1863.05.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΙʹ.

(Ἔκτακτος).

Τῆς 28 Μαΐου 1863.

(Τρίτη).

Ὥρα 9.

Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέχει ὁ Ἀντιπρόεδρος Κύριος Μεσσηνέζης.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε τελευταῖον, ὅτι αἱ συνεδριάσεις ἄρχονται τὴν 8 ὥραν· εἶναι ἤδη 11 ὥρα καὶ μόλις συνεπληρώθη ἡ νόμιμος ἀπαρτία. Παρατηρῶ εἰς τοὺς ΚΚ. Πληρεξουσίους τοὺς ἐμφανιζομένους βραδέως, ὅτι οὕτω πράττοντες ἀδικοῦν τὴν Συνέλευσιν, ἀδικοῦν τοὺς ἔχοντας ζῆλον, ἀδικοῦν καὶ τὴν πολιτείαν αὐτήν. Κύριοι, ὁ σάλος ὁ ἐπαναστατικὸς ἔπαυσε, διότι ἐτέθη τὸ κυριώτερον θεμέλιον τῆς νέας πολιτείας, ἐγένετο δεκτὸν τὸ στέμμα ἀπὸ τὸν πρὸς εὐημερίαν καὶ δόξαν τῆς πατρίδος ἐκλεχθέντα Βασιλέα τῶν Ἑλλήνων Γεώργιον τὸν Αʹ, Μέχρι τοῦδε τὸ καθῆκον τῆς Συνελεύσεως ἦτο διοικητικὸν, καὶ ἐκ τούτου δὲν ὑπῆρχεν ἴσως ἀνάγκη κατεπείγουσα τοῦ νὰ ἐγκύπτῃ εἰς τὰ πράγματα, καταγινομένη εἰς τὰ διοικητικά της καθήκοντα ὡς μᾶλλον κατεπείγοντα· ἀπὸ τοῦδε ἄρχεται τὸ ἔργον τῆς Συνελεύσεως πρὸς κατάρτισιν τῆς πολιτείας· τὸ ἔργον τοῦτο, Κύριοι, ἀπαιτεῖ καὶ μελέτας, καὶ ἐπιμέλειαν μεγάλην. Ἔχομεν μυρία ὅσα πράγματα, περὶ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ λάβωμεν πρόνοιαν· ἂν λοιπὸν δὲν δεικνύωμεν ζῆλον, εἶναι καὶ ἀδύνατον νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ ὑψηλοῦ καὶ πατριωτικοῦ τούτου καθήκοντος· διὰ τοῦτο ὑπενθυμίζω εἰς τοὺς ΚΚ. Πληρεξουσίους τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως καὶ παρακαλῶ τοὺς παρόντας νὰ ᾖναι ὀλίγον πρωϊνώτεροι. Ὁ κανονισμὸς, ὡς γνωρίζετε, λέγει, ὅτι πρέπει νὰ δημοσιεύωνται τὰ ὀνόματα τῶν μὴ ἐμφανιζομένων κατὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ καταλόγου καὶ ἀποχωρούντων χωρὶς νὰ ζητῶσι τὴν ἄδειαν παρὰ τοῦ Προέδρου· ὡς πρὸς τοῦτο ὁ κανονισμὸς μέχρι τοῦδε δὲν ἐφηρμόσθη· ἦλθε, Κύριοι, ὁ καιρὸς νὰ τὸν ἐφαρμόσωμεν. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, ἂν θέλει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τοῦ κανονισμοῦ, ἡ ὁρίζουσα νὰ δημοσιεύωνται τὰ ὀνόματα τῶν ἀπόντων εἰς ἔκτακτον παράρτημα τῆς Ἐφημερίδος τῆς Συνελεύσεως.

§2ΔΑΓΡΕΣ. Ὄχι ἐπὶ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Συνελεύσεως, ἀλλ’ εἰς πολιτικήν τινα ἐφημερίδα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται τὴν δημοσίευσιν τῶν ὀνομάτων τῶν ἀπόντων νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Κατὰ τὴν χθεσινὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἶναι αἱ ἀναφοραὶ, ἐπιμένει ἡ Συνέλευσις;

§4ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δὲν θέλει δοθῆ ὁ λόγος εἰς κανένα διὰ παρεμπίπτουσαν πρότασιν. Ἐὰν θελήσωμεν, Κύριοι, νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀναφορὰς αὐτὰς κατὰ λόγους προτιμήσεως, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα, ἡ δὲ δικαιοσύνη ἀπαιτεῖ νὰ ὑποβληθῶσι κατὰ χρονολογικὴν τάξιν.

§6ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, αἱ ἀναφοραὶ, ὅπως τὰς βλέπετε ἐνταῦθα κατατεθειμένας εἰς ὀγκώδη φάκελλον, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀναγνωσθῶσι καὶ νὰ συζητηθῶσιν εἰς μίαν ἡμέραν· διὸ προτείνω, Κύριοι, ὅλος αὐτὸς ὁ φάκελλος τῶν ἀναφορῶν νὰ διαιρεθῇ εἰς κατηγορίας, π. χ. εἰς ἀναφορὰς αἰτούντων βαθμολογίας, εἰς ἀναφορὰς αἰτούντων συντάξεις, εἰς ἀναφορὰς αἰτούντων παραχωρήσεις γαιῶν κλπ. Ὅταν δὲ διαιρέσωμεν τὰς ἀναφορὰς αὐτὰς εἰς τοιαύτας κατηγορίας, νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις δύναται ν’ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῆς μιᾶς κατηγορίας, ὅτι δικαιοῦνται π. χ. οἱ τοιούτων ἀξιώσεων ἄνθρωποι νὰ λάβωσι σύνταξιν καὶ οὕτω καθεξῆς. Οὕτω πράττοντες, νομίζω, ὅτι θέλομεν φθάσει εἰς ἓν ἀποτέλεσμα πολὺ ταχύτερον· ἄλλως ἑκάστη ἀναφορὰ ἀναγινωσκομένη θέλει γεννήσει ἓν χωριστὸν προσωπικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ ἐπὶ πολύ· ἑπομένως, Κύριοι, ὑπάρχουν καί τινες ἀναφοραὶ, αἵτινες δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς οὐδεμίαν κατηγορίαν, ἀναφοραὶ δηλαδὴ, αἵτινες γεννῶσιν ἓν χωριστὸν ζήτημα ὅλως ἀνεξάρτητον πάσης ἀνεγνωρισμένης κατηγορίας· τὰς ἀναφορὰς ταύτας ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ τὰς θέσῃ κατὰ μέρος, καὶ θέλει γνωμοδοτήσει ὅ,τι ἐπὶ τούτων προτείνει, ἡ δὲ Συνέλευσις ἂς ἐκφέρῃ ὁποιανδήποτε ἀπόφασιν ἐγκρίνει.

§7ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, κατ’ ἐξαίρεσιν προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι πρὸ μηνὸς ἢ καὶ περισσότερον ἐῤῥίφθη ἀναφορὰ εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἀφορῶσα τὴν καταδίωξιν τῶν δανείων, τὴν καταδίωξιν τῶν συναλλαγμάτων, τὴν προσωποκράτησίν τινων. Οἱ ἄνθρωποι οὗτοι ὑποφέρουσιν ἕνεκα τῆς μεταβολῆς· ἐσταμάτησεν ἡ μηχανὴ τοῦ ἐμπορίου, ἀπεκλείσθησαν τὰ χρήματα· διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς πολλοὶ τῶν πολιτῶν παρεπονέθησαν, ὅτι θὰ ἐκποιήσωσι τὰς οἰκίας των εἰς μικρὰν τιμὴν, θὰ ἐκποιήσωσι τὰ κτήματά των· προτείνω λοιπὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ προταθῇ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ καὶ νὰ συζητηθῇ, διότι ἠγέρθησαν πολλὰ παράπονα εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε, Κύριοι, τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Πληρεξουσίου Σπετσῶν, τοῦ νὰ καταταχθῶσιν εἰς κατηγορίας καὶ νὰ προκληθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ μιᾶς ἑκάστης τῶν κατηγοριῶν αὐτῶν, ὥστε ὅλαι αἱ ἀναφοραί, αἱ ὑπαγόμεναι εἰς μίαν κατηγορίαν, νὰ διενεργηθῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ἡ Συνέλευσις. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, ἂν παραδέχηται αὐτὴν τὴν πρότασιν ἢ ὄχι· οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ νὰ ληφθῇ ἓν γενικὸν μέτρον ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ὡς πρὸς ἑκάστην κατηγορίαν τῶν ἀναφορῶν, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως θέλω ὑποβάλει τὰς ἀναφορὰς κατὰ τὴν χρονολογικὴν τάξιν τῶν ἐκθέσεων τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, ὅταν δὲ ἡ ἀναφορὰ ᾖναι τοιαύτης ἰδιότητος, ὥστε νὰ δύναται νὰ ὑπαχθῇ εἰς μίαν κατηγορίαν, θὰ ὑποβάλω ζήτημα εἰς τὴν Συνέλευσιν ἀφορῶν ὁλόκληρον τὴν κατηγορίαν. Ἄρχομαι ἤδη· ἡ Συνέλευσις ἐσταμάτησεν εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 381 τοῦ Π. Καλυβρᾶ αἰτοῦντος σύνταξιν ἀπέναντι τῶν ἀγώνων αὐτοῦ. Αὐτὴ ἡ ἀναφορὰ βεβαίως ὑπάγεται εἰς μίαν κατηγορίαν, καὶ αἱ περισσότεραι τῶν ἀναφορῶν ἔχουν σχεδὸν ὡς ἀντικείμενον σύνταξιν. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, τὶ μέτρον ἀποφασίζει νὰ λάβῃ, καθόσον ἀποβλέπει τὰς ἀναφοράς, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀντικείμενον τὴν χορήγησιν τὴν συντάξεως;

§9ΖΕΡΒΑΣ. Αἱ συντάξεις εἶναι διαφόρων εἰδῶν· εἶναι καὶ συντάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀποκτῶνται διὰ τῆς ὑπηρεσίας· ἐνταῦθα νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς συντάξεις τοῦ ἀγῶνος, καὶ περὶ τούτου ὑπάρχει πρότασις τοῦ Κυρίου στρατηγοῦ Ζέρβα, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ διορισθῇ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ν’ ἀνταμείψῃ τοὺς ἀγωνιστάς. Νομίζω λοιπόν, ὅτι καὶ αἱ αἰτήσεις αὐταὶ, αἱ ἀφορῶσαι δικαιώματα παραγόμενα ἐκ τοῦ ἀγῶνος νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ αὐτὸ μέτρον. Ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις αὐτῆς τῆς προτάσεως θὰ σκεφθῶμεν καὶ περὶ τῶν ἀναφορῶν αὐτῶν.

§10ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω, Κύριοι, καὶ ἐγὼ πρότασιν, ὥστε ὅλαι αἱ ἀναφοραὶ, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ὡς ἀντικείμενον τὴν αἴτησιν συντάξεως καὶ τὴν χορήγησιν βαθμῶν εἰς ἀγωνιστάς, νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, τὴν ὁποίαν ἐπροκάλεσε νὰ συστηθῇ ὁ στρατηγὸς Κύριος Ζέρβας. Δὲν κάμνω, Κύριοι, διάκρισιν τῶν δύο αὐτῶν κατηγοριῶν, τῆς αἰτήσεως τῶν συντάξεων καὶ τῆς ἀπονομῆς βαθμῶν, διότι ἔχουν ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ἀντικείμενον, τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἐκδουλεύσεων.

§11ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Ζέρβα εἶναι μία ἀπὸ τὰς σπουδαιοτέρας, περὶ τῶν ὁποίων ἔχομεν χρέος ν’ ἀποφασίσωμεν. Ἡ πρότασις αὕτη στηρίζεται εἰς ψηφίσματα ὅλων τῶν μέχρι τοῦδε γενομένων Συνελεύσεων καθὼς καὶ ἐπὶ τοῦ Εʹ ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως τῆς Γʹ Σεπτεμβρίου· νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ σπουδαία αὕτη πρότασις δὲν εἶναι δίκαιον νὰ κεῖται τεθαμμένη εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Προεδρείου, διότι τότε θέλομεν καὶ ἡμεῖς ὑποπέσει εἰς τὸ αὐτὸ ἐκεῖνο ἐλάττωμα ἢ ἂν θέλετε εἰς τὴν αὐτὴν κακίαν τοῦ πεπτωκότος συστήματος, καθότι τὸ παρελθὸν σύστημα, Κύριοι, ἐφρόντιζε νὰ ἐκλέγῃ ἐπιτροπὰς τοσοῦτον πολυμελεῖς, ὥστε ποτὲ νὰ μὴ συνέρχωνται, πρὸς δὲ νὰ ἐνοικιάζῃ καὶ οἰκίας, νὰ μισθοδοτῇ ἁδρῶς καὶ γραμματεῖς προσδιωρισμένους διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἀγωνιστῶν. Εἶναι, Κύριοι, 40 ἔτη ἀφ’ ὅτου παρῆλθεν ὁ ἀγὼν καὶ ἐν τούτοις οἱ ἄνθρωποι αὐτοῦ τοῦ ἀγῶνος δὲν ἀντεμείφθησαν· πρέπει ὅθεν ν’ ἀποφασίσωμεν μίαν ἡμέραν, καθ’ ἣν νὰ ἐκλέξωμεν τὴν τόσον σπουδαίαν ταύτην ἐπιτροπὴν, νὰ ὁρίσωμεν δὲ προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας νὰ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμά της.

§12ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, ἡ σημερινὴ ἡμέρα ἦτο ὡρισμένη διὰ τὰς ἀναφοράς. Ἐπειδὴ δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ κἀμμία ἐνέργεια ἐπὶ τῶν προτάσεων τούτων χωρὶς προηγουμένως νὰ συζητηθῇ καὶ ἐπιψηφισθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Ζέρβα, προτείνω εἰς τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν νὰ ἐνασχοληθῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς προτάσεως αὐτῆς.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψαν τὰ ἑξῆς ζητήματα· καθόσον ἀποβλέπει τὴν κατηγορίαν τῶν ἀναφορῶν, διὰ τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ χορήγησις συντάξεως ά) νὰ διορισθῇ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ, ἥτις νὰ φροντίσῃ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν αἰτήσεων τούτων καὶ δικαιώσῃ τοὺς ἀληθῶς ἠδικημένους· αὐτὸ τὸ ζήτημα εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ Κύριος Παπαμιχαλόπουλος. Λοιπὸν ἡ Συνέλευσις παραδέχεται τὴν πρότασιν τοῦ νὰ διορισθῇ μία ἐπιτροπὴ εἰδικὴ εἰς τὴν ὁποίαν νὰ παραπεμφθῶσιν ὅλαι αἱ ἀναφοραὶ, διὰ τῶν ὁποίων ζητεῖται σύνταξις; οἱ παραδεχόμενοι (θόρυβος).

§14ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ᾖναι ὅλως διόλου διάφορος ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία θὰ γείνῃ διὰ τὰς ἀναφορὰς, τὰς ἀφορώσας ἀγωνιστὰς, τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν πᾶσαν αἴτησιν. Αἱ ἀναφοραὶ, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσι τὸν ἀγῶνα πρέπει νὰ ἐκλεχθῶσιν ἀπὸ ἐπιτροπὴν συγκειμένην ἐξ ἀγωνιστῶν.

§15ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Αἱ ἀμοιβαὶ τοῦ ἀγῶνος, κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, διαιροῦνται εἰς δύω κατηγορίας, βαθμολογίαν καὶ ἀπόδοσιν δικαιοσύνης εἰς τοὺς ζῶντας, ἢ ἀπόδοσιν συντάξεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἀποθανόντων. Μία καὶ ἡ αὐτὴ ἐπιτροπὴ, εἴτε ἡ ἐκπηγάζουσα ἐκ τοῦ ψηφίσματος τοῦ Κ. Ζέρβα, εἴτε ἄλλη, θέλει περιλάβει πάντα τὰ τοῦ ἀγῶνος. Καὶ ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ διὰ νὰ μὴν ὑποπέσῃ εἰς τὰ λάθη τῶν ἐπιτροπῶν, τῶν ἐπὶ Ὄθωνος, δὲν δύναται νὰ περιορισθῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἀναφορῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ προκηρύξῃ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν της καὶ νὰ περιμείνῃ, ὥστε ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος νὰ ἔλθουν αἰτήσεις ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου.

§16ΖΕΡΒΑΣ. Ἰδοὺ, Κύριοι, ὁποία εἶναι ἡ πρότασίς μου· ὅλαι αἱ προτάσεις αἱ ἀφορῶσαι τὰ δικαιώματα τοῦ ἀγῶνος ἐννοῶ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὸ γενικὸν μέτρον καὶ νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ἢ ἀπὸ τὰς ἐπιτροπὰς, διότι ἐνδέχεται νὰ διορισθῶσι καὶ ἐπαρχιακαὶ ἐπιτροπαί.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα, Κύριοι, εἶναι τὸ ἑξῆς, ἂν πρέπει νὰ διορισθῇ μία καὶ ἡ αὐτὴ ἐπιτροπὴ ὡς πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ ἀγῶνος καὶ ὡς πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τὰς μετὰ τὸν ἀγῶνα.

§18ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἔγεινεν ἡ γνωμοδότησις τῆς ἐπιτροπῆς, εἶναι ἀγωνιστοῦ ἀρχαίου. Ἡ ἐπιτροπὴ κάμνει λόγον περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς περὶ τῶν ἀρχαίων ἀγωνιστῶν, ἥτις νὰ μὴ ἔχῃ συγγένειαν ἢ σχέσιν μὲ τοὺς ἀγωνιστὰς τῆς νεωτέρας ἱστορίας ἢ ἐποχῆς. Δὲν συμφωνῶ μὲ τοὺς προλαλήσαντας τοῦ νὰ σχηματισθῇ μία καὶ ἡ αὐτὴ ἐπιτροπὴ, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλει τὸ ψήφισμα. Τὸ ψήφισμα ἀποβλέπει τοὺς ἀγωνιστὰς τοὺς μὴ δικαιωθέντας μέχρι τοῦδε. Μεταξὺ τῶν ἀγωνιστῶν ὑπάρχουσι καὶ ἄνθρωποι πολιτικῶς ἀγωνισθέντες, καὶ τούτους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς γνωρίζωσιν οἱ στρατιωτικῶς ἀγωνισθέντες, τούτους πολὺ καλλίτερον δύναται νὰ τοὺς γνωρίζῃ ὁ Κύριος Χρηστίδης καὶ Μαυροκορδᾶτος καὶ οἱ τοιοῦτοι πολιτικῶς ἀγωνισθέντες παρὰ ὁ στρατηγὸς Ζέρβας. Ὡς ἐκ τούτου λέγω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ διαχωρίσωμεν τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία μέλλει νὰ δικαιώσῃ τοὺς ἀδικηθέντας ἀγωνιστὰς καὶ τὰς χήρας αὐτῶν ἢ τοὐλάχιστον προτείνω ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ νὰ περιλαμβάνῃ ἀνθρώπους πολιτικῶς καὶ στρατιωτικῶς ἐνεργήσαντας.

§19ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ. Ὅπως ἐτέθη τὸ ζήτημα παρὰ τοῦ Κυρίου Προέδρου, δὲν ἐτέθη καλῶς. Ἀνέγνωσεν ὁ Κύριος Πρόεδρος τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, ἡ ὁποία προτείνει τὴν σύστασιν εἰδικῆς ἐπιτροπῆς. Λέγω, ὅτι ὑπάρχει ἰδία πρότασις περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξέλεγξιν τῶν δικαιωμάτων τῶν ἀγωνιστῶν. Νομίζω, ὅτι ὁ Κ. Πρόεδρος ἔπρεπε νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Συνέλευσιν, ὄχι ἂν πρέπει νὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ, ἀλλ’ ἐὰν πρέπει νὰ γείνῃ ἡ γνωμοδότησις τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ νὰ συζητηθῇ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, διότι ἐκτὸς τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Ζέρβα ὑπάρχει καὶ πρότασις, ἡ ὁποία θέτει καὶ κανόνας, πῶς θὰ ἐργάζεται ἡ ἐπιτροπὴ τηροῦσα καὶ σπουδαίους ὅρους, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὡς π. χ. τὸν ὅρον τῆς παραγραφῆς εἰς τὸ μέλλον πάσης ἀπαιτήσεως προερχομένης ἐξ ἐκδουλεύσεως τοῦ ἀγῶνος. Ἀντὶ λοιπὸν τὸ θέμα νὰ ἦναι τοιοῦτον «νὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὰ παράπονα τῶν ἀγωνιστῶν»· πρέπει νὰ ἦναι τὸ ἐναντίον· «δέχεται ἡ Συνέλευσις νὰ προσδιορισθῇ ἡμέρα διὰ νὰ συζητηθῶσιν αἱ διάφοροι προτάσεις περὶ τῶν ἐκδουλεύσεων τοῦ ἀγῶνος;»

§20ΜΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν πρέπει νὰ ὑπάρχουν πρόσωπα τοῦ ἀγῶνος τῆς ξηρᾶς, τῆς θαλάσσης καὶ τῶν πολιτικῶς ἀγωνισθέντων, ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη θὰ ἔχῃ διπλοῦν καθῆκον, νὰ δικαιώσῃ τοὺς μέχρι τοῦδε μὴ δικαιωθέντας, νὰ ἐξετάσῃ τοὺς καταχρηστικῶς λαμβάνοντας συντάξεις, εἴτε ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον βαθμοὺς, καὶ νὰ καθαιρέσῃ αὐτοὺς καὶ νὰ καταργήσῃ τὰς συντάξεις ἐκείνων, καὶ νὰ δικαιώσῃ τοὺς ἔχοντας πραγματικὸν δικαίωμα συντάξεως. Ἔπειτα ἡ Ἐπιτροπὴ πρέπει νὰ ἦναι Κεντρικὴ, ἐδῶ εἰς τὴν Πρωτεύουσαν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ εἶναι τὰ καθέκαστα.

§22ΜΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κατόπιν πρέπει εἰς κάθε νομὸν νὰ διορισθῇ ἰδιαιτέρα, καὶ εἰς τὰς νήσους ἐπίσης. Λοιπὸν αὗται αἱ ἐπιτροπαὶ πρέπει τὰς ἐργασίας των νὰ τὰς συγκεντρόνουν εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, εἰς τὴν Κεντρικὴν Ἐπιτροπήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου.

§23ΔΑΓΡΕΣ. Πρόκειται νὰ ἐρωτηθῇ, καθὼς βλέπω, ἡ Συνέλευσις περὶ συστάσεως Ἐπιτροπῆς· τὸ ζήτημα ἦλθε κατ’ ἀρχὰς περὶ τῶν ἀναφορῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν πολλαὶ εἰς τὸ Προεδρεῖον· πολλοὶ, εἴτε ἡλικιωμένοι, εἴτε ἔχοντες ἀνάγκην, ζητοῦν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ἄλλος τὸ δίκαιόν του, ἄλλος περίθαλψιν, ἄλλος θέσιν, καὶ ἄλλος ἄλλο. Ὁ Κύριος Παπαμιχαλόπουλος ὑπέβαλε πρὸ ἡμερῶν μίαν πρότασιν περὶ συστάσεως μιᾶς Ἐπιτροπῆς διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὰ δικαιώματα τῶν ἀγωνιστῶν τόσον τῶν ἐπὶ τοῦ ἀγῶνος πεσόντων καθὼς καὶ τῶν ἐπιζώντων. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη πρέπει νὰ συστηθῇ, ἀλλὰ πρέπει προηγουμένως νὰ γείνῃ μία σπουδαία συζήτησις καὶ ἐμβριθὴς· πρέπει νὰ σκεφθῶμεν ἐκ πόσων μελῶν θὰ συνίσταται.

§24ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὰ εἶναι κατόπιν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα, ἐὰν δὲν περιορισθῶμεν εἰς τὸ θέμα.

§26ΔΑΓΡΕΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ἡ Συνέλευσις ν’ ἀποφανθῇ περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς χωρὶς νὰ συζητηθῇ, καὶ πρέπει νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα διὰ τοῦτο. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὰς ἀναφορὰς, φρονῶ, ὅτι αἱ ἀναφοραὶ πρέπει νὰ διευθυνθῶσιν εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπιτροπὴν τῆς Συνελεύσεως.

§27ΠΟΛΛΟΙ. Ἀπ’ ἐκεῖ ἔρχονται.

§28ΔΑΓΡΕΣ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι προηγουμένως πρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ σκεφθῇ περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς, καὶ πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως πρὸς τοῦτο.

§29ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιμένω εἰς τὴν πρότασίν μου· ὅλαι αἱ ἀναφοραὶ, αἱ ὁποῖαι ἀνάγονται εἰς τὸν ἀγῶνα, νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν συστηθησομένην ἐπιτροπὴν πρὸς ἐξέτασιν.

§30ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Εἶναι ἀναντίῤῥητον, ὅτι ἡ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως καὶ ἐπὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ περὶ τῆς διεξαγωγῆς τῶν μέχρι τοῦδε ἐλλείψεων ὡς πρὸς τὰ προεπιψηφισθέντα, θέλει εἶσθαι συνεπής· σήμερον τί πρόκειται; ἀναφοραὶ ζητοῦσαι συντάξεις δι’ ἀγῶνας· ἡ δὲ πρότασις ἡ παραδεχθεῖσα τοῦ Κυρίου Θεοχάρη, ὁποία ἦτο; τῆς αὐτῆς κατηγορίας· αἱ δοθεῖσαι ἀναφοραὶ νὰ παραπεμφθῶσιν ὅπου ἡ Συνέλευσις ὁρίσει· δὲν ἔχει ὅμως ἀνάγκην σήμερον καὶ ν’ ἀποφασίσῃ, ἂν μία ἐπιτροπὴ θὰ ἐξετάσῃ τὰς συντάξεις ἢ τοὺς βαθμοὺς, ἢ τὰς ἀποζημιώσεις τὰς ἐπὶ ἀγῶνος· τοῦτο εἶναι ἰδιαίτερον ἀντικείμενον τῆς προτάσεως, ὅταν σκεφθῶμεν, ἂν μία ἐπιτροπὴ συμφέρει νὰ διορισθῇ περὶ ὅλων καὶ κατὰ τίνα τρόπον, καὶ ἂν ἀρκῇ. Σήμερον λοιπὸν πρέπει νὰ περιορισθῇ, ὡς πρὸς τὴν προκειμένην ἀναφορὰν, ἂν αὕτη πρέπῃ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν συστηθησομένην ἐπιτροπὴν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Ὅταν λοιπὸν εὑρεθῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν, θὰ ἴδωμεν, ἐὰν μία, ἢ πολλαὶ ἐπιτροπαὶ πρέπει νὰ συστηθοῦν· ὡς εἶπε σήμερον ὁ Κύριος Παπαμιχαλόπουλος, αὐτὴ παραπέμπεται εἰς τὴν συστηθησομένην ἐπιτροπήν· διὰ τοῦτο εἶναι περιττὸν νὰ ἐκταθῇ τις ἐπὶ τῆς ἄλλης περιστάσεως, διότι πολλὰ ἔχει νὰ μάθῃ ἐκ τῆς περὶ ταύτης συζητήσεως ἡ Συνέλευσις.

§31ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ ἀρκετά.

§32ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι, σιωπήσατε νὰ ἀκούσετε κ’ ἐμὲ, διότι φρονῶ, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι πολὺ σπουδαῖον. Ἐγὼ ὑποστηρίζω τὴν ἰδέαν, ὅτι σήμερον ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ προτείνῃ καὶ τὴν ἐκλογὴν ἐπιτροπῆς.

§33ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἴπαμεν περὶ ἐκλογῆς.

§34ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὕτως ἐπροτάθη.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§36ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι θὰ πέσωμεν εἰς ἀντιφάσεις· καὶ ἀπορῶ πῶς τινες τῶν παλαιῶν, οἵτινες ἐχρημάτισαν εἰς παλαιὰς Συνελεύσεις, δὲν ἀναφέρουν τι ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον· ὑπάρχει τὸ Εʹ. ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως τῆς 3 Σεπτεμβρίου, τὸ ὁποῖον ἀναφέρει περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἀγωνιστῶν καὶ ἱκανοποιήσεως. Τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ ἐσυζητήθη πάντοτε μετὰ μεγάλης σπουδῆς ἀπὸ τὰς διαφόρους Ἐθνοσυνελεύσεις.

§37ΤΙΝΕΣ. Καὶ μολαταῦτα τίποτε δὲν ἔγινε.

§38ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔγινε καὶ διὰ τοῦτο πρέπει ἤδη νὰ σκεφθῶμεν πολὺ σπουδαίως, ὥστε νὰ γίνῃ ἐπιτροπή· λέγουν, τί θὰ κάμῃ αὐτὴ ἡ ἐπιτροπή;

§39ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν πρόκειται σήμερον περὶ ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ περὶ ἀναφορῶν.

§40ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀποτέλεσμα λοιπὸν τῶν ἐμβριθῶν αὐτῶν συζητήσεων ὑπῆρξεν ἓν ψήφισμα τὸ πέμπτον τῆς 3ης Σεπτεμβρίου, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει ὅλας τὰς κατηγορίας τοῦ ἀγῶνος καὶ ἀπεφάσισεν ἡ Συνέλευσις ἐκείνη, ὅτι «ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις ὡς πρῶτόν της χρέος νὰ φροντίσῃ ὅσον ἔνεστι περὶ τῆς ταχυτέρας ἐκτελέσεως τῶν εἰρημένων διατάξεων τῶν προλαβουσῶν Συνελεύσεων καὶ νὰ ἐκκαθαρίσῃ κατὰ τὸ δίκαιον τὰς μέχρι τοῦδε δοθείσας ἀποζημιώσεις.» Τώρα τὸ ψήφισμα αὐτὸ εἶναι ἐν ἰσχύι ἢ ὄχι; εἶναι· διότι συνετάχθη ἀπὸ μίαν Συνέλευσιν, ἥτις περιεῖχε τοὺς περισσοτέρους ἄνδρας τοῦ ἀγῶνος. Ἐν μέρει ἐξετελέσθη αὐτὸ τὸ ψήφισμα. Ὁ μακαρίτης Κωλέττης ἔκαμε τὴν μεγάλην ἐκείνην ἑξηκονταμελῆ ἐπιτροπὴν, ἥτις διελύθη ἄπρακτος· ἀκολούθως συνεστήθη μία ἄλλη ἐπιτροπὴ, ἥτις ἐγνωμοδότησε περὶ 150 ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς τὰ μητρῷα. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι σήμερον τὸ ἔθνος δύναται, λαμβάνον ὑπ’ ὄψιν καὶ αὐτὸ τὸ ψήφισμα, νὰ σκεφθῇ εἰς μίαν ἄλλην ἡμέραν. Διὰ τοῦτο τὸ συμπέρασμα τῆς ὁμιλίας μου εἶναι τὸ ἑξῆς· ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ὑπάγεται εἰς τὸ ψήφισμα αὐτό, ἑπομένως νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν συστηθησομένην ἐπιτροπήν.

§41ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις, πρὶν ἀκόμη ἢ καταληφθῇ ἀπὸ τὰς ἐργασίας τὰς πολλὰς καὶ σπουδαίας, αἱ ὁποῖαι τὴν περιμένουν, πρέπει νὰ λύσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα περὶ τῆς ἀνευρέσεως τοῦ τρόπου τῆς ἱκανοποιήσεως τοῦ ἀγῶνος, διότι πραγματικῶς τὴν περιμένουν πολλὰ μεγάλα ἔργα, καὶ ἂν θελήσῃ ν’ ἀναβάλῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ, ἂς ᾖναι βεβαία, ὅτι μὲ ὅλην τὴν προθυμίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὑπὲρ τῶν ἀγωνιστῶν, δὲν θὰ κάμῃ τίποτε. Πρόκειται κατ’ αὐτὰς νὰ γίνῃ ἡ ἐγκατάστασις τῆς βασιλείας· διάφοροι νόμοι, ὁ προϋπολογισμὸς, τὸ πολίτευμα καὶ τόσα ἄλλα εἶναι ἀκόμη ἐκκρεμῆ· ἐστὲ βέβαιοι λοιπὸν, ὅτι τὸν καιρὸν δὲν θὰ τὸν ἔχητε· ἀφοῦ ἠρχίσαμεν σήμερον τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, μοῦ φαίνεται, ὅτι ἄξιον τῆς σοβαρότητος τῆς Συνελεύσεως εἶναι νὰ σπεύσωμεν εἰς ἓν τέλος. Δὲν ἐκτρεπόμεθα δὲ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, διότι 60 ἕως 100 ἀναφοραὶ ὑπάρχουν εἰς τὸ γραφεῖον, δι’ ὧν ζητοῦνται ἱκανοποιήσεις δι’ ἀπονομῆς βαθμῶν, ἢ συντάξεων· ἡ Συνέλευσις, ἀποφασίζουσα περὶ τοῦ ζητήματος, περὶ οὗ ὡμίλησα, ἀποφασίζει περὶ τῶν ἀναφορῶν. Συμφωνῶ καθ’ ὁλοκληρίαν μὲ τὸν προλαλήσαντα, ὅτι δὲν πρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ προχωρήσῃ ἀμέσως εἰς τὴν ἀπόφασιν περὶ ἐπιτροπῆς, διότι πιστεύω, ὅτι μία ἐμβριθὴς ἐξέτασις τοῦ ζητήματος τούτου ἴσως παρουσιάσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν ἄλλας δυσκολίας, τὰς ὁποίας πρέπει προηγουμένως νὰ ἐξομαλύνῃ. Ὅπως σᾶς εἶπεν ὁ προλαλήσας, ὅλαι αἱ Συνελεύσεις αἱ προηγούμεναι ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ ἔκαμον ψηφίσματα· παρῆλθον 40 ἤδη ἔτη, ἀφ’ ὅτου τὰ ψηφίσματα αὐτὰ ἐγένοντο, καὶ ἕνας γενικὸς κανὼν πραγματοποιήσεως ἀκόμη δὲν ἐτέθη. Αἱ Συνελεύσεις, ὅπως γνωρίζετε, ἀπεφάσισαν καὶ περὶ τῶν ἀτόμων χωριστὰ, καὶ περὶ τμημάτων χωριστὰ, φερ’ εἰπεῖν, ὅτι ἡ φρουρὰ τῶν Ἀθηνῶν πρέπει ν’ ἀνταμειφθῇ, ἢ τοῦ Μεσολογγίου ὡσαύτως κτλ. ἔπειτα περὶ ἀτόμων εἶπον, ὅτι, ὅσοι ὑπηρέτησαν ναυτικῶς ἢ πολιτικῶς, ἢ στρατιωτικῶς, ὅλοι πρέπει νὰ λάβουν ἱκανοποίησιν· καὶ ἡ Συνέλευσις τῆς 3ης 7βρίου προέβη εἰς τὸ τελειωτικὸν μέτρον νὰ συστήσῃ καὶ ἐπιτροπήν. Πιστεύω, ὅτι πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ ἔχουν ὅλοι οἱ Πληρεξούσιοι τὴν διάθεσιν νὰ θέσουν τέρμα κατ’ αὐτὴν τὴν Συνέλευσιν, διότι παρῆλθε πολὺς χρόνος, ὥστε θὰ ᾖναι καὶ γελοῖον νὰ μείνῃ μετέπειτα, θὰ ᾖναι δὲ καὶ πολὺ λυπηρὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ ἔλθῃ ὁ Βασιλεὺς καὶ νὰ ἐπιληφθῇ αὐτὸς τοιούτου ζητήματος, ὡς ἐγκαταλειφθέντος ὑπὸ τοῦ Ἔθνους, συνηγμένου ἐδῶ· νομίζω, ὅτι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ βαδίσωμεν, εἶναι ὁ ἑξῆς, καὶ προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ διορισθῇ μία ἐπιτροπὴ ὑπὸ τῶν τμημάτων, ἥτις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ψηφίσματα καὶ τὰς ἰδιαιτέρας διατάξεις τῶν ψηφισμάτων, καὶ τὰς λεπτομερείας, νὰ σκεφθῇ δὲ, ἐὰν τὰ διαταττόμενα ὑπὸ τῶν ψηφισμάτων δύνανται νὰ φέρωσι τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἡ Συνέλευσις ποθεῖ, ἢ πρέπει νὰ μεταῤῥυθμισθῶσι· νὰ ἐξετάσῃ δὲ λεπτομερῶς τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα θέλουν ἀναφυῆ ἐκ τῆς ἐρεύνης ταύτης, διότι θὰ γεννηθοῦν ἄπειρα, καὶ νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν κατὰ τίνα τρόπον νομίζει, ὅτι δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ αὐτὸς ὁ σκοπὸς τῆς Συνελεύσεως· νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ψηφίσματα, νὰ προτείνῃ μεταῤῥυθμίσεις, ὅσας νομίζει ἀναγκαίας, ἢ καὶ νὰ παραιτήσῃ ἐντελῶς τὸ σύστημα τῶν παλαιῶν ψηφισμάτων, ἐὰν ἔχῃ ἄλλο νὰ παρουσιάσῃ· ἡ δὲ Συνέλευσις, ὅταν προσάξῃ τὴν ἔκθεσίν της ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ, νὰ σκεφθῇ ἐν ὡρισμένῃ ἡμέρᾳ καὶ νὰ μὴ διαλυθῇ πρὶν ἀποφασίσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἠξεύρετε, Κύριοι, ὅτι πολλὰ ἐγένοντο ἀδικήματα κατὰ τὸ παρελθόν· ὑπῆρξάν τινες φαλαγγῖται, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον καὶ χρήματα καὶ γαίας, ἄλλοι μόνον γαίας, ἄλλοι κατεγράφησαν εἰς τὸ μητρῷον καὶ δὲν ἐβαθμολογήθησαν, ἄλλοι λιμώττουν, ἄλλοι ἔλαβον τρεῖς βαθμολογίας, ἄλλοι ἐτέθησαν εἰς ἐνέργειαν ἔχοντες πολιτικὰς καὶ στρατιωτικὰς ὑπηρεσίας καὶ πολλὰ ἄλλα ζητήματα. Λοιπὸν λέγω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἡ Συνέλευσις θέλουν ἐξετάσει τὸν τρόπον τῆς ἀνευρέσεως τῶν δικαιωμάτων, θέλει συμβιβάσει τὰ δικαιώματα μὲ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ τόπου, καὶ θέλει ἀπονείμει δικαιοσύνην εἰς ὑπόθεσιν τόσον ἱεράν. Ὅθεν προτείνω νὰ διορισθῇ παρὰ τῶν τμημάτων ἐπιτροπή, ἥτις νὰ ἐξετάσῃ τὰ ψηφίσματα καὶ νὰ γνωμοδοτήσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν περὶ μεταῤῥυθμίσεως αὐτῶν ἢ περὶ καταλλήλου τρόπου πρὸς τὸν σκοπὸν ν’ ἀπονεμηθῇ δικαιοσύνη πρὸς τοὺς ἀγωνιστὰς καὶ τὰς χήρας αὐτῶν.

§42Ι. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Φρονεῖτε, Κύριε Δεληγεώργη, ὅτι θὰ ᾖναι ἀπὸ ἀγωνιστὰς αὐτὴ ἡ ἐπιτροπή;

§43ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κατὰ μέγα μέρος.

§44ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅταν δὲν ὑπάρχουν;

§45ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τότε, καθὼς καὶ αἱ ἐπιτροπαὶ ἐσχηματίσθησαν κατὰ τὸ μᾶλλον ἀπὸ εἰδικοὺς ἄνδρας, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον καὶ ἐδῶ θὰ ᾖναι ἀγωνισταὶ, καθ’ ὅσον ὑπάρχουν εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω, ἐὰν ἡ Συνέλευσις θέλει νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις.

§47ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, συγχωρήσατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω δύω λέξεις. Βλέπω, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Συνέλευσις εἶναι σύμφωνος ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, οὐχ ἧττον ὅμως δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν ἔντιμον προλαλήσαντα Κύριον Δεληγεώργην περὶ τοῦ τρόπου τῆς διεξαγωγῆς τῆς ὑποθέσεως ταύτης, διότι, σᾶς βεβαιῶ, μοῦ δίδει νὰ ὑποπτεύσω, ὅτι ποτὲ δὲν θέλομεν φθάσει εἰς τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα. Σκεπτόμενοι αἰωνίως διὰ δημιουργίας ἐπιτροπῶν καὶ λοιπῶν ἄλλων, τίνι τρόπῳ θὰ εὕρωμεν τὰ κατάλληλα μέσα τοῦ νὰ φθάσωμεν μίαν ἡμέραν ταχύτερον εἰς τὸ αἰωνίως ποθούμενον τοῦτο ἀποτέλεσμα, σᾶς βεβαιῶ ὅτι ποτὲ δὲν θὰ φθάσωμεν εἰς αὐτό. Κύριοι, ὅπως ὁ Κύριος Δεληγεώργης σᾶς ἐξέθεσε καὶ ἐν τέλει τοῦ λόγου του τὴν ἰδέαν του· διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα διὰ τῆς ἐκλογῆς μιᾶς ἐπιτροπῆς ἐκ τῶν τμημάτων, σᾶς λέγω, ὅτι θέλει γεννηθῆ μεγάλη δυσκολία, καθόσον ἀφορᾷ τὰς ἀπαιτήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι διαφόρου φύσεως· σήμερον, ὡς εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστόν, εἰς τὴν Συνέλευσιν δὲν ἔχομεν τοὺς ἀναγκαίους τοῦ Ναυτικοῦ ἀγωνιστὰς παρὰ ἓν ἢ δύω πρόσωπα· αἱ ἀπαιτήσεις τοῦ Ναυτικοῦ εἶναι ὅλως διόλου διαφόρου φύσεως ἀπὸ τὰς τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς· μ’ ὅλον ὅτι καὶ ἀπὸ τοὺς τῆς ξηρᾶς ἀκόμη βλέπω ὀλίγους· αἱ διάφοροι τὴν φύσιν των λοιπὸν αὗται ἀπαιτήσεις, ἂν θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία θὰ ἐκλεχθῇ ἀπὸ τὰ τμήματα, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν θέλουσι τύχει οὐδεμιᾶς διεξαγωγῆς ἀλλὰ μάλιστα θέλουσιν ἀναβληθῆ εἰς τὰς Ἑλληνικὰς Καλένδας. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι, ἂν ἡ Συνέλευσις παραδεχθῇ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ ἔντιμος Κ. Δεληγεώργης, ἡ μέλλουσα τότε νὰ ἐκλεχθῇ ἐπιτροπὴ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ παραλαμβάνῃ καὶ ἔξωθεν πρόσωπα, μεθ’ ὧν νὰ συνεργάζηται, ἄλλως τε εἶναι ἀδύνατον, κατ’ ἐμὴν γνώμην τοὐλάχιστον, νὰ γείνῃ τι ἀποτελεσματικόν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι ἀρκοῦνται εἰς τὰ λεχθέντα, νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ ἀναβολῆς παντὸς μέτρου ὡς πρὸς τὸν σχηματισμὸν τῆς ἐπιτροπῆς· ἐπειδὴ εἶναι ἀναβλητικὴ θὰ τὴν θέσω πρώτην εἰς ψηφοφορίαν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβλητικὴν πρότασιν, νὰ σηκωθοῦν.

§49ΤΙΝΕΣ. Ἀπὸ ποῖον εἶναι;

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔγεινε αὐτὴ ἡ πρότασις ν’ ἀναβληθῇ πᾶσα σκέψις. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβλητικὴν αὐτὴν πρότασιν νὰ σηκωθοῦν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι)· ἀπεῤῥίφθη. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὴν πρότασιν τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς· οἱ μὲν προτείνουν νὰ σχηματισθῇ μία ἐπιτροπὴ, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ παραπεμφθοῦν ὅλαι αἱ αἰτήσεις περὶ χορηγίας συντάξεων καὶ βαθμῶν, εἴτε κατὰ τὸν ἀγῶνα, εἴτε μετὰ τὸν ἀγῶνα.

§51ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι μετὰ τὸν ἀγῶνα.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον λοιπὸν ζήτημα εἶναι νὰ σχηματισθῇ μία ἐπιτροπὴ, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ παραπεμφθοῦν ὅλαι αἱ ἀπαιτήσεις τοῦ ἀγῶνος· δεύτερον, καθόσον ἀποβλέπει τὸν σχηματισμὸν τῆς ἐπιτροπῆς, οἱ μὲν λέγουν ν’ ἀναβληθῇ πάλιν πᾶσα ἀπόφασις περὶ τοῦ τρόπου τοῦ σχηματισμοῦ τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ παρόντος· ἄλλοι λέγουν νὰ σχηματισθῇ ἐκ τῶν τμημάτων, τοιαύτη εἶναι ἡ πρότασις τοῦ Κ. Δεληγεώργη, μία ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν νὰ παραπεμφθῶσιν ὅλαι αἱ ἀναφοραὶ καὶ νὰ ἀνατεθῇ τὸ καθῆκον τοῦ νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ μέτρα ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων ἠμπορεῖ τὸ Ἔθνος νὰ φθάσῃ εἰς τὴν ἱκανοποίησιν αὐτῶν τῶν ἀξιώσεων.

§53ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἶναι καὶ ἄλλη πρότασις νὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως πρὸς σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἀναβλητικὴ πρότασις. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν παραδέχεται πρῶτον τὴν ἀρχήν· οἱ παραδεχόμενοι τὸν σχηματισμὸν μιᾶς τοιαύτης ἐπιτροπῆς νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὸν σχηματισμὸν ἐπιτροπῆς, ἥτις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς αἰτήσεις τὰς ἀφορώσας τὰ δικαιώματα τοῦ ἀγῶνος πολιτικὰ, στρατιωτικὰ καὶ Ναυτικά. Ἐρχόμεθα τώρα καθόσον ἀποβλέπει τὸν σχηματισμὸν τῆς ἐπιτροπῆς· ὑπάρχει πρότασις, ὅτι πρέπει νὰ προσδιορισθῇ μία ῥητὴ ἡμέρα, καθ’ ἣν νὰ γείνῃ μία εἰδικὴ σκέψις περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι νὰ προσδιορισθῇ μία ἄλλη ἡμέρα διὰ νὰ γείνῃ ἡ σκέψις.

§55ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ Σάββατον, Κύριε Πρόεδρε.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι νὰ προσδιορισθῇ τὸ Σάββατον περὶ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς ἐπιτροπῆς.

§57ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀρχὴ τῆς ἐπιτροπῆς περὶ συστάσεως παρεδέχθη· μένει τώρα ὁ τρόπος, καθ’ ὃν θὰ συστηθῇ, ἀπὸ πόσα μέλη κτλ.

§58ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ λέγομεν καὶ ἡμεῖς.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πρότασις, ἥτις λέγει νὰ μὴ γείνῃ σήμερον ἡ σκέψις περὶ τοῦ τρόπου τοῦ σχηματισμοῦ καὶ τῶν καθηκόντων τῆς ἐπιτροπῆς. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ μὴ γείνῃ σήμερον, νὰ σηκωθῶσιν. (Ἀνίστανται πολλοὶ, φωνάζοντες συγχρόνως τὸ Σάββατον, τὸ Σάββατον). Ἐπειδὴ δὲν διεκρίθη ἡ ψηφοφορία, θὰ ἐρωτήσω πρῶτον, ἐὰν πρέπει ν’ ἀναβληθῇ πᾶσα σκέψις, καὶ δεύτερον κατὰ ποίαν ἡμέραν.

§60ΠΟΛΛΟΙ. Εἴπομεν τὸ Σάββατον.

§61ΔΑΓΡΕΣ. Ἀντὶ τοῦ Σαββάτου προτείνω μίαν ἄλλην ἡμέραν· τὸ Σάββατον εἶναι ἡ ἡμέρα τῶν ἀναφορῶν· ἡ δὲ Τρίτη καὶ Πέμπτη εἶναι αἱ ἡμέραι, καθ’ ἃς αἱ ἐπιτροπαὶ ἔπρεπε νὰ ἐργασθοῦν· ἐν τούτοις, ἐπειδὴ ὑπάρχει γενικὴ καθ’ ἑκάστην ἡ συνεδρίασις, δὲν δύνανται νὰ ἐργασθῶσι.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε χθὲς ὥστε καὶ τὴν πέμπτην νὰ γείνῃ Συνεδρίασις ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν. Ἠμπορεῖ λοιπὸν νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα.

§63ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ Σάββατον, τὸ Σάββατον.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὥστε νὰ γίνῃ σκέψις ἰδιαιτέρα περὶ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς ἐπιτροπῆς τὸ σάββατον, ἐκεῖνοι νὰ σηκωθοῦν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§65ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τώρα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰς ἄλλας ἀναφοράς.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοιουτοτρόπως, Κύριοι, ἐτέθη ἕνας γενικὸς κανὼν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀναφορὰς τοῦ ἀγῶνος. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὰς ἀναφορὰς περὶ χορηγήσεως συντάξεων, βαθμῶν, περιθάλψεως μετὰ τὸν ἀγῶνα· αὐτὴ εἶναι μία δευτέρα κατηγορία.

§67ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ συστηθοῦν εἰς τὰ ὑπουργεῖα.

§68ΗΡΑΚΛ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὰ μετὰ τὸν ἀγῶνα δικαιώματα τὰ προστατεύουσιν οἱ νόμοι, τοὺς ὁποίους κατὰ διαφόρους ἐποχὰς αἱ Κυβερνήσεις, αἱ Συνελεύσεις καὶ αἱ Βουλαὶ καθιέρωσαν· ἑπομένως δὲν εἶναι λόγος ὅτι δὲν πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἀναφοραὶ τῶν μετὰ τὸν ἀγῶνα αἰτούντων δικαιοσύνην, καθ’ ὅσον ἐνδεχόμενον αἱ παρελθοῦσαι Κυβερνήσεις νὰ παρέβλεψαν τὰς δικαίας ἀπαιτήσεις αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων καὶ νὰ τοὺς ἄφησαν ἠδικημένους. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τοῦτο, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν σκέψιν τῆς Συνελεύσεως, ὅτι εἶναι ἓν ζήτημα ὅλως διόλου διοικητικόν, ἀναγόμενον εἰς τὰς διατάξεις τῶν νόμων. Κατὰ συνέπειαν φρονῶ, ὅτι ὅλαι αἱ αἰτήσεις αἱ ὑποβληθεῖσαι εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ αἱ ἀφορῶσαι ἐκδουλεύσεις, δικαιώματα μετὰ τὸν ἀγῶνα, νὰ σταλῶσι συστημέναι πρὸς τὰ ἁρμόδια ὑπουργεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ δοθῇ χρόνος προσδιωρισμένος, διότι, ἐὰν ἀπεριορίστως σταλῶσιν αὐταὶ αἱ ἀναφοραὶ, τότε εἶναι τὸ ἴδιον ὡς ἐὰν νὰ τὰς ῥίψωμεν εἰς τὰ ἀρχεῖα τῶν ὑπουργείων. Νὰ ταχθῇ λοιπὸν ὡρισμένος χρόνος, κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ ὑπουργεῖα νὰ παρουσιασθῶσιν ἐνώπιον ἡμῶν καὶ νὰ εἴπωσιν, ὅτι κατ’ αὐτὸ τὸ μέρος ἀπεδόθη δικαιοσύνη, διότι ἦτο ἐφικτὴ, κατ’ αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποδοθῇ, διότι εἶναι ἀνέφικτος, ἀντιβαίνει εἰς τὰ καθεστῶτα· καὶ ἂν ἡ Συνέλευσις νομίζῃ, ὅτι δύναται νὰ κάμῃ ἕνα νόμον, ὅστις νὰ προστατεύῃ καὶ τὰ δικαιώματα τῶν ἄλλων, ἂς τὸν κάμῃ. Λοιπὸν αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα μου καὶ ἡ πρότασίς μου —νὰ σταλῶσιν εἰς τὰ ἁρμόδια ὑπουργεῖα συστημέναι, τὰ ὁποῖα νὰ λάβουν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ φέρουν τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐργασιῶν αὐτῶν ἐν χρόνῳ προσδιωρισμένῳ, ἐντὸς 20 ἡμερῶν.

§69ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι δά.

§70ΗΡΑΚΛ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐντὸς 20 ἡμερῶν, Κύριοι· μάλιστα βεβαίως, ὅταν ἕνας ὑπάλληλος ἐργάζηται, διὰ νὰ τελειώσῃ ἓν ἔγγραφον, 20 ἡμέραι ἀρκοῦν.

§71ΙΩ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν.

§72ΗΡΑΚΛ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι δυνατόν· δὲν ἐργαζόμεθα, ὅταν πρόκηται νὰ ἀποδώσωμεν δικαιοσύνην εἰς τοὺς λαούς.

§73ΠΟΛΛΟΙ. Ἐντὸς ἑνὸς μηνός.

§74ΗΡΑΚΛ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔστω, εἰς ἕνα μῆνα.

§75ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὸν προλαλήσαντα κατὰ τοῦτο καὶ μόνον, ὅτι, ἀφοῦ προκαταρτικῶς, οὕτως εἰπεῖν ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὴν ἀμοιβὴν τοῦ ἀγῶνος, τοῦ μεγάλου καὶ ἱεροῦ, δὲν δύναται οὐδόλως ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὰ μετὰ τὸν ἀγῶνα. Αἱ ἀναφοραὶ, αἱ ὁποῖαι ἐπλημμύρησαν τὴν Συνέλευσιν, καθόσον ἀφορῶσι τὰ μετὰ τὸν ἀγῶνα τὸν μεγάλον διαιροῦνται εἰς δύω κατηγορίας ὑπὸ τὴν γενικωτέραν ἔποψιν, εἰς ἀπαιτήσεις διὰ τὰς μετὰ ταῦτα ὑπηρεσίας βαθμολογικὰς, ἀπαιτήσεις συντάξεως, προικίσεως κτλ. καὶ εἰς ἀναφορὰς ἐπὶ διαφόρων ἄλλων ἀντικειμένων. Οἱ νόμοι ὑπάρχουν, ἕκαστος τῶν πρὸς τὴν Συνέλευσιν ἀναφερομένων, ἐὰν ἠδικήθη, καθόσον ἀφορᾷ τὴν προστασίαν τῶν νόμων, τὴν ὁποίαν παρέβλεψεν ἡ Κυβέρνησις, δύνανται νὰ τὸν δικαιώσουν τὰ δικαστήρια, ἡ δὲ Συνέλευσις οὐδόλως δύναται νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὰ δικαστικὰ ταῦτα καθήκοντα, π. χ. ἔχομεν ἀναφορὰς παραπονουμένων, ὅτι παρεβιάσθη ἡ ἱεραρχία, παρεβιάσθη ὁ νόμος περὶ προβιβασμοῦ, δὲν ἐδόθη σύνταξις εἰς τὴν χήραν τοῦ δεῖνα ἢ δεῖνα ἀξιωματικοῦ· αὐταὶ αἱ ἀναφοραὶ, αὐτὰ τὰ παράπονα προστατεύονται ἀπὸ τὸν νόμον καὶ τὰ δικαστήρια εἶναι ἐδῶ. Δὲν δυνάμεθα τίποτε ἄλλο νὰ κάμωμεν εἰμὴ τὸ «διευθύνεται» καθαρώτατα, ὅπως καὶ ἡ βασιλεία, ἡ ὁποία παρῆλθε, καὶ ἡ ἐρχομένη ἤδη θὰ κάμῃ ἐπὶ ὅλων αὐτῶν τῶν ἀναφορῶν ἃ διευθύνεται εἰς τὸ σχετικὸν ὑπουργεῖον διὰ τὰ περαιτέρω·» διότι ὁ Ὄθων δὲν ἠδύνατο νὰ δώσῃ βαθμοὺς ἢ συντάξεις· ἐὰν παραπονῶνται χῆραι ἀξιωματικῶν, εἶναι ὑπὲρ αὐτῶν τὸ δικαστήριον, διότι ὁ νόμος λέγει ῥητῶς, ἐντὸς δύω μηνῶν ἀπὸ τῆς χηρείας πρέπει νὰ δοθῇ σύνταξις· μένουν αἱ ἀναφοραὶ αἱ ἀφορῶσαι πράγματα μετὰ τὸν ἀγῶνα, τῆς ἄλλης κατηγορίας, αἴφνης διὰ τὰ σημερινὰ ἢ ἄλλα παράπονα, αὐτὰ πρέπει νὰ διεξέλθῃ ἡ Συνέλευσις καὶ ὄχι νὰ τὰ συστήσῃ εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, ἀλλ’ ἀπόφασιν πρέπει νὰ ἐκδώσῃ ἐπ’ αὐτῶν· καθόσον δὲ ἀφορᾷ ἐκεῖνα, ὅσα προστατεύονται ἀπὸ τὸν νόμον, τὰ δικαστήρια μόνον δύνανται νὰ τὰ λύσουν.

§76ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κατὰ γενικὸν κανόνα νομίζω, ὅτι τὸ πλεῖστον μέρος τῶν ἀναφορῶν εἶναι βεβαίως ἀνοίκειον νὰ τὸ ἐξετάσωμεν, διότι, καθὼς καὶ ὁ Κύριος Βαλτινὸς εἶπεν, ἀφοροῦν πράγματα τῆς ὑπηρεσίας· ὑπάρχουν ὅμως τινὲς ἀναφοραὶ, τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ἐπιληφθῶμεν, δὲν ἠμποροῦμεν λοιπὸν νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν ἰδέαν τοῦ Κυρίου Θεοχάρη, νὰ τὰς ὑπαγάγωμεν εἰς κατηγορίας πρὶν τὰς ἐξετάσωμεν· πρέπει νὰ διεξέλθωμεν ἑκάστην καὶ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν ἀφορᾷ ἰδιαιτέρως τὴν Συνέλευσιν, καθόσον εἶναι μία ἀναφορὰ, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν υἱὸν τῆς συζύγου τοῦ Σκαρβέλη, ζητοῦντος ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὴν Εὐρώπην· αὐτὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶναι ἀναφορὰ τῆς τρεχούσης ὑπηρεσίας καὶ ἄλλαι τοιαῦται· ἑπομένως πρὶν ἀποφασίσωμεν ὅ,τι δήποτε διὰ τὰς ἀναφορὰς, πρέπει νὰ τὰς διεξέλθωμεν.

§77ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐπὶ τῶν μὲν θ’ ἀποφαίνεται ἡ Συνέλευσις, ἐπὶ τῶν δὲ τὰ Ὑπουργεῖα.

§78ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Μάλιστα· ἀλλὰ λέγω προηγουμένως νὰ τὰς διεξέλθωμεν.

§79ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ πρωΐας κυκλοφορεῖ ἡ φήμη, ὅτι ἔφθασε τηλεγράφημα τῆς ἐπιτροπῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ τὸ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν· τὰ τηλεγραφήματα δὲν στέλλονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ νὰ τὰ γνωρίζῃ μόνον αὐτό· ἔπρεπε μάλιστα νὰ στέλλωνται ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν Συνέλευσιν διὰ νὰ μανθάνῃ αὕτη πᾶν ὅ,τι ἐνεργεῖται, παρακαλῶ λοιπὸν νὰ προσκληθῇ ἀμέσως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ φέρῃ τὸ τηλεγράφημα.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις παραδέχεται νὰ προσκληθῇ νὰ δηλώσῃ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς, ἂν ἔχῃ τηλεγράφημα;

§81ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, νὰ σηκωθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη.

§83ΠΑΝΑΣ. Κύριοι, ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Ὄθωνος δὲν ἐπαρουσιάσθησαν περιστάσεις σοβαραὶ διὰ νὰ καταπατηθοῦν αἱ ἀρχαιότητες τῶν ἄλλων, ἀλλὰ κατεπατοῦντο χάριν παρανομιῶν, χάριν μέσων κακοηθείας· τοῦτο δύναμαι νὰ τὸ ἀποδείξω. Ὡς ἐκ τούτου κατεπάτησαν τὰς ἀρχαιότητας τῶν ἀγωνιστῶν τῶν ἐναρέτων, τῶν τιμίων, διότι τοιαύτη βασιλεία τιμίους καὶ ἐναρέτους δὲν ἤθελε παρὰ τοὺς ἐξώντονεν· ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ ἐν γένει εἰς τὸν στρατὸν, τῶν ὁποίων ὄχι μόνον ὁ στρατιωτικὸς βίος, ἀλλὰ καὶ ὁ ἰδιωτικὸς δὲν εἶναι καλὸς, καὶ διευθύνουν τὴν τύχην τῶν ἐναρέτων καὶ τιμίων ἀξιωματικῶν· λοιπὸν πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της ἡ Συνέλευσις τοῦτο καὶ νὰ παύσῃ ὅλους τοὺς παρανόμως ὑπερπηδήσαντας τοὺς βαθμοὺς, καὶ ὄχι, καθὼς ὁ Κύριος πληρεξούσιος Βάλτου λέγει, νὰ παραπέμψωμεν. Ἂν θέλετε, σᾶς φέρω ἐγὼ κατάλογον καὶ βλέπετε τὰς παρανομίας, τὰς κακοηθείας, τὰς προδοσίας, ὅπου μετεχειρίσθησαν πολλοὶ διὰ νὰ προβιβασθοῦν. Τὸ Ἔθνος πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅλα αὐτὰ καὶ νὰ τὰ διορθώσῃ, διότι ἔχει νὰ δώσῃ λόγον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς ἀνθρωπότητος.

§84ΗΛ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, ὑπάρχουν πολλαὶ ἀναφοραὶ, δι’ ὧν πολλοὶ παραπονοῦνται κατὰ τῶν Ὑπουργῶν καὶ ζητοῦν δικαιοσύνην ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν. Ὁπόταν αἱ ἀναφοραὶ αὗται σταλῶσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, πιστεύω, ἦτο περιττὸν νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ὑπάρχουν πολλαὶ ἀναφοραὶ ὑπογεγραμμέναι ἀπὸ ὁλοκλήρους Ἐπαρχίας, καὶ συνιστοῦν ἓν ἄτομον καὶ λέγουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπένειμε δικαιοσύνην εἰς αὐτὸ τὸ ἄτομον, καὶ ζητοῦν δικαιοσύνην ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν. Ὑπάρχουν ἀναφοραὶ, αἱ ὁποῖαι θὰ χρησιμεύσουν εἰς τὴν Συνέλευσιν ὡς προτάσεις. Εἶναι ἀνάγκη ὅλα αὐτὰ νὰ γίνωσι γνωστὰ πρὸς τὴν Συνέλευσιν καὶ αὐτὴ ν’ ἀποφανθῇ περὶ αὐτῶν, καὶ ἂν βραδύνωμεν ἐπὶ δύω ἢ τρεῖς ἡμέρας ἀσχολούμενοι εἰς τὰς ἀναφορὰς, δὲν εἶναι τίποτε, καὶ εἶναι τὸ κατ’ ἐμὲ ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων ἔργων, τῶν ὁποίων πρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ ἐπιληφθῇ· εἶναι πολὺ καλλίτερον νὰ οἰκονομήσωμεν τὰ δικαιώματα αὐτὰ τῶν πολιτῶν, παρὰ νὰ σταλοῦν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ μὴ σταλοῦν, ἀλλὰ ν’ ἀναγνωσθοῦν εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ἡ Συνέλευσις ν’ ἀποφανθῇ περὶ αὐτῶν.

§85ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐπιμένω, Κύριοι, εἰς τὴν ἰδέαν μου, φρονῶν, ὅτι εἶμαι εἰς τὸ δίκαιον. Παράπονα δὲν δύνανται νὰ προκύψωσιν ἀπὸ τοὺς στρατιωτικοὺς, δυνάμενα νὰ ἀπασχολήσωσι τὴν Συνέλευσιν. Τὰ παράπονα ταῦτα περιστρέφονται περὶ βαθμολογίας, καταπατήσεως ἀρχαιότητος, περὶ μὴ ἐγκαίρου ἀπονομῆς συντάξεων, ἐν γένει περὶ ὅλων τῶν ἀφορώντων τὴν ὑπηρεσίαν. Τὰ παράπονα ταῦτα ἐπιμένω καὶ φρονῶ, ὅτι οὔτε ἡ Συνέλευσις αὕτη, οὔτε ἄλλη, ἂν ὑπῆρχε, δὲν δύναται νὰ τὰ λύσῃ, καθόσον ἀποβλέπουσι τὴν παραβίασιν ῥητοῦ νόμου· αἱ δὲ Συνελεύσεις δὲν δικάζουσι, καὶ μόνα τὰ δικαστήρια ἀποφαίνονται ἐπὶ τῶν τοιούτων ἀδικημάτων. Συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὸν Κύριον Πετιμεζᾶν ὡς πρὸς τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν μοὶ ἔκαμεν ἐν ἰδιαιτέρᾳ συνομιλίᾳ· κατὰ τὴν γνώμην του δύναται ἡ Συνέλευσις ποινὴν καὶ περιορισμὸν νὰ ἐπιβάλῃ, καὶ φόβον νὰ ἐμπνεύσῃ εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς πολλὰς δικαίας ἀναφορὰς σχίζουσι καὶ δὲν δικαιοῦσι τοὺς ἀναφερομένους, οἵτινες ὅμως, ἂν τρέξωσιν εἰς τὰ δικαστήρια, δύνανται νὰ δικαιωθῶσι πρὸς βλάβην τοῦ Ἐθνικοῦ Ταμείου, ἀληθῶς ὅμως πολλοὶ τούτων δὲν ἔχουν τὰ μέσα, δὲν ἔχουν τὸ θάῤῥος νὰ ἐκθέσωσιν ἑαυτοὺς ἀπέναντι τῶν Ὑπουργῶν. Αὐτὸ εἶναι, καθόσον ἀφορᾷ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ πιστεύω πληρέστατα συμφωνεῖ καὶ τὸ ναυτικὸν, διότι ὁ αὐτὸς νόμος ὑπάρχει. Ἀλλ’ εἶναι ἄλλαι ἀναφοραὶ, καθὼς εἶπεν ὁ Κύριος Γλαράκης, καὶ πρὸ αὐτοῦ ἐγὼ, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνάγονται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν νόμων. Ταύτας πρέπει νὰ τὰς ἐξετάσῃ καὶ ἐπ’ αὐτῶν νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις. Ἀλλ’ ἐπὶ καταπατήσεων τῆς ἀρχαιότητος δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποφασίσῃ τίποτε ἡ Συνέλευσις. Τὸ δικαστήριον θὰ ἀποφασίσῃ καὶ θὰ ἀποφανθῇ ὑπὲρ τοῦ παθόντος. Φρονῶ δίκαιον νὰ καταδικάζεται ὁ Ὑπουργὸς νὰ πληρώνῃ, καὶ ὄχι τὸ Δημόσιον, αὐτὰ τὰ ἔξοδα.

§86ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Ἀφοῦ διεχωρίσθη τὸ ζήτημα περὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν ἀγωνιστῶν κατὰ τὸν μεγάλον ἀγῶνα, μοὶ φαίνεται ὅτι αἱ ἄλλαι ἀπαιτήσεις πρέπει νὰ συζητηθοῦν μία, μία, διότι ὑπάχουν πολλαὶ καὶ διάφοροι ἀπαιτήσεις. Ἐκεῖνο δὲ μόνον, τὸ ὁποῖον θέλω ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν Κύριον προαγορεύσαντα, εἶναι τὸ ἀφορῶν τὴν καταπάτησιν τῆς ἀρχαιότητος. Ὅτι κατεπατήθησαν πολλαὶ ἀρχαιότητες πολλῶν ἀξιωματικῶν, εἶναι βέβαιον. Ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Ὄθωνος κατεπατήθησαν πολλαὶ καὶ δὲν ἠδυνήθησαν ποτὲ νὰ εὕρουν δίκαιον. Ὁ Κύριος Πανᾶς εἶπε, καὶ τὸ εἶπε μὲ συγκίνησιν, ὅτι εἶναι καὶ αὐτὸς ἀγωνιστὴς, ὅτι ἄνθρωποι τοῦ ἀγῶνος παρηγκωνίσθησαν. Πολλαὶ τοιαῦται ἀδικίαι ἔλαβον χώραν. Οἱ ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν δὲν δύνανται νὰ φέρουν αὐτὴν τὴν δικαιοσύνην, δύνανται μόνον, ὅταν ἡ Συνέλευσις ἀποφασίσῃ, ὅταν εἴπῃ εἰς αὐτοὺς νὰ συστήσουν ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἀπὸ σήμερον ἐπιτροπὴν ἐξ ἐντίμων ἀξιωματικῶν, ἡ ὁποία νὰ δικαιώσῃ τὰ παράπονα. Πρὸς τοῦτο τί ἔχετε νὰ εἴπητε; Δὲν πρέπει μετὰ μίαν ἐπανάστασιν τόσον τρομεράν, μεταβαλοῦσαν τὴν βάσιν τῆς πολιτείας, νὰ δικαιωθῶσιν οἱ ἀδικηθέντες; Λοιπὸν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πρέπει νὰ συστήσῃ ἐπιτροπὴν, ἐνώπιον τῆς ὁποίας πρέπει νὰ δικαιωθῶσι τὰ παράπονα τῶν καταπατηθεισῶν ἀρχαιοτήτων.

§87ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ Κύριος Πανᾶς εἶχε δίκαιον νὰ ζητήσῃ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀδικηθέντων καὶ εἰς ἀργίαν τεθέντων ἀξιωματικῶν, διότι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθήσῃ τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον ἐξέθεσεν ὁ Κύριος Βαλτινὸς, θὰ λάβῃ τὴν ἀπάντησιν, ἣν ἔλαβον πρό τινων ἡμερῶν τινὲς ἀξιωματικοὶ ἀδικηθέντες καὶ ζητήσαντες ν’ ἀνακτήσουν τὴν ἀρχαιότητά των· ἐπὶ τοῦ τότε ὑπουργοῦ, δὲν ἐνθυμοῦμαι τίς ἦτο, δηλαδὴ ἐπὶ τῆς ὑπάρξεως τῆς Συνελεύσεως, ἀξιωματικὸς τις τεθεὶς ἄνευ λόγου εἰς ἀργίαν, τοῦ ὁποίου ἡ ἀρχαιότης κατεπατήθη, ἐζήτησε νὰ τῷ ἀποδοθῇ ἡ ἀρχαιότης· ἡ ἀναφορά του αὕτη παρεπέμφθη εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη δι’ ἐκθέσεώς της τοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον, διότι ὁ Λαζαρέτος, ὁ σωματάρχης του, τότε ἀνέφερε διὰ μιᾶς ἐκθέσεως ἕνα λόγον, τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιωματικὸς δὲν ἐγνώριζεν. Τί συμβαίνει, Κύριοι; πόθεν παρεκινήθη ὁ Κύριος Πανᾶς νὰ κάμῃ λόγον περὶ τῆς σπείρας τῶν ὑπαλλήλων, τῶν κατασκόπων καὶ τῶν ἄλλων; διότι οἱ ὑπάλληλοι, οἱ εὑρισκόμενοι ἐντὸς τῶν διαφόρων ὑπουργείων, δυστυχῶς εἶναι αὐτοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρχον ἐπὶ Ὄθωνος. Ἐὰν, Κύριοι, μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ ἀποδώσω μίαν δικαιοσύνην καὶ εἰς τὸν Ὄθωνα, βεβαιωθῆτε, ὅτι τὸ περισσότερον ἄδικον ἤθελον ἀποδώσει εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν διαφόρων ὑπουργείων· ἀλλ’ εἶναι ἀληθὲς καὶ τὸ ἑξῆς, ὅτι εὗρε καὶ αὐτὸς ὄργανα καλὰ, τοὺς διαφόρους ὑπουργοὺς, καὶ κατὰ συνέπειαν πᾶν ὅ,τι αὐτὸς ἤθελε νὰ πράττῃ, τὸ ἔπραττε· λοιπὸν τὰ αὐτὰ δυστυχῶς πρόσωπα ἐνεργοῦν καὶ σήμερον ἀκόμη· εἶχε λοιπὸν δίκαιον ὁ Κύριος Πανᾶς νὰ ζητήσῃ τὴν διόρθωσιν πρὸ πάντων ἀπὸ τὰ ὑπουργεῖα. Πιστεύω λοιπὸν, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ νὰ ἐξετάσῃ τ’ ἀδικήματα αὐτὰ καὶ νὰ τὰ ἐπανορθώσῃ. Τὸν γυναικάδελφόν μου ἀπὸ τὰ 48 ὁ Ὄθων τὸν ἔθεσεν εἰς ἀργίαν ἄνευ λόγου· ὑπολοχαγὸς ἦτο τότε, ὑπολοχαγὸς εἶναι καὶ τώρα.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει ἡ Συνέλευσις νὰ θεωρήσῃ τὴν συζήτησιν περαιωμένην;

§89ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ τῆς συζητήσεως προκύπτουν τὰ ἑξῆς ζητήματα· ἐπροτάθη νὰ παραπεμφθῶσιν αἱ ἀναφοραὶ εἰς τὰ ἁρμόδια ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα νὰ γνωμοδοτήσουν.....

§91ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἐνεργήσουν.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐνεργήσουν τὰ κατὰ νόμον ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν προθεσμίαν οἱ μὲν προτείνουν ἡ προθεσμία αὕτη νὰ ᾖναι 20 ἡμερῶν, ἄλλοι δὲ μηνιαία. Ὑπεβλήθη καὶ πρότασις, ἂν πρέπει αἱ ἀναφοραὶ νὰ διευθυνθῶσιν εἰς τὰ ὑπουργεῖα ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον, ἢ πρέπει νὰ ἀνακοινωθῇ ἑκάστη ἀναφορὰ εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ἡ Συνέλευσις νὰ ἀποφασίσῃ πρὸς ποῖον ὑπουργεῖον νὰ διευθυνθῇ· σᾶς παρατηρῶ, ὅτι ἐὰν θελήσητε νὰ λάβητε γνῶσιν ὅλων τῶν ἀναφορῶν, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ νὰ ἀποφανθῆτε περὶ αὐτῶν, σᾶς χρειάζονται 15 καὶ 20 ἡμέραι. Λοιπὸν πρῶτον ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν· οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ παραπεμφθῶσιν αἱ ἀναφοραὶ αὗται εἰς τὰ οἰκεῖα ὑπουργεῖα διὰ νὰ ἐνεργήσουν τὰ κατὰ νόμον, παρακαλῶ νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὸ παρεμπίπτον. Νὰ προσδιορισθῇ προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας νὰ ἐνεργήσωσι τὰ ὑπουργεῖα τὰ κατὰ νόμον, οἱ μὲν λέγουν 20 ἡμερῶν, οἱ δὲ ἑνὸς μηνός. Οἱ παραδεχόμενοι μηνιαίαν προθεσμίαν νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Τώρα τὸ ἄλλο ζήτημα· ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ λάβῃ αὐτὰς τὰς ἀναφορὰς, πρὶν τὰς διευθύνῃ, ὑπ’ ὄψιν, ναὶ ἢ ὄχι;

§93ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὄχι τὸ Προεδρεῖον νὰ κρίνῃ, ἀλλ’ ἡ Συνέλευσις· (θόρυβος).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις νὰ κάμῃ τὸ ἔργον τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἀναφορῶν, διὰ νὰ κρίνῃ πρὸς ποῖον ὑπουργεῖον πρέπει νὰ διευθυνθοῦν, ἢ τὸ Προεδρεῖον; Οἱ παραδεχόμενοι νὰ κρίνῃ περὶ αὐτοῦ τὸ Προεδρεῖον νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§95ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς Βασιλείας τοῦ Ὄθωνος εἶχον προσφύγει εἰς τὴν Ἑλλάδα πρόσφυγες Κρῆτες ἕνεκα συμβάντων πολιτικῶν τῆς πατρίδος των· εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἐδίδετο μηνιαία χορηγία ἐκ δραχ. 60 ἢ 80, καὶ ἐξ αὐτῶν ἐξακολουθοῦν νὰ λαμβάνουν εἰσέτι αὐτὴν καὶ Ἠπειρῶταί τινες ἕνεκα τῶν περιστατικῶν τῶν 54, ὁ Σκαλτσοδῆμος, ὁ Ζῖκος καὶ ἄλλοι τινὲς, ἐκ τῶν Κρητῶν δὲ μόνον τινὲς λαμβάνουσιν, ἀπὸ δὲ τῶν ἄλλων ἐκόπη, διατί τοῦτο; διότι ἔτυχον δυστυχῶς νὰ ἔχουν τὴν ἀτυχίαν νὰ ἦναι συγγενεῖς ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι κατεδιώκοντο, καὶ ὡς παράδειγμα σᾶς ἀναφέρω ἕνα Ψυλλάκην, ὁ ὁποῖος ἦτο σχολάρχης εἰς τὴν Κρήτην, καὶ ὅστις χάριν τῶν φιλελληνικῶν αἰσθημάτων του κατεδιώχθη, ὁ Κ. Δεληγιάννης γνωρίζει τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καταλεπτῶς· εἰς αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον ἐλθόντα ἐδῶ ἐδόθη μία χορηγία ἐξ 80 δραχμῶν κατὰ μῆνα, ὡς καὶ εἴς τινα ὑπάλληλον ἐνταῦθα Βαρδίδην. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, ὅτε συνελήφθην ἐγὼ τὴν 18 Μαΐου, συνελήφθησαν καὶ ἐβλήθησαν εἰς τὰς φυλακὰς καὶ τὴν σήμερον οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι πενέστατοι, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εἶχον ἀναφορὰν εἰς τὴν Συνέλευσιν πρὸ πολλοῦ καιροῦ, παρακαλῶ ἡ Συνέλευσις νὰ συστήσῃ τὰς ἀναφορὰς αὐτῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, διότι, Κύριοι, εἶναι πένητες καὶ ἐγὼ τοὺς τρέφω εἰς τὴν οἰκίαν μου.

§96ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, ἕνεκα διαφόρων ἐπαναστάσεων καὶ πολιτικῶν μεταβολῶν κατὰ τὴν γείτονα χώραν, πολλοὶ τῶν ἀδελφῶν μας, δράξαντες κατὰ τῶν δεσποτῶν αὐτῶν τὰ ὅπλα, προσέφυγον εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ αἱ κατὰ διαφόρους καιροὺς Κυβερνήσεις ἐπεριποιήθησαν αὐτοὺς, χορηγήσασαι καὶ μικρά τινα χρηματικὰ βοηθήματα, ἅτινα διεκόπησαν μετὰ τὴν Ναυπλιακὴν ἐπανάστασιν. Ἀπὸ τῆς ἐπαναστάσεως ὅμως τοῦ Ὀκτωβρίου ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις ἐνόμισε καλὸν, τοῦ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ χορήγησις τῶν μικρῶν αὐτῶν ποσῶν· ἀλλὰ τὸ μέτρον τοῦτο ἔγεινε μερικὸν ὡς φαίνεται. Δὲν εἶναι δίκαιον ἐκ τῶν προσφύγων τούτων εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν ὑπαγομένων, οἱ μὲν νὰ λαμβάνωσιν, οἱ δὲ ὄχι. Πάντες ἐγκατέλειψαν τὴν πατρίδα των καὶ εὗρον ἐδῶ καταφυγήν. Ἐκ τῶν εἱρκτῶν ἐξῆλθον 4 ἢ 5 καὶ εἶναι εἰς ἀθλιεστάτην κατάστασιν, καὶ τοῦτο ἐγνώρισα ὡς διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας. Ὡσαύτως δὲ ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν Ἠπειρωτῶν, Θεσσαλῶν καὶ Μακεδόνων· φρονῶ ὅτι εἶναι δίκαιον ἡ Συνέλευσις νὰ συστήσῃ ὅλους αὐτοὺς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ νὰ τὴν ὑποχρεώσῃ νὰ λάβῃ ἐν γένει ἓν ὁποιονδήποτε μέτρον δι’ ὅλους. Πᾶσαι, Κύριοι, αἱ Κυβερνήσεις, μὴ ἐξαιρουμένης καὶ αὐτῆς τῆς τυραννίας, χορηγοῦσι βοηθήματα τοιαῦτα εἰς τοὺς πρόσφυγας, καὶ δὲν εἶναι ταῦτα συντάξεις, ἀλλὰ προσωριναὶ περιθάλψεις.

§97ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἀποφασίζομεν, Κύριοι, περὶ τοῦ δημοσίου ταμείου, γίνονται διάφοροι προτάσεις, καὶ οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ δὲν εἶναι ἐνταῦθα διὰ νὰ μᾶς δώσουν τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας· πῶς θέλετε, Κύριοι, οὕτω πως νὰ ἐρχώμεθα εἰς ἀποφάσεις; ὁπωσδήποτε εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἓν ὄργανον τῆς ἀρχῆς, τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς δίδῃ πληροφορίας. Τοὐλάχιστον ἔπρεπε νὰ ἦτο παρὼν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκει ἡ δόσις τῶν βοηθημάτων, ἵνα μᾶς φωτίσῃ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέφερεν ὁ Κύριος Ζιμβρακάκης.

§98ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, δὲν εἶμαι ἐναντίος τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Ζιμβρακάκη, ἐγνώρισα τὸν Κύριον Ψυλάκην καὶ ἄλλους πολλοὺς ἀνθρώπους ἐκ τῆς Ἠπείρου, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται μιᾶς περιθάλψεως ἕνεκεν τῆς παθητικῆς θέσεως, εἰς ἣν εὑρίσκονται ἀπέναντι τοῦ ὁμόρου ἡμῶν Κράτους· οὐχ ἧττον ὅμως εἰς ὅσα ἐκ τῶν προσώπων τούτων, Κύριοι, ἔπαυσε τοῦ νὰ δίδηται περίθαλψις, πρέπει νὰ ἔχωσι καὶ μικρὰν ὑπομονὴν, δὲν τοὺς ἀφῃρέθη δὲ τὸ δικαίωμα τοῦ ἀναφέρεσθαι, καθὼς καὶ εἰς τὰ ἄλλα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀναμφισβήτητον δικαίωμα, καὶ τῶν ὁποίων αἱ ἀναφοραὶ ὑπάρχουσιν ἐνταῦθα· ἀπορῶ πῶς ἔρχονταί τινες ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ ζητήσωσι προνόμοια, νὰ ζητήσωσι, λέγω, νὰ προηγηθῇ ἀπόφασις τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως ἐπὶ μελλόντων νὰ δοθῶσιν τακτικῶν μισθοδοσιῶν διὰ τὸν Κύριον Ψυλάκην καὶ δι’ ἄλλους, ἐνῷ, Κύριοι, ἡ χήρα τοῦ Ὀδυσσέως, στερεῖται καὶ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου, καὶ ἡ κόρη τῆς Βουβουλίνας εἶναι βυζάστρα, θόρυβος)

§99ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἀναγνωρίζω τὰ δικαιώματα τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησαν οἱ προλαλήσαντες, ἀναγνωρίζω καὶ τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας τοῦ τόπου· λέγω μόνον ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀντὶ νὰ περιποιηθῇ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς, σπαταλᾷ τὸν δημόσιον πλοῦτον εἰς ἄτομα, τὰ ὁποῖα δὲν δικαιοῦνται εἰς ἀποδοχάς· ἀντὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ δαπανᾷ 30,000 δραχ. εἰς ἀποδοχὰς ἀτόμων, τὰ ὁποῖα ἡ ἐπανάστασις ἀπεμάκρυνεν, ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰ δίδῃ μᾶλλον εἰς τοὺς Κρῆτας, εἰς τοὺς Ἠπειρώτας καὶ Μακεδόνας καὶ εἰς πάντα Ἕλληνα, ὁ ὁποῖος ἠγωνίσθη διὰ τὴν ἐπανόρθωσιν τῆς τάξεως. Γνωρίζω, Κύριοι, ὅτι πρό τινος καιροῦ ὑπεβλήθησαν οἰκονομικὰ μέτρα εἰς ὅλους τοὺς κλάδους· τούτων τῶν μέτρων δὲν ἐξῃρέθη ὁ στρατός· γνωρίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις, φειδομένη πολὺ τοῦ δημοσίου πλούτου, ἐφορολόγησε καὶ τὴν σύνταξιν τῆς χήρας, καὶ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ· οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ, ὑπηρετοῦντες εἰς τὴν τάξιν τοῦ στρατοῦ καὶ δικαιούμενοι εἰς ἀποδοχὰς, ὑπέστησαν ἐλαττώσεις εἰς αὐτὰς, ἐνῷ ἕτεροι ἀπολαμβάνουν πλήρεις τὰς ἀποδοχάς των, τοὺς ὁποίους ἡ ἐπανάστασις ἀπεμάκρυνεν ἀπὸ τὰς τάξεις. Ὁ ἀνθυπασπιστὴς λαμβάνει 100 δραχ. ὑπεβλήθη εἰς φόρον 5%, οὗτος δὲ ἐκπληροῖ χρέη ἀνώτερα, ἔχει εὐθύνας ὑλικοῦ, καὶ μολαταῦτα δὲν λαμβάνει οὐδὲν ἐπιμίσθιον, ἐνῷ ἕτεροι λαμβάνουσι πλήρεις τὰς ἀποδοχάς των ἐπὶ 7 ὁλοκλήρους μῆνας, χωρὶς νὰ ᾖναι ὅλως διόλου εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· δὲν ἠξεύρω πῶς ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν ἐζήτησε δάνειον, δὲν ἔλαβεν αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν. Ἡ τράπεζα, ὅταν συνωμολόγησε τὸ δάνειον αὐτὸ, ἐζήτησε πόρους ἐνεργητικοὺς ν’ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἐνῷ τὰ χρήματα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα σπαταλῶμεν ἀσκόπως καὶ σκανδαλωδῶς, ἦσαν ἀρκετὰ, ἂν οὐχὶ νὰ μισθοδοτήσωσι ὅλον τὸν στρατὸν, τοὐλάχιστον ἠδύναντο νὰ θεραπεύσωσιν ἓν μέρος τῶν ἀναγκῶν μας. Φέρω λοιπὸν τὴν πρότασιν λέγων ὅτι, ἀντὶ 30 χιλ. ἢ 50 χιλ. δραχ. αἱ ὁποῖαι ἐξοδεύονται κατὰ μῆνα εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν προσφέρουσι τὴν ἐλαχίστην ὑπηρεσίαν, καὶ ἡ πληρωμὴ αὐτῶν καταντᾷ σκανδαλώδης, τὸ κεφάλαιον αὐτὸ νὰ δίδηται εἰς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ὑπέφερον εἰς τὴν ἐπανάστασιν. Οὐδεὶς ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ὑπουργῶν τῶν Στρατιωτικῶν ἔφερε τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ μολαταῦτα σπαταλῶνται 30,000 δραχ. κατὰ μῆνα καὶ ἀφαιρεῖται ὁ ἄρτος τῆς χήρας.

§100ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, δὲν ἐπρότεινα ἐγὼ νὰ δοθῶσι χρήματα εἰς τὰ ἄτομα αὐτὰ, ἐπρότεινα μόνον νὰ γίνῃ ἀνάκτησις δικαιώματος, τὸ ὁποῖον εἶχον καὶ τὸ ὁποῖον τινες ἐξακολουθοῦν ν’ ἀπολαμβάνουν· δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον τινες ἀπολαμβάνουν τοῦ εὐεργετήματος αὐτοῦ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ οὐχὶ ἄλλοι· διὰ τοῦτο εἶπον, οἱ μὴ ἀπολαμβάνοντες τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ ὑπάγονται εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν καὶ ἔσπευσαν νὰ ζητήσουν δικαιοσύνην ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις τοῖς ἠρνήθη· καθόσον ἀφορᾷ τὸν Κ. Θεοχάρην, τοῦ ἀπαντῶ, μοὶ φαίνεται, καθὼς ἡ γυναῖκα τοῦ Ὀδυσσέως, τὸν ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω, δίκαιον εἶναι ὡς γυνὴ τοῦ Ἀνδρούτσου ν’ ἀνταμειφθῇ, καὶ αἱ ἄλλαι περὶ τῶν ὁποίων αἱ κατὰ καιροὺς Συνελεύσεις ἐφρόντισαν, καὶ ἐγὼ τρέφω εἰς τὴν οἰκίαν μου τὴν χήραν ἀγωνιστοῦ, ὁ ὁποῖος κατὰ τὰ ἀνδραγαθήματα δὲν εἶναι κατώτερος πολλῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι τὴν σήμερον φέρουν τὸν τίτλον τοῦ ἥρωος, καὶ οὗτος ἦτον ὁ τρομερὸς πυρπολιστὴς, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν ἐκστρατείαν τοῦ Μεσολογγίου εἶναι γνωστὸς καὶ εἰς τὴν ἱστορίαν τὴν ἑλληνικὴν, καὶ μολαταῦτα ἡ σύζυγός του δὲν ἔχει οὔτε λεπτὸν.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἔγεινε, περιεστράφη εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἀναφορῶν, αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουν βοηθήματα· σχετικῶς μ’ αὐτὴν τὴν πρότασιν ὑπεβλήθη μία πρότασις εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἀκολούθως «Προτείνω ἕνεκα τῶν οἰκονομικῶν δυσχερειῶν τοῦ Κράτους καὶ πρὸς περίθαλψιν τῶν πενομένων ἀγωνιστῶν οἱ ἀπομακρυνθέντες ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ἀπὸ τῆς ἐπαναστάσεως νὰ παύσωσι τοῦ νὰ λαμβάνωσι πλήρεις τὰς ἐν ἐνεργείᾳ ἀποδοχὰς τοῦ βαθμοῦ των.» Ἡ πρότασις αὕτη εἶναι εἰδικὴ πρότασις· κατὰ τὸν κανονισμὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἂν θέλῃ νὰ προσδιορίσῃ ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ συζητηθῇ.

§102ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Εἶναι κατεπείγουσα.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν κἀμμία πρότασις δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ, καὶ ἐὰν θεωρηθῇ ὡς κατεπείγουσα, ἂν δὲν δοθῇ εἰς τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους προθεσμία 24 ὡρῶν.

§104ΠΟΛΛΟΙ. Προέκυψεν ἐκ τῆς συζητήσεως.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἡ Συνέλευσις ἔθεσεν εἰς ἑαυτήν· εἶναι τὸ ἄρθρον 32 τοῦ Κανονισμοῦ «Πᾶσα πρότασις, ὑποβαλλομένη ἀναγινώσκεται, τυποῦται καὶ διανέμεται 24 ὥρας πρὸ τῆς συζητήσεως, τῆς ὁποίας ἡ ἡμέρα ὁρίζεται ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν.» Ἂν ἡ Συνέλευσις παραδέχεται τὴν πρότασιν αὐτὴν ὡς κατεπείγουσαν, νὰ προσδιορισθῇ ἡ αὔριον πρὸς συζήτησιν· οἱ παραδεχόμενοι νὰ σηκωθῶσι.

§106ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δὲν ἐνοήσαμεν (θόρυβος).

§107ΒΑΣΟΣ. Προχθὲς, ὅτε δὲν κατείχετε τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου καὶ ἦτον ἡ ὑπόθεσις τοῦ δανείου, εἶσθε ὁ θερμότερος συνήγορος τοῦ νὰ δοθῇ ἀμέσως.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, ὀφείλω νὰ τηρήσω τὸν κανονισμόν σας, αὐτὸ θέλει ὁ κανονισμὸς, ἐρωτῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, ὅσοι θεωροῦν τὴν πρότασιν ὡς κατεπείγουσαν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη ὅτι ἡ πρότασις εἶναι κατεπείγουσα· κατὰ τὸν κανονισμὸν πρέπει νὰ τυπωθῇ, νὰ διανεμηθῇ, καὶ νὰ γείνῃ τὸ πρῶτον ἀντικείμενον τῆς αὐριανῆς συζητήσεως.

§109ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ συζητηθῇ σήμερον, καὶ παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει, Κύριοι, ἡμεῖς πρῶτοι νὰ μάθωμεν νὰ ὑπακούωμεν εἰς τὸν νόμον καὶ νὰ δώσωμεν πρῶτοι τὸ παράδειγμα τῆς ὑπακοῆς. Εἰς τὰ κοινοβούλια δὲν τίθενται ζητήματα ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ των.

§111ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Συνέλευσις εἶναι ἀνωτέρα τοῦ κανονισμοῦ καὶ ἔχει ἀπόλυτον ἐξουσίαν· ἐπροτάθη τὸ νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις σήμερον, πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις παραδέχεται νὰ ἐρωτήσω ὅτι εἶναι παράβασις τοῦ νόμου.

§113ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι παράβασις τοῦ νόμου.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, — ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον· ἐὰν δέχηται, παραβιαζομένης τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ νὰ συζητηθῇ αὐτὴ ἡ πρότασις σήμερον.

§115ΒΑΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν σᾶς θέτομεν τοιαύτας προτάσεις, ἐκτὸς ἐὰν θέλητε νὰ τὴν θέσητε ὑμεῖς οὕτω· τότε ἀφήσατε τὴν προεδρείαν καὶ ἀναβῆτε τὸ βῆμα νὰ ὑποστηρίξητε τὸ θέμα οὕτω.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ πρόεδρος ν’ ἀγορεύσῃ ὑπὲρ τοῦ κανονισμοῦ καὶ τῆς τάξεως τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§117ΒΑΣΟΣ. Κ’ ἐγὼ, Κύριε Πρόεδρε, λέγω, ὅταν ὑποβάλλω μίαν πρότασιν καὶ τὴν ὑποστηρίζουν πληρεξούσιοι, πρέπει νὰ τὴν ὑποβάλετε καθὼς τὴν θέτω ἐγώ.

§118Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἡ παραβίασις τοῦ κανονισμοῦ μᾶς φέρει εἰς μεγάλα ἄτοπα.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν νὰ συζητηθῇ σήμερον ἀμέσως ἡ πρότασις τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη παρακαλῶ νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί). Τὸ ἀποτέλεσμα ἀμφίβολον.

§120ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ δὲν διεκρίθη κατὰ τὴν πεποίθησιν τοῦ προεδρείου ἡ πλειονοψηφία, θὰ ἐρωτήσω ἀντιστρόφως. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ συζητηθῇ αὔριον νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί) Ἐπειδὴ ὑπάρχει ἀμφιβολία πάλιν νὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§122ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ (ἀριστερόθεν). Παραδεχόμεθα καὶ ἡμεῖς αὔριον.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν αὔριον νὰ συζητηθῇ νὰ σηκωθῶσι (σηκόνονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη δι’ αὔριον.

§124ΤΙΝΕΣ. Νὰ ᾖναι παρὼν καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§125ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἀναγνωρίζων πάλιν τὸ δίκαιον τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη, τὴν ὁποίαν θέλομεν συζητήσει αὔριον ὑπὸ τὴν γενικὴν ἔποψιν, ἔρχομαι νὰ προτείνω συναφῆ τινα πρότασιν, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν ταὐτοχρόνως αὔριον νὰ συζητήσῃ, διότι ὑπὸ γενικὴν ἔποψιν δύναται νὰ ἔχῃ δίκαιον ὁ Κ. Μαυρομιχάλης, δύναται νὰ ἔχῃ καὶ ἄδικον· ἐκ τῆς συζητήσεως θὰ φανῇ, ὅτι αἴφνης μακρὰν τοῦ στρατοῦ ὑπάρχουσιν ἐπαναστάται καθαροὶ καὶ ἀνεγνωρισμένοι.

§126ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰς ἀναφορὰς εἴμεθα, Κύριε Πρόεδρε;

§127ΠΟΛΛΟΙ. Ἀφήσατέ τον ν’ ἀναγνώσῃ τὴν πρότασίν του.

§128ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἰδοὺ ἡ πρότασίς μου· «Προσκαλεῖται τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως ἐντὸς 15 ἡμερῶν τακτοποιήσῃ τὸν στρατὸν διὰ τῆς τοποθετήσεως εἰς τὰς διαφόρους θέσεις τῶν ἀξιωματικῶν ἀναλόγως τοῦ βαθμοῦ των καὶ τῆς ἀπομακρύνσεως ἐκείνων, εἰς τοὺς ὁποίους ἡ ἐπανάστασις δὲν ἐπιτρέπει διαχείρισιν ὑπηρεσίας.» Διότι, Κύριοι, εἶπα, ὅτι ἐπαναστάται εἶναι ἔξω. Αὔριον αἴφνης, ἂν παραδεχθῶμεν τυφλῶς τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη οἱ ἐπαναστάται θὰ χάσουν τοὺς μισθούς των. Αὔριον παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασίς μου.

§129ΑΝ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ φέρων τὴν πρότασιν ταύτην δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν διόλου τὰ πρόσωπα, ἀλλὰ τὴν ἀρχὴν, ὅτι ἀξιωματικοὶ μὴ ἐνεργοῦντες ὑπηρεσίαν ἐν τῷ μονίμῳ στρατῷ δὲν δικαιοῦνται εἰς πλήρεις ἀποδοχάς.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ συζητηθῇ αὔριον καὶ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Βαλτινοῦ νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ παραπεμφθῇ. Τώρα, Κύριοι, ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας τὴν κατηγορίαν τῶν ἀναφορῶν, δι’ ὧν ζητεῖται ἡ χορήγησις βοηθημάτων. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, τὰ βοηθήματα νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς ἐπιτροπὴν ἥτις νὰ κάμῃ μίαν ἔκθεσιν, ἢ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὰ ὑπουργεῖα;

§131ΒΑΣΟΣ. Γνωρίζετε τὴν ἐλεεινὴν οἰκονομικὴν κατάστασίν μας. Μὲ ὅλας τὰς ἀνάγκας τὰς ὁποίας δύνανται νὰ ἔχουν οἱ ἀναφερόμενοι, νομίζω, ὅτι τὸ δημόσιον ταμεῖον ἐπειδὴ εἶναι πτωχὸν, δυνάμεθα πρὸς τὸ παρὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὅλαι αἱ ἀναφοραὶ περὶ βοηθημάτων νὰ μείνουν ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐνεργείας μέχρις ὅτου τὸ ταμεῖον εὐπορήσῃ.

§132ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§133ΒΑΣΟΣ. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι αἱ ἀναφοραὶ νὰ μὴ σταλοῦν μήτε εἰς ὑπουργεῖον, μήτε εἰς ἐπιτροπὴν, καθόσον τὸ δημόσιον ταμεῖον ἔχει ἀνάγκην βοηθείας.

§134ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Οἱ ἀναφερόμενοι διὰ τῶν ἐγγράφων των ἐνταῦθα αἰτοῦντες βοηθείας καὶ περιθάλψεις παρὰ τῆς Συνελεύσεως ἀνήκουσιν εἰς τὴν αὐτὴν τάξιν, εἰς ἣν ἀνήκουσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται ἀπ’ εὐθείας εἰς τοὺς ὑπουργοὺς καὶ διὰ τῶν φίλων των συσταινόμενοι κατορθοῦσι τὴν ἐπιτυχίαν τῆς αἰτήσεώς των. Νομίζετε, Κύριοι, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον ἀπέναντι τοῦ κονδυλίου τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν περιθάλψεων, τὸ ὁποῖον ἔχει 20 ἢ 30,000 δραχμὰς, νομίζετε ὅτι ἔπαυσε νὰ τὰς δίδῃ; Ὄχι! Εἶδον προχθὲς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν παρευρεθεὶς νὰ δίδωνται ἀπὸ 25 καὶ 30 δραχμαί. Ἐὰν λοιπὸν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συσταίνονται εἰς τὸν ὑπουργὸν διὰ τῶν φίλων των, ἐπιτυγχάνωσι τοῦ σκοποῦ των, πόσῳ μᾶλλον δὲν θέλουσιν ἐπιτύχει οὗτοι, ἂν ἡ Συνέλευσις διευθύνῃ τὰς ἀναφορὰς των, διατάσσουσα τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ταύτας καὶ ἀναλόγως δικαιώσῃ αὐτούς;

§135ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ παύσουν ὅλα (θόρυβος).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ παύσουν οἱ διαπληκτισμοὶ καὶ αἱ ἰδιαίτεραι συνδιαλέξεις, Κύριοι Πληρεξούσιοι.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν θέλετε, αἱ ἀναφοραὶ, αἱ περὶ βοηθημάτων, νὰ σταλῶσιν ἁπλῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὥστε τὸ ὑπουργεῖον λαμβάνον ὑπ’ ὄψιν ἀφ’ ἑνὸς τὰς αἰτήσεις, ἀφ’ ἑτέρου τὴν κατάστασιν τοῦ ταμείου, νὰ κάμῃ ὅ,τι ἐγκρίνει.

§138ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν μὲ τοῦτο δὲν ἐννοῆται, παρακαλῶ νὰ σταλῶσι καὶ ἄλλαι τινὲς ἀναφοραὶ τινῶν Κρητῶν.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν ἀναφοραὶ, αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἀπὸ Κρῆτας ζητοῦντας, ὥστε νὰ δίδωνται εἰς αὐτοὺς τὰ βοηθήματα, τὰ ὁποῖα ἐδίδοντο καὶ ἄλλοτε εἰς πρόσφυγας.

§140ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ψηφοφορηθῇ κατόπιν τοῦτο. Τώρα εἶναι αἱ ἀναφοραὶ, αἱ ὁποῖαι περιστρέφονται μόνον καὶ μόνον εἰς βοηθήματα. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν, ἂν παραδέχεται ἡ Συνέλευσις νὰ σταλῶσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι ἐγκρίνει.

§142ΒΑΣΟΣ. Νὰ μὴ γείνῃ κἀμμία ἐνέργεια, διότι τὸ ταμεῖον δὲν ἔχει λεπτόν.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὁ Κύριος Βάσος ζητεῖ νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ χορήγησις παντὸς βοηθήματος ἐξ αἰτίας τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως.

§144ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ἡ κατάστασις τοῦ ταμείου ἀπαιτεῖ μεγίστην φειδῶ καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ περιορισθοῦν αἱ διδόμεναι βοήθειαι εἰς διαφόρους· ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἐλαττώσωμεν τὸ μέχρι τοῦδε χορηγούμενον ποσὸν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς μικρὸν, δηλ. τὸ ἐγκρινόμενον διὰ τῶν μηνιαίων πιστώσεων· τὸ ν’ ἀφαιρέσωμεν ὅλως διόλου αὐτὸ τὸ ποσὸν, τὸ νὰ ἐμποδίσωμεν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον νὰ δίδῃ τοιαύτας περιθάλψεις, θέλομεν ἀφαιρέσει ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τὰ μέσα νὰ διευκολύνῃ τὴν ἐντεῦθεν ἀναχώρησιν διαφόρων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται ἐδῶ δι’ ὑπηρεσίαν καὶ δι’ ἄλλας ὑποθέσεις καὶ δὲν ἔχουν τὰ μέσα ν’ ἀναχωρήσουν· τότε θὰ τοὺς ἀναγκάσωμεν νὰ προέλθουν εἰς κακὰς πράξεις. Ὡς ἐκ τούτου λοιπὸν φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἐλαττώσωμεν τὸ ποσόν.

§145ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ εἶναι ἔργον τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§146ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἐπιμένῃ ὁ Κύριος Βάσος, ἂς προταχθῇ ἡ πρότασίς του.

§147ΒΑΣΟΣ. Ἐπιμένω.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἂν ἐπιθυμεῖ νὰ παύσῃ ἡ χορήγησις παντὸς βοηθήματος· οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ θέμα· ἡ Συνέλευσις παραδέχεται αἱ ἀναφοραὶ νὰ σταλῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἁπλῶς;

§149ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Συστημέναι. Κύριοι, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι κατέφυγον εἰς τὴν Συνέλευσιν ὑπέβαλον προηγουμένως εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀναφορὰς καὶ δὲν ἔλαβον κἀμμίαν προστασίαν καὶ ἐν τῇ ἀπελπισίᾳ των κατέφυγον εἰς ἡμᾶς, θέλετε λοιπὸν νὰ τὰς πέμψωμεν πάλιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν; εἶναι τὸ ἴδιον, ὡς νὰ μὴ θέλετε νὰ τοῖς δώσητε· σᾶς παρέστησαν ἐνταῦθα ἄνθρωποι, ὅτι πρὸ τριῶν μηνῶν ὑπάρχουν πολλοὶ, οἵτινες ἀνεφέρθησαν στερούμενοι καὶ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου· πρέπει λοιπὸν νὰ γείνῃ μία σύστασις.

§150Σ. ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Ἀφοῦ κατέφυγον εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἔλαβον ὅσα ἔλαβον, τότε κατέφυγον καὶ εἰς ἡμᾶς· καὶ εἰς τοῦτο, Κύριοι, εἶμαι μάρτυς, διότι ἔτυχον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸ εἶδον.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν παραδέχεται τὰς ἀναφορὰς αὐτὰς νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν· κατόπιν θὰ ἐρωτήσω μετὰ ἢ ἄνευ συστάσεως. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Τότε θὰ ἐρωτήσω, ἂν παραδέχεται ἡ Συνέλευσις νὰ γείνῃ σύστασις καὶ ὁποία σύστασις.

§152ΠΟΛΛΟΙ. Κἀμμία σύστασις.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν νὰ παραπεμφθῶσιν ἁπλῶς αἱ ἀναφοραὶ, νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Παρεδέχθη νὰ σταλῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι ἐγκρίνει. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ ζήτημα τῶν προσφύγων Κρητῶν καὶ λοιπῶν. Ὁ Κύριος Ζιμπρακάκης, ἠκούσατε, προέτεινε νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξακολουθήσῃ δίδουσα εἰς τοὺς πρόσφυγας Κρῆτας τὰ βοηθήματα.

§154ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Τοὺς μὴ λαμβάνοντας.

§155ΤΙΝΕΣ. Ποῖοι καὶ πόσοι εἶναι; δὲν τοὺς ἠξεύρομεν. Μήπως φανοῦν περισσότεροι;

§156ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν εἶναι μόνον Κρῆτες, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλοι.

§157ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, αἱ συντάξεις αὗται, αἱ ὁποῖαι ἐδίδοντο εἰς τοὺς πρόσφυγας αὐτοὺς Κρῆτας καὶ εἴς τινας Ῥουμελιώτας, εἶναι συντάξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐδόθησαν διὰ νόμου, ἀλλὰ δι’ ἀποφάσεως ὑπουργικῆς. Σήμερον πρόκειται ἡ Συνέλευσις ν’ ἀποφασίσῃ νὰ δοθῶσιν εἴς τινας μὴ λαμβάνοντας τὰς συντάξεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἄλλοτε ἐλάμβανον. Ἐρωτῶ, ἡ ἀπόφασις αὕτη πῶς θὰ θεωρηθῇ; ὡς νόμος καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ δίδεται σύνταξις ἰσόβιος εἰς ἐκείνους;

§158ΠΟΛΛΟΙ. Ὡς προσωρινὰ χρηματικὰ βοηθήματα.

§159ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Θὰ προσδιορισθῇ ὁ χρόνος καθ’ ὃν θὰ πληρώνωνται αὐτοί; Σήμερον εἶναι ὁ Κύριος Λόντος Ὑπουργὸς καὶ τοῖς δίδει, αὔριον ἕνας ἄλλος δὲν τοῖς δίδει. Λοιπὸν, ἂν θέλῃ ἡ Συνέλευσις νὰ συνταξιοδοτηθῶσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἂς τὸ κάμῃ, ἄλλως τε ἂς προσδιορίσῃ τὸν χρόνον, καθ’ ὃν θὰ πληρώνονται.

§160ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ δοθῶσιν ὅπως ἐδίδοντο μέχρι τοῦδε.

§161ΜΙΛΗΣΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, Κύριε Πρόεδρε, νὰ κάμω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸ Προεδρεῖον; ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε νὰ προσκληθῇ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν· ποῦ εἶναι; εἰδοποιήθη;

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε νὰ ἐρωτηθῇ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἂν ἔχει τηλεγράφημα νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν ἢ ὄχι· ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν ἔκαμε κἀμμίαν ἀνακοίνωσιν, φαίνεται ὅτι δὲν ἔχει.

§163ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι δά· πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἐὰν ἔχει.

§164ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἰδοποιήσατε τὸν ὑπουργὸν, Κύριε Πρόεδρε, καὶ ποίαν ἀπάντησιν σᾶς ἔδωκε;

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς συνηντήθη καθ’ ὁδὸν ἀπὸ τὸν κλητῆρα τῆς Συνελεύσεως, ὅστις ἀνήγγειλεν εἰς αὐτὸν τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως καὶ ἀπήντησεν ὅτι διευθύνεται εἰς τὴν Συνέλευσιν· φαίνεται ὅτι τῷ ἔτυχε κανὲν πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον τὸν ἐμπόδισε· πάλιν στέλλομεν καὶ τὸν προσκαλοῦμεν.

§166ΚΑΛΟΣ. Ὁ προαγορεύσας δὲν ἐνόησε τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν δίδονται τὰ βοηθήματα· αὐτὰ δὲν εἶναι σύνταξις, ἀλλὰ προσωρινὰ βοηθήματα, ἐξαρτώμενα ἀπὸ τὴν θέλησιν τῆς ἐξουσίας καὶ εἶναι προσωρινὰ, διότι, ἐφ’ ὅσον δὲν δύνανται οἱ πρόσφυγες νὰ ἐπανέλθωσιν οἴκαδε, ἐξακολουθοῦσι ταῦτα, τὰ ὁποῖα πάλιν καὶ παύουσιν, ἂν οἱ βοηθούμενοι πορίζωνται ἄλλοθεν τὰ πρὸς διατροφήν των. Ἂν αὔριον, Κύριοι, εἰς τοὺς πρόσφυγας τούτους ἐπιτραπῇ νὰ ἐπανέλθωσιν οἴκαδε, ἐννοεῖται ὅτι παύει πᾶσα χορήγησις· ἂν σήμερον τὸ δημόσιον δὲν ᾖναι εἰς κατάστασιν νὰ χορηγῇ ποσόν τι, δύναται νὰ παύσῃ, καὶ οἱ πρόσφυγες οὐδὲν δικαίωμα προσεκτήσαντο κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ὅλα τὰ Κράτη, Κύριοι, καὶ ἡ Γαλλία, καὶ ἡ Ἀγγλία, καὶ ἡ Αὐστρία, καὶ ἡ Τουρκία ἀκόμη ἔχουν τοιαῦτα ἔξοδα. Πρέπει νὰ γνωρίσῃ ὁ ὑπουργὸς κατὰ πόσον ὑπάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν προσφύγων, ἵνα περιθάλψῃ αὐτούς ἡ ἄρνησις χορηγήσεως ὁποιουδήποτε ποσοῦ εἶναι μία σκληρότης καὶ πολιτικὸς σολοικισμός· (θόρυβος).

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὁμιλεῖτε, Κύριοι, μὴ διακόπτετε.

§168ΚΑΛΟΣ. Ν’ ἀφήσητε λοιπὸν, Κύριοι, εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ τοὺς περιθάλψῃ, ἐνόσῳ τὸ ταμεῖον τὸ ἐπιτρέπει.

§169ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω νὰ συστηθῶσιν ἁπλῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐτωτερικῶν.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ζιμπρακάκης προτείνει νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διανείμῃ βοηθήματα εἰς τοὺς Κρῆτας Ψυλάκην, Βαρδίδην, Βουγιουκλάκην καὶ......

§171ΠΟΛΛΟΙ. Ὀνόματα δὲν ἠμποροῦμεν ν’ ἀναφέρωμεν.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλοι ἐπρότειναν ὅλαι αἱ ἀναφοραὶ τῶν προσφύγων νὰ συστηθῶσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἱκανοποιήσῃ αὐτοὺς ἐκ τῶν ἐνόντων. Λοιπὸν, Κύριοι, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν κατὰ πρῶτον, ἂν παραδέχεται τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ζιμπρακάκη νὰ γείνῃ εἰδικὴ σύστασις, ναὶ ἢ ὄχι; οἱ παραδεχόμενοι νὰ συστηθῶσιν, ἂς σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Θὰ ἐρωτήσω τώρα, ἂν παραδέχεται νὰ παραπεμφθῶσι καὶ αὐταὶ αἱ ἀναφοραὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καθὼς καὶ αἱ ἄλλαι· οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθοῦν· (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἔχομεν τώρα, Κύριοι, τεσσάρων κατηγοριῶν ἀναφοράς.

§173ΤΙΝΕΣ. Ἦλθεν ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ διακόψωμεν τὴν συζήτησιν;

§175ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§177Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν.) Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἔχω τηλεγράφημα ἐκ Κοπεγχάγης, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαῖον νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ τηλεγράφημα τοῦτο· δὲν διαλαμβάνει τίποτε ἄλλο, παρὰ τινας λεπτομερείας τῆς τελετῆς.

§178ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, διότι ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ἐντολοδόχος τῆς Συνελεύσεως, ἐτήρησε μίαν κακὴν ἀρχὴν ἕως τώρα, ἀποτεινομένη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὄχι πρὸς τὴν Συνέλευσιν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔπρεπε ν’ ἀποτείνεται πρὸς τὴν Συνέλευσιν καὶ εἰς αὐτὴν ν’ ἀναγγέλλῃ τὰς ἐνεργείας της καὶ πᾶν ὅ,τι συμβαίνει εἰς τὴν Κοπεγχάγην. Εἶναι ἄτοπον, Κύριοι, νὰ περιμένῃ ἡ Συνέλευσις νὰ μανθάνῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν πᾶν ὅ,τι ἔπρεπε νὰ μανθάνῃ πρώτη ἡ Συνέλευσις· εἶναι ἀτοπώτερον νὰ προκαλῆται ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ φέρῃ τὸ τηλεγράφημα καὶ ὁ Ὑπουργὸς ν’ ἀρνῆται τοῦτο· ὁ Κ. Ὑπουργὸς εἶναι ἁπλοῦς ἐντολοδόχος τῆς Συνελεύσεως καὶ ὀφείλει πᾶν ὅ,τι μανθάνει νὰ τὸ ἀναγγέλλῃ μετὰ προθυμίας εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ἂν περιέχῃ τι τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον δὲν συμφέρει ν’ ἀνακοινωθῇ εἰς τὸ ἀκροατήριον, ὤφειλε νὰ τὸ καταθέσῃ εἰς τὸ Προεδρεῖον διὰ νὰ λάβωσι γνῶσιν οἱ πληρεξούσιοι. Προτείνω λοιπὸν ἢ νὰ τὸ καταθέσῃ εἰς τὸ προεδρεῖον ἢ νὰ τὸ ἀναγνώσῃ ἐν δημοσίᾳ Συνεδριάσει.

§179ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. Ὑποθέτω, ὅτι ὁ συνάδελφός μου Κ. Παπαμιχαλόπουλος ἐθύμωσε δωρεὰν, διότι ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι νὰ κάμω γνωστὸν εἰς κανένα τῶν Κυρίων συναδέλφων μου τὸ τηλεγράφημα. Δὲν ἐπρόκειτο περὶ διαπραγματεύσεων, ἐζητήθησαν μόνον πληροφορίαι τινὲς διὰ νὰ θεραπεύσουν τὴν περιέργειαν· εἶναι περὶ τῶν λεπτομερειῶν τῆς τελετῆς. Ἐνόμισα, πῶς δὲν εἶναι πρέπον νὰ ἔλθω εἰς τὸ βῆμα νὰ τὸ ἀναγνώσω· εἶμαι ἕτοιμος νὰ τὸ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον. Παρατηρῶ ὅμως, ὅτι, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ διαπραγματεύσεων, τὰς ὁποίας ἡ Συνέλευσις μοὶ εἶχεν ἐντολὴν νὰ ἐνεργήσω, ἔπρεπε νὰ τὸ κάμω ἀμέσως· δὲν ἐνηργήθη ὅμως καμμία διαπραγμάτευσις.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει λοιπὸν ἡ Συνέλευσις νὰ κατατεθῇ εἰς τὸ προεδρεῖον;

§181ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§182ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, ἡ ἐπιτροπή μας δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἄμεσον ἀνταπόκρισιν μὲ ἡμᾶς, ἀλλ’ ἔχει μὲ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἡ ὁποία ἐκπορεύεται ἀπὸ ἡμᾶς· δὲν παρέβη λοιπὸν τὸ καθῆκόν της, ἀλληλογραφήσασα μὲ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν· τὸ μόνον πρόσωπον τὸ κατάλληλον εἶναι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀλλὰ λέγω ἀφ’ ἑτέρου, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ὡς μέλος τῆς Συνελεύσεως, ὅτι παρὰ τῇ Συνελεύσει ὑπάρχει μία ἐπιτροπὴ, ἡ διπλωματική.

§183ΤΙΝΕΣ. Αὐτὴ ἐτελείωσεν.

§184ΚΑΛΟΣ. Ὄχι, δὲν ἐτελείωσεν, ὑπάρχει ἀκόμη. Καὶ ἤθελε πράξει καλῶς ὁ Κύριος ὑπουργὸς νὰ μὴ φέρῃ εἰς γνῶσιν τῆς Συνελεύσεως, ἀλλὰ νὰ γνωστοποιήσῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὸ τηλεγράφημα, καὶ αὕτη νὰ εἴπῃ διὰ στόματος εἰς ἕκαστον ἐξ ἡμῶν τὸ περιεχόμενον. Φρονῶ λοιπὸν εἰς τὸ ἑξῆς, ἐὰν θεωρῆτε τὴν ἐπιτροπὴν ὡς ὑπάρχουσαν, ὅτι ὁ Κύριος ὑπουργὸς ὀφείλει πᾶν ὅ,τι γνωρίζει συνεχόμενον μὲ τὸ ζήτημα τοῦ Βασιλέως, νὰ τὸ ἀναγγέλλῃ εἰς αὐτήν.

§185ΒΑΣΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς ἐνθυμίσω, ὅτι ἡ Συνέλευσις, ὅταν ἐκανόνισε τὰς ἐπιτροπὰς, τὰς ὁποίας εἶχε σχηματίσει, μεταξὺ τῶν πολλῶν ἐσχημάτισε καὶ ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν διπλωματικῶν σχέσεων, οὐχὶ δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἡγεμονικοῦ· μετὰ ταῦτα, ὅταν ἦλθε τὸ ζήτημα τοῦ ἡγεμόνος, ἡ Συνέλευσις εἶπεν, ὅτι ἀναθέτει εἰδικῶς καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιτροπήν· ἤδη ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ δὲν δύναται νὰ βουλεύηται ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, διότι ἐτελείωσεν ἡ ἀποστολὴ της, οὐχ ἧττον ὅμως ὑπάρχει.

§186ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν εἶναι διπλωματικὸν ἔγγραφον τοῦτο.

§187ΒΑΣΟΣ. Εἶναι ἄλλο τοῦτο, ἂν πρέπει νὰ κατατεθῇ, καὶ ἄλλο, ἂν ἡ ἐπιτροπὴ ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, τὸ τηλεγράφημα κατετέθη, καὶ ὅσοι τῶν Κυρίων Πληρεξουσίων θέλουν, ἠμποροῦν νὰ λάβουν γνῶσιν αὐτοῦ. Λοιπὸν πᾶσα συζήτησις περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου παύει. Ἐρχόμεθα εἰς τὰς ἀναφορὰς. Ὑπάρχει τετάρτη κατηγορία ἀναφορῶν, ἡ ὁποία περιστρέφεται εἰς εἰδικὰ ἀντικείμενα........ (Συσσωρεύονται πολλοὶ πληρεξούσιοι περὶ τὸ Προεδρεῖον διὰ ν’ ἀναγνώσουν τὸ τηλεγράφημα).

§189ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ἢ πρέπει νὰ διακόψωμεν τὴν συζήτησιν διὰ νὰ ἀναγνώσουν τὸ τηλεγράφημα, ἢ πρέπει νὰ διατάξητε τοὺς Κυρίους Πληρεξουσίους νὰ καθήσουν εἰς τὰς ἕδρας των.

§190Ρ. ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ἀφοῦ τὸ τηλεγράφημα εἶναι τίποτε καὶ ἐδώκαμεν μίαν μεγάλην ὑποψίαν, καλλίτερον εἶναι νὰ ἀναγνωσθῇ.

§191ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν λέγει τίποτε· 210, λέγει, ἔφαγον εἰς τὸ Τραπέζι.

§192ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὅταν ἔλθωμεν, λέγουν, σᾶς τὰ λέγομεν καὶ πάλιν.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν παραδέχεται νὰ ἀναγνωσθῇ· οἱ παραδεχόμενοι, νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. «Ἐλάβομεν τηλεγραφήματα ὑμῶν τῆς 5, εἰς τὰ ἐν τῷ πρώτῳ ἐρωτήματα ὑμῶν ἀπηντήσαμεν ἤδη· ἂν θέλητε περισσοτέρας λεπτομερείας, πρέπει νὰ περιμείνητε τὴν προσεχῆ ἄφιξιν ἡμῶν. Ἡ ἐπίσημος πρὸς προσφορὰν τοῦ στέμματος παρουσίασις ἡμῶν ἦτο δημοτικωτάτη (remarquable par son éclat), καὶ διακεκριμένη διὰ τὴν λάμψιν της· τὸ ἑσπέρας μέγα γεῦμα ἐδόθη ἐν τοῖς ἀνακτόροις· 260 ἦσαν οἱ παρακαθήμενοι· τὸ διπλωματικὸν σῶμα ἦτον ὅλον ἐν αὐτῷ πλὴν τῶν πρέσβεων Αὐστρίας, Πρωσσίας, καὶ Πορτογαλλίας».

§194ΤΙΝΕΣ. Ὁ Πρέσβυς τῆς Βαυαρίας ἦτον;

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Εἶναι ἔργον βεβαίως τοῦ προεδρείου νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὰς ἀναφορὰς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ὑπάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν τῆς γʹ. καὶ νὰ τὰς διευθύνῃ. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὰς ἀναφορὰς, αἱ ὁποῖαι περιστρέφονται εἰς εἰδικὰ ἀντικείμενα· ὡς πρὸς αὐτὰς, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προσδιορισθῇ μία ἄλλη ἡμέρα, καὶ τὸ προεδρεῖον, ἀφοῦ κάμῃ αὐτὴν τὴν ἐξέλεγξιν, νὰ τὰς ὑποβάλῃ εἰς τὴν σκέψιν καὶ ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως. Ποίαν ἡμέραν ἐγκρίνει ἡ Συνέλευσις;

§196ΤΙΝΕΣ. Τὸ Σάββατον.

§197ΕΤΕΡΟΙ. Τὴν Παρασκευήν.

§198ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τὴν προσεχῆ τρίτην.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν προσεχῆ Τρίτην, παρακαλῶ νὰ σηκωθῶσι· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὴν προσεχῆ Τρίτην.

§200ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, μετὰ τὴν ἐπίσημον ἀποδοχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ στέμματος ἐκ μέρους τοῦ ἀναγορευθέντος Βασιλέως Γεωργίου, ἡ Ἑλλὰς διατελεῖ ἤδη ὑπὸ σκῆπτρον Βασιλικόν. Ἑπομένως ὅλαι αἱ πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τῆς 8βριανῆς μεταπολιτεύσεως ἐξεδίδοντο ἐν ὀνόματι τοῦ ἔθνους, πρέπει νὰ ἐκδίδωνται τοῦ λοιποῦ ἐν Ὀνόματι τοῦ Βασιλέως. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω εἰς τὴν ὑποψήφισιν τῆς Συνελεύσεως τὸ ἀκόλουθον ψήφισμα. «Ἅπασαι αἱ πράξεις καὶ αἱ ἀποφάσεις, αἵτινες ἀπὸ τῆς Ὀκτωβριανῆς μεταπολιτεύσεως ἐξεδίδοτο καὶ ἐξετελοῦντο «ἐν ὀνόματι τοῦ Ἔθνους» θέλουν ἐκδίδεσθαι καὶ ἐκτελεῖσθαι τοῦ λοιποῦ «ἐν ὀνόματι τοῦ Βασιλέως τῶν Ἑλλήνων Γεωργίου Αʹ.»

§201ΜΑΚΡΗΣ. Ὡς πρότασις νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ προσδιορισθῇ ἡμέρα συζητήσεως.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἷς Πληρεξούσιος ὑπέβαλε μίαν πρότασιν· κατὰ τὸν κανονισμὸν πρέπει νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ προσδιορισθῇ ἡμέρα πρὸς ἀνάπτυξίν της.

§203ΚΑΛΟΣ. Ἴσως δύω λέξεις ἑνὸς ἄλλου πείσουν τὸν προτείναντα νὰ τὴν ἀνακαλέσῃ.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὰς εἰπῆτε κατ’ ἰδίαν. Νομίζω, ὅτι ἄλλο ἀντικείμενον δὲν ἔχομεν σήμερον. Αὔριον εἴπομεν, ὅτι ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως κατὰ πρῶτον εἶναι ἡ πρότασις τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη.

§205ΚΡΙΕΖΗΣ. Ἔχω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸ Προεδρεῖον, χάνομεν τὸν καιρὸν εἰς αὐτὰ καὶ ἔχομεν ἄλλα σπουδαιότερα· προϋπολογισμὸν τοῦ κράτους δὲν ἔχομεν.

§206ΔΑΓΡΕΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν δύναται νὰ ἐργασθῇ, διότι εἶναι καθ’ ἑκάστην συνεδρίασις.

§207ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιμένω εἰς τὴν πρότασίν μου, νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· (θόρυβος μέγας· δύο ἐκ τῶν Κ. Κ. πληρεξουσίων, φιλονεικοῦντες, προξενοῦν ταραχήν).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐπαναφέρω εἰς τὴν τάξιν, νὰ παύσουν οἱ διαπληκτισμοί, οἱ ὁποῖοι ἀσχημίζουν τὴν Συνέλευσιν! Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, αἱ προτάσεις ὑποβάλλονται κατὰ τὸν κανονισμὸν εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως· δὲν ἠμπορεῖ κατὰ πᾶσαν στιγμὴν ἕκαστος Πληρεξούσιος, ἀναβαίνων τὸ βῆμα, νὰ ὑποβάλῃ προτάσεις. Κανεὶς δὲν ἀρνεῖται εἰς αὐτὸν τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ τὴν πρότασίν του, αὔριον νὰ ἀναγνωσθῇ ἐν ἡσυχίᾳ, νὰ διεξαχθῇ κατὰ τὸν κανονισμὸν ἢ νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα.

§209ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ ἀδικεῖτε, Κύριε Πρόεδρε, διότι ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως ὑπέβαλον εἰς ὑμᾶς τὴν πρότασίν μου αὐτήν.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι, ἀρχόμενος τῆς διευθύνσεως τῆς συνεδριάσεως, ἠρώτησα τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν θέλει νὰ ἐπασχοληθῇ μόνον καὶ μόνον εἰς τὰς ἀναφοράς· ἡ Συνέλευσις τὸ παρεδέχθη. Λοιπὸν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν συζήτησιν ἄλλων ἀντικειμένων· αὔριον, μάλιστα· λοιπὸν ἀντικείμενον δὲν ἔχομεν ἄλλο, κατὰ συνέπειαν διαλύω τὴν συνεδρίασιν. Ὥρα 2 παρὰ 5.

Ὁ Πρόεδρος

ΔΙΟΜΗΔΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ.

Οἱ Γραμματεῖς Α. Σωμάκης. Χ. Γερογιάννης.