1863.05.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ϞΖʹ.

Τῆς 8 Μαΐου 1863.

(Τετάρτη).

Ὥρα 12.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας. Ὁ Κύριος Παπαμιχαλόπουλος ἀναγινώσκει ἔκθεσίν τινα τῆς ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ἐπιτροπῆς περὶ συστάσεως γεωργικῶν Σχολείων ὡς ἑξῆς· Πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν. Ἡ ἐπὶ τῆς γεωργίας ἐπιτροπὴ, πρὸς ἣν ἡ Συνέλευσις παρέπεμψε τὸ παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐσωτερικῶν ὑποβληθὲν αὐτῇ σχέδιον ὀργανικοῦ ἐπὶ τῆς γεωργικῆς ἐκπαιδεύσεως ψηφίσματος μετὰ τῆς συνοδευούσης τοῦτο ἐκθέσεως, σπουδάσασα ἀκριβῶς ταῦτα, γνωμοδοτεῖ· Ἐγκρίνει πληρέστατα νὰ συστηθῶσιν ἔνθεν μὲν πρακτικὰ γεωργικὰ σχολεῖα μετὰ τριετίαν ἀπὸ τοῦδε καθ’ ὅλον τὸ Κράτος πρὸς μόρφωσιν γεωργικῶν ἐργατῶν ἐξησκημένων περὶ τὰς ἐργασίας τελείου τινὸς συστήματος καλλιεργείας· ἔνθεν δὲ μία ἀγρονομικὴ σχολὴ τελεία πρὸς μόρφωσιν ἀγρονόμων, ἄνευ τῶν ὁποίων οἱ γεωργικοὶ ἐργάται οὐδὲν ἐπαισθητὸν ἀποτέλεσμα δύνανται νὰ φέρωσι καὶ ἄνευ τῶν ὁποίων εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξαπλωθῇ ἐν Ἑλλάδι ἡ χρησιμωτάτη γνῶσις τῶν νόμων τῆς τελείας γεωργίας. Ἐπιδοκιμάζει τὰ περὶ τῆς ἀνωτέρας γεωργικῆς ἐκπαιδεύσεως, ὡς ἔχουσιν ἐν τῷ σχεδίῳ τοῦ ψηφίσματος καὶ ἐν τῇ συνοδευούσῃ ἐκθέσει. Ἐγκρίνει ἵνα τὰ πρακτικὰ γεωργικὰ σχολεῖα τοῦ Κράτους καταρτισθῶσιν ὅπως διαγράφει τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ προτεινομένου σχεδίου. Συνιστᾷ τὸ ἐν Τίρυνθι κτῆμα ὡς τὸ καταλληλότατον πρὸς σύστασιν τῆς ἀνωτάτης ἀγρονομικῆς σχολῆς τοῦ Κράτους, ἑνουμένων πρὸς τοῦτο τῶν γαιῶν τῶν ἐν Τίρυνθι καὶ Τιμενίῳ ἐθνικῶν κτημάτων, διαλυομένου τοῦ ἱπποφορβείου. Ἀποδέχεται πληρέστατα ἐν τῇ ἀγρονομικῇ σχολῇ τὰ τῆς διδασκαλίας, τὰ τῆς διοικητικῆς καὶ οἰκονομικῆς διευθύνσεως κτλ. ἐν αὐτῇ ὅπως διαγράφονται ἐν τῷ σχεδίῳ τοῦ ψηφίσματος (ἄρθρ. 11–25). Ἀποδέχεται ὡς καλῶς ἔχοντα πάντα τὰ ἐν τῷ σχεδίῳ διὰ τοὺς αἰτιολογοῦντας αὐτὰ λόγους ὑπὸ τὰς ἑξῆς μόνον ἐξαιρέσεις. Ἄρθρ. 9. Αἱ προτεινόμεναι μεταβολαὶ ὡς πρὸς τὸν ὀργανισμὸν τῆς διδασκαλίας ἐν τῇ σχολῇ θέλουσι πραγματοποιηθῆ ὄχι ἀμέσως ἀπὸ τοῦδε, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ 1864 ἔτους. Πᾶν ὅμως ὅ,τι ἀφορᾷ εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ κτήματος, τὴν ἕνωσιν δηλαδὴ τῶν ἐν Τυρίνθι καὶ Τιμενίῳ γαιῶν καὶ τὴν διοίκησιν αὐτῶν, τοῦτο θέλει πραγματοποιηθῆ ἀμέσως ἀπὸ τοῦδε. Τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 9 νὰ ἐκλείψῃ. Ἄρθρ. 11. Αἱ ἀποδοχαὶ τοῦ Διευθυντοῦ θέλουν εἶσθαι ἐκτὸς τῆς τακτικῆς μισθοδοσίας καὶ 1% ἐπὶ τῆς ὅλης προσόδου τοῦ κτήματος ἀντὶ τῶν σημειωμένων ἐν τῷ σχεδίῳ 3%. — Αἱ προτεινόμεναι μεταβολαὶ διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου εἰς τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν νὰ λάβωσι χώραν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ 1864 ἔτους. Ἄρθρ. 17. Τὸ δημόσιον ὀφείλει νὰ διατηρῇ ἐν τῇ σχολῇ ἕνα ὑπότροφον ἀπὸ ἑκάστην ἐπαρχίον τοῦ Κράτους διὰ συναγωνισμοῦ ἐκλεγόμενον· ἐπίσης πᾶς Δῆμος πρώτης καὶ δευτέρας τάξεως ἔχων πληθυσμὸν ἄνω τῶν τεσσάρων χιλιάδων ψυχῶν ὀφείλει ν’ ἀποστέλλῃ ἕνα ὑπότροφον εἰς τὴν σχολὴν· οἱ λοιποὶ Δῆμοι θέλουσιν ἀποστείλει ἐπίσης ὑποτρόφους, ἐὰν αἱ πρόσοδοί των ἐπιτρέπωσι τοῦτο. Γίνονται δεκτοὶ ἐντὸς τοῦ καταστήματος καὶ ὅσοι μαθηταὶ Ἕλληνες καταταχθῶσιν ἐν τῇ Ἀγρονομικῇ Σχολῇ πρὸς ἐκμάθησιν τῶν τοῦ κλάδου τούτου, χορηγουμένης εἰς αὐτοὺς ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου κατοικίας δωρεάν. Ἐὰν ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν ὑπαγορεύσῃ τὴν ἐπέκτασιν τῶν οἰκησίμων μερῶν τοῦ καταστήματος τὸ δημόσιον ὑποχρεοῦται νὰ ἐνεργήσῃ ταύτην. Ἄρθρ. 25. Ὡς δεύτερον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου τούτου νὰ σημειωθῇ «πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν, Οἰκονομικῶν καὶ Στρατιωτικῶν (καθόσον ἀφορᾷ τὰ τοῦ διαλυομένου στρατιωτικοῦ ἱπποφορβίου) ἀνατίθεται ἡ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος ψηφίσματος.» Ἡ Ἐπιτροπὴ τέλος συνίστησι στενῶς πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὴν ταχεῖαν τοῦ ψηφίσματος τούτου ἐπιψήφισιν κατὰ τὰς προτεινομένας μεταῤῥυθμίσεις. Ἐν Ἀθήναις 6 Μαΐου 1863. Τὰ μέλη Δ. Κριεζῆς, Ν. Παπαμιχαλόπουλος, Α. Νικολαΐδης Εὐαγγ. Ἀντύπας, Σ. Χ. Στεφανόπουλος, Γ. Κοσονάκος. Ὁ εἰσηγητὴς Ι. Π. Πύρλας.

§1ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§2Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ τυπωθῇ.

§3ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, νὰ τυπωθῇ.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ τυπωθῇ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ ψηφοφορία, ἥτις ἔμεινε χθὲς ἐκκρεμὴς, ἐνθυμεῖσθε, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν πρέπῃ νὰ τυπωθοῦν αἱ διάφοροι προτάσεις καὶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐπ’ αὐτῶν ἀπόφασις εἰς ἄλλην ἡμέραν, ἥτις ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι, ἂν ἀναβληθῇ, τὸ Σάββατον.

§5Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἂς ἀναβληθῇ τὸ Σάββατον, νὰ μὴ γείνῃ ψηφοφορία.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ὅσοι θέλουν τὴν τύπωσιν τῆς προτάσεως καὶ τὴν ἀναβολὴν αὐτῆς θὰ εἴπωσι ναί.

§7ΤΙΝΕΣ. Δι’ ἀναστάσεως.

§8ΔΑΓΡΕΣ. Καὶ ἄλλοτε ἔλαβα τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω εἰς τὴν Συνέλευσιν.....

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τίνος θὰ εἴπητε;

§10ΔΑΓΡΕΣ. Περὶ τῆς Συνελεύσεως, περὶ τοῦ ἑαυτοῦ μου. Θέλω νὰ εἴπω, ἐὰν φύγωμεν πάλιν, ματαιοῦται ἡ ἐργασία ἢ ὄχι;

§11ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Προχωρήσατε, Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ζήτημα.

§12ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Πολλάκις συνέβη τὸ ἄτοπον αὐτὸ, κατὰ τὴν ψηφοφορίαν νὰ φεύγωμεν (θόρυβος).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, οἱ θέλοντες τὴν τύπωσιν καὶ τὴν ἀναβολὴν νὰ εἴπωσι ναί.

§14ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως.

§15ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Προτείνω νὰ ἐξαιρεθοῦν τῆς ψηφοφορίας ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ὠφεληθοῦν, διότι εἶναι δικαζόμενοι καὶ ὄχι δικασταί.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ δὲν γίνεται ποτὲ εἰς τὴν Συνέλευσιν. Λοιπὸν θέλετε δι’ ἀναστάσεως;

§17ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Χθὲς ἀπεφασίσθη δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· σήμερον πρέπει νὰ γείνῃ τὸ ἴδιον.

§18ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴτε δι’ ἀναστάσεως εἴτε δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως θέλει ἡ Συνέλευσις νὰ προβῇ εἰς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, παρακαλῶ νὰ εἴπητε μίαν ἡμέραν ὡρισμένην διὰ τὴν ἐπανάληψιν τοῦ ζητήματος, καθ’ ἣν περίστασιν ἀναβληθῇ.

§19ΤΙΝΕΣ. Τὸ Σάββατον.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δι’ ἀναστάσεως;

§21ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§22ΚΑΦΕΝΤΖΟΓΛΟΥΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, Κύριε Πρόεδρε, ἀπεφασίσθη χθές.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται νὰ τυπωθοῦν αἱ προτάσεις καὶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ ζητήματος τούτου διὰ τὸ Σάββατον......

§24ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Τὸ χθεσινὸν θέμα, Κύριε Πρόεδρε, θὰ ψηφοφορηθῇ.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται νὰ τυπωθοῦν αἱ προτάσεις καὶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, δηλ. ἡ ἀπόφασις ἐπὶ τῶν προτάσεων αὐτῶν εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, ἐκεῖνοι νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ὑπάρχει μία πρότασις, ἥτις εἶναι ἄσχετος ὡς πρὸς τὰ ἀντικείμενα, ἀλλ’ ἥτις ἀφορᾷ τὴν ἔναρξιν τῶν Συνεδριάσεων, εἶναι πολλοὶ Πληρεξούσιοι, οἵτινες τὴν ὑποστηρίζουν, νὰ ἄρχωνται αἱ Συνεδριάσεις τὴν πρωΐαν, εἰς τὰς 8 ὥρας.

§26ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ἄλλην συνεδρίασιν ἀφήσατέ την, Κύριε Πρόεδρε.

§27ΚΑΛΟΣ. Ὄχι, τώρα (θόρυβος).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, πολλοὶ, Κύριοι, θέλουν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις.

§29ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Οἱ θέλοντες τὴν 8 ὥραν πρέπει νὰ ὁρίσουν καὶ τὸ τέλος τῶν Συνεδριάσεων.

§30ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Ἀπὸ τὰς 9–12 (θόρυβος).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ βλέπω, ὅτι αἱ γνῶμαί σας διαφέρουν, θὰ τὴν προτείνω αὔριον καὶ σκεφθῆτε, ποία εἶναι ἡ καταλληλοτέρα ὥρα.

§32ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ὁ Κύριος Κολιάτσος ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Παλαιστίνης.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§34ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται τὸ νόμιμον τῆς ἐκλογῆς Παλαιστίνης καὶ ὡς νόμιμον Πληρεξούσιον τὸν Κύριον Διαμαντόπουλον, νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§36ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομ.) Σᾶς ὑποβάλλω, Κύριοι, δύο πράγματα περὶ τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου, τὸ ἓν ἀφορᾷ τὴν ὑπηρεσίαν καθ’ ἑαυτὴν, καὶ τὸ ἄλλο σχετίζεται καὶ μὲ τὸ δημόσιον συμφέρον, αὐτὰ τὰ ψηφίσματα εἶναι περὶ βοσκῶν. Τὸ δὲ ψήφισμα, τὸ διαρκὲς, τὸ μόνιμον κανονίζει τὴν διάθεσιν τῶν ἐθνικῶν βοσκῶν καὶ τὸν φόρον τὸν ἐπιβληθησόμενον εἰς τὰς ἰδιωτικὰς βοσκάς. Ἐὰν ἀγαπᾶτε, νὰ τὸ ἀναγνώσω.

§37ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος ἀναγινώσκει τὸ ψήφισμα ὡς ἑξῆς· Ἡ ἐν Ἀθήναις τῶν Ἑλλήνων Βʹ. Ἐθνικὴ Συνέλευσις Ψηφίζει· Μέχρις ὅτου ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις λάβῃ ὁριστικὰ περὶ τῆς διαθέσεως ἐν γένει τῶν ἐθνικῶν βοσκῶν μέτρα, ἡ διανομὴ τούτων κατὰ τὸ τρέχον ἔτος 1863 θέλει ἐνεργηθῆ σύμφωνα μὲ τὰ ὡρισμένα εἰς τὰ ἄρθρα 20–26 τοῦ ἀπὸ 28 Φεβρουαρίου 1857 Νόμου, μὲ τροποποίησιν μόνον τοῦ ἄρθρ. 22, καθ’ ἣν ὁ σύλλογος συνέρχεται τὴν 20 Μαΐου καὶ 15 Αὐγούστου, καὶ ἡ τοποθέτησις ἐνεργεῖται ἀνυπερθέτως τὴν 5 Ἰουνίου καὶ 1 Σεπτεμβρίου. Τὸ παρὸν ψήφισμα θέλει δημοσιευθῆ διὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Αʹ.

Ἄρθρον 1. Ἅπασαι αἱ ἐθνικαὶ βοσκαὶ, βοσκήσιμοι τόποι καὶ γαῖαι, αἵτινες πλέον τῶν ἀναγκῶν τῶν ζώων ἑκάστης κοινότητος ἐχρησίμευον μέχρι τοῦδε εἰς βοσκὴν ξένων ζώων ἐνοικιάζονται διὰ δημοπρασίας μονοετοῦς, καθ’ ἑξαμηνίαν, ἢ καὶ πολυετῶς, ἐὰν τοῦτο κριθῇ συμφερώτερον. Ἡ περίοδος τῶν χειμερινῶν βοσκῶν ἄρχεται ἀπὸ 1 Νοεμβρίου καὶ λήγει εἰς τὸ τέλος Ἀπριλίου, τῶν δὲ θερινῶν ἄρχεται ἀπὸ 1 Μαΐου καὶ λήγει μέχρι τέλους 8βρίου. Αἱ δημοπρασίαι ἑπομένως διεξάγονται κατὰ τὰς περὶ δημοπρασιῶν τῶν ἐγκτητικῶν φόρων γενικὰς διατυπώσεις καὶ πρὸ τῆς ἐνάρξεως ἑκάστης περιόδου. Ἄρθρον 2. Τὸ ἐνοίκιον τῆς μὲν χειμερινῆς περιόδου πληρώνεται τὴν 1 Φεβρουαρίου, τῆς δὲ θερινῆς τὴν 1 Ἰουνίου. Οἱ ὑπενοικιασταὶ κτηνοτρόφοι ὑποχρεοῦνται νὰ παρακαταθέσωσι τὸ μετὰ τοῦ ἐνοικιαστοῦ συμφωνηθὲν τίμημα εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἐξ οὗ ὁ ἐνοικιαστὴς θέλει λάβει τὸ τυχὸν περίσσευμα. Πᾶσα εἰς ἄλλον πληρωμὴ θεωρεῖται ἄκυρος καὶ ὁ μὴ συμμορφωθεὶς θέλει πληρώσει εἰς τὸ δημόσιον 20 λεπτὰ δι’ ἕκαστον αἰγοπρόβατον καὶ 30 δι’ ἕκαστον χονδρικὸν ζῶον, ἀπέναντι τοῦ χρέους τοῦ ἐνοικιαστοῦ, καθ’ οὗ ἔχει δικαίωμα ἀποζημιώσεως. Ἄρθρον 3. Τὸ δημόσιον δὲν ἀνέχεται εἰς οὐδεμίαν δι’ ὁποιονδήποτε λόγον ἀποζημίωσιν τοῦ ἐνοικιαστοῦ. Ὡσαύτως δὲν ἔχει οὗτος ἀποζημιώσεως δικαίωμα διὰ τὴν ἀπὸ τὰς χειμερινὰς εἰς τὰς θερινὰς νομὰς καὶ τ’ ἀνάπαλιν διάβασιν τῶν ποιμνίων, ἅτινα ὅμως δὲν δύνανται νὰ διαμείνωσιν ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς αὐτῆς κοινότητος πέραν τῶν 24 ὡρῶν. Ἡ ἐξακολούθησις καὶ ἡ ἐπέκτασις τῆς καλλιεργείας καὶ φυτοκομείας ἐπὶ τῶν βοσκησίμων γαιῶν καὶ κτημάτων, καθὼς καὶ ἡ διάθεσις τοιούτων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων, θέλει ἐνεργεῖσθαι ὡς μέχρι τοῦδε, καὶ οὐδεμία ὑποχρέωσις ἢ δικαίωμα γεννᾶται ἐκ τοῦ παρόντος νόμου, ἀλλ’ εἰς τοιαύτην περίπτωσιν ὁ ἐνοικιαστὴς ἀποζημιοῦται. Ἄρθρον 4. Ὁ ἐπὶ τῶν ἰδιοκτήτων βοσκῶν φόρος ὁρίζεται εἰς 10% ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μισθώματος, ἢ ἐὰν αἱ βοσκαὶ χρησιμεύουν εἰς τροφὴν τῶν κτηνῶν τοῦ ἰδιοκτήτου, καθ’ ὑπολογισμὸν τοῦ ἰδιοκτήτου νὰ ἐνοικιασθῶσιν. Ἄρθρον 5. Πρὸς ἐξακρίβωσιν τοῦ μισθώματος διορίζεται ἐπιτροπὴ τριμελής, τῆς ὁποίας τὸ ἓν μέλος διορίζει ὁ ἰδιοκτήτης, τὸ ἕτερον ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος καὶ τὸ τρίτον ὁ ἁρμόδιος εἰρηνοδίκης. Ἄρθρον 6. Ἡ ἐκτίμησις τῶν μὲν θερινῶν βοσκῶν γίνεται εἰς τὸ τέλος Ἀπριλίου, τῶν δὲ ἐαρινῶν εἰς τὸ τέλος Ὀκτωβρίου. Ἄρθρον 7. Τὰ κατὰ τῆς ἐκτιμήσεως παράπονα, ἡ ἐκδίκασις αὐτῶν, ὁ τρόπος τῆς δημοσιεύσεως τοῦ καταλόγου κλπ. ἐνεργοῦνται σύμφωνα μὲ τὰς διατάξεις τοῦ ἀπὸ 2 Δεκεμβρίου 1845 περὶ φόρου οἰκοδομῶν νόμου, καὶ προθεσμία τῆς ἐκθέσεως μὲν τοῦ καταλόγου ὁρίζεται διὰ μὲν τὰς ἐαρινὰς βοσκὰς ἡ 15 Μαΐου, διὰ δὲ τὰς χειμερινὰς ἡ 15 Ὀκτωβρίου, διὰ τὴν ὑποβολὴν δὲ αὐτῶν εἰς τὸν ἁρμόδιον ἔπαρχον ὁρίζεται ἡ δεκάτη πέμπτη ἡμέρα ἀπὸ τῆς ἐκθέσεως τοῦ καταλόγου. Ἄρθρον 8. Αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 5 κλπ. ἐφαρμόζονται καὶ ὡς πρὸς τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου τούτων.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

§38ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ ἔχει σκοπὸν ν’ ἀφήσῃ τὰ πράγματα, ὅπως ἤδη ὑπάρχουν, δηλ. νὰ διαθέσῃ διὰ δημοπρασίας τὰς βοσκὰς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι περισσεύουν τῶν ἀναγκῶν τῶν ἰδιοκτητῶν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τόρα δὲν εἶναι καιρὸς συζητήσεως.

§40ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ μόνιμος Νόμος, ὅστις θὰ συζητηθῇ ἐν ἀνέσει καὶ ἡσυχίᾳ καὶ δὲν ἠξεύρομεν πότε. Ἐν τούτοις αἱ ἀρχαὶ τῆς Φθιώτιδος, τῆς Εὐρυτανίας, μὲ γράφουν ἐπανειλημμένως καὶ διὰ τηλεγραφημάτων καθ’ ἡμέραν, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος πρέπει νὰ γείνῃ εἰς τὰ μέρη αὐτὰ τοποθέτησις.

§41ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν τοποθέτησιν τὴν κατήργησεν ἡ ἐπανάστασις (θόρυβος).

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι συζήτησις τόρα, Κύριοι.

§43ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αἱ ἀρχαὶ γράφουν, Κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ τοποθέτησις, ἀλλ’ ὅτι διοικητικῶς εἶναι ἀδύνατον εἰς αὐτὰς νὰ κάμουν τοποθετήσεις.

§44ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν γίνεται συζήτησις, ὁ Κύριος Ὑπουργὸς αἰτιολογεῖ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀναγινώσκει.

§46ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν δὲν ἀποφασίσητε, λέγουν αἱ ἀρχαὶ, σήμερον, αὔριον, ἐντὸς 2 ἡμερῶν, ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ ῥῆξις εἰς τὰ μέρη αὐτά· ἐγὼ δὲν ἤθελα ν’ ἀναλάβω τὴν εὐθύνην αὐτὴν, τὰ φέρω αὐτὰ τὰ πράγματα ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως, θὰ τὰ εἴπω, καὶ ἡ Συνέλευσις ἂς ἀποφασίσῃ ὅ,τι θέλει. Αἱ ἀρχαὶ λοιπὸν γράφουν ἀπ’ ἐκεῖ.....

§47ΤΙΝΕΣ. Ἀναγνώσετε τὸ νομοσχέδιον, Κύριε Ὑπουργέ.

§48ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Δὲν ὠφελεῖ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ Νομοσχεδίου, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, διατὶ ἐπισπεύδω, εἶναι ἡ στιγμὴ, καθ’ ἣν τοποθετοῦνται τὰ ζῶα εἰς τὰς διαφόρους βοσκάς· λοιπὸν τοποθέτησιν αἱ διοικητικαὶ ἀρχαὶ καὶ οἰκονομικαὶ δὲν δύνανται νὰ πράξωσιν ἄνευ ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως· λέγουν δὲ αἱ διοικητικαὶ ἀρχαὶ, ὅτι τὴν τοποθέτησιν τὴν θεωροῦν ἀπολύτως ἀναγκαίαν καὶ ὅτι ἐλλείψει τῆς τοποθετήσεως.... (θόρυβος).

§49ΛΑΠΑΣ. Ἀφήσατε τὸν Ὑπουργὸν νὰ ὁμιλήσῃ....

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, Κύριοι.

§51ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σᾶς λέγω αὐτὰ τὰ ὀλίγα, Κύριοι, διότι ἔχω σκοπὸν νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐπισπεύσητε, καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ σᾶς εἴπω διατὶ (θόρυβος).

§52ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ σπεύσωμεν λοιπὸν ἢ ὄχι;

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ μίαν ὥραν νὰ ἡσυχάσουν.

§54ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔχω σκοπὸν νὰ σᾶς εἴπω νὰ ἐπισπεύσητε, λοιπὸν σᾶς λέγω, ὅτι οἱ Νομάρχαι, καὶ ἰδίως ὁ Νομάρχης Φθιώτιδος, ὅστις δὲν εἶναι ἄνθρωπος νὰ πωλῇ τὴν ὑπηρεσίαν, μὲ γράφουν, ὅτι ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον ἀποστείλατέ μοι τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, διότι ἀπειλεῖται ῥῆξις. Λοιπὸν ἀπ’ αὐτὰς τὰς πληροφορίας κινούμενος Σᾶς ὑποβάλλω ἓν νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται καὶ διὰ τὸ παρὸν ἔτος νὰ γείνῃ τοποθέτησις· σᾶς παρακαλῶ δὲ, ὅ,τι ἀποφασίσετε, νὰ τὸ ἀποφασίσητε συντομώτατα, διότι ἐνδέχεται νὰ ἔχωμεν εἰς τὰς Ἐπαρχίας καταστροφάς.

§55ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Παρασκευήν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τυπωθῇ λοιπὸν καὶ νὰ διανεμηθῇ καὶ νὰ συζητηθῇ τὴν παρασκευήν.

§57ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§58ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ ἔλθῃ ὁμοῦ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Αἰνιὰν, διότι αὐτὰ τὰ ἀντικείμενα σχετίζονται.

§59ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σᾶς ὑπέβαλε ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου θέλει νὰ ἐπαναλάβῃ ὅ,τι ἡ Βουλὴ τοῦ 1862 κατήργησε. Τὸ ζήτημα τοῦτο κατὰ τὸ ἔτος 1858 ὑπεβλήθη εἰς τὴν τότε Βουλὴν, ἀπεῤῥίφθη καὶ δὲν συνεζητήθη παντάπασι, διότι τότε ἐθεώρησεν ἄδικον ἡ τότε Βουλὴ τὸ νὰ γίνῃ εἴς τινα μέρη μόνον τοποθέτησις καὶ εἰς ἄλλα νὰ μὴ γίνῃ· κατὰ συνέπειαν τούτου ἀπὸ τότε ἔμεινε μέχρι σήμερον οὕτω πως· ἴσως ὁ Κ. Ὑπουργὸς ἐνθυμήθη τὸ ζήτημα τοῦτο ἕνεκα ζηλοτυπίας, διότι ὁ Κ. Κεχαγιᾶς προτίθεται νὰ ἐπιβάλῃ φόρους νέους (θόρυβος). Τὸ ζήτημα τοῦτο, Κύριοι, πρέπει νὰ τὸ σκεφθῶμεν ὡρίμως. Ἀπὸ τὸ ἔτος 1858 μέχρι σήμερον ἐπανελαμβάνετο ἡ τοποθέτησις ἐπί τε τῶν κοινωτικῶν λειβαδίων, τῶν ἰδιωτικῶν καὶ τῶν ἐθνικοϊδιοκτήτων καὶ μ’ ὅλα ταῦτα οὐδεμία συνέβη ταραχὴ, ἀλλ’ ὅλοι ἔζων ἐν ἀδελφότητι, διεμοίραζον τὴν περιουσίαν αὐτῶν καὶ τὰ ζῶά των· πῶς ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρουσιάζει ὅτι τρέχει κίνδυνος; ἂν σήμερον δὲν ἀποφασισθῇ τι περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου;

§60ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν τὸ λέγει μόνος του, ἀλλ’ ἔλαβε ἐπίσημα ἔγγραφα ἀπὸ Ἀρχάς.

§61ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν προέρχωνται αἱ πληροφορίαι ἐκ μέρους τοῦ Νομάρχου ἢ ἐκ μέρους τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου καὶ τοῦ Ἐπάρχου, δὲν πρέπει νὰ μᾶς θορυβοῦν, διότι καὶ ὁ Νομάρχης καὶ ὁ Ἔπαρχος καὶ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ἔχουν τὸ αὐτὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἔχουν καὶ οἱ ποιμένες. Πρέπει νὰ μὴ θεωρήσωμεν, Κύριοι, ὡς κατεπεῖγον τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, ἀλλὰ τοὐναντίον πρέπει νὰ τὸ θεωρήσωμεν ὡς πολὺ σπουδαῖον, διότι ἔχει ἀντικείμενον ἰδιοκτησίας, ἃς ἥρπαζεν αὐθαιρέτως ἡ παρελθοῦσα δυναστεία· διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν τὸ ἀντικείμενον τοῦτο νὰ διέλθῃ τακτικῶς, νὰ σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νὰ συσχετισθῇ μὲ τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ὁ Κ. Αἰνιὰν ὑπέβαλε.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τυπωθῇ, νὰ διανεμηθῇ, νὰ σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία ἔχει ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ δύο ἄλλα (θόρυβος)

§63ΑΧΟΛΟΣ. Κύριοι, πολλάκις σᾶς ἔφερα τὸ ἀντικείμενον περὶ τοῦ Πρωτοδικείου τῆς Ἐπαρχίας Ἠλείας, σᾶς ἀνέπτυξα τὰ δικαιώματα τῆς Ἐπαρχίας καὶ σᾶς εἶπον τί ἐστὶν Ἠλεία· πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη περισσοτέρας διασαφίσεως, ἐδῶ ἔτυχε διὰ τὴν τύχην τῆς Ἠλείας διὰ νὰ ᾖναι παρὼν ὁ πρώην Εἰσαγγελεὺς Κ. Λεκάτης, ὁ ὁποῖος ἔχει ἔκθεσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, διὰ τῆς ὁποίας παρουσιάζει, ὅτι παράγεται διπλῆ ζημία εἰς τὸ δημόσιον, πιστεύω, ὅτι δὲν χρειάζονται περισσότεροι ἀπὸ πέντε, ἀπὸ ἕνα Πρόεδρον, δύο Δικαστὰς καὶ δύο Παρέδρους.

§64ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ἔρχομαι, Κύριοι, νὰ δώσω ὀλίγας διασαφήσεις περὶ τῆς αἰτήσεως. Ὅλη ἡ Ἐπαρχία τῆς Ἠλείας εἶναι εἰς πρόοδον ἐμπορικὴν μεγάλην, καὶ ὡς πρὸς τὸν πληθυσμὸν ὡσαύτως· εἰς τὸν Πύργον ὑπάρχει ἓν μέγα ἐμπόριον ὡς ἐκ τῆς σταφίδος, ὑπόσχεται μεγάλα καλὰ εἰς τὸν τόπον καὶ μεγάλην πρόσοδον εἰς τὸ ταμεῖον, ἐκ τούτου γεννῶνται καθ’ ἑκάστην ἐμπορικαὶ διενέξεις. Αἱ Πάτραι ἀπέχουν 18 ὥρας, καὶ εἶναι δυστυχία εἰς τοὺς κατοίκους νὰ τρέχωσι τόσον μακρυνὰ διαστήματα· ὡς ἐκ τούτου ἔγειναν διάφοροι ἀπαιτήσεις, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐμελέτησε καλῶς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο· ἀλλ’ ἕνεκα δυσχερειῶν οἰκονομικῶν καὶ ἄλλων ἀνεβάλλετο ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν ἡ ἐκτέλεσις. Ἡ αἴτησις, Κύριοι, τοῦ Ἀχόλου εἶναι ἀναπόφευκτος, καὶ παρακαλῶ, Κύριοι, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν ἡ Συνέλευσις, καθόσον τοῦτο εἶναι πολὺ φιλάνθρωπον.

§65ΛΕΚΑΤΗΣ. Προσκαλούμενος, Κύριοι, ὑπὸ τοῦ Κυρίου Ἀχόλου, ἔρχομαι νὰ δώσω πληροφορίας τινὰς σχετικὰς· ἄλλοτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑπηρετήσω ὡς εἰσαγγελεὺς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον τῶν Πατρῶν, καὶ κατὰ τὸ διάστημα τῆς ὑπηρεσίας μου ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ παρατηρήσω, ὅτι εἰς μαρτυρικὰ καὶ ἀνακριτικὰ δικαιώματα ἐξώδευε πολλὰς χιλιάδας δραχμῶν, καὶ κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος εἶχον συντάξει πίνακα τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον τὸ δημόσιον κατέβαλλε κατ’ ἔτος, καὶ παρετήρησα ἑπομένως, ὅτι ἦτο ἀναγκαία ἡ σύστασις ἑνὸς Πρωτοδικείου εἰς τὴν Ἠλείαν, καὶ ὅτι ἠδύναντο νὰ ἀφαιρεθῶσι δύο δικασταὶ ἀπὸ τὸ δικαστήριον τῶν Πατρῶν χωρὶς νὰ πάθῃ ἡ δικαιοσύνη· τοιαύτην τινὰ ἔκθεσιν ὑπέβαλον εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν, καὶ οὗτος τὴν ἐσύστησεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, δὲν γνωρίζω δὲ τί ἐνήργησε μέχρι τοῦδε, ἐναπόκειται εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ πράξῃ τὰ δέοντα.

§66ΗΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς κάμω μίαν ἐρώτησιν. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ εἰπῆτε, ἂν αἱ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς τὴν Ἠλείαν ἕνεκα τῆς προσαγωγῆς μαρτύρων, καὶ λοιπῶν ἐξόδων δὲν γίνονται ἐπίσης καὶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν τῶν Καλαβρύτων, ἡ ὁποία ἔχει 60,000 κατοίκων.

§67ΛΕΚΑΤΗΣ. Καὶ ἡ ἐπαρχία ἐκείνη ἔχει ἀρκετὴν ποινικὴν ἐργασίαν, δὲν ἔκαμα ὅμως λογαριασμὸν πόσον καταβάλλει διὰ ταύτην τὸ δημόσιον.

§68ΔΑΓΡΕΣ. Πάντοτε, Κύριοι, παρεκτρεπόμεθα δυστυχῶς ἀπὸ τὴν εὐθεῖαν ἐκτίμησιν τοῦ καθήκοντος· λέγω, Κύριοι, παρεκτρεπόμεθα, διότι, ἐνῷ ἀρχίζομεν μίαν ἐργασίαν καὶ προχωροῦμεν εἰς συζήτησιν σπουδαίαν ἐπὶ σπουδαίων ἀντικειμένων ἀφορώντων τὰ συμφέροντα τοῦ ἔθνους, παρεμβάλλονται αἴφνης διάφορα ζητήματα ἄσχετα ὅλως διόλου· λέγω, Κύριοι, παρεκτρεπόμεθα, διότι φρονῶ, ὅτι παρεξετράπη ὅλως διόλου ἡ Συνέλευσις, ψηφίζουσα νόμους, δι’ ὧν καθιεροῖ ἕδραν δικαστηρίων· δὲν πιστεύω νὰ ἔχωμεν αὐτὸ τὸ καθῆκον καὶ αὐτὸ τὸ δικαίωμα, ἡ Συνέλευσις ἀπεστάλη ἀπὸ τὸ ἔθνος διὰ νὰ θέσῃ βάσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ στηριχθῇ ἡ πολιτεία, καὶ νομίζετε ὅτι εἶναι συγχωρημένον νὰ δαπανήσωμεν μίαν συνεδρίασιν δι’ ἕν πρωτοδικεῖον τῆς Ἠλείας; ἀναγνωρίζω, ὅτι δικαιοῦται ἡ Ἠλεία νὰ ἔχῃ ἴδιον Πρωτοδικεῖον, ἀλλὰ σήμερον, ὅτε ἡ Συνέλευσις ἔχει νὰ ἐνασχοληθῇ εἰς ἰδιαίτερα ἔργα, πρέπει νὰ ἐξοδεύωμεν συνεδριάσεις διὰ τοιαῦτα ἐπουσιώδη ἔργα; Ἂν Κύριοι, ψηφίσητε τὴν σύστασιν αὐτοῦ τοῦ πρωτοδικείου, θέλετε ἀναγκασθῆ νὰ ψηφίσητε καὶ τὴν σύστασιν ἄλλων. Φρονῶ λοιπὸν καὶ παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ μὴ ἐπιψηφίσῃ οὔτε νὰ ἀποῤῥίψῃ τὴν πρότασιν αὐτὴν, ἀλλὰ νὰ τὴν ἀναβάλῃ δι’ ἄλλην συνεδρίασιν, ἔχομεν ἕνα καὶ ἥμισυν μῆνα τὸν φορολογικὸν νόμον, καὶ δὲν ἐκάμαμεν τίποτε· ἔχετε μίαν ἐπιτροπὴν, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις ἐξέφρασε τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἐπιφέρῃ οἰκονομίας, ἀλλ’ ἐνταῦθα, βλέπω, καθιεροῦμεν νέας δαπάνας. Παρακαλῶ ἑπομένως, Κύριοι, νὰ ἀναβάλωμεν προσωρινῶς τὴν συζήτησιν τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ὅτε θὰ ἔχωμεν ὀλιγωτέραν ἐργασίαν.

§69ΛΥΣΑΝ. ΒΙΛΑΕΤΗΣ. Θὰ ὁμιλήσω, Κύριοι, περὶ τοῦ συμφέροντος ὅλων, δόσατε ὀλίγην προσοχὴν, χαρίσατέ μου ὀλίγα λεπτά. Ὁ φίλος μου Κ. Δαγρὲς σᾶς παρετήρησεν, ὅτι παρεκτρεπόμεθα ἀπὸ τὴν εὐθεῖαν ὁδὸν, ἐγὼ δὲ λέγω ἐπίσης ὅτι οὐδόλως βαδίζομεν αὐτήν. Ἡ εὐθεῖα ὁδὸς εἶναι, Κύριοι, νὰ φροντίσῃ ἡ Κυβέρνησις ἢ ἡ Συνέλευσις περὶ τῆς βελτιώσεως τῆς τύχης τοῦ ἀτόμου. Τὸ ἄτομον εἶναι τὸ παραγωγικὸν ὄν, τὸ δένδρον τὸ καρποφόρον, καὶ ὅταν δὲν φροντίζητε περὶ αὐτοῦ, τὰ πάντα εἶναι μάταια· φωνάζετε οἰκονομίαν, χωρὶς νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν ποία ἡ τύχη τῶν ἀτόμων, ποῖα εἶναι τὰ πράγματα καὶ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ τὸ βελτιώσουν. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα. Τὰ δικαστήρια, ἂν θέλετε, ἐπιτηροῦν τὴν ἡσυχίαν, ὄχι μόνον τὰ ὑλικὰ συμφέροντα. Ἡ ἀπόστασις Κύριοι, φέρει μεγάλας δυσκολίας εἰς τοὺς δικαζομένους· ἡμεῖς ἐξ ἐναντίας ἐδῶ τι κάμνομεν Κύριοι; τὸ ἄτομον περιπατεῖ, πηγαίνει 15, 20, 30, ὥρας καὶ ἡμεῖς, Κύριοι, ἀδιαφοροῦμεν εἰς τὰς δαπάνας τοῦ προσώπου αὐτοῦ τοῦ παραγωγικοῦ. Εἶναι, Κύριοι, ἀνάγκη νὰ κάμωμεν αὐτὸ τὸ δικαστήριον, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὴν εὐημερίαν τοῦ μέρους ἐκείνου, ἥτις εὐημερία ἀντανακλᾷ εἰς ὅλον τὸ ἔθνος. Διότι, Κύριοι, τὸ ἐμπόριον, τὸ ὁποῖον θέλει ὠφεληθῆ, δὲν εἶναι ἰδικόν μας, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἰδικόν σας· σᾶς λέγω, Κύριοι, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ συστήσωμεν αὐτὸ τὸ δικαστήριον· ὅσοι δὲν θέλουν, δεικνύουν, ὅτι δὲν ἔχουν τάσιν πρὸς τὴν πρόοδον, ἀλλὰ πρὸς τὴν ὀπισθοδρόμησιν· πράξατε, Κύριοι, ὅ,τι τὸ συμφέρον τοῦ τόπου ἀπαιτεῖ.

§70ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναγνωρίζω, Κύριοι, τὰ δικαιώματα τῆς Ἠλείας, ἀναγνωρίζω ὅτι εἰς τὴν Ἐπαρχίαν αὐτὴν εἶναι ἀνάγκη νὰ συστηθῇ Πρωτοδικεῖον, ἀλλ’ οὐχ ἧττον δὲν ἔπεται, Κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν τὴν σύστασιν ταύτην, ἂν δὲν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς λοιπὰς ἐπαρχίας τοῦ κράτους. Ἡ πεῖρα ἀπέδειξε, Κύριοι, ὅτι αἱ Ἐπαρχίαι ὅλαι τοῦ Κράτους ὑποφέρουσι καὶ διοικητικῶς καὶ δικαστικῶς· σᾶς φέρω παράδειγμα τὴν Εὐρυτανίαν, ἡ ὁποία καὶ διοικητικῶς καὶ δικαστικῶς ὑπάγεται εἰς τὴν ἐπαρχίαν τοῦ Μεσολογγίου, καὶ ὅμως, Κύριοι, διὰ νὰ μεταβῇ ὁ ἐπαρχιώτης τῆς Εὐρυτανίας ἐν καιρῷ χειμῶνος εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Μεσολογγίου, ἔχει ἀνάγκην, Κύριοι, ὀκτὼ ἡμερῶν· ἐνῷ, ἂν οἱ ἐπαρχιῶται τῆς Εὐρυτανίας μετέβαινον εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Φθιώτιδος, βεβαιωθῆτε, ὅτι ἤθελον μεταβῆ ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας. Δύναμαι νὰ σᾶς φέρω καὶ ἄλλο παράδειγμα, διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι ἡ διαίρεσις τῶν Ἐπαρχιῶν καὶ διοικητικῶς εἶναι ἀκατάλληλος· ὑπάρχουν Κύριοι, αἱ ἐπαρχίαι τῆς Δωρίδος, τῆς Λεβαδείας τῆς Φωκίδος· διὰ νὰ μεταβῶσιν οἱ κάτοικοι ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Δωρίδος εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ τῆς Φθιώτιδος, ἔχουσιν ἀνάγκην 6 ἡμερῶν. Δὲν ἀγνοεῖτε, Κύριοι, ὅτι ὑπεβλήθη καὶ πρότασις παρὰ τῶν πληρεξουσίων Ἀμφίσσης, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν σύστασιν ἑνὸς Πρωτοδικείου. Ἐνταῦθα ὁ πληρεξούσιος Λεβαδείας Λάπας εἶπεν ὅτι ζητεῖ νὰ συστηθῇ Πρωτοδικεῖον καὶ εἰς Λεβαδείαν.

§71ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν Κύριον πληρεξούσιον Λεβαδείας, διότι μοὶ ἔδωσεν ἀφορμὴν ὑποστηρίξασαν τὴν ἰδέαν μου· (θόρυβος) κατὰ συνέπειαν, Κύριοι, δὲν παραδέχομαι τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐπρότεινεν ὁ Κύριος Ἄχολος, ἂν δὲν παραδεχθῶμεν καὶ τὰς λοιπὰς προτάσεις τῶν λοιπῶν πληρεξουσίων, διότι αἱ ἐπαρχίαι ὑποφέρουσιν ὅ,τι καὶ ἡ Ἠλεία· εἶμαι γνώμης ν’ ἀναβληθῇ ἡ προκειμένη συζήτησις, διὰ νὰ ὑποβληθῇ μία διοργάνωσις τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ κράτους διοικητικῶς καὶ δικαστικῶς, ὅτε θέλει πραγματοποιηθῆ καὶ ἡ σύστασις τοῦ Πρωτοδικείου τῆς Ἠλείας. Δὲν συμφωνῶ πρὸς τὴν γνώμην τοῦ Κυρίου Δαγρὲ, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ἔχει καθῆκον νὰ φροντίζῃ περὶ τῶν τοιούτων, τοὐναντίον, Κύριοι, ἡ Συνέλευσις ἔχει καθῆκον νὰ φροντίζῃ περὶ τῆς τακτικῆς διοργανώσεως τοῦ Κράτους διοικητικῶς καὶ δικαστικῶς, καθόσον οἱ Πληρεξούσιοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωσι τὰς ἀνάγκας τῶν ἐπαρχιῶν καὶ νομῶν, εἰς ὃν ἑκάστη ἐπαρχία πρέπει νὰ συμπεριληφθῇ.

§72ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριοι! Τὴν ἀνάγκην τῆς συστάσεως τῶν δύο αὐτῶν Πρωτοδικείων, τοῦ πρωτοδικείου τῆς Ἠλείας καὶ τοῦ πρωτοδικείου τῆς Παρνασίδος. (θόρυβος)

§73ΛΑΠΑΣ. Εἶναι καὶ ἄλλα μέρη ποῦ θέλουν Πρωτοδικεῖα.

§74ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Τὴν ἀνάγκην λοιπὸν τῆς συστάσεως τῶν δύω αὐτῶν Πρωτοδικείων ᾐσθάνθησαν ὅλαι αἱ παρελθοῦσαι Κυβερνήσεις. (θόρυβος)

§75ΑΧΟΛΟΣ. Κύριοι, θέλω νὰ σᾶς ἡσυχάσω ἐγὼ, νὰ τελειώσῃ· πρὸ τεσσάρων μηνῶν ἔκαμα πρότασιν περὶ τοῦ πρωτοδικείου τῆς Ἠλείας, ἴσως τὴν γνωρίζετε· ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη, τὴν ἀνέγνωσαν ὅλοι καὶ τὰ λοιπά. Ἦλθε νὰ συζητηθῇ, τὴν ἀνεβάλατε, ἦλθε πάλιν καὶ τὴν ἀνεβάλατε πάλιν· τέλος ἦλθε σήμερον, ὥστε ὡς κλέπτης ἐζήτησα τὴν ἐπιείκειάν σας διὰ νὰ τὴν συζητήσετε σήμερον· δυστυχῶς πῆραν τὸν κατήφορον πολλοὶ Κύριοι καὶ ἐπρότειναν νὰ συστηθοῦν καὶ ἄλλα χωρὶς νὰ ἔχουν κἀμμίαν πρότασιν, ἐπειδὴ λοιπὸν πρῶτος ἔφερα τὸ ζήτημα καὶ πρῶτος θέλω νὰ τελειώσω, παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀποφανθῇ δι’ ἀναστάσεως, ἢ νὰ τὸ ἀποῤῥίψῃ, ἢ νὰ τὸ παραδεχθῇ. (θόρυβος)

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ ἔκαμαν προτάσεις περὶ συστάσεως Πρωτοδικείων εἰς Ἠλείαν εἰς Ἄμφισσαν, εἰς Λεβαδείαν, καὶ εἰς Νάξον. (θόρυβος)

§77ΑΧΟΛΟΣ. Κύριοι, πρὸ τριῶν μηνῶν ἔχω τὴν πρότασιν· οἱ ἄλλοι τί ἐκάματε; οὔτε πρότασιν δὲν ἔχετε καμωμένην, (θόρυβος)

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν περὶ τῆς ἀναβολῆς.

§79ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Θὰ ὑποβάλλω μίαν πρότασιν, ἡ ὁποία πιστεύω, ὅτι θέλει παραδεχθῆ καὶ θὰ εὐχαριστηθῇ, ὄχι μόνον ὁ Κ. Ἄχολος, ἀλλὰ καὶ οἱ λοιποὶ, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον διὰ τὴν ὑποβάλω. —Εἶναι δύσκολον βεβαίως οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι νὰ ἐκτιμήσωσι τὴν ἀνάγκην μιᾶς ἑκάστης Ἐπαρχίας περὶ τῆς συστάσεως τοῦ δικαστηρίου. Τῷ ὄντι ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης εἶναι τὸ πρώτιστον καθῆκον πάσης Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἡ ἀραιότης αὐτῶν, ἡ κακὴ τοποθέτησις, ἡ ἔλλειψις τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας εἰς τὸν τόπον, κατασταίνουν ἀνέφικτον τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης. Ποῖος ὅμως θέλει ἐκτιμήσει τὴν ἀνάγκην μιᾶς ἑκάστης ἐπαρχίας; εἶναι δύσκολον, διότι ἠμπορῶ ἐγὼ νὰ γνωρίζω τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπαρχίας μου καὶ οἱ ἄλλοι νὰ μὴ τὴν γνωρίζουν. Νομίζω καταλληλότερον οἱ ἔχοντες τοιαύτας προτάσεις νὰ τὰς ἀποστείλωσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης τὸ ἁρμόδιον, τὸ ὁποῖον συμβουλευόμενον τὴν ὑπηρεσίαν, ἔχον ὑπ’ ὄψιν τὰς διαφόρους ὑποθέσεις τῶν εἰσαγγελέων, νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν μίαν γνωμοδότησιν καὶ πιστεύω ἡ γνωμοδότησις ἢ ἡ πρότασις τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀνάγκας, θὰ ἦναι ἕνας λόγος, ὁ ὁποῖος θὰ πείσῃ τὴν Συνέλευσιν νὰ παραδεχθῇ ἢ νὰ μὴ παραδεχθῇ, διὰ νὰ μὴ λέγεται, ὅτι χαρίζεται ἡ Συνέλευσις εἰς τὴν μίαν ἐπαρχίαν ἢ εἰς τὴν ἄλλην· διὰ τοῦτο προτείνω, αἱ προτάσεις αὗται νὰ συστηθῶσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον νὰ ὑποβάλῃ μίαν πρότασιν περὶ συστάσεως.

§80ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§81ΑΧΟΛΟΣ. Κύριοι, δὲν ἐπεμβαίνω εἰς τὰ δικαιώματα τῶν ἄλλων· ἐγὼ πρῶτος ἀνεφέρθην, πρῶτος ἔκαμα τὴν ἔκθεσιν, θέλω χωριστὰ ἐγώ, δὲν θέλω ν’ ἀνακατώνωμαι μὲ σᾶς· θέλω νὰ μὲ καταδικάσῃ ἡ Συνέλευσις, ν’ ἀποῤῥίψῃ τὴν πρότασίν μου· ἐτελείωσεν.

§82ΗΡΑΚΛΗΣ ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, γνωρίζετε, ἐκτὸς ἂν δὲν θέλωμεν νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι μετὰ βασιλέως ἡ Ἑλληνικὴ ἐπικράτεια θὰ λάβῃ ἄλλην μορφὴν, ἑπομένως καὶ ἡ διοικητικὴ διαίρεσις καὶ ἡ δικαστικὴ τοῦ τόπου θὰ διορθωθῇ. Λοιπὸν θεωρῶ μάταιον σήμερον νὰ συζητῶμεν ἐπ’ ἀντικειμένων, τὰ ὁποῖα ὅλως διόλου θὰ μεταβληθῶσι μετ’ ὀλίγον. Τί θὰ ὠφεληθῇ ἡ Ἠλεία, ἐὰν σήμερον συστηθῇ δικαστήριον καὶ αὔριον καταργηθῇ; Λοιπὸν διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ὁριστικῶς, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο, εἶναι ζήτημα μελλούσης ἐποχῆς καὶ ὄχι σημερινόν. Καὶ μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία βεβαίως θὰ σχηματισθῇ παρὰ τοῦ Ἡγεμόνος, θὰ φροντίσῃ περὶ αὐτῶν καὶ θὰ ἀποδώσῃ, πιστεύω, δικαιοσύνην.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ὑπάρχει πρότασις περὶ ἀναβολῆς· πρόκειται μόνον περὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Ἀχόλου. Ὅσοι παραδέχονται τὴν ἀναβολὴν τῆς ἀποφάσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Ἀχόλου διὰ τὴν σύστασιν πρωτοδικείου εἰς Ἠλείαν ἐκεῖνοι νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται πολλοὶ)· τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἀμφίβολον. Θὰ εἴπω λοιπὸν νὰ σηκωθοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν παραδέχονται τὴν ἀναβολήν. Ὅσοι δὲν παραδέχονται τὴν ἀναβολὴν τῆς ἀποφάσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Ἀχόλου, ἐκεῖνοι νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη νὰ προβῇ ἡ συζήτησις.

§84ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι συζήτησις, ἀλλὰ ψηφοφορία. Ὁρκίζεται ὁ Κ. Διαμαντόπουλος πληρεξούσιος Ἱεροσολύμων.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα θὰ ψηφοφορήσωμεν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ἀχόλου (θόρυβος).

§86ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασίς μου. Τότε οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι ἠμποροῦν νὰ ἀποφασίσουν, ὅταν ἀκούσουν καὶ τὸ ὑπουργεῖον.

§87ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ ἐγὼ πιστεύω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν παραδεχθῶμεν διὰ τὸν λόγον, ὅτι πρέπει ὅλαι αἱ Ἐπαρχίαι νὰ κάμουν προτάσεις νὰ τὰς παραπέμψωσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ ἐφ’ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν νὰ ἔλθῃ γνώμη ἐκ τοῦ ὑπουργείου (θόρυβος).

§88ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Διὰ τῆς μὴ παραδοχῆς τῆς προτάσεως ἀπεῤῥίφθη καὶ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὕτω φρονῶ κ’ ἐγώ. Ὅσοι παραδέχονται λοιπὸν τὴν σύστασιν ἑνὸς πρωτοδικείου εἰς τὸν Πύργον, ἐκεῖνοι νὰ σηκωθοῦν. (ἐγείρονται πολλοί). Ὑπάρχει ἀμφιβολία.

§90ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται τὴν σύστασιν Πρωτοδικείου θὰ εἴπουν ναί, ὅσοι δὲν τὴν παραδέχονται θὰ εἰποῦν ὄχι. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὸ ἀποτέλεσμα, Κύριοι· ἐψηφοφόρησαν 180, εἷς ἠρνήθη ψῆφον, ὑπὲρ τοῦ ναὶ ἐψήφισαν 103 δηλ. ὑπὲρ τῆς συστάσεως τοῦ Πρωτοδικείου εἰς Πύργον, κατὰ 77, ὥστε παρεδέχθη ἡ πρότασις τοῦ Κ. Ἀχόλου διὰ ψήφων 103 κατὰ 77, περὶ συστάσεως πρωτοδικείου εἰς Πύργον, ἔχοντος δικαιοδοσίαν ἐπὶ τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας καὶ Ὀλυμπίας.

§93ΑΧΟΛΟΣ. Ἀδελφοὶ, δὲν ἔχω δυνάμεις οὔτε γνώσεις διὰ νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην, ὄχι τὴν ἰδικήν μου παρὰ 80 χιλιάδων ἀνθρώπων. Εὔχομαι τὰ ἔργα σας νὰ ᾖναι τοιαῦτα καὶ πιστεύσατε εἰς τὴν ἀθωότητά μου, εἰς τὴν ἀφέλειάν μου, ὅτι ἐτιμήσατε τὰ ὀνόματά σας (χειροκροτήματα),

§94ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, Κ. πρόεδρε· προνόμια δὲν ἔχει κἀμμία Ἐπαρχία.

§95ΕΤΕΡΟΙ. Εἰς ὅλας, εἰς ὅλας ἀμέσως, τώρα.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοὶ ἔδωκαν μίαν πρότασιν σχετικὴν ὡς πρὸς τὸ παραδεχθὲν ψήφισμα. Εἶναι ὑπογεγραμμένη παρὰ τῶν Κυρίων Σαριπόλου, Θεοφίλου, Παπαγεωργίου.

§97ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε· ἔχω γενικὴν πρότασιν «Νὰ συστηθῶσι ἀνὰ ἓν Πρωτοδικεῖον εἰς πάσας τὰς Ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἡ σύστασις αὐτῶν νὰ ἀναβληθῇ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ κτλ.

§98ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ καὶ ἄλλη πρότασις· «προτείνει τὴν σύστασιν δύω Πρωτοδικείων εἰς ἕκαστον Νομὸν κτλ.»

§100ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν συμφωνῶ διόλου μὲ τοὺς ὑποβαλόντας διαφόρους προτάσεις περὶ συστάσεως Πρωτοδικείων εἰς ἑκάστην Ἐπαρχίαν, εἴτε εἰς ἕκαστον Νομὸν ἀνὰ δύω Πρωτοδικεῖα. Νομίζω, ὅμως ὅτι ἡ σύστασις τοιούτων Πρωτοδικείων δὲν προτίθεται ἄλλο τι, εἰμὴ νὰ οὐδετερώσῃ τὴν πρὸ ὀλίγου ἐκδοθεῖσαν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως καὶ οὕτω καὶ τὴν κοινωνίαν ὁλόκληρον νὰ λυπήσῃ καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς ἴσως δὲν θέλει συστήσει.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσητε περὶ τῆς εἰδικῆς προτάσεως;

§102ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλ’ ἔχομεν γενικὰς προτάσεις.

§104ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Καλὰ, θὰ εἴπω δύω λέξεις καὶ καταβαίνω. Ὅτε ὁ Κύριος Ἄχολος ὑπέβαλε τὴν πρότασιν ταύτην....

§105ΜΑΚΡΗΣ. Συζητοῦμεν ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ, Κύριε Πρόεδρε (θόρυβος). Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε νὰ συζητηθῇ καὶ ἡ περὶ συστάσεως Πρωτοδικείου εἰς τὴν Παρνασσίδα πρότασις ταυτοχρόνως μὲ τὴν τῆς Ἠλείας· σήμερον πῶς θέλετε νὰ χωρισθῇ;

§106ΖΕΡΒΑΣ. Προτείνω τὴν ἀναβολὴν τοιαύτης συζητήσεως.

§107ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ζέρβας ἔχει τὸν λόγον.

§109ΖΕΡΒΑΣ. Καὶ ἰδοὺ ὁ λόγος· σπουδαιολογοῦμεν Κύριοι, ἢ παίζοντες διερχόμεθα τὸν καιρόν μας;

§110ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Λοιπὸν ἦτο παιγνίδι ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως διὰ τὴν σύστασιν Πρωτοδικείου εἰς τὴν Ἠλείαν;

§111ΖΕΡΒΑΣ. Εἰς πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν συζητεῖται καὶ δὲν ἔρχεται ὁ ὑπουργὸς νὰ ἐκθέσῃ τὴν ἀνάγκην καὶ τὰ καθέκαστα, τὴν δικαιοδοσίαν μιᾶς περιφερείας, πῶς ἠμποροῦμεν ν’ ἀποφανθῶμεν; τυφλοῖς ὄμμασι ἀπεφασίσθη. Ἐρχόμεθα τώρα ἔτι εἰς τὸ χειρότερον. Παρατηρῶ προτάσεις περὶ συστάσεως εἰς ὅλας τὰς Ἐπαρχίας Πρωτοδικείων. Ἐγὼ, Κύριοι, κάμνω μίαν ἄλλην πρότασιν καὶ λέγω νὰ μὴ συζητηθῶσιν αἱ τοιαῦται προτάσεις καὶ προσέτι ἡ σύστασις ἡ παραδεχθεῖσα τοῦ Πρωτοδικείου εἰς τὴν Ἠλείαν ν’ ἀναβληθῇ κατὰ τὴν πραγματοποίησιν μέχρις ὅτου ἔλθῃ ἡ συζήτησις καὶ περὶ τῶν ἄλλων Ἐπαρχιῶν καὶ συγχρόνως νὰ γείνῃ δι’ ὅλα· διότι σήμερον παρεδέχθημεν τὴν ἀρχὴν τῆς συστάσεως, ἀλλὰ δὲν παρεδέχθημεν οὔτε τὰ ὅρια οὔτε τὴν δικαιοδοσίαν οὔτε τὸν τρόπον.

§112ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ παρεδέχθησαν εἰς τὸ ψήφισμα.

§113ΖΕΡΒΑΣ. Παρεδέχθημεν τὴν ἀρχὴν, ἠμποροῦμεν ν’ ἀναβάλωμεν τὴν πραγματοποίησιν, διότι ἅπαξ παραδεχθείσης τῆς ἀρχῆς συστάσεως Πρωτοδικείων κατ’ Ἐπαρχίαν κἀμμία Ἐπαρχία δὲν εἶναι ἥτις δὲν θὰ ζητήσῃ τὴν σύστασιν Πρωτοδικείου εἰς τὴν ἕδραν της. Ἂν, Κύριοι, μᾶς εἴπουν, ὅτι ἡ Ἠλεία ἀπέχει 18 ὥρας, ἐγὼ λέγω ὅτι ἐπίσης ἀπέχει ὁ Πόρος ἀπὸ τὸ Ναύπλιον 20 ὥρας. Ἐπίσης λέγω ὅτι μία ἄκρα τῆς Εὐβοίας ἀπὸ τὴν ἄλλην ἀπέχει 50 ὥρας. Λοιπὸν δι’ ὃν λόγον παρεδέχθημεν τὴν σύστασιν Πρωτοδικείου εἰς τὴν Ἠλείαν διὰ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ κἄτι περισσότερον δικαιοῦται ὁ ἄλλος νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν παραδοχὴν καὶ ἡ Συνέλευσις δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ παραδεχθῇ, ἀφοῦ ἅπαξ διὰ λόγους ἀποστάσεως παρεδέχθη τὴν σύστασιν. Κατ’ ἐμὲ, Κύριοι, δὲν ἦτο ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς εὐκολίας τῶν δικαστηρίων. Ὑπῆρχεν ἄλλος τρόπος καὶ διὰ τοῦτο ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ, ἂν θέλητε νὰ πράξωμεν τοιαῦτα πράγματα σπουδαῖα· (θόρυβος) Ἀλλὰ, Κύριοι, ἠμπορούσαμεν νὰ ἔχωμεν ἄλλα μέσα νὰ ἀντικαταστήσωμεν τὴν σύστασιν τῶν Εἰρηνοδικείων, π. χ. ἠμποροῦσε νὰ γείνῃ ἐπέκτασις τῶν εἰρηνοδικῶν καὶ τῆς ἀποκλειστικότητος τοῦ νὰ μὴ ἠμπορέσῃ ποτὲ Εἰρηνοδικεῖον νὰ δικάσῃ ἀκίνητον κτῆμα μιᾶς δραχμῆς νὰ δοθῇ ἡ ἁρμοδιότης αὐτή. Ἤδη ὅμως, ὅ,τι παρεδέχθημεν, παρεδέχθημεν· τί πρέπει νὰ γείνῃ; πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν δι’ ὅλας τὰς ἐπαρχίας, διότι τὸν αὐτὸν λόγον θὰ παραδεχθῶμεν διὰ πᾶσαν Ἐπαρχίαν. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ἠμποροῦμεν ἀσυζητητὶ νὰ περάσωμεν τοιαύτας γενικὰς ἀπαιτήσεις, διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον χωρὶς νὰ ἀδικήσωμεν καμμίαν ἄλλην ἐπαρχίαν, μήτε τὴν Ἠλείαν, νὰ ἀναβληθῇ ἡ πραγματοποίησις τῆς συστάσεως μέχρις ὅτου ληφθῇ τὸ γενικὸν μέτρον καὶ διὰ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας· καὶ ἐπειδὴ ἀπαιτεῖται νὰ γείνῃ σπουδαία συζήτησις καὶ ἐκτίμησις τοῦ ἀντικειμένου τούτου, νομίζω πῶς εἶναι καλὸν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις περὶ συστάσεως τῶν πρωτοδικείων εἰς ἄλλην συζήτησιν.

§114ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅσον ἠδυνήθην μὲ τὰς ἀσθενεῖς μου δυνάμεις νὰ ἐννοήσω τὸν προλαλήσαντα, τοῦτο ἠθέλησε νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἡ πρὸ ὀλίγου τελειώσασα ψηφοφορία δὲν ἐγένετο ἐν πεποιθήσει τινῶν τοὐλάχιστον μελῶν τῆς Συνελεύσεως, καὶ ὡς παράδειγμα ἀνέφερε καὶ τὸν ἑαυτόν του, καὶ ὅτι ἠναγκάσθη, οὕτως εἰπεῖν, εἴτε ἐξ ἄλλων λόγων, εἴτε διότι δὲν ἀντελήφθη καλῶς τοῦ πράγματος νὰ δώσῃ τὴν ψῆφόν του, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ σχηματισθῇ ἡ πλειονοψηφία καὶ νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως, διὰ τὴν παραδοχὴν τῆς συστάσεως τοῦ Πρωτοδικείου ἐν Ἠλείᾳ, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον σᾶς ἀνέφερεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναβληθῇ ἡ πρότασις περὶ συστάσεως πρωτοδικείου εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας, ἢ καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, διὰ νὰ σκεφθῶμεν περὶ τοῦ καταλληλοτέρου τρόπου, ἢ διοργανώσεως· σᾶς ἀνέφερε μάλιστα μερικὰ ἀφορῶντα καὶ τὴν ἐπέκτασιν τῆς δικαιοδοσίας τῶν Εἰρηνοδικῶν. Διόλου δὲν εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν προλαλήσαντα, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἀναβολὴν, διότι τὸ νὰ σᾶς εἴπῃ ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐκτέλεσις τῆς ἀποστάσεως τῆς Συνελεύσεως εἶναι τὸ αὐτὸ ὡς νὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι ζητοῦμεν ν’ ἀνακαλέσωμεν τὴν ἀπόφασιν· καὶ δεύτερον, διότι προκειμένου λόγου περὶ συστάσεως Πρωτοδικείου εἰς Ἄμφισσαν, ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισεν ὅτι αὐτὴ θὰ συζητηθῇ ταυτοχρόνως μὲ τὴν περὶ συστάσεως Πρωτοδικείου ἐν Ἠλείᾳ πρότασιν· ὥστε φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ εὑρεθῇ εἰς μίαν ἀντίφασιν ἡ Συνέλευσις καὶ πρὸς τὴν ἀπόφασίν της. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους νὰ μὴ δεχθῇ τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς, καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεώς μας περὶ συστάσεως Πρωτοδικείου Ἀμφίσσης, κατόπιν δὲ τῆς ἀποφάσεως ἂς ἀναπτυχθῶσιν αἱ διάφοροι προτάσεις περὶ συστάσεως Πρωτοδικείων κατ’ ἐπαρχίαν καὶ τότε θὰ ἴδωμεν ποῖον εἶναι τὸ καταλληλότερον σύστημα.

§115ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριοι, εἶχον ζητήσει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς συστάσεως Πρωτοδικείου εἰς Ἠλείαν, οὐχὶ διὰ νὰ καταπολεμήσω τὴν ἀνάγκην τῆς συστάσεως τοῦ τοιούτου Πρωτοδικείου, διότι δυστυχῶς δὲν γνωρίζω τὰς ἀνάγκας τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης. Ἐφρόνουν ὅμως, καὶ ἐπίστευον ὅτι καὶ ἡ Συνέλευσις ἤθελε παραδεχθῆ ὅτι ἡ σημερινὴ περίστασις δὲν εἶναι κατάλληλος διά νὰ συστήσωμεν νέα Πρωτοδικεῖα. Γνωρίζω ὅτι καὶ εἰς ἄλλα μέρη τοῦ Κράτους καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας, ἰδίως εἰς τὴν Λεβαδείαν, ὑπάρχει ἀνάγκη συστάσεως Πρωτοδικείου, ἴσως καὶ εἰς τὰ Καλάβρυτα, καθὼς παρέστησεν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Καλαβρύτων, ἴσως καὶ εἰς ἄλλα μέρη. Ἀλλὰ παρετήρησα ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης τὸ ὑπουργεῖον Βάλβη εἶχε καταργήσει 16 θέσεις πρωτοδικῶν, καὶ τὰς κατήργησεν οὐχὶ διότι ἦσαν περιττοὶ οἱ Πρωτοδίκαι οὗτοι, ἀλλὰ διότι ὑπῆρχεν ἀνάγκη οἰκονομικῶν μέτρων. Ἐὰν δὲ ἡ ἀνάγκη ὑπῆρχε τότε, πιστεύω τώρα εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα. Συλλογισθῆτε ποίαν βάσιν εἶχε τὸ τότε ὑπουργεῖον εἰς τὰς σκέψεις του· ἦλθε καὶ σᾶς παρουσίασε νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον καὶ ὁ ἔγγειος φόρος δὲν εἶχε περιορισθῆ, καὶ οἱ λοιποὶ φόροι ὅλοι ἔγειναν καθὼς εἶχαν προηγουμένως· σήμερον ὅμως ἡ Συνέλευσις εὑρίσκεται εἰς θέσιν δυσχερεστέραν, καὶ ἂν τὸ τότε ὑπουργεῖον εἶχεν ἀναγκασθῆ νὰ καταργήσῃ πολλὰς θέσεις Πρωτοδικῶν, ἴσως ἡ Συνέλευσις αὔριον εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀναγκασθῆ νὰ ἔλθῃ καὶ εἰς ἄλλα οἰκονομικὰ μέτρα. Ἐννοῶ ὅτι τὰ μέτρα ταῦτα θέλουν παραβλάψει κατά τι τὴν πρόοδον τῆς δικαιοσύνης· ἀλλ’ ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ εἴπῃ ἂς σταματήσῃ ὀλίγον ἡ δικαιοσύνη, ἂς δώσωμεν τὴν προσοχήν μας εἰς ἄλλα σπουδαιότερα πράγματα, καὶ ἀντὶ νὰ δικασθῇ μία ὑπόθεσις σήμερον, ἂς δικασθῇ αὔριον μεθαύριον, εἶναι ἀδιάφορον. Διὰ τοῦτο ἠναγκάσθην, ἀφοῦ δὲν ἠγόρευσα, καὶ ἀφοῦ ἐγένετο δεκτὴ ὁπωσδήποτε ἡ σύστασις ἑνὸς Πρωτοδικείου, καὶ ἀφοῦ καὶ ἐκ τῆς θέσεώς μου γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη συστάσεως καὶ εἰς ἄλλα μέρη, ἠναγκάσθην λέγω νὰ ὑποβάλω πρότασιν περὶ ἀναβολῆς τῆς συστάσεως νέων Πρωτοδικείων, καὶ ἂν τοιαῦτα κρίνῃ ἀναγκαῖον ἡ Συνέλευσις νὰ παραδεχθῇ· καθόσον μάλιστα αὔριον ἔχομεν τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ ἑνωθῇ καὶ ἡ Ἑπτάννησος, καὶ τότε ἴσως ἀλλάξωμεν, καὶ πρέπει ν’ ἀλλάξωμεν, φρονῶ, καὶ τὸν διοικητικὸν ὀργανισμὸν, ἴσως καὶ τὸν δικαστικὸν. Ἂς μὴ σκεφθῶμεν ἀπὸ τοῦδε, ἂς μὴ δώσωμεν προνόμια εἰς τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην ἐπαρχίαν, αὐτὰ τὰ δικαιώματα νὰ ᾖναι ἐξ ἴσου, ἀλλὰ σήμερον ἂς ἀναβάλωμεν τὴν σύστασιν παντὸς πρωτοδικείου, καὶ ἄλλου δικαστηρίου μέχρις ὅτου ἐξετάσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν, μέχρις ὅτου ἴδωμεν, ἂν αὐτὰ τὰ πρωτοδικεῖα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ συστήσωμεν, ἔχομεν καὶ τὰ μέσα νὰ τὰ συστήσωμεν· ἡ Συνέλευσις δὲν πρέπει νὰ ἔρχηται εἰς ἀποφάσεις, χωρὶς νὰ εὑρίσκῃ καὶ τὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων δύναται τὰς ἀποφάσεις της νὰ τὰς κάμῃ σεβαστὰς, νὰ τὰς πραγματοποιήσῃ ὁπωσδήποτε. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ὁ Κ. Κεχαγιᾶς, ἐπρότεινε πολλὰ ἄλλα μέσα, ἐὰν τὰ παραδεχθῶμεν καὶ ἴδωμεν ὅτι δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ἄλλα πρωτοδικεῖα, ἐγὼ τότε θὰ εἴπω νὰ τὰ συστήσωμεν, διὰ τοῦτο προτείνω ν’ ἀναβληθῇ καὶ ἡ σύστασις παντὸς πρωτοδικείου νέου, μέχρις ὅτου ἀποφασίσωμεν καὶ συζητήσωμεν ὁριστικῶς τὸν προϋπολογισμὸν, τότε δὲ θὰ προβῶμεν, ἂν ἔχωμεν τὰ μέσα ἐν γνώσει τῶν πραγμάτων. Κύριοι, διὰ τῆς προτάσεώς μου ταύτης, θέλει ἀναβληθῆ, καθὼς εἶπον, κατά τι ἡ σύστασις δικαστηρίων ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἀλλὰ δὲν θὰ βλάψωμεν πολὺ τὴν δικαιοσύνην, ἐστὲ βέβαιοι· ἐνῷ ἂν ἀποφασίσωμεν ἐκεῖνα τὰ ὀλίγα χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν, νὰ τὰ ῥίψωμεν εἰς τὰ πρωτοδικεῖα, θὰ παραλύσωμεν τὸν στρατὸν, θὰ παραλύσωμεν τὴν δημόσιον ἀσφάλειαν, καὶ δὲν θὰ δυνηθῶμεν ἐν ἑνὶ λόγῳ νὰ κάμωμεν τίποτε.

§116Π. Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἔρχομαι νὰ δείξω καὶ νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, δι’ ὅσα γίνονται καὶ λέγονται ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Συνελεύσεως, ἔρχομαι νὰ σᾶς εἴπω μὲ ὑψηλὸν μέτωπον, ὅτι ἡ Συνέλευσις παρεξετράπη τοῦ προορισμοῦ της, ἔρχομαι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἀντὶ σήμερον νὰ προσκαλῶμεν τὸ ὑπουργεῖον καὶ νὰ ἐρωτῶμεν αὐτὸ, πότε θὰ ἔλθῃ ὁ Βασιλεὺς, ὁποία εἶναι ἡ δημοσία ἀσφάλεια, ὁποία ἡ κατάστασις τῆς δημοσίας τάξεως, καταγινόμεθα πῶς νὰ συστήσωμεν Πρωτοδικεῖα (εὖγε), ἂς αἰσθανθῶμεν τὴν θέσιν μας, διότι καθήμενοι σήμερον ἐνταῦθα, ἂν δὲν συναισθανθῶμεν αὐτὴν, δὲν εἰξεύρω τί μέλλει γενέσθαι· πρέπει ἕκαστος ἐξ ἡμῶν νὰ συναισθανθῇ τὴν θέσιν του, καὶ νὰ μὴ νομίζῃ ὅτι εἴμεθα πληρεξούσιοι διὰ νὰ λέγωμεν τὸ ναὶ ἢ τὸ ὄχι καθεκάστην.

§117ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἔπρεπε νὰ τὰ εἰπῇς προτήτερα.

§118ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν τὰ εἶπον, Κύριε, τὰ λέγω τώρα, ὅτι πρέπει ν’ ἀφήσωμεν πάντα ταῦτα, ἂς ἀναβάλωμεν τὰ πάντα, ἂς ἀναστείλωμεν καὶ τὸ τῆς Ἠλείας, ἂς συναισθανθῶμεν ποῦ εὑρισκόμεθα, ποῦ τείνομεν, ποῦ ἐσμὲν, εἴμεθα 5 μῆνας εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ τὶ ἐπράξαμεν; πρέπει νὰ τὸ εἴπωμεν, τίποτε. Ὁ Βασιλεὺς ἔρχεται; ὁ Βασιλεὺς δὲν ἔρχεται; ὁ Βασιλεὺς θὰ ἔλθῃ; ὁ Βασιλεὺς δὲν θὰ ἔλθῃ; τοιαύτη εἶναι ἡ κοινὴ γνώμη· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εὑρισκόμενοι, Κύριοι, σκεπτόμεθα ἐν τούτοις πῶς νὰ συστήσωμεν Πρωτοδικεῖα· συλλογισθῆτε τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ἔχετε· συλλογισθῆτε ὅτι ὅλοι ἐξ ἡμῶν ὑπεφέραμεν· διότι ἂν δὲν ἐξηγνίζετο τὸ ὅπλον τοῦ Φεβρουαρίου κατὰ τὸν ὀκτώβριον, πολλαὶ κεφαλαὶ ἡμέτεραι ἤθελον εἶσθαι ὑπὸ τὸ ἰκρίωμα τῆς λαιμοτόμου· συλλογισθῆτε καλὰ καὶ ἀκούσατέ με, ἐὰν ἔχετε μικρὰν δόσιν ὑπολήψεως εἰς ἐμὲ, ὅτι δὲν κινοῦμαι ἀπὸ κανὲν συμφέρον λέγων ταῦτα, ἀλλ’ ἀπὸ μόνον τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος, Κύριοι, ἂς ἀναβάλωμεν, καὶ ἂς ἀφήσωμεν εἰς τοὺς ἐντολοδόχους μας, εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ φέρῃ νομοσχέδιον, καὶ ὅταν ἔλθῃ ὁ Βασιλεὺς, ἐκταθησομένων τῶν ὁρίων μας, καὶ ὑπάλληλοι μεγάλοι γίνεσθε καὶ πολλὰ Πρωτοδικεῖα θὰ ἔχετε. (χειροκροτήματα)

§119ΛΑΠΑΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, δύο λέξεις θὰ σᾶς εἴπω, ἂν πρόκηται περὶ συστάσεως Πρωτοδικείων, δύναμαι νὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι δι’ ἕν Πρωτοδικεῖον εἰς τὴν Λεβαδειάν τὸ δημόσιον δὲν θὰ ἐξοδεύσῃ οὔτε ἓν λεπτόν.

§120ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτῶν.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μία πρότασις εἶναι ἡ τοῦ Κυρίου Ζέρβα, ἡ ἄλλη δὲ Κολιάτσου καὶ Θεοφίλου. Τοῦ Κυρίου Ζέρβα εἶναι ἡ ἑξῆς· «ν’ ἀναβληθῇ ἀορίστως ἡ συζήτησις περὶ συστάσεως ἄλλων Πρωτοδικείων καὶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ πραγματοποίησις τῆς συστάσεως τοῦ Πρωτοδικείου Ἠλείας, μέχρις ὅτου ἀποφασισθῇ καὶ περὶ τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν.» Ἡ ἄλλη δὲ τοῦ Κυρίου Θεοφίλου, εἶναι ἡ ἑξῆς· «ν’ ἀναβληθῇ ἡ πραγματοποίησις τῆς συστάσεως Πρωτοδικείου Ἠλείας ὡς καὶ ἡ ἀπόφασις περὶ συστάσεως ἄλλων Πρωτοδικείων, μέχρις οὗ συζητηθῇ ὁριστικῶς ὁ προϋπολογισμὸς» ἡ ἀπωτέρα εἶναι τοῦ Κυρίου Ζέρβα· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἡ Συνέλευσις, παρεδέχθη.

§122ΑΧΟΛΟΣ. Τὸ δικαστήριον ἀπεφασίσθη ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν. Ἡ Ἠλεία ἔχει κατάστασιν, δύναται νὰ ἐξοδεύσῃ, ὅπως διατηρήσῃ ἐπὶ 2 ἢ 3 μῆνας τοὺς δικαστὰς (γέλως).

§123ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, κατὰ μοῖραν τῆς πατρίδος μου Τήνου, πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ ὀκτωβρίου καὶ μετὰ ταῦτα συνεσωρεύθη ἐκεῖ πλῆθος ἀνθρώπων τοῦ παρελθόντος (θόρυβος)· μὴ ταράττεσθε, Κύριοι, θὰ σᾶς ἀναφέρω πράγματα εἰς τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρεται πᾶς Ἕλλην· λέγω ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ, μολονότι εὑρέθησαν κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ ὀκτωβρίου ἐκεῖ, μολαταῦτα οὐδόλως ἐπειράχθησαν, διότι καὶ ὁ λαὸς, καὶ πάντες οἱ ἔχοντες ὁπωσοῦν ἰσχὺν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἠθέλησαν νὰ σεβασθῶσι τὴν ἀτομικήν των ἐλευθερίαν καὶ δὲν ἠθέλησαν οὐδόλως νὰ τοὺς βλάψωσιν εἰς τὸ παραμικρόν· ἀλλ’ ἐνῷ τὸ πρῶτον οἱ ἄνθρωποι οὗτοι ἡσύχαζον, μετὰ ταῦτα ἀπό τινος ἐποχῆς ἤρχισαν νὰ διαδίδωνται φῆμαι, ὅτι σπουδαῖα περιστατικὰ θὰ λάβωσι χώραν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ· ἂν καὶ ἦμαι πολὺ δύσπιστος νὰ παραδεχθῶ, ὅτι οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι εἶχον συνεννόησίν τινα ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῶν Βερναϊκῶν, μολαταῦτα σήμερον τὰ συμβάντα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν ἔλαβον χώραν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ, μοὶ δίδουσι τὸ δικαίωμα νὰ πεισθῶ, ὅτι αἱ φῆμαι ἐκεῖναι δὲν ἦσαν ἀδέσποτοι, καὶ ὅτι ἀντενέργειαι διάφοροι δὲν ἔπαυσαν· ἐσχημάτισα, Κύριοι, τὴν πεποίθησιν ταύτην ἀπὸ τὰ συμβάντα τῆς Κυριακῆς, ὅτι αἱ φῆμαι ἐκεῖναι αἱ λαβοῦσαι χώραν ἐπὶ τῶν Βερναϊκῶν δὲν ἦσαν ἀδέσποτοι. Καὶ ἰδοὺ τί πρᾶγμα ἔλαβε χώραν· ἡ ἐπανάστασις τοῦ 8βρίου ἤθελε νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ ἑνὸς μεγάλου καταστήματος, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν πατρίδα μου, καὶ ἐν τῷ ὁποίῳ ὑπάρχει διαχείρισις ἑκατοντάδων χιλιάδων δραχμῶν, ἠθέλησεν ἡ ἐπαναστατικὴ Κυβέρνησις νὰ οὐδετερώσῃ τὰς ἐνεργείας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ καταστήματος αὐτοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας, ἡ ὁποία ἐπιτροπὴ προϋπῆρχε τῆς ἐπαναστάσεως, ἠθέλησε νὰ προσθέσῃ 4 μέλη νέα διὰ νὰ φέρωσιν εἰς οὐδετερότητα τὴν προϋπάρχουσαν ἐπιτροπὴν εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ καταστήματος· δὲν προέβη ἡ ἐπανάστασις εἰς τὴν παῦσιν τῆς προϋπαρχούσης ἐπιτροπῆς, διότι ἐθεώρησεν ὅτι αὐστηροτέρα θὰ ᾖναι ἡ διαχείρισις τῆς περιουσίας ἐκείνης, ἂν ὑπάρχωσι καὶ τὰ πρὸ καὶ τὰ μετὰ ταῦτα διορισθέντα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω προσέτι, ὅτι τὸ κατάστημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει μεγάλην περιουσίαν, κατὰ τὸν κανονισμὸν τὸν ὑπάρχοντα, ὁ ὁποῖος τὸ διέπει, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διανέμῃ εἰς τοὺς πένητας ἐλέη τινὰ καθ’ ἑβδομάδα καὶ κατὰ μῆνα. Ἀλλὰ τί συνέβη; ἠξεύρετε, ὅτι τὸ δημόσιον ταμεῖον εἶχεν ἀνάγκην κατὰ τὰς παρούσας περιστάσεις, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησε καλὸν τὰ χρήματα τοῦ καταστήματος τούτου, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ὀλίγα, ἐθεώρησε, λέγω, καλὸν νὰ τὰ προσπορήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὡς δάνειον, καὶ δι’ αὐτὸ ἀπεφάσισε μετὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐχορήγησεν αὐτῇ 100,000 δραχ. πρό τινος χρόνου· οἱ ἄνθρωποι ὅμως αὐτοὶ, Κύριοι, τοῦ παρελθόντος, τοὺς ὁποίους δὲν δυσκολεύομαι νὰ ὀνομάσω. (θόρυβος).

§124ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὀνομάσατέ τους.

§125ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Οὗτοι εἶναι δύω πρώην γερουσιασταὶ ὁ ἐκ Σίφνου Προβιλέγγιος καὶ ὁ Παξιμάδης, αὐτοὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν θέσαντες εἰς ἐνέργειαν ὅλους τοὺς ἀνεψιοὺς καὶ φίλους των ἔλαβον συρφετώδη ὄχλον, καὶ ἀναβάντες εἰς τὸ κατάστημα τῆς Εὐαγγελιστρίας ἀπέπεμψαν τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ ἔθεσαν ὡς ἐπιτροπὴν 4 ἀχθοφόρους καὶ 2 καϊξίδες. Τί δὲ ἔλαβον ὡς πρόσχημα; παρέστησαν εἰς τὸν λαὸν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἔπαυσε τὰ ἐλέη, καὶ ἠξεύρετε, ὅτι οἱ πένητες δυσαρεστοῦνται ὁσάκις ἀκούσωσιν, ὅτι τοὺς ἀφαιρεῖται ἡ ἐλεημοσύνη, εἶπον εἰς τὸν λαὸν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ κατεχράσθη τῶν χρημάτων τοῦ καταστήματος. Ἐδίωξαν, Κύριοι, τὸν Γραμματέα τοῦ καταστήματος, τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις διώρισε, καὶ οὐχὶ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ τὸν κατεδίωξαν μέχρι τῆς οἰκίας του, ὅπου ἐκρύφθη καὶ ἠναγκάσθη ἡ σύζυγός του νὰ ἀμύνεται κατ’ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, καὶ ἐπὶ τέλους ἐκακοποιήθη, ὥστε μὴ δυνάμενος πλέον νὰ μένῃ εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον ἔλαβε τὴν σύζυγόν του καὶ ἦλθεν ἐνταῦθα· τὸν Ἔπαρχον ἐπίσης τὸν ἐκακοποίησαν, τὸν κατεδίωξαν καὶ αὐτὸς ἠναγκάσθη ἐπὶ τέλους νὰ καταφύγῃ εἰς ἰδιωτικήν τινα οἰκίαν διὰ νὰ σωθῇ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν, Κύριοι, ἡ ἐπαρχία διετέλει εἰς ἀνώμαλον κατάστασιν. Θέλω ἐπερωτήσει τὴν Κυβέρνησιν, ἂν προτίθεται νὰ ἐπαναφέρῃ ἐν τῇ πατρίδι μου τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ νὰ καταστήσῃ σεβαστὸν τὸν νόμον, ἂν αἱ ἀρχαὶ, τὰς ὁποίας ἐδίωξαν, πρέπει νὰ ᾖναι σεβασταὶ καὶ ἂν ἡ μεταβολὴ αὐτὴ τῶν ἀρχῶν καὶ ἡ ἀντικατάστασις τυχαίων ἀνθρώπων ἐπὶ τῆς περιουσίας μεγάλου καταστήματος θέλῃ ἐπισύρει τὴν σύντονον τῆς Κυβερνήσεως προσοχὴν καὶ ἂν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ ἐνεργήσει τὴν ἀπαιτουμένην καταδίωξιν καθ’ ὅλων τῶν διαπραξάντων τὰ τοιαῦτα ἐγκλήματα, ἄλλως, ἂν δὲν δύναται νὰ καταστήσῃ τὸν νόμον σεβαστὸν καὶ δὲν δύναται νὰ καταδιώξῃ αὐτοὺς, ἂν δὲν δύναται νὰ τοὺς τιμωρήσῃ, πρέπει νὰ μᾶς τὸ εἰπῇ, διὰ νὰ μεταχειρισθῶμεν ἡμεῖς αὐτοὶ τὰς ἰδίας μας δυνάμεις. Θέλω νὰ ἐρωτήσω τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἂν ἔμαθε τὰ τοιαῦτα, πῶς τὰ ἐθεώρησε καὶ ποῖα μέτρα ἔλαβε διὰ νὰ καταστήσῃ τὸν νόμον σεβαστόν. Πρέπει νὰ ἔλθῃ σήμερον τὸ ὑπουργεῖον (θόρυβος).

§126ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ζητῶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ νὰ τὸν ἐρωτήσω περί τινων συμβάντων γενομένων εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου. Ὁ ἐκεῖ Μοίραρχος ἦλθεν εἰς συμπλοκὴν μετὰ τῆς ἐθνοφυλακῆς, ἥτις ἠναγκάσθη νὰ ἐγείρῃ τὰ ὅπλα. Οἱ ἐκεῖθεν ἐλθόντες ἀξιότιμοι συνάδελφοί μου Βάχλας καὶ Καραβᾶς μὲ ἐβεβαίωσαν αὐτὰ τὰ πράγματα, μοὶ εἶπον, ὅτι τὸ στρατιωτικὸν ἀπόσπασμα μετέβη εἴς τι χωρίον καὶ διέπραξε μύρια ὅσα κακὰ, ἔφθειρε παρθένους, Κύριοι, καὶ ἔπραξε διάφορα ἄλλα αἰσχρουργήματα.

§127ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. (Ἀγανακτῶν). Πέντε μῆνας εἴμεθα ἐδῶ, ὁ λαὸς θὰ ἐγερθῇ διὰ νὰ ζητήσῃ τὰ δικαιώματά του.

§128ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Διαδίδονται ἐκεῖ, ὅτι ἡ Συνέλευσις διελύθη, ὅτι ἀπεπέμφθη ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία ὑπῆγε νὰ προσφέρῃ τὸ στέμμα, καὶ ἄλλα μύρια τοιαῦτα, καὶ μολαταῦτα ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν Νομάρχην τῆς Εὐβοίας καὶ κάθηται εἰς Ἀθήνας. Ἂν αὐτὴ ἡ κατάστασις ἐπὶ 5 μόνον ἡμέρας μείνῃ, θέλει διαταραχθῇ ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία. Προλαμβάνω νὰ εἴπω τὰ πράγματα αὐτὰ εἰς τὴν Συνέλευσιν διὰ νὰ φέρῃ θεραπείαν, διότι αὐτὴ ὕστερον ἡ ἰδία θὰ λυπῆται διὰ τὰ δυστυχῆ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θέλουσι προέλθει.

§129ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Κύριοι πρὸ 2 μηνῶν σᾶς εἶπον, ὅτι τὸ ἐσωτερικὸν εὑρίσκεται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν, διὰ τὸν λόγον, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τῶν διαφόρων ἀρχῶν εἶναι τὰ περιτρίμματα τῆς ἀγορᾶς. Σᾶς εἶπον, Κύριοι, ὅτι ἐφόνευσαν ἀνθρώπους, ἐβίασαν γυναῖκας, σᾶς εἶπον τέλος πάντων, ὅτι θὰ ἔλθῃ καιρὸς, κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ λαὸς θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λάβῃ τὴν ὑπεράσπισίν του, καὶ καλλίτερον θέλω νὰ ἀποθάνω μετὰ τοῦ λαοῦ παρὰ νὰ συνεργῶ ὑπὲρ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Ἰδοὺ λοιπὸν αἱ συνέπειαι, ἰδοὺ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀδιαφορίας μας καὶ ἀνοχῆς μας ὡς πρὸς ἐκείνους τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι διέπραξαν τὰ τοιαῦτα, κρυφθέντες ὄπισθεν τῆς ἐπαναστάσεως· οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, Κύριοι, πράττουσι σήμερον χειρότερα. Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι εἰς τὴν Τῆνον, ὅπου ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι φιλήσυχοι, ἤρχισαν ἤδη νὰ γίνωνται τὰ τοιαῦτα· μήτε φίλος τοῦ Προβελεγγίου εἶμαι, μήτε τοῦ Παξιμάδη· ἐν τούτοις βλέπετε, ὁποῖα σᾶς λέγουν, ὅτι διέπραξαν. Ἄλλοτε σᾶς εἶπον τὶ συνέβησαν εἰς Ἠλείαν ἀπὸ ἕνα αἰσχρὸν Ἔπαρχον Μεγαπάνον, ὅστις ἐτυράννησεν, οὕτως εἰπεῖν, τὸν τόπον αὐτὸν, δὲν εἶναι, Κύριοι, ψεύματα, ὅλα αὐτὰ τὰ ὑποφέρομεν ἀπὸ τὴν ἀνοχήν μας. Λάβετε μέτρα, στείλατε νὰ τουφεκίσουν τὸν Μεγαπάνον διὰ νὰ δείξωμεν ἓν παράδειγμα, καθότι ἡ ἐπανάστασις ἔγεινε διὰ νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τοὺς κακούς· ἐγὼ, Κύριοι, ἤθελον εἰσέλθει καὶ εἰς τὰ ὑπουργεῖα αὐτὰ, διὰ νὰ εὕρω ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἀκούουν τὰς διαταγὰς τῶν ὑπουργῶν, καὶ οὕτως ἤθελον βάλει εἰς τὴν οἰκείαν θέσιν της τὴν Συνέλευσιν.

§130ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, μὲ τὴν αὐτὴν λύπην, μὲ τὴν ὁποίαν ἠκούσατε τὰ συμβάντα τῆς Τήνου, μὲ τὴν αὐτὴν λύπην τὰ ἤκουσα κ’ ἐγὼ. Ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐξουσία, Κύριοι, δὲν ἀνήκει μὲν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἀλλ’ ἡ Συνέλευσις ἔχει τὴν ἐποπτείαν ἐπ’ αὐτῆς καὶ δύναται ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ σπεύσῃ προλαμβάνουσα διὰ τῆς δραστηριότητός της συμφώνως μετὰ τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας εἰς πᾶν, ὅ,τι δύναται νὰ διαταράξῃ τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ τὴν ἐπανάστασιν· ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς 10ης Ὀκτωβρίου ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐξουσία ἔδειξε μεγάλην ἀνοχὴν ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐνήργησαν ἐναντίον τῆς ἐπαναστάσεως. Εἰς ὅλους τοὺς δήμους ἔγειναν μεγάλοι κλονισμοὶ, διότι ὅπου αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ κατελύθησαν καὶ τὰ ὄργανα τῆς τυραννίας, τὰ ὁποῖα κατεβασάνιζον τὸν τόπον, ἔπαυσαν νὰ ἐνεργῶσιν, ἐκεῖ διατηρεῖται πλήρης τάξις καὶ ἡσυχία, ὅπου δὲ δὲν ἔγινε τὸ τοιοῦτον, διότι εἴτε οἱ ἄνθρωποι δὲν ἐννόησαν τὸν σκοπὸν τῆς ἐπαναστάσεως, εἴτε διότι ἐφέρθησαν ἀνεκτικοὶ, ἐκεῖ πλήρης ἀταξία καὶ κατάθλιψις ἐξακολουθεῖ καὶ παραβιάσεις ἀναιδέσταται· τὰ ὄργανα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔμειναν εἰς τὰς δημοτικὰς θέσεις, προσεποιήθησαν κατ’ ἀρχὰς τὸν φιλελεύθερον, τὸν ἐπαναστάτην καὶ μετὰ ταῦτα ἕνεκεν τῆς ἀνοχῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐπέδειξαν πάλιν τοὺς ὀδόντας των ἐκείνους, μὲ τοὺς ὁποίους κατεσπάρασσον ἄλλοτε τοὺς λαούς. Κύριοι, τί νομίζετε; πῶς νομίζετε, ὅτι ἐφέρθησαν αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις; Καὶ σᾶς λέγω αἱ κατὰ καιροὺς, διότι πολλαὶ Κυβερνήσεις διεδέχθησαν ἡ μία τὴν ἄλλην. Σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ φρίξετε. Εἰς τὴν νῆσον Σίφνον ὁ λαὸς κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τῆς 10ης Ὀκτωβρίου κατέλυσε τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς καὶ ἀντικατέστησε τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον δι’ ἐκλογῆς νέας. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, πῶς νομίζετε, ὅτι ἀπεφάνθη εἰς τὴν περίστασιν ταύτην; Ὁ ὑπουργὸς ἀπεφάνθη, Κύριοι ὅτι τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὸν νόμον. Κύριοι, πῶς θέλετε νὰ θεωρήσω αὐτὰ τὰ πράγματα, ὡς ἐνεργούμενα κατὰ τὰς παραδεδεγμένας ἀρχὰς τῆς ἐπαναστάσεως ἢ ὅτι βαδίζομεν εἰς τὰ ἴχνη τοῦ παρελθόντος; διετάχθη ὅθεν ὁ νομάρχης Κυκλάδων νὰ καταλύσῃ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ὁ λαὸς ἀνέστησε καὶ νὰ φέρῃ τὸ πρῶτον καὶ πάντα ταῦτα ἐγένοντο διὰ τῶν ἐνεργειῶν καὶ ἀντενεργειῶν τοῦ Προβελεγγίου διὰ νὰ δώσουν ἰσχὺν εἰς τὸν Προβελέγγιον καὶ εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι στενώτατα ὑπηρέτησαν τὸν Ὄθωνα. Οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, Κύριοι, ἐθρασύνθησαν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε κατήντησαν εἰς τὰς ἀγυιὰς ν’ ἀπειλῶσι τοὺς ἐπαναστάτας, καὶ ν’ ἀπειλῶσι λέγοντες, ὅτι ὅσον θέλετε κάμετε, ὁ Ὄθων θὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὁ Βερνάου ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος διὰ βουλεύματος ἐξῆλθε τῶν φυλακῶν, εἶχε τὴν ἀναίδειαν νὰ εἴπῃ φανερὰ εἴς τι ἄτομον, ὅτι εἰς τὴν Συνέλευσιν ὑπάρχει τόσον τάσις ὑπὲρ τοῦ Ὄθωνος, ὥστε μόνη ἡ τόλμη λείπει ἑνὸς πληρεξουσίου διὰ νὰ προτείνῃ τὴν ἐπάνοδον τῆς πεπτωκυίας δυναστείας. Αὐτὰ τὰ ἤκουσα μὲ φρίκην, Κύριοι, ὅλα τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μετεχειρίζετο ὁ Ὄθων πρὸς κατάθλιψιν τοῦ λαοῦ πρὸς καλπονόθευσιν καὶ πρὸς μεταχείρισιν ὅλων τῶν κακοηθειῶν, ὑπάρχουσι σήμερον ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ὡς ὄργανα τῆς ἐξουσίας ἐξασκοῦντα τὰς μεγαλειτέρας καταθλίψεις κατὰ τοῦ λαοῦ (μάλιστα εὖγε). Προτείνω ν’ ἀφήσωμεν τὰ παράπονα καὶ νὰ διατάξωμεν τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ σπεύσουν νὰ λάβουν μέτρα δραστήρια κατὰ τῶν προσώπων ἐκείνων, διότι ταῦτα εἶναι τὰ ὑποθάλποντα τὴν λῃστείαν καὶ πᾶν ὅ,τι εἶναι πρόσφορον πρὸς διατάραξιν τῆς ἡσυχίας. Ὁλόκληρον τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἔλθῃ αὔριον καὶ νὰ προσκληθῇ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης σήμερον, ἂν θέλετε, νὰ ἐκδώσῃ ἐντάλματα συλλήψεως διὰ τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, καὶ νὰ πέμψῃ ἐπίτηδες ἀτμόπλοιον εἰς Τῆνον νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν.

§131ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§132ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ εἴπῃ ὁ Κύριος Βαλτινὸς, ἐὰν ἀπέσυρε τὴν ἐπερώτησίν του, διὰ τὴν ὁποίαν προσδιωρίσθη ἡ σημερινὴ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν, καὶ ἂν πρόκηται σήμερον νὰ τὴν συζητήσωμεν. Ἐὰν ὁ Κύριος Βαλτινὸς τὴν ἀπέσυρεν, ἔχω ἐγὼ νὰ προτείνω ἐπερώτησιν πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§133ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὅταν ἅπαξ ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε νὰ ἔλθῃ ὁ Ὑπουργὸς ν’ ἀπαντήσῃ, εἶναι κτῆμα τῆς Συνελεύσεως αὐτὴ ἡ πρότασις.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰδοποιήθη ἐγγράφως χθὲς νὰ ἔλθῃ σήμερον.

§135Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ δὲν τὴν γνωρίζουν τινὲς, σᾶς φέρω εἰς γνῶσιν μίαν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἴσως δὲν δὲν ἀγνοεῖτε, τὰς λεπτομερείας ὅμως τῆς ὁποίας εἶμαι εἰς θέσιν, ἐπειδὴ ἔχω ἐπάγγελμα στρατιωτικὸν, νὰ σᾶς γνωστοποιήσω. Πρό τινων ἡμερῶν, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διέταξε τὴν φυλάκισιν δύο ἀξιωματικῶν. Ποῖον τὸ αἴτιον τῆς φυλακίσεώς των, δὲν θέλω σήμερον νὰ τὸ θίξω, πρὶν ἔλθῃ ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος θὰ σᾶς εἴπῃ, διατὶ διέταξε τὴν φυλάκισιν αὐτῶν. Ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος σᾶς εἰδοποιῶ, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ δὲν ὑπήκουσαν, οὐδὲ θέλουν νὰ ὑπακούσουν εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐπιθυμῶ ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ ᾖναι παρὸν, ὅταν πρόκηται νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις αὕτη, διότι ἔχω πληροφορίας ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀνέλαβε δικαιοδοσίαν, τὴν ὁποίαν τὰ ἔργα του δὲν τοῦ ὑπαγορεύουσιν, δηλ. ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀνεμίχθη εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν Σωμάτων. Κατὰ συνέπειαν, Κύριοι, ἐπειδὴ ἡ κατάστασις τοῦ στρατοῦ ὁσημέραι προβαίνει χαλαρουμένη, ζητῶ ἐπιμόνως νὰ παρουσιασθῇ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ὁποῖον κατηγορῶ ἐπὶ ὀλιγωρίᾳ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν του, τὸν κατηγορῶ ὅτι ἕνεκα τοῦ συστήματος τῆς ἐπιεικείας, τὸ ὁποῖον δυστυχῶς μέχρι σήμερον διέπει τὰς πράξεις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἡ κατάστασις τῆς πειθαρχίας τοῦ στρατοῦ ἐντελῶς παρέλυσε. Λέγεται, Κύριοι, φημίζεται τοῦτο, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διέταξε τὴν φυλάκισιν τῶν δύω αὐτῶν ἀξιωματικῶν διὰ τὸν ἑξῆς λόγον· ὅτι τὸ 2 Πεζικὸν Τάγμα κατὰ τὴν νύκτα τῆς 13 ἢ 14 Ἀπριλίου δὲν ἐνθυμοῦμαι, ἔλαβε τὰ ὅπλα ἄνευ ἀδείας τῶν προϊσταμένων ἀρχῶν, ὅ ἐστὶ τοῦ Φρουράρχου καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ, ἀπέστειλεν ἔνοπλα ἀποσπάσματα καὶ ἐφύλαξεν οἰκίας ἰδιωτικάς. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ὁ Κ. Ὑπουργός, θὰ καταδείξω, ὅτι ἡ πρᾶξις αὕτη, ἐνεργουμένη ἐν καταστάσει ἐπαναστάσεως, εἶναι ἔγκλημα ἐσχάτης προδοσίας, εἶναι πρᾶξις προβλεπομένη ἀπὸ τοὺς στρατιωτικοὺς Ποινικοὺς Νόμους, εἶναι πρᾶξις, διὰ τὴν ὁποίαν, ἐὰν δὲν ἐπιβάλληται θάνατος, ἐπιβάλλονται δεσμὰ ἰσόβια. Ἐγὼ δὲν ἔρχομαι εἰς τὴν συζήτησιν τῶν καθέκαστα, δὲν θέλω νὰ ἔλθω εἰς τὰ καθέκαστα, διότι περιμένω νὰ ἀκούσω τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ κατὰ συνέπειαν νὰ γείνῃ ἐκτεταμένη συζήτησις περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου· μόνον προσκαλῶ τὸν Ὑπουργὸν νὰ παρουσιασθῇ ἐδῶ νὰ δώσῃ λόγον.

§136ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε, Κύριοι, ἴσως πολλοὶ ἐξ ὑμῶν, ὅτι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀθηνῶν, κατὰ πρότασιν τοῦ Δημάρχου του ἀπεφάσισε τὴν ἵδρυσιν ἀνδριάντος ἐπ’ ὀνόματι τοῦ πρώην βασιλέως Ὄθωνος κατὰ τὸ ἔτος 1858 καὶ ἐπροκάλεσε τὴν συνδρομὴν ὅλων ἐν γένει τῶν Δήμων τοῦ Κράτους. Γνωρίζετε καὶ ὅτι εἰσεπράχθησαν πολλὰ χρήματα δι’ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ἐκ μέρους τῶν Δήμων, ἴσως εἰσεπράχθησαν πολλὰ καὶ ἐκ μέρους ἄλλων ἰδιωτῶν, διότι ἕκαστος ἐφοβεῖτο καὶ ἐπροθυμοποιεῖτο εἰς τὴν τοιαύτην συνδρομήν. Ἐπίσης ὁ πρώην ἱπποστασιάρχης τοῦ πρώην βασιλέως Ὄθωνος Κολοκοτρώνης ἐσύστησεν ἐπιτροπὴν εἰσπράξασαν πολλὰ χρήματα διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἐκκλησίας τοῦ Ἁγίου Σώζοντος διὰ τὸ συμβὰν τῆς 6ης Σεπτεμβρίου 1861, εἰσεπράχθησαν λοιπὸν καὶ διὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην ἀρκετὰ χρήματα. Προτείνω νὰ διατάξητε τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ πόσα χρήματα εἰσεπράχθησαν καὶ ποῦ εὑρίσκονται, καὶ νὰ φροντίσῃ νὰ κατατεθῶσιν ἢ εἰς τὴν Τράπεζαν ἢ εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον· μέρος δὲ, ἐξ αὐτῶν τῶν χρημάτων, ἂν ᾖναι πολλά, ἢ καὶ ὅλα, ἐὰν δὲν ᾖναι πολλά, νὰ χρησιμεύσωσιν ὑπὲρ τῶν παθόντων ἐκ τοῦ ἐν Ῥόδῳ σεισμοῦ κατοίκων.

§137ΤΙΝΕΣ. Διὰ τὴν ἐθνοφυλακήν.

§138ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω ὑποβάλλει περὶ τούτου πρότασιν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Συνελεύσεως.

§139ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριοι, ἐπειδὴ ἔγεινε παρὰ δύω ἀγορευσάντων λόγος περὶ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀθηνῶν, ἀναγκάζομαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πραγματικῶς τὰ κατὰ καιροὺς ὑπουργεῖα οὐδόλως ἐφρόντισαν νὰ ὑπερασπίσωσι τὴν ἐπανάστασιν, νὰ τὴν συντρέξωσιν, ἐξ ἐναντίας μάλιστα ἓν ὑπουργεῖον εἶχεν ἀποφασίσει αὐτὸ τὸ ὡραῖον Δημοτικὸν Συμβούλιον τῶν Ἀθηνῶν νὰ τὸ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν ζωὴν, διότι ἡμεῖς τότε δὲν ἠθελήσαμεν νὰ σκεφθῶμεν πῶς νὰ κάμωμεν χαρτιὰ καὶ νὰ τὸ καταλύσωμεν, ἀλλ’ ἠθέλαμεν νὰ προφυλάξωμεν καὶ αὐτοὺς τοὺς ἀποτελοῦντας τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἀπὸ τῆς καταφορᾶς τοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ γεννηθῇ εἴτε δικαίως, εἴτε ἀδίκως. Τώρα ὅπως δήποτε δὲν ὑπάρχει δημοτικὸν συμβούλιον· ὁσαιδήποτε καὶ ἂν ἐξεδόθησαν ἢ ἐκδοθῶσι διαταγαὶ πρὸς συγκρότησιν αὐτοῦ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, αὐτὸ τὸ συμβούλιον ποτὲ δὲν θὰ τὸ ἐπιτρέψουν εἰς τὴν πρωτεύουσαν νὰ συνέλθῃ, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ καὶ δημοτικὸν συμβούλιον. Ὁ δῆμος τῶν Ἀθηναίων ἔχει πλείστας ὅσας δίκας ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων, καὶ ὅμως δὲν ἔχει δικηγόρους· διότι δυστυχῶς οἱ δικηγόροι του, οἱ πληρεξούσιοί του, διορισθέντες ὑπουργοὶ, δὲν δύνανται τοῦ λοιποῦ νὰ τὸν ὑπερασπίζωνται ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Καὶ ἄλλοτε παρεκάλεσα τὴν πρότασιν τῆς ἐπὶ τῶν ἐκλογικῶν νόμων ἐπιτροπῆς περὶ συγκροτήσεως δημοτικῶν συμβουλίων νὰ τὴν θεωρήσωμεν κατεπείγουσαν καὶ νὰ συζητηθῇ, διὰ νὰ ὑπάρξῃ μία ἀρχὴ ἐξελέγχουσα τὸν προϋπολογισμὸν, διορίζουσα δικηγόρους, καὶ ὅμως, ἂν καὶ ἐτέθη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ποτὲ δὲν θὰ ἔλθῃ ἴσως νὰ συζητηθῇ. Ἐπεθύμουν ἡ Συνέλευσις ν’ ἀπεφάσιζεν, ὥστε τῳόντι νὰ λάβῃ τέλος καὶ αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον, διότι αὐτὸ δὲν συμβαίνει, καθὼς ἤκουσα, μόνον εἰς τὸ συμβούλιον τῶν Ἀθηνῶν, πιστεύω, ὅτι συμβαίνει καὶ εἰς πολλὰ ἄλλα δημοτικὰ συμβούλια· διότι τὸ σύστημα τὸ παρελθὸν εἶχε τὴν ἀρχὴν, ὥστε ὅλας τὰς ἀρχὰς νὰ τὰς ἀποῤῥοφήσῃ ἐν ἑαυτῷ. Διὰ τοῦτο, ἐπειδὴ καὶ ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς ὑπάρχει τυπωμένη, παρακαλῶ νὰ ὁρίσῃ ἡ Συνέλευσις τὴν Παρασκευὴν ἢ τοὐλάχιστον τὴν δευτέραν πρὸς συζήτησιν αὐτῆς τῆς προτάσεως, διότι δὲν πρέπει νὰ παίζωμεν. Ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας εἶναι ἀληθὲς, ὅτι δὲν δύναται νὰ συνέλθῃ, ἀλλ’ εἰς τὰ ἄλλα μέρη ἴσως ἀναγκασθῇ νὰ συνέλθῃ (θόρυβος). Διὰ ταῦτα προτείνω, ὅπως τὴν Δευτέραν τοὐλάχιστον νὰ συζητήσωμεν αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον καὶ νὰ λάβωμεν μέτρον γενικόν.

§140ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ ἡ πρότασίς μου. «Νὰ διαταχθῇ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ· α). Πόσα χρήματα εἰσεπράχθησαν ἐκ τῶν συνδρομῶν τῶν Δήμων τοῦ Κράτους καὶ ἄλλων ἰδιωτῶν διὰ τὴν ἵδρυσιν ἀνδριάντος τοῦ πρῴην Βασιλέως Ὄθωνος καὶ εἰς ποίου χεῖρας εὑρίσκονται ταῦτα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὸ δημόσιον Ταμεῖον ἢ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. β). Πόσα χρήματα ὁμοίως εἰσεπράχθησαν διὰ τὴν ἀνέγερσιν Ναοῦ ἐπ’ ὀνόματι τοῦ ἁγίου Σώζοντος διὰ τὸ συμβὰν τῆς 6 7βρίου 1861, τὰ ὁποῖα ἐπίσης πρέπει νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὸ ταμεῖον ἢ εἰς τὴν Τράπεζαν διὰ νὰ χρησιμεύσωσι καὶ τὰ μὲν καὶ τὰ δὲ εἰς ἄλλον κοινωφελέστερον σκοπὸν, περὶ οὗ ἤθελεν ἀποφασίσει ἡ Συνέλευσις».

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ἄνευ συζητήσεως θὰ ψηφοφορήσωμεν αὐτὴν τὴν πρότασιν, ὅσοι τὴν παραδέχονται νὰ σηκωθοῦν· (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. Ἡ Συνέλευσις δὲν ἔχει ἀντίῤῥησιν, ὥστε τὴν Δευτέραν νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Κολιάτσου.

§142ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§143Α. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ Συνέλευσις γνωρίζει, ὅτι ὑπάρχει εἰς τὴν Τῆνον ἓν ἱερατικὸν κατάστημα «Ἡ Παναγία»· τὸ κατάστημα αὐτὸ διοικεῖται ἀπὸ μίαν ἐπιτροπὴν, τὴν ὁποίαν κατ’ ἔτος διώριζε πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὴν ἐπανάστασιν ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον νὰ προστεθῶσι μέλη τινὰ εἰς τὴν ἤδη διωρισμένην προηγουμένως ἐπιτροπὴν, καὶ ἐθεωρήθη ἐπίσης ἀναγκαῖον καὶ ἐπροτάθη καὶ παρεδέχθη τότε ἡ Κυβέρνησις νὰ διορίσῃ ἄλλον γραμματέα τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς, πρῶτον ἦτον ἕνας Τήνιος, κατόπιν διώρισε τὸν Κύριον Λιανοσταφίδαν. Τὰ μέλη τὰ παλαιὰ συνεργάζονται μὲ τὰ νέα, γραμματεύοντος τοῦ Λιανοσταφίδα, ὁ Ἔπαρχος παρετήρησεν, ὅτι πολλὰ χρήματα κατεσπαταλῶντο εἰς προσωπικὰς συνδρομὰς εἰς ἐλέη καὶ ἤθελε νὰ περιορίσῃ αὐτὸ τὸ εἶδος τῶν γενομένων συνδρομῶν, νὰ τὸ ἐπαναφέρῃ ἐντὸς δικαιοτέρου μέτρου· συνεκάλεσε λοιπὸν φαίνεται τὰ παλαιὰ καὶ τὰ νέα μέλη, καὶ ὅλοι ἐκ συμφώνου, καθὼς ἀναφέρει ὁ Ἔπαρχος, συνεφώνησαν περὶ μέτρων τινῶν ληπτέων, συνέπεια τῶν ὁποίων ἦτον ὁ περιορισμὸς αὐτῶν τῶν δαπανῶν. Αὐτὸ τὸ μέτρον, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἐλήφθη καὶ ἐσυμφωνήθη ἀπὸ ὅλα τὰ μέλη, καὶ τὰ παλαιὰ καὶ τὰ νέα, ἀλλὰ, καθὼς φαίνεται, καθὼς ἀναφέρουν αἱ ἐπιτόπιαι ἀρχαὶ, ἓν τῶν μελῶν, ἐὰν θέλῃ ἡ Συνέλευσις ν’ ἀκούσῃ τὸ ὄνομα, ὁ Κύριος Σιγάλας, διέδωκεν εἰς τὴν πόλιν, ὅτι προτίθεται ἡ ἐπιτροπὴ νὰ κάμῃ χρῆσιν κακὴν τῶν συνδρομῶν, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς τὸ κατάστημα, ν’ ἀδικήσῃ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐλάμβανον τὰς συνδρομὰς, καὶ τὰ διαδιδόμενα ἐξήγειραν τὴν κοινὴν ἀγανάκτησιν καὶ ἔγεινεν ἓν εἶδος στάσεως, περὶ τῆς ὁποίας πραγματεύεται τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐὰν εὐαρεστῆται ἡ Συνέλευσις θ’ ἀναγνώσω. Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον ἐξιστορεῖ ὅλα τὰ συμβάντα, αὐτὸ τὸ ἔγγραφον μόλις σήμερον τὸ ἐλάβομεν. Ἐνταῦθα ἀνέγνω ὁ ὑπουργὸς ἔκθεσιν τοῦ Ἐπάρχου Τήνου ἐξιστοροῦσαν τὰ ἐκεῖ γεγονότα, καὶ ὅτι ἐλήφθησαν τὰ δέοντα μέτρα πρὸς καταστολὴν πάσης ἐπαναλήψεως αὐτῶν.

§144ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι, ὁ νομάρχης μοὶ ἀνέφερε περὶ τοῦ πράγματος αὐτοῦ, καὶ ἔλαβε τὰ ἀκόλουθα μέτρα· διέταξε τὸν εἰσαγγελέα συνωδευμένον ἀπὸ στρατιωτικὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν ἠδύνατο νὰ διαθέσῃ ἐκεῖ, νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Τῆνον, καὶ μετέβη. Μᾶς ἀνέφερε δὲ ὁ Νομαρχεύων ἐκεῖ, ὅτι, ἐὰν ἠδύνατο ὁ Νομάρχης νὰ μεταβῇ ἐκεῖ, ἡμεῖς, ἅμα ἐλάβομεν τὰ ἔγγραφα, διετάξαμεν ἀμέσως τὸν Νομάρχην νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Τῆνον καὶ νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἀνακρίσεως καὶ νὰ δώσῃ τὴν ἀπαιτουμένην συνδρομὴν, τὸ μὲν πρὸς τήρησιν τῆς τάξεως, ἂν ἀκόμη δὲν ἐπανῆλθε, τὸ δὲ νὰ δώσῃ τὴν νενομισμένην συνδρομὴν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας εἰς τὸν εἰσαγγελέα, διὰ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του. Συνάμα μὲ τὴν παραγγελίαν τὴν ὁποίαν ἐδόσαμεν εἰς τὸν Κύριον Νομάρχην, παρεκαλέσαμεν τὴν ἑταιρίαν μας νὰ συναινέσῃ καὶ πιστεύω ὅτι δὲν θέλει τὸ ἀρνηθῆ, μὲ τὸ ἀτμόπλοιον, τὸ ὁποῖον ἀναχωρεῖ, νὰ δώσῃ τὰς ἀπαιτουμένας διαταγὰς, ὥστε τὸ ἀτμόπλοιον πρὶν ἢ φθάσῃ εἰς τὴν Σύρον νὰ λοξοδρομήσῃ ὀλίγον καὶ νὰ ἀφήσῃ εἰς τὴν Τῆνον τὸν Κύριον Νομάρχην. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων.

§145ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ποῖος εἶναι ὁ ἐκεῖ Ἔπαρχος;

§146ΛΟΝΤΟΣ. Ὁ Παπανικολάου.

§147ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ καταλληλότερος πάντων, εἰς αὐτὸν καὶ μόνον ν’ ἀναθέσῃ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τὴν ὑπόθεσιν καὶ αὐτὸς ἠξεύρει τί θὰ κάμῃ.

§148ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἐὰν δὲν ἐπέλθῃ τιμωρία, τὸ λέγω πανδήμως, θὰ κάμωμεν ὅ,τι δὲν ἐκάμαμεν ἀπ’ ἀρχῆς τῆς ἐπαναστάσεως, θὰ ζητήσωμεν τὴν δικαιοσύνην διὰ τῶν ἰδίων μας χειρῶν· ἡμεῖς ἐφέρθημεν μέχρι τοῦδε πρὸς τοὺς ἀνθρώπους τοῦ παρελθόντος μὲ τὸν εὐγενέστερον τρόπον, ἀλλ’ ὅταν πρόκηται νὰ προσβάλουν τὴν ἐπανάστασιν μὲ τόσον ἀναιδῆ τρόπον, τότε θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ ζητήσωμεν ἱκανοποίησιν διὰ τῶν ἰδίων χειρῶν μας.

§149ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Τὸ ὑπουργεῖον θὰ λάβῃ ὅλα τὰ ἔντονα μέτρα.

§150ΖΑΛΩΝΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω, Κύριοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε καὶ θέλει λάβει τὰ ἀναγκαῖα μέτρα, ὅπως ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον· ἐπειδὴ, ὡς ἠκούσατε, ἡ παλαιὰ ἐπιτροπὴ ἀνήκει ἀποκλειστικῶς εἰς τὸν Κύριον Παξιμάδην, ἐπειδὴ λέγω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἡ παλαιὰ εἶναι τὰ ὄργανα τοῦ Παξιμάδη, νομίζω, ὅτι δύναται νὰ ἐπέλθῃ μία θεραπεία, ἐὰν ἡ παλαιὰ ἐπιτροπὴ, ἥτις ἔδωκεν ἀφορμὰς εἰς τὴν λαβοῦσαν χώραν στάσιν, ἀντικατασταθῇ· διὸ προτείνω εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν νὰ κοινοποιήσῃ τὴν παῦσιν εἰς τὰ παλαιὰ μέλη αὐτῆς· ἄλλως τε εἶναι ἀδύνατον νὰ συνεργασθῶσι δύο ἀντίθετα στοιχεῖα. Κατὰ πόσον δὲ ἐξασφαλίζονται τὰ συμφέροντα τοῦ καταστήματος μὲ τὴν νέαν ἐπιτροπὴν, τοῦτο δύναμαι νὰ σᾶς τὸ βεβαιώσω, διότι σύγκειται ἐκ τῶν καλλιτέρων τῆς πρωτευούσης Τήνου, ἀνθρώπων ἀνεξαρτήτων, οἵτινες οὐδέποτε ὑπηρέτησαν τὸ πεπτωκὸς σύστημα. Προτείνω λοιπὸν, ἵνα ὁ Κύριος Νομάρχης μεταβῇ ἐκεῖ φέρων μεθ’ ἑαυτοῦ τὰς παύσεις τῶν παλαιῶν μελῶν· ἂς ὁμολογήσωμεν, Κύριοι, ὅτι ἓν ἐκ τῶν μεγάλων σφαλμάτων τῆς ἐπαναστάσεως ἦτον ἡ μεγάλη ἐπιείκεια καὶ ἡ ἀσυγχώρητος ἀνοχὴ αὐτῆς εἰς τὰ πρώτιστα ὄργανα τοῦ πεπτωκότος συστήματος, ὅσα δὲ συμβαίνουν εἴς τινα μέρη τοῦ Κράτους, καθὼς καὶ εἰς τὴν πατρίδα μου Τῆνον, ἀναμφιβόλως προέρχονται ἀπὸ τὰς ἐνεργείας αὐτῶν. Ὅθεν ἂς μὴ θαυμάζωμεν, ἐὰν συνεχῶς ἀκούωμεν τοιαύτας ταραχὰς ἐδῶ καὶ ἐκεῖ τοῦ Κράτους, καὶ ἂς σκεφθῶμεν διὰ ποίων μέσων δυνάμεθα νὰ διορθώσωμεν τὰ μεγάλα ἐκεῖνα τῆς ἐπαναστάσεως σφάλματα.

§151ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Εἰς αὐτὸ μόνον εὐχαριστεῖσαι Κύριε Πληρεξούσιε; νὰ μὴ καταδιωχθῶσι;

§152ΖΑΛΩΝΗΣ. Δυστυχῶς τὸ μέσον αὐτὸ μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι ἓν ἐξ ἐκείνων τῶν προσωρινῶν μέτων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ φέρουν προσωρινὴν θεραπείαν. Τὸ βέβαιον εἶναι, καὶ δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, Κύριοι, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν λάβῃ αὐστηρὰ μέτρα, ὅπως πολλοὶ ἐκ τῶν προλαλησάντων εἶπον, κατὰ προσώπων τινῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὴν ἀναίδειαν, Κύριοι, σήμερον μὲ τὸν μεγαλείτερον γέλωτα νὰ περιφρονοῦν καὶ Συνέλευσιν καὶ Κυβέρνησιν καὶ τὰ ἄτομα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁπωσοῦν ἠγωνίσθησαν περὶ τοῦ κινήματος, νὰ τὰ περιφρονοῦν φανερὰ, τὰ ἄτομα αὐτὰ, ἐὰν ἐντὸς ὀλίγου δὲν τεθῶσιν ὑπὸ ἐπιτήρησιν τοὐλάχιστον, ἐὰν δὲν ἀπομακρυνθῶσιν ἐκ τοῦ τόπου ἐκείνου μέχρι τῆς ἐλεύσεως τοῦ Βασιλέως, εἶναι ἀδύνατον οἱαδήποτε Κυβέρνησις μὲ τὴν μεγαλειτέραν θέλησιν νὰ φέρῃ θεραπείαν.

§153ΜΑΚΡΗΣ. Ἂς τοὺς κατασπαράξῃ τότε ὁ λαός.

§154ΖΑΛΩΝΗΣ. Προτείνω λοιπὸν, Κύριοι, εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἵνα λάβῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα καὶ ἀπομακρύνῃ τὰ ἄτομα αὐτὰ ἐκ τῆς πατρίδος· ἄλλως δύναμαι νὰ σᾶς ἐγγυηθῶ, ὅτι ἡ Τῆνος εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπανέλθῃ εἰς εἰρήνην καὶ μόνιμον τάξιν. Κύριοι, δυστυχῶς ἡ Τῆνος ὑπέστη ἐπὶ Ὄθωνος μεγάλας ζημίας· δυστυχῶς οἱ πρώην γερουσιασταὶ ἔχουν ἀρκετὴν φήμην, ἂς τὸ ὁμολογήσωμεν. Κύριοι, καὶ ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ περιβόλου ὑπῆρξαν ἄνθρωποι, οἵτινες ἀπετόλμησαν νὰ γράφουν καὶ νὰ ὑπόσχωνται εἰς τὸν Παξιμάδην ὡς διέδιδον τὰ ὄργανά του· ὑπῆρξεν ὑπουργὸς τῆς ἐπαναστάσεως, ὅστις ὑπεσχέθη καὶ ἐξετέλεσε τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ Παξιμάδου.

§155ΤΙΝΕΣ. Ποῖος εἶναι;

§156ΕΤΕΡΟΣ. Ὁ Χαραλάμπης.

§157ΖΑΛΩΝΗΣ. Καὶ μήπως νομίζετε, ὅτι ἠρκέσθη ὁ Κ. ὑπουργὸς εἰς ἁπλᾶς ὑποσχέσεις! ὄχι Κύριοι! ὁμολογῶ, ὅτι ἐν γένει μίαν καὶ μόνην ἀπαίτησιν εἶχον ἢ δύο τοὐλάχιστον συστάσεις ἔκαμον εἰς τὸν ὑπουργόν. Δύο ἄτομα ἐσυστήθησαν τοῦ συστήματος, καὶ τὰ ἄτομα αὐτὰ, τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς, οἵτινες, ὡς ἀρχαῖοι ὑπάλληλοι, ἐσυστήθησαν ἀπὸ ὅλους τοὺς Πληρεξουσίους, ὁ Κ. ὑπουργὸς τῆς οἰκονομίας ἐτόλμησε νὰ παύσῃ καὶ νὰ φέρῃ τὰ τυφλὰ ὄργανα τοῦ Παξιμάδη εἰς τὴν Τῆνον. Λοιπὸν μὴν ἀπορῆτε, Κύριοι! μὴ ζητῆτε νὰ φέρετε θεραπείαν, ἐὰν δὲν ἀπομακρυνθῶσι τὰ ἄτομα αὐτὰ καὶ δὲν ληφθῶσι τὰ ἀναγκαῖα μέτρα, διότι, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπανέλθῃ ἡ τάξις. Προτείνω λοιπὸν, ἵνα πρῶτον ὁ Κ. Νομάρχης φέρῃ τὴν παῦσιν τῆς παλαιᾶς ἐπιτροπῆς· δεύτερον ἡ Κυβέρνησις, περὶ τῆς ὁποίας ἔχω ὅλην τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἔλαβε καὶ θὰ λάβῃ ὅλα τὰ ἀναγκαῖα μέτρα, νὰ ἀπομακρύνῃ αὐτοὺς ἐκ τοῦ τόπου ἐκείνου, ἄλλως οὐδεμίαν ἐγγύησιν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν περὶ τῆς ἡσυχίας τῆς Τήνου.

§158ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, ἠξεύρετε βέβαια ὅλα τὰ ὑποκείμενα, τὰ ὁποῖα συνετέλεσαν εἰς τὴν κακὴν αὐτὴν κατάστασιν τῆς Τήνου· ἀλλὰ πόσον παράξενον θὰ σᾶς φανῇ νὰ ἀκούσητε, ὅτι μεταξὺ τῶν ὀργάνων αὐτῶν ὑπάρχει καὶ εἷς κληρικός — ὁ Σταματιάδης, τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις πρότερον ἦτο ἓν τῶν ὀργάνων τοῦ Ὄθωνος, ὅπερ ἀπὸ τοῦ ἄμβωνος ἐκήρυττε κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως καὶ ὑπὲρ τοῦ Ὄθωνος, καὶ ἐθεώρει ἀποβλήτους καὶ τῆς ἐκκλησίας αὐτῆς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξηγείροντο κατὰ τοῦ Ὄθωνος, διότι κατὰ τὸ θεῖον δίκαιον ἡ δύναμις τοῦ Ὄθωνος ἐξεπορεύετο ἄνωθεν καὶ πᾶς ὁ κατ’ αὐτῆς ἀντιστρατευόμενος ἦτο καὶ ἀντίθεος· καὶ δὲν εἶναι μόνον αὐτὸς, πληροφοροῦμαι, ὅτι ὁ ἀρχιστράτηγος τοῦ Ὄθωνος ὁ ἄθλιος ἐκεῖνος κληρικός, ὁ ἡγούμενος ἐκεῖνος, ὅστις εἶχε τὴν ἀναίδειαν νὰ ἐκστρατεύσῃ κατὰ τῆς Ναυπλιακῆς ἐπαναστάσεως, μένει εἰς Πειραιᾶ περιδιαβάζων καὶ ἐνεργῶν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ἡγουμενικὴν θέσιν του, ὁ ἡγούμενος Καρύδης, λέγω, ἐνεργεῖ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν μονήν, τὴν ὁποίαν εἶχε κατάλυμα ἐαρινὸν ὅλων τῶν Ὀθωνιστῶν, ἵνα ἐντρυφῶσι καὶ αἰσχρουργῶσιν ἐντὸς αὐτῆς. Κύριοι, καὶ ἐναντίον τῶν ἀποστολικῶν κανόνων εἶναι τοῦτο, διότι ὁ κληρικὸς, ὁ ἀποδυόμενος εἰς τὸν αἱματηρὸν ἀγῶνα τὸν ἀδελφικὸν, παύει κατὰ τοὺς κανόνας νὰ ᾖναι κληρικός. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι, νὰ διαταχθῇ ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐκκλησιαστικῶν νὰ ἀναφέρῃ ἀμέσως εἰς τὴν Σύνοδον, ἵνα αὕτη λάβῃ τὰ δραστηριώτερα μέτρα κατ’ αὐτοῦ.

§159ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§160ΑΛΛΟΙ. Διατί;

§161ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Διὰ τὴν κακοήθειάν του, τοῦ νὰ ἐκστρατεύσῃ κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ Ναυπλίου καὶ τὴν ἔτι μεγαλητέραν κακοήθειαν, τοῦ νὰ ἀποδυθῇ εἰς ἀδελφοκτόνον ἀγῶνα καί τοι κληρικός.

§162ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§163ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Κύριοι, αὐτὰ τὰ ἴδια καί ἔτι πλείονα ἔγειναν καὶ εἰς τὴν Ἄνδρον· ἄνθρωποι τοῦ πεπτωκότος συστήματος κατέλυσαν τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς· τὸν εἰρηνοδίκην ἐξύλισαν καὶ τὸν ἀστυνόμον, καὶ ὅμως, ἀφοῦ καταδιώχθησαν οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, ἐνηργήθησαν ἀνακρίσεις, οὐδὲν ἔγεινε, καὶ τὸ περισσότερον πρὸς ἱκανοποίησίν των ἐπαύθη ὁ εἰρηνοδίκης οὗτος καὶ εἶναι ἤδη πεπαυμένος μέχρι σήμερον, διότι ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του. Αὐτὰ φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Συνελεύσεως, διὰ νὰ γνωρίσῃ τὴν κατάστασιν τῶν ἐπαρχιῶν, τὰ τοιαῦτα δὲ γίνονται, διότι ποτὲ τοιοῦτοι ἄνθρωποι δὲν καταδιώκονται, ἀφοῦ ἔγειναν τόσαι ἀνακρίσεις καὶ ἀπεδείχθησαν ἔνοχοι· καὶ πιστεύω, ἄν ἡ ἐξουσία δὲν καταδιώκῃ τοὺς τοιούτους, ἔτι πλείονα νὰ γείνουν.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Παπαγεωργίου ἔχει μίαν ἄλλην ἐπερώτησιν.

§165ΔΡΟΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις παρακαλῶ νὰ εἴπω.

§166ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἰδού, Κύριοι, ἡ πρότασις «προτείνω νὰ διαταχθῇ ὁ ὑπουργὸς νὰ προσκαλέσῃ τὴν Ἱερὰν Σύνοδον νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἀνακρίσεως τῆς παρελθούσης διαγωγῆς τοῦ Καρύδη καὶ ἄν εὕρῃ αὐτὴν μὴ συνάδουσαν μὲ τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς κανόνας νὰ καθαιρέσῃ αὐτόν».

§167ΔΡΟΣΟΣ. Καθὼς ἠκούσατε, Κύριοι, μεταξὺ τῶν δύο ἐπιτροπῶν τοῦ καταστήματος ὑπῆρχεν ἔρις καὶ ἀντιπολίτευσις ἐξ ἀρχῆς· διὰ τὰ μέτρα τὰ οἰκονομικὰ, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ληφθῶσι, διέβαλον τὴν νέαν, ὅτι αὐτὴ ἤθελε νὰ καταργήσῃ τὰ ἐλέη· ἡ φήμη αὕτη, καθὼς ἦτο ἑπόμενον, ἤγειρε παράπονα· ἐνῷ ὑπῆρχον αὐτὰ τὰ παράπονα ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔμελλον νὰ στερηθῶσι τῶν ἐλεῶν, διεδόθη μία ἄλλη φήμη, περὶ τῆς ὁποίας δὲν ἐγένετο λόγος εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἐπάρχου. Εἰς τὸ κατάστημα ἔλαβε χώραν ἔρις μεταξὺ τοῦ γραμματέως Διανοσταφίδα καὶ ἑνὸς τῶν μελῶν τῆς πρώτης ἐπιτροπῆς· εἰς τὴν πόλιν διέδωκαν, ὅτι ὁ γραμματεὺς τῆς ἐπιτροπῆς ἐφόνευσε τὸ μέλος αὐτὸ τῆς ἐπιτροπῆς· ὑπῆρχε λοιπὸν ἡ πρώτη δυσαρέσκεια, προσετέθη καὶ αὐτὴ ἡ φήμη, καὶ ἠγέρθησαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐπιθυμίαν νὰ γείνῃ μία ταραχὴ, ἐκίνησαν ἀνθρώπους πολλοὺς, οἱ ὁποῖοι ὑπῆγον νὰ συλλάβωσι τὸν φονέα τοῦ μέλους τῆς ἐπιτροπῆς· ὁ φονεὺς ἔτυχε νὰ ᾖναι εἰς τὸ κατάστημα τοῦ ἐπαρχείου εἰσῆλθον, δὲν τὸν εὗρον, προσέβαλον τὴν γυναῖκά του, μετὰ ταῦτα τὸν εὗρον, τὸν ἐφυλάκισαν, καὶ ἔπειτα τὸν ἀπέλυσαν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν, ἡ ἀποστολὴ τοῦ εἰσαγγελέως καὶ τοῦ νομάρχου, εἶναι ἀρκετὰ διὰ νὰ ἐπαναφέρουν τὴν τάξιν, εἶναι δὲ τῳόντι καλὸν νὰ ληφθοῦν καὶ μέτρα περὶ τῆς ἐπιτροπῆς, διότι, ὅπως εἶναι ἤδη, δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνυπάρξῃ.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ζαλώνης ἔχει πρότασιν.

§169ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Θὰ εἴπω δύω λέξεις ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις εἶναι τοιαύτη «προτείνω τὴν ἀπομάκρυνσιν ἐκ Τήνου τῶν πρώην γερουσιαστῶν Προβελεγγίου καὶ Παξιμάδη καὶ τὴν παῦσιν τῶν παλαιῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας· τὴν παῦσιν δὲ ταύτην νὰ μεταφέρῃ ἐκεῖ ὁ ἐπὶ τούτῳ ἀποσταλησόμενος νομάρχης Κυκλάδων.»

§171ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριοι, διὰ τῆς προτάσεως ταύτης δὲν ζητεῖται ἄλλο παρὰ τῆς Συνελεύσεως, παρὰ νὰ καταντήσῃ ἡ Συνέλευσις μία ἐκτελεστικὴ ἐξουσία· ζητεῖται ἀπομάκρυνσις ἀνθρώπων— ἀπομάκρυνσις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱοιδήποτε καὶ ἂν ὦσι, θέλει ἐνεργηθῇ, ἐὰν πραγματικῶς οἱ ἄνθρωποι οὗτοι ᾖναι ἔνοχοι, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ἀπαιτήσωμεν καί τι περισσότερον, τὴν τιμωρίαν τῶν ἐνόχων. Ἐπίσης ζητεῖται ἡ παῦσις τῶν παλαιῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ναοῦ. Εἶμαι σύμφωνος ὡς πρὸς τὴν αἴτησιν ταύτην, ἀλλὰ ποτὲ δὲν πρέπει νὰ τὴν κάμῃ μία Συνέλευσις· ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ εἰπῇ μόνον εἰς τὸν ὑπουργὸν «ἐκτέλεσον τὸ καθῆκόν σου, ἀλλ’ ἐκτέλεσον αὐτὸ ἐπαναστατικῶς.» Δὲν πρέπει ὅμως νὰ ἔρχεται ἕνας εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ νὰ λέγῃ «παῦσον τὸν Κώστα καὶ τὸν Γιάννη.» Ἐπειδὴ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὴν πρότασιν αὐτὴν, εἶναι τοῦ παλαιοῦ συστήματος, καὶ δύνανται νὰ ταράξωσι τὸν τόπον, πρέπει νὰ παυθῶσι, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τοῦτο εἰς τὸ ὑπουργεῖον· αὔριον, ἂν θέλετε, φέρετε κατηγορητήριον κατὰ τοῦ ὑπουργείου ὅτι δὲν ἐνήργησεν ἐπαναστατικῶς, διότι τὸ νὰ εἴπῃ ἡ Συνέλευσις «πάρε σὺ, Κύριε Νομάρχα, τὰς παύσεις τοῦ δεῖνα καὶ δεῖνα εἶναι τὸ αὐτὸ ὡς νὰ τοὺς παύσῃ ἡ Συνέλευσις καὶ δὲν πρέπει νὰ καταβῶμεν τόσον πολύ. Ἐπίσης δὲν πρέπει νὰ καταβῶμεν τόσον πολὺ νὰ καθαιρέσωμεν τὸν ἄθλιον ἐκεῖνον κληρικὸν, ὅστις ἦρε τὰ ὅπλα κατὰ τὸν ἀδελφῶν του· πρέπει καὶ πάλιν νὰ συστήσωμεν εἰς τὸν ὑπουργὸν νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις κατὰ τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου κατηγορουμένου.

§172ΤΙΝΕΣ. Ἀνακρίσεις; εἶναι πασίδηλον ὅ,τι ἔπραξε, τὸ ἀνέφερεν ὁ Θεοχάρης.

§173ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἶναι πασίδηλον, ἀλλ’ ἂς τὸ ἀποφασίσῃ ἡ ἀνάκρισις, ἡ Κυβέρνησις, ὄχι ἡ Συνέλευσις· πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ ἀξιοπρέπειαν, δὲν πρέπει νὰ παραβιάζωμεν τὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου, ὅτι κἀνεὶς νὰ μὴ δικάζεται ἀδικαιολόγητος, ἂς ἀπολογηθῇ καὶ ἂς τιμωρηθῇ κατὰ τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς Κανόνας. Ὅθεν, Κύριοι, εἰς τοῦτο περιορίζω τὴν πρότασιν, νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν «ἐνέργησον ἐπαναστατικῶς.»

§174ΖΑΛΩΝΗΣ. Κύριοι, τὸ κατάστημα τῆς Εὐαγγελιστρίας ἔχει ἕνα κανονισμὸν ὅλως διόλου ἰδιαίτερον· αὐτὸς δὲν ἐπιτρέπει εἰς τὸν Κ. Ὑπουργὸν νὰ παύσῃ τοὺς παλαιοὺς ἐπιτρόπους, καθόσον ἡ προθεσμία, ἡ παρὰ τοῦ κανονισμοῦ ὡρισμένη, δὲν παρῆλθε· πρέπει λοιπὸν μόνον ἡ κυρίαρχος Συνέλευσις νὰ δώσῃ τὴν ἐντολὴν εἰς τὸν ὑπουργὸν, ὅπως ἐνεργήσῃ τοῦτο. Ἰδοὺ, Κύριοι, διὰ ποῖον λόγον ἔκαμα τὴν πρότασιν, καὶ ἐπιμένω εἰς τὴν παραδοχήν της.

§175ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§176ΖΑΛΩΝΗΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον μέρος τῆς προτάσεως, τοὐτέστι νὰ ἀπομακρυνθῶσιν ἐκ τοῦ τόπου οἱ ΚΚ. Γερουσιασταὶ, συμφωνῶ πληρέστατα, ὅτι, ἐὰν πραγματικῶς ἡ ἀνάκρισις ἀποδείξῃ ἁπλᾶς μόνον ὑπονοίας, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἔνοχοι εἰς τὰ διατρέξαντα, νομίζω ὅτι εἶναι καθῆκον ἱερὸν τῆς Συνελεύσεως νὰ ἀπομακρύνῃ αὐτοὺς ἀπὸ τὸν τόπον, καὶ ἐπιμένω εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν αὐτῶν.

§177ΚΑΦΕΝΤΖΟΓΛΟΥΣ. Διοικητικῶς.

§178ΖΑΛΩΝΗΣ. Ἐπιμένω εἰς τὴν πρότασίν μου μὲ τὴν προσθήκην ὅτι, ἐὰν ἡ ἀνάκρισις ἀνακαλύψῃ, ὡς εἶπον ἁπλᾶς μόνον ὑπονοίας εἰς τὰ πρόσωπα αὐτὰ, νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον διὰ τὸ συμφέρον τῆς τάξεως νὰ ἀπομακρυνθῶσιν, ἐννοεῖται δὲ οἴκοθεν ὅτι ἐν περιπτώσει ἐνοχῆς οἱ νόμοι θέλουν ἐφαρμοσθῆ πληρέστατα.

§179ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Κύριοι, προσέξατε εἰς τὰ ἀντικείμενα αὐτὰ, μήπως εὑρεθῶμεν εἰς θέσιν νὰ μετανοήσωμεν. Τί παρουσιάζεται, Κύριοι; ἦλθον οἱ πληρεξούσιοι, οἱ συνάδελφοί μας, καὶ μᾶς εἶπον τί ἠκολούθησεν εἰς τὴν Τῆνον. Βλέπετε ὅτι ἠκολούθησε μία στάσις, ἐξετάσατε τὰ ἀντικείμενα καὶ νὰ πράξητε ὅ,τι εἶναι δίκαιον· ἡ συζήτησις αὕτη ἔφερε διάφορα πράγματα· μὴ φέρωμεν ἀποφάσεις εἰς τὰ τοιαῦτα ταχέως, διότι θὰ φέρωμεν δυσαρέστους συνεπείας. Τὰ πράγματα ἂς ἐξετάσωμεν, Κύριοι, καὶ ἠμποροῦμεν.......

§180ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν θὰ τὰ ἐξετάσωμεν αὐτὰ, προτείνω νὰ ἀκυρωθῇ τὸ καταστατικὸν καὶ νὰ ἐπικυρωθῇ ἕτερον.

§181ΖΑΛΩΝΗΣ. Ἔκαμε στάσιν αὐτὴ ἡ ἐπιτροπή.

§182ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ καταδικάσωμεν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους (θόρυβος).

§183ΒΑΣΟΣ. Ὑπάρχει, Κύριοι, τρόπος τοῦ παριστάνειν τὰ μεγαλείτερα πράγματα, τὰ πλέον κολοσσαῖα, ὡς ἁπλούστατα, ὡς γεγονότα τυχαῖα, ὡς πράγματα μὴ λόγου ἄξια. Δὲν ἠμπορεῖτε, Κύριοι, νὰ μὴ παραδεχθῆτε, ὅτι ὁ τρόπος αὐτὸς τοῦ παριστάνειν τὰ πράγματα εἰς τὴν οὐσίαν ἔχει μεγάλην σχέσιν· ὁ προλαλήσας ἔντιμος φίλος μου Βιλαέτης εἶπε, τί ἁπλούστερον πρᾶγμα εἶναι ἠπείθησαν.

§184ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Δὲν εἶπα οὕτω.

§185ΒΑΣΣΟΣ. Ἐδὼ ὑπάρχει κανονισμὸς, ὅστις ὁρίζει τίνι τρόπῳ πρέπει νὰ πολιτεύηται τὸ κατάστημα αὐτό, καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω τὶ ἔγεινεν· ἐσηκώθησαν μερικοὶ ἄνθρωποι, εἶπον κάτω ὁ βασιλεὺς, ἔφυγεν ὁ βασιλεὺς, τὶ μὲ αὐτό; Ἐγὼ, Κύριοι, ἔλαβον τὸν λόγον οὐχὶ τόσον πολὺ ἐκ τῆς προθυμίας τοῦ νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς τῆς Τήνου, ἀλλ’ ἔδραξα τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν διὰ νά εἴπω, ὅτι πρέπει ὅλοι ὁμοῦ νὰ πιάσωμεν τὴν ἐπανάστασιν ἀπὸ τὰ μαλλιὰ καὶ νὰ τὴν βγάλωμεν ἀπὸ τὸν βοῦρκον. Εἶναι ὥρα, Κύριοι, δὲν εὑρίσκω τόσον μεγάλον κίνδυνον εἰς τὰ συμβάντα τῆς Τήνου, ἀλλ’ εἶναι μόνον αὐτά; Ἂν ἔχουν δίκαιον οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Τήνου νὰ ζητοῦν ν’ ἀποδιωχθῶσιν ἐκεῖνοι, οἵτινες διαταράττουν τὴν δημοσίαν τάξιν, τὸ κακὸν πρέπει νὰ περιορισθῇ μόνον ἐντὸς τῆς Τήνου; Δὲν ἀνοίγετε τοὺς ὀφθαλμούς σας διὰ νὰ ἰδῆτε εἰς τὴν πρωτεύουσαν τὶ γίνεται; Σπεῖραι ἀνθρώπων, 300 ζῶσαι ἐφημερίδες ὑπάρχουσιν, αἱ ὁποῖαι δίδουσι χιλίας πεντακοσίας φήμας, καὶ μολαταῦτα ἡ ἀνεκτικότης τῆς ἐπαναστάσεως, ὁ φόβος τοῦ ἀδελφικοῦ αἵματος, ἀφίνουσι πάντα ταῦτα. Ἡ ἐπανάστασις ἐπέτυχεν, ἀλλὰ συγχρόνως μετὰ τὰς ἐπαναστάσεις μεταβάλλονται καὶ τὰ ἤθη, ἀλλ’ ὅταν τοῦτο δὲν ἔγεινε, δὲν δύνανται νὰ προέλθωσι καρποὶ μεγάλοι.

§186ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ὅλο λόγια.

§187ΒΑΣΣΟΣ. Ἤκουσα, Κύριοι, ἕνα πληρεξούσιον αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ μὲ λέγῃ «ὅλο μὲ τὰ λόγια νὰ λέγωμεν·» ἔχει πολὺ δίκαιον, διότι περιοριζόμεθα μόνον εἰς λόγους καὶ τὰ ἔκτακτα μέτρα τὰ ἀφήσαμεν· ὅτε ἐπροτάθησαν, οἱ νομιμόφρονες τῆς Συνελεύσεως ἔφριξαν· «μὴ τοιαῦτα μέσα, σεβασθῆτε τοὺς νόμους,» μᾶς ἔλεγον «ἰδοὺ ὑπάρχει ἡ ποινικὴ δικονομία· ὁ νόμος λέγει τοῦτο, ὁ νόμος δὲν μὲ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ πράξω τοῦτο·» ἀλλ’ ὁ νόμος τῆς ἐπαναστάσεως ὅλα τὰ δικαιώματα τὰ δίδει. Ὑπῆρξε, Κύριοι, εἰς αὐτὴν τὴν ἐπανάστασιν εἷς κακὸς δαίμων, ὁ ὁποῖος ἐκρύφθη εἰς τὰς πρώτας ὁρμάς της, διότι ἡ φορὰ τῆς ἐπαναστάσεως ἠδύνατο νὰ τὸν καταστρέψῃ. Κρύφα ὅμως καὶ βαθμηδὸν ἐγείρεται καὶ ὁ θεὸς νὰ μὲ ψεύσῃ ὅτι, ἂν αὐτὴ ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων διαρκέσῃ οὐχὶ πολὺν καιρὸν, ὀλίγους μῆνας, ἀπολώλαμεν· τὸ λέγω μετὰ μεγίστης πεποιθήσεως, εὔχομαι νὰ λανθασθῶ. Κύριοι, τὶ ἔγειναν τὰ Βερναϊκά; Εἶπον, ὅτι εἶναι ἀθῶοι, ἐζητήσατε τὴν δικογραφίαν ἀπὸ τοὺς ὑπουργούς; Οἱ ὑπουργοὶ τὴν ἐκράτησαν, δὲν τὴν ἔφερον. Λέγομεν εἰς τοὺς ὑπουργοὺς ἀπὸ τοῦ βήματος, πολιτευθῆτε πολιτικῶς, πολιτευθῆτε ἐπαναστατικῶς, ἐκπληρώσατε τοὺς νόμους καὶ δὲν τοὺς ἐκπληροῦν. Ἀλλὰ, Κύριοι, ποῦ πρέπει νὰ ἀποδώσωμεν τὰ σφάλματα αὐτὰ καὶ τὴν στρεβλὴν πορείαν; Εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς, ἡμεῖς πταίομεν, ἡμεῖς, ἡ ἐπαναστατικὴ Συνέλευσις, ἔπρεπε νὰ ἤμεθα δικαιότατοι. Ἀλλ’ ἐν τούτοις, Κύριοι, δὲν κάμνομεν τίποτε, κατεστήσαμεν τὴν αἴθουσαν ταύτην παλαίστραν προσωπικῶν διαπληκτισμῶν, πεδίον, εἰς ὃ μαχόμεθα τίς νὰ νικήσῃ καὶ ν’ ἁρπάσῃ ὡς νικητὴς τὴν ἐξουσίαν, καὶ ἐγὼ εἶμαι ἔνοχος τούτου, ὄχι διὰ τὸν ἑαυτόν μου, ἀλλὰ διὰ τοὺς φίλους μου, δὲν θέλω νὰ λάβητε ὑμεῖς τὴν ἐξουσίαν. Δὲν λέγω, Κύριοι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχωσι κόμματα ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως, κόμματα ἀρχῶν, τὸ ἐννοῶ, οὐχὶ προσωπικῶν διαιρέσεων, καὶ ἐνίοτε, Κύριοι, φθάνομεν νὰ φατριάζωμεν καὶ ἐπὶ τῶν συμφερόντων αὐτῶν τῆς πατρίδος. Ἐπαναλαμβάνω, Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω οὐχὶ νὰ ἐνδώσωμεν εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν πληρεξουσίων τῆς Τήνου διὰ τὰ γεγονότα αὐτὰ, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν δικαιοσύνην μας. Ποῦ εἶναι, Κύριοι, οἱ Ὑπουργοὶ τοῦ αἵματος; ποῖος τούτους ἔκρινε; ποῦ εἶναι τόσαι καὶ τόσαι πράξεις, τὰς ὁποίας ὠφείλαμεν νὰ καταδικάσωμεν; λέγω, Κύριοι, πάλιν νὰ πολιτευθῶμεν ἐπαναστατικῶς.

§188ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα.

§189ΒΑΣΟΣ. Νὰ τὸ κάμωμεν, Κύριοι, ὄχι νὰ τὸ λέγωμεν. Δὲν λέγω, Κύριοι, ὅτι μία ἐπανάστασις πρέπει νὰ ὁρμᾷ πολὺ, διότι δύναται νὰ πράξῃ ἐγκλήματα, δὲν πρέπει ὅμως καὶ νὰ χωλαίνῃ. Προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ παραδεχθῇ τὴν πρότασιν τῶν πληρεξουσίων τῆς Τήνου, καὶ νὰ τὴν ἐπεκτείνῃ ἐφ’ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν· ὅσοι γνωρίζουν ἀνθρώπους ὀθωνιστὰς, ὁπουδήποτε καὶ ἂν εὑρίσκωνται νὰ τοὺς καταγγείλλουν, νὰ τοὺς κρεμάσωμεν. (χειροκροτήματα)

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κ. Ζαλώνη εἶναι ἡ ἑξῆς· «προτείνω ὁ Κ. Νομάρχης ἀπερχόμενος εἰς Τῆνον νὰ φέρῃ μεθ’ ἑαυτοῦ τὰς παύσεις τῶν μελῶν τῆς παλαιᾶς ἐπιτροπῆς.» Τοῦ Κ. Σαριπόλου εἶναι ἡ ἑξῆς· «μετὰ τὰς δοθείσας ἐξηγήσεις ὑπὸ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ ἡ Συνέλευσις συνιστᾷ αὐτῷ, ἵνα λάβῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς ἡσυχίας ἐν Τήνῳ καὶ μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.»

§191ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Κύριε Σαρίπολε, ταράττονται 40,000 ἄνθρωποι καὶ δὲν ἔχεις δικαίωμα νὰ ἐπεμβαίνῃς εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, θέλω νὰ ὑπερισχύσῃ ὁ νόμος.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ζαλώνης προσέθηκε τὰ ἑξῆς. «Προτείνω τὴν ἀπομάκρυνσιν ἐκ Τήνου τῶν πρώην γερουσιαστῶν Παξιμάδη καὶ Προβελεγγίου μέχρι τῆς ἐλεύσεως τοῦ Βασιλέως, ἂν ἡ ἀνάκρισις ἀποδείξῃ αὐτοὺς ἐνόχους.

§193ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, μὴ θελήσητε νὰ ὁμοιάσητε ἀνθρώπῳ, ὅστις ἐν τῇ ὁρμῇ τοῦ πάθους του καὶ ὑπὸ τὴν ἔμπνευσιν τούτου, χωρὶς ποσῶς νὰ σταθμίσῃ, καὶ ἐσκεμμένως τὰς συνεπείας τῆς βουλῆς του νὰ ὑπολογίσῃ, ἐκφέρει τὴν ἀπόφασίν του, ἀπόφασιν ἀντιβαίνουσαν εἰς τὸν ὀρθὸν λόγον. Μὴ δι’ ἀγάπην τῆς πατρίδος σπεύδετε! τὰ μέτρα, ἅπερ προτείνονται ὑμῖν ὑπὸ τῶν προαγορευσάντων, προσκόπτουσιν εἴς τε τὸ δίκαιον καὶ πάντας τοὺς κειμένους τῆς πολιτείας νόμους. Ν’ ἀπομακρυνθῶσι τῆς πατρίδος των Ἕλληνες πολῖται, καὶ τοῦτο ἄνευ ἀνακρίσεως, ἄνευ ἀποφάσεως δικαστικῆς! Κἂν ὑποθέσω, ὅτι καλῇ τῇ πίστει οἱ ἐξοστρακίζοντες αὐτοὺς πράττουσι τοῦτο, καὶ οὐχὶ ἀγόμενοι ὑπὸ πάθους καὶ συμφέροντος, πάλιν μετὰ θάῤῥους ἀποκαλῶ τὸ μέτρον τοῦτο ἀπαίσιον!.... Κατὰ τὴν ἡμετέραν νομοθεσίαν καὶ ὁ ἔσχατος τῶν κακούργων, ὁ τὴν μιαρωτάτην διαπραξάμενος πρᾶξιν καὶ ἐπ’ αὐτοφώρῳ συλληφθεὶς, ἂν τύχῃ Ἕλλην, δὲν ἐξοστρακίζεται (ποδοκροτήματά τινα). Ἡ Συνέλευσις αὕτη τοὺς κειμένους νόμους δὲν κατήργησεν, ἄρα οἱ νόμοι οὗτοι ὑπάρχουσιν· ἐφόσον δ’ ὑπάρχουσιν, ἡμεῖς πρῶτοι ὀφείλομεν νὰ σεβώμεθα αὐτούς. (θόρυβος μέγας) Ἔχω Κύριοι, τὴν τόλμην νὰ προασπίσω τῶν νόμων.

§194ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ὑπερασπίζεσαι τὸν Ὄθωνα· εἶσαι Ὀθωνιστής. (θόρυβος)

§195ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τρίτην ἤδη φορὰν ἐν τῇ Συνελεύσει ταύτῃ μοὶ ῥίπτεται ὡς ὕβρις ὅτι εἰμὶ πληρεξούσιος τοῦ Ὄθωνος. Παρακαλῶ λοιπὸν ὑμᾶς ἐν ὀνόματι τῆς τιμῆς ὑμῶν ὅλων καὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν συναδέλφων σας νὰ μ’ ἀκούσητε. Ἀναγκάζομαι ὑπὸ τοῦ ἀπαισίως διακόψαντός με νὰ μεταστρέψω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τούτου ζητήματος. Ἐπικαλοῦμαι, Κύριοι ἐπὶ πέντε μόνον λεπτὰ τὴν προσοχήν σας· θέλετε δὲ ἰδεῖ ἂν ὁ πληρεξούσιος, ὁ ἀπὸ τριῶν ἐκλογικῶν περιφερειῶν ἐκλεχθεὶς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, ὁ ἀπὸ τῆς μοναδικῆς, καὶ, συγχωρήσατέ μοι νὰ τὸ εἴπω, διότι ἐπ’ αὐτῇ σεμνύνομαι, ἐξόχου ἐκλογῆς τοῦ Ἐθνικοῦ τῆς Ἑλλάδος Πανεπιστημίου ἐν τῇ Συνελεύσει ταύτῃ Πληρεξούσιος, ᾖναι καὶ ἄξιος τηλικαύτης τιμῆς. Τρίτην φορὰν, ναὶ, ἀκούω τὴν λέξιν ταύτην, ὅτι εἰμὶ πληρεξούσιος τοῦ Ὄθωνος, δὶς περιεφρόνησα τοῦ ἀκούσματος τούτου, δὲν θέλω ὅμως τὸ ἀφήσει ἄνευ ἀπαντήσεως νὰ παρέλθῃ καὶ σήμερον. Τὴν 8 Φεβρουαρίου εἷς πληρεξούσιος ἐξετόξευσεν αὐτὴν μετ’ ἄλλων πικρῶν αἰτιάσεων· ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἡμέρα ἐκείνη ἦν ἡμέρα ὠδίνων διὰ τὴν πατρίδα, ἔκρινα πατριωτισμοῦ καθῆκον νὰ σιωπήσω, καὶ ἐσιώπησα. Εἶπεν ὡσαύτως ὁ πληρεξούσιος ἐκεῖνος, ὅτι τὴν ἡμέραν τῆς 11 Ὀκτωβρίου ἐγὼ ἐξεβίαζα τὸν διορισμόν μου ὡς καθηγητοῦ—τοῦτο ψευδέστατον, διότι ἐκβιάζουσι τοὺς διορισμούς των οἱ μὴ ὄντες ἄξιοι αὐτῶν, οὐχὶ δέ ποτε οἱ παρακαλούμενοι. Ἄλλως τε τὸ ψεῦδος ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τοῦ ὅτι μόλις τὴν 20 Ὀκτωβρίου, ἤτοι τὴν δεκάτην ἀπὸ τῆς ἐπαναστάσεως ἡμέραν, ὑπεγράφη τὸ τοῦ διορισμοῦ μου θέσπισμα, καὶ τὴν 22 ἔδωκα τὸν τῆς ὑπηρεσίας ὅρκον. Ἓν δὲ σχέδιον περὶ διαῤῥυθμίσεως ἑδρῶν τινων τοῦ Πανεπιστημίου κατ’ ἐντολὴν τοῦ Κ. Βούλγαρη συνέταξα καὶ πρὸς αὐτὸν παρέδωκα· ἀλλά, πόσα σχέδια μοὶ ἐζήτησε τότε ὁ Κ. Βούλγαρης, καὶ πόσα ἐγὼ αὐτὸς τῷ ὑπέβαλα! νυχθημερὸν παρ’ αὐτῷ κατ’ ἐντολὴν αὐτοῦ ὑπὲρ τῆς ἐπαναστάσεως εἰργαζόμην· εἰς ὅ,τι αἱ μικραί μου δυνάμεις μοὶ ἐπέτρεψαν, ἐχρησίμευσα. Ἀληθῶς ὅμως τὴν 12 Ὀκτωβρίου, ἀφοῦ διεκινδύνευσα τὴν ζωήν μου, ὅπως σώσω τὸν Εὐστ. Σίμον, μὴ γίνῃ θῦμα τῆς ὀργῆς τοῦ πλήθους, συγκινδυνεύοντός μοι τοῦ Κ. Νικ. Α. Μαυροκορδάτου, ἀφοῦ προσεπάθησα νὰ σώσω τῆς διαρπαγῆς τὸ κατάστημα τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας, προσῆλθον εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐκεῖ ἔλαβα ἕνα διορισμὸν, καὶ σεμνύνομαι ἐπ’ αὐτῷ καὶ καυχῶμαι, ὅτι ἐπέσπευσα, ὅτι ἐξεβίασα, ἂν θέλητε αὐτόν. Ἀλλ’ ἠξεύρετε τίς ὁ διορισμός μου ἐκεῖνος; Ἀκούσατε· παραστήσας τῇ Κυβερνήσει τοὺς κινδύνους, οὓς διέτρεχεν ἡ πόλις, καὶ ὧν τέως ἐγενόμην αὐτόπτης μάρτυς, ἐπρότεινον καθικετεύων αὐτὴν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν σύστασιν τῆς Ἐθνοφυλακῆς καὶ ὁπλίσῃ αὐτήν. Διωρίσθην δὴ τότε μετὰ τῶν ΚΚ. Νικ. Α. Μαυροκορδάτου, Στ. Κολιάτσου, τοῦ Δημάρχου Ἀθηναίων καὶ τοῦ Κ. Πάνου Κολοκοτρώνη μέλος τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς σύστασιν, ὁπλισμὸν καὶ ὀργάνωσιν τῆς Ἐθνοφυλακῆς. Εἰργάσθημεν νύκτα καὶ ἡμέραν, ὥστε ἐντὸς τεσσάρων, ναὶ, Κύριοι, τεσσάρων μόνων ἡμερῶν ὡπλίσαμεν πεντακισχιλίους πολίτας, ἐσώθη δ’ οὕτως ἡ ἐπανάστασις, ἐκραταιώθη καὶ διετηρήθη ἡ τάξις (Εὖγε, εὖγε). Ἰδοὺ περὶ τίνος ἐμελέτων, περὶ τίνος μὲ εἶδεν ὁ πληρεξούσιος ἐκεῖνος σπουδάζοντα τότε. Μοὶ προσεφέρθησαν τὴν 11 Ὀκτωβρίου, ὅτε συνέταττον ἐγὼ τὰ πρωτόκολλα καὶ ψηφίσματα καὶ θεσπίσματα, καὶ προκηρύξεις τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν λαὸν καὶ τὸν Στρατὸν, ὅτε τὰ ἔντιμα ταῦτα ἔργα τῆς μεγάλης ἐκείνης καὶ λαμπρᾶς ἡμέρας ἔπραττον, μοὶ προσεφέρθησαν αἱ ἀνώταται τῆς πολιτείας θέσεις· παρεκαλούμην, ναὶ, οὐδεμίαν ὅμως ἐδέχθην, μάρτυρες ὁ Κ. Βούλγαρης καὶ πάντες οἱ τῆς 11 Ὀκτωβρίου Ὑπουργοί. Καθηγητὴς δὲ ἀνηγορεύθην μὲν τὴν 11 Ὀκτωβρίου ἐν τῇ αἰθούσῃ τῆς πρώην Γερουσίας ὑπὸ τοῦ λαοῦ πρῶτον, εἶτα δὲ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Ὑπουργῶν, ὅτε πρῶτος Ἑλλήνων ἅμα τῇ ὁρκίσει τῆς Κυβερνήσεως, διὰ δημηγορίας ἐχαιρέτησα καὶ ὕμνησα τὴν ἐπανάστασιν· τὸ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ὅμως περὶ τοῦ διορισμοῦ μου θέσπισμα δὲν συνετάχθη εἰμὴ τὴν εἰκοστὴν Ὀκτωβρίου. Τὴν 23 Ἀπριλίου εἷς ἄλλος πληρεξούσιος ἐξεσφενδόνισε κατ’ ἐμοῦ ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ τὸ δεύτερον τὴν αὐτὴν μομφὴν, ὅτι εἰμὶ πληρεξούσιος τοῦ Ὄθωνος. Τὴν σύντομον πρὸς αὐτὸν ἀπάντησίν μου πάντες ἠκούσατε. Ἀκούσατε τώρα οἱ ἀγνοοῦντες, ὁποία ὑπῆρξεν ἡ ἐπὶ Ὄθωνος πολιτεία μου· παρὰ τῶν εἰδότων αὐτὴν ἐξαιτοῦμαι συγγνώμην ἀναγκαζόμενος νὰ περιαυτολογήσω, ὅπως ἐκτρίψω ἐμαυτοῦ πᾶσαν μομφήν. Σύμπασα ἡ Συνέλευσις, ἢ τοὐλάχιστον τὸ πλεῖστον αὐτῆς μέρος, γινώσκει, ὁπόσον ἐγὼ ἀντεπολιτεύθην τὸν Ὄθωνα. (θόρυβος). Μὴ θορυβεῖτε, Κύριοι, διότι οὐχὶ ἐμὲ, ἀλλ’ ὑμᾶς αὐτοὺς ἀδικεῖτε ἐπιῤῥίπτοντες τὴν συκοφαντίαν ἐπ’ ἐμὲ καὶ μὴ ἀνεχόμενοί μου τὴν ἀπολογίαν· ἂν εἴπω τι μὴ ἀληθὲς, ἀναιρέσατε τοὺς λόγους μου, συγχύσατέ με ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἄλλως δὲ φιμώθητε καὶ κύψατε ὑπὸ τὴν ἐνάργειαν τῆς ἀληθείας. Πρέπει ν’ ἀκουσθῇ ἡ φωνή μου, πρέπει ἅπαξ διὰ παντὸς νὰ κατασιγάσῃ ἡ συκοφαντία. Ἀπεβλήθην, Κύριοι, τοῦ Πανεπιστημίου πρὸ δέκα καί τι πλέον ἐτῶν......

§196ΡΟΥΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος.

§197ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Καὶ διατί ἀπεβλήθην; διότι Καθηγητὴς ὢν τοῦ Συνταγματικοῦ δικαίου ἐλευθέρους ἐμόρφωνα πολίτας. Τριάκοντα περίπου τούτων ἑδρεύουσι σήμερον, διαπρέπουσι μάλιστα ἐν τῇ Συνελεύσει ταύτῃ, καὶ εἰσί μοι τὸ λαμπρότατον τοῦ βίου μου κόσμημα. Ἡ ἐπανάστασις τοῦ Ὀκτωβρίου ἦν φυσικῶς ἑπόμενον νὰ μ’ ἐπαναφέρῃ ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, ἕκαστος δ’ ἐννοεῖ ὁπόσον πρέπει νὰ εὐγνωμονῶ πρὸς τὴν ἐπανάστασιν, ἥτις ἀπέδωκέ με τῇ ἐπιστήμῃ, καὶ ἀπέδωκέ μοι τὴν φιλτάτην μοι νεολαίαν. Εὐγνωμονῶ, ναὶ, τῇ ἐπαναστάσει, διότι εἰσῆλθον αὖθις ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, παρ’ οὗ καὶ ἐστάλην πληρεξούσιος ἐνταῦθα.

§198ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Καὶ ἔπειτα ἔγεινες πληρεξούσιος τοῦ Ὄθωνος.

§199ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Καὶ ἄλλοι, Κ. Θεοχάρη,..... τὸ ἀναγνωρίζω...... ὀφείλουσι χάριτας πρὸς τὴν ἐπανάστασιν, διότι ἐξέβαλεν αὐτοὺς ἀπὸ τῶν φυλακῶν τῆς ναυταπάτης, καὶ τοὺς ἔφερεν ἐνταῦθα. (Θόρυβος). Ἡ ἐπανάστασις μοὶ ἀπέδωκε καὶ ἄλλας τιμάς· ἐκτὸς τῆς Κεντρικῆς ἐπιτροπῆς πρὸς σύστασιν καὶ ὁπλισμὸν τῆς Ἐθνοφυλακῆς, ἔσχον, Κύριοι, τὴν τιμὴν νὰ διορισθῶ, μετὰ πέντε ἄλλων σπουδαιοτάτων ἀνδρῶν, μέλος τῆς ἐπὶ τῶν ἀνακτόρων ἐπιτροπῆς. Ἐκεῖ ἐγνωρίσθην μετὰ τοῦ τότε Πρέσβεως τῆς Βαυαρίας· ὁ Κύριος Πρέσβυς τῆς Βαυαρίας......

§200ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δὲν θέλομεν ν’ ἀκούσωμεν τὸ ὄνομά του (θόρυβος μέγας ἀριστερόθεν).

§201ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τῆς τιμῆς μου· μάθετε λοιπὸν ὅτι ἑκουσία δὲν θέλω καταβῆ τὸ βῆμα τοῦτο πρὶν περάνω τὴν ἀπολογίαν μου, δύνασθε νὰ μὲ καταβιβάσητε, ἀλλὰ μαχαιρωμένον. Ἠγέρθησάν τινες ἰδιωτικαὶ κατὰ τοῦ πρώην Βασιλέως δίκαι, κατ’ ἐμὴν κρίσιν ἄδικοι καὶ ὅλως ἀνυπόστατοι· ἠρωτήθην παρὰ τοῦ πρέσβεως τῆς Βαυαρίας Κυρίου Ὅμπεσχ, ἂν ἐδεχόμην ὡς δικηγόρος νὰ ὑπερασπισθῶ αὐτάς. Ἰδοὺ, Κύριοι, ἡ πρὸς αὐτὸν ἀπάντησίς μου. «Ἡ ὑμετέρα ἐξοχότης θέλει εὐαρεστηθῆ νὰ γνωστοποιήσῃ τῇ Α. Μ. τῷ πρώην Βασιλεῖ Ὄθωνι, ὅτι ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ Πληρεξουσίου ἐν τῇ Ἐθνικῇ Συνελεύσει οὐδεμίαν δύναμαι ν’ ἀναδεχθῶ ἐντολὴν, ὅπως παρ’ αὐτῇ ὑπερασπισθῶ τὰ συμφέροντά της Α. Μ., ὅτι ἀναδέχομαι μόνον πᾶσαν διαφοράν, ἣν ἔχει, καθ’ οἱουδήποτε ἰδιώτου, οὐδεμίαν ὅμως κατὰ τοῦ Ἔθνους ἢ τοῦ Δημοσίου· ὅτι εἰμὶ ἕτοιμος νὰ ἐνεργήσω καὶ ὑπερασπισθῶ τὰ ἰδιωτικά του συμφέροντα ὡς δικηγόρος ἐνώπιον τῶν ἁρμοδίων δικαστηρίων, ἀλλ’ ὅτι ὡς Πληρεξούσιος τοῦ Ἔθνους οὐδεμίαν ἀναδέχομαι ἐντολήν. «Ἐνόμισα καθῆκόν μου ὡς ἄνθρωπος εὐθὺς καὶ τίμιος, ἵνα παρακαλέσω ὑμᾶς, ὅπως γνωστοποιήσητε ταῦτα τῇ Α. Μ. Θέλω ἀποκρούσει, τὸ ἐπαναλέγω, πᾶσαν ἰδιωτικὴν ἀγωγὴν κατὰ τῆς περιουσίας τῆς Α. Μ. ἐπιφυλάσσομαι ὅμως ἐμαυτῷ πλήρη ἐλευθερίαν ἐνεργείας ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους ἐν τῇ Ἐθνικῇ Συνελεύσει». Δέχθητε κτλ. Ἀθήνησι, τῇ 4ῃ Ἰανουαρίου 1862.

Ν. Ι. ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ.

Κύριοι, ἴσως αὐτὴ ἡ εἰλικρινὴς ἀπάντησις σταλεῖσα πρὸς τὸν Ὄθωνα, ἔκαμε τὸν Ὄθωνα νὰ ἴδῃ, ὅτι δὲν ἤμην τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἐζήτει. (εὖγε) Ἰδοὺ, Κύριοι, πῶς γράφουν ἄνθρωποι, οἵτινες ἐννοοῦσι τί ἐστὶ τιμὴ καὶ καθῆκον (εὖγε)· διατὶ ὅμως ἐδέχθην; Ἐθεώρησα ὅτι εἶναι τιμὴ δι’ ἐμὲ, ὅτι εἶναι τιμὴ διὰ τὸ ἔθνος, ὅτι ὁ Ὄθων, ὅστις τριάκοντα ἔτη κατενοσφίζετο τὰ συμφέροντα τοῦ ἔθνους, ἐθυσίαζε τὴν τιμὴν τῆς πατρίδος διὰ νὰ κάμῃ ἀφωσιωμένους, τὴν ἐπαύριον τῆς ἐκπτώσεώς του δὲν εὕρισκεν οὐδὲ ἕνα τῶν ἀφωσιωμένων ἐκείνων, εἰς ὃν νὰ ἐμπιστευθῇ τὴν ὑπεράσπισιν τῆς ὀλίγης περιουσίας, ἣν φυγὼν ἐγκατέλιπεν ἐν Ἑλλάδι, ἐδέησε δὲ νὰ προσπέσῃ εἰς ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἄσπονδον ἐχθρὸν, ὅστις 10 ἔτη διήρχετο ἐνώπιόν του χωρὶς νὰ ἐκβάλλῃ τὸν πῖλόν του. Ναί, τὸ λέγω μετὰ παῤῥησίας, τὸ ἐθεώρησα τιμήν μου ὅτι εἶδον τὸν Ὄθωνα ἐπικαλούμενον τὴν ἀρωγήν μου. Ἀλλὰ μήπως καὶ τὸ νὰ μὴ μοὶ στείλῃ τὸ ἐπιτροπικὸν μετὰ πέντε περίπου μῆνας, ἀφ’ ἧς ἔγραψα τῷ Πρέσβει τῆς Βαυαρίας τὴν ἐπιστολὴν, ἣν ἔσχον τὴν τιμὴν ν’ ἀναγνώσω πρὸς ὑμᾶς, δὲν μοὶ περιποιεῖ ἴσην τιμήν; (Ναὶ, ναί). Ἄνθρωπος λοιπὸν τοῦ ὁποίου τὰ προηγούμενα ἦσαν τοῖς πᾶσι γνωστὰ, ἄνθρωπος τοῦ ὁποίου ἡ πολιτεία ἐν τῇ Συνελεύσει ταύτῃ ἔκκειται δημοσίᾳ, ἄνθρωπος, πρὸς ὃν, ἂν ἐστέλλετο πληρεξούσιον παρὰ τοῦ Ὄθωνος, ἤθελε παρίστασθαι ἐν μὲν τῇ Συνελεύσει ταύτῃ ὡς πληρεξούσιος τοῦ ἔθνους, ἐν δὲ τοῖς δικαστηρίοις ὡς ἁπλοῦς ἀντίκλητος καὶ δικηγόρος τοῦ Ὄθωνος, κατὰ τί παρέβη τὸ καθῆκόν του; Ἔπεισα, πιστεύω, ὑμᾶς ὅτι εὐγενὲς αἴσθημα μ’ ἐκίνησεν ἵνα εἴπω τῷ Κυρίῳ Ὅμπεσχ ὅτι δέχομαι νὰ ὑπερασπισθῶ τὰς ἰδιωτικὰς τοῦ Ὄθωνος δίκας ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Τὸ ἔκαμα πρὸς τιμὴν τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως ἴδῃ ὁ δυστυχῶν ἀπόβλητος Βασιλεὺς, ὅτι, ἂν ὑπῆρχεν ἀρετῆς καὶ τιμῆς αἴσθημα, ὑπῆρχεν ἐν ταῖς καρδίαις τῶν ἀντιπολιτευθέντων αὐτὸν καὶ οὐχὶ ἐν ταῖς τῶν ἐπὶ τῇ πρὸς αὐτὸν ἀφωσιώσει ἐξαπατώντων αὐτὸν καὶ διαρπαζόντων τὰς τιμὰς καὶ τὰς θέσεις (εὖγε, εὖγε). Τὸ ἔκαμα, Κύριοι, διότι ἀνεμνήσθην παραδειγμάτων ἐναρέτων ἀνδρῶν ἀνεμνήσθην τοῦ Malesherbes, ὁ ὁποῖος πρὸς μὲν τὸν ἐπὶ τοῦ θρόνου Λουδοβῖκον ΙΣΤʹ εἶχε τὸ θάῤῥος νὰ λέγῃ τὴν ἀλήθειαν καὶ ν’ ἀντιπολιτεύηται, δυστυχήσαντα ὅμως καὶ τὸν ἔσχατον διατρέχοντα κίνδυνον, ὅτε κίνδυνος ὑπῆρχε καὶ νὰ τὸν ὑπερασπισθῇ τις κατηγορούμενον, ἑκουσίᾳ προσεφέρθη νὰ τὸν ὑπερασπισθῇ καίτοι ἑβδομηκοντούτης τὴν ἡλικίαν· ἀνεμνήσθην τοῦ Δουπὲν, ὅστις πληρεξούσιος τοῦ Ἔθνους καὶ Πρόεδρος τῆς Συντακτικῆς Συνελεύσεως τοῦ 1848, ἐδέχθη ὅμως, καὶ πάντες τὸν ἐξετίμησαν, νὰ γίνῃ Πληρεξούσιος ἐπὶ τῶν ὑποθέσεων τοῦ ἐκπτώτου Λουδοβίκου Φιλίππου (θόρυβος).

§202ΤΙΝΕΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ.

§203ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ναὶ, Κύριοι θορυβοῦντες, ναὶ, θέλω μιμεῖσθαι πάντοτε τὸν Malesherbes, θέλω μιμηθῆ πάντοτε τὸν Δουπὲν καὶ τοὺς ὁμοίους των, οὐδέποτε δὲ Σᾶς (θόρυβος). Τοῦ δ’ ἀνεξαρτήτου χαρακτῆρός μου ἀπόδειξις ἔστω, ὅτι ἅμα γράψας τὴν πρὸς τὸν Κ. Ὅμπεσχ ἐπιστολὴν ἐπρότεινα τὴν καθαίρεσιν τοῦ Ὄθωνος διὰ ψηφίσματος πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν. Ἰδοὺ, Κύριοι, τίς εἶναι ὁ Πληρεξούσιος τοῦ Πανεπιστημίου. Δὲν εἶμαι λοιπὸν Πληρεξούσιος τοῦ Ὄθωνος, οὔτε ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως, οὔτε τοιοῦτος εἰσέτι ἐκτὸς αὐτῆς διωρίσθην. Εἰ δέ τις ἔχει καρδίαν τοιαύτην ὥστε νὰ μὴ ἐκτιμᾷ, νὰ μὴ αἰσθάνηται ἐν ἑαυτῷ ὅτι ἤθελε πράξει ὅ,τι ἐγὼ ἔπραξα, οἰκτείρω, ναὶ, οἰκτείρω αὐτόν (εὖγε, εὖγε). Εἰ δέ τις νομίζει, ὅτι τοὺς μὲν ἐπὶ Θρόνου Βασιλεῖς πρέπει νὰ θωπεύῃ καὶ προσκυνῇ, τοὺς δ’ ἐκπτώτους καὶ δυστυχοῦντας νὰ ὑβρίζῃ, περιφρονῶ αὐτόν. Ὡς ἁγνὸς τὴν συνείδησιν δὲν ἐφοβήθην μὴ ἐκπέσω, μὴ παρεξηγηθῶ δεχόμενος νὰ γίνω δικηγόρος τοῦ Ὄθωνος, ἄλλοι ἔχοντες κηλῖδας ἐπὶ τοῦ μετώπου των εἶχον ἀνάγκην ν’ ἀπαρνηθῶσι τὴν πρὸς αὐτὸν εὐτελῆ λατρείαν των, οἱ τοιοῦτοι ὑβρίζοντες σήμερον τὸν Ὄθωνα νομίζουσιν ὅτι θέλουσι κάμει τὸν κόσμον νὰ λησμονήσῃ ὅτι ὑπῆρξάν ποτε οὐτιδανὰ τοῦ Ὄθωνος ὄργανα, ἐγὼ ὅμως ἐν τῷ παρελθόντι μου βίῳ οὐδὲν ἔχω νὰ ἐξαλείψω, καὶ διὰ τοῦτο πεσόντα οἰκτείρω αὐτόν. Ἀνάγκην ἁγνισμοῦ οἱ καθαροὶ δὲν ἔχουσιν, ἔχουσιν ὅμως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μέχρι τῆς προτεραίας εἷρπον παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Ὄθωνος (μάλιστα, εὖγε), δὲν ἐπεζήτησα τὴν εὔνοιάν του, οὔτε τὰ ἐπίζηλα χαρτοφυλάκια, ἅπερ ἰσχυρὸς ὢν διένειμεν, οὔτε ἀνάγκην αὐτοῦ ἔσχον ποτὲ, οὔτε ἐθήρευσα βαθμοὺς καὶ θέσεις, ὡς πλείονες ἐξ αὐτῆς τῆς πτέρυγος ἐζήτησαν, ἀγενὲς ὅμως ἀγενέστατον θεωρῶ τὴν πρὸς τοὺς δυστυχοῦντας ὕβριν.

§204ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Εὖγε! εὖγε! (χειροκροτήσεις).

§205ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Μεταβαίνω ἤδη εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα. Εἶναι νόμος τῆς πολιτείας, ὅστις λέγει, ὅτι, ὅστις ζητεῖ νὰ μεταβάλῃ τὸ πολίτευμα τοῦ Κράτους δικάζεται καὶ θανάτῳ ζημιοῦται. Θάνατος λοιπὸν ἡ ποινὴ, ἥτις ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς τοιούτους. Ἂν λοιπὸν ὑπάρχωσιν ἔνοχοι, ἂν ὑπάρχωσιν ἄνθρωποι, ζητοῦντες τὴν παλινόρθωσιν τῆς πεπτωκυίας δυναστείας τοῦ Ὄθωνος, ἰδοὺ τὰ δικαστήρια ὑπάρχουσιν, ἂς εὕρωσιν αὐτοὺς, ἂς τοὺς κρίνωσιν, ἂς τοὺς καταδικάσωσι, καὶ τότε, πλὴν τότε μόνον, δύνασθε νὰ ὀνομάσητε τοὺς τοιούτους ὀθωνιστάς. Ἄλλως δὲ, Κύριοι, εἰκῆ δίδοντες τὴν προσηγορίαν ταύτην καὶ ἀμοιβαίως οἱ μὲν πρὸς τοὺς δὲ, καταντᾶτε αὐτὴν ὕβριν ὅλως ἀόριστον καὶ διὰ τοῦτο μηδὲν σημαίνουσαν, οἱ δὲ ξένοι οἱ τοῦτο ἀγνοοῦντες εὐκόλως νὰ ἐξαπατηθῶσι δύνανται ὅτι ἐν Ἑλλάδι ὑπὲρ τοῦ Ὄθωνος ὑπάρχει ἰσχυρά τις καὶ πολυάριθμος φατρία, δικαιοῦτε ἐμμέσως τὸν Ὄθωνα διότι ἀφῆκε πολλοὺς ἐν Ἑλλάδι φίλους. Ἐν ἑνὶ λόγῳ κινδυνεύει ὁ μετὰ τὴν ἐπανάστασιν ἀριθμὸς τῶν δὴ λεγομένων ὀθωνιστῶν νὰ ὑπερβῇ τὸν ἐπὶ τῆς βασιλείας του ἀριθμὸν τῶν ἀφωσιωμένων· ἐνῷ δ’ ὁ δυστυχὴς οὗτος Ὄθων ἰσχυρὸς οὐδένα ηὐτύχησε νὰ ἔχῃ εἰλικρινῶς ἀφωσιωμένον, ποῦ θέλει εὑρεῖ σήμερον ἕνα κἂν Ἕλληνα τὴν ἐπάνοδόν του ἐπιθυμοῦντα, καὶ τοῦτο μετὰ τὴν ἀναγόρευσιν νέου Βασιλέως, ὃν ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν περιμένομεν νὰ ἴδωμεν ἐν μέσῳ ἡμῶν; Μὴ παρέκβητε, Κύριοι, τοῦ νομίμου, πρὶν δὲ τροποποιήσητε τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, καὶ πρὶν ἢ λάβητε ψήφισμα ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως ταύτης κυρωθὲν, ὅτι καὶ ἐπὶ ἁπλῇ ὑπονοίᾳ ἀδίκαστος δύναται νὰ ἐξορισθῇ πολίτης Ἕλλην, ὅ,τι ἂν ἐπιχειρήσητε, θέλω τὸ θεωρεῖ παράνομον· εἰ δ’, ὅπερ δὲν ἐλπίζω, κατορθώσητε νὰ λάβητε τοιοῦτον οἰκτρὸν ψήφισμα, τὸ λέγω ἀπροκαλύπτως ὅτι ἀπὸ τοῦδε ὀνομάζω τὸ τοιοῦτον ψήφισμα τὸ στίγμα τῆς Συνελεύσεως, τὴν ἀνεξίτηλον κηλίδα τοῦ Ἔθνους. Καταντᾶτε, Κύριοι, νὰ φέρητε ἐπὶ τὴν ὡραίαν μας καὶ εὐγενῆ πατρίδα τὰς αἱματηρὰς ἡμέρας τῆς Convention τῆς Γαλλίας· κινδυνεύετε, ἄνευ τῆς ἐλπίδος νὰ πράξητε ὅ,τι μέγα καὶ γενναῖον ἔπραξεν ἡ Convention, νὰ διαδραματίσητε τὰ ὄργια τῆς Τρομοκρατίας (Terreur). Ἀναμιμνήσκω δ’ ὑμῖν Κύριοι, ὅτι ἡ Convention, ἀφοῦ ἐθυσίασε πολλοὺς πολίτας, οὓς ἐνόμιζεν ἐχθροὺς τῆς μεταπολιτεύσεως, κατήντησε ν’ ἀποδεκατίσῃ αὐτὴ ἑαυτήν (θόρυβος). Τοῦ αἵματος ἡ θέα ὑπὲρ τὸν οἶνον μεθύσκει· τὸ αἷμα ζητεῖ αἷμα, ἡ προγραφὴ προγραφὴν, τὸ μῖσος μίση· ἐξογκοῦνται τὰ μίση, αὐξάνουσιν αἱ προγραφαὶ, καὶ πυραμίδες ἐκ κεφαλῶν σχηματίζονται, ἀλλ’ ἐπὶ τούτων ἁπάντων οἰκτρὸς ἐπὶ τέλους ὑψοῦται τῆς τυραννίας ὁ θρόνος (εὖγε, εὖγε). Ἀπομάκρυνσις πολίτου, ὑπερορία Ἕλληνος δὲν συγχωρεῖταί ποτε· μόνον τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν ἀλλοδαπῶν ἐπιτρέπει ὁ νόμος καθ’ ὡρισμένας περιπτώσεις· ἤτοι οἱ ἀλλοδαποὶ καταδικασθέντες ἐπὶ ταῖς πράξεσιν, ἃς προβλέπει ὁ ποινικὸς νόμος, μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ποινῆς των ἐξελαύνονται τῆς Ἑλληνικῆς χώρας καὶ κατασταίνονται ὑπερόριοι· τοὺς δὲ πολίτας τοὺς ἐπὶ ταῖς αὐταῖς πράξεσι καταδικασθέντας καὶ μετὰ τὴν ἀπότισιν τῆς ποινῆς δὲν ἐξορίζει τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ τοὺς ἀφίνει ἐν τῷ Κράτει, τοὺς ὑποβάλλει δ’ εἰς μόνην τὴν ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν. Ἀφοῦ λοιπὸν καὶ αὐτοὺς τοὺς καταδειχθέντας ἐνόχους καὶ διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως ὑποστάντας τὴν ποινὴν Ἕλληνας ν’ ἀποβάλῃ δὲν δύναται ἡ πολιτεία κατὰ νόμον, πῶς τολμᾶτε νὰ προτείνητε κατ’ αὐτῶν ἐπὶ μόνῃ τῇ ἁπλῇ ὑπονοίᾳ ὑπερορίαν; Καὶ ταῦτα ποῦ; ἐδῶ, ἐδῶ ἐν Ἀθήναις, ὅπου οἱ πάλαι ἡμῶν πρόγονοι ἐθεώρουν ὡς τὴν ἐσχάτην καταδίκην τὸ νὰ κατασταθῇ τις ὑπερόριος (θόρυβος). Ἐδῶ, ἐν ταῖς ἀρχαίαις Ἀθήναις μέχρι τῆς στιγμῆς τῆς καταδίκης, ὁ πολίτης καταδιωκόμενος ἔμενεν ἐλεύθερος, διότι δὲν ὑπῆρχε τὸ σύστημα τῆς προφυλακίσεως καὶ ἠδύνατο φεύγων νὰ σωθῇ τῆς καταδίκης, διότι, ὡς προεῖπον, ὡς τὴν μεγίστην τῶν ποινῶν ἐνόμιζον τὸ νὰ γίνηται ὑπερόριος· τηλικαύτη ἦν ἡ πρὸς τὴν πατρίδα ἀγάπη. (θόρυβος) Δὲν σᾶς ἀρέσκουσι, βλέπω, τὰ ἀρχαῖα παραδείγματα, δὲν θέλετε λοιπὸν νὰ μιμηθῆτε τοὺς ἀρχαίους προγόνους σας; Λοιπὸν παραιτεῖσθε τῆς τιμῆς νὰ λέγησθε καταγόμενοι ἀπὸ τῆς εὐγενοῦς ἐκείνης τῶν Ἑλλήνων γενεᾶς; λοιπὸν δὲν εἶσθε τέκνα τῶν ἀρχαίων ἐκείνων; (θόρυβος) Ἐκλέξατε, ἔθεσα ὑμῖν τὸ δίλημμα. Κατὰ ταῦτα, Κύριοι, ἡ πρότασις τοῦ Κ. Ζαλώνη δὲν δύναται νὰ ἐπιψηφισθῇ· ἀντιβαίνει εἰς τοὺς καθεστῶτας ἡμῶν ποινικοὺς νόμους, ἀντιβαίνει εἰς τοὺς εἰδικοὺς νόμους, οἵτινες διέπουσι τὸ κατάστημα τῆς Τήνου. Ἐῤῥέθησαν λόγοι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ κατὰ τῶν Ὑπουργῶν, ὅτι δηλαδὴ οἱ Ὑπουργοὶ συνενοχοποιοῦνται· ἀλλά, Κύριοι, τίνος τέκνα εἰσὶν οἱ Ὑπουργοί; δὲν εἶναι τέκνα τῆς ψήφου σας; Καὶ ὅταν λέγητε, ὅτι οἱ Ὑπουργοί, αὐτοὶ οἱ ἐκλεκτοὶ τῆς Συνελεύσεως, προδίδουσι τὰ συμφέροντα τῆς πολιτείας, ἐννοεῖτε ὁποίαν χαρακτηρίζετε τὴν Πολιτείαν ἡμῶν; δὲν εἶσθε ἆρά γε ὑμεῖς, οἵτινες δύνασθε νὰ φέρητε ῥητὴν κατηγορίαν κατὰ τῶν Ὑπουργῶν τούτων; Ἂν ᾖναι ἔνοχοι, διατὶ νὰ μὴ τοὺς δικάσητε, νὰ τοὺς καταδικάσητε, ὡς σκεύη κεραμέως νὰ συντρίψητε αὐτούς! τίνος λοιπὸν ἕνεκεν ἀόριστα κατ’ αὐτῶν μινυρίζετε; δύνασθε σεῖς καὶ δὲν κτυπᾶτε καὶ δὲν φέρετε ὡρισμένην κατ’ αὐτῶν κατηγορίαν; Ἄλλως πράττοντες ὑποσκάπτετε τὴν βάσιν τῆς πολιτείας, ὑποσκάπτετε τὰ θεμέλια τῆς Κυβερνήσεως, κλονίζετε τὴν δύναμιν αὐτῆς, μετὰ ταῦτα δὲ ἀπορεῖτε καὶ ζητεῖτε παρὰ τῶν Ὑπουργῶν λόγον διὰ τὸν οἰκτρὰν αὐτὴν κατάστασιν τῆς Πολιτείας! Ἀλλ’ ὅταν σεῖς αὐτοὶ ἐκείνους τοὺς ὁποίους τὴν προτεραίαν ἐδημιουργήσατε Ὑπουργοὺς διὰ τῆς κυριάρχου ψήφου σας, ὀνομάζετε τὴν ἐπιοῦσαν προδότας, ἐγὼ τῇ ἀληθείᾳ θαυμάζω, ὅτι εἰσέτι ὑπάρχομεν (θόρυβος).

§206ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι μόνον αὐτοὶ πρέπει νὰ ἐξορισθοῦν, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἄλλοι χειρότερα νὰ πάθωσι.

§207ΠΟΛΛΟΙ. (ἀριστερόθεν) Μάλιστα (θόρυβος).

§208ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κἂν πρόκηται ἐγὼ νὰ λάβω τὴν τύχην τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων, οὓς ὑπαινίττεται ὁ Κ. Παππαμιχαλόπουλος, ὁμολογῶ ὅτι προτιμῶ τὴν τύχην τῶν θυμάτων παρὰ τὴν θέσιν τῶν σφαγέων. Κἂν ἡ τύχη τῶν Γιρονδίνων ἐπίκηται ἐπ’ ἐμὲ, εὔχομαι ὑμεῖς νὰ μὴ ἀξιωθῆτε ν’ ἀφήσητε ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Ἱστορίᾳ τὴν μνήμην τοῦ Ῥοβεσπιέρου, καὶ τοῦ Μαρὰτ, καὶ τοῦ Δαντὼν καὶ τοῦ Φουκιὲ–Τενβίλλ, καὶ τῶν ἄλλων ἀθλίων τῆς συμβατικῆς Συνελεύσεως (convention) τῆς Γαλλίας. Φεῦ! Οἱ λόγοι σας ἀπόζουσιν αἵματος (θόρυβος).

§209ΒΑΣΟΣ. Ὁ λόγος εἶναι ἐλεύθερος· τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, τὴν ἔφερεν ἡ ἐπανάστασις, ἀφήσατέ τον λοιπὸν νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ἂς εἴπῃ ὅ,τι θέλει.

§210ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§211ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Συνείθισα, Κύριοι, νὰ λέγω τὴν ἀλήθειαν, ἄνευ φόβου, ἄνευ πάθους· ὑπὲρ ὅ,τι ὑμεῖς ὑμᾶς αὐτοὺς ἀγαπᾶτε, ἐγὼ ἀγαπῶ ὑμᾶς, διότι ἀγαπῶ τὴν κοινὴν ἡμῶν Πατρίδα. Εἴχετε τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσητε λόγον τῆς διαγωγῆς μου, ἐλάλησα, διότι ὤφειλον ν’ ἀπαντήσω πρὸς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ λόγον τῆς διαγωγῆς μου. Ἔκαμα τὴν ἀπολογίαν μου· ὁ βουλόμενος ἐλθέτω ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο νὰ μ’ ἀναιρέσῃ, τὸν δ’ ὑπὸ τὸ βῆμα τοῦτο ὑβρίζοντα περιφρονῶ, διότι θεωρῶ τὴν τιμήν μου ὑπεράνω πάσης φαύλης συκοφαντίας. Ὡς βράχος ἵσταμαι, αἱ ὕβρεις τοὺς πόδας μου προσκλύζουσιν, ὑπεράνω δὲ τῶν ποδῶν μου δὲν ἀναβαίνουσιν. Ὡς βράχος ἵσταμαι, ὅστις δέχεται εὐκολόσβεστον ἀφρόν. Ὁ βράχος μένει ἀκλόνητος, ὁ δὲ ἀφρὸς σβέννυται, ταχέως χάνεται (εὖγε, εὖγε). Περαίνων, Κύριοι, τὸν λόγον μου, ἐξορκίζω ὑμᾶς εἰς τὸ ἱερὸν καὶ σεμνὸν τῆς Πατρίδος ὄνομα, ἐξορκίζω ὑμᾶς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ! ἱκανὰ λάθη ἐκάμαμεν· μὴ θέλητε ἐν θερμότητι καὶ ἐξάψει παθῶν νὰ λαμβάνωμεν ἀποφάσεις ἀμετακλήτους, τὰς ὁποίας τὴν ἐπιοῦσαν ἐν ψυχρότητι ἡμεῖς αὐτοὶ νὰ καταδικάζωμεν· ἂς εἴμεθα προμηθεῖς καὶ οὐχὶ ἐπιμηθεῖς· ἂς μὴ ἑτοιμάζωμεν εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς ταλαιπωρείας, διότι δὲν ἐπεριμείναμεν ὀλίγας στιγμὰς, ὅπως φωτισθῶμεν· μὴ σπεύσωμεν νὰ καταδικάσωμεν ἀνθρώπους ἀνυπερασπίστους. Ἠκούσαμεν τῆς κατηγορίας, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ τῆς ὑπερασπίσεως· ἐγὼ, ὡς νομικὸς, τοὐλάχιστον ἀποκρούω δι’ ὅσης ἔνεστί μοι δυνάμεως τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ζαλλώνη (θόρυβος)· ἡ πρότασίς μου τοὐναντίον νομίζω ὅτι σᾶς ἱκανοποιεῖ· τί σᾶς λέγω διὰ τῆς προτάσεώς μου; Ἔχομεν μίαν Κυβέρνησιν ὑπεύθυνον· εἰς αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν ἀναθέτομεν νὰ ἐνεργήσῃ τὰ κατὰ νόμον. Πρέπει νὰ τὴν ἀφήσωμεν ἐλευθέραν νὰ ἐνεργήσῃ τὰ κατὰ νόμον, καὶ ἐὰν αὕτη δὲν λάβῃ τὰ πρόσφορα μέτρα πρὸς καθησύχασιν τῶν πραγμάτων, πρὸς καταδίωξιν τῶν ἐνόχων, πρὸς τιμωρίαν τῶν κακούργων, ἐὰν αὕτη ὀλιγωρήσῃ, ἐδῶ τὸ βῆμα εἶναι ἐλεύθερον, ἔχομεν δικαίωμα νὰ φέρωμεν κατηγορίαν κατὰ τοῦ ὀλιγωρήσαντος ὑπουργείου, καὶ τοιουτοτρόπως πέποιθα, ὅτι ἔχομεν πλήρη ἀσφάλειαν. Τὰ ἔκτακτα μέτρα ἐμφαίνουσι πάντοτε ἀθλίαν κοινωνίαν, ὡς καὶ οἱ ὑπὲρ τὸ δέον αὐστηροὶ νόμοι πολιτείαν καὶ βάρβαρον καὶ φαύλην (εὖγε δεξιὰ, θόρυβος ἀριστερά).

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε ὅλας τὰς προτάσεις, ἀκούσατε τώρα καὶ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Κολιάτσου. Ἀναγινώσκεται καὶ ἡ πρότασις τῶν Κυρίων Βάσσου, Γλαράκη καὶ Ἀντωνοπούλου.

§213ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, ἐγνώρισα ἀρκούντως τὸν Κύριον Σαρίπολον, παρὰ τοῦ ὁποίου μάλιστα ἐδιδάχθην, νέος ἔτι, τὰς ἀρχὰς τοῦ Δημοσίου δικαίου, ὥστε νὰ μὴ ἀποδώσω τὴν γνώμην του εἰς τὴν οἰκτρὰν ἐκείνην δουλοφροσύνην, τὴν ὁποίαν τινὲς τῶν Πληρεξουσίων ἐτόλμησαν νὰ τῷ ἀποδώσουν. Ὁ βίος τοῦ Κυρίου Σαριπόλου, αἱ ἀρχαὶ, τὰς ὁποίας ἀείποτε ἐπρέσβευσε, καὶ τὰς ὁποίας καὶ ὡς καθηγητὴς ἀπὸ τῆς ἕδρας ἐδίδαξε, καὶ ὡς συγγραφεὺς βιβλίου, μὴ προωρισμένου ν’ ἀποθάνῃ μετ’ αὐτοῦ, διέδωκεν εἰς τὸν ἑλληνικὸν κόσμον, εἶναι ἱκανὰ διὰ νὰ φιμώσουν τὴν συκοφαντίαν. Ὁ Κύριος Σαρίπολος ποτὲ δὲν ἐφάνη ταπεινὸς δοῦλος τοῦ ἀπολυτισμοῦ, ὅπως σήμερον ζητοῦν νὰ τὸν παραστήσουν. Καὶ ἡ ἀλήθεια λοιπὸν καὶ ἡ εὐγνωμοσύνη, τὴν ὁποίαν ἄλλως τε ὀφείλω πρὸς τὸν ἄνδρα τοῦτον, μοὶ ἐπιβάλλουν τὸ καθῆκον νὰ πιστεύσω, ὅτι ὅσα σᾶς ἐξέθηκεν εἶναι ἀπόῤῥοια πεποιθήσεως, ἐσφαλμένης ἴσως κατὰ μέρος, ἀλλὰ πάντοτε πεποιθήσεως, καὶ ὡς τοιαύτης ἐχούσης τὸ δικαίωμα τοῦ σεβασμοῦ· διότι ἅμα δὲν σεβόμεθα ἀλλήλων τὰς πεποιθήσεις, συζήτησις δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, οὔτε εἰς τὴν ἀλήθειαν δυνάμεθα ποτὲ νὰ φθάσωμεν. Τοὺς λόγους τούτους ὤφειλον νὰ προτάξω, πρὶν ἔμβω εἰς τὸ ζήτημα, ὡς φόρον ὀφειλόμενον καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν, καὶ πρὸς τὴν εὐγνωμοσύνην. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι λογομαχοῦμεν εἰς μάτην, ἐνῷ ἴσως κατ’ οὐσίαν εἴμεθα σύμφωνοι· οἱ μὲν ὑπερασπίζονται τὰ ἔκτακτα μέτρα ἐπικαλούμενοι τὴν ἐπανάστασιν, ἄλλοι ἐξεγείρονται κατὰ τῶν ἐκτάκτων μέτρων ἐπικαλούμενοι τὸν νόμον, καὶ τοιουτοτρόπως φαίνονται δύω στρατόπεδα ἀπ’ ἀλλήλων διϊστάμενα, ἐνῷ, ἐπαναλαμβάνω, μία καὶ ἡ αὐτὴ ἰδέα ἔγκειται εἰς ἀμφότερα τὰ μέρη, ὡς ἀποδεικνύουν αἱ προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν ἑκατέρωθεν εἰς τὸ Προεδρεῖον, καὶ ὡς προκύπτει ἐκ τῆς ἁπλουστέρας τοῦ πράγματος ἐξετάσεως. Κύριοι! Ποία εἶναι σήμερον ἡ νόμιμος τάξις; βεβαίως ἡ ὑπὸ τῆς ἐπαναστάσεως ἐγκαθιδρυθεῖσα· ἡ ἐπανάστασις, καταστρέψασα τὸ παρελθὸν σύστημα, κατεσκηνώθη ἐντὸς τῆς πολιτείας καὶ εἶναι ἡ νόμιμος ἀρχὴ, ἡ νόμιμος τάξις. Ὡς πᾶσα νόμιμος τάξις, ἡ ἐπανάστασις κάτοχος τῆς πολιτείας, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζήσῃ· διὰ νὰ ἐξασκήσῃ δὲ τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἐνεργεῖ κατὰ δύω τρόπους, ὅπως πᾶσα νόμιμος τάξις· ἐνεργεῖ διοικητικῶς, ἀποτρέπουσα τὸ ἔγκλημα, πρὶν φθάσῃ νὰ πραγματοποιηθῇ, ἐνεργεῖ κατόπιν δικαστικῶς, ὅταν τὸ ἔγκλημα διαλάθῃ τὴν διοικητικὴν πρόνοιαν καὶ λάβῃ ὕπαρξιν ἐν τῇ κοινωνίᾳ, ὅτε τὸ τιμωρεῖ διὰ τῶν καθεστωσῶν ἀρχῶν. Τί ζητοῦν τώρα ὅσοι ἐπικαλοῦνται τὰ λεγόμενα ἔκτακτα μέτρα; Τίποτε ἄλλο δὲν ζητοῦν, παρὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν πρὸς πρόληψιν τοῦ ἐγκλήματος. Ἡ ἐνέργεια τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν ἐν τούτοις εἶναι ἔκτακτον μέτρον; Ὄχι! Τὸ παρελθὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀντεκατεστάθη διὰ τῆς ἐπαναστάσεως, μᾶς ἄφισεν ὅλα τὰ νόμιμα μέσα, διὰ τῶν ὁποίων δυνάμεθα νὰ προλάβωμεν διοικητικῶς τὸ ἔγκλημα. Οἱ ἄνθρωποι λοιπὸν τῆς ἐπαναστάσεως τί σᾶς λέγουν; «Θέσατε εἰς ἐνέργειαν ὅλα ταῦτα τὰ νόμιμα διοικητικὰ μέσα· προλάβετε τὸ ἔγκλημα πρὶν γείνῃ. Οἱ ἐχθροὶ τῆς ἐπαναστάσεως ἐνθαῤῥύνονται ὁσημέραι, καὶ ἤδη ὕψωσαν θρασεῖαν καὶ ἀπειλητικὴν κεφαλὴν, σεῖς δὲ, οἵτινες ἐξελέχθητε, ἵνα ὑπερασπισθῆτε τὴν ἐπανάστασιν, σεῖς κοιμᾶσθε ἐπὶ ῥόδων· θὰ ἐξυπνήσητε αὔριον, ὅταν διαπραχθῇ τὸ ἔγκλημα, καὶ δὲν θὰ ἔχετε ἴσως τὴν δύναμιν, νὰ τὸ τιμωρήσητε». Αὐτὰ μὲ ἄλλας λέξεις σᾶς ζητοῦν, τὰ ὁποῖα κακῶς χαρακτηρίζονται ὡς ἔκτακτα μέτρα. Ἔκτακτα μέτρα λαμβάνονται, ὅταν προστίθηται εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς διοικήσεως μέτρον τι, τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε δὲν ὑπῆρχεν, ἢ ὅταν εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς δικαιοσύνης ἀφαιρεῖται μία ἐγγύησις, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς τὴν τακτικὴν διαδικασίαν. Τότε, Κύριοι, ὑπάρχουν τὰ ἔκτακτα μέτρα, ἀλλὰ τοιοῦτόν τι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν σᾶς ζητοῦμεν· ἡμεῖς ζητοῦμεν ἁπλῶς καὶ καθαρῶς νὰ ἐνεργήσῃ ἡ διοίκησις ὅλα τὰ ἐκ τῶν νόμων μέσα, διὰ νὰ προλάβῃ τὸ ἔγκλημα, ἀλλὰ νὰ ἐνεργήσῃ δραστηρίως καὶ ζωηρῶς, καὶ ὄχι κοιμωμένη, νὰ ἐνεργήσῃ μὲ ἔργα καὶ ὄχι μὲ λόγους. Βλέπετε ὅτι τὰ δικαιώματα τῆς ἐπαναστάσεως δὲν εἶναι εἰς ἀντίθεσιν μὲ τοὺς κειμένους νόμους· ἑπομένως κακῶς ἀντετάχθησαν τινὲς, ἐπικαλούμενοι τὸ κράτος τῶν νόμων. Ἕως ἐδῶ εἶμαι σύμφωνος μὲ τοὺς ζητοῦντας τὴν ἀσφάλισιν τῆς ἐπαναστάσεως. Ἀλλ’ ἀπ’ ἐδῶ καὶ πέραν χωριζόμεθα. Οἱ Κύριοι θέλουν νὰ ὁρίσωμεν καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ, ἐκτελοῦσα τὸ καθῆκόν της τοῦτο. Αὐτὸ ὅμως, Κύριοι, δὲν μοὶ φαίνεται ὀρθόν. Ἡ Συνέλευσις ἔπραξεν ἀπ’ ἀρχῆς τὸ σφάλμα ν’ ἀναμιγνύηται πολὺ εἰς τὴν διοίκησιν, λαμβανομένην εἰς τὴν στενὴν σημασίαν τῆς λέξεως. Ἡ Συνέλευσις δικαιοῦται καὶ ὀφείλει νὰ διατάξῃ τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα προλάβῃ τὸν κίνδυνον, δικαιοῦται καὶ ὀφείλει νὰ διατάξῃ τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα καταδιώξῃ τοὺς ἐχθροὺς τῆς ἐπαναστάσεως κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, εἴτε διοικητικῶς, εἴτε δικαστικῶς, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀφήσῃ εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν τῶν καταλλήλων μέσων· ἄλλως προβαίνουσα καὶ εἰς τὴν ὑπόδειξιν τῶν μέσων ἡ Συνέλευσις διοικεῖ· καὶ Συνέλευσις, συνισταμένη ἐκ 350 ἀνθρώπων, δὲν δύναται νὰ διοικήσῃ χωρὶς νὰ φέρῃ τὴν παραλυσίαν, τὴν ὁποίαν ἐφέραμεν ἤδη διὰ τῆς διαγωγῆς μας (εὖγε!). Διὰ τοῦτο διετύπωσα ἰδίαν πρότασιν, ἡ ὁποία εἶναι μὲν κατ’ οὐσίαν ἡ αὐτὴ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Γλαράκη, Βάσου καὶ λοιπῶν, διαφέρει δὲ ταύτης, καθόσον ἀφίνει ἐλευθέραν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν καταλλήλων μέτρων, τὰ ὁποῖα ὅμως πάντοτε πρέπει νὰ ᾖναι νόμιμα.

§214ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Τί ἐννοεῖς μὲ τὰ νόμιμα μέτρα; τὴν ἀνάκρισιν;

§215ΜΙΛΗΣΗΣ. Τὰ νόμιμα μέτρα, Κύριοι, δὲν εἶναι μόνον ἡ ἀνάκρισις, νόμιμα μέτρα εἶναι καὶ τὰ διοικητικά. Ὅταν ἡ ἐξουσία ἀστυνομικῶς συλλαμβάνῃ ἕνα ἄνθρωπον, ὕποπτον καθιστάμενον, ὅτι ἐνεργεῖ ἵνα διαταράξῃ τὴν τάξιν, ἐνεργεῖ νομίμως, δὲν ἐνεργεῖ παρανόμως. Ἰδού, Κύριοι, ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Βάσου κλπ., ἡ ὁποία, ὡς εἶπον, κατ’ οὐσίαν εἶναι ἡ αὐτή.

§216ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἀφοῦ εἶναι ὅμοιαι αἱ προτάσεις διατί κάμνεις νέαν πρότασιν;

§217ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἔκαμα ἰδίαν πρότασιν διὰ δύο λόγους· πρῶτον διότι ἡ ἰδική μου εἶναι συντομωτέρα καὶ δεύτερον διότι ἡ ἰδική σας πρότασις προσθέτει καὶ τὴν ὑπόδειξιν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐπὶ τέλους καταντοῦν εἰς ἓν μόνον τὸ ἑξῆς· «πᾶσα μισθοδοσία πρὸς τοιαῦτα ἄτομα κλπ.» Τοῦτο εἶναι προδήλως ἓν ἐκ τῶν πολλῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα δύναται ἡ ἐξουσία νὰ μεταχειρισθῇ, ἂν καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ εὕρῃ κατάλληλον, διὰ νὰ ὑπερασπίσῃ τὴν ἐπανάστασιν, τῆς ὁποίας ἐκλήθη φρουρός· ἀλλ’ ἰσχυρίζομαι ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπιβληθῇ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, χωρὶς νὰ προέλθῃ ἐντεῦθεν ἡ παραλυσία καὶ καταστροφὴ τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας. Παρατηρήσατε δὲ, Κύριοι, ὅτι ζητοῦντες νὰ καταβῆτε εἰς τὴν διοίκησιν, ζητοῦντες νὰ προβλέψητε τὰ πάντα, καταντᾶτε καὶ εἰς παραλογισμούς· Ἔπρεπε καὶ κἄτι ἄλλο νὰ ὑποδείξητε καὶ ἐπιβάλητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ τί λέγετε εἰς αὐτὴν διὰ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Ζαλώνη! «σὲ διατάσσομεν νὰ φροντίσῃς νὰ τιμωρηθοῦν οἱ ἔνοχοι ἀντεπαναστατικῶν πράξεων, ἐὰν ἀπὸ τὴν ἀνάκρισιν ἐξαχθῇ, ὅτι εἶναι τοιοῦτο». Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι, νὰ μοὶ εἴπητε ποίαν πρακτικὴν ἔννοιαν ἔχει τὸ σπουδαῖον τοῦτο μέτρον, τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ ἐπιβάλητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν; Ἐννοεῖται οἴκοθεν, ὅτι, ἐὰν ἡ ἀνάκρισις ἀποδείξῃ ἐνόχους οἱουσδήποτε, αὐτοὶ θὰ τιμωρηθοῦν, ἐκτὸς ἂν ἡ Κυβέρνησις ᾖναι ἀνίκανος ἢ συνένοχος, ὅτε πρέπει νὰ πέσῃ ἢ νὰ τιμωρηθῇ.

§218ΤΙΝΕΣ. Καὶ ὅμως ἀπέδειξεν ἐνόχους ἡ ἀνάκρισις καὶ δὲν ἐτιμωρήθησαν. (θόρυβος)

§219ΜΙΛΗΣΗΣ. Πολλαὶ ἐρωτήσεις μοῦ γίνονται, ἀλλὰ δὲν τὰς ἀκούω· εἶμαι πρόθυμος ν’ ἀπαντήσω εἰς πᾶσαν ἐρώτησιν, ἂν τὴν ἀκούσω.

§220ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Λέγω, ὅτι ἡ ἀναλυτικὴ πρότασις τοῦ Κ. Βάσου συνᾴδει μὲ τὰς περιστάσεις τῆς ἐπαναστάσεως, διότι οὐδεμία μέχρι τοῦδε Κυβέρνησις ἔλαβε μέτρα νὰ τιμωρήσῃ καὶ ὡς ἐκ τῆς ἀταξίας προβαίνομεν καθεκάστην ἐπὶ τὰ χείρω.

§221ΜΙΛΗΣΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριε Συνταγματάρχα, τί ἐννοεῖτε μὲ τὸ ἐπίθετον ἀναλυτική; ἐννοεῖτε ὅτι πρέπει νὰ ὑποδείξωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰ μέσα, δι’ ὧν πρέπει νὰ περιστείλῃ τὸ κακόν; Ἐὰν ἐννοῆτε τοῦτο, σᾶς λέγω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Βάσσου, ἐνῷ ἀναμιγνύει τὴν Συνέλευσιν εἰς τὴν διοίκησιν, δὲν περιέχει ἄλλο μέτρον, παρὰ τὴν παῦσιν τινῶν μισθοδοσιῶν, ὅ ἐστὶν ἐξαρτᾷ τὴν σωτηρίαν τῆς Πατρίδος ἐκ τῆς παύσεώς τινων ὑπαλλήλων καὶ τῆς ἀντικαταστάσεως αὐτῶν δι’ ἄλλων!

§222ΒΑΣΟΣ. Νομιμοποιῶ τὴν ἐξορίαν.

§223ΜΙΛΗΣΗΣ. Τότε νομιμοποιεῖτε τὸ παρελθὸν σύστημα μὲ ὅλας αὐτοῦ τὰς ἀσχημίας, μὲ τὰς προγραφὰς, τὰς ἐκτοπίσεις, τὰς ἐξορίας κλπ. καὶ καταδικάζετε τὴν ἐπανάστασιν, ἥτις τὸ κατέστρεψε, καὶ τοῦτο ἄνευ ἀνάγκης, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐνεργοῦσα διοικητικῶς δύναται νὰ προλάβῃ τὸ ἔγκλημα διὰ τῶν νομίμων μέτρων. Τέλος πάντων, Κύριοι, τὸ σημεῖον τῆς διαιρέσεως μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ Κ. Βάσου σᾶς ἐξηγήθην. Εἶμαι σύμφωνος νὰ ληφθῶσιν ὅλα τὰ ἀναγκαῖα διοικητικὰ μέτρα πρὸς πρόληψιν τοῦ κακοῦ, εἶμαι σύμφωνος ἡ ἐξουσία νὰ φανῇ αὐστηρὰ, ἀδυσώπητος, διότι ὀφείλει νὰ ὑπερασπισθῇ καὶ προφυλάξῃ τὴν ἐπανάστασιν, δὲν εἶμαι ὅμως σύμφωνος νὰ διοικήσωμεν καὶ ἑπομένως δὲν παραδέχομαι νὰ ὑποδείξωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ μεταχειρισθῇ, διότι ἓν τῶν δύω ἢ αὕτη ἀντιπροσωπεύει τὰ φρονήματα τῆς Συνελεύσεως καὶ ἐξελέχθη ἵνα ὑπηρετήσῃ τὴν ἐπανάστασιν, καὶ τότε πρέπει νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς τὴν ἐνέργειάν της, ἢ δὲν εἶναι τοιαύτη καὶ τότε ῥίψατέ την, ἀντὶ νὰ διοικῆτε σεῖς ἀντ’ αὐτῆς.

§224ΒΑΣΟΣ. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ κοινοῦ συμφέροντος καὶ πρέπει νὰ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν· ἠξεύρετε διατί ζητῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὴν ῥίψω; διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος· διότι εἶναι μία Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν ὁ φατριασμὸς τῶν μερίδων κάμνει, καὶ δὲν ἔγεινε ποτὲ διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος.

§225ΜΙΛΗΣΗΣ. Τότε, Κύριε Βάσε, μὴ ἀναζητεῖτε τοὺς πραγματικοὺς καὶ ἐπικινδύνους ἐχθροὺς τῆς ἐπαναστάσεως ἔξω· ζητήσατέ τους ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου· εἴμεθα ἡμεῖς (χειροκροτήματα).

§226ΒΑΣΣΟΣ. Ἐπρόλαβα νὰ σᾶς τὸ εἴπω, ὅτι, ἐὰν ἡ Ἑλλὰς πάθῃ τίποτε, ἡμεῖς πρέπει νὰ κρεμασθῶμεν πρῶτοι.

§227ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἂς μάθωμεν λοιπὸν νὰ θέσωμεν ἡμεῖς αὐτοὶ χαλινὸν εἰς τὰ πάθη μας (χειροκροτήματα). Δὲν συνηγορῶ Κύριοι, ὑπὲρ τῆς ἀτιμωρησίας, δὲν εἶμαι ἐπιεικὴς πολλοῦ γε καὶ δεῖ· εἶμαι ἀδυσώπητος κατὰ τῶν ἐργαζομένων κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως. Θέλω τὴν αὐστηρὰν τιμωρίαν αὐτῶν· δὲν θέλω ὅμως νὰ διοικῇ ἡ Συνέλευσις ἐπιβάλλουσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ μέτρα, δι’ ὧν θὰ πράξῃ τοῦτο, διότι τοιουτοτρόπως ἐμβάλομεν τὸ στοιχεῖον τῆς παραλυσίας εἰς ὅλην τὴν Κυβερνητικὴν μηχανήν. Ἐνεργήσατε δραστηρίως, ἀλλ’ ἐνεργήσατε κανονικῶς διὰ τῆς Κυβερνήσεως, εἰς ἣν ἀνεθέσατε τὴν διοίκησιν· τιμωρήσατε ἀστυνομικῶς, διοικητικῶς, δικαστικῶς, καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, ἀλλὰ μὴ ἐπεμβαίνετε εἰς τὴν διοίκησιν· μὴ ἐξέρχεσθε ἐκ τῆς σφαίρας τῶν νόμων, ἂν θέλετε εἰλικρινῶς τὴν σωτηρίαν τῆς ἐπαναστάσεως.

§228ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§229ΒΑΣΟΣ. Αἱ Συνελεύσεις εἰς πολλὰς ἐπαναστατικὰς ἐποχὰς δὲν ἦλθον μὲν εἰς τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐξουσίαν, ἔλαβον ὅμως μέρος καθόσον ἀφορᾷ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, διότι ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐξουσία δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς κοινωνίας, ἐνῷ ἡ ἐδική μας πάντοτε ἀπέκρουσε τὰ μέτρα, ταῦτα, ἐφοβήθημεν νὰ λάβωμεν μέρος εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν.

§230Α. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε ποτὲ ἐγνώρισα τὰ δύω πρόσωπα, περὶ ὧν πρόκειται, οὔτε θὰ τὰ γνωρίσω. Ὑποβάλλεται πρότασις νὰ ἀπομακρυνθῶσιν οἱ δύω αὐτοί....

§231ΤΙΝΕΣ. Δὲν λέγει τοῦτο ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Βάσσου.

§232ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ λέγει τοῦ Ζαλώνη.

§233ΤΙΝΕΣ. Ἀνεκλήθη αὕτη.

§234ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε πολὺ καλὰ, περιορίζομαι μόνον εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Βάσσου· θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀκούσητε αὐτὴν μετὰ προσοχῆς, καὶ μοὶ δώσητε νὰ ἐννοήσω ποίους ἐννοεῖ ὁ Κύριος Βάσσος αὐτοὺς, τοὺς ὁποίους ἀναφέρει. Θέλω, Κύριοι, νὰ δώσω τὴν ψῆφόν μου κατὰ συνείδησιν καὶ ἑπομένως θέλω νὰ μάθω τὶ ἐννοεῖ ἡ πρότασις αὐτή· διότι ὅταν ψηφίζῃ ἡ Συνέλευσις, πρέπει νὰ ψηφίζῃ νόμους θετικοὺς καὶ ὡρισμένους· ἄλλως τε, Κύριοι, ἂν παραδεχθῶμεν αὐτὴν τὴν ἀρχὴν, τετέλεσται (θόρυβος). Δὲν ἤμην ποτὲ φίλος τοῦ Ὄθωνος, ἤμην δικηγόρος ἐπὶ πολλὰ ἔτη, οὐδέποτε ἐζήτησα θέσιν οὐδὲ νὰ μὲ συνδράμῃ. Ἰδοὺ τὶ λέγει ἡ πρότασις τοῦ Βάσσου «καὶ τὴν ἀπομάκρυνσιν παντὸς ὀργάνου τοῦ παρελθόντος, ὅπερ συνετέλεσε πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ παρελθόντος συστήματος». Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ Φεβρουαρίου, ἂν καὶ ἐγὼ ἤμην ὑπὲρ αὐτῆς, θὰ θεωρηθοῦν βεβαίως, ὅτι συνετέλεσαν ὑπὲρ τοῦ Ὄθωνος καὶ ἑπομένως πρέπει ν’ ἀπομακρυνθῶσι· καὶ τότε πρέπει ν’ ἀπομακρύνωμεν ὅλον τὸν στρατὸν, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν ἐννοεῖ ἡ Συνέλευσις· μὴ ἐπιπολαίως λοιπὸν εἰσερχώμεθα εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα· πρέπει νὰ ἤμεθα πολὺ προσεκτικοὶ, διότι τότε εἴμεθα ὅλοι σχεδὸν δι’ ἀπομάκρυνσιν. Τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι σπουδαιότατον, ἂν καὶ δὲν ἐνδιαφέρομαι, διότι ποτὲ δὲν ἤμην ὀθωνιστὴς, εἶμαι γνώμης, Κύριοι, νὰ θέσωμεν εἰς τὴν πρότασιν ταύτην τὰ ἑξῆς «μετὰ τὴν Ὀκτωβριανὴν ἐπανάστασιν ἀποδεδειγμένως» καὶ τότε ἐγὼ πρῶτος δίδω τὴν ψῆφόν μου ὑπὲρ τῆς προτάσεως ταύτης, ἄλλως τε, Κύριοι, τὸ ἀόριστον εἶναι ὀλεθριώτατον, διότι τότε δίδομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ θεωρήσῃ ἀπολύτως ὅλους τοὺς ὑπὲρ τοῦ Ὄθωνος ἐργασθέντας εἰς ὁποιανδήποτε ἐποχὴν ὑπευθύνους. Ὁ Κύριος Βάσσος ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος.

§235ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Νομίζω, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶμαι ἐγγεγραμμένος πρὸ τοῦ Κυρίου Βάσσου.

§236ΒΑΣΣΟΣ. Ἐπειδὴ μοῦ ἐζήτησαν πληροφορίας καὶ διασαφήσεις, διὰ τοῦτο θέλω ὁμιλήσει.

§237ΔΑΓΡΕΣ. Τὴν πρότασιν αὐτὴν τοῦ Βάσσου τὴν ὑποστηρίζω, καὶ ἔλαβον μέρος εἰς αὐτὴν καὶ θὰ σᾶς τὴν ἐξηγήσω· ὡς πρὸς τὸν παράγραφον, τὸν ὁποῖον εἶπεν ὁ Κύριος Χαντζόπουλος ἡ πρότασις αὐτὴ δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ προσκαλέσῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκοτώσῃ, νὰ καταδικάσῃ, νὰ ἐξορίσῃ ἀνθρώπους. Οὐδόλως ἐννοεῖ ὁ Κύριος Βάσσος καὶ οἱ συντάξαντες αὐτὴν τὴν πρότασιν, ὅτι διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτῆς τῆς προτάσεως θὰ παγιωθοῦν αἱ ἀρχαὶ αἱ ἐπαναστατικαὶ, ὄχι, Κύριοι, μὲ λύπην μου τὸ λέγω· καὶ χθὲς ἐζήτησα τὸν λόγον νὰ εἴπω, ὅτι τὴν ἐπανάστασιν τὴν λησμονοῦμεν καὶ τὴν ἐνθυμούμεθα μόνον, ὅταν πρόκηται περὶ τῶν προσωπικῶν συμφερόντων. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἐνισχύσῃ τὰ ἄτομα τῆς ἐπαναστάσεως, τὰ ὁποῖα ἐκ πεποιθήσεως ἐνδιαφέρονται καὶ ἔχουν συμφέρον ἀκόμη εἰς τὴν παγίωσιν τῶν νέων ἀρχῶν· ἀλλ’ ὄχι μόνον δὲν ἐσκέφθη περὶ τούτου, ἀλλὰ μᾶς ἄφησεν εἰς τὰς Ἐπαρχίας ἐκεῖνα τὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα καὶ δι’ αἵματος καὶ διὰ τῆς μεγαλητέρας καταφρονήσεως ἐξηκολούθουν νὰ ἐνεργοῦν πρὸς τὴν ἐπανάστασιν. Τὰ ὄργανα αὐτὰ ὑπάρχουν καὶ εἰς τὴν διοίκησιν τῶν δήμων, καὶ εἰς τοῦτο παρακαλῶ τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσέξῃ πολύ. Συλλογισθῆτε, Κύριοι, ὅτι ἕνας Νομάρχης θέλων ν’ ἀποκλήσῃ τὸν Κοσονάκον π. χ. ἐδημιούργει 18 μᾶλλον φορολογουμένους, καὶ ἐπέβαλε διὰ τῆς βίας τὸν λαγρὲν κατὰ τοῦ Κοσονάκου, διότι εὐνοεῖτο παρὰ τῆς τότε ἐξουσίας· εἶναι δίκαιον μετὰ τὴν μεταβολὴν οἱ τοιοῦτοι νὰ διοικοῦν τοὺς Δήμους;

§238ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ ἡ συζήτησις γίνεται διὰ νὰ τὴν ἀκούσῃ ἡ Κυβέρνησις, καὶ ὅμως οὐδεὶς τῶν ὑπουργῶν εἶναι παρὼν ἐνταῦθα.

§239ΤΙΝΕΣ. Εἶναι παρὼν ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§240ΔΑΓΡΕΣ. Ὅλοι οἱ λαοὶ, Κύριοι, πολλοὶ δημόται διαφόρων δήμων ἠθέλησαν νὰ καταλύσουν τὰς ἀρχὰς, ἀλλ’ ἐπείσθησαν, ἐν οἷς καὶ ἐγὼ αὐτὸς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ἐλθοῦσα νὰ διευθύνῃ τὴν ἐπανάστασιν, ἡ ἔχουσα κατὰ πρῶτον λόγον τὴν ἐντολὴν νὰ ἐμψυχώσῃ τὸ πνεῦμα τὸ ἐπαναστατικὸν, ἤθελεν ἀντικαταστήσει αὐτοὺς, ἀλλ’ αὕτη ὄχι μόνον παρημέλησε καὶ τοῦτο, ἀλλὰ τὸ ἐχαλάρωσε πολύ· διὰ τοῦτο πολὺ ἀληθῶς εἶπον οἱ προλαλήσαντες ὅτι ἡ ἐπανάστασις ἐκπνέει, καὶ διὰ τοῦτο ἐγκαρδίως ἀσπάζομαι τὴν ἰδέαν τοῦ Βάσου, ὅστις εἶπεν «ὑψώσατε τὴν ἐπανάστασιν» Ἡ ἐπανάστασις ὑψοῦται, Κύριοι, ὅταν δείξητε φανατισμὸν ὄχι κατὰ προσώπων, ἀλλ’ εἰς τὰς ἰδέας τὰς ἐπαναστατικάς· πᾶν ὅ,τι ἀνθίσταται εἰς τὴν ἐγκαθίδρυσιν τῶν ἰδεῶν αὐτῶν κτυπήσατέ το δι’ ὅλων τῶν μέσων. Ἦλθε, Κύριοι, πρὸ δύω ἴσως μηνῶν τοιαύτη περίστασις τῶν Βερναϊκῶν· καὶ ἐγὼ καὶ εἷς ἄλλος πληρεξούσιος ἐλάβομεν τὸν λόγον καὶ προσεκαλέσαμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα· διετάχθησαν ἀνακρίσεις, καὶ εἴπομεν ὅτι δὲν ἐπεμβαίνομεν, σεβόμενοι νομικὰς τινας ἀρχάς· εἴπομεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπέμβωμεν, ἀλλὰ μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα νὰ ἔλθῃ νὰ εἴπῃ πῶς διεξῆλθεν αὐτὴ ἡ ἀνάκρισις· ἐν τούτοις ἀπελύθησαν πάντες οἱ καταδιωχθέντες· ὑπεβλήθη ἡ ἀνάκρισις εἰς τὴν Συνέλευσιν; Ὄχι. Ἐρωτῶ καὶ ἀναφέρομαι εἰς τὴν συνείδησιν ὅλων ὑμῶν, ἐὰν ὑπάρχῃ εἷς ὁ ἀμφιβάλλων περὶ τῆς ὑπάρξεως τοιαύτης συνομωσίας· ἐγὼ τοὐλάχιστον διαμαρτύρομαι ὅτι εἶμαι πεπεισμένος περὶ τούτου· καὶ ὅμως ἡ ἀνάκρισις, ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ, δὲν ἀνεκάλυψε τίποτε. Νὰ πιστεύσω, Κύριοι, ὅτι εἰς τὸν δικαστικὸν κλάδον ὑπάρχει μερὶς ἐνδιαφερομένη ὑπὲρ τῆς παρελθούσης τάξεως; δὲν ἠμπορῶ, δὲν ἀγαπῶ τοὐλάχιστον νὰ τὸ πιστεύω· ἀλλ’ ἐν τούτοις μοὶ δίδεται τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω εἰς τὴν ἐξουσίαν «ἀπομάκρυνε τὰ ὄργανα ἐκεῖνα καὶ ὄχι ἐκ τῆς πατρίδος καὶ τοῦ τόπου ἀλλ’ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας.» Φρονῶ ὅμως ὅτι καὶ ὁ Κύριος Βάσος αὐτὸ ἐννοεῖ. Δίδεται δὲ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ὁ Κύριος Μίλησης καλῶς διηρμήνευσε, ν’ ἀπομακρύνῃ καὶ ἐκ τοῦ ἑλληνικοῦ ἐδάφους ἢ τοῦ τόπου ἐκεῖνος, εἰς τὸν ὁποῖον ἡ διαμονὴ ἑνὸς ἀνθρώπου καθίσταται ἐπικίνδυνος καὶ σκανδαλώδης, διοικητικῶς· κἀνεὶς δὲν ἐνόησε νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, «νὰ ἐξορίσῃς ὅλα τὰ ὄργανα τοῦ παρελθόντος·» τότε συμπεριλαμβανόμεθα δυστυχῶς ὅλοι. Ἀλλ’ ὑπῆρξαν ὄργανα πρὸ τῆς 8βριανῆς ἐπαναστάσεως τοῦ Ὄθωνος, καὶ ὅμως εἰργάσθησαν διὰ τὴν ἐπανάστασιν. Μὴ νομίσητε, Κύριοι, πῶς ὁ Κ. Βάσος καὶ οἱ λοιποὶ συμπράξαντες εἰς αὐτὴν τὴν πρότασιν προῆλθον ἐκ τῶν συμβάντων τῆς Τήνου· αὐτὸ τῆς Τήνου εἶναι τίποτε· μάθετε ὅμως ὅτι ἡ ἐνέργεια ἡ ἐκ τῶν Βερναϊκῶν ἐπανελήφθη, ἡ ὁμὰς αὐτὴ, καί τοι ἀσθενὴς οὖσα, ὕψωσε κεφαλὴν θρασεῖαν. Ἐν τοιαύτῃ λοιπὸν περιπτώσει, Κύριοι, ἂς παύσωμεν τοῦ νὰ σκεπτώμεθα διαφορετικά· ἂς σκεφθῶμεν ἀπὸ κοινοῦ καὶ ἂν ᾖναι βέβαιον, ὡς ἐλπίζω, ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θέλομεν ἔχει τὴν εὐχάριστον ἀγγελίαν περὶ τῆς ἐλεύσεως τοῦ ἐκλεχθέντος παρ’ ἡμῶν Ἡγεμόνος, δὲν προσκρούει ἡ Συνέλευσις καὶ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος, ἐὰν δραστηρίως καὶ ἀνδρικῶς διοικήσῃ. Κύριοι, ἂς πιστεύσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡμεῖς, ὅτι ὑπάλληλοι εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἴσως καὶ ἐν τῇ πρωτευούσῃ, δὲν ἐκπληροῦσι τὸ καθῆκόν των· ἤκουσα παρ’ ὑπουργοῦ, πρὸς τὸν ὁποῖον παρεπονέθην διὰ τὰ συμβάντα τῆς πατρίδος μου, συμβάντα λυπηρὰ, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν πιστεύω νὰ μὴ μεριμνήσῃ, ἤκουσα μίαν ἰδέαν, ἥτις μὲ ἐλύπησε· πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, Κύριοι, μία οἰκογένεια, τῆς ὁποίας τὸ ὄνομα δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω, ἐτέθη ἐπὶ κεφαλῆς 50 κακούργων, καὶ ἐν πλήρει μεσημβρίᾳ μετέβησαν εἰς ἓν χωρίον, καὶ εὗρον εἰς ἓν καφφενεῖον ἀνθρώπους τινὰς παίζοντας τὰ χαρτιὰ, τοὺς ὁποίους πυροβολήσαντες ἐφόνευσαν καὶ ἔφυγαν· κατόπιν ἀπεστάλη στρατιωτικὴ δύναμις, καὶ ἀντεστάθησαν· καὶ ὕστερον τί γίνεται ἀπὸ ὅλα ταῦτα; μεταβαίνω νὰ μάθω ἀπὸ τοὺς Κυρίους ὑπουργοὺς, ἀφίνω ὅτι ἡ συμμορία αὐτὴ καὶ ἄλλας φορὰς διέπραξεν ἀδικήματα, τί μανθάνω; ὅτι ὁ ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῆς τῆς συμμορίας εὐηρεστήθη κατὰ παραγγελίαν ἢ κατὰ σύστασιν τῶν ἀρχῶν νὰ ἔλθῃ ἐνταῦθα· τὴν ἀγγελίαν αὐτὴν μοὶ τὴν εἶπε μὲ ἕνα τρόπον, ὡς νὰ μὲ εὐχαριστήσῃ· εἶπον ὅμως ὅτι εἶναι ἀναξία ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ ὄχι μόνον ἐπαναστατικῆς περιόδου καὶ ἐποχῆς, ἀλλὰ καὶ εἰς μίαν ὁμαλωτάτην ἐποχὴν, νὰ ἔρχηται εἰς συμβιβασμοὺς καὶ συνδιαλέξεις μετὰ τῶν τοιούτων. Λέγω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ὄχι μόνον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνονται εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Βάσου, δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ κυβερνήσῃ, ἀλλὰ καὶ εἰς περισσότερα πράγματα· ἀπατώμεθα νὰ νομίζωμεν, ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἠθελήσαμεν νὰ κάμωμεν χρῆσιν τῶν δυνάμεών μας· ἐὰν δὲν ἔχωμεν, καὶ ἐὰν παρεισέφρυσεν εἰς τὸν στρατόν μας, ὡς μὴ ὤφειλε, χαλάρωσις τῆς πειθαρχίας, τοῦτο, ἂς ὁμολογήσωμεν μίαν ἀλήθειαν, ὀφείλεται εἰς ἡμᾶς αὐτούς· δὲν ἀδικῶ κἀνένα, τὰ ἠξεύρομεν ὅλοι. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἔχω τὸ θάῤῥος, καὶ θὰ μὲ συγχωρήσητε νὰ ἐπιμείνω, καὶ νὰ εἴπω, ὅτι εἷς ὑπουργὸς ἐν τῷ στρατῷ δύναται νὰ ἐπαναφέρῃ ἐντὸς 10 ἡμερῶν τὴν πειθαρχίαν, ὅταν εἰλικρινῶς καὶ ἀμερολήπτως ἐργάζεται· δύναται, λέγω, ὄχι μόνον εἰς τὸν στρατὸν, ὅταν θέλωμεν, νὰ ἐπέλθῃ ἡ τάξις, ἐὰν μεριμνῶμεν ὑπὲρ τοῦ στρατοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ σεμνυνώμεθα, διότι προσέφερε σπουδαίας ὑπηρεσίας τῇ πατρίδι καὶ κατὰ τὴν 3 7βρίου καὶ κατὰ τὴν 10 8βρίου. Ἐὰν λοιπὸν ὑπάρχῃ σύμπνοια, διοίκησον ἀνδρικῶς καὶ ἀμερολήπτως, καὶ δὲν θὰ εὕρῃς καμμίαν ἀντίστασιν, πρέπει λοιπὸν νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, «προχώρησον νὰ ἐπαναφέρῃς τὴν τάξιν, ἐφάρμοσον τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θεωρῶ ἀναγκαῖα εἰς τὴν ἐπάνοδον τῆς πειθαρχίας,» καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι ἡ πειθαρχία ἐπέρχεται, ἐὰν εἴπωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν διοίκησον ἀνδρικῶς τὰς ἐπαρχίας, κτυπήσατε κατακέφαλα τὴν ἀταξίαν, μὴ σεβασθῆτε κανένα, ἀλλὰ κάμετε χρῆσιν τῶν ὀργάνων τῶν καταλλήλων, καὶ ποῖος τῶν ὑπουργῶν δύναται νὰ μοῦ ἀρνηθῇ, ὅτι ἐν τῇ κεντρικῇ αὐτοῦ ὑπηρεσίᾳ ὑπάρχουν ὄργανα τοῦ παρελθόντος, τὰ ὁποῖα διαστρέφουν τὰς εὐγενεστέρας προθέσεις τῶν Κυρίων ὑπουργῶν; ἀδικοῦσιν ἑαυτοὺς οἱ Κύριοι ὑπουργοὶ νὰ χαρίζωνται (θόρυβος). Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται καὶ ὀφείλει, καὶ αὐτὸ ἐννοεῖ ἡ πρότασις αὐτὴ, νὰ ἐνισχύσῃ τὸ πνεῦμα τῆς ἐπαναστάσεως, νὰ κυβερνήσῃ ἐπαναστατικῶς, νὰ μεταχειρισθῇ ὄργανα καθαρῶς ἐπαναστατικὰ, νὰ ἀπομακρύνῃ δὲ ὅλα τὰ ὄργανα τὰ ἐξακολουθοῦντα μὲ τὰς παλαιὰς ἕξεις καὶ τὰ ὑπηρετήσαντα εἰς τὴν παρελθοῦσαν τάξιν. Εἰς αὐτὴν ὅμως πρέπει νὰ δώσωμεν πᾶσαν ἐμπιστοσύνην νὰ τὴν ἀφήσωμεν νὰ ἐργασθῇ. Ἂς ἔλθωμεν καὶ εἰς τὸν ἑαυτόν μας, πρέπει καὶ ἡμεῖς καὶ ἡ κοινωνία αὐτὴ, καὶ αὐτὸ τὸ ἀκροατήριον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐδῶ.........κατεστήσαμεν ἀδύνατον τὴν ὕπαρξιν τῆς Κυβερνήσεως· ἠξεύρετε, ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν, ὅτι δὲν θὰ ἠμπορῶμεν νὰ καταρτίσωμεν Κυβέρνησιν, διότι ὅταν προσκαλῶμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ βαδίσῃ οὕτω, πρέπει νὰ περιστείλωμεν ἡμᾶς αὐτούς.

§241ΡΟΥΚΗΣ. ... (θόρυβος).

§242ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι ἀνάξιος Πληρεξούσιος ἐκεῖνος, ὅστις πηγαίνει εἰς ἕνα ὑπουργὸν ἢ ἰσχυρὸν καὶ ἀποβλέπει εἰς προσωπικὰ συμφέροντα τοῦ ἑαυτοῦ του· καὶ ἐγὼ δὲν θεωρῶ ἔγκλημα νὰ συστήσῃ εἷς πληρεξούσιος εἰς ἕνα ὑπουργὸν ἓν πρόσωπον· λέγω νὰ ἀπομακρυνθοῦν τὰ ὄργανα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀντιστέκονται εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἐπαναστατικῶν ἀρχῶν· ἂς περιορίσωμεν λοιπὸν τὰς ἐνοχλήσεις μας καὶ τὰς ἀπαιτήσεις μας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐπαναλαμβάνω, ὅτι μετὰ παρέλευσιν ὀλίγων ἡμερῶν Κυβέρνησιν δὲν θὰ ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν Κύριοι, διάφοροι προτάσεις, τοῦ Κυρίου Σαριπόλου, ἡ ὁποία ἀνεγνώσθη, τοῦ Κυρίου Σολιώτη· ὑπάρχει ἑτέρα τοῦ Κυρίου Σούδα, ὅστις προτείνει νὰ διορισθῇ πενταμελὴς ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν μελῶν τῆς Συνελεύσεως, ὅπως φέρῃ λεπτομερεῖς ἐκθέσεις τῶν προσώπων τῶν ὑπόπτων νὰ μένωσιν ἐντὸς τοῦ κράτους, διὰ νὰ λάβωμεν τὰ κατάλληλα μέτρα.

§244ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. La loi de saspeté.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἑτέρα τοῦ Κυρίου Μίληση, μὲ τὴ ὁποίαν συγχωνεύεται καὶ τοῦ Κυρίου Κολιάτσου. «Ἡ Συνέλευσις παρακινεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ δραστήρια μέτρα καὶ νόμιμα πρὸς καταδίωξιν καὶ τιμώρησιν πάντων τῶν ὁπωσδήποτε κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως ἐργαζομένων». Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα τοῦ Κυρίου Βάσσου, εἰς τὴν ὁποίαν προτείνεται μικρὰ τροπολογία «προσκαλεῖ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ ἐπιστήσῃ σπουδαίως τὴν προσοχήν της ἐπὶ τῆς διατηρήσεως τῆς δημοσίας τάξεως καὶ τῆς ἀπομακρύνσεως παντὸς ὀργάνου τοῦ παρελθόντος, ὅπερ ἤθελε συντελέσει πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ πεσόντος ἡγεμόνος.» ἐδῶ λέγει ἡ τροπολογία, «τῆς ἀπομακρύνσεως παντὸς ὀργάνου τοῦ παρελθόντος, ὅπερ μετὰ τὴν Ὀκτωβριανὴν μεταβολὴν ἀποδεδειγμένως συνετέλεσε πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ πεσόντος ἡγεμόνος, καὶ τὴν αὐστηρὰν τιμωρίαν παντὸς διαταράττοντος τὴν τάξιν, ἢ ἐπιβουλευομένου τὴν ἐπανάστασιν, νὰ παύσῃ δὲ πᾶσα μισθοδοσία πρὸς τοιαῦτα ἄτομα χορηγουμένη.»

§246ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἀποκρούω, Κύριοι, τὸ «ἀποδεδειγμένως,» διότι θὰ εἰπῇ ὅτι ἐπῆλθε δικαστικὴ ἀπόφασις, καὶ τότε βεβαίως θὰ τιμωρηθῇ.

§247ΧΑΡ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ὁρίσωμεν τὴν πρότασιν αὐτὴν τοῦ Κυρίου Βάσσου ἐκεῖ, ὅπου λέγει «παντὸς ὀργάνου τοῦ παρελθόντος». Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν πρὸς διατήρησιν τῆς ἡσυχίας καὶ τάξεως δὲν ἔχει ὁ Ταμίας, ὁ Ἔφορος, ὁ Ἐλεγκτής· ἀλλ’ οἱ Νομάρχαι, οἱ Ἔπαρχοι, οἱ Δήμαρχοι, καὶ Πάρεδροι· ἅμα ἡ Κυβέρνησις ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της εἰς αὐτοὺς, καὶ θέση ὄργανα τῆς ἐμπιστοσύνης της, βεβαιωθῆτε ὅτι θέλει ὑπάρχει μεγαλῃτέρα τάξις.

§248ΒΑΣΣΟΣ. Λανθάνεται ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Λεβαδείας, διότι δὲν ἔγκειται τὸ κακὸν εἰς τὴν διοικητικὴν ἐξουσίαν· ἡ πρότασις δὲν ἀποβλέπει τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ἐπιφορτισμένους τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, ἀλλ’ ἄλλους πολλοὺς, οἱ ὁποῖοι περιέρχονται ῥαδιουργοῦντες καὶ ἀντιπράττοντες· καθόσον δὲ ἀφορᾷ, Κύριοι, τὸν λόγον ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ θὰ κάμουν κατάχρησιν, εἴμεθα συνειθισμένοι· (θόρυβος). Δυνάμεθα νὰ τοὺς τιμωρήσωμεν· τὸν ἀφίνω καὶ κάμνει τὸ ἔγκλημα καὶ ἔπειτα τοῦ κόπτω τὴν κεφαλήν.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ζαλώνη «ὅτι ὁ Κ. Νομάρχης νὰ φέρῃ μεθ’ ἑαυτοῦ τὰς παύσεις τῆς ἐπιτροπῆς». Ὅσοι παραδέχονται αὐτὴν τὴν πρότασιν νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Τώρα ἔρχεται ἡ πρότασις τοῦ Σαριπόλου, ὅσοι παραδέχονται νὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι), ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη· τώρα ἔρχεται ἡ πρότασις τοῦ Κ. Μίληση, (θόρυβος μέγας)· ὁ Κ. Μακρῆς ὑπέβαλεν ἑτέραν πρότασιν· «ἡ Συνέλευσις παρακαλεῖ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἵνα ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἐπὶ τῶν ὀργάνων τοῦ παρελθόντος, ἅτινα ἐξακολουθοῦν κακῶς πολιτευόμενα πρὸς τὴν ἐπανάστασιν καὶ τὴν τάξιν, δίδεται δὲ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τῆς μετατοπίσεως, (θόρυβος).

§250ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ποτὲ, ποτὲ, Βασιλεὺς ἔρχεται καὶ θὰ ἔχωμεν ἐξορίας;

§251ΘΕΟΦΙΛΟΥ. Λέγω, Κύριοι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τρέχωμεν, αἱ προτάσεις εἶναι λίαν σπουδαῖαι· διὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ τρέχωμεν (θόρυβος μέγας)· προτείνω τὴν ἀναβολήν.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Βάσσου.

§253ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Κατ’ ἀρχὰς εἴπατε τοῦ Κ. Μίληση νὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν (θόρυβος).

§254ΒΑΣΣΟΣ. Κ. Καλλιγᾶ, μὴ κάμνετε ῥαδιουργίας αὐτοῦ κάτω.

§255ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Κ. Βάσσε..... κηρύττομαι ἀναφανδὸν κατὰ τῆς προτάσεώς σου, διότι τὴν θεωρῶ ἐναντίαν τῆς πατρίδος, (χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου).

§256ΒΑΣΣΟΣ. Ἐὰν ἔχετε τὸ θάῤῥος, ἔπρεπε νὰ τὴν πολεμήσητε ἀπὸ τοῦ βήματος.

§257ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον προηγουμένως, ἀλλὰ δὲν μοὶ ἐδόθη (θόρυβος).

§258Π. ΑΝΑΣΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Προτείνω νὰ καταχωρισθῇ εἰς τὰ Πρακτικὰ αὕτη ἡ πρότασίς μου, «ὅστις τῶν Κ. Κ. Πληρεξουσίων ἀποχωρήσει νὰ θεωρῆται προδότης τῆς Πατρίδος.» (θόρυβος).

§259ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ πάθη εἶναι ἐξηγερμένα, εἶναι εἰς ὀργασμόν· ἐν ὀνόματι τῆς πατρίδος ἀναβάλετε τὴν ψηφοφορίαν. (Θόρυβος).

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι! ἐπροτάθη ἡ ἀναβολὴ καὶ ὑποστηρίζεται ἀπό τινας, εἶναι παρεμπίπτουσα πρότασις καὶ χρεωστῶ νὰ τὴν ὑποβάλω πρώτην.

§261ΠΟΛΛΟΙ. (Δεξιόθεν). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§262ΠΟΛΛΟΙ. (Ἀριστερόθεν). Δι’ ἀναστάσεως· ἢ νὰ τελειώσῃ, ἢ θὰ φύγωμεν ὅλοι.

§263ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως διὰ νὰ δείξῃ καθένας τὴν πεποίθησίν του· ἀποκαλεῖτε τοὺς ἀνθρώπους δειλοὺς, ὅταν ἀπέδειξαν εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις, ὅτι δὲν εἶναι.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται τὴν ἀναβολὴν θὰ εἴπωσι ναὶ, οἱ ἄλλοι ὄχι.

§265ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ συγχωνευθοῦν αἱ δύο ψηφοφορίαι (θόρυβος μέγας).

§266ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§267ΒΑΣΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρεδέχθημεν τὴν αἴτησιν τῶν Πληρεξουσίων αὐτῶν, διότι εἶναι δικαίωμά των· προτείνω ὅμως νὰ μὴ φύγῃ κανεὶς τῶν Πληρεξουσίων ἀπ’ ἐδῶ.

§268ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν φεύγει κανένας.

§269ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ὅσοι παραδέχονται τὴν ἀναβολὴν θὰ εἴπουν ναὶ, οἱ ἄλλοι ὄχι. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως·

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις. Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις. Ὥρα 8 παρὰ 20.

Ὁ Πρόεδρος

Α. ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Λ. Σωμάκης.