1863.03.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ Οʹ.

Τῆς 16 Μαρτίου 1863.

(Σάββατον).

Ὥρα 11 καὶ ½ Π. Μ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ἀριστείδης Τσερετόπουλος ζητεῖ 20 ἡμερῶν ἄδειαν ἀπουσίας. Ὁ Κύριος Γεώργιος Λασκαρίδης Πληρεξούσιος Λονδίνου διὰ κατεπειγούσας ἀνάγκας ζητεῖ δίμηνον ἄδειαν ἀπουσίας, νὰ τοῖς δοθῇ;

§2ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα. Ἐνταῦθα ὁ Πρόεδρος ἀνέφερεν εἰς τὴν Συνέλευσιν διαφόρους ἀναφορὰς περὶ αἰτήσεων προβιβασμῶν, βαθμῶν καὶ συντάξεων.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τινὲς ὑπαξιωματικοὶ τοῦ πυροβολικοῦ, οἱ ὁποῖοι κρατοῦνται εἰς τὸν Πειραιᾶ, ἔλαβον διαταγὴν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μεταβῶσιν ἄλλοι μὲν εἰς Χαλκίδα καὶ ἄλλοι εἰς ἄλλα μέρη· παραπονοῦνται διὰ τοῦτο ὅτι ἀδίκως κατακρατοῦνται, ὡς συμπαθοῦντες ὑπὲρ τοῦ πρώην Διοικητοῦ των τοῦ πυροβολικοῦ, καὶ ἐξαιτοῦνται νὰ μὴν ἐξορισθῶσιν ἀλλὰ νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς θέσεις των.

§4ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἡ Συνέλευσις γινώσκει τὰ κατὰ τὴν ἐννάτην Φεβρουαρίου καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶδε τὸν τότε Διοικητὴν τοῦ Πυροβολικοῦ καὶ τὸν γνωρίζει, ποῖος εἶναι· τὸν ἐγνώρισε καὶ αὐτὴ ἡ πόλις ὁλόκληρος, ἂν καλῶς ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του ἢ ὄχι· δὲν θέλω ἐρευνήσει τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Πυροβολικοῦ δὲν ἐπεθύμουν νὰ ἔχωσι διοικητήν των τοῦτον· εἶναι δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὴν συνείδησιν ἑνὸς ἑκάστου· φέρω ὅμως ὑπ’ ὄψιν τῆς Συνελεύσεως περιστατικὸν, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποδείξῃ τὴν κατάχρησιν αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος· οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Πυροβολικοῦ ἔδωκαν ἀναφορὰν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτουν νὰ ἀντικατασταθῇ ὁ διοικητής· οἱ ἀναφερόμενοι καλῶς εἶχον ἐνόσῳ ἔκειντο ὑπὸ τὴν προστασίαν τῆς πειθαρχίας καὶ τῆς τάξεως· κατὰ δυστυχίαν οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν περιωρίσθησαν εἰς τοῦτο καὶ δὲν εἶμαι προδιατεθειμένος νὰ κατηγορήσω τὸ ὅλον, παρὰ νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι αἰτία τῆς οὕτως εἰπεῖν ἐξεγέρσεως τοῦ σώματος κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν ὑπῆρξεν εἷς καὶ μόνος· οὗτος εἶναι ὁ ἀνθυπασπιστὴς Κομπότης, ὁ υἱὸς ἐκείνου, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν Τρίπολιν ἔστειλεν εἰς τὸν Ἅδην ἀθώους ἀνθρώπους ζητοῦντας τὴν ἐπανάστασιν· αὐτὸς, Κύριοι, ἐπροκάλεσε αὐτὴν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ στρατιωτῶν τὴν ἔκφρασιν· διότι, ὡς γνωρίζει ἡ Συνέλευσις, ἡ πειθαρχία δὲν ἔχει ὅρια· ἄρχεται ἀπὸ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ σώματος μέχρι τοῦ τελευταίου στρατιώτου καὶ ἔχει ἐφ’ ὅλων τῶν προσώπων τὴν αὐτὴν δύναμιν καὶ ἰσχύν. Ἑπομένως, ὅταν ὁ ὑποδεέστερος οἱουδήποτε βαθμοῦ καὶ ἂν ᾖναι, ἐκφράσῃ τι, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι συγχωρημένον ἀπὸ τὸν κανονισμὸν καὶ τὸν νόμον, κατὰ τοῦ ἀνωτέρου, ὅστις εὑρίσκεται ὢν ἀνώτερος δυνάμει τῶν κανονισμῶν, δυνάμει τῆς θελήσεως τῆς Κυβερνήσεως τῆς ὑπαρχούσης, τότε, ὅστις καταφέρεται κατ’ αὐτοῦ, ἐξέρχεται ἀπὸ τὸν κύκλον τῶν στρατιωτικῶν νόμων· ὅταν λοιπὸν ἐξέλθῃ ἀπὸ τὸν κύκλο, τῆς πειθαρχίας, ἔχει τὸ δικαίωμα εἷς ἕκαστος νὰ φύγῃ ἀπὸ αὐτὸν τὸν κύκλον· διότι, τί συνέβη; Ὁ Κομπότης λέγει, δὲν θέλω ἐγὼ τὸν διοικητὴν, τότε ὁ στρατιώτης τοῦ λέγει, δὲν θέλω καὶ ἐγὼ νὰ σὲ ἀκούσω· διότι τὰ ἄτομα τὰ ἀπαρτίζοντα ἓν σῶμα εἶναι μία ἅλυσις, ἀφ’ ἧς, ὅταν ὁ πρῶτος κρῖκος ἢ ὁ δεύτερος ἀφαιρεθῇ, ἡ ἅλυσις πίπτει, καὶ ἡ πτῶσις αὐτῆς ἀνήκει εἰς ὅλα τὰ ἄτομα· ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ καθ’ ἕκαστα αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως διότι ἐπιφυλάττομαι νὰ φέρω αὐτὰ εἰς ἄλλην στιγμὴν καταλληλοτέραν· τὸ ζήτημα ὅμως τοῦτο εἶναι· τινὲς ἀξιωματικοὶ δὲν ἤθελον τὸν διοικητὴν, οἱ στρατιῶται καὶ ἕτεροι ἀξιωματικοὶ τὸν ἤθελαν, μεταξὺ τῶν δύο ὑπῆρξε μία ῥῆξις· ἡ ῥῆξις αὐτὴ Κύριοι, κατηυνάσθη, ἠξεύρετε πῶς; διὰ τῆς παρουσίας αὐτοῦ τοῦ διοικητοῦ τὸν ὁποῖον δὲν ἤθελον, τῇ προσκλήσει τῶν ἀξιωματικῶν, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι οἱαδήποτε αἰτία καὶ ἂν ἐκίνησεν αὐτὴν τὴν χορδὴν ἔχω ἀμετάβλητον τὴν πεποίθησιν ὅτι εἰς τὴν καρδίαν των ὑπάρχει τὸ αἴσθημα τῆς τιμῆς εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ὑψωμένον, ὥστε δὲν δύνανται νὰ τὸ ἀρνηθῶσι, καὶ ἂν εἶχον ἐδῶ τὸν ὑπολοχαγὸν Μάνον, αὐτὸς θέλει σᾶς εἰπεῖ ὅτι ἦλθεν εἰς τὴν οἰκίαν μου καὶ ἐσήκωσε τὸν ἀδελφόν μου νοσοῦντα καὶ τὸν ἐπαρουσίασεν εἰς τὸ σῶμα διὰ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ τάξις· μετὰ παρέλευσιν ὀλίγων ὡρῶν ἡ Κυβέρνησις ἐκδίδει διάταγμα καὶ τοῦ λέγει σὲ προσκαλῶ νὰ παραδώσῃς τὴν διοίκησιν τοῦ Τάγματος, αὐτὸς ἀμέσως ὑποκύπτων εἰς τοὺς νόμους, διότι εἶναι πολίτης, τὸν ὁποῖον γνωρίζετε, δὲν ἠθέλησε νὰ κάμῃ χρῆσιν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐνόμισεν ἀκατάλληλα διὰ τὴν τιμὴν τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ ἔθνους· μετὰ τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπαρουσιάσθη ἐνώπιον τοῦ Τάγματος, καὶ τὸ Τάγμα κατέθεσεν ἀμέσως τὴν ὑποταγήν του, δὲν ἠπείθησε, δὲν ἔσφαλε, ἀλλ’ αἴφνης αὐτοὶ οἱ ἀναφερόμενοι ἀξιωματικοὶ ἁρπάζονται ἀπὸ τὸ μέσον τοῦ Τάγματος, καὶ ποῦ στέλλονται, Κύριοι; εἰς τὰ κάτεργα, ὅπως ἄλλοτε ἐν Ἰταλίᾳ ἐστέλλοντο οἱ κακοῦργοι· κατ’ αὐτῶν ἐνεργεῖται ἀνάκρισις, αὐτὴ τοὺς ἀποδεικνύει ἀθώους, καὶ σήμερον ἀφοῦ ἡ ἀνάκρισις τοὺς ἀπέδειξεν ἀθώους, ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τοὺς διασκορπίζει ἐντὸς τῆς Ἐπικρατείας, ὡς νὰ ἦσαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἠρνήθησαν τὴν Ἐπανάστασιν ἢ τὸ Ἔθνος, ὡσὰν νὰ μὴν ᾖναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔστρεψαν τὰ ὅπλα των κατὰ τῆς τυραννίας διὰ νὰ ἀποκτήσωμεν τὴν ἐλευθερίαν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν σήμερον. Ἐὰν τοιαῦται πράξεις ἐνηργοῦντο ἐπὶ Ὄθωνος, ὁ τύπος, ἡ κοινὴ γνώμη, ὁ κόσμος ὅλος ἤθελεν ἐξεγερθῆ, καὶ σήμερον ἐνώπιον ἡμῶν ἐπιτρέπονται αὗται αἱ ἐκτοπίσεις αἱ αὐθαίρετοι· δὲν θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ ἐκφέρω τι περιπλέον ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου· δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι μὲ ὠθεῖ συμφέρον, διότι θὰ μὲ γνωρίσετε εἰς ὅλον τὸν κοινοβουλευτικόν μου βίον ὅτι τὸ συμφέρον οὐδέποτε θέλει μὲ ὁδηγήσει εἰς τὸ παραμικρόν· ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀπόφασιν ὑμῶν κατὰ τῶν αὐθαιρέτων πράξεων, αἵτινες ἀντὶ νὰ συμπήξωσι τὴν πειθαρχίαν, τείνουσι νὰ τὴν παραλύσωσι, καὶ ἡ παράλυσις τῆς ἐπαναστάσεως θέλει διακυβεύσει τὴν τύχην τῆς Ἑλλάδος. Καταστρέφων τὸν λόγον μου ἀποτείνομαι πρὸς ὑμᾶς καὶ ἐξαιτοῦμαι νὰ διατάξητε θεραπείαν αὐτοῦ τοῦ κακοῦ, καθότι χαίρω, διότι μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Συνελεύσεως εὑρίσκονται ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ὑπέφεραν τὰς ἀδίκους καταδιώξεις, καὶ εἰς αὐτοὺς φέρω τὸ παράπονον τῶν δυστυχῶν τούτων ἀξιωματικῶν.

§5ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤ. Ὁ Κ. πληρεξούσιος Καλαβρύτων μοὶ ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ διηγηθῶ τὰ διατρέξαντα εἰς τὸ Σῶμα τοῦ Πυροβολικοῦ· ὁ πρώην διοικητὴς τοῦ Πυροβολικοῦ Κ. Σωτήριος Πετιμεζᾶς ἐπαρουσιάσθη μίαν πρωΐαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον φέρων 10 ἢ 15 ἀναφορὰς, καὶ εἰπὼν εἰς ἐμὲ ὅτι αὗται αἱ ἀναφοραὶ διαλαμβάνουν τὴν παραίτησιν μερικῶν ἀξιωματικῶν· ἐγὼ χωρὶς νὰ ἐξετάσω ποῖοι ἦσαν οἱ ἐξαιτούμενοι τὴν παραίτησιν, τοῦ εἶπον ὅτι δὲν δέχομαι αὐτὰς τὰς ἀναφορὰς, καὶ τοῦ τὰς ἐπέστρεψα ὀπίσω· μετὰ ταῦτα ἦλθε καὶ μοῦ εἶπεν ὅτι εἶχεν ἀνάγκην ἀπουσίας, διότι πάσχει ἡ ὑγεία του· τοῦ εἶπον ζητήσατε τὴν ἄδειαν καὶ θέλω τὴν παραχωρήσει· ἐζήτησεν ἑπομένως τὴν ἄδειαν, ἀλλὰ προτοῦ νὰ ἐγκριθῇ ἔγινεν αὐτὴ ἡ ταραχὴ τοῦ Σώματος τοῦ Πυροβολικοῦ. Δὲν γνωρίζω πῶς ἐδόθη ἀφορμὴ ὥστε ὁ Κύριος πληρεξούσιος Καλαβρύτων ν’ ἀναφέρῃ τὸ ὄνομα τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ Κομπότου, δὲν γνωρίζω τίποτε περὶ τούτου, γνωρίζω ὅμως ὅτι ὑπαξιωματικοί τινες καὶ στρατιῶται ἐτάραξαν τὴν τάξιν ἐν τῷ Σώματι. Μετὰ τὴν αἴτησιν ἀδείας ἀπουσίας ὁ Κύριος Πετιμεζᾶς παρέδωκε τὴν διοίκησιν τοῦ Σώματος εἰς τὸν ἀμέσως κατ’ ἀρχαιότητα ἑπόμενον· ἐγὼ δὲν ἄφησα τὴν διοίκησιν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπῆρχε κατάστασιν· ἐπελθούσης αὐτῆς τῆς ταραχῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ μερικῶν στρατιωτῶν, καὶ λαβὼν γνῶσιν αὐτῆς ὑπέβαλα ἀμέσως τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον καὶ τοῦτο ἀπεφάσισε νὰ γείνῃ ἀντικατάστασις διὰ τοῦ πρώην στρατιωτικοῦ διοικητοῦ Παπαδιαμαντοπούλου. Διετάχθη ἀνάκρισις, ἐκ τῆς ὁποίας ἐξήχθη ὅτι ἔλαβε χώραν ὑποκίνησις τις ἀλλὰ δὲν ἀπεδείχθη πόθεν προῆλθε. Τὴν πρᾶξιν ταύτην ἐχαρακτήρισεν ὁ εἰσηγητὴς ὡς πλημμέλημα, καὶ ἄφησεν εἰς τὴν ἐξουσίαν νὰ ἐνεργήσῃ διοικητικῶς. Τὸ Ὑπουργεῖον κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ νῦν διοικητοῦ τοῦ Πυροβολικοῦ ἔλαβεν αὐτὸ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ Κύριος Πληρεξούσιος Καλαβρύτων, τουτέστι τὴν ἀποστολὴν τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὰς ἐφορείας τοῦ ὑλικοῦ διὰ νὰ ὑπηρετήσουν ἐκεῖ ὅπως ἐδῶ· διότι ἡ παρουσία των ἐνταῦθα δὲν θεωρεῖται κατάλληλος ἐπὶ τοῦ παρόντος· ὅταν ἐπανέλθῃ πλήρης τάξις, δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν πάλιν εἰς τὰς τάξεις των. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις θέλῃ, εἶμαι ἕτοιμος νὰ ὑποβάλω εἰς αὐτὴν τὰς ἀνακρίσεις.

§6ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ ἐφυλακίσθησαν αὐτοί;

§7ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤ. Εἰς τὸ πλοῖον τῆς Ἀθηνᾶς.

§8ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Οἱ στρατιῶται τοῦ πυροβολικοῦ καὶ οἱ ὑπαξιωματικοὶ ἐτιμωρήθησαν διότι ἔπραξαν πρᾶξιν ἀντικειμένην εἰς τὴν στρατιωτικὴν πειθαρχίαν· ἀλλὰ, διατί νὰ μὴ τιμωρηθῶσι καὶ οἱ λοιποὶ ὑποπεσόντες εἰς τὸ ἁμάρτημα αὐτὸ ἐκ τῶν ἄλλων Σωμάτων; ἐνθυμεῖσθε καλῶς ὅτι εἰς τὴν Συνέλευσιν ἀνεγνώσθη μία ἀναφορὰ περὶ ἀριθμοῦ τινος στρατιωτῶν ἑνὸς τάγματος, οἱ ὁποῖοι κατεφέρθησαν κατὰ τοῦ διοικητοῦ των· ἀπείθησαν οὕτω εἰς τὰς διαταγὰς τῶν ἀνωτέρων των· καὶ μόλα ταῦτα τὸ ἀπόσπασμα αὐτὸ δὲν ἐτιμωρήθη, καθὼς οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Πυροβολικοῦ. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὸν Κύριον ὑπουργὸν, διατί δὲν ἐλήφθησαν κατ’ αὐτῶν τὰ αὐτὰ μέτρα;

§9ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤ. Διότι δὲν ἀπεπερατώθησαν αἱ ἀνακρίσεις.

§10ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ ἀπάντησις τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ, ὅτι δὲν ἐτελείωσεν ἀκόμη ἡ ἀνάκρισις.

§11ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Εἶναι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι προφυλακισμένοι;

§12ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤ. Εἶναι 100 ἄνδρες καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φυλακισθῶσιν ὅλοι.

§13ΒΑΣΣΟΣ. Κύριοι, μετὰ τὴν 10 Ὀκτωβρίου, τοῦτ’ ἔστι, μετὰ τὴν κατάλυσιν τῆς δυναστείας τοῦ Ὄθωνος, πρέπει νὰ ἠξεύρητε, ὅτι διάφοροι ἄνθρωποι, οἵτινες μὴ ἀποβλέποντες εἰς τὸ καλὸν τῆς πατρίδος, ἀλλὰ ἰδιαιτέρους φιλαρχικοὺς σκοποὺς διώκοντες, ἐπεχείρισαν νὰ διαφθείρουν τὸν στρατὸν, καὶ οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, Κύριοι, ἦσαν ἐν τῇ τότε ἐξουσίᾳ· ἠθέλησαν νὰ μορφώσουν κόμματα ἐν αὐτῷ, ὡς νὰ ἐπρόκειτο νὰ ἐκλεχθῶσι δήμαρχοι ἢ βουλευταὶ παρὰ τῶν στρατιωτῶν. Ἔπραττον δὲ τοῦτο, γινώσκοντες, ὅτι ἡ μερὶς αὐτὴ τῆς πολιτείας δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τοὺς σκοπούς των. Πρὸς τοῦτο ἐνήργησαν ἐντὸς τοῦ στρατοῦ ἀδελφοποιΐας, μετεχειρίσθησαν διάφορα μέσα θεμιτὰ καὶ ἀθέμιτα, διὰ νὰ ἑλκύσουν ὁ μὲν τὸ τάδε τάγμα, ὁ δὲ τὸν τάδε λόχον εἰς ἑαυτοὺς καὶ δι’ αὐτῶν νὰ ὑπηρετήσουν τοὺς ἀπάτριδας καὶ προδοτικοὺς αὐτῶν σκοπούς. Ναὶ, Κύριοι, αὐτοὶ διέφθειρον τὸν στρατὸν, αὐτοὶ τὸν ἔφερον εἰς τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον, ὁ στρατὸς ἦτον εἰς καλὴν κατάστασιν, ἀλλ’ οἱ ῥαδιοῦργοι τὸν ἔφερον ἐκεῖ ὁποῦ εἶναι. Πολλοὶ σωματάρχαι θέλοντες νὰ διατηρηθῶσιν εἰς τὰς θέσεις των ἐθήρευον τοιαύτας ἐπιῤῥοὰς ἐν τοῖς Σώμασιν αὐτοῖς καὶ τοῦτο διὰ νὰ δύνανται νὰ ὦσιν ἐπιβεβλημένοι εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἀπόδειξις αὐτῆς τῆς ἀληθείας τῶν λόγων μου εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πολλάκις ἐπεχείρισε, Κύριοι, ἐντὸς τῶν δικαιωμάτων της νὰ μεταθέσῃ ἢ νὰ ἀπομακρύνῃ ἀξιωματικοὺς παντὸς βαθμοῦ ἐκτὸς τῶν Σωμάτων, καὶ δὲν ἠδυνήθη νὰ τὸ κατορθώσῃ, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπιμένῃ βλέπουσα ἐπικειμένας συνεπείας δυσαρέστους ἐμφυλίων ταραχῶν. Τοιαύτη ἦτο καὶ ἡ κατάστασις τοῦ πυροβολικοῦ. Τὸ σῶμα τοῦτο, Κύριοι, εὐτυχῶς εἶναι ἐκ τῶν ὀλίγων σωμάτων, ἅτινα διετήρησαν τὴν τάξιν καὶ τὴν πειθαρχίαν ἀκμαίαν καὶ παραδειγματικὴν, εἶχε πλήρεις τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοῦ καὶ ἐν συμπνοίᾳ διατελοῦντας καὶ οὕτω διετέλει εἰς τὴν καλὴν ταύτην κατάστασιν, δὲν εἶχε τὴν εὐτυχίαν τῶν λοιπῶν σωμάτων, εἰς τὰ ὁποῖα οἱ μὲν ἐραδιούργουν τοὺς δὲ διὰ νὰ ἀποκτήσωσιν ἐπιῤῥοὴν ἢ ἐπρόκειτο νὰ ἐκλεχθοῦν ἐπαναλαμβάνω δήμαρχοι καὶ βουλευταὶ ἴσως. Ἀλλὰ τί συνέβη, Κύριοι; — ὅταν καὶ ἐπὶ τοιούτων πραγμάτων ὁμιλήσῃ τις, πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ καθαρὰν τὴν ἀλήθειαν. — Τί συνέβη; Ἀκούσατε νὰ σᾶς εἴπω. Δὲν διέφυγε, πιστεύω, τῆς μνήμης σας, δὲν πιστεύω νὰ ἐλησμονήσατε τοσοῦτον εὔκολα τὴν ἀποφράδα, τὴν προδοτικὴν ἐκείνην νύκτα τῆς 9 Φεβρουαρίου (θόρυβος εἰς τὸ ἀκροατήριον) δὲν σᾶς ἀρέσκει, Κύριε Στάϊκε, ἡ ἀποφρὰς ἐκείνη νὺξ τῆς προδοσίας, καθ’ ἣν ἐδοκίμασαν νὰ ῥίψουν τὴν πατρίδα εἰς τὸ βάραθρον.

§14Χ. Γ. ΓΡΙΒΑΣ. Τὴν ἔσωσαν τὴν πατρίδα.

§15ΒΑΣΣΟΣ. Εἶσθε μεταξὺ αὐτῶν;

§16Χ. Γ. ΓΡΙΒΑΣ. Μάλιστα.

§17ΒΑΣΣΟΣ. Σᾶς συγχαίρω.

§18Χ. Γ. ΓΡΙΒΑΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ.

§19ΒΑΣΣΟΣ. Γνωρίζω, Κύριοι, ὅτι οἱ ἄνθρωποι οἱ ἐπιχειρήσαντες ἐκεῖνο τὸ κίνημα ἐπεδίωξαν καὶ τὴν ὑποστήριξιν τοῦ στρατιώτου, κατεβλήθησαν πολλαὶ προσπάθειαι πρὸς τοῦτο, ἀξιωματικοὶ πατριῶται καὶ εὐγενεῖς ἐν τῷ στρατῷ, ὑπηρετήσαντες τὰ τῆς πατρίδος μόνον συμφέροντα, ἐματαίωσαν τὰς προσπαθείας καὶ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ κατορθώσουν ὅ,τι ἤθελον κατορθώσει ἐν ἐλλείψει τῶν ἀγαθῶν τούτων τέκνων τῆς πατρίδος. Τί συνέβη, Κύριοι; Τὸ σῶμα τοῦ πυροβολικοῦ κατὰ τὴν νύκτα ἐκείνην ἔμεινεν εἰς τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη ἡ Αὐστρία κατὰ τὸν Κριμαϊκὸν πόλεμον, εἰς τὴν θέσιν τῆς οὐδετερότητος, εὑρέθη εἰς μίαν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ οὐδέποτε ἐνόησα.

§20ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι τὸ πυροβολικὸν σῶμα δὲν διετάχθη νὰ ἐξέλθῃ, διότι ἐγὼ ὡς φρούραρχος δὲν εἶχα διατάξει νὰ ἐξέλθῃ τοῦ στρατῶνος, μὲ ἀπορίαν δὲ ἤκουσα, ὅτι γενικὴ συνάθροισις ἐσήμανε χωρὶς ἐγὼ νὰ διατάξω νὰ ἐξέλθῃ στρατιωτικόν τι σῶμα.

§21ΒΑΣΣΟΣ. Ἀλλοίμονον, Κύριοι ἀντιπρόσωποι, ἂν ἐπερίμενον τὰ σώματα τὴν διαταγὴν τῆς Κυβερνήσεως κατ’ ἐκείνην τὴν νύκτα, διότι οἱ Ὑπουργοὶ ἔδειξαν παραδειγματικὴν καὶ ἀξιομνημόνευτον ἀνικανότητα. Ἐπαναλαμβάνω, αὐτὴ ἦτον ἡ θέσις τοῦ πυροβολικοῦ κατ’ ἐκείνην τὴν νύκτα. (θόρυβος εἰς τὴν ἀριστερὰν πτέρυγα).

§22ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ ἀφήσωμεν νὰ ὁμιλήσῃ ὁ ἀγορεύων.

§23ΒΑΣΣΟΣ. Οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ σώματος μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἐζήτησαν ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὰς παραιτήσεις των, ἀλλ’ ἐδῶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ οὔτε ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω πᾶν ὅ,τι ὑπὸ ἐμπιστοσύνην ἔμαθον, δηλαδὴ νὰ σᾶς εἴπω τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους οἱ ἀξιωματικοὶ ἔδωκαν την παραίτησίν των· εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ σιωπήσω καὶ θέλω σιωπήσει, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ εἴπω εἶναι, ὅτι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἠνάγκασαν τοὺς ὑπαξιωματικοὺς, ἦσαν λόγοι δυσπιστίας σχετικῆς μὲ τὰ συμβάντα τῆς 9 Φεβρουαρίου, λόγοι, οἵτινες δύνανται νὰ ἐξηγήσουν τὴν διαγωγὴν τοῦ σώματος τούτου ἀληθῶς παράδοξον, εἶπον λοιπὸν οἱ ἀξιωματικοὶ ἢ τὰς παραιτήσεις μας ἢ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἀρχηγοῦ. — Αὐτὴ, Κύριοι, ἦτο ἡ αἰτία, αὐτὰ ἦσαν τὰ γεγονότα, ἅτινα προὐκάλεσαν τὴν παῦσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ πυροβολικοῦ. Ἂς ἔλθω τώρα ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ θέματος, ἐπαρουσιάσθη μία ἀναφορὰ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὑπογεγραμμένη ἀπὸ ἕνα ἀριθμὸν ὑπαξιωματικῶν τοῦ πυροβολικοῦ· ἡ Κυβέρνησις, ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ λυποῦμαι, Κύριοι, διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν θέσιν νὰ ὑπερασπισθῶ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, τὴν θυγατέρα ταύτην τῆς 9 Φεβρουαρίου, τὴν ὁποίαν δὲν ἐπεθύμουν ποτὲ νὰ ὑπερασπίσω τῆς ἐγκληματικῆς καταγωγῆς της ἕνεκεν (ἀποδοκιμασίαι εἰς τὴν ἀριστερὰν πτέρυγα).

§24ΠΟΛΛΟΙ. Προσβάλλεται ἡ Συνέλευσις.

§25ΒΑΣΣΟΣ. Λυποῦμαι, Κύριοι, διότι ἀναγκάζομαι νὰ ὑπερασπισθῶ την...

§26ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ φύγωμεν διὰ τὰς ἐπαρχίας μας, ἐὰν παραδέχωνταί τινες, ὅτι ἡ ψῆφος τῆς Συνελεύσεως εἶναι ἐγκληματική.

§27ΠΟΛΛΟΙ. (ἀριστερά). Μάλιστα!

§28ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐννοοῦμεν τὰς συμπαθείας.

§29ΒΑΣΣΟΣ. Κ. Βαλτινέ! Μοὶ φαίνεται, ὅτι ἔχετε ἀρκετὸν πνεῦμα νὰ ἐννοήσητε, ὅτι δὲν πρόκειται, ἐὰν ἡ ψῆφος τῶν πληρεξουσίων εἶναι ἐγκληματική. Κύριοι, ζητεῖτε νὰ ἀναιρέσω μίαν ἀλήθειαν, τὴν ἀναιρῶ ἐὰν θέλητε, ἔπρεπεν ὅμως νὰ φανῶμεν περισσότερον ἄνδρες, ἔπρεπε νὰ συναισθανθῶμεν τὴν ἐντολὴν καὶ τὴν μεγάλην ἀξίαν, μὲ τὴν ὁποίαν μᾶς περιέβαλεν ὁ λαὸς διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἡ κηλὶς αὕτη, ἥτις, καὶ ἂν ἀναιρέσω τοὺς λόγους μου, δὲν ἐξαλείφεται ἀπὸ τὴν ἱστορίαν τοῦ Σώματος τούτου.

§30ΔΑΓΡΕΣ. Ἂν ᾖναι ἀλήθεια, δὲν πρέπει νὰ τὴν ἀναιρέσητε. (θόρυβος μέγας.)

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε νὰ ἐξηγηθῇ.

§32ΚΑΦΕΝΤΖΟΓΛΟΥΣ. Ἐξηγεῖται καὶ ἐπαναλαμβάνει τὰς ὕβρεις.

§33ΒΑΣΣΟΣ. Αἱ ἀλήθειαι καὶ τὰ γεγονότα δὲν εἶναι ὕβρεις ἀλλὰ εἶναι πικραί Κύριοι, ἡ φράσις εἶναι αὕτη, ὅτι θεωρῶ τὴν κυβέρνησιν ταύτην ἐγκληματικῆς καταγωγῆς, ἴσως ἦτο φράσις ἀτυχὴς, δὲν πιστεύω ἡ Συνέλευσις νὰ μοῦ ἀποδώσῃ ὅτι ἠθέλησα νὰ ἐξυβρίσω αὐτὴν, οὔτε ὅτι ἠδυνάμην νὰ φαντασθῶ τοιοῦτόν τι. Ἤκουσα, Κύριοι, τινὰς, οἵτινες εἰς τὸ ἄκουσμα τῆς φράσεως ταύτης ἠγέρθησαν, ἠθέλησαν νὰ ἀπέλθουν εἰς τὰς ἐπαρχίας των, ἤθελον, δὲν ἠξεύρω, τί νὰ πράξουν. Ἀλλ’ ἡ φράσις μου, τὴν ὁποίαν ἴσως κακῶς ἐνόησαν, ἢ ἤθελον νὰ τὴν ἐννοήσουν κακῶς, δὲν τοὺς ἤρεσεν· ἂς μὴ τὴν παρεξηγοῦν· ἰδού. Διὰ τῆς φράσεως ταύτης καθαρῶς διενοήθην νὰ καταδικάσω τὴν νύκτα τῆς 9 Φεβρουαρίου (δεξιὰ εὖγε). Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα μου· πᾶς τις, ὅστις φρονεῖ ἄλλως πως, πλανᾶται (δεξιὰ εὖγε). Μοὶ κακοφαίνεται, διότι πρὸς στιγμὴν εὑρέθησαν ἄνθρωποι νὰ ὑποθέσουν, ὅτι ἐγὼ διενοήθην νὰ προσβάλλω τὴν Συνέλευσιν. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου· ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀφοῦ διέταξε τὰς νενομισμένας ἀνακρίσεις ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως, ἡ ἀνάκρισις ἔφερεν ἓν ἀποτέλεσμα· τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, Κύριοι, εἶναι, ὡς ἠκούσατε πρωτήτερα παρὰ τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργοῦ ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εὑρίσκονται ὑπὸ τὸ βάρος ἑνὸς πλημμελήματος, οὕτως ἐχαρακτήρισεν ἡ ἀνάκρισις τὸ πρᾶγμα, καὶ ἐξετοπίσθησαν, Κύριοι, ἢ πρόκειται νὰ ἐκτοπισθῶσι· σᾶς ἐρωτῶ καλῶς ἢ κακῶς πράττει ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν ἐκτοπίζων αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους; Ἐὰν ὅλοι οἱ ὑπουργοὶ, καὶ ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρξαν πολλοὶ παρὰ τρεῖς ἀπὸ τὴν 10 Ὀκτωβρίου, οἱ ὑπουργοὶ τῶν στρατιωτικῶν ἰδίως, εἶχον τὸ μέτρον ἀπὸ τὴν νύκτα τῆς 10 Ὀκτωβρίου νὰ ἐκτοπίσουν τοὺς ἀνθρώπους ἢ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς ἢ τοὺς ἀξιωματικοὺς ἢ τοὺς στρατηγοὺς ἢ τοὺς ναυάρχους, ἀδιάφορον, ὁποιοιδήποτε καὶ ἂν ᾖναι, οἵτινες ἐνήργουν τὰς αἰσχρὰς ἐκείνας ῥαδιουργίας εἰς τὸν στρατὸν, βεβαιωθῆτε ὅτι δὲν θὰ εὑρισκόμεθα σήμερον εἰς τὴν θέσιν νὰ λέγωμεν συχνὰ ἀπὸ τοῦ βήματος· ὁ στρατὸς παρέλυσεν, ὁ στρατὸς παραλύει. Πρέπει νὰ πάθῃ τοῦτο, πρέπει νὰ πάθῃ ἐκεῖνο, διότι δὲν εἶναι στρατός. Σᾶς εἶπον, Κύριοι, ἕκαστος διευθύνων ἓν σῶμα ὁλόκληρον, εἴτε μέρος τοῦ σώματος, φροντίζει νὰ ἔχῃ μερίδα εἰς τὸ σῶμα ἐκεῖνο, ὡς φροντίζει ἕνας δήμαρχος νὰ ἔχῃ τὴν μερίδα καὶ τὴν ἐπιῤῥοήν του. Συχνάκις τὸ ἤκουσα, καὶ ἂν θέλετε καὶ ἐγὼ αὐτὸς καὶ ἔντιμοί τινες συνάδελφοί μου ἐφροντίζομεν νὰ ἔχωμεν τὴν μερίδα μας, καὶ διατί; διότι ἐβλέπαμεν ἐνεργείας ἄλλας ὑπαρχούσας ἐν τῷ στρατῷ πρὸς σκοποὺς φιλαρχικοὺς, πρὸς σκοποὺς ἰδιοτελεῖς. Ἐὰν ἐνεργοῦντο ἀδελφοποιΐαι ἐν τῷ στρατῷ, τὰς ἐπολεμοῦμεν δι’ ἀδελφοποιϊῶν· αὕτη ἦτο ἡ κατάστασις τοῦ στρατοῦ· δὲν γνωρίζω ἐὰν δικαίως εὑρίσκωνται ὑπὸ τὸ βάρος μιᾶς τοιαύτης κατηγορίας· ἐὰν ὅμως ᾖναι ἀληθὴς ἡ κατηγορία, ὡς ἡ ἀνάκρισις λέγει, ἔκαμε καλὰ ὁ ὑπουργὸς ὅπου τοὺς ἐξετόπισεν, ἐὰν ᾖναι ψευδὴς, πταίει ἡ ἀνάκρισις· βεβαίως τὸ ἔπραξεν ὁ ὑπουργὸς τοῦτο, ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, δὲν δύναται ἐν ὥρᾳ ἐπαναστάσεως ἕνας ὑπουργὸς νὰ ἐκτοπίσῃ οὐχὶ καὶ δικαιολογημένως νὰ ἀποβάλῃ ἐκ τῆς πρωτευούσης καὶ ἐκ μιᾶς πόλεως ἄλλης ἀνθρώπους, ὁπότε πρόκειται οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ὑπηρετοῦντες εἰς τὰ σώματα νὰ φέρουν βλάβην; τί σᾶς εἶπον; ὡμίλησαν περὶ ἐκτοπισμοῦ, δὲν δύναται ὁ ὑπουργὸς νὰ διατάξῃ ἕνα ὑπαξιωματικὸν ἢ ἕνα ἀξιωματικόν, λέγων «σὺ νὰ ὑπάγῃς εἰς τὴν τάδε ἀποθήκην ἢ εἰς τὴν τάδε ἐφορείαν τοῦ Στρατοῦ νὰ ἐργασθῇς;» τίς δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι τοὺς ἐξετόπισε, καὶ δὲν τοὺς ἔστειλεν εἰς ὑπηρεσίαν; ὠνομάσθη ἐκτόπισις, εἶναι δὲ πράγματι μετάθεσις, ἀλλὰ δὲν ἔρχομαι εἰς τοὺς τύπους, δὲν στρεψοδικῶ νὰ εἴπω, ὅτι ὁ ὑπουργὸς ἔκαμε μετάθεσιν, ὄχι σᾶς τὸ λέγω καθαρὰ, ἔκαμε τὴν πρᾶξιν αὐτὴν, ἡ πρᾶξις εἶναι ἐκτόπισις καὶ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὴν μεταχειρισθῇ, καὶ ἐγὼ θὰ εἶχον τὴν γενναιότητα νὰ εἴπω· ὄχι, δὲν τοὺς ἔστειλα εἰς τὴν τάδε ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ καθαρῶς τοὺς ἐξώρισα· ὥστε βλέπετε ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν ἔπραξε κάλλιστα νὰ ἀπομακρύνῃ ἀνθρώπους, οἵτινες ἠδύναντο νὰ ἦναι ἐπιβλαβεῖς εἰς τὸ σῶμά των, καὶ ἤθελον παρακαλέσει τὸν Κύριον ὑπουργὸν νὰ ἐπεκτείνῃ τὰ μέτρα ταῦτα ἐφ’ ὅλων τῶν σωμάτων τοῦ στρατοῦ, ὅπου εὑρίσκει ὁμοίους ἀνθρώπους, δυναμένους νὰ φέρωσιν ἀταξίας εἰς τὰ σώματα, καὶ νὰ ταράξουν τὴν δημοσίαν τάξιν.

§34ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω, Κύριοι, πόσον θλιβερὰ εἶναι ἡ συζήτησις αὕτη· βλέπω, ὅτι ἀπὸ διαστήματος εἰς διάστημα ἀναφέρονται τοιαῦτα σκανδαλώδη ζητήματα. Δὲν ὑπάρχει ἆρά γε τρόπος τοῦ νὰ ἀποφύγωμεν αὐτὰ τὰ σκανδαλώδη ζητήματα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἔχουν κακὰς συνεπείας; δυνάμεθα, Κύριοι, ὅταν τὸ θελήσωμεν· δυνάμεθα τὰς περιστάσεις αὐτὰς νὰ τὰς ἀφήσωμεν κατόπιν νὰ τὰς κατακρίνῃ ἡ ἱστορία· δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν τρόπον συνδιαλλαγῆς, ὅταν τὸ θελήσωμεν. Λυποῦμαι, διατὶ ὁ ἔντιμος προλαλήσας φίλος μου Κύριος Βάσσος ἠθέλησε τοσοῦτον νὰ κτυπήσῃ μίαν περίστασιν, ἥτις δύναται νὰ ἔχῃ κακὰς συνεπείας, καὶ περίστασιν, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα ἄλλοτε νὰ τὴν ψεύσωμεν, δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν καιρὸν νὰ τὴν κατηγορήσωμεν, νὰ τὴν κατακρίνωμεν νὰ τὴν καταδικάσωμεν. Δὲν βλέπω διὰ ποῖον λόγον καθεκάστην, θὰ δύνανται ἀναφοραί τινες ἀνθρώπων τινῶν νὰ μᾶς φέρωσιν εἰς τοιαύτην διάστασιν. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ δὲν δυνάμεθα αὐτὰ τὰ πράγματα νὰ τὰ θεραπεύσωμεν δι’ ἄλλου τινὸς τρόπου. Βλέπω, ὅτι ἡ περίστασις αὕτη μᾶς συνετάραξε, βλέπω ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν, ὅτι προσπαθοῦμεν νὰ ἀποκαλύψωμεν τὰ αἴσχη μας. Πόσον λυπηρὸν εἶναι τὸ τοιοῦτον. Δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν καιρὸν νὰ τὰ ἀποκαλύψωμεν εἰς τὰς τοιαύτας περιστάσεις δὲν συμφέρει κατ’ οὐδένα τρόπον. Πρέπει, κατ’ ἐμὲ, νὰ ἐνδυθῶμεν τὸν σάκκον τοῦ Ἰερεμίου· καὶ ἄλλα σπουδαῖα ἀντικείμενα πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσουν. Ἂς ἀφήσωμεν λοιπὸν τὰ σκανδαλώδη αὐτὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς φέρωσιν εἰς δεινὴν θέσιν. Διὰ τὴν περίστασιν ταύτην παρακαλῶ τὴν Σεβαστὴν Συνέλευσιν νὰ παύσῃ τὴν περαιτέρω συζήτησιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος, νὰ μὴ δώσῃ τὴν ἄδειαν εἰς οὐδένα νὰ λαλήσῃ, διότι λέξις ἀπὸ λέξιν ἔχει μεγάλην διαφοράν. Λοιπὸν παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ συστήσῃ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπιφέρῃ τὴν δέουσαν θεραπείαν, χωρὶς νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν περαιτέρω συζήτησιν, διότι ἔχω τὴν πεποίθησι ὅτι θὰ φθάσωμεν εἰς δυστυχῆ ἀποτελέσματα. Αὐτὰ εἶχον νὰ προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐγγεγραμμένοι 10, 12 ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐγὼ δὲν ἐννοῶ βεβαίως νὰ διακόψω τὸν λόγον κἀνενὸς, ἀλλ’ ἐὰν ἡ Συνέλευσις συναινῇ.............

§36ΔΑΓΡΕΣ. Τοιαῦται ἐνστάσεις ὑπάρχουν καὶ ἀπὸ ἄλλους στρατιώτας, δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις. Δὲν ἔχω τὴν τάσιν οὔτε νὰ προσβάλλω, οὔτε νὰ ἐρεθίσω, θέλω μόνον νὰ ἐξηγήσω τὰ πράγματα, ἐπειδὴ ὑπάγομαι εἰς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους κατηγόρησεν εἷς προλαλήσας.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τῆς τύχης μιᾶς καὶ μόνης ἀναφορᾶς. Ἐπειδὴ αἱ ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ πρῶτος λαλήσας ἦσαν ὀλίγον γενικώτεραι, ἐκίνησαν καὶ γενικωτέραν συζήτησιν. Λοιπὸν, ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἠρκέσθη εἰς τὰ λεχθέντα, θὰ ἀποφανθῇ ἐὰν παραδέχεται νὰ συστηθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§38ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, προβαίνομεν εἰς τὰς ἀναφοράς. Ἐνταῦθα ὁ Κύριος Πρόεδρος ὑποβάλλει ἀναφοράς τινας εἰς τὴν Συνέλευσιν, αἵτινες παραπέμπονται εἰς τὰς οἰκείας Ἐπιτροπάς.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταξὺ τῶν ἀναφορῶν ὑπάρχει καί τι σπουδαῖον, δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς τὸ ἀποκρύψω· πρόκειται περὶ Βασιλέως. Εἶναι Ἀγγλιστὶ γεγραμμένη μία ἐπιστολὴ ἐξ Ἀμερικῆς καὶ ἀναφέρει πρὸς τὰς ἐξουσίας τὰς ἐκλεγούσας ἐν Ἑλλάδι τὸν Βασιλέα, ἀναφέρει λοιπὸν πρὸς τοὺς εὐγενεῖς ἐκλέκτορας, ὅτι εἶναι ἕτοιμος εὐσεβάστως νὰ δεχθῇ τὸν θρόνον τῆς Ἑλλάδος· αἰσθάνεται ὅτι δύναται νὰ φέρῃ τὸν λαὸν εἰς τὸ μεγαλεῖον, εἰς τὴν εὐδαιμονίαν καὶ εὐημερίαν, εἰς τὴν δόξαν καὶ τὴν ἰσχὺν, καὶ εἰς τὸ εὐσέβαστον, εἶναι μὲν Ἄγγλος, ἀλλ’ Ἀμερικανὸς ἐξ υἱοθεσίας, καὶ ὅτι κατὰ τὸ πνεῦμα τῆς ἐλευθερίας τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος καὶ αὐτὸς καὶ δύω υἱοί του καὶ 5 θυγατέρες του ἐβαπτίσθησαν· ὀνομάζεται Φριδερῖκος Φὼγγ (γέλωτες). Ἐρχόμεθα εἰς τὰς προτάσεις, ὑπάρχει μία πρότασις τοῦ Πληρεξουσίου Λοκρίδος Κυρίου Θεοφίλου Γεωργίου σχετικὴ πρὸς τὸν φορολογικὸν νόμον τοῦ ἐγγείου φόρου· ὁ Κύριος Πληρεξούσιος; ἐπιθυμεῖ νὰ τυπωθῇ προηγουμένως.

§41ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι περιττὸν, νὰ σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἀνάγνωσιν ἐκθέσεων· εἶναι μία περὶ τῆς ἐκλογῆς Μεσσήνης. Ζητοῦν τί ἔγεινε καὶ ἡ ἐκλογὴ, ἥτις ἐκληρώθη, τοῦ Ἀδάμαντος. Ὁ Κύριος Καραγιαννόπουλος ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Προξενικῆς περιφερείας Μεσσήνης.

§43ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Ἐγὼ ἔμαθα, ὅτι εἰς τὴν Μεσσήνην δὲν ὑπάρχουν Ἕλληνες.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει, καὶ ἑπομένως ὁ Κύριος Ἰάκωβος Ἑξηδάκτυλος εἶναι νόμιμος Πληρεξούσιος.

§45ΠΥΡΛΑΣ. Ἔχω τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ, Κύριε Πρόεδρε.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη.

§47ΠΥΡΛΑΣ. Πρέπει νὰ γείνῃ δι’ ἀναστάσεως Κύριε Πρόεδρε. Ὁ αὐτὸς Καραγιαννόπουλος ἀναγινώσκει μίαν ἔκθεσιν τῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν Ἐπιτροπῆς περὶ ἀποδόσεως εἰς τὸν Κ. Διαλέτην δραχμῶν 1000. Πρὸς τὴν ἐν Ἀθήναις Βʹ Ἐθνικὴν τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσιν. Ἡ ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν Ἐπιτροπὴ, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 601 ἔγγραφον τοῦ Προέδρου τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δι’ οὗ ὑποβάλλει εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 2217 ἔκθεσιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν μετὰ τῶν συνημμένων περὶ τῆς ἀπαιτήσεως τοῦ Κυρίου Διαλέτη τοῦ νὰ ἀποδοθῶσιν αὐτῷ ὑπὸ τοῦ δημοσίου Ταμείου τὰ ὑπ’ αὐτοῦ δαπανηθέντα πρὸς ἀποζημίωσιν τὴν στρατολογηθέντων κατὰ τὴν 8βριανὴν ἐπανάστασιν, γνωμοδοτεῖ νὰ τῷ χορηγηθῶσι δραχμαὶ χίλιαι πρὸς ἀποζημίωσιν καὶ ἀπόσβεσιν πάσης ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἀπαιτήσεώς του, διότι καθ’ ἃς ἔλαβεν ἐξωδίκους πληροφορίας ὁ Κύριος Διαλέτης διετήρησε Σῶμα ὁπλιτῶν. Ἐν Ἀθήναις τὴν 16 Μαρτίου 1863. Ἡ Ἐπιτροπή.

Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ.

Ι. ΔΥΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ.

ΓΟΝΤΙΚΑΣ.

Ι. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ.

§48ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν μίαν ἐκλογὴν ὑπ’ ὄψιν τοῦ συνοικισμοῦ Ἀδάμαντος· εἰς αὐτὴν ὑπάρχουν 8 ὑποψήφιοι, ἔχοντες ὅλοι ἰσοψηφίαν· δὲν ἔχομεν δυστυχῶς τὰ ψηφοδέλτια διὰ νὰ ἴδωμεν, ποῖος εἶναι ὁ πρῶτος. Ἐζητήσαμεν νὰ μᾶς παρουσιασθῶσιν, ἀλλὰ δυστυχῶς μέχρι σήμερον δὲν μᾶς ἐπαρουσιάσθησαν· παρακαλοῦμεν τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀποφανθῇ· πρέπει νὰ τὴν ἀφήσωμεν;

§49ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τὴν ἀφήσητε.

§50ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι μέλος τῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπιτροπῆς. Πολλὰς ἀναφορὰς ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπὴ, ἥτις ὁριστικῶς δὲν ἠδυνήθη ν’ ἀποφασίσῃ, διότι ἦσαν τινὲς, ἔχουσαι ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα πιθανὸν τὸ δημόσιον νὰ ἐξεπλήρωσεν, ἢ ζητοῦνται πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐγνώριζεν ἡ ἐπιτροπὴ, ἐὰν ἔλαβον προτήτερα. Κατὰ συνέπειαν ἐζητήσαμεν πληροφορίας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, Δικαιοσύνης καὶ Στρατιωτικῶν· ἰδίως δὲ παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης περὶ ἀνθρώπων κρατουμένων εἰς τὰς φυλακὰς, οἵτινες ἐκ τῶν ἀναφορῶν φαίνεται, ὅτι κρατοῦνται ἀδίκως· ἐζητήσαμεν νὰ μᾶς δώσουν πληροφορίας, ὥστε νὰ ἔλθωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα· δυστυχῶς ὅμως οἱ ὑπάλληλοι αὐτῶν, ὀπαδοὶ, ὡς φαίνεται, τοῦ παρελθόντος, δὲν ἔδωκαν πληροφορίας, ἴσως ἐπιμένοντες νὰ πάσχωσιν οἱ πολῖται πρὸς χάριν των· ἑπομένως οἱ μὲν μένουν φυλακισμένοι, οἱ δὲ ἄλλοι παραπονούμενοι. Σᾶς φέρω ὡς ἐν παραδείγματι τὴν ἀναφορὰν τοῦ στρατηγοῦ Ζέρβα. Ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸ 1854 θελήσασα, δὲν ἠξεύρω πῶς, νὰ ἀποζημιώσῃ, διέταξε νὰ πληρώσουν τὰς οἰκογενείας αὐτῶν διὰ τοῦ μισθοῦ των, ἐξελθόντων εἰς τὴν Ἤπειρον· ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἠξεύρω πάλιν πῶς ἐμποδίσθη νὰ δίδηται ἡ μισθοδοσία αὕτη. Ἤδη ἐζήτησαν νὰ τὴν λάβουν, τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἠθέλησε νὰ τὴν πληρώσῃ, καὶ κατέφυγον οἱ Κύριοι οὗτοι εἰς τὴν Συνέλευσιν· ἡ δὲ ἐπιτροπὴ δὲν ἐθεώρησε καλὸν ν’ ἀποφασίσῃ ὁριστικῶς νὰ δοθῶσιν αἱ δραχμαὶ αὐταὶ, ἀλλ’ ἐζήτησε πληροφορίας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ὁποῖον μόλον ὅτι παρῆλθον 20 ἡμέραι ἔκτοτε, δὲν ἔδωκε πληροφορίας. Παρακαλῶ ὅθεν τὴν Συνέλευσιν νὰ διατάξῃ τοὺς Κυρίους Ὑπουργοὺς νὰ δώσουν τὰς πληροφορίας, ὥστε ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἔλθῃ εἰς ἕν ἀποτέλεσμα.

§51ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Εἰπέτε, Κύριε, ὅτι θέλετε νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Ζέρβα, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐγνωμοδότησεν ἡ ἐπιτροπὴ, καὶ ὄχι ἐν γένει νὰ κατηγορῆτε τὰ Ὑπουργεῖα.

§52ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κύριος Λογιωτατίδης συνείθιζε, φαίνεται, νὰ ἔρχηται εἰς προσωπικὰς ἀντεγκλήσεις, καὶ τῷ δίδω τὸ δικαίωμα, ἵνα μὴ βλάψω αὐτόν. Ἂν θέλῃ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐνδιαφέρομαι διὰ τὸν συγγενῆ μου Ζέρβαν, ὅστις ἔχει δίκαιον νὰ ζητῇ νὰ τῷ δοθῇ μία μισθοδοσία, τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖται νὰ τὴν λάβῃ, διότι εἶναι δεδουλευμένοι μισθοὶ, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι προσβολὴ καμμία, καὶ ἂν μὲ περιορίσῃ εἰς τοῦτο· ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ ἀναφορὰ, ἀλλὰ καὶ ἄλλαι ἄλλων ἀνθρώπων, τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζω παντάπασιν· ὅσον ἐνδιαφέρομαι διὰ τὸν συγγενῆ μου Ζέρβαν, τόσον καὶ διὰ τοὺς ἄλλους· δὲν κάμνω διάκρισιν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν γνωμοδότησιν περὶ τοῦ Κυρίου Διαλέτη πρέπει νὰ τυπωθῇ, νὰ διανεμηθῇ, καὶ εἰς ὡρισμένην ἡμέραν νὰ συζητηθῇ, αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις.

§54ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἑτέρα ἔκθεσις ἐπιτροπῆς. Ὁ Κύριος Λύσανδρος ἀναγινώσκει ἔκθεσίν τινα τῆς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς περὶ περιθάλψεως τῶν συγγενῶν τῶν ἐν Ναυπλίᾳ καὶ ἐν Κύθνῳ πεσόντων κατὰ τὴν Ναυπλιακὴν ἐπανάστασιν. Πρὸς τὴν ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσιν. Ἡ Οἰκονομικὴ ἐπιτροπὴ φρονεῖ, ὅτι ἐκπληροῖ καθῆκον πρὸς τὴν πατρίδα καὶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν, προσκληθεῖσα νὰ γνωμοδοτήσῃ περὶ χρηματικῆς περιθάλψεως εἰς ἀπόρους ἐκ τῶν Γερουσιαστῶν, ἤθελε παραλείψει νὰ προτείνῃ ἱερὰν ὀφειλὴν τοῦ Ἔθνους πρὸς οἰκογενείας τινὰς, ὑποστάτας τὰς μεγίστας τῶν θυσιῶν ἐπὶ τῶν προηγηθέντων τῆς ἀποπομπῆς τοῦ Ὄθωνος στρατιωτικῶν ἀγώνων, καὶ ῥητῶς ἐπὶ τῆς φοβερᾶς ἐκείνης τοῦ Ναυπλίου ἐπαναστάσεως. Πρῶτον πολύκλαυστον θῦμα, βάψαν διὰ τοῦ ἀθώου αἵματός του τὸ Ἀργολικὸν πεδίον, εἶναι ὁ κατὰ τὴν συμπλοκὴν τῆς 8 Φεβρουαρίου φονευθεὶς ἀνθυπασπιστὴς Παγώνης, οὗ ὁ πατὴρ ἀρχηγὸς πολυμελοῦς οἰκογενείας ἐξ ἀνηλίκων, καὶ διατελῶν Δασάρχης ἐπαύθη πρὸ ὀλίγου ἕνεκα τῶν εἰσαχθεισῶν οἰκονομιῶν. Ἕτερον θῦμα τοῦ πολιτικοῦ ἡρωϊσμοῦ τῆς πρὸς τὴν πατρίδα καὶ τὰς ἐλευθερίας τῆς ἀφοσιώσεως ὑπῆρξε κατὰ τὴν ἐν Ἀρείᾳ συμπλοκὴν τῆς 1 Μαρτίου ὁ ἀνθυπολοχαγὸς τοῦ πυροβολικοῦ Δυοβουνιώτης, οὗ ὁ πατὴρ Γερουσιαστὴς ὢν ἀπώλεσε τὴν μισθοφόρον ταύτην θέσιν, τὴν ὁποίαν θεωρῶν στερεὰν εἶχεν ἐξοφλήσει διὰ γραμματίου τὰς ἐκ τοῦ βαθμοῦ τῆς ὑποστρατηγίας ἀποδοχάς του, ὥστε σήμερον, καθ’ ἃς ἐλάβομεν πληροφορίας, οὐδόλως μισθοδοτεῖται. Ἐνῷ τὸ πυροβολικὸν ἐβρόντα εἰς τὴν Ἄρειαν, τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἀντήχει καὶ εἰς τοὺς ἐρήμους τῆς Κύθνου βράχους ὁ βροντολογὸς τῆς ἐπαναστάσεως Ἄρης, διὰ τῆς ἀποβάσεως τῶν ἡρωϊκῶν τῆς πατρίδος τέκνων Λεωτσάκου καὶ Μωραϊτίνη. Ἐκεῖ οἱ ἀτρόμητοι οὗτοι καὶ ἐνθουσιασμένοι νέοι εὗρον μετὰ τοῦ ἐξορίστου Σκαρβέλη καὶ δόξαν τὴν ταφήν. Ὁ Λεωτσάκος ἐγκατέλιπε χήραν γυναῖκα καὶ ἀνήλικα τέκνα, ἐν οἷς καὶ μίαν θυγατέρα, ὀδυρόμενα τὴν ἄωρον καὶ μαρτυρικὴν στέρησίν του· ὁ Μωραϊτίνης ἀπαρηγορήτους γονεῖς, ἀδελφοὺς δύω καὶ ἀγάμους ἀδελφὰς δύω· ὁ δὲ Σκαρβέλης μητέραν χήραν, ἀδελφὸν ἕνα ἀνήλικον καὶ ἀδελφὴν ἄγαμον μίαν. Τὸ ἑσπέρας τῆς 3 τοῦ ἀνωτέρω μηνὸς Μαρτίου ἐν Ἀθήναις ἔξω εἰς τὸν ἐλαιῶνα ἀθῶοι καὶ εὔτολμοι χωρικοί, συνεννοηθέντες μετὰ πολιτῶν, ἔδραμον ἔνοπλοι διὰ νὰ φέρωσι πέρας εἰς τὴν τρομερὰν ἐκείνην κατάστασιν δι’ ἐξεγέρσεως τινῶν στρατιωτικῶν καὶ τῶν κατοίκων τῆς Πρωτευούσης, ἀλλ’ ἐγκαταλειφθέντες συνεκρούσθησαν μετὰ τῆς στρατιωτικῆς τῆς ἐξουσίας δυνάμεως τῆς δραμούσης πρὸς καταδίωξίν των. Εἰς τὴν σύγκρουσιν ἐπληγώθη κατὰ τὸ ἄνω τοῦ μαστοῦ ὁ Σπυρίδων Δήμου Πίνης ἐκ τῆς Χασίας, καὶ συλληφθεὶς ἐῤῥίφθη εἰς τὰς φυλακὰς ἀσίτιστος καὶ ἀνεπίσκεπτος ὑπὸ τῆς σκληρᾶς ἐκείνης ἐξουσίας θετούσας ὡς ὅρον τῆς ὀφειλομένης εἰς τὴν θέσιν του περιθάλψεως τὴν προδοσίαν· οἱ ἐν Γκαρπολᾷ τότε πολλοὶ προγεγραμμένοι τῆς αἱμοχαροῦς ἐκείνης Κυβερνήσεως περιέθαλψαν τὸν πληγωθέντα, καὶ οὕτως ἐσώθη, ἀλλ’ ἔμεινεν πρὸς ἐργασίαν ἀνίκανος, ἂν καὶ οἰκογενειάρχης. Ἡ Πατρὶς δὲν δύναται σήμερον, ἀποβληθέντος τοῦ θρόνου τοῦ λαομισήτου ἐκείνου ἀρχηγοῦ, καὶ τοῦ Ἔθνους εἰς ἐλευθέραν καὶ νόμιμον Συνέλευσιν συνηγμένου, νὰ μὴν ἐκπληρώσῃ διὰ γενναίας πρὸς τὰς θυσίας των ἀμοιβῆς τὴν ὀφειλήν της, ὅπως καὶ εἰς τὸ μέλλον ἐνθαῤῥύνῃ πᾶσαν πατριωτικὴν ἀρετὴν εἰς τὰ τέκνα της, καὶ καταστήσῃ ἀδύνατον τὴν ἐπιτυχίαν καταχθονίων περὶ καταπατήσεως τῶν ἐθνικῶν θεσμῶν σκοπῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ νομίζει, ὅτι ἡ ὀφειλὴ αὕτη ἐκπληροῦται διὰ τῶν ἑξῆς ἐθνικῶν ἀμοιβῶν. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἀειμνήστου Παγώνη νὰ παραχωρηθῇ ἰσόβιος μηνιαία ἐκ δραχ. 100 σύνταξις πρὸς τὸν ἐπιζῶντα πατέρα καὶ μητέρα αὐτοῦ, νὰ προτιμηθῶσι δὲ ὡς ὑπότροφοι οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ νὰ προικισθῇ ἡ ἄγαμος ἀδελφὴ αὐτοῦ μὲ 150 στρέμματα ἐθνικῆς γῆς πρώτης ποιότητος καὶ κατ’ ἐκλογὴν, ὅταν ἔλθῃ εἰς ἡλικίαν γάμου. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ὑποστράτηγον Δυοβουνιώτην καὶ τὴν γυναῖκά του νὰ λάβωσι μηνιαίαν σύνταξιν ἰσόβιον ἐκ δραχ. 400 ἐφ’ ὅσου ζωῆς των. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν χήραν τοῦ ἀειμνήστου Λεωτσάκου καὶ τὰ τέκνα του, εἰς μὲν τὴν χήραν νὰ δοθῇ ἐπίσης ἰσόβιος σύνταξις ἐκ δραχ. 100, τὰ ἄῤῥενα τέκνα αὐτοῦ νὰ ἀνατραφῶσιν ὡς ὑπότροφοι τῆς Κυβερνήσεως, ἡ δὲ ἀνῆλιξ κόρη του νὰ προικισθῇ μὲ 150 στρέμματα ἐθνικῆς γῆς πρώτης ποιότητος καὶ κατ’ ἐκλογὴν, ὅταν ὑπανδρευθῇ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἀειμνήστου Μωραϊτίνη, νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ Κυβέρνησις χορηγοῦσα τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ ὅ,τι χορηγεῖ μέχρι σήμερον διὰ τὴν ἐκπαίδευσίν των μέχρι τῆς ἀποπερατώσεως ταύτης, καὶ νὰ προικισθῶσιν αἱ δύω ἄγαμοι ἀδελφαὶ αὐτοῦ ἑκάστη μὲ 200 στρέμματα ἐθνικῆς γῆς πρώτης ποιότητος καὶ κατ’ ἐκλογὴν ἐν ὥρᾳ γάμου. Ἐπίσης νὰ δοθῇ μηνιαία ἰσόβιος σύνταξις πρὸς τὴν χήραν Σκαρβέλη ἐκ δραχ. 300, νὰ προτιμηθῇ ὁ ἐπιζῶν υἱός της μεταξὺ τῶν ὑποτρόφων τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ προικισθῇ ἡ ἄγαμος κόρη της, ὅταν φθάσῃ εἰς ἡλικίαν γάμου μὲ 200 στρέμματα ἐθνικῆς γῆς πρώτης ποιότητος καὶ κατ’ ἐκλογήν. Νὰ δοθῇ μηνιαία ἰσόβιος σύνταξις πρὸς τὸν Σπυρίδωνα Δήμα Πίνην ἐκ δραχ. 40 κατὰ μῆνα, καὶ τούτου ἀποβιώσαντος νὰ τὴν λαμβάνῃ ἡ σύζυγός του. Τὰς ἀμοιβὰς ταύτας ἐθεώρησεν ἡ ἐπιτροπὴ ἀξίας τῶν αἰσθημάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους καὶ τῶν προπατορικῶν αὐτοῦ ἀρετῶν. Ἐπομένως μετὰ πλείστης ὅσης πεποιθήσεως τολμᾷ νὰ ὑποβάλῃ αὐτὰς εἰς τὴν παραδοχὴν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως κατὰ τὸ ἑπόμενον ψήφισμα. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις. Θεωροῦσα, ὅτι ἡ πατρὶς ὀφείλει νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἐκτιμᾷ πρεπόντως καὶ ἀνταμείβει ἐπαξίως τὰς ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν αὐτῆς προσφερθείσας θυσίας. Ψηφίζει: Αʹ.) Χορηγεῖ τοῖς ἐπιζῶσι γονεῦσι τοῦ ἀειμνήστου ἀνθυπασπιστοῦ Παγώνη, τοῦ ἐν τῷ Ἀργολικῷ πεδίῳ κατὰ τὴν 8 Φεβρουαρίου 1862 πεσόντος, μηνιαίαν ἰσόβιον σύνταξιν ἐκ δραχ. 100, προικίζει τὰς ἀνηλίκους ἀδελφὰς αὐτοῦ μὲ 150 στρέμματα ἐθνικῆς γῆς πρώτης ποιότητος κατ’ ἐκλογὴν, ὅταν φθάσωσιν εἰς ὥραν γάμου, καὶ διατάττει οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ νὰ προτιμηθῶσιν ὡς ὑπότροφοι τῆς Κυβερνήσεως. Βʹ.) Χορηγεῖ χάριν τοῦ κατὰ τὴν ἐν Ἀρείᾳ τῆς ά. Μαρτίου 1862 συμπλοκὴν πεσόντος ἀειμνήστου ἀνθυπολοχαγοῦ Δυοβουνιώτη τῷ ὑποστρατήγῳ Δυοβουνιώτῃ πατρὶ αὐτοῦ καὶ τῇ μητρί του μηνιαίαν ἰσόβιον σύνταξιν ἐκ δραχ. 400. Γʹ.) Χορηγεῖ εἰς τὴν χήραν τοῦ ἀειμνήστου Λεωτσάκου πεσόντος ἐν Κύθνῳ τὴν ἀ. Μαρτίου 1862, ἐνόσῳ μένει εἰς τὴν χηρείαν, μηνιαίαν σύνταξιν ἐκ δραχ. 100, καὶ διατάττει νὰ ἀνατραφῇ ὁ υἱός του ὡς ὑπότροφος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ νὰ προικισθῇ ἡ ἀνήλικος κόρη του, ὅταν ὑπανδρευθῇ, μὲ 150 στρέμματα πρώτης ποιότητος ἐθνικῆς γῆς κατ’ ἐκλογὴν Δʹ.) Χορηγεῖ εἰς τὰς ἀδελφὰς τοῦ ὡσαύτως ἐν Κύθνῳ κατὰ τὴν ά. Μαρτίου 1862 πεσόντος ἀειμνήστου Μωραϊτίνη, ὅταν ἔλθωσιν εἰς γάμον ἀνὰ 200 στρέμματα πρώτης ποιότητος καὶ κατ’ ἐκλογὴν ἐθνικῆς γῆς, καὶ διατάττει νὰ ἐξακολουθῇ ἡ παρὰ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως χορηγουμένη ὑποτροφία τῶν δύω ἀδελφῶν του ἐν Εὐρώπῃ μέχρις ἀποπερατώσεως τῶν σπουδῶν των. Εʹ.) Χορηγεῖ εἰς τὴν μητέρα τοῦ ὡσαύτως ἐν Κύθνῳ κατὰ τὴν ά. Μαρτίου 1862 πεσόντος ἀειμνήστου Σκαρβέλη μηνιαίαν ἰσόβιον σύνταξιν ἐκ δραχ. 300, προικίζει τὴν ἄγαμον ἀδελφὴν αὐτοῦ μὲ 200 στρέμματα ἐθνικῆς γῆς πρώτης ποιότητος καὶ κατ’ ἐκλογὴν, ὅταν φθάσῃ εἰς ὥραν γάμου, καὶ διατάττει ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ νὰ προτιμηθῇ ὡς ὑπότροφος τοῦ Δημοσίου. Ϛʹ.) Χορηγεῖ σύνταξιν ἰσόβιον ἐκ δραχ. 40 εἰς τὸν Σπυρίδωνα Δήμα Πίνην πληγωθέντα κατὰ τὴν 29 Μαρτίου ἐν τῷ ἐλαιῶνι Ἀθηνῶν, μεταβαίνουσαν μετὰ τὸν θάνατόν του καὶ εἰς τὴν ἐπιζήσουσαν σύζυγόν του. Ζʹ.) Ἐὰν τὰ πρόσωπα, εἰς τὰ ὁποῖα παρεχωρήθησαν αἱ ἀνωτέρω συντάξεις ἀπολαύωσιν ἢ θέλωσιν ἀπολαύσει ἑτέραν σύνταξιν ἢ μισθὸν δὲν γίνεται συσσώρευσις, ἀλλὰ θέλουν λαμβάνει τὸ μεγαλύτερον ἐξ αὐτῶν ποσὸν, ἡ δὲ παραχωρηθεῖσα σύνταξις εἰς ἀμφοτέρους τοὺς συζύγους μεταβαίνει μετὰ τὴν ἀποβίωσιν τοῦ ἑνὸς εἰς τὸν ἕτερον. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 15 Μαρτίου 1863.

Ἡ Ἐπιτροπὴ

Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ, Ε. ΠΑΡΙΣΣΗΣ, Γ. ΠΕΡΩΤΗΣ.

Ὁ Εἰσηγητὴς Λύσανδρος Βιλαέτης. Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέλαβεν ὁ Κύριος Ἀντιπρόεδρος Πλατύς.

§56ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, ἤκουσα εἰς τὴν πρώτην ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἀναφερόμενον καὶ τὸ ὄνομα τῆς οἰκογενείας Μωραϊτίνη, καὶ ἤκουσα, ὅτι διετάχθη ἡ τύπωσις αὐτῆς, κατὰ τὸν κανονισμόν. Δὲν δύναμαι νὰ ἐκφράσω γνώμην ἐφ’ ὅλων τῶν ἀναγνωσθεισῶν προτάσεων τῆς ἐπιτροπῆς, αἵτινες θέλουν ἴσως τύχει τῆς ἐπιψηφίσεώς σας. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ ὄνομα τῆς οἰκογενείας μου, λαμβάνω τὴν τιμὴν καὶ τὸ θάῤῥος νὰ ὑποβάλω, ὅτι ἡ μνήμη τοῦ μακαρίτου υἱοῦ μου ἱκανοποιήθη ἠθικῶς ἀπὸ τὴν συμπάθειαν, τὴν ὁποίαν ἔδειξεν ὅλον τὸ ἔθνος καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, ὅπου ὑπάρχουσιν Ἕλληνες, συμπάθειαν, ἡ ὁποία ἐδείχθη εἰς τὴν μνήμην αὐτοῦ διὰ μνημοσύνων καὶ ἐπιταφίων λόγων. Ἄλλην ἠθικὴν μεγαλειτέραν ἱκανοποίησιν δὲν ἀπαιτεῖ οὔτε ἡ μνήμη, οὔτε οἱ γονεῖς του. (Ὁ ἀγορεύων ἐκ συγκινήσεως διακόπτεται). Ἐκτὸς τούτου, ἔλαβε χώραν καὶ ἑτέρα ἐπίσημος πρᾶξις συμπαθείας εἰς Σύρον, ὡς καὶ ἄλλη πρᾶξις ἐπίσημος αὐτῆς τῆς Σεβαστῆς ὁμηγύρεως, ἡ ὁποία ηὐδόκησε δι’ Ἐπιτροπῆς νὰ τιμήσῃ τὸ ἐν Κύθνῳ μνημόσυνον εἰς τὸ ὁποῖον περιελαμβάνετο καὶ τὸ ὄνομα τοῦ μακαρίτου Περικλέους μου. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς ἠθικῆς ταύτης ἱκανοποιήσεως, τὸ ἔθνος ηὐδόκησε καὶ ἄλλα νὰ κάμῃ. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἦναι γνωστὸν εἰς ὅλους, ἀλλ’ ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις, χωρὶς νὰ ἔχω γνῶσίν τινα, εὐηρεστήθη μεταξὺ τῶν ἄλλων μέτρων τὰ ὁποῖα ἔλαβε διὰ τὴν οἰκογένειαν τοῦ Σκαρβέλη καὶ τοῦ Λεωτσάκου, νὰ παραδεχθῇ ἕνα ἐκ τῶν υἱῶν μου, τὸν Κωνσταντῖνον, ὅστις εἶχεν ἀναχωρήσει διὰ Παρισίους ἵνα σπουδάσῃ τὴν Μηχανικὴν, νὰ τὸν παραδεχθῇ ὡς ὑπότροφον τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ 4 ἔτη μὲ χορηγίαν 200 δραχ. κατὰ μῆνα· ἔκαμε δὲ καὶ ἔτι περισσότερον. Διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ γίνῃ δεκτὸς εἰς τὴν στρατιωτικὴν σχολὴν τοῦ Βελγίου, ηὐδόκησε νὰ τὸν κάμῃ ἀνθυπασπιστὴν τοῦ Μηχανικοῦ, καὶ οἱ Κύριοι ἀξιωματικοὶ τοῦ Πυροβολικοῦ, οἱ ὁποῖοι ἔτρεφον ἰδιαιτέραν συμπάθειαν πρὸς τὸν συνάδελφόν των, ὅστις ἔμεινε νεκρὸς εἰς Κύθνον, ἐζήτησαν μόνοι των ἀπὸ τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μετατεθῇ ἀπὸ τὸ σῶμα τοῦ Μηχανικοῦ ὡς ἀνθυπασπιστὴς εἰς τὸ σῶμα τοῦ Πυροβολικοῦ, ἵνα ἔχουν τὸ ὄνομα τοῦτο πάντοτε ἐντὸς τοῦ κόλπου των, καὶ αὐτὸ τοῦτο ηὐδόκησε νὰ κάμῃ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν· ὁ διορισμὸς ὅμως μένει μετέωρος, διότι ὑπάρχει πρότασις νὰ πέσωσιν οἱ βαθμοὶ οἱ εἰς πολίτας δοθέντες.

§57ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ἐκτὸς αὐτοῦ, ἐκτὸς αὐτοῦ!

§58ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ. Περιπλέον, ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐγὼ εἶμαι δημόσιος ὑπάλληλος, ὅτι διὰ τῶν ἐργασιῶν μου, διὰ τῶν κόπων μου λαμβάνω ἀντιμισθίαν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους εἶναι ἀδύνατον τὸ ὄνομα τῆς οἰκογενείας Μωραϊτίνη νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτήν. Ἐπειδὴ λοιπὸν ἐζητήθη ἡ τύπωσις τῆς ἐκθέσεως, παρακαλῶ νὰ διαταχθῇ συγχρόνως ἡ ἀφαίρεσις τοῦ μέρους ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει τὴν οἰκογένειαν Μωραϊτίνη. (Βαθεῖα συγκίνησις καὶ χειροκροτήσεις ῥαγδαῖαι ἔκ τε τῆς Συνελεύσεως καὶ τοῦ ἀκροατηρίου).

§59ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Προτείνω νὰ δημοσιευθῇ, ὡς ἔχει, ὁλόκληρος ἡ ἔκθεσις, νὰ προστεθῇ δὲ μετ’ αὐτὴν καὶ ἡ ἀγόρευσις αὕτη τοῦ Κυρίου Προέδρου.

§60ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα! Ἐνταῦθα ἀναγινώσκεται ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Εἰσηγητοῦ ἔκθεσις τῆς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς περὶ περιθάλψεως ἀπόρων τινῶν Γερουσιαστῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ τὴν ἐντολὴν τῆς Συνελεύσεως ἐπεξειργάσθη τὴν ὑπὲρ χρηματικῆς βοηθείας πρότασιν τοῦ πληρεξουσίου Μαντινείας Κυρίου Πύρλα πρός τινας πρώην γερουσιαστὰς, ἑπομένως νομίζει καθῆκόν της νὰ ὑποβάλῃ τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις καὶ προτάσεις εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς Συνελεύσεως. Ὅτι τὸ Σῶμα τῆς πρώην Γερουσίας ἐν συνόλῳ οὐδόλως ἀνταπεκρίθη εἰς τὰς προσδοκίας τοῦ Ἔθνους, καθιερώσαντος ἰσόβιον τὴν τοῦ γερουσιαστοῦ θέσιν, διὰ νὰ δώσῃ εἰς τοῦτον ἀνεξαρτησίαν καὶ νὰ τὸν καταστήσῃ εἰλικρινῆ καὶ ἔνθερμον ὑπέρμαχον τῶν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος τῆς 3 7βρίου θεμελιωθεισῶν ἐγγυήσεων. Ὅτι ὀλίγοι τινὲς αὐτῶν ἔδειξαν, ὅτι αἰσθάνονται τὴν ἱερὰν ἀποστολήν των, καὶ ὀλίγιστοι διεκρίθησαν διὰ σταθερᾶς αὐταπαρνήσεως καὶ ἐπιμονῆς εἰς τὴν πατριωτικὴν γραμμὴν τῆς εἰλικρινοῦς ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντος. Ὅτι ὁ Βασίλειος Χρηστακόπουλος ἀνέκαθεν ἀπέδειξε διαγωγὴν εἰλικρινῶς πατριωτικὴν καὶ μετ’ αὐτὸν ὁ Ἀθανάσιος Γρηγοριάδης πολλάκις ἀντεπολιτεύθη. Ὅτι ὁ Ἀναστάσιος Πολυζωΐδης ὑπερησπίσθη διαρκῶς ἐπὶ εἰκοσιπενταετίαν ὡς ἀντιπρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου διὰ τῆς ἀνεξαρτήτου ψήφου του τὰς ἐθνικὰς ἐλευθερίας, καὶ τελευταῖον συνετάχθη εἰς τὴν Γερουσίαν μετὰ τῶν ὑπερμαχησάντων ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῶν ἐκλογῶν καὶ ὑπὲρ τῆς ἀκραιφνοῦς ἐννοίας τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Συντάγματος. Ὅτι ὁ Χρ. Πεῤῥαιβὸς, ἂν καὶ εἰς τὴν ὀλιγοχρόνιον ὑπηρεσίαν του ἐν τῇ Γερουσίᾳ ἐν τῇ γεροντικῇ του ἡλικίᾳ δὲν διεκρίθη εἰς ὑπεράσπισιν τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, κέκτηται ὅμως τοσοῦτον ἀρχαῖα δικαιώματα εἰς τὴν εὐμένειαν τῆς πατρίδος, ὥστε δὲν πρέπει ν’ ἀφεθῇ ἄνευ περιθάλψεως εἰς τὸ βαθὺ γῆράς του. Ὅτι ὁ ὑποστράτηγος Τσανετάκης Γρηγοράκης ἐκ τῆς ἐν τῇ πρώην Γερουσιαστικῇ θέσει διαγωγῆς του πρέπει ὡσαύτως νὰ ὑπαχθῇ μεταξὺ τῶν ἀντιπολιτευθέντων τὸ σύστημα τοῦ Ὄθωνος Γερουσιαστῶν. Ὅτι δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν γενικῶς αἱ πρὸς τὴν πατρίδα ἐκδουλεύσεις τοῦ ὑπὲρ ἀνεξαρτησίας ἀγῶνος, καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς πλειότερα πρόσωπα, ἐξ ἐναντίας ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐκδουλεύσεις ὑπὲρ τῆς γενομένης μεταπολιτεύσεως, καὶ κατ’ ἐξαίρεσιν ἐπροσθέσαμεν ἓν πρόσωπον τὸ τοῦ ὑποστρατήγου Πεῤῥαιβοῦ, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι κέκτηται ἰδιάζοντα προσόντα. Ὅλα δὲ τὰ ἀνωτέρω πέντε πρόσωπα διὰ τοὺς ἐκτεθέντας λόγους καὶ διὰ τὴν ὁμολογουμένην ἀπορίαν των θεωροῦνται ἄξια τῆς ἐθνικῆς συνδρομῆς. Ὅτι τινὰ τῶν παραλειφθέντων ἐκ τῆς σημειώσεως τοῦ Κυρίου Πύρλα προσώπων ὡς οἱ Κύριοι Μοναρχίδης καὶ Μεταξᾶς μισθοδοτοῦνται διὰ τοὺς βαθμούς των ἀπὸ τὸ Δημόσιον, ἐκτὸς δὲ τούτου ἡ ἐπανάστασις ἤθελε παραγνωρίσει προδήλως τὴν ἀρχήν της καὶ νοθεύσει τὸν χαρακτῆρά της, ἂν ἤρχετο διὰ νὰ θέση εἰς ἀνωτέραν θέσιν τοὺς ἀφοσιωμένους τοῦ Ὄθωνος. Ὅτι ὁ Ῥήγας Παλαμίδης, καί τοι ἔχων δικαιώματα ἐκ τῆς εἰς τὴν πρώην Γερουσίαν ἀντιπολιτεύσεώς του, ὑπάρχων πληρεξούσιος ἐν τῇ παρούσῃ Συνελεύσει, θέλει ἐξομοιωθῇ εἰς τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἡ Συνέλευσις θέλει λάβει περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἀμίσθων Πληρεξουσίων, ἐὰν ἐγκρίνῃ νὰ παραδεχθῇ τοιοῦτον. Ἐκτὸς δὲ τούτου δὲν κατατάσσεται μεταξὺ τῶν ἐντελῶς ἀπόρων. Ὅτι περὶ τῶν 7 πρώτων προσώπων ἐνεκρίναμεν νὰ χορηγῆται προσωρινῶς μηνιαία βοήθεια ἐκ δραχ. 400, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ λογισθῶσιν ὅσα λόγῳ μισθοῦ ἢ δικαιώματος συντάξεως ἤθελέ τις ἤδη λαμβάνει. Διὰ ταῦτα προτείνομεν τὴν παραδοχὴν τοῦ σχετικοῦ ψηφίσματος. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 9 Μαρτίου 1863. Ἡ Ἐπιτροπὴ Α. Πετσάλης, Λύσανδρος Βιλαέτης, Κ. Α. Κυριακὸς, Ε. Παρίσης, Γ. Περωτής. Παραδεχόμενος τὴν ἀρχὴν γνωμοδοτῶ, ἵνα εἰς τὴν ἀνωτέρω κατηγορίαν ὑπαχθῶσι καὶ οἱ πρώην Γερουσιασταὶ Κύριοι Δημήτριος Χρηστίδης, Ῥήγας Παλαμίδης καὶ Τάτσης Μαγγίνας. Κ. Α. Κυριακός. Οἱ ὑποφαινόμενοι, μειοψηφήσαντες εἰς τὴν ἀνωτέρω πρότασιν, σκέπτονται ὡς ἐφεξῆς. Ὅτι, ναὶ μὲν ὑπάρχουσί τινες τῶν πρώην γερουσιαστῶν ἄξιοι τῆς ἐθνικῆς περιθάλψεως, οὐχ ἧττον ὅμως ἡ περὶ τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ἀναγκῶν ἑνὸς ἑκάστου αὐτῶν ἔρευνα καὶ ἐξακρίβωσις εἰς παντοειδεῖς ἀμφισβητήσεις δύναται νὰ δώσῃ χώραν, ἴδιον δὲ τοῦ μεγαλείου τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως δὲν θεωροῦμεν τὸ νὰ περιέλθῃ αὕτη, δημοσίως μάλιστα, εἰς συζητήσεις φύσεως τοιαύτης, αἵτινες πολλὰ δύνανται νὰ ἔχωσι καὶ τὰ ἄτοπα καὶ τὰ σκάνδαλα πρὸς ζημίαν ἐθνικήν. Κατὰ τὰς παρούσας δὲ κρισίμους περιστάσεις τῆς Πατρίδος, θύρας τοιαύτης ἅπαξ ἀνοιχθείσης, ἀδύνατον εἶναι νὰ προΐδῃ τις ποῦ θέλει αὕτη κλεισθῆ, οὐδ’ εἶναι φρόνιμον νὰ ὁρισθῶσι μηνιαῖαι συντάξεις, τῶν ὁποίων τὸ Ἔθνος ἀναδέχεται οὕτω τὴν ἀναπόφευκτον καὶ διαρκῆ πραγματοποίησίν των, ἐνῷ ἀγνοοῦμεν ὁποία ἔσεται εἰς τὸ μέλλον ἡ οἰκονομικὴ ἡμῶν κατάστασις. Ὅτι διὰ τοὺς εἰρημένους λόγους φρονήσεως ἀξίας τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως θεωροῦμεν τὸ ν’ ἀποφύγῃ αὕτη πᾶσαν περὶ τῆς προτάσεως τοῦ Πληρεξουσίου Κ. Πύρλα συζήτησιν. Ὅτι τινὲς ἐκ τῶν ἀπόρων καὶ διὰ τὴν φιλοπάτριδα αὐτῶν διαγωγὴν ἢ τὰς ὑπὲρ Πατρίδος θυσίας ἐχόντων δικαίωμα εἰς τὴν ἐθνικὴν εὔνοιαν πρώην γερουσιαστῶν, δύνανται νὰ ὑπηρετήσωσι τὴν Πατρίδα καὶ οὕτω νὰ τύχωσιν ἀναλόγου πόρου ζωῆς. Οἱ ἀνίκανοι δὲ πρὸς ὑπηρεσίαν ἐκ τῶν τοιούτων γερουσιαστῶν δύνανται νὰ λαμβάνωσι περιθάλψεις ὅσον ἔνεστι οἰκονομικωτέρας ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τοῦ κεφαλαίου τῶν βοηθημάτων, ὡς καὶ μέχρι τοῦδε ἐγένετο. Διὰ ταῦτα γνωμοδοτοῦμεν, ὅπως ἡ Συνέλευσις ἀποφασίσῃ νὰ μεταχειρισθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους τοὺς ἱκανοὺς πρὸς τοῦτο ἐκ τῶν πρώην γερουσιαστῶν, ἀλλ’ ἀπόρους καὶ διὰ τὴν φιλοπάτριδα αὐτῶν διαγωγὴν ἢ τὰς ὑπὲρ τῆς Πατρίδος θυσίας των ἀξίους τῆς ἐθνικῆς προνοίας, νὰ χορηγῇ δὲ ἐκ τῶν βοηθημάτων περιθάλψεις οἰκονομικὰς καὶ ἀναλόγους τῶν δυσχερῶν τῆς ἐπικρατείας οἰκονομικῶν περιστάσεων πρὸς τοὺς ἀνικάνους νὰ ὑπηρετήσωσι τὴν Πατρίδα ἐκ τῶν τοιούτων γερουσιαστῶν. Ἐν Ἀθήναις τὴν 11 Μαρτίου 1863.

Οἱ μειονοψηφήσαντες

Β. ΘΕΑΓΕΝΗΣ.

Ι. Α. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ.

Σ. Λ. ΖΩΤΟΣ.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις αὕτη καὶ κατόπιν θὰ συζητηθῇ. Ἐνταῦθα ὁ Κύριος Παρίσης ἀναγινώσκει ἔκθεσιν τῆς ἐξελεγκτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἐξόδων τῆς ἐξελέγξεως. Πρὸς τὴν ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσιν. Λαβοῦσα ἡ Ἐπιτροπὴ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐν τῇ Συνελεύσει γεγονυίας δαπάνας ἀπὸ τῆς 10ης Δβρίου 1862 μέχρι τέλους Φεβρουαρίου τρ. ἔτους· παρατηρεῖ. Αʹ. Ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐχορήγησεν εἰς τὸ Προεδρεῖον δύο πιστώσεις, τὴν μίαν ἐκ δραχμῶν 6,000, τὴν δὲ ἐκ δραχμῶν 11,602: 62/00 τὸ ὅλον δραχ. 17,602: 62/00.

Ὅτι εἰς τὸ μέλλον οὐδεμία δαπάνη πρέπει νὰ γίνεται, ἂν δὲν ὑπάρχῃ γραπτὴ πρὸς τοῦτο διαταγὴ τοῦ Προέδρου, συνοδευομένη μὲ τὴν ἀνήκουσαν ἀπόδειξιν τοῦ λήπτου, συμφώνως μὲ τὰς διατάξεις τοῦ δημοσίου λογιστικοῦ καὶ πρὸ τῆς πληρωμῆς νὰ ἐπιθεωρῆται ὑπὸ τοῦ Προέδρου, προσαγομένη αὐτῷ ὑπὸ τοῦ δικαιούχου· ἀμφότερα δὲ τὰ ἔγγραφα ταῦτα θέλουσιν ἀποτελεῖ μέρος τῶν δικαιολογητικῶν τῆς δαπάνης ἐγγράφων, ὅπως ᾖναι κανονικὴ καὶ εὐχερὴς εἰς τὸ ἑξῆς ἡ ἐξέλεγξις τῶν δαπανῶν ἑκάστου μηνός. Ὅτι τοῦ λοιποῦ τὸ Προεδρεῖον συμφώνως μὲ τὸν κανονισμὸν θέλει διευθύνει εἰς τὴν ἀρχὴν ἑκάστου μηνὸς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν λεπτομερῆ προϋπολογισμὸν ὅλων τῶν δαπανῶν τοῦ μηνὸς διὰ τὰ περαιτέρω, ἵνα καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ ζητῆται ἡ ἀναγκαιοῦσα πίστωσις. Ὅτι καθόσον ἀφορᾷ τὴν προμήθειαν τοῦ τυπογραφικοῦ χάρτου, ἡ Ἐπιτροπὴ φρονεῖ ἀπαραίτητον νὰ ἐνεργῆται διὰ μειοδοτικῆς δημοπρασίας, ἐκτελουμένης ὑπὸ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Ἀττικῆς, ὅστις θέλει παραλαμβάνει τὸν χάρτην ἀπὸ τὸν μειοδότην καὶ τὸν παραδίδει εἰς τὸν ἐργοστασιάρχην τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου ἐπὶ ἀποδείξεσι παραλαβῆς αἵτινες θέλουν ἀποτελεῖ μέρος τῶν δικαιολογητικῶν ἐγγράφων τοῦ μηνιαίου ἀπολογισμοῦ. Ὅτι μεταξὺ τῶν δικαιολογητικῶν ἐγγράφων πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν διανεμομένων φύλλων τῆς ἐφημερίδος ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ὁ ἀπαιτούμενος ἔλεγχος τῆς εἰσαγωγῆς καὶ καταναλώσεως τοῦ χάρτου. Ὅτι ἀπέναντι τοῦ παρουσιασθησομένου προϋπολογισμοῦ τοῦ τρ. μηνὸς Μαρτίου, ἡ Ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ δοθῇ ἐπὶ τοῦ παρόντος πίστωσις δραχμῶν 3,000. Ἑπομένως προτείνει τὴν παραδοχὴν τῶν ἀνωτέρων παρατηρήσεων εἰς τὴν ἐπικύρωσιν τῆς Συνελεύσεως. Ἡ Ἐπιτροπή.

Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ, ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ ΒΙΛΑΕΤΗΣ.

Β. ΘΕΑΓΕΝΗΣ, Κ. Α. ΚΥΡΙΑΚΟΣ.

Σ. Κ. ΖΩΤΟΣ, Ι. Α. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ.

Γ. Α. ΠΕΡΠΙΤΗΣ, ΕΥΣΤΡ. ΠΑΡΙΣΣΗΣ.

Ὁ Κύριος Πετρινὸς καταλαμβάνει νῦν τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Λύσανδρος Βιλαέτης.

§63ΚΑΛΟΣ. Ἔχω μίαν πρότασιν. Ἐπειδὴ ἐγένετο συζήτησις ἀρκετὰ, νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ σταματήσωμεν ἕως ἐδῶ. Ἀναγινώσκει μίαν αὑτοῦ πρότασιν περὶ τοῦ νὰ ἀποφασισθῇ, ὅτι μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ Χ. Ζιμβρακάκη, καὶ τὰς μετ’ αὐτὴν γενομένας συζητήσεις, νὰ μεταβῇ ἡ Συνέλευσις εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Καλοῦ, φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ, ἄρα ἡ συζήτησις θὰ ἐξακολουθήσῃ, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Συνέλευσις εἴπῃ ὅτι θεωρεῖ περαιωμένην τὴν συζήτησιν.

§65ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ὁ Κύριος Λύσανδρος δὲν εἶναι ἐδῶ, ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Ζιμπρακάκης.

§67ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἔφερα....

§68ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Μὰ Κύριε Πρόεδρε, ἡ Συνέλευσις λέγει ὅτι ἐφωτίσθη, πρέπει νὰ ἐρωτήσητε.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ τὸ Σῶμα ἤδη τὸ θεωρῶ, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ἐλλειπὲς, λάβετε ὀλίγην ὑπομονὴν νὰ καλέσω τοὺς Κυρίους Πληρεξουσίους νὰ εἰσέλθουν μέσα. Οἱ κλητῆρες δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ νὰ παρακαλέσουν τοὺς Κυρίους Πληρεξουσίους νὰ εἰσέλθουν μέσα, διότι θὰ γείνῃ ψηφοφορία. Θέλετε ἡ ἐρώτησις νὰ γείνῃ δι’ ἀναστάσεως;

§70ΠΟΛΛΟΙ. Ἐννοεῖται.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ περαιτέρω συζήτησις, νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται ὀλίγοι). Δὲν παρεδέχθη· ἐξακολουθεῖ ἡ συζήτησις· ὁ Κύριος Ζιμπρακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§72ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, δὲν ἀποβλέπει ἄλλο ἀντικείμενον, εἰμὴ νὰ θέσωμεν ἕνα φραγμὸν εἰς τὴν αὐθαίρετον θέλησιν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἢ μᾶλλον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐξηγοῦμαι, Κύριοι. Λέγω λοιπὸν ὅτι ἐὰν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν ὑπῆρχον τὰ πράγματα τακτοποιημένα, ὅπως εἰσὶ τακτοποιημένα εἰς τοὺς στρατοὺς τῶν λοιπῶν Ἐθνῶν, τότε βεβαίως δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ θέσωμεν αὐτὸν τὸν φραγμόν· δυστυχῶς ὅμως εἰς τὸν στρατὸν τὸν ἰδικόν μας δὲν συμβαίνει ὅ,τι συμβαίνει εἰς τοὺς λοιποὺς στρατοὺς τοῦ κόσμου· εἰς τὸν στρατόν μας ἔχομεν ὑπεραρίθμους βαθμολόγους, τοὺς ὁποίους ἔφεραν αἱ περιστάσεις αἱ διάφοροι αἱ συμβᾶσαι εἰς τὴν πατρίδα μας, καὶ περὶ τούτου ἐξηγήθην καὶ ἄλλοτε. Λέγω λοιπὸν, ὅτι, ἐὰν ἔχωμεν τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ, ἐὰν ἐγνωρίζομεν πόσοι βαθμολόγοι ἀναγκαιοῦν εἰς τὰς διαφόρους στρατιωτικὰς θέσεις, τότε βεβαίως τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἐδυνάμεθα νὰ τὸν περιορίσωμεν· διότι δὲν ἠδύνατο εἰς μὴ νομοθετημένην θέσιν νὰ προβιβάσῃ οὐδένα τῶν ἀξιωματικῶν, διότι ὁ προβιβασμὸς προϋποθέτει τὴν ὕπαρξιν θέσεων. Ἐπειδὴ λοιπὸν δὲν εἶναι ὡρισμένοι οἱ βαθμολόγοι εἰς τὸν στρατόν μας ἢ μᾶλλον εἶναι ὡρισμένοι εἰς τὰ καταστατικὰ, ἀλλ’ ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων πολλοὶ βαθμολόγοι εὑρίσκονται μακρὰν τοῦ στρατοῦ, σήμερον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εὐνοεῖ πρόσωπά τινα, τὰ ἐκβάλλει ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν των, καὶ εἰς τὴν θέσιν αὐτῶν προβιβάζει ἄλλους, μὴ τηρουμένων τῶν κειμένων Νόμων τοῦ Κράτους, διότι ἐν τῷ καταστατικῷ Νόμῳ τῶν ἀξιωματικῶν, ὁρίζεται ὅτι, ἐὰν ἀξιωματικός τις διὰ παραπτώματα πειθαρχικὰ ἤθελε τιμωρηθῆ δι’ ἀπολύσεως ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, τότε ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς τιθέμενος εἰς ἀργίαν, ἐὰν ἐν τῷ διαστήματι τοῦ ἔτους, εἴτε ὁ ἴδιος αὐτὸς ἀξιωματικὸς, εἴτε ἡ Κυβέρνησις τὸν καλέσῃ εἰς ὑπηρεσίαν ἐπανέρχεται. Τοὐναντίον δὲ, ἐὰν ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς δὲν ἐπανέλθῃ ἐντὸς τοῦ ἔτους τί ἀπαιτεῖ ὁ Νόμος; ἀπαιτεῖ ὁ Στρατιωτικὸς Διοικητὴς, ἢ ὁ Φρούραρχος, ἢ ὁ Στρατιωτικὸς Ἀρχηγὸς τῆς θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς, ὁ τεθεὶς δι’ ἀπολύσεως εἰς ἀργίαν, εὑρίσκεται, διότι ἡ Κυβέρνησις καθὼς ἠξεύρετε, ἔκαμε Νόμον, δι’ οὗ ἔλαβεν εἰς ἑαυτὴν τὸ δικαίωμα, νὰ ὁρίζῃ τόπον διαμονῆς τοῦ ἐν ἀργίᾳ ἀξιωματικοῦ, δι’ αὐτὸ τοῦτο, ὁ Νόμος ἀπήτησεν εἰς τὸ τέλος ἑκάστου μηνὸς, καθὼς αἱ Στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ ὑποβάλλουσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τὰ περιοδικὰ ἔγγραφά των (εἶναι μία λέξις τεχνητὴ αὐτὴ, τὴν ὁποίαν ἴσως πολλοὶ ἐξ ὑμῶν δὲν ἐννοεῖτε· καὶ εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω), ὅπως αὐτὰ τὰ περιοδικὰ ἔγγραφα ὑποβάλλονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, οὕτως ὁ Νόμος ἀπαιτεῖ κατὰ μῆνα ὁ Στρατιωτικὸς Ἀρχηγὸς τῆς θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν διαμένει ὁ ἐν ἀργίᾳ ἀξιωματικὸς, νὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν, ἡ ὁποία δὲν πρέπει ν’ ἀπομακρύνηται ἀπὸ τὴν ἀρχικὴν κατηγορίαν, ἥτις ἐγένετο τῷ ἀξιωματικῷ. Τί ἀπαιτεῖ ὁ νόμος; Ἀπαιτεῖ ὁ σωματάρχης νὰ κάμῃ ἔκθεσιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς, ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ κάμῃ ἔκθεσιν εἰς τὸν Βασιλέα, καὶ τῇ ἐγκρίσει τοῦ βασιλέως ὁ ἀξιωματικὸς τίθεται εἰς ἀργίαν. Οἱ φρούραρχοι, ἢ ὁ Στρατιωτικὸς Διοικητὴς, ὀφείλουν νὰ εἴπουν ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς δύναται ὁ διαμένων ἐνταῦθα, ὁ τεθεὶς εἰς ἀργίαν ἕνεκα παρεκτροπῆς, ἕνεκα ἀτοπήματός τινος (ἀτόπημα λέγω ἐκείνας τὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας ὁ νόμος προβλέπει) ἐξακολουθεῖ ὑποπίπτων εἰς τὸ αὐτὸ ἀτόπημα. Εἶναι λοιπὸν ὑποχρεωμένος, καὶ ἐπιβάλλεται εἰς τὸν Στρατιωτικὸν ἀρχηγὸν τῆς θέσεως ἐκείνης, ὅπου οἱ ἀξιωματικοὶ διαμένουν, ἡ ὑποχρέωσις τοῦ νὰ καταγγείλῃ κατὰ μῆνα τὸν ἀξιωματικὸν αὐτὸν, ἐὰν τὸ ἠθικὸν μέρος διὰ τὸ ὁποῖον ἐτέθη εἰς ἀργίαν, ἐπανωρθώθη, ἢ ἐὰν ἐξακολουθῇ νὰ πράττῃ, ὅ,τι ἔπραξε, καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἐτιμωρήθη. Αὐτὸ ἀπαιτεῖ ὁ νόμος. Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν τῶν ἐκθέσεων αὐτῶν, εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους, ὁ Ὑπουργὸς συγκροτῶν, πειθαρχικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον λαμβάνον ὑπ’ ὄψιν ὅλας αὐτὰς τὰς ἐκθέσεις καὶ τὴν ἀρχικὴν κατηγορίαν, γνωμοδοτεῖ, ἐὰν ὁ ἀξιωματικὸς δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς ὑπηρεσίαν ἢ μὴ, καὶ ἐὰν δὲν δύναται, τιμωρεῖται εἰσέτι ἐπὶ δύω ἔτη μένων εἰς ἀργίαν, καὶ τότε ἡ θέσις του πληροῦται· ἐὰν δὲν παρέλθῃ τὸ πρῶτον ἔτος, δὲν πληροῦται. Αὐτὸ λοιπὸν ἀπαιτεῖ ὁ νόμος διὰ τοὺς εἰς ἀργίαν τιθεμένους ἀξιωματικούς. Σήμερον ὑπάρχουν περιστάσεις ὡς ἐκ τῶν ὁποίων πολλοὶ τῶν ἀξιωματικῶν εὑρίσκονται μακρὰν τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ Τώρα τὸ ζήτημα εἶναι, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δύναται νὰ θέσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικοὺς, διὰ νὰ μὴ μισθοδοτοῦνται χωρὶς νὰ ὑπηρετοῦν, εἰς ἀργίαν. Βεβαίως ὁ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμος δὲν δίδει τοιοῦτον δικαίωμα. Οἱανδήποτε ἐπιτροπὴν καὶ ἂν σχηματίσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν θὰ δυνηθῇ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ τῷ δώσῃ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ὁ νόμος δὲν δίδει· εἶναι ἔργον λοιπὸν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Ἡ Ἐθνοσυνέλευσις λοιπὸν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία πρέπει ν’ ἀποφασίσῃ, τί πρέπει νὰ γίνουν οἱ ἐκτὸς ὑπηρεσίας σήμερον· καὶ κατὰ συνέπειαν, ὅταν ἡ Συνέλευσις ἀποφασίσῃ περὶ τῆς τύχης αὐτῶν, τότε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι ἔχει ἀνάγκην διὰ τὴν ὑπηρεσίαν βαθμοφόρων, διότι δὲν ἔχει, καὶ ἐκ τῶν ὑπαρχόντων εἰς τὸν στρατὸν ὑποδεεστέρων βαθμοφόρων πρέπει νὰ πληρώσῃ τὰς θέσεις, καὶ τότε ἐννοῶ τὴν ἀνάγκην. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τὸ πρῶτον δὲν κανονισθῇ, ἐφ’ ὅσον δὲν κανονισθῇ ἡ τύχη αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν, εἰς ποίαν κατηγορίαν πρέπει νὰ ὑπαχθῶσι, πιστεύω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν δύναται νὰ κάμῃ προβιβασμοὺς, διότι θὰ ἦναι ἄδικοι, παράνομοι. Ὡς ἐκ τούτου λοιπὸν εἶπον, ὅτι θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ τεθῇ εἷς φραγμὸς εἰς τὴν θέλησιν· ἴσως ὁ νῦν Ὑπουργὸς δὲν ἔχει αὐτὴν τὴν κακὴν θέλησιν, ἀλλὰ πιθανὸν νὰ ἔλθῃ εἷς ἄλλος αὔριον, ὁ ὁποῖος νὰ τὴν ἔχῃ. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν δὲν πρέπει νὰ τὸν ἀφήσωμεν νὰ πράττῃ ὅ,τι θέλει, νὰ βλάψῃ τὸν ἕνα, νὰ προβιβάζῃ τὸν ἄλλον. Τί θὰ τοὺς κάμωμεν ὅλους αὐτοὺς τοὺς βαθμολόγους; (θόρυβος) Δὲν λέγω, ὅτι τὰ πραχθέντα παρὰ τοῦ Ὄθωνος ἦσαν νόμιμα, ἀπ’ ἐναντίας τὸ Ἔθνος δι’ αὐτὸ τὸν καθῄρεσε· τὸ Ἔθνος δι’ αὐτὸ ἔκαμε τὴν ἐπανάστασιν, διὰ νὰ φέρῃ τὴν νομιμότητα εἰς τὸ Κράτος, ἡ ὁποία ἐπὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ δυστυχῶς δὲν ὑπῆρχε. Λέγω λοιπὸν, ὅτι προτοῦ ἡ Συνέλευσις ῥυθμίσῃ καὶ κανονίσῃ τὰ ζητήματα αὐτὰ, διότι δὲν πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀτόμου, πρόκειται περὶ πολλῶν ἀτόμων καὶ ἀτόμων, τὰ ὁποῖα ὑπηρετοῦν πολλὰ ἔτη. Ἐὰν λοιπὸν ὑπάρχουν ἰσχυροὶ λόγοι νὰ τιμωρήσωμεν αὐτὰ τὰ πρόσωπα, πρέπει νὰ τὰ τιμωρήσωμεν καὶ τότε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δικαιοῦται νὰ προτείνῃ εἰς τὰς θέσεις αὐτῶν νὰ προβιβάσῃ ἑτέρους, καθόσον ἡ ὑπηρεσία πρέπει νὰ ἔχῃ τοὺς βαθμοφόρους, διότι εἶπον καὶ ἄλλοτε ἄνευ τῆς δεούσης ἱεραρχίας, πειθαρχία δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸν στρατόν. Σκοπὸς λοιπὸν τῆς προτάσεώς μου ἦτον, ὡς εἶπον, νὰ θέσωμεν φραγμὸν εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν, εἰς τὴν ἀκολασίαν, διὰ νὰ μὴ ἀδικήσωμεν ἀνθρώπους, διὰ τὸ ἀδίκημα τῶν ὁποίων θὰ μετανοῶμεν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι αὔριον. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι, ἐφ’ ὅσον δὲν λυθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα, καὶ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον μόνη ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ λύσῃ, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπάναγκες νὰ θέσωμεν ἕνα φραγμὸν εἰς τοὺς προβιβασμοὺς τῶν Κυρίων ἀξιωματικῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα τὴν ὁποίαν ἔχω. Ὀφείλω δὲ νὰ εἴπω καί τινα ἐπὶ τῆς χθεσινῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου πληρεξουσίου Μεσσήνης ἔκαμα. Κύριοι, μὴ ἔχετε τὴν ἰδέαν κἀνεὶς ἐξ ὑμῶν, ὅτι φοβηθεὶς, ἢ μεταμεληθεὶς, ἀνεκάλεσα τὴν ὑπογραφήν μου, ὄχι! εἶπον καὶ ἐξακολουθῶ νὰ λέγω, ἂς μὴ νομίζουν, ὅτι προκαλοῦντες τὸ ἀκροατήριον, προκαλοῦντες πλῆθος στρατιωτῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν διὰ νὰ πλημμυρήσουν τὸ ἀκροατήριον ἠμποροῦν νὰ μὲ πτοήσουν νὰ εἴπω τὴν ἀλήθειαν. Τὴν ἀλήθειαν πάντοτε θὰ τὴν εἴπω χωρὶς νὰ φοβηθῶ κανένα. Λέγω, ὅτι ἂν ἡ πατρίς μας ᾖναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ στρατὸν, ὁ στρατὸς αὐτὸς πρέπει νὰ ᾖναι πράγματι στρατός. Λέγω, ὅτι ἡ ἐνέργειά του πρέπει νὰ τείνῃ πρὸς ὠφέλειαν τῆς πατρίδος καὶ οὐχὶ νὰ ᾖναι ἡ μάστιξ τῆς Πατρίδος. Αὐτὰ εἶπον (εὖγε εὖγε). Εἶπα, ἂν ἔχωμεν ἀνάγκην νὰ περιορίσωμεν ἕνεκα οἰκονομικῶν περιστάσεων, νὰ περιορίσωμεν τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ. Δὲν ἐννοῶ διὰ τῆς περιορίσεως τοῦ στρατοῦ νὰ θέσω τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικοὺς ἐκτὸς ἐνεργείας· ὄχι, ἀπ’ ἐναντίας εἶμαι ἐξ ἐκείνων τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι, ὡς καὶ ἄλλοτε σᾶς εἶπον, ἀνετράφην εἰς τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ, διῆλθον ὅλας τὰς βαθμίδας· δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι, καθήμενοι εἰς τὸ σκαμνὶ ἔλαβον τοὺς βαθμούς. Ἔκαμα ὡς ἀνθυπολοχαγὸς 10 ἔτη, ὡς ὑπολοχαγὸς 6 καὶ ὡς λοχαγὸς 13. Ἐννοεῖται λοιπὸν, ὅτι τοὺς βαθμοὺς δὲν τοὺς ἐπῆρα τόσον εὐκόλως· ἔχω 30 ἔτη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ὅμως μόλις πρὸ 2 ἐτῶν ἐγενόμην ταγματάρχης. Λέγω, ὅτι ὁ στρατὸς εἶναι ἀνάγκη νὰ τακτοποιηθῇ, νὰ μὴ ὑπάρχουν ὑπεράριθμοι βαθμολόγοι εἰς τὰς τάξεις, τοὺς ὁποίους ἡ περίστασις τῆς Ἐπαναστάσεως ἔκαμε. Διότι ἠξεύρετε, Κύριοι, τί συμβαίνει; Ἔξαφνα εἰς ἕνα λόχον, ὅπου ἀπαιτεῖται εἷς ἐπιλοχίας, βλέπετε 20· κανεὶς ἐξ αὐτῶν δὲν ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του, διότι εὑρίσκονται πάντοτε εἰς ἔριδας μεταξύ των. Εἶπον λοιπὸν νὰ μείνῃ εἰς τὸν λόχον ὁ εἷς ἐπιλοχίας, οἱ 2 λοχίαι, καὶ οἱ 8 δεκανεῖς· οἱ περιττοὶ νὰ τεθοῦν εἰς τὴν σπουδαίαν ὑπηρεσίαν διὰ τὴν Πατρίδα, εἰς τὴν γύμνασιν τῆς Ἐθνοφυλακῆς. Ἀλλὰ μὲ παρεξήγησάν τινες· γνωρίζω τὰ διαβούλια τὰ ὁποῖα ἐγένοντο εἰς τοὺς στρατῶνας σκοπὸν ἔχοντα νὰ μὲ διαβάλουν καὶ νὰ διασύρουν τὸ ὄνομά μου εἰς τὸν στρατὸν, ἀλλ’ ἔζησα πολλὰ ἔτη εἰς τὸν στρατὸν, καὶ ὁ γνωρίζων με δὲν ἔχει οὐδόλως νὰ σκεφθῇ, διὰ νὰ γνωρίσῃ τὴν κακοβουλίαν αὐτῶν τῶν ἀτόμων. Λέγω λοιπὸν, ὅτι, ἐὰν ἡ Πατρὶς ἔχῃ ἀνάγκην νὰ ἐλαττώσῃ τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ, πρέπει νὰ τὴν ἐλαττώσῃ χωρὶς νὰ φοβηθῇ εἰς τίποτε. Ἔχομεν 7,000 στρατιώτας· αἱ σημεριναὶ οἰκονομικαὶ περιστάσεις δὲν μᾶς ἐπιτρέπουσι νὰ ἔχωμεν 7,000 ἀλλὰ 3,000· τότε λέγομεν, ὅτι δίδονται εἰς τὸ ⅓ ἢ εἰς τὸ ¼ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ ἀπεριόριστοι ἄδειαι, καὶ οἱ στρατιῶται οἱ ἐπιθυμοῦντες νὰ ἀπέλθουν εἰς τὰς ἑστίας των, ἀπέρχονται. Αὐτὴ ἦτον ἡ ἰδέα μου· δὲν ἐννοῶ νὰ παραλύσωμεν καὶ διαλύσωμεν τὸν στρατόν.

§73ΠΟΛΛΟΙ. Ὅλοι αὐτὸ ἐνοήσαμεν.

§74ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἡ ἰδέα μου λοιπὸν ἦτο νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ, ἐὰν ἀνάγκαι οἰκονομικαὶ τὸ ἀπαιτῶσιν. Εἶμαι εἷς ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ 32, ὅτε ὁ Καποδίστριας ἐσκοτώθη, ὑπηρέτουν ὡς ἀνθυπολοχαγὸς τοῦ Πυροβολικοῦ, καὶ μάλιστα εἶμαι ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τοσούτους μῆνας ἐστερήθησαν τοῦ μισθοῦ των καὶ ἐτρεφόμην μόνον μὲ ὀλίγα φασόλια καὶ μὲ μίαν κουραμάναν. Διὰ τοῦτο δὲν ἐννοῶ, Κύριοι, νὰ διαλύσωμεν τὸν στρατὸν, ὥς τινες κακόβουλοι ἠθέλησαν νὰ διασπείρουν εἰς τὸν στρατὸν, λέγοντες ὅτι θὰ σᾶς διαλύσουν, θὰ σᾶς δώσωσιν ἀδείας διὰ νὰ εὕρουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ σᾶς διαλύσουν. Ὄχι, Κύριοι· εἶπα, ὅτι ἂν ᾖναι ἀνάγκη νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ, πρέπει νὰ δώσωμεν ἄδειαν εἰς τὸ ⅓ ἢ εἰς τὸ ¼ τοῦ στρατοῦ. Ποῖαι εἶναι αἱ ἀνάγκαι τοῦ Κράτους; Πιθανὸν νὰ ἔχωμεν ληστείαν· πιθανὸν νὰ ἔχωμεν ἀνάγκην εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων· καὶ δι’ αὐτὸ δὲν θεωρῶ βεβαίως φρόνιμον νὰ ἀφήσωμεν τὸ κράτος ἄνευ τακτικῆς δυνάμεως· διότι βέβαια ὁ Ἐθνοφύλαξ εἶναι καλὸς νὰ φυλάξῃ τὴν τάξιν καὶ τὴν ἡσυχίαν τῆς πόλεως, οὐχὶ ὅμως διὰ νὰ ὑπάγῃ νὰ καταδιώξῃ λῃστάς· καὶ ἂν καλέσωμεν τὸν Ἐθνοφύλακα εἰς ἐνεργητικὴν ὑπηρεσίαν, θὰ κοστίσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν διπλάσιον παρ’ ὅσον ὁ στρατιώτης. Εἶπα λοιπὸν νὰ ἔχωμεν στρατὸν, ὅσον αἱ σημεριναὶ περιστάσεις ἀπαιτοῦσιν. Αὐτὰ εἶχα σκοπὸν νὰ ἐξηγήσω ἀπὸ τοῦ βήματος. Εἶπον λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι οἱ περιπλέον βαθμολόγοι, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, καὶ ὡς ἐκ τῆς ὑπάρξεως τῶν ὁποίων ὑπάρχουν ἀνωμαλίαι εἰς τὸν στρατὸν, εἶπον, ὅτι αὐτοὶ πρέπει νὰ ἐκλείψωσι καὶ νὰ ταχθῶσιν εἰς τὴν Ἐθνοφυλακὴν, διότι ἔχουν νὰ ἐκπληρώσουν σπουδαῖον καὶ ἱερὸν καθῆκον πρὸς τὴν Πατρίδα. Εἶπον, ὅτι οἱ λόχοι καὶ τὰ τάγματα πρέπει νὰ ἔχουν τοὺς κανονισμένους βαθμολόγους· διότι ἔχοντα αὐτὰ τὰ σώματα τοὺς κανονισμένους βαθμολόγους, δύνανται νὰ κανονίσουν τὴν ὑπηρεσίαν, ὥστε νὰ ἀποβαίνῃ ὠφέλιμος τῇ Πατρίδι. Αὐταὶ ἦσαν, Κύριοι, αἱ ἰδέαι μου, καὶ ἀπ’ αὐτὰς ὁρμώμενος καθὼς καὶ τοῦ Κ. Κουμουνδούρου, ἔκαμα αὐτὰς τὰς προτάσεις. Ἠναγκάσθην δὲ, ἐπειδὴ ἔμαθα ὅτι ἔγειναν τοιαῦται παρεξηγήσεις, νὰ ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου, νὰ ἀναιρέσω τὴν ὑπογραφήν μου, οὐχ ἧττον ὅμως ἐχρεώστουν νὰ δώσω μίαν τοιαύτην πάνδημον διαβεβαίωσιν, ὅτι οὐδόλως ἐπροτιθέμην νὰ ἐπιτεθῶ κατὰ τοῦ στρατοῦ. Ὁ δὲ στρατὸς, τὸν ὁποῖον ζητῶ σήμερον νὰ θέσω εἰς τὴν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργοῦ, εἶναι ἡ ἀνώμαλος κατάστασις τοῦ στρατοῦ, εἰς ἣν εὑρίσκεται· οὐδόλως ἔχω νὰ παραπονεθῶ κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ, τὸν ὁποῖον ἄλλως ἔχω φίλον. Ὁ ἄνθρωπος, ὅστις ἦλθε καὶ μὲ ἐπῆρεν ἀπὸ τὸν Πειραιᾶ ἦτον ὁ Κ. Σμολένσκης μὲ τὴν ἅμαξαν, καὶ ἡ σύζυγός του· ὥστε δὲν ἔχω αἰτίας νὰ παραπονεθῶ κατ’ αὐτοῦ· ἀλλ’ ἡ αἰτία, ἥτις μὲ παρεκίνησε νὰ ἀναβῶ εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ κάμω τὴν πρότασιν αὐτὴν, ἦτο τὸ ἀληθὲς συμφέρον τῆς Πατρίδος μου.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον.

§76ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν, ἀρκετά.

§77ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐν ὅσῳ, Κύριοι...

§78ΠΟΛΛΟΙ. Ἐρωτήσατε, Κ. Πρόεδρε, τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ἐφωτίσθη.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἐγείρονται φωναί...

§80ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἀπὸ τοῦδε διαμαρτύρομαι, Κ. Πρόεδρε, ἂν θελήσητε νὰ προκαλέσητε ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ἂν ἐφωτίσθη, ζητῶ τὸν λόγον νὰ ἀποδείξω, ὅτι δὲν εἴμεθα κακόβουλοι, ἐξηγήσαντες ὅτι ἐπεζητεῖτο ἡ διάλυσις τοῦ στρατοῦ.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, Κύριοι, διὰ νὰ ἐρωτήσω....

§82ΠΟΛΛΟΙ. (ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος). Δὲν ἐφωτίσθημεν.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος δὲν ἠμπορεῖ παρὰ πάντοτε νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Συνέλευσιν· λοιπὸν θέλετε δι’ ἀναστάσεως;

§84ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§85ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου ἔχομεν ἀπὸ προχθὲς ἀκόμη τὸν λόγον.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Συνέλευσις ἂν ἐφωτίσθη.

§87ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Πρὸ ὀλίγου ἡ Συνέλευσις, ἐρωτηθεῖσα ἂν ἐφωτίσθη εἶπεν ὄχι· ἀπὸ μόνης μιᾶς ἀγορεύσεως δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐφωτίσθη.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, καὶ παύει ἡ περαιτέρω συζήτησις, νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη.

§89ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι οἱ ὀνομασθέντες παρὰ τοῦ Κυρίου Ζυμπρακάκη ὡς κακοβούλως διαδόσαντες, ὅτι ἐπροτάθη ἡ πραγματικὴ. (Διακοπὴ ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος, θόρυβος), οἱ τοιοῦτοι μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶμαι καὶ ἐγὼ, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀποκρούσω...

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἂν πρέπῃ νὰ λάβητε τὸν λόγον.

§91ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν ζητῶ τὸν λόγον, ἀλλὰ διαμαρτύρομαι.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀγαπᾶτε νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἂν θέλῃ νὰ ὁμιλήσητε;

§93ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν διεδώκαμεν κακοβούλως, ἀλλ’ ἐκάμομεν νὰ ἐννοηθῇ τὸ πρᾶγμα.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περαιωθείσης τῆς συζητήσεως, ἔρχεται, Κύριοι, ἡ ψηφοφορία τῶν ζητημάτων. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ προσέξετε, διὰ νὰ δώσητε τὴν ψῆφόν σας. Ἂν θέλητε, εἶναι τέσσαρες οἱ ἐπενεγκόντες τροπολογίας, νὰ συνέλθουν νὰ τὰς συγχωνεύσουν.

§95ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρουσιάζονται δύο προτάσεις, μία τοῦ Κυρίου Βενετζάνου, καὶ ἄλλη τοῦ Πύρλα· φρονῶ, ὅτι αὐταὶ πρέπει μόνον νὰ ἀναγνωσθῶσι χωρὶς νὰ ἀναπτυχθῶσι.

§97ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Ἡ συζήτησις ἔκλεισε, καὶ προτάσεις νέαι δὲν ἠμποροῦν νὰ παρουσιασθοῦν.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, οἱ Κύριοι, οἱ ἔχοντες προτάσεις, Ζυμπρακάκης, Μαυρομαρᾶς, Μαυρομιχάλης, καὶ Ζέρβας, παρακαλοῦνται νὰ συνέλθουν εἰς τὸ δωμάτιον διὰ νὰ συγχωνεύσουν τὰς προτάσεις των. (Συνέρχονται καὶ τὰς συγχωνεύουν)

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλοι οἱ ἔχοντες προτάσεις, συνεχώνευσαν αὐτὰς, οὕτω. «Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις ψηφίζει· ἄρθρον μοναδικόν. «Ἀπαγορεύεται εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ ἀπονέμῃ βαθμοὺς, καὶ νὰ ἀναγορεύῃ βαθμολόγους τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης ἄνευ τῆς συναινέσεως τῆς Συνελεύσεως». Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα πρότασις ἡ τοῦ Μαυρομιχάλη, νὰ ἀναγνωσθῇ· «οὐδεὶς βαθμὸς ἀπονέμεται ἐν τῷ Στρατῷ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης, ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Συνελεύσεως.» Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα τοῦ Κυρίου Μπούμπουλη, «ὅτι οὐδεὶς προβιβασμὸς γίνεται παρὰ τοὺς κειμένους περὶ βαθμολογίας νόμους».

§100ΣΜΟΛΕΝΤΣ (ὑπουρ. τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριοι, δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁ ἔντιμος Πληρεξούσιος τοῦ Σωματείου τῶν Κρητῶν δὲν ἐκινήθη ἐκ προσωπικῶν αἰτιῶν, ἀλλ’ ἐκ τῶν συμφερόντων τῆς ὑπηρεσίας, μολαταῦτα θέλω ἀποδείξει δι’ ἀριθμῶν, ὅτι εἰς τὴν πρότασίν του ἠπατήθη. Ὁ Κύριος Πληρεξούσιος εἶπεν, ὅτι ἀπομακρυνομένων ἐκ τῶν τάξεων ἀξιωματικῶν (θόρυβος).

§101ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. (ἀριστερόθεν). Ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ἐπὶ τοῦ θέματος.

§102ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Πολὺ καλὰ, θέλω ἀποδείξει, ὅτι τὸ θέμα δὲν ἐτέθη καλῶς, διότι ἐκ τῶν τάξεων οἱ ἀξιωματικοὶ φέρονται εἰς τὴν δύναμιν τῶν σχετικῶν Σωμάτων, κατὰ τὴν ἐνέργειάν των· οἱ γενόμενοι προβιβασμοὶ ἐλήφθησαν κατὰ τὴν κατάστασιν τῆς δυνάμεως τοῦ Στρατοῦ· κατὰ τὰς καταστάσεις ταύτας, ὑπάρχουν κεναὶ ἀκόμη θέσεις εἰς τὸ πεζικόν.

§103ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐπὶ τοῦ θέματος.

§104ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος ὁμιλῶ· ὡς πρὸς τὸ θέμα Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις ἐκπορεύεται ἐκ τῆς Συνελεύσεως, ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ῥυθμίσῃ τὴν πορείαν της, εἰμὴ κατὰ τὴν θέλησιν τοῦ Σώματος τούτου, διερμηνεύουσα τὴν ἐντολὴν ὑμῶν. Ἠδυνάμην νὰ παραδεχθῶ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Πληρεξουσίου τοῦ Σωματείου Κρητῶν, ἂν αὐτὴ ἀνεφέρετο εἰς τοὺς γενομένους ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου προβιβασμούς· ἀλλ’ ἤδη πρόκειται περὶ τῶν προβιβασμῶν, οἱ ὁποῖοι ἔγειναν ὑπ’ ἐμοῦ, καὶ ἐπειδὴ αὐτοὶ ἐγένοντο πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας, καὶ ἐντὸς τῶν καταστάσεων τοῦ Στρατοῦ, χωρὶς νὰ τεθῶσι δαπάναι εἰς τὸν προϋπολογισμόν, θεωρῶ αὐτὸ τὸ θέμα ὡς μίαν ἐπιτίμησιν, ὡς μίαν ἐπίκρισιν ἡ ὁποία δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν περαιτέρω ἐν τοῖς πράγμασι διαμονήν μου (θόρυβος)· διὰ ν’ ἀποδείξω ὅτι τὸ θέμα ἐτέθη καλῶς ἔπρεπε νὰ κάμω ἀνάπτυξιν. (θόρυβος).

§105ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ θεωρήσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο ὡς ὑπουργικόν, ἡ πρότασις αὕτη ἀναφέρεται εἰς τὸ μέλλον.

§106ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Λαμβάνει ὅμως τὴν πηγήν του ἀπὸ τὸ παρελθόν.

§107ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Περιορίζει τὴν ἐνέργειαν τοῦ ὑπουργοῦ.

§108ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ εἰμὴ ὅτι ἡ Συνέλευσις σκοπὸν ἔχει νὰ θέσῃ τοῦτο ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Κάθε πρᾶγμα, πρέπει νὰ τὸ λέγῃ τις καθαρὰ (θόρυβος)· ἀλλὰ καὶ τοῦτο δὲν τὸ θεωρῶ ἀναγκαῖον, ἀπέναντι τῶν γενομένων, τὰ ὁποῖα ἔφερα εἰς γνῶσιν ὑμῶν· μετὰ τὴν ἐνίσχυσιν, τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις εὐηρεστήθη νὰ παραχωρήσῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς παραιτήσεώς μου, ἐνόμιζον ὅτι ἠδυνάμην νὰ προβῶ ἄνευ προσκόμματος εἰς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἀνέφερον τότε εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ἐνόμισα ὅτι ἤθελον εὑρίσκει τὴν αὐτὴν ἐνθαῤῥυντικὴν προστασίαν, ἐκ μέρους τῶν ὑπουργῶν, αἱ προτάσεις μου ὅμως ἐκεῖναι δὲν ἔγειναν δεκταί· καὶ πάλιν ἐπρότεινα εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον τὴν παραίτησίν μου (θόρυβος)· ἑπομένως ἂν ἡ Συνέλευσις εὐαρεστηθῇ, παρακαλῶ νὰ δεχθῇ τὴν παραίτησίν μου.

§109ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ πρότασίς μου, Κύριοι, ἔχει οὕτως, ὅτι οὐδεὶς βαθμὸς ἀπονέμεται ἐν τῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως καὶ τῆς θελήσεως τῆς Συνελεύσεως. Ἤθελον αὐτὴν τὴν πρότασιν, διότι ἐγνώριζον ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ εἶναι ἐκτὸς τῶν κειμένων νόμων, ἐκτὸς τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης· ἐννοεῖτε, ὅτι ὁ ὑπουργὸς ἔχει δικαίωμα δυνάμει αὐτοῦ τοῦ καταστατικοῦ νὰ ἐνεργῇ καὶ ἐκτελῇ, χωρὶς νὰ ἐξέλθῃ οὔτε γραμμὴν ἐκ τῶν καθηκόντων του καὶ διὰ τοῦτο βεβαίως δὲν ἠμποροῦμεν αὐτὸ δυνάμει τῶν κειμένων νόμων νὰ τοῦ τὸ ἀφαιρέσωμεν, τοῦ νὰ ἀπονείμῃ βαθμούς. Τοῦτο τὸ καταλαμβάνει ἕκαστος λογικῶς εἰς τὴν πρώτην περίστασιν· καθόσον ἀφορᾷ ὅμως τοὺς προβιβασμούς, οἵτινες δύνανται νὰ λάβωσι χώραν, σύμφωνα πρὸς τοὺς κανονισμοὺς καὶ τοὺς κειμένους νόμους, δὲν βλέπω τὸν λόγον· πᾶς ὑπουργὸς, ἐκπορευόμενος ἐκ τῆς θελήσεως τῆς Συνελεύσεως ... (θόρυβος ἀριστερὰ), μὴ ταράττεσθε, Κύριοι, ὑποστηρίζω τὴν πρότασίν μου, καὶ ἔθεσα οὕτω πως τὸ θέμα, διότι ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἐννοῶ, πῶς εἶναι δυνατὸν ἕνας ὑπουργὸς, ἐκπορευόμενος ἐκ τῆς Συνελεύσεως, νὰ μὴ δύναται ἀπολύτως νὰ ἐνεργήσῃ ἐντὸς τῶν κειμένων νόμων καὶ κανονισμῶν, πῶς δύναται ἡ Συνέλευσις νὰ ἔλθῃ νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὴν διοικητικὴν ἐνέργειαν τοῦ ὑπουργοῦ; ἂν δὲν ᾖναι τῆς ἐμπιστοσύνης της, τοῦ λέγει, ἡ θύρα εἶναι ἀνοικτὴ, δὲν σὲ θέλω, δὲν εἶσαι καλὸς ὑπουργός· ἐὰν εἷς ὑπουργὸς ἐκτὸς τῶν κειμένων νόμων ἐνεργήσῃ, προβιβάσῃ, πῶς δὲν ἔχομεν τὴν γενναιότητα νὰ τὸν φέρωμεν ἐδῶ καὶ νὰ τὸν καταδικάσωμεν; αὐτὸ εἶναι τὸ μέσον τῆς θεραπείας.

§110ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἡ ἀπονομὴ τῶν βαθμῶν, ἐρωτῶ ὑμᾶς, Κύριοι, ἂν ἦτο βασιλικὸν δικαίωμα· εἶναι πολλοὶ, καθὼς π. χ. ὁ Παλαμήδης, ὁ Καλλιφρονᾶς, οἵτινες ἔγιναν συνταγματάρχαι, καὶ ὁ αὐτὸς βασιλεὺς, ὁ ὁποῖος ἀπένειμε τὸν βαθμὸν, εἶχε δικαίωμα νὰ προβιβάζῃ τὸν ἀξιωματικὸν ἀπὸ ἕνα βαθμὸν εἰς ἀνώτερον.

§111ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μοὶ ἀρνεῖσαι ὅτι διὰ νὰ γείνῃ τις δεσπότης δὲν θέλει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Βασιλέως; ἂν δὲν σᾶς ἀρέσῃ, δύνασθε ἔπειτα νὰ τὸν καθαιρέσητε δὲν ἐννοῶ διατὶ νὰ μὴ ἀφαιρέσωμεν καὶ αὐτὰ τὰ βασιλικὰ δικαιώματα, καὶ νὰ μὴ τὰ λάβωμεν ἡμεῖς ἐδῶ. Ὅταν ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἕνα πρωτοδίκην τὸν κάμνη Ἐφέτην, εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν παύσῃ χωρὶς νὰ προσβάλῃ τὴν δικαιοσύνην;

§112ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸν παύει.

§113ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὡραία δικαιοσύνη, Κύριε Μαυρομιχάλη. Ὅταν λοιπὸν εἰς τὸν ὑπουργὸν διεγράψατε ἓν καταστατικὸν, δυνάμει τοῦ ὁποίου αὐτὸς δὲν δύναται χωρὶς νὰ βλάψῃ τὴν ὑπηρεσίαν· νὰ τὸ ὑπερπηδήσῃ, ἐγὼ δὲν κινοῦμαι ἀπὸ ἰδιαίτερα συμφέροντα, δὲν ἔχω τίποτε νὰ εἴπω, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ προσβάλλωμεν τοὺς κειμένους ὀργανικοὺς νόμους τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ ναυτικοῦ, καθόσον προσβάλλομεν οὕτω τὴν ἐμπιστοσύνην, τὴν ὁποίαν ἐνεπιστεύθημεν εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Κυβερνήσεως· ἠξεύρω, Κύριοι, ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς προτάσεως (θόρυβος ἀριστερὰ), ἐγὼ τοὐλάχιστον ποτὲ, ἂν ἤθελον δεχθῆ νὰ ᾖμαι ὑπουργὸς, δὲν ἠμποροῦσά ποτε νὰ ὑπηρετήσω οὕτω πως· ἄλλως τε, Κύριοι, λέγω νὰ μὴ διορίσητε ὑπουργοὺς, ἀλλὰ ν’ ἀφήσητε τοὺς τμηματάρχας νὰ φέρωσιν ἐδῶ μίαν λίστα καὶ ν’ ἀποφασίζωμεν.

§114ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Ὡς πρὸς ἐμὲ, Κύριοι, ἀδιάφορον, ἂν τὸ δικαίωμα τῶν προβιβασμῶν ἀφεθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἢ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἢ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει καὶ διὰ τοῦτο ἐζήτησα τὸν λόγον εἶναι, ὅτι ἡ ἐπερώτησις τοῦ Κυρίου Ζυμπρακάκη, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔκαμε προβιβασμοὺς παρὰ τοὺς κειμένους νόμους, ὅτι κατεπάτησεν ἀρχαιότητας....

§115ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐτελείωσεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§116ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ θέμα δὲν ὁμιλῶ· μοὶ εἶναι ἀδιάφορον, ἂν ἡ Συνέλευσις προβιβάζῃ ἢ τὸ Ὑπουργεῖον ἢ ἡ Κυβέρνησις, ἀρκεῖ οἱ προβιβασμοὶ νὰ στηρίζωνται εἰς τὸ δίκαιον καὶ τὸν νόμον.

§117Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, λαμβάνω τὸν λόγον...

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Βαλτινὸς ἔχει παρουσιάσει καὶ πρότασιν. «Ἡ Συνέλευσις μετὰ τὰ λεχθέντα μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν».

§119ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον καθαρὰ καὶ ζωηρὰ ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐκ τῆς συζητήσεως τῆς ὁποίας σιγὰ σιγὰ ἠλλάξαμεν τὴν ἀρχὴν, ἐφθάσαμεν εἰς ἐπιψήφισιν σχεδίου, ἂν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ διαχειρίζηται τὴν ἐξουσίαν, τὸ δικαίωμα δηλαδὴ ἐπὶ τῶν προβιβασμῶν, ὅπως εἶχε καθιερωθῆ δι’ ἀποφάσεως ἡμῶν, ἢ ἂν δὲν δύναται. Ἡ Συνέλευσις ἐν τῷ κυριαρχικῷ αὐτῆς δικαιώματι δύναται νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς ἑαυτὴν τοῦτο τὸ δικαίωμα, ὅσον κεκαλυμμένοι καὶ ἂν θελήσωμεν νὰ μείνωμεν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, φαίνεται, ὅτι εἶναι καθαρὸν ζήτημα ἐμπιστοσύνης.

§120ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. (δεξιόθεν) Μάλιστα (θόρυβος ἀριστερά).

§121ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μὴ ταράττεσθε, Κύριοι, μὲ συγχωρεῖτε, ἡ Συνέλευσις ἐνεπιστεύθη τὴν διοίκησιν τοῦ Κράτους εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν παροῦσαν, τὴν ὁποίαν διὰ τῆς ψήφου μας ὠνομάσαμεν, αὕτη ἐξακολουθεῖ τὰς τακτικὰς ἐργασίας ἐπὶ τῶν διαφόρων ἀντικειμένων, τὰ ὁποῖα διαδοχικῶς ἤρχοντο εἰς τὴν σκέψιν αὐτῆς. Πόθεν παρακαλῶ ὡρμήθημεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, εἰμὴ ἀπὸ τὴν μομφὴν, ἡ ὁποία ἐῤῥίφθη, ὅτι κακὴ ἐγένετο διαχείρισις τοῦ δικαιώματος τοῦ προβιβάζειν; Δὲν θέλω νὰ ἐπέμβω εἰς τὴν οὐσίαν, δὲν θέλω νὰ ὑποστηρίξω τὸν Ὑπουργὸν, ὅτι καλῶς εἰργάσθη, δὲν θέλω νὰ τὸν μεμφθῶ καὶ νὰ ἀποδείξω, ὅτι κακῶς εἰργάσθη, λέγω μόνον, ὅτι τίθεται εἰς ψήφισιν ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι καθαρὸν ζήτημα ἐμπιστοσύνης. (Θόρυβος). Εἶναι, Κύριοι, τόσον βέβαιον τοῦτο, ἀδιάφορον, ἂν ὁ Κύριος Σμόλεντς ᾖναι Ὑπουργὸς ἢ δὲν ᾖναι, εἶναι τόσον καθαρὸν τοῦτο, ὥστε βλέπετε αὐτὸν τὸν Ὑπουργὸν ἐρχόμενον νὰ σᾶς εἴπῃ, «Κύριοι ἐν τῷ δικαιώματί μου ὡς Ὑπουργὸς νομίζω, ὅτι, τιθεμένου τοῦ ζητήματος τούτου εἰς ἐπιψήφισιν, τὸ ἀποτέλεσμα θέλει εἶσθαι ὑπὲρ ἢ κατὰ τοῦ Ὑπουργείου, εἶναι ζήτημα κατὰ συνέπειαν ἐμπιστοσύνης.» Οὐδόλως, Κύριοι, δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ τοῦτο· διὰ νὰ κατηγορήσωμεν τὸν Ὑπουργὸν ὡς καταχρασθέντα τῆς ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις τοῦ ἔδωκε, Κύριοι, αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα μου, ἐκ τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ θὰ δείξετε, ἂν ἔχετε ἢ δὲν ἔχετε ἐμπιστοσύνην· ἀπέναντι τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἐπιψηφιζόμενον καταδικάζει τὴν πορείαν τοῦ Ὑπουργοῦ, θέλετε μοὶ συγχωρήσει νὰ σᾶς παρατηρήσω, ὅτι παρουσιάζονται δύω ἕτερα ζητήματα εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ἡμῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι ὅλως διόλου ἄσχετα, τὸ μὲν εἶναι τοῦ Κυρίου Ἀντωνίου Μαυρομιχάλη, τοῦ ὁποίου ἡ ἔκφρασις εἶναι καθαρὰ, καὶ τὸ ὁποῖον οὐδόλως δύναται νὰ παρεξηγηθῇ, διότι πάντοτε δύναται νὰ ἔλθῃ ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν, καὶ ἔπρεπε νὰ ἀντιληφθῆτε τοῦτο, πρὶν ἢ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐξήντλησε τὴν ὑπομονήν μας. Ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης, χωρὶς οὐδόλως νὰ ἀποφαίνηται περὶ τοῦ πρακτέου, χωρὶς οὐδόλως νὰ ὑποδεικνύῃ, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀναλαμβάνει εἰς ἑαυτὴν τὸ περὶ προβιβασμῶν, διότι δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην τῆς διαχειρίσεως ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ, φέρει τὴν πρότασιν αὐτοῦ ὡς φυσικὴν συνέπειαν τῶν πραγμάτων· καὶ ἠναγκάσθη βεβαίως ὁ Μαυρομιχάλης νὰ φέρῃ τοῦτο εἰς ἐπιψήφισιν, μᾶλλον ὡς ἀντίδοτον τοῦ ἄλλου, τοῦ ὁποίου ἡ ἐπιψήφισις εἶναι ἀποδοκιμασία ἔμμεσος τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Ὑπουργοῦ. Ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης, θέλει νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν σας εἰς ἕν τι, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του, διότι τὰ πάντα γίνονται διὰ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, θέλει νὰ μὴ γίνωσιν εἰς τὸ ἑξῆς προβιβασμοὶ, νὰ μὴ ἐπέμβῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εἰς τὸ ἑξῆς εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ ἐπὶ τῶν κειμένων βάσεων, διότι πολὺ πιθανὸν ν’ ἀλλαχθῇ ἡ τάξις, καὶ ν’ ἀλλαχθῶσι καὶ τὰ καταστατικὰ ὅπερ θέλομεν ἴδει εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Αὐτὰ εἶναι, Κύριοι, τὰ τοῦ Κυρίου Μαυρομιχάλη, ὅλως διόλου ἄσχετα ἀπὸ ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα θόρυβος), ἐπαναλαμβάνω τὰς αὐτὰς λέξεις, μέμφεσθε τὴν διαγωγὴν τοῦ Ὑπουργοῦ. Ὁ βʹ. παράγραφος λέγει ἓν πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν πάντοτε ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν καὶ τὸ ὁποῖον εὔχομαι νὰ ἦτο παραδεδεγμένον εἰς ὅλους τοὺς στρατοὺς τῆς Εὐρώπης. Ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης θέλει ἄρα νὰ θεωρῆται ὡς μηδὲν πᾶς προβιβασμὸς ὅστις γίνεται κατὰ παράβασιν τῶν κειμένων νόμων καὶ ὀργανισμῶν τοῦ Στρατοῦ· καὶ ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ τὸ ψηφίσητε. Λέγω δὲ ὅτι ἡ Συνέλευσις προβλέπει καὶ διὰ τὸ μέλλον, διότι ὅ,τι ἀπεφασίσαμεν τόρα ἡσύχως μένει παραδεδεγμένον καὶ διὰ τὸν μέλλοντα Ἡγεμόνα τῆς Ἑλλάδος (θόρυβος). Διότι ἂν μένῃ, ὅπως ἕως τώρα ὑπάρχει παρὰ τοὺς κειμένους νόμους, καὶ ὁ Ὑπουργὸς προβιβάζῃ, ὁ προβιβασμὸς μένει πλέον, καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν μένει μόνη ἡ εὐθύνη, εὐθύνη ὅμως ἀνύπαρκτος, διότι νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν δὲν ὑπάρχει· διότι ἐὰν ἐδέχεσθε τὴν ἰδικήν μου πρότασιν, ὅτε σᾶς ἔφερα τὸν περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν νόμον, δὲν ἐκινδυνεύομεν ὅ,τι τώρα φοβούμεθα. Διότι δὲν δύνασθε νὰ μοῦ ἀρνηθῆτε ὅτι κατὰ τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελον ἀφήσει τὸ χαρτοφυλάκιον, δύνανται νὰ ἐνεργήσωσιν ὅσους πλείστους προβιβασμοὺς, καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι ὑπῆρχον εἰς τὸ ἑξῆς πράγματι καὶ τὸ ἔθνος ἦτο καταδικασμένον νὰ τοὺς θρέψῃ· ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης λέγει, ὅπου δήποτε ὑπάρχει προβιβασμὸς ἀξιωματικοῦ διαγράφεται ἅμα ἐγένετο καθ’ ὑπέρβασιν τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα οἱ κείμενοι νόμοι δίδουσιν εἰς τοὺς Ὑπουργούς. Ὅταν λοιπὸν ψηφίσητε τὸ δεύτερον ἄρθρον τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Μαυρομιχάλη ἀφ’ ἑνὸς οὐδόλως δεικνύετε μομφὴν διὰ τὴν διαγωγὴν τοῦ Ὑπουργοῦ ἀφ’ ἑτέρου προφυλάττετε τὸ Ἔθνος ἀπὸ συνεπείας εἰς ἃς εἷς Ὑπουργὸς δύναται νὰ τὸ ῥίψῃ. Οὐδεὶς δύναται νὰ μὲ ἀρνηθῇ ὅτι σήμερον αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ Κύριος Ὑπουργὸς δίδων τὴν παραίτησίν του δύναται νὰ ὀνομάσῃ 300 ὑποστρατήγους 100 συνταγματάρχας καὶ μόλα ταῦτα οἱ βαθμοὶ οὗτοι νὰ μένωσιν εἰς βάρος τοῦ Ἔθνους. Ταῦτα ἀποφασίζοντες οὐδόλως ἐνοχλοῦμεν τὸν Ὑπουργὸν σήμερον διὰ τοὺς γενομένους προβιβασμοὺς, διότι εἶναι ὅλως διόλου ἄσχετος ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Μαυρομιχάλη πρὸς τὰ κατὰ τῆς διαγωγῆς τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ λεχθέντα. Ὑπάρχει καὶ δευτέρα πρότασις ἡ ἰδική μου καὶ θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἐὰν ἐπεψηφίζετο, εἶναι δὲ βέβαιον ὅτι πρώτη θὰ ἔλθῃ εἰς ψηφοφορίαν, διότι εἶναι ἡ ἀπωτέρα, λέγουσα ὅτι μεταβαίνει ἡ Συνέλευσις εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διότι αὐτὸ τοῦτο ἔπραξε, Κύριοι, ἡ ἰδία Συνέλευσις καὶ εἰς ἄλλας περιστάσεις. Καὶ ἡ μία καὶ ἡ ἄλλη εἶναι ὑπὲρ τοῦ Ὑπουργείου, διότι εἰς τὰς προτάσεις ταύτας οὐδεὶς γίνεται λόγος περὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως, ἡ ὁποία διήγειρε τὴν συζήτησιν καὶ τὴν διετήρησεν ἀκμαίαν ἐπὶ πέντε ἡμέρας.

§122ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριοι, ὅταν ἤκουσα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν μετ’ ἐπαινετικῆς ἀληθῶς παῤῥησίας, ἀλλ’ ἀνεξηγήτου εἰς ἐμὲ, νὰ χαρακτηρίσῃ τὸ ὑπὸ συζήτησιν ζήτημα, ὡς ὑπουργικὸν, δὲν ἠμπόρεσα νὰ μαντεύσω τὸν λόγον, ὁ ὁποῖος ἔπειθεν αὐτὸν νὰ προβῇ εἰς αὐτὸ τὸ ἔσχατον μέτρον. Ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Σπετσῶν διὰ νὰ μὲ κάμῃ νὰ ὑποπτεύσω ὀλίγον τὴν αἰτίαν τῆς διαγωγῆς τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ. Πρὸ δύο ἡμερῶν ἐνθυμοῦμαι, Κύριοι, ὅτι εἶδον τὸν ἔντιμον τοῦτον πληρεξούσιον σπεύσαντα ν’ ἀναβῇ εἰς τὸ βῆμα μετὰ τὸν Κύριον Κουμουνδοῦρον καὶ ἐλαυνόμενον ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας τοῦ νὰ φέρῃ τὰς δυνατὰς οἰκονομίας εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ὥστε ὄχι μόνον ἀπεδέχθη τὰς προτάσεις τοῦ Κυρίου Κουμουνδούρου, ἀλλὰ καὶ ἐπρότεινε τὴν ἐντελῆ διάλυσιν τοῦ ναυτικοῦ.

§123ΒΟΥΒΟΥΛΗΣ. Πολὺ γελασμένος εἶσαι.

§124ΜΙΛΗΣΗΣ. Τὴν ἐκποίησιν τοῦ ἀχρήστου ὑλικοῦ καὶ τὰ τοιαῦτα.

§125ΤΙΝΕΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος· αὐτὰ εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§126ΜΙΛΗΣΗΣ. Σήμερον ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Σπετσῶν (καὶ βλέπετε ὅτι ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα) ὑποβάλλει ἀντὶ τῆς προτάσεως ἐκείνης μίαν ἄλλην, τὴν ὁποίαν δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, καὶ ἡ ὁποία οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει μὲ τὴν μακρὰν, μὲ τὴν τριήμερον συζήτησιν (θόρυβος δεξιὰ «εἰς τὸ θέμα»). Ἐγένετο πρότασις, ἥτις ἀνεπτύχθη, ἐσυζητήθη· δὲν δίδετε τὴν ἄδειαν νὰ εἴπουν καὶ ἄλλοι μίαν λέξιν περὶ αὐτῆς; Ἡ πρότασις, Κύριοι, τοῦ ἐντίμου πληρεξουσίου Σπετσῶν λέγω ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπησχόλησεν ἐπὶ τρεῖς ὅλας ἡμέρας. Γνωρίζετε, ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον ὡδήγησε τὴν συζήτησιν, ἦτο ἐξ ἑνὸς πνεῦμα οἰκονομίας, ἐξ ἄλλου ἡ ἐπιθυμία τοῦ νὰ διεκδικήσῃ ἡ Συνέλευσις δικαίωμα, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ ψηφίσματος, τοῦ ὁρίσαντος τὰ δικαιώματα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἐχορήγησεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς ὅλην τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐνώπιόν σας. Σύμφωνα δὲ μὲ τὸ πνεῦμα τοῦτο πρέπει νὰ τεθῶσι τὰ θέματα. Τώρα Κύριοι, ποίαν σημασίαν ἔχει ἡ πρότασις, ἥτις μετὰ τοιαύτην μακρὰν συζήτησιν ὁρίζει, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς πρέπει νὰ ᾖναι ἐλεύθερος ν’ ἀπονέμῃ βαθμοὺς συμφώνως μὲ τοὺς καταστατικοὺς νόμους, καὶ μόνον, ὅταν οἱ βαθμοὶ οἱ δοθησόμενοι δὲν ᾖναι σύμφωνοι μὲ τοὺς νόμους τούτους, τότε πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ ζητήσῃ τὴν ἄδειαν; Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἐγένετο καμμία συζήτησις; βεβαιότατα ὄχι. Δὲν ἠμπορεῖ λοιπὸν νὰ ψηφοφορηθῇ τοιαύτη πρότασις. Ἔρχομαι, Κύριοι, εἰς τὴν δευτέραν πρότασιν, τὴν τοῦ Κυρίου Μαυρομιχάλη, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ Κύριος Βαλτινός. Τὸ πρῶτον μέρος τῆς προτάσεως ταύτης θέτει ἀπολύτως τὸ ζήτημα, ἤτοι ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος τὸ δικαίωμα τοῦ ν’ ἀπονείμῃ βαθμούς· τοῦτο εἶναι κάτι τι περισσότερον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ζητοῦμεν, διότι ἡμεῖς δὲν θέλομεν ἀπολύτως νὰ μὴ δοθοῦν βαθμοί, τοῦτο ἤθελεν εἶσθαι ἄδικον, καὶ ἴσως ἐναντίον τῶν συμφερόντων τῆς ὑπηρεσίας, καθόσον δύναται ἴσως νὰ παρασταθῇ ἀνάγκη πραγματικὴ τῆς χρήσεως τοῦ δικαιώματος τούτου, εἴτε ὡς ἐκ τοῦ θανάτου ἑνὸς ἀξιωματικοῦ, εἴτε ἐξ ἄλλων λόγων, αὐτὴ ἡ ἀνάγκη μένει ἀθεράπευτος, ὅταν δὲν δύναται ὡσαύτως ν’ ἀπονεμηθῇ κἀνεὶς βαθμός. Τὸ δεύτερον μέρος τῆς προτάσεως, εἶναι νόμος, ὁ ὁποῖος δὲν ἀνταποκρίνεται καὶ οὗτος εἰς τὴν γενικὴν συζήτησιν. Θέλομεν νὰ λάβωμεν μέτρα προσωρινά· δὲν ἐννοοῦμεν νὰ νομοθετήσωμεν, δὲν ἐννοοῦμεν νὰ δεσμεύσωμεν τὸν μέλλοντα βασιλέα, ὡς εἶπεν ὁ Κύριος Βαλτινός· ἐννοοῦμεν νὰ λάβωμεν μέτρα ὑπαγορευόμενα ὑπὸ τῆς ἐκτάκτου, ὑπὸ τῆς προσωρινῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ πρότασις δὲν δύναται νὰ ψηφοφορηθῇ. Ἀφίνω τώρα, Κύριοι, τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Βαλτινοῦ, αὕτη, ἐὰν μὲ συγχωρῆται νὰ τὴν χαρακτηρίσω, ἤθελον εἴπεις ὅτι εἶναι καθαρὰ ὑπεκφυγὴ, εἶναι φανερὰ ἄρνησις ὅλης τῆς συζητήσεως. Τρεῖς ἡμέρας, Κύριοι, συζητοῦμεν ἀγωνιῶντες, τρεῖς σπουδαίας σπουδαιοτάτας ἡμέρας καὶ τὰς λέγω σπουδαιοτάτας· διότι ὁ χρόνος ἡμῶν εἶναι πολύτιμος. Ἐῤῥέθησαν καὶ ἐπανελήφθησαν ἰδέαι περὶ οἰκονομίας, περὶ καταχρήσεως γενομένης εἰς τὴν ἀπονομὴν τῶν βαθμῶν· καὶ μετὰ ταῦτα πάντα, τί μᾶς προτείνουν; νὰ εἴπῃ μία σπουδαία Συνέλευσις ὅτι, ἀφοῦ ἐσυζήτησε τρεῖς ἡμέρας ἓν ἀντικείμενον, ἀφοῦ ἤκουσε πολλὰ πράγματα, τώρα μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν! Αἴ, Κύριοι, αὐτὸ εἶναι σπουδαῖον; Ἡ γενομένη συζήτησις πρέπει ἀναγκαίως νὰ ἔχῃ ἓν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα· ὁποῖον δὲ ἀποτέλεσμα; πρέπει νὰ μείνωμεν εἰς τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐπαρουσίασαν οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι, οἵτινες συσκεφθέντες ἡνώθησαν εἰς μίαν ἰδέαν, ἤτοι πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἀπὸ τὴν γενικὴν συζήτησιν ἐπείσθημεν, ὅτι κατὰ τὸ παρὸν δὲν πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὸ δικαίωμα ν’ ἀπονείμῃ βαθμοὺς χωρὶς νὰ τὸ γνωρίζωμεν; Ἔχομεν δὲ ἀνάγκην νὰ τὸ γνωρίζωμεν, διότι πρέπει νὰ ἴδωμεν, ἂν αἱ ἀμοιβαὶ, τὰς ὁποίας θέλομεν νὰ δώσωμεν, ᾖναι δίκαια καὶ συμβιβάζωνται καὶ μὲ τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ, ἐὰν ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα τοῦτο, λέγει ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, τότε δεικνύομεν μίαν δυσπιστίαν πρὸς αὐτὸν, κ’ ἐντεῦθεν ἡ πρότασίς του τοῦ νὰ χαρακτηρισθῇ τὸ προκείμενον ζήτημα ὡς ζήτημα ὑπουργικόν. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ὁ Κύριος ὑπουργὸς δὲν ἔχει δίκαιον θέλων νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν πρότασιν αὐτὴν ὡς ὑπουργικὸν ζήτημα. Ἡ ἀπονομὴ βαθμῶν, μὴ λησμονήσητε, ὅτι εἶναι ἐξόχως βασιλικὸν προνόμιον. Ὅταν διεγράψαμεν τὸν κύκλον τῶν δικαιωμάτων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἐθεωρήσαμεν κατάλληλον νὰ δώσωμεν εἰς αὐτὴν καὶ αὐτὸ τὸ προνόμιον· σήμερον ὅμως μετὰ 40 ἡμερῶν πεῖραν, ἀφοῦ μάλιστα ἀπεκαλύφθησαν ἐνώπιόν μας καὶ καταχρήσεις, ὄχι μόνον τῆς παρούσης, ἀλλὰ καὶ τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως, σήμερον θεωροῦμεν κατάλληλον νὰ εἴπωμεν. «Σᾶς ἐδώκαμεν ἓν προνόμιον ἐξόχως ἡγεμονικόν, ἐπιθυμοῦμεν τώρα τὸ προνόμιον τοῦτο νὰ ἀναλάβωμεν εἰς ἑαυτούς· δὲν θέλομεν ἄρνησιν ἐντελῆ τῆς χρήσεως αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐννοοῦμεν νὰ ἐξασκῆται τοῦτο ὑπὸ τὴν ἄμεσον ἐπιτήρησιν ἡμῶν».

§127ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφορᾷ λοιπὸν πάντα ὑπουργόν.

§128ΜΙΛΗΣΗΣ. Βεβαιότατα. Δὲν ἐννοοῦμεν, Κύριοι, παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν, ὅτι ὡρμήθημεν ἐκ τῶν ἐσχάτως γινομένων προβιβασμῶν παρὰ τοῦ νῦν ὑπουργοῦ. Ἴσως εἶναι καὶ αὐτὸς ἕνας λόγος. Ἴσως εἶναι καὶ ὁ λόγος τῶν παρελθουσῶν καταχρήσεων, ἴσως ὅμως εἶναι καὶ ὁ λόγος, ὁ σπουδαιότατος λόγος τῆς οἰκονομίας· ἐπὶ τέλους κατεχόμεθα ἴσως ἀκόμη καὶ ὑπὸ τῆς ἰδέας, ὅτι δὲν πρέπει αὐτὸ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, δικαίωμα ἐξόχως ἡγεμονικὸν, νὰ ἐξασκῆται ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ μόνον, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἄμεσον ἡμῶν ἐπιτήρησιν. Αὐτὴν τὴν σημασίαν θὰ ἔχῃ ἡ ψηφοφορία· ὥστε ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχει δίκαιον νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν πρότασιν ταύτην ὡς ὑπουργικὸν ζήτημα. Ἐπιφυλάσσομαι ὅμως νὰ τὸν ἀκούσω διὰ ν’ ἀπαντήσω.

§129ΠΟΛΛΟΙ. (ἀριστερόθεν). Ἐφωτίσθημεν. (θόρυβος δεξιά).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, ἐπειδὴ λέγουν τινὲς, ὅτι θέλουν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ζητημάτων, ἄλλοι δὲ, ὅτι δὲν πρέπει, θὰ ζητήσω τὴν ἀπόφασίν σας. Ὅσοι λοιπὸν θέλουν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ζητημάτων νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη νὰ ἐξακολουθήσῃ (θόρυβος ἀριστερὰ καὶ φωναί· «δὲν παρεδέχθη»· φωναὶ δεξιά, «νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν ὁ Κύριος Πρόεδρος»).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία καμμία εἰς τὸ γραφεῖον. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Γόντικας.

§132ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐὰν πρόκηται ν’ ἀπατήσωμεν ἑαυτοὺς ὅτι τὸ ὑποβαλλόμενον.... (θόρυβος).

§133ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Δὲν ἀκούομεν τίποτε· ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισεν, ὅτι ἐφωτίσθη· (θόρυβος καὶ φωναί· ὁ Κύριος Γόντικας φιλονεικεῖ μετὰ τοῦ Κυρίου Γλαράκη.

§134ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἱκανοποιηθῇ ὁ ὑβρισθείς.

§135ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Προτείνω τὴν τιμωρίαν τοῦ Κυρίου Γλαράκη.

§136ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§137ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν θὰ ὑπάρξῃ Συνέλευσις, ἂν δὲν ἱκανοποιηθῇ ὁ ὑβρισθείς.

§138ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§139ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ. Προτείνω τὴν τιμωρίαν τοῦ Κυρίου Γόντικα, διότι ἰδίοις ὠσὶ τὸν ἤκουσα λέγοντα.......... (θόρυβος μέγας).

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ ¼. Ὥρα 5 καὶ 20. Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέχει ὁ Πρόεδρος Κ. Μωραϊτίνης.

§141ΚΑΛΟΣ. Ἐγὼ παρακαθήμενος τοῦ Κυρίου Γλαράκη δὲν τὸν ἤκουσα νὰ ἐκφέρῃ καμμίαν λέξιν, παρὰ τὸ, «Κύριε Πρόεδρε, ἐφωτίσθημεν».

§142ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Τοῦ ἀπέδωκα μίαν φράσιν, τὴν ὁποίαν μετὰ ἡμίσειαν ὥραν ἔμαθον, ὅτι μοῦ ἀποδίδουν· ἐγὼ τοῦτο μόνον ἔλεγα εἰς τὸν Προεδρεύοντα τότε, ὅτι, νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ἀπεφάνθη νὰ ἐξακολουθήσῃ, καὶ ἐπειδὴ ὑπῆρχε δισταγμὸς, κατὰ τὸ ἔθιμον, τὸ ὁποῖον καθιέρωσεν ὁ Κύριος Πρόεδρος, νὰ ἐρωτᾷ καὶ ἀντιστρόφως ὁσάκις ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἐπίσης ἡ Συνέλευσις ἀντιστρόφως· ἀπεναντίας πολλοὶ ἔλεγον εἰς ἐμὲ νὰ καθήσω· ἐὰν ὁ Κύριος Γόντικας ἔχῃ τόσην ἐξημμένην φαντασίαν, ὥστε νὰ νομίζῃ, ὅτι πάντοτε ὑβρίζεται ἀπὸ τὸ βῆμα, μοῦ εἶναι ἀδιάφορον.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ δυσαρέστου αὐτοῦ παρεμπίπτοντος θὰ δώσῃ τινὰς ἐξηγήσεις ὁ Κ. Γόντικας.

§144ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀφοῦ ὁ Κύριος Γλαράκης ὁμολογεῖ, ὅτι δὲν μὲ ἐξύβρισε, θεωρῶ τὸν ἑαυτόν μου ἱκανοποιημένον.

§145ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸ θέμα.

§146ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ μὴ ἀπατῶμεν τὸν ἑαυτόν μας, δὲν ἠμποροῦμεν παρὰ νὰ συνομολογήσωμεν πάντες, ὅτι αἱ ὑποβαλλόμεναι σήμερον προτάσεις δὲν εἶναι ζήτημα· ὅταν μέχρι τοῦδε ἀνεγνωρίζετε, ὅτι ὁ ὑπουργὸς εἴτε οἱ ὑπουργοὶ εἶχον τὸ δικαίωμα τοῦ διορίζειν καὶ παύειν τοὺς ὑπαλλήλους, ὅταν σήμερον τοὺς λέγετε, ὅτι ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς θέτω φραγμὸν εἰς τὴν πορείαν τῆς ἐνεργείας σας, εἶναι τὸ ἴδιον ὡς νὰ λέγητε, ὅτι ἐνῷ μέχρι σήμερον σοῦ εἶχον ἀπόλυτον τὴν ἐμπιστοσύνην, σήμερον σοῦ τὴν περιορίζω, διότι δὲν εἶσαι ἄξιος τῆς ἐμπιστοσύνης. Δὲν παραδέχομαι, ὅτι εἶναι βέβαιον, οὔτε ἀληθὲς, οὔτε νόμιμον, ὅτι, ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις εἶναι κυρίαρχον Σῶμα, ἔχει πᾶσαν τὴν ἐξουσίαν τὴν νομοθετικὴν καὶ ἐκτελεστικήν. Ὅταν σήμερον, Κύριοι, ὅταν πρὸ ἑνὸς μηνὸς ἀνετέθη ἓν μέρος τῆς Παντοδυνάμου ἐξουσίας τῆς Συνελεύσεως εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς, καὶ δὲν τοῖς προσδιωρίσθη ὑπὸ ποίους ὅρους, καὶ ὑπὸ ποῖα χρονικὰ διαστήματα νὰ ἐνεργοῦν κατὰ τὸν τοιοῦτον ἢ τοιοῦτον τρόπον, ἐννοεῖται, ὅτι ἔχουν τὸ δικαίωμα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων νὰ ἐνεργοῦν προβιβασμοὺς κτλ. τότε δύναται νὰ ὑπάρχῃ κατηγορία τῶν Ὑπουργῶν, ὅταν κάμουν ὑπέρβασιν καθήκοντος, ὅταν δηλονότι ὑπερβῶσι τὴν ἐντολὴν τῆς Συνελεύσεως· ποία εἶναι ἡ ἐντολὴ αὕτη ἡ δοθεῖσα εἰς αὐτοὺς, καὶ πότε γίνεται ὑπέρβασις; εἶναι ἁπλουστάτη. Ὑπάρχει νόμος νὰ προβιβάζωνται οἱ στρατιωτικοὶ ναὶ, ἢ ὄχι; ὑπάρχει· εἶναι νόμος νὰ προβιβάζωνται οἱ πολῖται ἀξιωματικοί; ὄχι· ἰδοὺ λοιπὸν, ὅτι εἶναι δύω περιστάσεις, καὶ θέλετε ἰδεῖ, ὅτι εἰς μὲν τὴν μίαν περίστασιν ὁ Ὑπουργὸς παρηνόμησε, καὶ ἑπομένως εἶναι ἀνάξιος τῆς ἐμπιστοσύνης, εἰς δὲ τὴν ἄλλην, ὅτι δὲν παρηνόμησε, καὶ ἑπομένως εἶναι ἄξιος ἐμπιστοσύνης. Ἐὰν, Κύριοι, μὲ ἀφίνετε ν’ ἀγορεύσω προτήτερα, ἤθελα θέσει πρότασιν νὰ ἐξαιρεθοῦν οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπροβιβάσθησαν, μὴ ὑπάρχοντος νόμου· ὅσοι ὅμως εἴτε στρατιωτικοὶ, εἴτε πολιτικοί... διότι τὴν ἐπανάστασιν τὴν ὑπηρέτησαν ὄχι μόνον στρατιωτικοὶ, ἀλλὰ καὶ πολιτικοὶ, καὶ εὑρίσκονται εἰς ἓν καὶ τὸ αὐτὸ παράλιον δι’ ἓν κυρίαρχον σῶμα, διὰ μίαν Συνέλευσιν, δι’ ἓν ὑπουργεῖον, δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἕνας ἀνθυπασπιστὴς, ὅστις ἔγεινεν ἀπὸ στρατιώτης, τὸν ὁποῖον ἀνεγνώρισε μία ἐπανάστασις πρὸ τῆς Συνελεύσεως. (θόρυβος) Ἐὰν, Κύριοι, ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης ὁ ὑπουργὸς μέχρι τῆς Συνελεύσεως, ὅτε ἡ Κυβέρνησις ἐνήργει ὅλην τὴν ἐξουσίαν, ἔκαμεν ἀπὸ πολίτας διορισμοὺς, ἐννοεῖται, ὅτι ἀνεγνωρίσθησαν ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν νόμιμον, καὶ δὲν ἠμπορεῖ σήμερον, οὔτε ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ, οὔτε κᾀμμία ἄλλη δύναμις νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ προβιβάσῃ ἕνα, τὸν ὁποῖον ἐγνώριζεν, ὅτι εἶχε τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβασμοῦ, διότι ὑπηρέτησε τὴν ἐπανάστασιν· κατὰ τὴν συγκρότησιν ὅμως τῆς Συνελεύσεως, ἐννοεῖται, ὅτι οἱ ὑπουργοὶ πλέον εἶχον περιωρισμένην ἐντολὴν καὶ ἐξουσίαν, καὶ τότε πλέον ἐξετάζονται ἐὰν ἔκαμαν διορισμοὺς μὴ ἀναφερομένους εἰς τοὺς κειμένους νόμους. Ἀλλὰ περὶ τούτου, Κύριοι, δὲν πρόκειται τώρα· πρόκειται περὶ τοῦ θέματος καθαρά. Λέγω καὶ γνωμοδοτῶ, ὅτι αἱ ὑποβαλλόμεναι προτάσεις εἶναι καθαρὰ περιοριστικαὶ τῆς ἐξουσίας, ἢ μᾶλλον τῆς ἐντολῆς, τὴν ὁποίαν ἐδώκαμεν πρὸ ἑνὸς περίπου μηνὸς εἰς τοὺς ὑπουργούς. Ὅταν τοῖς εἴπομεν ὅτι ἔχετε δικαίωμα ἀπόλυτον νὰ ἐνεργῆτε, ἐννοεῖται ὅτι τὸ ἐδώκαμεν ἐντὸς τῶν κειμένων νόμων. Σήμερον παρουσιάζεται ὁ ὑπουργὸς καὶ σοῦ λέγει, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου ἐπροβίβασα, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πρὸ 10 ἡμερῶν δοθείσης μοι παρὰ τῆς Συνελεύσεως ἐντολῆς ἔκαμα αὐτὴν τὴν μεταβολὴν εἰς αὐτὸ τὸ Σῶμα· ὅταν σήμερον τοῦ λέγωμεν νὰ μὴ προβιβάσῃ, ὅταν τοῦ εἴπωμεν νὰ μὴ φέρῃ ἕνα βαθμοφόρον τὸν κατάλληλον εἰς τὸ σῶμα τοῦ Λεουτζάκου, ἅμα λοιπὸν εἴπωμεν, ὅτι δὲν ἔχεις τὸ δικαίωμα, τοῦ λέγομεν, ὅτι δὲν ἔχεις πλέον τὴν ἐμπιστοσύνην ἡμῶν, διότι μέχρι προχθὲς δὲν τοῦ τὸ εἶχες εἰπεῖ, ἐὰν τὸ ἔλεγες, θὰ σοῦ ἔλεγεν, ὅτι δὲν δέχομαι τὴν περιοριστικὴν αὐτὴν ἐξουσίαν. Σήμερον λοιπὸν μὲ τὴν πρότασιν, τί λέγετε εἰς τὸν ὑπουργόν; Καὶ κἄποιος ἀπὸ τοὺς πληρεξουσίους εἶπεν, αὐτὸ ἐννοεῖται εἰς ὅλους τοὺς ὑπουργοὺς, μὲ ἄλλους λόγους νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μὴ προβιβάσῃ τὸν Ἐφέτην Ἀρειοπαγίτην· οὐδὲ εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, ὅτι διαφέρει, ὡς λέγουν, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ τῆς Δικαιοσύνης ἀπὸ τὸν τῶν Στρατιωτικῶν· περισσότερον κακὸν δύναται νὰ κάμῃ ἕνα, Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου ἀπὸ ἕνα ἁπλοῦν ἀξιωματικόν· ὥστε καὶ ἡ Διοικητικὴ ἐξουσία εἶναι τὸ αὐτὸ, ἑπομένως, ὅταν διορίζωμεν τοὺς ὑπουργοὺς, πρέπει νὰ τοὺς λέγωμεν, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον πρέπει νὰ διορίζῃ καὶ νὰ ἐνεργῇς· δὲν δέχομαι λοιπὸν, Κύριοι, καὶ θέλω νὰ ψηφίσωμεν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Βαλτινοῦ, ὄχι διότι τὸ προτείνει ὁ Κύριος Βαλτινὸς, ὅστις ἠμπορεῖ νὰ συμπαθῇ πρὸς τὸν ὑπουργὸν, διότι ἐγὼ δὲν συμπαθῶ... ἐὰν πρόκηται νὰ ἀποδοκιμάσωμεν τοὺς ὑπουργοὺς, ἐγὼ ἠμπορῶ νὰ ἦμαι πρῶτος, ἐὰν ὅμως πρόκηται νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν εἶναι τῆς ἐμπιστοσύνης θέλομεν ν’ ἀπατήσωμεν τὸν ἑαυτόν μας. Δὲν δέχομαι λοιπὸν, Κύριοι, αὐτὸς ἑαυτὸν νὰ ἀπατήσω! Τὰ ὑποβαλλόμενα λοιπὸν ζητήματα εἶναι καθαρὰ, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη· διότι καὶ αὐτὴ ὑπὸ ὅρους καὶ προθεσμίας ὁρίζει τὴν ἐνέργειαν τοῦ ὑπουργοῦ, ἐν ᾧ μέχρι τοῦδε ἦτον ἀπόλυτος καὶ γενική. Προτείνω λοιπὸν νὰ ψηφίσωμεν τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Βαλτινοῦ καὶ νὰ ἀποδοκιμάσωμεν τὰς ἄλλας.

§147ΚΑΛΟΣ. Ἡ Συνέλευσις, Κύριοι, δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ εἴπῃ, ὅτι θέτει ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης τὰς προκειμένας προτάσεις, ὅταν θέλῃ, ἀφαιρεῖ τὴν ἐμπιστοσύνην της ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς ἀντικαθιστῶσα αὐτούς. Τὸ προκείμενον ζήτημα εἶναι ἀνεξάρτητον, εἶναι καθαρὸν, οὔτε εἶναι δυνατὸν ἡ Συνέλευσις νὰ θέτῃ οὕτω πως τὰ ζητήματα τῆς ἐμπιστοσύνης.

§148ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Πιστεύω, Κύριοι, ὅτι τὴν πρότασίν μου δὲν τὴν ὑπηγόρευσαν λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ θελήσῃ νὰ θεωρήσῃ ὡς ζήτημα καθαρῶς ὑπουργικὸν, τοὐναντίον παραδεχομένης τῆς προτάσεώς μου ὁ Κύριος Ὑπουργὸς θέλει διευκολύνει τὰς μελλούσας ἐργασίας του. Κύριοι, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται ἐντὸς τοῦ Νόμου καὶ σήμερον καὶ εἰς τὸ μέλλον νὰ προβιβάσῃ, καὶ μόλα ταῦτα οἱ προβιβασμοὶ καί τοι νόμιμοι νὰ ᾖναι σκανδαλώδεις, νὰ ἀπάδωσι πρὸς τὴν σημερινὴν ἡμῶν κατάστασιν. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει ἐν ἰσχύϊ ὀργανικὰ διατάγματα τῆς πεπτωκυίας δυναστείας, ἐντὸς τῶν ὁποίων δύναται νὰ ἐνεργήσῃ, διότι αὐτὰ μέχρι τοῦδε δὲν κατηργήθησαν. Εἴμεθα εἰς τὰς παραμονὰς μιᾶς νέας ἀποκαταστάσεως πραγμάτων· πρόκειται νὰ ἐπιψηφίσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, νὰ κανονίσωμεν τὰ ἔξοδά μας, νὰ δώσωμεν, εἰ δυνατὸν, νέον ὀργανισμὸν καταλληλότερον καὶ πρὸς τὰς περιστάσεις, καὶ πρὸς τὸ κλίμα μας, ἂν θέλετε, ἀπὸ τὸν ὑπάρχοντα. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς, ἔχων εἰς χεῖρας τὰ μέχρι τοῦδε καταστατικὰ, δύναται νὰ ἐνεργήσῃ προβιβασμοὺς πλέον τῶν 100 νομίμως καὶ ἐντὸς τῶν κειμένων νόμων, χωρὶς οὐδεὶς νὰ εἴπῃ, ὅτι, Κύριε ὑπουργὲ, προβιβάσας 100 ἢ 200, παρηνόμησας· ὄχι! Ἔχων ὑπ’ ὄψιν, Κύριοι, τὴν καχεκτικὴν κατάστασιν τοῦ στρατοῦ, τὴν ὁποίαν δὲν παρήγαγον μόνον αἱ σημεριναὶ περιστάσεις, ἀλλὰ τὸ σύστημα τῆς διοικήσεως τῆς πεσούσης δυναστείας, ἠθέλησα νὰ φέρω ὑπὸ συζήτησιν τὴν πρότασίν μου αὐτὴν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ κατορθωθοῦν δύο πράγματα, ἡ μὲν ἐν τῷ στρατῷ ὑπάρχουσα καχεξία νὰ ἐκλείψῃ, νὰ παραχθῇ δὲ ὑλικὴ καὶ ἠθικὴ ὠφέλεια εἰς τὸ Ἔθνος. Κατὰ συνέπειαν τούτου βλέπετε, Κύριοι, ὅτι οὐδεὶς πλάγιος σκοπὸς ὑπηγόρευσε τὴν πρότασίν μου. Τί λέγει, Κύριοι; Μέχρις οὗ ἐπιψηφισθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ φανῇ ὁριστικῶς ἡ ἀριθμητικὴ κατάστασις τῶν βαθμοφόρων, μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, λέγω, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μὴ δύναται νὰ προβῇ εἰς προβιβασμοὺς, τοὺς ὁποίους δύναται νὰ ἐνεργήσῃ σήμερον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν καταστατικῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι νόμιμα. Διότι τίς εἶδε, Κύριοι, εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν πόσαι θέσεις ἐκ τῶν ὑπαρχουσῶν πιθανὸν νὰ καταργηθῶσιν. Ἐγὼ ὁμιλῶν ἄλλοτε περὶ τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων τοῦ στρατοῦ, κατέδειξα ὑμῖν, Κύριοι, πολλὰς τῶν ὑπαρχουσῶν ἐν τῷ στρατῷ θέσεων καὶ περιττὰς καὶ ἐπιβλαβεῖς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Αὗται αἱ θέσεις ὑπάρχουν ὅμως σήμερον, εἶναι ἀνεγνωρισμέναι, καὶ ὁ Ὑπουργὸς δύναται νὰ ἐνεργήσῃ προβιβασμοὺς εἰς ἓν Σῶμα ἐφέδρων παραδ. χάριν, τὸ ὁποῖον συγκροτεῖται ἀπὸ 10 τάγματα, καὶ ἐν ᾧ ἀπαιτοῦνται 150 βαθμολόγοι, δὲν ὑπάρχουν παρὰ 15 μόνον τοιοῦτοι ἀξιωματικοί. Ἐξ αὐτῶν τῶν λόγων ὁρμώμενος θέλω, ὥστε ὁ Ὑπουργὸς νὰ μὴ δύναται νὰ προβῇ εἰς συμπλήρωσιν τῶν κενῶν ἐν τῇ περιττῇ καὶ πολυδαπάνῳ ἐφεδρείᾳ θέσεων. Φέρετέ μου, Κύριοι, τὴν κατάργησιν ὅλων τῶν περιττῶν θέσεων τοῦ στρατοῦ καὶ ἀμέσως ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου. Ἔχω πεποίθησιν πολλὴν εἰς τὸν Κύριον Ὑπουργὸν, ὅτι δὲν θέλει προβῆ εἰς τὰ τοιαῦτα ἀτοπήματα, καθόσον καὶ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς ἀναγνωρίζει, ὅτι ἡ σύστασις τῆς ἐφεδρείας δὲν ὑπηγορεύθη ἀπὸ τὸ καθαρὸν συμφέρον, ἀλλ’ ἀπὸ ἄλλας αἰτίας. Ἀλλὰ τίς μὲ ἐγγυᾶται, Κύριοι, ὅτι μετὰ τὸν νῦν Ὑπουργὸν γενόμενος ἄλλος Ὑπουργὸς, καὶ ἔχων λελυμένας εἰς τοῦτο τὰς χεῖρας, δὲν θέλει νὰ μεταχειρισθῇ τὰς θέσεις αὐτὰς, πρὸς σκοποὺς φιλαρχίας, ἢ φιλοπροσωπείας, ἢ καὶ πρὸς ἐξοικονόμησιν προσώπων; Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι, ἐπειδὴ ἔχομεν καταστατικὰ, κακῶς κείμενα, δὲν ὀφείλομεν νὰ τὰ ἀφήσωμεν ὑπάρχοντα· διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως δὲ τῆς προτάσεώς μου τὰ καταργοῦμεν, ἀφαιροῦντες ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβάζειν μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Διὰ μὲν τὸν παρόντα Ὑπουργὸν φέρω πλήρη τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἔχει τὴν συναίσθησιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ Ἔθνους· ἀλλὰ τίς θὰ μὲ ἐξασφαλίσῃ διὰ τὸ μέλλον; Ὁ προϋπολογισμὸς ἠμπορεῖ νὰ ἐπιψηφισθῇ καὶ μετὰ 30 καὶ 60 ἡμέρας, ἔρχεται νέος Ὑπουργὸς κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ, ὁποῖαι αἱ ἀποχρώσεις ἐγγυήσεις διὰ τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ὁ νέος αὐτὸς Ὑπουργὸς δὲν θὰ θελήσῃ νὰ πράξῃ, ὅ,τι ἐγὼ ὑποπτεύομαι; Ἴσως πρῶτος ἐγὼ, Κύριοι, ἐὰν ἔλθω εἰς τὰ πράγματα, θὰ θελήσω νὰ δώσω εἰς 100 ἀξιωματικοὺς θέσεις. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι τὰ ὑπάρχοντα καταστατικὰ εἶναι κακῶς κείμενα, καὶ δι’ αὐτὸ φέρω τὸν περιορισμὸν εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν· αὐτοὶ καὶ μόνοι οἱ λόγοι ὑπηγόρευσαν τὴν πρότασίν μου, καὶ οὐδεὶς πλάγιος σκοπὸς, ἢ κοινοβουλευτικὸν ζήτημα ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον. Τοῦτο ποτὲ δὲν ἐπέρασεν ἀπὸ τὴν ἰδέαν μου, καὶ εἰς τὴν πρότασίν μου δὲν δύναται νὰ ἀποδοθῇ τοιαύτη σκέψις.

§149ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Σαρίπολος μοῦ εἶπεν, ὅτι θέλει νὰ εἴπῃ μόνον δύω λέξεις ὡς πρὸς τὸ ζήτημα ἐμπιστοσύνης, ἢ μή.

§151ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι περιττόν. Ἐφωτίσθημεν.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν· ἔγειναν δύω ἀγορεύσεις ἕως τώρα.

§153ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅλοι ὡμίλησαν ὑπὲρ μιᾶς ἰδέας, πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ἕνας ἄλλος κατά.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ἔλθῃ. Τὸ θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου γίνεται ἡ συζήτησις, εἶναι μᾶλλον εἰς τὸ νὰ ἐξηγηθῇ, ἐὰν ᾖναι ζήτημα ἐμπιστοσύνης ἢ ὄχι· εἶναι ὁ Κύριος Διομήδης Κυριακοῦ.

§155ΤΙΝΕΣ. Παραιτεῖται.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Σαρίπολος λέγει, ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν προλαλήσαντα.

§157ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις, τότε θέλω τὸν λόγον, ἂν ὅμως παύσῃ, τότε, ὄχι.

§158ΠΟΛΛΟΙ. Θὰ παύσῃ ἡ συζήτησις.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἂν θέλῃ νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις· λοιπὸν παρακαλῶ νὰ προσέξητε, διὰ νὰ μὴ εἴπητε ὅτι δὲν ἠκούσαμεν, θὰ εἴπω νὰ σηκωθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παραδέχονται, ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις· λοιπὸν «ὅσοι παραδέχονται τὸ νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις, νὰ σηκωθοῦν» (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις. Ἐγὼ θεωρῶ, ὅτι ὑπάρχουν δύω προτάσεις ἀπώτεραι· ἡ μία ὑπὸ τὴν μίαν ἔποψιν, ἡ ἄλλη ὑπὸ τὴν ἄλλην· ἡ ἀπωτέρω εἶναι ἡ τοῦ Βαλτινοῦ, ὅτι μετὰ τὰ λεχθέντα μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· λοιπὸν δι’ ἀναστάσεως.

§160ΠΟΛΛΟΙ. (δεξιόθεν). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως (ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 20).

§161ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Παρατηρῶ, ὅτι τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ Κ. Βαλτινός, κατὰ τὴν ἰδέαν μου, καὶ ἂν μοῦ ἐδίδετο ὁ λόγος, ἤθελα ἀποδείξει εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι δὲν ἀποκρούει τὴν ἰδέαν τοῦ Ζιμβρακάκη καὶ τοῦ Μαυρομιχάλη.

§162ΠΟΛΛΟΙ. Ὅλας τὰς ἀποκρούει.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς προσέλθωσι ψηφολέκται, τοῦ ἀντιθέτου φρονήματος (προσέρχονται οἱ Σουλτάνης καὶ Κατσικαπῆς). Λοιπὸν «ὅσοι παραδέχονται, ὅτι μετὰ τὰ λεχθέντα μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν».

§164ΖΑΪΜΗΣ. Δὲν ἐδώκαμεν ἀκρόασιν εἰς τοὺς λόγους τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ. Δύω ζητήματα συνεχωνεύθησαν εἰς τὴν αὐτὴν συζήτησιν, ά.) περὶ τῆς ἐπερωτήσεως περὶ προβιβασμῶν γενομένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ βʹ) ἡ συζήτησις ἡ ἀποβλέπουσα τὴν συζήτησιν τοῦ ψηφίσματος τοῦ Κ. Ζιμπρακάκη. Διὰ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Βαλτινοῦ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποβλέπῃ τὸ ψήφισμα, διότι οὐδέποτε ἠκούσθη μία Συνέλευσις νὰ ψηφοφορήσῃ μίαν πρότασιν, καὶ μετὰ συζήτησιν ἑνὸς Νόμου, νὰ εἴπῃ ὅτι μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Λοιπὸν ψηφοφοροῦντες τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Βαλτινοῦ, ἐννοῶ ἐγὼ, ὅτι ψηφοφοροῦμεν μόνον ὡς πρὸς τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐπερωτήσεων, οὐχὶ ὅμως καὶ τὸ ψήφισμα τοῦ Κ. Ζιμβρακάκη, καὶ ἀπαιτεῖται τότε περὶ τούτου νὰ γείνῃ ἰδιαιτέρα ψηφοφορία.

§165ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἀντιλέγω εἰς τὰ παρὰ τοῦ Κ. Ζαΐμη λεχθέντα. Ἐκ τῆς συζητήσεως παραδεκτέον, ὅτι προέκυψε τὸ προτεινόμενον παρὰ τῶν Κυρίων, τὸ νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὰς χεῖρας τῆς ἐξουσίας τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβάζειν, διότι ἂν δὲν θεωρηθῇ ἀπόῤῥοια τῆς συζητήσεως, εἶναι πρότασις, νέα, καθαρὰ, ἥτις δὲν δύναται νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν, καὶ πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον ἠκολούθησαν ὅλαι (θόρυβος ἀριστερόθεν). Ἀκούω φωνὰς, ὅτι εἶναι κατεπεῖγον· ἡ Συνέλευσις δὲν ἐξετάζει διόλου τὴν οὐσίαν, ἐκ τῆς συζητήσεως θὰ προκύψῃ, ἐὰν πρέπῃ νὰ ἀφαιρεθῇ ἢ ὄχι.

§166ΚΑΛΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἐρωτήθη περὶ τῆς προτάσεώς μου ταύτης· ἐψηφοφορήθη παρὰ τοῦ ἀντιπροέδρου καὶ ἀπεῤῥίφθη.

§167ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Δὲν ἐψηφοφορήθη τοιαύτη πρότασις.

§168ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἦτο, ἂν πρέπῃ νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις· ὁ Κ. Καλὸς ἔκαμε τὴν πρότασίν του ταύτην διὰ νὰ κάμῃ νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις, ἀλλ’ ἐγὼ τὴν ἔκαμα εἰς τὸ τέλος, διότι αἱ προτάσεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ψηφοφορηθῶσιν, εἶναι ἀπόῤῥοια τῆς συζητήσεως.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ Κ. Καλὸς, τὴν βλέπω τώρα ἐνταῦθα, ἥτις ἔχει. «Ἡ Συνέλευσις μετὰ τὰς δοθείσας ἐξηγήσεις παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ Κ. Ζιμβρακάκη, καὶ τὰς μετ’ αὐτῶν γενομένας συζητήσεις μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν».

§170ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐψηφοφορήθη διόλου αὐτή.

§171ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Διαμαρτύρομαι, Κ. Πρόεδρε· ἐγένετο διὰ νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, καθ’ ὅσον ἠμπόρεσα νὰ ἐννοήσω, ἐγένοντό τινες ἐπερωτήσεις. Ἐγὼ δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ ἀντικρούσω, διότι ὡς πρόεδρος δὲν λαμβάνω τὸν λόγον, ἀλλὰ μόνον ἐκθέτω τὴν γνώμην μου διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἔλθωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα. Ἐγένοντό τινες ἐπερωτήσεις εἰς τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν· κατὰ τὰς ἐπεξηγήσεις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων αὐτῶν ἐγένετο λόγος περὶ αὐτῶν τῶν προτάσεων· δηλ. αἱ ἐπερωτήσεις περὶ τῶν γενομένων προβιβασμῶν ἐπροκάλεσαν ἓν μέτρον κατά τινας πληρεξουσίους, τὸ ὁποῖον θεωρεῖται ἀναγκαῖον, δηλ. νὰ παύσωσι διὰ τὸ μέλλον. Ἐγένετο ἐπερώτησις διὰ τοὺς γενομένους προβιβασμοὺς, ἀλλὰ τινὲς ἐθεώρησαν, ὅτι τὸ γενόμενον ἐγένετο, καὶ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ φροντὶς διὰ τὸ μέλλον. Ἐκείνη λοιπὸν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ἐγέννησεν αὐτὴν τὴν πρόνοιαν περὶ τοῦ μέλλοντος, καὶ ἐπὶ τῆς προνοίας αὐτῆς διετυπώθησαν αὐταὶ αἱ προτάσεις. Τώρα, ὡς ἐννοῶ ἐγὼ, ἡ πρότασις τοῦ Κ. Βαλτινοῦ ἔχει τὸν σκοπὸν, ὅτι ἐκείνη ἡ πρόνοια, ἥτις ἐλήφθη ἀπό τινας πληρεξουσίους, πρέπει νὰ παύσῃ τοῦ νὰ ᾖναι ἀντικείμενον ἐπιψηφίσεως τῆς Συνελεύσεως.

§173ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ νὰ ἀρκεσθῇ ἡ Συνέλευσις εἰς τὰ λεχθέντα καθὼς καὶ ὁ Ὑπουργὸς νὰ σχηματίσῃ τὴν πεποίθησίν του περὶ τῆς πορείας του ἀπὸ τὰ λεχθέντα.

§175ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν λοιπὸν καὶ ὑπὸ τοῦτο τὸ ἀποτέλεσμα τίθεται εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ Κ. Βαλτινοῦ. Λοιπὸν ὅσοι παραδεχθῶσιν αὐτὴν τὴν πρότασιν, ἐννοοῦν, ὅτι κἀμμία ἄλλη πρόνοια δὲν πρέπει νὰ γίνῃ περὶ προβιβασμῶν.

§177ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ ζητῶ τὸν λόγον· (θόρυβος καὶ φωναί· ὄχι, ὄχι!) Ἐδῶ εἶναι δύω ζητήματα (θόρυβος).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Σαρίπολος νομίζει, ὅτι, κατὰ τὸν κανονισμὸν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ψηφοφορηθῇ αὐτὴ ἡ πρότασις.

§179ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι ἐνταῦθα εἶναι δύω ζητήματα· τὸ μὲν ἦτο πρότασις πληρεξουσίων, τὸ δὲ ἦσαν ἐπερωτήσεις, δύω ζητήματα ὅλως διόλου διακεκριμμένα· δὲν δύναται λοιπὸν ἡ πρότασις τοῦ Κ. Βαλτινοῦ, ἥτις δὲν δύναται νὰ ἀποβλέψῃ παρὰ τὴν ἐπερώτησιν, δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐπὶ τῶν ψηφισμάτων· ἑπομένως πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ποίαν τῶν δύω συζητήσεων πρέπει νὰ ἐξαντλήσῃ πρῶτον, τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν ψηφισμάτων, ἢ τὴν ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων;

§180ΠΟΛΛΟΙ. Καὶ τὰς δύο διὰ μιᾶς.

§181ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Εἶναι πολὺ σύνθετα καὶ ἐντελῶς διακεκριμένα, διότι δὲν δυνάμεθα ποτὲ διὰ μιᾶς προτάσεως νὰ εἴπωμεν ὅτι μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ἀποῤῥίπτωμεν προτάσεις πληρεξουσίων, αἱ ὁποῖαι προῆλθον ἀπὸ τὴν προεξεργασίαν καὶ τὴν συζήτησιν, διότι ὀφείλω, τοὐλάχιστον δι’ ἐμαυτὸν, νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἐννοῶ ποτὲ, ὅτι δύναται ἡ Συνέλευσις νὰ ἐμπέσῃ εἰς αὐτὸ τὸ λάθος· εἶναι δύω ζητήματα ὅλως διόλου διακεκριμένα.

§182ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ψηφοφορίαν, Κ. Πρόεδρε!

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι κἀνεὶς ἐκ τῶν κυρίων πληρεξουσίων δὲν ἔχει ἤδη παραδεδεγμένον, ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπερώτησιν, πρὸ πολλοῦ ἐτελείωσε τὸ ζήτημα· διότι αἱ ἐπερωτήσεις ἀποβλέπουν τὸ παρελθόν· ὥστε δὲν δύναται πλέον νὰ γείνῃ ἐπερώτησις εἰς τὴν Συνέλευσιν εἰς τὸ ἑξῆς, ἔπρεπε μόνον νὰ γνωρίζωμεν ποῖον ἀξίωμα θὰ δώσωμεν εἰς αὐτὴν τὴν πρότασιν, καὶ ἀφοῦ τῆς δίδομεν τὸ ἀξίωμα, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι νὰ πέσουν καὶ αἱ ἄλλαι προτάσεις αἱ ἀφορῶσαι τὸ μέλλον.

§184ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν «ὅσοι παραδέχονται αὐτὴν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Βαλτινοῦ, νὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, θὰ εἴπουν, ναί οἱ ἄλλοι θὰ εἴπουν ὄχι.» Γίνεται ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἀκούσατε τὸ ἀποτέλεσμα· ἐψηφοφόρησαν 186, εἷς ἠρνήθη ψῆφον, 101 ὄχι, 84 ναί· ὥστε δὲν παρεδέχθη ἡ πρότασις διὰ ψήφων 101 κατὰ 84. Λοιπὸν προβαίνομεν εἰς τὰς ἄλλας ψηφοφορίας.

§187ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν δευτέραν.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν διαλύεται ἡ Συνεδρίασις. (ὥρα 6 καὶ ½ Μ. Μ.)

Ὁ Προσωρινὸς Πρόεδρος

Δ. ΚΡΙΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Τηλ. Ἰ. Ῥούκης.