1863.05.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ϞΗʹ.

Τῆς 10 Μαΐου 1863.

(Παρασκευὴ)

Ὥρα 1 καὶ 20 Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

Ὁρκίζεται ὁ Πληρεξούσιος Σκοπέλου Κ. Ἰωάννης Μπετλῆς.

§1Δ. ΧΑΡΑΛΑΜΠΗΣ. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν δὲν παρευρέθην μέχρι τέλους αὐτῆς. Ἐκ τῆς ἀναγνώσεως δὲ τῶν πρακτικῶν σήμερον ἤκουσα ὅτι ὁ Κ. Ζαλώνης Πληρεξούσιος ἐκ Τήνου, ἐπερωτήσαντος τοῦ συναδέλφου του Κ. Μαυρομαρᾶ περὶ τῶν ἐν Τήνῳ συμβάντων, ἐπρόσθεσεν εἰς τὴν ὁμιλίαν του, ὅτι οἱ ἐν Τήνῳ Προβελέγγιος καὶ Παξιμάδης, ὡς μᾶλλον ἀκόλουθοι καὶ εὐνοϊκοὶ τοῦ Ὄθωνος, εἶχον σχέσεις πολλάς· δυνάμει τῶν σχέσεων αὐτῶν πολλοὶ τῶν ἐνταῦθα καθημένων γινώσκοντες αὐτοὺς τοῖς ὑπέσχοντο συνδρομὴν καὶ μεταξὺ τούτων ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν Χαραλάμπης εἶχεν ἀλληλογραφίαν μὲ τὸν Παξιμάδην, ὅστις περιεφέρετο εἰς τὴν Τῆνον ἐπιδεικνύων τὰς ἐπιστολὰς τοῦ ὑπουργοῦ ἐκείνου τοῦ διορίσαντος καὶ δύο ἀνθρώπους του ὡς ὑπαλλήλους ἐν Τήνῳ διὰ τῆς παύσεως ἄλλων ἐχόντων ἀναφαίρετα δικαιώματα ἐπαναστατικά. Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχει ὁ Κ. Ζαλώνης, εἶναι πάντη ἀνύπαρκτοι καὶ ἀνυπόστατοι, διὰ νὰ μὴ εἴπω ὅτι ὁ Κ. Ζαλώνης ψεύδεται. Ἐγὼ, ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἐξελέχθην ὑπουργὸς μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς, ὅπου σᾶς ὁμιλῶ, ὄχι εἰς τὸν Κ. Παξιμάδην, ἀλλ’ εἰς οὐδένα ἄνθρωπον μέχρι καὶ αὐτοῦ τοῦ ἀδελφοῦ μου ἰδιαιτέραν ἐπιστολὴν ἔγραψα, καὶ ἂν τὸ ταχυδρομεῖον παρουσιάσῃ μίαν ἰδιαιτέραν ἐπιστολήν μου εἰς οἱονδήποτε ἄνθρωπον, τότε ἂς πιστεύσῃ ἡ Συνέλευσις, ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη ἀλληλογραφία εἰς Τῆνον, τὴν ὁποίαν ἔφερεν ὁ Παξιμάδης μεθ’ ἑαυτοῦ κ’ ἐπεδείκνυεν εἰς τὴν Τῆνον· προκαλῶ δὲ τὸν Κ. Ζαλώνην νὰ καταδείξῃ τὰ δύο ὄργανα, τὰ ὁποία λέγει, ὅτι διώρισα, ἐπειδὴ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ προφητεύσω, καὶ ἂν λάβῃ τὴν καλωσύνην, ἐλπίζω, ὅτι θὰ βάλω τὴν Συνέλευσιν εἰς θέσιν νὰ γνωρίσῃ ἓν ψεῦδος ἀρκετὰ μεγάλον καὶ τοῦτο, ὅπως καὶ ἡ ἀλληλογραφία μου. Εἶναι ἀπαράλλακτον καὶ τοῦτο μὲ τὴν κατὰ τοῦ ὑπουργείου Βάλβη κατηγορίαν ἑνὸς ἄλλου συναδέλφου τοῦ Κ. Ζαλώνη, τοῦ Κ. Μοσχάτου, ὅστις μεταξὺ τῶν πέντε ἓξ ἐγκληματικῶν κατηγοριῶν μίαν πρᾶξιν ἀνέφερε ῥητήν· ὡς ἐν παραδείγματι ἔλεγε τότε, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διώρισεν Ἔφορον τῶν Θηβῶν τὸν Χρῆστον Ἀλεξανδρίδην, ὅπερ πᾶς ἄλλος ἔπραξεν ἢ ἐγώ. Ἄλλως τε, Κύριοι Πληρεξούσιοι, μὴ νομίσητε διὰ τῆς ἀναιρέσεώς μου ταύτης οὐδεμίαν στιγμὴν ὅτι ἀρνοῦμαι φιλίαν εἰς τὸν Κ. Παξιμάδην, βεβαιῶ μάλιστα, ὅτι τὸ θεωρῶ τιμήν μου νὰ ὀνομάζω φίλον μου τὸν Προβελέγγιον καὶ Παξιμάδην (θόρυβος).

§2ΖΑΛΩΝΗΣ. Κύριοι, εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες δὲν θέλουν νὰ ἀπασχολήσουν τὴν προσοχὴν μιᾶς Συνελεύσεως διὰ προσωπικῶν ζητημάτων. Ἀλλὰ γνωρίζετε πολὺ καλὰ, ὅτι ὁποιονδήποτε προσωπικὸν ζήτημα σχετίζεται μὲ γενικὰ συμφέροντα καὶ χρεωστεῖ ἕκαστος νὰ τὸ φέρῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν. Τὸ ζήτημα τῆς Τήνου δὲν ἀποβλέπει μόνον τὴν πατρίδα μου, ἀλλ’ ἀποβλέπει ἐν γένει τὴν ἐπανάστασιν. Ἐν καιρῷ, ὅτε ὅλοι οἱ Τήνιοι ἐπερίμενον νὰ δοθῇ ἀπὸ τὴν ἐπανάστασιν ἡ ἀνήκουσα αὐτοῖς ἱκανοποίησις, ἰδοὺ τί συμβαίνει εἰς τὴν Τήνον.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς Τήνου σήμερον.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Ἐτελείωσε τὸ ζήτημα τῆς Τήνου. (θόρυβος).

§5ΖΑΛΩΝΗΣ. Τόσον βέβαιον εἶναι, ὅτι τὰ ὄργανα τοῦ Παξιμάδη διέδωκαν εἰς τὴν Τῆνον, ὅτι εἶχεν ἐπιστολὰς ἀπὸ τὸν Χαραλάμπην καὶ ὑπέσχετο συνδρομὴν, ὥστε μετὰ δέκα ἡμέρας παύεται ἄνθρωπος τῆς ἐπαναστάσεως, ὁ Κ. Γεωργαντόπουλος, ἔχων ἀξιώσεις εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ διορίζεται ἐκεῖνος, ὅστις μὲ ἄλλους ἐτόλμησε νὰ ψάλλῃ δοξολογίαν, διότι ἀπέτυχε τὸ κίνημα τοῦ Λεουτσάκου εἰς Κύθνον, ἐκεῖνος, ὅστις εἶναι τὸ τυφλὸν ὄργανον τοῦ Παξιμάδη. Ἤμην τότε εἰς τὴν Τῆνον κ’ ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ εἰδοποιήσω τὸν Ὑπουργὸν τῆς ἐπαναστάσεως, ὅτι αὐτὰ διέδιδον τὰ ὄργανα τοῦ Παξιμάδη, καὶ δυστυχῶς ἠλήθευσαν, καθόσον μετὰ δέκα ἡμέρας ἦλθεν ἡ παῦσις αὐτοῦ· δὲν γνωρίζω ἢ δὲν ἔλαβε τὴν ἐπιστολήν μου, ἢ δυστυχῶς δὲν ἠθέλησε νὰ μ’ ἀπαντήσῃ, ἡ ὑπόσχεσις ὅμως, τὴν ὁποίαν αὐτὸς διέδωκεν, ἐξετελέσθη, καθόσον ὁ Γεωργαντόπουλος ἐπαύθη καὶ διωρίσθη ἄνθρωπος τοῦ Παξιμάδη. Συγχρόνως μὲ τὸ συμβὰν τοῦτο εἰς Τῆνον διορίζεται καὶ εἰς ἓν ἄλλο μέρος ὁ ἀνεψιὸς τοῦ Παξιμάδη Μαυρογένης.

§6ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Τώρα θὰ σᾶς εἴπω ποῖος εἶναι ὁ Μαυρογένης.

§7Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριε Ζαλώνη, σᾶς ἐρωτῶ, ἂν γνωρίζητε τὸν Κ. Μαυρογένην.

§8ΖΑΛΩΝΗΣ. Μάλιστα, ἀξιόλογα (θόρυβος). Ὁ Κ. Μαυρογένης δὲν ἐννοῶ, ὅτι εἶναι ὄργανον τοῦ Παξιμάδη, ἀλλὰ θέλω νὰ σᾶς πείσω, ὅτι εἰς τὰς ὑποσχέσεις τὰς πολλὰς συμπεριλαμβάνεται καὶ ἡ τοῦ Κ. Μαυρογένη (θόρυβος μὲ συνομιλίας).

§9ΠΕΤΡΟΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Κ. Μαυρογένης εὑρίσκετο εἰς τὴν ἐπανάστασιν εἰς τὸ Ναύπλιον καὶ συνώμοσε μετ’ ἐμοῦ.

§10ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τί ἐκάματε διὰ τὴν ἐπανάστασιν; εἰπέτε μου τὰ δικαιώματά σας τὰ ἐπαναστατικὰ σεῖς, ὅστις κατηγορεῖτε τὸν Μαυρογένην, διότι εἶναι ἀνεψιὸς τοῦ Παξιμάδη; εἶμαι ἀδελφὸς τοῦ ὑπασπιστοῦ τοῦ Ὄθωνος. (θόρυβος).

§11ΖΑΛΩΝΗΣ. Τὸ γεγονὸς, Κύριοι, ὑφίσταται. Ἄνθρωπός τις, ἐπαναλαμβάνω, διωρίσθη. Πιθανὸν ὁ πρώην Ὑπουργὸς νὰ μὴν ἐνήργησε, ἀλλὰ δυστυχῶς αὐτὸ διέδωκαν τὰ ὄργανα τοῦ Κ. Παξιμάδη ἐκεῖ (θόρυβος). Οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ἔχω ὅτι ὁ Κ. Μαυρογένης εἶναι ἕνας ἐκ τῶν ἐχόντων φιλελεύθερα αἰσθήματα· ἐγὼ περιορίζομαι μόνον εἰς τὴν Τῆνον δι’ ἐκεῖνο, ὅπερ ὑπεσχέθη ὁ Ὑπουργὸς εἰς τὸν Παξιμάδην. Σᾶς ἐρωτῶ, ἐὰν ἦτο ἱκανοποίησις τῆς ἐπαναστάσεως, ἐὰν ἦτο συγχωρητέον εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ παύσῃ ἐκεῖνον, ὅστις ἐσυστήθη ἀπὸ τοὺς ἓξ πληρεξουσίους, χαίρω ὅμως ὅτι ὁ Κ. Χαραλάμπης διαψεύδει ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο τὰ διαδοθέντα παρὰ τῶν φίλων τοῦ Παξιμάδη (θόρυβος μέγας καὶ φιλονεικίαι).

§12ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Καὶ νομίζετε, ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ ἀποστολὴ τῶν Πληρεξουσίων εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ διορίζωσι καὶ παύωσι τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους;

§13ΖΑΛΩΝΗΣ. Μάλιστα.

§14ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν εἰλικρινῆ αὐτὴν ὁμολογίαν σας· ἐπεθύμουν ὅμως οἱ Κύριοι Πληρεξούσιοι νὰ ἔχωσι διάφορον, παρὰ τὴν ἰδέαν σας, περὶ τῶν καθηκόντων των ἰδέαν.

§15ΖΑΛΩΝΗΣ. Ὄχι Κύριε, διότι οἱ Πληρεξούσιοι γνωρίζουν τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὸν τόπον. Λοιπὸν μοὶ φαίνεται, ὅτι θὰ μοῦ δώσῃς δίκαιον, ὅταν ἐγὼ λέγω, ὅτι ὅλη ἡ Τῆνος ἠγανάκτησε διὰ τὸν διορισμὸν ἀνθρώπου τοῦ πεπτωκότος συστήματος (θόρυβος).

§16Δ. ΧΑΡΑΛΑΜΠΗΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι! Ἐὰν χαριζόμενος πρὸς τὸν Κ. Παξιμάδην διώρισα εἰς Τῆνον τὸν Ἀμπελικόπουλον, οἱ πληρεξούσιοι τῆς Καρυστίας καὶ τῆς Χαλκίδος πιστεύω θὰ ἦναι παρόντες νὰ μαρτυρήσουν, ὅτι ἐπαρουσιάσθησαν μίαν ἡμέραν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ μὲ παρεκάλεσαν νὰ ἐπαναφέρω εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ταμίου Καρυστίας ἕνα πολυετῆ ὑπάλληλον, τὸν Κ. Ἀντωνιάδην, ἐντόπιον, ὁ ὁποῖος ἐπὶ Σίμου ἔπαυσε, διότι μετατεθεὶς δὲν ἠμποροῦσε νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν θέσιν του· ἠρώτησα καὶ πραγματικῶς ἡ ὑπηρεσία μοῦ ἐσύστησε τὸν Ἀντωνιάδην, ὡς ἄνθρωπον ὠφέλιμον δι’ αὐτήν. Οἱ Πληρεξούσιοι ἀπελπισθέντες ὅτι ἤθελον πεισθῆ νὰ διορίσω αὐτὸν Ταμίαν, διότι ἀντέκειτο εἰς τὴν ἀρχήν μου νὰ διορίζω ὑπαλλήλους εἰς τὸν τόπον των, μὲ παρεκάλεσαν νὰ τὸν διορίσω γραμματέα τοῦ Ταμείου τῆς Καρυστίας, ἐξετάσας δὲ ποῖος εἶναι ὁ γραμματεὺς εὗρον τὸν Ἀμπελικόπουλον πρὸ ὀλίγου μετατεθέντα ἀπὸ τὸ Ταμεῖον τῆς Τήνου. Σημειώσατε, Κύριοι, ὅτι αὐτὸς ὁ Ἀμπελικόπουλος, εἶναι δωδεκαετὴς ὑπάλληλος· πρὸ τῆς μεταβολῆς ἦτο γραμματεὺς τοῦ Ταμείου Θήρας· νομίζω, ὅτι τῇ εὐνοίᾳ, εἴτε τῇ προστασίᾳ τοῦ Κ. Δρόσου, Πληρεξουσίου Τήνου, μετετέθη ἀπὸ τὸ Ταμεῖον τῆς Θήρας εἰς τὴν Τῆνον. Εἰς τὰς παραμονὰς ὅμως τῶν ἐκλογῶν δὲν εὗρον τόσον συμφέρον νὰ μένῃ ἐκεῖ καὶ τὸν μετέθεσαν εἰς τὴν Κάρυστον. Ἐγὼ ἐπανέφερον τὸν Ἀμπελικόπουλον εἰς τὴν θέσιν του τὴν πρὶν, καὶ τὸ ἔκαμα μᾶλλον διὰ νὰ ἱκανοποιήσω τὸν Ἀντωνιάδην κατ’ αἴτησιν τῶν Πληρεξουσίων.

§17ΔΟΜΕΝΕΓΙΝΗΣ. Λαμβάνω, Κύριοι, τὴν τιμὴν νὰ καθυποβάλω ἓν νομοσχέδιον εἰς τὴν παρατήρησίν σας. Ὁ ἔντιμος νῦν Ἁρμοστὴς τῆς Ἑπταννήσου πρὸς παῦσιν τῆς ἀδίκου διανομῆς τῶν θέσεων καὶ πρὸς δικαίωσιν τῶν ἀξίων ὑπαλλήλων τῆς Ἑπταννήσου ἐπρότεινεν αὐτὸν τὸν νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου αἱ θέσεις νὰ δίδωνται διὰ συναγωνισμοῦ, καὶ ὄχι διὰ παρακλήσεων καὶ δι’ ἄλλων μέσων. Αὐτὸ εἶναι τὸ νομοσχέδιον. Ὁ Κύριος Δομενεγίνης κατέθεσεν αὐτὸ εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§18ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§19ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ὡς φρούραρχος τῆς Συνελεύσεως εἶχον μάθει τι, τὸ ὁποῖον ἀπέβλεπε τὴν Συνέλευσιν, τὸ τοιοῦτον ἔσπευσα νὰ τὸ διακοινώσω εἰς τὸν πρόεδρον τῆς τότε Κυβερνήσεως, καὶ διὰ τοῦ ἰδίου ἀνθρώπου, ὅστις μοὶ τὸ ἀνεκοίνωσε· δυστυχῶς αἱ ἀπαίσιοι αὗται φῆμαι ἐπαναλαμβάνονται ἤδη, ὅτι δηλ. πιθανὸν ἡ Συνέλευσις νὰ διατρέχῃ κίνδυνον. Ἐπειδὴ εἰδοποιήθην παρὰ τῆς Ἀστυνομίας, ὅτι εἶναι πολὺ πιθανὸν κακόβουλοί τινες νὰ ἐπιβουλεύωνται τὴν Συνέλευσιν, καὶ ἴσως νὰ ὑπάρχῃ τι, τὸ ὁποῖον ἀπειλεῖ τὴν ζωὴν ὅλων ἡμῶν, νομίζω καθῆκον ἐμοῦ σήμερον, ὅτι πρέπει νὰ σᾶς εἴπω νὰ λάβωμεν ὅλα τὰ ἀναγκαῖα μέτρα, καθόσον μὲ διεβεβαίωσαν ὅτι ὑπάρχει μία ὑπόνομος ὑπὸ τὸ κατάστημα· διὰ τοῦτο ζητῶ σήμερον νὰ φροντίσωμεν περὶ τούτου. Ἐγὼ ὡς φρούραρχος τῆς Συνελεύσεως ἔγραψα εἰς τὸ Φρουραρχεῖον καὶ ἐζήτησα τὸν μηχανικὸν τῆς πλατείας διὰ νὰ ἔλθῃ ἐνταῦθα, διὰ νὰ παρατηρήσῃ καὶ ἐξετάσῃ ἐπιστημονικῶς, ἂν ὑπάρχῃ τοιοῦτόν τι. Ταῦτα ὡς φρούραρχος τῆς Συνελεύσεως ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ σᾶς ἀναφέρω (γέλως καὶ θόρυβος).

§20ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριοι, εἶχον ζητήσει τὸν λόγον πρὸ τοῦ Κυρίου Ζυμπρακάκη δι’ ἀντικείμενον σχέσιν ἔχον μὲ τὸ γεγονὸς, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέφερε. Δὲν γνωρίζω, ἂν τὸ γεγονὸς τοῦτο ἦναι ἀληθὲς ἢ ὄχι, ὀφείλω ὅμως, Κύριοι, νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν της Συνελεύσεως ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῆς δημοσίας τάξεως ἐν τῇ πρωτευούσῃ. Ἀπὸ πολλῶν ἤδη ἡμερῶν, καθ’ ἑκάστην στιγμὴν, καθ’ ἑκάστην ἑσπέραν, φῆμαι ἀπαίσιοι διατρέχουσι τὴν πόλιν, ὅτι κίνημά τι πρόκειται νὰ γίνῃ. Καὶ οἱ μὲν ἀποδίδουσι τοῦτο εἰς τὴν δεξιὰν, οἱ δὲ εἰς τὴν ἀριστερὰν πτέρυγα, ἄλλοι ἀλλαχοῦ.

§21ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Εἰς τὸ κέντρον (γέλως).

§22ΜΙΛΗΣΗΣ. Μὴ γελᾶτε, Κύριοι, ἡ κατάστασίς μας εἶναι ἀξία δακρύων.

§23ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κλαῦσε λοιπὸν, ἀφοῦ φοβεῖσαι.

§24ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν εἶμαι ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κλαίουν ἐκ φόβου, ὅταν ἔλθῃ ὁ κίνδυνος, θὰ ἴδωμεν τότε ποῖοι θὰ κλαίουν καὶ ποῖοι θὰ γελοῦν, ποῖοι θὰ φύγουν καὶ ποῖοι θὰ μείνουν. Ὅλοι συμφωνοῦσιν εἰς τὸ ν’ ἀποδίδωσι τὴν πρόθεσιν τῆς διαταράξεως τῆς ἡσυχίας εἰς τὴν ἀκόρεστον φιλαρχίαν. Κύριοι, ἕως τώρα δὲν ἀπηύθηνα ποτὲ τὴν ἐλαχίστην ἐπερώτησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι εἶμαι, καθὼς ἴσως παρετηρήσατε, τῆς ἰδέας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μείνῃ ὅσον οἷόν τε ἥσυχος διὰ νὰ ἀσχολῆται εἰς τὴν διοίκησιν. Ἀλλὰ σήμερον ἡ σιωπὴ θὰ ἦτο παράλειψις σπουδαίου καθήκοντος. Θέλω λοιπὸν νὰ ἐπερωτήσω τοὺς ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν, τί γνωρίζουσι περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου· ἂν ἦναι ἀληθὲς, ὅτι τινὲς σκευωροῦσι συνωμοσίαν, ὁποῖοι οὗτοι, καὶ ὁποία ἡ τεκταινομένη συνωμοσία; εἶναι Ἕλληνες; εἶναι ξένοι; Ἀνήκουσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν; εἶναι ἀρχηγοὶ φατρίας, καὶ τί ζητοῦσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ συνταράξωσιν ἐκ βάθρων τὴν ἡσυχίαν τοῦ Κράτους; καὶ τί μέτρα ἐλήφθησαν πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς ἡσυχίας; Χθὲς, Κύριοι, οἱ πολῖται ἦσαν καθ’ ὅλην τὴν νύκτα ἔξυπνοι καὶ τεταραγμένοι, ὁ δὲ στρατὸς ἐπὶ τῶν ὅπλων ἦτο διῃρημένος εἰς δύο ἀντίθετα στρατόπεδα, εἰς τοὺς κάτω καὶ εἰς τοὺς ἐπάνω. Τοιουτοτρόπως τὸν παραδειγματικὸν στρατόν μας διῄρεσεν ἡ φιλαρχία· καὶ ἐνῷ ἦτον ὑπέρμαχος τῆς τάξεως καὶ τὸ καύχημα τοῦ ἔθνους, ἡ φιλαρχία τὸν κατέστησεν ὄργανον φατριαστικῶν παθῶν τῶν πλέον καταπτύστων. Κύριοι, τοὺς αἰτίους τῆς ἐθνικῆς ταύτης συμφορᾶς πρέπει νὰ γνωρίσωμεν ὅλοι, πρέπει νὰ τοὺς γνωρίσῃ ἡ Συνέλευσις, πρέπει νὰ τοὺς γνωρίσῃ τὸ ἔθνος διὰ νὰ τοὺς παραδώσῃ εἰς τὴν πικρὰν κατάκρισιν τῆς ἱστορίας, καὶ τὴν αὐστηρὰν τιμωρίαν τῶν νόμων. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ προσέλθῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδίως οἱ ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§25ΠΟΛΛΟΙ. Ὁλόκληρον τὸ ὑπουργεῖον.

§26ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὅταν ἔλθῃ τὸ ὑπουργεῖον, ἐπιφυλάσσομαι κατὰ τὰς δοθησομένας ἐξηγήσεις νὰ λάβω ἢ ὄχι τὸν λόγον.

§27ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, φήμη διεδόθη εἰς ἅπασαν τὴν πόλιν, ὅτι ὁ πληρεξούσιος Καστανάκος τὴν παρελθοῦσαν νύκτα ἐτέθη ἐπὶ κεφαλῆς 30 ἀνδρῶν καὶ ἐζητωκραύγαζεν ὑπὲρ τῆς ἐπαναστάσεως· θέλω, Κύριοι, νὰ διαψεύσω τὴν φήμην αὐτὴν, διότι ἀντίκειται εἰς τὴν τιμὴν τοῦ πληρεξουσίου. Ἰδοὺ, Κύριοι πληρεξούσιοι, τί συνέβη· περὶ τὴν 10 πρὸς τὴν 11 τῆς παρελθούσης νυκτὸς ἀνεχώρησα ἀπὸ τὴν οἰκίαν τοῦ Κυρίου Βούλγαρη ὅπου πηγαίνω συνήθως· διαβαίνων πρὸς τὸ μέρος τῆς οἰκίας τοῦ Κυρίου Κορωναίου τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἐθνοφυλακῆς, συνηντήθην μὲ μίαν περιπολίαν ἐκ 15 ἀνδρῶν, ἦσαν ἐθνοφύλακες ἢ ἀστυνομικοὶ κλητῆρες· κατόπιν ἐμοῦ ἤρχοντο δύο, τοὺς ὁποίους δὲν ἐγνώριζον, οὔτε γνωρίζω. Ἡ περίπολος αὐτὴ, ἀφ’ οὗ συνηντήθημεν, ἐφώναξε «ζήτω ἡ ἐπανάστασις,» οἱ μετ’ ἐμοῦ ἐρχόμενοι ἀνταπεκρίθησαν.

§28ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Νὰ σημειωθῇ, ἂν ἡ περίπολος ἐφώναξε «ζήτω ἡ ἐπανάστασις.»

§29ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Τοὐλάχιστον, ἂν ἔχετε πίστιν εἰς τὸν πληρεξούσιον Καστανάκον, θὰ τὸ πιστεύσητε. Ἡ πρᾶξις ἔλαβε χώραν, ὅπως σᾶς εἶπον. Τελοσπάντων ἡ περίπολος συνέλαβε τοὺς ζητωκραυγάσαντας ὑπὲρ τῆς ἐπαναστάσεως, εὑρέθην δὲ καὶ ἐγὼ εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν· δὲν ἠθέλησα νὰ κάμω χρῆσιν τῆς θέσεως τοῦ πληρεξουσίου. Ὅτε ἐπλησιάσαμεν εἰς τοῦ Κυρίου Κορωναίου, ὁ Κύριος Κορωναῖος εἶπεν ὅτι εἶμαι πληρεξούσιος καὶ μὲ ἄφησαν, τοὺς δὲ ζητωκραυγάσαντας μετέφεραν εἰς τὴν ἀστυνομίαν. Εἶπον λοιπὸν ταῦτα, διότι διαβολεῖς τινες θέλουσι νὰ δυσφημήσωσι τὸν Καστανάκον, καὶ κατὰ συνέπειαν νὰ σᾶς ἐκθέσω τὴν καθαρὰν ἀλήθειαν.

§30ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὅπως ὁ Κύριος Μίλησις ἔθεσε τὸ ζήτημα, εἶναι τὸ ὀρθότερον, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑποθέσεως ταύτης, καὶ μετὰ ταῦτα ἐρχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν διὰ ν’ ἀναφέρῃ ὅ,τι γνωρίζει ἕκαστος.

§31ΚΑΛΟΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ὁ Φρούραρχος καὶ ὁ Διευθυντὴς τῆς ἀστυνομίας εἶχον τὸ καθῆκον, ἅμα ἔμαθον τὰ περιστατικὰ τῆς ὑπονόμου, νὰ ἐρευνήσωσιν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι, καὶ νὰ μὴ ἔλθωσιν ἐνταῦθα νὰ ἐκθέτωσιν ἐνώπιον τοῦ κοινοῦ τοιαῦτα ἀνύπαρκτα πράγματα.

§32ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κ. Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας μοῦ εἶπε τώρα τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὅτι πρὸ ἡμερῶν κατηγγέλθη εἰς τὴν ἀστυνομίαν αὐτὸ τὸ γεγονὸς, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀνήγγειλεν ὁ Κύριος Φρούραρχος τῆς Συνελεύσεως· ἔλαβεν ὅλα τὰ μέτρα, περιῆλθε τὰς παρακειμένας οἰκίας· ἕνας ἄλλος ἐπαρουσιάσθη μὲ πολλὴν σπουδὴν εἰς τὴν Ἀστυνομίαν καὶ εἰς τὸν Φρούραρχον καὶ κατήγγειλε τὴν πρᾶξιν, τοὐτέστιν ὅτι πέριξ τῆς Συνελεύσεως, εἴς τινα οἰκίαν, ὑπάρχει ὑπόνομος, διὰ τοῦτο ἐχρεωστοῦσαν νὰ τὸ ἀναγγείλουν εἰς τὴν Συνέλευσιν διὰ νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα. Ὥστε βλέπετε, ὅτι ἡ Ἀστυνομία ἔλαβεν ὅλα τὰ μέτρα, καὶ πιστεύω ὅτι ἡ Συνέλευσις δύναται ν’ ἀναβάλῃ τὴ συνεδρίασιν διὰ νὰ ἐξετάσωσι καὶ ἐρευνήσωσι περὶ τῆς ὑπάρξεως τοιούτου πράγματος.

§33Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριοι, τὸ γεγονὸς, ἢ μᾶλλον τὸ ἄκουσμα, ὅπερ ὁ Κύριος Φρούραρχος τῆς Συνελεύσεως ἀνήγγειλε πρὸ μικροῦ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἔγεινε γνωστὸν πρὸ 2 ἢ 3 μηνῶν, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τότε ὁ Κύριος Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας ἐπαρουσιάσθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἶπεν, ὅτι εἰς κἄποιον Κρῆτα τὴν πατρίδα μοὶ φαίνεται, ὅτε εὑρίσκετο εἰς Βενετίαν, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἦτον ὁ Ὄθων μὲ τὴν συνοδείαν του, ὢν μέλος τῆς συνοδείας του, ὁ Ὄθων ὑπεσχέθη χρήματα διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ν’ ἀνατρέψῃ τὴν Συνέλευσιν· εἶπε δὲ ὁ ἴδιος Κρὴς, ὅτι ἔλαβε καὶ χρήματα πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπὸν, καὶ ὅτι συνεννοεῖτο εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτοῦ τοῦ σκοποῦ μέ τινα πρεσβείαν ἐνταῦθα, φυσικῷ τῷ λόγῳ οὐχὶ φιλικήν. Ἡ Κυβέρνησις ἑπομένως ὤφειλε νὰ δώσῃ προσοχὴν διὰ νὰ προλάβῃ αὐτὸ τὸ κακὸν, ἂν ἐπρόκειτο νὰ λάβῃ χώραν τοιαύτη πρᾶξις, καὶ παρευθὺς ἔλαβεν ὅλα της τὰ μέτρα, τοὐτέστι τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν τὸν ἔθεσεν ὑπὸ αὐστηρὰν ἀνάκρισιν, τὸν παρηκολούθει νύκτα καὶ ἡμέραν ἵνα ἴδῃ ποῦ συχνάζει, καὶ ἐν τούτοις ὅπου εἶχεν οὗτος προσδιορίσει ὅτι κατὰ τὴν τάδε ὥραν θὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ δεῖνα μέρος, μολαταῦτα ἀπεδείχθησαν ψευδῆ· ἐν τούτοις ἐπειδὴ ἠδύνατο μὲ τὰ τοιαῦτα ν’ ἀπατήσῃ τὴν Κυβέρνησιν, τὸ ὑπουργεῖον εἶχε διατάξει τὸν διευθυντὴν τοῦ Μηχανικοῦ Κύριον Λέκαν νὰ περιέλθῃ ὅλας τὰς πέριξ οἰκίας· μὲ πολὺ εὔσχημον τρόπον ἐξήτασε καὶ παρετήρησε τὰς ὑπονόμους, αἵτινες παράκεινται τῆς Συνελεύσεως καὶ τίποτε δὲν ἠδυνήθη ν’ ἀνακαλύψῃ· τότε, ἂν ἐνθυμῆσθε, ἔγεινε καὶ μία τάφρος μεταξὺ τοῦ καταστήματος καὶ τῶν οἰκιῶν νὰ ἰδῶμεν ἂν ὑπάρχῃ ἡ ὑπόνομος. Ἐξηκολούθησεν ἡ Ἀστυνομία νὰ ἐξετάζῃ καὶ νὰ ἐρευνᾷ περὶ τοῦ πράγματος, εὐτυχῶς μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν ἀνεκαλύφθη τίποτε, φοβοῦμαι μήπως καὶ ἡ σημερινὴ καταγγελία, ἥτις ἔγεινε πρὸς τὸν Κύριον Φρούραρχον, ὁ ὁποῖος δὲν ἠξεύρω ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἔπραξε νὰ τὸ ἀναφέρῃ ἐνταῦθα, φοβοῦμαι, λέγω, μήπως εἶναι κἀμμία ἁπλῆ φήμη καὶ τίποτε ἄλλο.

§34ΚΑΛΟΣ. Πρὸς ἐπηρεασμὸν βεβαίως.

§35ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ Κυρίου Μίληση συνήχθη, ὅτι τὰ πράγματα δὲν ἔχουσι καλῶς, ὅτι ἀπὸ καιρὸν εἰς καιρὸν φῆμαι διαδίδονται, ὅτι ἑκάστην νύκτα μέλλει κίνημά τι νὰ λάβῃ χώραν. Συνήχθη, ὅτι καὶ ὁ στρατὸς αὐτὸς διάκειται διῃρημένος, εὑρισκόμενος εἰς λίαν δυσάρεστον θέσιν. Ὡς μέλος τοῦ στρατοῦ ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ μὲν πρῶτον κατὰ φήμην ἔχεται ἀληθείας, ὅτι τὸ δεύτερον πράγματι ἐπίσης ἔχεται ἀληθείας. Κύριοι, ἀπὸ πολλοῦ ἤδη ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν παρουσιάζει κατὰ τὰς νύκτας οἰκτρὸν θέαμα· ἀπὸ πολλῶν ἡμερῶν, Κύριοι, ὡς ἄτομον τοὐλάχιστον γνωρίζω, ὅτι ἐστρατοπεδευμένοι πολλοὶ κατὰ τὴν νύκτα εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος εὑρίσκονται· ποῖοι οὗτοι; ποῖος τοὺς προσεκάλεσεν; ἀγνοῶ· τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι, ἂν τοὺς προσεκάλεσε τὸ ὑπουργεῖον, ἂν τοὺς προσεκάλεσεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, βέβαια οἱ ἄνθρωποι οὗτοι θέλουν ἀνήκει εἰς τὴν ἀπόλυτον αὐτοῦ ἐμπιστοσύνην, καὶ βέβαια ὁ Κύριος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργὸς, τὸν ὁποῖον τὰ μέγιστα ὑπολήπτομαι διὰ τὸν πατριωτισμόν του, θὰ ἐνόμισεν, ὅτι προκειμένου περὶ κινδύνου δὲν δύναται αὐτὸς τοὐλάχιστον νὰ περιφρουρῆται ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ἀνεγνωρισμένους παρὰ τῆς κοινωνίας ὡς ἐπιτετραμμένους τὰ τῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους, δηλαδὴ ἀπὸ τὸν στρατόν. Τοῦτο ὑποδεικνύει, ὅτι εἰς τὴν πεποίθησιν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ ὑπάρχει βεβαιωμένον, ὅτι δὲν δύναται ν’ ἀφιερωθῇ εἰς τὸν στρατόν. Κύριοι Πληρεξούσιοι, δὲν δύναταί τις ν’ ἀρνηθῇ, ὅτι τὴν ἀπελθοῦσαν Κυριακὴν πρὸ 15 ἡμερῶν, ἢ τὸ Σάββατον, πλῆρες καὶ ὁλόκληρον στρατόπεδον φουστανελλοφόρων εὑρίσκετο εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος ἀρματωμένοι καὶ ἕτοιμοι δι’ ἐκστρατείαν, ὁ στρατὸς ἡσύχαζε, δὲν ἐδόθη κἀμμία τοὐλάχιστον διαταγὴ ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου εἰς τὰς διοικήσεις τῶν Σωμάτων, ὅτι ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν κινδυνεύει, ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη ν’ ἀφήσουν τὰς ἔριδας πρὸς στιγμὴν καὶ νὰ σκεφθῶσι περὶ τῆς γενικῆς ἀσφαλείας, περὶ τοῦ γενικοῦ συμφέροντος. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἂν ᾖναι ἐπιτετραμμένον εἰς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς ψήφου τῆς Συνελεύσεως προσεκλήθησαν νὰ καθέξωσι τὴν ἐξουσίαν καὶ νὰ κήδωνται περὶ τῶν δημοσίων, ἂν ᾖναι ἐπιτετραμμένον, λέγω, εἰς αὐτοὺς νὰ μὴ δίδωσι τὴν ἐμπιστοσύνην αὐτῶν εἰς τὸν στρατὸν, συγχωρεῖται νὰ εἴπω τι, τὸ ὁποῖον ἴσως δὲν ἀρέσκει, διότι ἐξέρχεται ἀπὸ στόματος στρατιωτικοῦ, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον ἐπίσης καὶ εἰς τὸν στρατὸν νὰ σκέπτηται καὶ νὰ φροντίζῃ. Τὴν δεινὴν ἐκείνην νύκτα, Κύριοι, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν οὐδόλως περιέβαλε τὸ πλεῖστον τῶν Σωμάτων, ἐκείνην τὴν νύκτα ὡπλίζοντο ταῦτα περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου. Εὑρέθη, Κύριοι, ὁ στρατὸς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ σκέπτεται, ἐνῷ δὲν ἔπρεπε νὰ τὸν ὠθῶμεν νὰ σκέπτεται, ἀλλὰ νὰ ὑπακούῃ· εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην ἀπό τινος ἄλλου συμβεβηκότος, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν εἰς ἑτέραν ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπίσης ὁ στρατὸς οὐδόλως προσεκλήθη, διότι ἐθεωρήθη ἡ παρουσία του περιττή. Ὅπως χθὲς τὸ ἑσπέρας, οὕτω καὶ μίαν ἄλλην νύκτα τῆς 11 πρὸς τὴν 12 Ἀπριλίου διεδόθη ὑπόκωφος φήμη, ὅτι κάτι τι μέλλει νὰ γείνῃ, καὶ ἡ ἀπαισία αὕτη φήμη ἀστραπηδὸν διεδόθη εἰς ὅλα τὰ Σώματα τοῦ ἐνταῦθα εὑρισκομένου στρατοῦ. Τί ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ; ἀγνοῶ· τὴν ἐπαύριον μόνον, οἱ μὲν τὸ ἔῤῥιπτον εἰς τὴν ῥάχην τῶν δὲ, τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι αὐτομάτως συνῆλθε ὁ στρατὸς εἰς τοὺς στρατῶνας. Ὁ Κύριος τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργὸς ἐνθυμεῖται, ὅτι τὴν ἰδίαν νύκτα τὸν εἶδον μεταβὰς εἰς τὸ ὑπουργεῖον, καθὸ διοικητὴς ἑνὸς μικροῦ σώματος, μετέβην λοιπὸν Κύριοι, καὶ ἐγὼ, ὡς καὶ ἄλλοι, καὶ εἶπον εἰς τὸν Κύριον ὑπουργὸν ὅτι τοιοῦτόν τι διεδόθη καὶ ὅτι μεταβαίνομεν εἰς τὸν στρατῶνα καὶ περιμένομεν τὸ κίνημα. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τότε, ἀφοῦ παρ’ ἐμοῦ τὸ ἤκουσε, παρεδέχθη τὴν πρᾶξιν, καὶ ὅμως Κύριοι, ἡ ἐπαύριον ἔψευσε τὸ κίνημα. Μόνον χθὲς, Κύριοι, πρὸς τιμὴν τοῦ Κυρίου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ εἶδον, ὅτι πρὸς ὅλα τοῦ στρατοῦ τὰ σώματα ἀπετάθη, καὶ μάλιστα ἀπετάθη διὰ μιᾶς διαταγῆς καλῆς, δυναμένης ὅμως ἀτυχῶς νὰ παρεξηγηθῇ. Ἡ διαταγὴ αὕτη, Κύριοι, χθὲς ἔλεγεν, ὅτι, ἐπειδὴ διαδίδεται, ὅτι τὴν νύκτα ταύτην μέλλει παρὰ πολιτῶν νὰ διαπραχθῇ διαδήλωσις, τὰ Σώματα τῆς ἐνταῦθα φρουρᾶς θέλουσι μεταβῆ εἰς τοὺς στρατῶνάς των καὶ μείνει ἐκεῖ, ὅτι ἡ διαδήλωσις δὲν θέλει παρενοχληθῆ διόλου, ἂν περιορισθῇ εἰς λόγους μόνον· ἐὰν ὅμως προχωρήσῃ εἰς μέτρα βίαια, τότε ὁ στρατὸς θέλει λάβει τὰς περαιτέρω διαταγὰς παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§36ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ὑπάρχει ἡ διαταγή;

§37ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἡ διαταγὴ αὕτη ἐδόθη εἰς ὅλα τὰ Σώματα καὶ ὑπάρχει· δὲν θέλω διόλου νὰ κατηγορήσω τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς διαταγῆς ταύτης, ἀλλ’ εἷς ἐχθρὸς δύναται νὰ τὸν κατηγορήσῃ, ὅτι εἶχεν αἴφνης τὸν σκοπὸν νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὴν διαδήλωσιν· διότι, Κύριοι, ὅταν ἡ διαταγὴ λέγῃ, «ἡ διαδήλωσις νὰ μὴ παρενοχληθῇ, εἰμὴ ὅταν φθάσῃ εἰς βίαια μέτρα καὶ ἔργα,» ἐννοεῖτε τὶ ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ, ὅπως τὸ ἐνόησεν καὶ ὁ ἴδιος Κ. Ὑπουργὸς, ὅταν τῷ ἔκαμα τὴν παρατήρησιν, ὅτι τὶ θέλει πράξει ὁ στρατὸς, ἐὰν ἡ διαδήλωσις αὕτη διερχομένη τὰς ἀγυιὰς τῆς πόλεως ἐλάμβανε σπουδαιότερον χαρακτῆρα;

§38ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. ....... (θόρυβος).

§39ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐὰν ἡ διαδήλωσις, Κύριοι, δὲν εἶχε σκοπὸν.....

§40ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐγὼ ἐπερώτησα τὴν Κυβέρνησιν, ἡ Κυβέρνησις ἦλθε καὶ θέλομεν νὰ τὴν ἀκούσωμεν.

§41ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κ’ ἐγὼ ἐπερωτῶ, θὰ ἀπαντήσῃ καὶ εἰς τὰς δύω. Ἡ διαδήλωσις, Κύριοι, γινομένη τὴν νύκτα, δὲν δύναται παρὰ νὰ ἔχῃ σκοποὺς ἀνατρεπτικούς· πᾶσα διαδήλωσις, ἥτις ἔχει χαρακτῆρα εὐγενῆ, γίνεται τὴν ἡμέραν· ἡ διαδήλωσις πάντοτε θὰ ἔχῃ κεκρυμμένους σκοποὺς γινομένη τὴν νύκτα· ὄπισθεν τῆς λέξεως «Ζήτω ἡ ἐπανάστασις», δὲν ἠξεύρω, τὶ δύναται νὰ κρυβῇ καὶ δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ὁ στρατὸς μείνῃ εἰς τοὺς στρατῶνας ἑωσότου ἡ διαδήλωσις φθάσῃ εἰς ἔργα, δὲν ἠξεύρω, λέγω τὶ ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ. Λέγω ἤδη, Κύριοι, καὶ ἐπιμένω, ὅτι ὁ στρατὸς ἀτυχῶς εὑρίσκεται πράγματι διῃρημένος.

§42ΒΑΣΣΟΣ. Εἰς Καπετανάτα.

§43ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἰς Καπετανάτα, Κύριε Βάσσε. Ἀτυχῆ περιστατικὰ, Κύριοι, λαβόντα χώραν, τὰ ὁποῖα ἀληθεῖς πατριῶται ἔπρεπε νὰ ῥίψωσιν εἰς λήθην, τὰ ὑποσκάπτουν· κάθε στιγμὴν ἀναμιμνήσκονται μίαν οἱονεὶ γενομένην ὕβριν εἰς μερίδα τινὰ, καθ’ ἡμέραν ὑποθάλπομεν μῖσος μερίδος στρατοῦ πρὸς τὸν ἕτερον· καθ’ ἡμέραν, Κύριοι, πιστεύσατε, εἰς ὅλον τὸν στρατὸν περιτρέχει ἡ φήμη, ἥτις εἶναι πράγματι ψευδὴ, ἥτις ὅμως δύναται νὰ κλονίσῃ τὰς πεποιθήσεις, ὅτι δηλαδὴ τὸ ἓν σῶμα πρόκειται νὰ ἐπιτεθῇ κατὰ τοῦ ἄλλου· ἠξεύρετε, Κύριοι, διατὶ διαδίδονται αἱ φῆμαι αὗται; βεβαίως διὰ νὰ κερδίσουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἴσως ὑποθέτουν, ὅτι κἄτι ἔχασαν. Δὲν δύναται, Κύριοι, οὐδεὶς νὰ μοὶ ἀρνηθῇ, ὅτι ὁ στρατὸς εἶναι διῃρημένος. Τὴν διαίρεσιν ταύτην τινὲς φαίνεται τὴν ἀγαπῶμεν, διότι ὁσάκις ὡμιλήσαμεν περὶ τακτοποιήσεως τοῦ στρατοῦ μᾶς ἐσταμάτησαν, καὶ ἰδοὺ αὐτὸ εἶναι τὸ αἰώνιον παράπονον μερίδος τινὸς τοῦ στρατοῦ. Ἡ μερὶς αὕτη τοῦ στρατοῦ λέγει «ἐὰν δὲν ἔχετε ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἔξω τῶν πραγμάτων καὶ περὶ τῆς τύχης τῶν ὁποίων τίποτε δὲν ἀπεφασίσθη εἰσέτι, ἔχετε ἡμᾶς τοὺς ἄλλους· μεταχειρισθῆτε μας ἀναλόγως τῆς βαθμολογίας ἡμῶν»· ὁ στρατὸς ἔχει ἓν παράπονον ἐπίσης σπουδαῖον· ὑπάρχουν Σώματα ἐγκαταλελειμμένα, οὕτως εἰπεῖν, ἀπὸ τὴν μητρικὴν ἐπίβλεψιν τοῦ Ὑπουργοῦ· οὔτε ὅπλα λαμβάνουσιν, οὔτε ἐνδυμασίας, οὔτε οὐδεμίαν ἄλλην περιποίησιν.

§44ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Τί τὰ ἔκαμαν;

§45ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τὰ ἔχασαν, τὰ ἀπώλεσαν. Ὅταν, Κύριοι, λέγητε ταῦτα, διατάξατε νὰ γείνῃ ἔρευνα εἰς τὰς οἰκίας τῶν Ἀθηναίων νὰ εὕρητε τὰ ὅπλα ἐκεῖνα καὶ νὰ τὰ δώσητε εἰς τὸν στρατόν· προχθὲς ἀκόμη, Κύριοι, μερὶς τοῦ στρατοῦ εἶχεν ἀφορμὴν ἐπίσης ἑτέρου παραπόνου. Τὴν νύκτα τῆς 10 πρὸς τὴν 11 Ἀπριλίου λέγεται, ὅτι εἷς ἀξιωματικὸς μὲ στρατιώτας τινὰς μεταβὰς εἰς ἰδιωτικὴν οἰκίαν διενυκτέρευσεν εἰς αὐτήν· τοῦτο φαίνεται ἀληθὲς, Κύριοι, καὶ τοῦτο καὶ μόνον ἐπέσυρε τὴν προσοχὴν τοῦ Κ. τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῇ προφάσει, ὅτι μόνον περὶ τούτου τῷ ἐγένετο ἀναφορὰ ἐκ μέρους τοῦ φρουράρχου Ἀθηνῶν· καὶ ἂν διενυκτέρευσεν εἰς ἐκείνην τὴν οἰκίαν ἀξιωματικός τις, δὲν δύνανται νὰ μοῦ ἀρνηθῶσιν ὅτι εἰς ἑτέραν οἰκίαν ἐπισήμου προσώπου.... τὴν αὐτὴν νύκτα διενυκτέρευσεν ἀπόσπασμα χωροφυλακῆς, καὶ καθὼς φαίνεται, κατ’ ἀνωτέραν διαταγήν· ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ διατάξῃ τοιοῦτον τι. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι, Κύριοι, καὶ ἰδοὺ τὸ δίκαιον παράπονόν των, ἄνευ προηγουμένης ἀνακρίσεως κατεδικάσθησαν ὅπως διαμείνωσι καὶ φυλακισθῶσιν εἰς τὸ Παλαμίδι ἢ Ἀκροναυπλίαν ἐπὶ 2 μῆνας ἄνευ τῆς ἐλαχίστης ἀνακρίσεως, καὶ ἂν φέρωμεν, Κύριοι, τὴν διαταγὴν, τὴν ὁποίαν τὴν γνωρίζωμεν, θέλετε ἰδεῖ ὅτι ὁ διοικητὴς τοῦ Τάγματος ἐπέτρεψε τὴν διαμονὴν αὐτὴν ἐντὸς τῆς οἰκίας τῆς ἰδιωτικῆς, καὶ ἐν τούτοις ὁ μὲν ἐκτελέσας τὴν διαταγὴν αὐτὴν ἀξιωματικὸς τιμωρεῖται σκληρῶς, ἐπιεικέστερον δὲ ὁ διατάξας Διοικητής. Παράπονον, Κύριοι, ἕτερον παρουσιάζεται, τὸ ὁποῖον δὲν δύνασθε νὰ μοῦ διαφιλονεικήσητε· ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐν τῇ πατρικῇ του μερίμνῃ, (διότι, Κύριοι, ὁμιλῶν περὶ τοῦ Ὑπουργοῦ, οὐδόλως κατηγορῶ τὸν Κ. Βότσαρην, ἔχω τὴν πλήρη πεποίθησιν ὅτι ὑπέπεσεν εἰς τὰ λάθη ταῦτα ἐν ἀγνοίᾳ, ὑπάρχει, Κύριοι, τὸ παράπονον τῶν Σωμάτων τούτων,) λέγω, ἐν τῇ πατρικῇ του μερίμνῃ περὶ τῆς τάξεως ἐξέδωκε διαταγὴν, ἥτις αὐστηρῶς ἐκτελεῖται ὅταν ἀφορᾷ Στρατιώτας ἢ ὑπαξιωματικοὺς τῶν ἄλλων Σωμάτων μὲ δίμηνον φυλάκισιν εἰς Παλαμίδι. Ἡ διαταγὴ αὐτὴ, Κύριοι, φαίνεται δὲν ἀφορᾷ ἄλλην μερίδα τοῦ στρατοῦ, διότι μὲ ποινὰς λίαν ἐπιεικεῖς τιμωροῦνται οἱ ἄνδρες τοῦ 6ου Τάγματος. Ἰδοὺ ὁ κατάλογος ἀνδρῶν τοῦ Τάγματος τούτου, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐτιμωρήθησαν μὲ τὴν ποινὴν αὐτήν· ἔχει ὀνόματα μουσικῶν 3 περιφερομένων εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ τὰς ὁδοὺς τὴν νύκτα· ἕνα δεκανέα τιμωρηθέντα μὲ ὀκταήμερον φυλάκισιν καὶ ἄλλους τινάς.

§46ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ. Αὐτὰ εἶναι τῆς ὑπηρεσίας τῆς στρατιωτικῆς καὶ νὰ ἐρχώμεθα νὰ ἀσχολώμεθα περὶ τούτων δὲν εἶναι ἐντροπή;

§47ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἂν καὶ ἔχετε βαθμὸν ἀνώτερον, γνωρίζω ἐξίσου μὲ ὑμᾶς τὰ καθήκοντά μου· ὁ στρατὸς διὰ τὴν πειθαρχίαν ἀπαιτεῖ πατρικὴν μέριμναν καὶ τὴν ἰσότητα· ἰδοὺ αἱ ἀφορμαὶ τῆς διαιρέσεως τοῦ στρατοῦ.

§48Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τοὺς παρεκτρεπομένους στρατιωτικοὺς ποῖος τοὺς τιμωρεῖ; Τὸ Ὑπουργεῖον ἢ τὰ Σώματα;

§49ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τὸ ὑπουργεῖον, ἔχομεν ὑπουργικὴν διαταγὴν, Κύριοι, οἱ ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἔξω μετὰ τὸ προσκλητήριον τὸ νυκτερινὸν, τιμωροῦνται μὲ δύο μηνῶν φυλάκισιν· αὐτὸ εἶναι τὸ παράπονον ὅτι τοῦ ἄλλου Σώματος δὲν τιμωροῦνται· ἐγὼ δὲν τὰ λέγω κακίζων τὸν Ὑπουργὸν, λέγω μόνον ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ συστηθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἡ τάξις, ἡ δικαιοσύνη, ἡ ἀμοιβαιότης, διότι ἡ διαίρεσις καὶ διάκρισις φέρει ὀλέθρια ἀποτελέσματα. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἐπερωτήσεις τὰς ὁποίας ἔκαμα· ὁ Κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους τοὺς δύο, τοὺς ὁποίους ἐτιμώρησε μὲ φυλάκισιν δίμηνον εἰς τὴν Ἀκροναυπλίαν, κακῶς τοὺς ἐτιμώρησε· δύνανται νὰ ᾖναι ἄξιοι καὶ ποινῆς μεγαλειτέρας, ἀλλὰ δὲν ἐφήρμοσε διόλου τὰ τοῦ νόμου, δὲν ἐνήργησεν ἀνακρίσεις ποσῶς. Λέγω, Κύριοι, ὅτι τὴν διαίρεσιν ταύτην τοῦ στρατοῦ, τὸν ὁποῖον ἀφ’ ἧς τὸ συμβὰν ἐκεῖνο διῄρησε τὸν στρατὸν, ἐξακολουθεῖ ἡ ἐξουσία νὰ τὸν διατηρῇ εἰς πλήρη διαίρεσιν διὰ τούτων τῶν μέσων, διότι τοὺς μὲν τιμωρεῖ, τοὺς δὲ ὄχι, τοὺς μὲν περιθάλπει, τοὺς δὲ ὄχι, ὅπλα δὲν δίδει, τίποτε δὲν δίδει εἰς τοὺς παραπονουμένους. Κύριοι, ὑπάρχει διαταγὴ Ὑπουργικὴ ἐκδοθεῖσα ἐπὶ τοῦ Κυρίου Σμολέντση, ὅτι οὐδεμία ἀνακατάταξις εἶναι ἐπιτετραμμένη. Τὰ Σώματα τὰ ἄλλα παρέλυσαν, εἶναι λεγόμενα τάγματα, διότι οἱ Σωματάρχαι, πειθόμενοι εἰς τὴν Ὑπουργικὴν διαταγὴν, καθ’ ἡμέραν δίδουσι τὰς ἀφέσεις εἰς τοὺς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ἐξυπηρέτησαν τὴν θητείαν αὐτῶν, δίδουσιν ἀδείας εἰς τοὺς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι παρουσιάζονται καὶ ζητοῦσι, καὶ οὕτως ἔμειναν φάσμα, καὶ εἰς αὐτὸ τὸ μεταξὺ, Κύριοι, τὸ 6 Τάγμα ἔχει 900 ἄνδρας, διὰ τὶ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ὑποβάλλει τὸ Τάγμα τοῦτο εἰς τὴν πραγματικὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ ἔχῃ; Ὅλα ταῦτα. Κύριοι, μικρὰ τὰ θεωρεῖτε; ἀλλ’ ἐγὼ τὰ θεωρῶ κολοσσαῖα, διότι ζῶ ἐντὸς τοῦ στρατοῦ· τὰ λέγουσιν καὶ τὰ παραπονοῦνται οἱ στρατιῶται καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ, καὶ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ τὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν· ἡ Κυβέρνησις φαίνεται θέλει νὰ ὑπάρχῃ διαίρεσις ἐν τῷ στρατῷ, διότι ὅσον ἡμεῖς καταβάλλομεν προσπαθείας πρὸς τακτοποίησιν τοῦ στρατοῦ, τόσον ἡ Κυβέρνησις μᾶς παρουσιάζει διὰ τῆς διαγωγῆς της ταύτης ἐμπόδια Αὐτὰ εἶχον νὰ σᾶς εἴπω.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§51Δ. Ν. ΒΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Στρατ.) Ὁ Κύριος Βλάσσης λέγει ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι ζητῶ τὴν διαίρεσιν τοῦ στρατοῦ· περὶ αὐτοῦ, πιστεύω, ὅτι θὰ ἐνθυμῆτε, τὶ εἶπα εἰς τοὺς σωματάρχας καὶ τὶ ἀπῄτησα ἀπὸ αὐτοὺς καὶ φιλικῶς καὶ ὡς στρατιώτης καὶ ὡς Ὑπουργός. Λέγει, ὅτι ἐτιμώρησα τοὺς ἀξιωματικοὺς μὲ 2 μῆνας, εἶναι ψεῦμα, μὲ 1 μῆνα.

§52ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τὸν Μακρὴν καὶ τὸν.....δὲν τοὺς ἐτιμωρήσατε ἄνευ ἀνακρίσεως;

§53ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤ. Ἐντὸς τοῦ δικαιώματός μου ἔχω 2 μῆνας, ἀλλ’ ἔβαλα τὸν μέσον ὅρον. Μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ἔδωκα ὅπλα· ἂς ἔλθουν οἱ διοικηταὶ τῶν Σωμάτων, καὶ ἂς εἴπουν πότε μοῦ ἐζήτησαν ὅπλα καὶ δὲν τοὺς ἔδωκα.

§54ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Πρῶτος ἐγὼ σᾶς ἐζήτησα 100 φοράς.

§55ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤ. Ἂς ἔλθῃ ὁ Διοικητὴς τοῦ 9 τάγματος, τὸν ὁποῖον λέγει, ὅτι θὰ κόψω, θὰ κάμω· ὅλα τὰ Σώματα τὰ θεωρῶ ἐξ ἴσου, δὲν ἐτιμώρησα μόνον αὐτοῦ τοῦ τάγματος τοὺς ἀξιωματικούς, ἀλλὰ καὶ τοῦ 6. Διὰ τοὺς μουσικούς, αὐτοὶ ἦσαν πρὸ τῆς διαταγῆς μίαν ἑσπέραν καὶ ἐπαιάνιζον εἰς τὸ θέατρον· τοὺς ἔβαλα εἰς τὴν φυλακὴν καὶ ἤθελα νὰ τοὺς στείλω εἰς τὸ Παλαμῆδι· μοῦ λέγουν οἱ Σωματάρχαι, ὅτι δὲν εἶναι οἱ μουσικοὶ ἐκεῖνοι καὶ ὅτι ἀδίκως θὰ τοὺς τιμωρήσητε· ἀφοῦ ἦσαν τοιοῦτοι τοὺς ἀφῆκα. Κανεὶς ὑπαξιωματικὸς δὲν ἔμεινεν ἀτιμώρητος σύμφωνα μὲ τὴν διαταγὴν, οἱουδήποτε σώματος, εἴτε τοῦ Πυροβολικοῦ εἴτε τοῦ Ἱππικοῦ· προχθὲς ὁ φρούραρχος κατὰ λάθος ἔστειλε δύο στρατιώτας καὶ ἕνα ὑπαξιωματικὸν τοῦ πυροβολικοῦ εἰς τὰ Σώματα, ἦσαν τοῦ 6 τάγματος· ἐγὼ ἐπέστρεψα τὴν διαταγὴν καὶ λέγω νὰ ὑπάγουν εἰς τὸ Παλαμήδη. Μ’ ἐρωτᾶτε διὰ τὰ συμβάντα τὰ χθεσινά· σᾶς λέγω, ὅτι ὅλοι σας τὰ γνωρίζετε καλλίτερα ἀπὸ ἐμὲ, καὶ μάλιστα ὁ Κύριος Βλάσσης, ὅστις ἦτο χθὲς μαζή μου ὅλην τὴν νύκτα Λέγετε, ὅτι ἤθελον νὰ φωνάξουν, ὅτι ἤθελον νὰ κάμουν ὀχλαγωγίας· σᾶς λέγω, ὅτι κἄτι ἄλλο ἐλέχθη καὶ ὄχι τοῦτο· μάλιστα εἶχα εἰπεῖ νὰ μὴ ἐπιτραπῇ διὰ καμμίαν πρόφασιν νὰ γείνῃ διαδήλωσις εἴτε νύκτα εἴτε ἡμέραν, διότι ὁ στρατὸς θὰ λάβῃ διαταγὰς νὰ τὰς διαλύσῃ.

§56ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐκ τῶν ὁμιλιῶν, τὰς ὁποίας ἔλαβα τὴν τιμὴν νὰ κάμω μαζύ σας, Κύριε Ὑπουργὲ, τὸ λέγω παῤῥησίᾳ, ὅτι ἐπείσθην περὶ τῶν καλῶν προαιρέσεών σας. Ἀλλὰ δὲν μᾶς ἐξηγεῖτε, Κύριε Ὑπουργὲ, διατὶ ὁ στρατὸς νὰ εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν τῆς διχομάχης;

§57ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤ. Τὸν στρατὸν πάντοτε τὸν μετεχειρίσθην, ὅπως ἔπρεπε. Ὅταν ἐκπληρῶ τὸ χρέος μου πρὸς τὴν Πατρίδα, δὲν φοβοῦμαι οὔτε ἐντρέπομαι κανένα. Καταβάλλω κόπους περισσοτέρους, καὶ πιστεύω, ὅτι ὅλος ὁ κόσμος γνωρίζει, ὅτι ὑπηρετῶ ὄχι ὡς Ὑπουργὸς, ἀλλὰ ὡς Στρατιώτης. Λέγονται πολλὰ πράγματα, ἔχω τὴν πεποίθησιν εἰς τὸν στρατὸν, ὅτι κανὲν ἀπὸ αὐτὰ δὲν εἶναι ἀληθὲς καὶ τὸ λέγω μετὰ πεποιθήσεως. Διὰ τὶ, λέγει, περιποιεῖσαι τὸ ἓν τάγμα καὶ τὸ ἄλλο τὸ καταπιέζεις; Ἐγὼ φέρω τοὺς καταλόγους· 40 ὑπάγουν εἰς ὑπηρεσίαν ἀπὸ τὸ 6 τάγμα, 13 ἀπὸ τὰ ἄλλα ἀναλόγως τῆς δυνάμεως. Δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω καμμίαν μεταβολὴν, διότι δὲν εἶναι τόρα καιρὸς διοργανώσεως· μόνον τὸ καθῆκόν μου εἶναι νὰ φυλάττω τὴν τάξιν, καὶ τὸν στρατὸν νὰ τὸν φέρωμεν εἰς μίαν καλλιτέραν πειθαρχίαν καὶ τάξιν· πιστεύω, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ καθῆκον τοῦ Ὑπουργοῦ σήμερον.

§58ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἰς ποίαν κατάστασιν ἦτο χθὲς τὸ ἑσπέρας ὁ στρατός; Ἦτο σύμφωνος ἢ διῃρημένος; Αὐτὸ ἐπιθυμῶ νὰ μάθω.

§59ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤ. Ἐὰν ἐρωτᾷς ἐμὲ διὰ τὸν στρατὸν, ποτὲ δὲν λέγω, ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνος, διότι δὲν ἔλαβα ἀφορμήν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μίλησις εἰς τὸν Κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ποίαν ἐπερώτησιν ἀποτείνει διὰ νὰ ἀπαντήσῃ;

§61ΜΙΛΗΣΗΣ. Κ. Πρόεδρε, εἰς τὸν Ὑπουρ. τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπευθύνω τὴν ἑξῆς ἐρώτησιν, ἐὰν γνωρίζῃ τί ἀπό τινος ἐνεργεῖται ἐν τῇ πρωτευούσῃ πρὸς διατάραξιν τῆς δημοσίας τάξεως, ἐὰν γνωρίζῃ ποῖοι εἶναι οἱ τὰ τοιαῦτα ὑποκινοῦντες, τί σκοπὸν ἔχουν, ποῖα τὰ ὄργανά των καὶ τί μέτρα ἔχει;

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἂς λάβῃ τὸν λόγον.

§63Α. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἀπάντησις, Κύριοι, εἰς τὰς ἐπερωτήσεις ταύτας εἶναι ἁπλουστάτη· καὶ πρὶν γείνω ὑπουργὸς, οὐχὶ ἅπαξ, ἀλλὰ πολλάκις καὶ ἐπανειλημμένως ἤκουσα εἰς τὰς Ἀθήνας φήμας, πολλάκις καὶ ἐπανειλημμένως ἐβεβαιώθη καὶ εἰς ἐμὲ καθὼς καὶ εἰς τὸν ἔντιμον φίλον μου Κ. Μίλησιν, ὅτι τὴν νύκτα τὴν πρώτην ἐπρόκειτο τῆς δεξιᾶς πτέρυγος οἱ στρατοὶ νὰ ἐπιτεθοῦν κατὰ τῆς ἀριστερᾶς, καὶ τὴν ἄλλην νύκτα ἐπίσης μετὰ τοῦ ἐντίμου φίλου μου Κ. Μίληση ἤκουσα ὅτι τῆς ἄλλης πτέρυγος οἱ στρατοὶ θὰ ἐπέλθουν καὶ θὰ ἐπιτεθῶσι κατὰ τῶν ἄλλων. Αἱ φῆμαι αὗται πολλάκις διεψεύθησαν. Καὶ τὸ παρὸν ὑπουργεῖον, καθὼς καὶ τὸ παρελθὸν εἶναι πεπεισμένον εἰς τὸν πατριωτισμὸν τοῦ στρατοῦ, ὅτι ὁ στρατὸς εἰς τίποτε ἄλλο δὲν ἀποβλέπει παρὰ εἰς τὴν συντήρησιν τῆς τάξεως καὶ ὅτι παρέσχε πάντοτε μὲ ὅλας τὰς κακὰς θελήσεις, τὰς ὁποίας ἀποδίδουσιν εἰς αὐτὸν, ὅλην τὴν συνδρομὴν καὶ τὴν ἀρωγὴν εἰς συντήρησιν τῆς τάξεως καὶ παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι καὶ τὸ παρὸν καὶ τὸ παρελθὸν ὑπουργεῖον εἶχε πλήρη ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν στρατὸν, καὶ τὴν ἔχει καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ ἐμπιστοσύνη αὕτη δὲν θέλει ματαιωθῆ. Χθὲς πάλιν, Κύριοι, πολλὰ διεδίδοντο καὶ προχθὲς ὡσαύτως· προχθὲς διεδόθη, ὅτι ἔμελλε νὰ γείνῃ εἰς τὴν πόλιν μία στάσις ὅτι ἔμελλόν τινες νὰ ἐπιτεθῶσι κατ’ ἄλλων. Ἐγὼ ἤμην μετὰ τοῦ συναδέλφου μου ἀγρυπνοῦντες μέχρι τῆς πρώτης ὥρας μετὰ τὸ μεσονύκτιον, καὶ τίποτε δὲν εἴδομεν μήτε ἐψηλαφήσαμεν· τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ τὴν παρελθοῦσαν νύκτα, ὥστε ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν πολλάκις διαδοθέντων καὶ διαψευσθέντων τὸ ὑπουργεῖον εἶναι πεπεισμένον, ὅτι τίποτε δὲν ὑπάρχει, ὅτι εἶναί τινες φιλόδοξοι καὶ ἀνόητοι, οἵτινες θέλουν νὰ ἐκμεταλλευθῶσι τὰς περιστάσεις αὐτὰς δι’ ἰδιοτελεῖς σκοπούς· ἀλλὰ πιστεύομεν, ὅτι ὅλαι των αἱ προσδοκίαι θέλουν ματαιωθῆ καὶ τὰ σχέδιά των δὲν θέλουσι τελεσφορήσει. Χθὲς τὸ ἑσπέρας συνῆλθόν τινες ἐν τῇ πλατείᾳ.

§64ΤΙΝΕΣ. Εἰς ποίαν πλατεῖαν;

§65ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡ. Εἰς ἓν μέρος, τῆς Ὁμονοίας δηλ. τὴν πλατεῖαν, εἰς τὰ Χαυτεῖα, καὶ ἐφώναζον «ζήτω ἡ ἐπανάστασις» συνελήφθησαν 2 ἐξ αὐτῶν, ὑπεβλήθησαν εἰς ἐξέτασιν καὶ εἶπον, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἴπομεν ἐκεῖ, τὸ λέγομεν καὶ ἐνώπιον τοῦ Κ. Ἀστυνόμου καὶ τὸ ἀκούομεν καὶ ἐν τῇ Συνελεύσει, ὅτι ἡ ἐπανάστασις κινδυνεύει. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι τὰ πράγματα αὐτὰ δὲν ἔχουσιν καμμίαν σοβαρότητα, καὶ πιστεύσατε, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον εἶναι ἄγρυπνον, καὶ θέλει λάβει μετ’ ὀλίγον ἴσως τὰ μέτρα τὰ ἀναγκαῖα, ὥστε εἰς τὸ ἑξῆς οὐδεμία συσσωμάτωσις, ὡς εἶπεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ μὴ λάβῃ χώραν. Τὸ ὑπουργεῖον πρόκειται νὰ ἐκδώσῃ μετ’ ὀλίγον μίαν προκήρυξιν περὶ τῶν τοιούτων συσσωματώσεων, ὁ δὲ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔδωκε τὰς ἀναγκαίας διαταγὰς εἰς τὸν στρατὸν πρὸς πρόληψιν τῶν τυχὸν προκυψομένων ἐκ τῶν συσσωματώσεων ἀταξιῶν.

§66ΔΑΓΡΕΣ. Ἡ ἀστυνομία, πιστεύω, ἀνεῦρεν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἀπεπειράθησαν νὰ διαταράξωσι χθὲς τὴν πόλιν, καὶ ἐπίτηδες, φαίνεται, ὅτι ὅλαι αἱ ὀχλαγωγίαι ἀρχίζουν ἀπὸ τὸ Ζήτω καὶ καταλήγουν εἰς τὸ Γιοῦχα. Σᾶς παρακαλῶ, ποῖοι ἄνθρωποι εἶναι αὐτοί; ποίας τάξεως εἶναι, καὶ ἂν ἐφρόντισεν ἡ ἀστυνομία νὰ μάθῃ, καὶ εἰς ποῖον κόμμα πολιτικὸν ἀνήκουσι;

§67ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Περὶ αὐτοῦ δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς δώσω θετικὰς πληροφορίας.

§68ΖΕΡΒΑΣ. ..... (θόρυβος).

§69ΔΑΓΡΕΣ. Πᾶσα διατάραξις, Κύριε Ζέρβα, τῆς κοινῆς ἡσυχίας εἶναι ἐσχάτη προδοσία τῆς πατρίδος καὶ πρέπει νὰ αἰσχυνώμεθα, Κύριε Ζέρβα. Τοιοῦτον κόμμα ἐπαναστατικὸν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα ποτέ.

§70ΛΟΝΤΟΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ εἴπω, εἶναι, Κύριοι, ὅτι ἐνόσῳ ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ἐμπιστοσύνην σας, ὁ πέλεκυς τῆς ἐξουσίας θὰ ἐπιπέσῃ πολλὰ βαρὺς κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ τολμήσουν νὰ διαταράξουν τὴν ἡσυχίαν, εἰς ὁποιανδήποτε ἀπόχρωσιν καὶ ἂν ἀνήκουσιν· (εὖγε· καὶ χειροκροτήσεις ἀπὸ τὸ ἀκροατήριον).

§71ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, μὴ σπεύδετε ν’ ἀποχωρήσητε ἀπὸ τὸ προκείμενον ζήτημα. Τὸ προκείμενον ζήτημα εἶναι σπουδαῖον, εἶναι ζήτημα ἐνδιαφέρον τὸ παρὸν καὶ μέλλον τῆς πατρίδος· οὕτως ἀπεχωρήσατε καὶ ἄλλοτε εἰς παρόμοια ζητήματα· (θόρυβος).

§72ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἶναι φόβος μάταιος.

§73ΔΑΓΡΕΣ. Σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λέγητε, ὅτι εἶναι φόβος μάταιος· ἴσως φόβος μάταιος εἶναι δι’ ἐμὲ καὶ δι’ ἐσὲ ὡς ἄτομον· διὰ τὴν πατρίδα δὲν εἶναι μάταιος φόβος· σήμερον ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς ἐποχὴν κρίσιμον καὶ πᾶσα ἀπόπειρα διαταράξεως τῆς τάξεως καὶ τῆς ἡσυχίας προδίδει τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος. Λέγω λοιπὸν, Κύριοι, μὴ βιάζεσθε· προχθὲς ἐζητήσατε ἔκτακτα μέτρα· σήμερον τὰ ζητοῦμεν ἡμεῖς· εὑρίσκεται ἡ κοινωνία εἰς κατάστασιν ἀνησυχίας· ταράσσεται ἡ κοινωνία ἀδιακόπως, διότι οὐδέποτε κατεδιώχθησαν, οὐδέποτε ἐτιμωρήθησαν οἱ ταράττοντες τὴν ἡσυχίαν· ἐζητήσαμεν πολλάκις κ’ ἐπανειλημμένως ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν καὶ πειθαρχίαν ἐν τῷ στρατῷ, νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν συμφιλίωσιν τοῦ στρατοῦ, δυστυχῶς οὐδεμία φροντὶς κατεβλήθη. Ὅταν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πρὸ μιᾶς στιγμῆς, ὅτι οἱ μόνοι λόγοι εἶναι, ὅτι ὁ στρατὸς τῆς δεξιᾶς πτέρυγος ἐπιτίθεται κατὰ τοῦ στρατοῦ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος καὶ τἀνάπαλιν, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω εἰς τὸν Κύριον ὑπουργὸν...... (θόρυβος).

§74ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶπεν αὐτὸ ὁ ὑπουργός.

§75ΔΑΓΡΕΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω, ὅτι οὐδὲ τὴν φήμην αὐτὴν δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ διαδίδεται.

§76ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν, ὅτι δὲν τρέχει τίποτε σπουδαῖον, ὁ ὁποῖος ὑπεσχέθη, ὅτι ἐὰν ὑπάρχουν ταραξίαι, οἱ ὁποῖοι θὰ τολμήσουν νὰ διαταράξουν τὴν ἡσυχίαν, θὰ τιμωρηθοῦν αὐστηρὰ, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀρκετά.

§77ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκοῦν τὰ λεχθέντα.

§78ΔΑΓΡΕΣ. Λέγω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι διεταράχθη καὶ θὰ διαταραχθῇ ἡ τάξις καὶ ἡ ἡσυχία, ἐνόσῳ ἡ Κυβέρνησις δὲν λάβῃ μέτρα σύντονα, μέτρα αὐστηρά. Δὲν κατεδιώχθησαν, Κύριοι, οἱ τὰ τοιαῦτα διαπράξαντες ἄλλοτε· ἦτον ἑπόμενον, μὴ καταδιωχθέντων αὐτῶν, νὰ ἐπαναληφθοῦν. Δὲν θὰ τιμωρηθοῦν οἱ χθὲς ἀποπειραθέντες νὰ διαταράξουν τὴν τάξιν καὶ ἡσυχίαν, καὶ θὰ ἰδῆτε, ὅτι κατόπιν θὰ ἐπαναληφθοῦν καὶ ἴσως σπουδαιότερα. Ἐπειδὴ βλέπω, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν θέλει περαιτέρω συζήτησιν, ἂν καὶ ἐδικαιοῦτο νὰ μάθῃ ἡ κοινωνία τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ἀποπειραθέντας χθὲς, τοὺς ἀποπειραθέντας προχθὲς, τὴν ἄλλην φορὰν, νὰ διαταράξουν τὴν τάξιν καὶ ἡσυχίαν, ἀδιάφορον ὑπὸ ποῖον πρόσχημα, ἐγὼ λέγω, ὅτι ὁποιονδήποτε ἀγαθὸν σκοπὸν καὶ ἂν ἐπιδιώκῃ πᾶσα διατάραξις, εἶναι κίνδυνος κατὰ τῆς πατρίδος. Ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ μάθῃ ἡ κοινωνία, τίνος κόμματα ὑπηρετοῦν οἱ χθὲς καὶ προχθὲς διαταράξαντες τὴν τάξιν καὶ ἡσυχίαν; (θόρυβος). Λοιπὸν συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ σπουδαίως περὶ τῶν διαταραττόντων τὴν ἡσυχίαν, νὰ τιμωρήσῃ δὲ αὐστηρότατα καὶ ἀπηνέστατα πάντα, ὅστις τολμήσει νὰ διαταράξῃ αὐτήν. (θόρυβος).

§79ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ περάσωμεν λοιπὸν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§81ΒΑΣΟΣ. Ὄχι, εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον. — Κύριοι, ἐγὼ εἶμαι βέβαιος, ὅτι οὔτε ἡ μία πτέρυξ εἶναι τόσον ἀντιπατριωτικὴ, ὥστε νὰ διαπράττῃ τὰ τοιαῦτα, οὔτε ἡ ἄλλη. Ὑπάρχει μία τρίτη τάξις, ἥτις διαδίδει τοιαῦτα σκανδαλώδη πράγματα, καὶ τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλλον χθὲς, αὐτὸ θέλει τὴν περιστείλῃ, καὶ ἐπικαλοῦμαι νὰ τεθῇ συμφώνως μὲ τὸν κανονισμὸν εἰς τὴν ἐπιψήφισίν σας.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνθυμεῖται ἡ Συνέλευσις, ὅτι προχθὲς ἐγένετο ψηφοφορία, ἡ ὁποία δὲν ἐτελεσφόρησε, διότι δὲν ἤμεθα πλήρεις. Πρόκειται βεβαίως, ἐπειδὴ εἶναι ἐκκρεμὴς, νὰ ἐπαναληφθῇ. Ὑπάρχουν τρεῖς προτάσεις ἡ μία εἶναι περὶ ἀναβολῆς (θόρυβος). Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τῆς ψηφίσεως αὐτῶν τῶν προτάσεων ἀορίστως νὰ σηκωθοῦν· (ἐγείρονται πολλοί). Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἀμφίβολον· λοιπὸν τἀνάπαλιν.

§83ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται τὴν ἀναβολὴν θὰ εἰποῦν Ναὶ, οἱ ἄλλοι Ὄχι· (θόρυβος). Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἐνταῦθα ἕνεκα συμβάντος τινὸς λαβόντος χώραν ἔξωθεν τῆς Συνελεύσεως πολλοὶ τῶν Κυρίων Πληρεξουσίων ἐξῆλθον.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνω παμψηφεὶ ν’ ἀπονεμηθῇ ἔπαινος εἰς τὰς Κυρίας, αἱ ὁποῖαι ἔμειναν εἰς τὴν θέσιν των. (Χειροκροτήσεις ἐκ μέρους τῶν πληρεξουσίων καὶ τοῦ ἀκροατηρίου). Ἀκούσατε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας. Ἐψηφοφόρησαν 178, 111 Ὄχι, 61 Ναὶ καὶ 6 ἠρνήθησαν ψῆφον· ὥστε ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς ἀπεῤῥίφθη διὰ ψήφων 111 κατὰ 61. Θὰ προβῶμεν λοιπὸν εἰς τὴν ψηφοφορίαν τῶν τριῶν προτάσεων (θόρυβος). Κύριοι, ἐὰν δὲν ἡσυχάσητε, θὰ διαλύσω τὴν συνεδρίασιν. Δύο προτάσεις εἶναι· ἡ μία τοῦ Κυρίου Μίληση καὶ ἡ ἄλλη τοῦ Κυρίου Βάσου, Γλαράκη καὶ Ἀντύπα. Σήμερον ἐδόθη καὶ μία τρίτη σχετικὴ τοῦ Κυρίου Ἰαλέμου, θ’ ἀναγνώσω καὶ τὰς τρεῖς. Ἀναγινώσκονται καὶ αἱ τρεῖς προτάσεις τῶν Κυρίων Μίληση Ἰαλέμου καὶ Βάσου. «Ἡ Συνέλευσις θεωροῦσα καθῆκον αὑτῆς τὴν παγίωσιν τῶν ἐπαναστατικῶν ἀρχῶν καὶ τοῦ καθεστῶτος ὅπερ αὕτη ἐγκατέστησε. «Προσκαλεῖ τὴν ἐκτελεστικὴν αὐτῆς ἐξουσίαν νὰ ἐπιστήσῃ σπουδαίως τὴν προσοχήν της ἐπὶ τῆς διατηρήσεως τῆς δημοσίας τάξεως, τῆς ἀπομακρύνσεως παντὸς ὀργάνου τοῦ παρελθόντος, ὅπερ μετὰ τὴν ὀκτωβριανὴν ἐπανάστασιν συνετέλεσῃ πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ πεσόντος Ἡγεμόνος καὶ τὴν αὐστηρὰν τιμωρίαν παντὸς διαταράττοντος τὴν τάξιν ἢ ἐπιβουλευομένων την ἐπανάστασιν· νὰ παύσῃ δὲ πᾶσα μισθοδοσία πρὸς τοιαῦτα

ἄτομα χορηγουμένη.»

Τ. ΒΑΣΣΟΣ.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κἀμμία δὲν εἶναι ἀπωτέρω. Ἐὰν θέλετε ἡ πλέον γενικὴ εἶναι τοῦ Κυρίου Μίληση· ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ἀπωτέρα.

§87ΒΑΣΟΣ. Ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπετε, νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ἡ κυρία πρότασις εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἔδωσα ἐγώ· ὅλαι αἱ ἄλλαι τροπολογίαι ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου· κατὰ συνέπειαν πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ πρῶτον.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θεωρῶ, ὅτι εἶναι ὅλαι προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν ἀπὸ τὴν συζήτησιν Πιστεύω, ὅτι ἕκαστος πληρεξούσιος ἔχει μίαν γνώμην ἰδικήν του καὶ νὰ δώσῃ τὴν ψῆφόν του κατὰ τὴν γνώμην του· ὥστε κατ’ ἐμὲ, ὁ ὁποῖος ἔχω μίαν γνώμην καὶ μίαν συνείδησιν, μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ἀδιάφορον ποία θὰ ψηφοφορηθῇ πρῶτον. (Θόρυβος)

§89ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἀφοῦ ὁ ἴδιος πληρεξούσιος Κ. Βάσος ὡμολόγησεν, ὅτι αἱ δύο ἄλλαι ἡ τοῦ Κυρίου Μίληση καὶ Ἰάλεμου εἶναι τροπολογίαι τῆς προτάσεώς του, ἕπεται ὅτι αἱ τροπολογίαι προηγοῦνται τῆς κυρίας προτάσεως καὶ θὰ ψηφοφορηθοῦν πρῶτον.

§90ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Νὰ γίνῃ, ὅπως εἰς ἄλλας προτάσεις· νὰ συνέλθωσιν οἱ Κύριοι, οἱ ὁποῖοι καθυπέβαλον τὰς προτάσεις καὶ νὰ τὰς συγχωνεύσωσι.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφωνῶ κ’ ἐγὼ μὲ αὐτό.

§92ΒΑΣΟΣ. Ἐγὼ δὲν ὑποχωρῶ οὔτε κεραίαν ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου.

§93ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὡς ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψεν, ὅτι αἱ δύο προτάσεις ἀντιπροσωπεύουν δύο ἀντιθέτους γνώμας. Δὲν εἶναι λοιπὸν νὰ συγχωνευθοῦν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν ποία νὰ προτιμηθῇ. Ὅσοι προτιμοῦν νὰ ψηφοφορηθῇ πρῶτον τοῦ Μίληση ἡ πρότασις νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται πολλοί). Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἀμφίβολον. Λοιπὸν τἀνάπαλιν. Ὅσοι προτιμοῦν νὰ ψηφοφορηθῇ πρώτη ἡ πρότασις τοῦ Βάσου νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται πολλοί). Σᾶς βεβαιῶ ἀμερολήπτως, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ διακρίνω τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐὰν ὁ Κύριος Ἰάλεμος δὲν ἐπιμένῃ εἰς τὴν τρίτην, τότε μεταξὺ τῶν δύο εἶναι εὔκολον νὰ γίνῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§95ΒΑΣΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι τόσον σπουδαῖον τὸ πρᾶγμα. Ἐγὼ λέγω, ὅτι θ’ ἀπασχοληθῶμεν πολύ, ἂς τὰς βάλλωμεν εἰς τὸν κλῆρον.

§96ΙΑΛΕΜΟΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω εἰς τὴν πρότασίν μου, καθόσον ἔχω μίαν φράσιν, ἥτις εἶναι πολὺ ἀναγκαία, ὅτι δηλαδὴ ἡ Συνέλευσις προσκαλεῖ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ ἐπιστήσῃ σπουδαίως τὴν προσοχήν της εἰς ἐκείνους, οἵτινες ὑπεστήριξαν μετὰ τὴν Ὀκτωβριανὴν ἐπανάστασιν τὴν πεπτωκυῖαν δυναστείαν καὶ τοὺς ἐπιβουλευομένους τὸ μετὰ τὴν μεταβολὴν καθεστώς.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι ὑποστηρίζουσι τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ἰαλέμου, ἥτις ἔχει ὡς ἑξῆς «Προσκαλεῖται ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ ἐπιστήσῃ σπουδαίως τὴν προσοχήν της εἰς τὴν διατήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως ἀπομακρύνουσα τῆς ὑπηρεσίας πάντα, ὅστις στηρίξας σκανδαλωδῶς τὴν πεπτωκυῖαν ἐξουσίαν οὐδὲν ἀποδεδειγμένως ἔπραξε μέχρι τῆς ἐξώσεώς της πρὸς συμφιλίωσιν αὐτοῦ μετὰ τοῦ ἔθνους καὶ νὰ τιμωρήσῃ αὐστηρῶς τοὺς ἐπιβουλευομένους τὸ μετὰ τὴν μεταβολὴν καθεστὼς» νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται ὀλίγοι) Ἡ πρότασις ἀπεῤῥίφθη. Ἔρχεται τώρα ἡ τοῦ Κυρίου Μακρῆ, ἥτις ἔχει ὡς ἑξῆς. «Ἡ Συνέλευσις παραγγέλλει τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἵνα ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἐπὶ τῶν ὀργάνων ἐκείνων τοῦ παρελθόντος, ἅτινα ἐξακολουθοῦν κακῶς πολιτευόμενα πρὸς τὴν ἐπανάστασιν καὶ τὴν τάξιν» ὅσοι παραδέχονται αὐτὴν νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη. Ἔρχεται ἡ πρότασις τοῦ Μίληση καὶ τοῦ Βάσσου. Θὰ ψηφοφορήσωμεν καὶ τὰς δύω ὁμοῦ· οἱ μὲν λέγοντες Ναὶ θὰ ἐννοήσωσι τοῦ Κ. Μίληση, οἱ δὲ λέγοντες Ὄχι θὰ ἐννοήσωσι τοῦ Κυρίου Βάσσου.

§98ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν παραδέχομαι καμμίαν ἀπὸ αὐτάς, εἶναι περιττὰ ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ δώσωμεν ἕν τέλος, νὰ ψηφοφορήσωμεν τοῦ Κυρίου Μίληση· προσέξατε λοιπὸν, μὴ θεωρήσετε τὸ ζήτημα ἀδιάφορον, ἡ πρότασις εἶναι ἡ ἑξῆς· «Ἡ Συνέλευσις παραγγέλλει τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ δραστηρίως ἅπαντα τὰ νόμιμα μέτρα πρὸς καταδίωξιν καὶ τιμώρησιν τῶν ὁπωσδήποτε κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως ἐργαζομένων» ὅσοι παραδέχονται αὐτὴν τὴν πρότασιν θὰ εἴπωσι ναὶ, ὅσοι δὲν παραδέχονται θὰ εἴπωσιν ὄχι.

§100ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ὅσοι δὲν τὴν δέχονται, ἐννοοῦσι τοῦ Κυρίου Βάσσου.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι· αὐτὴ καὶ μόνη ψηφοφορεῖται. Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὸ ἀποτέλεσμα· ἐψηφοφόρησαν 181 καὶ ἠρνήθησαν ψῆφον 3, 91 ὑπὲρ τοῦ ναὶ, καὶ 87 ὑπὲρ τοῦ ὄχι· ὥστε ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Μίληση ἐγένετο δεκτή. Σήμερον μοὶ ἐπαρουσιάσθη μία ἀναφορὰ, ἐπὶ τῆς ὁποίας γνωμοδοτῶ νὰ μὴ συζητήσωμεν, ἀλλὰ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δώσῃ πληροφορίας· εἶναι ἐκ μέρους τοῦ συλλόγου τῆς Ἐθνοφυλακῆς. Ἀναγινώσκεται ἡ ἀναφορὰ, δι’ ἧς παραπονοῦνται ὅτι ἐναντίον τοῦ Νόμου ἐπιτρέπεται νὰ σχηματίζωσι λόχους οἱ τυχόντες πολῖται μισθοδοτοῦντες καὶ ἐνδύοντες ἐξ ἰδίων, οὕτω δὲ παραλύεται ἡ Ἐθνοφυλακή.

§103ΚΑΛΟΣ. Ἡ ὑπόθεσις ἀνάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Κυρίου Νομάρχου καὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐθνοφυλακῆς. Κατὰ πρῶτον λόγον ἡ Ἐθνοφυλακὴ ὑπάγεται εἰς τὴν ἄμεσον ἁρμοδιότητα τοῦ Κυρίου Νομάρχου· οὗτος εἶναι μέλος τῆς Συνελεύσεως καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ μᾶς δώσῃ ἐξηγήσεις.

§104ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἔλθῃ νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας, αὐτὸ εἶναι ἁρμόδιον. (θόρυβος)

§105ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐγὼ ὡς Νομάρχης δὲν δύναμαι νὰ δώσω πληροφορίας, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ἁρμόδιος, ὡς πληρεξούσιος δύναμαι νὰ δώσω τινὰς πληροφορίας.

§106ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ μία ἀναφορὰ περὶ Λειβαδίων, περὶ τοποθετήσεως τῶν ποιμνίων.

§108ΤΙΝΕΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§109ΜΑΚΡΗΣ. Τὸ ζήτημα τῆς τοποθετήσεως συνδέεται μὲ τὸ ζήτημα τῆς τάξεως, ἂν ἐπαναληφθῶσιν, ἀφεύκτως θὰ ἔχομεν τὸν ἐμφύλιον πόλεμον, τὸ ζήτημα ἀφορᾷ δυστυχῶς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα, ἴσως πολλοὶ τῶν Κυρίων πληρεξουσίων δὲν ἐννοοῦσι τὴν σπουδαιότητα τοῦ ζητήματος, παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ γνωμοδοτήσῃ.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐστάλη καὶ ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ.

§111ΣΚΑΛΤΣΑΣ. Ἐπίκειται ῥῆξις μεταξὺ τῶν κατοίκων τῶν περιφερειῶν καὶ τῶν ποιμένων, νόμος δὲν ὑπάρχει ὥστε νὰ γίνῃ τοποθέτησις, κατὰ συνέπειαν τούτου ἡ ἀναστολὴ πάσης ἐνεργείας τοῦ ὑπουργοῦ εἶναι ἀναγκαία διὰ νὰ δώσῃ διαταγὰς, ἵνα μὴ σπρώξῃ τὰ πράγματα, διότι θὰ γίνῃ αἰτία δυσαρέστων συνεπειῶν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ψήφισμα τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν διετάχθη νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ σκεφθῇ περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου.

§113ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ διαταγὴ πρὸς τὰς ἀρχὰς εἶναι νὰ προσέξωσι νὰ μὴ συμβῇ ῥῆξις καὶ ἀταξία καὶ ὅπου τοιαύτη ἐπαπειλεῖται νὰ μεσολαβήσωσι καὶ νὰ προλάβωσι τὴν ἀταξίαν, οὐχὶ νὰ τοποθετήσωσιν, ἀλλὰ νὰ λάβωσι τὰ μέτρα· καὶ ἂν τοιαύτη εἶναι καὶ ἡ τοποθέτησις νὰ τὴν πράξωσι· αὐτὴ εἶναι ἡ διαταγὴ ἡ ὁποία ἐδόθη, διότι ἐχρεωστοῦμεν νὰ φροντίσωμεν ὑπὲρ τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς τάξεως· ἔχομεν αἰτίας τοῦ νὰ ὑποβάλωμεν αὐτὸ τὸ ψήφισμα ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, διότι εἰς μέρη τινὰ ἀπαιτεῖται ἡ τοποθέτησις. Ὁ Νομάρχης Φθιώτιδος Κύριος Ζῶτος, εἰς τὸν χαρακτῆρα τοῦ ὁποίου ἔχω μεγάλην ὑπόληψιν, εἰς πρόληψιν τῶν κινδύνων ἐπρότεινε καὶ ἐπιμένει ζητῶν ἓν ψήφισμα ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν ἤδη αὐτὸ, ἂν θέλῃ ἡ Συνέλευσις νὰ λύσωμεν ὁριστικῶς τὸ ζήτημα, ἂς διατάξῃ αὔριον νὰ γίνῃ συζήτησις.

§114ΣΚΑΛΤΣΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, εἰς τὰς τοποθετήσεις δὲ ὑπάρχει νόμος, ἐν τούτοις σύλλογοι συγκαλοῦνται ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, ἔχομεν ἐπιστολὰς ὅτι θὰ ἔχωμεν δυσαρέστους συνεπείας καὶ ἴσως κατὰ τὴν ὥραν, καθ’ ἣν ὁμιλοῦμεν ἴσως συμβαίνουν δυσάρεστα εἰς τὰς περιφερείας τῶν κοινοτήτων· ἐκτὸς τούτου, Κύριοι, ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Πρωτοδικείου ὑπὲρ τῆς κοινότητος, αἱ κοινότητες αὐταὶ ἐπώλησαν ἢ ἐνοικίασαν τὰς περιφερείας αὐτὰς εἰς τοὺς κτηνοτρόφους καὶ ὅμως, οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, ὅ,τι αὐτοὶ δὲν ὑπέφερον ἐπὶ τῆς παρελθούσης ἐποχῆς τοῦ ἐκπτώτου, ἐπὶ Ὀθωνοκρατείας, ὑποφέρουν τώρα, αἱ ἀρχαὶ ἐπισπεύδουν νὰ τοποθετήσωσι, γνωμοδοτῶ ὥστε νὰ ἀναβληθῇ πᾶσα περαιτέρω ἐνέργεια περὶ τῆς τοποθετήσεως καὶ νὰ γίνῃ ἡ ἀπαιτουμένη συζήτησις περὶ τοῦ τὶ πρέπει νὰ γίνῃ εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν.

§115ΜΑΚΡΗΣ. Κάμνω τὴν παρατήρησιν ὅτι τῶν κοινοτήτων αὐτῶν τὸ δικαίωμα ἥρπασε τὸ δημόσιον καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ σπουδαιότερος λόγος.

§116ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Μὴ μᾶς ἀποδίδετε πλάγιον σκοπὸν, γνωρίζετε ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα τῶν τοποθετήσεων ἐφέρετο ἄλλοτε (θόρυβος). Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ἡ τοποθέτησις εἶναι τὸ μέσον, δι’ οὗ καταπιέζονται οἱ κάτοικοι καὶ φορολογοῦσιν ἀναιδέστατα οἱ ὑπάλληλοι χωρὶς ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ συμφέρον· λυποῦμαι, Κύριοι, καὶ λυποῦμαι ἀπὸ καρδίας, διότι ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος, ἄνθρωπος, εἰς τὸν ὁποῖον ὅλοι ἠλπίζαμεν καὶ εἴχομεν πεποίθησιν, καθόσον τοσαῦτα ἔτη ἐχρημάτισεν Ὑπουργὸς, εἶχεν ὑπ’ ὄψιν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τοῦ Μαγγίνα συνετάχθη· λυποῦμαι ὅτι δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὅλα αὐτὰ καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ νὰ παρουσιάσῃ κανὲν νέον νομοσχέδιον, ὑπολογίζων ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαῖα διὰ νὰ ἀσφαλισθῶσιν αἱ κοινότητες, καὶ νὰ ἐπιφέρῃ θεραπείαν εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀδύνατον νὰ δεχθῶσιν οἱ λαοί. Ἐπειδὴ, Κύριοι, τὸ ἀντικείμενον εἶναι σπουδαῖον, νομίζω ἀναγκαῖον, καθόσον τμηματικῶς εἰς ἓν μέρος τῆς Ἑλλάδος γίνεται τοῦτο, νὰ παραδεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Καραγιαννοπούλου καὶ νὰ διορίσωμεν μίαν ἡμέραν πρὸς συζήτησιν.

§117ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Σᾶς προτείνω, Κύριοι, τὴν προσωρινὴν ἀναστολὴν μονίμων μέτρων, πρέπει ὅμως νὰ προτείνουν καὶ τὴν ἀντικατάστασιν αὐτῶν. (θόρυβος καὶ συνδιαλέξεις).

§118ΖΕΡΒΑΣ. Θεωρῶ περιττὴν πᾶσαν συζήτησιν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι τὰ κτήματα διαιροῦνται εἰς τρεῖς τάξις, εἶναι ἀτομικὴ ἰδιοκτησία, κοινοτικὴ καὶ δημοσία· καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἀτομικὴν ἰδιοκτησίαν δὲν ἔχομεν ἡμεῖς δικαίωμα, καθόσον ἀφορᾷ τὴν κοινοτικὴν ἐπίσης εἶναι τῆς κοινότητος· ὅπου ὑπάρχει δημοσία, ἐκεῖ εἴμεθα ἡμεῖς ἁρμόδιοι. Πολλάκις ἐγένετο λόγος εἰς τὰς Βουλὰς, εἰς δύω Βουλευτικὰς περιόδους· καὶ ὡς Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου διετάχθην εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου νὰ λάβω μέρος εἰς τὴν τοποθέτησιν· ἡμεῖς ἐζητήσαμεν, ποτὲ δὲν μᾶς ὑπεχρέωσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμωμεν τοποθέτησιν εἰς περιφερείας δημοτικάς· διότι, ὅταν ὁ Τοῦρκος κατεκρατοῦσε τὴν Ἑλλάδα, αὐτὸ τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ἔχομεν σήμερον, ποῦ μὲν ἔβαλε τὸ χέρι, ποῦ δὲ ἄφησε τὰς κοινότητας, (θόρυβος) τὸ συμπέρασμά μου εἶναι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συζητήσωμεν.

§119ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίζῃ ἡ Συνέλευσις τὶ τρέχει. Ἂς μὴ ὑποθέσῃ κανεὶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐνδιαφέρεται δι’ οἰκονομικοὺς λόγους νὰ ἐνεργήσῃ τοποθέτησιν· ἡ Κυβέρνησις πάντοτε ἐθεώρησε μὴ συμφέρουσαν τὴν τοποθέτησιν, διότι καὶ τῶν πολιτῶν τὰ συμφέροντα καὶ ἡ τιμὴ τῶν ὑπαλλήλων ναυαγοῦσι· τὴν ἐθεώρησε βάρος καὶ ηὔχετο πάντοτε νὰ ἐκλείψῃ, διὰ τοῦτο πολλάκις καὶ ὡμίλησα μετὰ τῶν κατοίκων τῶν μερῶν ἐκείνων, ὅταν ἄλλοτε ἤμην Ὑπουργὸς ἂν ᾖναι δυνατὸν νὰ ἐγκαταλείψωσι τὰς τοποθετήσεις καὶ νὰ νέμωνται, ὅπως εἰς τὴν Πελοπόννησον ἐλευθέρως· πάντοτε δὲ διάφοροι ἄνθρωποι ἐπανελάμβανον, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν. Οὔτε τώρα ἔρχεται τοποθέτησις λόγῳ οἰκονομικῆς ἀνάγκης, διότι τὸ δημόσιον δὲν λαμβάνει τίποτε δὲν διετάχθη τοποθέτησις· μόνον διετάχθη ὅπου δὲν συμφωνοῦν οἱ κάτοικοι νὰ νέμωνται τὰ ζῶά των.

§120ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν εἶναι οὕτω, Κύριε Ὑπουργὲ, διέταξες τοποθέτησιν (θόρυβος).

§121ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜ. Ἐὰν ἐπρόκειτο, Κύριοι, νὰ ὑπερασπισθῶ ἐγὼ ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως δημόσια συμφέροντα, ἐννοεῖ ἕκαστος, ὅτι δὲν ἤθελον ὀπισθοδρομήσει ἀπέναντι οὐδεμιᾶς ἐναντιώσεως· ἀλλὰ, Κύριοι, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι τὴν τοποθέτησιν οὔτε διάθεσιν οὔτε ἐπιθυμίαν ἔχομεν νὰ κάμωμεν· ἀλλ’ ἐπειδὴ φοβούμεθα, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐπέλθῃ ῥῆξις καὶ σύγχισις, διὰ τοῦτο παρήγγειλα ἀλληλλοδιαδόχως εἰς τὰς ἀρχὰς, ὅπου ἀπειλεῖται ῥῆξις, νὰ μεσολαβοῦν. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις νομίζῃ τὸ ἐναντίον, ἐγὼ δὲν ἐπιμένω διόλου· ἐὰν ἀποφασίσῃ ὅτι δὲν πρέπει οὐδόλως νὰ ἀνακατευθοῦν, ὅτι διόλου δὲν κινδυνεύει ἡ δημοσία ἀσφάλεια, ἂς τὸ πράξῃ, καὶ ἐγὼ θέλω τὸ κάμει ἀμέσως.

§122ΖΕΡΒΑΣ. ..... (θόρυβος).

§123ΤΙΝΕΣ. Μὴ διακόπτετε, ἀφήσατε τὸν Ὑπουργὸν νὰ ὁμιλήσῃ.

§124ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜ. Τὰ λειβάδια, ὅσα εἶναι ἐθνικὰ νὰ μείνουν ἐθνικὰ καὶ εἰς τὴν Στερεὰν καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον, αὐτὰ εἶναι μία περιουσία, τὴν ὁποίαν τὸ δημόσιον κατέχει 40 χρόνια· θὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἤδη; ὄχι. Λοιπὸν, Κύριοι, ὅταν ἡ Συνέλευσις διατάξῃ, ἀμέσως θὰ γείνῃ, διότι καὶ ἐγὼ δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῶν τοποθετήσεων· τὰς εἶδα ὅτι εἶναι ἐπιβλαβεῖς καὶ εἰς τοὺς πολίτας καὶ εἰς τὴν τιμὴν τῶν ὑπαλλήλων· ἀλλ’ ὡς Ὑπουργὸς ὑπεύθυνος καὶ διὰ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ἡσυχίαν τοῦ τόπου ἐνόμισα χρέος μου νὰ ὑποβάλω αὐτὰ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα αἱ ἀρχαὶ μὲ γράφουν, ὅτι δηλ. ἠμπορεῖ νὰ προέλθῃ ῥῆξις ἄνευ μιᾶς ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως· ἐὰν ἡ Συνέλευσις εἴπῃ ὄχι, καὶ τὸ διατάξῃ, ἐγὼ τὸ κάμνω καὶ εἶμαι ἀνεύθυνος (θόρυβος).

§125ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Πιστεύω, Κύριοι, καθ’ ὁλοκληρίαν τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἰπόντα ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι δὲν διέταξε τὰς ἀρχὰς νὰ ἐνεργήσουν τοποθέτησιν, καὶ δὲν ἠδύνατο βεβαίως νὰ πράξῃ τοῦτο, διότι δὲν ἤθελεν ἄλλως μᾶς φέρει νόμον νὰ ἐπιψηφίσωμεν· ἀλλ’ οὐχ ἧττον, Κύριοι, εἶναι βέβαιον, ὅτι ὅλαι αἱ ἀρχαὶ τῆς Στερεᾶς καταγίνονται εἰς τὰς τοποθετήσεις.

§126ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διετάχθησαν, Κύριε.

§127ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τουλάχιστον ἀφοῦ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς βεβαιοῖ δημοσίως, ὅτι δὲν διέταξε, δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω, ὅτι διέταξεν· ἀλλ’ οὐχ ἧττον, Κύριοι, εἶναι βέβαιον, βεβαιότατον, ὅτι αἱ ἀρχαὶ διέταξαν νὰ συνέλθουν οἱ σύλλογοι καὶ ἤρχισαν αἱ τοποθετήσεις· πιστεύσατέ μοι, Κύριοι, ἐὰν ἐνεργηθῶσιν αἱ τοποθετήσεις, θέλουν συμβῆ τὰ πλέον δυσάρεστα εἰς τὴν στερεὰν Ἑλλάδα· κατὰ συνέπειαν λοιπὸν δὲν βλέπω τὸν λόγον, τί βλάπτει ἂν ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν συμφώνως μὲ τὴν ἀγόρευσίν του διατάξῃ ἀμέσως νὰ μὴ ἐνεργηθῶσιν αἱ τοποθετήσεις μέχρις ὅτου ἡ Συνέλευσις ἀποφασίσῃ, δηλ. νὰ παραγγελθῇ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τηλεγραφήσῃ εἰς τὰς ἀρχὰς ν’ ἀναστείλωσι πᾶσαν ἐνέργειαν.

§128Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Δὲν εἶναι νόμος περὶ τοποθετήσεως τῶν βοσκημάτων· μόνον καὶ μόνον ἐνεργεῖται αὐτὴ ἡ τοποθέτησις διοικητικῶς διὰ νὰ παύσουν αἱ διενέξεις καὶ συγκρούσεις.

§129ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Κύριοι, ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ οἱ ἐναντίοι σᾶς λέγουν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ τοποθέτησις· εἶναι δύω εἰδῶν λειβάδια ἰδιωτικὰ καὶ τῶν κοινοτήτων· ἐννοεῖται, ὅτι τῶν κοινοτήτων κατέχονται ἀπὸ τὰς κοινότητας· ἂν αἱ ἀρχαὶ δυνάμει τῆς ἐξουσίας των τοποθετήσωσιν ἐντὸς τῶν περιφερειῶν τῶν κοινοτήτων.... (θόρυβος). Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἡ πραγματοποίησις τῶν μέτρων αὐτῶν θὰ φέρῃ τὴν ῥῆξιν· διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ δεχθῶμεν τὴν ἀπαίτησιν τῶν κυρίων τοῦ νὰ ἀναβληθῶσι τὰ περὶ τούτου· (θόρυβος).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν.

§131ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν εἶναι καλλίτερον, Κύριε Πρόεδρε, νὰ συζητήσωμεν τὸν νόμον αὔριον πρὸ πάσης ἄλλης ἐργασίας; ἐκεῖ θὰ ἀναπτυχθῇ, θὰ ἴδωμεν ποία ἡ πρόσοδος τοῦ δημοσίου, ποῖα τὰ ὀφέλη.

§132ΛΑΠΑΣ. Ἄς θεωρηθῇ κατεπεῖγον αὐτὸ καὶ ἂς τὸ συζητήσωμεν αὔριον.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν. Μίαν ἐρώτησιν θὰ κάμω πρὸς φωτισμόν μου· μὴ γενομένης τῆς τοποθετήσεως, οἱ ἔχοντες τὰ ποίμνια ποῦ θὰ τὰ βόσκουν;

§134ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὰς περιφερείας.

§135ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ἀφεύκτως, Κύριοι, τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα νὰ συζητηθῇ αὐτὸς ὁ νόμος, διότι ἡ περιουσία τοῦ δημοσίου θὰ σφετερισθῇ ἀπὸ ἀνθρώπους ἢ ἀπὸ κοινότητάς τινας, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐνοικιάσουν τὰ ἐθνικὰ λειβάδια, θὰ λάβωσι τὸ μίσθωμα καὶ τὸ δημόσιον θὰ ζημιωθῇ.

§136ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, πρὸ πέντε ἐτῶν ἐξακολουθεῖ αὐτὴ ἡ κατάστασις νὰ μὴ τοποθετοῦν αἱ ἀρχαὶ, ὅπως πέρυσι καὶ προπέρυσι, θὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ ἐφέτος· τὸ μέτρον τοῦ ὑπουργοῦ εἶναι ἐναντίον τῆς δημοσίας τάξεως. Σᾶς λέγω, ὅτι, ἂν ἀναβληθῇ καὶ 5–10 ἡμέρας, δὲν θὰ διαταραχθῇ ἡ τάξις.

§137Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου θὰ διαταραχθῇ.

§138ΚΑΛΟΣ. Θὰ διαταραχθῇ, ἐάν ὁ Νομάρχης καὶ ὁ Ἔπαρχος ἐπεμβοῦν, ὁ Κύριος ὑπουργὸς πρέπει νὰ διατάξῃ τὰς ἀρχὰς νὰ ἀπέχουν πάσης ἐπεμβάσεως εἰς τὴν τοποθέτησιν.

§139Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δύο λέξεις θὰ εἴπω, Κύριε Πρόεδρε. Εἰς τὴν τοποθέτησιν δὲν ἐνδιαφέρονται αἱ ἀρχαί· τοὐλάχιστον εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ἐγὼ ἔκαμα ἔφορος καὶ ἠξεύρω, τὴν τοποθέτησιν αὐτὴν τὴν προκαλοῦν τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου· λοιπὸν οἱ κτηνοτρόφοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι συνειθισμένοι νὰ πηγαίνουν νὰ τοποθετῶσιν· οἱ κάτοικοι, αἱ κοινότητες ἀντιποιούμεναι τὰς περιφερείας συγκρούονται· λοιπὸν κατ’ ἀνάγκην γίνεται αὐτὴ ἡ παρέμβασις τῶν ἀρχῶν καὶ τοποθετοῦν, διὰ νὰ ἀποφύγουν τὰς συγκρούσεις· (θόρυβος). Σᾶς παρακαλῶ, ἀπ’ ὅλας τὰς σημερινὰς βοσκὰς τὰ ποίμνια διευθύνονται πρὸς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Εὐρυτανίας· λοιπὸν αὐτοὶ ζητοῦν τὴν τοποθέτησιν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Συνέλευσις ἤκουσε.

§141ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἐρωτήσατε, Κύριε Πρόεδρε.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ προκαλέσω νὰ σηκωθοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παραδέχονται τὴν ἑξῆς πρότασιν· «νὰ παραγγελθῶσι τηλεγραφικῶς αἱ ἀρχαὶ νὰ μὴ διατάξουν καὶ ἐνεργήσουν καμμίαν τοποθέτησιν μέχρι νέας διαταγῆς».

§143ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ διαταχθῶσι τηλεγραφικῶς αἱ ἀρχαὶ νὰ μὴν ἐνεργήσωσι καμμίαν τοποθέτησιν ἐκεῖνοι νὰ σηκωθοῦν· (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι), παρεδέχθη· λοιπὸν ὁ Κύριος Ὑπουργὸς θέλει εὐαρεστηθῆ νὰ διατάξῃ τοῦτο· ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπιφορτισμένη τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ ἐπιταχύνῃ τὴν σύνταξιν τῆς ἐκθέσεως.

§145ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜ. Κύριοι, ἐπειδὴ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀπαρτίζῃ Συνεδρίασιν καὶ νὰ ὁρκίσῃ τὰ νέα μέλη, ὑποβάλλω ἓν ψήφισμα ὥστε νὰ ὁρκίζωνται ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἀναγινώσκει τὸ ψήφισμα τοῦτο ὡς ἑξῆς. «Εἰς τὸν § 9 τοῦ ἀπὸ 27 7βρίου 1833 Διατάγματος περὶ συστάσεως τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου προστίθεται ἡ ἑξῆς διάταξις· ἐὰν ἕνεκα κωλύματος οἱουδήποτε δὲν καταρτίζεται πλήρης συνεδρίασις, ὁ ὅρκος δίδεται ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου».

§146ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τὰ μέλη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου εἶναι ἰσόβαθμα μὲ τοὺς Ἀρειοπαγίτας· ὡς λοιπόν, ὅταν διορισθῇ Ἀρειοπαγίτης ὁρκίζεται ἐνώπιον τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, οὕτω καὶ τὰ μέλη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐξ ἀναλογίας ἂς ὁρκίζωνται ἐνώπιον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν· τόσῳ δὲ μᾶλλον καθόσον μία ἀπόφασις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου δὲν περιβάλλεται τὸ ἐκτελεστὸν εἰμὴ ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§147Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ μὴ διορισθῇ κανεὶς ἐλεγκτὴς, διότι αὐτὸ θὰ διαλυθῇ, δὲν ἔχομεν καμμίαν πρᾶξιν οὔτε ἀπόφασιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ὑποβάλλω εἰς ψηφοφορίαν τὸ ψήφισμα.

§149ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Πρῶτον τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Σαριπόλου.

§150ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἀξίζει ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Σαριπόλου;

§151ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἀξίζει πολύ, διότι ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου δὲν συμφέρει νὰ ἔλθῃ νὰ ὁρκισθῇ ἓν δικαστήριον ἰσόβαθμον μὲν, διάφορον δὲ τὴν οὐσίαν, διότι τὸ μὲν εἶναι τακτικὸν πολιτικὸν δικαστήριον, τὸ δὲ εἰδικῶς λογιστικόν.

§152ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ὅταν γείνῃ διὰ νόμου;

§153ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Διὰ νόμου βεβαίως δύναται νὰ γείνῃ· δὲν συμφέρει ὅμως νὰ συγγράψωμεν νόμους ἀντιβαίνοντας πρὸς τὸν ὀρθὸν λόγον καὶ τὴν ἐπιστήμην.

§154ΖΕΡΒΑΣ. Προτείνω τὴν ἀναβολήν.

§155ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ τυπωθῇ;

§157ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§158ΖΕΡΒΑΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§159ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, οἱ παραδεχόμενοι τὸ ψήφισμα ὅπως ὑπάρχει, θὰ εἴπω νὰ σηκωθοῦν.

§161ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ ἀνωτέρω γνώμη εἶναι ἡ ἰδική μου, Κ. Πρόεδρε, νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§162ΤΙΝΕΣ. Ὁ Ζέρβας θὰ διοικήσῃ ἡμᾶς ὅλους ἐδῶ μέσα;

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§164ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι ὄχι. Ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπω ὅτι εἰς τὸ παραμικρὸν καὶ ἁπλούστατον ζήτημα γεννῶνται συζητήσεις.

§166ΤΙΝΕΣ. Ἐρωτήσατε, Κύριε Πρόεδρε.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται τὸ ψήφισμα, ὅπως ἀνεγνώσθη, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι), παρεδέχθη.

§168ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κατὰ διαταγὴν τοῦ Κ. Προέδρου σᾶς λέγω.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δηλ. μοὶ ἔφεραν ἓν ἔγγραφον πρὸς τὸν Πρόεδρον.

§170ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Διὰ τοῦ ἐγγράφου τούτου ἀποδεικνύεται ὅτι ὅσοι ἐλέγαμεν ὄχι εἰς τὴν ψηφοφορίαν τῆς ἀναβολῆς εἴμεθα Ὀθωνισταί.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ λέγω νὰ τὸ ἀφήσωμεν.

§172ΤΙΝΕΣ. Εἶναι ἀνώνυμον;

§173ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶναι ὑπογεγραμμένον ἀπὸ ἕνα πληρεξούσιον.

§174ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ.

§175ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Σᾶς λέγω, Κύριοι, ὅτι ὄχι μόνον νὰ μὴ ἀναγνωσθῇ ἀλλὰ καὶ νὰ καῇ.

§176ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἂν ὁ Κ. Ῥούκης πληρεξούσιος, ὅστις εἶναι ὑπογεγραμμένος ἀναιρέσῃ τὸν λόγον του, νὰ μὴ ἀναγνωσθῇ.

§177ΠΟΛΛΟΙ. Ν’ ἀναγνωσθῇ.

§178ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶναι περὶ τοῦ συμβάντος, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν.

§179ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθῃ ἡ Συνέλευσις ἂν ὑπάρχουν ἄνθρωποι συκοφαντοῦντες τὴν Συνέλευσιν ἢ μή. Ὁ Κ. Ῥούκης ἔκαμε μίαν πρᾶξιν, δι’ ἧς διήγειρε τὴν περιέργειαν καὶ ἔφερε τὴν Συνέλευσιν εἰς μίαν ἀταξίαν, ὁ ἀδελφός του ἐκτύπησεν ἕνα πολίτην, διότι ἠθέλησε νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην του. Ἰδοὺ ποῦ κατηντήσαμεν! Στρατιωτικὸς φέρων τὸ ξῖφος πρὸς ἀσφάλειαν τῆς Συνελεύσεως, πρὸς ἀσφάλειαν τῆς τάξεως καὶ τῆς ἡσυχίας, ἐσήκωσε τὸ ξίφος του τοῦτο κατὰ πολίτου.

§180ΤΙΝΕΣ. Αὔριον, αὔριον.

§181ΑΘ. Β. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ἡ ἐπιστολὴ νὰ φυλαχθῇ εἰς χεῖράς σας χωρὶς νὰ λάβῃ γνῶσιν κανείς· ἄλλως νὰ λάβωμεν ὅλοι.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὔριον;

§183ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 5½ Μ. Μ.

Ὁ Πρόεδρος

Α. ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Α. Σωμάκης.