1863.05.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ϞΓʹ.

Τῆς 3 Μαΐου 1863.

(Παρασκευή).

Ὥρα 12 τῆς Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Γρυμανέλης πληρεξούσιος Σκοπέλου ζητεῖ 10 ἡμερῶν ἄδειαν ἀπουσίας.

§2ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τῷ δοθῇ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἡ ἀνάγνωσις 2 προτάσεων, τῆς τοῦ Κ. πληρεξουσίου Ἐμπειρίκου, ἐχούσης ὡς ἑξῆς· Ἀνεγνώσθη αὕτη ἀφορῶσα περὶ τοῦ προσδιορισμοῦ τοῦ τέλους τῶν εἰσαγομένων σιτηρῶν κατὰ λεπτὰ 20 εἰς ἕκαστον κοιλὸν σίτου, ἀραβοσίτου καὶ κριθῆς. Ποίαν ἡμέραν προσδιορίζει ὁ Κ. Ἐμπειρίκος;

§4ΤΙΝΕΣ. Τὴν δευτέραν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἄλλη πρότασις εἶναι ὑπογεγραμμένη παρὰ τῶν πληρεξουσίων Κατσικογιάννη, Τσατσάρα, Βαλτινοῦ, Μαυρομμάτη, Χ. Γρίβα, Γ. Σταΐκου, Πεσλῆ καὶ Πετιμέζη. Ὁ Κ. Ῥούκης ἀναγινώσκει αὐτὴν περιστρεφομένην εἰς τὴν μετάθεσιν τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν Μεσολογγίου εἰς Ἀγρίνιον.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν προσδιορίζετε;

§7ΤΙΝΕΣ. Τὴν τετάρτην.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν εἶναι ά. ἡ ἐκλογὴ τῶν Ἀντιπροέδρων καὶ Γραμματέων.

§9ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ προβῶμεν, Κ. Πρόεδρε, εἰς τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον.

§10ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Μετὰ 10 ἡμέρας θὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ τοῦ Προέδρου· ἂς ἀφήσωμεν ἕως τότε. Ἂς ὁρκισθῇ ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργείου.

§11ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Προσκαλῶ τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Λακεδαίμονος νὰ παρουσιασθῇ ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ, πῶς, ἐνῷ πρὸ τόσων ἡμερῶν ἐκληρώθη ἡ ἐκλογὴ αὕτη καὶ μετ’ αὐτῆς συνεκληρώθησαν καὶ ἄλλαι ἐκλογαὶ, ὅλαι αὐταὶ ἐτελείωσαν, τῆς Λακεδαίμονος, ἥτις εἶναι ἡ δευτέρα πρωτεύουσα τοῦ Κράτους, ἡ ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς δὲν ἐτελείωσεν ἀκόμη καὶ μένει ἄνευ ἀντιπροσώπων.

§12ΡΟΥΚΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι εἰσηγητὴς, Κύριοι, εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην· τὴν ἀπεπεράτωσα χθὲς τὸ ἑσπέρας, μένει δὲ νὰ τὴν ἀντιγράψω, ἀπόψε λοιπὸν θὰ ᾖναι τελειωμένη καὶ αὔριον ὑποβάλλεται.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν εἶναι ἡ συζήτησις τοῦ φορολογικοῦ νόμου, ἀλλ’ ὑπάρχει μία ἐκλογὴ τοῦ Γαλαξίου.

§14ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφήσατε τὰς ἐκλογὰς, Κ. Πρόεδρε· εἰς τὸν φορολογικὸν νομοσχέδιον ἂς προβῶμεν.

§15ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ ἡ ἔκθεσις. Ὁ Κ. Μακρῆς ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Γαλαξίου. Πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν. Ἡ ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Γαλαξίου καὶ Βραΐλας, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐκλογὴν τῶν δύω τούτων μερῶν, ἅτινα διὰ ψηφίσματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως ἀπετέλεσαν μίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν ἐξ ὧν βεβαιοῦται, ὅτι κατὰ μὲν τὴν ἐκλογικὴν περιφέρειαν Γαλαξίου ἐκ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων 1084, ὁ μὲν Κ. Βούλγαρης ἔλαβε ψήφους 788, ὁ Ῥοδοκανάκης 787, ὁ δὲ Λβασιώτης 297 καὶ ὁ Σακουμάνος 295, ἐκ δὲ τῆς ἐκλογικῆς περιφερείας Βραΐλας ἐκ τῶν ψηφοφορησάντων 538, ὁ Κ. Ῥοδοκανάκης ἔλαβε 539, ὁ Βούλγαρης 536, καὶ ὁ Λβασιώτης δύο· τοὐτέστιν ὁ μὲν Κύριος Ῥοδοκανάκης ἔλαβεν ἐκ τοῦ συνόλου ψήφους 1325, ὁ δὲ Βούλγαρης 1324, ὁ Λβασιώτης 299 καὶ ὁ Σακουμάνος 295, παρατηρεῖ, ὅτι ἡ τοῦ Γαλαξίου ἐκλογὴ ἐνηργήθη μεθ’ ὅλης τῆς ἡσυχίας καὶ τάξεως, χωρὶς νὰ λάβῃ χώραν ἡ ἐλαχίστη παραβίασις τῶν ἀποβλεπουσῶν τὰς προξενικὰς ἐκλογὰς διατάξεων τοῦ ψηφίσματος τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἐπιτροπὴ διεξελθοῦσα μετ’ ἐπιστασίας τὰς ὑποβληθείσας ἐνστάσεις ἐκ μέρους τῆς ἀποτυχούσης μερίδος παρατηρεῖ, ὅτι δύο μόνον ἐξ αὐτῶν εἰσιν ἄξιαι προσοχῆς· ά) ἡ ἔνστασις ὅτι αἱ τρεῖς ἐπιτροπαὶ, ἡ συντακτικὴ, ἡ ἐξελεγκτικὴ καὶ ἡ ἐφορευτικὴ ἐκληρώθησαν ὑφ’ ἑνὸς καταλόγου ἐγκρίτων μονομερῶς, ἐνῷ ἐν Γαλαζίῳ ὑπῆρχον καὶ ἄλλοι ἔγκριτοι, καὶ βʹ) ὅτι τὴν τετάρτην τῆς ψηφοφορίας ἡμέραν ἡ ἀντεφορευτικὴ ἐπιτροπὴ τῆς ἀποτυχούσης μερίδος ἐξεβλήθη τοῦ προξενικοῦ καταστήματος καὶ τοιουτοτρόπως ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη ἄνευ ἐπιτηρήσεως πρὸς ὄφελος τῆς ἐπιτυχούσης μερίδος. Ὅλας δὲ τὰς λοιπὰς ἐνστάσεις, οἷαί εἰσιν ὅτι ἐψηφοφόρησαν ξένοι ἀντὶ Ἑλλήνων, ὅτι ἐνηργήθησαν δωροδοκίαι, καθὼς πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ τοὺς διϊσχυρισμοὺς ὅτι παρεμποδίσθη ἡ προσέλευσις τῆς ἀποτυχούσης μερίδος εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, καὶ ὅτι ἡ ἐξελεγκτικὴ τοῦ καταλόγου ἐπιτροπὴ ἐνήργησε μεροληπτικῶς διαγραφὰς καὶ ἐγγραφὰς ψηφοφόρων, ἡ ἐπιτροπὴ τοὺς θεωρεῖ ἀβασίμους, καθόσον ἐπ’ οὐδενὸς πραγματικοῦ γεγονότος στηρίζονται ἢ ἐγγράφου ἀποδεικνύοντος τὴν ἀλήθειαν αὐτῶν, ἀλλ’ εἰς ἁπλᾶς ὑποθέσεις καὶ φήμας, ἐκτὸς δὲ τούτου παρατηρεῖ προσέτι, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκλογῆς οὐδεμία ἔνστασις ἔλαβε χώραν ὡς τοῦτο καταφαίνεται ἐκ τῶν πρακτικῶν καὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ προξένου. Ὡς πρὸς τὴν πρώτην ἔνστασιν τοῦ μονομεροῦς τῶν ἐγκρίτων καταλόγου ἡ ἐπιτροπὴ παραδέχεται τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ ἀναπληροῦντος τὸν πρόξενον τὴν ἐμφαινομένην ἐν τῇ ἐκθέσει του, ὅτι ὁ ἀπὸ 10 Ἰανουαρίου συνταχθεὶς καὶ τοιχοκολλημένος ἐν τῷ προξενικῷ καταστήματι διατελῶν κατάλογος κατὰ τὸν περὶ τούτου νόμον, ὅστις ὁρίζει τὴν σύνταξιν τοιούτου καταλόγου, κατὰ τὴν πρώτην ἑκάστου ἔτους, ἦτο παράνομον νὰ μεταβληθῇ περὶ τὰ τέλη τοῦ ἔτους, ὥστε καὶ ἡ ἔνστασις αὕτη δὲν εὑρίσκει νόμιμον ὑποστήριξιν. Ὁ δὲ διϊσχυρισμὸς ἑνὸς τῶν ἐγκρίτων τοῦ Κυρίου Ἰωάννου Βούρου, ὅτι ἀφῃρέθη τὸ ψηφοδέλτιόν του κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς κληρώσεως τῆς τε ἐξελεγκτικῆς καὶ ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὡς ἀπόντος, ἐνῷ ἦτο παρὼν, εἶναι ὅλως ἀνίσχυρος, καθόσον ἐκ τῆς ἰδίας του καταθέσεως, ἐνώπιον τοῦ προξένου, λαβούσης χώραν κατὰ τὴν 20 δεκεμβρίου, καταφαίνεται, ὅτι πρὸ δύο μόνον ὡρῶν τῆς κληρώσεως ἔφθασεν εἰς Γαλάζιον ἐκ Βουκουρεστίου, χωρὶς νὰ γινώσκῃ οὐδεὶς τὴν ἄφιξίν του, ὅπως τὸν εἰδοποιήσῃ. Τὴν δὲ δευτέραν ἔνστασιν ὅτι ἡ ἀντεφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς ἀποτυχούσης μερίδος ἐξεβλήθη τοῦ Προξενικοῦ καταστήματος κατὰ τὴν τετάρτην τῆς ψηφοφορίας ἡμέραν, ἡ ἐπιτροπὴ θεωρεῖ ἀβάσιμον, καθόσον μόνον διακοπὴ ἐπὶ 20 λεπτὰ τῆς ὥρας ἔλαβε χώραν, ἕνεκεν τῆς ἀγγελίας ὅτι ἐν Βραΐλᾳ διεῤῥήχθη ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος, ὡς τοῦτο ἐμφαίνεται ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ Προξένου, ὅστις ἔσπευσε νὰ προσκαλέσῃ καὶ προφορικῶς καὶ ἐγγράφως τὴν ἀποσυρθεῖσαν Ἐπιτροπὴν, ὑποσχεθεὶς τὴν ἐξασφάλισιν πάσης ἐλευθερίας κατὰ τὸ ὀλιγώτερον διάστημα, ὅπερ παρέμενεν εἰσέτι πρὸς περαίωσιν τῆς ἐκλογῆς. Ἄλλως τε ἡ Ἐπιτροπὴ προσθέτει ὅτι τὸ ἕτερον μέλος τῆς ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὁ Κύριος Ἄκατις, ὅστις ἀνήκει εἰς τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα, ὡς ἐμφαίνεται εἰς τὸν κατάλογον τοῦ ψηφοφορίας, οὐ μόνον παρέμεινε μέχρι τοῦ τέλους τῆς ἐκλογῆς καὶ ὑπέγραψεν ὅλα τὰ πρακτικὰ, ἀλλὰ καὶ οὐδεμίαν ἀντίῤῥησιν ὑπέβαλεν, ὅπως ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ ἐν λόγῳ ἔνστασις στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἀληθείας. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Βραΐλας ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπέστησεν ἰδιαζόντως τὴν προσοχήν της, καθόσον ἐκεῖ κατὰ τὴν τετάρτην τῆς ψηφοφορίας ἡμέραν ἡ τὴν ἀποτυχίαν της προβλέπουσα μερὶς κατέφυγεν εἰς τὸ ἀπελπιστικὸν μέτρον τῆς διαῤῥήξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ὅπως ματαιώσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, ὡς βεβαιοῖ ἡ ἀπὸ 16 Ἰανουαρίου ἔκθεσις τοῦ Προξένου Γαλαζίου πρὸς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργεῖον, ὅστις μεταβὰς ἐν Βραΐλᾳ ἐξήτασεν ἐπιτοπίως τὰ διατρέξαντα. Ἐκ τῆς ἐρεύνης, ἣν ἡ Ἐπιτροπὴ ἐνήργησεν ἐπὶ τῶν ἐγγράφων, ἐσχημάτισε τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἐπαναληφθεῖσα ἐκλογὴ ἐν Βραΐλᾳ ἐνεργήθη νομίμως, καὶ ὅτι ἂν ἀπέσχον αἱ πρῶται ἐπιτροπαὶ νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν δευτέραν ἐκλογὴν, καθὼς καὶ πολλοὶ τῶν ἐκεῖ παρεπιδημούντων Ἑλλήνων, δὲν ἀπέσχον ἕνεκεν παρανομίας ἢ ἐπεμβάσεως περὶ τὰς ἐκλογὰς, ἀλλ’ ἕνεκεν τῆς ἀπαντήσεως, ἣν εἶχον τοῦ ν’ ἀποτελέσῃ ἡ πόλις Βραΐλα ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν ἀνεξάρτητον τῆς τοῦ Γαλαζίου. Ἀλλ’ ἡ ἐπιθυμία αὕτη δὲν ἦτο γενικὴ, καθόσον ἀναφοραὶ πεντακοσίων ἄλλων ὑπηκόων Ἑλλήνων ἀπῄτησαν τὴν ἐπανάληψιν τῆς ἐκλογῆς καὶ τὴν ἐμμονὴν εἰς τὰ προαποφασισθέντα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Τὰς ἀορίστους ἐνστάσεις ὀλίγων ψηφοφόρων ἡ Ἐπιτροπὴ θεωρεῖ ἀβασίμους ἕνεκεν τῶν ἀναφερομένων ἐν ἐκτάσει λόγων, εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας ἐκ μέρους τῆς ἐφορευτικῆς καὶ ἀντεφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Τοὺς δὲ ἰσχυρισμοὺς τοῦ ὑποπροξένου Κυρίου Ἀντωνιάδου, τοὺς ἀναφερομένους εἰς τὴν ἀπὸ 6 Φεβρουαρίου τρ. ἔτους ἔκθεσίν του, οὐ μόνον θεωρεῖ ἀβασίμους, ἀλλὰ καὶ ἀντιφατικοὺς καὶ οὐδεμίαν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ἐξασκοῦντας ἐπιῤῥοὴν, καθόσον ἂν ἐλάμβανον χώραν τὰ ἐν τῇ ἐκθέσει ταύτῃ ἀναφερόμενα γενικὰ καὶ ἀόριστα περιστατικὰ, ὤφειλε νὰ διαμαρτυρηθῇ κατὰ τὸ διάστημα, καθ’ ὃ ἐνεργεῖτο ἡ ἐκλογὴ, ἢ τουλάχιστον νὰ σημειώσῃ ἐν τῇ ἐκθέσει του πρόσωπα ὡρισμένα δωροδοκήσαντα καὶ δωροδοκηθέντα. Ἀλλ’ ἐπὶ τῆς διαρκείας τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος οὐ μόνον δὲν ὑπέβαλε τοιαύτας ἐνστάσεις, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς ἔχει ὑπογράψει μετὰ τῆς ἐφορευτικῆς καὶ ἀντεφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἄνευ οὐδεμιᾶς παρατηρήσεως ἢ ἐπιφυλάξεως. Ἐπειδὴ δὲ δι’ ὅλους τοὺς προεκτεθέντας λόγους ἡ Ἐπιτροπὴ οὐδεμίαν κατηγορίαν εὑρίσκει βάσιμον κατὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης, διὰ ταῦτα ἀποφαίνεται ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου καὶ προτείνει εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ κυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ Γαλαζίου καὶ Βραΐλας καὶ νὰ κηρυχθῶσι νόμιμοι πληρεξούσιοι οἱ λαβόντες τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν Κύριοι Δ. Ῥοδοκανάκης λαβὼν ψήφους 1325 καὶ Δ. Βούλγαρης λαβὼν 1324 ἐκ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων ἀναβαίνοντος 1622. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 16 Μαρτίου 1863. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἡρ. Πετιμεζᾶς, Β. Σκαλτσοδῆμος, Δ. Εὐθυμιόπουλος. Ὁ εἰσηγητὴς Στ. Μακρῆς.

§16ΜΑΚΡΗΣ. Τὸ ἓν μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἔχει μίαν ἔνστασιν, ὁ Κατσικογιάννης· τὰ ὑπογεγραμμένα μέλη εἶναι 4, ὁ Πετιμεζᾶς, Σκαλτσοδῆμος, Εὐθυμιόπουλος καὶ ἐγώ. Ὁ Κ. Μακρῆς ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν τῆς μειονοψηφίας. Ἡ μειονοψηφία παρατηρεῖ ὅτι κατὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς περιφερείας τοῦ ὑποπροξενείου Ἰμβραΐλας, περιεχούσης ὑπηκόους Ἑλληνικὰς οἰκογενείας χιλίας πέντε, ἐψηφοφόρησαν μόνοι πεντακόσιοι τριάκοντα ὀκτὼ ἀριθ. (538) ὑπὲρ τῶν Κ. Ῥοδοκανάκη καὶ Δημ. Βούλγαρη, ἡ ψηφοφορία δὲ αὕτη προσβάλλεται δι’ ἐνστάσεων καὶ ἐν μέρει ὡς εἰκονικὴ, καὶ ἐν μέρει ὡς ἀπόῤῥοια δωροδοκίας, συγχρόνως ὅτι ὡς ἐξ ἐπενεχθεισῶν βιαιοπραγιῶν ἐμποδίσθη ἡ ἀντίθετος μερὶς νὰ συναγωνισθῇ· ἡ δὲ ἔνστασις αὕτη ἰσχυροποιεῖται ἐκ τῶν ἑξῆς· ά. Ἐκ τοῦ ὅτι ἐκ τοῖς πρακτικοῖς καταφαίνεται ὅτι ἡ ψηφοφορία ἐγένετο διὰ πληρεξουσίων καὶ ὅτι ὑπὲρ τοὺς τετρακοσίους ἐψηφοφόρησαν διὰ τῶν πληρεξουσίων Ν. Ἀθανασίου Δ. Γρημάλδη καὶ Π. Πετροπολίτου. βʹ) Ἐκ τοῦ ὅτι καὶ ὁ ὑποπρόξενος βεβαιοῖ δι’ ἐκθέσεώς του πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι οἱ κάτοικοι Ἰμβραΐλας οὐδεμίαν εἶχον ἔφεσιν νὰ ψηφοφορήσωσι ξένους ὡς ἦσαν οἱ ΚΚ. Ῥοδοκανάκης καὶ Δημ. Βούλγαρης, καὶ ὅτι οἱ ἐκλογεῖς ἐδωροδοκοῦντο παρὰ τοῦ Ῥοδοκανάκη ἀντὶ ἑπτὰ λιρῶν ἕκαστος. γʹ) Ὁ μεγαλήτερος ἔμπορος τῆς Ἰμβραΐλας Γ. Ἀβασιώτης μόλις δύω ψήφους ἔλαβεν, ἐνῷ κατὰ τὴν ἀνωτέρω ἔκθεσιν τοῦ Κ. ὑποπροξένου οἱ κάτοικοι ἀπέκρουσαν τοὺς ξένους ὑποψηφίους καὶ ἐπροτίμων τοὺς ἐντοπίους. Ἐπειδὴ ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἀποδεικνύεται ὅτι εἰς τὴν Ἰμβραΐλαν ἡ ψηφοφορία δὲν ἔλαβε χώραν, ὁ δὲ ὁλικὸς ἀριθμὸς τῶν ψηφοφόρων εἶναι ἀρκετὰ μέγας τῶν ὑπαρχουσῶν ἑλληνικῶν οἰκογενειῶν χιλίων πέντε κατὰ τὸν κατάλογον καὶ ὁ ἀριθμὸς οὗτος ἔχει ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς, διὰ τοῦτο γνωμοδοτῶ ν’ ἀκυρωθῇ καὶ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ ὑποπροξενείου Ἰμβραΐλας. Χ. Κατζικογιάννης.

§17ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ καὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον.

§18ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ ἐκλογή.

§19ΚΑΛΟΣ. Εἶναι τόσον περίπλακες ἡ ὑπόθεσις αὕτη, ὥστε θὰ γεννήσῃ μεγάλην συζήτησιν.

§20ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ ν’ ἀναβάλωμεν τὴν ἐκλογὴν καὶ νὰ ἔμβωμεν εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον.

§21ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Διατί; τόσον καιρὸν ἀνεβλήθη ὁ φορολογικὸς νόμος· προχθὲς ἐκάμαμεν 4 ἐκλογὰς καὶ σήμερον ν’ ἀναβάλωμεν αὐτήν!

§22ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Εἶναι παρανομωτάτη αὐτὴ ἡ ἐκλογὴ καὶ θὰ προκαλέσῃ σπουδαίαν συζήτησιν.

§23ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν συζήτησιν περὶ τούτου, οὔτε φιλονεικίαν, μόνον ὑποβάλλω εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ προτάξῃ τὸν φορολογικὸν νόμον πάσης ἄλλης ἐργασίας· τὰ κουκούλια, Κύριοι, ἤρχισαν νὰ συγκομίζωνται· ὅσον ἀναβάλλονται, τόση ζημία γίνεται· κάμετε ὅ,τι θέλετε, ἀλλὰ λέγω, ὅτι πρὸ παντὸς ἄλλου πρέπει νὰ προηγηθῇ ὁ φορολογικὸς νόμος.

§24ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κ. Πρόεδρε, πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογήν.

§25ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπιβάλλετε τὴν τάξιν εἰς τὴν συζήτησιν, Κ. Πρόεδρε.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως σηκώνεσθε ὑμεῖς, οὕτω σηκώνονται καὶ ἄλλοι, τὶ νὰ κάμω;

§27ΔΑΓΡΕΣ. Δύο λέξεις θὰ εἴπω περὶ τῆς ἀναβολῆς· θέλω νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ ἀναβολὴ διὰ τὴν ἐκλογὴν αὐτήν· εἶναι τόσα ὅπου ἔγειναν εἰς τὴν ἐκλογὴν, εἶναι διαμαρτυρήσεις τῶν ὁμογενῶν.

§28ΤΙΝΕΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν, Κύριε Πρόεδρε.

§29Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τῆς μεγάλης Πέμπτης ἀνεβλήθη ἡ παροῦσα ἐκλογὴ διὰ νὰ προηγηθῇ ὁ φορολογικὸς Νόμος (θόρυβος).

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσητε, Κύριοι, καθίσατε, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν. Ὅσοι παραδέχονται ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Γαλαζίου μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ Νόμου νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται πολλοί). Ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα. Θὰ ἐρωτήσω ἀντιστρόφως. Λοιπὸν, Κύριοι, ὅσοι δὲν παραδέχονται τὴν ἀναβολὴν, ἀλλὰ τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Γαλαζίου, ἐκεῖνοι νὰ σηκωθοῦν. (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη ἡ ἐξακολούθησις.

§31ΠΟΛΛΟΙ. (Δεξιόθεν). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, Κ. Πρόεδρε, (ἐγείρονταί τινες).

§32ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὁ Πρόεδρος ἀπεφάνθη περὶ τοῦ ἀποτελέσματος.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Καλὸς ἔχει τὸν λόγον, ἀλλὰ πρὶν ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις θὰ γίνῃ ἡ ἐπανάληψις μιᾶς ἐπερωτήσεως.

§34ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Πρό τινων ἡμερῶν ὑπεβλήθη μία ἀναφορὰ ἀπό τινας φαρμακοποιοὺς, οἱ ὁποῖοι ἐτελείωσαν τὸν χρόνον διὰ νὰ ἐξετασθοῦν καὶ δὲν τοὺς ὑπέβαλον εἰς ἐξετάσεις, διότι ἡ ἁρμοδία Σχολὴ δὲν συνῆλθε διὰ νὰ τοὺς ἐξετάσῃ καὶ ἰατροσυνέδριον δὲν ὑπάρχει. Ἡ Συνέλευσις ἐγνωμοδότησε νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν Κύριον ὑπουργόν. Τί γίνεται δι’ αὐτοὺς τοὺς νέους, οἱ ὁποῖοι κάθηνται, δυστυχοῦν καὶ δὲν ὑποβάλλονται εἰς ἐξετάσεις; Ὑπάρχει ἰατροσυνέδριον νὰ τοὺς ἐξετάσῃ;

§35ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅσοι ἀπολύονται ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον, εἴτε ἀπὸ τὴν Σχολὴν τὴν Ἰατρικὴν, εἴτε τῆς φαρμακοποιΐας, ἐξετάζονται ἐνώπιον τοῦ Ἰατροσυνεδρίου. Ἐπὶ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως ἐγένοντο παράπονα ἀπὸ τοὺς ἰατρούς· εἶπον, ὅτι ἡ διπλῆ ἐξέτασις τοὺς ὑποβάλλει εἰς κόπους καὶ τόσα ἄλλα, καὶ ὅτι ἀδικοῦνται ἐνίοτε ἀπὸ δυστροπίαν τῶν ἰατροσυνέδρων. Τότε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις ἐνέκρινε διὰ ψηφίσματος, ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ ἐξέτασις τοῦ Ἰατροσυνεδρίου διὰ τοὺς τελειοφοίτους τῆς ἰατρικῆς Σχολῆς μόνον. Τοῦτ’ αὐτὸ ἐζήτησαν ἔπειτα καὶ οἱ φαρμακοποιοὶ, ἀλλὰ πολὺ ἀργά· τώρα ἦλθον καὶ λέγουν, ὅτι καὶ ἡμεῖς δὲν ὑπαγόμεθα εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ Ἰατροσυνεδρίου. Ἐγὼ ἐζήτησα τὸ ψήφισμα τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶδα, ὅτι περιλαμβάνει ὁριστικῶς μόνον περὶ τῶν ἰατρῶν. Εἶπα λοιπὸν εἰς τοὺς φαρμακοποιοὺς, δόσατε μίαν ἀναφορὰν εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ ἂν εὐαρεστηθῇ νὰ σᾶς ὑπαγάγῃ εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν, τότε μάλιστα· ἀλλ’ εἶναι ψήφισμα καὶ πρέπει νὰ γείνῃ διὰ νόμου. Λοιπὸν τώρα ἡ Συνέλευσις νομίζει, ὅτι ὑπάγονται εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν; Ἐγὼ ἔγραψα περὶ τούτου.

§36ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας καὶ τοῦ Κλήρου Ἐπιτροπὴ χρεωστεῖ νὰ συντάξῃ Νόμους καὶ κανονισμοὺς τοῦ Πανεπιστημίου· ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα ὑπάγονται εἰς ἓν γενικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ περιλάβῃ γενικῶς ὅλα τὰ περὶ τῆς Παιδείας, ὥστε δὲν εἶναι σήμερον εἰς θέσιν ἡ Συνέλευσις νὰ λύῃ καθ’ ἑκάστην τοιαῦτα ζητήματα. Νομίζω, ὅτι κἀνεὶς τῶν Κυρίων Πληρεξουσίων δὲν θὰ θελήσῃ νὰ λάβῃ μίαν τοιαύτην εὐθύνην ἀπέναντι τοιούτων ζητημάτων· εἶναι ζητήματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λυθοῦν διὰ τῶν ἐπιτροπῶν καὶ διὰ τῶν ἁρμοδίων προσώπων.

§37ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἀνήκω εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιτροπὴν, ἀλλ’ οὔτε συνῆλθόν ποτε, οὔτε θὰ κάμωμεν τίποτε.

§38ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ εἰσαγάγῃ ταχέως τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου. Αὐτὰ τὰ ζητήματα δὲν λύονται διὰ μιᾶς, διὸ εἶναι ἐπιθυμητὸν μέχρι τῆς ὁριστικῆς λύσεως αὐτῶν τῶν ζητημάτων νὰ μένωσιν αὐτὰ τὰ πράγματα, ὅπως ἔχουσιν, διότι λυόμενα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπιφέρουσι μεγάλην βλάβην.

§39ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Δύο μόνον λέξεις θὰ εἴπω πρὸς τὸν Κ. ὑπουργόν· ὁ Κ. ὑπουργὸς ἔχει ἓν ψήφισμα τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι τοῦτο σαφὲς ἢ ὄχι;

§40ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Σαφὲς εἶναι.

§41ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐὰν ᾖναι σαφὲς, τότε δὲν ὑπάγονται οἱ φαρμακοποιοί· διὰ τὸ συμφέρον δ’ αὐτῶν πρέπει νὰ ὑποστῶσι τὰς ἐξετάσεις ἐνώπιον τοῦ Ἰατροσυνεδρίου, καὶ τοιουτρόπως καὶ οἱ νέοι δὲν χάνουν τὸν καιρόν των, καὶ ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ ἀποφασίσῃ κατόπιν.

§42ΥΠΟΥΡ. ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Αὐτὸ εἶναι εὔκολον ἀλλὰ καὶ οἱ νέοι τῆς Φαρμακευτικῆς σχολῆς νομίζουν ὅτι ἀξιοῦνται καὶ ἐκεῖνοι νὰ ἀποκτήσουν τὸ αὐτὸ δικαίωμα καὶ νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν αὐτὴν τάξιν καὶ κατηγορίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπεβλήθησαν οἱ τῆς ἰατρικῆς σχολῆς· τώρα λοιπὸν ἡ Συνέλευσις ἂς ἀποφασίσῃ.

§43ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὄχι, ἡ Συνέλευσις δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὑμεῖς ἐστὲ ὁ ἁρμόδιος νὰ εἴπητε εἰς αὐτοὺς, «ἂν θέλετε νὰ περιμείνετε τὴν τύχην σας μέχρις ὅτου ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις, τότε μάλιστα, ἄλλως πρέπει νὰ ἐξετασθῆτε.»

§44ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Αὐτοὶ, Κ. ὑπουργὲ, λέγουν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἰατροσυνέδριον.

§45ΥΠΟΥΡ. ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Ποῖος τὸ διέλυσεν; Ὑπάγεται εἰς τὸν κλάδον τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἔχει διάφορα ἀντικείμενα.

§46ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τῷ ὄντι μετὰ τὴν ἐπανάστασιν ἐγένετο αὐτὴ ἡ μεταβολή. Ἐπῆλθεν εἷς νόμος, ὅστις τὰς πρακτικὰς ἐξετάσεις τὰς ἀφῄρεσεν ἀπὸ τὸ ἰατροσυνέδριον καὶ τὰς μετέθεσεν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Αὐτὸς ὁ νόμος ἐπὶ τῆς ἐπαναστάσεως ἐκδοθεὶς ἀποκατέστησεν αὐτὰς τὰς ἐξετάσεις πρακτικὰς, ἐνῷ πρότερον ἦσαν πρακτικαὶ καὶ θεωρητικαί· καὶ αὐτὸς ὑπάρχει ὁ κυριώτερος λόγος, δι’ ὃν ὁ νόμος ἐγένετο, διότι ἦτον ἄτοπον νὰ περιφρονῆται ἓν διδακτορικὸν δίπλωμα τοῦ Πανεπιστημίου ὑποβαλλόμενον πρὸς ἐπίκρισιν εἰς ἄλλο Σῶμα, ὑποδεέστερον μάλιστα· αὐτὸ ὅμως, τὸ ὁποῖον ἐγένετο διὰ τοὺς ἰατροὺς, αἱ σχολαὶ τοῦ Πανεπιστημίου δὲν ἐδέχθησαν νὰ γείνῃ διὰ τοὺς φαρμακοποιούς, καθὼς καὶ διὰ τὰς μαίας· ἐξῃρέθησαν λοιπὸν αὐτοὶ οἱ δύω κλάδοι τῆς ἰατρικῆς σχολῆς. Μετὰ ταῦτα ἐγένετο ἀναφορὰ εἰς τὴν προσωρινὴν Κυβέρνησιν ὑπὸ πολλῶν φοιτητῶν, λαβόντων πτυχίον φαρμακοποιοῦ, οἵτινες ἐζήτησαν νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὸ αὐτὸ μέτρον· ἀλλὰ τότε ἡ Συνέλευσις εἶχε συνέλθει καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία τῆς προσωρ. Κυβερνήσεως εἶχε παύσει. Ἰδοὺ διὰ τί τὸ ζήτημα δὲν ἐλύθη τότε. Τώρα ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῆς παιδείας εἶναι ἁρμόδιος νὰ ἀποφασίσῃ, ἂν πρέπῃ νὰ δεχθῇ τὴν αἴτησιν καὶ ἑπομένως νὰ φέρῃ ψήφισμα εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ἡ Συνέλευσις ἢ θὰ συμφωνήσῃ μὲ τὴν γνώμην του, ἢ θὰ τὴν ἀποῤῥίψῃ· ἀλλὰ νὰ φέρητε τοιοῦτον ζήτημα δι’ ἐπερωτήσεων καὶ νὰ ὑποστηρίζητε ὅτι εἶναι ἁρμοδία νὰ σκεφθῇ αὐτὴ ἢ ἐκείνη ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Συνελεύσεως, αὐτὸ βέβαια εἶναι ὅλως διόλου ἄτοπον· ἂν δὲ οἱ λαβόντες ἤδη πτυχίον βιάζωνται, ἠμποροῦν νὰ ἐξετασθοῦν ἐνώπιον τοῦ ἰατροσυνεδρίου, τὸ ὁποῖον διατηρεῖται καὶ δὲν διελύθη· ἴσως εἶναι ἄδικον, ἀλλὰ μέχρις ὅτου τὸ ἄδικον διορθώσωμεν, πρέπει νὰ ὑποταχθοῦν εἰς τοὺς ἰσχύοντας νόμους.

§47ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Πολὺ καλὰ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν. Ὁρκίζεται ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως Β. Ῥοῦφος καὶ ἀναγινώσκει μίαν ἔγγραφον προσλαλιάν. «Μετὰ βαθείας συγκινήσεως σᾶς ἐκφράζω τὴν εὐγνωμοσύνην μου διότι παμψηφεὶ μὲ ἐτιμήσατε μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην σας· εἰς ὁποιανδήποτε θέσιν καὶ ἂν εὑρέθην οὐδέποτε παρήκουσα τὴν θέλησιν τοῦ ἔθνους, ἀλλὰ προσκαλούμενος ἤδη νὰ πηδαλιουχήσω τὸ Κράτος ἐν μέσῳ κρισίμων περιστάσεων αἰσθάνομαι ὁπόσον τὸ βάρος, ὅπερ ἀναδέχομαι κατὰ καθῆκον, ὑπερβαίνει τὰς ἀσθενεῖς δυνάμεις μου. Ἡ Κυβέρνησις καθ’ ὅλην τὴν πορείαν της δὲν θέλει λησμονήσει, ὅτι ὁ σκοπὸς, δι’ ὃν ἐτελέσθη ἡ ἐπανάστασις, ὑπῆρξεν ἡ ἀνόρθωσις τῶν Νόμων καὶ ἡ ἀπονομὴ πρὸς ἅπαντας ἀδιακρίτως τῆς δικαιοσύνης. Ἀλλ’ ἵνα ἐκπληρώσῃ ἐπιτυχῶς τὴν ἐντολήν της, ἵνα διατηρήσῃ ἀκράδαντον τὴν τάξιν, ἄνευ τῆς ὁποίας ἡ μεταπολίτευσις θέλει ἀποβάλλει τὸν ὑψηλὸν χαρακτῆρά της ἔχει ἀνάγκην τῆς ἰσχυρᾶς καὶ ὁμοθύμου συνδρομῆς σας. Ταύτην ἐπικαλούμενος ἐγκαρδίως, Κύριοι, θέλω ἐκτελέσει τὰ ἔργα μου μὲ εἰλικρίνειαν καὶ προθυμίαν, θέλω δὲ ἀποσυρθῆ εὐχαρίστως, ἅμα κρίνετε περιττὴν τὴν παρουσίαν μου. Ἐπανερχόμενος τότε μὲ καθαρὰν συνείδησιν εἰς τὸν ἰδιωτικὸν βίον, θέλω εὔχεσθαι νὰ κατευθύνῃ ὁ ὕψιστος τὰς πράξεις σας πρὸς τὸ καλὸν τοῦ ἔθνους, ἐνθουσιωδῶς ἐπιζητοῦντος τὴν ταχυτάτην ἄφιξιν τοῦ λαοποθήτου Βασιλέως Γεωργίου τοῦ πρώτου.»

§48ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Ὁ Κανακάρης ἤρχισε τὴν ἐπανάστασιν, καὶ εὔχομαι ὁ υἱὸς τοῦ Κανακάρη νὰ δώσῃ τὸ πέρας.

§49ΠΟΛΛΟΙ. Εὖγε.

§50Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Χρεωστῶ, Κύριοι, νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον πρὸ δύω ἡμερῶν ἤδη ἔλαβον, τὸ ὁποῖον δὲν ἠδυνάμην ὅμως νὰ φέρω εἰς γνῶσιν ὑμῶν πρότερον, διότι δὲν ὑπῆρξε συνεδρίασις. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο ἐδημοσιεύθη ἤδη καὶ διὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ τηλεγράφημα τοῦτο ἔχει οὕτω.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωστοποιῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι τὸ Προεδρεῖον πρό τινων ἡμερῶν ἔλαβεν ἐπιστολὴν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποῖα ὑπάρχει εἰς τὸ ἀρχεῖον· δὲν τὴν ἀναγινώσκει, διότι δὲν ἔχει τίποτε νεώτερον· εἶναι τῆς 17· διὰ τοῦτο ὅποιος θέλει ἠμπορεῖ νὰ τὴν ἀναγνώσῃ.

§52ΣΠ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἡ ἐν Μαγχεστρίᾳ Ἑλληνικὴ κοινότης, φλεγομένη πάντοτε ὑπὸ διακαοῦς ζήλου ὑπὲρ τῆς δόξης καὶ εὐημερίας τῆς πατρίδος, στέλλει διὰ τῶν ΚΚ. Πληρεξουσίων Μελᾶ, Πλατὺ καὶ ἐμοῦ 600 τουφέκια καὶ 600 ζώνας εἰς χρῆσιν τῆς ἐθνοφυλακῆς. Τὸ ἀξιόλογον τοῦτο, Κύριοι, καὶ τόσον ἀναγκαῖον δῶρον εἶμαι βέβαιος ὅτι θέλει τύχει τῆς εὐμενοῦς ὑποδοχῆς τῆς Συνελεύσεως.

§53ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§54ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ θέλει φανῆ ἄξιον τῶν εἰλικρινῶν εὐχαριστήσεων αὐτῆς πρὸς ἄνδρας φιλοπάτριδας καὶ γενναίους.

§55ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, νὰ σταλῇ εὐχαριστήριον. Ὁ Κύριος Θ. Δηλιγιάννης ὑπουργὸς, ἀναγινώσκει μίαν ἀναφορὰν ἐξ Ἰωαννίνων, ἐν ᾗ ἐκτίθεται ὅτι ἐξεδόθη Βεζυρικὴ διαταγὴ πρὸς τὸν Διοικητὴν Ἰωαννίνων περὶ ἀποφυλακίσεως τοῦ ἐκεῖ κρατουμένου καὶ δι’ ἀναφορᾶς του παραπονεθέντος Ἕλληνος ὑπηκόου.

§56ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἡ διαταγὴ φθάνει πρὸς ἱκανοποίησιν;

§57ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Φθάνει — εἶχον ζητηθῆ πληροφορίαι συνεπείᾳ ἐπερωτήσεως περὶ τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται αἱ ἐνέργειαι τῆς προξενικῆς ἀρχῆς τῆς Ἑλλάδος πρὸς ἐξασφάλισιν κληροδοτήματος μεγάλου, τὸ ὁποῖον προωρίσθη ὑπὸ τοῦ κληροδότου νὰ χρησιμεύσῃ εἰς θεραπείαν ἐθνικῶν ἀναγκῶν. Γνωρίζετε, ὅτι εἷς ὁμογενὴς φιλόπατρις ἀποβιώσας ἐν Βουκουρεστίῳ ἀφῆκε τὴν μεγάλην περιουσίαν του εἰς τὴν πατρίδα ἡμῶν, διὰ νὰ χρησιμεύσῃ ἰδίως εἰς ἀνάγκας ἐκπαιδευτικάς· αὐτὸς ἦτο ὁ μακαρίτης Τριανταφυλλίδης· ἐξήτασα τὰ περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης καὶ εὗρον, ὅτι πράγματι ἡ περιουσία αὕτη, ἡ ὁποία προωρίσθη ὑπὸ τοῦ κληροδότου, ὑπὸ τοῦ διαθέτου εἰς τὴν πατρίδα ἡμῶν, ἀναβαίνει εἰς 40 καὶ ἔτι ἐμπρὸς χιλιάδας φλωρίων αὐστριακῶν. Ὁ ἀείμνηστος διαθέτης ἀφῆκε καὶ μικρὸν κληροδότημα εἰς τοὺς ἐπιστάτας, εἰς οὓς ἀφῆκε τὴν ἐφετεινὴν πρόσοδον χωρίου του τινός. Ἡ προξενικὴ ἀρχὴ ἐφρόντισε νὰ παραδώσῃ τὸ εἰσόδημα αὐτὸ τὸ ἐφετεινὸν κατὰ τὴν θέλησιν τοῦ διαθέτου εἰς τοὺς ἐπιστάτας αὐτοῦ, τοὺς ὁποίους εἶχε ὀνομάσει κληρονόμους· πρὸς παραλαβὴν ὅμως τῆς περιουσίας τοῦ κληροδότου ἐγεννήθησαν δισταγμοί, διότι διὰ τῆς διαθήκης του ὁ διαθέτης προσδιώρισεν ὡρισμένα πρόσωπα ἐκτελεστὰς τῆς διαθήκης του διὰ νὰ παραλάβωσι τὴν περιουσίαν καὶ νὰ ἀποδώσωσιν αὐτὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα· ἡ δὲ Προξενικὴ ἀρχὴ ἐνόμισεν, ὅτι ἠδύνατο μόνη της νὰ φροντίσῃ νὰ παραλάβῃ τὴν περιουσίαν αὐτὴν, νὰ τὴν παραδώσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι ἐνόμισεν, ὅτι ἡ μεσολάβησις τῶν ἐκτελεστῶν τῆς διαθήκης δὲν ἤθελε φέρει κἀνὲν ἄλλο, παρὰ ἤθελεν ἀπολήξει εἰς τὸν αὐτὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον προετίθετο καὶ ἡ Προξενικὴ ἀρχή· ἐπειδὴ δὲ ἡ περιούσα αὕτη ἔμελλε νὰ διατεθῇ ἰδίως εἰς ἐκπαιδευτικὰς ἀνάγκας, ἐζήτησα τὴν γνώμην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς συγκλήτου τοῦ Πανεπιστημίου, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν θέλησιν τοῦ διαθέτου νὰ γνωμοδοτήσωσι περὶ τῆς διαχειρίσεως τῆς περιουσίας. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ ἡ Σύγκλητος τοῦ Πανεπιστημίου, ἂν καὶ ῥητῶς δὲν μοὶ ἐξέφρασαν γνώμην, ὅτι πρέπει ν’ ἀποχωρήσῃ ἡ Προξενικὴ ἀρχὴ καὶ ν’ ἀφήσῃ τοὺς ἐκτελεστὰς τῆς διαθήκης νὰ φροντίσωσι περὶ τῆς παραλαβῆς καὶ τῆς παραδόσεως τοῦ κληροδοτήματος, μοὶ ὑπέδειξαν ὅμως ὅτι ἡ ὑπὸ τοῦ Προξένου διαχαραχθεῖσα γραμμὴ ἦτο γραμμὴ καὶ εὐθυτέρα καὶ ἐπίσης ἐξασφαλίζουσα τὰ δικαιώματα, δηλαδὴ μοὶ ὑπέδειξαν ὅτι ἀναγνωρίζουν καὶ αὐτοὶ ὡς ὀρθὸν νὰ παραλάβῃ ὁ Πρόξενος τὴν περιουσίαν. Τὴν ἀπόφασιν ταύτην ἐκοινοποίησα εἰς τοὺς διαθέτας τῆς διαθήκης, καὶ παρεκάλεσα αὐτοὺς νὰ ὑποχωρήσωσιν ἀπὸ τὴν ἀξίωσιν τοῦ νὰ μετάσχωσι καὶ νὰ παραλάβωσι τὴν περιουσίαν αὐτήν. Ἐπειδὴ δὲ οἱ ἐκτελεσταὶ τῆς διαθήκης ἐπιμένουσι εἰς τὸν διϊσχυρισμόν των, ἀνεκοίνωσα τὴν ἐπιμονήν των ταύτην εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ περιμένω τὴν γνώμην αὐτοῦ διὰ νὰ ἐνεργήσω τὰ περαιτέρω.

§58ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐπειδὴ εἴδομεν, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν ὑπάρχει φιλοτιμία ἐκ μέρους τῶν ἐκτελεστῶν τῆς διαθήκης (θόρυβος)., φρονοῦμεν, ὅτι πρέπει νὰ συμπράξωσιν ἀμφότεροι (θόρυβος).

§59ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρὸ μικροῦ ἀνεγνώσθη μία ἀναφορὰ, διὰ τῆς ὁποίας ἐζητεῖτο νὰ ἀφαιρεθῶσι τὰ δικαστήρια ἀπὸ τὴν πόλιν τοῦ Μεσολογγίου καὶ νὰ μετατεθῶσιν εἰς τὸ χωρίον Ἀγρίνιον. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν καὶ προτείνω εἰς αὐτὴν νὰ ἀπαξιώσῃ νὰ διατηρήσῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἓν τοιοῦτον ὄνειδος, τὸ ὁποῖον ἀπέῤῥιψεν ὁ Ὄθων, καί τοι πολλάκις ἀποταθείσης τοιαύτης αἰτήσεως πρὸς αὐτὸν, τὸ ἀπέῤῥιψεν, μολονότι ἡ πόλις δὲν ὑπῆρξέ ποτε εὔνους εἰς αὐτὸν. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἀξιώσῃ αὐτὴν συζητήσεως, παρακαλῶ νὰ τὴν συζητήσῃ σήμερον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἦτο ἁπλῆ πρότασις καὶ δὲν προσδιωρίσθη ἡμέρα πρὸς συζήτησιν.

§61ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Τὴν τετάρτην.

§62ΔΑΓΡΕΣ. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν λέγει, ὅτι ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ Προξενείου Γαλαζίου, πραγματευομένη περὶ τῆς ἐκλογῆς. Παρακαλῶ τὸν Κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μᾶς στείλῃ ἀντίγραφον τῆς ἐκθέσεως, διότι θὰ χρησιμεύσῃ πολὺ εἰς τὴν μόρφωσιν τῶν πεποιθήσεων τῶν πληρεξουσίων ἡ ἀνάγνωσις αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου.

§63ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διαβεβαιῶ τὸν Κ. Δαγρὲν, ὅτι ὑπάρχει εἰς τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ἡ ἔκθεσις.

§64Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Οὔτε ἠξεύρω ποίαν ἐπιῤῥοὴν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ, οὔτε ἀνέγνωσα τὸ ἔγγραφον τοῦτο. Δὲν ἤθελα νὰ τὸ κρατήσω, μὲ ἐκώλυσε μόνον ἡ ἰδέα, ἡ ἑξῆς, ὅτι τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἐνόμιζον, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ μοῦ τὸ ζητήσῃ ἡ ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως ἐπιτροπὴ, ἢ ὁ Κ. Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως. Εἶμαι ἕτοιμος, ἂν θέλετε, νὰ σᾶς τὸ παραδώσω.

§65ΤΙΝΕΣ. Εἶναι περιττόν.

§66ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, πρὶν ἢ ἔλθω εἰς τὴν οὐσίαν τῆς προκειμένης ἐκλογῆς, ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ πάσης παρεξηγήσεως τῶν λόγων μου, ὀφείλω νὰ κηρύξω ὅτι τρέφω ἄπειρον σεβασμὸν πρὸς τὸν πρόεδρον τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως Κ. Βούλγαρην (θόρυβος). Εἶναι καθῆκόν μου, κύριοι, νὰ φέρω σεβασμὸν, καὶ θὰ τὸν φέρω πάντοτε, δι’ ὅσα καλὰ ἐπροξένησεν εἰς τὸ ἔθνος, τεθεὶς ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἐνεργειῶν πρὸς ἐπιτυχίαν τῆς ἐπαναστάσεως· ἐντεῦθεν πιστεύω ὅτι δὲν θὰ μοὶ ἀποδοθῇ πλάγιός τις σκοπός. Κηρύττομαι κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἕνεκα τῶν κατ’ αὐτὴν διαπραχθέντων, τὰ ὁποῖα ἴσως ἐν ἀγνοίᾳ αὐτοῦ διεπράχθησαν, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν ἔχει γνῶσιν αὐτῶν. Κύριοι, γνωρίζετε ὅλα τὰ προδιατρέξαντα ἐν Γαλαζίῳ, καὶ τὴν ἀναφορὰν ἐκείνην, ἥτις ἐπροξένησε μεγάλην ἐντύπωσιν καὶ ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκτὸς πρὸ τῆς μεταβολῆς. Οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι, οἵτινες πρῶτοι ἔλαβον τὴν πρωτοβουλίαν ἐκ τῶν ἔξω ὁμογενῶν νὰ διαμαρτυρηθῶσι κατὰ τῶν παραβιάσεων τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι σήμερον ἀδικοῦνται, καὶ ἀδικούμενοι προστρέχουν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, ζητοῦντες ἀπόδοσιν δικαιοσύνης· ἡ δὲ μερὶς, ἥτις μετὰ τὴν ἀναφορὰν, τὴν ἀναγνωσθεῖσαν ἐν τῇ Γερουσίᾳ, ἠθέλησε νὰ συντάξῃ ἑτέραν ἀναφορὰν ὑβριστικὴν κατὰ τοῦ τότε Γερουσιαστοῦ, καὶ μετὰ ταῦτα Προέδρου τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, ἡ μερὶς ἐκείνη, λέγω, φαίνεται σήμερον κατισχύσασα καὶ ἔχουσα μεθ’ ἑαυτῆς συνεργάτην τῶν παρανομιῶν της τὸν Κύριον Βούλγαρην, ὅστις διατελεῖ ἐν πληρεστάτῃ ἀγνοίᾳ τῶν διαπραχθέντων. Ἅμα μετὰ τὴν μεταπολίτευσιν ὁ τότε Πρόεδρος Κύριος Βούλγαρης συνέλαβεν ἴσως πρῶτος τὴν ἰδέαν νὰ δώσῃ εἰς τὰς ἔξω Κοινότητας τὸ δικαίωμα ν’ ἀποστείλουν ἀντιπροσώπους, καὶ βεβαίως ἡ σκέψις αὕτη ἔχει σημασίαν ἠθικὴν μεγίστην. Ἐντεῦθεν ἡ πόλις τοῦ Γαλαζίου πρώτη ἐξέφρασε τὴν εὐγνωμοσύνην της διὰ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἐδόθη εἰς τὰς Προξενικὰς κοινότητας νὰ στείλουν ἀντιπροσώπους. Ἐπῆλθον αἱ ὁδηγίαι τῶν ἐκλογῶν· κατὰ τὰς ὁδηγίας ἐκείνας ἔμεινε σκοτεινὸν τὸ μέρος τὸ ἀφορῶν τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγειν εἰς τὰς ἔξω κοινότητας. Ἀλλεπάλληλα τηλεγραφήματα πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐκλογῶν καὶ τῆς συντάξεως τῶν καταλόγων ἦλθον πρὸς τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐζήτουν ὁδηγίας θετικὰς, δηλαδὴ ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὑπήκοοι Ἕλληνες, οἵτινες χαίρουν τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγειν. Ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνησις μὴ δυναμένη ὡς ἐκ τοῦ νόμου νὰ καθοδηγήσῃ, ὅπως ὁ τότε διευθύνων τὸ Προξενεῖον καὶ οἱ φίλοι τοῦ τότε Προέδρου τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως ἀπῄτουν, ὑπέδειξε πρὸς αὐτοὺς τὴν ἀκριβῆ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, τοὐτέστιν, ὅτι πάντες οἱ ὑπήκοοι Ἕλληνες, ὅπως τὸ ψήφισμα τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως ἐξεφράζετο, ἔχουν τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγειν· ποῖοι δὲ εἶναι οὗτοι, ὁ Πρόξενος καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ δύναται νὰ τὸ γνωρίσουν ἐκ τῶν σχετικῶν ἐγγράφων, τῶν εἰς ἑκάστην Προξενικὴν περιφέρειαν ὑπαρχόντων. Ἡ φράσις, Κύριοι, «ὑπήκοοι» ἔδωκε χώραν πολλάκις εἰς παρεξηγήσεις· ἐθεωρήθησαν ὡς πολῖται Ἕλληνες καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες μὴ γεννηθέντες ἐν τῇ Ἑλλάδι καὶ μηδέποτε προσκτήσαντες τὸ δικαίωμα τῆς Ἑλληνικῆς ἐθνικότητος, ἀπελάμβανον ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ προστασίαν Ἑλληνικήν. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἡ ἐξ ἀναλογίας μετὰ ταῦτα γενομένη ἑρμηνεία τοῦ νόμου τούτου· τοὐτέστιν ἐκ τῆς διατάξεως ἐκείνης, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸ ψήφισμα περὶ ἐκλογῶν ἐντὸς τοῦ Κράτους, τοῦ ὅτι καὶ πᾶς μὴ ἐγγεγραμμένος ἐντὸς τοῦ καταλόγου, ἅμα προσαγάγῃ δύω μάρτυρας, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ψηφοφορήσῃ οἱ δὲ βεβαιοῦντες τὴν ταυτότητα αὐτοῦ ὑπόκεινται εἰς ποινὰς, ἐὰν ψευδῶς παραστήσωσι πράγματα ὡς ἀληθῆ ἐγένετο κακῶς. Κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ συνταχθέντος παρὰ τοῦ Προξένου τοῦ Γαλαζίου βουλευτικοῦ καταλόγου ἐπαρουσιάσθησαν πλεῖστοι, οἵτινες μὴ φέροντες οὔτε διαβατήριον παρὰ Προξενικῆς ἀρχῆς, οὔτε διαβατήριον Νομαρχιακῆς ἀρχῆς ἐκ τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος, οὔτε πιστοποιητικὸν ἐγγραφῆς εἰς ἕνα τῶν Δήμων τοῦ Κράτους ἐζήτησαν νὰ ἐγγραφῶσι καὶ διεγράφησαν κακῶς.

§67ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ποῖος τὸ λέγει;

§68ΚΑΛΟΣ. Τὰ πρακτικὰ· (θόρυβος) ἐγένοντο τοιαῦται ἐνστάσεις, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει διαβεβαιώσεως δύω μαρτύρων ἐνεγράφησαν ἄπειροι ἐντὸς τοῦ καταλόγου, πλέον τῶν 280 (θόρυβος). Οἱ κατὰ τὰς ἐκλογὰς παρουσιαζόμενοι ὡς φίλοι τοῦ Κ. Βούλγαρη ἦσαν οἱ πρώην ἐχθροί του. Οὗτοι διὰ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα διέθετον, τῶν χρηματικῶν, καὶ τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου Βούλγαρη, κατώρθωσαν νὰ σύρωσι πρὸς ἑαυτοὺς ὅλον τὸ πλῆθος τῶν παρεπιδημούντων ἐν Γαλαζίῳ καὶ ἐκ διαφόρων τῆς Τουρκίας μερῶν καταγομένων. Ἀναγνώσατε τὰ πρακτικὰ καὶ θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ἐδόθη τὸ δικαίωμα εἰς πολλοὺς ἐξ αὐτῶν. Ἐγένοντο δεκτοὶ οἱ τοιοῦτοι παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις κατὰ δυστυχίαν εὑρέθη ν’ ἀπαρτισθῇ ἐκ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἵτινες ἀπεκάλεσαν ψεύστην τὸν γερουσιαστὴν Κ. Βούλγαρην, δι’ ἐπιστολῆς πρὸς τὸν τότε ὑπουργὸν Σπῦρον Μίλιον. Εἶμαι εἰς γνῶσιν τῶν διατρεξάντων. Μὴ δυνηθέντες τότε νὰ ψεύσωσι δι’ ἀναφορᾶς ὅσα οἱ ἀντίπαλοί των, ὡς πρόμαχοι τότε τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, παρέστησαν ἐκ μέρους τῶν κατοίκων τοῦ Γαλαζίου, κατέφυγον εἰς τὸ μέτρον νὰ στείλωσιν ἐπιστολὴν εἰς τὸν Κ. Σπῦρον Μίλιον. Οἱ ἄνθρωποι οὗτοι ὡς φίλοι δῆθεν αὐτοῦ, πρῶτον ἐτηλεγράφησαν πρὸς αὐτὸν καὶ ἐζήτησαν νὰ δώσῃ τὸ ὄνομά του πρὸς ὑποστήριξιν τῶν μελετηθεισῶν ἀθεμιτουργιῶν, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ τίνες ἦσαν· τοὺς ἐξέλαβεν ὡς τοὺς φίλους του ἐκείνους, οἵτινες προεμάχησαν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν. Ἔδωκε τὴν συγκατάθεσίν του, εἶπεν ὅτι δέχεται νὰ τὸν ἀναδείξωσι πληρεξούσιόν των. Εἶναι εἰς παντελῆ ἄγνοιαν τῶν διατρεξάντων ὁ Κ. Βούλγαρης, καὶ οὐδαμῶς προσβάλλεται ἡ τιμὴ αὐτοῦ, ἐὰν ἀκυρωθῇ ἡ παρανόμως καὶ διὰ δωροδοκίας γενομένη ἐκλογὴ, Οἱ Κύριοι οὗτοι, ἀντίπαλοι τῆς ἐν Γαλαζίῳ ἐλευθεριαζούσης νεολαίας, ἐπιθυμοῦντες νὰ κατισχύσωσιν ἐν τῇ Συνελεύσει, ἐνόμισαν κατάλληλον νὰ μεταχειρισθῶσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ· τηλεγραφήματα ἐπὶ τηλεγραφημάτων ἐπέμποντο πρὸς τὴν τότε Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐκλογῆς. Ὁ Κύριος πρόεδρος τότε καὶ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἐν τῷ μεταξὺ αὐτῷ ἔλαβεν ἴσως πλείονα τῶν 5 τηλεγραφημάτων, καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἔλαβα δύω τηλεγραφήματα, ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν Κ. Διαμαντόπουλος, ἀπηντήσαμεν, ὅτι ἀφοῦ διετάχθη ἡ ἐκλογὴ καὶ ἤρχισε, πρέπει καὶ νὰ τελειώσῃ· οὔτε τὸ ὑπουργεῖον, οὔτε ὁ πρόεδρος, οὔτε ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος ἠδύνατο ν’ ἀναστείλωσι τὴν ἐκλογὴν, ἀρξαμένην ἤδη. Ἡ ἐκλογὴ ἤρχισεν, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ ἐκλογικῇ ἐκείνῃ πράξει, νομίζω, ὅτι δὲν ἔμεινεν ἀμέτοχος ἀθεμιτουργιῶν ἡ ἐπιτυχοῦσα μερίς. Ἐν τῷ γραφείῳ τοῦ προξενείου, εἰς παρακείμενον δωμάτιον, ἐκάθητο ἐπιτροπὴ ἐκ μέρους αὐτῆς, ἔχουσα ἄφθονα χρήματα, καὶ καθ’ ἣν ἐποχὴν προσήρχετο ἕκαστος νὰ ψηφοφορήσῃ, μετὰ τὴν ψηφοφορίαν εἰσήρχετο εἰς τὸ παρακείμενον δωμάτιον, καὶ ἐλάμβανε τὸ προσδιορισθὲν τίμημα. Ὅτι δὲ ἔλαβον χώραν καταχρήσεις τοιαῦται, αὐτὸς ὁ ἴδιος πρόξενος δὲν δύναται νὰ τὸ ἀρνηθῇ.

§69ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Πέντε ἄνθρωποι μόνον λέγεται ὅτι ἐδωροδοκήθησαν.

§70ΚΑΛΟΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι ὑπῆρξεν εἰς τὸ παρακείμενον δωμάτιον ἐπιτροπὴ καὶ ἐμοίραζε χρήματα εἰς τοὺς ψηφοφοροῦντας (θόρυβος). Αὐτὸς ὁ ἴδιος Πρόξενος ὁ καὶ μετὰ ταῦτα μεταβὰς ἐκεῖ Γραμματεὺς τοῦ Προξενείου βεβαιοῦν ὅτι ἐδαπανήθησαν εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν πλέον τῶν 12 χιλιάδων φλωρίων ἐκ μέρους τῆς ἐπιτυχούσης μερίδος, 3 χιλιάδες δέ ἐκ μέρους τῆς ἀποτυχούσης, καὶ τοσοῦτον εἶναι βέβαιον, ὥστε ἐκεῖ λέγουν ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι ζήτημα τῆς τσέπης (question de la bourse). Κατὰ τὴν ἐκλογὴν ἔλαβον χώραν διαμαρτυρήσεις ἐκ μέρους τῆς ἀποτυχούσης μερίδος· οἱ ἐναντίοι τῆς ἀποτυχούσης μερίδος, προστατευομένης ὑπὸ τοῦ Προξένου, ἠναγκάσθησαν νὰ κλεισθῶσιν ἐντὸς τῶν οἰκιῶν των καὶ νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐξέλθωσι, διότι οἱ τότε στρατολογηθέντες ἔνοπλοι ἐπετίθεντο πανταχοῦ, ὅπου ἀνεφαίνοντο ἐκ τῶν ἐναντίων· (θόρυβος καὶ φιλονεικία μεταξὺ πολλῶν Πληρεξουσίων). Θέλετε ἰδεῖ ἐκ τῶν πρακτικῶν ὅτι πλέον τῶν 220 ἀπέκτησαν τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλογέως μὴ παρουσιάσαντες, οὔτε ἀποδεικτικὸν τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, οὔτε διαβατήριον, ἢ ἄδειαν διαμονῆς τῆς Προξενικῆς ἀρχῆς. Ἐντεῦθεν ἡ ἄλλη μερὶς, βλέπουσα βεβαίαν τὴν ἀποτυχίαν της, ἀπεσύρθη τὰς τελευταίας ἡμέρας μὴ λαβοῦσα μετοχὴν εἰς τὴν ἐκλογικὴν πρᾶξιν, καὶ ταῦτα μὲν ἐπράχθησαν ἐν Γαλαζίῳ. Ἐν δὲ τῇ Βραΐλᾳ, πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας καὶ καθ’ ἣν ἤρχισε, διὰ συχνῶν τηλεγραφημάτων ἐζήτησαν τὸν διαχωρισμὸν τῆς ἐκλογικῆς περιφερείας ἀπὸ τῆς τοῦ Γαλαζίου (θόρυβος). Τὰ τηλεγραφήματα ἔφθασαν ἐνταῦθα· ἡ Κυβέρνησις ἀπήντησεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ διαχωρίσῃ τὴν ἐκλογὴν, οὔτε δύναται νὰ τὴν ἀναστείλῃ, καὶ διέταξε νὰ προχωρήσῃ ἡ ψηφοφορία· ἀλλὰ τὴν δευτέραν ἡμέραν, ὅτε σχεδὸν ἐψηφοφόρησαν πλέον τῶν 650 καὶ ὡς ἐξάγεται ἐξ αὐτῶν τῶν λειψάνων τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ψηφοφορίας πλέον τῶν 550 ἐψηφοφόρησαν τὰ ὀνόματα Ἀβασιώτης καὶ Σακομάνος, κατὰ δὲ τὴν ἐπαναληφθεῖσαν ψηφοφορίαν δύο μόνον ψῆφοι ἐδόθησαν εἰς τὸν Ἀβασιώτην ἁρπάγησαν καὶ κατεξεσχίσθησαν τὰ πρακτικὰ, πῶς τοῦτο; αἱ ἐκθέσεις τοῦ Προξένου τὸ ἀποδεικνύουσι.

§71ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τίς ἔσχισε τὸν κατάλογον;

§72ΚΑΛΟΣ. Οὐδεὶς γνωρίζει, διότι καμμία ἔκθεσις δὲν ἀναφέρει τὰ ὀνόματα (ἐνταῦθα ἀναγινώσκει ἓν μέρος τῶν πρακτικῶν τῆς ἐκλογῆς). Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι ἐνῷ κατὰ τὴν πρώτην ψηφοφορίαν 550 καὶ πλέον εἶχον ψηφοφορήσει ὑπὲρ τοῦ Ἀβασιώτου, κατὰ τὴν δευτέραν ψηφοφορίαν δύω μόνον, ἤτοι ἀπέσχεν ἡ μερὶς ἡ ἰσχυροτέρα καὶ νοημονεστέρα καὶ ἀφῆκεν ἐλεύθερον τὸ στάδιον εἰς τοὺς ἐναντίους, διότι αἱ πράξεις αἱ λαβοῦσαι χώραν εἰς τὸ Γαλάζιον ἦσαν παράνομοι. Ὅτι δὲ, Κύριοι, ἡ ἐκλογὴ ἔχει τὸν τύπον πάσης παρανομίας, ὅτι δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς ἐλευθέρας θελήσεως τῶν ἐκλογέων, ἐξάγεται ἀπὸ αὐτὴν τὴν μὴ ἐνταῦθα μετάβασιν τοῦ Ῥοδοκανάκη (θόρυβος). Φαίνεται ὅτι ἔχει συναίσθησιν τοῦ καθήκοντος καὶ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ὡς παράνομος θέλει ἀκυρωθῇ. Ἡ ἀκύρωσις, Κύριοι, τῆς ἐκλογῆς ἀντὶ νὰ προσβάλῃ, ἐπαναλαμβάνω, τὸν Βούλγαρην θέλει τῷ περιποιήσει τιμήν. Ὁ Κύριος Βούλγαρης, ὅστις δὲν μετεχειρίσθη ἀθέμιτόν τι εἰς τὴν ἰδιαιτέραν αὐτοῦ πατρίδα, ἔνθα παρ’ ὀλίγον νὰ μὴν ἐκλεχθῇ, πῶς ἠδύνατο νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν χρῆσιν αὐτῶν ἀλλαχοῦ; Δὲν πρόκειται περὶ ἐκλογῆς ἐσωτερικῆς ὁπωσδήποτε διαπραχθείσης, πρόκειται περὶ ἐκλογῆς ἐξωτερικῆς, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ συνεπείας εἰς τὸ μέλλον, ἐκλογῆς μιᾶς κοινότητος, ἡ ὁποία ἐκηρύχθη ὑπὲρ τῆς μεταβολῆς. Βλέποντες τοιαύτην κατάστασιν ἤρχισαν ν’ ἀπελπίζωνται. Σήμερον, Κύριοι, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ ἐπικυρωθῇ, ἐστὲ βέβαιοι ὅτι τοῦτο θέλει κάμει χειρίστην ἐντύπωσιν καὶ θέλει τοὺς ἀναγκάσει ἴσως ν’ ἀλλάξουν ἐθνικότητα. Ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πρέπει ν’ ἀκυρώσωμεν τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν, καὶ τοῦτο, σᾶς βεβαιῶ, θέλει περιποιήσει τιμὴν καὶ εἰς τὸν Κύριον Βούλγαρην καὶ εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§73ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ὑποστηρίζω, Κύριοι, τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς καὶ τὸ ὑποστηρίζω ἀνεξαρτήτως ἀπὸ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον τὸ βραβεῖον τῆς νίκης. Φρονῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις, ἐὰν εὕρῃ, ὅτι ἔλαβον χώραν παρανομίαι εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην, ὀφείλει νὰ τὴν ἀκυρώσῃ χωρὶς ν’ ἀποβλέψῃ εἰς τὰς συνεπείας τῆς ἀκυρώσεως. Ἐὰν ὅμως πεισθῇ, ὅτι διεξήχθη καθ’ ὅλους τοὺς νομίμους τύπους καὶ ὅτι εἶναι καθαρὰ ὅλων τῶν κατηγοριῶν, τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἠθέλησε νὰ τῇ ἀποδώσῃ, καθῆκον ἔχει νὰ τὴν ἐπικυρώσῃ. Καὶ ἐν πρώτοις, Κύριοι, τὸ προοίμιον τοῦ ἀξιοτίμου φίλου μου Κ. Καλοῦ μοὶ ἐνέπνευσεν ὑπονοίας περὶ τῶν λόγων του. Ἤθελε νὰ προκαταλάβῃ τὴν Συνέλευσιν, ὅτι δὲν προσγίγνεται προσβολὴ εἰς τὸν Κ. Βούλγαρην, ἂν ἡ ἐκλογὴ ἀκυρωθῇ. Τὸ κατ’ ἐμὲ, Κύριοι, φρονῶ, ὅτι ἡ ὑπόληψις τοῦ Κυρίου Βούλγαρη δὲν εἶναι ἐπίδικος, διότι ἐνταῦθα δὲν δικάζομεν πρόσωπα, ἀλλὰ πράξεις ἐκλογῶν. Ὁ Κ. Καλὸς ἐζήτησε πρὸς τούτοις, καὶ ἀρχόμενος τοῦ λόγου του καὶ τελευτῶν αὐτὸν, νὰ διεγείρῃ τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως ὡς πρὸς τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας μία ἐπικυρωτικὴ ἀπόφασις ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ὡς πρὸς τὰς διαθέσεις τῶν ἔξω ὁμογενῶν. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ εἴπω, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἔφερε, δὲν δύνανται παρὰ νὰ τὸ διαψεύσωσιν αἱ διαθέσεις καὶ τὰ αἰσθήματα τῶν ὁμογενῶν τούτων, διότι, καὶ ἂν ἡ ἐκλογὴ ἐπικυρωθῇ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, ποτὲ δὲν δύναμαι νὰ ὑποθέσω, ὅτι ἄνδρες φιλοπάτριδες ἤθελον ἀποφασίσει, ἔστω καὶ δι’ ἄδικον, τὸ ὁποῖον ἡ Συνέλευσις ἤθελε κάμει πρὸς αὐτοὺς, ν’ ἀποσκιρτήσωσι τοῦ ἐθνισμοῦ των διὰ νὰ τρέξωσιν εἰς ξένην προστασίαν. Σᾶς εἶπεν ἀκόμη ὁ Κ. Καλὸς, ὅτι οἱ ἄνθρωποι, οἵτινες ἔλαβον μέρος εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Γαλαζίου, αὐτοὶ οὗτοι φαίνονται σήμερον ἀντιταχθέντες κατὰ τῆς ἐκλογῆς, καὶ παρουσιάζονται ὡς ἠδικημένοι ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης τῆς Συνελεύσεως. Ἂς μοὶ συγχωρήσῃ ὁ Κ. Καλὸς νὰ πιστεύσω τὰ ἔγγραφα μᾶλλον ἢ τοὺς λόγους του. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι τὸ ὄνομα τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ Κ. Ῥοδοκανάκη ὑπῆρχε μεταξὺ τῶν ὑπογραφῶν τῆς ἀναφορᾶς τῶν ἐν Γαλαζίῳ ὁμογενῶν· ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἐρχώμεθα ἐνταῦθα μὲ τὸ πρόσχημα τοῦ πατριωτισμοῦ διὰ νὰ ὑποστηρίζωμεν τοπικὰς διαιρέσεις καὶ ἀντιζηλίας· ἡ Συνέλευσις ἀποτελεῖ δικαστήριον πανελληνίου δικαιοδοσίας, ἡ Συνέλευσις τίθεται ὑπεράνω τῶν μικρῶν καὶ χαμαιζήλων ἀντιζηλιῶν· δὲν ἔχει νὰ ἐξετάσῃ τίνας ἔχει φίλους ὁ Ῥοδοκανάκης ἢ ὁ Νεγρεπόντες, ἀλλ’ ἔχει νὰ ἐξετάσῃ, τίς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δικαίως ἀπολαμβάνει τὰς συμπαθείας τῶν ὁμογενῶν, ἐκδηλουμένας διὰ τῆς γνησίας καὶ εἰλικρινοῦς αὐτῶν ψήφου, καὶ εἰς αὐτὸν πρέπει νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν ἰδιότητα τοῦ πληρεξουσίου, ἅμα ἐξελέχθη διὰ τῆς ἐλευθέρας τῶν ὁμογενῶν θελήσεως. Συγχωρήσατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ ἐπιῤῥοὴ, τὴν ὁποίαν ἀπολαμβάνει ἐκεῖ ὁ Ῥοδοκανάκης, ἀνήκει καὶ εἰς αὐτὸν καὶ εἰς τοὺς συγγενεῖς του καὶ εἰς τοὺς φίλους του. Εἶναι διευθυντὴς τοῦ καταστήματος τῶν Κυρίων Ἀργέντη καὶ Σεκιάρη. Ὅλος ὁ ἐμπορικὸς κόσμος γνωρίζει καὶ τὰς εὐεργεσίας καὶ τὴν λαμπρὰν φήμην τοῦ Κ. Παντιᾶ Ἀργέντη, τοῦ ἐξαιρέτου ἐκείνου ἀνδρὸς, ὅστις ὑπῆρξεν ὁ θεμελιωτὴς τοῦ μεγάλου τούτου ἐμπορικοῦ οἴκου. Οὗτος ἤνοιξε πρῶτος τὰς μεγάλας ἀρτηρίας τοῦ ἐμπορίου τῶν Ἡγεμονιῶν εἰς τοὺς Ἕλληνας. Ἀποδειχθεὶς εὐεργέτης τοσούτων Ἑλληνικῶν οἰκογενειῶν, ἐξέτεινε τὴν πεφωτισμένην μέριμναν καὶ τὰς ἀγαθοεργίας αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τὴν Ἑλληνικὴν ναυτιλίαν, ἐπὶ τὴν παιδείαν καὶ ἐφ’ ὅλα τὰ ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ καταστήσωσιν ἰσχυρὸν καὶ ἀγαπητὸν τὸν Ἑλληνισμὸν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα. Τοσοῦτον δὲ σεβασμὸν ἀπολαμβάνει καὶ τοσαύτη ἦτο τῆς χρηστότητος αὐτοῦ ἡ φήμη, ὥστε συλληφθεὶς ποτε ὑπὸ λῃστῶν ἀφέθη μετὰ θαυμασμοῦ, ἅμα οἱ λῃσταὶ ἤκουσαν τὸ ὄνομά του. Τοῦ καταστήματος λοιπὸν αὐτοῦ διευθυντὴς εἶναι ὁ Κ. Ῥοδοκανάκης. Ἐπομένως εἴπετο, ὅτι ἤθελεν ἔχει ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὰς αὐθορμήτους καὶ φυσικὰς συμπαθείας ὅλων τῶν ἐκεῖ ὁμογενῶν, ὅσοι δὲν ἀποβλέπουσιν εἰς τὴν ἱκανοποίησιν ματαίας περιφιλαυτίας, ἀλλ’ εἰς τὰ κοινὰ τοῦ Ἔθνους συμφέροντα. Ἔρχομαι ἤδη νὰ ἐξετάσω, ἂν οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ὁ Κ. Καλὸς ἐξήνεγκε κατὰ τῆς ἐκλογῆς, δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς νόμιμοι ναὶ ἢ ὄχι. Κ’ ἐν πρώτοις, Κύριοι, ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Γαλαζίου παρατηρῶ ὅτι ἐκ τῶν 1058 ψηφοφόρων ἔλαβον ψήφους 788 ὁ Κ. Βούλγαρης καὶ 787 ὁ Κ. Ῥοδοκανάκης· ὁ δὲ Κ. Ἀβασιώτης καὶ Σακομάνος ἔλαβον 289. Ἂν ὑποθέσωμεν Κύριοι, ὅτι πράγματι ἡ ἐκλογὴ φέρῃ τὸ μίασμα τῆς δωροδοκίας, τὸ ὁποῖον ὁ Κ. Καλὸς τῇ προσῆψε, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, πῶς τὸ μίασμα αὐτὸ τῆς δωροδοκίας ἀπέβη ἀποτελεσματικώτερον εἰς τὴν Ἰβραΐλαν, ὅπου ὁ Κύριος Ῥοδοκανάκης δὲν ἑδρεύει, παρὰ εἰς τὸ Γαλάζιον, ὅπου εἶναι ἀποκαταστημένος· 287 ψηφοφόροι ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τῆς ἐναντίας μερίδος τοῦ Κ. Ἀβασιώτου· ἐὰν ὁ Κ. Ῥοδοκανάκης ἐφιλοτιμήθη νὰ ἐξαγοράσῃ, κατὰ τοὺς ἐναντίους, ὅλους τοὺς ψηφοφόρους τῆς Ἰβραΐλας, διατί νὰ μὴ μετέλθῃ τὸ αὐτὸ σύστημα καὶ εἰς τὸ Γαλάζιον; (θόρυβος) Διὰ τί καὶ ἐνταῦθα, ὅπου τὰ πάντα ἦσαν προθυμότερα εἰς τὴν ἐπιῤῥοήν του, νὰ μὴ παρασκευάσῃ ἑαυτῷ διὰ τῶν αὐτῶν μέσων τὴν αὐτὴν παμψηφίαν, τὴν ὁποίαν ἐθήρευσε καὶ κατώρθωσεν, ἂν πιστεύσωμεν τοὺς ἐναντίους του, εἰς Ἰβραΐλαν; Σᾶς λέγουν, ὅτι ἡ δωροδοκία εἰς τὸ Γαλάζιον ἐτελεῖτο ἐντὸς τοῦ καταστήματος τοῦ Προξενείου, καὶ ἐνῷ ἐξ ἑνὸς ἐκράτει τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς ὁ Κ. Γλυμενόπουλος, εἰς ἕτερον δωμάτιον προσήρχοντο οἱ ψηφοφόροι καὶ ἐλάμβανον τὸ τίμημα τῆς ψήφου των. Τοῦτο καὶ ἀπίστευτον καὶ ἀπαράδεκτον εἶναι, διότι οὐδὲ ἓν ὡρισμένον πρόσωπον ἠδυνήθησαν νὰ ὀνομάσωσιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὡς δωροδοκηθέν.

§74ΚΑΛΟΣ. Καὶ ἡ μία μερὶς καὶ ἡ ἄλλη ἔκαμαν καταγγελίας εἰς τὸν Πρόξενον.

§75ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Δὲν ἀνέφερον ὅμως ὡρισμένα ὀνόματα.

§76ΔΑΓΡΕΣ. Ὑπάρχει πιστοποιητικὸν 15 προσώπων, ὅτι αὐτοὶ ἐδωροδοκήθησαν.

§77ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ὁμολογοῦσι μόνοι των, ὅτι ἐδωροδοκήθησαν. Συγχωρήσατέ μοι νὰ μὴ πιστεύσω εἰς ἀνθρώπους, οἵτινες δὲν ἐρυθριῶσι κατηγορούμενοι, ἀλλ’ ἔρχονται μόνοι των νὰ κομπάσωσι μὲ τὴν παῤῥησίαν τοῦ ἐγκλήματος. Οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, ἂν τοὺς πιστεύσωμεν, ἔπραξαν διπλοῦν αἰσχρούργημα, ὅτι ἐδωροδοκήθησαν, καὶ ὅτι ἔρχονται ἀσυστόλως νὰ ὁμολογήσωσι πρὸς βλάβην ἄλλων τὸ ἔγκλημά των. Συγχωρήσατέ μοι νὰ μὴ θεωρήσω, Κύριοι, ἀξιόχρεα τὰ πιστοποιητικὰ ταῦτα, διότι ἀποῤῥέουν ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐλησμόνησαν τὴν δημοσίαν αἰδῶ, ἀπὸ ἀνθρώπους, οἵτινες δὲν ἐσκέφθησαν, ὅτι ὁ ἔνοχος ἑαυτὸν μόνον δύναται νὰ βλάψῃ διὰ τῆς ὁμολογίας του, καὶ οὐχὶ ἄλλους, ἀπὸ ἀνθρώπους τέλος πάντων, οἵτινες, ὡς ἐπρόδωκαν τὴν ἰδίαν τιμὴν, ἐπεβουλεύθησαν καὶ τὴν ὑπόληψιν ὅλων τῶν ἐν Γαλαζίῳ ὁμογενῶν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ θεωρῶμεν καὶ ὑπερασπιζώμεθα ὡς ἐθνικὸν κτῆμα. Ἔπρεπεν ὁ προλαλήσας νὰ ἀπονείμῃ ἀληθῶς τόσην τιμὴν εἰς τοὺς ἐν Γαλαζίῳ ὁμογενεῖς, ὅσην ἐπαγγέλλεται πρὸς αὐτοὺς, δὲν ἔπρεπε νὰ τοὺς θεωρήσῃ ὡς ἀνθρώπους εὐαλώτους ὑπὸ τῆς δωροδοκίας. Πρέπει πολὺ νὰ προσέχωμεν εἰς τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους προφέρομεν εἰς τὸ βῆμα, διότι, κατηγοροῦντες ὄχι ὡς ἐνόχους, ἀλλὰ καὶ ὡς ὑπόπτους κἂν δωροδοκίας τοὺς ἄνδρας ἐκείνους, οἵτινες μετὰ πατριωτικοῦ θάῤῥους ἐξανέστησαν κατὰ τοῦ πεπτωκότος συστήματος διὰ τῆς ἱστορικῆς ἐκείνης διαμαρτυρήσεώς των, λησμονοῦμεν, ὅτι ἀφαιροῦμεν ἀπὸ τὸ καλὸν ἐκεῖνο μνημεῖον, τὴν ἀκραιφνῆ αὐτοῦ βάσιν, τὴν ἠθικὴν δηλ. ἁγνότητα τῶν χαρακτήρων. Ἔρχομαι εἰς τὰ τῆς Ἰβραΐλας. Παραπονοῦνται ὅτι 500 ψηφοφόροι ἀπεσύρθησαν ἰδόντες ἀναφανδὸν διαπραττομένας τὰς δωροδοκίας καὶ ἐφαρμοζομένην τὴν βίαν. Ἀλλὰ πόθεν ἡ τούτου ἀπόδειξις; ἡ ἀπόδειξις αὕτη ἐξέλιπε διὰ τοὺς διαμαρτυρουμένους, ὡς καὶ δι’ ἡμᾶς, καὶ κατὰ δυστυχίαν τῶν ἐνισταμένων ἐξέλιπεν οὐχὶ ἐκ περιστάσεων ἀνεξαρτήτων τῆς θελήσεώς των, ἀλλ’ ἐκ παρασκευῆς ἰδικῆς των, καὶ διὰ τῶν ἰδίων αὐτῶν πράξεων. Καὶ διατί νὰ σχίσουν τὸν κατάλογον, ἐκ τοῦ ὁποίου ἤθελε φανῆ ὁ ἀληθὴς ἀριθμὸς τῶν ψηφοφόρων; Τίς εἶπεν αὐτοῖς νὰ μεταχειρισθῶσι μέσα παράνομα; Εἶναι πλέον δεκτοὶ νὰ στηρίζωσι τεκμήρια ἐπὶ γεγονότων, τὰ ὁποῖα αὐτοὶ μόνοι ἔσπευσαν νὰ καταστήσωσιν ἀφανῆ εἰς τὴν δημοσιότητα; Δὲν πταίουν οἱ ἐπιτυχόντες, ἂν ὁ ἀριθμὸς τῶν πραγματικῶν ψηφοφόρων δὲν δύναται, ὅπως τὰ πράγματα ἔχουσι, νὰ ἐκληφθῇ ἐπὶ πολὺ ἀνώτερος παρὰ τὸν ἐγγεγραμμένον εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας. Ἂν ὑπάρχουν ὀλίγοι τινὲς, οἵτινες δὲν ἐψηφοφόρησαν, οὗτοι βεβαίως ἐκ τυχαίων περιστατικῶν θὰ ἐμποδίσθησαν, ὡς συμβαίνει εἰς ὅλας τὰς ἐκλογάς. Ἀναφέρουσιν οἱ ἐνιστάμενοι τὴν ἀναφορὰν ἢ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ὑποπροξένου τῆς Ἰβραΐλας πρὸς τὸ ὑπουργεῖον περὶ τῶν δωροδοκιῶν, ἀλλὰ τίς εἶπεν εἰς τὸν ὑποπρόξενον βλέποντα ἓν ἔγκλημα ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν του τελούμενον, τίς εἶπεν αὐτῷ νὰ μὴν ἐπιληφθῇ ἀνακρίσεων, νὰ μὴ ζητήσῃ τὴν τιμωρίαν διὰ νὰ εὕρῃ, ποῖοι ἦσαν οἱ δωροδοκηθέντες; ὁ Κύριος ὑποπρόξενος δὲν δύναται ἀπολύτως νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐδωροδοκήθησαν ἅπαντες· καὶ ἂν 30 μόνον ψηφοφόροι τῆς Ἰβραΐλας ἔμειναν ἀδωροδόκητοι ἤρκουν αὐτοὶ μόνοι διὰ νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ, καθ’ ὅσον αἱ 30 ψῆφοι ἑνούμεναι μὲ τὰς 787 τοῦ Γαλαζίου ἀποτελοῦσι τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν, ὥστε αἱ θρυλλούμεναι δωροδοκίαι, καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἔλαβον χώραν, ἐγένοντο ἄνευ σκοποῦ, καὶ ἡ ἐξέτασις αὐτῶν εἶναι ἀδιάφορος ὡς πρὸς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἐνδιαφέρει μόνον τὴν ποινικὴν δικαιοσύνην. Ἡ ἔκθεσις τοῦ ὑποπροξένου δὲν ἔχει καμμίαν σπουδαιότητα.

§78ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐκλογὴ ἐτελείωσε τὴν 30 Ἰανουαρίου, ἡ δὲ ἔκθεσις τοῦ Προξένου ἔγεινε τὴν ά. Μαρτίου.

§79ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ὁ Κ. Πρόξενος δὲν εἶχε δικαιοδοσίαν νὰ ἐπιληφθῇ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως. Ἂν ἐστέλλοντο πρὸς αὐτὸν ἀναφοραὶ ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων προσώπων, ἠδύνατο νὰ τὰς ἀποστείλῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Ἂν ἐλάμβανεν ἐνδόσιμον εἴτε παρὰ τοῦ ὑπουργείου, εἴτε παρὰ τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, ἠδύνατο νὰ προβῇ εἴτε εἰς διοικητικὰ μέτρα, ἢ εἰς δικαστικὰς ἀνακρίσεις· δὲν ἠδύνατο ὅμως αὐθορμήτως, αὐτεπαγγέλτως, ὁ Κύριος Πρόξενος ν’ ἀναλάβῃ τὸ πρόσωπον κατηγόρου τῆς ἐκλογῆς, νὰ γράφῃ τοιαῦτα ἔγγραφα εἰς τὴν Συνέλευσιν ἢ εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἐπὶ τῇ βάσει ἰδίων πληροφοριῶν καὶ χωρὶς νὰ λάβῃ τὴν ὤθησιν παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν. Ἀλλὰ βλέπω ὅτι εἶναι μᾶλλον ἄξιος συγγνώμης παρὰ τιμωρίας, διότι κλίνω νὰ πιστεύσω, ὅτι ἐξ ἀπειρίας μᾶλλον ἢ ἐκ προθέσεως ἔσφαλεν. Περαίνων τὸν λόγον μου γνωμοδοτῶ ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς.

§80ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐφωτίσθημεν.

§81ΔΑΓΡΕΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα ὁποιονδήποτε καὶ ἂν ἦναι δὲν συμφέρει κατ’ οὐδένα λόγον... (θόρυβος)

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν....

§83ΔΑΓΡΕΣ. Κάμνω τὴν ἔνστασιν, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι πλήρης. (Θόρυβος) Ἐκυρώσατε ἐκλογὰς ἐπαρχιῶν καὶ πρόκειται τώρα νὰ ἀκυρώσητε ἐκλογὴν Προξενικῆς περιφερείας, ἥτις ἔχει ἀπερίγραπτα δικαιώματα εἰς τὴν νέαν μεταβολήν.... (θόρυβος)

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται ὅτι ἐφωτίσθησαν...

§85ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοὶ ἀρνηθῆτε τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις λέγει ὅτι ἐφωτίσθη. (Θόρυβος) Ἐγὼ δὲν ἀφαιρῶ τὸν λόγον ἀπὸ κἀνένα. Ἐπειδὴ ἠκούσθησαν πολλαὶ φωναὶ «ἐφωτίσθημεν», θὰ ἐρωτήσω ὅσοι παραδέχονται ὅτι ἐφωτίσθησαν νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη.

§87ΔΑΓΡΕΣ. Ἡ ἐκλογὴ τοῦ Γαλαζίου, τῆς ἐλευθέρας ἐκείνης πόλεως, ἥτις ἔλαβε τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὴν ἐπανάστασιν, δὲν θέλει ἐπικυρωθῆ; (θόρυβος ἀριστερόθεν) θέλομεν διαμαρτυρηθῆ δι’ ὅλων τῶν μέσων (θόρυβος), σᾶς ζητοῦμεν τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε, καὶ δὲν μᾶς τὸν δίδετε, διαμαρτυρόμεθα (θόρυβος). Ἐγὼ ἀποχωρῶ (θόρυβος). Ὅταν πρόκηται νὰ προστατευθοῦν δικαιώματα πρέπει νὰ τὰ ἐκθέσω (θόρυβος).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισεν ὅτι ἐφωτίσθη (θόρυβος) προσέξατε, Κύριοι· ὅσοι παραδέχονται ὅτι ἡ ἐκλογὴ....

§89ΔΑΓΡΕΣ. Ἐκάμαμεν ἔνστασιν ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι πλήρης· προτείνομεν τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ὑπάρχει ἔνστασις ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι πλήρης, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκφωνηθῇ ὁ κατάλογος. Ὅσοι παραδέχονται τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Γαλαζίου καὶ νομίμους πληρεξουσίους τοὺς Κυρίους Δ. Ῥοδοκανάκην καὶ Δ. Βούλγαρην θὰ εἴπωσι ναὶ, ὅσοι τὸ ἄκυρον, θὰ εἴπωσιν ὄχι.

§91ΔΑΓΡΕΣ. Ἐδῶ εἶναι πολλὰ πράγματα. Ἐδῶ ὡμίλησεν ὁ Κ. Καλὸς καθ’ ὅλης τῆς ἐκλογῆς· ἐδῶ εἶναι μία ἔκθεσις μειονοψηφίας (θόρυβος), ζητῶ ἐπὶ τοῦ θέματος τὸν λόγον Κύριε Πρόεδρε. (ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος, θόρυβος ἀριστερόθεν). Ἐπικαλοῦμαι τὴν κρίσιν τοῦ ἀκροατηρίου.

§92ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ψήφους θὰ σοῦ δώσῃ τὸ ἀκροατήριον;

§93ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος θὰ ὁμιλήσω, Κύριοι. Εἶναι δύω ψηφοφορίαι, ὅπου θὰ γείνουν. Ὁ Κύριος Καλὸς ὡμίλησε καθ’ ὅλης τῆς ἐκλογῆς (θόρυβος), ἡ ἔκθεσις τῆς μειονοψηφίας (θόρυβος). Ὅταν πρόκηται νὰ ἀποφασίσετε περὶ τῶν δικαιωμάτων μιᾶς κοινωνίας, πρέπει νὰ ἀφίνετε νὰ γείνῃ συζήτησις. (θόρυβος) Τὸ θέμα, Κύριοι, εἶναι... (θόρυβος μέγας) σᾶς συγχαίρομαι, Κύριοι, διότι δεικνύετε τόσον ἐνδιαφέρον διὰ τὴν ἐκλογὴν Γαλαζίου! σᾶς τὴν χαρίζω! (καταβαίνει τοῦ βήματος). Ἄρχεται ἡ κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν ψηφοφορία.

§94ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τινὲς φεύγουν, νὰ τοὺς ἐμποδίσητε.

§95ΔΑΓΡΕΣ. Θὰ φύγωμεν μάλιστα, παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἔγεινεν ἔνστασις, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι πλήρης.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, προσοχή. Ὅσοι εἶναι ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου, θὰ εἴπωσι ναὶ, ὅσοι εἶναι ὑπὲρ τοῦ ἀκύρου θὰ εἴπωσιν ὄχι. Γίνεται ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§98ΜΙΛΗΣΗΣ. Τοὐλάχιστον τὸ φορολογικὸν σχέδιον, Κύριε Πρόεδρε.

§99ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐκλογὴ, Κύριε Πρόεδρε.

§100Σ. ΛΟΝΤΟΣ. Κύριε Θεοχάρη, δὲν πρέπει νὰ διακυβεύητε τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου μὲ μίαν ἐκλογήν.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι δὲν ἐψηφοφόρησαν νὰ προσέλθωσι νὰ ψηφοφορήσωσι.

§102ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Δὲν ψηφοφοροῦμεν, Κ. Πρόεδρε, διότι θέλομεν νὰ συζητηθῇ αὐτὴ ἡ ἐκλογή.

§103ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Ἂς ἐκφωνηθῇ ὁ κατάλογος, καὶ ἂν ἤμεθα πλήρεις, νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ ἐκκρεμὲς ζήτημα.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξεφωνήθη ὁ κατάλογος.

§105ΣΧΙΝΑΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας ποῖον εἶναι;

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§107ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ αὐτὴν τὴν δύσκολον θέσιν, Κ. Πρόεδρε· νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἓν ἄλλο ζήτημα.

§108ΡΟΥΚΗΣ. Ὄχι, δὲν ἐμποροῦμεν, πρέπει νὰ τελειώσωμεν τὴν ψηφοφορίαν.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, εἶναι γνωστὸν, εἶναι παραδεδεγμένον, ὅτι εἰς ὅλα τὰ ζητήματα, ἡ πλειονοψηφία ἀποφασίζει εἴτε καλῶς εἴτε κακῶς, καὶ ὅ,τι ἡ πλειονοψηφία ἀποφασίσῃ θεωρεῖται καλὸν, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀρχή· πρέπον εἶναι λοιπὸν, ὅσοι ἔχουν γνώμην ἐναντίαν, νὰ παρουσιάζωνται καὶ ὅ,τι θέλουν ἂς λέγουν, ἢ τοὐλάχιστον νὰ ἀρνῶνται ψῆφον, ὥστε πάντοτε νὰ προβαίνωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα· ἄλλως εἶναι σκάνδαλον, τὸ ὁποῖον δὲν μᾶς συνιστᾷ, ὥστε πρέπει νὰ λείψωμεν ἀπὸ τὰ τοιαῦτα, πρέπει νὰ ὑποκύψωμεν τὴν κεφαλήν μας εἰς τὴν πλειονοψηφίαν, ἄλλως εἶναι κακὴ ἀρχὴ αὐτή· προτρέπω ὅσους εἶναι εἰς τὰ δωμάτια νὰ ἔλθουν, καὶ νὰ τελειώσωμεν τὴν ψηφοφορίαν· πρέπει νὰ ἔλθωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα.

§110ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ὅ,τι ἐγένετο προχθὲς, Κ. Πρόεδρε, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ἤδη, ἐπανελήφθησαν δὶς καὶ τρὶς τὰ ὀνόματα ἐκ νέου, ἂς ἐπαναληφθῶσι καὶ τώρα.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ἀρχίσωμεν ἐκ νέου, καὶ ἂν δὲν ἤμεθα πάλιν πλήρεις, τότε θὰ ἀναγκασθῶ νὰ διαλύσω τὴν συνεδρίασιν μὲ μεγάλην μου λύπην.

§112ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν τὸν Δημοτικὸν Νόμον, ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας τὸν τελειώνομεν.

§113ΤΙΝΕΣ. (ἀριστερόθεν) Δι’ ἀναστάσεως, Κ. Πρόεδρε.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν δοκιμασίαν, ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις δὲν ἠμποροῦμεν δι’ ἀναστάσεως, πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν ψηφοφορία. Ἄρχεται ἐκ νέου ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία.

§115ΤΙΝΕΣ. Τῶν ἀπόντων τὰ ὀνόματα νὰ ἐκφωνηθῶσι.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, ἐκ νέου, διότι ἠκυρώθη ἡ πρώτη ψηφοφορία. Ἐξακολουθεῖ ἐκ νέου ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 164, 21 ἠρνήθησαν ψῆφον, διὰ τὸ ναί 134, καὶ διὰ τὸ ὄχι 9, ὥστε παρεδέχθη ὡς ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ, καὶ ὡς νόμιμοι πληρεξούσιοι οἱ ΚΚ. Ῥοδοκανάκης καὶ Βούλγαρης.

§118ΠΟΛΛΟΙ. Τὸν Φορολογικὸν Νόμον.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θέλετε, νὰ κληρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῶν Φοιτητῶν εἰς μίαν ἐπιτροπὴν νὰ γνωμοδοτήσῃ.

§120ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§121ΖΕΡΒΑΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι λελυμένον, διότι ἀπεῤῥίφθησαν αἱ ἐκλογαὶ τῶν ἑτεροδημοτῶν, οἱ δὲ Φοιτηταὶ δὲν εἶναι ἄλλο τι ἢ ἑτεροδημόται. Κληροῦται ἡ ἐκλογὴ Βουκουρεστίου εἰς τὴν Δʹ. ἐπιτροπήν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα πρόκειται περὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν Φοιτητῶν, ἁπλῶς νὰ κληρωθῇ (θόρυβος).

§123ΜΑΚΡΗΣ. Ἡ ἀρχὴ δὲν ἐσυζητήθη καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ κληρωθῇ (θόρυβος). Κύριε Πρόεδρε, θὰ συζητηθῇ ἡ ἀρχή.

§124ΠΟΛΛΟΙ. Μόνον κλήρωσις νὰ γείνῃ (θόρυβος).

§125ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ κλήρωσις προϋποθέτει, ὅτι δίδεται τὸ δικαίωμα πρὸς ἐκλογὴν καὶ ἔχει σκοπὸν τὴν ἐξέλεγξιν τῶν κατὰ τὴν ἐξάσκησιν τοῦ δικαιώματος τούτου διαπραχθεισῶν ἴσως ἀκυροτήτων. Λοιπὸν, ἐὰν προχωρήσωμεν εἰς τὴν κλήρωσιν, ἀναγνωρίζομεν τὸ πρὸς τὴν ἐκλογὴν δικαίωμα, διὰ τοῦτο πρέπει νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις περὶ τοῦ ἐὰν πρέπῃ νὰ δοθῇ εἰς τοὺς Φοιτητὰς τὸ δικαίωμα νὰ κάμουν ἐκλογὴν (θόρυβος).

§126ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Εἶναι πρὸ τεσσάρων μηνῶν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§127ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς προσδιορισθῇ μία ἡμέρα.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θέλετε ν’ ἀποφασίσωμεν ὁριστικῶς τὴν δευτέραν;

§129ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§130ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Παρακαλῶ νὰ βάλητε εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ὅτι προτείνω νὰ δώσουν ὅλα τὰ Γυμνάσια πληρεξουσίους.

§131ΣΟΥΪΔΑΣ. Καὶ ἡ σχολὴ τῶν εὐελπίδων (θόρυβος).

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγκάζομαι νὰ προκαλέσω τὴν ἑρμηνείαν τῆς Συνελεύσεως, καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ᾖναι ἁπλοῦν τὸ πρᾶγμα, εἰς μίαν ἐρώτησιν, ἡ ὁποία γίνεται διὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ἀντικειμένου. Τὸ ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς διεύθυνεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν μίαν ἀναφορὰν καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν τὴν διεύθυνεν εἰς τὸν πρόεδρον, παρακαλῶν νὰ ζητήσῃ τὴν ἑρμηνείαν τῆς Συνελεύσεως. Εἰς τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος προσδιορίζει τὴν μισθοδοσίαν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς διελαμβάνετο, ὅτι 30 δραχμαὶ δίδονται εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς διὰ τὴν ἱπποφορβὴν, διὰ τὴν ἱππονομὴν, τοῦτο κατ’ ἐξαίρεσιν τῶν ἄλλων Σωμάτων, ὅπου οἱ ἀξιωματικοὶ λαμβάνουν τὴν ἱππονομὴν πράγματι, εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ὅμως τῆς χωροφυλακῆς, διότι δὲν μένουν εἰς ἓν μέρος, ἀλλ’ εἶναι ἀενάως εἰς κίνησιν, δὲν δύναται νὰ δοθῇ ἡ ἱππονομὴ αὐτουσία, καὶ ἑπομένως τοὺς προσδιορίζονται 30 δραχμαὶ κατὰ μῆνα. Τώρα εἰς τὴν ἐλάττωσιν δὲν πρέπει νὰ ὑπαχθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ἤμεθα ὅλοι σύμφωνοι.

§133ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἑπομένως νομίζω, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἑρμηνεία ὅλης τῆς Συνελεύσεως.

§135ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§137ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Μὲ τὴν διασάφησιν «δι’ ὅσους ἔχουν ἵππους».

§138ΠΟΛΛΟΙ. Ἐννοεῖται.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἴμεθα εἰς τὸν δεύτερον παράγραφον τοῦ φορολογικοῦ νόμου.

§140ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, πρὶν ἢ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σκεφθῶμεν ὡρίμως διὰ νὰ μὴ εὑρεθῶμεν αὔριον παλινῳδοῦντες. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ ἀναπληρώσῃ τὸ κενὸν, τὸ ὁποῖον θ’ ἀφήσῃ ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἐγγείου φόρου αὐτοῦ, ἀντικατέστησεν αὐτὸ τὸ ποσὸν διὰ ἄλλου φόρου, τοὐτέστιν ἐπιβάλλει φορολογίαν εἰς ἐμπορεύματα, τῶν ὁποίων ἀναβιβάζει τὴν ἀξίαν, ἀλλοῦ μὲν 15% ἀλλοῦ δὲ 16 καὶ ἀλλοῦ 18, φορολογίαν, ἡ ὁποία ἀντιβαίνει εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ ἐμπορικοῦ νόμου. Τοιαύτην λοιπὸν ἀρχὴν πιστεύω, ὅτι οὐδέποτε θέλετε παραδεχθῆ, καὶ ἐπειδὴ αὐτὴ ἡ ἀρχὴ δὲν θέλει παραδεχθῆ, θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐλαττώσωμεν ἀκόμη τοὺς ἐγγείους φόρους. Πρὶν λοιπὸν προτείνω νὰ συζητήσωμεν τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔφερε, τὴν αὔξησιν δηλ. τῶν ἐμπορευμάτων, καὶ ἔπειτα νὰ προβῶμεν εἰς τοῦτο.

§141ΤΙΝΕΣ. Τοῦτο ἀπεφασίσθη.

§142ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ εἰδοποιηθῇ ὁ Κ. Ὑπουργὸς νὰ ἔλθῃ.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἠκούσατε τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Εὐμορφοπούλου;

§144ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ εἶναι ἀποφασισμένον.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἴμεθα εἰς τὸν δεύτερον παράγραφον δηλ. περὶ ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν· ὁ Κ. Ῥήγας Παλαμήδης ἔχει τὸν λόγον.

§146ΡΗΓΑΣ ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἀπ’ ἀρχῆς, Κύριοι, δὲν ἐκηρύχθην ἐναντίος τῶν ἐλαττώσεων ἐπὶ τῶν ἐγκτητικῶν φόρων, ἀπεφάνθην ὅμως, ὅτι αἱ τοιαῦται ἐλαττώσεις πρέπει νὰ γίνουν βαθμιαίως, καὶ εἰς τρόπον, ὥστε ἀρχίζουσαι ἀπ’ αὐτὸν τὸν χρόνον νὰ τελειώσωσιν εἰς τὸν ἑπόμενον καὶ νὰ ἐπισφραγισθῶσι μὲ ἓν σύστημα ἄλλο κατάλληλον παρὰ τὸ ὑπάρχον. Περὶ τούτου ἔδωκα καὶ γραπτὴν τὴν γνώμην μου, ὁρίζουσαν σὺν τοῖς ἄλλοις τὴν ἔκπτωσιν τοῦ ἐγγείου φόρου ἐπὶ 2%, ἀλλ’ ἀπέναντι ταύτης κατίσχυσεν ἐκείνη τῶν ζητούντων τὴν ἀπὸ τοῦδε ἔκπτωσιν ἐπὶ 4%, τοὐτέστιν ἀντὶ τῶν μέχρι τοῦδε διδομένων 9% νὰ περιορισθῇ αὕτη εἰς τὰ 5% καὶ μόνον ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν· σεβόμενος δὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, δὲν ἔχω νὰ ἀντιτείνω ποσῶς εἰς αὐτὴν, ἐπειδὴ ὅμως τότε ἐγένετο ἡ τοιαύτη ἀπόφασις χωρὶς νὰ δοθῇ ὁ λόγος ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ παραγράφου ἐπεφυλάχθη πᾶσα ἐξήγησις ἀφ’ οὗ ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐξεδόθη ἢ ἀνηρπάγη τρόπον τινὰ χωρὶς νὰ δοθῇ ὁ λόγος πρὸς τοὺς ζητήσαντας, ἐν οἷς καὶ ἐγὼ, εἰς τὰ ἑπόμενα ἐδάφια, κατὰ τὴν παροῦσαν περίστασιν, ἥτις ἀρχίζει τὴν ἐξέτασιν τοῦ φόρου τῶν ἐλαιῶν. Κύριοι, ὄχι μόνον τὴν ἐλάττωσιν πρεσβεύω κατ’ εἴδη τινὰ, ἀλλ’ ἀκόμη καὶ τὴν ἐλάττωσιν ἐπὶ τοῦ ἐν γένει ποσοῦ τῆς φορολογίας, ἡ ὁποία εἶναι μέγα πάθημα τοῦ λαοῦ, διότι τὸ διδόμενον ἀπ’ αὐτὸν εἰς τὸ δημόσιον καὶ εἰς τοὺς δήμους ὑπερβαίνει τὰ 32 ἑκατομμύρια. Ὁ λαὸς τῆς Ἑλλάδος δυστυχῶς δὲν ἐπεριποιήθη ἢ τοὐλάχιστον δὲν ηὐτύχησε νὰ ᾖναι εἰς καλλιτέραν κατάστασιν καὶ εἶναι ἀληθὲς, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁλικὸν ποσὸν τῶν φόρων εἶναι μεγάλον διὰ τὴν παροῦσαν κατάστασιν τοῦ λαοῦ· ἀλλ’ ὅταν ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν νὰ πραγματευθῶμεν τὰ περὶ τούτου ἄρθρον πρὸς ἄρθρον καὶ ἐπὶ τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ὁδηγηθῶμεν διὰ τὰ ληπτέα πρὸς συμπλήρωσιν μέτρα, ἤκουσα μία φωνὴν τότε κατὰ τῆς τοιαύτης μικρᾶς ἀναβολῆς, καὶ νομίζω, ὅτι τοῦ νῦν ἦτο Κ. Ὑπουργοῦ, εἰπόντος ὅτι ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ ἐλαττώσωμεν καὶ νὰ φορολογήσωμεν ὅλους, ὅσοι δὲν φορολογοῦνται· ἀλλὰ τὸ περὶ νέων φόρων ἀντικείμενον ἐχωρίσθη καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἀπεδέχθη καὶ ἡ πρότασις τοῦ προλαλήσαντος. Εἰς τὸν βαθμὸν ὅμως, Κύριοι, εἰς τὸν ὁποῖον ἔφθασεν ἡ πρώτη δοκιμασία τῶν ἀγαθῶν προαιρέσεων τῆς Συνελεύσεως καὶ ἡ ὁποία ἠλάττωσε τὸν φόρον ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν εἰς 5%, ἔφθασεν εἰς ἕνα τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε κατ’ ἐμὲ εἶναι δισταγμὸς, ἂν πρέπῃ νὰ ἐπέλθωμεν εἰς ἄλλην ἐλάττωσιν. Δικαίως ἐγένετο ἡ ἐλάττωσις τῶν δημητριακῶν καρπῶν, καὶ εἰς ἐκείνην μόνον ἔπρεπε καὶ πρέπει ν’ ἀποβλέψῃ ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἀγνοῶμεν, ὅτι ἡ Συνέλευσις διὰ τῶν ἀποφάσεών της τῶν νομοθετικῶν ἀντιπροσωπεύει τὴν Βουλὴν, διότι βεβαίως τὸ τοιοῦτον δὲν εἶναι ἰδικόν της ἔργον, ἀλλ’ ἔκτακτον δικαίωμά της· καὶ διὰ τοῦτο δὲν πρέπει, νομίζω, νὰ τὸ ἐκτείνῃ εἰς σειρὰν πολλῶν ἐτῶν, ἀλλὰ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ παρὸν ἔτος καὶ νὰ πεισθῶμεν, ὅτι αἱ ἀποφάσεις μας ἐπὶ τῶν τοιούτων δὲν εἶναι ἀμετάθετοι ὡς ἀφορῶσαι ἀντικείμενα ὑπαγόμενα εἰς τὰς ψήφους τῶν ἄλλων Βουλῶν καὶ οὐχὶ συντακτικαὶ, αἵτινες εἶναι ἀποκλειστικὸν ἔργον μας. Διὰ ταῦτα, Κύριοι, ψηφίζοντες περὶ τῶν πρώτων, ἂς ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι τοῦτο δὲν ἔχει εἰς τὸ μέλλον ἐπενέργειαν, διὰ τοῦτο καὶ πρέπει νὰ ἀπομακρυνώμεθα ἀπὸ πᾶσαν ὑπερβολὴν διὰ νὰ ᾖναι αἱ ἀποφάσεις μας εἰς τὸ μέλλον ἐπιτήδειοι ὁδηγοὶ τῆς συμπληρώσεως, τοῦ κυρίου σκοποῦ τῆς ἰσότητος καὶ τῆς αὐστηρᾶς ἀναλογίας· διὰ τοῦτο δὲ λέγω, Κύριοι, ἂν τυχὸν προχωρήσωμεν καὶ εἰς ἄλλας ἐλαττώσεις, τὰς ὁποίας χρεωστοῦμεν ἀφ’ ἑτέρου καὶ ν’ ἀναπληρώσωμεν, πρέπει λέγω νὰ περιορισθῶμεν τὸ καθ’ ἡμᾶς εἰς ὅσον ὀλιγώτερον ἠμπορέσωμεν ἐφέτος καὶ μόνον νὰ ἀφίσωμεν τὴν σύστασίν μας δι’ ἁρμοδίου ψηφίσματος εἰς τὴν μέλλουσαν Κυβέρνησιν τοῦ νὰ μεταβάλῃ ἐν τοῖς πρώτοις τὸ σύστημα τῆς φορολογίας, ἥτις καὶ καιρὸν ἔχει πλείονα ἡμῶν καὶ μέσα διάφορα εἰς ἐξακρίβωσιν τοῦ δικαίου, διότι ὁ λαὸς μέχρι τοῦδε δὲν ἠδημόνησε κυρίως κατὰ τοῦ ποσοῦ τῆς φορολογίας, ἠδημόνησε καὶ ἀδημονεῖ μᾶλλον διὰ τὸν τρόπον αὐτῆς· ἐλαφρύνοντες λοιπὸν σήμερον κατὰ τοῦτο τὸ μέρος τὴν γεωργίαν, ἡ ὁποία, καθὼς ἀπέδειξα προλαβόντως, δὲν ἀνήκει μόνον εἰς τὸν ἡμερομίσθιον πτωχὸν καὶ ἀκτήμονα γεωργὸν, ἀλλ’ ἀνήκει εἰς ὅλους τοὺς ἰδιοκτήτας· ὁ δὲ ἰδιοκτήτης καὶ χωράφια ἔχει καὶ ἀμπέλια καὶ ἄλλα εἴδη κτημάτων· λέγω, ὅτι φθάσασα αὐτὴ ἡ ἐλάττωσις εἰς 4% εἶναι μία ἐλάττωσις, ἡ ὁποία ἔχει τὴν ἐπιῤῥοήν της εἰς ὅλα τὰ εἰσοδήματα τοῦ ἀνθρώπου· ἀνάγκη εἶναι νὰ μὴ προβῶμεν καὶ εἰς ἄλλην ἐλάττωσιν, διότι θὰ γεννηθῇ χάσμα μέγα εἰς τὴν συμπλήρωσιν καὶ θὰ ᾖναι μεγάλη δυσκολία εἰς τὴν ἐπιβολὴν ἀναλόγου νέου φόρου. Πᾶσα φορολογία νέα δυσκόλως θὰ προοδεύσῃ, διὰ τοῦτο νὰ κάμωμεν τοιαύτην ἔκπτωσιν, ὥστε νὰ δυνάμεθα καὶ νὰ τὴν συμπληρώσωμεν εὐκόλως, καὶ κατὰ συνέπειαν τοιούτου προνοητικοῦ μέτρου, λέγω οὐδὲ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος νὰ ἀφαιρέσωμεν. Ἐὰν ἔπρεπε, Κύριοι, νὰ θεωρήσωμεν τὸν κυρίως γεωργὸν, τὸν ἐξ ἐπαγγέλματος γεωργὸν, ἔπρεπε νὰ ἐπιβλέψωμεν καὶ εἰς τὴν ἐπικαρπίαν, διότι κυρίως τὴν ἐπικαρπίαν τίνες τὴν ἔχουν; τὴν ἔχουν οἱ ἐλεεινοὶ ἐκεῖνοι θῆται, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον κἀνὲν κτῆμα πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως, καὶ διὰ τοῦτο εἶναι τοιοῦτοι, εἶναι γεωργοὶ, εἶναι δανεισταὶ ὑποχρεωτικοὶ τοῦ δημοσίου· καὶ ἐὰν ἔπρεπε νὰ ἐλαττώσωμεν, ἔπρεπε νὰ κάμωμεν τὴν ἐλάττωσιν κυρίως εἰς ἐκείνην τὴν τάξιν. Λυποῦμαι, διότι ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν δὲν ἦτο πρότερον ἐδῶ, ὃν ἤδη βλέπω, διότι ἡ ὁμιλία μου ἀφοροῦσε τὴν δικαιοδοσίαν αὐτοῦ εἰδικώτερον καὶ διὰ τοῦτο ἂς μοὶ συγχωρηθῇ μία μικρὰ ἐπανάληψις τῶν ὅσων εἶπον. Παρατηρῶ, ὅτι προβάντες εἰς μίαν ἔκπτωσιν ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν 4%, ἐπειδὴ καὶ ἡ πρόνοιά μας ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ νόμου πρέπει νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ παρὸν ἔτος, ἐπειδὴ ἡ ἀφαίρεσις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ὑπάρχει ἀρκετὴ μέχρι τοῦδε καὶ δὲν θὰ ᾖναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀναπλήρωσις ἢ ἐφαρμογὴ ἀποτελεσματικῶς ἐντὸς τοῦ ἔτους τούτου μὲ ὅσας ἀποφάσεις καὶ ἂν κάμωμεν περὶ νέων φόρων, καὶ ἐπειδὴ ἡ ἐπιβολὴ νέων φόρων εἶναι ἐπαχθὲς πρᾶγμα, διὰ τοῦτο λέγω νὰ περιορισθῶμεν ἐπὶ τοῦ παρόντος εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκάμαμεν, καὶ ν’ ἀπαλλάξωμεν προσέτι τὸν λαὸν, ἐὰν ᾖναι δυνατὸν, καὶ ἀπό τινα ἐπακόλουθα τῆς φορολογίας ἐκ τοῦ ὑπάρχοντος συστήματος ὡς πρὸς τὰς μετακομίσεις τῶν καρπῶν καὶ ἀπὸ τοὺς ἀποθηκαρίους οἱ ὁποῖοι βυζαίνουν καὶ αὐτὸν καὶ τὸ δημόσιον, καὶ τότε ὁ φορολογούμενος ἠμποροῦσεν εὐχαρίστως νὰ πληρώσῃ τὸ τίμημα τῶν φόρων του εἰς 4 ἢ 5 δόσεις, ἐὰν μάλιστα τὸ σύστημα τῆς ἐκτιμήσεως τῶν καρπῶν ἤθελε γίνει δικαιότερον. Ἐγὼ ἤθελον συστήσει εἰς κάθε δῆμον ἓν δικαστήριον ὁρκωτικὸν ἐκ τῆς τάξεως τῆς ἐμπορικῆς, τῆς γεωργικῆς καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν, ἡλικίας ὡρίμου καὶ ἀριθμοῦ ὡρισμένου καὶ ἐκλεγομένων κατ’ ἔτος καθ’ ὃν τρόπον καὶ οἱ λοιποὶ ὁρκωτοί, οὗτοι δὲ νὰ σχηματίζουν ἕνα κατάλογον καθ’ ἑκάστην τῶν τριῶν τάξεων γνωστὸν τοῖς πᾶσι διὰ δημοσιεύσεως καὶ τοιχοκολλήσεως· καὶ ὁπόταν ἐπέρχεται ἡ ἐποχὴ τοῦ προσδιορισμοῦ τῆς τρεχούσης τιμῆς τῶν καρπῶν, νὰ συγκροτῆται συμβούλιον πενταμελὲς ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ τοῦ ἐφόρου καὶ ὑπὸ τριῶν ἐκ τῶν ἀνωτέρων ἀνὰ ἑνὸς ἐξ ἑκάστης τάξεως ἐξερχόμενοι διὰ κλήρου νὰ δικάζουν καὶ ν’ ἀποφασίζουν οὗτοι τὸ τίμημα· καὶ κατὰ τὸ τίμημα τοῦτο νὰ πληρώνῃ ὁ λαὸς (θόρυβος)· λέγω λοιπὸν, ὅτι νὰ μένωμεν ἕως ἐδῶ κατὰ τὸ παρὸν, καὶ ἔπειτα νὰ ἐλαττώσωμεν, ἢ ἄλλως νὰ αὐξήσωμεν, ἢ ἡμεῖς, ἂν ζήσωμεν, ἢ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ᾖναι εἰς τὸν ἄλλον χρόνον, καὶ οὕτω ἠμποροῦν νὰ γίνωσι τελειότερα πράγματα· ἡμεῖς ἁρμοδίως, Κύριοι, δυνάμεθα σήμερον νὰ θέσωμεν ἀρχὴν διὰ τὸ μέλλον, ἀλλὰ πρῶτον νὰ τελειώσωμεν τὸν προτεινόμενον φορολογικὸν νόμον, καθόσον ὡς ἠκούσατε τὰ κουκούλια περιμένουν, τὰ λάδια περιμένουν· ἀλλ’ ὁ λαὸς, πιστεύσατε, δὲν θέλει εὐεργετηθεῖ πολὺ ἀπ’ αὐτὰ, ὁ λαὸς θέλει συμμετοχὴν ἀπὸ τὰ ἐθνικὰ ἀγαθὰ, μὴ θέλετε νὰ ᾖναι θήτης καὶ γεωργὸς πάντοτε, καὶ τοῦτο εἶναι καὶ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ τὸ κυριώτερον καὶ σπουδαιότερον τῆς Συνελεύσεως ἀντικείμενον. Τὸ πρόβλημα τοῦτο ποιῶν ἤδη θέλω τὸ ἀναπτύξει ἅμα μετὰ τὸ τέλος τοῦ φορολογικοῦ νόμου· καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν ἀκούων τοῦτο σκιρτᾷ ἡ καρδία του περισσότερον, παρ’ ὅταν καταβιβάζωμεν μίαν δραχμὴν ἀπὸ τὸ ἓν εἶδος, καὶ ἄλλην ἀπὸ τὸ ἄλλο. Ὁ λαὸς, ὁ ὁποῖος ὑπέφερεν ἐπὶ πολλοὺς αἰῶνας τὴν μάστιγα τῆς τυραννίας καὶ διὰ τῶν αἱμάτων του ἠλευθέρωσε τὴν γῆν του, σήμερον στερεῖται τὸ μεγαλεῖτερον μέρος αὐτῆς τῆς γῆς. Λοιπὸν αὐτὸ τὸ ἀγαθὸν ἂς πράξῃ ἡ Συνέλευσις, τοῦ νὰ μὴν ᾖναι Ἕλλην χωρὶς κτῆμα· νὰ μὴ μεταβαίνῃ εἰς αἰωνίαν θητείαν ἄλλων· τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι μέτρον οὐσιωδέστατον πάσης ἀνεξαρτήτου πολιτείας. Περαίνων δὲ τὸν λόγον μου λέγω, πᾶσα ἄλλη ἐλάττωσις νὰ λείψῃ ἐπὶ τοῦ παρόντος διότι δὲν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ καλύψωμεν τὸ ἔλλειμα.

§147ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριοι, ἐν πρώτοις ὀφείλω νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον Μαντινείας, τὸν προλαλήσαντα Κ. Παλαμήδην, ὅτι παρεξήγησε τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως εἰπὼν ὅτι αἱ προτάσεις περὶ ἐπιβολῆς νέων φόρων ἀπεῤῥίφθησαν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν.

§148ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἀνεβλήθησαν, εἶπον.

§149ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Λοιπὸν, ἐὰν ὁ Κ. Παλαμήδης δέχηται τὴν πρότασιν περὶ ἐπιβολῆς νέων φόρων, νομίζω ὅτι τὸ ἐπιχείρημα περὶ ἐλλείμματος, τὸ ὁποῖον θέλει προκύψει καὶ ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τῶν φόρων, καταστρέφεται· μὴ νομίσητε ὅτι ἡ Συνέλευσις, ἐπιψηφίσασα τὴν ἐλάττωσιν τῶν δημητριακῶν καρπῶν, δὲν ἐπεφυλάχθη νὰ ἐπιψηφίσῃ τὸ σύνολον. Ἡμεῖς ἐδώκαμεν τὴν ψῆφόν μας, διότι ἔχομεν τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡ ἐλάττωσις θέλει ἐπεκταθῆ εἰς ὅλα τὰ λοιπὰ προϊόντα, διότι ἄλλως ἂν δὲν γίνῃ παραδεκτὴ ἡ ἐλάττωσις ὅλων τῶν φόρων, ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἀποῤῥίψωμεν καὶ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν (θόρυβος). Κύριοι, τὴν ἐπιψήφισιν τῶν νέων φόρων, δὲν δύνανται νὰ τὴν θέλουν μονομερῶς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπρότειναν τὴν ἐπιβολὴν νέων, ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος, Καλλιγᾶς καὶ ἐγὼ εἴχομεν ὑπ’ ὄψιν σύστημα πλῆρες καὶ οὐχὶ μονομερές. Ἐπομένως ἂν δὲν παραδεχθῇ ἡ πρότασίς μας, ἐννοεῖται, ὅτι καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπεψηφίσαμεν, ἔχομεν δικαίωμα νὰ τὸ ἀποῤῥίψωμεν. Εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον περιέχεται ὅ,τι περιείχετο καὶ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα ἔτη. Ἔγειναν τροποποιήσεις περὶ μεταβολῆς φόρων, περὶ ἐλαττώσεως καὶ ἀναπληρώσεως· πᾶσα τροποποίησις, ἡ ὁποία προτείνεται καὶ δὲν παραδέχεται, ἐννοεῖται, εἰς τὸ σύνολον, ὁ πληρεξούσιος, ὁ ὁποῖος ἔδωκε τὴν ψῆφόν του εἰς ἕνα ἄρθρον, δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν παραδέχεται τὸ σύνολον· ἡμεῖς λοιπὸν ὑποστηρίξαντες ἐνθέρμως τὴν ἐλάττωσιν τῶν δημητριακῶν καρπῶν ἀπὸ 9 εἰς 5, εἴχομεν καὶ ἔχομεν τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡ ἐλάττωσις αὐτὴ πρέπει νὰ γίνῃ ἀναλόγως καὶ ἐφ’ ὅλων τῶν προϊόντων· προτείναντες τὴν ἐλάττωσιν εἴχομεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον θέλει προκύψει, ἐλάβομεν ὅμως τὴν πρόνοιαν νὰ ὑποδείξωμεν εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι ἐπιβάλλομεν νέους φόρους, οἱ ὁποῖοι ὑπαγορεύονται οὐχὶ μόνον ἀπὸ τὴν ἀνάγκην τῆς ἀναπληρώσεως τοῦ ἐλλείμματος, ἀλλ’ ἀπὸ τὴν αὐστηρὰν δικαιοσύνην, ἥτις πρέπει νὰ διέπῃ τοὺς φόρους· ὑπεδείξαμεν τὸν τρόπον, καθ’ ὃν θέλει ἀναπληρωθῆ τὸ ἔλλειμμα διὰ τῶν προτάσεων, τὰς ὁποίας ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος, Καλλιγᾶς καὶ ἐγὼ ὑπεδείξαμεν, καὶ ἐπιφυλασσόμεθα κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου νὰ τὰς ἀναπτύξωμεν· ἑπομένως ἔχων πεποίθησιν, ὅτι αἱ προτάσεις αὗται θέλουν γίνει δεκταὶ παρὰ τῆς Συνελεύσεως, προτείνω, Κύριοι, διὰ νὰ μὴν ἔλθωμεν εἰς κάθε προϊὸν χωριστά, καὶ νὰ προτείνῃ ἄλλος 5, ἄλλος 6 καὶ ἄλλος 7, διατυπώνω τὴν ἑξῆς πρότασιν· «ἐπὶ τῶν λοιπῶν προϊόντων ὁρίζεται ὁ φόρος εἰς 7%» καὶ ἅμα ἐρχώμεθα εἰς κάθε ἄρθρον, ὅπως λ. χ. εἰς τὸν φόρον τῆς σταφίδος, ἥτις φορολογεῖται πρὸς 15% τὴν χιλιάδα, τὰ ⅔ εἶναι 10 δραχμαὶ κτλ. ἅμα παραδεχθῇ ἡ Συνέλευσις τὴν γενικὴν πρότασιν ἐφ’ ὅλων τῶν προϊόντων, ἐκτὸς τῶν δημητριακῶν καρπῶν, ἐλαττοῦται ὁ φόρος πάντων εἰς 7%.

§150ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ μὲ παρεξήγησεν ὁ Κ. Κεχαγιᾶς, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ἀντιτείνω εἰς τὴν αὔξησιν φόρων πρὸς ἀναπλήρωσιν τῶν ἐλαττώσεων, μάλιστα εἶμαι ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος ἐπιμένω, ἅμα τελειώσει ὁ προϋπολογισμός, καὶ ἴδω ποίας ἐλαττώσεις, καὶ μεταβολὰς δυνάμεθα νὰ κάμωμεν τότε δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν καὶ τὰς αὐξήσεις· δὲν ἐννοῶ οὐδέποτε ἐλάττωσιν ἄνευ αὐξήσεως, ἀλλὰ δὲν πρέπει μὲ τὴν μίαν χεῖρα νὰ δίδωμεν καὶ μὲ τὴν ἄλλην νὰ πέρνωμεν.

§151ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Πέρνομεν ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν πληρώνουν τίποτε.

§152ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Αἱ προτάσεις περὶ αὐξήσεως, τὰς ὁποίας κάμνετε, εἶναι ἄλλαι κατὰ τοὺς μὲν καὶ ἄλλαι κατὰ τοὺς δέ· καὶ αὐτὰ πάντα θὰ συζητηθοῦν μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτε θὰ ἴδωμεν πόσον εἶναι τὸ ἔλλειμμα ἵνα κάμωμεν ἀναλόγως καὶ τὰς αὐξήσεις. Σεῖς βιάζεσθε, ἡμεῖς δὲν βιαζόμεθα, θὰ συζητήσωμεν τί πρέπει νὰ ἐλαττώσωμεν. Σήμερον λέγω, ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῶμεν νὰ ἐλαττώσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον, δὲν προσεκλήθημεν ἵνα διανείμωμεν τὴν δικαιοσύνην, ἀλλὰ προσεκλήθημεν ἵνα θέτωμεν τὰς βάσεις τῆς δικαιοσύνης. Τὰ τοιαῦτα μέτρα θὰ φέρουν ἀναστάτωσιν, πρέπει νὰ κάμητε ἔργα διὰ νὰ εὐχαριστηθῇ ὁ κόσμος, καὶ ὄχι μέτρα διὰ νὰ κερδήσωμεν τὸ μέρος, καὶ θυσιάσωμεν τὸ ὅλον. Εἶμαι τόσον ἀμερόληπτος, ὥστε ἐπὶ τῆς φορολογίας τῆς σταφίδος θέλω κερδήσει ἑκατοστίας ἴσως δραχμῶν, ἀλλὰ δὲν ἀξιῶ κέρδος τοιοῦτον ἀπέναντι τοῦ γενικοῦ συμφέροντος, διότι θὰ χωλαίνῃ ἡ τάξις ἄνευ χρημάτων· μὴ πλεονεκτεῖτε, διότι ἄλλως θὰ σφάλωμεν.

§153ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, μετὰ τὴν ἐπανάστασιν τῶν 21 πρώτην ἤδη φορὰν ὑπάρχομεν ἐνταῦθα συνηγμένοι. Εἰς τὴν εὐτυχῆ ταύτην περίστασιν, δὲν ἦλθον νὰ σᾶς ζητήσω νὰ ἐπιβαρύνητε μίαν τάξιν, καὶ νὰ χαρισθῆτε εἰς μίαν ἄλλην, ἐζητήσαμεν ἰσότητα καὶ τὴν ὑπεστηρίξαμεν ἐζητήσαμεν τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἐγγείου φόρου τῶν δημητριακῶν καρπῶν, τὸ ὁποῖον παρεδέχθη ἡ Συνέλευσις· ἀλλ’ ἐννοούσαμεν ψηφίζοντες τοῦτο, ὅτι τὸ ἔλλειμμα θὰ τὸ ἀναπληρώσῃ ἡ αὔξησις αὕτη· βεβαιωθῆτε ὅτι δὲν ἔχει σκοπὸν ν’ ἀδικήσῃ τάξιν ἀνθρώπων, ἀλλὰ ν’ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην. Ὅταν ὁ γεωργὸς, ὁ ὁποῖος μετὰ τῆς οἰκογενείας του συζῇ, ὁ ὁποῖος δανείζεται χρήματα, ἀγοράζῃ καὶ τὸν σπόρον, καὶ πιστεύσατε πολλοὶ γεωργοὶ μὴ ἔχοντες σπόρον, πέρνουσιν τὸν σπόρον, καὶ χάριν τοῦ σπόρου μοιράζουσι μετ’ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος τοῖς τὸν προσφέρει· πρέπει νὰ πληρώνουν καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι οὐδόλως ἐπιβαρύνονται· σᾶς λέγομεν, ἐπιβάλετε ἕνα φόρον ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν, ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται εἰς τὸν γεωργὸν ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου, καὶ ἐν τούτοις, τὶ δικαιότερον, Κύριοι; σᾶς λέγομεν 5% ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου, σᾶς φαίνεται ὀλίγον πικρόν· πληρώσατε καὶ σεῖς, οἱ ὁποῖοι κατοικεῖτε εἰς μεγαλοπρεπῆ παλάτια, τὰ ὁποῖαι σᾶς χρησιμεύουν διὰ τὴν ἀνάπαυσιν καὶ τὴν συντήρησίν σας· μὴ σᾶς φαίνεται παράξενον τοῦτο, ὅταν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡμεῖς πληρώνομεν φόρον καὶ ἐπὶ τοῦ ἀραβοσίτου, τὸν ὁποῖον ἀποκτῶμεν διὰ τοῦ ἱδρῶτος τοῦ προσώπου μας· λέγω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβάλωμεν φόρον ἴσον καὶ εἰς τὰς οἰκοδομὰς, καὶ εἰς τὰ ἄλλα εἴδη, τὰ ὁποῖα ἐπρότεινεν ὁ Κ. Κομουνδοῦρος Καλλιγᾶς καὶ Κεχαγιᾶς. Τώρα ἀπεφασίσθη ἡ ἔγγειος φορολογία ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν· ἔρχεται ὁ φόρος τῶν ἐλαιῶν, τῶν σύκων, καὶ ἐκεῖ, ὅσον καὶ ἂν ἐλαττώσητε, πάλιν βαρὺς εἶναι ὁ φόρος· (θόρυβος) συμφωνῶ καὶ πρὸς τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου τῶν ἐλαιῶν καὶ τῶν σύκων, δὲν συμφωνῶ ὅμως ὡς πρὸς τὸν φόρον τῶν κουκουλίων.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ ὅλου, εἴμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§155ΔΑΓΡΕΣ. Λοιπὸν ὑποστηρίζω τὴν εἰς 7% ἐλάττωσιν τοῦ φόρου τῶν ἐλαιῶν.

§156ΜΠΟΥΣΚΟΣ. Ἐκλήθημεν ἐδῶ, Κύριοι, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ εὕρωμεν τὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων νὰ συνεισφέρωμεν εἰς τὰς δημοσίους ὑποχρεώσεις ὅλοι, ὅσοι ἀπολαμβάνουν τὴν προστασίαν τῶν νόμων, διότι μὴ λησμονεῖτε, Κύριοι, ὅτι ὁ φόρος εἶναι ἀντάλλαγμα τῆς προστασίας, τὴν ὁποίαν ἀπονέμει ἡ Κυβέρνησις. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἐγγείου φόρου ἐπὶ τῶν δημητριακῶν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ φέρωμεν γενικωτέραν ὡς πρὸς τοῦτο ἐλάττωσιν τῶν λοιπῶν εἰδῶν, ἑπομένως, Κύριοι, διὰ νὰ μὴν ἐπανερχώμεθα εἰς ἕκαστον εἶδος, συζητοῦντες καὶ ἀντιλέγοντες, νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ εἶναι πολὺ ὀρθὴ ὡς πρὸς ὅλα τὰ εἴδη τοῦ νὰ ἐλαττωθῇ ὁ φόρος εἰς 7%· διότι ἂν γνωρίζετε ὅτι εἶναι ὅλοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν εἰς 5% καὶ 6% κτλ. διὰ νὰ συμβιβασθῶσι λοιπὸν ὅλαι αἱ γνῶμαι, νομίζω ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἀνωτέρω γενικὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ, δὲν πρέπει ὅμως νὰ λησμονήσωμεν, ὅτι ἐλαττοῦντες τοὺς φόρους ὑποκύπτομεν εἰς χάσμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ πληρώσωμεν καθ’ ὅσον οἱ προϋπολογισμοὶ τοῦ 63 καὶ 63 μᾶς παρουσιάζουσι τοῦτο. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ λάβωμεν σύντονα μέτρα, πρέπει τινὰ πλάγια καὶ ὑποκεκρυμμένα κονδύλια τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ἀφαιρέσωμεν, ὑπάρχουν ἔξοδα περιττὰ, πλείστη γραφειοκρατία. Ἀλλά, Κύριοι, τοῦτο μόνον δὲν ἀρκεῖ, διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ἰσότης τῶν φόρων, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν καὶ τὰς προτάσεις τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ, Κουμουνδούρου, Καλλιγᾶ, καθ’ ὅσον εἶναι πολλὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα δὲν φορολογοῦνται· εἶναι αἱ πολυτελεῖς οἰκίαι, καθ’ ὅσον καὶ αὐταὶ ἀπολαμβάνουν τῆς προστασίας τῶν νόμων, εἶναι τὰ ἰδιόκτητα λειβάδια, εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιβληθῶσι φόροι εἰς τὰ κληροδοτήματα καὶ εἰς τὰς δωροδοκίας, καὶ διὰ τούτων θέλομεν δυνηθῆ νὰ ἀναπληρώσωμεν τὰ χάσματα. Προτείνω λοιπὸν καὶ ἐγὼ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου ὅλων τῶν εἰδῶν εἰς 7%· διότι καὶ εἰς τὴν κατράμην αὐτὴν καὶ εἰς τὴν ῥυτίνην τὰ αὐτὰ πάσχουν οἱ ἰδιοκτῆται ὡς καὶ οἱ γεωργοί.

§157ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐλάττωσις, Κύριοι, ὅλων τῶν ἐγγείων φόρων δὲν ἀποβλέπει εἰς τοῦτο κυρίως, ἀλλ’ εἰς τὴν ἴσην ἀπονομὴν ὅλων τῶν εἰδῶν τῶν παραγομένων ἐκ τῆς γῆς, ὥστε ἰδίως ἐπὶ τοῦ ἐλαίου πρέπει νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχήν μας, διότι ἡ ἐλαία ἀπαιτεῖ περισσότερα ἔξοδα καὶ κόπον πρὸς καλλιέργειαν καὶ παραγωγὴν παρ’ ὅλα τὰ ἄλλα εἴδη, διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἐλαττώσωμεν πολὺ τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ ἐλαίου, παρὰ εἰς πᾶν ἄλλο προϊόν.

§158ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅταν καὶ ἐγὼ, Κύριοι, ἔκαμον τὴν πρότασιν ἐλαττώσεών τινων, εἶχον ὑπ’ ὄψιν δύο τινά· ά) ὅτι πρέπει νὰ ἐλαφρυνθῶσι μερικὰ εἴδη παραγωγῆς, τὰ ὁποῖα ἐπιβαρύνονται καὶ νὰ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη καὶ νὰ ἐξισωθῶσιν οἱ φόροι, καὶ βʹ) ὅτι ἔπρεπε οὐχὶ μόνον τὴν ἐλάττωσιν νὰ συζητήσωμεν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀναπλήρωσιν δι’ ἑτέρων νέων φόρων ἐπὶ ἀντικειμένων, τὰ ὁποῖα ἢ δὲν φορολογοῦνται ἢ ὀλίγον φορολογοῦνται Ἡ Συνέλευσις εἶναι κυρία νὰ πράξῃ ὅ,τι θέλει, ἀλλὰ τὸ κατ’ ἐμὲ ἂν ἤξευρον, ὅτι δὲν ἤθελε παραδεχθῆ ἓν μέτρον ἀντικαταστάσεως, ἂν δὲν ἤθελε καθιερώσει ἡ Συνέλευσις τὴν ἀρχὴν τῶν νέων φόρων, προσβάλλουσα καὶ τὴν δικαιοσύνην καὶ τὰ δημόσια συμφέροντα, διὰ τοῦ κενοῦ, τὸ ὁποῖον ἠθέλομεν ἀφήσει εἰς τὸν προϋπολογισμόν, δὲν ἤθελον προτείνει οὔτε ὑποστηρίξει αὐτὴν τὴν ἀρχὴν, διότι οἱ δύο σκοποὶ, δι’ οὓς ἐγένετο ἡ ἐλάττωσις δὲν ἐπετύγχανον. Πιστεύω, ὅμως, ὅτι ἡ Συνέλευσις θέλει παραδεχθῆ τὴν προσθήκην νέων φόρων ἄλλως Κύριοι, σᾶς τὸ λέγω μετὰ πάσης θετικότητος ὡς ἄνθρωπος λίαν ἐνησχοληθεὶς εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς, ὅτι τὸ ἔλλειμμα εἶναι βεβαιότατον· ὅσας οἰκονομίας καὶ ἂν κάμητε, δὲν θὰ καλύψητε τὸ ἔλλειμμα, θὰ παύσητε ὑπαλλήλους, θὰ ἐλαττώσητε τὴν γραφειοκρατίαν, ἀλλ’ ἡ οἰκονομία αὐτὴ εἶναι λίαν περιωρισμένη καὶ τὸ ἔλλειμα εἶναι μέγας καὶ, Κύριοι, σᾶς λέγω, ὅτι ἡ γραφειοκρατία δὲν ἐλαττοῦται διὰ τῆς παύσεως ὑπαλλήλων, ἀλλὰ διὰ τῆς μεταβολῆς συστήματος. Παύετε ὅσον θέλετε ὑπαλλήλους, ὅταν ἐξακολουθῆτε νὰ ἔχετε τὸ ἴδιον σύστημα, ἡ γραφειοκρατία ὑφίσταται, καὶ ἂν δὲν ἀκολουθήσετε τὰς ἀνάγκας αὐτῆς ἡ ὑπηρεσία παύει, καὶ ἄν μοι ἐπιτρέπετε, θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν μαρτυρίαν πολλῶν Κυρίων Πληρεξουσίων, ὅτι εἰς πολλὰ μέρη ἡ παῦσις ὑπαλλήλων κατέστρεψε τὴν ὑπηρεσίαν· ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν Κυρίων Πληρεξουσίων Ἄνδρου, τῶν πληρεξουσίων Νάξου. Τὰ τοιαῦτα ἀντὶ οἰκονομίας παράγουσι ζημίας, διότι εἰς μέρη τινὰ ἠναγκάσθημεν, ἐπειδὴ ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν ἀφῃρέθησαν οἱ μισθοὶ, νὰ παύσωμεν μερικοὺς προϊσταμένους τελωνείων, καὶ ἐνεπιστεύθημεν τὴν βεβαίωσιν τῶν φόρων εἰς φύλακας· καὶ ἠξεύρετε τὶ θὰ εἰπῇ τοῦτο Κύριοι; θὰ ἀπολέσωμεν ἴσως τὸ ἥμισυ τῶν εἰσπράξεων, ἐγὼ θέλω σᾶς ζητήσει ἐπιδιόρθωσιν· ἑπομένως, Κύριοι, ὅσας οἰκονομίας καὶ ἂν κάμνωμεν, οὐδέποτε θὰ πληρώσωμεν τὸ ἔλλειμμα· ἑπομένως κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ δεχθῆτε προσθήκην, διότι ἄλλως σᾶς λέγω, ὅτι ἀπὸ τοῦδε θὰ ῥίψετε τὴν κοινωνίαν εἰς χάος καὶ εἰς λαβύρινθον, ἐκ τοῦ ὁποίου δυσκόλως θὰ ἐξέλθῃ. Ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν ἀνάγκην ἂν δὲν ἔχετε, πρέπει νὰ ἐπιβάλλετε φόρον εἰς τὴν οἰκογένειαν ἐκείνην, ἡ ὁποία δὲν φορολογεῖται· διότι εἶναι ἄδικον, ἓν μόνον εἶδος νὰ φορολογῆται, τὰ δὲ ἄλλα εἴδη νὰ μένουν ἐλεύθερα, ἀπὸ σήμερον πρέπει νὰ δεχθῆτε τὴν δικαιοσύνην, τὴν ἰσότητα τῶν φόρων. Πρὶν εὕρωμεν, ὅτι ὑπάρχει ἔλλειμμα, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν τῆς αὐξήσεως, καὶ ἂν αὔριον ὁ προϋπολογισμὸς σᾶς ἀποδείξῃ, ὅτι ἔχετε περισσοτέρας εἰσπράξεις, δύνασθε νὰ τὰ μεταχειρισθῆτε εἰς διάφορα ἔργα καὶ οὕτως ἀποδίδετε δικαιοσύνην, ἐπιφέρετε ἐλαττώσεις ἐφ’ ὅλων. Ἐπειδὴ, Κύριοι, ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἰδέας ἀνεχώρουν, διὰ τοῦτο δὲν ἐπρότεινα ἐγὼ, καὶ ὡς πρὸς τοῦτο διαφωνῶ ὀλίγον μὲ τὸν Κ. Κεχαγιᾶν, δὲν ἐπρότεινα τὴν ἐλάττωσιν ποσοστοῦ τινος ἐφ’ ὅλων ἐν γένει τῶν φόρων, ἀλλ’ ἐπί τινων μόνον· ἐνόμισα ὅτι τὰ κουκούλια, αἱ ἐλαῖαι, ἡ σταφὶς, τὰ σῦκα, καὶ μερικὰ ἄλλα πράγματα ἔπρεπε νὰ τὰ ἐλαφρύνωμεν καὶ οὐχὶ ὅλα, ἀλλ’ ἂν μὲ ἐρωτήσετε διὰ τὰς ἀμπέλους, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι κατεπείγουσα ἀνάγκη· ἑπομένως ἐπειδὴ δὲν θὰ διαφέρωμεν παρὰ ἐὰν ἐπιβάλλωμεν μίαν ἀρχὴν γενικὴν, καλὸν εἶναι νὰ ἐξετάσωμεν κατ’ ἄρθρον καὶ κατὰ παραγωγήν· δέχομαι τὴν ἀρχὴν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὴν ἐπιβάλλωμεν, παρ’ ἐὰν συζητήσωμεν κατ’ ἄρθρον, καὶ ὅπου νομίσητε ὅτι πρέπει νὰ ἐλαττώσητε.

§159ΤΙΝΕΣ. Κατ’ ἄρθρον.

§160ΕΤΕΡΟΙ. Ἢ ὅλα ἢ κανέν.

§161ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἢ ὅλα ἢ κανὲν, εἶναι μία ἀπόκρουσις πεισματώδης, δὲν στέκει ὅμως, προκειμένου περὶ τῶν συμφερόντων τῆς Πατρίδος· ἐπὶ τῶν συμφερόντων τῆς πατρίδος λέγει κανεὶς τὶ πρέπει νὰ κάμῃ, καὶ διὰ νὰ ἰδῆτε τὶ πρέπει νὰ κάμητε, μὴ ἀποφαίνεσθε μὲ ἕνα κανόνα, ἀλλ’ ἐξετάσατε ἰδιαιτέρως ἕκαστον ἀντικείμενον, καὶ ἂν εὕρητε ὅτι ὅλα πρέπει νὰ τὰ ἐλαττώσητε, ἐλαττώσατέ τα· ὁ λόγος εἶναι ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐλαττώσητε ὅ,τι δὲν πρέπει νὰ ἐλαττώσετε (θόρυβος). Λέγω ὅτι πολλαὶ ἄμπελοι πληρώνουν 5%, καὶ ὄχι 7· λοιπὸν ἐγὼ, Κύριοι, παραδέχομαι τὴν ἀρχὴν τῆς ἐλαττώσεως καὶ τὴν παραδέχομαι κατὰ πεποίθησιν πληρεστάτην· ὄχι μόνον, Κύριοι, διότι ἡ ἀρχὴ αὐτὴ θὰ καθιερώσῃ τὴν δικαιοσύνην, ἀλλὰ δι’ ἕνα ἄλλον μεγάλον καὶ σπουδαῖον λόγον, διότι παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν αὐτὴν, εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσητε εἰς μίαν μεταβολὴν φορολογικοῦ συστήματος εὐκόλως καὶ συντόμως.

§162ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Διὰ τὶ νὰ καταστρέψωμεν διὰ νὰ ἀνοικοδομήσωμεν;

§163ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διότι ὅσον δικαιότερος καὶ μετριώτερος εἶναι ὁ φόρος, τόσον μικρότερον εἶναι τὸ συμφέρον νὰ ἀδικήσῃ ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, π. χ. ὅταν ζητῆτε δέκα, μεγαλητέρα προσπάθεια καὶ ῥαδιουργία θὰ ᾖναι μεταξὺ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων τοῦ νὰ ἀποφύγουν τὸ 10, ὀλιγωτέρα δὲ θὰ ᾖναι, ὅταν ζητῆτε δύο, νὰ ἀποφύγουν τὸ δύο, καὶ νομίζω, ὅτι ἐλαττοῦντες τοὺς φόρους θέλετε ἀποφύγει αὐτὴν τὴν δυσκολίαν, ἥτις θὰ σᾶς ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῶν φόρων· τώρα ποῦ θὰ ἀναβῶμεν μὲ ἠρώτησαν μ’ αὐτὰς τὰς ἐλλατώσεις; τὸ κατ’ ἐμὲ, ἀφ’ ὅσους ἔκαμα ὑπολογισμοὺς, ὅταν ἔκαμα αὐτὴν τὴν πρότασιν, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἀναβῶμεν εἰς ἐλάττωσιν πλέον τῶν 3,000,000, ἢ 3.500,000 Αἱ οἰκίαι ὅμως, ἂν θέλετε νὰ ἐπιβάλλετε ἕνα δίκαιον φόρον εἰς αὐτὰς, ἂν θέλετε νὰ ἐπιβαρύνετε καὶ ἄλλα τινὰ προϊόντα ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς, καὶ ἄλλα ἀντικείμενα θέλουν σᾶς φέρει ἐπίσης μίαν πρόσοδον 3 ἑκατομμυρίων καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν ἔλλειμμα ἀπὸ τὴν μεταβολὴν αὐτήν.

§164ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. ... (θόρυβος).

§165ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀληθὲς, ὅταν ὁ φόρος ὁ ἐπιβαλλόμενος ᾖναι λίαν ἐπαισθητὸς, ᾖναι μεγάλος, ὅταν διὰ τούτου τὸ καταναλισκόμενον πρᾶγμα ἐπιβαρύνεται καὶ γίνεται δυσώνητον, ὁ πτωχὸς ἄνθρωπος δυσκολεύεται νὰ τὸ ἀγοράσῃ. Καὶ μόλα ταῦτα εἰς πολλὰ μέρη καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν αὐτὴν δὲν ἐδυσκολεύθησαν νὰ ἐπιβάλλουν ὑψηλοὺς ὅρους ἐπὶ μερικῶν προϊόντων, εἰδῶν εἰσαγωγῆς, καθὼς εἶναι τὸ τέϊ, ὅταν ἐσκόπουν νὰ καταργήσουν ἄλλους φόρους ἐπιβλαβεῖς. Λοιπὸν σᾶς λέγω, ὅτι ὑποθέτω, ὅτι δὲν θὰ δεχθῇ ἡ Συνέλευσις προσθήκην 5 λεπτῶν ἐπὶ τῆς μιᾶς ὀκᾶς καφφέ· σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι 5 λεπτὰ ὁ φόρος τόσον πολὺς καὶ μεγάλος, ὥστε νὰ ἐλαττώσῃ τὴν κατανάλωσιν τοῦ καφφέ, ἐνῷ μία ὀκὰ καφφέ...

§166ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς κάμω μίαν παρατήρησιν; ὅταν μοῦ ἀναβιβάζετε τὸ ῥίζι 5 λεπτὰ, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι θὰ φέρῃ ὀλιγώτερον εἰσόδημα.

§167ΤΙΝΕΣ. Μὴ διακόπτετε τὸν ἀγορεύοντα.

§168ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι μία οἰκογένεια, ἥτις καθ’ ἑβδομάδα ἐξοδεύει μίαν ὀκὰν καφφὲ (θόρυβος). Νομίζω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι παραδεχόμενοι τὴν προσθήκην τῶν φόρων, τὴν ὁποίαν προτείνομεν, καὶ τοὺς νέους φόρους, ἀναπληροῦται τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς γεννήσῃ ἡ ἐλάττωσις· ἂν νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ ἀναπληρώσητε καὶ τὸ τυχὸν ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς φέρουν τὰ περιπλέον ἔξοδα σχετικῶς πρὸς τὰ ἔσοδα καὶ οὐχὶ λόγῳ τῆς ἐλαττώσεως τῶν φόρων, τότε πρέπει νὰ προσθέσητε καὶ ἄλλους φόρους· ἐγὼ ὅμως σᾶς λέγω μετὰ πάσης βεβαιότητος, ὁ ὑπολογισμὸς αὐτὸς δὲν εἶναι ἀκριβὴς, καὶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοιαύτη διαφορὰ, ὁποία ὑπελογίσθη. Ἀλλὰ, Κύριοι, καὶ ἂν ὑπάρξῃ αὐτὴ ἡ διαφορὰ, καὶ ἂν τῳόντι ὑπάρχῃ ἔλλειμμα, δὲν συγχωρεῖταί ποτε αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα νὰ τὸ ἀναπληρώσῃ μόνον ἡ γεωργία, μόνος ὁ πτωχὸς γεωργὸς, ἀλλὰ πρέπει νὰ καθιερώσωμεν ἰσότητα φόρων, καὶ ἂν τῳόντι ὑπάρχῃ ἔλλειμμα νὰ τὸ προσθέσωμεν εἰς ὅλα.

§169ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§170ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ σύστημα τὸ ἐδικόν μας, ὄχι τῆς ἐπιτροπῆς, φέρει τὴν ἐξίσωσιν τῶν ἐσόδων, ὅπως ὑπελογίσθησαν ἕως τώρα, φέρει τὴν ἰσότητα. Ἀλλὰ, Κύριοι, μὴ σκέπτεσθε διὰ τὸ παρὸν μόνον, δι’ ὅ,τι γίνεται σήμερον, δι’ ὅ,τι θὰ γείνῃ αὔριον· ἐὰν, Κύριοι, ἐπιθυμῆτε νὰ ἀποκτήσητε τῳόντι ἕνα προϋπολογισμὸν δαψιλῆ, ἐὰν ἐπιθυμῆτε νὰ ἀποκτήσητε ἕνα προϋπολογισμὸν ἀνταποκρινόμενον εἰς τὰς ἀνάγκας σας, μὴ ἀποξηραίνετε τὰς πηγὰς ἐκείνας, ἀπὸ τὰς ὁποίας θὰ ἀρυσθῆτε αὐτὸν τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ μὲ ὅ,τι ἐγίνετο ἕως τώρα αὐταὶ αἱ πηγαὶ ἀπεξηράνθησαν. Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι παραδεχόμενοι πλῆρες ἓν σύστημα, θέλετε φθάσει εἰς τὸ εὐάρεστον ἀποτέλεσμα νὰ ζωογονήσητε αὐτὰς τὰς πληγὰς, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ἔχητε τῳόντι ἕνα προϋπολογισμὸν πλέον πλουσιώτερον. Ἀλλὰ, Κύριοι, δεχθῆτε ἓν σύστημα πλῆρες· ἂν δεχθῆτε ἓν σύστημα μισὸν, τότε θὰ πέσητε εἰς ἕνα λαβύρινθον.

§171ΠΟΛΛΟΙ. 8%.

§172ΔΕΠΑΣΤΑΣ. Μὲ δίδετε τὴν ἄδειαν, Κύριε Πρόεδρε, νὰ εἴπω δύο λέξεις ἀπὸ τῆς θέσεώς μου;

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ Κ. Ξυδάκτυλος· θὰ ὁμιλήσῃ;

§174ΖΕΡΒΑΣ. Θὰ ὁμιλήσω διὰ τὸ ἔλλειμμα. Ὅλοι ἀλληλοδιαδόχως, ὅσοι ἠγόρευσαν ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ νόμου, ὅλοι ὑπεστήριξαν, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μία δικαιοσύνη καὶ μία ἰσότης· κἀνεὶς δὲν παραπονεῖται, διότι πληρόνομεν φόρους 5 ἢ 10%· τὸ παράπονον πάντοτε εἶναι, ὅτι δὲν διετηρήθη ἡ ἰσότης τῆς φορολογίας. Κατέβη ὁ ἔγγειος φόρος τῶν σιτηρῶν· ἰσότης διὰ νὰ ὑπάρξῃ, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἡ ἐλάττωσις τοῦ φόρου τῶν λοιπῶν εἰδῶν. Τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον παρατηρῶ εἰς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ἕκαστος ἡμῶν προσπαθεῖ νὰ ὑποστηρίξῃ τὸ ἴδιον ἑαυτοῦ συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει εἰς τὸν τόπον. Παρετήρησα τὸν προλαλήσαντα Κύριον Παλαμήδην νὰ ἔλθῃ ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο καὶ νὰ προτείνῃ τὴν ἰσότητα τῶν λοιπῶν εἰδῶν· παρετήρησα μήπως φέρῃ λόγον τινὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐλαιῶν καὶ δὲν ἔφερε κανένα· ἀλλ’ ἐπειδὴ, λέγει, ἠλαττώσαμεν τὸν ἔγγειον φόρον, νὰ μὴ ἐλαττώσωμεν ἄλλον, διότι ὁ Κύριος Παλαμήδης ἀνήκει εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μαντινείας, ἥτις δὲν ἔχει μισὴ ἐλιὰ πρέπει νὰ κυττάξωμεν τὸ γενικὸν συμφέρον, τὴν δικαιοσύνην· ὁ ἐλαιὼν, Κύριοι, μόλις καθαρίζει 20% καθαρὰν παραγωγὴν, ἐὰν τὸ κτῆμα αὐτὸ ἀποδώσῃ 100 ὀκάδας ἔλαιον μόλις εἶναι 20 ὀκάδες καθαρόν. Μᾶς λέγουν, ὅτι, ἐὰν ἐλαττώσωμεν τοὺς φόρους, θὰ ὑποπέσωμεν εἰς ἐλαττώσεις τοῦ ὅλου προϋπολογισμοῦ. Κύριοι, ἂν μᾶς λείψουν τρία ἑκατομμύρια, ὡς διϊσχυρίζεται ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ προκύψῃ, καὶ δὲν ἠμπορέσωμεν νὰ τὸ ἀναπληρώσωμεν δι’ ἄλλων φόρων, δὲν θὰ εἰπῇ, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν γεωργίαν, διότι, Κύριοι, ἠμποροῦμεν νὰ τὸ ἀναπληρώσωμεν τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ δι’ ἄλλου μέσου· τὸ ἔθνος ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ δάνειον, ἕως οὗ ἐφεύρῃ ἓν σύστημα τέλειον· τὶ θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ ἔθνος, ἐνῷ ὀφείλομεν 200,000,000; μάλιστα, Κύριοι, ἐὰν ἐπιβληθῇ αὐτὸ τὸ βάρος εἰς ὅλους, ἐὰν ἴδῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι οἱ φόροι ἐλαττούμενοι φέρουν ἓν ἔλλειμμα, ἂς τὸ οἰκονομήσῃ ὅπως θέλει διὰ τοῦ δανείου· 30,000,000 ἂς δανεισθῇ τὸ ἔθνος, ἕως ὅτου φέρωμεν ἓν σύστημα τέλειον, διὰ τοῦ ὁποίου δὲν ἀδικεῖται κανείς· τότε θὰ κάμωμεν τὸν ὑπολογισμὸν πόσον χρεωστοῦμεν διὰ νὰ πληρώσωμεν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ διὰ τὸ δάνειον, καὶ θὰ κάμωμεν μίαν ἀναλογίαν· αὐτὸ εἶναι τὸ ὀρθὸν καὶ τὸ δίκαιον, ἂν θέλωμεν νὰ δικάσωμεν μὲ δικαιοσύνην, ὄχι, ὁ ἕνας νὰ θέλῃ τὴν σταφίδα νὰ ἐλαττώσῃ, ὁ ἄλλος τὰς ἐλαίας, ὁ ἄλλος τὸ ἄλλο· οἱ φόροι ἐν γένει τῆς γεωργίας εἶναι ἐπιβαρυντικοὶ καὶ πρέπει νὰ ἐλαττωθοῦν· διὰ τοῦτο ἀπ’ ἀρχῆς ἔφερα τὴν πρότασιν, καὶ εἶπα, ὅτι ἐν γένει ὁ ἐγκτητικὸς φόρος νὰ καταβιβασθῇ εἰς 7%, ἀλλὰ δὲν ἠκούσθην· ἦλθεν ὁ ἔγγειος φόρος τῶν σιτηρῶν εἰς 5% κατὰ χάριν, διότι ἠλαττώθη περισσότερον τοῦ δέοντος.

§175ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι δικαιοσύνη ὄχι χάρις.

§176ΖΕΡΒΑΣ. Ὅλα ἐπλήρωναν 10%, καὶ τὸ 5% εἶναι μία χάρις, ἐὰν πληρώσουν αἱ ἐλαῖαι 6 ἢ 7, διότι ἔπρεπε νὰ γείνῃ γενικὴ ἀρχή. Ὑποστηρίζω λοιπὸν τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Κεχαγιᾶ· διὰ νὰ μὴ ἐπέλθωμεν εἰς συγκρούσεις, πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἐλάττωσις ἐν γένει δι’ ὅλους. Μὴ φοβηθῆτε, ὅτι θὰ ἔχωμεν ἔλλειμμα· τὸ ἔθνος εἶναι ἀρκετόν.

§177ΞΥΔΑΚΤΥΛΟΣ. Ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω. Εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἐλαττώσεως. Μὲ ἑπτανησιακὴν γλῶσσαν θὰ σᾶς λαλήσω, μὲ τὴν γλῶσσαν τοῦ τόπου μου, τῆς πατρίδος μου. Μοὶ φαίνεται, ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν εἰς ἀνάγκην νὰ ἔλθωμεν εἰς νέον σύστημα φορολογίας, καὶ διατρίβομεν τὸν καιρόν μας εἰς μικρὰς λεπτομερείας περὶ τοῦ φορολογικοῦ συστήματος, ἐνῷ ὁ κύκλος ὁ μέγας τῆς Συνελεύσεως ἔπρεπε νὰ θεωρήσῃ καλὰ τὸ γενικόν, διότι δὲν συμφωνῶ ὅλως διόλου μὲ τὸν Κ. Παλαμήδην, ὅστις εἶπεν, ὅτι τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον πιθανὸν νὰ καθιερώσῃ ἡ Συνέλευσις, εἶναι ἓν σύστημα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι χρονικὸν, ἀλλ’ εἶναι πρόσκαιρον. Καὶ ἐγὼ λέγω, Κύριοι, ὅτι ἀπὸ ὑμᾶς ἐξαρτᾶται, ὅταν ἐννοήσητε τὴν ἐποχὴν, εἰς τὴν ὁποίαν ζῶμεν, ὅταν θέλετε νὰ δώσητε τὴν σημασίαν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν χρεωστεῖ καθεὶς Ἕλλην εἰς τὴν ἐπανάστασιν, νὰ φέρητε βάσεις στερεὰς, καὶ πολλῷ μᾶλλον εἰς καιρὸν, ὅπου πρόκειται μετὰ ἕνα ἢ δύω μῆνας νὰ γίνῃ ἡ ἕνωσις τῆς Ἑπτανήσου, καὶ θὰ ἔλθετε πάλιν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμητε νέον φορολογικὸν νόμον. Ὡς πρὸς τὴν ἐλάττωσιν ἤκουσα, Κύριοι, ἀπὸ πολλοὺς, καὶ μὲ ἀπορίαν μου μεγάλην, καὶ ἀκόμη καὶ ὁ ὑπουργὸς καὶ ἄλλοι εἶπον, ὅτι πρέπει μὲν νὰ ἐλαττώσωμεν τοὺς φόρους, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔλθῃ ἡ ἀντικατάστασις. Ἐγὼ, Κύριοι, λέγω, ὅτι ἡ Συνέλευσις προέβη εἰς μέγα ἔργον, διότι ἂν θεωρήσωμεν τὰς γνωμοδοτήσεις ὅλων τῶν οἰκονομολόγων, αὐτοὶ παραδέχονται, ὅτι ὁ γεωργὸς πρέπει νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερος, νὰ μὴ βαρύνεται· διότι τὸ ἔθνος εἶναι ἀνάγκη ὄχι μόνον νὰ ζῇ καὶ νὰ εὕρῃ τοὺς πόρους ἐκείνους, δι’ ὧν νὰ φθάσῃ εἰς τὴν ἐλευθερίαν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖ πᾶν Ἔθνος, ἀλλὰ Κύριοι, νὰ προαχθῇ καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς τὸν προορισμὸν καὶ τὸ μεγαλεῖόν του. Καὶ ἂν παρατηρήσετε, Κύριοι, τοὺς οἰκονομολόγους αὐτοὺς, ἀπὸ τὴν ἐλάττωσιν ἀκόμη προκύπτει ὁ πληθυσμός· δὲν εἶμαι οἰκονομολόγος, ὡς ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος καὶ οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ οἰκονομολόγοι τῆς Ἑλλάδος· ἀλλ’ ἀπὸ τὰς ἀναγνώσεις εἶδα, ὅτι ὄχι μόνον ὅταν βαρύνεται ὁ γεωργὸς, ὄχι μόνον ὅταν δὲν τοῦ δώσετε, ἀλλὰ καὶ ὅταν καὶ δὲν προβῆτε νὰ ἀφαιρέσητε, νὰ καταπολεμήσετε ἐκεῖνο τὸ δρακόντιον σύστημα, τὸ ὁποῖον ὅλως διόλου διέφθειρε τὸ Ἔθνος, ἐλαττώνετε τὸν πληθυσμὸν, διότι βλέπετε τοὺς καρποὺς, τοὺς ὁποίους ἔφερεν εἰς τὴν τριακονταετῆ αὐτὴν δυναστείαν τοῦ Ὄθωνος. Σᾶς λέγω, Κύριοι, ὅτι τὸ σύστημα ἐκεῖνο, ὄχι μόνον ἐβάρυνε τὸ Ἔθνος, ἀλλ’ ἐπροξένησε καὶ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ πληθυσμοῦ· διότι ὅταν δώσετε ἄρτον νὰ φάγῃ ὁ γεωργὸς βεβαίως προέρχεται καὶ ἡ αὔξησις τοῦ πληθυσμοῦ. Ὡς πρὸς τὴν ἐλάττωσιν ὁ Κύριος Παλαμήδης εἶπεν, ὅτι μὴ ἐγγίζετε τοὺς φόρους, μὴ ἐλαττώσετε τοὺς ἄλλους φόρους, διότι προέβητε εἰς τὸ 5%· ὥστε ἂν προβῆτε, δὲν θὰ εὕρητε τὰ μέσα διὰ ν’ ἀναπληρώσητε· ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι τὸ ζήτημα τὸ σημερινὸν εἶναι τοῦτο· πρέπει νὰ ἐξετάσητε, ὡς πρὸς τὴν ἐλάττωσιν, ποῖα εἶναι τὰ καλὰ, τὰ ὁποῖα θὰ φέρῃ ἡ ἐλάττωσις· πρέπει, Κύριοι, νὰ προβῆτε μὲ θάῤῥος νὰ ἐλαττώσητε, ὅπου εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ ἐλάττωσις. Δὲν ἔρχομαι ἐγὼ νὰ σᾶς εἴπω ποῦ πρέπει νὰ ἐλαττώσητε, διότι ὑμεῖς, ὡς κάτοικοι τῆς Ἑλλάδος ὅλοι, οἱ ὁποῖοι γνωρίζετε τὰς ἀνάγκας τοῦ λαοῦ εἰς τὰ διάφορα μέρη, βεβαίως ἡμεῖς πρέπει νὰ προβῆτε εἰς αὐτὴν τὴν ἐλάττωσιν· λέγω δὲ τοῦτο, ὅτι κατὰ τὴν ἐλάττωσιν αὐτὴν πρέπει νὰ διαιρέσητε τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ νὰ ἀφήσητε τὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις εἶναι προσδιωρισμένη, ὡς πρὸς τὸ σύστημα τὸ οἰκονομικὸν, νὰ φέρῃ τὸν τρόπον ἐκεῖνον ὡς πρὸς τὴν ἀντικατάστασιν. Σήμερον δὲ δὲν ἔχομεν ἄλλο, εἰμὴ νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν ἐλάττωσιν· πρέπει νὰ παραιτηθῶμεν ἀπὸ τῶν φόβων ἐκείνων, τοὺς ὁποίους μᾶς φέρουν, ὅτι, ἐὰν ἐλαττώσωμεν, θὰ εὑρεθῶμεν εἰς ἓν χάος καὶ ἀφοῦ κτυπήσωμεν αὐτὸ τὸ δρακόντιον σύστημα, τότε ἡ ἐπιτροπὴ ἢ οἱ μεγάλοι οἰκονομολόγοι θὰ προσκληθοῦν νὰ μᾶς εὕρουν τὸν τρόπον διὰ νὰ ἀναπληρώσωμεν καὶ φέρωμεν μίαν ἀντικατάστασιν.

§178ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν Κύριε πρόεδρε.

§179ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ὅλοι, Κύριοι, ὁμιλοῦντες καὶ ὑποστηρίζοντες τὰς ἰδέας των, ὅλοι ἔδειξαν μίαν τάσιν καὶ προθυμίαν θέλοντες νὰ ὑπερασπισθῶσι τὴν γεωργικὴν τάξιν, καὶ ἐν τούτοις ἂν καὶ εἰς ὅλων τὰ στόματα εἶναι ἡ ὑπεράσπισις τῆς γεωργικῆς τάξεως, ἐγὼ συγχωρήσατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αὐτὴν τὴν ὑπεράσπισιν δὲν τὴν εἶδα πώποτε· ἡ ὑπεράσπισις αὕτη ἐνέκειτο εἰς ἄλλον τόπον, καὶ ἐπειδὴ τὸ μέρος ἐκεῖνο παρῆλθε δὲν θέλω νὰ ἐπαναφέρω πλέον τὴν συζήτησιν, διότι τὰ προαποφασισμένα εἶναι ὁριστικῶς ἀποφασισμένα· σᾶς λέγω μόνον ὅτι διὰ τὴν κατωτέραν τάξιν τὴν γεωργικὴν οὐδεμίαν ἐλάττωσιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου προϋπολογισμοῦ ἐκάμαμεν. Ἀλλ’ ἔρχομαι εἰς τὸ κύριον ζήτημα· τὸ ζήτημα, Κύριοι, εἶναι ἐὰν πρέπῃ νὰ ἐλαττώσωμεν τοὺς φόρους καὶ εἰς τὰ ἄλλα ἀντικείμενα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ Συνέλευσις δὲν ἀπεφάσισε, καὶ δεύτερον ἐὰν ἐλαττοῦντες καὶ τὰ εἰσοδήματα αὐτὰ τοῦ δημοσίου εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἢ εἶναι ἀνάγκη ἀναπόφευκτος νὰ ἐπινοήσωμεν νέους φόρους διὰ νὰ ἐπιβάλλωμεν πρὸς ἀναπλήρωσιν τοῦ ἐλλείμματος. Κύριοι, εἶμαι πάντοτε καὶ ἔσομαι ὑπὲρ τῆς ἐλαττώσεως τῶν φόρων, διότι γνωρίζω ἐξωδίκως ἐκ τῶν πραγμάτων καὶ ἐξ οἰκονομολογικῶν ἀκόμη μελετῶν ὅτι οἱ φόροι, τοὺς ὁποίους ἐπλήρωσαν καὶ πληρόνουσιν εἰσέτι οἱ Ἕλληνες, εἶναι δυσανάλογοι, ἐπαχθεῖς. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τῶν φόρων ὑπάρχουν νομολογίαι καθιερωμέναι, ὑπάρχουν ἀρχαὶ καθιερωμέναι κατὰ τὰς ὁποίας εἰς ἕκαστον Ἔθνος γίνεται μία ἀναλογία βάρους τῶν φόρων, τοὺς ὁποίους ἑκάστη ψυχὴ μιᾶς ἐπικρατείας εἶναι ὑπόχρεως νὰ συνεισφέρῃ πρὸς συντήρησιν τῆς κοινῆς ἡσυχίας καὶ τάξεως καὶ πρὸς συντήρησιν τῆς πολιτείας. Εἰς τὰ ἔθνη τὰ προωδευμένα, εἰς τὰ ἔθνη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχει ἐμπόριον.....

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰς μερικότητας, ὄχι ἐν γένει.

§181ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρης, Κύριε πρόεδρε.

§182ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Διὰ νὰ ἔλθω λοιπὸν Κύριοι, ἐν συντόμῳ εἰς τὸ πρᾶγμα, διὰ νὰ μὴ μὲ λέγουν ὅτι θέλω νὰ κάμω θεωρίας, λέγω ὅτι, ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι τόπος ἐμπορικός, ἑπομένως κατ’ οἰκονομολογικὸν κανόνα δὲν δύναται ἑκάστη ψυχὴ νὰ συνεισφέρῃ πλέον τῶν 20–25 δραχμῶν. Ἐὰν λοιπὸν Κύριοι, αὐτὰς τὰς 25 δραχ. τὰς ὁποίας πρέπει νὰ δίδῃ ἑκάστη ψυχὴ, τὰς διαμοιράσωμεν καὶ δώσωμεν καὶ τοὺς δημοτικοὺς φόρους, καὶ ἀφαιρέσωμεν μάλιστα καὶ κἄτι ἄλλα δοσίματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ δίδῃ πᾶσα ψυχὴ πρὸς συντήρησιν τῆς τάξεως, τότε ὁ φόρος τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ δώσῃ ἑκάστη ψυχὴ δὲν πρέπει νὰ ᾖναι πλέον τῶν 17 δραχ. Κατ’ ἀναλογίαν λοιπὸν Κύριοι, τὰ ἔσοδα τῆς ἐπικρατείας δὲν πρέπει νὰ ᾖναι ὀλιγώτερα τῶν 20,000,000. Ἰδοὺ λοιπὸν εἰς τὴν βάσιν αὐτὴν πρέπει νὰ βάλωμεν καὶ τοὺς ὑπολογισμούς. Ἐδῶ, Κύριοι, ἐλαττώσατε τὸν ἔγγειον φόρον καὶ φρονῶ ὅτι δὲν ἐπράξατε κακῶς, ἀλλὰ κατ’ ἐμὴν κρίσιν ἔπρεπε νὰ ᾖναι ἐπηυξημένος ὁπωσοῦν αὐτὸς ὁ ἔγγειος φόρος, νὰ ᾖναι 7% καὶ νὰ φέρητε μίαν ἐλάττωσιν εἰς τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας.

§183ΠΟΛΛΟΙ. Ἐκεῖνο ἐτελείωσε.

§184ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Καλὰ καὶ ἐγὼ σᾶς εἶπον πῶς ἐπέρασε· πρόκειται τώρα ἤδη νὰ ἐλαττώσητε καὶ κατὰ τὰ ἄλλα μέρη καὶ ἄλλους φόρους. Ἐγὼ Κύριοι, δὲν ἔρχομαι εἰς τὸ μέσον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔλεγόν τινες, ὅτι, ἐπειδὴ δὲν μᾶς ἐλαττώνεις τὸν φόρον τῶν ἐλαιῶν, ἐγὼ φέρω εἰς τὴν πρώτην κατάστασιν τὰ πράγματα, ἐξ ἐναντίας μάλιστα, Κύριοι, ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἐλαττώσεως ὄχι ὅμως εἰς 5% διὰ τὸν λόγον μόνον ὅτι ἡ ἐλαία δὲν ἔχει τόσας δαπάνας.

§185Π. ΑΝΑΣΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἴμεθα πλήρεις· προτείνω νὰ τυπωθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν ἀπόντων καὶ ἐν παραρτήματι νὰ δημοσιευθοῦν, διότι ἀναχωροῦν ὅταν συζητῆται τὸ ζωτικώτερον τῶν ζητημάτων· ἡ δὲ συζήτησις νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν αὔριον.

§186ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Βέβαια, Κ. Πρόεδρε, δὲν εἴμεθα πλήρεις πρέπει νὰ τὸ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον· θὰ κάμωμεν εὐρεῖαν καὶ σπουδαίαν συζήτησιν καὶ θὰ βάλωμεν τὸ ἔθνος εἰς τὴν θέσιν του (θόρυβος).

§187ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὑπάρχουν μερικοὶ πληρεξούσιοι, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν εἰς δυσκολωτάτην θέσιν μεταξὺ ἄκμονος καὶ σφύρας. Ἐὰν μὲν μένουν ἐδῶ, τοὺς ἐπικρίνουν διὰ τὴν ψῆφόν των, ἐὰν δὲ λείψουν, τοὺς λέγουν ὅτι διαλύουν τὰς συνεδριάσεις, δὲν πρέπει νὰ τοὺς κατακρίνωμεν, ἀπουσιάζουν, νομίζω, ἀπὸ ἁβροφροσύνην (θόρυβος).

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις (ὥρα 5½) Μ. Μ.

Ὁ Πρόεδρος

Α. ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Τηλ. Ι. Ῥούκης.