶσιν ἐρήμην, ἕπεται, ὅτι ἀναμφιβόλως πρέπει νὰ παραδεχθῆτε τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἄλλως τὰ συμφέροντα τοῦ Δήμου βλάπτονται, καὶ ἐὰν ἔχητε τὴν καλωσύνην νὰ δώσητε πίστιν εἰς ἓν ἄλλο γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἐξέθηκεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι αἱ δίκαι αὗται ἀφορῶσι συμφέροντα πολὺ μεγάλα, συμφέροντα πολύτιμα τοῦ Δήμου, τότε, ἐὰν δὲν δεχθῆτε τὸ μέτρον αὐτὸ, νομίζω, ὅτι εἶναι παράλειψις καθήκοντος, παράλειψις συνδρομῆς, ὀφειλομένης εἰς μίαν Κοινότητα. Αἱ ἐξηγήσεις αὗται, νομίζω, ὅτι ἦσαν ἀναγκαῖαι διὰ νὰ ῥυθμίσωσι τὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας προήγαγεν εἰς ὑμᾶς ὁ Κύριος Καλλιγᾶς, καὶ διὰ νὰ ἐνδείξω ὑμῖν τὴν αἰτίαν, δι’ ἣν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποστηρίξω τὴν γνώμην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ ψηφίσητε εἰδικῶς διὰ τὴν εἰδικὴν αὐτὴν περίστασιν τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προτείνει. Ἀλλὰ βεβαίως, λέγων ταῦτα, δὲν ἐννοῶ, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι γενικὸς κανὼν ἡ ὕπαρξις μόνης ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς ἔν τισι Δήμοις. Ἐὰν ὑπάρχωσι Δῆμοι, ἐν οἷς εἶναι ἀποῦσα ἡ ἐπιτηρητικὴ καὶ συμβουλευτικὴ ἀρχὴ τοῦ δήμου, αὐτὸ εἶναι ἀντικείμενον σκέψεως, καὶ ἴσως σκέψεως, ἡ ὁποία πρέπει νὰ γείνῃ μετὰ τινος ἐμβριθείας, διότι πρόκειται περὶ δημοτικῆς διοικήσεως. Ἡ δὲ δημοτικὴ διοίκησις, καθὼς γνωρίζετε, εἶναι ἡ βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ὅλη ἡ διοίκησις τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦτο, ἐὰν ἡ Συνέλευσις νομίζῃ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιλάβηται καὶ τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ὀργανικῶν νόμων, ἱκετεύω τὴν Συνέλευσιν νὰ μὴ ἐπιληφθῇ αὐτῆς σήμερον, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ μετὰ σκέψεως· πρὸς τοῦτο δὲ πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα εἰδικὴ, ὅτε θέλω λάβει τὴν τιμὴν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν σας τινὰς σκέψεις. Ὅθεν ὑποστηρίζω τὸ ψήφισμα, τὸ εἰσαχθὲν, τὸ ὁποῖον εἰδικῶς διὰ τὰς δίκας τοῦ δήμου Ἀθηνῶν κηρύσσει μὴ ἀναγκαίαν τὴν γνωμοδότησιν τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς προσθέσω τινὰς λέξεις, διὰ νὰ σᾶς ἐξηγήσω τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἀπαιτεῖται ἡ γνώμη τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου. Βεβαίως δὲν εἶμαι ὀπαδὸς τοῦ συγκεντρωτικοῦ συστήματος, καθὼς δὲν εἶναι καὶ ὁ φίλος μου Κ. Ζέρβας, ὁ ὁποῖος μελετήσας βεβαίως τὰ δύο συστήματα, τὸ συγκεντρωτικὸν καὶ τὸ ἀποσυνθετικὸν, ἐκηρύχθη κατὰ τοῦ συγκεντρωτικοῦ συστήματος, ἀλλὰ νῦν δὲν πρόκειται νὰ ὑποστηριχθῇ τὸ συγκεντρωτικὸν σύστημα.

§185ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§186ΒΑΣΟΣ. Χαίρω πολὺ, διότι ἤκουσα ἀπὸ τοῦ βήματος ἕνα τῶν σφόδρα νομιμοφρόνων προτείνοντα πραγματικῶς μίαν πρᾶξιν ἐπαναστατικὴν, τὸν Κύριον Δεληγιάννην, διότι ἀληθῶς ἡ πρᾶξις, τὴν ὁποίαν προτείνει, εἶναι μία πρᾶξις, τὴν ὁποίαν ἡ ἐπανάστασις ἴσως ὑπαγορεύει· εἶναι πορεία ἐπαναστατικὴ ἐκείνη, τὴν ὁποίαν σᾶς διέγραψεν, ὄχι ὅμως καὶ νόμιμος· ὁ δὲ Κ. Δεληγιάννης ὀπαδὸς τῶν Νόμων πάντοτε ἠκολούθησε διαφορετικὴν πορείαν. Ἔτι πολὺ πλέον παράξενον εἶναι σήμερον ἐγὼ, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξα ἐναντίος τῶν νομιμοφρόνων, νὰ παρίσταμαι σήμερον νομιμόφρων. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν Κύριον Δεληγιάννην καὶ τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἤθελα τὸν εἴπει, ὅτι διὰ τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον προτείνει σήμερον ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τί μᾶς λέγει; Ἀναγνωρίζει ἡ Συνέλευσις πράγματι, ὅτι δημοτικὸν συμβούλιον Ἀθηναίων δὲν ὑπάρχει; ἐὰν ἐπιψηφίσῃ τὸ ψήφισμα αὐτὸ, ἐπισήμως ἀναγνωρίζει, ὅτι δημοτικὸν συμβούλιον Ἀθηναίων δὲν ὑπάρχει· ἀλλὰ, Κύριοι, δίδεται ἡ διαχείρισις τοῦ Δήμου τῶν Ἀθηναίων εἰς ἓν ἄτομον, εἰς τὸν Δήμαρχον· ἡ ἀρχὴ αὐτὴ εἶναι ἀντιδημοτικὴ ὅλως διόλου. Τί ὤφειλεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ πᾶς τις; ὤφειλε νὰ σκεφθῇ τίνι τρόπῳ ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον καὶ ὄχι νὰ εἴπῃ· «δίδω εἰς ἕνα ἄνθρωπον τὴν διαχείρισιν τοῦ δημοτικοῦ πλούτου.» Κύριοι, ἐξωδίκως, προκαταβολικῶς σᾶς λέγω, ὅτι εἶμαι ἐναντίος τῆς ἀρχῆς τοῦ νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Δήμαρχον νὰ διορίζῃ δικηγόρους καὶ νὰ κάμνῃ οἱανδήποτε ἄλλην πρᾶξιν, ἥτις διὰ νὰ γίνῃ ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ προηγουμένως ἀπόφασις τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, ἢ νὰ ἐνεργῆται διὰ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Γνωρίζω Κύριοι, ὅτι ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων ἐνεργεῖ πληρωμὰς ἄνευ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ ἠξεύρετε διατὶ μᾶς ζητοῦν αὐτό; διὰ νὰ δικαιολογήσουν πράξεις παρανόμους, τὰς ὁποίας ἔκαμαν εἰς τὸν Δῆμον τῶν Ἀθηναίων. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ φέρω ὑπ’ ὄψιν τῆς Συνελεύσεως ὅλα διὰ νὰ ἴδῃ καὶ τὰς ἀνάγκας καὶ τοὺς σκοποὺς, οἵτινες ἐκίνησαν τοὺς προτείναντας καὶ ὑποστηρίζοντας τὸ ψήφισμα αὐτό.

§187Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς διακόψω. Κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου περὶ δημοτικῶν φόρων, ὁσάκις προϋπολογισμὸς δημοτικὸς δὲν ψηφισθῇ ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας, τότε ἰσχύει ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἑπομένως ἐν τῷ Δήμῳ Ἀθηναίων τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα κάμνει ὁ Δήμαρχος, τὰ κάμνει ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 62 τοῦ νομίμως ψηφισθέντος καὶ νομίμως κυρωθέντος.

§188ΒΑΣΟΣ. Ἐπιμένω νὰ ἐρωτήσω τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, τίνι τρόπῳ γίνεται ἡ εἴσπραξις τῶν δημοτικῶν δασμῶν;

§189Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς ἔκαμα τὴν παρατήρησιν ταύτην, περαιτέρω πληροφορίας περὶ τοῦ γενομένου δὲν ἔχω, διότι δὲν ἐνέκυψα ποτὲ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν δημοτικῶν πραγμάτων τῶν Ἀθηναίων.

§190ΒΑΣΣΟΣ. Βεβαίως, Κύριοι, δὲν θὰ περιμένετε νὰ ἔλθω συνήγορος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου τοῦ Σίμου καὶ τῶν ἄλλων τῶν ὁμοίων αὐτοῦ, διότι δὲν τοὺς ἀγαπῶ πολύ· ἀλλὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τοὺς ὑποστηρίζοντας τὴν πρότασιν αὐτὴν, πῶς ὑποστηρίζοντες τὸν Σῖμον καὶ τοὺς ἄλλους ὡς δημοτικοὺς συμβούλους ἔρχονται καὶ διαῤῥηγνύουν τὰ ἱμάτιά του; καὶ λέγουν· «αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι θὰ ὑπάγουν εἰς τὸν Πειραιᾶ νὰ ὑποδεχθοῦν τὸν Βασιλέα, αὐτοὶ οἱ κακοῦργοι;» Καὶ πῶς, οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι σᾶς κάμνουν τόσην ἐντύπωσιν, καὶ εἰς τοὺς κυβερνήτας, οἵτινες εἶναι ἄνθρωποι διαπράξαντες τόσα ἐγκλήματα, ἀντιτείνετε; Θὰ εἴπῃ ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον τοὺς κινεῖ, ἀλλ’ ἄλλο πνεῦμα τοὺς κινεῖ νὰ ζητοῦν τὴν πρότασιν αὐτὴν, αὐτὸ θὰ εἴπῃ. Ἀλλ’ ἐγὼ, Κύριοι, πολεμῶν τὴν πρότασιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, προτείνω, ὥστε ἡ γνώμη τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ, τὸ νὰ κληρωθῶσι νέα δημοτικὰ συμβούλια, εἴτε γενικῶς, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐμὴν κρίσιν εἶναι τὸ καλλίτερον, εἴτε εἰδικῶς διὰ τὸν δῆμον τῶν Ἀθηναίων, κατὰ τὴν γνώμην του, δὲν εἶναι σωστόν· διότι ὅλοι γνωρίζετε πρὸ πολλοῦ χρόνου, ὁποῖα εἶναι τὰ δημοτικὰ συμβούλια· καὶ ποίους θὰ βάλωμεν, καὶ ποίους θὰ κληρώσωμεν; θὰ κληρώσωμεν τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἦταν πάντοτε δημοτικοὶ σύμβουλοι, καὶ τοὺς ὁποίους ἔκαμναν διὰ διαταγῶν· ὥστε φρονῶ ὅτι ὁ σκοπὸς δὲν ἐπιτυγχάνεται. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι γενικῶς καλὸν εἶναι νὰ γείνῃ διὰ κληρώσεως, καθόσον ὁ τόπος εἰς τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι, εἶναι δύσκολον νὰ ὑποστῇ γενικὴν ἐκλογὴν, πρέπει νὰ γείνῃ κλήρωσις, ἀλλ’ ὄχι ἀπὸ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ὑπῆρξαν σύμβουλοι, ἀλλ’ ἀπὸ νέα, νὰ γίνουν π. χ.

§191ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Οἱ ἐπαναστάται.

§192ΒΑΣΣΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ τοὺς χαρακτηρίσω, ὅλοι εἴμεθα ἐπαναστάται· νὰ γίνουν καθ’ ὑπόθεσιν οἱ μᾶλλον φορολογούμενοι (θόρυβος).

§193ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἔχομεν τοὺς ὁρκωτούς.

§194ΒΑΣΣΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ Κ. Πρόεδρος νομίζει ὅτι ἐξέρχομαι τοῦ θέματος, νομίζω ὅτι ὀφείλω νὰ ἐπανέλθω· προτείνω λοιπὸν, ὥστε ἡ πρότασις αὕτη τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ν’ ἀποῤῥιφθῇ, καὶ νὰ φροντίσῃ κάλλιον ἡ Κυβέρνησις νὰ εὕρῃ τὸν τρόπον ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον (θόρυβος). Λοιπὸν θέλετε νὰ προτείνω; Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τῶν Ἀθηναίων δὲν κατηργήθη· τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τῶν Ἀθηναίων περιέχει ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν φέρουν μῶμον. Ὅσοι ἄνθρωποι νομίζουν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἔχουν μέρος εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ἂς τοὺς παύσουν, ἂς ἀντικατασταθοῦν ἀπὸ τοὺς ἀναπληρωτικούς. Ὁ Σῖμος εἶναι δημοτικὸς σύμβουλος, ἂς τὸν βγάλουν (θόρυβος), οἱ ἄνθρωποι, οἵτινες ἔρχονται καὶ ὑπολογίζουν, λέγοντες ὅτι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Ἀθηναίων, δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, σᾶς λέγουν τὸ «διατί»· διότι περιέχει τὸν Σῖμον, διότι περιέχει τὸν Δραγούμην, διότι περιέχει τὸν τάδε.

§195Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ὄχι· ἀλλὰ διότι εἶναι ἀπόῤῥοια νοθεύσεων ὅλα τὰ δημοτικὰ συμβούλια.

§196ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν εἶναι ὅλα.

§197ΠΟΛΛΟΙ. Ὅλα, ὅλα (θόρυβος).

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπω ὅτι ἅμα παρατείνεται ἡ συζήτησις, γεννῶνται καὶ ἀφορμαὶ θορύβου. Ἡ συζήτησις πρέπει νὰ περιορισθῇ εἰς τοῦτο, ἐὰν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ αἴτησις τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἢ ὄχι.

§199ΒΑΣΣΟΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι πρόκειται σήμερον νὰ συζητήσωμεν, ἐὰν πρέπει νὰ καταργηθῶσι τὰ δημοτικὰ συμβούλια τοῦ κράτους.

§200ΠΟΛΛΟΙ. Ὅλα, ὅλα (θόρυβος, κρούεται ὁ μέγας κώδων).

§201ΒΑΣΣΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ἀκούω φωνὰς «ὅλα ὅλα». Ὅποιος θέλει ὅλα, ἂς φέρῃ προτάσεις ἐδῶ, ἀλλὰ σήμερον δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ· λοιπὸν, Κύριοι, ἐγὼ προτείνω ν’ ἀποῤῥιφθῇ ἡ πρότασις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ν’ ἀντικατασταθῇ δὲ τὸ συμβούλιον, ἢ νὰ τροποποιηθῇ διὰ τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν ἀναπληρωτικῶν συμβούλων.

§202ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι ἐφωτίσθητε, νὰ σηκωθῆτε (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη. Λοιπὸν, Κύριοι, ἐκ τῆς συζητήσεως ἐξήχθησαν δύο ἀντικείμενα· εἶναι ἡ πρότασις τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος προτείνει ν’ ἀνατεθῇ προσωρινῶς εἰς τὸν Δήμαρχον, τῇ ἐγκρίσει τοῦ Νομάρχου......

§204Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε, Πρόεδρε, μίαν διασάφησιν. Ἐρωτῶ ἐὰν οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν παραδέχονται ἐν ταὐτῷ καὶ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Δημοτικοῦ συμβουλίου.

§205ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ ἐννοεῖται.

§206ΤΙΝΕΣ. Πρῶτον ζήτημα εἶναι, ἐὰν τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον εἶναι καταλελυμένον ἢ ὄχι (θόρυβος).

§207ΠΟΛΛΟΙ. Ἢ ὅλα, ἢ κἀνένα.

§208ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Τὸ Συμβούλιον τῆς Χαλκίδος εἶναι τακτικὸν, ἔκαμε καὶ προϋπολογισμὸν (θόρυβος).

§209ΠΟΛΛΟΙ. Ὅλα, ὅλα.

§210ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριοι, παρακαλῶ· δύω λέξεις θὰ εἰπῶ καὶ θὰ τελειώσω· ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος· ἀλλὰ προλαβὼν ὁ ἔντιμος συνάδελφός μας Κ. Δεληγιάννης, ἔδωκε a presso poco τὴν ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν ἤθελα νὰ δώσω ἐγώ.

§211ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Τί θὰ εἰπῇ a presso poco;

§212ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὡς ἔγγιστα. —Λοιπὸν ἔρχομαι τώρα ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ὁ Κ. Πρόεδρος ἤθελε νὰ λάβῃ· ἤθελε νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ εἰς σκέψιν καὶ ν’ ἀποφασίσῃ προηγουμένως ἐπὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ὁ Κ. Καλλιγᾶς ἔθετε· νομίζω ὅτι ἐδῶ ὑπάρχουν δύο ζητήματα ἀπ’ ἀλλήλων διακεκριμμένα οὐσιωδῶς· ὁ Κ. Ὑπουργὸς μᾶς ἔφερεν ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὠνόμασε κατεπεῖγον, ὁ Κ. Καλλιγᾶς δὲν τὸ ὠνόμασεν, εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὀνομασθῇ κατεπεῖγον, ἀλλὰ τὸ ἀνεγνώρισε τοιοῦτον ἡ Συνέλευσις· νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἀφοῦ ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὸ κατεπεῖγον τοῦ θέματος τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, παρὰ αὐτὸ τὸ θέμα. Ὁ Κ. Βάσσος λαλῶν ἐπὶ τοῦ θέματος εἶπε, «προτείνω ν’ ἀποῤῥιφθῇ τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν·» ἐγὼ εἶμαι ἐναντίας γνώμης, καὶ λέγω νὰ ὑποστηριχθῇ, νὰ ψηφοφορηθῇ τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς κατεπεῖγον· ἑπομένως πᾶσα ἄλλη πρότασις δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ σήμερον, ὅταν τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ᾖναι κατεπεῖγον.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῳόντι ἐπροτάθη ὡς κατεπεῖγον· ἀλλ’ ἄλλοι λέγουν ὅτι δὲν εἶναι κατεπεῖγον· ὑπάρχει διαφωνία, λοιπὸν ἡ διαφωνία πρέπει νὰ λυθῇ διὰ τῆς ψηφοφορίας.

§214ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριοι, ἀμφότεραι αἱ προτάσεις, καὶ ἡ τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ ἐκτάκτου μέτρου καὶ ἡ τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ περὶ κληρώσεως νέου Δημοτικοῦ Συμβουλίου προϋποθέτουσι προδήλως τὸ γεγονὸς τῆς μὴ ὑπάρξεως Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀθηνῶν. Τὸ γεγονὸς δὲ τοῦτο παρ’ ἄλλων τινῶν ἠμφισβητήθη. Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρὸ πάντων πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα ἂν ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει Δημοτικὸν Συμβούλιον. Ἐὰν τὸ ζήτημα τοῦτο λυθῇ καταφατικῶς, καὶ αἱ δύω προτάσεις αὐτοδικαίως πίπτουσιν· ἂν δὲ λυθῇ ἀποφατικῶς, τότε μία ἀπὸ τὰς δύω προτάσεις θὰ ἐπιψηφισθῇ ἢ τὸ ἔκτακτον μέτρον ἢ ὡς κατεπείγουσα ἡ πρότασις περὶ κληρώσεως νέου Συμβουλίου. Προτείνω λοιπὸν νὰ τεθῇ τὸ θέμα οὕτω· τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀθηναίων ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει;

§215ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Κύριοι, ἂν καὶ ὑπάρχει παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβεβλημένη πρότασις, τὴν ὁποίαν ἡ ἀναπόφευκτος ἀνάγκη ὡδήγησεν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας του νὰ φέρῃ ἐνωπιόν σας, οὐχ ἧττον ὅμως, ἐπειδὴ ὑπάρχει τις ἀμφιβολία καὶ ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις δὲν πρέπει νὰ ἔλθῃ μετ’ ἀμφιβολίας εἰς τὴν ἀπόφασίν της, διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εἴπω τινὰ πρὸς διασάφησιν. Ἐπεθύμουν νὰ μὴ λάβω τὸν λόγον διὰ νὰ μὴ φανῇ ὅτι ἐγὼ ἔχω συμφέρον ἢ μεροληπτῶ, ἀλλ’ ἡ ἀνάγκη τῆς διασαφήσεως τῶν γεγονότων μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα. Ἐγένετο ἡ παρατήρησις ἵνα ψηφισθῇ τὸ κατεπεῖγον, ἕτεροι ἤθελον νὰ μάθωσι τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ἐκ τῶν πραγμάτων ἀποδεικνύεται, ὅτι δὲν ὑπάρχει· εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ ἐπανάστασις ἐκείνης τῆς ἡμέρας, μεγάλη καὶ ὑψηλὴ οὖσα, ὅλα αὐτὰ τὰ ἐθεώρησε συνεπαγόμενα εἰς τὸν γενικὸν κανόνα, τὸν ὁποῖον ἔφερεν ἡ ἐπανάστασις. Ὑπάρχει ἰδιαίτερον ψήφισμα περὶ καταργήσεως τῆς Γερουσίας καὶ τῆς Βουλῆς; καὶ ἐντοσούτῳ καὶ ἡ Γερουσία καὶ ἡ Βουλὴ εἰσὶ κατηργημέναι· ὡσαύτως δὲν ἦτον ἀνάγκη καὶ ἰδιαιτέρου ψηφίσματος περὶ Δημοτικῶν Συμβουλίων. Καὶ εἰς τὴν συναίσθησιν, Κύριοι, ὑπάρχει ὅτι δὲν ὑφίσταται μὲ τὴν κατάργησιν ἐκείνου, ἀφ’ οὗ ἐξήρτητο καὶ ἐξήρχετο· ἀναγνώσατε τὸν νόμον τὸν περὶ συγκαλέσεως τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων ἐντὸς τοῦ Δημοτικοῦ Νόμου, τοῦ καταστατικοῦ τῶν Δημοτικῶν Ἀρχῶν, ὁ ὁποῖος ἐκφράζει ὁποῖον δικαίωμα ἔχουν αὐτὰ, ὁρίζει κάλλιστα αὐτὸς ὁ Νόμος ὅτι τὰ συμβούλια δὲν συγκαλοῦνται ἀπὸ τὸν Δήμαρχον, ἀλλ’ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον αὐτῶν, τὸ νὰ συγκαλεσθοῦν ἀπὸ τὸν Δήμαρχον εἶναι μία παράβασις. Τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια συγκαλοῦνται, ὡς εἶπον, ἀπὸ τὸν Πρόεδρον αὐτῶν ὄχι μόνον ὁσάκις οὗτος τὸ νομίσει ἀναγκαῖον ἢ ὁ Δήμαρχος τὸ αἰτήσει, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ ἴδια μέλη, ὁσάκις τὸ θελήσουν ἢ ὑπάρχει ἀφορμὴ, συγκαλοῦνται· ἂν παραμελήσῃ ὁ Πρόεδρος νὰ συγκαλέσῃ τὰ μέλη τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου δύνανται 4 μέλη νὰ ζητήσωσι τὴν συγκάλεσιν καὶ ὁ Πρόεδρος εἶναι ὑπόχρεως νὰ συγκαλέσῃ τὰ λοιπὰ, ὁ Δήμαρχος προσκαλεῖται τότε νὰ παρευρεθῇ ὥστε ὁ Δήμαρχος προσκαλεῖται καὶ δὲν προσκαλεῖ· ὁ Δήμαρχος προσκαλεῖται καὶ ἂν θέλῃ παρευρίσκεται, ἂν δὲν θέλῃ δὲν προσέρχητε διόλου· ἐρωτῶ, Κύριοι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὶ ἔγεινεν ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀθηνῶν; τί ἔπραξαν τὰ τέσσαρα μέλη αὐτοῦ; τί ἔπραξαν; οὐδὲν· διατί; διότι δὲν ὑφίσταντο, κατελύθησαν, καὶ ὡς πρὸς τοῦτο δὲν ἔχουν μηδεμίαν ἀμφιβολίαν.

§216ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι, Κύριοι, ἐναντίος τῶν προλαλησάντων ὡς πρὸς τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος. Ζητοῦν νὰ θέσουν τὸ ζήτημα, ἂν εἶναι ἢ δὲν εἶναι καταλελυμένον τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀθηνῶν. Τοῦτο δὲν πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν· πρῶτον δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλε, δεύτερον δὲ θὰ γείνουν αἱ μεγαλείτεραι διαιρέσεις καὶ ἀδικίαι. Ἡ πρότασις τοῦ ὑπουργοῦ δικαιολογεῖται, διότι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον δὲν συνέρχεται· ὅθεν ὑπάρχει ἀδυναμία τοῦ νὰ ἐκτελεσθῇ ὁ περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἀντιπροσωπεύσεως τὸν Δήμων Νόμος. Κατ’ ἐμὲ λοιπὸν εἶναι ἀδιάφορον, ἂν τὸ Συμβούλιον δὲν συνέρχεται, διότι εἶναι κατηργημένον, ἢ διότι ὁ λαὸς δὲν τὸ ἀνέχεται ἢ οἱ σύμβουλοι δὲν τολμοῦν. Ὑπάρχει ἀδυναμία; ὑπάρχει κατεπεῖγον, ἀνάγκη; Ἡ Συνέλευσις εἰμπορεῖ νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ, καὶ ὁ Πρόεδρος ἠμπορεῖ νὰ θέσῃ τὸ ζήτημα· παραδέχεται ἡ Συνέλευσις τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ ἐκτάκτου τρόπου ἀντιπροσωπεύσεως τοῦ δήμου τῶν Ἀθηνῶν; χωρὶς ἡ Συνέλευσις νὰ εἴπῃ, ὅτι δέχεται αὐτὸ δι’ ἐκεῖνον ἢ ἐκεῖνον τὸν λόγον. Ὑπάρχουν ἀνυπέρβλητοι δυσκολίαι νὰ συνέλθῃ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Ὅσοι εἶναι ὑπὲρ τῆς γνώμης τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἠμποροῦν νὰ ψηφοφορήσουν, ὅτι δέχονται τὸ ψήφισμα, καθ’ ὅσον, Κύριοι, εἶναι πολλοὶ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν συνέρχεται τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Δὲν πιστεύω κανεὶς νὰ μοῦ ἀποδώσῃ ὅτι θέλω νὰ προστατεύσω τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον· ἀλλὰ βεβαιωθῆτε ὅτι οὐδὲν ἄλλο θέλω, εἰμὴ νὰ σώσω τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Συνελεύσεως καὶ τὴν δικαιοσύνην· ἕως τώρα γνωρίζετε, ὁποίαν νομολογίαν ἠκολούθησαν αἱ Κυβερνήσεις· δὲν ἐθεώρησαν τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια κατηργημένα· καὶ τοῦτο ἔπραξεν οὐχὶ μόνον ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις ἀλλὰ καὶ πᾶσαι αἱ μέχρι τοῦδε ὑπάρξασαι Κυβερνήσεις· πάντες δὲ οἱ Δῆμοι διοικοῦνται μέχρι τοῦδε ἀπὸ τὰ ἀρχαῖα Δημοτικὰ Συμβούλια· ποῦ καὶ ποῦ εἶναι τινὰ κατηργημένα, μολαταῦτα τὴν κατάργησιν δὲν ἀνεγνώρισαν αἱ Κυβερνήσεις, καὶ ἰδοὺ ὁ λόγος. Ἓν ἐκ τῶν δύω συστημάτων ἔπρεπε νὰ δεχθῶσιν αἱ Κυβερνήσεις, ἢ ἔπρεπε νὰ παραδεχθῶσι τὴν κατάργησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ λαὸς, πασῶν τῶν Δημοτικῶν Ἀρχῶν καὶ τῶν Συμβουλίων ὅσα κατήργησε, καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς νέας ἐκλογὰς, ἢ ἔπρεπε νὰ μεταχειρισθῇ ἓν μικτὸν σύστημα. Σᾶς λέγω, Κύριοι, ὅτι τὸ δεύτερον τοῦτο μέτρον αἱ Κυβερνήσεις ἠσπάσθησαν, ἡ κατάργησις τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν, ἐλήφθη μόνον ὑπ’ ὄψιν ἡ τῶν Παρέδρων καὶ τῶν Δημάρχων. Τὸ σύστημα ἦτο σόλοικον καὶ ἐγὼ ὡς ὑπουργὸς ἐμειονοψήφουν, διότι ἐγὼ ἤθελα κατάργησιν πάσης Δημοτικῆς Ἀρχῆς καὶ ἄμεσον ἀντικατάστασιν. Λοιπὸν ἀπέναντι τοιαύτης νομολογίας, εἰς ποίαν θέσιν εὑρίσκεται ἡ Συνέλευσις σήμερον ἀποφασίζουσα ἐξαιρετικῶς; Ἤθελε γεννήσει ἀπειρίαν παραπόνων, ἂν, χωρὶς νὰ δεχθῇ μέτρον γενικὸν, ἀπεφαίνετο. Ὅθεν ἀποκρούω τὴν πρότασιν τοῦ νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα, ἂν ὑφίσταται ἢ κατηργήθη τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀθηνῶν, ὡς περιττήν· νὰ ἐρωτηθῇ δὲ ἡ Συνέλευσις ἂν δέχεται τὸ Νομοσχέδιον διὰ τὸ ἀδύνατον τοῦ νὰ ἐκτελεσθῇ ὁ περὶ ἀντιπροσωπείας τῶν Δήμων Νόμος· νὰ μείνῃ δὲ δι’ ἄλλοτε τὸ περὶ καταργήσεως τῶν συμβούλων ζήτημα, ὅπως ἀποφασισθῇ συνάμα μετὰ τῶν ὁμοίων αὐτῷ καὶ ὅταν εὕρωμεν τὸ μέσον τῆς ἀντικαταστάσεως.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ἐφωτίσθη· ὅσοι ἐφωτίσθησαν, νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη. Ὑπάρχει πρῶτον ἡ πρότασις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, κατόπιν ἑτέρα, ἂν πρέπει νὰ ὑποθέσωμεν κατηργημένον ἢ ὄχι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀθηνῶν, (θόρυβος). Ἔχει καὶ ὁ Λάπας ἑτέραν πρότασιν τὴν ἑξῆς· «Καταργοῦνται ἅπαντα τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια τοῦ Κράτους»· ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ δὲν ἔγεινε συζήτησις, εἶναι ἄλλο ζήτημα. Τώρα πρόκειται διὰ τὸν Δῆμον τῶν Ἀθηνῶν.

§218ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ψηφηφορίαν ἡ πρότασις τοῦ Κ. ὑπουργοῦ καὶ τίποτε ἄλλο.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ φυσικώτατον εἶναι τοῦ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. ὑπουργοῦ.

§220ΛΟΝΤΟΣ. (Ὑπουρ. Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν ἐπαρουσιαζόμην ἐνώπιόν σας καὶ σᾶς ὑπέβαλον ψήφισμα περὶ καταλύσεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, εἴχατε δικαίωμα νὰ μὲ ἐλέγξητε, ἐὰν δὲν σᾶς ἔφερον συνάμα καὶ τὴν ἀντικατάστασιν ἄλλου εἰς τὴν θέσιν τοῦ καταλυθέντος, διότι δὲν δύναται νὰ μείνῃ Δῆμος ἀδιοίκητος. Διὰ τοῦτο σᾶς εἶπον, ὅτι χωρὶς νὰ ψαύσω ποσῶς τὸ ζήτημα αὐτὸ, διότι τὸ ζήτημα τῆς ἀνεγέρσεως εἶναι δυσκολώτερον ἐκείνου τῆς καταλύσεως, ἀφίνω αὐτὸ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ πλεῖστα ἄλλα ζητήματα καὶ μὲ τὴν ὕπαρξιν ἄλλων Δημοτικῶν Συμβουλίων. Ἦλθον, Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ἐπειδὴ αὐτὸς ὁ Δῆμος δὲν δύναται νὰ παρασταθῇ ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων, εὐαρεστηθῆτε νὰ μᾶς δώσητε τὴν ἄδειαν τῆς παραστάσεώς του. Θέλετε, Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω καὶ τὸ περίεργον, τὸ ὁποῖον σχετίζεται μὲ ὅσα σᾶς εἶπεν ὁ Κ. Καλλιγᾶς; εἶναι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες μὲ ἐξεβίασαν νὰ φέρω τὸ ψήφισμα καὶ μοὶ ἀπέδιδον ὀλιγωρίαν καὶ σήμερον ἀκόμη μοὶ εἶπεν ὅτι αἱ δίκαι τοῦ Δήμου θέλουν καταστραφῆ (θόρυβος).

§221ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὁ Κ. ὑπουργὸς, τὸν ὁποῖον σέβομαι καὶ ὑπολήπτομαι πολὺ, μὲ παρενόησε τοιουτοτρόπως, ὥστε μὲ ἐξέθεσεν ὁμιλοῦντα ἐπὶ τοῦ θέματος ὡς δῆθεν ἀντιφάσκοντα εἰς ἑαυτὸν, ἄλλοτε μὲν εἰπόντα εἰς τὸν Κ. ὑπουργὸν νὰ φέρῃ τοιοῦτον ψήφισμα, σήμερον δὲ ὑποστηρίζοντα τὸ ἐναντίον· πρέπει νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν εἰς τὴν Συνέλευσιν, διὰ νὰ δικαιολογήσω μόνον τὸν ἑαυτόν μου. Λέγω λοιπὸν εἰς τὸν Κ. ὑπουργὸν, ὅτι πρὸ τριῶν μηνῶν ἐργάζομαι νὰ πείσω τὸν ὑπουργὸν, μὴ θέλων νὰ φανῶ ἐγὼ ὁ ἴδιος, διὰ νὰ φέρῃ εἰς τάξιν τὰ πράγματα τοῦ δήμου· καὶ πραγματικῶς τὰ γενικὰ συμφέροντα ἀποῤῥοφῶσι τὴν προσοχὴν ὅλων τῶν ὑπουργῶν, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ μέριμνα περὶ τοῦ δήμου. Βλέπων λοιπὸν καταστρεφόμενα τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου, ἐπεθύμουν νὰ ἐπιληφθῇ ἡ Συνέλευσις περὶ τούτου· ὑπεβλήθη τὸ ζήτημα πρὸ δύο μηνῶν καὶ παρεπέμφθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν δημοτικῶν νόμων, ἔκαμε τὴν ἔκθεσίν της, ἀλλ’ ἡ Συνέλευσις δὲν εὑρίσκει τὴν ὥραν νὰ ἐπιληφθῇ περὶ αὐτοῦ· δὲν ἤξευρα λοιπὸν πῶς νὰ κεντηθῇ τοῦτο τὸ ζήτημα· εἶπα λοιπὸν εἰς τὸν ὑπουργὸν, φέρε τὸ ζήτημα τοῦτο ὅπως θέλεις.

§222ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Παραδεχόμεθα τὴν ἀρχὴν, ὅτι κατηργήθη δημοτικὸν συμβούλιον χωρὶς νὰ καταργηθῇ, θὰ ἴδωμεν ἀπὸ τῆς μιᾶς μέχρι τῆς ἄλλης ἄκρας νὰ καταλυθοῦν ὅλα.

§223ΤΙΝΕΣ. Πρέπει νὰ καταλυθοῦν.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσέξατε· θὰ θέσω τὸ ζήτημα, θὰ ἐρωτήσω, ὅσοι παραδέχονται αὐτὸ νὰ σηκωθοῦν καὶ ὕστερον νὰ μὴ ἔχητε παράπονα. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ σηκωθοῦν.

§225ΔΑΓΡΕΣ. Παρακαλέσατε, Κ. Πρόεδρε, νὰ ἐξηγηθῇ καθαρώτερα ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐὰν ὑπάρχει συμβούλιον (θόρυβος).

§226Γ. ΜΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τῶν Ἀθηνῶν ὑπάρχει, ὑπῆγα νὰ τὸ καταλύσω ἐγὼ μαζῆ μὲ τὸν λαόν, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν (θόρυβος) τὸ δημοτικὸν συμβούλιον λοιπὸν ὑπάρχει.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν θέλουν νὰ εἴπουν τινὲς, δὲν πρέπει νὰ ἐπαναφέρουν ὑπὸ συζήτησιν πρᾶγμα, τοῦ ὁποίου ἡ συζήτησις ἔκλεισε. Θέλομεν τώρα νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα, ἂν ὑπάρχει Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐν Ἀθήναις ἢ ὄχι.

§228ΔΑΓΡΕΣ. Μὰ, Κύριε Πρόεδρε, πῶς θὰ ψηφοφορήσωμεν; (Θόρυβος).

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ Κύριοι, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, καὶ θὰ λάβω τὴν εὐθύνην νὰ τελειώσωμεν ἅπαξ· οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.....

§230ΠΟΛΛΟΙ. Πρέπει νὰ ἐξηγηθῇ ὁ Ὑπουργός.

§231ΛΟΝΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Νομίζω ὅτι καί τις τῶν προαγορευσάντων εἶπεν, ὅτι κατεβλήθησαν πολλαὶ καὶ ἐπανειλημμέναι προσπάθειαι ἀπὸ τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν νὰ συγκαλεσθῇ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ἀλλὰ ποτὲ δὲν συνεκαλέσθη, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ συγκαλεσθῇ. Εὑρεθεὶς λοιπὸν ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ βεβαιωμένου ἀδυνάτου ἐνόμισα καλὸν νὰ ὑποβάλω διὰ τὸ κατεπεῖγον τὴν προκειμένην πρότασιν, ὅπως προληφθῇ ὁ κίνδυνος, ὅστις ἀπειλεῖ μεγάλα τοῦ Δήμου συμφέροντα.

§232ΖΕΡΒΑΣ. Σᾶς ἐρωτῶ, Κύριε Ὑπουργέ· μᾶς εἴπατε ὅτι ἔγειναν προσπάθειαι νὰ συγκαλεσθῇ, παρακαλῶ τὸν Κύριον Ὑπουργὸν νὰ μᾶς φέρῃ τὰς ἀποδείξεις.

§233ΒΑΣΟΣ. Κύριοι, δὲν εἶναι τρόπος αὐτὸς νὰ ἔρχωνται τὰ ζητήματα· μᾶς ἔφερεν ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τὸ ζήτημα, διὰ νὰ μᾶς πάρῃ τὴν πρότασιν, ἂς παραιτηθῇ ὁ Ὑπουργὸς, ὅταν δὲν ᾖναι δυνατὸν νὰ συγκαλέσῃ τὸ συμβούλιον, ὅταν ὑπάρχῃ.

§234ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§235ΖΕΡΒΑΣ. Ἄνευ προσκλήσεως τοῦ Δημάρχου δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνέλθῃ τὸ Συμβούλιον.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χθὲς ἐγένοντο μερικαὶ ἀταξίαι, σήμερον βλέπω ὅτι ἐξακολουθοῦν· ἂν θέλητε ἕκαστος ἐξ ὑμῶν νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν θέλησίν του, δὲν κάμνομεν τίποτε. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι, εἶναι ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ· ἄλλος ἔκαμε τὴν πρότασιν νὰ ἐξετασθῇ, ἐὰν ὑπάρχῃ τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον ἢ ὄχι.

§237ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Εἰς τὸ ναὶ καὶ εἰς τὸ ὄχι ἐννοοῦνται (θόρυβος).

§238ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀφοῦ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐδήλωσεν ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀθηνῶν δὲν ὑπάρχει καὶ διὰ τοῦτο ἠναγκάσθη νὰ φέρῃ αὐτὸ τὸ ἔκτακτον μέτρον, ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὅσοι παραδέχεσθε τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ σηκωθῆτε (ἀνίστανται πολλοί)· ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα.

§240ΒΑΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνίσταμαι ὅτι ἡ Συνέλευσις, δὲν εἶναι πλήρης· νὰ ἐκφωνηθῇ ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.

§241ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν δίδομεν εἰς ἕνα Δήμαρχον νὰ διαχειρίζεται ἓν ἑκατομμύριον δραχμῶν.

§242ΜΙΛΗΣΗΣ. Πρὶν γίνῃ ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις, ζητῶ νὰ προηγηθῇ ἡ πρότασίς μου περὶ τῆς ἀπαρτίας τῆς Συνελεύσεως, (θόρυβος).

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὅσοι παραδέχονται τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ, θὰ εἴπωσι ναὶ, ὅσοι δὲν τὴν παραδέχονται θὰ εἴπουν ὄχι. Γίνεται ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 3½ μ. μ.

Ὁ Πρόεδρος

ΔΙΟΜΗΔΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ.

Οἱ Γραμματεῖς Χ. Γερογιάννης.