1862.12.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ Εʹ.

22 Δεκεμβρίου 1862.

(Σάββατον).

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ καὶ ἐπεκυρώθησαν. Μετὰ ταῦτα ὡρκίσθησαν οἱ ἄρτι ἐμφανισθέντες πληρεξούσιοι.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῶν ἀναγνωσθέντων πρακτικῶν;

§2ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Μολονότι τὸ ζήτημα ἐλύθη ἀπὸ χθὲς, νομίζω, ὅτι, ἐπειδὴ ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ μιᾶς σπουδαίας συνεδριάσεως, πρέπει νὰ μὴ παραλείπεται τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς ἐλευθέραν πολιτείαν, εἰς Σῶμα κυρίαρχον, ὅτι δηλ. ἕκαστος πληρεξούσιος νὰ φέρῃ καὶ τὴν εὐθύνην τῶν λόγων του, ὅπως θέλει φέρει καὶ τὴν εὐθύνην τῶν πράξεών του διὰ τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη καὶ εἰς τὴν σπουδαιοτάτην ταύτην συζήτησιν νὰ σημειῶται εἰς τὰ πρακτικὰ τὸ ὄνομα τοῦ ἀγορεύοντος πληρεξουσίου, διότι, ὅταν τις γνωρίζῃ, ὅτι δὲν θέλει μεταβῆ, διὰ τῆς ἀγορεύσεώς του, τὸ ὄνομά του εἰς τὰς μελλούσας γενεὰς, δὲν δίδει τὴν πρέπουσαν προσοχὴν εἰς τοὺς λόγους του, ὅταν δὲ γνωρίζῃ, ὅτι αὕτη ἡ ἀγόρευσίς του μετὰ τοῦ ὀνόματός του θέλει εἶσθαι αἰώνιος, θέλει ὁμιλεῖ πλέον περιεσκεμμένως.

§3ΦΩΝΑΙ. Τοῦτο εἶναι ζήτημα τοῦ κανονισμοῦ.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἶναι τὸ αὐτὸ τῆς χθεσινῆς.

§5ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Δύω λέξεις ἔχω νὰ εἴπω. Φῆμαί τινες διεδόθησαν, τὰς ὁποίας οὔτε κἂν ἀναφέρω ἐδῶ, ὡς ἀναξίας λόγου, αἵτινες προσέβαλον τὰ ὦτα τοῦ στρατοῦ· ἡ ἐκλεκτὴ αὕτη μερὶς τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, κινουμένη ἀπὸ αἰσθήματα εὐγενοῦς καὶ ἀκραιφνοῦς πατριωτισμοῦ, οὐχὶ μόνον δὲν ἤθελε νὰ ἀκούωνται τοιαῦται φῆμαι, ἀλλὰ συνέταξε μίαν πρᾶξιν, ἥτις τιμᾷ μεγάλως αὐτὴν, καὶ τὴν ὁποίαν ἀναμφιβόλως ὅλοι ἡμεῖς ἐκτιμῶμεν.

§6ΦΩΝΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Ἡ πρᾶξις αὕτη εἶναι· ά.) Ὅτι θέλομεν θεωρήσει τὴν ἐντὸς ὀλίγου συγκροτηθησομένην Ἐθνοσυνέλευσιν, ὡς τὴν μόνην κυρίαρχον δύναμιν τοῦ ἔθνους· βʹ.) Ὅτι θέλομεν σεβασθῆ καὶ ὑποστηρίξει πᾶσαν πρᾶξιν ἐξ αὐτῆς ἀποῤῥέουσαν καὶ γʹ.) Ὅτι θέλομεν ἀποκρούσει πᾶσαν κατὰ τῆς ἀνεξαρτησίας αὐτῆς ἐπέμβασιν. (Χειροκροτήσεις, εὖγε, εὖγε). Ἐπειδὴ ἡ πρᾶξις αὕτη τιμᾷ μεγάλως τὸν στρατὸν, ὡς εἶπον πρότερον, καὶ τὴν ὁποίαν καὶ ἡμεῖς ἐκτιμῶμεν, διὰ μίαν τοιαύτην πατριωτικὴν πρᾶξιν νομίζω καλὸν νὰ κάμῃ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις πρᾶξίν τινα, διὰ νὰ ἐκφράσῃ τὴν ἀγαλλίασίν της καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι οὔτε ὑπώπτευσεν, οὔτε θέλει ὑποπτεύσει ποτὲ τὴν τιμὴν καὶ τὸν πατριωτισμὸν τοῦ στρατοῦ. (Χειροκροτήσεις).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τῆς ἐξηγήσεως αὐτῆς, περὶ τῆς ὁποίας ὁ Κ. Κορωναῖος, πληρεξούσιος Ἀθηνῶν, ὡμίλησεν, ἐδόθησαν διάφορα ἀντίτυπα, τὰ ὁποῖα καὶ διενεμήθησαν.

§9Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐσκόπευον, Κύριοι, νὰ φέρω ἐνώπιον ὑμῶν τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐν ὀλίγοις ἔφερεν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Ἀθηνῶν Κ. Κορωναῖος· ὅ,τι δὲ μὲ ἔκαμε νὰ διστάσω, ἦτον ἡ ἰδέα, ὅτι δὲν ἠδυνάμην νὰ συμπεράνω ὅπως ἐσυμπέρανεν ὁ εἰσάξας τὸ ζήτημα· ἐφοβήθην μήπως ἤθελε γίνει ἔνστασις, ὅτι, τῆς Συνελεύσεως μὴ εἰσέτι καταρτισθείσης ὁριστικῶς, δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ πρᾶξις περιφανὴς, πρᾶξις ἀξία τῆς ὄντως ἑλληνικῆς διακηρύξεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ἡμετέρου Στρατοῦ. Λέγω, Κύριοι, «τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ἡμετέρου στρατοῦ», διότι εἶχον, ὡς καὶ ὑμεῖς, ἐνώπιον ἐμοῦ τὴν διακήρυξιν, ἥτις φέρει αὐτῶν μόνον τὰς ὑπογραφάς. Θεωρῶ δε, ὅτι εἰς τοιαύτας περιστάσεις οἱ ἀξιωματικοὶ εἶναι οἱ φυσικοὶ ἀντιπρόσωποι τοῦ στρατοῦ. Τὴν προτεραίαν, Κύριοι, τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Σῶμα τοῦτο διεχάραξε τὰ πρῶτά του βήματα εἰς τὴν ὁδὸν τῆς νομιμότητος καὶ τῆς εὐγενοῦς ἀποφάσεως τοῦ νὰ βαδίσῃ πορείαν αὐστηρὰν μὲν, ἀλλὰ δικαίαν καὶ μετριόφρονα, τὴν προτεραίαν, λέγω, ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς, ἐμπνεόμενος ἀπὸ αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα ὁλόκληρος ἡ κοινωνία ἐκτιμᾷ, ὅπως καὶ τὸ Σῶμα τοῦτο, ἔκαμε τὴν διακήρυξιν, περὶ ἧς τὴν σήμερον γίνεται λόγος. Ἡ διακήρυξις αὕτη, παράλληλος, οὕτως εἰπεῖν, τῶν πράξεών μας, εἶναι ἐνθαῤῥυντικὴ, οὐχὶ μόνον διὰ τὸ κυρίαρχον τοῦτο Σῶμα, ἀλλὰ δι’ ὁλόκληρον τὴν κοινωνίαν· οὐχ ἧττον ὅμως ὁ σύλλογος τῶν πληρεξουσίων ὀφείλει διὰ καταλλήλου ἀποφάσεως ἀπὸ σήμερον νὰ ἐκφρασθῇ, ἂν καὶ ἴσως ἦτον καλλίτερον ν’ ἀνεβάλλετο αὕτη εἰς ἐποχὴν, καθ’ ἣν τὸ Σῶμα θέλει καταρτισθῆ. Δυνάμεθα λοιπὸν ἀπὸ τοῦδε ὡς σύλλογος πληρεξουσίων, ἂν καὶ εἰσέτι δὲν κατηρτίσθη τὸ Σῶμα, νὰ ἐκφράσωμεν τὴν εὐχαρίστησιν, τὴν ὁποίαν αἰσθανόμεθα, διότι εὑρίσκομεν εἰς τὸν στρατὸν πνεῦμα ὑγιὲς, ἐνθαῤῥῦνον τὴν τάξιν καὶ τὴν νομιμότητα, πνεῦμα, διὰ τὴν ὕπαρξιν τοῦ ὁποίου ποτὲ δὲν ὑπῆρξεν ἀμφιβολία, διότι ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς, ἀποῤῥέων ἐκ τῶν σπλάγχνων τῆς κοινωνίας μας, ἀντιπροσωπεύει τὰ αἰσθήματα ὅλου τοῦ Ἔθνους. Κατὰ ταύτην τὴν περίστασιν ὀφείλω μόνον νὰ παρατηρήσω, ὅτι, ἂν καὶ τοιαύτη διακήρυξις δὲν ἐγένετο καὶ ἐκ μέρους τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ἑλληνικοῦ Ναυτικοῦ, τοῦτο εἶναι, διότι οὗτοι περιπλανῶνται ἕνεκα τῆς ὑπηρεσίας των εἰς διάφορα μέρη καὶ δὲν δύνανται νὰ βαδίσωσι κατὰ τὴν ἰδίαν στιγμὴν συμφώνως μὲ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς ξηρᾶς. Πιστεύω δὲ, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ παρατηρήσω, πρὶν καταβῶ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἡ πειθαρχία καὶ τὸ ὑγιὲς πνεῦμα τοῦ Ἑλλ. στρατοῦ πρέπει νὰ ᾖναι παρά ποτε τὸ πρώτιστον μέλημα τῆς πατρίδος εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις· διότι φρονῶ, ὅτι, ἐὰν περαιώσωμεν, ὡς δὲν ἀμφιβάλλω, τὰς μεγάλας ἐργασίας μας μὲ τὸ πνεῦμα ἐκεῖνο τῆς μετριοπαθείας, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν ν’ ἀκολουθήσωμεν, ἐντὸς ὀλίγου ὁ ἑλλην. στρατὸς κέκληται νὰ ἐκπληρώσῃ μέγα καθῆκον, ἐκεῖνο, τοῦ νὰ πατήσῃ πρώτην φορὰν εἰρηνικῶς μὲν καὶ ἀδελφικῶς, οὐχ ἧττον ὅμως ἔδαφος χωρισμένον μέχρι τοῦδε ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπικράτειαν. Ἂν τὸ βάδισμα τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, γοργὸν καὶ μετριοπαθὲς, φθάσῃ ταχέως εἰς τὸ ἀντικείμενον τοῦ προορισμοῦ του, ὁ Ἕλλην. στρατὸς θέλει ἐντὸς ὀλίγου, ἂν δὲν πλανῶμαι, ἀναπετάσει τὴν ἑλληνικὴν σημαίαν ἐπὶ τῶν ὑπερηφάνων ἐπάλξεων τῆς Κερκύρας, καὶ ἐπὶ τῶν φρουρίων τῆς Ἑπτανήσου· ἐντὸς ὀλίγου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, αἱ πλειάδες τοῦ Ἀδριατικοῦ Κόλπου, αἱ ὡραῖαι ἐκεῖναι νῆσοι τοῦ Ἰονίου πελάγους, ἑνούμεναι μετὰ τῆς Ἑλλάδος, θέλουν δώσει εἰς τὸν ἑλληνικὸν στρατὸν, διαδεχόμενον τὰ ἀρειμάνια τῆς Ἀλβιὼνης συντάγματα, εὐκαιρίαν νὰ κάμῃ τοῦ λοιποῦ καὶ τὰ γυμνάσιά του ἀκόμη εἰς τὴν ὡραίαν ἐκείνην πλατείαν τῆς Κερκύρας, ὅπου ὁ ἀνδριὰς τοῦ στρατάρχου Σουλεμβοὺργ ὑπενθυμίζει εἰς πάντα Ἕλληνα τὴν ἔνδοξον πρὸ δύω αἰώνων ἀντίστασιν τῆς Κερκύρας κατὰ 200,000 ἐχθρῶν. Ναὶ, Κύριοι, ἀδιστάκτως πιστεύω, ὅτι ἐντὸς ὀλίγου ἡ πατρὶς τοῦ Μεταξᾶ καὶ Βούρβαχη μὲ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀρειμανίων ἀγωνιστῶν τοῦ Λάλα καὶ Πέτα, ἡ ὡραία πατρὶς τοῦ Οὔγου Φοσκόλου καὶ τοῦ Σολωμοῦ μὲ τὰς πανηγύρεις καὶ τὴν ποίησίν της, ἑνουμένη μετὰ τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος, θέλει ἀποτελέσει ὡραῖον καὶ ὁμογενὲς σύνολον. Προφανὲς λοιπὸν, ὅτι ὁ προορισμὸς τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἀπὸ τοῦδε φαίνεται, ὅτι εἶναι μέγας, καὶ τὸ στάδιον αὐτοῦ εὐρύνεται ὑπὲρ ἄλλοτε.

§10ΤΙΜΟΛ. ΒΑΣΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ προορισμοῦ τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ· αὐτὰ εἶναι μόνον ὡραῖα λόγια.

§11ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Δὲν εἶναι κἀνεὶς Ἕλλην, Κύριοι, τοῦ ὁποίου ἡ καρδία δὲν πάλλει διὰ τὸν στρατόν· οὗτος ἀπέκτησε μεγάλην φήμην ἤδη ἐνώπιον τῶν ἐθνῶν. Ἡ ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰ μεγάλα αἰσθήματα τοῦ στρατοῦ, δὲν ἦλθεν ἀκόμη. Ὁ προαγορεύσας ἀνέπτυξε τὴν ὥραν καὶ τὴν ἡμέραν. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι καιρὸς ἀκόμη πρὸς τοῦτο.

§12ΦΩΝΑΙ. Εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§13ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἔγεινε λόγος περὶ στρατοῦ, πρέπει τὸ Σῶμα νὰ ἀποφανθῇ κάτι τι, διότι τότε θὰ εἴπωσιν, ὅτι ἡ προκήρυξις τοῦ στρατοῦ δὲν μᾶς ἔκαμεν ἐντύπωσιν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη, ὅτι εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν γνώμην τοῦ Κορωναίου, καὶ ἐπιφυλάσσεται νὰ δώσῃ τὰς εὐχαριστήσεις της. Ἡ Συνέλευσις ἐμπιστεύεται εἰς τὸν πατριωτισμὸν τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως.

§15Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἔχω τὸν λόγον εἰς αὐτά. Ὁ ἔντιμος Πληρεξούσιος Ἀττικῆς, Κύριος Κορωναῖος, εἶχε τὴν καλοσύνην νὰ μᾶς παρουσιάσῃ τὸ ἔγγραφον τῶν ἀξιωματικῶν τῆς φρουρᾶς Ἀθηνῶν, διὰ τοῦ ὁποίου οὗτοι ἐκφράζουσι τὰς πεποιθήσεις των. Κατὰ πεποίθησιν ἐγὼ λέγω, ὅτι, δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ οὐδεμία συζήτησις· ἐγὼ ἤθελον ἀποφανθῆ μὲ τρεῖς μόνον λέξεις· «ἡ Συνέλευσις εἶναι πάντοτε βεβαία, ὅτι ὁ στρατὸς τῆς Ἑλλάδος φρονεῖ ὑπὲρ τοῦ μεγαλείου τῆς Ἑλλάδος, καὶ ὅτι θέλει ὑποστηρίξει πᾶν ὅ,τι ἐξέλθει τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως.»

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι σύμφωνος ἡ Ἐθνοσυνέλευσις πρὸς τὴν γνώμην τοῦ Κυρίου Βαλτινοῦ;

§17ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Μάλιστα! Μάλιστα!

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκω τὸ θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ψηφοφορήσετε σήμερον. Τὸ χθεσινὸν θέμα εἶναι, ὅτι δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς εἰσιτήριον τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐκδίδει ὁ Νομάρχης, χωρὶς νὰ διαλεχθῶσιν ὅλαι αἱ κάλπαι τῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας. Ψηφοφορίας γενομένης ἐξ 180 ψηφοφόρων, οἱ 128 ἐκηρύχθησαν ὑπὲρ, 38 κατὰ, καὶ 14 ἠρνήθησαν ψῆφον.

§19ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ παραδοχὴ τῆς προτάσεως αὑτῆς συνεπάγεται καὶ τὴν ψήφισιν τῆς ἑτέρας προτάσεως.

§20Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἀφοῦ παρεδέχθημεν τὴν μίαν ἀρχὴν, ὅτι εἶναι ἄκυρα τὰ εἰσιτήρια, τὰ ὁποῖα δὲν φέρουν τὸν νόμιμον τύπον, παρακαλεῖται τὸ Προεδρεῖον νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τοιαῦτα εἰσιτήρια.

§21ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρὸ ὀλίγου ἡ Συνέλευσις ἐψήφισε μίαν πρότασιν· αἱ τροπολογίαι ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης δὲν δύνανται νὰ προταθῶσι. (θόρυβος).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσιτήρια, τὰ ὁποῖα ἐπαρουσιάσθησαν εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ εἰς τὰ ὁποῖα ῥητῶς γίνεται λόγος, ὅτι δὲν διελέχθησαν ὅλαι αἱ κάλπαι, εἶναι τῆς Κορινθίας, τῆς Κέας καὶ τοῦ Γυθείου. Ἔχομεν κατόπιν μίαν σημείωσιν..... (θόρυβος).

§23ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν πρόκειται περὶ κἀνενὸς ἄλλου... (Διακόπτεται ὑπὸ πολλῶν, λεγόντων, ὅτι ὅλα πρέπει νὰ ἀναγνωσθῶσι·) θὰ πολιορκοῦν τὸ βῆμα 10 μόνοι ἄνθρωποι!

§24ΔΑΓΡΕΣ. Ἔχω τὸν λόγον· (θόρυβος μέγας· φωναὶ, κραυγαὶ καὶ σάλος ἐφ’ ἱκανὴν ὥραν).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, Κ. Κ. Πληρεξούσιοι, νὰ μὲ ἀκροασθῆτε, σᾶς παρακαλῶ. Βλέπω, ὅτι ὅλοι μας ἐπισπεύδομεν εἰς τὸ αὐτὸ, καὶ δυστυχῶς, ἐπειδὴ δὲν ἔχομεν ὑπομονὴν νὰ συνεννοηθῶμεν μεταξύ μας, χάνομεν τὸν πολύτιμον καιρὸν ἀνωφελῶς. Σᾶς συσταίνω ὀλίγην ὑπομονὴν, διὰ νὰ ὑπάγωμεν ἐμπρός· ἐψηφίσατε κατὰ πλειονοψηφίαν, ὅτι δὲν εἶναι δεκτὰ τὰ εἰσιτήρια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνουν, ὅτι δὲν ἠνοίχθησαν ὅλαι αἱ κάλπαι. Ἐπρόκειτο νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν, καθ’ ἣν τάξιν εἰσῆλθον καὶ κατετέθησαν εἰς τὸ Προεδρεῖον, καὶ ἐπ’ αὐτῶν νὰ σᾶς παρατηρήσω εἰς ποίας κατηγορίας εὑρίσκονται ὅλα. Λοιπὸν λέγω, ὅτι κατ’ ἀρχὰς ἠθέλησα νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰ ῥητῶς λέγοντα εἰσιτήρια, ὅτι εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Κορινθίας δὲν ἠνοίχθησαν ὅλαι αἱ κάλπαι, Κέας, καὶ Γυθείου· (θόρυβος) νὰ τελειώσω, σᾶς παρακαλῶ. Περὶ τῶν ἄλλων εἰσιτηρίων ἂν θέλετε νὰ λάβετε πληροφορίας, εἶμαι ἕτοιμος εἰς τὴν στιγμήν.

§26ΦΩΝΑΙ. Κατόπιν, κατόπιν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν, ἐὰν ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὸ στοιχεῖον Γάμμα, εἶναι Γυθείου. (Ἐνταῦθα ἐγείρεται θόρυβος μέγας καὶ σάλος, καὶ Πληρεξουσίων τινῶν πλησιασάντων νὰ ἔλθωσιν εἰς χεῖρας, οἱ λοιποὶ καὶ τὸ ἀκροατήριον φωνάζουν ταραχωδῶς «ἔξω! ἔξω!).

§28ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Κ. Πρόεδρε! ἂς ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, θέλει νὰ ἀναγνωσθοῦν ὅλα τὰ εἰσιτήρια;

§29Γ. ΛΑΠΑΣ. Νὰ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις, ἂν παραδέχεται πρῶτον αὐτὰ τὰ 3 εἰσιτήρια, καὶ ἔπειτα περὶ τῶν ἄλλων.

§30ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Πᾶσα πρᾶξις τῆς Συνελεύσεως, γενομένη διὰ πλειονοψηφίας, πρέπει νὰ ᾖναι σεβαστὴ (χειροκροτήματα).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, Κύριοι, νὰ κάμωμεν ψηφοφορίαν· λάβετε τὴν θέσιν σας νὰ μὲ ἀκροασθῆτε· λάβετε ὑπομονήν· πρὸ ὀλίγου ἀπεφασίσατε — καὶ εἶναι δόγμα ἡ ἀπόφασις σας — θέλετε λοιπὸν κατὰ τὸ δόγμα σας νὰ σᾶς εἴπω, πόσων ἐπαρχιῶν τὰ εἰσιτήρια λέγουν, ὅτι δὲν διελέχθησαν αἱ κάλπαι ὅλαι;

§32ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Μάλιστα.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, ἐὰν νομίζετε, ὅτι εἶναι πλειονοψηφία, καλῶς· ἄλλως, νὰ γείνῃ ψηφοφορία.

§34ΦΩΝΑΙ. Νὰ γείνῃ ἡ ἐκτέλεσις.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐπὶ τοῦ παρόντος θέλομεν....

§36ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Ἀνάγνωσέ μας, Κ. Πρόεδρε, ὅλα αὐτά.

§37ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ (Ῥοῦφος). (ἀναγινώσκει τὰ 2 εἰσιτήρια). «Ὁ Νομάρχης Λακωνίας πρὸς τὸν Κ. Τζαννετάκην....» καὶ «Ὁ Νομάρχης Κυκλάδων πρὸς τὸν Κ. Μ. Δεπάσταν...

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, ἐκτὸς τῶν τριῶν αὐτῶν ἐπαρχιῶν, οὐδὲν ἄλλο εἰσιτήριον ἀπὸ τὰ εἰς τὸ Προεδρεῖον εἰσαχθέντα ὑπάρχει περὶ παραλείψεως κάλπης· τώρα ἀπόκειται εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν ν’ ἀποφασίσῃ, ἂν θέλῃ ἁπλῶς πληροφορίας τινὰς περὶ τῆς καταστάσεως αὐτῶν ἢ ὄχι· (τινὲς ναὶ, τινὲς ὄχι). Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἐλέχθησαν πολλὰ περὶ εἰσιτηρίων, ἀλλὰ δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας....

§39ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Θέλω ν’ ἀναγνωσθοῦν τὰ ὀνόματα αὐτῶν διὰ νὰ ἐξέλθουν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξῆλθον, Κύριοι. Ἐὰν, Κύριοι, μετριοπαθέστερον θελήσωμεν ν’ ἀρχίσωμεν τὰς συζητήσεις, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ φθάσωμεν εἰς ἕνα σκοπὸν προτήτερα. Θέλετε λοιπὸν τώρα νὰ ἐνδιατρίψητε περισσότερον εἰς τὸ περὶ εἰσιτηρίων;

§41ΦΩΝΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Δ. Μαυρομιχάλης ἔχει τὸν λόγον. Ἀφήσατε τὸν ῥήτορα νὰ ὁμιλήσῃ.

§43Δ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους! Ἐπειδὴ καὶ ὁ Κύριος Πρόεδρος εἶπε τὴν λέξιν ῥήτωρ. Δὲν ἠμπορῶ· ὅσον δύναμαι, φωνάζω, ἀλλ’ ἠξεύρετε, ὅτι ὑποφέρω. Ἐπεθύμουν λέγω, καθὼς εἶπεν ὁ Κ. Πρόεδρος, νὰ ἦμαι ῥήτωρ, διὰ νὰ ἐκφράσω ἐν ὀλίγοις ὅ,τι θέλω νὰ εἴπω, καὶ νὰ μὴ ὑποπέσω εἰς παρεκβάσεις, καθὼς πολλοὶ τῶν ἐντίμων συναδέλφων ὑπέπεσον ἀκουσίως, καὶ ἰδίως ὁ συνάδελφός μας Κ. Μίλησις, ὅστις ἤρχισε μὲ πραγματικὸν ἐνθουσιασμόν· σᾶς ἐξηγοῦμαι, ἀδελφοὶ, εἰλικρινῶς, τὸ χθεσινὸν συμβάν, διὰ νὰ μὴ μεταχειρισθῶ ἄλλην λέξιν, μὲ ἐλύπησεν. Ἡ αἰτία, ἥτις μὲ ἠνάγκασε νὰ λάβω τὸν λόγον, εἶναι αὕτη· καὶ ἐν ὀλίγοις παρακαλῶ νὰ δώσητε τὴν προσοχήν Σας. Χθὲς δὲν ἠξεύρω πῶς καὶ πόθεν ἔλαβον ἓν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον εἶδον, ὅτι ἦτο μία κοινοποίησις ἐκ μέρους τοῦ Νομαρχεύοντος Γραμματέως τῆς Νομαρχίας Εὐβοίας, διὰ τοῦ ὁποίου λέγει, ὅτι ἐξελέχθην Πληρεξούσιος τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας· ἐξεπλάγην, Κύριοι. Εἶχον ἀκούσει, καὶ πολλοὶ ἔντιμοι πολῖται τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης· ἀφ’ ἧς ὥρας ἐγνώσθη ἡ ἐθνοσωτήριος μεταβολὴ τῆς ἑνδεκάτης καὶ διεδόθη ἀστραπηδὸν καθ’ ὅλον τὸ Ἔθνος καὶ ἀνεγνωρίσθη ἡ τάξις τῶν πραγμάτων, φροντὶς τῆς προσωρ. Κυβερνήσεως ἦτο, καὶ ἔπρεπε νὰ ᾖναι, νὰ καλέσῃ τοὺς γνησίους ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους, διὰ νὰ ἔλθωσι καὶ φροντίσωσι περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Ἡγεμόνος, ἥτις μέλλει ν’ ἀσφαλίσῃ τὸ μέλλον καὶ τὴν εὐδαιμονίαν τοῦ μικροῦ μὲν, ἀλλὰ μεγάλου τούτου Ἔθνους, καὶ ν’ ἀσχοληθῇ κυρίως διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ πολιτεύματος, τὸ ὁποῖον μέλλει ν’ ἀσφαλίσῃ τὰ δικαιώματα τοῦ πολίτου, ὥστε, οἱοσδήποτε καὶ ἂν ἔλθῃ, νὰ μὴν ἠμπορέσῃ πλέον ἀσυστόλως νὰ τὰ καταπατήσῃ, διότι καὶ ἂν, ὃ μὴ γένοιτο, τὸ κάμῃ, τὸ παράδειγμα εἶναι πρόσφατον, εἶναι χθεσινὸν, ἡ αὐτὴ τύχη θὰ περιμένῃ καὶ τὸν νέον Βασιλέα. Ἀλλ’ ἂς ἀφήσωμεν ταῦτα. Εἶπον λοιπὸν, ὅτι πρώτη φροντὶς καὶ καθῆκον ἱερὸν τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, ἦτο νὰ καλέσῃ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ ἔθνους. Εἰς τὴν πρόσκλησιν ταύτην φυσικῷ τῷ λόγῳ ὅλοι, ὅσοι εἶχον δικαίας ἀπαιτήσεις, ἀπεξεδύθησαν εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα. Γνωρίζετε, ὅτι δεσμοὶ αἵματος καὶ οὐδὲν ἄλλο μὲ συνδέουν μὲ τοὺς καλοὺς κἀγαθοὺς ἐκείνους κατοίκους τῆς Καρυστίας. Διάφοροι γνώριμοι καὶ μὴ, προσῆλθον αὐθόρμητοι καὶ μᾶς εἶπον, ὅτι ἕνεκα τοῦ αἵματος, τὸ ὁποῖον ἐχύθη εἰς τὴν πατρίδα μας θέλομεν νὰ ἐκλέξωμεν ἓν μέλος τῆς οἰκογενείας σας· ἀπηντήσαμεν, ὅτι χαίρομεν διὰ τὰ καλὰ καὶ πατριωτικὰ αἰσθήματά των, ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς ἔχομεν μίαν γωνίαν εἰς τὸ ἔθνος τοῦτο, ὅπου νομίζομεν, ὅτι μᾶς ἐσεβάσθη, καὶ ἰδίως εἰς κρισίμους περιστάσεις, τὰς ὁποίας κρίνω περιττὸν ν’ ἀναφέρω· μολοντοῦτο, ἂν νομίζετε, ὅτι, τιμῶντες τὸ ὄνομα τοῦ Ἡλία, τιμᾶτε ἡμᾶς, τὸ δεχόμεθα ὑπὸ τὸν ὅρον μόνον καὶ μόνον διὰ τὸ ὄνομα. Πραγματικῶς οἱ γενναῖοι οὗτοι κάτοικοι, ἅμα ἐκηρύχθη ἡ νόμιμος ἡμέρα τῆς ἐκλογῆς, προσῆλθον σωρηδὸν καὶ ἄνευ διακρίσεως, καὶ διὰ μιᾶς κατέθεσαν τὰς ψήφους των εἰς ἐμέ· τοὺς εὐγνωμονῶ ἀπὸ καρδίας. Δυστυχῶς ὅμως καὶ ἐκεῖ, καθὼς καὶ ἀλλοῦ, ἔγειναν παρεμβάσεις—καὶ παρεμβάσεις σατανικαί. Δὲν θέλω νὰ εἴπω πόθεν, διότι δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος· ἐγὼ, ὡς ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐχρεώστουν νὰ ἐκδώσω τὰς ἀναγκαίας διαταγὰς καὶ ὁδηγίας εἰς ὅλας τὰς στρατιωτικὰς ἀρχὰς τοῦ Κράτους καὶ ἐπικαλεσθῶ τὴν αὐστηρὰν προσοχήν των νὰ μὴν ἐπέμβωσιν ὁπωσδήποτε εἰς τὰς ἐκλογὰς, οὐδὲ κἂν, εἰ δυνατὸν, κατὰ διάνοιαν, ἀλλ’ ἡ προσοχή των ὅλη νὰ ἀφιερωθῇ εἰς τὴν τήρησιν τῆς τάξεως καὶ ἡσυχίας καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου· καὶ νομίζω, ὅτι κατὰ μέγα μέρος ἐξετελέσθησαν αἱ διαταγαί μου αὗται. Καθὼς σᾶς προεῖπον ἀδελφοὶ, ἐκεῖ συνέβησαν σατανικαὶ ἐπεμβάσεις, καταχθόνιοι· ἡ θέλησις τοῦ πολίτου παρεβιάσθη, παρεμορφώθησαν αἱ κάλπαι, καὶ τόσα ἄλλα ἐγένοντο· δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος νὰ γνωρίζω· ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ οἱ ὑπάλληλοί του δύνανται νὰ τὰς ἠξεύρουν. Τέλος πάντων τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς παρεμορφώθη, καὶ ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα δὲν εἶναι γνήσιον, καὶ ἐπειδὴ ποτὲ δὲν ἠθέλησα νὰ ἦμαι προϊὸν μιᾶς καλπονοθεύσεως καὶ ἄλλων ἐπεμβάσεων, ἦλθον μετὰ θάῤῥους, καθότι ἐσεβάσθην χθὲς τὴν ἀπόφασίν σας (χειροκροτήματα)· τὴν θεωρῶ παράνομον καὶ ἀπομακρύνομαι ἀπὸ αὐτήν. Κύριοι, ἐκτὸς τούτου, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω· σεῖς, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχουν καὶ ἀρχαῖοι ἀγωνισταὶ καὶ νέοι, οἵτινες σήμερον ἀρχίζουν ἐνδόξως τὸ στάδιόν των, καὶ πολλοὶ τῶν συναδέλφων μου, οἵτινες ἠγωνίσθησαν ἀπὸ τῆς ἐνδόξου ἐποχῆς τῆς ἐπαναστάσεως καὶ οἵτινες ἔπαθον καὶ ἐξωρίσθησαν, σεῖς, Κύριοι, προσέξατε πρὸς Θεοῦ διὰ νὰ ὑπάρξῃ ὁμοφωνία, ἀγάπη, διὰ νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ σημεῖον, ὅπου ὅλοι ἐπιποθοῦμεν, (χειροκροτήματα). Δύο λέξεις ἀκόμη· ἀνακαλῶ ἓν συμβὰν μιᾶς ἐπαρχίας· διεμαρτυρήθη κατὰ τοῦ αὐθαιρέτου καὶ τῆς παρανομίας ὁ Κ. Κριεζῆς· ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐν ὀνόματι τοῦ γηραιοῦ συναδέλφου μου, ὅστις ἂν καὶ παρεξετράπη καὶ εἶπε φράσεις τινὰς, τὰς ὁποίας δὲν ἔπρεπε νὰ εἴπῃ, Σᾶς ζητῶ καὶ δι’ αὐτὸν συγγνώμην. (Εὖγε, εὖγε, χειροκροτήσεις).

§44Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριε Μαυρομιχάλη! λαλεῖτε κατὰ τῆς διαλογῆς τῆς ἐκλογῆς Καρυστίας καὶ, εὐχαριστοῦντες τοὺς κατοίκους τῆς Καρυστίας διὰ τὴν τιμὴν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἔδωκαν, δὲν ἀποδέχεσθε τὴν πληρεξουσιότητα, διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους εἴπετε, καὶ οἵτινες συγκεφαλαιοῦνται εἰς τὸ ὅτι ἡ ἐκλογὴ κατὰ τὴν ἰδέαν σας εἶναι παράνομος. Ἐπειδὴ προδικάζετε οὕτω, παρακαλῶ, ἠμπορεῖτε νὰ ἔχητε ἐσφαλμένας πληροφορίας. Ὑμεῖς παραιτεῖσθε τῆς πληρεξουσιότητος τῆς ἐκλογῆς Καρυστίας, οὐχὶ, διότι δὲν δέχεσθε τὴν τιμὴν ταύτην, ἀλλὰ διότι ἐσχηματίσατε πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι νόθος. Ἐπιμένω, παρακαλῶν τὸν Κ. Μαυρομιχάλην, καὶ πιστεύω, ὅτι καὶ ἡ Συνέλευσις θὰ μὲ ἀκούσῃ, νὰ μὴ ἀποσυρθῇ πρὶν ἢ δικάσῃ ἡ Συνέλευσις, κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν, τὴν ἐκλογὴν Καρυστίας· καὶ τότε ἐὰν μὲν ᾖναι νόθος ἡ ἐκλογὴ, ἡ παραίτησις, τὴν ὁποίαν ἐδώκατε σήμερον, σᾶς ἀπαλλάσσει τοῦ μώμου, ὅτι, ἐμμένοντες εἰς τὴν ἰδέαν νὰ ἦσθε πληρεξούσιος, ἠθέλατε καταβάλει πᾶσαν φροντίδα καὶ προσπάθειαν ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς.

§45Δ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ ὡς ἄτομον ὡμίλησα.

§46Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἀλλ’ ὅμως ἐπιμένω καὶ ἐγὼ ὡς ἄτομον νὰ ἐπιμείνετε εἰς τὴν θέσιν σας, διότι, καὶ ἂν ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ αὕτη, εἶναι λυπηρὸν νὰ ἀποσυρθῆτε.

§47ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὰς ἀποφάσεις τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως ἐσεβάσθην καὶ θὰ σεβασθῶ πάντοτε.

§48ΠΕΤΣΑΛΗΣ. (θόρυβος) Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι. Κύριε Πρόεδρε, δέχεσθε κατηγορίας χωρὶς νὰ δέχεσθε ἀπολογίαν, δύω λέξεις θὰ εἴπω μόνον. (θόρυβος)

§49ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἔχω νὰ ὁμιλήσω περὶ τῶν εἰσιτηρίων· δὲν θὰ εἴπω ἐναντίον τοῦ Μαυρομιχάλη. (θόρυβος.)

§50ΦΩΝΑΙ. Κάτω ὁ Σαρίπολος.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀφήσατε τὸν Κ. Πετσάλην νὰ ὁμιλήσῃ ἐναντίον πρῶτος· (θόρυβος) Κύριοι, τὸ προεδρεῖον δὲν εἰσακούεται· παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκροασθῆτε. Κατ’ ἀρχὰς ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ Κ. Μαυρομιχάλης, δεύτερος ὁ Σαρίπολος, ἔπειτα ὁ Παππαμιχαλόπουλος, ἔπειτα ὁ Πετσάλης καὶ κατόπιν ὁ Μαυρομμάτης καὶ Βάσος. Αὐτὴ εἶναι ἡ σειρά.

§52ΠΟΛΛΟΙ. Κατὰ σειρὰν λοιπόν, κατὰ σειράν.

§53ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Θὰ εἴπω δύο λέξεις· ὑπάρχουν ἴσα δικαιώματα, (θόρυβος) παραιτῶ τὸν λόγον μου.

§54ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ· ἡμεῖς εἴμεθα εἰς τὸ γενικὸν ζήτημα περὶ τῶν εἰσιτηρίων· ἐξηντλήθη τὸ ζήτημα τῶν 3 εἰδοποιητηρίων τῶν ἐπαρχιῶν Γυθείου, Κορινθίας καὶ Κέας. Πρὶν ἢ ἔλθωμεν εἰς τὰ καθέκαστα ἄλλων ἐπαρχιῶν, καθὼς εἶναι αὐτὸ τὸ προκείμενον τῆς Καρυστίας....

§55ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Δὲν ὑπάγεται! δὲν ὑπάγεται!

§56ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἠξεύρετε τί θὰ εἴπω καὶ μὲ διακόπτετε; ἦλθεν ἐν τῷ μέσῳ ὁ Κ. Μαυρομιχάλης, ὅστις προσωπικῶς ὡμίλησεν ὡς ἄτομον καὶ οὐχὶ ὡς πληρεξούσιος...... (διακόπτεται) ἀλλ’ ἐγὼ θέλω νὰ ἐπαναφέρω τὴν συζήτησιν εἰς τὴν ἀρχὴν, καὶ, πρὶν ἢ προβῶ, θέλω νὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ μὲ φωτίσῃ, ἐὰν εἰς τὴν γενικὴν κατηγορίαν τῶν εἰσιτηρίων, τουτέστιν εἰς τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου πληρεξουσίου Καλαβρύτων, τὴν ὁποίαν ἐψηφίσαμεν, πρέπει νὰ συμπεριλαμβάνωνται τὰ εἰδοποιητήρια τὰ ἀπὸ τῶν Προξ. ἀρχῶν ἐκδιδόμενα ἢ μόνον τὰ τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος.

§57ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Ὅλα, ὅλα.

§58ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Λοιπὸν παρακαλῶ τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν νὰ μὲ ἀκούσῃ.

§59ΦΩΝΑΙ. Μὰ κάλπαι δὲν ὑπάρχουν εἰς τὰ τῶν προξενικῶν περιφερειῶν.

§60ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἀλλ’ ὑπάρχει μία ἄλλη ἀρχὴ, ἥτις ἐπίσης ὑπάγεται εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν. Ἓν εἰδοποιητήριον, παρὰ μὴ ἁρμοδίας ἀρχῆς ἐκδοθὲν, εἶναι ἱκανὸν ν’ ἀνοίξῃ τὰς πύλας τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως καὶ νὰ εἰσέλθῃ ὁ φέρων αὐτὸ εἰς αὐτήν; Ἐκτὸς τοῦ Κράτους εἶναι τὸ ψήφισμα τῆς 23 8βρίου, λέγον, ὅτι ἁρμοδία ἀρχὴ διὰ νὰ εἰδοποιήσῃ τὸν ἐκλεχθέντα πληρεξούσιον εἶναι ὁ πρόξενος. Ὅταν λοιπόν τις τῶν πληρεξουσίων προσέρχηται ἐντὸς τοῦ περιβόλου, φέρων εἰδοποιητήριον, ὑπογεγραμμένον παρ’ ἄλλου τινὸς προσώπου, τοῦτο τὸ εἰδοποιητήριον εἶναι ἔγκυρον, ναὶ ἢ ὄχι;

§61ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Ἄκυρον, ἄκυρον.

§62ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Δυνάμει λοιπὸν τῆς ἰσότητος, ἥτις πρέπει νὰ διέπῃ ὅλας τὰς πράξεις, συγχωρήσατέ μοι νὰ καταγγείλω ἓν εἰδοποιητήριον. Ὁ Κ. Γενικὸς πρόξενος Νεαπόλεως Ἀνάργυρος Χ. Ἀναργύρου εἰδοποιεῖ, ὅτι παραιτεῖται τῆς θέσεως τοῦ Γενικοῦ Προξένου, καὶ μετὰ ταῦτα ἐκτίθεται εἰς ψηφοφορίαν· τὸ νὰ παρουσιασθῇ ὡς ὑποψήφιος ἦτο ἤδη ἄτοπον, ἦτο διὰ νὰ βιάσῃ τὸν νόμον.

§63ΦΩΝΑΙ. Εἰς τὴν οὐσίαν παρακαλοῦμεν, δόσατέ το εἰς τὸ προεδρεῖον.

§64ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι, περὶ τῶν εἰσιτηρίων εἶναι ὁ λόγος καὶ ὄχι περὶ τῆς ἐκλογῆς. Παρακαλῶ τὸ γραφεῖον νὰ ἀναγνώσῃ τὸ εἰδοποιητήριον τοῦ Κ. Ἀναργύρου. Ἰδοὺ τὶ λέγει (Ἀναγινώσκεται τὸ εἰδοποιητήριον).

§65ΦΩΝΑΙ. Εἰς τὴν οὐσίαν.

§66ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τοῦτο εἶναι ζήτημα τῆς οὐσίας. Θὰ περιορισθῶ εἰς τὸν τύπον· ὁ Κ. Ἀνάργυρος, παραιτούμενος τῆς θέσεως τοῦ προξένου, ὑποκαθιστᾷ ἀντιπρόσωπον.

§67ΑΝΑΡΓΥΡΟΣ. Ὑπάρχει παραίτησις ἐπισήμως εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§68ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νόμου, Κύριε Ἀνάργυρε· πιστεύσατε ὅτι σᾶς θεωρῶ ἕνα τῶν καλλιτέρων φίλων μου, ἀλλ’ εἶναι διὰ νὰ τηρηθῇ ὁ νόμος. Ὁ Κύριος Ἀνάργυρος ὑποκαθιστᾷ τὸν Κ. Ἰωάννην Ὀρλὼφ ὡς διευθύνοντα τὸ προξενεῖον καὶ τὸν διατηρεῖ διὰ νὰ ἐξαχθῇ ἡ ἐκλογή· μετὰ τὴν ἐκλογήν του δὲ, τοὐτέστι τὴν 1 Δεκεμβρίου, ἀναλαμβάνει πάλιν τὰ καθήκοντα τοῦ Προξένου· ἔχω μίαν ὑγειονομικὴν εἰδοποίησιν τῆς 9 10βρίου, ὅπου εἶναι ὑπογεγραμμένος ὁ Κ. Ἀνάργυρος.

§69ΠΟΛΛΟΙ. Χάνομεν τὸν καιρόν μας· ματαιοπονοῦμεν. (Θόρυβος).

§70ΛΟΝΤΟΣ. Μὰ, Κύριε, ἔχομεν οἰκογενείας καὶ πατρίδα, καὶ πρέπει νὰ φροντίσωμεν περὶ αὐτῶν, καὶ ὄχι νὰ χάνωμεν οὕτω τὸν καιρόν μας· αὐτὸ εἶναι ζήτημα τῆς οὐσίας;

§71ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Εἶναι τὸ εἰδοποιητήριον τοῦτο ἔγκυρον, ναὶ ἢ ὄχι; Περὶ τούτου ἀποφασίσατε. (Θόρυβος· γενικὴ ὁμιλία καὶ διάλογοι τῶν πληρεξουσίων πρὸς ἀλλήλους).

§72ΦΩΝΑΙ. Κάτω ὁ Σαρίπολος.

§73ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως καθόσον ἀφορᾷ τὰς τρεῖς ἐκλογάς.

§74ΦΩΝΑΙ. Ἐξετελέσθη.

§75ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Λοιπὸν νὰ ἐξέλθουν οἱ πληρεξούσιοι.

§76ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Ἐξῆλθον, ἐξῆλθον.

§77ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤκουσα, ὅτι εἶναι καὶ τῆς Δωρίδος καὶ τῆς Καρυστίας· ἀλλ’ ἰδίως θὰ κάμω λόγον περὶ τῶν εἰσιτηρίων τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας. Κύριοι, πρὸ ὀλίγης ὥρας ἀπεφάνθη ἡ Συνέλευσις, ὅτι διὰ τὰ εἰσιτήρια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν στηρίζονται εἰς τὴν διαλογὴν τῶν καλπῶν ὅλων τῶν δήμων μιᾶς ἐπαρχίας, δὲν δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς πληρεξουσίους νὰ εἰσέλθωσι καὶ παρακαθήσωσιν εἰς τὸν περίβολον τοῦτον· τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι λελυμένον. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου συμβαίνει κἄτι τι περισσότερον· προσήχθησαν αἱ κάλπαι ὅλων τῶν Δήμων τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ ἐγένετο ἡ διαλογή· ἀλλ’ ἡ Νομαρχία, διευθυνομένη, ὡς φαίνεται ἀπὸ τὸ εἰσιτήριον, ἀπὸ τὸν Γραμματέα Ταμπακόπουλον, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν εἰσιτηρίων τὸ περιεχόμενον μιᾶς ὁλοκλήρου κάλπης τοῦ δήμου Καρυστίας, μολονότι καὶ ἡ κάλπη αὐτὴ ἠνοίχθη καὶ τὰ ψηφοδέλτια κατεχωρίσθησαν εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς διαλογῆς, ἐξ οὗ βεβαιοῦται τὸ ἀποτέλεσμα (θόρυβος). Ἡ ἀντίῤῥησις εἶναι αὕτη, ὅτι τὸ εἰσιτήριον δὲν στηρίζεται εἰς τὸ περιεχόμενον ὅλων τῶν καλπῶν τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας· αἱ κάλπαι ἠνοίχθησαν, μάλιστα, ἀλλ’ ὁ νομάρχης χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα καὶ διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους θὰ ἐκθέσω εἰς τὴν οὐσίαν, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸ περιεχόμενον.

§78ΦΩΝΑΙ. Ἀνάγνωσε τὸ εἰσιτήριον.

§79ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε, μὴ κάμνωμεν θορύβους καὶ διαλόγους, θὰ τὸ ἀναγνώσω. Ἐπαναλαμβάνω, Κύριοι, ὅτι, ὅταν τὸ εἰσιτήριον δὲν στηρίζεται εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ψήφων ὅλης τῆς ἐπαρχίας, δὲν εἰμπορεῖ νὰ ᾖναι νόμιμον, καὶ ὅταν ἀκόμη μία κάλπη δὲν ἐπηρεάζῃ τὸ ἀποτέλεσμα (θόρυβος). Ὁ Νομάρχης ἐν τῇ αὐθαιρεσίᾳ του παρεμπόδισε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς· τὸ δὲ ἔγγραφον τοῦ Νομάρχου πρὸς τὸν Κ. Πετσάλην, Καραβᾶν, Νικολαΐδην, Παπαγεωργίου καὶ λοιποὺς δὲν στηρίζεται εἰς τὸ περιεχόμενον ὅλων τῶν καλπῶν τῆς ἐπαρχίας· τὸ θεωρῶ ἄκυρον, κατὰ τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν παρεδέχθη ἡ Συνέλευσις· αὐτὸ τοῦτο ἠνάγκασε τὸν Κ. Μαυρομιχάλην καὶ μετὰ μεγάλης γενναιότητος εἶπεν, ὅτι δὲν δέχεται νὰ ᾖναι πληρεξούσιος ἐπὶ μιᾶς τοιαύτης παραμορφώσεως, γενομένης ἐκ μέρους τῶν ἀρχῶν ἐκείνων, αἵτινες ἦσαν ἐπιφορτισμέναι νὰ κάμωσι τὴν διαλογὴν, διότι εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην κατὰ τὸ ἀληθὲς ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς ὁ Κ. Μαυρομιχάλης ἔλαβε ψήφους 3138.

§80ΦΩΝΑΙ. Ἀνάγνωσέ μας τὸ εἰσιτήριον.

§81ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εἰσιτήριον ἔχει οὕτως· (Ὁ Κύριος Μακρῆς ἀναγινώσκει αὐτό). Ἀριθ. 1543.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.

Ο ΝΟΜΑΡΧΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ.

Πρὸς τὸν Κύριον Δημ. Μαυρομιχάλην. Σᾶς εἰδοποιοῦμεν, Κύριε, εὐχαρίστως, ὅτι κατὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς περαιωθείσης διαλογῆς τῶν ψήφων περὶ ἐκλογῆς τῶν πληρεξουσίων τῆς Ἐπαρχίας Καρυστίας ἐξελέχθητε πληρεξούσιος δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας ἤτοι διὰ ψήφων 3138, ψηφοφορησάντων ἐκλογέων 5989. Ἐν Χαλκίδι, τὴν 20 Δεκεμβρίου 1862. Ὁ Νομάρχης καὶ ἀντ’ αὐτοῦ κωλυομένου ὁ Γραμματεὺς

ΤΡ. ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ.

§82ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπα καὶ ἐπαναλέγω, ὅτι ὁ Νομάρχης αὐθαιρέτως......

§83ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Ἐπὶ τῆς οὐσίας (θόρυβος).

§84ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω λοιπὸν νὰ κηρυχθῶσι τὰ εἰσιτήρια δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἄκυρα.

§85ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ ὀλίγην προσοχήν. Ἐξετίμησα πάντοτε τὰς θυσίας τῆς οἰκογενείας τῶν Μαυρομιχαλέων εἰς τὸν ἀγῶνα, καὶ τὸ ἀπέδειξα εἰς τὸ δικηγορικόν μου στάδιον, ὥστε περὶ τούτου ἐκφράζομαι μὲ εἰλικρίνειαν, καὶ λαμβάνω ἓν δικαίωμα περισσότερον νὰ ἐκφράσω μετ’ ἐλευθερίας τὰς πεποιθήσεις μου· λέγω λοιπὸν, ὅτι δὲν ἠξεύρω ἀπὸ ποίαν ἔμπνευσιν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὡς πληρεξούσιος.....

§86ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὡς ἄτομον.

§87ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὡς ἄτομον, νομίζω, δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἔλθῃ, ὡς πληρεξούσιος δὲν θέλει, λοιπὸν ἦλθεν ὡς ὑπουργός· ἀλλ’ ἔστω· ὡς πληρεξούσιος ἦλθε καὶ ἔκαμεν ἐκείνας τὰς ἐξηγήσεις· λέγω ὅμως μετὰ γενναιότητος καὶ πεποιθήσεως, ὅτι αἱ ἐξηγήσεις ἐκεῖναι δὲν ἦσαν σπουδαῖαι· ἀκολούθως, ὅταν θὰ γίνῃ ἡ ἐξέλεγξις ἡ τακτικὴ ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τῆς Συνελεύσεως, θέλει ἀποδειχθῇ, ἂν ὁμιλῶ ἀληθῆ ἐνώπιον τῆς ἐθνικῆς ταύτης ὁμηγύρεως, ἢ ἂν ψεύδωμαι, καὶ ἡ Συνέλευσις θέλει σχηματίσει τὴν περὶ ἐμοῦ γνώμην της. Εἶναι ἀληθὲς, Κύριοι, δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι καθ’ ὅλην τὴν ἀνατολικὴν Ἑλλάδα, καθ’ ὅλην ἴσως καὶ τὴν στερεὰν Ἑλλάδα....

§88ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Διαμαρτυρόμεθα οἱ τῆς Δυτικῆς Ἑλλάδος.

§89ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν ἐπαρουσιάσθη κἀμμία ἐπέμβασις ὑλική· ἀλλ’ εἰς Κάρυστον τὰ στρατεύματα τῆς Κυβερνήσεως περιήρχοντο ἀπὸ τὴν μίαν ἄκραν μέχρι τῆς ἄλλης.

§90ΦΩΝΑΙ. Δὲν εἶναι ἀλήθεια.

§91ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε, σᾶς παρακαλῶ· συλλογισθῆτε, ὅτι θὰ εὑρεθῆτε εἰς τὴν ἰδίαν θέσιν, εἶσθε πολυμελὲς Σῶμα, καὶ, ἂν ἕκαστος ὑμῶν ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ διακόπτῃ τὸν ἄλλον κἀνεὶς δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ὑπερασπισθῇ. Σᾶς λέγω λοιπὸν καὶ μάλιστα ἐνώπιον τοῦ γενικοῦ γραμματέως τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι πρωτοφανῆ πράγματα ἐγένοντο εἰς τὴν Καρυστίαν, τὰ ὁποῖα δὲν ἔλαβον χώραν μήτε ἐπὶ τοῦ παλαιοῦ συστήματος.

§92ΦΩΝΑΙ. Ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§93ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε· ἐγένοντο παραβιάσεις, ἐγένοντο καλπονοθεύσεις, (θόρυβος καὶ φωναὶ ἀπὸ τὸ ἀκροατήριον) ἐξῆλθε λοιπὸν ἓν ἀποτέλεσμα.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι τοῦ ἀκροατηρίου, λάβετε τὴν καλοσύνην νὰ ἀφήσετε τοὺς Πληρεξουσίους νὰ ὁμιλήσουν, ὅπως θέλουν· συγχύζονται μὲ τὰς ἐπιδοκιμασίας καὶ ἀποδοκιμασίας, ἔχετε ὀλίγον φλέγμα ἥσυχον καὶ πιστεύσατε, ὅτι θὰ ἴδετε καλοὺς καρπούς.

§95ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, ἐξῆλθε μία πλειονοψηφία ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων τῆς μεταβολῆς κατὰ τῶν ἀνθρώπων τοῦ παρελθόντος· αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι σημειωμένον εἰς τὸ εἰσιτήριον, ὅπως τὸ ἀπαιτεῖ ὁ νόμος. Λοιπὸν λέγω, ὅτι δὲν ἦτο περίστασις διὰ νὰ παρασταθῇ ἐκείνη ἡ σκηνὴ σήμερον, καὶ διὰ τοῦτο εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω δύο, τρεῖς λέξεις, διότι ἠθέλησαν νὰ ῥίψουν μῶμον κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἥτις ἐξῆλθεν ἐν μέσῳ σπουδαίας πάλης· δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε ἄλλο.

§96ΒΑΣΟΣ. Κύριοι! Βλέπω, ὅτι ἀσχολούμεθα εἰς συζητήσεις ματαίας, βλέπω, ὅτι οἱ ῥήτορες ἀναβαίνουν καὶ καταβαίνουν τὸ βῆμα, ἐπιθυμοῦντες νὰ ἐκφράσουν ἄλλο τι παρ’ ὅ,τι τὸ θέμα ὁρίζει, καὶ μεταχειρίζονται τὸ θέμα ὡς μέσον τῆς ὁμιλίας. Προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ παραιτηθῇ πάσης ματαίας συζητήσεως καὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὸν κανονισμόν· ἀκολούθως, ὅ,τι ἔχομεν νὰ εἴπωμεν περὶ ἐκλογῶν, νὰ τὸ βῆμα, καὶ, ὅποιος θέλει, ἂς κοπιάσῃ.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Ἐθνοσυνέλευσις τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ Κ. Βάσος;

§98ΦΩΝΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα (ἀνίστανται πάντες).

§99ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ζητῶ νὰ γείνῃ ἡ ἀνάγνωσις ὅλων τῶν εἰσιτηρίων.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λάβετε τὰς θέσεις σας, διὰ νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ. Ὁ Κ. Λύσανδρος ἔχει τὸν λόγον.

§101ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Τώρα ἐμβαίνομεν εἰς πράξεις σπουδαίας· νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιστήσωμεν πολὺ τὴν προσοχήν μας· ἐγένετο λόγος νὰ προβῶμεν εἰς τὸν κανονισμόν. Οὐδὲν ζήτημα εἰσάγεται εἰς τὰ πολυμελῆ σώματα, πρὶν ὁρισθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν πρὸ 24 ὡρῶν, πρὶν ἢ τεθῇ, καὶ κατὰ τὸν τύπον πρέπει ἐντὸς 24 ὡρῶν νὰ συζητηθῇ αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον· ἀλλ’ ἴσως θὰ μ’ εἴπετε, ὅτι διενεμήθη ὁ κανονισμὸς, καὶ αὐτὸ εἶναι μία προειδοποίησις. Συγχωρήσατέ μοι νὰ μὴ συμφωνήσω εἰς αὐτὸ τὸ μέρος· ἔπειτα, κύριοι, θὰ μεταχειρισθῶ λέξεις, εἰς τὰς ὁποίας πρέπει νὰ προσέξητε· δὲν σᾶς ἀδικῶ, ὅτι δὲν προσέχετε· εἶμαι πολὺ ζηλότυπος, κύριοι· δὲν θέλω, καὶ διὰ τοῦτο, ἂν θέλετε, διὰ τὴν κακὴν ἰδιότητά μου, μὲ διέκρινον, ὅτι εἶμαι, — πῶς νὰ σᾶς τὸ εἰπῶ — στραβοκέφαλος, δὲν θέλω, δὲν μοῦ ἀρέσει τὰ δικαιώματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἓν Σῶμα, νὰ μὴ τὰ ἐξασκῇ καὶ ἓν ἄτομον. Ὁ κανονισμὸς εἶναι ἔργον τῆς Συνελεύσεως, κύριοι, πρέπει νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὰ σπλάγχνα αὐτὰ τῆς Συνελεύσεως· δὲν θέλω νὰ αἰτιαθῶ, ἐξ ἐναντίας λέγω, ὅτι οἱ κύριοι, οἵτινες ἀνέλαβον τὴν φροντίδα διὰ νὰ σχηματίσωσιν ἓν σχέδιον, εἶναι ἀξιότιμοι· ἀλλ’ ἡ Συνέλευσις δὲν πρέπει ν’ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὸ σχέδιον αὐτό; πρέπει προσέτι, καί τοι ἀπαιτεῖτε αὐτὴν τὴν τάξιν ν’ ἀκολουθήσωμεν, πρέπει νὰ προσυζητηθῇ· οὕτω πως ῥιπτομένου τοῦ κανονισμοῦ ὑποπίπτομεν εἰς δύω· Αʹ. ὅτι δεχόμεθα ἓν σχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήχθη ἀπὸ ἀνθρώπους ἀξιοτίμους, ἀπὸ ὑπουργοὺς — ἀδιάφορον— ἀλλ’ οὐχ ἧττον καὶ πολίτης ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἰσάξῃ σχέδιον· σᾶς λέγω δὲ, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἔχει τὸ καθῆκον νὰ σχηματίσῃ αὐτὸν τὸν κανονισμὸν, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ προσυζητημένος. Σήμερον, ὅπως παρουσιάζεται τὸ ζήτημα, κύριοι, ποῖος ἐξ ὑμῶν ἔχει ἀνταλλάξει τὰς ἰδέας του ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ μὲ τὰς τῶν ἄλλων;

§102ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Ὅλοι, ὅλοι.

§103ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Ἀφῆτε νὰ σᾶς πληρώσω, κύριοι, μὴ μοῦ τὸ κάμετε, ὡς ἐκείνους τοὺς Πληρεξουσίους, οἵτινες εἶχον τὰ σχέδια μέσα εἰς τὴν τσέπην των, χωρὶς νὰ τὰ ἠξεύρουν· συγχωρήσατέ μοι, εἰς ποῖον μέρος, καὶ ποῖοι συνήλθετε καὶ ἐπροσυζητήσατε; (Θόρυβος). Ἠμπορεῖ νὰ ἐστάθητε πλέον ἐπιμελεῖς ὑμεῖς, ἀλλὰ τοῦτο δὲν θὰ εἰπῇ, ὅτι ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς ἄλλους νὰ σκεφθοῦν καὶ νὰ προσυζητήσουν. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ προσυζητηθῇ ὁ κανονισμός. Διὰ τοῦτο λοιπὸν προτείνω νὰ διορισθῇ ἐπιτροπὴ, εἴτε τμήματα, διὰ νὰ προσυζητήσουν, καθὼς λέγω, τοῦτον. Ἐὰν παραδεχθῆτε τὸ μέτρον τοῦτο, θὰ ἔχωμεν οἰκονομίαν τρεῖς ἢ τέσσαρας ἡμέρας, καθότι θὰ ἔλθουν οἱ κύριοι Πληρεξούσιοι προμελετημένοι, ἐνῷ ἀπ’ ἐναντίας.....

§104ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νομίζω, ὅτι προσβάλλεται ἡ Ἐθνοσυνέλευσις, ἀφοῦ, ἐρωτηθέντες, ἀπεφάνθημεν κατὰ πλειονοψηφίαν, ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν· εἶναι προσβολὴ ν’ ἀναβληθῇ.

§105Δ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι πλέον καιρὸς νὰ λέγωμεν λόγια, ἀλλ’ ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὰ πράγματα. Πρόκειται περὶ ἑνὸς προσωρινοῦ κανονισμοῦ καὶ οὐχὶ τακτικοῦ, τὸν ὁποῖον ἡ Συνέλευσις ἀκολούθως θὰ συντάξῃ ὁριστικῶς. Πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, διὰ τοῦτο ἐν μέρει ἀποκρούω καὶ ἐν μέρει ὑποστηρίζω τὴν γνώμην τοῦ προλαλήσαντος. Σήμερον πρόκειται νὰ θέσωμεν τὰ κυριώτερα ζητήματα, αὐτὰ πρέπει νὰ λύσωμεν, διότι ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι αἱ περιστάσεις εἶναι δειναὶ τῆς Πατρίδος. Λοιπὸν, κύριοι, ἂς θέσωμεν αὐτὰ τὰ ζητήματα, χωρὶς νὰ θέσωμεν τὰ λεπτότερα, διότι ἠμποροῦν δυστυχῶς νὰ μᾶς φέρουν εἰς συζητήσεις. Ἐὰν ὅμως θέσωμεν τὰ ζητήματα τὰ κύρια, ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προβῶμεν, τότε βεβαίως αἱ ἐργασίαι μας τελειώνουν. Διὰ τοῦτο, ἂν θέλετε νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ζητήσω συγγνώμην, ἐπειδὴ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ λαμβάνω εἰς τοιαύτας περιστάσεις τὸν λόγον, ὅσον αἱ δυνάμεις μου τὸ ἐπιτρέπουν, λέγω, ὅτι τὰ κύρια ζητήματα εἶναι τὰ ἑξῆς· Αʹ. Πόσος ὁ ἀριθμὸς ὁ νόμιμος, ὅστις ἀπαιτεῖται διὰ νὰ ἔχωσιν αἱ ἀποφάσεις τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως νόμιμον δύναμιν, νόμιμον κῦρος, αὐτὸ τίθεται εἰς τὸν κανονισμὸν αὐτόν· ἐδῶ συνδέεται μ’ αὐτὸ τὸ ζήτημα καὶ ἓν ἄλλο, τοῦ ὁποίου ἐφάνη ἡ ἀνάγκη ἀπὸ τὴν συζήτησιν τὴν τελευταίαν· ἀπὸ τὴν χθεσινὴν ἀκόμη συνεδρίασιν ἴδομεν, ὅτι πολλάκις ἀποχωροῦσι πολλοὶ πληρεξούσιοι, εἴτε ἔχοντες ὑποθέσεις, εἴτε δι’ ἄλλους τινὰς λόγους ἴσως, καὶ ὅταν ἡ Συνέλευσις καταρτισθῇ νομίμως, μετά τινας στιγμὰς βλέπομεν τὴν αἴθουσαν κενήν· τοιουτοτρόπως εἶναι ἀδύνατον νὰ προβαίνωμεν· διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι καὶ αὐτὰ εἶναι ἐκ τῶν ἀπαραιτήτως ἀναγκαίων. Ἔρχεται τὸ Βον περὶ ἐξελέγξεως· ἀκολούθως νὰ συζητήσωμεν τὰ ἄλλα· αὐτὰ τὰ δύω νὰ ἐξετάσωμεν. Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι ὡς πρὸς τὰς ἐξελέγξεις αὐτὸ εἶναι κυρίως τὸ πρώτιστον, καὶ ἔπρεπεν ἀμέσως νὰ τὸ ἐπιχειρισθῶμεν, αὔριον δὲ εἶναι κυριακὴ, καὶ μετὰ ταῦτα εἶναι ἑορταὶ καὶ ἠμποροῦσαν τὰ τμήματα νὰ ἐργασθοῦν κατ’ αὐτὰς (Θόρυβος)· ἐὰν μοὶ ἐπιτρέψητε, καλῶς· ἄλλως, παραχωρῶ τὸ βῆμα εἰς ἄλλον.

§106ΦΩΝΑΙ. Ἐξακολουθήσατε.

§107Δ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Τὸ τῆς ἐξελέγξεως νομίζω κατεπεῖγον, διότι αὐτὸ θὰ εὐοδώσῃ τὰς ἐργασίας μας καὶ σήμερον ἀκόμη.

§108ΔΡΟΣΟΣ. Ὅλοι αἰσθανόμεθα τὴν ἀνάγκην τῆς ταχείας συγκροτήσεως τῆς Συνελεύσεως, διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὰ μεγάλα, τὰ σπουδαῖα, τὰ κατεπείγοντα ἔργα, τὰ ὁποῖα τὸ ἔθνος μᾶς ἀνέθεσεν· ἀλλὰ διὰ νὰ κατορθωθῇ τοῦτο, πρέπει νὰ βαδίζωμεν τὴν συντομωτέραν καὶ ὁμαλωτέραν ὁδὸν καὶ ν’ ἀπομακρύνωμεν πᾶν, ὅ,τι δύναται νὰ παρεμβάλλῃ ἐμπόδια καὶ ἀναβάλλῃ τὴν πορείαν μας. Μᾶς ἐδόθη σχέδιον προσωρινοῦ κανονισμοῦ, συγκείμενον ἀπὸ 15 ἄρθρα, τοῦ ὁποίου παρατείνεται ἡ ἰσχὺς μέχρι τῆς συγκροτήσεως τῆς Συνελεύσεως, ὅτε θέλει συνταχθῆ καὶ κανονισθῆ ἕτερος ὁριστικὸς κανονισμὸς, μετὰ τὸν ὁποῖον καὶ ἡ ἐκλογὴ τοῦ ὁριστικοῦ προέδρου· αὐτὰ λέγει καὶ τὸ ἄρθρον 43. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ συζητήσωμεν δεύτερον κανονισμόν. Τὸ πρῶτον ἔργον τῆς ἐθνικῆς Ἐθνοσυνελεύσεως εἶναι ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν· ἂς περιορισθῶμεν λοιπὸν εἰς τὸ νὰ κανονίσωμεν τὸν τρόπον τῆς ἐξελέγξεως καὶ ἂς ἀναβληθῇ ὁ κανονισμός· ἂς ἀναθεωρηθῇ καὶ ἂς μεταβληθῇ εἰς σχέδιον ὁριστικοῦ κανονισμοῦ. Προβάλλουν νὰ γείνῃ ἔνστασις, ὅτι δὲν δυνάμεθα ἄνευ κανονισμοῦ νὰ προβῶμεν· παρατηρῶ, ὅτι ἡ τάξις, τὴν ὁποίαν τὸ Προεδρεῖον ἐτήρησεν εἰς τὰς μέχρι τοῦδε συζητήσεις οὔσας καὶ πεισματώδεις καὶ ζωηρὰς, ἀρκεῖ καὶ διὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν. Ὅποιον τρόπον καὶ ἂν παραδεχθῇ ἡ Συνέλευσις περὶ τῆς ἐκλογῆς, εἴτε διὰ τῶν τμημάτων, ἢ διὰ τῶν ἐπιτροπῶν, αὐτὴ ν’ ἀποφασίσῃ, καὶ ἀμέσως ἢ νὰ διαιρεθῶμεν εἰς τμήματα, ἢ νὰ διορισθῶσιν αἱ ἐπιτροπαί· μετὰ ταῦτα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ. Τοῦτο εἶναι, νομίζω, τὸ συντομώτερον.

§109ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Σέβομαι, Κύριοι, καὶ τοὺς τρεῖς προλαλήσαντας ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς παραδοχῆς τοῦ προσωρινοῦ κανονισμοῦ, ἀλλ’ ἂς μὲ συγχωρήσουν νὰ μὴ παραδεχθῶ οὐδενὸς ἐξ αὐτῶν τὴν γνώμην, διότι καὶ ἡ γνώμη τοῦ πρῶτον λαλήσαντος αἴρεται ἀφ’ ἑαυτῆς, ἐπειδὴ τὸ κυρίαρχον αὐτὸ Σῶμα (θόρυβος) δὲν δύναται νὰ προβῇ ἄνευ κανόνος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὸν σκελετὸν αὐτὸν ἕκαστος ἐξ ἡμῶν τὸν ἔχει πρὸ 10 ἡμερῶν. Μὲ τὸν δεύτερον δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω, διότι ἐπρότεινε νὰ στηριχθῶμεν εἰς δύο μόνον ζητήματα τοῦ προσδιορισμοῦ τοῦ ἀναγκαίου ἀριθμοῦ διὰ τὰς νομίμους συνεδριάσεις, καὶ εἰς τὸ περὶ ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν, ἐνῷ αὐτὰ ταῦτα δυνάμεθα εἰς τὰ καθέκαστα νὰ τὰ συζητήσωμεν· μὲ τὸν τελευταῖον δὲν δύναμαι ἐπίσης νὰ συμφωνήσω, διότι ὁ τελευταῖος καταστρέφει ἄρδην τὴν ἰδέαν παντὸς κανονισμοῦ. Κύριοι, ὁ κανονισμὸς δὲν ἔχει ἄλλον σκοπὸν, εἰμὴ νὰ συμβιβάσῃ τὸ ὥριμον τῆς σκέψεως ἑνὸς πολυμελοῦς σώματος μὲ τὸ ταχὺ τῆς ἀποφάσεως· ὁ κανονισμὸς εἶναι τὸ ὄργανον, ὁ μηχανισμὸς, δι’ οὗ κινεῖται ἓν πολυμελὲς σῶμα· καὶ δὲν ἔχει μόνον τοῦτον τὸν σκοπὸν, ἀλλ’ ἀκόμη ἐπιβάλλει καί τινας φραγμοὺς εἰς τὸν ἀπειθοῦντα ἐξ ἡμῶν. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἡ συζήτησις προσωρινοῦ κανονισμοῦ διὰ τὰς προκαταρκτικὰς ἐργασίας εἶναι ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ, διὰ τὸν λόγον τὸν σπουδαῖον, ὅτι εἶναι πάντοτε ἀνάγκη εἰς μεγάλα πολυμελῆ Σώματα, καθὼς εἶναι τοῦτο τὸ μέγαρον, νὰ συμβιβάζωμεν τὴν ὥριμον σκέψιν μὲ τὸ ταχὺ τῆς ἀποφάσεως. Φρονῶ λοιπὸν νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὰ καθέκαστα, διότι ἡμεῖς εἴμεθα κυρίαρχοι.

§110Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐπειδὴ εἶναι πολλὰ τὰ ἄρθρα, νὰ προβῶμεν οὕτω πως, ν’ ἀναγνώσωμεν ὁλόκληρον τὸν κανονισμὸν καὶ εἰς ἕκαστον ἄρθρον ἕκαστος ν’ ἀναβαίνῃ ὁμιλῶν περιληπτικῶς.

§111ΦΩΝΑΙ. Περιληπτικῶς. Ἀναγινώσκεται τὸ ά. ἄρθρον.

§112ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο, Κύριοι, ἢ μᾶλλον τὸ χθεσινὸν συμβὰν ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ προσθέσω τι εἰς αὐτό. Προτείνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. «Ἡ Συνέλευσις εὑρίσκεται ἐν νομίμῳ ἀπαρτίᾳ, ἅμα ὦσι παρόντες 165 πληρεξούσιοι, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ ἐδηλώθη διὰ τακτικῶν εἰδοποιητηρίων. Οἱ πληρεξούσιοι, οἵτινες εἶναι παρόντες κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εἰς τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως, ἀποχωροῦσι δὲ ὁπωσδήποτε, θεωροῦνται ὡς παρόντες κατὰ τὴν ψηφοφορίαν». Ἄλλως δὲ, Κύριοι, καὶ τὸ ἴδετε χθὲς, ἤθελεν εἶσθαι εὔκολον εἰς τὴν μειονοψηφίαν νὰ ματαιώσῃ τὴν πλειονοψηφίαν (θόρυβος)... νομίζω λοιπὸν, ὅτι βέβαια κατὰ τὰς ἐνάρξεις τῆς συζητήσεως ἔρχονται πληρεξούσιοι πλῆθος, καὶ σχηματίζεται ἀπαρτία· δὲν εἶναι ἀνάγκη πλέον νὰ ἐπαναληφθῇ ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν· ἤμεθα πλήρεις, ὅτε ἠρξάμεθα τοῦ ἔργου· οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι γνωρίζουν, ὅτι ἦλθον ἐνταῦθα διὰ νὰ θυσιάσουν τ’ ἀτομικά των συμφέροντα, τὴν ζωήν των, τὴν ἀνάπαυσίν των ὑπὲρ τῆς πατρίδος· ἑπομένως δὲν πρέπει ν’ ἀναχωροῦν τοῦ περιβόλου, ἐὰν δὲ ἀποχωροῦν ἐκ προθέσεως, θέλουν μείνει τὰ ὀνόματά των κενὰ εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας. Προτείνω λοιπὸν νὰ σχηματισθῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο ὡς ἀνωτέρω εἶπον.

§113ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Ἐκτιμῶ τὸν προλαλήσαντα διὰ τὰς γνώσεις του, οὐχ’ ἧττον καὶ διὰ τὸ πνεῦμά του, ἀπορῶ ὅμως πῶς δὲν ἔλαβεν ἀντικείμενον πολὺ σπουδαῖον ὑπ’ ὄψιν· τὸ ἀντικείμενον εἶναι, ὅτι ἡ σημερινὴ Συνέλευσις γίνεται, κατὰ τὰ 62, γίνεται ἀπέναντι μιᾶς ἀποβολῆς ἑνὸς ἡγεμόνος. Τῆς συνελεύσεως ὁ προορισμὸς εἶναι μέγας, ἀπροσδιόριστος, καὶ θὰ εὑρεθῆτε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὴν ὀνομάσητε, οὐχὶ συντακτικὴν, ἀλλὰ νομοθετικήν· δὲν ἠξεύρω δὲ—ὁ Θεὸς τὸ γνωρίζει—εἰς ποίας περιστάσεις θὰ εὑρεθῶμεν, πρέπει ὅμως νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ποίαν νομολογίαν, θέλομεν καθιερώσει σήμερον εἰς τὸ ἔθνος. Κύριοι, ἡ Συνέλευσις δὲν παριστάνει τὰ Ἔθνη, ὄχι, (θόρυβος) ἡσυχάσατε, ἐνόσῳ οἱ λαοὶ ἦσαν δεσμευμένοι, αἱ Συνελεύσεις παρουσιάζοντο ὡς ἀντιπρόσωποι τῶν ἐθνῶν, ἅμα διεκόπησαν τὰ δεσμὰ τῶν λαῶν ὁ λαὸς εἶναι ὁ κυρίαρχος.

§114ΦΩΝΗ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, Κύριε.

§115ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Κόπιασε ἡ ἀφεντιά σου νὰ ὁρίσῃς τὸ θέμα· ὅταν λοιπὸν ὁλόκληρος ἡ Συνέλευσις θεωρῆται κατὰ τὰς σημερινὰς ἀρχὰς, πῶς θέλετε νὰ παραδεχθῆτε τοὺς 165, ὅτι τόσοι θέλουσι κάμει συνεδρίασιν, ἰδοὺ τὸ θέμα (θόρυβος)· μὰ τὸ ἐκάμαμεν μπακαλιὸ ἐδῶ μέσα· ὅταν λοιπὸν θεωρήσωμεν τὴν σημερινὴν Συνέλευσιν, ὁποία εἶναι, ὅταν θεωρηθῇ ἡ ἀποστολή της, —καὶ ἀγνοῶ ὁποῖα καθήκοντα θέλει ἐκτελέσει εἰς τὸ μετὰ ταῦτα— συλλογισθῆτε, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῆς Συνελεύσεως εἶναι ἀντικείμενον πολὺ σπουδαῖον· ἑπομένως, Κύριοι, διατί νὰ καθιερώσωμεν τοὺς 165;

§116ΦΩΝΑΙ. Εἶναι προσωρινὸς κανονισμός.

§117ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Ναὶ, προσωρινός· ὅταν μοῦ λαμβάνῃς τοὺς 165, εἰξεύρεις τὶ μοῦ παριστᾷς· τὸ ἥμισυ πλέον ἑνός· ναὶ, ἀλλὰ τοῦτο δὲν τὸ δέχομαι. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὴν ἀπόδρασιν τῶν πληρεξουσίων, ἡ Συνέλευσις ἂς λάβῃ τὰ αὐστηρότερα μέτρα διὰ νὰ προληφθῇ τὸ τοιοῦτον. Ἐὰν ὅμως δοθῇ τὸ δικαίωμα ὅτι 50, 60, 100 ἄνθρωποι δύνανται ν’ ἀποφασίσουν (θόρυβος), θέλω οἱ 165 νὰ μὴν ἠμποροῦν νὰ ᾖναι ὀλιγώτεροι, ἐὰν δὲ οἱ πληρεξούσιοι δὲν θέλουν νὰ μείνουν, τότε νὰ μένουν τὰ ὀνόματά των ἀνοικτὰ (διακόπτεται καὶ φεύγει).

§118Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριε Λύσανδρε, ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας εἰς τὰς ὀλίγας λέξεις, τὰς ὁποίας θὰ προφέρω. Θὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον, μὰ τὴν ἀλήθειαν, ἐπίστευον ἕως προχθὲς, ὅτι θὰ παρέλθῃ χωρὶς τὴν παραμικρὰν συζήτησιν, ἀτυχῶς ὅμως αἱ συνεδριάσεις μας, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀρκετὰ γόνιμοι, μᾶς ἠνάγκασαν καὶ ἐμὲ καὶ πολλοὺς ἄλλους τῶν ἡμετέρων φίλων καὶ συναδέλφων νὰ σκεφθῶμεν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἀπαραίτητος ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ὑπάρχῃ ὡρισμένος τις ἀριθμὸς πληρεξουσίων, οἵτινες, παρευρισκόμενοι εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ν’ ἀποτελῶσι νόμιμον τὴν συνεδρίασιν· ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐγεννήθη τὸ ζήτημα πῶς νὰ προφυλάττωμεν τὸ ἔννομον τῆς συνεδριάσεώς μας κατὰ τῶν φατριασμῶν, οἱ ὁποῖοι πολὺ πιθανὸν νὰ διεγερθῶσι· χωρὶς νὰ προσβάλλω κἀνένα τὸ λέγω· πρῶτος ἠμπορῶ νὰ φατριάσω ἐγώ — εὔχομαι νὰ μὴ ὑπάρξῃ. Κύριοι, ἐν πρώτοις παρεδέχθημεν εἰς προκαταρκτικήν τινα συνεδρίασιν ἕνα ἀριθμὸν μόνιμον· χωρὶς νὰ προδικάζω τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον πολὺ ἀπασχολεῖ τὸν Κ. Λύσανδρον, ἐπροσδιορίσαμεν τὸν ἀριθμὸν 165, καὶ πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ αὐξήσωμεν τὸν ἀριθμὸν τοῦτον εἰς 170. Ὁ ἀριθμὸς 165 ἐνεκρίθη παρὰ τῆς Συνελεύσεως, καθόσον ἐστηρίζετο ἐπὶ τοῦ γενικοῦ παραδείγματος τῆς ἀπολύτου πλειονοψηφίας—τοῦ ἡμίσεως πλέον ἑνός· δὲν θέλω διόλου νὰ παρεκβῶ τὸ κείμενον· μόνον διὰ νὰ λάβωσι γνῶσιν πληρεξούσιοί τινες, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὴν καλὴν τύχην νὰ ἑορτάσωσι μεθ’ ἡμῶν τὴν ἔναρξιν τῆς Ἐθνικῆς ταύτης Συνελεύσεως, ὁμιλῶ ὀλίγα περὶ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως· ἐγεννήθη τὸ ζήτημα ποῦ πρέπει νὰ στηριχθῶμεν, ἂν πρέπει νὰ λάβωμεν μόνον ὑπ’ ὄψιν τοὺς πληρεξουσίους ἐκ τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος, ἢ καὶ ἐκείνους ἐκ τῶν ἐμπορικῶν μας ἀποικιῶν, καὶ ἀπεδείξαμεν εἰς τὸν Κ. Σαρίπολον, ὅτι σκεπτώμεθα ὅλοι ἑλληνικώτατα. Αἱ συζητήσεις, καὶ πρὸ πάντων, ἡ χθεσινὴ καὶ ἡ προτελευταία ἀκόμη, μᾶς ἠνάγκασαν νὰ φύγωμεν χωρὶς ἀποτέλεσμα· ἐπεκράτει, Κύριοι, πρὸ προχθὲς τὸ ζήτημα τῆς κυρώσεως τῶν εἰσιτηρίων τῶν πληρεξουσίων Ἄργους καὶ Οἰτύλου· ἐμείναμεν εἰς τὰ κρύα τοῦ λουτροῦ, κατὰ τὴν κοινὴν ἔκφρασιν, ὅταν ἀριθμηθέντες εὑρέθημεν ὀλιγώτεροι τοῦ ἀριθμοῦ 165. Ἐπεκράτει, Κύριοι, χθὲς τὸ ἑσπέρας, ὕστερον ἀπὸ σφοδρὰν συζήτησιν, εἰς τὴν ὁποίαν πιστεύω, ὅτι ἠρχίσαμεν νὰ διακρινώμεθα μεταξὺ ἀνθρώπων σκεπτομένων γενικῶς καὶ ἀνθρώπων σκεπτομένων μερικῶς.....

§119ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Ν’ ἀνακαλέσῃς τὸν λόγον σου.

§120Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κἀνένα λόγον ὁ Βλάσσης Βαλτινὸς δὲν λέγει διὰ νὰ προσβάλῃ ἄτομον· μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τῆς ὑποθέσεως ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν, ἂν ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις διὰ νὰ παύσῃ πᾶσα περαιτέρω συζήτησις. Ἀνεγνώσθη ὁ κατάλογος καὶ εὑρέθημεν 168—νίκη δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ μᾶς νικήσουν—ἐρχόμεθα εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ἀλλ’, ἐπειδὴ πολλοὶ εἶχον ἀναχωρήσει, οἱ ἀπομείναντες δὲν ἦσαν ἀρκετοὶ διὰ ν’ ἀποφασίσουν. Κύριοι, ἐὰν δὲν ἤμεθα εἰς τὴν ἀρχὴν τῶν συνεδριάσεων τῆς ἐθνικῆς ταύτης Συνελεύσεως, δὲν ἤθελον φοβηθῆ διόλου νὰ ὀνομάσω τοὺς ἀποχωρήσαντας κατὰ τὴν ὥραν τῆς ψηφοφορίας προδότας τῆς πατρίδος· ἀλλ’ εἶναι τώρα προκαταρκτικὴ συζήτησις καὶ δὲν ἔχει μεγάλην ἐπιῤῥοήν. Λοιπὸν, Κύριοι, παραδέχομαι τὸν ἀριθμὸν 165, καὶ οὐχὶ 170 μὲ τὴν ἀκόλουθον τροπολογίαν· «Οἱ πληρεξούσιοι, οἵτινες εἰσὶ παρόντες κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εἰς τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως, ἀναχωροῦσι δὲ ἄνευ ἀδείας πρὸ τῆς ὥρας τῆς ψηφοφορίας ἐκ τῆς Συνελεύσεως, θεωροῦνται κατὰ τὴν ψηφοφορίαν παρόντες καὶ ἀρνούμενοι ψῆφον». Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι οἱ προλαλήσαντες ἤθελον νὰ δεσμεύσωσι τὴν πλειονοψηφίαν ἀπέναντι τῆς μειονοψηφίας· ἐπειδὴ δὲ πολλοὶ δύνανται νὰ ἀποχωρήσωσι οὕτω πως ἀτάκτως διὰ νὰ καταθλίψωσι τοὺς πλειονοψηφοῦντας, εἶναι ἀνάγκη νὰ σκεφθῶμεν ἐν τῇ τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ προφυλαχθῇ ἡ πλειονοψηφία πρὸς παραδοχὴν ἢ ἀπόῤῥιψιν τοῦ ζητήματος ἀπέναντι τῆς μειονοψηφίας· ἐγὼ λοιπὸν προτείνω τὴν ἀνωτέρω τροπολογίαν.

§121ΠΕΤΡΙΝΟΣ. (θόρυβος) Δύο εἶναι τὰ ἀντικείμενα, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται· πρῶτον περὶ τοῦ ἀριθμοῦ, ὃν πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ Σῶμα, ἵνα ἔχῃ νόμιμον συνεδρίασιν, καὶ δεύτερον τὴν περίστασιν, καθ’ ἣν τινες ἔχουν σκοπὸν ν’ ἀποδράσουν τοῦ τόπου τῆς Συνελεύσεως. Κατὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ ἀριθμοῦ, ὅστις δύναται ν’ ἀποτελέσῃ τὴν ὁλομέλειαν τοῦ σώματος, συμφωνῶ μὲ τὸν ἀγορεύσαντα, ὅτι ὁ ἀριθμὸς 165 πρέπει ν’ ἀποτελῇ τὸ ποσὸν ἐκεῖνο τῆς Συνελεύσεως, τὸ ὁποῖον χρειάζεται διὰ νὰ θεωρῆται πλήρης, καὶ τοῦτο, διότι πρέπει νὰ ἤμεθα συνεπεῖς. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι πρὸ τριῶν ἡμερῶν, ἐλθόντες εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, ὑπελογίσαμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν πληρεξουσίων καὶ ἐλάβομεν τὸ ἥμισυ τοῦ ἀριθμοῦ· δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ ἐξέλθωμεν τοῦ κύκλου αὐτοῦ, τὸν ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἀπεφασίσαμεν. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὰς ποινὰς, τὰς ὁποίας ἀμφότεροι οἱ προαγορεύσαντες εἶπον νὰ ἐπιβάλωμεν κατὰ τῶν πληρεξουσίων, οἵτινες ἀπέδρασαν ἀπὸ τὸν τόπον τῆς Συνελεύσεως· λέγω δὲ ποινὰς, διότι τὸ νὰ εἴπῃ τις, ὅτι, διότι ἔφυγον τόσοι ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ, ἐγὼ τρέχω εἰς τὰ ἔργα τῆς ὑπηρεσίας, δὲν κάμνομεν τίποτε, ὅσον καὶ ἂν μείνωμεν· ἐγὼ, Κύριοι, δὲν ἔχω νὰ φοβηθῶ τίποτε, οὔτε δύναμαι ν’ ἀδικήσω τινὰ, ἐὰν εἴπω, ὅτι πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος καὶ λόγου ἰδιοτελείας τινὸς δύναται ν’ ἀναχωρήσῃ, ὅτε παρευρέθη εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ὡς πρὸς τοῦτο ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν εἰς ὅλον τὸ παρελθόν. Ἔχομεν τόσας Συνελεύσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρξαν προτοῦ ἡ Ἑλλὰς νὰ βασιλευθῇ· ἐν τοσούτῳ δὲν ἔφθασαν οἱ πληρεξούσιοι τῶν Συνελεύσεων ἐκείνων εἰς τὸ ἔγκλημα αὐτὸ τῆς λειποταξίας· ἔχομεν τὴν Συνέλευσιν τῆς Τρίτης Σεπτεμβρίου, ἔχομεν τόσας ἄλλας Συνελεύσεις, ἀλλὰ δὲν ἴδομεν αὐτὰς τὰς ἐλλείψεις, αὐτὰ τὰ πράγματα· πρὸς τίνα σκοπὸν νὰ ἔχωμεν αὐτοὺς τοὺς φόβους ἀπὸ τοῦδε καὶ ν’ ἀποφασίσωμεν, ὅτι μικρὸς ἀριθμὸς ἐπαρκεῖ πρὸς κατάρτισιν αὐτοῦ τοῦ Σώματος; φρονῶ λοιπὸν, Κύριοι, νὰ μείνωμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν, ὡς ἔχει, μὲ τὴν ἑξῆς τροπολογίαν ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου· τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἔχει καλῶς ἐκτὸς τῆς λέξεως «εἴτε δι’ ἐπισήμου ἐκθέσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν», διότι τὸ παρελθὸν μᾶς ἔκαμε νὰ ἔχωμεν φόβους ἀπὸ τοὺς Κυβερνῶντας· δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι οἱ πληρεξούσιοι εἶναι πληρεξούσιοι, ὅταν αὐτοὶ ἀναγνωρίζωνται δι’ ἐκθέσεως. Σέβομαι τὰς πράξεις τῆς Συνελεύσεως τῆς Τρίτης 7βρίου· αὐτὴ καθιέρωσε τὸν νόμον τῶν ἐκλογῶν καὶ αὐτὰ, τὰ ὁποῖά τινες ὀνομάζουν εἰσιτήρια, τὰ ὀνομάζει πληρεξούσια, διότι ἀνέγνωσα τὸν Νόμον, ὅστις λέγει «ἡ Βουλὴ ἐξετάζει τὰ πληρεξούσια»· ἑπομένως δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ θεωρῶ ὡς πληρεξούσιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρόξενος ἐκδίδει.

§122ΦΩΝΑΙ. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ προκειμένου.

§123ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Εἶμαι ἐντὸς, δὲν ἠξεύρει κἀνεὶς ἀπὸ σᾶς νὰ ὁμιλῇ ὡς ἐμέ.

§124ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Δὲν ἀνεχόμεθα τοῦτο.

§125ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ἐγὼ ἐνόησα ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος μὲ ἀπετάνθη. Λέγω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι δὲν ἔχω ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς προξένους, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προτείνω νὰ λείψῃ τὸ δι’ ἐκθέσεως.

§126ΔΥΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ. Δὲν ἔρχομαι παρὰ νὰ συμπληρώσω τὸ κενὸν, τὸ ὁποῖον ὑπῆρξε μεταξὺ τῆς γνώμης τοῦ Κ. Σαριπόλου καὶ Β. Βαλτινοῦ. Ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ Κ. Βαλτινὸς, εἶναι λογικωτάτη, διότι πῶς θὰ ἀποτελῆται πλειονοψηφία, ἥτις θὰ ἐπιβάλλῃ σεβασμὸν εἰς τοὺς ἄλλους, ὅταν κατὰ τὸ τέλος ἀποχωρήσωσι πολλοὶ πληρεξούσιοι; Κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ Σαριπόλου θὰ ἦναι 165, ἂν ἀποχωρήσουν 65, θὰ μείνουν 100, μὲ 51 ψήφους γνώμη τις πρέπει νὰ γίνῃ σεβαστὴ, ἀλλ’ αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς εἶναι πολὺ μικρὸς, ὥστε ἡ γνώμη τοῦ Κ. Β. Βαλτινοῦ εἶναι πολὺ λογικωτέρα. Διότι π. χ. εἴμεθα 165, ἡ πλειονοψηφία θὰ ἀποτελεσθῇ ἀπὸ τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς τοῦ 165, καὶ ἀδιάφορον ἂν ἦναι ἀπόντες· τὴν γνώμην αὐτὴν τοῦ Κ. Βαλτινοῦ φρονῶ νὰ διατυπώσωμεν ὡς ἑξῆς. «Ἀλλ’ ἡ πλειονοψηφία πρέπει ν’ ἀποτελῆται ἐκ τοῦ ἡμίσεως πλέον ἑνὸς τῶν κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου παρόντων.» Διότι ἄλλως, Κύριοι, πληρεξούσιοι, θὰ καθιερώσωμεν κἄτι τι τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι σωστόν. Ὥστε φρονῶ, Κύριοι, ὅτι διὰ τῆς διορθώσεως αὐτῆς τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Βαλτινοῦ θὰ φθάσωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα.

§127ΘΕΟΔΩΡ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ κανονισμοὶ, Κύριοι, τῶν πολυμελῶν σωμάτων, ἔχουσι τὸν αὐτὸν λόγον διὰ τὰ σώματα ταῦτα, ὃν λόγον ἔχουσι τὰ συντάγματα διὰ τὰς πολιτείας. Σέβομαι τὰς πεποιθήσεις ἑκάστου, φείδομαι τοῦ καιροῦ καὶ ἐκτιμῶ τὴν φειδῶ τοῦ καιροῦ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅμως νὰ μὴ σπεύσωμεν πολὺ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν διατάξεως κανονισμοῦ, ἵνα μὴ περιπέσωμεν εἰς συνεπείας, τὰς ὁποίας δὲν θέλομεν μόνοι μας. Αἱ διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ, αἱ διαγράφουσαι τὸν τρόπον τῆς συνεδριάσεως καὶ τῆς ψηφοφορίας, ἀπὸ δύω ἐπιθυμίας πρέπει κυρίως νὰ ὑπαγορεύωνται, τοῦ νὰ προστατεύωμεν τὴν μειονοψηφίαν κατὰ τῆς πλειονοψηφίας καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ νὰ ὑποτάξωμεν τὴν μειονοψηφίαν εἰς τὴν πλειονοψηφίαν. Αὐτὰς τὰς δύω ἐπιθυμίας προσεπάθησαν οἱ συντάξαντες τὸ σχέδιον τοῦ κανονισμοῦ νὰ τηρήσωσιν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ά. ἄρθρου. Δύω ἰδίως ἀντιῤῥήσεις σπουδαῖαι ἐπροτάθησαν εἰς τὴν διάταξιν ταύτην ά)· ὅτι ὁ ἀριθμὸς 170 δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἀρκῶν πρὸς κατάρτισιν συνεδριάσεως ὡς ἐν τῷ σχεδίῳ βʹ)· ὅτι κατ’ ἄλλον τρόπον πρέπει νὰ κανονισθῶσι τὰ περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν παρόντων κατὰ τὴν ψηφοφορίαν. Δὲν ἐπιμένω εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ά. ἄρθρου ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τὸν ἀπαιτούμενον, ἵνα θεωρηθῇ πλήρης ἡ Συνέλευσις. Ἡμεῖς ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι δὲν ἀποτελοῦμεν νομοθετικὰς συνόδους, ἀλλὰ συντακτικάς. Εἴδομεν, ὅτι εἰς ὅλας τὰς συντακτικὰς συνόδους ὅλων τῶν ἐθνῶν προσπαθοῦσι πάντοτε αἱ ἀποφάσεις αὐτῶν νὰ ἦναι προϊὸν, ὅσον εἶναι δυνατὸν, μεγαλειτέρας πλειονοψηφίας. Εἰς τὰ 1848 εἰς τὴν Γαλλίαν ἡ Συντακτικὴ Συνέλευσις, ἡ ὁποία συνίστατο ἀπὸ 900 μέλη, 600 ἀπήτησε νὰ ἦναι παρόντα, ἤτοι τὰ ⅔· διότι αἱ πράξεις τῶν Συνελεύσεων εἶναι πολὺ σπουδαῖαι, ἐνῷ αἱ πράξεις μιᾶς νομοθετικῆς συνόδου, συνιστάμεναι εἰς τὴν νομοθέτησιν ἑνὸς καλοῦ νομοθετήματος, δύνανται νὰ ἀρθῶσι μετ’ ὀλίγον καιρόν. Ἐὰν ὅμως ἡ Συνέλευσις νομίζῃ, ὅτι ὁ ἀριθμὸς ὁ προσδιορισθεὶς τῶν 170 εἶναι μεγαλείτερος τοῦ δέοντος, τὸ ἐπ’ ἐμοί, δὲν ἔχω ἀντίῤῥησίν τινα ἀλλὰ μόνον ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τὸν ἀπαιτούμενον νὰ παρουσιάζῃ τὴν Συνέλευσιν πράττουσαν Συνήθως τὴν ἀπόφασιν ἑνὸς Σώματος παριστᾷ ἡ θέλησις τῆς ἀπολύτου πλειονοψηφίας τῶν μελῶν αὐτοῦ· ἀπόλυτος πλειονοψηφία εἶναι τὸ ἥμισυ πλέον ἑνός. Ἂν λάβητε ὡς ἀρχὴν, ὅτι τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς θὰ ἀπαιτῆται, ἵνα ἦναι νόμιμος ἡ Συνέλευσις, θὰ φθάσετε εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ Συνέλευσις διὰ νὰ πράξῃ τι, ἀρκεῖ τὸ ¼ τῶν μελῶν αὐτῆς, διότι ἡ πλειονοψηφία αὕτη εἶναι τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς τοῦ ἀπαιτουμένου πρὸς νόμιμον συνεδρίασιν, δηλαδὴ τὸ ¼ τοῦ ὅλου. Ἡ ἀνάγκη αὕτη στηρίζεται εἰς τὸ πλάσμα, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀνάγκη νὰ τεθῇ διὰ νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀλήθεια, ἵνα ὑπάρχῃ μία τάξις εἰς τὰς συζητήσεις ἑνὸς Σώματος καὶ νὰ διερμηνεύεται ἡ ἀπόφασις αὐτοῦ· ἐὰν θελήσωμεν τὸ πλάσμα τοῦτο νὰ τὸ ἐπεκτείνωμεν ἀκόμη εἰς μακροτέραν ἀναλογίαν, δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν πραγματικῶς εἰς ἓν εὐχάριστον ἀποτέλεσμα, τοῦ νὰ τιμωρήσωμεν τὸ ἄτομον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων του, δεικνύει μεγάλην ἐπιμονὴν καὶ δὲν θέλει νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὴν πλειονοψηφίαν, δεικνύον ἐπιμονὴν εἰς τὰς πεποιθήσεις του. Σκεφθῆτε ὅμως, ὅτι, τιμωροῦντες τὰ ἄτομα, τιμωρεῖτε καὶ τὸ Σῶμα καὶ τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος· διότι, ἂν ὑποτεθῇ, Κύριοι, ὅτι μία μειονοψηφία ἐπιμένει, προσκεκολλημένη εἰς τὸν ἰσχυρισμόν της, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι αὕτη θέλει νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησιν εἰς τὴν πλειονοψηφίαν καὶ ἀποσύρεται διὰ τῆς ἀποχωρήσεως, πρὸ τῆς ψηφοφορίας, συλλογισθῆτε ὅτι ἔχει ἀρκετὴν τιμωρίαν, τὴν ἐπίκρισιν ἡμῶν καὶ ὅλου τοῦ κόσμου. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ προσθέσωμεν περαιτέρω τιμωρίαν, θὰ ἐπεκτείνωμεν τὸ πλάσμα εἰς μακροτέραν ἀναλογίαν καὶ θὰ προκαλέσωμεν ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως, ἐκπορευομένας ἀπὸ ἀριθμὸν μικρότερον τοῦ τετάρτου τῶν μελῶν αὐτῆς. Συγχωρήσατέ μοι, Κύριοι, νὰ προσφύγω εἰς τὴν μακρὰν πεῖραν τῶν συνταγματικῶν ἐθνῶν, καὶ ἀπὸ αὐτὰ νὰ πορισθῶμεν παραδείγματα, διὰ νὰ σᾶς πείσω τοῦ νὰ μὴ γίνῃ δεκτὴ ἡ προταθεῖσα τροπολογία. Εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς δεκαπέντε μέλη, παρόντα ἐντὸς τῶν Συνεδριάσεων τοῦ νομοθετικοῦ συλλόγου, ἔχουσι, συμπεριλαμβανομένου καὶ αὐτοῦ τοῦ Προέδρου, τοσαύτην ἰσχὺν, ὥστε δύνανται νὰ στείλωσι δημοσίαν δύναμιν εἰς τὰς οἰκίας τῶν ἀπόντων καὶ νὰ τοὺς φέρωσι, δὲν ἔχουσιν ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ προβῶσιν οἱ δεκαπέντε οὗτοι εἰς ἀπόφασιν, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι οἱ ἄλλοι ἀπεσύρθησαν. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος καὶ πολυμαθὴς φίλος μοι μοὶ ὑπέμνησεν, εἰς τὰ κοινοβούλια, τὰ ὁποῖα ἦσαν συντακτικαὶ σύνοδοι, ὑπῆρχον κανονισμοὶ ἐπιβάλλοντες πρόστιμον τεσσαράκοντα λιρῶν στερλινῶν κατὰ ἀπόντων· διέτασσον καὶ φυλάκισιν ἀκόμη κατὰ τῶν ἀποχωρούντων καὶ τῶν ἀπόντων, οὐδέποτε ὅμως ἔδωκαν τὸ κῦρος εἰς τοὺς παρόντας διὰ νὰ προβῶσιν εἰς μίαν ἀπόφασιν. Δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω· νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐμπιστευώμεθα ἀλλήλους, πρέπει νὰ ἤμεθα πεπεισμένοι, ὅτι ἕκαστος τῶν Κυρίων Πληρεξουσίων ἔχει ἕνα ἠθικὸν δεσμὸν μὲ τὴν συνείδησίν του καὶ τὴν πατρίδα του· ἂς μὴ περικυκλώμεθα ἀπὸ φόβους. Ὑπάρχει κύρωσις, ἢ καθὼς λέγουν εἰς ἄλλην γλῶσσαν, διὰ νὰ γίνω μᾶλλον καταληπτὸς, sanction· ὑπάρχει ἡ κοινὴ γνώμη, ἡ συνείδησις, ἡ ὁποία θέλει περιστείλει πᾶσαν παράβασιν τοῦ καθήκοντος· ἂς μὴ ζητήσωμεν περισσοτέραν κύρωσιν, διότι δύναται αὐτὸ νὰ βλάψῃ τὴν πατρίδα μᾶλλον. Διὰ τοῦτο, ἐὰν καὶ δὲν ἐπιμένω ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τὸν ἀπαιτούμενον, διϊσχυρίζομαι ὅμως, ὅτι εἶναι ἀνάγκη, διὰ νὰ πράττῃ ἡ Συνέλευσις, νὰ ὑπάρχῃ παρὼν πάντοτε ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς πρὸς συγκρότησιν τῆς συνεδριάσεως.

§128ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν, Κύριοι, νὰ εἴχομεν τὴν βεβαιότητα, ὅτι αἱ ἀποφάσεις μας εἶναι ἀποφάσεις τοῦ ἡμίσεως τοῦ Σώματος, βεβαίως δὲν ἤθελον λάβει τὸν λόγον νὰ φέρω παρατήρησιν ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν πληρεξουσίων, οἱ ὁποῖοι ἀπαιτεῖται νὰ ᾖναι παρόντες, διὰ νὰ ἔχῃ κῦρος ἡ ἀπόφασις· ἐπειδὴ ὅμως τοῦτο εἶναι ἀδύνατον, καὶ μάλιστα εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις, διὰ τὸ Σῶμα τοῦτο, διότι, καθὼς πρὸ ἡμερῶν ὑπεστήριξα, καὶ παρεξηγήθην ὑπό τινων εἰπόντων, ὅτι προτρέχω, φέρων εἰς συζήτησιν ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα εἶναι τοῦ μέλλοντος, λέγω καὶ πάλιν, ὅτι δὲν δυνάμεθα καὶ ἀφοῦ συνεκροτήθημεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι αἱ ἀποφάσεις μας εἶναι ἀποφάσεις τοῦ ἡμίσεως πλέον ἑνὸς τοῦ Σώματος ὅλου· διότι, ὡς γνωρίζετε, εἶναι πολλαὶ ἐκλογαὶ, ἄλλαι μὴ ἀναγνωρισθεῖσαι ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἄδηλον, ἂν δὲν θὰ ἀναγνωρισθῶσιν ἀπὸ τὸ Σῶμα τοῦτο ἀμέσως ἢ κατόπιν, ἀφοῦ διαταχθῇ ἐκ νέου νὰ ἐνεργηθῶσιν καὶ ἑπομένως ἄδηλον ἂν δὲν θὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ Σῶμα αὐτὸ καὶ ἄλλοι ἐκλεχθέντες ἢ ἐκλεχθησόμενοι. Εἶπον προσέτι, ὅτι αἱ περιστάσεις εἶναι δειναὶ, ἔκτακτοι, ὅτι ἕκαστος γνωρίζει τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου, διὸ πρέπει νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν περαίωσιν τοῦ ἔργου· δὲν εἶπόν τι περισσότερον, διότι ἦτο λυπηρὸν δι’ ἐμὲ νὰ ἀναφέρω τὰ αἴτια, διὰ τὰ ὁποῖα θεωρῶ ἐπάναγκες νὰ προβῶμεν, ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, εἰς τὴν περαίωσιν τῶν ἔργων μας. Πιστεύω, ὅτι μ’ ἐννοεῖτε. Εἶναι περιττὸν νὰ μακρολογήσωμεν. Εἶπον λοιπὸν, ὅτι ὁ τόπος, τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους, ἀντιπροσωπεύονται ἀρκούντως ἀπὸ τὸν διπλάσιον ἀριθ. τῶν πληρεξουσίων, δηλαδὴ 284, καὶ διὰ τοῦτο ὑπεστήριξα, ὅτι, ἐπειδὴ ἦτο ἀτελὲς τὸ Σῶμα καὶ ἦτο ἄδηλον ἐὰν μετ’ ὀλίγον δυνάμεθα νὰ συνεδριάσωμεν, ὑπάρχοντος τοῦ εἰθισμένου ἀριθμοῦ, διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς, τοῦ εἰρημένου ἀριθ. χωρὶς νὰ κάμω διάκρισιν μεταξὺ τῶν Πληρεξ. τοῦ τόπου καὶ τῶν προξ. περιφερειῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις σύμφωνα πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ Ἔθνους ἔδωκε τὸ δικαίωμα νὰ στείλωσιν ἀντιπροσώπους ἰδίους. Τοῦτο ὑπηγόρευσεν οὐχὶ Ἐθνικὴ ἀνάγκη, ἀλλὰ σεβασμὸς πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοὺς, οἵτινες πολλὰς θυσίας παρέσχον ὑπὲρ τῆς πατρίδος. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, Κύριοι, καὶ ἐπειδὴ, ὡς καὶ τότε εἶπον, οὐδεὶς νόμος δεσμεύει τὸ Σῶμα νὰ ὁρίσῃ τὸν ἀριθμὸν, προτείνω νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, μόνον τὸν ἀριθ. τῶν 284, ὅπερ νομίζω καλὸν καὶ ἀναγκαῖον εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις καὶ διότι ἀκόμη χθὲς καὶ σήμερον κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ἐξῆλθον 42 μέλη—Κύριος δὲ οἶδεν ἂν δὲν ἐξέλθουν καὶ ἄλλοι—, ἐπειδὴ λοιπὸν βλέπω δύσκολον τὴν συγκρότησιν τοῦ Σώματος αὐτοῦ καὶ αἱ περιστάσεις κατεπείγουσι, διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν τὸν ἀριθμὸν, ὅστις ὑπάρχει εἰς τὸν προσωρινὸν κανονισμὸν τῶν 170 ἀλλὰ νὰ προστεθῇ, ὅτι ὑπαρχόντων 170 ἢ 165 ἐὰν τυχὸν διχοψηφίσωσί τινα τῶν μελῶν, καὶ εἴτε ἐπίτηδες εἴτε ἐξ ἄλλης τινὸς αἰτίας ἀποσυρθῶσι καὶ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν εὑρεθῇ ὁ ἀριθμὸς μὴ πλήρης, τότε νὰ ἀρκῇ ὁ ἀριθμὸς 145.

§129ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τότε λέγετε ἐξ ἀρχῆς 145.

§130ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν θέλετε καὶ αὐτὸ, μάλιστα, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι σπανίως θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην, διότι καὶ ἔξωθεν καὶ ἔσωθεν θὰ ἔλθωσι καὶ ἄλλοι.

§131ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριοι, ἐὰν νομίζετε, ὅτι θὰ προχωρήσετε κατόπιν εἰς τὴν ψηφοφορίαν τοῦ ἄρθρου, ἐγὼ παραιτοῦμαι νὰ εἴπω τι.

§132ΦΩΝΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§133ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Διότι εἶμαι ἐναντίον τῆς πολυλογίας· ἂς μοὶ συγχωρηθῇ ἡ ἔκφρασις αὕτη· δηλ. ἐναντίον τῆς πολλῆς ἐξηγήσεως πραγμάτων προσωρινῶν· αὐτὰ θὰ ᾖναι δι’ ὀκτὼ τὸ πολὺ ἡμέρας· κατόπιν θέλει συνέλθει τὸ Σῶμα εἰς τὸν ὁριστικὸν κανονισμόν. Ποτὲ δὲν θέλω ὑποθέσει, ὅτι παρόντες 300 εἰς μίαν συνεδρίασιν θέλουσιν ἀποχωρήσει 200· λέγω λοιπὸν, ὅτι ἢ νὰ παραδεχθῶμεν, ἂν ᾖναι παρόντες κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου εἰς τὴν ἀρχὴν 165, νὰ ᾖναι τὰ ⅔ ἢ ἄλλως προτείνω ὁ κανονισμὸς νὰ μείνῃ, ὅπως ἔχει, διότι εἶναι προσωρινὸς καὶ νὰ προχωρήσωμεν (θόρυβος).

§134ΛΟΝΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ θέσετε εἰς ψηφοφορίαν τὸ σύνολον.

§135ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ἐὰν ἔχῃ τις νὰ ἀντείπῃ, εἶναι τὸ περὶ ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν· τὰ ἄλλα εἶναι προσωρινά.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ συζητήσωμεν περισσότερον τὸ ἄρθρον τοῦτο;

§137ΦΩΝΑΙ. Ἀρκετὰ ἐφωτίσθημεν.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ὅσοι νομίζουσιν, ὅτι ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου πρώτου, νὰ σηκωθῶσιν ὄρθιοι· (ἡ Συνέλευσις δι’ ἀναστάσεως ἀπεφάνθη, ὅτι ἐφωτίσθη). Ἡσυχία, Κύριοι, ν’ ἀναγνώσωμεν τὰς τροπολογίας· λάβετε τὴν καλοσύνην νὰ ἀκούσετε τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Σαριπόλου· «ἡ Συνέλευσις εὑρίσκεται ἐν νομίμῳ ἀπαρτίᾳ, ἅμα 165 πληρεξούσιοι ὦσι παρόντες, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ ἐδηλώθη διὰ τακτικῶν εἰδοποιητηρίων. Οἱ πληρεξούσιοι, οἵτινες εἶναι παρόντες κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀυομαστικοῦ καταλόγου εἰς τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως, ἀποχωροῦσι δὲ ὅπως δήποτε, θεωροῦνται ὡς παρευρεθέντες κατὰ τὴν ψηφοφορίαν». Τὸ προεδρεῖον ἔλαβε τὸ μέτρον ν’ ἀναγνώσῃ τὰ 3 θέματα καὶ κατόπιν ἓν πρὸς ἓν νὰ τὰ συζητήσωμεν. Ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία τοῦ Κυρίου Δυοβουνιώτου ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦ Κ. Σαριπόλου «ἀλλ’ ἡ πλειονοψηφία πρέπει νὰ ἀποτελῆται ἐκ τοῦ ἡμίσεως πλέον ἑνὸς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου παρόντων». Τώρα θ’ ἀναγνωσθῇ ἡ τοῦ Κ. Βαλτινοῦ «Ἄρθρ. ά. Τόπος τῶν συνεδριάσεων τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως εἶναι τὸ ἐπὶ τούτῳ κατάστημα. Ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς συζητήσεις, ἂν δὲν ᾖναι παρόντες 165 πληρεξούσιοι, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ ἐδηλώθη διὰ τακτικῶν εἰδοποιητηρίων. Οἱ πληρεξούσιοι, οἵτινες εἶναι παρόντες κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εἰς τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως, ἀναχωροῦσι δὲ ὁπωσδήποτε, θεωροῦνται ὡς παρευρεθέντες κατὰ τὴν ψηφοφορίαν· ἡ πλειονοψηφία ἔχει νόμιμον κῦρος, ὅταν ψηφοφορήσωσι τόσοι πληρεξούσιοι, ὅσοι ἀποτελοῦσι τὸν ἥμισυν ἀριθμὸν πλέον ἑνὸς τοῦ διὰ τὴν συγκρότησιν τῆς συνεδριάσεως ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ τῶν πληρεξουσίων, ἤτοι τοῦ 165.»

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Δαγρὲς θὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου.

§140ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Μὰ, Κ. Πρόεδρε, τὸν κανονισμὸν δέχεται ἡ Συνέλευσις, ὅπως ἔχει· πρέπει τὸ 27 ἄρθρον νὰ συζητηθῇ, ἂν τὰ μέλη θὰ ᾖναι 7 ἢ 10.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Συνέλευσις, ἂν πρέπῃ νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον, ὅπως εἶναι, ἢ νὰ τροπολογηθῇ; ὅσοι δέχονται τὸ ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ, ὡς ἔχει, ἂς σηκωθῶσιν.

§142ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Θὰ κάμω μίαν πρότασιν νὰ παραιτήσωμεν τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου καὶ νὰ συζητήσωμεν τὸ ἄρθρον τὸ ἀφορῶν τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, καὶ μετὰ ταῦτα ἐπανερχόμεθα εἰς αὐτὸ, ὅταν ἔχητε διάθεσιν. (Θόρυβος). Ὁμιλῶ, Κύριοι, ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν· ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα σοβαρόν. Αὐτὰ τὰ ζητήματα παρουσιάσθησαν πρὸ ἑνὸς αἰῶνος περίπου καὶ ἐλύθησαν ἀπὸ σοφοὺς ἄνδρας καὶ ἀπὸ σοφὰς ὁμηγύρεις τῆς Εὐρώπης, ὥστε δὲν μένει εἰς ἡμᾶς σήμερον τίποτε νὰ εἴπωμεν περισσότερον. Λυποῦμαι πολὺ, ὅτι ἀπωλέσθη τόσος χρόνος. Τὸ ζήτημα τῆς ἀποφάσεως εἰς πολυμελῆ σώματα διὰ τῆς πλειονοψηφίας εἶναι ζήτημα οὐχὶ νομικὸν, ἀλλὰ λογικὸν, καὶ καθόσον ὁ ἀνθρώπινος νοῦς προώδευσεν, ἀνεπτύχθη καὶ τὸ λογικόν του. Κατὰ τὴν πρώτην συντακτικὴν Συνέλευσιν τῆς Γαλλίας εἰσήχθη τὸ ζήτημα καὶ ἐλύθη ἀπὸ τὸν Μιραβὼ τότε, διότι ἀκόμη δὲν ἦτον εὔληπτον, καθὼς καὶ προχθὲς ὑπῆρχον ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον προσέξει πολὺ ὡς πρὸς τὰς συνεπείας αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Καὶ μὴ σκανδαλισθῆτε διόλου, ἐὰν εἰς τὰς παρελθούσας Συνελεύσεις τῆς Ἑλλάδος δὲν ἠκολούθουν αὐτὸν τὸν κανόνα· διότι τότε ὑπῆρχε πολλὴ ἁπλότης εἰς τὰ ἤθη καὶ εἰς τὰς ἰδέας καὶ πολὺς πατριωτισμός. Σήμερον ἡ κοινωνία προώδευσεν, ἀνεπτύχθη, συζητεῖ, καὶ εἰς τὴν συζήτησιν ὑπάρχει καὶ ἡ ἔρις. Λοιπὸν εἰς τὴν συντακτικὴν αὐτὴν μεγάλην Συνέλευσιν τῆς Γαλλίας, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀποῤῥέουν ὅλαι αἱ ἄλλαι Συνελεύσεις, ἐκεῖ μερικοὶ εἶπον ὅ,τι καὶ ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Γόρτυνος, ὅτι καὶ εἰς τὰς Συνελεύσεις τῆς Ἑλλάδος παρεδέχθησαν τὰ ⅔· καὶ καλὸν ἦτο καὶ ἐνταῦθα νὰ προσδιορισθῇ ἀριθμὸς ἀνώτερος τοῦ ἡμίσεως. Ὁ πληρεξ. Γόρτυνος εἶπε καὶ τοῦτο, τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζω, ἂν ᾖναι ἀκριβὲς,—ἐλανθάσθη,—ὅτι καὶ εἰς τὴν συντακτικὴν Συνέλευσιν τοῦ 48 δὲν ἠκολούθησαν αὐτὸν τὸν γενικὸν κανόνα, τὸν ὁποῖον ἀπαιτεῖ καὶ ἡ λογικὴ καὶ ἡ δικαιοσύνη, ἥτις ἀπαιτεῖ τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς πάσης ὁμηγύρεως διὰ νὰ ἀποτελῇ τὴν ἀπόφασιν. Αὐτὸς εἶναι ὁ κανὼν, ὁ ὁποῖος ὁδηγεῖ εἰς ὅλα τὰ δύσκολα ζητήματα, καὶ ὁδηγεῖ εἰς τρόπον, ὥστε τὰ ἀποτελέσματα δὲν ἠμποροῦν νὰ ᾖναι, εἰμὴ σύμφωνα μὲ τὸ δημόσιον συμφέρον. Ἐταράχθησάν τινες ἐπὶ τῆς περιπτώσεως, τῆς ὑπ’ ὄψιν ὑπαρχούσης, φοβούμενοι, ὅτι τινὲς, θέλοντες νὰ οὐδετερώσωσι τὴν πλειονοψηφίαν, ἠμπορεῖ νὰ δραπετεύσωσιν, ἑπομένως ἤθελον νὰ βάλουν φραγμὸν εἰς τοῦτο. Ὁ φραγμὸς ὑπάρχει εἰς τὴν ἀρχήν. Κἀμμία διόρθωσις δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ χωρὶς νὰ δώσουν ἰσχὺν εἰς τὴν μειονοψηφίαν κατὰ τῆς πλειονοψηφίας. Ποτὲ δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἰσχὺν μία ἀπόφασις, ἡ ὁποία ἤθελε ληφθῆ εἰς ὁποιανδήποτε στιγμὴν ἀπὸ μέλη ὀλιγώτερα τοῦ ἡμίσεως πλέον ἑνός· τότε ἠθέλομεν παραδεχθῆ τὸν ἀντιλογικὸν κανόνα,—ἡ μειονοψηφία νὰ ἐπιβάλλῃ εἰς τὴν πλειονοψηφίαν θέλησιν. Ἀλλὰ τί θὰ κάμουν καὶ αὐτοὶ, οἵτινες θέλουν νὰ ἀναχωρήσουν; Θέλουν νὰ κάμουν μίαν ἀναβολὴν, ὥστε ὅλαι αὐταὶ αἱ περιπτώσεις, αἵτινες ἠμποροῦν νὰ δυσκολεύσουν τὴν ταχεῖαν ἐργασίαν τῆς Συνελεύσεως, δὲν φέρουν εἰς κἀμμίαν συνέπειαν· καὶ πρέπει νὰ μένωσι τὰ πολυμελῆ σώματα εἰς τὴν σταθερὰν ἀρχὴν τῆς πλειονοψηφίας, τῆς ἀποτελουμένης ὑπὸ τοῦ ἡμίσεως πλέον ἑνός. Ὁ ἀριθμὸς, ὁ ἀναγινωσκόμενος εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συζητήσεως, αὐτὸς θὰ ᾖναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ μᾶς ὁδηγῇ πάντοτε εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς πλειονοψηφίας, θὰ ᾖναι τὸ ἥμισυ πλέον ἑνός. Πάντοτε εἶναι φανερὸν, ὅτι θὰ ὑπάρχουν περισσότερα μέλη τοῦ ἡμίσεως, καὶ πάντοτε δὲν θὰ ὑπάρχουν ὅλαι αὐταὶ αἱ δυσκολίαι, αὐτοὶ οἱ τρόμοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς κατετάραξαν, ὥστε νὰ παρουσιάσωμεν 2 ἢ 3 τροπολογίας, καὶ νὰ περιορίσωμεν καὶ προτιμήσωμεν τοὺς πληρεξουσίους. Λέγω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ σταθῶμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν, ὅπως παρεδέχθημεν· δὲν τὸ λέγω ἐγὼ, τὸ λέγει ἡ ἐπιστήμη, τὸ λέγει ἡ Εὐρώπη. Ἐπιμένω λοιπὸν, ὅτι δὲν εἶναι ἄξιαι συζητήσεως αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἐπροτάθησαν, καὶ προτείνω νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον, ὅπως ἔχει.

§143ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὡς παρετήρησά τινας, ἐξετάσαντας τὸ ἐπικίνδυνον τοῦ πράγματος, ὑπέλαβον, ὅτι πρόκειται περὶ τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ. Τῷ ὄντι, ἂν ἦτο λόγος περὶ ἐκείνου, τότε ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τις μεγάλην προσοχὴν εἰς τὸν ἀριθμὸν ἐκεῖνον, ὅστις ἀπαρτίζει τὴν πληρότητα τῶν Συνελεύσεων. Γνωρίζετε, ὅτι τοιαῦται συντακτικαὶ Συνελεύσεις ἔχουν παντοδυναμίαν, ὅτι δὲν ὑπάρχει κἀμμία ἐξουσία, ἥτις νὰ κωλύῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀποφάσεων τῆς Συνελεύσεως· ὅ,τι ἀποφασίσει ἡ Συνέλευσις, αὐτὸ καὶ ἔχει κῦρος· διὰ τοῦτο καὶ μᾶς ἀνέφερεν ὁ Κ. πληρεξ. Γόρτυνος τὸ παράδειγμα τῆς Συνελ. τῆς Γαλλίας, ὅτι ἔγειναν δεκτὰ τὰ ⅔ δηλ. 600. Εἰς τοιαύτας Συνελεύσεις ἐνίοτε εἰσάγονται ζητήματα ἐξ ἐφόδου, οὐχὶ μόνον ἐκεῖνα τῆς ἡμέρας, ἤτοι διαταγαὶ καὶ τὰ τοιαῦτα, ἀλλ’ ἔρχεται πληρεξούσιος, ὑποβάλλει τι εἰς τὴν Συνέλευσιν, συνταράττει, συγκινεῖ τὴν Συνέλευσιν καὶ οὕτως ἁρπάζει μίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία μετὰ ταῦτα δὲν δύναται νὰ ἀνακληθῇ καὶ ἴσως συνταράξει ὅλην τὴν κοινωνίαν. Ὅταν γίνῃ λόγος περὶ τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ, πρέπει νὰ θέσωμεν ὅριά τινα, ὥστε αἱ ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως νὰ μὴ ἦναι ἀκαριαῖαι, καὶ νὰ μὴ γίνωνται ἐκ συναρπαγῆς. Σήμερον ὅμως, ὅτε εἶναι λόγος περὶ τοῦ προσωρινοῦ κανονισμοῦ, δὲν μένει ἄλλο ζήτημα παρὰ τὸ τῆς ἐξελέγξεως ἑκάστης ἐκλογῆς. Δὲν ἔχομεν λοιπὸν ἐδῶ τίποτε ἄλλο νὰ συμπεράνωμεν. Ἕκαστος γνωρίζει τὴν ἡμέραν τῆς συνεδριάσεως, ὥστε, ἂν θέλῃ νὰ ἦναι παρὼν, δύναται νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἐπικύρωσιν ἢ ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης, περὶ τῆς ὁποίας ἐνδιαφέρεται. Δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς οὐδεμίαν ἀπόφασιν, ἥτις νὰ ἔχῃ κῦρος διὰ τὴν κοινωνίαν, οὔτε ψήφισμα νὰ ἐκδώσωμεν, οὔτε ὅ,τι δήποτε νὰ μεταβάλωμεν. Ἀφοῦ ἀποθέσωμεν λοιπὸν τὴν ἰδέαν παντὸς κινδύνου, καὶ ἐνθυμηθῶμεν, ὅτι τὸ προτεινόμενον στηρίζεται εἰς παραδείγματα ἑνὸς μεγάλου ἔθνους, τὸ ὁποῖον ἔχει τὰ πρωτεῖα εἰς τοὺς φιλελευθέρους θεσμοὺς, δὲν θέλομεν διόλου νομίσει, ὅτι ἔχομεν καὶ τὴν ἐπιστήμην ἐναντίον ἡμῶν. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν εἶναι γνωστὸν, ὅτι 40 μόνον, ὅταν ἦναι παρόντες, ἀποφασίζουν περὶ παντὸς, καὶ μόνον 40 ἀπεφάσισαν νὰ μεταβάλωσι τὰς Ἰνδίας, ἀντὶ νὰ ἦναι ἀποικία κυβερνωμένη ὑπὸ μιᾶς ἑταιρίας, νὰ ἦναι ἀποικία κυβερνωμένη ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τοῦ στέμματος. Δὲν θέλομεν λοιπὸν φανῆ, ὅτι καινοτομοῦμεν, εἰσάγοντες πράγματα ὅλως διόλου ἀνύπαρκτα· δὲν δυνάμεθα, λέγω, λοιπὸν νὰ δεχθῶμεν θεσμοὺς ξένους καὶ βλέπω πολλοὺς, ὑποστηρίζοντας τὴν γνώμην ταύτην. Περιοριζόμεθα λοιπὸν εἰς πρακτικώτερον καὶ στενότερον ἀριθμὸν, εἰς τὸν ἀριθμὸν 145, καὶ ἂς ἤμεθα βέβαιοι, ὅτι οἱ Πληρεξούσιοι θὰ ὑπάρχουν πάντοτε παρόντες· τοὐλάχιστον ὀλίγοι θὰ ἦναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν ζητήσει τὴν ματαίωσιν τῆς συνεδριάσεως διὰ τῆς ἀπουσίας των, ὥστε πάντοτε θὰ ἔχωμεν τὸν ἀριθμὸν 145, καὶ δὲν φεύγομεν οὕτως ἐκ τοῦ ἡμίσεως τοῦ ὅλου, διότι πάντοτε θέλομεν δεχθῇ, ὅτι τινὲς ἐξελέχθησαν ἐκ δύο ἐπαρχιῶν καὶ ὅτι ὑπάρχουν καί τινες ἄκυροι· πρέπει λοιπὸν ν’ ἀφαιρέσωμεν πληρεξουσίους τινὰς, καὶ οὕτως εὑρίσκομεν, ὅτι διὰ τοῦ ἡμίσεως τούτου, διὰ τῶν 145, ἐκπληροῦται ὁ σκοπός μας.

§144ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Μετὰ τῆς προτάσεως τῆς τροπολογίας τοῦ Κ. Β. Βαλτινοῦ ἑνοῦται καὶ ἡ ἰδική μου. Τώρα ὅμως προτείνονται 2 τροπολογίαι τοῦ Πληρεξουσίου τῆς Ἀττικῆς, ὅστις ὑποβιβάζει τὸν ἀριθμὸν εἰς 145, προσθέτει δὲ, ὅτι «ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως θέλει εἶσθαι νόμιμος, ἐὰν ὦσι παρόντες 145 πληρεξούσιοι, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ ἐδηλώθη διὰ τακτικῶν εἰδοποιητηρίων».

§145ΠΟΛΛΟΙ. Τί λαβύρινθος εἶναι αὐτὸς, Κ. Σαρίπολε;

§146ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. (ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν του·) (Θόρυβος). Ἐγὼ δὲν ἐννοῶ πῶς ὀλίγα μέλη τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως ζητοῦσι νὰ ταράττωσιν ὅλους. (Θόρυβος).

§147Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μίαν στιγμήν, Κύριοι· ἤκουσα ἀπὸ τὰ θρανία, ὅτι δὲν παραδέχονται τὸν ἀριθμὸν 83, ἐὰν ᾖναι ὑπὲρ ἢ κατὰ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον τίθεται εἰς ψηφοφορίαν· ἄρα δὲν εἴμεθα συνεπεῖς, διότι τότε θὰ εἰπῇ, ὅτι δὲν παραδεχόμεθα τὸν ἀριθμὸν 165 ὡς βάσιν ἐλάσσονος ἀριθμοῦ παρόντων Πληρεξουσίων. Ἂς προσέξωμεν πολύ· δὲν ἔχω κᾀμμίαν φιλοδοξίαν· ἐπετάχθηκα ἀπὸ τὸ θρανίον μου, ὅταν ἤκουσα νὰ λέγωσιν ὅτι ὁ ἀριθμὸς 83 δὲν θέλομεν νὰ μᾶς ἐπηρεάζῃ. «Ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς συζήτησιν, ἐὰν δὲν ὦσι παρόντες 165 Πληρεξούσιοι, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ ἐδηλώθη διὰ τακτικῶν εἰδοποιητηρίων». Τὸ ἄρθρον τοῦτο βάσιν λαμβάνει τὸν ἀριθμὸν 165. «Οἱ Πληρεξούσιοι, οἵτινες εἶναι παρόντες κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εἰς τὴν ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων, ἀναχωροῦσι δὲ ἄνευ τακτικῆς ἀδείας, θεωροῦνται ὡς παρευρεθέντες εἰς τὴν ψηφοφορίαν, θεωροῦνται τακτικῶς μένοντες ἐνταῦθα, ἐντὸς τοῦ καταστήματος, καί τοι ἀπουσιάσαντες, διὰ νὰ ἔχωμεν τὸν ἀριθμὸν 165.» Τώρα, κύριοι, εἰς τὴν ψηφοφορίαν «Ἡ ψηφοφορία ἔχει νόμιμον κῦρος, ὅταν ψηφίσωσιν ὑπὲρ ἢ κατὰ τοῦ ζητήματος, πληρεξούσιοι τὸν ἀριθμὸν τοὐλάχιστον 83». Ἐμείναμεν 100, ἢ 120, ἢ 132, εἶναι ὡς ἐὰν νὰ ἤμεθα ὅλοι παρόντες καὶ οἱ 165· πότε θὰ κερδηθῇ ἓν ζήτημα; μὲ τὸν ἀριθμὸν 83. Παρεδέχθημεν τὸν ἀριθμὸν 165, ὀφείλομεν νὰ μείνωμεν συνεπεῖς. Λοιπὸν, ἐὰν ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν 165 ἀναχωροῦσί τινες, διὰ νὰ μὴ ᾖναι ἡ συνεδρίασις πλήρης, μᾶς εἶναι ἀδιάφορον.

§148ΔΙΟΜΗΔΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ. Ἐνῷ, Κύριοι, αἱ ἀνάγκαι εἶναι μεγάλαι, ἐνῷ πρόκεινται ἐντὸς 5, 10 ἡμερῶν νὰ ἐξελεγχθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ, ἡμεῖς καθήμεθα καὶ χρονοτριβοῦμεν· ἡ πλέον ἀκανθώδης ἐργασία εἶναι ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν, καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῶν ζητημάτων τῶν ἐκλογῶν· διότι ἐκεῖ δύναται ἐλευθέρως τις νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην του, καὶ νὰ ὑποστηρίξῃ αὐτὴν, ἐκ πλάνης μόνον δύναται νὰ μὴ ὑποστηρίξῃ τὴν καλλιτέραν, τὴν ὀρθοτέραν ἰδέαν· ἐνῷ ἐδῶ εἴμεθα ἄνθρωποι, ἀτελεῖς, καὶ δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν τὴν ἱστορίαν, ὁποῖοι ἐδείχθησαν πολλοὶ μέχρι τῆς χθὲς, καὶ πρέπει νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι δὲν ἠδυνήθη μία ἐπανάστασις, ὡς ἐκ θαύματος, νὰ μᾶς μεταβάλῃ· λοιπὸν ἡ, ὅσον τὸ δυνατὸν, καλὴ καὶ ἀνεξάρτητος συγκρότησις τῆς Συνελεύσεως ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς καλῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν. Πῶς θέλει λοιπὸν ἀποδοθῆ εἰς ἡμᾶς ὁ μῶμος ἢ ὁ ἔπαινος ἀποφάσεως, ἥτις θέλει εἶσθαι ἀπὸ 83; Εἴμεθα, Κύριοι 165, κατόπιν ὅμως ἀναχωροῦμεν καὶ μένομεν μόνον 83, καὶ, παρόντων τῶν 83, προβαίνομεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν (θόρυβος). Ἐὰν σπουδαίως τοιαύτη ἰδιοτέλεια ἀποδοθῇ εἰς ἡμᾶς, τότε δὲν ὑπάρχει θέλησις· 83 ἄνθρωποι δὲν δύνανται νὰ ἐκφέρωσιν ἀπόφασιν, ἥτις νὰ φέρῃ τὴν πρόληψιν τῆς νομιμότητος. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν κάμνω αὐτὴν τὴν σκέψιν, Κύριοι, ὥστε ἀπὸ τοῦ ἅ. βήματος νὰ φανῶμεν τόσον ἰδιοτελεῖς, ὥστε νὰ μὴ σεβασθῶμεν ἕνα κανόνα ἀνθρώπινον, ὅτι θὰ ἤμεθα οἱ ἡμίσεις. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον, ὅπως εἶναι.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ λάβῃ καθεὶς τὴν θέσιν του, Κ. Κ. Πληρεξούσιοι, διὰ νὰ ἀναγνώσωμεν τὰς τροπολογίας. ά) Τοῦ Πετρινοῦ καὶ Καλλιγᾶ «ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς συζήτησιν ἢ ἀπόφασιν, ἐὰν μὴ ὦσι παρόντες 145 πληρεξούσιοι, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ ἐδηλώθη διὰ τακτικῶν εἰδοποιητηρίων»· βʹ) τοῦ Β. Βαλτινοῦ καὶ Σαριπόλου. «Ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς συζήτησιν, ἐὰν δὲν ὦσι παρόντες 165 πληρεξούσιοι...............

§150ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι! Προειδοποιῶ ὑμᾶς, ὅτι ἔχω ἀσθενὲς στῆθος καὶ μικρὰν φωνήν· νὰ ἡσυχάσητε λοιπὸν, διὰ νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγας λέξεις, διὰ νὰ ἐξέλθωμεν τοῦ λαβυρίνθου, εἰς ὃν εὑρισκόμεθα. Τὸν ἀριθμὸν 165 πρὸς ἀπαρτισμὸν νομίμου συνεδριάσεως οὐδὲ διαφιλονεικῶ· εἶναι ἡ ἀρχὴ, Κύριοι, ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει νὰ ἀναχωρήσωμεν. Αὐτὴν τὴν βάσιν ἐθέσαμεν ἀπὸ τὴν ἔναρξιν τῆς Συνελεύσεως, αὐτὴν πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν, διότι αὐτὴ ἡ βάσις εἶναι λογικὴ καὶ συμφωνεῖ πληρέστατα μὲ τὸν ὑποτιθέμενον ἀριθμὸν τῶν πληρεξουσίων, οἱ ὁποῖοι μέχρι τῆς συγκεντρώσεως θὰ καταντήσουν μεταξὺ ὑμῶν· τί θέλομεν νὰ προλάβωμεν μὲ τοῦτο; θέλομεν νὰ προλάβωμεν ἓν ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ὅλοι τὸ αἰσθανόμεθα καὶ ὅλοι τὸ φοβούμεθα. Τὸ ἄτοπον αὐτὸ ὑπάρχει, πρέπει νὰ τὸ προλάβωμεν. Μὴ λέγωμεν, ὅτι ἡ προσωρινότης ἠμπορεῖ νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ ἀπ’ αὐτό· διότι καὶ μιᾶς μόνης συνεδριάσεως τὰ ἀποτελέσματα ἠμποροῦν νὰ ἦναι ὀλέθρια διὰ τὸ ἔθνος. Ὅταν λοιπὸν ἐθέσαμεν τὴν βάσιν τῶν 165, νομίζω, ὅτι ἠσφαλίσαμεν πληρέστατα τὰ δικαιώματα τοῦ ἔθνους. Παραδέχομαι, ὅτι, ὑπαρχόντων 165, ὅταν ἐψηφοφόρησαν τὰ ¾ τῶν 165, πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἡ ψῆφος ὡς κυρίαρχος. Ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τούτου τοῦ λογαριασμοῦ; Εἶναι τὸ ἀκόλουθον. Ὑπαρχόντων 165 παρόντων, ἔστω νὰ ἀποχωροῦν 20, 30, ἐπειδὴ ἀπαιτοῦνται τὰ ¾, ἄρα θὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ ψηφοφορήσουν 120. Ποία δὲ εἶναι ἡ ἀναλογία τῶν 120 πρὸς τὸν ὅλον ἀριθμὸν τῶν πληρεξουσίων; εἶναι τὸ ⅓ καὶ περισσότερον τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ. Ὅταν λοιπὸν ἔχωμεν τὰ ¾ ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ἀπαιτουμένου διὰ τὴν νόμιμον συγκρότησιν τῆς συνεδριάσεως, καὶ ἔχωμεν προσέτι τὸ ⅓ ἐκ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν πληρεξουσίων πρὸς νόμιμον ψηφοφορίαν, νομίζω, ὅτι εἴμεθα πληρέστατα ἐξησφαλισμένοι, καὶ τοιουτοτρόπως ἠμποροῦμεν νὰ ἀποφύγωμεν ὅλους τοὺς σκοπέλους καὶ ὅλους τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους φοβούμεθα (θόρυβος). Ἔρχομαι εἰς τὴν ἐφαρμογήν. Εἴμεθα μόνον 165· γίνεται συνεδρίασις, καὶ 121 ὅταν ψηφοφορήσουν, ἡ ψηφοφορία εἶναι νόμιμος. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἤμεθα πάντοτε 165. ἠμποροῦν νὰ ἦναι 200, 250, 300, ὅσοι καὶ ἂν ἀποχωρήσωσιν ἀπὸ αὐτοὺς, πάντοτε ὁ ἀριθμὸς τῶν 120 θὰ ἦναι πληρέστατος. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν νὰ προτείνω τὴν τροπολογίαν, ὅτι 165 ἀπαιτοῦνται, καὶ ὅταν ψηφοφοροῦν τὰ ¾, ἡ ψηφοφορία εἶναι ἔγκυρος.

§151ΜΙΛΗΣΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ ἐντίμου προαγορεύσαντος, μολονότι φαίνεται, ὅτι εἶναι εὐρυτέρα, κατ’ οὐσίαν εἶναι στενοτέρα τῆς τοῦ Κυρίου Βαλτινοῦ· καὶ ὁ λόγος εἶναι ἁπλούστατος. Ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Βαλτινοῦ θέλει οὐχὶ ὀλιγωτέρους τῶν 83 ὑπὲρ μιᾶς γνώμης, καὶ τότε αὐτὴ ἔχει κῦρος. Κατὰ τὴν τροπολογίαν ὅμως τοῦ ἐντίμου προαγορεύσαντος ποῦ θὰ καταντήσωμεν; Βεβαίως εἰς τοὺς 61· 61 λοιπὸν εἶναι ἀρκετοὶ, ὅπως ἀποφανθῶσι περὶ ἑνὸς ζητήματος σπουδαιοτάτου; (θόρυβος) 120 εἶναι τὰ ¾ τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ἀπαιτουμένου πρὸς ψηφοφορίαν, ἡ πλειονοψηφία τῶν 120 εἶναι οἱ 61. Τὴν γνώμην τοῦ Κ. Βαλτινοῦ δέχομαι ὡς μαθηματικῶς ἀκριβῆ, λέγω ὅμως νὰ γείνῃ ἡ τροπολογία αὕτη· νὰ μὴν ὁρισθῇ ὁ ἀριθμὸς 83, ἀλλὰ τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς τῶν κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου παρευρεθέντων· εὑρέθημεν 200· 101 εἶναι ἀριθμὸς νόμιμος πρὸς ὑπερίσχυσιν μιᾶς γνώμης. Αὐτὴ εἶναι, Κύριοι, ἡ γνώμη μου.

§152ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μᾶς εἶπεν ὁ συνάδελφός μας, ὅτι πάντοτε πρέπει νὰ λάβωμεν εἰς τὰς ἀποφάσεις ἡμῶν ὡς βάσιν τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πληρεξουσίων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν παρόντες εἰς τὴν ἀρχήν. Λοιπὸν, ἐὰν ἤμεθα 300, ὑποχρεούμεθα νὰ λάβωμεν ὡς βάσιν τῶν ἐργασιῶν μας τοὺς 151. Ἆ Κύριοι! παρεδέχθημεν ἀριθμὸν ἐλάσσονα τῶν 165 ὡς βάσιν τῶν ἐργασιῶν μας (θόρυβος καὶ ὁμιλίαι πέριξ τοῦ βήματος, ὥστε δὲν ἀκούεται πλέον ὁ ῥήτωρ).

§153ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἄτοπον, ἀτοπώτατον, καὶ ἐπικίνδυνον πρᾶγμα, 83, 60, 100 ἄνθρωποι ἀπέναντι 350 νὰ δύνανται αὐτοὶ οἱ ὀλιγώτεροι τοῦ ἡμίσεως νὰ συνέρχωνται καὶ νὰ ἐκδίδωσιν ἀποφάσεις ὑποχρεωτικὰς διὰ τὴν Συνέλευσιν. Λοιπὸν λέγω, ἐν ὀνόματι τῆς δικαιοσύνης, ἐν ὀνόματι τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Συνελεύσεως, ὅτι πρέπει πάντοτε νὰ ὑπάρχῃ ὁ ἥμισυς ἀριθμὸς τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τοῦ περιεχομένου ἐν τῷ καταλόγῳ. Ὑπάρχουν καὶ μέλλοντες πληρεξούσιοι· οἱ καταχωρισμένοι εἰς τὸν κατάλογον αὐτὸν θεωροῦνται ὡς παρόντες, Κύριοι, πούποτε δὲν ὑπῆρξε σταθερὰ βάσις, ποτὲ νόμιμος ἀπόφασις δὲν ἠμπορεῖ νὰ καταρτισθῇ δυνάμει τῆς πλειοψηφίας. Ἡ πλειονοψηφία συνίσταται εἰς τὸ ἥμισυ πλέον ἑνός. Ἐὰν λοιπὸν σήμερον συνηθροίσθησαν 200 ἐδῶ, δὲν ἠμποροῦν νὰ εἴπουν, ὅτι εἶναι ὅλοι οἱ πληρεξούσιοι, ἀλλ’ ἀπέναντι αὐτῶν λογίζεται ἡ πλειονοψηφία σήμερον. Λοιπὸν λέγω, ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ συνέλθουν ἐνταῦθα ἄνθρωποι ν’ ἀποφασίσουν ἐν ὀνόματι τοῦ ἔθνους, καὶ νὰ ἦναι ὀλιγώτεροι τοῦ ἡμίσεως πλέον ἑνὸς τῶν ὅλων (θόρυβος).

§154ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, Αὔριον.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλ’ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἵτινες ἐργάζονται ἐνταῦθα εἶναι οἰκογενειάρχαι, καὶ πρέπει νὰ τοὺς πληρώσωμεν.

§156ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον ἀποφαινόμεθα περὶ τούτου.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις. (ὥρα ἕκτη).