1863.01.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΚΑʹ.

Τῆς 11 Ἰανουαρίου 1863.

(Παρασκευή).

Ὥρα 12 παρὰ ¼ Π. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρέθη ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς πρὸς συνεδρίασιν. Κηρυχθείσης λοιπὸν τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως ὑπὸ τοῦ Προέδρου, ἀνεγνώσθησαν κατόπιν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἶναι ἡ συζήτησις τῆς τυπωθείσης ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τῆς ἐκλογῆς Ἄργους, καὶ κατόπιν καὶ ἄλλων ἐπαρχιῶν, ὅσας ἔχουσιν ἑτοίμους αἱ ἐπιτροπαί. — Ἀκροατήριον! Ἐθεωρήθησαν πολλοὶ χθὲς ἐρίζοντες πρὸς ἀλλήλους, ποῖος νὰ λάβῃ θέσιν· σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ μὴ κάμητε τοῦ λοιποῦ τοιαῦτα ἀτοπήματα, διότι ἐνοχλεῖτε τοὺς πληρεξουσίους ἀγορεύοντας. Σᾶς συνιστῶ τὴν ἡσυχίαν, καὶ νὰ μένῃ ἕκαστος ὅπου εὑρέθη.

§2ΜΑΣΤΡΑΠΑΣ. Παρακαλῶ τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους νὰ μοὶ ἐπιτρέψωσι νὰ ἐξέλθω τῆς ἡμερησίας διατάξεως· δύω λέξεις ἔχω νὰ σᾶς εἴπω. Σήμερον ἐξερχόμενος τῆς οἰκίας μου καὶ πορευόμενος πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπήντησα 200 περίπου στρατιώτας καὶ ὑπαξιωματικοὺς καὶ ἀξιωματικοὺς, οἵτινες ἔφερον ξηλωμένα τὰ γαλόνιά των καὶ θορυβοῦντας· ἠρώτησα αὐτοὺς, τί συμβαίνει καὶ εἶναι συνηθροισμένοι; μοῦ ἀπήντησαν, ὅτι ἐξεδόθησαν χθὲς τὸ ἑσπέρας κατὰ τὴν νύκτα προβιβασμοὶ καὶ αὐτοὺς ἀναφέρει τὸ παρὸν διάταγμα, ἢ ψήφισμα τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, καὶ εἶναι 150–160 ἐκ τῶν ὑπαξιωματικῶν, ὑπάρχει δὲ καὶ ἓν ἄλλο διάταγμα, εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι 27 ἀνθυπομοίραρχοι, καὶ ἓν ἄλλο, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπὸ πολιτῶν προβιβάζονται εἰς ἀνθυπασπιστάς· εἶναι τῆς χθεσινῆς ἡμερομηνίας. Οἱ στρατιῶται οὗτοι καὶ οἱ ὑπαξιωματικοὶ συναθροισθέντες πέριξ ἐμοῦ, μοῦ εἶπον, ὅτι δὲν θέλουσι πλέον ὑπακούσει εἰς οὐδένα ἀξιωματικὸν, ὅτι θέλουσι ὑποστηρίξει τὰ δικαιώματά των διὰ τῆς βίας, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπονείμει δικαιοσύνην εἰς ἐκείνους, οἵτινες μόνον ἠγωνίσθησαν διὰ τὴν ἐπανάστασιν καὶ ἔχουσι δικαιώματα. Τὸ συμβὰν τοῦτο μὲ κατεθορύβησε, Κύριοι! καὶ ἑπομένως ἠθέλησα νὰ σᾶς τὸ παραστήσω ὡς σπουδαιότατον· διότι σήμερον ἐπίκειται κίνδυνος, καὶ κίνδυνος μέγας, νὰ καταστραφῇ ἡ πόλις καὶ σᾶς τὸν δίδω ἐγὼ τὸν λόγον, Κύριοι. Διότι, Κύριοι, ἐκ τῶν ἀδικιῶν τοῦ στρατοῦ προέρχεται ἡ ἀποσύνθεσις αὐτοῦ, ἐξ ἧς δύνανται νὰ συμβῶσι δυστυχήματα εἰς τὴν διατάραξιν τῆς ἡσυχίας καὶ τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ πολίτου. Διὰ νὰ μὴ ἐκτανθῶ, Κύριοι, περισσότερον, σᾶς παρακαλῶ, ἐπειδὴ τὸ Διάταγμα ἐκοινοποιήθη, καὶ δὲν δύναται ἡ Συνέλευσις νὰ ζητήσῃ τὴν ἀνάκλησίν του, ὅσαι σήμερον ἐκλογαὶ παρουσιασθῶσιν εἰς συζήτησιν, νὰ ἐπικυρωθῶσιν ἢ ἀκυρωθῶσι, καὶ αὔριον ἀμέσως νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου, διότι διατρέχομεν κίνδυνον, καὶ πρέπει νὰ λάβωμεν πρόνοιαν· ὁ στρατὸς εἶναι εἰς ἀποσύνθεσιν καὶ ἐξ αὐτοῦ περιμένομεν τὴν ἀσφάλειάν μας.

§3ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Κύριοι, πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ὅσα σᾶς εἶπεν ὁ προαγορεύσας, σᾶς λέγω τὰ ἀκόλουθα. Πρὸ ἡμισείας ὥρας ἐξερχόμενος ἐντεῦθεν, ἀπήντησα πρὸ τῆς θύρας ἀριθμόν τινα ὑπαξιωματικῶν, καὶ εἶναι αὐτοὶ οἱ ἴδιοι, τοὺς ὁποίους ὁ προαγορεύσας ἀνέφερεν· ἠρώτησα, διὰ τί εἶναι συσσωματωμένοι; μοὶ εἶπον, ὅτι σκοπεύουν νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ἀποστείλωσι μίαν Ἐπιτροπὴν ἐκ 3 ὑπαξιωματικῶν πρὸς αὐτὴν, διὰ νὰ φέρουν τὰ παράπονά των, τὰ ὁποῖα ἔχουν διὰ τοὺς τελευταίους προβιβασμούς. Τοῖς εἶπα, ὅτι ὁ στρατὸς ἔδειξε πάντοτε μέγαν πατριωτισμὸν καὶ ἀγάπην πρὸς τὴν τάξιν, καὶ ὅτι ἑπομένως τὰ παράπονά των πρέπει νὰ τὰ κάμωσι διὰ τῆς καταλλήλου ὁδοῦ, διὰ τρόπου εὐτάκτου καὶ κανονικοῦ. Τοῖς προσέθηκα, ὅτι ἡ Συνέλευσις θέλει ἀκούσει τὰ παράπονά των, καὶ ὅτι θέλει τοὺς δικαιώσει, ἀρκεῖ μόνον νὰ κάμωσιν αὐτὰ διὰ τῆς κανονισμένης ὁδοῦ. Ἀληθῶς, οἱ ἄνδρες οὗτοι ὑπήκουσαν εἰς τὰς παραινέσεις μου, καὶ ἀνεχώρησαν διὰ νὰ διευθύνωσι οὕτω τὰ παράπονά των εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ δὲν εἶναι κανὲν ἐμπόδιον ἐλπίζω, ὅταν καταρτισθῇ ἡ Συνέλευσις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτά.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§5ΜΠΑΣΤΑΣ. Κύριοι, ζητῶ συγνώμην, ἂν καὶ μετὰ λύπης ἔρχωμαι σήμερον ν’ ἀπασχολήσω τὰς πολυτίμους στιγμάς σας· μετὰ λύπης λέγω, διότι καὶ σήμερον ἀκόμη παρουσιάζεται ἡμῖν ἑτέρα ἀσύγγνωστος κατ’ ἐμὲ πρᾶξις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἴσως μοὶ εἴπωσί τινες, ὅτι δὲν εἶναι τοῦ παρόντος καιροῦ, ὅτι δὲν ἐπέστη ἀκόμη ὁ καιρὸς, καθ’ ὃν ἅπασα ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ Ὑπουργοὶ, θὰ παρουσιασθῶσιν ἐνώπιον ἡμῶν, ὅπως δώσωσι λόγον τῶν πράξεών των· δὲν λέγω τὸ ἐναντίον· διὰ τοῦτο δὲν ἔρχομαι νὰ θίξω ἄλλας χορδάς· δὲν ἔρχομαι νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν περὶ τῶν ἀνθυπασπιστῶν, δηλ. περὶ τοῦ διορισμοῦ ἀνθυπασπιστῶν ἀπὸ τὰς τάξεις τῶν πολιτῶν, ἀνθυπασπιστῶν, μὴ ἐχόντων ἀκόμη τὴν στρατεύσιμον ἡλικίαν, ἀλλ’ ἔρχομαι ν’ ἀναγγείλω, ἢ μᾶλλον νὰ καταγγείλω πρᾶξιν, ἣν θεωρῶ μίαν ἐκ τῶν κυρίων πληγῶν τῶν ἐπενεχθεισῶν κατὰ τὴν ἐπανάστασιν· ἡ πρᾶξις αὕτη εἶναι ἡ ἐπάνοδος εἰς τὸν στρατὸν τῶν Βαυαρῶν ἰατρῶν. Γνωρίζω, Κύριοι, ὅτι μία ἀπὸ τὰς αἰτίας, αἱ ὁποῖαι ἐπροξένησαν τρομερὰν ἀγανάκτησιν ἐκ μέρους τοῦ στρατοῦ κατὰ τὴν μεταπολίτευσιν, ἦτο καὶ ἡ ἔξωσις τῶν Βαυαρῶν ἀπὸ τὸν στρατόν. Τῳόντι ὁ Ὄθων δὲν ἐτόλμησε τότε νὰ πράξῃ ἄλλο τι εἰμὴ νὰ τοὺς ἀποπέμψῃ, ἀλλ’ ἀκολούθως ἐνδυθεὶς τὴν ἀλωπεκῆν, καὶ ψαλιδίζων τὰς ἐλευθερίας, μέχρις οὗ ἔπεσε λάβρος κατ’ αὐτῆς, ἔφερέ τινας ἰδιωτεύοντας ἐνταῦθα μὲ βαθμοὺς μεγάλους εἰς τὸν στρατιωτικὸν ἰατρικὸν κλάδον, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελῶ μέρος. Ἀκολούθως, Κύριοι, τοὺς βαθμοὺς αὐτοὺς τῆς τιμῆς ὁ Ὄθων τοὺς ἐπραγματοποίησεν. Ἔθεσε τοὺς Βαυαροὺς αὐτοὺς ἰατροὺς ἐπὶ κεφαλῆς ὁλοκλήρου τοῦ ἰατρικοῦ κλάδου. Μόλις ἦλθεν ἡ ἐπανάστασις, ὁ ἰατρικὸς κλάδος ἐζήτησε τὴν ἀποπομπὴν αὐτῶν τῶν ἰατρῶν, οἵτινες παρανόμως εἰσήλασαν εἰς τὸν ἰατρικὸν κλάδον. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς μόλις ἠξίωσε μετὰ πολλῶν παρακλήσεων νὰ μᾶς ἀκούσῃ· λοιπόν, τοὺς ἀφῄρεσε τὴν ὑπηρεσίαν, δὲν ἔπαυσεν ὅμως τὸ δυστυχὲς Ἑλληνικὸν ταμεῖον νὰ τοὺς πληρώνῃ ἁδρῶς.

§6ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὀνόμασέ τους.

§7ΜΠΑΣΤΑΣ. Εἶναι, ὁ Ὀρστάϊν, ὁ Νίδερ· εἶναι καὶ ἕνας λειποτάκτης εἰς τὸ Μόναχον πλησίον τοῦ Ὄθωνος, ὁ Λινδερμάϊερ· αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους λοιπὸν, Κύριοι, τοὺς ἐπανέφερεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, εἰς τὸ Νοσοκομεῖον· οἱ στρατιῶται δὲν ἠμποροῦν νὰ ταχθοῦν ὑπ’ αὐτούς.

§8ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἶναι ἐντροπή μας νὰ ἐνασχολώμεθα εἰς τοιαῦτα. Τὸ Ἔθνος κινδυνεύει, εἶναι ἄλλα συμφέροντα μεγαλείτερα.

§9ΜΠΑΣΤΑΣ. Δὲν λέγω, Κύριοι, τὸ ἐναντίον· ἀλλ’ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον γαγγρινιάζει· ἰδοὺ ὅλος ὁ ἰατρικὸς κλάδος δίδει τὰς παραιτήσεις του (θόρυβος). Ἀναβάλλω εἰς τὸ ἑξῆς τὸ ζήτημα τοῦτο (θόρυβος).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, πληρεξούσιοι, καθήσατε εἰς τὰς θέσεις σας, μὴ ἐμποδίζετε τοὺς στενογράφους συνομιλοῦντες, διότι δὲν ἀκούουν νὰ γράφουν.

§11ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ καθ’ ἑκάστην, Κύριοι, παρουσιαζόμενα παράπονα ἐνώπιόν σας περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις διεξάγει τὰ τῆς διοικήσεως τοῦ τόπου, ἀποδεικνύουν τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ σπεύσωμεν εἰς τὰ ἔργα μας καὶ νὰ εἰσέλθωμεν πρὸ πάντων, Κύριοι, εἰς ἀντικείμενα οὐσιώδη, εἰς ἔργα ἀπὸ τὰ ὁποῖα περιμένεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τύχης τοῦ τόπου. Διαφόρους φήμας ἀκούομεν περὶ τῆς κακῆς αὐτῶν διοικήσεως, καὶ αὐτὰ ἐμφαίνονται ἀπὸ τὴν δυσπιστίαν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἁπαξάπαντες εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Ἡμεῖς εἴμεθα εἰς πλήρη ἄγνοιαν τῶν πραγμάτων, θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν λογοδοσίαν τῆς ἐξουσίας, καὶ τότε ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ παρατηρήσωμεν ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἐφέρθη ἡ ἐξουσία. Διὰ νὰ φθάσωμεν λοιπὸν εἰς τὰ κύρια ἔργα μας, ἀνάγκη πᾶσα νὰ συμβουλευθῶμεν κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἔλθωμεν εἰς τὸν σκοπὸν αὐτὸν, συμβουλευόμενοι τὸν κανονισμόν μας. Κατὰ τὸ ἄρθρον 23 λοιπὸν, τοῦ κανονισμοῦ, Κύριοι, ὅταν ἐξελεγχθῶσιν αἱ κατὰ τὸ ἄρθρον 23 κληρωθεῖσαι ἐκλογαὶ, καὶ ἀποτελέσωμεν νόμιμον ἀριθμὸν πληρεξουσίων ἀναβαίνοντα εἰς τοὺς 165, ἡ Συνέλευσις κηρύττει ἑαυτὴν νομίμως συγκροτημένην, καὶ προβαίνει ἀμέσως εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὁριστικοῦ προεδρείου, ἐξαιροῦνται δὲ αἱ ἐκλογαὶ ἐκεῖναι, τῶν ὁποίων ἡ ἐξέλεγξις δι’ ὁποιονδήποτε λόγον ἤθελεν ἀπαιτήσει ἀναβολήν. Μέχρι τοῦδε ἐξελέγχθησαν σχεδὸν ἅπασαι αἱ κληρωθεῖσαι ἐκλογαὶ, καὶ δὲν μένουν παρὰ ἡ τοῦ Οἰτύλου, καὶ τοῦ Ἄργους. Ἐστὲ, Κύριοι, πεπεισμένοι (θόρυβος). Ἔστω νὰ ᾖναι καὶ δύω καὶ τρεῖς, ἐκεῖναι περὶ τῶν ὁποίων ἔλαβον σημείωσιν ἀπὸ τὸ προεδρεῖον, ἦτον ἡ τοῦ Ἄργους καὶ ἡ τοῦ Οἰτύλου ἐκ τῶν κληρωθεισῶν. Ἡ ἐξαίρεσις ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπέστησα τὴν ὑμετέραν προσοχὴν, μᾶς ἀπαλλάττει τῆς ἀνάγκης τοῦ νὰ ἀναβάλωμεν ἐπὶ πλέον τὴν ἐκλογὴν τοῦ μονίμου προεδρείου, κατόπιν τοῦ ὁποίου θέλομεν εὑρεθῆ εἰς θέσιν νὰ προβῶμεν εἰς τὰ κυριώτερα ἔργα μας, ἀφοῦ ἡ ἁρμοδία ἐπιτροπὴ δὲν ἔφερε τὴν τοῦ Οἰτύλου. Σήμερον δὲ πρόκειται νὰ συζητηθῇ ἡ τοῦ Ἄργους· σᾶς προτείνω νὰ προσδιορίσωμεν ἡμέραν ῥητὴν, ἡ ὁποία νὰ μὴν ᾖναι πολὺ μακρὰν, διὰ νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ μονίμου προεδρείου τῆς Συνελεύσεως. Κατ’ ἄλλον τρόπον δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ πράξωμεν ὅ,τι ἀνετέθη εἰς ἡμᾶς ἀπὸ τὸν λαόν.

§12ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Αὐθωρεί.

§13ΕΤΕΡΟΙ. Τὴν δευτέραν.

§14ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἡμέρα ἀνήκει εἰς τὴν ἀπόφασίν σας. Ἐπειδὴ κατὰ τὸ ἴδιον ἄρθρον ὀφείλομεν, ἅμα ἐξελεγχθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ, ἐξαιρουμένων ἐκείνων τῶν ὁποίων ὁποιοσδήποτε λόγος ἀναβάλλει τὴν ἐξέλεγξιν, ὀφείλομεν νὰ κηρύξωμεν κατηρτισμένην τὴν Συνέλευσιν νομίμως, διὰ νὰ λάβωμεν τὸ δικαίωμα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ νομίμου Προεδρείου· ἐξαιτοῦμαι αὐθωρεὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν, καθὼς χθὲς ἐπὶ διαφόρων συζητήσεων ἠκούσατε, ὅτι εἴμεθα κατηρτισμένοι, καὶ κατὰ συνέπειαν νὰ προσδιορίσωμεν τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς τοῦ Προέδρου.

§15ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι! Πολλάκις ἐπανελήφθη ἡ ἀνάγκη τῆς ταχύτητος τῶν ἐργασιῶν μας, καὶ μ’ ὅλον τοῦτο ἡμεῖς αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι συνιστῶμεν αὐτὴν τὴν ἀνάγκην, ἡμεῖς αὐτοὶ, τὸ ἐπαναλέγω μὲ λύπην μου, παρεμβάλομεν ἕως τώρα πολλὰς δυσκολίας διὰ ματαίων καὶ ἀσκόπων συζητήσεων....

§16ΒΡΑΤΖΑΝΟΣ. Κἀμμίαν, Κύριε, συζήτησιν δὲν ἐκήρυξεν ἡ Συνέλευσις ἄσκοπον καὶ ματαίαν.

§17ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἡ ἰδέα μου.

§18ΒΡΑΤΖΑΝΟΣ. Τὴν ἰδέαν σας νὰ τὴν ἐκφράζητε μόνος σας.

§19ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ διατί νὰ μὴ τὴν ἐκφράσω ἐδῶ εἰς τὸ βῆμα; Χθὲς, Κύριοι συνάδελφοι, ἐχάσαμεν μίαν ὁλόκληρον ἡμέραν, χωρὶς νὰ φθάσωμεν εἰς κἀνὲν ἀποτέλεσμα· σήμερον ἐφέρθησαν εἰς τὴν Συνέλευσιν δύω ἄλλαι αἰτιάσεις κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Δὲν διαφιλονεικῶ, Κύριοι, τὸ σπουδαῖον αὐτῶν τῶν αἰτιάσεων· ἀλλὰ πάλιν λέγω, ὅτι ἀκαταλλήλως καὶ παρακαίρως ἐφέρθησαν εἰς τὸ μέσον αὐτὰ τὰ ζητήματα.

§20ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τὸ ἠξεύρομεν, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι φίλος σας, καὶ τὸν ἀγαπᾶτε· ἀφήσατέ μας νὰ ἐργασθῶμεν. (θόρυβος).

§21ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν ᾧ λοιπὸν ὅλοι θέλομεν νὰ σπεύσωμεν εἰς τὰς ἐργασίας μας, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι παρεμβάλλομεν δυσκολίας ἡμεῖς αὐτοί. Ἐν ᾧ, Κύριοι, ἦτο σήμερον ὡς ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἡ συζήτησις τῆς ἐκλογῆς τοῦ Ἄργους, ἀντὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς, ἐφέραμεν ἄλλα παρεμπίπτοντα ζητήματα εἰς τὸ μέσον. Κατόπιν τούτων τῶν ζητημάτων ὁ Κύριος Χαλικιόπουλος προτείνει, νὰ κηρύξῃ ἡ Συνέλευσις κατηρτισμένην ἑαυτὴν αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ νὰ προσδιορίσῃ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς τοῦ ὁριστικοῦ προεδρείου. Ἐγώ, Κύριοι, ἀποκρούω ταύτην τὴν γνώμην· διότι ἀντιβαίνει εἰς ῥητὴν διάταξιν τοῦ κανονισμοῦ, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐξελεγχθῶσιν ὅλαι αἱ ἤδη κληρωθεῖσαι κατὰ τὸ ἄρθρον 23 τοῦ προσωρινοῦ κανονισμοῦ. Τοιαῦται ἐκλογαὶ μένουν ἐκκρεμεῖς ἡ τοῦ Ἄργους, τοῦ Οἰτύλου καὶ τῆς Νεαπόλεως, ἴσως καὶ κἀμμία ἄλλη, καὶ τῆς Θήρας. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι μένουν 4 ἐκλογαὶ περιφέρειαι καὶ ἐκλογαὶ ἐκκρεμεῖς, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸν κανονισμὸν πρέπει νὰ ἐξελεγχθῶσιν.

§22ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Μόνον αἱ τοῦ Οἰτύλου καὶ τοῦ Ἄργους εἶναι ἐκ τῶν κληρωθεισῶν τὴν πρώτην ἡμέραν.

§23ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ἐνῷ, Κύριοι, πρέπει νὰ ἐξελεγχθῶσι καὶ αὐταὶ αἱ ἐκλογαὶ κατὰ τὴν ἰδέαν μου, ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη δυσκολία, ἕνεκα τῆς ὁποίας δὲν δυνάμεθα νὰ ὁρίσωμεν τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς τοῦ ὁριστικοῦ προεδρείου. Ἡ δυσκολία αὕτη εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ τῆς Συνελεύσεως.

§24ΒΡΑΤΖΑΝΟΣ. Ὄχι! ὄχι!

§25ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἐνεργηθῇ ἡ ἐκλογὴ αὕτη. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, ἐρωτῶ τοὺς λέγοντας τὸ ὄχι! Ἠξεύρουν πόσους Προέδρους ἢ πόσους Ἀντιπροέδρους θὰ ἐκλέξουν; Αὐτὸ, κύριοι, θὰ τὸ προβλέπει ὁ ὁριστικὸς κανονισμὸς τῆς Συνελεύσεως, προσδιορίζων τὸν ἀριθμὸν τῶν Προέδρων καὶ Ἀντιπροέδρων καὶ τῶν Γραμματέων, καὶ κανονίζων καὶ τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς αὐτῶν. Διὰ τοῦτο ἀποκρούων τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Χαλκιοπούλου, ἐπιμένω, ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ.

§26ΛΑΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλοῦμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησίν μας τὴν τακτικήν.

§27ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτήσητε, ἂν ἡ Συνέλευσις θεωρῇ ἑαυτὴν νομίμως κατηρτισμένην.

§28ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ βιάζεσθε, διότι ἂν θεωρηθῶμεν κατηρτισμένοι, πρέπει ν’ ἀποχωρήσουν ἐκεῖνοι, οἵτινες δὲν ἐξελέχθησαν, διὰ τοῦτο ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὸ ἔργον μας. Δύω ἐκλογαὶ μένουν νὰ ἐξελεγχθῶσιν· διατί σπεύδομεν; διατί νὰ μὴ λάβουν μέρος καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προεδρείου; εἶναι ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ. (θόρυβος).

§29ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι! (θόρυβος).

§30ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον, Κύριε Χαλικιόπουλε. Καταβῆτε κάτω.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπροτάνθη νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ἂν ᾖναι νομίμως συγκεκροτημένη· τώρα σᾶς παρακαλῶ, ἐβγῆκαν φωναὶ, ὅτι ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις περὶ τῆς καταρτίσεως αὑτῆς. Ἐπειδὴ τὸ περὶ τῆς καταρτίσεως τῆς Συνελεύσεως εἶναι σπουδαῖον ἀντικείμενον, ἐζήτησαν διάφοροι τὸν λόγον, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ Κύριος Διομήδης, ἀλλὰ φωναὶ τὸν ἀπέτρεψαν. Θέλετε λοιπὸν νὰ ὁμιλήσῃ; (θόρυβος). Ἐπειδὴ ἠκούσθησαν δύω φωναί, ἡ Συνέλευσις ἂς ἀποφανθῇ δι’ ἀναστάσεως, ἂν ἐφωτίσθη. (θόρυβος).

§32ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε! Ἔχομεν κἀμμίαν ἐκλογὴν νὰ συζητήσωμεν; ὁ Κύριος Χαλικιόπουλος πρέπει ν’ ἀναβάλῃ τὴν πρότασίν του δι’ αὔριον. (θόρυβος).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, διὰ τοῦ προεδρείου δύνανται νὰ διαμοιρασθῶσιν εἰς τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους καλήτερα τὰ λεγόμενα καὶ ἀπὸ τοὺς μὲν καὶ ἀπὸ τοὺς δέ. Λοιπὸν λέγω, ὅτι ὁ κύριος Χαλλικιόπουλος ἀνεκάλεσε τὴν πρότασίν του· παρεκάλεσε τὸ προεδρεῖον νὰ γνωστοποιήσῃ, ν’ ἀναβληθῇ διὰ τὴν αὔριον καὶ νὰ προχωρήσωμεν.

§34ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ προχωρήσωμεν λοιπὸν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται διὰ τὴν αὔριον ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Χαλκιοπούλου (θόρυβος). Παρακαλῶ, Κύριοι πληρεξούσιοι, ἄρχεται ἡ συζήτησις τῆς ἐκλογῆς τοῦ Ἄργους. Ὁ κύριος Μαυροκορδάτος ἔχει τὸν λόγον.

§36ΔΗΜ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, δὲν ἔρχομαι νὰ ὁμιλήσω ἐν ἐκτάσει περὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς, διότι δὲν ἔλαβον τὸν καιρὸν νὰ σπουδάσω, νὰ μελετήσω ὁ ἴδιος τὰ ἔγγραφα, καὶ διότι καὶ μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐκθέσεως δὲν ἠδυνήθην, σᾶς βεβαιῶ, νὰ σχηματίσω πεποίθησιν, καὶ περιμένω νὰ φωτισθῶ ὁ ἴδιος ἀπὸ τὴν συζήτησιν περὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς. Ἔρχομαι ὅμως νὰ ὁμιλήσω περὶ ἑνὸς μόνου γεγονότος, τὸ ὁποῖον τυχαίως ἔμαθα, καὶ τὸ ὁποῖον φρονῶ, ὅτι εἶναι καθῆκόν μου νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Συνέλευσιν. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἀφορᾷ τὸν δῆμον Ἰναχίας. Ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐνεχείρισαν χθὲς ἔντυπον, προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τῆς Ἰναχίας. Ἐν τούτοις ἔμαθα καὶ ἐξωδίκως καὶ ἐκ τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς, ἐβεβαιώθην δὲ καὶ ἐξ ἑνὸς ἄλλου ἐντύπου, τὸ ὁποῖον σήμερον μᾶς ἐπεδόθη, ὅτι ὑπάρχει εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν ἔγγραφον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον βεβαίως ὑμεῖς ἀνεγνώσατε, καθόσον εὑρίσκεται ὁλόκληρον ἐν τῇ σήμερον ἐγχειρισθείσῃ ἡμῖν ἐκθέσει. Ἦτον ἑπόμενον νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας διὰ νὰ ἴδω ἂν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπή, συγκειμένη ἐκ τεσσάρων μελῶν, τῶν ΚΚ. Κορούλη, Ξύδη, Σταύρου, καὶ Σωτηρίου, ἠδύνατο ν’ ἀναφέρῃ γεγονότα τοσοῦτον ψευδῆ. Ἔλαβον λοιπὸν τὸ πρωτόκολλον τῆς ἐκλογῆς Ἰναχίας ἀνὰ χεῖρας· καὶ τῳόντι, Κύριοι μου, τί βλέπω; Μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ 154 ὑπάρχουσι γεγραμμένα τὰ ὀνόματα διὰ γραφῆς καὶ μελάνης ὅλως διαφόρου ἐκείνης, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖ μέχρι τοῦ 464. Ἡ δὲ πρᾶξις, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψαν τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὡς φαίνεται ἐνταῦθα, ἔχει τὴν γραφὴν καὶ τὴν μελάνην ἀπαράλλακτον μ’ ἐκείνην, ἥτις ἀκολουθεῖ μέχρι τοῦ ἀριθ. 154. Ὥστε ἐκ πρώτης ὄψεως βλέπει τις, ὅτι ἐνταῦθα ἐγένετό τι, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν εἶναι τακτικόν· ἐπιθυμῶ νὰ ἴδητε ὅλοι αὐτὸ τὸ βιβλίον διὰ νὰ πεισθῆτε, ὅτι, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ προσθέσουν τὸν ἀριθμὸν ὅλων τῶν ὀνομάτων ἕως τὸ 464, ἠναγκάσθησαν εἰς τρία φύλλα νὰ γράψωσι τὰ ὀνόματα τὸ ἓν κατόπιν τοῦ ἄλλου τόσον πυκνὰ, ὥστε φαίνεται μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τῆς γραφῆς τῶν πρώτων ὀνομάτων καὶ τῶν τελευταίων. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς ἐνόμισα χρέος μου ν’ ἀνακοινώσω πρὸς ὑμᾶς, ὅπως σκεφθῆτε καὶ σχηματίσητε ἴσως ἐκ τούτου πεποίθησιν περὶ τῆς ὅλης ἐκλογῆς. Τυχαίως ἔμαθον τὸ γεγονὸς τοῦτο ἀναγνώσας τὰ ἔγγραφα, ἐβεβαιώθην δὲ, ἀφοῦ ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὸ βιβλίον αὐτὸ, ἐπιθυμῶ καὶ ὑμεῖς νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας τὸ βιβλίον τοῦ πρωτοκόλλου, διότι φρονῶ, ὅτι εἰς τοιαύτας περιστάσεις εἶναι ἀνάγκη νὰ κρίνῃ τις καὶ νὰ βλέπῃ ἐκ τοῦ πλησίον τὰ πράγματα, καθότι δυστυχῶς πολλὰ μὲν ψεύδη λέγονται, πολλαὶ δὲ ἀλήθειαι μεταξὺ τῶν ψευδῶν δύνανται νὰ ὑπάρχωσιν.

§37ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Λοιπὸν τί προτείνετε;

§38ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Τίποτε. Ἐγὼ μόνον εἶπα τοῦτο διὰ νὰ σχηματίσητε πεποίθησιν.

§39ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, τὸ ζήτημα τοῦτο ἀφορᾷ τὴν ὑπόληψιν τῆς ἐπιτροπῆς· πιστεύω, ὅτι θὰ μοὶ δώσητε μίαν στιγμὴν τὴν προσοχήν σας, διότι ἡ ὑπόληψις αὐτῆς ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος. Αἱ ἐνστάσεις, Κύριοι, ἔγειναν κατὰ τὴν διαλογὴν, ὅσαι δὲν ἔγειναν κατὰ τὴν ψηφοφορίαν. Σήμερον μᾶς ἔρχονται καὶ νέαι ἐνστάσεις, ποίας θέλετε νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, τὰς ἐνστάσεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἔφερον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἢ ἐκείνας, τὰς ὁποίας φέρουν σήμερον;

§40ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ὅλας (θόρυβος).

§41ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐνστάσεις, τὰς ὁποίας τὰ ἐνδιαφερόμενα μέρη ἔκαμον ἐν καιρῷ τῆς διαλογῆς. Εἰς ταύτας παρατηρῶ, ὅτι, ὅσαι ἐνστάσεις δὲν ἠδύναντο νὰ γείνωσιν ἐν καιρῷ τῆς ψηφοφορίας, συνεπληρώθησαν μετὰ τὸν καιρὸν τῆς διαλογῆς. Εἰς τὰς ἐνστάσεις αὐτὰς τὰς ἐντύπους (θόρυβος)· ἰδοὺ τί λέγουν, ἰσχυρίζονται, ὅτι λείπουν 3 σφραγίδες ἀπὸ τὴν κάλπην, ἥτις μετεφέρθη ἀπὸ τὸν δῆμον Ἰναχίας· βʹ.) ὅτι ἡ μονογραφὴ τοῦ Προέδρου δὲν εἶναι γνησία. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον εἴπομεν, ὅτι, ἀφοῦ ἡ ὁλομέλεια τῆς ἐπιτροπῆς δέχεται ὡς ἀλυμάντους τὰς σφραγίδας, δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ ὑποθέσωμεν ὡς θετικὰς τὰς ἐνστάσεις τοῦ Κυρίου Τσώκρη, καὶ ἡμεῖς ἀπεφάνθημεν, ὅτι εἶναι γνήσιαι· ὡς πρὸς τὴν δευτέραν ἔνστασιν, ὅτι λείπει ἡ μονογραφὴ τοῦ Προέδρου· ἀλλὰ παρεβλήθη ἡ μονογραφὴ αὕτη καὶ ἀποδεικνύεται, ὅτι εἶναι ἡ ἰδία. Ἔχουν, Κύριοι, πολλὰς ἐνστάσεις, θέλω νὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι ὅλαι αἱ ἐνστάσεις εἶναι ἀβάσιμοι. Ἔρχομαι εἰς τὴν τοῦ Ἄργους· εἰς τὸ πρῶτον τμῆμα εὑρέθησαν ψηφοδέλτια 7 πλειότερα, ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ πλειονοψηφίσασα μερὶς ἔλαβε 632, ἡ δὲ ἀποτυχοῦσα 393. Ὑπῆρξε συναγωνισμὸς ἢ ὄχι; ἐπιθυμῶ ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν Κύριον Μαυροκορδάτον, ὅστις ἰσχυρίζεται, ὅτι δὲν ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν εἰς τὸν δῆμον Ἰναχίας τὰς ἐνστάσεις· ἰδοὺ πῶς ἐσκέφθη ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὸν δῆμον Ἰναχίας. Ὑπῆρχε μία ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ καὶ ἀντεφορευτική· αὐτὰ τὰ μέλη ὑπέγραψαν τὸ ποσὸν τῶν 465 ψηφοδελτίων. Τί ἐσκέφθημεν ἡμεῖς; εἴπομεν, ὅτι, ἐὰν πραγματικῶς τοὺς ἐξηπάτησαν, καθὼς λέγουν, ἐντὸς τῶν ἐνστάσεων, ἐδῶ λέγουν σήμερον, ὅτι τοὺς ἐβίασαν· ποία εἶναι ἡ ἀλήθεια; θὰ παραδεχθῶμεν ὅ,τι ἐλέχθη κατὰ τὴν διαλογήν· ἀλλὰ πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ παραγεμισθῇ ἡ κάλπη; ἀπὸ τὸ 154– 464, ἀφοῦ ἐσφράγισαν τὴν κάλπην. Αὐτὰ ἐχρεώστουν νὰ εἴπω εἰς τὸν Κύριον Μαυροκορδάτον.

§42ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, τὸ Σῶμα τοῦτο ἔχει τὴν παντοδυναμίαν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἔχει τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον, ἐὰν ἦτο δυνατὸν συνηγμένον ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου νὰ σκέπτηται καὶ νὰ ἀποφασίζῃ περὶ τῆς τύχης ἑαυτοῦ καὶ τῶν ἐπερχομένων γενεῶν. Τὴν δύναμιν ταύτην ἔχει τὸ Σῶμα τοῦτο, διότι εἶναι σύλλογος ἀντιπροσώπων ἐπαρχιῶν καὶ κοινοτήτων, αἵτινες ἀντιπροσωπεύουσι τὴν θέλησιν τοῦ ἔθνους, ἀποτελοῦσι τὸ ἔθνος ὁλόκληρον. Τὸ Σῶμα τοῦτο δύναται διὰ τοῦτο νὰ πράττῃ τὰ πάντα· καὶ ἴδια μέλη δύναται νὰ ἀποπέμπῃ τοῦ περιβόλου τούτου, ὅταν ἡ ἀξιοπρέπεια αὐτοῦ τὸ ὑπαγορεύει. Δύναται, λέγω, νὰ πράττῃ τὰ πάντα, ἀρκεῖ μόνον νὰ ᾖναι ἀληθῶς ἐξ ἀληθῶν ἀντιπροσώπων συγκεκροτημένον, καὶ αἱ πράξεις του νὰ μὴ ἀπαρέσκωσιν, ἀλλ’ εὐπρόσδεκτοι νὰ ᾖναι τοὐλάχιστον τῇ πλειονοψηφίᾳ τοῦ λαοῦ. Οὐδὲν δὲ δύναται νὰ πράξῃ, ἴσως δὲ καὶ ἐπὶ πολὺ δὲν θέλει ἔχει ὕπαρξιν, ἐὰν συμπεριλαμβάνῃ ἐν ἑαυτῷ ἀνθρώπους, μὴ ἔχοντας ὑπὲρ ἑαυτῶν τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ βίᾳ ἢ δόλῳ κατορθώσαντας νὰ φαίνωνται, ὅτι εἶναι οἱ ἐκλεκτοὶ τοῦ λαοῦ. Διὰ τοῦτο καλὸν καὶ ἀναγκαῖον εἶναι νὰ καταβάλληται πολλὴ προσοχὴ κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν καὶ τὴν κύρωσιν τῶν ἐκλογῶν· ἡ φιλία ἡ προσωπικὴ πρέπει κατ’ αὐτὴν νὰ σιωπᾷ, ἡ δὲ ἔχθρα νὰ μὴ ἐγείρηται, σιωπὴν ἐπιβάλλουσα εἰς τὸ δίκαιον καὶ νόμιμον.

§43ΑΝΔ. ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα τὸ λέγετε; ἐξελέγχθησαν αἱ ἐκλογαί.

§44ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀλήθειαν τὴν λέγει κἀνεὶς παντοῦ καὶ πάντοτε, εἴτε περὶ μεγάλου πράγματος πρόκειται εἴτε περὶ μικροῦ· τότε ἠδύνασθε νὰ μοὶ εἴπητε τοῦτο, ὅταν καὶ ἄλλοτε ἀναβὰς τὸ βῆμα δὲν εἶπον τὰ αὐτὰ καὶ νομίζω, ὅτι δὲν λέγω δυσάρεστα εἰς τὸ Σῶμα καὶ εἰς ὑμᾶς, ὅστις δὲν πιστεύω νὰ ἔχητε τὰ ἐναντία φρονήματα. Λοιπὸν, λέγω, ὅτι κατὰ τὰς ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν πρέπει νὰ σιωπᾷ ἡ προσωπικὴ φιλία, καὶ νὰ μὴ ἐξεγείρηται ἡ προσωπικὴ ἔχθρα, ὅπως ἀναγκάσῃ τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν νομιμότητα νὰ σιωπᾷ. Ἀλλ’ ἂν καλὸν καὶ ἀναγκαῖον ᾖναι νὰ μὴ ἐπικυρῶνται ἐκλογαὶ παρανόμως ἐνεργηθεῖσαι, ἐπίσης ἀναγκαῖον εἶναι εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις νὰ μὴ ἀκυρῶνται ἐκλογαὶ μικράς τινας ἐλλείψεις ἔχουσαι, ὅταν τὸ Σῶμα, ἐξελέγξαν τὰ γενόμενα, πείθεται, ὅτι τοὺς ἐκλεχθέντας θέλει ὁ λαὸς τῆς ἐπαρχίας ὡς ἀντιπροσώπους. Σήμερον παρουσιάζεται ἐνώπιον ἡμῶν ἡ ἐκλογὴ Ἄργους· κατ’ αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς ἐπροτάθησαν πολλαὶ κατὰ διαφόρους καιροὺς ἐνστάσεις καὶ κατὰ τὴν διαλογὴν καὶ μετὰ ταῦτα· καὶ σήμερον ἀκόμη παρεδόθησαν εἰς τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους ἔντυποι ἐνστάσεις πολλαί. Παρεδόθη προσέτι καὶ ἔντυπος ἀναφορά τις πρὸς τὴν Συνέλευσιν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Ὑσιῶν, διὰ τῆς ὁποίας νομίζω, ὅτι 5 μέλη βεβαιοῦσιν, ὅτι δὲν ἔγεινε παντάπασιν ἐκλογὴ ὁποία φαίνεται ἐκ τῆς διαλογῆς εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον.

§45ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Παρακαλῶ νὰ μᾶς εἴπητε ποῖος τὴν ἔδωκεν αὐτὴν τὴν ἀναφοράν;

§46ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰμπορεῖτε κατόπιν νὰ μὲ ἐρωτήσητε. Λυποῦμαι, ὅτι ἐπὶ τοιαύτης ἐκλογῆς, ἥτις ἔχει πολλὰς ἐνστάσεις, ἡ ἔκθεσις τῆς εἰσηγητικῆς ἐπιτροπῆς ἔχει κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον πολλὰς ἐλλείψεις, καὶ αἱ ἐλλείψεις εἶναι αὗται· ἀκυροῦται ἡ ἐκλογὴ ἑνὸς δήμου· καὶ μολοντοῦτο κηρύττονται πλειονοψηφίσαντες 4 ἐκ τοῦ ἑτέρου συνδυασμοῦ. Ἠδύνατο βεβαίως νὰ πράξῃ τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ, ἀλλ’ ἔπρεπε τοὐλάχιστον καὶ εἰς τὸ Σῶμα νὰ ἀνακοινώσῃ ἀκριβῶς τὸν ἀριθμὸν τῶν ψηφοφόρων τοῦ δήμου, τοῦ ὁποίου ἡ ἐκλογὴ ἀκυροῦται, διὰ νὰ δυνηθῇ τὸ Σῶμα νὰ κρίνῃ ἂν ἡ ἐνεργηθησομένη ἐκ νέου ἐκλογὴ τοῦ δήμου τούτου δύναται νὰ ἐπηρεάσῃ τὸ ἀποτέλεσμα ὡς πρὸς τὰ 4 πρόσωπα. Ἡ ἔλλειψις αὕτη μοὶ διήγειρε τὴν περιέργειαν· ἠρώτησα λοιπὸν πόσοι εἶναι οἱ ψηφοφόροι τοῦ δήμου τούτου, καὶ ὡς μὲ ἐπληροφόρησεν ὁ Κύριος εἰσηγητὴς, οἱ ψηφοφόροι εἶναι 606· προστιθέμεναι δὲ αὗται αἱ ψῆφοι εἰς τὰς 3635 τῶν λοιπῶν δήμων φαίνονται ἀπαρτίζουσαι τὸν ἀριθμὸν τῶν ψηφοφορησάντων καὶ ἐκείνων οἵτινες ἐνδεχόμενον εἶναι νὰ ψηφοφορήσωσιν, ἤτοι 4241, ὥστε διὰ νὰ πλειονοψηφίσῃ κἀνεὶς πρέπει νὰ ἔχῃ 2122 ψήφους. Ῥίψατε ἓν βλέμμα εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἔλαβον οἱ πλειονοψηφίσαντες, καὶ θέλετε παρατηρήσει, ὅτι τρεῖς ἐξ αὐτῶν εἶχον πλείους τῶν 2122· εἷς δ’ ἐξ αὐτῶν εἶχε μόνον 1902. Ὥστε καὶ κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς φαίνεται, ὅτι τὸ μέλος αὐτὸ τοῦ συνδυασμοῦ, ὁ Π. Μαυρομιχάλης, δὲν ἔχει τὴν πλειονοψηφίαν ὑπὲρ ἑαυτοῦ μειονοψηφεῖ καὶ αὐτὸς παρὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς εἰσηγητικῆς ἐπιτροπῆς, ὅστις, ἂν ἐπλειονοψήφει, ἤθελε μὲ κάμει νὰ δυσπιστήσω περισσότερον εἰς τὰ λεγόμενα τῶν ἀντιπάλων του, παρ’ ὅσον τώρα δυσπιστῶ ἀναγινώσκων τὰς ἐνστάσεις τῶν ἀνταγωνιζομένων· ἤθελε, λέγω, μὲ διαθέσει ἄλλως, διότι θεωρῶ τοὺς ἄνδρας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν τὸν τελευταῖον ὑπὲρ ἐλευθερίας ἀγῶνα, ὡς ἄνδρας ἔχοντας ὑπὲρ ἑαυτῶν τὴν πρόληψιν τῆς ἀγάπης τῆς ἐπαρχίας των, ἥτις τοὺς ἐξέλεξε, ἐὰν ἄλλως βέβαιον εἶναι, ὅτι πᾶσαι αἱ ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος ἠγάπησαν τὴν ἐπανάστασιν. Αἴρεται λοιπὸν καὶ τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἤθελε μὲ καταστήσει δύσπιστον κατὰ τὴν στάθμευσιν τῶν ἐνστάσεων καὶ διὰ τοῦτο ἔρχομαι νὰ ἀπευθύνω τινὰς ἐρωτήσεις πρὸς τὸν Κύριον εἰσηγητήν. Οἱ ἀνταγωνιζόμενοι παραπονοῦνται, ὅτι ὑπάρχει τι, τοῦ ὁποίου δὲν ἔγεινε μνεία εἰς τὴν ἔκθεσιν· εἶναι δὲ πολὺ σπουδαῖον· λέγουσιν ὅτι «εἰς τὸ βʹ. τμῆμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ Ἄργους ἐψηφοφόρησαν 200 μὴ ἔχοντες τὰ προσόντα, καὶ ἄνευ ὑπογραφῆς καὶ βεβαιώσεως δύω μαρτύρων κατὰ τὸν νόμον». Εἶναι ἀληθὲς, ἐρωτῶ, ὅτι 200 ἐψηφοφόρησαν χωρὶς νὰ ᾖναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν κατάλογον, καὶ χωρὶς νὰ βεβαιωθῇ ἡ ταυτότης αὐτῶν διὰ δύω μαρτύρων ὅτι δηλαδὴ εἶναι δημόται; Βʹ. παραπονοῦνται, ὅτι ὁ Γ. Ζωγράφος ἐψηφοφόρησεν εἰς τὰ 2 τμήματα Ἄργους. Καὶ περὶ τούτου δὲν γίνεται λόγος. Προτείνον δὲ τελευταῖον παράπονον, τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ σπουδαῖον, διότι προσβάλλει τὸ κῦρος τῆς ψηφοφορίας 312 ψηφοφόρων, τῶν ὁποίων ἐλάβετε γνῶσιν, ὅτι δηλαδὴ ἐν τῷ δήμῳ Ἰναχίας, ὡς βεβαιοῖ καὶ ἡ ἔκθεσις ἡ τυπωμένη 4 μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἐψηφοφόρησαν 154, καὶ ὅμως φαίνεται, ἐκ τοῦ πρωτοκόλλου ὅτι ἐψηφοφόρησαν 466· τὸ πρωτόκολλον αὐτὸ τῆς ψηφοφορίας ὑποστηρίζει τὸν ἰσχυρισμὸν κατ’ ἐμὲ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ὑπέγραψε χωρὶς νὰ ἔχῃ γνῶσιν. Ἡ ἔνστασις λέγω αὕτη ὑποστηρίζεται πολὺ ἐκ τῆς ὄψεως τοῦ πρωτοκόλλου αὐτοῦ, διότι ἂν ἐγένετο κατὰ τάξιν αὐτὴ ἡ ψηφοφορία, αὐτὸ τὸ πρωτόκολλον ἦτο τόσον εὐρύχωρον ὥστε νὰ περιλάβῃ ἐν τάξει οὐ μόνον 466, ἀλλὰ χιλιάδες ὀνομάτων ἐψηφοφόρουν ἐντὸς αὐτοῦ· πρὸς τὶ λοιπὸν αὐτὴ ἡ στενοχωρία, αὗται αἱ περιγραφαὶ; μέχρις οὗ ὁ Κύριος εἰσηγητὴς μᾶς εἴπῃ λόγον τινὰ, ὅστις νὰ αἴρῃ ἐκ τοῦ μέσου πᾶσαν περὶ τούτου συναγομένην ὑπόνοιαν νοθεύσεως, διότι εἰς τὴν ἔκθεσίν του οὐδὲν ἀναφέρει, θὰ μοὶ συγχωρήσῃ νὰ δυσπιστήσω περὶ τῆς γνησιότητος τοῦ πρωτοκόλλου, ὅτι δηλαδὴ ἐψηφοφόρησαν τόσοι ὅσοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι· περὶ δὲ τῆς ἐνστάσεως, ἥτις προτείνεται κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Μυκηνῶν, ὅτι δῆθεν ὁ Διβάνης ἀνοίξας τὸ δέμα, τὸ ὁποῖον περιεῖχε τὰ ψηφοδέλτια, τὰ μὴ διαλεχθέντα κατὰ τὴν διαλογὴν, διέγραψεν ὀνόματα καὶ ἀντ’ αὐτῶν ἔγραψε τὸ ὄνομά του, ἐπειδὴ ὁ ἀριθμὸς εἶναι μικρὸς, διότι μόνον 56 ψηφοδέλτια ἔλαβε περισσότερα ὁ Διβάνης, ὅστις μειονοψηφεῖ κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον καὶ ἐὰν ὑπὸ τοῦ Σώματος γείνῃ δεκτὴ ἡ ἔκθεσις, πάλιν θὰ μειονοψηφίσῃ, διὰ τοῦτο δὲν νομίζω σπουδαίαν αὐτὴν τὴν ἔνστασιν. Ἐγείρεται δὲ καὶ ὑπόνοια οὐχὶ μικρὰ κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ὑσιῶν, ὅτι δηλαδὴ δὲν ἐψηφοφόρησαν τόσοι, ὅσοι φαίνονται ψηφοφορήσαντες, ἐκ τούτου, ὅτι εἷς ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ, ὁ Πέτρος Μαυρομιχάλης, ἀντέστη εἰς τὴν διαλογὴν, προτείνας διαφόρους λόγους καὶ κατώρθωσε νὰ μὴ γείνῃ ἡ διαλογή· βεβαίως δὲν ἤθελε πράξει τοῦτο, ἂν δὲν εἶχε τὴν βεβαιότητα, ὅτι ὁ συνδυασμός του ἐμειονοψήφει ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ. Ὅτι δὲ δὲν εἶχε τὴν βεβαιότητα, τὸ ὡμολόγησε καὶ αὐτὸς διὰ τῶν ἐνστάσεων, τὰς ὁποίας προέτεινε. Πῶς εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν ἐπαρχίαν, νὰ πιστεύσω ποτὲ, ὅτι συνδυασμὸς, ἔχων ὑπὲρ ἑαυτοῦ ἐκ ψήφων 408,362 ψήφους, δύναται νὰ ἀγνοῇ τοῦτο; Καὶ δυνάμεθά ποτε ν’ ἀμφιβάλλωμεν περὶ τόσης μεγάλης πλειονοψηφίας καὶ νὰ καταντήσωμεν εἰς τοιαύτας ἐνστάσεις, ὁποῖαι εἶναι ἐκεῖναι, αἵτινες ἐπροτάθησαν παρὰ τοῦ Κυρίου Πέτρου Μαυρομιχάλη; λέγω, λοιπὸν ὅτι αἱ ἐνστάσεις αὗται παρέχουσι σπουδαίας ὑπονοίας καὶ περὶ τῆς νοθεύσεως τῆς γενομένης ψηφοφορίας τοῦ δήμου Ὑσιῶν. Ἀνακεφαλαιόνων ὅσα εἶπον, λέγω, ὅτι καὶ κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς τρία μόνον μέλη μειονοψηφοῦσι· δυστυχῶς δὲ μειονοψηφεῖ ὁ Κ. Πέτρος Μαυρομιχάλης. Κατ’ ἐμὲ δὲ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ἰναχίας ἰδίως εἶναι ἀκυροτάτη διὰ τὴν παραμόρφωσιν τοῦ πρακτικοῦ τῆς ἐκλογῆς, ἥτις καθιστᾷ κατ’ ἐμὲ βεβαίαν τὴν νόθευσιν τῆς ἐκλογῆς. Ὑπονοίας ἔχω πολλὰς καὶ κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ὑσιῶν, καὶ διὰ τοῦτο κλίνω καὶ εἰς τὴν ἀκύρωσιν αὐτῆς.

§47ΑΝ. ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πόθεν λαμβάνετε τὰς πληροφορίας αὐτάς; Ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν, ἥτις ἀνεγνώσθη σήμερον;

§48ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνος μου, ἀπὸ τὸ πρακτικόν, τὸ ὁποῖον ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ἴδω ἀπ’ αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν. Μίαν ἄλλην παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω· ὑποθέτω, ὅτι τὸ Σῶμα θὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς· τότε βλέπομεν μίαν ἄλλην ἔλλειψιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας· ἂν ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ ἑνὸς ἢ δύω δήμων, τότε δὲν πρέπει νὰ λάβουν μέρος μόνοι οἱ ἧττον μειονοψηφήσαντες κατὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐγκύρου ψηφοφορίας, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβουν μέρος ὅλοι· παραδείγματος χάριν, ἂν ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Λυρκείας, ἡ ἐπιτροπὴ λέγει, ὅτι οἱ ἔχοντες σχετικὴν πλειονοψηφίαν ὑπὲρ ἑαυτῶν, αὐτοὶ πρέπει νὰ συναγωνισθῶσιν, ὅπερ εἶναι ἐσφαλμένον.

§49ΠΑΠΠΑΚΩΣΤΑΣ. Ἐπειδὴ προσεκλήθην, ἐπιθυμῶ νὰ πείσω τὴν Συνέλευσιν, ὅτι τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον μᾶς προσάγει ὁ Κύριος συνάδελφος, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον βεβαιοῖ τὰς πράξεις τῆς ἐπιτροπῆς. Ἔχομεν μίαν ἀναφορὰν πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ἥτις ἔχει ὡς ἑξῆς «Πρὸς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν. Ἡ ὑποφαινόμενη ἐπιτροπὴ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ὑσιῶν διαβεβαιοῦμεν ὑπὸ ἀτομικήν μας εὐθύνην, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκλογῆς ἀνταγωνισμὸς δὲν ἔλαβε χώραν, ἅπαντες ἐψηφοφόρησαν μὲ λευκὰ ψηφοδέλτια, καὶ ὀλίγα ἕως 40 μελανὰ ὑπὲρ τῆς Τσοκρικῆς μερίδος.» Αὐτὴν τὴν ἀναφοράν, Κύριοι, μᾶς τὴν παρουσιάζουν κατὰ τὴν διαλογήν. Καὶ τὶ ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς διαλογῆς; Ὅτι εἰς τὸν δῆμον Ὑσιῶν ἡ ἐπιτυχοῦσα μερὶς λαμβάνει ψήφους 351. Ὥστε καὶ τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο στρέφεται ἐναντίον των. Κύριοι, βεβαιωθῆτε, ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ μάθῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι δὲν ἐνδιαφέρομαι ἀπὸ κανὲν πρόσωπον, ἐδίκασα ὡς ξένον πρόσωπον, αὐταὶ εἶναι αἱ κρίσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμα.

§50ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἔρχομαι νὰ συμπληρώσω ὅ,τι ὁ Κύριος Παπαδιαμαντόπουλος παρέλειψεν· ἡ ἔκθεσις αὕτη τῆς Ἐπιτροπῆς μὲ ἔθεσεν εἰς τὴν ἀμφιβολίαν νὰ ἐξετάσω καλῶς τὸ μέρος, τὸ ἀφορῶν τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Λυρκείας. Ἐγὼ βλέπω, Κύριοι, ὅτι δὲν ἐπλειονοψήφησαν ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἐχαρακτήρισεν ἡ Ἐπιτροπὴ ὡς λαβόντας τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν διὰ τοῦ ἀποτελέσματος, τὸ ὁποῖον ἐν συνόλῳ ἐκανόνισε· καὶ ἰδοὺ ἡ σκέψις μου. Λέγουν, ὅτι ἐψηφοφόρησαν 3355, καὶ ὅτι λαβόντες οἱ 4 πρῶτοι, ἀναφέρουν πόσους ἐκεῖ ἕκαστος· κατ’ ἐμὲ δὲν ἔχουν τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν ὁ τέταρτος καὶ ὁ τρίτος. Μᾶς λέγει ἡ Ἐπιτροπή, ὅτι, ἐπειδὴ ἐνηργήθη εἰς τὸν δῆμον Λυρκείας καὶ εἰς τὸ χωρίον Καριᾶς καὶ εἰς Βαλέτσι ἐκλογὴ, δὲν ἐλήφθησαν αἱ 2 κάλπαι οὐδόλως ὑπ’ ὄψιν· ἀλλὰ πῶς ἠμποροῦμεν νὰ παραδεχθῶμεν ἡμεῖς μίαν γνωμοδότησιν Ἐπιτροπῆς; Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἔγεινεν ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως, δι’ ἧς ἀπαγορεύεται ἂν ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ἀποτελέσματα κάλπης, ἥτις δὲν φέρει τὰς σφραγίδας τῆς Νομαρχίας ἢ τοῦ Ἐπάρχου, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἀποστέλλουν αἱ Διοικητικαὶ ἀρχαί. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὁ δῆμος αὐτὸς ἔχει 606 ψήφους, ἀλλὰ μένει ἀμφιβολία, ὅτι ἠμποροῦν νὰ ᾖναι καὶ ἄλλοι 100 καὶ 200, δὲν ἠμπορεῖ νὰ μᾶς βεβαιώσῃ καλῶς τοῦτο· εἶναι πολὺ πιθανὸν, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι καὶ περισσότεροι, καθ’ ὅσον μάλιστα διὰ τοῦ θεσπίσματος αὐτοῦ ἐδόθη τὸ δικαίωμα νὰ προσέρχωνται καὶ νὰ ψηφοφοροῦν διὰ 2 μαρτύρων οἱ μὴ ἐγγεγραμμένοι ἐν τοῖς καταλόγοις καὶ ἔχοντες δικαίωμα. Ἐνδεχόμενον λοιπὸν νὰ ὑπάρχουν καὶ πολλὰ ἄλλα πρόσωπα. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἀναβιβάζεται τὸ ἀποτέλεσμα εἰς 4241· τὸ ἥμισυ ὅθεν αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ φαίνεται, ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ ἀπολύτως πλειοψηφήσας, δηλ. 2112 ψήφους, διὰ νὰ τύχῃ τῆς ἀπολύτου πλειονοψηφίας, καθόσον ἄλλως τε τινὰ τῶν μελῶν καὶ ἰδίως τὸ τέταρτον, ὁ Π. Μαυρομιχάλης δὲν πλειονοψηφεῖ ἀπολύτως.

§51ΡΟΝΤΙΡΗΣ. Ὑποθέτετε, ὅτι ἐψηφοφόρησαν ὅλοι· νομίζω, ὅτι ἐθέσατε μίαν βάσιν ἐσφαλμένην.

§52ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἠμποροῦσαν νὰ ψηφοφορήσωσι καὶ πάντες οἱ ἐκλογεῖς τοῦ δήμου ἐκείνου ὑπὲρ τῶν πλειονοψηφούντων δῆθεν, καὶ τότε ὑπάρχει διάφορον ἀποτέλεσμα. Λέγω λοιπὸν νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Λυρκείας διὰ τὸν λόγον αὐτὸν, ἢ ν’ ἀποδοθῶσι 320 ψῆφοι ἀπὸ τὴν νόμιμον κάλπην εἰς τοὺς μειονοψηφήσαντας ὡς ἀνήκοντας αὐτοῖς, καὶ τότε, Κύριοι, ἔρχεται ἕνας ἄλλος, ὅστις ἔχει 1648 ψήφους, ὁ Ν. Τζώκρης. Ἰδοὺ λοιπὸν, ὅτι ὑπάρχει μία διαφορὰ τούτου. Ἀλλ’ ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ θεωρηθοῦν αὐτοὶ ὡς πλειονοψηφήσαντες, καὶ πρέπει νὰ διαταχθῇ ἡ ἐκλογὴ εἰς τὸν δῆμον τοῦτον, καὶ ἐὰν δὲν πράξωμεν οὕτω, θὰ τρέξωμεν εἰς μίαν ἀβεβαιότητα. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου, καὶ σταθμίζοντες αὐτὴν θὰ ἴδητε, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα δὲν παρίσταται τοιοῦτον, ὁποῖον τὸ παριστᾷ ἡ Ἐπιτροπή. Ἠξεύρομεν, Κύριοι, τίνι τρόπῳ συντάσσονται οἱ κατάλογοι· ἠξεύρω ἕνα δῆμον, ὅστις ἔχει 1900 ψήφους, καὶ ὅμως δὲν ἔχει πράγματι εἰμὴ 700, καὶ ἄλλος ἔχει 2000, ἐνῷ πραγματικοὺς ἔχει 500. Κατὰ συνέπειαν λοιπὸν προτείνω νὰ μὴ θεωρηθῇ οὐδεμία πλειονοψηφία, νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ἐκλογὴ εἰς τὸν δῆμον Λυρκείας, καὶ μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς νὰ κρίνωμεν.

§53ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι! εἶναι πολὺ τολμηρὸν βεβαίως, ἂν θελήσῃ ν’ ἀνασκευάσῃ καὶ πολεμήσῃ τις τὰς σκέψεις μιᾶς ἑπταμελοῦς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἰδιαιτέρως ἐν πάσῃ ἡσυχίᾳ καὶ ἐν πάσῃ ἀνέσει ἐσκέφθη κ’ ἔφερε τὴν ἀπόφασίν της ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς, περὶ ἧς πρόκειται. Εἶναι τολμηρὸν λέγω, ἂν ὄχι καὶ ἀδύνατον. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ ἐπιτροπὴ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν νὰ τῇ εἴπω, ὅτι πολὺ ὀλιγώρως ἐμελέτησε τὴν ἐκλογὴν τοῦ Ἄργους, καὶ ὅτι οὐδόλως ὡδηγήθη εἰς τὰς σκέψεις της ἀπὸ λογικὴν σειράν. Πρόκειται, Κύριοι, νὰ ἐξετάσωμεν σήμερον, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ τοῦ Ἄργους εἶναι ἔγκυρος, ἢ ἄκυρος. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐξέτασις αὐτῆς εἶναι τόσον ἁπλουστάτη καὶ τὰ στοιχεῖα τὰ συνοδεύοντα αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν τόσον ζωηρὰ καὶ τόσον βέβαια, ὥστε οὐδεὶς θὰ διστάσῃ νὰ δώσῃ μέλαιναν ψῆφον καθ’ ὅλης αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς. Κύριοι, ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ προοιμιάσθη διὰ φόνων, προοιμιάσθη διὰ πυρκαϊῶν, προοιμιάσθη δι’ ἄλλων πράξεων ἀθεμίτων, τὰς ὁποίας δὲν θέλω νὰ ὀνομάσω. Ἐννοεῖται λοιπὸν ὅτι, ὅταν ἤρχισεν ὑπὸ κακοὺς οἰωνοὺς, ἤθελε τελειώσει κάκιστα. Λέγω λοιπὸν, Κύριοι, καὶ θὰ ὑποστηρίξω διὰ τῶν πραγμάτων αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἄργους δὲν ἐγένετο ἐκλογή· τὰ πράγματα ἀντ’ ἐμοῦ θὰ σᾶς ὁμιλήσωσιν. Οὔτε τὰ μεγάλα πρωτόκολλα, οὔτε τὰς πολλὰς ἐνστάσεις, τὰς ὁποίας καὶ ἡ μία καὶ ἡ ἄλλη μερὶς ἔφερε, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν, λέγω, ὅτι καὶ οἱ μὲν, καὶ οἱ δὲ, δὲν ἐνήργησαν ἐκλογὴν, δὲν ἐσεβάσθησαν τὴν μεγάλην ἐποχὴν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα, δὲν ἐσεβάσθησαν τὰ δικαιώματα τοῦ πολίτου· τὸ δὲ περισσότερον καὶ τὸ ὀλιγώτερον δὲν τὸ ἐζήτησα, δὲν τὸ εὗρον. Μᾶς λέγουν, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Ἰναχίας ἐνεργήθη ἐκλογή· ἐφέρθησαν κατ’ αὐτῆς καταγγελίαι· ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισεν, ὅτι αἱ κατηγορίαι αὗται εἶναι ἀνυπόστατοι. Ἤρχισεν ἀπ’ ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπε νὰ τελειώσῃ καὶ διὰ τοῦτο ἐτελείωσε κακά. Τί εἶπον εἰς τὴν ἐπιτροπήν; εἶπον, ὅτι ὁ πρωτοκολλιστὴς τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἐπειδὴ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐγίνετο θόρυβος, ἢ ὁπωσδήποτε δι’ ἐπιτηδείου τρόπου, ἀναδιφήσας τὰ φύλλα, ἀντὶ ἑνὸς ἐγύρισε τρία· ἐξηπάτησε τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία ὑπέγραψε μὲ τὴν ἰδέαν, ὅτι ὑπέγραψε εἰς τὴν σελίδα εἰς τὴν ὁποίαν ἀναγκαίως ἐτελείωσεν ἡ πρᾶξις καὶ μετὰ ταῦτα ὁ πρωτοκολλιστὴς ἐνέγραψε τὸν ἀριθμὸν τῶν ὀνομάτων ἀπὸ τὸ 154 ἕως τὸ 464. Τοῦτο, Κύριοι, εἶναι βέβαιον, βεβαιότατον, διότι τοῦτο μᾶς τὸ μαρτυρεῖ τὸ πρωτόκολλον. Διατί μᾶς τὸ μαρτυρεῖ τὸ πρωτόκολλον; διότι κανονικῶς ἐγγράφων ὁ κύριος πρωτοκολλιστὴς ἐκεῖνος ἓν ἕκαστον τῶν ὀνομάτων τῶν ψηφοφόρων τὸ ἔγραφεν ἐφ’ ἑκάστην γραμμὴν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ· ἀλλ’ ἐπειδὴ αἱ γραμμαὶ ἦσαν ὀλιγώτεραι τῶν ὀνομάτων τῶν ψηφοφόρων, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ προστεθῶσι, διὰ τοῦτο οἱ ἐνεργήσαντες τὴν πρᾶξιν ταύτην ἐβιάσθησαν νὰ στενοχωρήσωσι τὰ ὀνόματα, καθὼς στενοχωροῦνται καὶ οἱ ἀκροαταὶ εἰς τὸ στενὸν ἀκροατήριον· ἄρα λοιπὸν ἰδοὺ ὁ πρωτοκολλιστὴς συνεργὸς ἀξιόλογος τῆς παρανομίας. Λέγουν εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, ὅτι αἱ σφραγίδες τῆς κάλπης Ἰναχίας, τρεῖς δηλ. ἰδιωτικαὶ παρεβιάσθησαν. Ὄχι μᾶς λέγει ἡ ἐπιτροπὴ· ὁ Σύλλογος τῶν ἐπιτροπῶν λέγει τὸ ἐναντίον, ὅτι αἱ σφραγίδες εἶναι ἀλύμαντοι· ἄρα καὶ ἡ ἔνστασις αὕτη εἶναι ἀνυπόστατος, δὲν εἶναι ἀνυπόστατος, διότι, ἐὰν ἤθελε λάβῃ τὴν καλοσύνην ἡ ἐπιτροπὴ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ βιβλίον, νὰ ἐρευνήσῃ ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα, ἤθελε πεισθῆ περὶ τοῦ πρώτου ἐγκλήματος, καὶ δὲν ἤθελε διστάσει περὶ τοῦ δευτέρου. Ἀναφέρει λοιπὸν κατὰ συλλογισμὸν πρῶτον, ὅτι αἱ σφραγίδες ἦσαν ἀλύμαντοι, ἄρα αἱ ἐνστάσεις εἶναι ἀνυπόστατοι· καὶ μετὰ ταῦτα εἰς τὸ πρωτόκολλον λέγει αἱ ὑπογραφαὶ τῆς ἐπιτροπῆς Ἰναχίας ἀναιροῦν καὶ αὐτὴν τὴν ἔνστασιν. Σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι αἱ ὑπογραφαὶ γνήσιαι· τί σᾶς εἶπον; ὅτι ἐξηπάτησαν καὶ ἐγύρισαν τρία φύλλα. Λυποῦμαι, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔλαβεν αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν, καὶ λυποῦμαι πολὺ περισσότερον, διότι ἐντὸς τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς ὑπάρχουν ἄνδρες Νομικοὶ, νομομαθεῖς, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦσαν νὰ διαιρέσουν τὸ ζήτημα· μᾶς λέγουν, ὅτι ὁ Σύλλογος τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν λέγει τοῦτο, καὶ πρέπει νὰ τὸ πιστεύσωμεν, ὅτι αἱ σφραγίδες ἦσαν ἀλύμαντοι. Ποῖος ἦτον ὁ σύλλογος τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν; Ὁ σύλλογος οὗτος σύγκειται ἀπὸ 7 μέλη, ἀντὶ 30 ἢ 35, ἀντὶ 35 μελῶν παρίστανται 7. Ὁ βουλευτικὸς νόμος, Κύριοι, καθὼς καὶ ἄλλοτε σᾶς εἶπον, διὰ τοῦ ὁποίου διενεργοῦνται αἱ ἐκλογαὶ, λέγει, ὅτι ἡ διαλογὴ διενεργεῖται ὑπὸ τὴν ἐπαγρύπνησιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ ἐνώπιον τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν. Βλέπετε, ὅτι τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, τὴν θέλει μάρτυρα εἰς τὴν διαλογὴν, καθὼς καὶ τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπήν. Ποίαν ἐγγύησιν λοιπὸν ηὕρατε εἰς τὰ 7 μέλη ἀπέναντι τῶν 28, τὰ ὁποῖα ἔλειπον, καὶ τὰ ὁποῖα ἀπαρτίζουν τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ ἐδόσατε τόσην πίστιν, ὅτι αἱ σφραγίδες ἦσαν ἀλύμαντοι, ἐνῷ εἴχετε τὴν ἄλλην ἀπόδειξιν τοῦ πρωτοκόλλου, ἐκ τῆς ὁποίας ἠθέλατε εὐθὺς πεισθῆ, ὅτι αἱ σφραγίδες δὲν ἦσαν ἀλύμαντοι, ἀλλ’ ἦσαν παραβεβιασμέναι; Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὡς πρὸς τὸν δῆμον τῆς Ἰναχίας ἡ ἐπιτροπὴ ἐσκέφθη λίαν ὀλιγώρως καὶ ὄχι ὅπως ἔπρεπε. Ἐρχόμεθα μετὰ ταῦτα, Κύριοι, εἰς τοὺς δήμους Μυκηνῶν καὶ Ὑσιῶν. Ἐξ αὐτῶν τῶν περιστατικῶν, τῶν γεγονότων, τῶν λαβόντων χώραν κατὰ τοὺς δήμους αὐτοὺς, θέλετε πεισθῆ ἐπίσης περισσότερον, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἔγκυρος· ἤρχισαν τὰ μέλη τοῦ συλλόγου τὴν διαλογήν· φαίνεται ὅτι αἱ ἐξερχόμεναι ψῆφοι, αἱ ὁποῖαι, Κύριος οἶδε, πῶς εἶχον ῥιφθῆ, δὲν ἤρεσκον εἰς τὰς διαθέσεις αὐτῶν· προέβησαν μέχρι τινὸς, ἐσφράγισαν τὴν κάλπην, τὴν ἔφερον εἰς Ἀθήνας, καὶ τί τὸ χειρότερον; ὡς ἐκ θαύματος τὰ ὀνόματα ἠλλοιώθησαν. Ἔφερον ὀνόματά τινα ὡρισμένα χωρὶς νὰ παρουσιασθῇ κἀνὲν ἐμπέρδευμα εἰς τὸν συνδυασμὸν, δηλ. τὸ ἓν ψηφοδέλτιον νὰ παρουσιάζῃ ὄνομα τοῦ ἄλλου συνδυασμοῦ· ὅλα ἔφερον τὰ αὐτὰ ὀνόματα. Ἀφοῦ δὲ ἀπεφάσισεν ἐν τῇ νομολογίᾳ του ὁ σύλλογος αὐτὸς τῶν 7 ἀνθρώπων νὰ μεταφέρῃ τὴν κάλπην εἰς Ἀθήνας, ἐντὸς, ὡς διὰ μαγικῆς δυνάμεως, αὐτοῦ τοῦ πανίου τὰ ὀνόματα ἠλλοιώθησαν, καὶ παρουσιάσθησαν ὅλως διόλου διαφορετικὰ ὀνόματα, Κύριοι! Αἱ ἐπιτροπαὶ ἤρχισαν τὴν διαλογήν. Ἐν τίνι δικαιώματι πλέον ἠδύναντο νὰ σφραγίσωσιν ἐν τῷ μέσῳ τῆς διαλογῆς τὰς 2 κάλπας καὶ νὰ τὰς φέρουν νὰ ἐνεργηθῇ ἡ διαλογὴ ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως; Ἡ διαλογὴ, λέγει ὁ νόμος ὁ βουλευτικὸς, ἐνεργεῖται, καθὼς σᾶς εἶπον, ὑπὸ τὴν ἐπαγρύπνησιν τοῦ διοικητοῦ ἢ τοῦ νομάρχου καὶ ἐνώπιον τῶν ἐπιτροπῶν. Οὐδεὶς λοιπὸν ἄλλος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐνεργήσῃ τὴν διαλογὴν, ὥστε ἔπρεπε νὰ ἐνεργήσῃ ὁ σύλλογος τὴν διαλογὴν ὅλων τῶν καλπῶν εἰς τὸ Ἄργος. Δὲν τὴν ἐνήργησεν ὅμως ἐκεῖ· διότι δὲν ἐσύμφερε νὰ ἔβγῃ καθαρὸν ἀποτέλεσμα· διότι ἂν ἐξήρχετο καθαρὸν, ἤθελεν ἀντιστραφῆ. Τοῦτο λοιπὸν, Κύριοι, εἶναι ἓν τεκμήριον, μία ἀπόδειξις ἰσχυρὰ περὶ τοῦ ἀκύρου καὶ τῶν δύο αὐτῶν δήμων. Ἐρχόμεθα ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ἀλέας. Ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ἐνταῦθα ἡ ἐπιτροπὴ νὰ τῆς εἴπω, ὅτι οὐδόλως ἐσκέφθη, ὅτι ἔγεινε τοῦτο καὶ ἐκεῖνο· παρουσιάσθη ἡ ἔνστασις ἀπὸ τὸν Π. Μαυρομιχάλην· ἀλλ’ ἀπὸ τὰς 7 τοῦ μηνὸς παραιτοῦνται τῆς ἐνστάσεως, καὶ παρακαλοῦν νὰ λογισθῶσιν αἱ 503 ὑπὲρ τῆς ἀποτυχούσης μερίδος· διότι δὲν θέλουν νὰ ἔλθῃ ὁ δῆμος εἰς νέον ἐκλογικὸν ἀγῶνα. Κύριοι, δὲν ἔπρεπε νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν ἔνστασιν, τὴν ὁποίαν σᾶς φέρουν οἱ Κ. Κ. Μαυρομιχάλης καὶ λοιποὶ, ὅτι παραιτοῦνται τῆς ἐνστάσεώς των, διότι δὲν ἐπιθυμοῦν νὰ ἐπανέλθῃ ὁ δῆμος εἰς νέαν ἐκλογήν. Σεῖς ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν καὶ τὸ καθῆκον νὰ ἐξετάσητε, ἂν κατὰ τὸν δῆμον ἐκεῖνον ἐνεργήθη νομίμως ἢ ὄχι ἡ ἐκλογή· τοῦτο δὲν ἦτο καθῆκον ἰδικόν σας, ἀλλ’ ἦτο καθῆκον τῆς Συνελεύσεως· τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ φροντίσῃ, ὥστε αἱ ἐκλογαὶ ἐκεῖναι νὰ διεξαχθῶσιν ὅσον τὸ δυνατὸν μὲ περισσοτέραν τάξιν καὶ ἡσυχίαν. Σεῖς ὀφείλετε, ὡς δικασταὶ, νὰ ἐξετάσητε, ἂν κατὰ τὸν δῆμον Ἀλέας ἐγένετο ἢ ὄχι ἡ ἐκλογὴ νομίμως· λοιπὸν, διότι εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἄλλων δήμων ἡ ἐπιτροπὴ ἐξέτασε τὰ πράγματα μὲ μεγάλην ὀλιγωρίαν, καὶ διότι εἰς αὐτὸν τὸν δῆμον Ἀλέας δὲν ἐξέτασεν οὐδόλως τὰ πράγματα, ἀλλ’ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν μίαν ἔνστασιν, τὴν ὁποίαν οὐδόλως ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, λέγω, ὅτι ἐπίσης ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ἀλέας πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ. Ἐρχόμεθα ἐπὶ τέλους εἰς τὸν δῆμον Λυρκείας· ἐνταῦθα ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ τῆς εἴπω, ὅτι πάλιν δὲν ἐσκέφθη. Ἐπρόκειτο σήμερον νὰ ἐξετάσητε, ἂν ᾖναι νόμιμος ἡ ἐκλογὴ κατ’ οὐσίαν ἢ μὴ, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν σκέψεών σας νὰ ὑποβάλητε εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ἐγένετο ἢ ὄχι διαλογὴ εἰς τὸν δῆμον Λυρκείας; Ἐγένετο ἢ ὄχι ἡ ἐκλογή; Μᾶς λέγετε, ὅτι ἦτο μία κάλπη· δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνουν δύω· μία ἦτο ἡ νόμιμος· διότι δὲν εἴχετε κἀνὲν καθῆκον, εἰμὴ νὰ ἐξετάσητε ἂν ἦτο νόμιμος ἢ ὄχι ἡ ἐκλογή. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς κάλπης τοῦ δήμου ἐκείνου, τῆς Λυρκείας, νὰ τὸ προσθέσουν αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα ἐπὶ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ψήφων, καὶ μετὰ ταῦτα νὰ σύρουν τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας φέρουν ἐπὶ τοῦ τέλους τῆς ἐκθέσεως οἱ Κύριοι οὗτοι. Ὅτι δὲ, Κύριοι, αἱ σκέψεις, τὰς ὁποίας φέρουν περαίνοντες τὴν ἔκθεσίν των, δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα μιᾶς ἐμβριθοῦς μελέτης τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ἀπέδειξαν ἄλλοι, ἀγορεύσαντες πρὸ ἐμοῦ, καὶ εἶναι περιττὸν νὰ ἐνδιατρίψω εἰς τοῦτο, καθόσον καὶ ἡ προσθήκη τῶν ψήφων τῆς Λυρκείας εἰς τοὺς ἀποτυχόντας μεταβάλλει τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ ἡ προσθήκη τῶν ψήφων αὐτῶν εἰς τὸν ὁλικὸν ἀριθμὸν προσδιορίζει ἄλλον ἀριθμὸν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ ἡ ἐπιτροπὴ, καὶ τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὡς ἀριθμὸν νὰ σχηματίσῃ τὸ ὅριον τῆς ἀπολύτου πλειονοψηφίας. Λοιπὸν, Κύριοι, περαίνων τὸν λόγον μου, σᾶς λέγω, ὅτι ἐκλογὴ, ἥτις ἤρξατο, ὡς σᾶς προεῖπα, ἀπὸ φόνους, λεηλασίας, πυρκαϊὰς, καὶ ἄλλας ἀθεμίτους πράξεις· ἐκλογὴ, τῆς ὁποίας ἡ διαλογὴ διενηργήθη φατριαστικῶς, καὶ ὄχι κατὰ τὸν νόμον ἀπὸ ὅλον τὸν σύλλογον τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, ἀλλὰ μόνον ἀπὸ 7 μέλη· ἐκλογὴ, τῆς ὁποίας τὰ πρωτόκολλα περιφέρωνται ἀπὸ χεῖρας εἰς χεῖρας ὅλων τῶν Κυρίων πληρεξουσίων· ἐκλογὴ, τῆς ὁποίας αἱ κάλπαι κατὰ τὸ ἥμισυ διελέχθησαν εἰς τὸ Ἄργος, καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ εἰς Ἀθήνας· ἐκλογὴ, ἡ μία κάλπη τῆς ὁποίας δὲν ἐλήφθη διόλου ὑπ’ ὄψιν· ἐκλογὴ τοιαύτη, λέγω, οὐδαμῶς πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, καὶ προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ κηρύξῃ αὐτὴν παμψηφεὶ ἄκυρον.

§54ΓΡΗΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι! Εὑρίσκομαι εἰς δύσκολον θέσιν, διότι ἔρχομαι νὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Ἄργους, ἐν ᾧ ἑκατέρωθεν εἶναι φίλοι μου, καὶ ἑκατέρωθεν δύνανται νὰ γεννηθῶσι παράπονα. Ἀλλὰ θέλω νὰ φωτίσω τὴν Συνέλευσιν εἰς τὸ νὰ ἀποφασίσῃ ἐν πλήρει γνώσει. Ἔρχομαι νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ, διὰ νὰ ἴδητε τὶ ἔτρεξεν εἰς τὸ Ἄργος. Θά μοὶ συγχωρήσωσι βεβαίως καὶ τὰ πρόσωπα, περὶ τῶν ὁποίων θὰ κάμω πολὺ εὐσχήμως λόγον, μόνον καὶ μόνον εὑρισκόμενος εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὰ σχετίσω μὲ τὰ πράγματα· καὶ ὑμεῖς θὰ μοὶ συγχωρήσητε νὰ εὑρεθῶ εἰς αὐτὴν τὴν δύσκολον ἀνάγκην. Κύριοι, ἂν θεωρήσωμεν τὰ πράγματα, ὅπως ἐδῶ παρίστανται, δὲν εὑρισκόμεθα εἰς τὴν θέσιν νὰ ἀνεύρωμεν τὴν ἀλήθειαν· πρέπει νὰ τὰ θεωρήσωμεν, ὅπως ἐν τῷ τόπῳ καὶ ἐν ταῖς περιστάσεσι συνέβησαν. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ὁ Τσόκρης εἶχεν εἰς τὴν ἀπόλυτον διαχείρισίν του ἐπὶ πολλὰ ἔτη καὶ τὴν Δημαρχίαν, καὶ τὴν δημοτικὴν ἐξουσίαν, καὶ τὴν ἐξουσίαν τοῦ λαοῦ, διὰ νὰ κάμῃ οἱουσδήποτε θέλει βουλευτάς· καὶ μοῦ φαίνεται δὲν θὰ ἀρνηθῇ κἀνεὶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ ἱστορία τῆς Βουλῆς καταδεικνύει ἀναντίῤῥητον καὶ ἐκτὸς πάσης ἀμφιβολίας. Ὅλοι ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅτι ὁ Τσόκρης ἐξελέξατο τὸν Γεώργιον Τσόκρην, τὸν Νικόλαον Ἰατρὸν λεγόμενον, δηλαδὴ τὸν ἀδελφόν του, καὶ τὸν ἄλλον του ἀδελφὸν, καὶ τὸν Ἀνδρέαν Δανόπουλον, τὸν ἀνεψιόν του. Ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἐγίνετο στερεοτύπως ἡ ἐκλογή. Ἀλλὰ μὴ νομίσητε, ὅτι ἦτο ἐπιῤῥοὴ, ὅτι ἦτο ἀγάπη· ἀπεναντίας, Κύριοι, ἐστηρίζετο εἰς τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν ἐδανείζετο ἐνταῦθα ἀπὸ ἓν κατάστημα, ὅπου ἐχαλκεύοντο αἱ δουλεῖαι τοῦ Ἔθνους. Ἐστηρίζετο, Κύριοι, εἰς μίαν βάσιν σαθράν· ἐστηρίζετο, Κύριοι, ποῦ; εἰς τὴν ἰδιοτέλειαν· καὶ αὐτὴ ἡ ἰδιοτέλεια εἶχεν ἐγείρει κατ’ αὐτοῦ τὸ μῖσος εἰς τὴν ψυχὴν τῶν Ἀργείων. Κύριοι, δὲν δύναται κἀνεὶς νὰ μοῦ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἀλήθειαν ταύτην. Οἱ Ἀργεῖοι, βαρυαλγοῦντες ἐζήτουν τὸν καιρὸν νὰ καταῤῥίψωσι τὴν τυραννίαν καὶ αὐτὰ τὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα ἐφαίνοντο ὅτι εἶχον τὴν ἐξουσίαν καὶ κατεπίεζον αὐτούς· δὲν δύναται κἀνεὶς, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν πάντων ἐδῶ, νὰ ἀρνηθῇ ὅτι ὅλα τὰ κτήματα ἦσαν λειβάδια τοῦ Τσόκρη· αὐτὸς, Κύριοι, εἰσέπραττε φόρους καὶ δικαιώματα ἀπὸ ποιμένας, οἱ ὁποῖοι ἔβοσκαν, καὶ δὲν ἐτόλμα μήτε ἀγροφύλαξ....

§55ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὰ εἶναι ὅλως ἄσχετα· εἶναι περιττά.

§56ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, οἱ Ἀργεῖοι εὗρον τὴν εὐκαιρίαν· ἔφερον ἕνα Λαμπρινίδην εἰς τὸ Ἄργος· ὅλοι οἱ οἰκοκυραῖοι τὸν συνέδραμον, καὶ ὁ Τσόκρης ὄχι μόνον δὲν εἶχε τὴν ἀγάπην, ἀλλὰ καὶ τὴν ὀργὴν καὶ τὸ μῖσος ὅλων.

§57ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Αὐτὸς ποῦ ἀνεφέρατε, εἶναι ἐπαναστάτης;

§58ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τώρα θὰ τὸ ἀκούσητε. Ἐπῆλθε, Κύριοι, ἡ ἐπανάστασις, καὶ ἡ διαγωγὴ τοῦ Τσόκρη ἐπέφερε τὴν γενικὴν ἀπόφασιν ὅλων τῶν Ἑλλήνων, ὅπου καὶ ἂν εὑρίσκωνται, καὶ ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐν τῇ καρδίᾳ των ἔχουν τὴν ἠθικὴν καὶ τὴν κοινωνικὴν ὠφέλειαν. Ἦλθε, Κύριοι, ὁ Τσόκρης καὶ τὸ Ἄργος πῶς εὑρίσκετο; εὑρίσκετο εἰς μίαν ἀνώμαλον κατάστασιν· εἰσῆλθε κρυφίως, καὶ ἐκρύφθη εἰς τὸ σπῆτί του· διότι καὶ ὁ Λαμπρινίδης εὑρέθη ἀφωσιωμένος (θόρυβος)· ὁ Λαμπρινίδης εἶχε καταφύγει πρὸς σωτηρίαν εἰς τὸ Ναύπλιον, διότι ἦτο δυστυχῶς ἀφωσιωμένος, καὶ ἐκρύφθη ἐκεῖ. Ἐπίσης, Κύριοι, καὶ ὁ Δανόπουλος, καὶ διὰ ἔτι αἰσχρότερον λόγον· εὑρίσκοντο ἐκεῖ πολλοὶ ἄλλοι ξένοι, καὶ πολλοὶ, Κύριοι, εἰς τὸ Ἄργος δὲν ἤξευρον ποῦ εὑρίσκονται. Εἰσῆλθεν ὁ Τσόκρης, καὶ ἀφοῦ εὗρε τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ λαοῦ τοῦ Ἄργους, ἐκλείσθη εἰς τὸ σπῆτί του, καὶ ἐπῆρε φρουροὺς Ναυπλιώτας. Τὸ λέγω τοῦτο, διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ Ἄργους ἐγένετο μὲ πλήρη θέλησιν τοῦ λαοῦ. Βεβαιωθῆτε, Κύριοι, ὑπάρχουν γεγονότα, καὶ ἂν θέλετε ἠμπορῶ νὰ τὸ ἀποδείξω μὲ ἄλλα ἐπίσημα ἔγγραφα· διότι ἡ ἀρχὴ, ὁ Ἔπαρχος καὶ οἱ ἄλλοι, γράφουν εἰς Ναύπλιον νὰ στείλουν δύναμιν στρατιωτικήν· καὶ τὸ Ναύπλιον δὲν εἶχε νὰ ἐξαποστείλῃ φρουράν· Κύριοι, ἐδῶ ἀποκρούω τὴν ἀρχὴν τῶν λόγων τοῦ Κυρίου Πετιμεζᾶ, λέγοντος, ὅτι ἤρχισεν ἡ ἐκλογὴ ἀπὸ φόνους καὶ λεηλασίας· καὶ λέγω, μάλιστα· ἀλλ’ ἤρχισεν ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τοῦ Τσόκρη. (Φωνὴ ἐνταῦθα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου «Λέγει ψεύματα»).

§59ΔΑΓΡΕΣ. Ὁ εἰπὼν «ψεύματα» πρέπει νὰ ἐκβληθῇ ἔξω.

§60ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἕνας Καλογερόπουλος, ὅστις ἦτον ἡ μάστιξ τοῦ Ἄργους, ἕνας ὅστις ὑπῆγεν εἰς τοὺς οἰκοκυραίους, εἰς τὸν Ποδοβάνη, καὶ τοῦ λέγει, ἢ μὲ δίδεις χρήματα ἢ σὲ σκοτώνω· καὶ ὁ Ποδοβάνης, φοβηθεὶς, εἶπεν εἰς τὴν ἀρχὴν ὅτι δὲν τοῦ ἔδωκε, καὶ τὸν ἐσκότωσεν ἕνας ἀδελφοποιητός του. Σᾶς λέγω λοιπὸν τὸν Καλογερόπουλον, ὅστις ὑπῆγε καὶ ἐπιάσθη μὲ ἄλλους, καὶ ὁ ἄλλος ὁ σύντροφός του, ἐνῷ ἔβγαλε τὴν κουμπούραν καὶ δὲν ἔπιασε, τοῦ ἔκοψε τὸ κεφάλι· καὶ ὅταν ἐσκοτώθη ὁ Καλογερόπουλος, ἡ ὑπηρέτρια τοῦ Τσόκρη ἐφώναξε· «Πώ! πώ! ἐχάσαμε τὸ πρωτοπαλήκαρόν μας». (Ἐπίσης φωναὶ ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου, λέγουσαι «ψεύματα».)

§61ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ἔξω, ἔξω οἱ φωνάζοντες.

§62ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὸν Λαμπρινίδην, τὸν ὕβρισα, ἂν καὶ ᾖναι συγγενής μού· 100 τάληρα ἔδιδα διὰ νὰ τὸν πιάσωσι, νὰ τὸν κλέψουν καὶ μοῦ τὸν φέρουν ὡς ζῶον. Ἰδοὺ, Κύριοι, ὁποῦ ἔρχομαι νὰ σχετίσω τὰ πράγματα· ἀφοῦ ἐξέλιπον οἱ κομματάρχαι εἶναι δύω κόμματα, ἓν, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχεν ἀρχηγὸν, τοῦ Μπερούκα, τὸν ὁποῖον εἶχον διὰ δολοφονίας τραγικωτάτης ἀφαρπάσει ἐκ τοῦ κόλπου τῆς κοινωνίας· οἱ οἰκοκυραῖοι ὅλοι καὶ οἱ πολῖται συνεπήχθησαν εἰς αὐτὸ τὸ σύστημα τῶν Μπερουκαίων, καὶ ἀρχηγὸν ἐκήρυξαν τὸν Ἀνδρέαν Ζαΐμην. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ὁ λαὸς ὑπ’ αὐτὸ τὸ σύστημα ἐνήργει τὰ δικαιώματά του, καὶ τὰ ἐνήργει ἐλευθέρως· καὶ θέλετε νὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω; Ἔρχεται ὁ Νομάρχης εἰς τὸ Ἄργος· συνεννοεῖται μὲ τὸν Ἔπαρχον, τοῦ προτείνει Δήμαρχον ἕνα Καραμουτζᾶ, πατέρα τοῦ τῆς ἀντιθέτου μερίδος Καραμουτζᾶ, φαρμακοποιοῦ· ἐγείρεται ὁ λαὸς, τὸν ῥίπτει κάτω· διορίζει τὸν Πέτρον Δοβάνη, ἄνδρα σεβάσμιον, ἰατρὸν, καὶ λαμπρῶν αἰσθημάτων. Ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι ὁ λαὸς αὐτὴν τὴν ἐξουσίαν δὲν ἤθελε νὰ ἰδῇ, διότι εἶχε πλήρη τὴν ἐξουσίαν τὴν ἰδικήν του, τὰ δικαιώματά του. Ἡ ἐκλογὴ λοιπὸν τοῦ Ἄργους, ὡς φαίνεται, ἐνεργήθη μὲ ὅλην τὴν ἐλευθερίαν· καθόσον λαὸς ἐπαναστατημένος, δὶς ἐπαναστατήσας καὶ κατέχων τὰ ὅπλα εἰς τὰς χεῖρας, δὲν ἐδύνατο νὰ οἰκειοποιηθῇ τὰ λαμπρὰ δῶρα, τὰ ὁποῖα ἔῤῥιψεν εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Τσόκρη ὅλη ἡ Ἑλλάς! Κύριοι, θέλετε ἀκόμη νὰ σᾶς εἴπω πράγματα εἰδικώτερα; Ὁ Ζεγγίνης ἐκ Ναυπλίου ἀνεψιὸς τοῦ Τσόκρη ἐπῆγε νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὸν ἀγῶνα, καὶ ἀφοῦ εἶδε τὴν μεγάλην κατακραυγὴν καὶ καταφορὰν διὰ τὸ ὄνομα τοῦ Τσόκρη, ἠναγκάσθη νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ Ναύπλιον. Ἡ θέλησις λοιπὸν τοῦ λαοῦ αὕτη εἶναι, ἡ ἐκλογὴ τοῦ Ἄργους αὐτοὺς ἀποδεικνύει· ἂν θέλετε πιστεύσατέ το, ἂν δὲν θέλετε μὴ τὸ πιστεύετε, σεῖς ἐκτιμήσατε τὰ γεγονότα καὶ ἀποφασίσατε. Μόνον διὰ νὰ σᾶς καταδείξω ἀκόμη ἄλλο ἓν, ὅταν ὁ Νομάρχης μετέβη εἰς τὸ Ἄργος διὰ τὰ προηγούμενα, διὰ τὸν διορισμὸν τοῦ Δημάρχου, τὸν ὁποῖον εἶχε κάμει, εἶχεν ἑλκύσει τὴν ὑπόνοιαν ὅτι ἦτο κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως, βγαίνει εἰς τὸ Ἄργος καὶ πηγαίνει νὰ ὑποδεχθῇ τὴν κάλπην τῶν Ὑσιῶν, καὶ ἤθελε νὰ τὴν ὑπάγῃ εἰς τὸ σπῆτι τοῦ Τσόκρη, ἐβγῆκεν ὅλο τὸ Ἄργος, ἐβγαίνουν καὶ γυναῖκες καὶ παιδιὰ καὶ κλείνουν τὸν Νομάρχην εἰς τοῦ Τσόκρη τὸ σπῆτι, καὶ ζητοῦσαν καὶ κλαδιὰ νὰ τὸν κάψουν, καὶ ἐκτύπησαν οἱ κώδωνες τῶν ἐκκλησιῶν· καὶ θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι ἡ θέλησις τῶν Ἀργείων δὲν ἦτο τοιαύτη, ὁποίαν παριστᾷ ἡ ἐκλογὴ τοῦ Δημάρχου; Θὰ ἐτολμοῦσαν λοιπὸν αὐτοὶ φανερὰ νὰ ἔλθουν; Ὄχι, Κύριοι. Τώρα συγχωρήσατέ μοι, Κύριοι, διὰ νὰ ἀνεύρητε τὴν ἀλήθειαν, νὰ σᾶς εἰπῶ καὶ ὡς πρὸς τοὺς ἄλλους Δήμους. Τὸν ἕνα δῆμον τὸν διεύθυναν ἕνας Ἀναγνώστης Σταθόπουλος, καὶ Κωνσταντῖνος Παπαζαφειρόπουλος ἐπαναστάται, οἱ ὁποῖοι ἦλθον καὶ τὴν 11 Ὀκτωβρίου ἔξωθεν τοῦ Ναυπλίου· μάρτυς εἶναι ὁ Κ. Μαστραπᾶς.

§63ΔΑΓΡΕΣ. Ὁ Λεωνίδας Βούλγαρης δὲν εἶναι ἐπαναστάτης;

§64ΓΡ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὸν διεύθυνον λοιπὸν αὐτοὶ, οἱ δύω· εἶναι ἀναντίῤῥητον, Κύριοι, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀνήκουν εἰς τὴν μερίδα αὐτὴν τοῦ Ζαΐμη, καθόσον εἰς τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη, ὁ Κωνσταντῖνος Παπαζαφειρόπουλος, ὅστις εἶχε σκοπὸν νὰ ἐκτεθῇ, ὑπεχώρησεν ἀπέναντι τοῦ Π. Μαυρομιχάλη. Δὲν δύναταί τις λοιπὸν νὰ ἀρνηθῇ ὅτι εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν δὲν ἠμπορεῖ νὰ τοῦ διαφύγῃ ἡ ἐπιῤῥοὴ, καθόσον μάλιστα εἰς τὸ χωρίον αὐτὸ ἔχει κτήματα πολλὰ καὶ ἀνθρώπους πολλοὺς, καὶ ἔχει τοὺς μᾶλλον φορολογουμένους· εἰς τὸν δῆμον τῆς Ἰναχίας δὲν ἔχει τίποτε ὁ Κύριος Τσόκρης. Ἡ θέλησις λοιπὸν εἶναι ἀναντίῤῥητος, διότι οἱ κομματάρχαι ὑποδεικνύουν, Κύριοι, καὶ οἱ κομματάρχαι οὗτοι δὲν ἔχασαν καθόλου τὴν ὑπόληψίν των. Ἐρχόμεθα, Κύριοι, εἰς τὸν δῆμον τῶν Μυκηνῶν· σᾶς εἶπα ὅτι αὐτοὶ κλεισθέντες εἰς τὸ Ναύπλιον εἶχον γράψει εἰς τοὺς φίλους των νὰ συνδράμουν τὴν μερίδα τοῦ Ζαΐμη· εἰς τὸν δῆμον λοιπὸν τοῦτον ὅλοι ἐβοήθησαν αὐτὴν τὴν μερίδα. Εἰς τὸν δῆμον Λυρκείας εἶναι ὁ Μήτσας ὁ δήμαρχος· ἀναντίῤῥητον εἶναι ὅτι ὁ δήμαρχος ἔχει ἐπιῤῥοήν. Εἰς τὸν δῆμον Ἀλέας εἶναι ὁ Κωνσταντοῦρος· καὶ ἐκεῖ δὲν δύναται κἀνεὶς νὰ ἀρνηθῇ ὅτι ἔχει ἀποκλειστικὴν ἐπιῤῥοὴν ὁ Κωνσταντοῦρος, ὅστις ἀνήκει εἰς τὴν μερίδα τοῦ Ζαΐμη, καὶ ὅστις ἔχει δέκα ἔτη δήμαρχος. Εἰς τὸν δῆμον τῶν Ὑσιῶν εἶναι ὁ Παραβάντης δήμαρχος ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη, κατὰ τοῦ ὁποίου ἐκεῖ εἶχον τόσα παράπονα, ἀλλ’ ὅστις εἶχε τοσαύτην ἐπιῤῥοὴν, ὥστε κανεὶς δὲν ἠδύνατο νὰ τὸν βγάλῃ. Ὁ Παραβάντης λοιπὸν αὐτὸς ὁ καὶ ἀρχηγὸς τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ Ἀχλαδοκάμπου ἦτον ὑπὲρ τῆς μερίδος τοῦ Ζαΐμη. Ἐκ τοῦ συνόλου λοιπὸν τῆς καταστάσεως καὶ τῆς ἐξετάσεως τοῦ λαοῦ δύνασθε νὰ φωτισθῆτε καὶ νὰ ἐκτιμήσετε τὰς ἐνστάσεις αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Νομίζω ὅτι τὰ πράγματα καὶ ἡ γενικὴ κατάστασις, ἡ ζωὴ ἑνὸς λαοῦ καὶ ἡ διάθεσίς του καταφαίνεται ὅταν τὴν γνωρίσῃ τις ἐκ τοῦ πλησίον, καὶ τότε δύναται νὰ τὰ ἀνεύρῃ αὐτὰ τὰ πράγματα ἂν εἶναι σύμφωνα μὲ αὐτὴν τὴν κατάστασιν ναὶ ἢ ὄχι. Κύριοι, δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ τις ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐγένετο πεισματώδης, διότι ὡς ἄνθρωπος κινδυνεύων βεβαίως μετεχειρίσθη πᾶν μέσον ὁ Τσόκρης εἰς Ἄργος· καὶ βεβαιωθῆτε ὅτι, ἂν ἐξετάσετε τοὺς Ἀργείους, εἶχον καταληφθῆ ἀπὸ ἕνα τρόμον, διότι ἤκουσαν ὅτι εἶχεν ὡπλισμένους ἀνθρώπους· ἡ φρουρὰ περιωρίσθη εἰς τὴν τάξιν καὶ εἰς τὴν ἀσφάλειαν, μάλιστα δὲν ἦτον ἀρκετή· ὑπῆρχε τηλέγραφος εἰς τὸ Ναύπλιον καὶ ἔστειλαν ζητοῦντες φρουρὰν, ἀλλὰ δὲν εἶχε φρουρὰν νὰ στείλῃ. Τώρα ἂς ἔλθωμεν Κύριοι, νὰ ἐξετάσωμεν τὰς ἐνστάσεις, τὰς ὁποίας φέρουν. Τὸ κατ’ ἐμὲ ἀφίνω τὰ πραγματικὰ γεγονότα εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῆς Συνελεύσεως, ἀλλὰ διὰ νὰ φωτίσω τὴν Συνέλευσιν ἔπρεπε νὰ εἴπω καὶ δύω τρεῖς λέξεις. Ἂς ἔλθωμεν, Κύριοι, εἰς τὰ πράγματα καὶ εἰς τὰ πρόσωπα διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον ταῦτα σχετίζονται, διότι πρέπει νὰ ἀποδώσωμεν τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ· ὁ Τσόκρης ἦτον ὀνομαστικὴ ἀπόλυτος, οὐχὶ γενικὴ ἀπόλυτος· παρέλαβε τὴν παραμονὴν τὸν Κύριον Βούλγαρην ἀξιόλογον ἄνθρωπον, λαμπρῶν αἰσθημάτων καὶ πατριωτικῶν, τὸν ὁποῖον ἐγνώρισα πρὸ πολλοῦ χρόνου· ἀλλὰ, Κύριοι, εἰμπορεῖ νὰ μοῦ ἀρνηθῇ ὅτι εἰς τὸ Ἄργος πολὺ ὀλίγοι τὸν γνωρίζουν; ὅτι εἰς τὰ 54 ἐπῆγεν εἰς τὴν Κριμαίαν καὶ ἐπιστρέψας ἐνησχολεῖτο μετὰ ταῦτα εἰς μίαν μεγαλειτέραν ἰδέαν; Παρέλαβε τὸν Ἄγγελον τὸν Πάγκαλον νέον λαμπρὸν, ἀξιόλογον καὶ ἀπὸ λαμπρὰν οἰκογένειαν, καὶ συμπεριφορὰν λαμπρὰν καὶ ἀνατροφὴν λεπτήν· ἀλλὰ δὲν θέλει μοῦ ἀρνηθῆ ὅτι τὸ Ἄργος πολὺ ὀλίγον τὸν εἶδε. Καὶ θέλετε νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι τίποτε δὲν ἠδύνατο νὰ κάμῃ; ὁ Κύριος Πάγκαλος ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ὀλίγας ψήφους, ἂν εἶχε τὸν θεῖόν του ὑποστήριγμα, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν τὸν εἶχεν, τὸν εἶχεν ἐναντίον του· τοῦτο τὸ ἐξάγετε ἀπὸ τὸν Ἀνδρέαν Πάγκαλον τὸν ἐξάδελφόν του, τὸν πρῶτον, ὅστις ἐξετέθη καὶ ἦτον εἰς τὴν μερίδα τοῦ Ζαΐμη· οὔτε τὸν θεῖόν του λοιπὸν, οὔτε τὸν ἐξάδελφόν του, τί συγγενεῖς του λοιπὸν εἶχε μαζύ του; Τὸν Κωνσταντῖνον Ζέρβαν, Κύριοι, λεγόμενον, ὅστις εἶναι κουμπάρος μου καὶ φίλος μου στενότατος, διότι μὲ τὸν πατέρα του καὶ συνέζησα καὶ συνέφαγα, καὶ δὲν εἰμπορεῖ νὰ ἀρνηθῇ ὅτι τὸ σπῆτι μου τὸ εἶχεν ὡσὰν ἀδελφοῦ καὶ μαζὺ μὲ τὸν ὁποῖον συνέφαγα καὶ συνέζησα καὶ εἰς τὴν Σμύρνην, ἔχει κτήματα εἰς τὴν Νταλαμανάραν, ἔχει καὶ ἀδελφόν· καὶ οἱ δύω ἐπολέμησαν πιστότατα· ἔχει εἰς Νταλαμανάραν συγγενεῖς ἀνθρώπους καὶ λαμβάνει ἓν μέρος ἀνθρώπων, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἔχει φίλους ὥστε νὰ τὸν ὑποστηρίξουν ὡς Πληρεξούσιον. Ἐδῶ τὸ λέγω παῤῥησίᾳ καὶ ἂς μοῦ ἀρνηθῇ αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν· ὁ Χριστόπουλος, Κύριοι, εἶναι υἱὸς τοῦ Κωνσταντούρου, ὅστις εἰς τὴν Ἀλέαν ἔχει ἐπιῤῥοὴν, καὶ ἔχει τὰς ψήφους τὰς ὁποίας ὑπολογίζει ἡ ἐπιτροπή· ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅτι δὲν ἦτο δεκτός εἰς τοὺς Ἀργείους, οἵτινες δὲν τὸν ἤθελον διότι ἦτον ὑπουργικός· αὐτὴν τὴν ἰδέαν εἶχον καὶ εἶναι πράγματα ἀναντίῤῥητα ὁμολογούμενα. Ἔχομεν ἕνα Πασχαλινόπουλον· συγχωρήσατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αὐτὸς εἶναι ἐκτὸς τῶν ἐπαναστατικῶν ἰδεῶν, διότι εἶναι ἀνεψιὸς τοῦ Δανοπούλου, ἄνθρωπος, ὅστις ἔβγαινεν ἡμέραν καὶ νύκτα καὶ ἐπέταγε τὸ φέσι του καὶ ἐφώναζε Ζήτω ὁ βασιλεύς· λοιπὸν ὁ Τσόκρης δὲν εἶχεν ἐπιῤῥοὴν, αὐτοὶ δὲν εἶχον, πῶς λοιπὸν ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος; Πῶς λοιπὸν ὁ λαὸς δὲν θὰ ἤθελεν αὐτοὺς τοὺς ἀρχαίους ἀνθρώπους, τοὺς σημαντικοὺς, τοὺς συνδεδεμένους μὲ ἀρχαίαν φιλίαν καὶ χαίροντας μεγάλην ὑπόληψιν, διότι εἶχον καὶ τὴν ὑπόληψιν τὴν ἀτομικὴν, καὶ τὴν τοῦ μακαρίτου Μπεροῦκα, τοῦ ἀειμνήστου; Σᾶς λέγουν, ἔρχονται εἰς τὴν καταστροφὴν τοῦ Καρούντζου καὶ τῶν ἄλλων· λέγω μάλιστα, αἱ καταστροφαὶ ἀποδεικνύουν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπα· ἐπῆγαν καὶ ἐρήμωσαν τὸ μαγαζί του, ἀλλ’ ἔγεινε τοῦτο διὰ νὰ τὸν τιμωρήσουν διὰ τὸν Χριστόπουλον τὸν κουμπάρον του, τὸν ὁποῖον ὅλοι οἱ Ἀργεῖοι ἐμίσουν, καὶ ὅλοι σωρηδὸν ἐπῆγαν νὰ τὸν καταστρέψουν. Διὰ τοῦτο πταίει ὁ Ζαΐμης καὶ οἱ ἄλλοι; ἐν ᾧ οὗτος τοῦ ἔδωκε τὴν χεῖρα καὶ τὸν ἔσωσεν ἀπὸ τὴν ὀργὴν τοῦ λαοῦ, καὶ δὲν δύναται νὰ τὸ ἀρνηθῇ ὁ νομάρχης, ὁ ὁποῖος εὐγνωμονεῖ διὰ τοῦτο. Ἐρχόμεθα εἰς τὸν δῆμον τοῦ Ἄργους· βλέπετε εἰς τὸν δῆμον τῆς Ἰναχίας δὲν ἐπαναλαμβάνω τὰς ἐνστάσεις· μόνον μίαν παρατήρησιν θὰ κάμω· ἐπειδὴ ἐκείνη ἡ ἐκλογὴ ἤρχισε μὲ πυροβολισμοὺς καὶ δὲν ἐκοτοῦσαν οἱ ἄνθρωποι νὰ ἔβγουν ἔξω διότι ἤκουσαν πυροβολισμοὺς μὲ τοὺς στρατιώτας τοῦ Τσόκρη· δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἠμποροῦσε νὰ γείνῃ μία ταχύτης καὶ ἐκεῖ δὲν τὰ εἶχον ἕτοιμα τὰ βιβλία, ἐχαράκωναν τὰ βιβλία καὶ ἔῤῥιπτον τὰ ψηφοδέλτια (ἀποδοκιμασία)· τὸ στενογράφιμον σᾶς λέγω· καθόσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο, ἠμπορεῖ νὰ ἔγεινεν. Εἰς τὰ καθέκαστα δὲν ἠμπορῶ νὰ εἰσέλθω, καὶ τὰ ἀφίνω εἰς τὴν ἐκτίμησιν, καθόσον ἀφορᾷ τῆς ἐκκλησίας, διότι δὲν εἶδα τί συνέβη· μόνον τοῦτο γνωρίζω καθόσον ἀφορᾷ τὸ γενικόν· ὡς πρὸς τὸν δῆμον Λυρκείας μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω. Δὲν πρέπει, Κύριοι, νὰ παραξενευθῶμεν, διότι ἐκεῖ ἐπῆγαν ἔνοπλοι ἄνθρωποι καὶ ἐπῆραν τὴν κάλπην, ἂν ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία πρὶν πάρουν τὴν κάλπην αὐτήν· ὁ ἔπαρχος ἔφυγε καὶ σχηματίζει μίαν νέαν κάλπην· ἡ κάλπη φέρει ὅλας τὰς ἐγγυήσεις τοῦ νόμου, διότι ἐδόθη ἀπὸ τὸν ἔπαρχον καὶ ἀπὸ τὸν εἰρηνοδίκην εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ φέρει ὅλας τὰς ἐγγυήσεις ὅτι αὐτὴν τὴν κάλπην δὲν τὴν θεωροῦμεν ἰδιωτικὴν, ἀλλὰ παρ’ ἐπισήμου ἀρχῆς δοθεῖσαν· ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν των ἔγεινε ψηφοφορία· ἔλαβον αὐτὰς τὰς ψήφους, σᾶς εἶπα τί τρέχει εἰς αὐτὸν τὸν δῆμον, ἐκτιμήσατε ἂν δύνανται νὰ λάβουν τὴν πλειονοψηφίαν αὐτοὶ ἢ ὄχι. Παρατηρῶ δὲ τοῦτο ὅτε δὲν δύνανται αὐτοὶ οἱ Κύριοι τοῦ Τσόκρη νὰ ἐπιτύχωσιν· ἐπεκαλέσθησαν αὐτοὶ τὸ ἐπιχείρημα τῆς βίας καὶ τῆς παρανομίας, ὅτι ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία μὲ πυροβολισμοὺς καὶ ἐδίωξαν τοὺς ἀνθρώπους, καὶ ὅτι ἔγεινεν ἡ ψηφοφορία εἰς τὴν νέαν κάλπην· φρονῶ λοιπὸν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ὤφειλε νὰ ὑπολογίσῃ καὶ αὐτὰ τὰ ψηφοδέλτια αὐτῆς τῆς μερίδος τοῦ Ζαΐμη. Αὐτὴ εἶναι ἡ πεποίθησίς μου, τὰ καθέκαστα δὲν τὰ ἐξετάζω, ἀλλὰ γενικῶς αὐταὶ αἱ σκέψεις μὲ ἔκαμαν νὰ σχηματίσω τὴν πεποίθησιν, ὅτι πραγματικῶς ὡς πρὸς τὰς παρανομίας καὶ ὡς πρὸς τὸν τρόπον τοῦ Τσόκρη τὸν ἀποκρούω καὶ ὅλων τῶν μερίδων, διότι κανεὶς δὲν δύναται νὰ μεταβάλῃ αὐτὴν τὴν θέλησιν, αὐτὸ εἶναι ἀναντίῤῥητον. Τίποτε περισσότερον δὲν λέγω.

§65Χ. ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Τσόκρη, κατὰ τὸ διάστημα τῶν 48 ἡμερῶν τῆς ἐπαναστάσεως, ποίας προσφορὰς καὶ θυσίας ἔλαβεν ἡ ἐπαρχία τοῦ Ἄργους.

§66ΓΡ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι μόνον ἐσηκώθη, ἔφτισε τὴν ἐπιτροπὴν, ἔκαμεν ἐκεῖνο τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, καὶ 5 ἕως 6 νέοι ἦλθον εἰς τὸ Ναύπλιον.

§67Χ. ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ ποίαν αἰτίαν ἡ ἐπαρχία αὐτὴ δὲν ἔλαβε μέρος;

§68ΓΡ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Θεωρῶ ὅτι τοῦτο ἔγεινεν ἕνεκα τοῦ Τσόκρη.

§69ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι Κύριοι, διότι εὑρίσκομαι εἰς ἀντίφασιν ἰδεῶν μὲ τὸν προλαλήσαντα ἀξιότιμον πληρεξούσιον, ὅστις ἀντιπροσωπεύει τὴν αὐτὴν ἐπαρχίαν, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύω καὶ ἐγὼ, διότι ὁ Κ. Δημητριάδης, καίτοι εὑρισκόμενος εἰς τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκομαι καὶ ἐγὼ ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα τῆς ἀνταγωνιζομένης μερίδος, οὐχ ἧττον ἐκπληρῶν τὸ καθῆκόν του ὤφειλε περισσοτέραν προσοχὴν νὰ δώσῃ εἰς τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐξ ἴσου ἀντελήφθημεν ἀμφότεροι καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐνηργοῦντο αἱ ἐκλογαὶ Ἄργους, καὶ νὰ μὴν ὑποβάλῃ ἐνώπιον τοῦ σώματος τούτου σήμερον σκέψεις, αἵτινες δὲν ἀπέῤῥευσαν ἀπὸ τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων, καὶ αἵτινες ἀντίκεινται ὅλως διόλου εἰς τὴν φύσιν αὐτῶν τῶν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἐνηργήθησαν κατὰ τὴν ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ἐκλογαὶ τοῦ Ἄργους ἐγίνοντο. Εἶναι ἀνάγκη νὰ παρατηρήσω Κύριοι, ὅτι εἰς τὸ Ἄργος ὑπάρχουσι τρεῖς διακεκριμέναι μεταξὺ τῶν κατοίκων τάξεις· ἡ πρώτη εἶναι οἱ λεγόμενοι οἰκοκυραῖοι, τῆς ὁποίας ἀρχηγὸς εἶναι ὁ Λαμπρινίδης, ὅστις εἶπεν ὅτι «ἐγὼ καὶ ὁ γυναικάδελφός μου ἐσώσαμεν τὴν Ἑλλάδα, διότι ἐδολιεύθημεν τὴν ἐπανάστασιν τοῦ Φεβρουαρίου, ἐνῷ ὑπεσχέθημεν ὅτι θέλομεν ὑπηρετήσει τὴν ἐπανάστασιν καὶ ὡρκίσθημεν δημοσίως εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ συντάγματος τοῦ Ναυπλίου, ἡμεῖς πρὸς δόλιον σκοπὸν......(διακόπτεται ἐντὸς τοῦ θέματος) «διότι κατεχράσθημεν τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν ἐπαναστατῶν καὶ ἐσώσαμεν τὸν θρόνον τοῦ Ὄθωνος.» Μία ἄλλη τάξις δευτέρα, ἡ τάξις τοῦ λαοῦ, τὸ ἔθνος αὐτό· ἡ τάξις ἡ ὁποία πάντοτε ὑπεράσπιζε τὰ δικαιώματα τοῦ ἔθνους, ἡ πληρόνουσα, ἡ ἐργατικὴ, ἡ φορολογουμένη, καὶ ἥτις καθ’ ἑκάστην καταβάλλει τὸν ὀβολόν της διὰ νὰ συντηρηθῇ τὸ ἔθνος καὶ νὰ εὐδαιμονῇ ἡ πατρίς. Ἡ τρίτη τάξις εἶναι ἐκείνη τῶν ἀέργων, τῶν φυγοπόνων, τῶν φαυλοβίων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλειπον ποτὲ ἀπὸ τὰς φυλακὰς τοῦ Ναυπλίου, ἐκεῖνοι, οἵτινες ποτὲ μὲν εἰς τὴν ἕδραν τοῦ πλημμελειοδικείου ποτὲ δὲ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ κακουργιοδικείου ἐγίνοντο ἀντικείμενον δίκης. Ἡ τάξις αὕτη εἶναι ἡ μερὶς τοῦ Ζαΐμη, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ἐνεργηθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ καὶ νὰ ἐμποιήσῃ αὐτὴ τὸν σφοδρότερον φόβον εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ὁπλισθεῖσα διέπραξε φόνους, λεηλασίας καὶ ἐμπρησμούς. Ἡ πρώτη τάξις ἡ λεγομένη τῶν οἰκοκυραίων εὗρεν ἄσυλον ἐντὸς τοῦ Ναυπλίου καὶ ἀκόμη ἐκεῖ διαμένει, ἡ τάξις ἡ μεσαία ἡ πολυάριθμος ἡ φιλήσυχος ἦτον ἄοπλος, καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ ἀντιτείνῃ τὸ γυμνὸν στῆθος ἐνώπιον τοῦ καλοῦ Καλογεροπούλου, ὅστις εἶχε διαπράξει τέσσαρας φόνους αὐτός· ἐζήτησε νὰ σχηματίσῃ ἐθνοφυλακὴν διὰ νὰ τηρήσῃ τὴν τάξιν εἰς τὸν τόπον, καὶ νὰ καταβάλῃ τοὺς ὀλίγους ἐκείνους ταραχοποιοὺς καὶ ἐπιβούλους ἀνθρώπους. Ἔπειτα ὑπεβλήθη μία ἔκθεσις εἰς τὸν νομάρχην, ἔκθεσις τῶν κατοίκων τοῦ Ἄργους ζητούντων 200 ὅπλα διὰ νὰ ὁπλισθῶσιν οἱ φιλήσυχοι πολῖται· τὰ ὅπλα ἐδόθησαν, ἀλλὰ διενεμήθησαν ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν μερίδα ἐκείνην ἥτις ἤθελε νὰ ὑποστηρίξῃ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τὸν συνδυασμὸν τοῦ Κ. Ζαΐμη. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι εὑρέθησαν οἱ ἄνθρωποι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποσυρθῶσιν ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς, διότι ἔτρεχον τὸν μέγιστον κίνδυνον· ἔχομεν παραδείγματα ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἀπέναντι τῶν κακούργων οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ ἐξέλθῃ, καὶ ὅπλα εἶχον καὶ ὅλα τὰ μέσα, ὅπως ἀτιμωρητὶ ὅλα ταῦτα νὰ τὰ πράξουν, ὥστε ἡ ἀρχὴ τῶν ἐκλογῶν καὶ τὸ τέλος αὐτῶν ἐγένετο πάντοτε ὑπὸ τὴν ἐπιῤῥοὴν τῶν κακούργων ἐκείνων καὶ εὐαρίθμων τοῦ Ἄργους ταραξιῶν. Αὐτὰ εἶναι ἡ ἀλήθεια καθόσον ἀφορᾷ τὸ Ἄργος ἐν γένει. Ὡς πρὸς τὸν συνδυασμὸν τῶν ἄλλων προσώπων δὲν εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ κοινὸν ἐξανίσταται ἐναντίον τῆς ἀντιθέτου μερίδος, διότι εἶχε μῖσος καὶ ἀποστροφὴν κατὰ τοῦ Τζώκρη· ἔπρεπε νὰ ἐνθυμηθῇ ὁ φίλος μας Δημητριάδης, ὅτι ὅταν ὁ στρατηγὸς Τζώκρης ἐπρόδιδε τὴν Φεβρουριανὴν ἐπανάστασιν ὁ υἱός του Νικόλαος ἐπροκινδύνευεν εἰς τὴν Τρίπολιν, ἦλθεν εἰς συμπλοκὴν κατὰ τῶν στρατιωτῶν τῆς ἐξουσίας, καὶ ὄχι μόνον ἐπολέμει ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας, ἀλλ’ εἶναι τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἰργάσθη εἰς τὰ μετὰ ταῦτα συνωμοτικά. Λοιπὸν ὁ Τζώκρης, ὁ Καραμουντζᾶς καὶ ὁ Κωνσταντῖνος Χριστόπουλος αὐτὰ τὰ τρία πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἀνήκουσιν εἰς τὴν ἀντίθετον μερίδα εἶναι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔδωσαν τὸ πλεῖστον θάῤῥος εἰς τοὺς ἐν Ναυπλίῳ ἐπαναστάτας· ὁ Χριστόπουλος προσέφερε κατὰ τὴν παραμονὴν τῆς ἐποχῆς καθ’ ἣν ἐπρόκειτο νὰ ἐκραγῇ ἐν Ναυπλίῳ ἡ ἐπανάστασις, νὰ δώσῃ 500 ἑτοίμους ὁπλοφόρους πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἐπαναστάσεως, ὁ Τζώκρης ὁ Νικόλαος ἦτον ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὑπεσχέθη ἐπίσης ὅτι θέλει χορηγήσει ἄνδρας ἐκ τοῦ Ἄργους καθὼς καὶ ὁ Καραμουντζᾶς. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι χαίροντες τῶν συμπαθειῶν τοῦ λαοῦ, καὶ ἐργασθέντες ὑπὲρ τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ Ναυπλίου ἦτο δυνατὸν ἀπὸ τὸ κοινὸν πνεῦμα νὰ ἀποκρουσθῶσιν, οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐνεθάῤῥυνον τὰ πνεύματα νὰ ἀσπασθῶσι τὸ κίνημα τῆς 10 Ὀκτωβρίου; Ἐκεῖνοι δὲ τῆς ἀντιθέτου μερίδος, ποίους ἐπὶ κεφαλῆς εἶχον; τὸ ἠκούσατε, τὸν Δανόπουλον ἐζήτησαν σύμμαχον, τὸν πιστότατον ἐκεῖνον δοῦλον τοῦ Ὄθωνος, τὸν πιστότατον αὐτοῦ ὑπηρέτην, ὁ Δανόπουλος ἐχρησίμευσεν ὡς ἀρχηγὸς τῆς μερίδος τοῦ Ζαΐμη· εὑρίσκεται καὶ ἄλλος, ὁ δήμαρχος Λυρκείας, ἠξεύρετε ποῖος εἶναι; ὁ Μαυροκορδόπουλος, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος μετά τινος ἄλλου ὁπλαρχηγοῦ ἦλθε καὶ μετέβη εἰς τὴν Τρίπολιν κατὰ τὴν Φεβρουριανὴν ἐπανάστασιν καὶ εἶπε νὰ κάμῃ ἐπίδειξιν εἰς ἐκεῖνον τὸν μεγάθυμον λαὸν, διατάσσει ζερβο–δεξιὰ εἰς τὴν παρέλασιν τῶν στρατιωτῶν καὶ οἱ πολῖται ἀποβάλλουν καὶ ἐκεῖνον καὶ τοὺς ὀπαδούς του ἐκ τῆς Τριπόλεως. Διὰ νὰ ἔχουν ἰσχὺν οἱ περὶ τὸν Ζαΐμην διὰ νὰ ἔχουν τὰς ψήφους τῶν ἐκλογέων τῆς ἐπαρχίας Ἄργους, δὲν ἤθελαν καταδεχθῆ νὰ ζητήσωσι βοήθειαν ἀπὸ τὰ ἐξαμβλώματα ἐκεῖνα τῆς κοινωνίας, ἀπὸ τὰ τέρατα ἐκεῖνα τῆς κοινωνίας, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάξια καὶ ἔπρεπε νὰ τοῖς δώσωσι τὸν τελευταῖον κτύπον διὰ νὰ μὴ δύνανται ποτὲ νὰ σηκώσουν τὴν κεφαλήν· ἀπεναντίας οὐχὶ μόνον τὸν Δανόπουλον ἐπεριποιήθησαν ἀλλ’ ἀκόμη διατηρεῖται εἰς τὴν θέσιν τοῦ δημάρχου καὶ ὁ Μαυροκορδόπουλος. Κύριοι! ὁ δήμαρχος τῶν Ὑσιῶν ἦτον τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἅμα ἀνεφάνη ἡ ἐπανάστασις τῆς 11ης Ὀκτωβρίου ἀμέσως τὸ ἀπέῤῥιψεν ὁ λαός. Δὲν ἦτον τὸ πρόσωπον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ὑπηρέτησε ποτὲ τὴν ἐπανάστασιν, καὶ ὅμως εἶναι δήμαρχος Ὑσιῶν· ὄχι ὁ Παραβάντης ἀλλ’ ἄλλος. Ἀλλὰ χωρὶς νὰ ἐξετάσωμεν, Κύριοι, καθόλου τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ὁποιανδήποτε ἐπιῤῥοὴν εἰς μίαν ἐκλογὴν μίας ἐπαρχίας, ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν τὰ πράγματα· ποῖος ἐνήργησε τὴν διαλογὴν τῶν καλπῶν τῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας Ἄργους; ἐνεργήθη ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν (ἔποψιν) διοικητικῶν ὑπαλλήλων ὅπως τὸ ἀπαιτεῖ ὁ νόμος; Ὄχι, Κύριοι! ἐνταῦθα ἐβεβηλώθη καὶ ἡ δικαιοσύνη· ὁ εἰρηνοδίκης Ἄργους ἦλθεν εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν χάριν τῆς συστάσεως τῆς μερίδος τοῦ Ζαΐμη, ἦτον ὁ ἀντιπροσωπεύσας κατὰ τὴν διαλογὴν τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, ἔφερεν ἐν ἑαυτῷ δύω ἰδιότητας τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ τοῦ ἐπάρχου. Ἠκούσθη ποτὲ Κύριοι, εἰς καμμίαν εὐνομουμένην πολιτείαν, ὁ λειτουργὸς τῆς δικαιοσύνης νὰ περιβάλληται μὲ διοικητικὰ καθήκοντα; καὶ μολαταῦτα αὐτὸς ὁ εἰρηνοδίκης ἦτον ὁ ἐνεργήσας τὴν ἐποπτείαν κατὰ τὰς διαλογὰς τῶν ἐκλογῶν τῆς ἐπαρχίας Ἄργους. Διὰ νὰ ἰδῆτε δὲ κατὰ πόσον ἐνήργησε συνεπῶς τὸ καθῆκόν του ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἰπῶ τὰ ἑξῆς. Ἑπτὰ μέλη Κύριοι, ἀπετέλεσαν τὸν σύλλογον τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, καὶ τὰ ἑπτὰ αὐτὰ μέλη ἦσαν μιᾶς μόνον ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς· ὅλα τὰ ἄλλα τὰ ἐπίλοιπα μέλη δὲν ἐτόλμησαν νὰ πλησιάσωσιν εἰς τὸ Ἄργος. Οἱ ἔμποροι τοῦ Ναυπλίου, οἱ ὁποῖοι εἶχον λειψοδοσίας μετὰ τῶν Ἀργείων, δὲν ἐτόλμησαν νὰ στείλουν τοὺς ὑπηρέτας των εἰς τὸ Ἄργος νὰ συνάξουν τὰ ὀφειλόμενα εἰς αὐτοὺς, ὅπως ἐγένετο καὶ γίνεται ἤδη· καὶ τοῦτο διότι δὲν εἶχον ἀσφάλειαν οὔτε αὐτοὶ οἱ κάτοικοι τοῦ Ἄργους. Ἠκούσατε, Κύριοι, ὅτι ἡρπάγη τὸ κατάστημα ἑνὸς τῶν Ἀργείων· διατί; διότι ἦτον φίλος τοῦ Χριστοπούλου, ἑνὸς τῶν ἀνταγωνιζομένων. Βλέπετε μέχρι πόσου βαθμοῦ ἐπροχώρησεν ὁ τρόμος εἰς τὸ Ἄργος, ὥστε νὰ μὴ τολμᾷ τις νὰ ἔχῃ οὔτε φίλους μεταξὺ τῶν ἀνταγωνιζομένων. Καὶ θέλετε νὰ παραδεχθῶμεν ὡς νόμιμον αὐτὴν τὴν ἐκλογήν; Ἔρχομαι εἰς τὸ προηγούμενον, καθόσον ἀφορᾷ τὸν εἰρηνοδίκην, ὄντα καὶ ἔπαρχον· ἦτον ὄχι μόνον εἰρηνοδίκης, ὄχι μόνον ἔπαρχος, ἀλλὰ καὶ κομματάρχης τῆς μερίδος τοῦ Ζαΐμη· τὴν νύκτα ἠνοίχθη ἡ κάλπη τῶν Ὑσιῶν, καὶ, ἀφοῦ ἐπροχώρησαν μέχρι τῆς διαλογῆς τεσσάρων ψηφοδελτίων, γίνεται ἀμέσως μία ἔνστασις, ἐπειδὴ ἐφαίνετο ἐκ τῶν ψηφοδελτίων αὐτῶν, ὅτι εἶναι ἐγγεγραμμένα τὰ ὀνόματα τῆς ἀντιθέτου μερίδος τοῦ Ζαΐμη, ὅτι εἶναι νόθος ἡ ἐκλογὴ αὕτη, καθόσον ἀποῤῥέει ἐκ δωροδοκίας τῆς μερίδος τοῦ Τσόκρη καὶ λοιπῶν· ὁ ἔπαρχος διέταξεν τὴν ἐπιτροπὴν νὰ θέσῃ εἰς ἓν δέμα τὰ ἐπίλοιπα ψηφοδέλτια, νὰ τὰ σφραγίσῃ καὶ νὰ σταματήσῃ ἡ ψηφοφορία.

§70Α. ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐστάθμισα καὶ ἐξετίμησα καὶ τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς ἐν τῇ πεποιθήσει μου, ἔχω ὅμως λόγον τινὰ ἰδιαίτερον, διὰ νὰ πείσω ἐγὼ αὐτὸς ἐμαυτὸν ἂν δὲν εἶναι ἀποχρῶν διὰ νὰ πείσῃ τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι νόμιμος, νομιμοτάτη, ἠμπορῶ νὰ εἴπω καὶ δὲν λέγω ὡς πρὸς τὰς ἄλλας, ἀλλὰ καθ’ ἑαυτὴν. Ἰδοὺ ποῖος εἶναι ὁ λόγος. Ἔχω μικρόν τινα φίλον καὶ συγγενῆ εἰς τὸ Ἄργος, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὴν ἀντικειμένην μερίδα. Ἔχω ἐπιστολὴν αὐτοῦ, εἰς τοῦ ὁποίου τὴν τιμὴν καὶ τὰ πατριωτικὰ αἰσθήματα θέτω βάσιν ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὁ ὁποῖος μοὶ λέγει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ Ἄργους ἐνηργήθη νομιμότατα καὶ ἀπετύχαμεν, λέγει ὁ ἴδιος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδική μου πεποίθησις (θόρυβος).

§71ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Παρατηρῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι μία ἐπιστολὴ προερχομένη ἀπὸ τὸ Ἄργος δὲν δύναται νὰ μεταβάλῃ τὰ ἀποτελέσματα τὰ ἐντὸς τοῦ πρωτοκόλλου. Ἐδῶ ὁμιλεῖ τὸ πρωτόκολλον περὶ τῆς παρανομίας· ἡ ἐπιστολὴ δὲν δύναται νὰ ἀλλάξῃ τίποτε. Ὁ προλαλήσας Κ. Δημητριάδης δὲν ἔκαμε τίποτε, ἀλλὰ μόνον μᾶς ἐξιστόρησε τὸν παράλληλον βίον τῶν Δαναῶν.......

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, δύω τινὰ ἐξάγονται ἐξ ὅλης τῆς συζητήσεως. Ἡ τροποποίησις ἐν μέρει κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς ἤτοι ἡ ἀκύρωσις ἑνὸς δήμου, τῆς κάλπης τῆς Λυρκείας, ἄλλη δὲ γνώμη, νὰ ἀκυρωθῇ ὁλοτελῶς. Ἡ ἀπωτέρα εἶναι ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς.

§73ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι! εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος; αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπωτέρα (θόρυβος).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω διὰ νὰ μὴ γίνεται λάθος. Θά ἐρωτηθῇ λοιπὸν ἡ Συνέλευσις περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ μὴ ὁλοκλήρου τῆς ἐκλογῆς.

§75ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, Κύριε πρόεδρε!

§76ΤΙΜ. ΒΑΣΟΣ. Κύριοι! Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ ἴδιον σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον προχθὲς κατὰ τὴν ἐκλογὴν Νάξου ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος, μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι προχθὲς ἦτο ἡ γνώμη πλειονοψηφίας καὶ μειονοψηφίας. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα, ὡς ἐτέθη δὲν πρέπει νὰ τεθῇ· διότι ἂν τεθῇ τὸ ζήτημα, ἂν ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος, ὑποθέτω, ὅτι θὰ συμβῇ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος· τότε, Κύριοι, δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἐξετάσωμεν τίποτε ἄλλο εἶναι τετελεσμένον τὸ πρᾶγμα. Ἂν δὲν ᾖναι οὕτως, ἐγὼ ἔχω πεποίθησιν, ὅτι τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς μόνον ἴσως μία κάλπη εἶναι ἄκυρος. Πρέπει νὰ μὴ μοῦ ἀφαιρέσητε τὸ δικαίωμα τῆς ψήφου μου· βεβαίως πρέπει νὰ διαιρεθῇ τὸ ζήτημα. Πρέπει πρῶτον νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἀκολούθως πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ τὸ ἔγκυρον ἢ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς, διὰ νὰ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφράσω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην μου, ὅστις ἔχω μίαν ἰδιαιτέραν γνώμην. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα, ἐὰν θεωρεῖ ἡ Συνέλευσις τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς ἔγκυρον ἢ ὄχι (θόρυβος). Κύριε πρόεδρε! Νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασίς μου αὕτη!

§77ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἔχῃ κανεὶς προηγουμένην λύσιν, εἶναι περιττὸν, νὰ ἐπανέρχεται εἰς τὰ αὐτὰ ζητήματα. Προχθὲς ἐπὶ τῆς Νάξου ἐτέθη, ἂν ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος.

§78ΒΑΣΟΣ. Ὄχι! Λανθάνεσθε! Ἔχομεν πρακτικά! Ἔρχομαι νὰ σᾶς ὑπενθυμήσω ὅ,τι ἐλησμονήσατε, Κύριε· διότι προχθὲς ἐτέθη τὸ ζήτημα, ὡς ἀκολούθως. Πρῶτον ἐψηφίσθη ἡ γνώμη τῆς πλειονοψηφίας καὶ μετὰ ταῦτα τῆς μειονοψηφίας. Σήμερον, Κύριοι, διὰ τῆς θέσεως αὐτοῦ τοῦ ζητήματος μοὶ ἀφαιρεῖτε τὸ δικαίωμα τῆς ψήφου μου. Ἐὰν εἶναι ἔγκυρος δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὅτι εἶναι ἔγκυρος· διότι δὲν τὴν θεωρῶ καθ’ ὁλοκληρίαν ἔγκυρον. Ἂν εἶναι ἄκυρος, δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ἄκυρος, διότι ἂν ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ, δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα πλέον νὰ ψηφοφορήσω.

§79ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶσθε σύμφωνος νὰ τεθῇ ὅπως ἐτέθη προχθές; δηλ. νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ἂν εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν ἄκυρος· οἱ νομίζοντες, ὅτι εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν, λέγουσι ναί, οἱ ἄλλοι ὄχι.

§80ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μίαν λέξιν θὰ προσθέσω, εἶχον ζητήσει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἡ ὁλομέλεια ἐφωτίσθη, ἦτο περιττὸν νὰ σᾶς ἐπασχολήσω. Ἤδη ἐρχόμεθα εἰς τὴν ψηφοφορίαν, λυποῦμαι ὅτι ὁ Κύριος προλαλήσας παρελλήλισε τὸ ζήτημα τοῦτο μὲ τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος τῆς Νάξου, τὸ ὁποῖον εἶχον τὴν εὐχαρίστησιν νὰ θέσω ὁ ἴδιος· ἐκεῖ τὸ ζήτημα ἦτο καθαρὸν, μειονοψηφίας καὶ πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν, τίποτε ἕτερον δὲν προέκυψεν· ἐξεναντίας, προκειμένου ἤδη περὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἄργους, σύμμικτα καὶ διάφορα παρουσιάζονται τὰ ζητήματα, τοὐλάχιστον κατ’ ἐμὲ κριτήν· τὸ ζήτημα τὸ πρῶτον τὸ ὁποῖον ἀείποτε τίθεται εἰς ψηφοφορίαν εἶναι καὶ διὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην τὸ ἔγκυρον ἢ ἄκυρον. Ἀλλ’ ἐπίσης ὡς ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐξέλεγξε τὴν ἐκλογὴν Ἄργους, προκύπτει ἓν ἕτερον ζήτημα. Ἡ ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ παραδέχεται τοὺς 5 δήμους νομίμως διαπράξαντας τὴν ἐκλογήν· τὸν δὲ δῆμον Λυρκείας ἀποκηρύττει· ζήτημα εὔκολον, ἐὰν δηλ. ἐτίθετο εἰς ψηφοφορίαν, ἤθελε φέρει ἀλλοίωσιν ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐξελέγξεως, καθόσον ἐπικυρουμένης τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Λυρκείας, ἴσως ἴσα, ἴσα, ἀντὶ τῶν 4 ὀνομάτων τῶν κηρυττομένων ἤδη πραγματικῶν πληρεξουσίων παρουσιάζονται ἄλλα πρόχειρα ἐκ τῆς συζητήσεως, καὶ ἐπεθύμουν πάντοτε, Κύριοι, τὰ ζητήματα νὰ τίθενται ὡς προϊὸν καὶ ἀποτέλεσμα τῆς συζητήσεως καὶ ὄχι τυχαίως. Ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψεν, ὅτι καὶ ἡ ἐπιτυχοῦσα μερὶς καὶ ἡ ἀποτυχοῦσα μερὶς προσβάλλουσι δήμων τινῶν τὸ ἀποτέλεσμα. Εἶναι λυπηρὸν, ὅτι δὲν μᾶς ἀπαλλάττει τὸ προεδρεῖον ἀπὸ τὴν θέσιν τῶν ζητημάτων καὶ ἐρχόμεθα ἕκαστος νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἰδέαν του. Πρῶτον πρέπει, κατ’ ἐμὲ, τὸ προεδρεῖον νὰ λαμβάνῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς συζητήσεως, νὰ λέγῃ τί προκύπτει καὶ μετὰ ταῦτα ἕκαστος ἡμῶν νὰ ὁμιλήσῃ. Κύριοι, ἐκ τῆς ἐπιτροπῆς προκύπτει τὸ ζήτημα, ἐὰν ᾖναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Λυρκείας. Ἐκ τῆς συζητήσεως προκύπτει, ἐὰν ᾖναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ὑσιῶν· ἐκ τῆς συζητήσεως προκύπτει, ἐὰν ᾖναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ἰναχίας, καὶ τίποτε ἕτερον. Ἀφοῦ λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Λυρκείας, ἀφοῦ ἐκ τῆς συζητήσεως προκύπτουσι δισταγμοὶ, ἐπὶ τῶν ὁποίων διὰ τῆς ψηφοφορίας θέλομεν ἀποφανθῆ, καθόσον ἀφορᾷ τὸν δῆμον Ὑσιῶν καὶ τὸν δῆμον Ἰναχίας, ἐρωτῶ Κύριοι, δὲν προκύπτει ὡς ἀποτέλεσμα τῆς συζητήσεως καὶ τὸ ζήτημα, ἐὰν ὁλόκληρος ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος; Τὸ κατ’ ἐμὲ λοιπὸν, κύριοι πρῶτον ζήτημα ὀφείλομεν νὰ θέσωμεν τὸ ἔγκυρον ἢ ἄκυρον.

§81ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ὄχι, τὸ ἔγκυρον ἢ ἄκυρον καθ’ ὁλοκληρίαν. Εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ ναὶ ἢ ὄχι;

§82ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μὰ αὐτὸ λέγω. Δὲν δυνάμεθα,—ἀπαράλλακτα ὡς καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς Νάξου, δὲν δυνάμεθα, εἰμὴ ἀρνητικῶς νὰ θέσωμεν τὸ ζήτημα, διότι τὸ θετικὸν ἀποκλείει καὶ τὴν μερικὴν καὶ τὴν γενικὴν ἄρνησιν. Λοιπὸν συμφωνῶν μὲ τὸν συνάδελφόν μου καὶ φίλον Κύριον Βάσον, λέγω, πρῶτον ζήτημα εἶναι, καθ’ ὁλοκληρίαν εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Ἄργους; Ἐὰν ὅμως, Κύριοι, ἀποφανθῶμεν ἀποφατικῶς περὶ τῆς ἀρνήσεως, τῆς καθ’ ὁλοκληρίαν δηλαδὴ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς, κατ’ ἐμὲ κριτὴν, ὀφείλομεν νὰ ἔλθωμεν εἰς ἕνα ἕκαστον τῶν δήμων εἰς ψηφοφορίαν, δι’ εἰδικῆς ψηφοφορίας περὶ ἑκάστου τῶν δήμων. Λοιπὸν Κύριοι, πρῶτον θὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Βάσου, μὲ τὴν ὁποίαν συγχέεται τὸ πρῶτον ἐδάφιον τῆς ἰδικῆς μου, καὶ ἂν ἀποῤῥιφθῇ τὸ καθ’ ὁλοκληρίαν ἄκυρον νὰ γίνῃ ψηφοφορία δι’ ἕκαστον δῆμον χωριστά.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Συνέλευσις, δι’ ἀναστάσεως θέλει ἢ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§84ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄκυρος καθ’ ὁλοκληρίαν ἡ ἐκλογὴ τοῦ Ἄργους ναὶ ἢ ὄχι; Οἱ νομίζοντες αὐτὴν ἄκυρον λέγουν ναὶ, οἱ μὴ νομίζοντες αὐτὴν ἄκυρον καθ’ ὁλοκληρίαν λέγουν ὄχι. (θόρυβος).

§86ΒΛ. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐγεννήθη ἀμφιβολία ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος, ὅτι θέλομεν νὰ τὸ ἀφαρπάσωμεν. Οἱ λέγοντες τὸ ὄχι παραδεχόμεθα, ὅτι ἐννοοῦμεν αὐτὴν κατὰ μέρος ἔγκυρον. (Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας εἶναι 96 ὄχι, κατὰ 87 ναί. Ἑπομένως ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη ὡς καθ’ ὁλοκληρίαν ἄκυρον τὴν ἐκλογὴν Ἄργους. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὰς λεπτομερείας.

§88ΖΕΡΒΑΣ. Ἂν παραδεχθῶμεν τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, ἀπαλλατόμεθα.

§89ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Νὰ ψηφοφορήσωμεν δι’ ἕνα ἕκαστον τῶν δήμων χωριστά.

§90ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ Συνέλευσις δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ χιλίας ψηφοφορίας, ἀλλὰ διὰ μιᾶς. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἀποφανθῇ, ὅτι δὲν παραδέχεται τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, τότε μάλιστα.

§91ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω νὰ τεθῇ ἀμέσως εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα περὶ τῆς ἀκυρώσεως τῶν τριῶν δήμων Λυρκείας, Ὑσιῶν καὶ Ἰναχίας, καὶ παρακαλῶ τὸν Κύριον Πρόεδρον νὰ θέσῃ τὸ ζήτημα διὰ μιᾶς «εἶναι ἄκυροι αἱ ἐκλογαὶ τῶν δήμων Ἰναχίας, Ὑσιῶν καὶ Λυρκείας;»

§92ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις ἂν δέχεται τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς.

§93ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§94Π. ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Αἱ προτάσεις, Κύριοι, εἶναι δύω, ἐὰν καλῶς ἐνόησα, μία τὸ νὰ ἀκυρωθῇ ἑνὸς μόνου δήμου, μία ἄλλη πρότασις τὸ νὰ ἀκυρωθοῦν τρεῖς ἐκλογαί. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἡ πρότασις «ἕνας δῆμος νὰ ἀκυρωθῇ ἢ τρεῖς;»

§95ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§96Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Τὸ θέμα διετυπώθη οὕτως ἐν ἀρχῇ καὶ προέβημεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν ά.) νὰ ψηφοφορηθῇ τὸ καθ’ ὁλοκληρίαν ἄκυρον ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς, καὶ κατόπιν ἐπὶ ἑκάστου δήμου ἐκ τῶν προσβεβλημένων. Ἤδη πῶς ἐρχόμεθα νὰ κάμωμεν ἄλλως;

§97ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν ἀκύρωσιν μόνον ἑνὸς δήμου τῆς Λυρκείας· ἄλλοι φρονοῦν, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶμαι καὶ ἐγὼ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις δύω δήμοις εἶναι ἐπίσης ἄκυρος. Λοιπὸν συμφωνῶ καθ’ ὁλοκληρίαν μὲ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ Κύριος Κορωναῖος «οἱ θέλοντες τὴν ἀκύρωσιν τῶν τριῶν δήμων λέγουσι ναί· οἱ θέλοντες τὴν ἀκύρωσιν ἑνὸς δήμου λέγουσιν ὄχι.»

§98Α. ΛΟΝΤΟΣ. Δὲν μοὶ φαίνεται κανονικὸς ὁ τρόπος ὁ προτεινόμενος διὰ τὴν θέσιν τῶν ζητημάτων. Θὰ μοὶ συγχωρήσητε νὰ εἴπω, ὅτι ἡ προτεινομένη θέσις τῶν ζητημάτων δὲν συνᾴδει πρὸς τὴν κανονισμένην τάξιν, τὴν ὁποίαν παρεδέχθησαν ὅλα τὰ κοινοβουλευτικὰ Σώματα. Ἡ πρότασις ὅπως κατανοηθῇ, ἔχει ἀνάγκην μιᾶς ἑρμηνείας, ἣν εἷς ἕκαστος πρέπει νὰ κάμῃ εἰς τὴν συνείδησίν του καὶ ν’ ἀπαντήσῃ ἐρωτώμενος. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη, ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν εἶναι ἄκυρος καθ’ ὁλοκληρίαν. Τώρα δύω γνῶμαι παρουσιάζονται, οἱ μὲν ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν ἑνὸς δήμου, οἱ δὲ τῶν τριῶν. Ἡ ἀπωτέρα ποία εἶναι; εἶναι βεβαίως ἡ θεωροῦσα ἄκυρον τὴν ἐκλογὴν καὶ τῶν τριῶν δήμων. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἂν θέλωμεν νὰ τηρήσωμεν τάξιν πρέπει νὰ ψηφοφορήσωμεν πρῶτον ἂν θεωρῶμεν τὴν ἐκλογὴν καὶ τῶν τριῶν δήμων ἄκυρον, καὶ ἔπειτα νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν περὶ τοῦ ἑνός.

§99ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἀκυρώσεως μόνον, ἠθέλομεν πέσει εἰς τὸ μέγα σφάλμα νὰ ἀφαρπάσωμεν τὰς συνειδήσεις τῶν πρεσβευόντων ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἐκλογὴ Ἄργους εἶναι ἔγκυρος. Κύριοι, ἐὰν σήμερον παραδεχθῶμεν τοῦ Κυρίου Κορωναίου τὴν πρότασιν, ὅτι ψηφοφοροῦμεν περὶ τοῦ ἀκύρου ἑνὸς ἢ τῶν τριῶν δήμων, καὶ κατὰ συνέπειαν οἱ πρεσβεύοντες τὴν ἀκύρωσιν τοῦ ἑνὸς π. χ. λέγουσι ναὶ, οἱ δὲ πρεσβεύοντες τὴν ἀκύρωσιν τῶν τριῶν λέγουσιν ὄχι, ποῦ θέλουσι καταφύγει, Κύριοι, οἱ πρεσβεύοντες ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἐκλογὴ Ἄργους εἶναι ἔγκυρος, ἐγκυροτάτη; Δι’ αὐτὸ, Κύριοι, ἔθεσα ά.) τὸ ζήτημα καὶ τὸ ἀνέλυσα· λυποῦμαι διότι δὲν ἀντελήφθημεν τῶν πραγμάτων, ἀφοῦ ἔθεσα τὸ ζήτημα οὕτω πως· εἶναι ὁλόκληρος ἡ ἐκλογὴ Ἄργους ἄκυρος ἢ ὄχι; παρεδέχθημεν ὅτι δὲν εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν ἄκυρος· εἶναι φυσικώτατον λοιπὸν, ὅτι εἰς τοὺς πρεσβεύοντας τὴν ἐκλογὴν Ἄργους ἔγκυρον, μένει ἐπιφύλαξις ν’ ἀποφανθῶσι· κατὰ τῆς ἀκυρώσεως δήμων νομίζω, ὅτι ἐνδιετρίψαμεν ἀδίκως· ἐὰν εἴχομεν ψηφοφορήσει ἕκαστον τῶν ἓξ δήμων, ἠθέλομεν τελειώσει· ἂς φέρωμεν εἰς ψηφοφορίαν ἕνα ἕκαστον τῶν προσβεβλημένων δήμων διὰ νὰ μὴ ἀποκλείσωμεν τοὺς φρονοῦντας ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς ὅλης Ἄργους, ἢ ζήτημα καθαρόν «εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ τῶν τριῶν δήμων, Ἰναχίας, Ὑσιῶν καὶ Λυρκείας;» οὕτω μένει ἡ ἐπιφύλαξις εἰς τοὺς φρονοῦντας ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου ὅλης τῆς ἐκλογῆς νὰ λέγωσιν ὄχι.

§100ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Ὁ προαγορεύσας κατὰ πρᾶξιν σᾶς ἐπαναλαμβάνει ὅτι ἀληθὲς εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπα· ὅσοι ψηφοφορήσωσιν ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς, κατακυροῦται ἡ ἐκλογὴ, διότι δὲν φέρει ἀποτέλεσμα, ὥστε συμφωνῶ μὲ ἐκείνους οἵτινες θέλουν τὸ ἔγκυρον· ὅσοι δὲ εἶναι τῶν τριῶν, λύεται τὸ ζήτημα πληρέστατα, καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ πρότασις ὡς ἐπρότεινα.

§101ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἐγὼ φρονῶ ὅτι μὲ μίαν ψηφοφορίαν τελειόνει. Ἡ Συνέλευσις ἀφ’ οὗ ἀπεφάνθη ὅτι δὲν εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ, ὑποβάλλονται δύω γνῶμαι, οἱ μὲν θέλουν, συμμεριζόμενοι τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι ἑνὸς δήμου ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος, οἱ δὲ ὅτι ἐκτὸς αὐτοῦ τοῦ δήμου εἶναι ἄκυρος καὶ ἡ ἐκλογὴ ἑτέρων δύω δήμων· λοιπὸν ὅσοι νομίζουν ὅτι εἶναι ἄκυροι καὶ οἱ τρεῖς δῆμοι θὰ εἴπουν, ὅτι εἶναι ἄκυροι καὶ οἱ τρεῖς, ὅσοι ἐξ ἐναντίας φρονοῦν, ὅτι μόνον τοῦ ἑνὸς δήμου εἶναι ἄκυρος, τότε θὰ εἴπωσιν ὄχι.

§102Σ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἕνας τρόπος εἶναι νὰ ἀποφύγωμεν τὰς περιπλοκὰς εἰς τὰς ὁποίας εὑρέθημεν, ὁ τρόπος, τὸν ὁποῖον ὑπαγορεύει ἡ παροῦσα περίστασις. Κύριοι, καὶ οἱ τρεῖς δῆμοι ἔχουσιν ἐπιῤῥοὴν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα καὶ ὁ ἕνας, διότι κατὰ μὲν τὴν πρώτην περίπτωσιν, ὄχι μόνον ὁλόκληρος ἡ ἐκλογὴ ἀκυροῦται, ἀλλὰ πρέπει νὰ γείνῃ νέα ψηφοφορία, ἐνῷ εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν, ἀκυρουμένης τῆς μιᾶς κάλπης, ἔρχονται δύω ἢ τρεῖς· ἀναγκαίως λοιπὸν πρέπει νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν, τὴν ὁποίαν ἔλαβα τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὑποβάλω, πρῶτον τοὺς τρεῖς δήμους, καὶ ἔπειτα τὸν ἕνα.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψηφοφορία θὰ γείνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· ἀκροασθῆτε τὸ θέμα· «οἱ θέλοντες τὴν ἀκύρωσιν τῶν τριῶν δήμων, Λυρκείας, Ἰναχίας καὶ Ὑσιῶν, λέγουσι ναὶ, οἱ δὲ μὴ θέλοντες λέγουσιν ὄχι». Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη ἡ Συνέλευσις τὴν ἀκύρωσιν τῶν τριῶν δήμων Ἰναχίας, Λυρκείας καὶ Ὑσιῶν διὰ ψήφων 97 κατὰ 80. Τώρα, κατὰ χρονολογίαν ἔπρεπε νὰ φέρωμεν τὴν ἐκλογὴν τῆς Σμύρνης, ἀλλ’ ἐπειδὴ αὐτὴν στιγμὴν, δηλ. πρὸ μιᾶς ὥρας μοὶ ἐδόθη μία πολύφυλλος ἔνστασις κατ’ αὐτῆς, ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ γνωστοποιήσω τὴν ἔνστασιν αὐτὴν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν· τὴν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, καὶ ἤδη εἶναι ἑτοίμη νὰ ἀναγνωσθῇ.

§105ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀφ’ οὗ ἡ ἐπιτροπὴ ἐδίκασε καὶ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της, τὴν ὑπέγραψεν· ἑπομένως πᾶσα ἔνστασις μετὰ ταῦτα ἐρχομένη εἶναι παράκαιρος, καὶ δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τόσον περισσότερον, καθ’ ὅσον ὑπῆρχε τόσον χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τῆς ἐνεργείας τῆς ἐκλογῆς ἕως σήμερον, καὶ τὰ ἀτμόπλοια ἔρχονται καθ’ ἡμέραν, καὶ ἠδύνατο ἕκαστος νὰ κάμῃ οἱανδήποτε ἔνστασιν. Προτείνω λοιπὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν διόλου αὐτὴν τὴν ἔνστασιν.

§106ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἡ ἐκλογὴ Οἰτύλου, ἥτις προτιμᾶται.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προηγεῖται, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἑτοίμη. Πρὶν ἀρχίσῃ ἡ ἀνάγνωσις τῆς ἐκθέσεως τῆς Σμύρνης, δύω λέξεις θὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν· οἱ ἄνδρες τοῦ στρατοῦ, οἱ παραπονούμενοι διὰ τοὺς προβιβασμοὺς, ἔστειλαν μίαν ἀναφορὰν εἰς τὴν Συνέλευσιν, παραπονούμενοι· θέλω τὴν φυλάξει νὰ τὴν παρουσιάσω εἰς τὴν ὥραν τὴν προσδιωρισμένην.

§108ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ὁ Κύριος Βατικιώτης ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Σμύρνης.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει κἀνεὶς κἀμμίαν ἀντίῤῥησιν;

§110ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐκλογὴν Σμύρνης ὡς ἔγκυρον νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὴν ἐκλογὴν Σμύρνης ὡς ἔγκυρον, καὶ ἑπομένως ὡς νομίμους πληρεξουσίους τοὺς Κυρίους Ὀδυσσέα Ἰάλεμον, Ἰωλάτρην. Ἀναγνωσθείσης κατόπιν ὑπὸ τοῦ Κυρίου Δ. Μαυροκορδάτου τῆς ἐκθέσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μαγκεστρίας, ἐγένετο καὶ αὕτη δεκτὴ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, καὶ ἑπομένως νόμιμος πληρεξούσιος αὐτῆς ἀνεδείχθη ὁ Κύριος Τρικούπης.

§112ΒΑΣΟΣ. Ἐπειδὴ μοῦ ἐζητήθη λόγος περὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Καρυστίας, λέγω, ὅτι ἐξελέγχεται· εἶναι ὅμως μία πληθὺς ἐγγράφων, καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξελεγχθῇ τόσον ταχέως· πρέπει τοὐλάχιστον νὰ τὰ ἀναγνώσῃ κἀνείς. Φαντασθῆτε ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνώσῃ τις εἰς ὀλίγας ἡμέρας σχεδὸν 200 κόλλας· ἀναβαίνουν σχεδὸν εἰς 170 τόσας κόλλας, πρέπει νὰ διαβάσῃ καὶ νὰ σκεφθῇ, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ φωτισθῇ, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ φωτισθῇ ὀλίγον.

§113ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τί ἔγγραφα εἶναι αὐτά;

§114ΒΑΣΟΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, δὲν δύναμαι νὰ προδικάσω· μοὶ ἐδόθη μία ἐκλογὴ, ὡς εἰσηγητὴς ὀφείλω νὰ ἰδῶ τί τρέχει εἰς ὅλα τὰ χαρτιὰ, εἴτε ἄχρηστα εἶναι, εἴτε χρήσιμα. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω κἄτι ἄλλο ἀκόμη. Εἶμαι ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ μιᾶς ἐπαρχίας· φρονῶ ὅμως, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὑπερασπίζωμαι καὶ τὰ δικαιώματα ὅλου τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§115ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§116ΒΑΣΟΣ. Ἐπειδὴ συναισθάνομαι τὸ δικαίωμά μου αὐτὸ, ἔτι δὲ ἐπειδὴ μὲ προκαλεῖ ἡ εὐγνωμοσύνη, τὴν ὁποίαν ὀφείλω εἰς ἕνα λαὸν, μὲ κάμνει νὰ λάβω τὸν λόγον, καὶ παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ τὸν ἀκούσῃ μὲ ὑπομονήν. Ἐνῷ, Κύριοι, καθ’ ὅλον σχεδὸν τὸ Κράτος διετάχθησαν αἱ ἐκλογαὶ καὶ ἄλλαι μὲν ἠκυρώθησαν, ἄλλαι δὲ ἐπεκυρώθησαν, ὁ λαὸς τῶν Βορείων Σποράδων, Κύριοι, στερεῖται πληρεξουσίου, τῆς ἐπαρχίας Σκοπέλου. Κύριοι ὅτε, διωκόμενος καὶ ἐξοριζόμενος ἀπὸ τὸ παρελθὸν, εὗρον ἄσυλον, εὗρον φιλοξενίαν πραγματικὴν ἐκεῖ. Τὸ θεωρῶ λοιπὸν καθῆκόν μου νὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ ζητηθῇ λόγος διατί μέχρι τοῦδε δὲν διετάχθη ἡ ἐκλογή. Γνωρίζω Κύριοι, ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν ἤρχισε, γνωρίζω, ὅτι πολλοὶ λόγοι παρεμβάλλονται, ὁ ἔπαρχος δὲν διέταξε τὴν ἐκλογήν. Ἡ ἐκλογὴ δὲν διετάχθη καὶ ὀφείλει νὰ διαταχθῇ νὰ τὴν ἐνεργήσῃ· εἶναι σχεδὸν δύω μῆνες. Ἐὰν ὁ ἔπαρχος δὲν τὴν ἐνήργησε νὰ παυθῇ, καὶ νὰ διορισθῇ ἄλλος νὰ τὴν ἐνεργήσῃ. Κάμνω λοιπὸν τὴν ἑξῆς πρότασιν εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ παρακαλῶ τὸν Κ. Πρόεδρον νὰ διατάξῃ ἕνα τῶν γραμματέων νὰ γράφῃ τὴν πρότασίν μου, νὰ διαταχθῇ ἐντὸς δύω ἡμερῶν ἡ ἔναρξις τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἅμα ληφθῇ ἡ διαταγὴ αὕτη εἰς τὸ ἐπαρχεῖον ἐκεῖνο, τὴν ἑπομένην ἀμέσως νὰ γείνῃ ἔναρξις τῆς ἐκλογῆς.

§117Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐπεθύμουν, Κύριοι, ὁσάκις ἀναμιγνύονται πρόσωπα ὑπαλλήλων ἢ ἰδιωτικὰ, οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοί μου καὶ πληρεξούσιοι νὰ λαμβάνουν προηγουμένως θετικὰς πληροφορίας καὶ ἑπομένως νὰ καθάπτωνται τῆς ὑπολήψεως τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος προσώπων. Κύριοι, θέλουν νὰ διαβάλουν τὴν ἐνέργειάν μου, ὡς νομάρχου κατὰ τὸν νομὸν Εὐβοίας· θέλουν, Κύριοι, νὰ μὲ κατηγορήσουν ὅτι εἰλικρινῶς δὲν ἐφέρθην εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· ἀλλὰ θέλω ἀποδείξει ὅτι εἰλικρινέστερον ἐμοῦ οὐδεὶς εἰργάσθη. Μὲ ἀνεκάλεσε, Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις, ἀφ’ οὗ μὲ διώρισε Νομάρχην, ἔφθασα ἐνταῦθα καὶ κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς ἐκλογῆς ἐπέστρεψα· ποία ἦτο ἡ φροντίς μου; νὰ κάμω τὰ προγράμματά μου ἀμέσως· ἀλλὰ διότι δὲν ὑπῆρχον μέσα συγκοινωνίας, πταίω ἐγώ; Ἀμέσως μᾶς εἰδοποιεῖ ὁ Κ. Ἔπαρχος ὅτι δὲν ἠδύνατο ὡς ἐκ τῆς ἀφίξεως τῶν καλπῶν νὰ κάμῃ τὰς ἐκλογὰς μίαν ἡμέραν βραδύτερον· ἀναφέρομαι εἰς τὸ ὑπουργεῖον· εἶμαι παρὼν ἐδῶ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῆς δικαιοσύνης, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν του· ἠδυνάμην νὰ ἐκδώσω συμπληρωτικὸν πρόγραμμα, καθὼς ἔκαμον καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, ἀλλ’ ἐπειδὴ παρῆλθεν ἡ προθεσμία, καὶ διὰ νὰ ἀναχωρήσῃ τὸ ἀτμόπλοιον ἀπὸ Χαλκίδος μέχρι Σκοπέλου θὰ παρήρχοντο 15 ἡμέραι, ἠθέλησα νὰ λάβω καὶ τὴν συγκατάθεσιν τοῦ ὑπουργείου· καὶ ἀμέσως μετὰ 2 ἡμέρας ἐκδίδω νέον πρόγραμμα καὶ ἤδη εἶναι μὴν μὲν ἀφ’ ὅτου ἀπέστειλα αὐτὸ, δὲν γνωρίζω ὅμως τί ἔκαμεν ὁ Ἔπαρχος. Τρία προγράμματα τοῦ ἔστειλα καὶ ἔπειτα εἶδα αὐτὴν τὴν δυσκολίαν, ἑπομένως ἄφησα κενὸν εἰς τὸ πρόγραμμα τὸ μέρος διὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως, διὰ νὰ τὴν συμπληρώσῃ ὅποιος ἔχει νὰ ἐξελέγξῃ τὴν διαγωγήν μου, τὴν εἰλικρίνειάν μου, ἂς τὸ κάμῃ. Ὅλα ταῦτα τὰ γνωρίζει τὸ ὑπουργεῖον· τρία προγράμματα ἔκαμα πρὸ τῆς 24 καὶ ἀκολούθως, εἰς δὲ τὸ τελευταῖον ἄφησα κενὴν τὴν θέσιν.

§118ΒΑΣΟΣ. Ἀπορῶ, Κύριοι, πῶς ὁ προλαλήσας ἀνέβη εἰς τὸ βῆμα νὰ ὑπερασπίσῃ τὸν ἑαυτόν του, χωρὶς κἀνεὶς νὰ τὸν κατηγορήσῃ. Ἀνέφερα ἓν γεγονὸς, δὲν ἤξευρα οὔτε τί συνέβη, οὔτε τίς ὁ πρωταίτιος τῆς μὴ ἐνάρξεως τῶν ἐκλογῶν τῶν Σποράδων. Ὁ Νομάρχης Εὐβοίας, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου Κύριος Πετσάλης, μοὶ φαίνεται, ἐθεώρησεν, ὅτι ἡ πρᾶξις αὕτη ἀναφέρεται εἰς αὐτόν· οὐδέποτε διενοήθην τοιοῦτόν τι, καὶ παρακαλῶ τὸν συνάδελφόν μου Κύριον Πετσάλην νὰ μὴ μοῦ ἀποδώσῃ τόσην κακίαν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ ἤθελε νὰ δικαιολογήσῃ τρόπον τινὰ ἑαυτὸν διὰ ποῖον λόγον δὲν ἐγένετο ἡ ἐκλογὴ, καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του, μοὶ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ τῷ εἴπω, ὅτι ὄχι, δὲν τὸ ἐξεπλήρωσε. Μᾶς ὡμίλησε περὶ συγκοινωνίας. Ἔχω τὴν εὐτυχίαν, ἢ τὴν δυστυχίαν, ὅτι διῆλθον τὰ μέρη ἐκεῖνα· γνωρίζω τὰ μέρη ἐκεῖνα σπιθαμὴν πρὸς σπιθαμήν. Ἀπὸ τὰς Ἀθήνας μέχρι τῆς Σκοπέλου ἀρκοῦν τρεῖς ἡμέραι τακτικοῦ ταχυδρομείου. Ἀπ’ Ἀθηνῶν μέχρι Χαλκίδος, Κύριοι, τὸ ταχυδρομεῖον ἀφ’ ἑσπέρας ἀναχωρεῖ ἐντεῦθεν, τὴν ἑπομένην ἡμέραν εἰς τὴν μίαν μετὰ μεσημβρίαν εἶναι εἰς Χαλκίδα, ἀναχωρεῖ ἐκεῖθεν καὶ μεταβαίνει εἰς τὴν Ἁγίαν Ἄννην τὴν ἑπομένην τὴν πρωΐαν, ἐκεῖ ταχύπλους περιμένει καὶ τὸ μεταβιβάζει εἰς Σκόπελον. Διέμεινα ἐξόριστος εἰς τὴν νῆσον Σκοπέλου, καὶ οὐδέποτε ἐστερήθην ταχυδρομείου.

§119ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Φρονεῖτε ὅτι δύνασθε κατὰ τὸν χειμῶνα νὰ ταξειδεύητε μὲ πλοῖον ἀπὸ τῆς Ἁγίας Ἄννης μέχρι Σκοπέλου εἰς μίαν ἡμέραν;

§120ΒΑΣΟΣ. Μάλιστα τὸ φρονῶ, διότι τὸ εἶδον.

§121Ο ΑΝΩΤΕΡΩ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ἐκινδύνευσα εἰς τὴν Ἁγίαν Ἄννην τὸν χειμῶνα νὰ πνιγῶ.

§122ΒΑΣΟΣ. Δύω μῆνες παρῆλθον ἀφ’ ἧς ἡμέρας διετάχθησαν αἱ ἐκλογαὶ· ἔρχεται ὁ Νομάρχης τῆς Κυβερνήσεως, εἷς ἀνώτερος ὑπάλληλος καὶ σᾶς λέγει διέταξα, ἡ διαταγή μου δὲν ἐξετελέσθη· ἂς μὲ συγχωρήσῃ ὁ Νομάρχης νὰ τὸν εἴπω, ὅτι ὤφειλε νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ διαταγή του, καὶ ὅτι ὤφειλε νὰ ἠξεύρῃ διὰ τί δὲν ἐξετελέσθη· ἄλλως τοῦτο δὲν εἶναι πολὺ κολακευτικὸν δι’ αὐτόν, ἐπειδὴ ὤφειλε νὰ ἠξεύρῃ τί γίνεται παντοῦ. Μικρὰ εἶναι, Κύριοι, αὐτὴ ἡ ἔλλειψις; ἕνας λαὸς στερεῖται ἀντιπροσώπων, καὶ ἔρχεται ὁ Νομάρχης καὶ σᾶς λέγει δὲν ἠξεύρω τί ἔγεινεν, ὤφειλεν ὅλα νὰ τὰ ἠξεύρῃ, ὤφειλε νὰ διατάττῃ καὶ νὰ ἠξεύρῃ, ἂν ἐνεργῆται ἡ διαταγή του! Δὲν ἤθελα ἔλθει νὰ λαλήσω τοιουτοτρόπως, ἀλλὰ μὲ ἐπροκάλεσεν· ἤθελε νὰ δικαιολογηθῇ, ἐνῷ οὐδεὶς ἐπετέθη κατ’ αὐτοῦ. Ἐγὼ τοῦτο ζητῶ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, νὰ διαταχθῇ ἡ ἐκλογὴ νὰ γείνῃ ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν, διότι εἶναι δίκαιον, διότι εἶναι νόμιμον, διότι ἂν, Κύριοι, ὁ λαὸς αὐτὸς ἔλθῃ καὶ μᾶς εἴπῃ, διὰ τί μὲ στερεῖτε ἀντιπροσώπων, τί θὰ ἀποκριθῶμεν; Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ διατάξῃ ἐντὸς δύω ἡμερῶν νὰ γείνῃ ἡ ἐκλογή. Κύριοι, πρὸ δύω ἡμερῶν ἀνεχώρησεν ἀτμόπλοιον διὰ τὴν Σκόπελον, ἄραγε διετάχθη ἡ ἐκλογή;

§123ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νὰ ἔλθῃ ἐδῶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ νὰ δώσῃ λόγον.

§124ΒΑΣΟΣ. Κύριοι, δὲν ὁμιλῶ περὶ ἀτόμων, ὁμιλῶ περὶ πραγμάτων, καὶ παρακαλῶ νὰ δώσητε ἓν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ λαὸς ἐκεῖνος. Πιστεύσατέ με, Κύριοι ἀντιπρόσωποι, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν τὸ θεωρῶ ἁπλοῦν ἂν θέλετε νὰ σᾶς εἴπω τὰς πεποιθήσεις μου, παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσητε. Πιστεύσατε, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν τὸ θεωρῶ ἁπλοῦν· φρονῶ καὶ εὔχομαι νὰ ᾖμαι ἠπατημένος ὅτι κρύπτεται σκοπὸς, Κύριοι, καὶ ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ σκέψις καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εὔχομαι νὰ εἶμαι ἠπατημένος, σκοπὸς ἰδιοτελείας. Λυποῦμαι, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγηθῶ, ἀλλὰ συγχωρήσατέ με· εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἐξηγηθῶ μετὰ δύω ἡμέρας. Ἡ θέσις μου Κύριοι εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγηθῶ, ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον......

§125ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Πρέπει νὰ ἐξηγηθῆτε σήμερον, ὅταν λέγετε, ὅτι δὲν ἐνεργεῖται ὁ νόμος, καὶ ὅτι δὲν ἐνεργεῖται δι’ ἰδιοτελεῖς σκοπούς.

§126ΒΑΣΟΣ. Ἰδοὺ διατί, ἀφοῦ μὲ προκαλεῖτε, πρέπει νὰ ἐξηγηθῶ· διότι εἶμαι εἰσηγητὴς μιᾶς ἐκλογῆς, ἡ ὁποία ἐνέχεται εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, διότι δὲν ἤθελον νὰ προδικάσω δι’ αὐτὴν, ἐπειδὴ ὅμως μὲ προκαλεῖτε, ἐξηγοῦμαι καὶ παραιτοῦμαι ἀπὸ τὴν εἰσήγησιν αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς. Βλέπω, Κύριοι, μίαν ἐκλογὴν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐνέχεται ὁ νομάρχης Εὐβοίας καὶ κρατεῖ τὴν ἐκλογὴν τῆς ἄλλης ἐπαρχίας διὰ νὰ ἐκτεθῇ εἰς ἐκείνην ἂν ἀποτύχῃ εἰς αὐτήν. Ἐζητήσατε νὰ σᾶς εἴπω τὴν ὑποψίαν μου. Σᾶς τὴν εἶπον καὶ ἤδη παραιτοῦμαι τῆς εἰσηγήσεως. Καὶ διὰ τοῦτο Κύριοι, θέλω νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς αὐτὸν τὸν λαὸν νὰ ἐνεργηθῇ ἡ ἐκλογή του, διότι, συγχωρήσατέ μοι, ἂν ἡ γνώμη μου ᾖναι ἐσφαλμένη, καλὴ, κακὴ, ἐπέρασε ἀπὸ τὸ κεφάλι μου· θέλω ὅμως, ἐπειδὴ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους ὀφείλω εὐγνωμοσύνην, νὰ ὁμιλήσω ὑπὲρ αὐτῶν.

§127ΒΟΥΒΟΥΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον ἔχει ὁ Κ. Βάσος δίκαιον ἢ ὄχι ὡς πρὸς τὴν ἀναβολὴν αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς, ἢ κατὰ πόσον ὁ νομάρχης ἔχει ἔμμεσον ἢ ἄμεσον συμφέρον εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, ἠξεύρω μόνον μετὰ θετικότητος, ὅτι εἶναι πολὺ λανθασμένος, ὅτι ἀπὸ τὴν Ἁγίαν Ἄννην μέχρι Σκοπέλου ἠμπορεῖ νὰ πηδήσῃ τις εἰς 15 ὥρας. Ἠμπορεῖ νὰ ὑπάγῃ καὶ διὰ τρεῖς ὥρας καὶ διὰ δεκαπέντε ἡμέρας καὶ δι’ ἕνα μῆνα.

§128ΒΑΣΟΣ. Κύριε ναυτικὲ, δὲν ἠμπορεῖ ποτὲ δι’ ἕνα μῆνα.

§129ΒΟΥΒΟΥΛΗΣ. Νὰ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα. Ἐγὼ περιηρχόμην τὰς Σποράδας, ἤμην διατεταγμένος αὐστηρῶς ἀπὸ τὴν Ἁγίαν Ἄννην νὰ μεταβῶ εἰς Σκόπελον διὰ νὰ λάβω πληροφορίας περὶ λῃστρικῆς πράξεως. Εἶχον 16 κωπηλάτας καὶ τὴν μεγαλειτέραν λέμβον τοῦ Λουδοβίκου, ἐπροσπάθουν 15 ὁλοκλήρους ἡμέρας καὶ δὲν ἠδυνήθην νὰ ὑπάγω· αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν Θεὸν καὶ ὄχι ἀπὸ ἡμᾶς, διὰ νὰ σᾶς τὸ εἴπω καθαρῶς, θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ κάμωμεν ὑπερβολάς· θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ συγκοινωνία μεταξὺ Χαλκίδος καὶ Σκοπέλου δὲν δύναται νὰ ὁρισθῇ εἰς τρεῖς ἡμέρας, τοῦτο ἐξαρτᾶται πάντοτε ἀπὸ τὸν καιρὸν, σᾶς εἶπα 15 ἡμέρας, ἠμποροῦν νὰ περάσουν καὶ δύω μῆνες (θόρυβος). Κύριοι, πληρεξούσιοι, δὲν διαφιλονεικῶ τὸν πλοῦν μεταξὺ ἁγίας Ἄννης καὶ Σκοπέλου, φιλονεικῶ τὰς τρεῖς ἡμέρας.

§130ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ζητῶ τὸν λόγον.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι πλήρης ἡ συνεδρίασις.

§132Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἤμεθα πλήρεις, δὲν θὰ κάμωμεν κἀμμίαν ἀπόφασιν. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις μοὶ χαρίσῃ ὀλίγας στιγμὰς, θὰ τῆς χρεωστῶ πολλὴν τὴν χάριν, διότι θὰ μοὶ δώσῃ καιρὸν, νὰ ἀνασκευάσω μίαν σκόπιμον μομφὴν, ἡ ὁποία πρὸ ὀλίγου ἐῤῥίφθη ἀπὸ τοῦ βήματος, καὶ ἡ ὁποία εἶναι σκόπιμος, διότι ὁ ἴδιος ἀπέδειξεν ἐπὶ τέλους τὸν σκοπόν του. Κύριοι! Ἐνώπιον αὐτῆς τῆς Συνελεύσεως ἦλθον μακρόθεν νὰ ῥίψουν βέλη κατὰ μιᾶς ἐκλογῆς καὶ νὰ προκαταλάβουν καὶ τὴν Συνέλευσιν καὶ τὸ ἀκροατήριον· κατεχώρισαν μάλιστα καὶ δι’ ἁδρῶν χρημάτων καὶ πολλὰς διατριβὰς εἰς τὰς ἐφημερίδας πλήρεις ψευδῶν κατηγοριῶν, ψευδῶν παραστάσεων καὶ προσωπικῶν προσβολῶν, εἰς τὰς ὁποίας οἱ ἄνθρωποι, οἱ ἔχοντες τὴν συνείδησιν καθαρὰν καὶ τὰ πράγματα ὑπὲρ ἑαυτῶν, οὐδὲ κατεδέχθησαν νὰ ἀπαντήσουν. Ἔμειναν αἱ κατηγορίαι ἄνευ ἀπαντήσεως, διότι ὅταν ἔχῃ κἀνεὶς ἕνα κριτὴν τόσον μεγάλον καὶ ἓν ἀκροατήριον τόσον πολυπληθὲς, καθὼς εἶναι ἐνταῦθα, εἶναι περιττὸν νὰ ἀπολογῆται εἰς διατριβὰς τὰς ὁποίας κατεχώρισάν τινες εἰς τὰς ἐφημερίδας. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι αὐτὴ ἡ φροντὶς, αὐτὸς ὁ μέγας ζῆλος, τὸν ὁποῖον τινὲς ἔρχονται ἀπὸ βήματος νὰ ἐπιδεικνύουν, ὅτι αὐτοὶ μεριμνοῦν περὶ τοῦ ὅλου λαοῦ τῆς Ἑλλάδος, περὶ τῶν δικαιωμάτων ἄλλων ἐπαρχιῶν, παρ’ ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἀντιπροσωπεύουν, χωρὶς αὐτὸς ὁ ζῆλος, αὐτὴ ἡ προσπάθεια νὰ δικαιολογῆται ἀπὸ πράγματα, χωρὶς νὰ δικαιολογῆται ἀπὸ ἀφορμὰς, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νομίζω, ὅτι δὲν ζητοῦν σπουδαῖα πράγματα. Ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, καθὼς εἶπε χθὲς ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν πολὺ ὀρθῶς, ὅστις ἔρχεται εἰς τὸ βῆμα τοῦ νὰ ὁμιλήσῃ, διὰ νὰ ᾖναι σπουδαῖον αὐτὸ τὸ βῆμα καὶ σεβαστὸν, πρέπει νὰ ἔρχεται πάντοτε μὲ πράγματα, καὶ τὰ πράγματα αὐτὰ νὰ ᾖναι ἀναμφίλεκτα, καὶ οὐχὶ νὰ ἔρχεται, νὰ λέγῃ ὅ,τι φθάσῃ ἀπὸ τὸ κεφάλι του. Ποῖος ἔδωκε τὸ δικαίωμα, πόθεν ἔλαβε τὴν ἀφορμὴν ὁ Κ. πληρεξούσιος Φθιώτιδος νὰ ἔλθῃ νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ λαὸς ἐκεῖνος τῆς Σκοπέλου, τῆς Σκιάθου, εὑρίσκεται ἐστερημένος, δολίως, σκοπίμως, δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα αὐτὸς ἀπολαμβάνει, καθὼς ὅλοι οἱ λαοὶ τῆς Ἑλλάδος;

§133Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Αἱ ἐπιστολαὶ, Κύριοι, δὲν ἔχουν πάντοτε μίαν καθαρὰν πηγὴν, ἔχουν καὶ ἄλλην πηγὴν παθῶν, φατριασμοῦ. Ὅστις ἔρχεται νὰ ὑποστηρίξῃ κατηγορίαν ἀπὸ τοῦ βήματος, πρέπει νὰ στηρίζεται εἰς πράγματα· ἐπιστολὰς, Κύριοι, ὅταν θέλωμεν διὰ νὰ ἀποδείξωμεν κατηγορίας, ἠμποροῦμεν πᾶσαν στιγμὴν νὰ φέρωμεν· διότι τὰς ἐπιστολὰς ἐκείνας εὐκόλως ἠμπορεῖ νὰ τὰς προμηθευθῇ κανείς. Κύριοι, δὲν θέλω νὰ ἔλθω εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ, τὸ περὶ ἀέρων καὶ ὑδάτων, τὸ περὶ ταχύτητος συγκοινωνίας μᾶλλον ἢ ἧττον μεταξὺ Εὐβοίας καὶ τῶν βορείων Σποράδων, δηλ. τὸ ἐπιστημονικὸν αὐτὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τοὺς ναυτικούς. Ἐγὼ ἀναγνωρίζω τὴν αὐθεντείαν εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα· ἀλλ’ ἔρχομαι νὰ σᾶς ἀποδείξω διὰ πραγμάτων, ὅτι κἀμμίαν δικαίαν ἀφορμὴν δὲν εἶχεν ὁ προλαλήσας νὰ ἀναβῇ εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἐκθέσῃ ὅσα ἐξέθεσεν. Ὁ νομάρχης Εὐβοίας ὤφειλε νὰ διευθύνῃ τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ὑπὸ τὴν διοίκησίν του ἐπαρχίαν, καὶ κατ’ ἐμὲ μάλιστα φρονῶ, ὅτι οἱ λαοὶ τῆς Ἑλλάδος εἰδοποιούμενοι ὑπὸ τοῦ γενικοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶχον ἀνάγκην προγράμματος τῶν νομαρχῶν. Οὐχ’ ἧττον ὅμως ἐὰν οἱ νομάρχαι ἔσπευσαν ἀπὸ περισσοτέραν ἐπιμέλειαν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των νὰ προσθέσωσι καὶ ἰδικόν των πρόγραμμα, τὸ πρόγραμμα τοῦτο καλῶς ἐγένετο, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἐκεῖνο, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ ἐξαρτῶνται τὰ δικαιώματα τῶν λαῶν ὡς πρὸς τὰς ἐκλογάς· διότι ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις προσδιώρισε τὴν 24 τοῦ μηνὸς ὡς ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας καθ’ ὅλον τὸ κράτος, δὲν ἦτο ἀνάγκη διαταγῆς ὑπαλλήλου ἀρχῆς, διὰ νὰ κατασταθῇ ὑποχρεωτικὴ ἡ ἡμέρα. Οὐχ ἧττον ὅμως σᾶς εἶπεν ὁ πληρεξούσιος Καρυστίας καὶ νομάρχης Εὐβοίας, ὅτι αὐτὸς ἀπέστειλε καὶ τὸ πρόγραμμα τὸ ἰδικόν του· ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναπόφευκτον διὰ τὴν ἐκλογὴν, εἶναι ἡ ἀποστολὴ τῆς κάλπης· διότι αὐτὴ φέρει τὰ γνωρίσματα τοῦ νόμου, ὡς πρὸς τὴν γνησιότητα τῆς ἐκλογῆς· διότι ἄνευ τῆς κάλπης ψηφοφορία δὲν γίνεται. Ὁ νομάρχης ἕνεκα γνωστῶν λόγων προσωπικῶν ἀναγομένων εἰς τὰς δύω ἐπαρχίας Χαλκίδος καὶ Καρύστου, ἀνεκαλέσθη εἰς Ἀθήνας, ἀνεκαλέσθη καὶ ἀπελογήθη ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως ὁλοκλήρου· οὐδεμία κατηγορία ἠδυνήθη νὰ ὑποστηριχθῇ κατ’ αὐτοῦ, ἀπέδειξεν, ὅτι ἡ διαγωγή του ὑπῆρξε καθ’ ὅλα σύμφωνος μὲ τοὺς νόμους τοὺς κειμένους καὶ μὲ τὴν ἠθικήν· οὐχ ἧττον ὅμως ὁ νομάρχης ἐκρατήθη ἐδῶ μέχρι τῶν παραμονῶν τῶν ἐκλογῶν. Ἔλαβε διαταγὴν νὰ ἐπανέλθῃ. Ἐννοεῖται, ὅτι ὁ νομάρχης δὲν ἠδύνατο ἐντεῦθεν ἐξ Ἀθηνῶν νὰ ἐνεργῇ ὡς νομάρχης. Ὁ νομάρχης ἀναπληροῦται ἀπὸ τὸν γραμματέα, ἀλλὰ λέγω, ὅτι καὶ ὁ γραμματεύς του δὲν ἔλειψεν ἀπὸ τὸ καθῆκόν του. Ἀνεχώρησεν ὁ νομάρχης ἐντεῦθεν τῆς Κυριακῆς τὴν πρωΐαν· ἐπῆγεν εἰς τὸ Πορτοῤῥάφτι, διὰ νὰ ἐπιβιβασθῇ εἰς ἕν ἀτμόπλοιον, τὸν Βελισσάριον· ἕνεκα ἐναντίων ἀνέμων δὲν ἠδυνήθη νὰ φθάσῃ εἰμὴ τῆς Πέμπτης τὸ ἑσπέρας εἰς Χαλκίδα. Δίδει ἀμέσως εἰς τὸ ἀτμόπλοιον, τὸν Βελισσάριον, τὰς κάλπας ὅλου τοῦ νομοῦ τῆς Εὐβοίας, τῆς Λίμνης, Ξηροχωρίου καὶ τῶν βορείων Σποράδων. Ἀνεχώρησε τὸ ἑσπέρας τῆς Πέμπτης τὸ ἀτμόπλοιον καὶ παρέδωκεν ὅλας τὰς κάλπας. Ὡς ἐκ τῆς ἀποστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται αὐταὶ αἱ νῆσοι, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσῃ ἐγκαίρως ἡ κάλπη, ἔφθασε μίαν ἡμέραν ἀργότερα. Ὁ ἔπαρχος ὀρθῶς ποιῶν, διότι δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα αὐτὸ νὰ ἐκδώσῃ πρόγραμμα, ἐστοχάσθη ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐκλογήν· ἀπήντησε λοιπὸν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐγένετο. Ὅσα εἶπεν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος τῆς Φθιώτιδος περὶ τῆς συγκοινωνίας, τὰ θεωρῶ ὡς εἰλικρινῶς εἰρημένα, ἀλλὰ πολὺ λανθασμένα· ἀπ’ ἐδῶ δὲν δύναται νὰ προσδιορίσῃ τὴν ἀπόστασιν μεταξὺ Χαλκίδος καὶ Σποράδων. Παρακαλῶ τοὺς Εὐβοεῖς νὰ τὸ ἐκφρασθῶσιν αὐτοί· ἐδῶ εἶναι καὶ ἠμποροῦν νὰ τὸν διαψεύσουν.

§134ΒΑΣΟΣ. Νὰ διαψεύσουν;

§135Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἠμποροῦν νὰ σᾶς διαψεύσουν, νὰ ἀναιρέσουν τὸν λόγον σας. Λοιπὸν, Κύριοι, ἡ ἀπόστασις μεταξὺ Ἡλιοδρομίου, Σκιάθου καὶ Σκοπέλου εἶναι τοσαύτη, ὥστε τῷ ὄντι παρίστανται πρὸς τὴν Εὔβοιαν ὡς ἂν ἦσαν εἰς τὸν Ὠκεανόν· τὸ λέγω ἐνώπιον ὅλου τοῦ κόσμου. Ὁ Κύριος πληρεξούσιος τῆς Φθιώτιδος διηγούμενος τὴν προγραφὴν του εἰς Σκιάθον, μᾶς ἔδωκε τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι ἀπέκτησεν ἐκεῖ γνώσεις ἱκανὰς νὰ μᾶς φωτίσωσιν ὡς πρὸς τὴν ἀπόστασιν αὐτῶν τῶν νήσων ἀπὸ τὴν Εὔβοιαν. Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι εἶναι τόσαι αἱ δυσκολίαι τῆς συγκοινωνίας, ὥστε πραγματικῶς καταντοῦν οἱ ἄνθρωποι τὸν χειμῶνα νὰ μὴ λάβουν εἰδήσεις, εἰμὴ μετὰ ἕνα μῆνα, πολλάκις μετὰ 40, 50 καὶ 60 ἡμέρας, καὶ ἰδοὺ ὁ λόγος. Τὰ ἔγγραφα τὰ ἐπίσημα στέλλονται διὰ τοῦ κοινοῦ ταχυδρομείου τῆς Ἁγίας Ἄννης· τὸ ταχυδρομεῖον αὐτὸ συνήθως τὸν χειμῶνα διακόπτεται ἀπὸ τὴν χιόνα καὶ ἀπὸ τὴν δριμύτητα τῆς ὥρας. Ὄχι εἰς τὰ Ἡλιοδρόμια καὶ εἰς τὴν Σκιάθον δὲν ἔχουν τὸν χειμῶνα εἰδήσεις τῆς Χαλκίδος, ἀλλὰ σᾶς λέγω καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι μερικοὶ δῆμοι τοῦ Ξηροχωρίου πολλάκις δὲν λαμβάνουν τὸν χειμῶνα εἰδήσεις τοῦ κράτους, εἰμὴ μετὰ ἕνα καὶ δύω μῆνας, τὸ μὲν δι’ αὐτὰς τὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέφερον, τὸ δὲ διὰ τὴν κακὴν τοῦ ταχυδρομείου ὑπηρεσίαν. Ὑπάρχουν ταχυδρόμοι προσδιωρισμένοι μεταξὺ Χαλκίδος καὶ Ἁγίας Ἄννης. Αὐτοὶ πολλάκις, ἀφοῦ βλέπουν, ὅτι ὑπάρχει ὀλίγος χειμὼν πηγαίνουν εἰς ἕνα πάρεδρον τοῦ χωρίου καὶ τοὺς ὑπογράφει μίαν ἀπόδειξιν, ὅτι ὁ δρόμος ἦτο ἄβατος. Τοιουτοτρόπως μετὰ 15 πολλάκις ἡμέρας φθάνουν εἰς τὸν προσδιορισμόν των. Λέγω τοῦτο, καθόσον ἀφορᾷ τὴν διὰ ξηρᾶς συγκοινωνίαν. Ἐν τούτοις ἀπὸ τὴν Ἁγίαν Ἄνναν θὰ διέλθῃ θάλασσαν, διὰ νὰ ὑπάγῃ εἰς Σκόπελον· ὁ διάπλους τῶν βορείων σποράδων μεταξὺ Εὐβοίας καὶ Σκοπέλου εἶναι τόσον δύσκολος τὸν χειμῶνα, ὥστε δὲν τολμοῦν πλοῖα νὰ προσορμισθοῦν εἰς ἐκεῖνα τὰ μέρη. Ὁ νομάρχης λοιπὸν, ἀφοῦ ἔλαβε τὴν εἴδησιν αὐτὴν, εἶδεν ὅτι τὸ πρόγραμμά του δὲν ἔφθασεν ἐγκαίρως. Τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ παρὰ νὰ στείλῃ νέον πρόγραμμα.

§136ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Κύριε Πετσάλη! Νὰ ἔλθῃ ὁ Ὑπουργὸς αὔριον.

§137ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Καλὰ. (Καταβαίνει).

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 6 παρὰ τέταρτον μ. μ.