1966.04.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 73η

Σάββατον 23 Ἀπριλίου 1966

Προεδρία κ. Δ. Γ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

(Ὥρα 7 μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Ταλιαδοῦρος, ζητεῖ ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Στειρόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 19ης, 21ης καὶ 23ης Ἀπριλίου ἐ.ἔ.

§4Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 19ης, 21ης καὶ 23ης Ἀπριλίου ἐ.ἔ. Κύριοι βουλευταί, θλιβερὸν ἄγγελμα φέρω πρὸς ὑμᾶς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους. Ὁ ἐκλεκτὸς καὶ ἀγαπητὸς εἰς ὅλους μας συνάδελφος Γεράσιμος Μεταξᾶς, βουλευτὴς Κεφαλληνίας, ἔπαυσεν ἀπὸ τῆς πρωίας τῆς σήμερον νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν ζωήν. Ὁ τόσον ἀδόκητος θάνατός του προκαλεῖ εἰς ὅλους μας εἰλικρινῆ θλῖψιν, διότι μὲ τὴν ἀπώλειάν του ἐκλείπει ἕνας ἁγνὸς μαχητὴς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἕνας τίμιος καὶ λευκὸς πολιτευτής, ὁ ὁποῖος ἠνάλωσε τὴν ζωήν του εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ λαοῦ. Μέχρι τῆς προχθές, εὑρίσκετο εἰς τὸ μέσον ὑμῶν, παρακολουθῶν ἀνελλιπῶς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Σώματος μὲ σφρῖγος καὶ ἀνθηρότητα καὶ συμβάλλων μὲ τὸ ἦθος του εἰς τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Κοινοβουλίου. Ἑπτάκις, ἀπὸ τοῦ 1951, ἐξελέγη συνεχῶς πρῶτος βουλευτὴς Κεφαλληνίας καὶ ἀνεδείχθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ εἰς γενναῖον προασπιστὴν τοῦ λαοῦ ποὺ ἐξεπροσώπει. Σεμνός, εὐπρεπής, εὐγενής, ἦτο προσφιλὴς καὶ ἀγαπητὸς εἰς φίλους καὶ ἀντιπάλους. Καὶ παρέμεινε πτωχὸς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ λαοῦ καὶ φεύγει ἀπὸ τὴν ζωὴν πενέστερος ἀπὸ ὅ,τι εἰσῆλθεν εἰς τὴν πολιτικήν. Πρὸς τὴν ἐρίτιμον σύζυγόν του, τοὺς ἀδελφούς του, τοὺς συγγενεῖς του, πρὸς τὸ Κόμμα τῆς ΕΡΕ τοῦ ὁποίου ἦτο ἐπιφανὲς στέλεχος καθὼς καὶ πρὸς τὸν λαὸν τῆς Κεφαλληνίας, ἀπευθύνομεν εἰλικρινῆ καὶ θερμότατα συλλυπητήρια. Ἡ κηδεία τοῦ Γερασίμου Μεταξᾶ θὰ τελεσθῇ κατ’ ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως δημοσίᾳ δαπάνῃ καὶ θὰ ἀπονεμηθοῦν πρὸς τὸν ἐκλιπόντα συνάδελφόν μας αἱ προσήκουσαι τιμαί. Παρακαλῶ, νὰ ἔχω τὴν ἔγκρισίν σας, ὅπως κατὰ τὴν ἐν Κεφαλληνίᾳ τελεσθησομένην κηδείαν του, ἀντιπροσωπεύσω τὸ Σῶμα καὶ καταθέσω εἰς τὸν νεκρὸν τοῦ ἐκλιπόντος συναδέλφου στέφανον δάφνης εἰς ἔνδειξιν τῆς ὀφειλομένης πρὸς αὐτὸν τιμῆς καὶ τὸν ἀποχαιρετίσω ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας.

§6Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδ. Κυβερνήσεως). Ἡ Κυβέρνησις, συμμερίζεται τοὺς λόγους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ὁ ἀείμνηστος Γεράσιμος Μεταξᾶς, ὑπῆρξε τίμιος καὶ ἀνιδιοτελὴς εἰς τὴν πολιτικήν του ζωήν, μὲ ἀφοσίωσιν καὶ ζῆλον ὑπηρέτησε τὰ συμφέροντα τῆς ἐπαρχίας καὶ τοῦ Ἔθνους, εἰς ὅλους δὲ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι τὸν ἐγνωρίσαμεν, ἀπετέλεσε πρότυπον εἰλικρινοῦς καὶ ἁγνοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ Ἔθνους. Αἰωνία του ἡ μνήμη.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ. κ. Ν. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§8Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ τὸν ἀείμνηστον συνάδελφόν μας τὸν σήμερον ἐκλιπόντα Γεράσιμον Μεταξᾶν, συμπαριστάμεθα εἰς τὴν αἴθουσαν ἐπὶ 15ετίαν, ὁλόκληρον. Πάντοτε εὑρέθημεν εἰς διάφορον κομματικὴν ἰδεολογίαν, πάντοτε ὅμως εἰς τὸ πρόσωπόν του ὁ ἀείμνηστος συνάδελφος μᾶς ἔδειχνεν ἕναν ἄνθρωπον ἰδεολόγον, μαχητὴν ὑπὲρ ἰδεῶν εἰς τὰς ὁποίας ἐπίστευε μὲ ἀγαθὴν εὐγένειαν καὶ πρὸ παντὸς τιμήν. Αἰσθανόμεθα λύπην, ὅταν ἄνθρωποι τῆς ἀξίας τῆς ἠθικῆς καὶ τῆς Κοινοβουλευτικῆς τοῦ ἀειμνήστου συναδέλφου μας, ἐκλείπουν. Κύριε Πρόεδρε καὶ ἡ Ἕν. Κέντρου ἐκτιμῶσα τὴν ἀρετὴν τοῦ ἐκλεκτοῦ συναδέλφου μας, συμμερίζεται πλήρως τὴν ἔκφρασιν συλλυπητηρίων καὶ πρὸς τὴν οἰκογένειάν του καὶ πρὸς τὸ κόμμα τῆς ΕΡΕ τὸ ὁποῖον πράγματι ἔχασεν ἕνα ἐκ τῶν ὀπαδῶν του, ἕνα ἐκ τῶν στελεχῶν του καὶ πιστόν του ἰδεολόγον. Συμμεριζόμεθα ἐπίσης τὴν ἀπόφασίν σας ὅπως ἐκπροσωπήσητε ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς τὸ Σῶμα κατὰ τὴν κηδείαν τοῦ ἀειμνήστου συναδέλφου μας εἰς τὴν ἰδιαιτέραν του πατρίδα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ κ. Η. Ἡλιοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§10Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, συμμετέχομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὸ πένθος διὰ τὴν ἀπώλειαν ἑνὸς καλοῦ καὶ ἀγαθοῦ συναδέλφου, ἑνὸς εὐπρεποῦς καὶ μετριοπαθοῦς ἀντιπάλου, τιμῶμεν τὴν μνήμην του καὶ ἀπευθύνομεν εἰς τὴν οἰκογένειάν του καὶ εἰς τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε., εἰς τὸ ὁποῖον ἀνῆκε, τὰ εἰλικρινῆ συλλυπητήριά μας.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν κ. Σ. Μαρκεζίνης ἔχει τὸν λόγον.

§12Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ Προοδευτικοὶ καὶ προσωπικῶς ἐγώ, συμμεριζόμεθα τὰ ὅσα ὑμεῖς, κ. Πρόεδρε, εἴπατε διὰ τὴν ἀπώλειαν ἐκλεκτοῦ συναδέλφου. Ὁ ἀείμνηστος Γεράσιμος Μεταξᾶς, ὑπῆρξεν ἀγωνιστής, ἔντιμος ἄνθρωπος καὶ ἐκλεκτὸς ἀντιπρόσωπος τῆς περιφερείας του, ἡ ὁποία πολλάκις, ἄλλωστε, τὸν ἐτίμησε παραδειγματικῶς. Συμμεριζόμεθα τὴν θλῖψιν ὁλοκλήρου τοῦ Σώματος καὶ συμμετέχομεν εἰς τὸ πένθος τῆς οἰκογενείας τοῦ ἐκλιπόντος, ἀλλὰ καὶ τῆς Ε.Ρ.Ε., ἡ ὁποία ἀπώλεσε πράγματι ἐκλεκτὸν ἀγωνιστήν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§14Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τοῦ ἀειμνήστου Γερασίμου Μεταξᾶ, εἶχον συνδεθῆ ἀπὸ μακροῦ διὰ φιλίας, εἴχομεν καὶ πολιτικὴν συνεργασίαν, ἀλλὰ καὶ ἀντιδικίαν πολιτικήν. Ἰδίως, εἴχομεν συνδεθῆ στενώτατα ὅταν ὁ φοβερὸς σεισμὸς τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1953 κατέστρεψε τὸ νησί μας καὶ τότε μέσα εἰς τὴν ἀγωνίαν καὶ τὴν συμφορὰν τῶν συμπολιτῶν μας, εἴμαστε νύκτα καὶ μέρα μαζί. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ὁ ἀείμνηστος συνάδελφος, μὴ ἱκανοποιηθεὶς τότε, ἀπὸ τὰ μέτρα προστασίας τῶν συμπολιτῶν μας, εἶχεν τὸ θάρρος νὰ ὑψώσῃ τὸ ἀνάστημά του ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκομεν καὶ διεμαρτυρήθην, ἐντόνως. Ἔκτοτε οἱ δρόμοι μας ἐχωρίσθησαν, ἀλλὰ ἡ φιλία παρέμεινεν. Ἀγαθός, καλόκαρδος, εὐπροσήγορος καὶ μὲ τὸ χαμόγελο πάντοτε εἰς τὰ χείλη, ἐγνώρισε μόνον φίλους καὶ ἐὰν συνέβη νὰ ὑπῆρξε διένεξίς τις ἐφρόντιζε νὰ λήγῃ αὕτη πάντοτε μὲ παραμερισμὸν τῆς ἀφορμῆς, δι’ αὐτὸ ὑπεστηρίζετο μετὰ φανατισμοῦ ἀπὸ μεγάλην μερίδα τῶν Κεφαλλήνων καὶ εἶχε πράγματι τιμηθῆ ἑπτάκις ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Νομοῦ Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης. Καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτη, συνέχιζεν ἀγωνιζόμενος ἀόκνως. Ἀκούραστος καὶ ἐξυπηρετικὸς ἦτο πάντοτε πρόθυμος νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του καὶ δι’ αὐτὸ ὑπερηγαπᾶτο. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ὅλοι συμμεριζόμεθα τὸ πλῆγμα, τὸ ὁποῖον ὑπέστη ὄχι μόνον ἡ οἰκογένειά του, ἀλλὰ καὶ ἡ νῆσος τῆς Κεφαλληνίας, διότι πολὺ δύσκολα θὰ εὑρεθῇ ὁ ἀντικαταστάτης διὰ νὰ ἀναπληρώσῃ τὸ κενόν, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ ὁ πρόωρος θάνατος τοῦ συναδέλφου. Καὶ ὡς φίλος καὶ ὡς συμπολίτης καὶ ὡς συνάδελφος, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, γνωρίζω καλῶς, ὅτι ἔπεσεν ἐπὶ τῶν ἐπάλξεων τοῦ καθήκοντος, διότι ἡ κατάστασις τὸν ἀνησύχει. Διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω πόσον ἦτο προσηλωμένος εἰς τὰς ὡραίας παραδόσεις καὶ τῆς οἰκογενείας καὶ τῆς ἐκκλησίας, ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ὅταν ἔγινεν ἡ ἀναταραχὴ εἰς τὴν Ἐκκλησίαν, μὲ συνήντησε καὶ διεπίστωσα, ὅτι ἦτο ἀνήσυχος, ἀπὸ τὸ στόμα του δὲ ἔμαθα καὶ τὰ βαθύτερα αἴτια τῆς ἀναταραχῆς ἐκείνης. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρέπει νὰ θεωρήσωμεν, ὅτι ἔπεσεν ἐν τῇ πιστῇ ἐκπληρώσει τοῦ καθήκοντος. Διαβιβάζω, τὰ θερμότατα συλλυπητήριά μου εἰς τὴν ἐρίτιμον κυρίαν καὶ τὴν οἰκογένειάν του καὶ ὅλους τοὺς φίλους του συμπολίτας, οἱ ὁποῖοι τὸν ἠγάπων εἰς ὁλόκληρον τὸ νησί. Συμμεριζόμενος καὶ ἐγὼ τὰ ὅσα οἱ προλαλήσαντες εἶπον, ἐπιτελῶ ἱερὸν συναδελφικὸν καθῆκον, ἀποτίων φόρον τιμῆς εἰς τὴν μνήμην του.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μανέντης, ἔχει τὸν λόγον.

§16Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, γεννηθήκαμε στὰ ἴδια χώματα μὲ τὸν ἀείμνηστον Γεράσιμον Μεταξᾶν καὶ κολυμβήσαμε στὰ ἴδια γαλανὰ νερὰ τῶν ἀκτῶν τῆς Κεφαλληνίας. Ὁ ἀπροσδόκητος θάνατός του μὲ γεμίζει μὲ πόνον καὶ θλῖψιν. Σιγὰ–σιγὰ ὁ Γεράσιμος Μεταξᾶς ἀνέβηκε στὴν ἐκτίμησι τῶν κατοίκων τῆς Κεφαλληνίας καὶ μὲ τὴν ἄοκνον ἐργατικότητά του ἐκέρδισε τὴν συμπαράστασιν τῶν συμπατριωτῶν του. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ποὺ ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν, ὄχι μόνον οἱ καμπάνες τῆς Κεφαλλωνιᾶς κτυποῦν θλιμμένα, ἀλλὰ καὶ οἱ σημαῖες τῶν ποντοπόρων πλοίων μεσίστιες πενθοῦν καὶ αὐτὲς τὸ χαμὸ τοῦ ἀειμνήστου φίλου μας. Σᾶν φίλος καὶ συγγενής, ἀπευθύνω ἀπὸ τὴν θέσιν αὐτὴν τὰ πιὸ θερμὰ καὶ ἐγκάρδια συλλυπητήριά μου.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§18Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὐχαριστῶ καὶ ὑμᾶς καὶ ὅλους τοὺς συναδέλφους, διότι μοῦ ἐδώσατε τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω τελευταῖος. Διεξεδίκησα τὸ δικαίωμα τοῦτο, διὰ νὰ ἔχω τὴν δυνατότητα ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον ἐτίμησεν ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, ὁ Γεράσιμος Μεταξᾶς, νὰ εὐχαριστήσω ὅλους ὑμᾶς. Πρῶτον ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ καὶ τοὺς Ἀρχηγοὺς καὶ ἐκπροσώπους τῶν ἄλλων Κομμάτων καὶ τοὺς βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι ἀπηύθυνον λόγους, πράγματι, συγκινητικούς, ἐπὶ τῷ θλιβερῷ ἀγγέλματι τοῦ θανάτου τοῦ Γερασίμου Μεταξᾶ. Εὐχαριστῶ ἰδιαιτέρως διότι ἀπηυθύνθησαν συλλυπητήρια πρὸς τὴν ΕΡΕ. Εἶναι μεγάλη ἡ ἀπώλεια διὰ τὴν ΕΡΕ. Ἀλλά, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι, ἐὰν ἡ ἀπώλεια διὰ τὸ Κόμμα μας εἶναι μεγάλη, εἶναι μεγαλυτέρα δι’ ἐμέ, ὄχι ἁπλῶς ὡς Ἀρχηγὸν Κόμματος, ἀλλὰ ὡς ἄνθρωπον, ὡς φίλον προσωπικὸν τοῦ Γερασίμου Μεταξᾶ. Ἴσως σεῖς, ὅλοι, νὰ μὴ ἐγνωρίσατε παρὰ μόνον τὸν πράγματι εἰς τὰ μάτια ὅλων ἤρεμον καὶ ἀξιοπρεπῆ συνάδελφον. Ἐγὼ ἐγνώρισα καὶ τὸν δονούμενον ἀπὸ τὸ εὐγενὲς πάθος τῆς ἀγάπης πρὸς τὴν ὡραίαν νῆσον του, ἀντιπρόσωπον τῆς Κεφαλληνίας. Τὸ πάθος αὐτό, τὸ ὁποῖον διεκδικοῦμεν ὅλοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διὰ τὸν ἑαυτόν μας, ἢ μᾶλλον διὰ τὰς σχέσεις ἑκάστου ἐξ ἡμῶν πρὸς τὴν περιφέρειαν ποὺ ἕκαστος ἐκπροσωπεῖ, τὸ πάθος αὐτὸ κατεῖχε τὸν Μεταξᾶν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος μὲ συνεκίνει βαθύτατα. Κατὰ τὴν τραγικὴν καταστροφὴν τοῦ ἔτους 1953, εὑρέθην εἰς τὴν Κεφαλληνίαν καὶ εἶδον πόσον μεγάλος ὑπῆρξεν ὁ πόνος τοῦ Γερασίμου Μεταξᾶ, ἀλλὰ καὶ πόσον μεγάλος ὑπῆρξεν ὁ μόχθος, τὸν ὁποῖον κατέβαλε διὰ νὰ βοηθήσῃ τοὺς συμπολίτας του, κατοίκους τῆς νήσου. Ὁ Γεράσιμος Μεταξᾶς, ὑπηρέτησε τὴν Πατρίδα καὶ εἰς περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἤμην ἐξόριστος. Ὑπῆρξε τότε Διευθυντὴς τοῦ Ἰδιαιτέρου Γραφείου τοῦ Ἰωάννου Μεταξᾶ. Τὸ γεγονὸς, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην, ἐγὼ ὁ εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις ἀντίπαλος τῆς δικτατορίας, ἤμην ἐξόριστος, δὲν μὲ ἀπαλλάσσει τῆς ὑποχρεώσεως νὰ ἐκτιμήσω τὸν ἄνδρα, ὁ ὁποῖος ἀπέθανε σήμερον καὶ ὡς τὸν ἐντιμότατον καὶ ἐξαίρετον Διευθυντὴν τοῦ Ἰδιαιτέρου Γραφείου τοῦ Ἰωάννου Μεταξᾶ. Δὲν εἶναι εὔκολον, κ. Πρόεδρε, ὡς γνωρίζετε, νὰ εἶναι κανεὶς Διευθυντὴς Ἰδιαιτέρου Γραφείου καὶ ἀκόμη ὀλιγώτερον εὔκολον πρέπει νὰ θεωρηθῇ, ὅτι εἶναι, νὰ εἶναί τις Διευθυντὴς Γραφείου παντοδυνάμου δικτάτορος. Ἐπέρασεν ἀπὸ τὴν θέσιν ἐκείνην, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ τὸ παραμικρὸν εἰς βάρος του. Ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μεταφερθῆτε καὶ εἰς τὴν περίοδον ἐκείνην, ἡ ὁποία εἶναι μακρυὰ καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπολιτεύετο κατὰ τρόπον ἄμεσον ὁ Γεράσιμος Μεταξᾶς. Μετὰ τὸν πόλεμον ἐπολιτεύθη. Ὑπῆρξε πάντοτε, σχεδὸν πάντοτε, μαζί μου καὶ εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκτιμήσω καὶ νὰ θαυμάσω τὸ ἦθος, τὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ τὴν ἐντιμότητα τοῦ ἀνδρός. Τὸ πλῆγμα ἦλθε κατὰ τρόπον ξαφνικόν. Ἕως χθές, ἦτο ζωηρὸς καὶ ζωντανὸς καὶ σφριγῶν καὶ αἰφνιδίως ἔλειψεν ἀπὸ τὴν ζωήν. Ὁ θάνατος, κ. Πρόεδρε, εἶναι σπουδαῖος παιδαγωγός. Ἠρεμεῖ τὰς ψυχάς. Εἰρηνεύει καὶ τὴν Βουλὴν ἀκόμη τῶν Ἑλλήνων. Καὶ ἠκούσθησαν λέξεις ἀπόψε, αἱ ὁποῖαι συγκινοῦν ὅλους μας. Ἀλλά, ἐὰν ὁ θάνατος, οἱουδήποτε συναδέλφου, θὰ ἐπέβαλε τὴν αὐτὴν στάσιν ὅλων, ὁ θάνατος τόσον ἁγνοῦ, ἐντίμου, εἰρηνικοῦ καὶ εὐγενοῦς ἀνθρώπου, ὡς ὁ Γεράσιμος Μεταξᾶς, ἦτο φυσικὸν νὰ προκαλέσῃ αὐτὴν τὴν ἔξαρσιν τῆς ψυχῆς, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη εἰς τοὺς λόγους τῶν ὁμιλησάντων. Ἐκφράζω τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς ὅλους καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, δι’ ὅσα εἴπατε καὶ διὰ τὰς ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἐλάβατε καὶ εὐχαριστῶ τὰ Κόμματα, τὰ ὁποῖα συνεφώνησαν μαζί σας, διὰ τὴν λῆψιν τῶν ἐπιβεβλημένων ἐκδηλώσεων, ἔναντι τῆς μνήμης τοῦ ἀγαπητοῦ μας συναδέλφου.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§20Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ Γεράσιμος Μεταξᾶς, εἰσῆλθεν εἰς τὴν πολιτικήν, ἐμμέσως καὶ ἀμέσως, πρὸ 30 περίπου ἐτῶν. Εἰς τὴν κατοχὴν ἀνεμίχθη εἰς ἐθνικὰς ὀργανώσεις καὶ συνελήφθη ὑπὸ τῶν Γερμανῶν. Τοῦτον ἐπεσκέφθην εἰς τὰς φυλακάς, διότι ἡ φιλία μας ἦτο μεγάλη, ἀπὸ παιδικῆς ἡλικίας. Μεταπολεμικῶς ἐπολιτεύθημεν καὶ εὑρέθημεν πάντοτε εἰς ἀντίπαλα πολιτικὰ στρατόπεδα. Οἱ ἀγῶνες μας, ὅμως, ἦσαν εὐγενεῖς καὶ ὑψηλοῦ ἐπιπέδου. Πάντοτε διετηρήσαμε τὴν φιλίαν καὶ τὸν ἀμοιβαῖον σεβασμόν. Ὁ μεταστάς, ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεών του, προσέφερε πολλὰς ὑπηρεσίας εἰς τὴν Κεφαλληνίαν καὶ εἰς τοὺς ἁπανταχοῦ Κεφαλλῆνας, ἰδίως δὲ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν σεισμῶν τὸν Αὔγουστον τοῦ 1953. Ἐκ μέρους τοῦ λαοῦ τῆς Κεφαλληνίας, ὁ ὁποῖος ἐπὶ μίαν 15ετίαν τὸν ἐτίμησε διὰ τῆς ψήφου του, ἐκφράζω τὴν εὐγνωμοσύνην του, ἐγὼ δὲ προσωπικῶς ἀπευθύνω τὰ θερμὰ συλλυπητήριά μου εἰς τὴν πληγεῖσαν οἰκογένειά του καὶ συμπαρίσταμαι εἰς τὸ βαρὺ πένθος της.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, νὰ ἐγερθῶμεν καὶ νὰ τηρήσωμεν ἑνὸς λεπτοῦ σιγὴν εἰς μνήμην τοῦ ἐκλιπόντος συναδέλφου μας. (Ὅλοι οἱ κ.κ. βουλευταί, ἐγείρονται καὶ τηρεῖται σιγὴ ἑνὸς λεπτοῦ).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἰωνία του ἡ μνήμη. Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προτάσεων δυσπιστίας τῶν ὑποβληθεισῶν ἐκ μέρους τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς ΕΔΑ, κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§23Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκκρεμεῖ τὸ θέμα τῆς συμπληρώσεως τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Πολυχρονίδη. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ζητεῖ νὰ τοῦ δοθῇ ὁ λόγος, διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὴν ἀπάντησίν του, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον, ὡς ἀναγινώσκω εἰς τὰ πρακτικά, ὅπως δημοσιεύονται εἰς τὰς ἀπογευματινὰς ἐφημερίδας, σήμερον, ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Κ. Μητσοτάκης, εἶπεν: «Παρακαλῶ τὸν κ. Πολυχρονίδην, νὰ φέρῃ ὅλα τὰ στοιχεῖα ποὺ ἔχει ἀμέσως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διαφορετικὰ εἶναι ταπεινὸς συκοφάντης». Ἡ Ε.Κ., ζητεῖ νὰ δοθῇ συνέχεια τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Πολυχρονίδη, τὴν ὁποίαν θεωροῦμεν ὡς συνέχειαν τῆς στιχομυθίας, ἡ ὁποία ἔγινε χθὲς καὶ διεκόπη διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος, ὁ κ. Παπαδόπουλος, καὶ ζητοῦμεν νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Πολυχρονίδην, διὰ νὰ εἴπῃ ὀλίγας λέξεις, ἔστω ἀπὸ τῆς θέσεώς του. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν Ἕδραν, καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Διαμαντόπουλος).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶχε ζητήσει τὸν λόγον, ὁ κ. Ὑπουργός. Μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Πολυχρονίδην.

§25Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει καλῶς.

§26Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε ἐκπρόσωπε τῆς Ε.Κ., ἐπιθυμῶ νὰ ἀναφέρω, ὅτι ἡ ὁμιλία μου δὲν ἀναφέρεται εἰς τὸ προσωπικὸν ζήτημα. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ, νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Πολυχρονίδης καὶ θὰ ἀπαντήσω μετά. Ἡ ἀγόρευσίς μου ἀναφέρεται εἰς τὴν πρότασιν μομφῆς καὶ θεωρῶ καθῆκον μου, ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰδικῶς ὡς ὑπεύθυνος διὰ τὸν οἰκονομικὸν τομέα, νὰ δώσω ὡρισμένας ἀπαντήσεις εἰς τὴν διατυπωθεῖσαν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως μομφήν.

§27Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἀντελήφθην, κ. Ὑπουργέ, ὅτι, ὅταν ἀνήλθατε εἰς τὸ βῆμα, δὲν ἀνήλθατε διὰ συνέχειαν τῆς συζητήσεως αὐτῆς καὶ ὅτι θὰ ἀπαντούσατε εἰς ὡρισμένας αἰτήσεις τῆς Ε.Κ. Ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς δὲν ἠθελήσαμεν νὰ δημιουργηθῇ θέμα προτεραιότητος, περὶ τοῦ ποῖος θὰ ὁμιλήσῃ πρῶτος, διὰ νὰ μὴ θίξωμεν οὐδενὸς τὰ αἰσθήματα καὶ ἐξηντλήσαμεν εἰς τὸ ἄκρον ἄωτον τὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν ἐτηρήσαμεν, τῆς Κοινοβουλευτικῆς εὐπρεπείας. Ἀλλά, ἐνομίσαμεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, μετὰ τὰ διαμειφθέντα χθὲς καὶ τὰς δημοσιεύσεις εἰς τὰς ἐφημερίδας, νὰ μὴ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τὸν κ. Πολυχρονίδην, νὰ συμπληρώσῃ σήμερον, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύνατο νὰ εἴπῃ χθές, εἶχε τὰ στοιχεῖα — ἐδικαιολογήθη, ὅτι δὲν τὰ κατεῖχεν ἐκείνην τὴν ὥραν — τὰ εἶχεν εἰς ἄλλο μέρος ἐξασφαλίσει.

§28Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐγὼ τὸν προεκάλεσα καί κατὰ συνέπειαν, δὲν δύναμαι νὰ ἔχω ἀντίρρησιν.

§29Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀνεμένομεν, ὅτι θὰ διατυπώσητε ἀντίρρησιν.

§30Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ πρότασις μομφῆς ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως ἀναφέρεται καὶ εἰς τὴν ἀσκουμένην ὑπ’ αὐτῆς οἰκονομικὴν πολιτικήν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι δὲν ἔρριψεν ἡ Ε.Κ. καὶ ἡ ΕΔΑ τὸ κύριον βάρος τῆς κριτικῆς των εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα. Ἐν τούτοις, εἶναι ἐξ ἴσου βέβαιον, ὅτι διετυπώθη πρότασις μομφῆς καὶ διὰ τὴν οἰκονομικήν μας πολιτικὴν καὶ ἐπεσημάνθησαν ὡρισμέναι «ἀδυναμίαι» τῆς πολιτικῆς μας, κατὰ τὴν ἄποψιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Θέλω νὰ ὑποθέτω, ὅτι οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπακολουθήσουν, θὰ ἀναλύσουν περισσότερον εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, τὴν πρότασιν μομφῆς. Ἐν τούτοις, ὅμως, ἐθεώρησα καθῆκον νὰ λάβω ἀπόψε τὸν λόγον, διὰ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὡρισμένα πραγματικὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα θὰ διευκολύνουν τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία θὰ διεξαχθῇ, τοὐλάχιστον, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τομέα αὐτόν. Ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν εὐκαιρίαν ἤδη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου, νὰ προκαλέσῃ γενικὴν οἰκονομικὴν συζήτησιν καὶ νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἀπόψεις της ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ταὐτοχρόνως δέ, εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐξαγγείλῃ τὰ συγκεκριμένα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα ἔκρινε πρόσφορα διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως. Εὑρισκόμεθα σήμερον εἰς θέσιν, μετὰ πάροδον 4 περίπου μηνῶν, ἀφ’ ἧς τὸ πρῶτον ἐξηγγέλθησαν τὰ οἰκονομικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, νὰ κάμωμεν μίαν ἀνασκόπησιν καὶ ἐξαγωγὴν ὡρισμένων συμπερασμάτων διὰ τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἠσκήθη ἀπὸ ἡμᾶς εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα. Κύριοι συνάδελφοι, ἀσφαλῶς, θὰ ἐνθυμῆσθε, ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν ἤδη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου, ὅτι ἡ χώρα μας παρουσιάζει μίαν οἰκονομικὴν δυσχέρειαν, ὅτι διέρχεται μίαν δύσκολον καμπὴν ἡ οἰκονομία της καὶ ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ λῆψις ἀμέσων μέτρων, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς δυσχεροῦς οἰκονομικῆς πραγματικότητος. Τὰ μέτρα αὐτά, ἡ Κυβέρνησις τὰ εἰσηγήθη. Τινὰ ἐξ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἦσαν διοικητικῆς φύσεως, τὰ ἐλάβομεν. Ὑπεβάλαμεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας φορολογικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συνεζητήθη, χωρὶς νὰ ψηφισθῇ καὶ εἶναι ἐκκρεμὲς καὶ τὸ ἐφηρμόσαμε μερικῶς, καθ’ ὃ εἴχομεν ἐκ τοῦ Συντάγματος δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν, ἕνα μέρος τῶν νόμων τῶν φορολογικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπεβάλλετο νὰ ἐφαρμοσθοῦν. Δηλαδή, αἱ φορολογίαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι περίπου ἐξομοιοῦνται πρὸς δασμοὺς καὶ ἐπιβάλλονται ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων κατὰ τὰς εἰσαγωγάς. Κύριοι συνάδελφοι, πρῶτον, θέλω νὰ διευκρινίσω, ὅτι ἡ πολιτική, ἡ κριτική, ἡ ὁποία ἠσκήθη ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεώς μας, διὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλάμβανε, δὲν ἐστηρίχθη εἰς καμμίαν περίπτωσιν, ἐπὶ τῆς διαπιστώσεως, ὅτι δὲν ἦσαν ἀναγκαῖα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἴχομεν προτείνει, ἀντιθέτως, μάλιστα, νομίζω, ὅτι ἀπὸ τῶν πραγματικῶν δεδομένων, εὑρέθημεν ὅλοι σύμφωνοι. Ἀπησχολήθη πολὺ ἡ Βουλή, κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν εἰς τὴν εὐθύνην, ὅσον ἀφορᾷ τὸ παρελθόν, διὰ τὸ ποῖος πταίει, διὰ τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον εἶχεν φθάσει τότε ἡ οἰκονομία. Ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι δὲν προτίθεμαι νὰ ἀπασχοληθῶ μὲ τὸ θέμα αὐτὸ σήμερον, ἀσχέτως τοῦ ποῖος ἔπταιε καὶ γνωρίζει ἡ Βουλή, τὰς ἀντιλήψεις μου, διὰ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη ἡ οἰκονομία εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους. Βέβαιον εἶναι, ὅτι ἡ πολιτική, ἡ ὁποία ἠσκήθη ἀπὸ τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, καὶ πέραν, εἶναι πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Κυβέρνησις φέρει τὴν τιμὴν καὶ τὴν εὐθύνην, ἐφ’ ὅσον ἡ πολιτικὴ αὐτή, κατέληξεν εἰς ἐπιτυχῆ ἀποτελέσματα. Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ ἀρχίσω μὲ μερικὰς γενικὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν μεγεθῶν. Πρῶτον, ὡς πρὸς τὸ Ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία, συνέχισε καθ’ ὅλον τὸ 1965, τὴν ἀνοδικήν της πορείαν μὲ ἱκανοποιητικὸν ρυθμόν. Τὸ ἀκαθάριστον Ἐθνικὸν εἰσόδημα ἐσημείωσεν κατὰ τὸ ἔτος αὐτό, εἰς σταθερὰς τιμάς, αὔξησιν 7,3%, ἡ ὁποία εἶναι ἴση μὲ τὴν μέσην αὔξησιν τῆς 5ετίας 60–64. Σήμερον ὑπάρχει πλέον ὁ ὁριστικὸς ἀριθμός. Ἰδιαιτέρας σημασίας, καὶ πρέπει νὰ τονισθῇ, εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι κατὰ τὸ 1965, οὐσιώδη βελτίωσιν ἐσημείωσαν τὰ πραγματικὰ οἰκονομικὰ μεγέθη, τὰ ὁποῖα εἶναι ζωτικῆς σημασίας, διὰ τὴν διαδικασίαν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Συγκεκριμένως, ἡ κυρία συμβολὴ εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, προῆλθεν ἀπὸ τὴν δευτερογενῆ παραγωγήν, ἡ ὁποία ηὐξήθη κατὰ 9,6% περίπου καὶ ἐκαλύφθη τὸ 36,4%, τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀκαθαρίστου Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ὁ δείκτης βιομηχανικῆς παραγωγῆς τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τὸ 1965, παρουσίασεν αὔξησιν κατὰ 8%, ἔναντι 10,6 τοῦ 1964. Ἡ ἐμφανιζομένη, ὅμως, αὐτὴ μικροτέρα αὔξησις τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς κατὰ τὸ 1965, προέρχεται κυρίως ἀπὸ τὸν κλάδον ἐπεξεργασίας φύλλων καπνοῦ, τοῦ ὁποίου ἡ ἐσοδεία ἦτο μειωμένη κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο κατὰ 9,3% τὸ 1964. Ἐὰν ἀφαιρέσωμεν τὸν κλάδον αὐτόν, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, εἶναι ἀμφίβολον, ἐὰν ἔπρεπε νὰ προσμετρηθῇ διὰ τὸν προσδιορισμὸν τοῦ δείκτου τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, τότε θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως, μεταξὺ τῶν δύο ἐτῶν 1964 — 1965, εἶναι ἀσήμαντος. Τὸ 1964 ἔχομεν 9,8% καὶ τὸ 1965 ἔχομεν 9,3%. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πρέπει νὰ δώσωμεν καὶ μίαν διευκρίνισιν. Θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος, διὰ τὰ οἰκονομικὰ θέματα, τῆς Ε.Κ., κ. Α. Παπανδρέου, εἶχεν προβῆ κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν εἰς τὴν καταπληκτικὴν δήλωσιν, ὅτι κατὰ τὸ βʹ ἑξάμηνον τοῦ 1965, δὲν ἐσημειώθη οὐδεμία αὔξησις τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς. Εἶχον, ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν, ἀποπειραθῆ νὰ τὸν προστατεύσω ἔναντι μιᾶς ἀνακριβείας ἢ ἑνὸς σφάλματος. Ἠθέλησε νὰ ἐπιμείνῃ. Πάντως, πρέπει, αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ τονίσω, βάσει τῶν ὁριστικῶν στοιχείων, ὅτι ἡ ἄνοδος τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, κατὰ τὸ βʹ ἑξάμηνον τοῦ 1965, ἦτο ταχυτέρα τῆς σημειωθείσης κατὰ τὸ αʹ ἑξάμηνον τοῦ ἔτους αὐτοῦ. Οὕτω, ὁ δείκτης τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, μετ’ ἀφαίρεσιν τοῦ κλάδου ἐπεξεργασίας φύλλων καπνοῦ, τὸν ὁποῖον, προκειμένου περὶ ἑξαμήνων καὶ δι’ ἕναν πρόσθετον λόγον, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ὑπολογίσωμεν, διότι ἑκάστοτε χρονικῶς τοποθετεῖται ἡ αὔξησις αὐτή, ἀναλόγως τῶν περιστάσεων, διαφορετικά, λέγω, ἐὰν δὲν ὑπολογίσωμεν αὐτό, ἐνῷ κατὰ τὸ αʹ ἑξάμηνον τοῦ 1965, ἔχομεν αὔξησιν ἔναντι τοῦ αʹ ἑξαμήνου τοῦ 1964 8,5%, κατὰ τὸ δεύτερον, τὸ κρίσιμον ἑξάμηνον, ὅπου εἶναι μηδέν, μᾶς ἐπανέλαβεν, ἐμφαντικῶς καὶ ἐπιμόνως ὁ κ. Α. Παπανδρέου, ἡ αὔξησις, ὄχι μόνον ὑπάρχει, δὲν εἶναι μηδέν, ἀλλὰ εἶναι μεγαλυτέρα τῆς αὐξήσεως τοῦ αʹ ἑξαμήνου. Εἶναι 9,1%. Ἐξ ἄλλου, κατὰ τὸ 1965, ἡ σημειωθεῖσα αὔξησις τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος, κατὰ 3,7%, ὑπῆρξε σχετικῶς μικρά, δι’ ἔτος ἐλαιοκομικόν. Καὶ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι κατὰ τὸ 1964, ἔχομεν μεγάλην αὔξησιν τῆς παραγωγῆς τοῦ σίτου καὶ ἄλλων γεωργικῶν προϊόντων καί κατὰ συνέπειαν, ἡ αὔξησις τοῦ 1965, ἦτο μικρά. Παραλλήλως πρὸς τὴν αὔξησιν τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, ἔντονος δραστηριότης παρετηρήθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ εἰς τὸν τομέα τῶν ἐπενδύσεων. Αἱ ἀκαθάριστοι ἐπενδύσεις, παγίου κεφαλαίου, εἰς σταθερὰς τιμάς, ηὐξήθησαν τὸ 1965, κατὰ 14,4%, ἔναντι 18,2% τοῦ 1964 καὶ 6,3% τοῦ 1963. Εἰδικώτερον, αἱ ἐπενδύσεις εἰς τὴν μεταποίησιν, ἡ ὁποία εἶναι πρωταρχικῆς σημασίας, διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας, ἐσημείωσεν αὔξησιν ἐντὸς τοῦ 1965, κατὰ 31,7%, ἔναντι αὐξήσεως 11,2% τὸ 1964 καὶ μειώσεως 4 ἢ 3%, κατὰ τὸ 1963. Αἱ προοπτικαί, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸ 1966, εἶναι, ἐπίσης, εὐνοϊκαί. Συμφώνως πρὸς προσωρινὰς ἐκτιμήσεις, ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως τοῦ ἀκαθαρίστου Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, εἰς σταθερὰς δραχμάς, θὰ εἶναι κατὰ τὸ 1966, περίπου 7%, ρυθμὸς ἀπολύτως ἱκανοποιητικός, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ ἔτος αὐτὸ εἶναι ἔτος μειωμένης ἐλαιοπαραγωγῆς, ἂν καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, θὰ πρέπει νὰ προσθέσω, ὅτι μετὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ ἀεροψεκασμοῦ καὶ τὴν ἀποτελεσματικὴν καταπολέμησιν τοῦ δάκου καὶ ἄλλων νόσων τῆς ἐλαίας, δὲν εἶναι τόσον ἐμφανὴς ἡ διαφορά ἢ τοὐλάχιστον, ἐλπίζω, νὰ μὴν εἶναι τόσον ἐμφανὴς ἡ διαφορά, μεταξὺ τῆς παραγωγῆς τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ ἔτους, διὰ τὴν ἐλαίαν. Ἡ κατὰ 7% αὔξησις τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος προβλέπεται, ὅτι θὰ προέλθῃ κατὰ κύριον λόγον ἀπὸ τὴν δευτερογενῆ παραγωγήν, ἡ ποσοστιαία συμμετοχὴ τῆς ὁποίας, εἰς τὸ συνολικὸν εἰσόδημα, θὰ ἀνέλθῃ εἰς 3%, ἐνῷ διὰ τὴν γεωργίαν, δὲν θὰ ἔχωμεν αὔξησιν, ἀλλὰ ἀντιθέτως, τὸ ποσοστὸν τῆς γεωργίας, θὰ εἶναι περίπου 23%. Ἤδη, κύριοι συνάδελφοι, ὁ δείκτης κατὰ τὸ δίμηνον Ἰανουαρίου–Φεβρουαρίου τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, ἐσημείωσεν αὔξησιν 12,8%, ἐνῷ ἡ αὔξησις τοῦ αὐτοῦ διμήνου, διὰ τὸ 1964 ἦτο 9,8% καὶ τὸ 1963 11,4% ἀντιστοίχως. Ἰδιαιτέρως, ἐὰν θέλετε τὸν Φεβρουάριον, τὸν τελευταῖον μῆνα ποὺ ἔχομεν στοιχεῖα, ἡ αὔξησις τοῦ δείκτου εἶναι ἀκόμη περισσότερον ἐντυπωσιακή. Ἀνῆλθεν εἰς 16,3%, ἔναντι 9,3% καὶ 9,2% τῶν ἀντιστοίχων μηνῶν τοῦ 1965 καὶ 1964. Αἱ ἐξελίξεις αὗται δεικνύουν, ὅτι ὁ αὐξητικὸς ρυθμὸς τῆς παραγωγικῆς δραστηριότητος εἰς τὴν βιομηχανίαν, ὄχι μόνον δὲν ἔχει παρουσιάσει τελευταίως κάμψιν, ἀλλὰ τοὐναντίον, παρουσιάζει πολὺ μεγαλυτέραν ἐπιτάχυνσιν, ἀπ’ ὅ,τι ἐνεφάνισεν, κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Ἰκανοποιητικός, ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὁ ρυθμὸς ἐπενδύσεων, διὰ τὰς ὁποίας δὲν θὰ ἀπασχοληθῶ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Θὰ ἤθελον, μετὰ τὴν διατύπωσιν αὐτῶν τῶν παρατηρήσεων ἐπὶ τῶν γενικῶν οἰκονομικῶν μεγεθῶν, αἱ ὁποῖαι ἀποδεικνύουν, ὅτι ἡ πορεία τῆς οἰκονομίας, εἶναι σαφέστατα ἀνοδική, παρὰ τὰς ἀπαισιοδόξους προφητείας τῶν οἰκονομικῶν ἐκπροσώπων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ ἀπασχοληθοῦν μὲ ὡρισμένα εἰδικώτερα, ἀλλ’ ἐξόχως χαρακτηριστικὰ θέματα, ἀναφερόμενα εἰς τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Ἤθελον, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἴπω, πρῶτον, ὀλίγα διὰ τὰς ἐξελίξεις εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς χρυσῆς λίρας καὶ διὰ τὰς εἰσαγωγὰς δραχμῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Εἶναι ἐξόχως χαρακτηριστικὰ τὰ φαινόμενα, τὰ ὁποῖα παρατηροῦνται εἰς τὰ σημεῖα αὐτά, κύριοι συνάδελφοι. Τὴν 23.12.1965, ἡ Κυβέρνησίς μας, ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία θὰ ἠμποροῦσε κανεὶς νὰ εἴπῃ, ὅτι ἦτο πράγματι τὸ αὐγὸ τοῦ Κολόμβου, ἀλλὰ ἡ ὁποία προϋποθέτει μίαν ἀποφασιστικότητα καὶ ἕνα ρεαλισμὸν καὶ μίαν εἰλικρίνειαν, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησίς μας διέθετε, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς πραγματικότητος καὶ ἀπηγορεύσαμεν τὴν ἀγορὰν τῆς χρυσῆς λίρας εἰς τὸ χρηματιστήριον. Ἀπὸ τότε, μέχρι τῆς 23.4.1966, δηλαδὴ μέχρι χθές, ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἠγόρασε 4.783.589 τεμάχια χρυσῶν λιρῶν, ἐνῷ κατὰ τὴν ἀντίστοιχον περίοδον τοῦ παρελθόντος ἔτους, περίοδον, ἡ ὁποία ἦτο ἀπὸ τὰς καλὰς περιόδους εἰς τὴν πώλησιν χρυσῶν λιρῶν, εἶχον πωληθῆ 849.666 τεμάχια χρυσῶν λιρῶν. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἐσυνεχίζετο ἀντιθέτως ὁ ρυθμὸς τῶν πωλήσεων, τὸν ὁποῖον ἀνεκόψαμεν μὲ τὴν ἀπόφασίν μας τοῦ Δεκεμβρίου καὶ ἐπωλοῦντο αἱ χρυσαῖ λίραι εἰς τὴν τάσιν ποὺ ἐπωλοῦντο τοὺς τελευταίους μῆνας, τοῦ παρελθόντος ἔτους, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπολογίσωμεν, ὅτι ἀντὶ νὰ ἔχωμεν 4.750.780 χρυσᾶς λίρας, θὰ εἴχομεν πωλήσει περίπου ἄλλας τόσας. Πάντως, τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμήν, εὑρισκόμεθα εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ δηλώσωμεν, ὅτι τὸ ρυθμιστικὸν ἀπόθεμα χρυσῶν λιρῶν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, εὑρίσκεται εἰς τὸ ἀνώτατον σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ποτὲ εἶχε φθάσει. Ὑπερβαίνει ἐκεῖνο τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1963, τὸ ὁποῖον ἦτο τὸ ὁριακὸν ὕψος διὰ τὸ παρελθόν. Θὰ ἔπρεπεν, ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἴπω, ὅτι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ δὲν εἶχε μόνον αὐτὸ τὸ ἄμεσον ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντυπωσιακὸν καὶ σαφές, ἀλλὰ συνετέλεσεν καὶ εἰς τὴν σταθεροποίησιν τῆς οἰκονομίας. Ἀπετέλεσε σταθεροποιητικὸν παράγοντα διὰ τὴν οἰκονομίαν καὶ τὴν κατέστησεν ὀλιγώτερον εὐάλωτον εἰς ἀντιδράσεις ἐκ πολιτικῶν ἢ ἄλλων αἰτίων. Θέλω νὰ πληροφορήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι χαρακτηριστικὸν εἶναι, ὅτι μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡ ὁποία οὐσιαστικῶς ἐδημιούργησε, τοὐλάχιστον διὰ τὰς πρώτας ἡμέρας, ἀτμόσφαιραν πολιτικῆς κρίσεως, διότι ἦτο ἀμφίβολον ἐὰν ἡ Κυβέρνησις διέθετε τὴν πλειοψηφίαν, ἐσημειώθη ἁπλῶς μία ἀνάσχεσις τοῦ ρυθμοῦ ἀγορῶν χρυσῶν λιρῶν ὑπὸ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Δὲν ἔπαυσεν, δηλαδή, καὶ πάλιν ἡ Τράπεζα νὰ ἀγοράζῃ, ἀλλὰ ἠγόρασεν ἀκριβῶς τὴν ἡμέραν ἐκείνην, τὴν δευτέραν καὶ τὴν τρίτην ἡμέραν — ἐζήτησα εἰδικῶς στοιχεῖα ἀπὸ τὴν Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος — ἠγόρασεν 37.500 λίρες, κατὰ μέσον ὅρον ἡμερησίως, ἐνῷ εἴχομεν φθάσει νὰ ἀγοράζωμεν 79 ἕως 80 χιλιάδας. Ἀπὸ δὲ τῆς 19ης τρέχοντος, ὁ ρυθμὸς ἐπανέρχεται περίπου εἰς τὰ παλαιὰ ἐπίπεδα καὶ ἔχομεν ἤδη ἕνα μέσον ὅρον, τῶν ἀμέσως προηγουμένων ἡμερῶν, 60.000 χρυσῶν λιρῶν ἡμερησίως. Ἐπειδή, κύριοι συνάδελφοι, διετυπώθη ἡ παρατήρησις, ὅτι αἱ χρυσαῖ λίραι δὲν προέρχονται ἀπὸ τὸ ἐσωτερικόν, ἀλλ’ ὅτι ἐνδεχομένως, ἕνα ποσοστὸν εἰσάγεται ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Πρῶτον, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πάντοτε εἰσήγοντο χρυσαῖ λίραι ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἶναι ὄχι νὰ δυσχεραίνῃ, ἀλλὰ ἀντιθέτως, νὰ διευκολύνῃ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν λιρῶν αὐτῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, τοὐλάχιστον, δὲν ἐσημειώθη καμμία μεταβολή. Ἀσχέτως, ὅμως, αὐτοῦ, παρατηρεῖται, ὅτι ἐντὸς τοῦ πρώτου διμήνου τοῦ τρέχοντος ἔτους, αἱ εἰσαγωγαὶ χρυσῶν λιρῶν ἀπὸ ἰδιώτας, ἀνῆλθον εἰς 511.000 τεμάχια, τὰ ὁποῖα ἀντιπροσωπεύουν μόνον τὸ 32% ἔναντι τοῦ συνόλου τῶν ἀγορασθεισῶν λιρῶν, κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Δηλαδή, εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, ἀπολύτως βέβαιον, ὅτι τὸ 68% τὸ ὀλιγώτερον τῶν χρυσῶν λιρῶν, τὰς ὁποίας ἠγόρασεν ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τὸ πρῶτον δίμηνον τοῦ τρέχοντος ἔτους, προῆλθεν ἀπὸ τήν ἐσωτερικὴν ἀγορὰν καὶ ὅτι ἐσημειώθη τὸ ἀνάστροφον φαινόμενον ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ συνέβαινε εἰς τὸ παρελθόν. Ἐξαιρετικῶς εὐνοϊκὴ εἶναι ἐπίσης ἡ ἐξέλιξις ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἀξίαν τῆς Ἑλληνικῆς δραχμῆς εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εἶναι ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον μὲ ἰδιαιτέραν εὐαισθησίαν καὶ προσοχὴν παρακολουθεῖ ἡ Ἑλληνικὴ κοινὴ γνώμη καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἱκανοποιήσω γενικώτερον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐὰν τὴν πληροφορήσω, ὅτι συμφώνως πρὸς τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἡ ἐξέλιξις ὅσον ἀφορᾶ τὴν τιμὴν τῆς δραχμῆς εἰς τὰ Χρηματιστήρια τῆς ἀλλοδαπῆς εἶναι λίαν ἱκανοποιητική. Οὕτω, ἐνῷ εἴχομεν φθάσει νὰ ὑπάρχῃ ἕνα DISCOUNT, μία ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς, ἀνταλλασσομένης μὲ ξένα νομίσματα, περίπου 8–12% τὴν 11 Ἀπριλίου, ποὺ εἶναι ἡ τελευταία ἡμερομηνία μέχρι τῆς ὁποίας ἔχομεν στοιχεῖα, ἡ ὑποτίμησις αὐτὴ περίπου ἐμηδενίσθη, ἔφθασεν εἰς τὸ 0,5% καὶ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, εἰς ὡρισμένο Χρηματιστήριο, ἡ δραχμὴ ἔχει καὶ ἕνα πρίμ, πωλεῖται κάτι παραπάνω ἀπὸ τὴν ὀνομαστικήν της ἀξίαν. Ἀκόμη πρέπει νὰ εἴπω μερικὰ πράγματα διὰ τὰς ἀγορὰς δραχμῶν ὑπὸ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Τὸ θέμα τοῦτο συνδέεται ἀναγκαίως μὲ τὸ πρῶτον ποὺ ἔθιξα. Βεβαίως, ἐὰν ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἀγοράζει ἀπεριορίστως ὅλας τὰς δραχμὰς — ἐὰν ὀργανωθῇ πλήρως καὶ τὸ ἐπιτύχῃ εἰς τὸ ἀκέραιον — αἱ ὁποῖαι προσφέρονται εἰς τὰ Χρηματιστήρια τοῦ ἐξωτερικοῦ, εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ συγκρατήσῃ τὴν τιμήν. Ἀλλὰ τὸ εὐχάριστον εἶναι, ὅτι ἡ πίεσις δι’ ἀγορὰν δραχμῶν, ἡ ὁποία εἶχεν ἐμφανισθῆ εἰς τὸ παρελθόν, ἔχει οὐσιαστικώτατα μειωθῆ εἰς σημεῖον πράγματι ἐκπληκτικόν. Διότι, ἐνῷ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἠγόρασεν ἐντὸς τῆς περιόδου Ἰανουαρίου–21 Ἀπριλίου — κάμω τὴν σύγκρισιν τῶν ἡμερομηνιῶν αὐτῶν, διότι δι’ αὐτὰς ἔχω στοιχεῖα — δραχμὰς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀξίας 5.866.000 δολλαρίων, αἱ ἀγοραὶ ἐφέτος κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα ἐμηδενίσθησαν, περιωρίσθησαν εἰς τὰς 418 χιλ. δολλαρίων. Τέλος, πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι αἱ ἐξαγωγαὶ δραχμῶν ὑπὸ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὸ 1964– 1965 ἀνῆλθον συνολικῶς διὰ τὸ ἓν ἔτος εἰς 11,7 ἑκατομμ. καὶ διὰ τὸ ἄλλο εἰς 8,2 ἑκατομμ. Ἐὰν ἀθροίσητε αὐτὰ καὶ μόνον τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα μέχρι τῆς στιγμῆς ἀνεκοίνωσα, ἔχετε ἤδη μίαν σαφεστάτην εἰκόνα τῆς μεταβολῆς ἡ ὁποία πραγματοποιεῖται γενικώτερον εἰς τὴν οἰκονομίαν καὶ εἰδικώτερον εἰς τὸ συναλλαγματικόν μας ἰσοζύγιον. Διότι ἠγοράσαμεν 4.780.000 χρυσᾶς λίρας, εἰς τὴν πραγματικότητα 48 ἑκατομμ. δολλάρια εἰς συνάλλαγμα, ἀπεκτήσαμεν 48 ἑκατομμ. δολλάρια εἰς συνάλλαγμα, ἀντὶ νὰ πωλήσωμεν περίπου τόσον συνάλλαγμα. Ἐπαύσαμεν νὰ στέλλωμεν συνάλλαγμα διὰ νὰ ἀγοράζωμεν δραχμὰς ὅπως προηγουμένως σᾶς ἀνέφερον. Ἐὰν κάμῃ κανεὶς μίαν ἀνασκόπησιν καὶ μίαν ἄθροισιν τῶν ἀποτελεσμάτων αὐτῶν καὶ τῶν ἐπιπτώσεων ἐπὶ τοῦ συναλλαγματικοῦ μας ἀποθέματος, θὰ ἴδῃ, ὅτι μόνον ἀπὸ τὴν πολιτικὴν ἡ ὁποία ἐτηρήθη εἰς τὴν τιμὴν τῆς χρυσῆς λίρας ἐκερδίσαμεν σημαντικώτατα ποσὰ εἰς συνάλλαγμα. Εἶναι χρήσιμον μετὰ ταῦτα νὰ σᾶς δώσω ὡρισμένας γενικὰς πληροφορίας διὰ τὴν ἐξέλιξιν τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν κατὰ τὸ τρίμηνον Ἰανουαρίου–Μαρτίου τρέχοντος ἔτους. Συμφώνως πρὸς τὰ προσωρινὰ στοιχεῖα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, αἱ ἐξελίξεις εἰς τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν κατὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον τοῦ τρέχοντος ἔτους ἔχουν ὡς ἀκολούθως. Πρῶτον, τὸ ἐμπορικὸν ἔλλειμμα ἀνῆλθεν εἰς δολλάρια 154,1 ἑκατ. παραμεῖναν εἰς τὸ αὐτὸ περίπου ὕψος μὲ τὸ ἀντίστοιχον περυσινὸν τὸ ὁποῖον ἦτο 153 ἑκατ. λόγῳ τῆς πολὺ ταχυτέρας κατὰ 35% αὐξήσεως τῶν ἐξαγωγῶν ἀπὸ τὰς εἰσαγωγάς. Τὸ φαινόμενον τὸ ὁποῖον ἐμφανίζεται, εἶναι 33% αὔξησις τῶν ἐξαγωγῶν καὶ 12% αὔξησις τῶν εἰσαγωγῶν. Τὸ πλεόνασμα τοῦ ἰσοζυγίου ἐξ ἀδήλων πόρων ηὐξήθη κατὰ 19% ἔναντι αὐξήσεως τοῦ ἀντιστοίχου περυσινοῦ τριμήνου 6%, εἰς ἀπολύτους ἀριθμοὺς ηὐξήθη κατὰ 57.2 ἑκατ. ἔναντι 73.4 τοῦ περασμένου ἔτους. Οὕτω ἀθροιζομένων τῶν δύο τὸ ἔλλειμμα τῶν τρεχουσῶν συναλλαγῶν περιωρίσθη κατὰ 12 ἑκατ. ἔναντι ἐλλείμματος τοῦ περυσινοῦ τριμήνου τὸ ὁποῖον εἶχε σημειώσει αὔξησιν κατὰ 53.7, ἔναντι τοῦ ἀντιστοίχου τριμήνου τοῦ 1964. Ἡ καθαρὰ εἰσροὴ κεφαλαίων περιλαμβανομένων καὶ τῶν ἐμπορικῶν πιστώσεων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀνῆλθεν εἰς τὰ 93.3 ἑκατ., ὑπερέβη κατὰ 43.2 τὴν ἀντίστοιχον εἰσροὴν τοῦ περυσινοῦ τριμήνου ὁπότε ἐσημειώθη εἰσροὴ 50 ἑκατομμυρίων καὶ εἶναι τετραπλασία ἐκείνης τοῦ πρώτου τριμήνου τοῦ 1964. Ἡ αὔξησις ἐντὸς τοῦ ἐξεταζομένου τριμήνου προῆλθε κατὰ κύριον λόγον ἀπὸ εἰσροὴ κεφαλαίων διὰ λογαριασμὸν τοῦ δημοσίου καὶ δημοσίων ὀργανισμῶν, ἐνῷ ἡ ἰδιωτικὴ εἰσροὴ ὑπῆρξεν αἰσθητὰ μειωμένη λόγῳ μικροτέρας εἰσροῆς κεφαλαίων ἐκ μέρους τῶν μεγάλων βιομηχανικῶν συγκροτημάτων. Συνεπείᾳ τῶν ἐξελίξεων αὐτῶν, ἐπίσημα συναλλαγματικὰ διαθέσιμα ηὐξήθησαν κατὰ 18.5 ἔναντι μειώσεως κατὰ 17.1 τοῦ ἀντιστοίχου περυσινοῦ τριμήνου καὶ κατὰ 1.9 τοῦ πρώτου τριμήνου τοῦ 1964. Τὸ ὕψος τῶν συναλλαγματικῶν διαθεσίμων κατὰ τὴν 31)3 ἀνῆλθεν εἰς 253.8 ἔναντι 249.2 κατὰ τὴν ἀντίστοιχον ἡμερομηνίαν τοῦ 1965. Περαιτέρω, ἀξίζει νὰ σημειωθῇ, ὅτι τὸ ἐνεργητικὸν ὑπόλοιπον τῶν λογαριασμῶν τῶν κλῆριγκ ηὐξήθη ἐντὸς τοῦ ἐξεταζομένου τριμήνου κατὰ 13.7 ἑκατ. δολλάρια. Κύριοι συνάδελφοι, ἀμέσως μετὰ ταῦτα, εἶναι χρήσιμον νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγα τινὰ διὰ τὴν ἐξέλιξιν τῶν ἰδιωτικῶν καταθέσεων. Πρῶτον, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ δάνειον τὸ ὁποῖον ἐξέδωκεν ἡ ΔΕΗ, εἶχε πράγματι ἀσυνήθη καὶ ὁλοκληρωτικήν, τολμῶ νὰ προσθέσω καὶ μὴ ἀναμενομένην εἰς τοιαύτην ἔκτασιν ἐπιτυχίαν. Ἐκαλύφθη ἐξ ἰδιωτικῶν πηγῶν κατὰ ποσοστὸν ἀνώτερον τῶν δανείων τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν κατὰ τὰ ἀμέσως προηγούμενα ἔτη καὶ ἴσως εἰς ποσοστὸν τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνώτερον καὶ τῶν δανείων τοῦ κάπως ἀπωτέρου παρελθόντος. Βεβαίως κατὰ τὴν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξεδόθη τὸ δάνειον τῆς ΔΕΗ, τὸ ὁποῖον ἀπερρόφησε τὰ διαθέσιμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐμφανισθῇ ἡ ἀναμενομένη αὔξησις τῶν καταθέσεων, πάντως ἡ συνολικὴ εἰκὼν εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῶν καταθέσεων, εἶναι πολὺ ἱκανοποιητικὴ ὅπως ἀμέσως ἐν συνεχείᾳ θὰ σᾶς ἀναπτύξω. Αἱ ἰδιωτικαὶ καταθέσεις μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν ὁμαλότητος, ψυχολογικῆς, ὡς πρὸς τὴν χρυσῆν λίραν, κατόπιν τῶν ἐπιτυχῶν μέτρων περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησα, σημειώνουν ἐκ νέου ἱκανοποιητικὸν ρυθμόν. Οὕτω, συμφώνως πρὸς τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα, τὸ σύνολον τῶν ἰδιωτικῶν καταθέσεων, ἐσημείωσεν ἐντὸς τοῦ τριμήνου τοῦ τρέχοντος ἔτους αὔξησιν 854 ἑκατ. ἔναντι μόνον 353 κατὰ τὸ ἀμέσως προηγούμενον τρίμηνον. Ἡ αὔξησις αὐτή, ἡ ὁποία εἶναι ἱκανοποιητική, συγκρίνεται πρὸς ἀντίστοιχον αὔξησιν 839 ἑκατ. καὶ 286 διὰ τὴν αὐτὴν περίοδον τοῦ πρώτου τριμήνου τοῦ 1964 καὶ 1965. Δέον νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἔτι μεγαλυτέραν αὔξησιν τῆς συνολικῆς ἐσημείωναν κατὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον ἐ.ἔ. αἱ ἀποταμιευτικαὶ καταθέσεις, εἰδικώτερον τοῦ Ταμιευτηρίου καὶ προθεσμίας, αἱ ὁποῖαι συμποσοῦνται εἰς 930 ἑκατ. δρχ. ἔναντι μόνον 110 ἑκατ. δρχ. κατὰ τὸ ἀμέσως προηγούμενον τρίμηνον. Ὁ ὑψηλὸς ρυθμὸς αὐξήσεων κατὰ τὰ ὑπάρχοντα προσωρινὰ στοιχεῖα καὶ πληροφορίας, συνεχίζεται καὶ δὴ ἐντονώτερον καὶ κατὰ τρόπον ἐντυπωσιακόν, κατὰ τὸ διανυόμενον μῆνα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει, ὅτι ἀποκαθίστανται σταθερῶς ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ κοινοῦ πρὸς τὸ ἐθνικὸν νόμισμα καὶ πρὸς τὴν σταθερότητα τῆς οἰκονομίας μας. Οὕτω ὑπολογίζεται καὶ αὐτὸ παρακαλῶ, ἰδιαιτέρως νὰ τὸ προσέξητε, ὅτι ἡ συνολικὴ αὔξησις τοῦ μηνὸς Ἀπριλίου, θὰ πλησιάσῃ τὸ ποσὸν τῶν 600 ἑκατ. δρχ., ἔναντι 425 ἑκατ., κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος. Δηλαδή, ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως τῶν καταθέσεων πλέον, σαφέστατα, ὑπερέβη τὸ ἔτος αὐτό, τοὺς ἀντιστοίχους μῆνας τοῦ παρελθόντος ἔτους, οἱ ὁποῖοι, ἐπαναλαμβάνω, ἦσαν μᾶλλον μῆνες καλοί, διὰ τὴν πορείαν τῆς οἰκονομίας. Μὲ τὸν ρυθμὸν αὐτόν, ἐὰν ἔχωμεν 600 ἑκατ. δρχ. ἐντὸς τοῦ τετραμήνου Ἰανουαρίου–Ἀπριλίου, τότε ἡ αὔξησις τοῦ συνόλου τῶν ἰδιωτικῶν καταθέσεων, θὰ ἀνέλθῃ εἰς ποσὸν τῆς τάξεως τῶν 1450 ἑκατ. δρχ. ἔναντι 1.265 τοῦ 1965 καὶ μόνον 647 τοῦ 1964. Καὶ πρέπει νὰ εἴπω καὶ πάλιν, ὅτι ἡ αὔξησις αὐτὴ θὰ ἦτο σημαντικῶς μεγαλυτέρα, ἐὰν δὲν ἐμεσολάβει ἡ ἔκδοσις τοῦ δανείου τῆς ΔΕΗ, τὸ ὁποῖον ἀπερρόφησεν ἕνα ποσὸν μέγα ἀπὸ τὰ διαθέσιμα διὰ τὴν ἀποταμίευσιν.

§31Η. ΗΛΙΟΥ. Ποῖον ποσοστὸν ἦτο;

§32Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἀπὸ τὰ 900 ἑκατ., κ. συνάδελφε, ἡ κάλυψις ἐξ ἰδιωτῶν ὑπερέβη τὰ 700 ἑκατ., πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι λίαν ἱκανοποιητικὸν καὶ ὑπερέβη πᾶσαν πρόβλεψιν τῆς Κυβερνήσεως. Πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι αἱ προβλέψεις τῆς Κυβερνήσεως ἦσαν 150 ἑκατ. ὀλιγώτερα.

§33Η. ΣΑΚΑΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διατί τὰ ἄλλα δάνεια ἔχουν ὑποτιμηθῆ εἰς τὸ Χρηματιστήριον, κάτω τῆς ὀνομαστικῆς των ἀξίας ἀφοῦ λέγετε, ὅτι τὸ νέον δάνειον εἶχε καλυφθῆ κατὰ μέγα ποσοστὸν ἀπὸ ἰδιωτικὰς καταθέσεις;

§34Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς ἀπήντησα διὰ τὸ ποσοστὸν μὲ τὸ ὁποῖον ἐκαλύφθη τὸ νέον δάνειον τῆς ΔΕΗ ἀπὸ τὰς ἰδιωτικὰς καταθέσεις, ὑποθέτω δέ, ὅτι δὲν τὸ ἀμφισβητεῖτε τοῦτο καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν πρέπει νὰ ἐπεκταθῶμεν εἰς τὸ θέμα αὐτό. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ εἴπω — καὶ ὑποθέτω, ὅτι θὰ εὐχαριστηθῆτε ὅλοι, ἀκούοντας τοῦτο — ὅτι δὲν ἐβελτιώθη μόνον εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἡ ἀτμόσφαιρα, ἀλλὰ ἐβελτιώθη αὕτη καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ διεθνῶς, ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας. Ἔχω χαρακτηριστικὰ ἀποκόμματα μεγάλων καὶ ἐγκύρων ἐφημερίδων τοῦ ἐξωτερικοῦ, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ μᾶς ἱκανοποιοῦν, δοθέντος, ὅτι παντοῦ διαπιστοῦται ἡ οὐσιαστικὴ καὶ ἀπροσδόκητος μεταβολὴ ἡ ὁποία συνετελέσθη εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα εἰς τὴν χώρας μας καὶ αὐτό, ὅπως καταλαβαίνετε, ἀποκαθιστᾷ τὸ κλῖμα ἐμπιστοσύνης καὶ διεθνῶς καὶ ἔτσι ἡ ἀποκατάστασις τῆς ἐμπιστοσύνης εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα καὶ ἐσωτερικῶς καὶ διεθνῶς, θὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν προσπάθειαν διὰ τὴν περαιτέρω ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας μας. Νομίζω, κ.κ. συνάδελφοι, μετὰ τὰς γενικὰς αὐτὰς παρατηρήσεις, ἀναγκαῖον, νὰ σᾶς παράσχω ὡρισμένα εἰδικώτερα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὴν πορείαν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1966. Τὸ ὀφείλω ἄλλωστε εἰς τὴν Βουλήν, δοθέντος, ὅτι ἤδη τὸν Δεκέμβριον, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ καταθέσω αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὠνόμασα «γενικὸν σκαρίφημα», γενικὸν προσχέδιον ἑνὸς προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν περιελάμβανε βεβαίως λεπτομερείας καὶ δὲν εἶναι βεβαίως τοῦτο δυνατὸν ἐφ’ ὅσον ἐπρόκειτο περὶ συνολικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ ἔδιδε τὰς οἰκονομικὰς προβλέψεις τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ 1966. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς δὲν διετυπώθησαν ἀντιρρήσεις πρὸς τοὺς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἐδόθησαν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἐσημειώθησαν πολλαὶ ἐπιφυλάξεις, ὡς πρὸς τὴν ἀκρίβειαν τῶν προβλέψεων. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν ἐσόδων κατὰ τὸ τρίμηνον Ἰανουαρίου–Μαρτίου, ἡ ὁποία προκύπτει ἀπὸ τοὺς ἐπισήμους ἀριθμοὺς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου τοῦ Κράτους, εἶναι ἀπολύτως ἱκανοποιητική. Κατὰ τὸ τρίμηνον αὐτὸ ἐσημειώθη μία πολὺ ἐντυπωσιακὴ αὔξησις τῶν δημοσίων ἐσόδων, ἡ ὁποία ὑπερβαίνει κατὰ πολὺ τὰς προβλέψεις μας, τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν κατεθέσαμεν τὸ γενικὸν διάγραμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Συμφώνως πρὸς τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα καὶ ἀναφέρομαι, ἡ συνολικὴ αὔξησις τῶν δημοσίων ἐσόδων διὰ τὸ τρίμηνον ἀνέρχεται εἰς 25 — 28% ἔναντι προβλεφθείσης αὐξήσεως περίπου 12%. Καὶ εἶναι ἰδιαιτέρως —ἂν θέλετε— ἐντυπωσιακὴ κατὰ μῆνα Μάρτιον, ὁπότε ἔχομεν μίαν ἔξαρσιν αὐξήσεως τῶν ἐσόδων περίπου 35%. Καὶ πρέπει ἀκόμη νὰ εἴπω, κ.κ. συνάδελφοι, χωρὶς νὰ εἰσέλθω εἰς πολλὰς ἄλλας λεπτομερείας, ὅτι εἶναι ἰδιαιτέρως ἐντυπωσιακὴ ἡ αὔξησις τῶν ἐσόδων ἐξ ἀμέσου φορολογίας. Ὤφειλον πρὸς τὴν Βουλὴν αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν. Διότι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς προηγουμένης οἰκονομικῆς συζητήσεως ἠμφεσβητήθησαν οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους ἔδωσα καὶ ἦσαν ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἀνάγκην ἐστηρίζοντο εἰς ὑπολογισμούς, ἔβγαιναν μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἐκπτώσεων, τὰς ὁποίας εἴχομεν πραγματοποιήσει. Καὶ δὲν ἠδυνάμην, βεβαίως, νὰ προτάξω τίποτε ἄλλο, παρὰ συλλογισμοὺς εἰς ἀντίκρουσιν τῶν ἀπόψεων τῶν ἀντιπάλων μας, τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἶχον εἴπει τότε, ὅτι ἡ σχετικὴ μείωσις, ἡ ὁποία ἐνεφανίσθη ἢ πάντως ἡ ἐλάττωσις τοῦ αὐξητικοῦ ρυθμοῦ τῶν ἀμέσων φόρων, ὠφείλετο εἰς τὴν μεταβολὴν τοῦ φορολογικοῦ συστήματος, ἡ ὁποία εἶχεν ὡς συνέπειαν τὴν ἀπώλειαν πάρα πολὺ σημαντικοῦ ποσοῦ ἐσόδων. Σήμερον, πάντως, ὁπότε ἠμποροῦμεν νὰ συγκρίνωμεν ὁμοειδεῖς, φορολογικῶς, περιόδους, δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα μὲ ἱκανοποίησιν, ὅτι, φέρ’ εἰπεῖν, ἡ αὔξησις τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος φυσικῶν προσώπων ἀνέρχεται εἰς 84,14% καὶ ὅτι τὸ σύνολον τῶν ἀμέσων φόρων ἐμφανίζει, κατὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον, μίαν αὔξησιν 57,76%. Βεβαίως, δὲν νομίζω, καὶ σπεύδω νὰ τὸ εἴπω, ὅτι αὐτὸ τὸ ποσοστόν, τὸ μέσον ποσοστὸν τῆς αὐξήσεως, θὰ διατηρηθῇ ὁλόκληρον τὸν χρόνον. Θὰ ἦτο πάρα πολὺ αἰσιόδοξον, διὰ νὰ τὸ ἐλπίσωμεν. Πάντως, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶμαι ἰδιαιτέρως ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν φορολογικῶν δηλώσεων.

§35Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνητε εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἀμέσων φόρων.

§36Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Θὰ σᾶς εἴπω περὶ αὐτῶν. Ὑπεβλήθησαν δηλώσεις φόρου εἰσοδήματος φυσικῶν προσώπων κατὰ τὸ ἔτος 1966 οὐσιωδῶς ηὐξημέναι ἀπὸ τὸ προηγούμενον ἔτος. Ὑπεβλήθησαν τὸ 1966 294.343 φορολογικαὶ δηλώσεις, ἔναντι 252.641 τοῦ περασμένου ἔτους. Δηλαδὴ ἔχομεν περίπου ἐπὶ πλέον 42 χιλιάδας δηλώσεις. Δηλαδὴ 16% εἰς ποσοστὸν περισσοτέρας δηλώσεις. Τὸ δὲ δηλούμενον εἰσόδημα εἶναι, διὰ νὰ μὴ σᾶς ἀναφέρω πολλοὺς ἀριθμοὺς καὶ ἐπιφέρω σύγχυσιν εἰς τὴν εἰκόνα, κατὰ 21% ἀνώτερον. Ἐὰν ξεκινήσωμεν μὲ 21% εἰσόδημα περισσότερον, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι θὰ συνεχισθῇ ἡ ἐπιμελὴς προσπάθεια περὶ τὸν ἔλεγχον καὶ περὶ τὴν εἴσπραξιν, ἠμποροῦμεν νὰ θεωρῶμεν βέβαιον, ὅτι θὰ ἔχωμεν ἐντυπωσιακὸν τελικὸν ἀποτέλεσμα εἰς τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἀμέσων φόρων καὶ εἰδικώτερον τοῦ φόρου εἰσοδήματος κατὰ τὸ τρέχον ἔτος. Ἀλλὰ πέραν τούτου, κ.κ. συνάδελφοι καὶ οἱ ὑπόλοιποι φόροι εἶναι ἐπίσης οὐσιωδῶς ηὐξημένοι. Πρέπει εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ κάμω τὴν διευκρίνισιν, ὅτι μέσα εἰς τὴν αὔξησιν αὐτήν, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα, εἰς τὴν αὔξησιν τῶν 25,5 περίπου τοῖς ἑκατόν, περιλαμβάνεται καὶ ἡ νέα φορολογία, καθ’ ὃ ποσοστὸν ἐτέθη ἤδη εἰς ἐφαρμογήν, δηλαδὴ περιλαμβάνεται ἡ αὔξησις ἐπὶ τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν, ὅπως καὶ ἡ αὔξησις τῆς εἰσφορᾶς τῶν εἰσαγομένων αὐτοκινήτων. Ἀλλὰ ἐλπίζω, ὅτι τὸ ποσοστὸν τῶν νέων φορολογιῶν, τὸ ὁποῖον ἐτέθη εἰς ἐφαρμογήν, δὲν ὑπερβαίνει τὸ 50%. Κατὰ συνέπειαν, ἀπομένει ἕνα ἄλλο 50%, τὸ ὁποῖον θὰ προστεθῇ καὶ ἐν μέρει ἀναδρομικῶς εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν φόρον εἰσοδήματος, μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου. Κύριοι συνάδελφοι, ὅλα αὐτὰ δημιουργοῦν τὸ ἐρώτημα: Ἦτο σωστὴ ἡ πολιτική, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη καὶ ἐχρειάζοντο τὰ φορολογικὰ μέτρα; Δὲν δυσκολεύομαι, κ.κ. συνάδελφοι, καθόλου νὰ ἀπαντήσω καὶ νὰ ἀπαντήσω εὐθέως. Ἔχομεν εἴπει πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι τὰ φορολογικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα βεβαίως, δὲν ἦσαν εὐχάριστα, οὐδένα ηὐχαρίστησαν. Ἦσαν τὸ τμῆμα τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς οἰκονομίας καὶ τῆς ἐξασφαλίσεως ὑψηλοῦ ρυθμοῦ δημοσίων ἐπενδύσεων διὰ τὴν χώραν μας τὸ 1966. Καὶ χαίρω, διότι δύναμαι τὴν στιγμὴν αὐτήν, μὲ ἀπόλυτον βεβαιότητα, νὰ διαπιστώσω, ὅτι καὶ πρὸ ἀκόμη τῆς ὁλοκληρωτικῆς ἐφαρμογῆς τῶν φορολογικῶν μέτρων, μὲ τὴν πρόβλεψιν ὅμως τῆς ἀσφαλοῦς ἐπιψηφίσεώς των, τὸ εὐχάριστον ἀναμενόμενον ἀποτέλεσμα ἐπραγματοποιήθη εἰς τὸ ἀκέραιον. Ἡ μεταβολὴ τῆς ψυχολογίας, ἡ μεταβολὴ τοῦ τρόπου ἀντιμετωπίσεως τῶν οἰκονομικῶν προβλημάτων καὶ παραλλήλως ἡ εἰλικρίνεια, ὁ ρεαλισμὸς καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως νὰ καταστῇ ἐνδεχομένως καὶ ἀντιδημοκρατική, λέγουσα τὴν ἀλήθειαν καὶ ἐφαρμόζουσα τὰ ὀρθά, εἶχε τὰ ἀποτελέσματα, περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησα. Καὶ δύναμαι νὰ προσθέσω, ὅτι μετὰ τὴν ἐξέλιξιν αὐτὴν τῶν δημοσίων ἐσόδων καὶ μὲ τὴν ἀναμενομένην ὡς βεβαίαν διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία πάντοτε ἐπέμενεν ἀπολύτως, ἐξ ἴσου ἀπολύτως καὶ ἀκόμη περισσότερον τώρα διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ οἰκονομικοῦ νομοσχεδίου, διότι ἐπείσθη 100% πλέον περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς πολιτικῆς της, μὲ αὐτὴν τὴν προϋπόθεσιν εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ ἐξοικονομήσωμεν τοὐλάχιστον 3.000 ἑκατομμύρια ἀπὸ τοὺς ἐγχωρίους πόρους διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων. Καὶ αὐτό, κ.κ. συνάδελφοι, θὰ ἀποτελέσῃ τὴν ἐπαναστατικὴν μεταβολήν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν στοιχειώδη, τὴν ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν, διὰ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν ἀνοδικήν της πορείαν, διὰ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ οἰκονομία τῆς χώρας μας εἰς τὴν ἀνοδικήν της πορείαν. Κύριοι συνάδελφοι, δύναμαι νὰ ἐλπίσω, ὅτι τὰ 3.000 ἑκατομμύρια αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐνδεχομένως καὶ θὰ ἐπαυξηθοῦν. Πάντως, δύναμαι νὰ παράσχω εἰς τὴν Βουλὴν μὲ ἀπόλυτον βεβαιότητα, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀμφιβολίας, τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι κατὰ τὸ ἐφετεινὸν ἔτος θὰ χρηματοδοτηθῇ ἀνέτως τὸ πρόγραμμα δημοσίων ἐπενδύσεων, τὸ ὁποῖον, ὅπως ἐξ ἀρχῆς προεβλέφθη, θὰ ἐγγίσῃ τὰ 6.000 ἑκατομμύρια καὶ τοῦτο θὰ χρηματοδοθῇ τοὐλάχιστον κατὰ τὸ 50% ἐξ ἐγχωρίων πόρων, μὲ ἔντοκα γραμμάτια, ὅπως προεβλέφθη εἰς τὸ κατατεθὲν σχεδιάγραμμα καὶ εἰς τὸ κατατεθὲν βασικὸν σχέδιον τοῦ ἄρθρου 2 καὶ ἀπὸ τὸ Κονσόρτσιουμ μὲ ποσὸν περίπου 50 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι εἴμεθα περισσότερον αἰσιόδοξοι παρὰ ποτέ. Ἐλπίζομεν, ὅτι ἐντὸς τοῦ προσεχοῦς μηνός, ἐνδεχομένως περὶ τὰ μέσα τοῦ μηνὸς Μαΐου, θὰ ὑπάρξῃ ἡ τελευταία, ἡ ἀποφασιστικὴ σύνοδος τοῦ Κονσόρτσιουμ καὶ ἡ Ἑλλὰς ἐλπίζει βασίμως, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ τὰ 50 ἑκατομμύρια δολλάρια, ὡς βοήθειαν, τὰ ὁποῖα ὑπολογίζει ἀπὸ τὰς χώρας τοῦ Κονσόρτσιουμ. Θέλω, κ.κ. συνάδελφοι, νὰ ἐπαναλάβω, νομίζω, ὅτι τὸ ἔχω εἴπει καὶ ἄλλοτε, ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς χώρας μας, κατὰ τὴν πεποίθησιν τῆς Κυβερνήσεώς μας, δὲν εἶναι νὰ εὕρωμεν ὅπως–ὅπως χρήματα πρὸς δανεισμόν. Δόξα τῷ Θεῷ, ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν τὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα χρειαζόμεθα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἀλλὰ τὸ πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος εἶναι νὰ δανείζεται εἰς τὸ ἀπολύτως ἀπαραίτητον ποσοστόν, κεφάλαια ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ νὰ ἐξευρίσκῃ ἐξ ἐσωτερικῶν πόρων καὶ κυρίως ἀπὸ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν, ἀπὸ τὰς δημοσίας ἐπενδύσεις τὸ μεγαλύτερον δυνατὸν μέρος. Καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν τείνει ἡ πολιτική μας τοῦ 1966 καὶ αὐτὴν τὴν πολιτικὴν θὰ συνεχίσωμεν ἐφ’ ὅσον ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία μᾶς τιμήσῃ μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην της. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται νὰ προσθέσω περισσότερα εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν οἰκονομικήν μας πολιτικήν. Θὰ ἤθελον μόνον νὰ προσθέσω, εἰς πολὺ γενικὰς γραμμάς, ὅτι καὶ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰ δύο βασικὰ γεωργικὰ προϊόντα εἴμεθα σχετικῶς ἱκανοποιημένοι. Ἡ καλλιεργηθεῖσα μὲ σῖτον ἔκτασις ἐφέτος εἶναι πράγματι μειωμένη, ἐνῷ ἀντιθέτως, ἡ καλλιέργεια κριθῆς καὶ ἀραβοσίτου ηὐξήθη. Δὲν ἠμπορῶ ὅμως νὰ βεβαιώσω τὸ Σῶμα προσωπικῶς, δὲν ἠξεύρω τί λέγει ὁ ἐπὶ τῆς Γεωργίας συνάδελφός μου, ὅτι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ συνολικὴ παραγωγὴ σίτου θὰ εἶναι μειωμένη εἰς τὸ σύνολον. Διότι ἔχομεν μίαν σταθερῶς αὐξανομένην στρεμματικὴν ἀπόδοσιν εἰς τὴν καλλιέργειαν τοῦ σίτου. Ὁ σῖτος ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι πρόβλημα καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Ἑλλάδος θὰ συνεχισθῇ οἵα προδιεγράφη ἤδη. Δηλαδὴ θὰ ἐξαγάγωμεν τὰς ποσότητας, αἱ ὁποῖαι περισσεύουν. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι κατεβάλομεν προσπάθειαν νὰ διοχετεύσωμεν, φυσικὰ εἰς πληρωμὴν μὲ ἐλεύθερον συνάλλαγμα καὶ ἀμέσως, τὴν μεγαλυτέραν δυνατὴν ποσότητα εἰς τὰς Ἰνδίας, δοθέντος, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς μας εὑρίσκει, ὅτι τὰ Ἑλληνικὰ περισσεύματα δύνανται αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ὑπηρετήσουν μίαν ἀνάγκην ἑνὸς μεγάλου φίλου λαοῦ, δοθέντος, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται καὶ ἐγγύτερον καὶ στοιχίζει ὀλιγώτερον ἡ μεταφορὰ καὶ ἡ τιμὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ σίτου εἶναι μικροτέρα. Ἐπίσης, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰ ἀποθέματα τοῦ καπνοῦ δὲν θὰ σᾶς δώσω ἐγὼ στοιχεῖα, ἄλλος συνάδελφός μου, ἂν ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα, ἐνδεχομένως δὲ καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ σᾶς δώσουν στοιχεῖα. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι εἴμεθα ἱκανοποιημένοι ἀπὸ τὴν πορείαν τῶν ἀγορῶν. Ἀπερρόφησε τὸ ἐμπόριον τὸ μεγαλύτερον τμῆμα τῆς παραγωγῆς. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς περιοδείας μας εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην, εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν ἐπιτοπίως νὰ μελετήσωμεν τὸ θέμα. Καὶ μετέβην τόσον ἐγώ, ὅσον καὶ ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Γεωργίας εἰς τὰ Γραφεῖα τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Δράμας διὰ νὰ ἀκούσωμεν ἐπιτοπίως καὶ ζωντανὰ ἀπὸ τὰ στόματα τῶν παραγωγῶν τὰ παράπονά των ἢ τὰς ἀπόψεις των καὶ δὲν νομίζω νὰ μᾶς κατηγορήσῃ κανεὶς δι’ αὐτό. Ὁ Ὀργανισμὸς Καπνοῦ ἔλαβε κατόπιν τούτου ἐντολὴν παρεμβάσεως, δὲν εἶναι ὅμως τοῦ παρόντος διὰ νὰ συζητήσω λεπτομερείας. Πάντως, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω εἶναι, ὅτι τὸ πρόβλημά μας εἶναι ἡ διάθεσις 70 χιλιάδων περίπου τόννων κρατικῶν καπνῶν. Αὐτὰς τὰς 70 χιλιάδας τόννους κρατικῶν καπνῶν πρέπει νὰ διαθέσωμεν. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ἔχομεν κάμει, κ.κ. συνάδελφοι, πολὺ σημαντικὰ βήματα πρὸς τὰ ἐμπρός. Συμπληρώνοντας προηγουμένην ἀνακοίνωσίν μας πρὸς τὴν Βουλήν, ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω, ὅτι «ἡ σύμβασις Φραγκίστα», ὅπως ὀνομάζεται, διὰ τὴν ἀνταλλαγὴν σκαφῶν ἔναντι καπνῶν ἐπραγματώθη μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, ὅτι τὸ αὐτὸ συνέβη διὰ τὴν ἀνταλλαγὴν καπνῶν μὲ τὴν Πολωνίαν, καὶ ὅτι, ἐπίσης, ἡ προμήθεια τῆς βιομηχανικῆς μονάδος τῶν 200 μεγαβὰτ συζητεῖται αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐλπίζει βασίμως, ὅτι θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς συμφωνίαν μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Καταβάλλομεν εἰλικρινῆ, κ.κ. συνάδελφοι, προσπάθειαν νὰ ὑπερπηδήσωμεν φυσικὰς δυσχερείας, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν πρόκειται ἡ χώρα μας νὰ προμηθευθῇ μεγάλην βιομηχανικὴν μονάδα μὲ ἀνταλλαγὴν καπνῶν ἀπὸ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἔχει ἀκόμη ληφθῆ ἡ τελικὴ ἀπόφασις. Ἐάν, κ.κ. συνάδελφοι, ὅλα αὐτὰ πραγματοποιηθοῦν καὶ ταυτοχρόνως ἐπιτύχωμεν καὶ μερικὰ ἄλλα ἀκόμη, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιτύχωμεν, διότι μέχρι τώρα ἠκούαμεν μονοτόνως καὶ στερεοτύπως τήν κριτικὴν διατὶ δὲν φροντίζομεν νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἀνταλλαγάς. Τώρα ποὺ ἀναπτύσσομεν τὰς ἀνταλλαγὰς ἴσως θὰ ἀκούσωμεν τὴν κριτικὴν διατὶ ἀναπτύσσομεν τὰς ἀνταλλαγάς. Πάντως, ἡ Κυβέρνησίς μας δὲν συνήθισε νὰ ταλαντεύεται μεταξὺ τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης καλοπίστου ἢ κακοπίστου κριτικῆς. Γραμμὴν ἔχομεν καὶ δὲν τὴν ἀπεκρύψαμεν καὶ τὴν ἐπαναλαμβάνομεν καὶ τώρα, νὰ ἀναζητήσωμεν πάντα τρόπον διὰ νὰ ἐξαγάγωμεν τὰς 70 χιλιάδας τόννων καπνῶν, ποὺ ἔχει κρατικὸν ἀπόθεμα ἡ χώρα μας. Διότι, ὅπως καὶ ἄλλοτε ἔχω εἴπει, τὰ καπνὰ χάνουν ἐτησίως 15% περίπου τῆς ἀξίας των καὶ ἂν ἀκόμη δὲν ὑπολογίσωμεν, ὅτι εἶναι περίπου βέβαιον, ὅτι ἕνα τμῆμα ἀπὸ τὰ παλαιὰ καπνὰ θὰ καῇ. Κατὰ συνέπειαν, κ.κ. συνάδελφοι, δὲν θέλομεν νὰ ἔχωμεν σημειώσει καὶ ἡμεῖς τὴν ἀποτυχίαν, τὴν ὁποίαν πάλιν ἡμεῖς —δὲν θέλω νὰ ἀπεκδυθῶ τῶν εὐθυνῶν τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως— εἴχομεν σημειώσει κατὰ τὴν προηγουμένην περίοδον καὶ θὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἐξαγάγωμεν ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ τὰ καπνὰ πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ζίγδης ὀρθῶς ἐσημείωσε τὸ θέμα τῶν τιμῶν. Πράγματι, εἰς τὸ θέμα τῶν τιμῶν ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὡρισμένας ἀνησυχίας. Κατὰ τὸ τρίμηνον Ἰανουαρίου–Μαρτίου τοῦ τρέχοντος ἔτους, τὸ μέσον ἐπίπεδον τοῦ δείκτου τιμῶν καταναλωτοῦ ἐσημείωσεν ἄνοδον κατὰ 5,1 ἔναντι 1,3 τοῦ ἀντιστοίχου τριμήνου τοῦ 1965. Τὸ 1,3 ἔγινε 5,1. Ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου κατὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον, διὰ τὸ ὁποῖον σᾶς ὡμίλησα, εἶναι σαφέστατα μεγαλυτέρα τῆς αὐξήσεως, ἡ ὁποία εἶχε σημειωθῆ πέρυσι. Καὶ βεβαίως ἠμπορῶ νὰ εἴπω —καὶ ὑπάρχουν πολλὰ ἐλαφρυντικὰ ἐδῶ, ἐὰν σᾶς ἀναγνώσω, φέρ’ εἰπεῖν τὸ σημείωμα, ὅπως μοῦ ὑποβάλλεται— ὅτι ἡ αὔξησις αὐτὴ συγκρινομένη μὲ αὐξήσεις, αἱ ὁποῖαι πραγματοποιοῦνται εἰς ἄλλας χώρας, δὲν εἶναι μεγάλη. Πάντως, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς αὐξήσεως, ἀσχέτως τοῦ ἂν εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἡ αὔξησις, ἡ ὁποία ἐσημειώθη, μεγάλη, ἐν συγκρίσει μὲ τὴν αὔξησιν, ἡ ὁποία ἐσημειώθη εἰς ἄλλας χώρας, τὸ πρόβλημα τῆς αὐξήσεως ἀπασχολεῖ σοβαρώτατα τὴν Κυβέρνησιν. Ἀποτελεῖ τὸ μόνον κεφάλαιον, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐκδηλώνει τὴν ἀνησυχίαν της καὶ τὴν ἀπόφασίν της νὰ λάβῃ μέτρα. Ἀλλά, πάντως, κ.κ. συνάδελφοι, μὲ ὅσην εἰλικρίνειαν βεβαιώνω αὐτό, μὲ ἄλλην τόσην εἰλικρίνειαν πρέπει νὰ βεβαιώσω, ὅτι ὁ κυριώτερος λόγος αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου, μὲ τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον ἀνέφερον προηγουμένως, εἶναι ἡ ἀνατίμησις τῶν εἰδῶν διατροφῆς καὶ κυρίως ἡ ἀνατίμησις ὡρισμένων τροφίμων εἰσαγομένων ἢ ἐπιχωρίως παραγομένων. Ὑπάρχει μία αὔξησις διεθνὴς τῶν τιμῶν, ὑπῆρξεν ὅμως καὶ μία αὔξησις ὡρισμένων τροφίμων ἐσωτερικῶς καὶ δὴ κρεάτων καὶ κτηνοτροφικῶν προϊόντων. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πρέπει νὰ δώσω μίαν εὐθεῖαν καὶ εἰλικρινῆ ἐξήγησιν πρὸς τὸ Σῶμα καὶ τὸν λαόν. Ἐνθυμοῦμαι μίαν παλαιοτέραν συζήτησιν εἰς τὸ ΚΟΣ κατὰ τὴν πρώτην περίοδον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Παπανδρέου. Συνεζητεῖτο τὸ θέμα τῆς προστασίας τῆς κτηνοτροφίας καὶ εἴπομεν ὅλοι, ὅτι διὰ νὰ προστατεύσωμεν τὴν κτηνοτροφίαν πρέπει νὰ ἐξασφαλίσωμεν τιμὰς εἰς τὰ κτηνοτροφικὰ προϊόντα. Ἡ Κυβέρνησίς μας εἶναι ἀποφασισμένη νὰ προστατεύσῃ τὴν κτηνοτροφίαν. Καὶ τὸ πράττει. Καὶ οἱ ἀριθμοὶ ὁμιλοῦν. Καὶ θὰ σᾶς τοὺς δώσῃ ἴσως εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν ἢ εἰς ἄλλην συζήτησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Καταβάλλομεν προσπάθειαν εἰδικῶς ηὐξημένην εἰς τὸν τομέα τῆς κτηνοτροφίας, τόσον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων πιστοδοτήσεως τιμῶν προϊόντων καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπενδύσεις εἰς τὸν τομέα τῆς κτηνοτροφίας, διὰ τὰς ὁποίας μελετῶμεν ἕνα μεγάλο σχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ χρηματοδοτηθῇ ἀπὸ ἐξωτερικοὺς πόρους καὶ ἀπὸ τὴν Διεθνῆ Τράπεζαν. Δυστυχῶς, ὅμως, πάντως κάποιος πρέπει νὰ πληρώσῃ, τοὐλάχιστον ἐν μέρει, τὴν πολιτικὴν τῆς προστασίας τῶν κτηνοτροφικῶν προϊόντων. Καὶ ἐν μέρει τοὐλάχιστον θὰ πληρώσῃ αὐτὴν τὴν πολιτικὴν καὶ ἡ ἐγχωρία κατανάλωσις, ἰδίᾳ τῶν ἀστικῶν κέντρων. Αὐτὴ εἶναι μία βασικὴ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔχω χρέος αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ κάμω. Πάντως, κ.κ. συνάδελφοι, βέβαιον εἶναι, ὅτι τὸ πρόβλημα τῶν τιμῶν εἶναι σημαντικὸν καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ἐξαντλήσῃ ὅλα τὰ μέσα ποὺ διαθέτει διὰ τὴν ἀντιμετώπισίν του. Ὅπως γνωρίζετε, ἔχομεν καταρτίσει δι’ ἀποφάσεως κυβερνητικῆς καὶ ἓν εἰδικὸν ὄργανον, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιοῦμεν καὶ μελετῶμεν ἐπιμελῶς τὸ ὅλον πρόβλημα καὶ θὰ καταβάλλωμεν κάθε δυνατὴν προσπάθειαν διὰ νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ αὐτὸ τερματίζω εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν οἰκονομικὸν τομέα.

§37ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Διὰ τὸν προϋπολογισμὸν δὲν μᾶς εἴπατε.

§38Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Διὰ τὸν προϋπολογισμὸν δὲν ἔχω καμμίαν ἀνάγκην νὰ προσθέσω τίποτε, σᾶς εἶπον ἀρκετά. Ἐὰν ἐρωτᾶτε πότε θὰ κατατεθῇ, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι τὸν ἑπόμενον μῆνα θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ κατατεθῇ ὁ προϋπολογισμός, ἀλλὰ ὁ προϋπολογισμὸς προϋποθέτει τὴν ψήφισιν τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου, ἢ πάντως, τὴν λῆψιν ἀποφάσεως ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰ ἄλλα θέματα τῆς προτάσεως μομφῆς δὲν ἔχω πρόθεσιν νὰ ὑπεισέλθω, θέλω ὅμως, ἁπλῶς νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ ἐξωτερικὸν θέμα, τὸ θέμα τῆς Κύπρου. Δὲν εἶναι εἰς τὴν ἁρμοδιότητά μου καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι ἰδιαιτέρως μὲ ἀπησχόλησε παρὰ μόνον καθ’ ὃ ποσοστὸν μετέχω τῆς γενικῆς κυβερνητικῆς εὐθύνης. Νομίζω, ὅτι δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον τοῦ βίου τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, αἱ σχέσεις μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ Λευκωσίας ὑπῆρξαν περισσότερον ἁρμονικαὶ καὶ περισσότερον εἰλικρινεῖς ἀπὸ ὅ,τι ὑπῆρξαν κατὰ τὴν περίοδον τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως τοῦ κ. Γ. Παπανδρέου. Ὁ κ. Ἠλίας Τσιριμῶκος, Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἠκολούθησεν αὐτὴν τὴν πολιτικήν, τὴν πολιτικὴν δηλαδὴ τῆς καλῆς συνεργασίας καὶ τῆς συνεννοήσεως μὲ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Κύπρου καὶ τὴν πολιτικὴν αὐτὴν συνεμερίσθη ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις. Τὸ εἰδικώτερον θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνέκυψεν εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἐθνοφρουράν, ἐδημιούργησε προβλήματα. Ὑπῆρξαν διαφοραὶ ἀπόψεων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐντοπίζονται εἰς τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεώς μας. Ὑπῆρξαν διαφοραὶ ἀπόψεων, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργοῦντο ἐξ ἀντικειμένου ἢ πάντως, διὰ νὰ ὁμιλήσω σαφέστερον, ἐκ παραγόντων κειμένων ἐκτὸς τῆς Κυβερνήσεως αἱ ὁποῖαι ὡδήγησαν εἰς δυσχερείας. Νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις περὶ τὸ ἐκκρεμὲς αὐτὸ θέμα εὑρίσκεται ἐν ἐξελίξει καὶ ἐφ’ ὅσον, βεβαίως, δὲν ὑπάρχει τελικὸν ἀποτέλεσμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ καὶ διαφωνία ἐπὶ ἑνὸς πράγματος, τὸ ὁποῖον ἐξακολουθεῖ νὰ συζητῆται καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι τελικῶς θὰ εὑρεθῇ λύσις, ἡ ὁποία θὰ βοηθήσῃ τὸ συμφέρον τοῦ κοινοῦ ἀγῶνος. Θέλω ἀκόμη, ἀναφερόμενος εἰς ὅσα γενικώτερον ἐλέχθησαν περὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ περὶ τοῦ δῆθεν ἀστυνομικοῦ Κράτους, νὰ εἴπω, ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς συναδέλφους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι δὲν θὰ ἔβλαπτε, ἀντιθέτως, θὰ ἐβοήθει πολὺ τοὺς ἰδίους νὰ ἐκκαθαρίσουν εἰς τὸ μυαλό τους ὡρισμένας ἀπόψεις, ἐὰν ἀνεγίνωσκον τί ἔλεγεν ἡ ΕΔΑ διὰ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Παπανδρέου ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος. Θὰ διεπίστωναν, ὅτι τότε ἡ ΕΔΑ μονοτόνως ἔλεγεν αὐτὴν τὴν μονωδίαν, ἡ ὁποία σήμερον ἔχει γίνει διωδία, ψάλλεται ἀπὸ κοινοῦ ἀπὸ τὰ δύο κόμματα, ἐξ ἴσου μονοτόνως καὶ ἐξ ἴσου στερεοτύπως. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι οἱ συνάδελφοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου θὰ ἤθελαν νὰ εὑρεθῶ σύμφωνος μὲ ὅσα ἐλέχθησαν περὶ τῆς Δικαιοσύνης. Εἶπον, κ.κ. συνάδελφοι, πολλὰς φοράς, ἔχω πολλὰς φορὰς δηλώσει ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ περὶ τῆς ἀνάγκης σεβασμοῦ τῶν θεσμῶν τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας. Καὶ ἕνας βασικὸς θεσμὸς τῆς Δημοκρατίας εἶναι καὶ ἡ Δικαιοσύνη. Δὲν γνωρίζω, δὲν εἶμαι ἁρμόδιος νὰ τὸ εἴπω, ἀλλὰ θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι καὶ ἡ ἡγεσία τῆς Ἑνώσεως Κέντρου δὲν συμμερίζεται τὰς ἐξτρεμιστικὰς ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Δικαιοσύνην, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν χθές, αἱ ἀπόψεις περὶ εἰσαγγελικῆς χούντας καὶ αἱ ἀπόψεις περὶ συνθέσεως, ἡ ὁποία ἐκ προοιμίων προσδιορίζει τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις. Διότι αὐτό, κ.κ. συνάδελφοι, ἀποτελεῖ οὐσιαστικὴν ἄρνησιν τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Δικαιοσύνης, ἀποτελεῖ ἄρνησιν τῶν θεσμῶν εἰς τὸν τόπον μας, ἀποτελεῖ ἐπανάστασιν, ἀποτελεῖ τίναγμα τοῦ παντὸς εἰς τὸν ἀέρα. Καὶ ἀκόμη καλὸν θὰ εἶναι νὰ ἐνθυμηθῶμεν, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν ἑκάστοτε νὰ προσδιορίζωμεν τὴν στάσιν μας ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία ἑκάστοτε ἐκδίδεται, ἀπὸ τὸ ἐὰν μᾶς ἀρέσῃ ἢ δὲν μᾶς ἀρέσει ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία ἐκδίδεται. Ὅλοι μας εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος εἴχομεν ὁμιλήσει διὰ τὸ ὀχυρὸν τῆς Δημοκρατίας. Δὲν εἶναι περίεργον, διότι πράγματι ἡ Δικαιοσύνη κατὰ τὴν πεποίθησίν μου ἦτο, εἶναι καὶ θὰ μείνῃ τὸ ὀχυρὸν τῆς Δημοκρατίας. Ἀλλὰ ἐνῷ ὅλοι τὰ ἐλέγομεν αὐτὰ τότε, σήμερον ἀναλόγως τῶν περιστάσεων γίνεται καὶ ξαναγίνεται, ἡ Δικαιοσύνη ὀχυρὸν τῆς Δικαιοσύνης, κατακτᾶται ἢ ἐγκαταλείπεται. Ἔχω ἐνώπιόν μου φωτοτυπίαν ἑνὸς φύλλου τοῦ «Ἀνενδότου» μὲ ἡμερομηνίαν 3.4.1966. Ἀναφέρει: «Ἠθωώθη ὁ «Ἀνένδοτος» χθὲς ὑπὸ τοῦ τριμελοῦς Πλημμελειοδικείου». Γεώργιος Παπανδρέου: «Καὶ πάλιν ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ Δικαιοσύνη εἶναι τὸ ὀχυρὸν τῆς Δημοκρατίας». Ὀλίγον μετά, ἡ ἰδία ἐφημερίς, γράφει: «Ἡ Δικαιοσύνη ἐκδίδει κατὰ παραγγελίαν ἀποφάσεις». Κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, καλὸν εἶναι νὰ καθαρίσητε ἐπὶ τέλους τὴν θέσιν σας. Θὰ περιμένετε ἑκάστοτε νὰ ἐκδίδεται ἀπόφασις διὰ νὰ γίνεται ὀχυρὸν τῆς Δημοκρατίας ἡ Δικαιοσύνη ἢ διὰ νὰ ἀμφισβητῆτε τὸ ἀδέκαστον τῆς Δικαιοσύνης; Κύριοι συνάδελφοι, δὲν μοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσω μὲ τὴν ἄποψιν αὐτὴν καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ψύχραιμος ἀντιμετώπισις τοῦ προβλήματος θὰ ὁδηγήσῃ καὶ τὸ κόμμα τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τὴν ἡγεσίαν του εἰς τὸ νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀκραίαν στάσιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν. Τέλος, κ.κ. συνάδελφοι, ἀναφερόμενος εἰς τὸ πολιτικὸν θέμα, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ καὶ θὰ ὁμιλήσω περισσότερον ὡς ἄτομον παρὰ ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἐκφράσω τὴν προσωπικήν μου ἀντίληψιν κατὰ καθῆκον, ἡ ὁποία νομίζω ἄλλωστε, ὅτι ἀνταποκρίνεται καὶ πρὸς τὰς ἀντιλήψεις ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πολιτικὴ ὀξύτης, τὴν ὁποίαν κινδυνεύει νὰ ἐντείνουν τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα διαδραματίζονται τὰς ἡμέρας αὐτὰς εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἐὰν κρίνω ἀπὸ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, δὲν νομίζω, ὅτι ὠφελεῖ τὴν χώραν μας εἰς τὸ νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὴν πολιτικὴν ἐκκρεμότητα εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη μετὰ τὴν 15.7.65. Τὰς ἀντιλήψεις μου διὰ τὸ πολιτικὸν θέμα, ὅπως ἐτέθη, εἶχα τὴν εὐκαιρίαν πολλὲς φορὲς νὰ τὰς διατυπώσω καὶ δὲν μοῦ ἀρέσει νὰ τὰς ἐπαναλαμβάνω. Πάντως, πιστεύω, ὅτι ἡ ἀποκατάστασις τῆς πολιτικῆς ὁμαλότητος, ἡ ψήφισις τοῦ νόμου τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς καὶ ταὐτοχρόνως ἡ ὁλοκληρωτικὴ ἐξυγίανσις τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας ἀποτελοῦν τὰς ἀπαραιτήτους, τὰς λογικῶς ἀναγκαίας προϋποθέσεις διὰ νὰ ὁδηγηθῇ ἡ χώρα μας εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ νομίζω, ὅτι χρέος ὅλων μας εἶναι νὰ βοηθήσωμεν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ διεξαχθοῦν αἱ ἐκλογαὶ αὐταί, ὁ λαὸς θὰ κρίνῃ καὶ θὰ ἀποδώσῃ εἰς κάθε ἕνα, βάσει τῆς κρίσεως τὴν ὁποίαν θὰ σχηματίσῃ, τὸν ἔπαινον ἢ τὴν καταδίκην. Ἕως τότε, δὲν ἀποτελεῖ δημοκρατικὴν μέθοδον ἡ μονοπώλησις τῆς δημοκρατικότητος ἀπὸ κανένα κόμμα καὶ αὐτὸ κατ’ ἐξοχὴν θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἐνθυμοῦνται καὶ νὰ τὸ γνωρίζουν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τοῦ κέντρου τῆς αἰθούσης). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Δ. Γ. Παπασπύρου).

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονίδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος.

§40Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, παρέστη ἀνάγκη ὁ κ. κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ. νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος, προκειμένου νὰ συμπληρώσω ὅσα χθὲς ἀνέπτυξα, πολὺ δὲ περισσότερον μετὰ τὴν χυδαίαν πρὸς ἐμὲ πρόκλησιν τοῦ κ. Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Καὶ ὁ λόγος μοῦ δίδεται ἀπόψε, διὰ νὰ ἐκπληρώσω τὸ χρέος τοῦτο καὶ νὰ ἀνταποκριθῶ εἰς τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν ἔδωσα χθὲς εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Εἶπεν ὁ κ. Κωνσταντῖνος Μητσοτάκης, ἀπόψε, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχοληθῇ μὲ τὸ προσωπικὸν τοῦτο θέμα. Κύριοι βουλευταί, μὲ τὸν κ. Κωνσταντῖνον Μητσοτάκην, δὲν ἔχω προσωπικὰ θέματα, διότι οὐδέποτε εἴχομεν, οὔτε οἰκονομικάς, οὔτε οἰκογενειακάς, οὔτε πολιτικὰς διαφοράς, διότι πολιτευόμεθα εἰς τὸν αὐτὸν Νομὸν τῆς Κρήτης καὶ εἶναι παγκοίνως γνωστόν, ὅτι κατὰ τρόπον ἄνετον ἐκλεγόμεθα ἀμφότεροι βουλευταί. Ὅσα λοιπόν, χθὲς ἀνέπτυξα, δὲν ἀφεώρουν προσωπικὸν θέμα. Ὁ δὲ ἐπιχειρούμενος χαρακτηρισμὸς ὡς προσωπικοῦ θέματος, ἀποτελεῖ ὑπεκφυγὴν διὰ νὰ δοθῇ ἀπάντησις εἰς ὅσα συγκεκριμένα κατήγγειλα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, βάσει συντριπτικῶν στοιχείων, ποὺ βεβαιώνουν περὶ τῆς δημιουργηθείσης σήψεως εἰς τὴν δημοσίαν ζωήν, ὕστερα ἀπὸ τὸ πραξικόπημα τῆς 15ης Ἰουλίου.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ τὰ εἴπατε χθές, κ. Πολυχρονίδη, δὲν θὰ τὰ ἐπαναλάβητε καὶ σήμερον. (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι). Εἶναι ἐγγεγραμμένοι πολλοὶ συνάδελφοι νὰ ὁμιλήσουν, ἀκόμη καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀπασχολῆτε μόνος σεῖς τὴν Βουλήν. Χθὲς ὡμιλήσατε παρὰ τὸν Κανονισμὸν ἐπὶ τρίωρον. Σήμερον θὰ περιορισθῆτε νὰ καταθέσητε τὰ στοιχεῖα ποὺ εἴπατε.

§42Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Πρέπει κάποτε νὰ ἀντιληφθῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν θὰ εἶναι ὁ ὑποβολεὺς τῶν ρητόρων. Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, δὲν θὰ μοῦ καθορίσῃ τὶ θὰ εἴπω.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχουν ὅμως καὶ ἄλλοι δικαίωμα νὰ ὁμιλήσουν. Καὶ χρέος μου εἶναι νὰ τηρῶ τὸν Κανονισμόν. (Φωναὶ–θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι). Κύριε ἐκπρόσωπε τοῦ Κέντρου, παρεκαλέσατε νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Πολυχρονίδην, διὰ νὰ καταθέσῃ τὰ στοιχεῖα. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἀναμασήσῃ τὰ ὅσα εἶπε χθὲς ἐπὶ ὥρας, δὲν θὰ προφθάσουν νὰ ὁμιλήσουν οἱ ἐγγεγραμμένοι συνάδελφοι τοῦ Κέντρου καὶ τῶν ἄλλων παρατάξεων. Ἡ συζήτησις εἶναι περιωρισμένη εἰς τὸ πενθήμερον καὶ ὁ ὑπολειπόμενος χρόνος εἶναι ἐλάχιστος.

§44Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Μὴ ἐκνευρίζεσθε. Τρέμετε τὰς ἀποκαλύψεις.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφῆστε τα αὐτά.

§46Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ ἀπηυθύνατε, κύριε Πρόεδρε, ἓν ἐρώτημα καὶ ἀπαντῶ. Ὅταν κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως ἐζήτησα νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν κ. Πολυχρονίδην, δὲν παρεκάλεσα, ἐζήτησα.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ἐζητήσατε μὲ τὴν εὐπρέπειαν ποὺ πάντα σᾶς διακρίνει.

§48Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, ὁ τρόπος τῆς ἐκφράσεώς μου, σύμφωνα μὲ τὴν εὐπρέπειαν, ἦτο παρακλητικός, ἀλλὰ δὲν ἐζήτησα προνόμιον.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἰσχυρίζομαι, ὅτι ἔκαμα παραχώρησιν.

§50Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐζήτησα χάριν, ὑπέμνησα ὑποχρέωσιν καὶ ἐχάρην πολύ, διότι εἴχατε τὴν εὐγένειαν καὶ τὴν καλωσύνην νὰ ἀναγνωρίσητε τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν εἴχατε. Αὐτὰ ὡς πρὸς τὸ πρῶτον θέμα. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον, κ. Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι εἴχατε δίκαιον νὰ ἐκραγῆτε μὲ τὴν πρώτην λέξιν τοῦ κ. Πολυχρονίδη. Ἀφήσατέ τον νὰ προχωρήσῃ καὶ θὰ ἰδῆτε, ὅτι θὰ περιορισθῇ εἰς τὴν συμπλήρωσιν τῶν στοιχείων. Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τοῦ ὑποβάλητε τὸν τρόπον ποὺ θὰ χειρισθῇ τὸ ζήτημα. Εἶπε μίαν λέξιν, ὅτι ὑπάρχει σῆψις καὶ πρὸς δικαιολογίαν τούτου θὰ εἴπῃ ὅσα θὰ εἴπῃ. Μόλις εἶπε τὴν λέξιν «σῆψις» τὸν διεκόψατε.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεκάλεσα θερμότατα τὸν κ. Πολυχρονίδην, νὰ συντομεύσῃ κατὰ τὸ δυνατόν, διότι εἶναι τόσοι ἄλλοι συνάδελφοι νὰ ὁμιλήσουν.

§52Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαιωθῆτε, ὅτι καὶ ἡμεῖς εἴχομεν διατυπώσει τὴν αὐτὴν παράκλησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Πολυχρονίδην, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, ὅτι πρέπει ὅλοι νὰ διευκολύνωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν μείζονα ἀριθμὸν συναδέλφων. Ἀλλὰ παραπονοῦμαι, διότι ἐνῷ πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν ἐζητήσαμεν νὰ ἀρχίζῃ ἡ συνεδρίασις εἰς τὰς 6, σήμερον ἤρχισεν εἰς τὰς 7.30′ καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὁμιλήσουν ἕνας ἕως δύο συνάδελφοι.

§53Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ἂς ἀποσυρθοῦν οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς ἀπὸ τὴν θέσιν αὐτήν... (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν εὐθύνην καὶ ρυθμίζω τὸ θέμα τῆς τάξεως ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ. Ἀνέκαθεν ἡ θέσις τοῦ Φρουράρχου καὶ τῶν βοηθῶν του, εἶναι ἐν τῇ αἰθούσῃ. Παρακαλῶ νὰ μείνουν εἰς τὰς θέσεις των.

§55Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ εἶχα τερματίσει τὴν ὁμιλίαν μου, ἐὰν δὲν μοῦ ἐγένετο ἡ διακοπή σας. Θὰ καταθέσω, κ.κ. συνάδελφοι, τὰ στοιχεῖα ποὺ ἔχω καὶ θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι πλανᾶται ὁ κ. Μητσοτάκης, ὅταν λέγῃ, ὅτι τὸ θέμα εἶναι προσωπικόν. Εἶπεν ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ὅτι αἰσθάνεται κάτι τὸ ἰδιόρρυθμον, ὅταν πρόκειται νὰ ἀπαντήσῃ. Τὸ ἰδιόρρυθμον, κ.κ. βουλευταί, ἔγκειται εἰς τὸ ὅτι ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ, ὅτι ὅσα ἐγὼ λέγω ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος τῆς Βουλῆς, εἶναι πάντοτε ἀληθινὰ καὶ δὲν ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἀλήθειαν. Καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποφύγῃ τὸ γνώριμον σύστημά του, ὁσάκις ὑπάρχουν σοβαραὶ καταγγελίαι ἐναντίον του, νὰ θέλῃ μὲ ἀγερώχους λέξεις νὰ ἀποκρούῃ τὰς εἰς βάρους του κατηγορίας καὶ νὰ μεταβάλῃ τὸν ἑαυτόν του ἀπὸ κατηγορούμενον εἰς κατήγορον, ἀποφεύγων, ὅμως, τελικῶς νὰ ἀπαντᾷ ἐπὶ τῆς οὐσίας τῶν κατηγοριῶν του. Ἔφθασεν ὁ κ. Μητσοτάκης, νὰ μοῦ ἀποδώσῃ κιτρίνην κακίαν καὶ ἀρρωστημένον πάθος. Εἶναι πρωτοφανεῖς, κ.κ. συνάδελφοι, παρόμοιαι ἐκφράσεις λεγόμεναι ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Καὶ ὑποστηρίζει τοιαύτας ἀπόψεις, ὅταν ἀντιθέτως, μὲ ἀληθῶς χριστιανικὴν συμπεριφορὰν ἀντιμετώπισα τὸν μέχρι τελευταίως συνεργάτην μου, ὥστε νὰ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ αἰσθάνεται εὐγνώμων ἀπέναντί μου, ποὺ δὲν ἠθέλησα νὰ σταματήσω τὴν πολιτικήν του σταδιοδρομίαν, ἀποκαλύπτων ὅσα τὸν βαρύνουν. Τοῦ εἶπα χθὲς νὰ ἀνακαλέσῃ ὅσα εἶπε περὶ ἐμοῦ περὶ «κιτρίνης κακίας» καὶ πάθους. Δὲν τὸ ἔπραξεν. Ἀντιθέτως προσέθεσε καὶ νέας χυδαίας ὕβρεις εἰς βάρος μου. Εἶπεν, εἶσαι ἄνανδρος, εἶσαι ἄτιμος, εἶσαι συκοφάντης, εἶσαι δειλὸς καὶ εἶσαι ὑποχρεωμένος ἐὰν ἔχῃς στοιχεῖα εἰς βάρος μου νὰ τὰ προσκομίσῃς εἰς τὴν Βουλήν. Ἀμέσως, ὅμως, ἀντελήφθη τὴν σημασίαν τῶν λεγομένων του καὶ ὑπαναχωρήσας προσέθεσε: «Νὰ τὰ δημοσιεύσῃς εἰς τὰς ἐφημερίδας τῶν Χανίων, διὰ νὰ σοῦ ὑποβάλω μήνυσιν καὶ νὰ κρίνῃ ἡ Δικαιοσύνη περὶ αὐτῶν», λησμονῶν ἐνδεχομένως τὰ ὅσα ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶχε προσφάτως ὑποστηρίξει περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ ποὺ εἶναι καταχωρημένα εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς.

§56Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἐπιτρέπεται νὰ λέγῃ αὐτά; Ἐχρημάτισε καὶ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ δὲν σέβεται.

§57Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Καὶ τώρα, κ.κ. συνάδελφοι, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, θέλω καταθέσει τὰ στοιχεῖα, περὶ τῶν ὁποίων χθὲς ὑπηνίχθην. Τὰ στοιχεῖα αὐτὰ βεβαιώνουν, ὅτι ὄχι μόνον δὲν κατέχομαι ἀπὸ πάθος, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης, ἀλλὰ ἀντιθέτως, ὅτι ἡ μεγάλη μου καλωσύνη ἴσως συνετέλεσε νὰ ἔχω κάμει τὴν παράλειψιν τῆς ἐγκυροτέρας ἀποκαλύψεως των. Εἶπα χθές, εἰς τὸν κ. Μητσοτάκην, νὰ προσέξῃ καὶ νὰ σιωπήσῃ, διότι μέχρι τώρα δὲν ἐγνώριζε ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι ὁ κ. Μητσοτάκης, ἐκτὸς τῆς πολιτικῆς ἀναξιότητός του, ἔχει καὶ ἐθνικὴν ἀναξιότητα. Λυποῦμαι ποὺ ἀπουσιάζει ἀπὸ τὴν αἴθουσαν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ διὰ νὰ ἴδῃ τὴν ἐθνικὴν ἀναξιότητα τοῦ κ. Μητσοτάκη, ἡ ὁποία βεβαιοῦται ἀπὸ τὸν ἴδιον διὰ τῆς ὑπογραφῆς του. Ὅταν, κ.κ. βουλευταί, ἡ Κρήτη ἐστέναζε, ὑπὸ τὴν δουλείαν τῶν Γερμανῶν, ὅταν οἱ συμπατριῶται μας ἐξετελοῦντο ὅταν τὰ δάκρυα καὶ τὸ πένθος εἶχον καλύψει τὴν Κρήτη, τὴν ἐποχὴν ἀκριβῶς ἐκείνην, ὁ κ. Μητσοτάκης, ἦτο ὁ εὐνοούμενος τῶν Γερμανῶν καὶ ἐχρηματοδοτεῖτο ὑπὸ τῶν Γερμανῶν, Καταθέτω, κ.κ. βουλευταί, ἐν φωτοτυπίᾳ ἐπίσημον ἔγγραφον τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Μητσοτάκη καὶ πιστοποιεῖ τὴν ὑπ’ αὐτοῦ εἴσπραξιν χρημάτων, κατόπιν ἐντολῆς Στρατιωτικῆς Γερμανικῆς ὑπηρεσίας, ὅταν οἱ Κρῆτες ἐξετελοῦντο ὑπὸ τῶν Γερμανῶν καθ’ ὁδόν.

§58ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ ἔγγραφον.

§59Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Τὸ ἔγγραφον, κ.κ. συνάδελφοι, ὄχι μόνον θὰ τὸ ἀναγνώσω, ἀλλὰ καὶ θὰ τὸ καταθέσω διὰ νὰ γίνῃ κτῆμα ἰδικόν σας.

§60ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μᾶς κουράζετε, κ. συνάδελφε. Ἀναγνώσατε, ἐπὶ τέλους, τὸ ἔγγραφον.

§61Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ κουράζεσθε, κ. συνάδελφε τῆς ΕΡΕ, ὅταν ἀποκαλύπτεται τοιοῦτον θέμα, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§62Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Πότε ἐλάβατε γνῶσιν τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ κ. συνάδελφε;

§63Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Εἶπον, κ.κ. βουλευταί, ὅτι ὄχι ἡ κιτρίνη κακία, ἀλλ’ ἀντιθέτως ἡ ὑπὲρ τὸ δέον καλωσύνη μου δὲν ἄφησεν ἀπὸ ἐτῶν νὰ κάμω χρῆσιν τοῦ ἐγγράφου τούτου, διότι εἶχον τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὁ κύριος αὐτὸς θὰ μετέβαλε τακτικήν. Ἀλλὰ ὅταν ὁ κ. Μητσοτάκης, ἔφθασεν εἰς τὴν πολιτικὴν ἀναξιότητα, πολὺ δὲ περισσότερον ὅταν ἠθέλησε, διὰ χυδαίων ὕβρεων νὰ μὲ προκαλέσῃ, τὸ χρέος μου ἦτο πλέον νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν, τὸ ἔγγραφον τοῦτο. Τὸ ἀφήνω εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Τὸ ἀφήνω εἰς τὴν κρίσιν ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐάν, κ.κ. συνάδελφοι, νομίζετε, ὅτι εἰς τοιούτους ἀνθρώπους δύνασθε νὰ ἐμπιστεύεσθε τὴν διακυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ δὴ ὅταν ἐκκρεμῇ τὸ μέγα ἐθνικὸν θέμα τῆς Κύπρου, τότε ἂς κάμετε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡ συνείδησίς σας ἐπιβάλλει. Τὸ ἔγγραφον εἶναι τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, μὲ ἡμερομηνίαν ἐκδόσεως 27 Ἰανουαρίου τοῦ 1944. Πρόκειται περὶ ἐντάλματος πληρωμῆς βάσει ἐντολῆς στρατιωτικῆς Γερμανικῆς ὑπηρεσίας καὶ διὰ ποσὸν 50.000.000 δρχ. Τὸ ἔγγραφον εἶναι ὑπογεγραμμένον ὑπὸ τοῦ εἰσπράξαντος τὸ ποσὸν τοῦτο, τοῦ κ. Μητσοτάκη. Ὑπάρχει ὁλογράφως ἡ ὑπογραφὴ τοῦ κ. Μητσοτάκη. Καταθέτω τὸ ἔγγραφον τοῦτο, ἵνα συμπεριληφθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ γίνῃ κτῆμα ὅλων σας καὶ δι’ ὑμῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Εἰς ὑμᾶς καὶ τὸν Λαόν, μένει νὰ κρίνετε καὶ νὰ ἐξαγάγετε τὰ συμπεράσματά σας.

§64Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ φροντίσω νὰ ὁμιλήσω μὲ πολλὴν ἠρεμίαν καὶ μὲ πολλὴν ἀντικειμενικότητα καὶ θὰ εἶμαι καὶ πάλιν πολὺ σύντομος. Δὲν θὰ ἐπανέλθω εἰς τὴν χθεσινὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. συναδέλφου ἐκ Χανίων, δύναται κάθε ἕνας νὰ τὴν ἀναγνώσῃ καὶ νὰ σχηματίσῃ γνώμην δι’ ὅσα εἶχε τὴν εὐκαιρίαν τελειώνοντας νὰ εἴπῃ, παρεκάλεσα μάλιστα νὰ τὴν ἀκούσῃ εἰ δυνατὸν μαγνητοφωνημένην καὶ ὁ κ. Παπανδρέου. Ἴσως θὰ ἐδιδάσκετο πολλά, ἴσως θὰ τὸν ἐβοήθει εἰς τὸ νὰ πάῃ σωστότερα ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέρα.

§65Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Δὲν σᾶς ἐνδιαφέρει.

§66Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐνδιαφέρομαι ὅσον θέλω, κ. Παπαπαναγιώτου, πάντως ἀπὸ σᾶς ἔχω περισσότερα δικαιώματα εἰς αὐτὴν τὴν παράταξιν. Ἐτελείωσε μίαν τρίωρον ἀγόρευσιν ὁ κ. Πολυχρονίδης καὶ ὅταν πλέον εἶχε τελειώσει, ἀπήντησα διὰ πολὺ ὀλίγων λέξεων, εἶπα τὴν γνώμην μου καὶ θὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως ἂν στηρίζεται ἢ δὲν στηρίζεται ἡ γνώμη μου καὶ ἰδίως, ὅτι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ συνεχίσω. Μὲ ἐπροκάλεσε λέγων, ὅτι ἔχει στοιχεῖα συντριπτικὰ ἐθνικῆς ἀναξιότητος καὶ φυσικὰ τὸν ἐκάλεσα ἂν εἶναι ἄνδρας, ἂν ἔχῃ αἴσθημα τιμῆς, νὰ ζητήσῃ ὁ ἴδιος τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία εἶναι ὑπόθεσις ἠθικῆς τάξεως. Ἔχω διὰ πολλὰ κατηγορηθῆ εἰς τὸν δημόσιον βίον μου, ἀλλὰ δὲν μοῦ συνέβη μέχρι σήμερον νὰ κατηγορηθῶ διὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς. Δὲν ἀνήκω εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι περιαυτολογοῦν, πάντως, ἡ ἱστορία μου τῆς κατοχῆς εἶναι πάρα πολὺ ἁπλῆ καὶ περὶ αὐτοῦ δύνανται νὰ μαρτυρήσουν ἅπαντες οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν Κρῆτες συνάδελφοι, εἴτε ἐκλέγονται εἰς Κρήτην, εἴτε κατάγονται ἐκ Κρήτης καὶ τοὺς προκαλῶ ὅλους, ἀσχέτως κόμματος, ἀπὸ τὸν κ. Κεφαλογιάννην ἕως τὸν κ. Μπριλλάκην, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ ἀπαντήσῃ ἂν εἰς τὸ ἐλάχιστον ἐξ ὅσων θὰ εἴπω διαφωνῇ. Εὑρέθην εἰς τὴν Ἀλβανίαν, κατέφυγα μετὰ πολλὰς περιπετείας εἰς Ἀθήνας, διέφυγα τὸν Ἰούλιον ἐπιβαίνοντας μικροῦ σκάφους καὶ ἔφθασα εἰς Κρήτην τὸν Ἰούλιον τοῦ 1942. Ἀνεμίχθην ἐξ ἀρχῆς εἰς τὴν Ἐθνικὴν ἀντίστασιν, ὑπῆρξα ἐκ τῶν ἀρχηγῶν τῆς Ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, ἐκινήθην συνεργασθεὶς μὲ πλείστους ὅσους ἐν οἷς καὶ μὲ τὸν ἀδελφὸν τοῦ κ. Πολυχρονίδη, ἐνῷ ὁ ἴδιος μετὰ μίαν περιπέτειαν, τὴν ὁποίαν εἶχε, ἐθεώρησε καλὸν νὰ καταφύγῃ εἰς Ἀθήνας καὶ νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν Πλάκαν μέχρι τέλους τοῦ πολέμου, ὁ ἀδελφός του, ὅμως, ἔμεινε, Διευθυντὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος τότε, καὶ ἔλαβε μέρος μαζύ μου εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἀντιστάσεως. Εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ 1944 συνελήφθην ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς ὑπὸ δραματικὰς συνθήκας, εἶχα μόλις ἀναρρώσει ἀπὸ βαρὺ νόσημα, ἀπὸ βαρὺν τῦφον, εὑρισκόμην εἰς ἀθλιεστάτην κατάστασιν, συνελήφθην ὑπὸ δραματικὰς συνθήκας ἐνεκλείσθην εἰς ἀπομόνωσιν, κατεδικάσθην εἰς θάνατον. Τελικῶς ἐπῆρα χάριν καὶ ἐξῆλθον τῶν φυλακῶν. Ὅταν ἐξῆλθον τῶν φυλακῶν — ἡ ἱστορία εἶναι πολὺ μεγάλη, σχεδὸν μυθιστορηματική, διότι οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν συνεργατῶν μου τότε ἐξετελέσθησαν, ἐγὼ δὲ κατώρθωσα νὰ σωθῶ, μόνον καὶ μόνον, διότι ἄνθεξα εἰς τὴν δοκιμασίαν τῆς ἀπομονώσεως καὶ τῆς ἀνακρίσεως — ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅταν ἐξῆλθον τῶν φυλακῶν, ἔλαβα ἀπὸ ὅλους συστάσεις νὰ ἀναχωρήσω διὰ τὴν Μέσην Ἀνατολήν· μοῦ συνέστησεν ἡ Ἀγγλικὴ Ὑπηρεσία, μὲ τὴν ὁποίαν συνειργαζόμην, μοῦ τὸ συνέστησεν ἀκόμη καὶ τὸ ΕΑΜ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, μὲ τὸ ὁποῖον ἡμεῖς εἰς τὴν Κρήτην εὑρισκόμεθα εἰς καλὰς σχέσεις καὶ περὶ αὐτοῦ ἰσχύει ἡ πρόκλησις πρὸς τὸν συνάδελφον τῆς ΕΔΑ. Δὲν ἠθέλησα νὰ φύγω εἰς τὴν Αἴγυπτον, διότι δὲν ἐθεώρησα ἐπιτετραμμένον νὰ ἐγκαταλείψω τὸ πεδίον τοῦ ἀγῶνος, τὸ ὁποῖον προετίμων. Ἔμεινα. Συνεχίσθη ἡ δραστηριότης μου ἡ ἀντιστασιακή. Συνελήφθην διὰ δευτέραν φορὰν τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1944. Καὶ εὑρέθην εἰς τὰς Γερμανικὰς φυλακὰς κατάδικος εἰς θάνατον. Καὶ δευτέραν φορὰν εἰς ἀπομόνωσιν, τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς εἶχεν ἀπελευθερωθῆ καὶ διήνυε τὰς δραματικὰς ἑβδομάδας τοῦ Δεκεμβρίου. Δὲν ἔμαθα ποτέ, ὅτι ἔγινε Δεκέμβριος, διότι ἔμεινα 6 μῆνας εἰς Γερμανικὰς φυλακὰς διὰ δευτέραν φοράν, εἰς ἀπομόνωσιν, κατάδικος εἰς θάνατον. Καὶ τελικῶς δὲν ἔλαβα χάριν, τὴν δευτέραν φοράν. Ἀντηλλάγην, διότι ἐφρόντισε περὶ ἐμοῦ, τοῦ ὀργάνου ὅπως λέγει ὁ κ. Πολυχρονίδης τῶν Γερμανῶν, ἐφρόντισε περὶ ἐμοῦ τὸ Ἀνώτατον Συμμαχικὸν Στρατηγεῖον. Καὶ συνέβη διὰ τὴν περίπτωσίν μου τὸ μοναδικὸν εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου γεγονός, νὰ συνομολογηθῇ δι’ ἀπ’ εὐθείας διαπραγματεύσεων ἀνταλλαγὴ Ἑλλήνων κατασκόπων, ἔναντι Γερμανῶν στρατιωτικῶν αἰχμαλώτων. Τὴν σχετικὴν διαπραγμάτευσιν ἔκαμε τὸ Συμμαχικὸν Στρατηγεῖον Μέσης Ἀνατολῆς, ὁ Ἀλεξάντερ καὶ τελικῶς ὑπεγράφη ἡ διαταγή, — ἐνόμιζα μέχρι πρό τινος, ὅτι ὑπεγράφη ἀπὸ Γερμανικῆς πλευρᾶς ἀπὸ τὸν Φὸν Καίτελ, ἐσχάτως, ὅμως, εἰς ταξείδια μου εἰς τὴν Γερμανίαν, ἐπληροφορήθην, ὅτι προσωπικῶς ὁ Χίτλερ ἐνέκρινε τὴν ἀνταλλαγήν, διότι ἐπρόκειτο περὶ περιπτώσεως διὰ τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἄλλος ἠδύνατο νὰ ἀποφασίσῃ. Μετὰ τὴν ἀνταλλαγὴν διεξήγαγα τὰς διαπραγματεύσεις διὰ τὴν παράδοσιν τῶν Γερμανῶν τῆς Κρήτης. Ἡ ἰδική μου ἀνταλλαγὴ ἔγινε τὸν Μάρτιον τοῦ 1945, μετὰ δύο μῆνας εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ὑπογράψω ἐγὼ τὴν ἀνακωχὴν καὶ τὴν παράδοσιν τοῦ Γερμανοῦ στρατηγοῦ τῆς Κρήτης μαζὶ μὲ ἕνα ἄλλον ταγματάρχην φίλον μου, διαμένοντα σήμερον ἐν Λονδίνῳ. Ξηρὰ διηγήθην τὰ περιστατικά, δύναμαι, ὅμως, νὰ προσθέσω, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον τῆς δοκιμασίας ἐπλήρωσα βαρύτατα τὸ τίμημα. Μεταξὺ δὲ τῶν ἄλλων πρωτευόντων, πρῶτον θῦμα ἦτο ὁ μακαρίτης ὁ πατέρας μου, ὁ ὁποῖος δὲν ἄνθεξεν εἰς τὴν δοκιμασίαν καὶ ἀπέθανεν προφανῶς ἀπὸ τὴν συγκίνησιν καὶ ἀπὸ τὴν ἀγωνίαν του διὰ τὰ ὅσα συνέβαινον. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατοχική μου δρᾶσις, δὲν μοῦ συνέβη νὰ μὲ ἔχῃ κατηγορήσει κανείς. Θὰ ἦτο πολὺ περίεργον, ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δὶς κατεδικάσθη εἰς θάνατον, ὁ ὁποῖος ἔχει λάβει τὰς ἀνωτάτας ἀντιστασιακὰς διακρίσεις Ἑλληνικὰς καὶ συμμαχικάς, διὰ τῶν ὁποίων ἀκόμη καὶ σήμερον τὰ περιοδικὰ εἰς τὴν Γερμανίαν γράφουν, ἀκόμη καὶ σήμερον μὲ ἐνθυμοῦνται εἰς τὴν Γερμανίαν διὰ τὴν ὅλην μου ἀντιστασιακὴν δραστηριότητα, θὰ ἦτο περίεργον νὰ εἶχον κατηγορηθῆ δι’ αὐτό. Ἀλλὰ τώρα θὰ πάω πάρα πέρα. Ἰσχυρίζεται ὁ κ. Πολυχρονίδης, ὅτι ἐπὶ χρόνον ἀπὸ γενναιοψυχίαν καὶ ἀγάπην χριστιανικήν, τῆς ὁποίας δείγματα ἔδωσε καὶ χθὲς καὶ σήμερον, ἀπέφυγε νὰ χρησιμοποιήσῃ στοιχεῖα εἰς βάρος μου. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι καὶ αἰσθάνομαι ἐντροπὴν καὶ ἐνίοτε καὶ ἀγανάκτησιν, ἀναλογιζόμενος, ὅτι εἶναι ἴσως ἡ τρίτη ἢ τετάρτη φορὰ ποὺ ὁμιλῶ ἐπὶ παρομοίας περιπτώσεως κατὰ τὴν διάρκειαν μακροῦ πολιτικοῦ βίου. Ἀλλὰ ἔχω συνηθίσει νὰ καθαρίζω τὰ θέματα καὶ θὰ τὸ καθαρίσω καὶ αὐτὸ τὴν φορὰν αὐτήν. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἄλλοτε εἶχον κατηγορηθῆ καὶ τότε πάλιν ὁ ἀγαπητὸς καὶ φίλος μου καὶ διαπνεόμενος ἀπὸ αἰσθήματα ἀγάπης, ὅπως ἀκούσατε, κ. Πολυχρονίδης, εἶχε κάμει μίαν ἀνάλογον προσπάθειαν, ἦτο τὴν ἐποχὴν ποὺ ὁ κ. Στυλιανὸς Πιστολάκης εἶχε διατυπώσει ὡρισμένας κατηγορίας ἐναντίον μου. Ἴσως θὰ ἐνθυμοῦνται οἱ κ.κ. συνάδελφοι τὰ γεγονότα. Εἶχε διατυπωθῆ μία κατηγορία ἀόριστος εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ ἦλθε τὸ θέμα τῆς ἄρσεως τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας του καὶ ἐζήτησα τὴν ἄρσιν τῆς ἀσυλίας καὶ ἐτοποθέτησα τὸ θέμα. Ὁ ἴδιος ἀντέδρασε. Δὲν ἠθέλησε τὴν δικαστικὴν ἐκκαθάρισιν. Ἔκαμα μάχην καὶ ἠγωνίσθην. Δυστυχῶς, ἡ Βουλὴ δὲν ἔδωσε τὴν ἄρσιν τῆς ἀσυλίας. Μετὰ τὴν ἄρνησιν τῆς Βουλῆς νὰ δώσῃ τὴν ἄρσιν τῆς ἀσυλίας, ἐδήλωσα εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι θὰ ἀναμείνω νὰ μὴ ἐκλεγῇ βουλευτὴς καὶ θὰ τὸν σύρω εἰς τὸ ἀκροατήριον, διὰ νὰ δώσῃ λόγον διὰ τὴν συκοφαντίαν. Αὐτὸ καὶ συνέβη. Δὲν ἐξελέγη τὴν ἑπομένην φορὰν βουλευτής, καὶ συνεπὴς πρὸς τὸν λόγον μου, ὡδήγησα τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ μικτὸν κακουργοδικεῖον Ἡρακλείου. Ἐγένετο μία ἀκροαματικὴ διαδικασία πολλῶν ἡμερῶν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπεχειρήθησαν νὰ λεχθοῦν τινὰ ἀνάλογα ἢ παρόμοια. Αὐτὸ ἐδῶ δὲν εἶχε λεχθῆ ποτέ. Θὰ σᾶς εἴπω τὴν ἱστορίαν καὶ αὐτοῦ τοῦ πράγματος. Ἡ ὑπόθεσις λοιπὸν αὐτὴ κατέληξεν εἰς πανηγυρικὸν ἀποτέλεσμα δι’ ἐμέ, διότι ὁ κ. Πιστολάκης εὑρεθεὶς ἐνώπιον βεβαίας καταδίκης καὶ στερηθεὶς ὅλων τῶν στοιχείων του, ἔκαμε μίαν ἀνάκλησιν πλήρη, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ σᾶς διαβάσω ὅλην, ἀλλὰ τινά, διότι εἶναι χαρακτηριστικά. Λέγει ὁ κ. Πιστολάκης, ἀφοῦ δικαιολογεῖται διατὶ ἔπραξεν αὐτὴν τὴν πρᾶξιν τῆς συκοφαντίας: «Ἐν τοσούτῳ οἱ παρασχόντες μοι τὰς ἀνωτέρω πληροφορίας καὶ διαβεβαιώσεις, κληθέντες παρ’ ἐμοῦ ὅπως διαβεβαιώσουν ταῦτα καὶ ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου ὑμῶν, δὲν προσῆλθον. Τοῦτο μοῦ παρέχει τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύσω, ὅτι καὶ οἱ ἴδιοι δὲν ἐπίστευον εἰς τὴν ἀκρίβειαν τῶν πληροφοριῶν ἃς μοι μετέδωσαν. Ἐξ ἄλλου αἱ ἀποδείξεις, τὰς ὁποίας προσεκόμισεν ὁ μηνυτὴς εἰς τὸ δικαστήριον μὲ ἔπεισαν ἀπολύτως, ὅτι ἐστηρίχθην ἐπὶ πληροφοριῶν καὶ διαβεβαιώσεων ἀνακριβῶν καὶ παραπλανητικῶν. Λυποῦμαι εἰλικρινῶς, ἀνακαλῶ κλπ....». Μεταξὺ τῶν μαρτύρων, τοὺς ὁποίους μοῦ εἶχε κοινοποιήσει καὶ ἔχω τὰς κοινοποιήσεις αὐτάς, εἶναι καὶ ὁ ἀγαπητός μου φίλος καὶ ἄλλοτε συνεργάτης, κ. Πολυχρονίδης. Ἔφθασε μέχρι τοῦ Ἡρακλείου, ἀλλὰ δὲν εἰσῆλθεν εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ δικαστηρίου. Ἡ ὑπόθεσις ἔκλεισε τότε μὲ τὴν δικαστικὴν ἐκκαθάρισιν. Ἑκάστοτε ὅμως εἰς πολλὰς περιπτώσεις ἀκούω ἕνα–ἕνα στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον λέγει κατέχει εἰς βάρος μου καὶ τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ ἐκραγῇ ὡς βόμβα. Εἶχον ἐπανειλημμένως προκαλέσει καὶ εἶχον εἴπει νὰ μοῦ προσκομίσουν ὅποιον στοιχεῖον ἔχουν, διὰ νὰ ἐκκαθαρίσω δικαστικῶς τὴν ὑπόθεσιν καὶ περίεργον εἶναι, ὅτι τὸ στοιχεῖον αὐτὸ δὲν προσεκομίζετο, ἦτο στοιχεῖον φάντασμα, ἦτο χωμένο κάπου, διωχετεύετο πληροφορία ὡς ἐὰν ἦτο δυνατὸν ἐγὼ νὰ ἀνησυχήσω, μπᾶς καὶ εἶχον πάρει χρήματα ἀπὸ τοὺς Γερμανούς, μπᾶς καὶ ἤμουν πράκτωρ καὶ δὲν τὸ εἶχον καταλάβει. Τί ὑπέθετον αὐτοί, οἱ ὁποῖοι διέσπειρον αὐτὴν τὴν φήμην δὲν μπορῶ νὰ καταλάβω. Πάντως δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα, ὅτι μεταξὺ τῶν ἐντίμων προσπαθειῶν, αἱ ὁποῖαι κατεβλήθησαν τὸν τελευταῖον καιρόν, συνέβη κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος, ὁ κ. Πολυχρονίδης νὰ παρακαλέσῃ τὸν κ. Γ. Βολουδάκην, βουλευτὴν Χανίων τῆς ΕΡΕ, νὰ ἐπιτεθῇ ἐναντίον, χρησιμοποιῶν ἕνα στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε ἰδῆ ποτὲ ὁ κ. Βολουδάκης, ἀλλά, τὸ ὁποῖον στοιχεῖον θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι αὐτό, τὸ ὁποῖον εἴδατε. Τὴν ἐποχὴν τοῦ ἀνενδότου ὅταν ἐγὼ λυσσωδῶς ἐπάλαιον ἐναντίον τῆς ΕΡΕ καὶ δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν καὶ πρὸς τοὺς σημερινοὺς βουλευτὰς τῆς ΕΡΕ, οἱ ὁποῖοι μᾶς στηρίζουν, νὰ τὸ εἴπω, ὅτι ὑπῆρξα ἀντίπαλος καὶ σκληρὸς ἀντίπαλος τῆς ΕΡΕ εἰς τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα. Ὁ κ. Πολυχρονίδης παρεκάλεσε τὸν βουλευτὴν κ. Βολουδάκην μὲ τὸν ὁποῖον συνειργάζετο καὶ ἐζήτει ρουσφέτια, νὰ ἐξαπολύσῃ ἐπίθεσιν ἐναντίον μου, τοῦ ἀγαπητοῦ του συναδέλφου τοῦ αὐτοῦ κόμματος. Ὁ κ. Βολουδάκης εἶναι πρόθυμος νὰ τὸ καταθέσῃ καὶ ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου αὐτὸ τὸ ὁποῖον σᾶς λέγω. Τέλος εἰς τὴν παροῦσαν φάσιν τῆς συζητήσεως ποία εἶναι ἡ μεθόδευσις; Ἀξίζει νὰ ἰδῆτε τὰ ἤθη, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται εἰς τὸν δημόσιον βίον, νὰ τὰ ἰδοῦν οἱ ἡγέται τῶν κομμάτων, νὰ τὰ ἰδῇ ὁ ἀπουσιάζων κ. Γ. Παπανδρέου. Τί τὸ φυσικώτερον ὅταν κατηγορῆται ἕνας Ὑπουργός, δὲν λέγω γνωστὸς ἀντιστασιακὸς παράγων, ἀλλὰ ἐπὶ τέλους εἶναι ἐντυπωσιακὸν ὅταν κατηγοροῦμαι ὡς πράκτωρ τῶν Γερμανῶν, νὰ βγῇ καὶ νὰ ὁμιλήσῃ. Ἀντ’ αὐτοῦ περνοῦν χρόνια, ἀναζητεῖται τὸ πρόσωπον καὶ ἡ στιγμὴ διὰ νὰ πεταχθῇ ἕνας μικρὸς ρῦπος, τὸν ὁποῖον θὰ ἔπαιρνεν ὁ πρῶτος ἄνεμος, διὰ νὰ ὑπηρετήσῃ κάποιον συγκεκριμένον πρόσκαιρον σκοπόν. Ἀναζητοῦνται μέθοδοι, δὲν ἐπιτυγχάνεται τίποτε. Τώρα εἰς τὴν παροῦσαν φάσιν τῆς συζητήσεως, τὶ τὸ φυσικώτερον, χθὲς τὸ βράδυ ὁ κ. Πολυχρονίδης, προκληθεὶς ἀπὸ μένα βιαίως μὲ φράσεις, τὰς ὁποίας ἐδικαιούμην νομίζω νὰ εἴπω ἐκείνην τὴν στιγμήν, νὰ ἔχῃ ἕτοιμον τὸ πιστοποιητικὸν καὶ νὰ εἴπῃ, πᾶρτε το, δέστε το. Κατηγορεῖς ἕναν ἄνθρωπον καὶ δὲν τὸ ἐπιδεικνύεις τὸ πιστοποιητικὸν καὶ δὲν τὸ δημοσιεύεις καὶ δὲν ἐπιτρέπεις δικαστικὴν ἐκκαθάρισιν; Τί ἐφαντάσθητε, κ.κ. βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι θὰ σταματήσῃ ἐδῶ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις; Ἐφαντάσθητε, ὅτι τὸ πολιτικὸν καὶ τὸ ἠθικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον τίθεται, θὰ ἐξαντληθῇ μὲ αὐτὴν τὴν θεατρικὴν χειρονομίαν τῆς παρουσιάσεως ἑνὸς πιστοποιητικοῦ καὶ δὲν θὰ συνεχισθῇ ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ θέματος διὰ νὰ ἀποδειχθῇ τὶ εἶναι καὶ τὶ λέγει αὐτὸ τὸ πιστοποιητικόν; Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ πρώτην φορὰν τὸ βλέπω καὶ δὲν τὸ γνωρίζω.

§67ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί λέγει τὸ πιστοποιητικόν;

§68Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Θὰ σᾶς εἴπω τὶ λέγει καὶ θὰ σᾶς εἴπω καὶ τὶ θὰ συνεχισθῇ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Κύριοι συνάδελφοι, παρουσιάσθη ἕνα πιστοποιητικόν, τὸ ὁποῖον ἐδόθη εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ πρῶτον ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἦτο καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἀναμένω ἀπάντησιν, εἶναι ἡ ἐκκαθάρισις τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς πῶς θὰ γίνῃ; Ὄχι βέβαια ἀπὸ τὸν φίλον μας κ. Δ. Παπασπύρου, ὁ ὁποῖος θὰ πάρῃ ἕνα πιστοποιητικὸν καὶ ὄχι ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι θὰ τὸ γράψουν, διότι ἐλέχθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ καλύπτεται ἀπὸ τὴν βουλευτικὴν ἀσυλίαν. Ἡ ἐκκαθάρισις τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς θὰ γίνῃ ἀπὸ τὴν δικαιοσύνην. Διετυπώθη ἡ κατηγορία καὶ θὰ ἀξιώσω τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς δικαστικῶς. Καὶ περιμένω νὰ ἀκούσω ἐὰν τὸ περὶ τιμῆς αἴσθημα τῆς Ε.Κ., τὸ περὶ τιμῆς αἴσθημα τοῦ ἀρχηγοῦ αὐτῆς, κ. Γ. Παπανδρέου, τοῦ ἐπιτρέπει νὰ φυγομαχήσῃ ἐνώπιον τῆς σαφοῦς προκλήσεως. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἡ ὑπόθεσις, κ.κ. συνάδελφοι, θὰ τερματισθῇ μὲ τὴν δικαστικὴν ἐκκαθάρισιν καὶ θὰ τερματισθῇ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν. Καὶ ὅπως καὶ τὴν προηγουμένην φορὰν τὸ ὑπεσχέθην εἰς τὸ Σῶμα, τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν. Θὰ ἐκκαθαρισθῇ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν δικαστικῶς.

§69Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Διὰ τὰ χρήματα νὰ εἴπητε.

§70Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Θέλετε νὰ μάθετε τώρα διὰ τὰ χρήματα; Ἔλαβον αὐτὴν τὴν στιγμὴν γνῶσιν τοῦ πιστοποιητικοῦ. Ὁ κ. Χαρίδημος Πολυχρονίδης, ἀδελφὸς τοῦ κ. Πολυχρόνη Πολυχρονίδη, ἦτο Διευθυντὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ χρόνια πολλὰ καὶ κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς καὶ μεταγενεστέρως μέχρι πέρυσι. Ἦτο κάτοχος ὅλων τῶν ἀρχείων. Δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω ποίαν χρῆσιν καὶ κατὰ πόσον ἔκαμε τῆς ἰδιότητός του ὡς διευθυντοῦ. Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς οὐδὲν συγκεκριμένως. Θέλω μόνον νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1944 κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς συλλήψεώς μου, μετὰ τὴν ἀρρώστειαν, τὴν ὁποίαν εἶχον περάσει, εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμω ἕνα σχετικὸν ὑπερσιτισμὸν καὶ στερούμενος χρημάτων, ἐζήτησα ἀπὸ ἕνα φίλον μου μηχανικόν, τὸν κ. Ἐμμ. Βουγιούκαλον νὰ μοῦ δανείσῃ μερικὰ χρήματα. Μοῦ ἐδάνεισε μερικὰ χρήματα, τῶν ὁποίων ἡ ἀξία ἦτο περίπου 7–8 λίρας, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἀλλὰ δὲν ἐνθυμοῦμαι καὶ πολὺ καλῶς καὶ ὑποθέτω, ὅτι τὸ γραμμάτιον, τὸ ὁποῖον ἔχετε ἐνώπιόν σας σήμερον, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ ὑπογραφή, τὴν ὁποίαν φέρει εἶναι ἀκριβὴς— ἐνθυμοῦμαι, ὅτι διὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἔλαβα τὰ χρήματα — εἶναι διὰ τὸ δάνειον αὐτό. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ποία ἦτο ἡ ἀξία τῶν ἑκατομμυρίων αὐτῶν, ἐνθυμοῦμαι μόνον, ὅτι ἦσαν μερικαὶ λίραι, τὰς ὁποίας ἐπῆρα καὶ τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησα διὰ νὰ συντηρηθῶ. Δὲν ὑποθέτω νὰ νομίζετε, ὅτι οἱ Γερμανοὶ ἐπλήρωνον τοὺς μυστικοὺς πράκτοράς των μὲ γραμμάτια ἐπίσημα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τὰ ὁποῖα φέρουν τὴν ὑπογραφὴν τοῦ διαχειριστοῦ, τοῦ τμηματάρχου, τοῦ λογιστοῦ καὶ τὰ ὁποῖα περνοῦν ἀπὸ 20 περίπου ἀνθρώπους. Φαντάζεσθε ἐμὲ ἡγέτην τῆς ἀντιστάσεως, μυστικὸν πράκτορα τῆς Γκεστάπο, ὁ ὁποῖος νὰ εἰσέρχεται εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος νὰ ὑπογράφῃ πανηγυρικὰ ἀποδείξεις ἐνώπιον 10 ὑπαλλήλων διὰ νὰ πάρῃ τὰ λύτρα τῆς προδοσίας; Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ προχωρήσω περισσότερον. Θέλω, ὅμως, νὰ τοποθετήσω διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν τὸ ἐκκρεμὲς ἠθικὸν θέμα καὶ νομίζω, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσω ἀπὸ τὰ κόμματα, ἀπὸ τὰ ἄτομα, ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μὲ γνωρίζουν, ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν μὲ γνωρίζουν, ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πιθανὸν μὲ συμπαθοῦν, ἀπὸ ἐκείνους πρὸς τοὺς ὁποίους εἶμαι ἀδιάφορος, ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μὲ αἰσθάνονται ἐχθρόν, ζητῶ νὰ τοποθετηθοῦν ἀπέναντι τοῦ ἠθικοῦ προβλήματος. Ἕνας βουλευτής, ἁπλοῦς βουλευτὴς τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς, κατηγορήθη καὶ κατηγορήθη κατὰ τρόπον ἀνόητον διὰ βαρυτάτην ἐθνικὴν ἀναξιότητα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Νομίζετε, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ εἶναι δυνατὸν νὰ τελειώσῃ ἐδῶ; Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει σχηματίσει γνώμην. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι τὰ θεωρεῖα ἔχουν σχηματίσει γνώμην καὶ εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ σχηματίσῃ γνώμην ὅταν ἀναγνώσῃ αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν σήμερον. Ἀπομένει, τὸ θέμα τῆς ἠθικῆς καθάρσεως. Μέχρι πότε θὰ κινῆται εἰς τὰ ἄθλια αὐτὰ καὶ ποταπὰ ἐπίπεδα ὁ δημόσιος βίος; Ἠμπορεῖ ν’ ἀντιδικοῦμεν ὀξύτατα, ἀντεδίκησα καὶ θὰ ἀντιδικῶ, διότι ἔχω τὰς ἰδέας μου, τὰς ὁποίας ὑποστηρίζω καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ἡ βουλευτικὴ ἀσυλία αὐτοῦ τοῦ βήματος, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, ἐθεσπίσθη διὰ νὰ ὑπηρετῇ αὐτοὺς τοὺς σκοπούς. Διότι, κύριοι, ἂν δεχθῆτε, ὅτι τὸ ἀτιμώρητον διὰ τὰ λεγόμενα ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἠμπορεῖ νὰ καλύψῃ τοιούτους σκοποὺς καὶ τοιαύτας μεθόδους, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ λέγω δι’ ὅλους, ἀπὸ τὴν ΕΡΕ μέχρι τὴν ΕΔΑ, θὰ κλονίσῃ τὰ βάθρα τῆς δημοκρατίας, θὰ κλονισθοῦν τὰ βάθρα τοῦ καθεστῶτος. Διότι, θὰ ἔλθῃ πολὺ σύντομα ἡ ὥρα ποὺ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι εἶσθε ἀνάξιοι διὰ νὰ ἔχετε αὐτὴν τὴν ἀσυλίαν, ὅπως εἶμαι βέβαιος, ὅτι αἰσθάνεται αὐτὴν τὴν στιγμήν. Κύριοι συνάδελφοι, θέλω νὰ ἐλπίζω, θ’ ἀναμείνω τὴν ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Πολυχρονίδην, ὁ ἴδιος νὰ μᾶς βγάλῃ ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἀδιέξοδον. Δὲν ἔχει παρὰ νὰ δημοσιεύσῃ ὅπου θέλει, ἐγὼ τοῦ συνιστῶ εἰς τὸ «Βῆμα» τῶν Ἀθηνῶν, μὲ τὸ ὁποῖον συνεργάζεται, νὰ δημοσιεύσῃ τὸ ἔγγραφον αὐτό, καὶ τὴν κατηγορίαν καὶ τοῦ ὑπόσχομαι, ὅτι ἐντὸς 24 ὡρῶν θὰ ὑποβάλω μήνυσιν καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ θελήσῃ νὰ μάθῃ ἀκόμα περισσοτέρας λεπτομερείας, νὰ ἀκουσθοῦν μάρτυρες, νὰ ἐλεγχθοῦν τὰ ἀρχεῖα τῆς Τραπέζης, νὰ ἐρευνηθῇ ἀκριβῶς ἡ ὑπόθεσις, ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ καὶ νὰ καταλήξῃ εἰς ἕνα συμπέρασμα. Θέλω νὰ τὸ ἐλπίζω, διότι δὲν θέλω νὰ ὑποθέσω, ὅτι ὁ κ. Πολυχρονίδης, παρὰ τὴν ἀναμφισβήτητον ἀγάπην, τὴν ὁποίαν μοῦ τρέφει, ὅτι ἔχει φθάσει εἰς ἕνα τοιοῦτον σημεῖον ἠθικοῦ ἐκπεσμοῦ, νὰ ἀκούσῃ αὐτὰ τὰ λόγια καὶ νὰ μὴ ζητήσῃ ὁ ἴδιος δικαστικὴν ἐκκαθάρισιν. Διότι, ἄλλως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι θὰ κλονισθοῦν οἱ θεσμοί, ὅτι θὰ μεταβάλλωμεν τὸν τόπον μας εἰς ζούγκλα.

§71ΦΩΝΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΕΚ. Σεῖς τὸν μεταβάλλετε.

§72Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Καὶ ἡμεῖς, κ.κ. συνάδελφοι, γνωρίζομεν ν’ ἀμυνώμεθα ὅταν μᾶς ἐπιτίθενται. Γνωρίζομεν ν’ ἀμυνώμεθα ὅταν ἔχωμεν δίκαιον. Κύριοι συνάδελφοι, ἐτοποθέτησα τὸ θέμα. Ἀπομένει εἰς τὸν κ. Πολυχρονίδην ν’ ἀποδεχθῇ ἢ ν’ ἀρνηθῇ τὴν πρόκλησίν μου. Καὶ ἀπομένει εἰς τὰ κόμματα καὶ εἰς τοὺς κ.κ. συναδέλφους νὰ λάβουν θέσιν ἔναντι τοῦ ἠθικοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον τίθεται. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος).

§73Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§75Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ὕστερα ἀπὸ τὴν βαρυτάτην κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν διατυπώνει κείμενον, τὸ ὁποῖον φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Μητσοτάκη, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἀνέμενον, ὅτι καὶ ἐπὶ τῆς περιπτώσεως αὐτῆς θὰ ἐχρησιμοποίει τὴν γνώριμον μέθοδον διὰ νὰ ξεφύγῃ νὰ δώσῃ ἀπάντησιν ἐπὶ συγκεκριμένης κατηγορίας. Δὲν ἀπήντησεν ἂν ἡ ὑπογραφὴ εἶναι ἰδική του, ἂν τὴν ἀναγνωρίζῃ. Δὲν ἀπήντησεν, ἂν τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε καὶ ποὺ ἀναφέρεται ἡ εἰδικὴ Γερμανικὴ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία τὰ ἔδωσε, διὰ ποῖον λόγον τὰ ἐπῆρε. Ἠκούσαμεν παράδοξα πράγματα, ὅτι ἕνας μηχανικὸς Βουγιούκαλος ὀνόματι, ἐπειδὴ εἶχε ἀνάγκην ὑπερσιτισμοῦ τοῦ ἔδωσεν ἕνα ποσόν. Τί σχέσιν ἔχει ὁ μηχανικὸς μὲ τὴν Γερμανικὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν σαφῶς ἀναφέρει τὸ ἐπίσημον ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον κατέθεσα καὶ φέρει τὴν ὑπογραφήν του διὰ νὰ παραλάβῃ τὰ χρήματα; Καὶ διὰ νὰ διανθίσῃ τὴν ἀδυναμίαν ἀπαντήσεως ἐπὶ τῆς σαφοῦς αὐτῆς κατηγορίας τῆς βαρυτάτης, ἐπληροφόρησεν ἀπόψε τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ἀκουσθῇ διὰ πρώτην φοράν, ὅτι ὑπῆρξεν ἀρχηγὸς τῆς Ἐθνικῆς ἀντιστάσεως Κρήτης καὶ δὲν ἠξεύρω πόσα ἄλλα ἀπίθανα πράγματα. Διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ διὰ τὴν δίκην τοῦ Ἡρακλείου μὲ τὸν κ. Πιστολάκην, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι εἶχον κληθῆ ὡς μάρτυς καὶ δὲν παρέστην, ἐνῷ εἶναι παγκοίνως γνωστόν, ὅτι ἡ δίκη ἐκείνη ὑπῆρξεν ἕνας μονόλογος τοῦ κ. Μητσοτάκη καὶ ὅτι διὰ παντοίων μέσων ἔπεισε τὸν κ. Πιστολάκην καὶ δὲν ἐπροχώρησεν ἡ ὑπόθεσις.

§76Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Νὰ τὴν ἐπαναλάβωμεν, κ. συνάδελφε...

§77Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Καὶ δὲν ἐπροχώρησεν ἡ ὑπόθεσις.

§78Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ)...... ἄλλως τε, εἶσθε δι’ ἑκατοστὴν φορὰν ἄνανδρος, καὶ ἄτιμος καὶ δειλός.

§79Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ἀφῆστε τοὺς λεονταρισμούς. Ἡ χρησιμοποίησις παρομοίων φράσεων ἐκ μέρους σας, ἀποτελεῖ τὴν μεγαλυτέραν πιστοποίησιν τῆς ἀδυναμίας, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεσθε διὰ νὰ δώσητε ἀπάντησιν, διὰ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον φέρει τὴν ὑπογραφήν σας. Καὶ σᾶς προκαλῶ, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νὰ ἀπαντήσετε σαφῶς: Εἶναι ἡ ὑπογραφή σας ἢ δὲν εἶναι; Δώσατε μίαν ἀπάντησιν.

§80ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Σιωπᾶ.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πολυχρονίδη, ἐπειδὴ εἶμαι Πρόεδρος τοῦ Σώματος καὶ ἀπηυθύνθητε καὶ εἰς ἐμέ, παρακαλῶ πολὺ νὰ μοῦ εἴπητε τὸ ἑξῆς: Τὸ ποσὸν ποὺ ἀναφέρεται εἰς τὸ ἔνταλμα τοῦ Ἰανουαρίου 1944 ποὺ ἦτο ἐποχὴ τῶν ψεύτικων ἑκατομμυρίων, εἰς πόσας λίρας ἀντιστοιχεῖ. Νομίζω, ὅτι θὰ ἀντιστοιχῇ εἰς πέντε ἕως δέκα τὸ πολὺ λίρας.

§82Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Λυποῦμαι, κ. Πρόεδρε, διότι δὲν ἀνέμενον ἀπὸ σᾶς, καὶ μάλιστα ἀπὸ τῆς ὑψηλῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχετε, νὰ ἀπευθύνετε τὸ ἀφελὲς αὐτὸ ἐρώτημα, ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο ἡ ποσότης τῶν χρημάτων νὰ κρίνῃ τὴν πρᾶξιν. Ἡ πρᾶξις εἶναι, ὅτι εἰς μίαν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ἐξετελεῖτο ὁ λαὸς τῆς Κρήτης καὶ φόβος καὶ τρόμος ἐπεκράτει ἐπὶ τῇ θέᾳ τῶν Γερμανῶν, ὁ κ. Μητσοτάκης ἦτο ὁ εὑρισκόμενος ἐν συνεργασίᾳ καὶ χρηματοδοτεῖτο ἐκ μέρους τῶν Γερμανῶν. Καὶ δὲν θέλω νὰ προχωρήσω, διότι εἶναι καὶ ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ παρουσιάσω, καὶ ἄλλα κείμενα, διὰ νὰ καταδείξω, ὅτι αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὅτι ὁ ἀείμνηστος καὶ σεβαστὸς πατήρ του ἀπέθανεν ἀπὸ τὸ ἄγχος τῆς Γερμανικῆς κατοχῆς δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ πράγματα, διότι γνωρίζει ὁ Χανιώτικος λαὸς καὶ ὑπάρχουν τὰ κείμενα, τὰ ὁποῖα ἐδημοσιεύθησαν, ὅτι ἀτυχῶς στενὸ μέλος τῆς οἰκογενείας του ὑπηρέτησεν εἰς τὴν κομαντατούρ, καὶ ἦτο ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐχαιρέτισαν τὸν αἱμοσταγῆ Ἀντρὰ διὰ προσφορᾶς ἀνθέων. Ἐγκαταλείψατε τοὺς μύθους περὶ ἀρχηγίας τῆς ἀντιστάσεως, ἐγκαταλείψατε τοὺς μύθους περὶ τοῦ ὅτι ὑπήρξατε ὁ ἥρως τῆς Κρητικῆς ἀντιστάσεως καὶ ὁ ἀπελευθερωτὴς τῆς Κρήτης. Δὲν ὑπῆρχε προηγούμενον ἀποφάσεως δι’ ἐκτέλεσιν Ἕλληνος πολίτου, ἡ ὁποία νὰ μὴ ἐξετελέσθη. Καὶ εἶναι τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἐπανειλημένως κατὰ τὸ παρελθὸν ἐτέθη, ὄχι ἐκ μέρους μας, διατί, δὲν σᾶς ἐξετέλεσαν; Καὶ ἔφθασεν ἀκόμη εἰς τὸν μῦθον καὶ τὴν ἀπρέπειαν νὰ εἴπῃ, ὅτι δῆθεν ἐγὼ ἔβαλα τὸν κ. Βολουδάκην νὰ διατυπώσῃ κατὰ τὸ παρελθὸν τὰ ὅσα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, τὰ ὅσα ἀπόψε διετύπωσε. Καὶ τὰ λέγω διὰ νὰ πάρετε μίαν ἰδέαν περὶ τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος μοῦ θέτει τὸ συνεχὲς ἐρώτημα, ὅτι δῆθεν διὰ τοῦ κ. Καλαντζῆ διεπραγματευόμην νὰ ἔλθω εἰς τὴν ΕΡΕ. Καὶ ἔχω μίαν ὡραίαν εὐκαιρίαν αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον προσφάτως διὰ τῶν ἐφημερίδων κατ’ ἐπανάληψιν ἔχει διατυπώσει, διὰ νὰ ἴδητε τὴν ποιότητα καὶ τὴν κακοπιστίαν τοῦ ἀνθρώπου, νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Καλαντζῆ: Ὑπῆρξε ποτὲ παρόμοιον θέμα; Παρακαλῶ, νὰ δώσητε, κ. Καλαντζῆ, μίαν ἀπάντησιν. Καὶ ἀναμένω τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Καλαντζῆ. Καὶ ἐγὼ δέχομαι ὄχι μόνον τὸ δικαστήριον, ἀλλὰ καὶ κάτι περισσότερον, διὰ τὸ ὁποῖον τὸν ἔχω προκαλέσει καὶ δὲν ἐτόλμησε ποτὲ νὰ ἀπαντήσῃ. Νὰ ἐμφανισθῶμεν ἐνώπιον τοῦ μεγάλου δικαστηρίου, ὅπως εἶναι ὁ λαός, ὁ ὁποῖος γνωρίζει ποῖος εἶναι ὁ Πολυχρονίδης καὶ ποῖος εἶναι ὁ Μητσοτάκης. Νὰ ὑποβάλωμεν πάραυτα τὴν παραίτησίν μας ἀπόψε ἀπὸ τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος καὶ ἐκεῖνος καὶ ἐγώ. Καὶ ἐκεῖ ἐν πληθούσῃ ἀγορᾷ καὶ ὄχι ἐν ὀνόματι τῆς περιυβρίσεως τῆς ἀρχῆς ἢ τῆς δικαιοσύνης τοῦ Κόλλια νὰ ἐπιζητῆται... (Θόρυβος, φωναί, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς ΕΡΕ, πολλοὶ βουλευταὶ τῆς ὁποίας χειρονομοῦν πρὸς τὸν ρήτορα).

§83Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Καὶ ἄλλοι βουλευταί). Νὰ ἀνακαλέσῃ ἀμέσως. (Νέος θόρυβος καὶ νέαι διαμαρτυρίαι).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Ἐν ὀργῇ). Δὲν ἠμπορεῖτε, κύριε, νὰ ὑβρίζετε. Σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν. Μετεβλήθητε εἰς ὑβριστὴν τῶν πάντων καὶ ὀνειδίζητε τὴν Ἑλληνικὴν Δικαιοσύνην.

§85Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὑφιστάμεθα τὰς μικρότητας αὐτὰς ἐπὶ ὥρας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν ἔτσι.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πολυχρονίδη, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὑβρίζετε ἀνωτάτους δικαστικοὺς λειτουργούς. Εἶναι τοῦτο πρωτοφανές.

§87Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Δὲν ἔχει ἀνάστημα ὁ Πολυχρονίδης διὰ νὰ ὑβρίζῃ.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ τεθῇ ἕνα τέρμα εἰς τὴν ἱστορίαν αὐτήν. Ἀπὸ χθὲς ὀνειδίζητε τὴν δικαιοσύνην.

§89Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Δὲν πρέπει τὸ θέμα νὰ παραμείνῃ ἐκκρεμές, κ. Πρόεδρε.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν ἀνεκάλεσα εἰς τὴν τάξιν, κ. συνάδελφε, καὶ τὸν καλῶ ἤδη νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ὑβριστικὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν εἶπεν.

§91ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ὄχι, ὄχι.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ τέλος πάντων τί ἐπιδιώκετε; Νὰ ἐξευτελίσητε ὅλους τοὺς θεσμούς; (Θόρυβος).

§93Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. Σεῖς τὰ ἐξευτελίσατε ὅλα καὶ τὰ ἐβγάλατε εἰς τοῦ Γιουσουρούμ.

§94Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ἔχει ἀνακύψει μέγα ἠθικὸν θέμα...

§95ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς ΕΡΕ). Γιὰ σένα.

§96Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ὁ Νομὸς Χανίων προσφέρεται διὰ τὴν λύσιν τοῦ θέματος. Λυποῦμαι βαθύτατα... Λυποῦμαι βαθύτατα...

§97Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Πρέπει νὰ ἀντιληφθῇ ὁ κ. βουλευτὴς Χανίων, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις ἂν δὲν ἀνακαλέσῃ καὶ ἂν δὲν ἐκδηλώσῃ τὸν σεβασμόν του πρὸς τὴν δικαιοσύνην.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πολυχρονίδη, λυποῦμαι πάρα πολὺ διὰ σᾶς, διότι χθὲς καὶ σήμερον δὲν ἐστράφητε μόνον ἐναντίον τοῦ ἀντιπάλου σας. Εἴπατε πράγματα ἀπαράδεκτα διὰ τὴν δικαιοσύνην καὶ διὰ τοὺς ἀνωτάτους λειτουργούς της. Σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν καὶ σᾶς καλῶ νὰ ἀνακαλέσητε. Σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν. Διὰ τοὺς ἀνωτάτους δικαστικοὺς λειτουργοὺς δὲν εἶναι θέμα προσώπων. Θὰ δώσητε ἐξηγήσεις, θὰ ἀνακαλέσητε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§99Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἀπαντήσω δι’ ἀμφότερα τὰ θέματα ἀμέσως. Δοκιμάζω θλῖψιν, ὡς Ἕλλην πολίτης, διὰ τὴν περιφρόνησιν πρὸς τὴν ἀλάνθαστον λαϊκὴν γνώμην. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ. Οἱ βουλευταί της κτυποῦν τὰ ἕδρανα. Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). κρουσίαι). Ὁ λαὸς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ μᾶς κρίνῃ. Καὶ καλῶ τὸν κ. Μητσοτάκην, διὰ πολλαπλῆν φορὰν νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του. (Θόρυβος ἐκ μέρους τῆς ΕΡΕ, κωδωνοκρουσίαι).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τρία λεπτά.

(Ὥρα 11.40′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.43′ μ.μ.)

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§102Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσ.). Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅσοι ἰδίως θητεύομεν ἀπὸ μακροῦ χρόνου, ἐγνωρίσαμεν ἀντιθέσεις, ἐγνωρίσαμεν ἀγῶνας, ὀξεῖς, ἀγῶνας ἐμπαθεῖς. Εἰς στιγμάς, κατὰ τὰς ὁποίας κατελαμβανόμεθα ἀπὸ ὀργήν, ἀπὸ πάθος, μεταξύ μας ἀντηλλάσσοντο ὄχι ἁπλῶς ἀντεγκλήσεις, ἀλλὰ καὶ ὕβρεις. Οἱ ἀγῶνες αὐτοὶ διεξήγοντο ἐν ὀνόματι ἰδεῶν. Ἐν ὀνόματι τῶν ἰδεῶν ἐπιτρέπονται καὶ ἀντεγκλήσεις ἀκόμη καὶ ὕβρεις. Ἐν τούτοις εἶναι ἀναμφισβήτητος ἡ ἀνωτερότης τῶν Κοινοβουλευτικῶν ἀγώνων. Εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ ἐπίπεδον τῶν ἰδεῶν, ἀκόμη καὶ νὰ ὑβριζώμεθα, ἀλλὰ παραμένει πάντοτε ἀκέραιος ὁ σεβασμὸς πρὸς τὴν ἀνθρωπίνην προσωπικότητά μας, ἡ ὁποία διατηρεῖται ἄθικτος. Καὶ δι’ αὐτὸ συνήθως μᾶς λέγουν ὅσοι εὑρίσκονται ἔξω τῆς κοινοβουλευτικῆς ζωῆς, ὅτι ἐνῷ ἀγωνίζεσθε καὶ μάχεσθε ἐντὸς τῆς αἰθούσης τῆς Βουλῆς ὅταν εὑρίσκεσθε ἐκτὸς αὐτῆς, συμπεριφέρεσθε ὡς ἄνθρωποι ἐμπνεόμενοι ἀπὸ ἀμοιβαῖον σεβασμόν, ὡς ἄνθρωποι πολιτισμένοι. Κύριοι συνάδελφοι, θητεύω 30 χρόνια εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν, τόσον μῖσος, τόση προσωπικὴ ἐμπάθεια εἰσήλασεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Καὶ ἐὰν μὲν ἐπρόκειτο περὶ ἀγώνων ἰδεῶν, θὰ ἐδεχόμην τὰ πάντα, καὶ ὕβρεις καὶ ἀντεγκλήσεις. Ἐὰν ἐπρόκειτο προσθέτω ἀκόμη, περὶ ἀγώνων ἰδεῶν, ἡ πρόκλησις τοῦ κ. συναδέλφου ἐκ Χανίων πρὸς τὸν συνάδελφόν μας ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ἐμφανισθοῦν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ, θὰ ἦτο θεμιτόν. Ὅταν, ὅμως, αἱ ἀντιθέσεις ἀφοροῦν θέματα ἠθικῆς τάξεως, ὅπως ἡ ἐθνικὴ ἀναξιότης, ὡς ἐλέχθη, κατὰ τὸν πόλεμον δὲν εἶναι δυνατὸν δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα οὔτε ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ οὔτε ὁ λαὸς νὰ μεταβληθῶμεν εἰς κριτάς. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι θεμιτόν, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, νὰ ἀρνούμεθα εἰς τὴν Δικαιοσύνην, νὰ ἐκκαθαρίσῃ μίαν ἠθικῆς φύσεως ὑπόθεσιν. Ἐπαναλαμβάνω, ἐπὶ τοῦ πεδίου τῶν ἰδεῶν ὑπάρχουν ἀντιθέσεις, ὑπάρχουν ἀντεγκλήσεις, βίαιαι καὶ ὀξεῖαι, ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ ἠθικοῦ πεδίου δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ προκαλοῦμεν καθ’ ὃν τρόπον προεκάλεσεν ὁ κ. βουλευτὴς Χανίων. Κατερρίφθη ἡ συζήτησις εἰς προσωπικὰ θέματα, κατεξηυτελίσθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος ἐμπιστοσύνης μέχρι σημείου, ὥστε ἡμεῖς οἱ παλαιότεροι νὰ αἰσθανώμεθα πραγματικὴν ἐντροπὴν ἀπὸ χθὲς βράδυ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖ ποὺ ὀφείλομεν νὰ προσφύγωμεν προκειμένου νὰ ἐκκαθαρισθῇ θέμα ἠθικῆς τάξεως εἶναι ἀποκλειστικῶς ἡ δικαιοσύνη, εἶναι ἡ δικαιοσύνη τῆς πατρίδος μας, ἡ δικαιοσύνη τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ἵσταται ὑψηλά, ἀδιάφορον ἐὰν τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον προΐσταται αὐτῆς εἰς δεδομένην στιγμὴν μᾶς εἶναι ἢ δὲν μᾶς εἶναι ἀρεστόν. Ἐπομένως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀκούωνται ἐναντίον της ὕβρεις ὡς ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν ἀπόψε. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ζητήσωμεν ἀνάκλησιν τῶν ὕβρεων, ἄλλως δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. (Χειροκροτήματα).

§103Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Πράγματι τὸ ζήτημα εἶναι μέγα καὶ πρωτοφανὲς καὶ συμφωνῶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἔχει ἀνάγκην πλήρους ἐκκαθαρίσεως. Καὶ προτείνω, ὅτι ἔχομεν χρέος τιμῆς ὡς πρόσωπα, ὡς πολιτικοὶ ἄνδρες νὰ παραιτηθῶμεν τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος διὰ νὰ γίνωμεν ἁπλοῖ πολῖται καὶ ὡς ἁπλοῖ πολῖται, νὰ τεθῶμεν εἰς τὴν κρίσιν τῆς δικαιοσύνης, ὑποβάλλοντες ταὐτοχρόνως καί, παραιτούμενοι, μηνύσεις. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ τίμιον καὶ τὸ ἀνδρικὸν ὥστε νὰ τεθῶμεν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς ἀδεκάστου δικαιοσύνης, ὡς ἁπλοῖ πολῖται. Αὐτὸ ἁρμόζει εἰς ἄνδρας ἀξίους τοῦ ὀνόματός των, ὡς πολιτικοὶ ἄνδρες καὶ ὡς μέλη ἔντιμα τῆς κοινωνίας. Τὴν πρόκλησιν αὐτὴν κάνω εἰς τὸν κ. Κ. Μητσοτάκη καὶ τὸν καλῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐνώπιον τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς νὰ ὑποβάλωμεν τὰς παραιτήσεις μας διὰ νὰ μὴ ταλαιπωροῦμεν τὴν Βουλὴν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς χορηγήσεως τῆς ἀδείας τῆς διώξεώς μας διὰ νὰ μὴ παρίσταται ἀνάγκη νὰ δώσωμεν τὰ κείμενα εἰς τὸν τύπον διὰ νὰ διευκολυνθῇ ὁ κ. Μητσοτάκης εἰς τὴν ὑποβολὴν μηνύσεως. Τοῦ παρέχω ὅλην τὴν δυνατότητα καὶ τὴν εὐχέρειαν νὰ κληθῶμεν ὡς ἴσοι πολῖται, ὡς ἁπλοῖ πολῖται ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης τῆς Πατρίδος μας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς

Ε.Κ.).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, καλεῖσθε νὰ ἀνακαλέσητε τὰς ὕβρεις, τὰς ὁποίας ἀπηυθύνατε ἐναντίον τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου.

§105Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὰ λεχθέντα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ὀρθά. Ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ὑπάρχουν ἀντιθέσεις πολιτικαὶ καὶ πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ἀμοιβαίων ἀπόψεων ἀπὸ τὰς διαφόρους πλευρὰς τοῦ Κοινοβουλίου πολλὲς φορὲς ἀκούονται λέξεις καὶ φράσεις ὀξεῖαι αἱ ὁποῖαι ἄλλοτε εἶναι ἑκούσιαι καὶ ἄλλοτε εἶναι ἀκούσιαι ὀφειλόμεναι ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου. Καὶ σήμερον καὶ χθὲς ἐκ μέρους ἀμφοτέρων τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἠκούσθησαν ὕβρεις βαρεῖαι. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα αὐτό, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐξέφυγεν τῶν ἐσκαμμένων, ἦτο δυνατὸν ὑπερασπίζων τὸν ἑαυτόν του ἢ ἐπιτιθέμενος κατὰ τοῦ κ. συναδέλφου νὰ εἴπῃ, ὅ,τι θέλει προσωπικῶς κατὰ τοῦ κ. συναδέλφου, ἀλλὰ ἐπεξετάθη ὡς μὴ ἔδει καθ’ ἡμᾶς εἰς πρόκλησιν καὶ εἰς τὴν Ε.Κ. καὶ πρὸς τὸν ἀρχηγόν μας ἐπιζητῶν ἢ νὰ ἐπιρρίψῃ μομφὴν δι’ ὅσα μεταξὺ τῶν δύο συναδέλφων διημείφθησαν ἢ καὶ νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ θέμα τῆς προσωπικῆς του ἀντιθέσεως καὶ τῆς ἀνταλλαγῆς, ὡς προσωπικῶν τῶν ἀμοιβαίων φράσεων εἰς τὸ Κόμμα. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχομεν ριζικὴ διαφωνίαν μὲ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Ὡς πρὸς τὴν τοιαύτην θέσιν τοῦ ζητήματος ὄχι μόνον διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἀλλὰ διότι καὶ νομικῶς καὶ κοινωνικῶς καὶ πολιτικῶς ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς ἄλλοτε ἐλέχθη, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεσπισθῇ ὡς ἀρχή, ἡ ἀρχὴ τῆς συλλογικῆς εὐθύνης δι’ οἱανδήποτε πρᾶξιν καὶ ὅταν διὰ ἕνα συνάδελφον τῆς ΕΡΕ ἐκινήθη τὸ θέμα εὐθύνης διὰ πρᾶξιν τοῦ ἀδελφοῦ του. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθιερωθῇ ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου ἡ ἀρχὴ τῆς συλλογικῆς εὐθύνης. Ἑπομένως, κατὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ὑπερέβη τὰ κοινοβουλευτικῶς κείμενα ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Πέραν τούτου, κ. Πρόεδρε, ἐκαλέσατε πρὸ ὀλίγου τὸν κ. Πολυχρονίδην, νὰ ἀνακαλέσῃ τὰς φράσεις τὰς ὁποίας εἶπεν. Ὀφείλετε, ὅμως, τὸ ἴδιον νὰ πράξετε καὶ διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, διότι ἀμοιβαίως ἐξετοξεύθησαν βαρεῖαι φράσεις. Θὰ ἦτο ὀρθότερον χθές, ὅταν ἐξετοξεύοντο, ἀλλὰ καὶ σήμερον ἀκόμη, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ζητήσητε τὴν ἄμεσον ἀνάκλησιν, διότι ὁ Κανονισμὸς δὲν ἐπιτρέπει τὴν χρησιμοποίησιν τοιούτων φράσεων. Δὲν τὸ ἐπράξατε. Παρεσύρθητε, καλοπίστως, δέχομαι, ἀπὸ τὴν ὀξύτητα τῆς συζητήσεως καὶ ἠθελήσατε ἴσως νὰ τὸ ἀποφύγετε. Ἀλλὰ μὲ τὸ αὐτὸ πνεῦμα, παρακαλῶ νὰ συνεχισθῇ ἡ ἐνέργεια τοῦ Προεδρίου πρὸς ἀμφοτέρας τὰς κατευθύνσεις κατὰ ἴσον μέτρον. Νομίζω —καὶ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν λαϊκὴν φράσιν — ὅτι ἡ εὐθεῖα ὁδὸς εἶναι ἡ τέμνουσα εἰς τὸ μέσον τὸ ζήτημα: Νομίζω ὅτι ἡ πρότασις νὰ παραιτηθοῦν εὐθέως ἀμφότεροι οἱ κ. κ. συνάδελφοι καὶ νὰ ὑποβάλουν ἀμοιβαίως μηνύσεις εἶναι ἡ πρακτικῶς ὀρθοτέρα. Διότι δὲν θὰ εἶναι ὀρθὸν ὁ μὲν εἷς συνάδελφος νὰ ὑποστῇ μήνυσιν διὰ συκοφαντικὴν δυσφήμησιν εἰς τὴν περίπτωσιν ποὺ ἐδημοσίευσεν τὰς ἀπόψεις του εἰς ἐφημερίδα καὶ τὸ ἕτερον σκέλος τοῦ διαλόγου νὰ παραμείνῃ προστατευόμενος τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας, διὰ τὰς ὕβρεις, τὰς ὁποίας ἐξεστόμισεν. Μὴ γελᾶτε, ἐὰν ἔχωμεν συναίσθησιν περὶ τῆς ἐννοίας τῆς τιμῆς, πρέπει νὰ εἴμεθα δίκαιοι. Ἄλλο ἡ τιμὴ καὶ ἄλλο ἡ συκοφαντία. Καθένας ἔχει τὴν εὐθύνην τῶν ἰδίων λόγων καὶ ἰδίων πράξεων καὶ σεῖς τῶν ἰδίων σας λόγων. Δὲν εἶναι δυνατὸν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμὰ νὰ ἰσχύουν. Ἠκούσθη ἄτιμε, συκοφάντη, ἄνανδρε. Ἐσύ, ὅμως, κάνεις καλὰ νὰ μὲ λέγῃς ἐθνικῶς ἀνάξιον. Τὸ περιεχόμενον τοῦ ἐγγράφου ἐχρησιμοποιήθη διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν φράσιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νομίζω, δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν μονομερῶς νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία ἄλλωστε δὲν εἶναι δικαστήριον. Πολιτικὸν τὸ θέμα εἶναι. Μὲ πολιτικὰ μέσα ἐὰν εἶναι δυνατὸν θὰ λυθῇ.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰς ὕβρεις κατὰ τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου;

§107Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ὑπαγορεύσῃ ὁ οἱοσδήποτε συνάδελφος τί θὰ εἴπω; Ἐπέτρεψα ἐγὼ ποτὲ εἰς τὸν ἑαυτόν μου νὰ ὑπαγορεύσῃ εἰς κανέναν τὸ τὶ θὰ εἴπῃ; Καὶ προχθές, ἀρχόμενος τῆς ὁμιλίας μου ἐν τῇ εἰσηγήσει τῆς προτάσεως τῆς Ε.Κ. διὰ δυσπιστίαν εἶπον κ. Πρόεδρε, ἐκεῖνο ποὺ μὲ ἄλλας λέξεις εἶπεν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σήμερον, ὅτι ἴσως κατὰ τὴν ἀνάλυσιν τῶν προτάσεών μου ἀπὸ ἄλλους ἀγορητὰς νὰ χρησιμοποιηθοῦν ὀξεῖαι φράσεις, διότι ὄντως ἡ ἀντίθεσίς μας μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ πολιτική μας ἀντίθεσις μὲ τὴν Κυβέρνησιν εἶναι ὀξεῖα. Καὶ προσεπάθησα καθ’ ὅσον μὲ ἀφορᾷ νὰ τηρήσω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον ἐν τῇ εἰσηγήσει μου, ὅτι θὰ προσπαθήσω νὰ μείνω ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς κοινοβουλευτικῆς εὐπρεπείας.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ δὲν σᾶς μιμοῦνται οἱ ἄλλοι.

§109Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μαντρωμένους.

§110Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ παραφορά, δὲν μεταχειρίζομαι τὴν λέξιν ὡς μειωτικήν, ἀλλὰ ὡς πολιτικὴν ἔννοιαν, ὡς πιστοποίησιν ἑνὸς πραγματικοῦ γεγονότος, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅλα θὰ ἐπήγαιναν ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς κοινοβουλευτικῆς εὐπρεπείας καὶ τῆς νηφαλιότητος, ἡ ὁποία πρέπει νὰ μᾶς διέπῃ κατὰ τὴν συζήτησιν ἐντὸς τοῦ κοινοβουλίου, καὶ ἐπὶ πλέον ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν — ἂς μοῦ ἐπιτρέψουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι μία προσωπικὴ ἀντίθεσι παλαιοτέρα ἴσως μεταξύ των— δὲν θὰ ἐφθάναμεν εἰς τὸ ὀξὺ τοῦτο θέμα. Ἐφθάσαμεν, πῶς θὰ διορθωθῇ; Νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Πολυχρονίδη εἶναι ὀρθὴ καὶ αὐτὴν ὑποστηρίζω. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, κ. Πρόεδρε καὶ ἐγὼ ἔθιξα ὄχι μόνον χθὲς ἀλλὰ καὶ παλαιότερα τὸ θέμα τῆς δικαιοσύνης καὶ εἶπον, ὅτι νομίζω, ὅτι ἡ δικαιοσύνη νοσεῖ εἰς τὴν κεφαλὴν καὶ εἶπον, ὅτι νοσεῖ ὄχι διὰ προσωπικὴν ἐνέργειαν τοῦ α, ἢ β ἱσταμένου εἰς τὴν ἀνωτάτην βαθμίδα τῆς ἱεραρχίας, ἀλλὰ λόγῳ τῆς συνθέσεως τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου δὲν ὑπάρχει ἐξησφαλισμένη ἡ ἐλευθερία τῆς προσωπικῆς καταστάσεως τῶν δικαστῶν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ ὁ κ. Πολυχρονίδης ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ὡμίλησε, μὲ μίαν διαφοράν, ὅτι ἐγὼ μετεχειρίσθην ἀπροσώπως τὴν λέξιν Εἰσαγγελεὺς ὁ Πρόεδρος τοῦ Α. Π. Ὁ κ. Πολυχρονίδης, ὡμίλησεν ἐπωνύμως. Νομίζω, ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ τοῦ ἀφεθῇ τὸ δικαίωμα νὰ δώσῃ καὶ ὁ ἴδιος τὰς ἐξηγήσεις ὡς πρὸς τὸ εἰδικώτερον αὐτὸ θέμα καὶ ἐλπίζω, ὅτι αἱ ἐξηγήσεις του θὰ εἶναι ἱκανοποιητικαὶ διὰ τὸ Σῶμα.

§111Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω νὰ ἔχῃ δίκαιον ὁ κ. Μπακόπουλος, λέγων, ὅτι παρεφέρθην. Ἐξέθεσα ξηρὰ τὰ γεγονότα, ἂν οἱ χαρακτηρισμοὶ τοὺς ὁποίους ἐχρησιμοποίησα εἶναι βαρεῖς, ἂς αἰτιᾶται ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος μοῦ ἔδωσε τὸ δικαίωμα νὰ χρησιμοποιήσω αὐτοὺς τοὺς χαρακτηρισμούς. Ξαναθέτω καὶ πάλιν, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἠθικὸν πρόβλημα: Δύναται ἕνας βουλευτὴς ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ ἀποπειρᾶται —δὲν λέγω νὰ σπιλώνῃ, διότι δὲν τὸ ἐπιτυγχάνει πάντοτε— νὰ ἀποπειρᾶται νὰ σπιλώσῃ ὑπολήψεις οἱουδήποτε, ἀλλὰ ἂν θέλετε εἰδικώτερον βουλευτοῦ καὶ νὰ φυγομαχῇ ἐνώπιον τῆς προκλήσεως νὰ ἐκκαθαρισθῇ τὸ ἠθικὸν θέμα ποὺ θέτει, ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ νὰ φυγομαχῇ ἐνώπιον αὐτῆς τῆς προκλήσεως νὰ ἐκκαθαρισθῇ μόνον ἀπὸ τὴν δικαιοσύνην; Ὁ ἴδιος ὁ κ. Γ. Παπανδρέου ἔχει διδάξει, ὅτι ἐπὶ ἠθικῶν θεμάτων χρέος τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν εἶναι νὰ ἐκκαθαρίζουν τὰς διαφοράς των εἰς τὴν δικαιοσύνην. Ἄλλωστε, κύριοι συνάδελφοι, ἐδῶ τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι ἡ ἄρσις τῆς ἀσυλίας, κάποιο λάθος λογικὸν κάνετε, κ. Μπακόπουλε, τὸ πρόβλημα εἶναι, ὅτι ὅσα λέγομεν ἐδῶ εἶναι ἐκ τοῦ Συντάγματος ἀκαταδίωκτα, ἠμποροῦμεν νὰ λέγωμεν ὅ,τι θέλομεν καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ διωχθῶμεν. Κατὰ συνέπειαν εἰς τὶ ὠφελεῖ ἡ παραίτησις; Εἶπον, κ. Μπακόπουλε, ἀντιλαμβάνομαι τὴν προσωπικὴν δυσχέρειαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεσθε καὶ δὲν θέλω νὰ σᾶς δυσχεράνω περισσότερον, θὰ ἤθελον ὅμως νὰ σᾶς εἴπω, ἀπευθύνομαι πρὸς ὑμᾶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν παλαιὸν κοινοβουλευτικὸν τοῦ ὁποίου γνωρίζω τὰς ἀρχὰς καὶ τὴν ἀντίληψιν νὰ σᾶς εἴπω, καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀκόμη, ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Χανίων διέπραξε μίαν δευτέραν βαρυτάτην ἀπρέπειαν. Ὡμίλησε διὰ πρόσωπον στενώτατα συνδεόμενον διὰ συγγενείας μαζί μου, τὸ ὁποῖον δῆθεν ἦτο διερμηνεὺς τῆς Γκεστάπο, τὸ ἠκούσατε, προφανῶς ἠννόει τὴν ἀδελφήν μου. Καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν ἀποδείξεις καὶ δύναται νὰ πιστοποιήσῃ καλλίτερον παντὸς ἄλλου ὁ κ. Λουλακάκης, ὅτι ἡ ἀδελφή μου πράγματι εἰργάσθη εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Κρήτης ὡς Ἑλληνὶς δημόσιος ὑπάλληλος. Κύριοι συνάδελφοι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκκαθαρισθοῦν αὐτὰ τὰ θέματα, ὅταν ἐν ψυχρῷ γίνεται ἀπόπειρα κατασυκοφαντήσεως; Καὶ ναὶ μὲν ἐγὼ προσωπικῶς δύναμαι νὰ ἀμύνωμαι καὶ νομίζω, ὅτι ἐσχημάτισεν ἡ Βουλὴ γνώμην, ἀλλὰ πέστε ὅτι δὲν ἐσχημάτισεν ἡ Βουλὴ γνώμη, ἔχετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι θὰ ἀπεδέχετο κανεὶς Ἕλλην πολίτης οἱοσδήποτε νὰ τοῦ στερήσουν τὴν δυνατότητα νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὸ θέμα; Κύριοι συνάδελφοι, κάνω τὴν δήλωσιν καὶ συνηθίζω νὰ τηρῶ τὸν λόγον ποὺ δίδω, ὅτι εἴτε μὲ προκαλέσῃ εἴτε ὄχι ὁ κ. Πολυχρονίδης, ἐγὼ θὰ εὕρω τὸν τρόπον νὰ κάνω τὴν δίκην. Τὸ ἔγγραφον εἶναι δημόσιον ἔγγραφον, ὁ ἀδελφός του ἦτο διευθυντὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, εὑρίσκεται εἰς χεῖρας ἄλλου, τρίτου, ἀσχέτως ἂν αὐτὸς πιθανὸν νὰ μείνῃ ἀκαταδίωκτος, μὲ σκοπὸν τὴν κατασυκοφάντησιν, θὰ εἶναι ἐνδιαφέρον νὰ κληθῇ ὁ κ. Χαρίδημος Πολυχρονίδης, ἀδελφὸς τοῦ κυρίου συναδέλφου, διὰ νὰ ἐξηγήσῃ πῶς συνέβη νὰ εἶμαι ἐγὼ ταὐτοχρόνως καὶ μίσθαρνον ὄργανον τῆς Γκεστάπο καὶ συνάδελφός του εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἐθνικῆς Ὀργανώσεως Κρήτης; Εἴμεθα μαζὶ εἰς τὴν ὀργάνωσιν, ἀνήκομεν εἰς τὴν στενὴν Ἐπιτροπήν, πῶς γίνεται νὰ εἰσπράττω τὸ τίμημα τῆς προδοσίας ἀπὸ τὴν Τράπεζάν του καὶ νὰ μὲ ἀνέχεται εἰς τὴν ὀργάνωσιν; Καὶ τὸ περίεργον τῆς ἱστορίας εἶναι, ὅτι κατὰ σύμπτωσιν τμηματάρχης νὰ εἶναι ὁ πατὴρ τοῦ τέως βουλευτοῦ Βολουδάκη, ὁ μακαρίτης Ἰωσὴφ Βολουδάκης, ὁ ὁποῖος ἦτο καὶ αὐτὸς εἰς τὴν στενὴν πενταμελῆ Ἐπιτροπὴν τῆς Ε.Ο.Κ. Χανίων. Δηλαδή, ἀπὸ τοὺς 5 ἢ 6, δὲν ἐνθυμούμεθα πόσοι ἀκριβῶς εἴμεθα εἰς τὴν στενὴν Ἐπιτροπήν, ὁ ἕνας, ἐγὼ ὁ προδότης τῶν Γερμανῶν ἐπληρωνόμην μὲ ὑπογραφὴν τῶν δύο ἄλλων. Αὐτὴ εἶναι ἡ λογικὴ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Καὶ ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ εἶδον διὰ πρώτην φοράν, ἀλλὰ ἔσπευσα καὶ ἐζήτησα τὸν Κώδικα νόμων, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸν νόμον περὶ ἀγοραπωλησιῶν καὶ ἔκαμον ἕνα συσχετισμὸν χρυσῆς λίρας μὲ τὸν συσχετισμόν, τὸν ὁποῖον βλέπω, καὶ εἶναι κάτω τῆς πραγματικότητος. Ὅπως γνωρίζετε, πρέπει τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ εἶναι 11,5 λίρας. Ἦτο 3.350 χιλ. ἡ λίρα κατὰ τὸ τέλος Ἰανουαρίου 1944. Κύριοι συνάδελφοι, ἐθεώρησα καθῆκον μου, νὰ προβῶ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν τελευταίαν δήλωσιν. Δὲν θέλω νὰ δώσω συνέχειαν, οὔτε θέλω νὰ στενοχωρήσω κανένα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Δίδω ὅμως κατηγορηματικῶς τὸν λόγον μου εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι θὰ ἐκκαθαρίσω τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, θὰ τὸ πράξω ταχέως. Εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν Βουλήν, θὰ προσκομίσω πολὺ ταχέως ὅσα ἐπὶ πλέον συμπληρωματικὰ στοιχεῖα ἔχω, διὰ τὴν πορείαν, διὰ τὴν ἐξήγησιν τοῦ ἐντάλματος εἰς ὅλας του τὰς λεπτομερείας δηλαδὴ ποῖος ἦτο ὁ διατάκτης, ἀπὸ ποῖον λογαριασμὸν ἐπληρώθη καὶ πρὸς ποῖον σκοπόν. Εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν συκοφαντικὴν δυσφήμησιν, ἡ ὁποία ἐπεχειρήθη, θὰ εὕρω τρόπον καὶ θὰ πραγματοποιήσω τὴν ποινικὴν δίκην καὶ ἡ Δικαιοσύνη ἡ ἀδέκαστος, διὰ τὴν ὁποίαν χαίρω, ὅτι συμφωνοῦμεν ὅλοι, ὅτι εἶναι ὄντως ἀδέκαστος, θὰ εἴπῃ τὴν γνώμην της. (Χειροκροτήματα).

§112Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, βλέπω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Πολυχρονίδη, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ὑπεστήριξα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἐκ τῆς ἄλλης πλευρᾶς. Δὲν παραπονοῦμαι. Ἀλλὰ ἡ Βουλὴ εἶναι πολιτικὸν Σῶμα, δὲν εἶναι δικαστήριον καὶ δὲν δύναται νὰ ἐξαναγκάσῃ οὐδεμίαν λύσιν, πλὴν τῶν πολιτικῶν λύσεων, αἱ ὁποῖαι δίδονται διὰ τῶν ἀριθμῶν. Τὸ θέμα, λοιπὸν αὐτὸ ἔχει δύο πλευρὰς ἐπιπτώσεων. Τὴν πολιτικὴν καὶ τὴν στενῶς ποινικήν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην ἐπίπτωσιν, τὴν πολιτικήν: Ἐπ’ αὐτῆς κυρίαρχος κριτὴς εἶναι ὁ Λαός. Καὶ ὁ Λαὸς ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος δύναται νὰ ἀποφανθῇ, ὅτι διὰ τῆς ἀμέσου παραιτήσεως τῶν δύο ἀξιοτίμων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι καὶ παραιτούμενοι θὰ προσφύγουν εἰς τὸν Λαὸν ἢ ἡ κρίσις τοῦ Λαοῦ θὰ ἐκδηλωθῇ κατὰ τὰς προσεχεῖς βουλευτικὰς ἐκλογάς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ποινικὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ θέματος, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἀμοιβαία παραίτησις τῶν δύο συναδέλφων καὶ ἡ ἀμοιβαία ὑποβολὴ μηνύσεως, ἤκουσα εὐχαρίστως ὅτι καὶ ὁ σκόπελος αὐτός, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ποινικὴν ἐκκαθάρισιν, εἶναι εὐχερὴς διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ δι’ ἄλλων μέσων. Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις πρέπει νὰ θεωρηθῇ τερματισθεῖσα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πολιτικὸν μέρος ἐνώπιον τοῦ πολιτικοῦ Σώματος, τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἕκαστος βουλευτὴς καὶ ἕκαστον Κόμμα ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως δύναται νὰ σχηματίσῃ τὴν προσωπικήν του γνώμην. Καθ’ ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὰ ἄλλα, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶπεν, ὅτι θὰ εὕρῃ τὸν τρόπον καὶ ἡμεῖς θὰ χαρῶμεν, ὡς ἄτομον ὁμιλῶ, διότι ὡς ἄτομον προεκλήθην ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, θὰ χαρῶ ἰδιαιτέρως, ἐὰν κατὰ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον δοθῇ ἡ εὐχέρεια εἰς τὴν ἀδέκαστον καὶ καθ’ ἡμᾶς Δικαιοσύνην νὰ τάμῃ τὸ ποινικὸν μέρος τοῦ ἀναφυέντος ζητήματος.

§113Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ μέλη τῆς ΕΡΕ, τὰ παρόντα εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, εἶμαι βέβαιος, ὅτι συμμερίζονται τὰ αἰσθήματα βαθυτάτης θλίψεως καὶ μελαγχολίας διὰ τὸ κατάντημα, εἰς τὸ ὁποῖον ὡδήγησεν ἡ ἐκδηλωθεῖσα ἀτυχῶς ἀπό τινος χρόνου πολιτικὴ τῆς λάσπης. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐπὶ ἄλλης συζητήσεως παρεμφεροῦς κατὰ τὸ ἠθικόν της μέρος, εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισημάνῃ καὶ νὰ προείπῃ ποῦ θὰ ὡδήγει μία πολιτική, μία κοινοβουλευτικὴ στάσις, ἡ ὁποία συνίσταται περίπου εἰς τὸ νὰ ἐξεσφενδονίζωνται αἱ ὑβριστικώτεραι καὶ αἱ ταπεινώτεραι τῶν κατηγοριῶν καὶ νὰ ἐγκαταλείπωνται κατόπιν ἕρμαιον τῶν ἀνέμων τῆς συκοφαντίας, τῆς κακότητος καὶ τοῦ κουτσομπολιοῦ. Ἀλλὰ ἡ μελαγχολία αὐτή, ἡ ὁποία ἔχει καὶ μίαν μικρὰν ἱκανοποίησιν διὰ τὴν δικαίωσιν τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν ἔκτοτε ἐλάβομεν, δὲν νομίζω, ὅτι ἀρκεῖ, διὰ νὰ μᾶς παρασύρῃ ἐκτὸς τοῦ προκειμένου θέματος. Τὸ προκείμενον θέμα εἶναι διττόν. Πρῶτον ἡ ἀνάγκη τῆς συνεχίσεως τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως μομφῆς ἐκ μέρους τῶν δύο κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν διετυπώθη πρότασις μομφῆς διὰ τυχαῖα καὶ δευτερευούσης σημασίας θέματα. Διετυπώθη πρότασις μομφῆς διὰ τὸ Κυπριακὸν θέμα, διὰ τὴν συνταγματικὴν τάξιν ἐν τῇ χώρᾳ καὶ δι’ ἄλλα σοβαρώτερα θέματα. Καὶ εὑρισκόμεθα ἤδη εἰς τὸ μέσον τῆς προβλεπομένης ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς διορίας, ἐξαντληθέντος τοῦ χρόνου αὐτοῦ περὶ τὸ ἐὰν ὑπάρχουν βουλευταὶ νὰ ἐξαγορασθῶσιν, ἐὰν ἐγένετο ἀπόπειρα ἐκβιασμοῦ των ἢ ἐξαγορᾶς των καὶ ἐὰν ὑπάρχουν μέλη τῆς Βουλῆς αὐτῆς, ὑπαγόμενα εἰς τὴν κατηγορίαν τῆς ἐθνικῆς ἀναξιότητος. Ἔ, κύριοι, εἶναι ἐντροπή. Αἰσθανόμεθα βαθύτατα τὴν ταπείνωσιν αὐτὴν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Σώματος, τὴν ὁποίαν ἡ πονηρία καὶ ἡ κακία ἀτυχῶς, ἀσκηθεῖσα ἐπὶ δύο ὁλόκληρα ἔτη ἔφερεν ὡς ἀναπότρεπτον ἀποτέλεσμα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διαπιστώνομεν αὐτὰς τὰς δύο ἡμέρας, πρέπει νὰ τεθῇ τέρμα. Πρέπει ἡ συζήτησις νὰ τερματισθῇ καὶ διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, ἀλλὰ καὶ διότι ἐν τέλει ἔχομεν καὶ ἡμεῖς οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν συμμετέχομεν τῆς συζητήσεως αὐτῆς, ἐπὶ τῶν καιρίων θεμάτων ἔχομεν νὰ εἴπωμεν σκέψεις, ἔχομεν νὰ διατυπώσωμεν ὑποδείξεις καὶ ὁ χρόνος περνᾶ, χωρὶς νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ τὸ κάμωμεν. Νομίζω, ὅτι καὶ ἡ στοιχειώδης ἔννοια τῆς τάξεως καὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἀπέναντι τῶν ὑπολοίπων μελῶν τοῦ Σώματος ἐπιβάλλει νὰ τερματισθῇ τὸ ταχύτερον ἡ παρένθεσις αὐτή, ἡ ὁποία ἀτυχῶς ἤνοιξεν ἀπὸ τῆς τελευταίας συνεδριάσεως. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ἀμέσως ἐνδιαφέρον θέμα. Εἶναι θέμα, βεβαίως, καταφανῶς ἠθικῆς τάξεως, θέμα, τὸ ὁποῖον, βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ οὔτε διὰ πολιτικῶν ἀναμετρήσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε μακρόθεν νὰ συλλάβουν καὶ τὴν πνοὴν καὶ τὴν οὐσίαν τοῦ δικαστικοῦ ἔργου, οὔτε δι’ ἀντεγκλήσεων ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ. Μόνον ἡ Δικαιοσύνη εἶναι δυνατὸν νὰ λύσῃ τοιαύτης φύσεως θέματα. Ποίαν ὁδόν, ποίαν διαδικασίαν θὰ ἀκολουθήσῃ ἡ προσφυγὴ πρὸς τὴν Δικαιοσύνην, δὲν εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν Ε.Ρ.Ε. Ἔχουν ὑποχρέωσιν καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατηγόρησαν καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατηγορήθησαν, νὰ ἐξεύρουν μόνοι των τὴν ἀσφαλῆ, τὴν δικαίαν, τὴν τιμίαν ὁδόν, διὰ νὰ φθάσουν εἰς τὴν ταχεῖαν δικαστικὴν ἐκκαθάρισιν. Δὲν εἶναι δὲ γενναῖον, δὲν εἶναι κοινοβουλευτικῶς ἐν τάξει, ἂς μοι ἐπιτραπῇ δὲ ἡ ἔκφρασις, δὲν εἶναι καὶ προσωπικῶς ἐντάξει τὸ νὰ ἀναζητοῦν προσφυγὴν εἰς διαδικασίας, αἱ ὁποῖαι δυσχεραίνουν αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐπιβραδύνουν τὸ ἔργον αὐτῆς, ἵνα ἐμπλακῶμεν εἰς πολιτικὰς ἀναμετρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπιβραδύνουν τὸ ἔργον τῆς Δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον ὑποτίθεται, ὅτι εἶναι ἀνεπίληπτον καὶ ἀνώτερον παθῶν. Ἀλλά, ἔρχομαι εἰς τὸ τελευταῖον θέμα, τὸ ὁποῖον καὶ μὲ ἠνάγκασε νὰ ἀπασχολήσω τὸ Σῶμα, τὸ θέμα τοῦ Γενικοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Κράτους, τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἀκριβῶς ἐξεδηλώθη σφοδροτάτη ἀγανάκτησις τῆς Ε.Ρ.Ε. Διότι δὲν εἶναι δυνατόν, δὲν εἶναι ἀνεκτόν, κατὰ τὰς ἀπόψεις, τὰς ὁποίας ἡμεῖς τοὐλάχιστον δοξάζομεν διὰ τὰ πολιτικὰ καὶ τὰ πολιτειακὰ θέματα, νὰ γίνωνται ἀντικείμενον συζητήσεων ἐδῶ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ νὰ ἐκτίθενται εἰς τὰς χυδαιοτέρας ἐκφράσεις, εἰς ὑπαινιγμοὺς βαρυτάτης μορφῆς ἀνωτάτου λειτουργοῦ τοῦ Κράτους, εἴτε πρόκειται περὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου, εἴτε πρόκειται περὶ τῆς ἀνωτάτης κορυφῆς τῆς Δικαιοσύνης. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον προεκάλεσε τὴν σφοδρὰν ἀντίδρασιν τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου, κύριε Πρόεδρε, ζητοῦμεν ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως, ζητοῦμεν ἀπὸ τὸν ἐκστομήσαντα τὴν φράσιν αὐτὴν βουλευτήν, νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ὕβριν αὐτήν. Χαίρω, διότι ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ. ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δι’ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶπεν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ἤνοιξε τὸν δρόμον διὰ τὸν τερματισμὸν τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἐναπόκειται εἰς τὸν συνάδελφον, κ. Πολυχρονίδην, νὰ δώσῃ συνέχειαν καὶ νὰ κλείσῃ τὸ θέμα, ἄλλως ἡ Ε.Ρ.Ε. δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν συνέχειαν τῆς συζητήσεως.

§114Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε καὶ χθὲς τὸ βράδυ εἰς τὴν μακρὰν ὁμιλίαν μου καὶ ἀπόψε, αἱ ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Δικαιοσύνης, ὑπῆρξαν καὶ εἶναι σαφέστατοι. Ὑπερηφανεύομαι νὰ πιστεύω —καὶ ἔχω τὸ δικαίωμα αὐτὸ— ὅτι οἱ πάντες, ὅλα τὰ Κόμματα, πρέπει ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ νὰ προσέχουν τὴν Δικαιοσύνην. Διότι ὅπου ὑπάρχει Δικαιοσύνη, ὑπάρχει καὶ ἡ ἐξασφάλισις τοῦ εὐνομουμένου Κράτους. Συνεπῶς, ὁ σεβασμὸς πρὸς τὴν Δικαιοσύνην πάντοτε εἶναι καὶ ὀφείλει νὰ εἶναι ἀπόλυτος. Καὶ ἐγὼ χθὲς τὸ βράδυ καὶ ὁ κ. Μπακόπουλος ἀπόψε ἐκάμομεν τὸν διαχωρισμὸν μεταξὺ τοῦ θεσμοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν ἐγγυήσεων ποὺ θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχουν εἰς τὸ καλούμενον Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον, ὥστε ὁ Δικαστὴς νὰ μὴ εἶναι ὡπλισμένος μόνον μὲ τὸ δικαίωμα τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Δικαιοσύνης ποὺ πρέπει νὰ προέρχεται ἀπὸ τὴν φωνὴν τῆς συνειδήσεώς του, ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τὴν προσωπικήν του τύχην ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν προαγωγῶν καὶ τῶν μεταθέσεων. Καὶ ἐπειδὴ πράγματι εἰς τὸν λόγον αὐτὸν ἔχουν μεσολαβήσει ὡρισμένα πράγματα, συγκεκριμένα ὑπῆρξε μία ἰδική μου ἀπόφασις καὶ δι’ αὐτὸ ἐγὼ ἀπολύτως κωλύομαι διὰ νὰ ὁμιλήσω προσωπικῶς, ποὺ διέταξα κατὰ τὸ παρελθὸν ἐκ λόγων συνδεομένων μὲ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Δικαιοσύνης, τὴν τιμωρίαν τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου. Δὲν ἠθέλησα, διότι εἶμαι ὁ τιμωρήσας, νὰ ὑπομνήσω τὸ γεγονὸς τοῦτο, ἀλλὰ ἀνέγνωσα καὶ ἂν ὑπάρχουν τὰ πρακτικὰ θὰ ἠμποροῦσε νὰ τὰ ἀναγνώσῃ ὁ κ. Πιπινέλης, ὁ ὁποῖος συνέβη νὰ ἀπουσιάζῃ κατὰ τὴν χθεσινοβραδυνὴν συνεδρίασιν, τί ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου εἶπεν ἐπὶ λέξει — καὶ εἰς αὐτὸ περιωρίσθην— ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ πρὸ ὀλίγου Ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν αὐτὰ εἶπεν ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὀλίγον παλαιότερον ποὺ ἦτο Ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν αὐτὴν Κυβέρνησιν τὸν Αὔγουστον, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγεγραμμένα εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά, τὰ ὁποῖα καὶ ἐπεκαλέσθην, ὑπάρχει τις τῶν συναδέλφων τῆς οἱασδήποτε παρατάξεως ποὺ ἔχει τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι αὐτὰ θίγουν τὴν Δικαιοσύνην, τότε ἂς στραφῇ πρὸς τὸν κ. Στεφανάκην, ὁ ὁποῖος συμπίπτει νὰ εἶναι καὶ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἂς ζητήσῃ ἀπὸ ἐκεῖνον νὰ ἀνακαλέσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπε καὶ τὰ ὁποῖα βέβαια ἐγὼ υἱοθετῶ ἀπολύτως, διότι ἐγὼ εἶμαι ὁ τιμωρήσας τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου. Τί εἶπον; Ὅ,τι εἶπον τὸ ἐπαναλαμβάνω. Ἀλλὰ εἶπον καὶ πολλὰ ἄλλα, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἐπῆρα ἀπάντησιν. Καὶ τελειώνων, διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῆς ὀρθῆς ἀπόψεως τὴν ὁποίαν ἐπανέλαβε καὶ ὁ κ. Πιπινέλης, ὄχι μόνον δέχομαι νὰ τεθῶ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ δέχομαι νὰ τεθῶμεν κατὰ τρόπον ἄμεμπτον ὡς ἁπλοῖ πολῖται. Αὐτὸ εἶναι τὸ χρέος τῶν τιμίων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπιδιώκουν δικαιοσύνην ἐν ὀνόματι ἀξιωμάτων. Καὶ ἂς μὴ λησμονῶμεν, κύριοι, τί ὁ Ἐθνάρχης, ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ἔπραττεν ἔναντι τῶν Ὑπουργῶν του ὁσάκις ἐδημιουργοῦντο παρόμοια θέματα. Ἂν δὲν τὸ ἀντιλαμβάνοντο, τοὺς ἐκάλει εἰς ἄμεσον παραίτησιν. Διότι, μὲ τέτοιους ὅρους, ὄχι ἐν ὀνόματι τῆς ἐξουσίας τῆς ὁποίας τόση κατάχρησις γίνεται σήμερον, ὄχι ἐν ὀνόματι ἀξιωμάτων, ἀλλὰ ἴσοι πρὸς ἴσους πρέπει νὰ κρίνωνται, διότι τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν μεγαλυτέραν τιμὴν πρὸς τὴν δικαιοσύνην. Καὶ τὴν τιμὴν αὐτὴν πρὸς τὴν δικαιοσύνην προσφέρω διὰ τῆς προτάσεώς μου αὐτῆς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Καλαντζῆς, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§116Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως, ὑπέβαλον ἔγγραφον αἴτησιν, διὰ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ὑπὸ τὸ κράτος τῆς θλιβερᾶς ἐντυπώσεως, τὴν ὁποίαν ἐμόρφωσα προσωπικῶς καὶ ὡς βουλευτὴς, ἀπὸ τὴν χθεσινὴν ἐξέλιξιν τῆς συζητήσεως καὶ τὴν καταπόνησιν τῆς αἰθούσης αὐτῆς μὲ θέματα ξένα πρὸς τὸ καίριον θέμα, τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἐκ τῆς προτάσεως δυσπιστίας ἐκ μέρους τῶν δύο Κομμάτων. Μετὰ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πιπινέλης, δὲν ἔχω νὰ ἀπασχολήσω ὑμᾶς, θὰ ἤθελον, ὅμως, νὰ τονίσω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ εὐθύνη ὑμῶν παραμένει πέραν τῶν εὐθυνῶν, τὰς ὁποίας ἔλαβεν καθυστερημένως ἀπόψε ἡ ἡγεσία τῶν Κομμάτων, ἐπὶ τῆς καταχρήσεως δηλαδή, ἡ ὁποία λαμβάνει χώραν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, κατὰ παραχάραξιν σαφῆ τῶν συνταγματικῶν διατάξεων καὶ τῶν πολιτικῶν παραδόσεων. Ἡ βουλευτικὴ ἀσυλία καὶ ἡ γνώμη τοῦ βουλευτοῦ, ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, εἶναι κατοχυρωμέναι, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν διατύπωσιν ἀπόψεων, ἰδικῶν καὶ πολιτικῶν σκέψεων. Δὲν διεννοήθησαν ποτὲ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατωχύρωσαν αὐτοὺς τοὺς θεσμούς, ὅτι θὰ ἐρχόμεθα νὰ τοὺς καταλύσωμεν καὶ ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περιέλθουν σὲ τέτοιο κατάντημα καὶ τέτοιαν διαστροφὴν ἀπὸ τὴν κακοποίησιν ποὺ ὑφίστανται ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ μεταβάλουν τὸ βῆμα εἰς βῆμα προβολῆς τῶν ἀτομικῶν των ἀντιθέσεων καὶ τῶν ἀτομικῶν των παθῶν. Ἀλλά, δὲν θέλω, διότι ἤδη ἔχει ἐκτραπῆ ἡ συζήτησις, νὰ εἴπω περισσότερα. Εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦ κ. Πολυχρονίδη, ὁ κ. Πρόεδρος, φέρει βαρεῖαν εὐθύνην, διότι ἐπιτρέπει ὄχι μόνον τὴν παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ τὴν κατάργησιν, διότι, ἐφ’ ὅσον ἐπὶ τοῦ θέματος δυσπιστίας ἡ συζήτησις δὲν περιορίζεται εἰς τὰ πλαίσια τοῦ πολιτικοῦ θέματος, καὶ μετατοπίζεται εἰς θέματα ξένα, τότε, δὲν πρόκειται μόνον ἁπλῶς, ἐπαναλαμβάνω, περὶ παραβιάσεως τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ περὶ καταργήσεως αὐτῆς ταύτης τῆς βάσεώς του.

§117Η. ΗΛΙΟΥ. Τώρα ὁμιλεῖτε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἕως τώρα ἐκάματε ἀγόρευσιν.

§118Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἤδη ἔρχομαι νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τὸν ἀγαπητὸν κ. Πολυχρονίδη, ἀγαπητὸν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν δηλαδὴ τῆς ἀναγωγῆς εἰς τὸ παρελθόν. Διότι λυποῦμαι, κ. Πρόεδρε, δὲν τὸ συνδέω μὲ τὸ παρόν, ἀλλὰ μὲ τὸ παρελθόν. Εἶναι γεγονός, ὅτι ὁ κ. Πολυχρονίδης, κατὰ τὸ διάστημα, καθ’ ὃ ἤσκουν τὴν τελευταίαν, τὴν τρίτην, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, θητείαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἀσφαλείας, ἔτρεφε βαθύτατον σεβασμὸν καὶ ἰδιαιτέραν ἐκτίμησιν πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ κ. Κωνσταντίνου Καραμανλῆ. Τούτου ἕνεκεν, τοῦ ὁποίου ἐτέλει ἐν πλήρει γνώσει ὁ τότε Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ κ. Κωνσταντῖνος Καραμανλῆς, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἀσφαλείας ἦτο ὁ πλέον φιλικὸς χῶρος, εἰς τὸν ὁποῖον ἐκινεῖτο ἀνέτως ὁ κ. Πολυχρονίδης. Καὶ εἰς ἀνταπόκρισιν μάλιστα τῆς ἐκτιμήσεως, τὴν ὁποίαν ἔτρεφεν πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ τότε Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. κ. Καραμανλῆ, ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ πρὸς τὴν Βουλὴν, ἐπισκεφθεὶς τὸ πρῶτον τὴν Μεγαλόνησον καὶ περιοδεύσας αὐτὴν ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας, ἐφιλοξενήθη παρὰ τοῦ κ. Πολυχρονίδη, καὶ ὄχι παρὰ τῶν συναδέλφων τῆς ΕΡΕ. Ἐὰν τοῦ ἐγένετο πρότασις, διὰ νὰ προσχωρήσῃ, πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν ἦτο εἰς τὰς προθέσεις τοῦ τότε Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. ἡ προσχώρησις. Ἡ πολιτικὴ γραμμή, ἡ ὁποία διεῖπε τὴν Ε.Ρ.Ε. τότε, ἦτο ἡ ἄνοδος τῆς δυνάμεως τοῦ Κέντρου εἰς βάρος τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Εὐθέως δηλοῦται τοῦτο, διότι εἶχεν ἤδη ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ καταστῆ ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958, Ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις. Στόχος, λοιπόν, δὲν ἦτο ἡ ἐπαύξησις τῆς κομματικῆς δυνάμεως τῆς Ε.Ρ.Ε., τῆς ὁποίας δὲν εἶχεν ἀνάγκην, ἀλλὰ ἡ ἐνίσχυσις τοῦ Κέντρου, διὰ νὰ ἔλθῃ αὐτὴ ὡς Ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις καὶ δυνηθῇ καὶ λειτουργήσῃ ὁμαλῶς τὸ πολίτευμα τῆς δημοκρατίας καὶ ἡ κοινοβουλευτικὴ ζωὴ τοῦ τόπου.

§119Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ὁ συνάδελφος κ. Καλαντζῆς, δὲν ἀπήντησεν εἰς τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἔθεσα. Καὶ τὸ ἐρώτημα ἦτο ἐὰν ποτὲ ἐγώ, μέσῳ τοῦ κ. Καλαντζῆ, ὅπως ἀναγράφει ἡ ἐφημερὶς τοῦ κ. Μητσοτάκη, εἶχον ζητήσει νὰ προσχωρήσω εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐρώτημα.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδόθη ἀπάντησις.

§121Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πολυχρονίδην, νὰ μὴ ἐπιμείνῃ περαιτέρω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν λεπτομερειῶν τῶν συζητήσεων, τῶν διεξαχθεισῶν μεταξὺ ἐμοῦ καὶ αὐτοῦ, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἡ γενικὴ γραμμὴ τοῦ τότε Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐκ τοῦ ὁποίου κατηυθύνετο καὶ ἡ συνομιλία μου μετὰ τοῦ κ. Πολυχρονίδη, ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος, ἦτο ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἀνέφερον προηγουμένως.

§122Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Καλαντζῆς, ἀρνεῖται νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸ σαφὲς ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον τοῦ ἔθεσα, ἱκανοποιῶν διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς, τὸν συνάδελφον κ. Μητσοτάκην. Εἶναι δικαίωμά του. Εἶναι γνωστόν, ὅτι προσωπικῶς μὲ τὸν κ. Καραμανλῆν, εἰσήλθομεν νεώτατοι τὸ 1932 εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων καὶ συνδεόμεθα διὰ μιᾶς προσωπικῆς φιλίας.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀμοιβαία ἐκτίμησις.

§124Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Αὐτό, ὅμως, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὰ ὑπονοούμενα τοῦ κ. Καλαντζῆ, ὁ ὁποῖος ἠρνήθη νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸ σαφὲς ἐρώτημα: Ὑπάρχει πρότασις ἰδική μου περὶ προσχωρήσεως εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε., ναὶ ἢ ὄχι;

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰδικὸς ἀγορητὴς τῆς Ε.Δ.Α., κ. Λ. Κύρκος, ἔχει τὸν λόγον.

§126Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, δὲν θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, ὑπάρχει θέμα. Ὁ βουλευτὴς Χανίων, μετεχειρίσθη τὴν ἀκόλουθον ἔκφρασιν. Ὡμίλησε «περὶ τῆς Δικαιοσύνης τοῦ Κόλλια». Αὐτὸ ἐδημιούργησεν εἰς τὰς τάξεις τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, δυσφορίαν καὶ ζητοῦμεν ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον καὶ τὸν συνάδελφον νὰ ἀποσαφηνίσῃ, τί ἐννοεῖ διὰ τῆς φράσεως αὐτῆς;

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος, ἔδωσε σχετικὰς διευκρινίσεις.

§128Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι ὁ κ. Μπακόπουλος. Ὁ εἰπών, ὁ κ. Πολυχρονίδης, θὰ μᾶς ἐξηγήσῃ τί ἐννοεῖ. Θὰ ἀνακαλέσῃ, διότι ἄλλως, δὲν θὰ γίνῃ συζήτησις. (Κωδωνοκρουσίαι).

§129Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Δικτάτωρ θὰ γίνῃ ἐδῶ ὁ κ. Θεοτόκης;

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω, νὰ θεωρηθῇ τερματισθὲν τὸ θέμα.

§131Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν νὰ θίγεται ἡ ἀνεξάρτητος Δικαιοσύνη καὶ οἱ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν εὐθύνην τῆς γνώμης των, νὰ μὴ δίδουν ἐξηγήσεις.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πολυχρονίδη, διὰ νὰ τερματισθῇ τὸ θέμα, σᾶς καλῶ νὰ εἴπητε, ἐὰν ἐπιμένητε ἐπὶ τῆς φράσεως, τὴν ὁποίαν διετυπώσατε «Διὰ τὴν Δικαιοσύνην τοῦ Κόλλια».

§133Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὰ τὰ ὁποῖα γίνονται ἀπόψε, εἶναι ἀπαράδεκτα. Εἴμεθα ἐκπρόσωποι τοῦ Ἔθνους...

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκπρόσωποι, ὄχι ὑβρισταί.

§135Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ἀπήντησα μὲ ἀπόλυτον σαφήνειαν, ὅπως καὶ χθὲς ὡμίλησα μὲ τὴν αὐτὴν σαφήνειαν, τὸ ἐὰν ἀπουσιάζουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι καὶ δὲν παρακολουθοῦν, δὲν ἔχω, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, καμμίαν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπαναλαμβάνω, τὰ ὅσα εἶπον, ἂς παρακολουθοῦν τὰς συνεδριάσεις, διὰ νὰ γνωρίζουν τὰ ὅσα εἶπον χθές. Ἀρνοῦμαι, ἐπὶ σαφῶν ἀπόψεών μου, νὰ προβαίνω εἰς ἐπανάληψιν, διὰ νὰ ἱκανοποιῶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπουσίαζον χθές.

§136Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δι’ αὐτὰ ποὺ εἶπεν ἀπόψε, ὁ κ. Πολυχρονίδης, νὰ ἀνακαλέσῃ.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§138Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δύναται νὰ ἀρνῆται ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Χανίων, νὰ ἱκανοποιήσῃ ἀξίωσιν, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ὁ Κανονισμός. Ὁ βουλευτὴς τῶν Χανίων, ὕβρισε τὴν ἑσπέραν αὐτήν, τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου, καὶ τὴν Δικαιοσύνην τῆς Ἑλλάδος. (Φωναὶ ἐκ τῆς Ε.Κ.: Ὄχι, ὄχι). Καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, ὁ κ. βουλευτὴς τῆς Δράμας, ὁ ὁποῖος ἔχει συνηθίσει νὰ ἀπευθύνεται πρὸς ἄλλα πρόσωπα, διὰ νὰ τοὺς ἀπευθύνῃ τὴν μομφήν, ὅτι ψεύδονται, νὰ προσέχῃ ὅταν ἀπευθύνεται εἰς ἐμέ, ὅταν χρησιμοποιῇ τὴν ἔκφρασιν τοῦ ψεύδους. Κύριε βουλευτὰ τῆς Δράμας, νὰ προσέχετε καὶ νὰ χρησιμοποιῆτε τὰς ἐκφράσεις αὐτὰς τὸ πολύ, ὅταν ἀπευθύνεσθε εἰς τοὺς παλαιοὺς συνεργάτας σας, ὅταν ἀπευθύνεσθε εἰς ἐμέ, νὰ προσέχετε. Κύριε Πρόεδρε, ὁ βουλευτὴς Χανίων, τὴν ἑσπέραν αὐτήν, ἠσέβησεν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθῇ ἡ ἀσέβειά του μὲ τὴν παραπομπὴν τῶν βουλευτῶν εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπε χθές, διότι ὅσα τυχὸν εἶπε χθές, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναιροῦν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπε σήμερον. Καὶ εἶπεν, ἐπὶ πλέον ὁ κ. βουλευτὴς Χανίων, ἐπιχειρῶν τάχα νὰ δικαιολογηθῇ, ὅτι ἐτιμώρησεν τὸν εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου διὰ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν εἶχε λάβει ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου εἰς τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον. Ὡς ἐὰν νὰ μὴ γνωρίζουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες, πολὺ δὲ περισσότερον οἱ Ἕλληνες βουλευταί, διὰ ποῖον λόγον καὶ διὰ ποίαν ἀφορμὴν ἐτιμωρήθη ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου, διὰ λόγον μὴ ἔχοντα οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὴν λειτουργίαν τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου, διὰ ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία ἐκρίθη καὶ εἰσήχθη εἰς τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον. Ἴσως, ὁ τέως Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, νὰ συγχέῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἠκολούθησαν τὴν ἀπόφασίν του περὶ τιμωρίας τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, διότι φαίνεται, ὅτι ὁ τέως Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔχει σύγχυσιν τοῦ γεγονότος, ὄχι, ὅτι τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον, ἀλλὰ ἡ Ὁλομέλεια τοῦ Ἀρείου Πάγου ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου ἐθεώρησε καὶ ὑποθέτω, ὄχι ἰδικήν του πρᾶξιν, ἄλλου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἄκυρον ἢ ἀντιστρατευομένην εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος, πρᾶξιν ἐπιβολῆς πειθαρχικῆς ποινῆς εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ εἶναι ἐντελῶς ἄσχετον μὲ τὴν λειτουργίαν τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου. Ποίαν λοιπὸν σχέσιν ἔχει αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ἀπόψε ὁ βουλευτὴς Χανίων, ὅτι ἐτιμώρησε τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου διὰ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὡς μέλος τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου; Καὶ εἶναι κ. Πρόεδρε, προσπάθεια δικαιολογήσεως εὐπρεποῦς αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀπεπειράθη νὰ εἴπῃ ὁ κ. τέως Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐπιχειρῶν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἀσεβήσῃ, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εὑρέθη κάποτε καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἐπικεφαλῆς τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης εἰς βάρος τοῦ Ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης; (Θόρυβος καὶ φωναὶ ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ., κωδωνοκρουσίαι).

§139ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι μὲ βίαν καὶ νοθείαν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§140ΕΤΕΡΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ σεῖς τὸ ἴδιον ἐκάματε διὰ τὸν κ. Φλῶρον... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§141Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἐπειδὴ ἤκουσα καὶ τὸ ὄνομα τοῦ κ. Φλώρου, θὰ λάβετε τὴν ἀπάντησιν... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§142Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Τί εἶναι αὐτά, κύριοι; Καθίστε κάτω. Ἔχετε δικαίωμα ποὺ ὁμιλεῖτε; (Θόρυβος ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν, κωδωνοκρουσίαι).

§143Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἀφοῦ ἠκούσθη τὸ ὄνομα τοῦ κ. Φλώρου, θὰ λάβητε τὴν ἀπάντησιν. Ὁ Πρόεδρος καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου, διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ τῆς λειτουργίας τῆς δικαιοσύνης, ἀπὸ τοῦ 1830, διὰ πρώτην φορὰν διὰ κοινοῦ ἐγγράφου των ἐζήτησαν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ἀσκήσῃ πειθαρχικὴν δίωξιν ἐναντίον Ἀρεοπαγίτου. (Θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι). Ὁ Ὑπουργὸς ἐπροτίμησε νὰ παραπέμψῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ Ἀνώτατον Πειθαρχικὸν Συμβούλιον, τὸ προβλεπόμενον ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καὶ ὅταν ὁ ἐλεγχόμενος Ἀρεοπαγίτης...

§144Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶναι ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε; Εἶναι ἐκτὸς τοῦ πολιτικοῦ θέματος. (Θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται ἀγορεύσεις ἐν ὀνόματι τοῦ Κανονισμοῦ... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§145Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Δὲν ἀντιλαμβάνομαι διατί οἱ κ.κ. συνάδελφοι, δὲν θέλουν νὰ ἀκούσουν ὡρισμένας λέξεις, αἱ ὁποῖαι ἀνταποκρίνονται ἀπολύτως εἰς τὴν ἀλήθειαν καὶ εἰς τὰ πράγματα. Καὶ ὅταν ὁ ἐλεγχόμενος Ἀρεοπαγίτης διετύπωσεν... (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ.).

§146Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ποῦ εὑρισκόμεθα; (Θόρυβος καὶ φωναὶ ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν, διαμαρτυρίαι).

§147Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Καὶ ὅταν ὁ ἐλεγχόμενος Ἀρεοπαγίτης διετύπωσε τὴν ἀπαίτησιν νὰ μὴ μετέχῃ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὴν σύνθεσιν τοῦ Ἀνωτάτου Πειθαρχικοῦ Συμβουλίου... (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ., κωδωνοκρουσίαι) ... ὄχι δι’ ἄλλον τινὰ λόγον, ἀλλά...... (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι καὶ κρούσεις τῶν ἑδράνων ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ., κωδωνοκρουσίαι).

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι εὐπρεπὲς αὐτό, τὸ ὁποῖον γίνεται.

§149Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, προετίμησε νὰ ἀπόσχῃ τῶν καθηκόντων του μὲ ἄδειαν καὶ νὰ ἀναπληρωθῇ ἀπὸ ἄλλον Ὑπουργὸν, διότι κατ’ αὐτὸν τὸ τρόπον ἠννόει τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ Κυβέρνησις τὸν σεβασμόν της πρὸς τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Ἑλληνικῆς Δικαιοσύνης.

§150Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Μὲ ποῖον δικαίωμα ὁμιλεῖτε; (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν, κωδωνοκρουσίαι...).

§151Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται αὐτό. Εἶσθε Πρόεδρος ναί, ἢ ὄχι;

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει θέμα προσωπικὸν διὰ τὸν κ. Παπακωνσταντίνου. (Θόρυβος, φωναί, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ε. Κ., κωδωνοκρουσίαι).

§153Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε ἀνάξιος.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλοῦ νὰ τὰ εἴπητε αὐτά. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§155Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τελειώνωμεν ἐπὶ τέλους. Ὅ,τι καὶ ἂν συνέβη.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι προνόμιον μιᾶς πτέρυγος νὰ ὁμιλῇ μόνον. Ὡμίλησεν ἐπὶ 3 ὥρας ὁ κ. Βασιλᾶτος καὶ ἐπὶ 5 ὥρας ὁ κ. Πολυχρονίδης καὶ νομίζω, ὅτι δικαιοῦνται καὶ οἱ ἄλλοι νὰ ὁμιλήσουν. Διὰ τὸν κ. Παπακωνσταντίνου, ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα, διότι τὸν ἠρώτησαν διατί ἐτιμώρησε τὸν κ. Ἀρεοπαγίτην. Νὰ μὴ ἀπαντήσῃ;

§157Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι θέμα αὐτὸ τῆς συζητήσεως.

§158Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος ὁ κ. συνάδελφος. Ἐγὼ εἶμαι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσω μὲ τὴν σειράν μου.

§159Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Δὲν θὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ θέματος. Θὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησεν ὁ βουλευτὴς Χανίων... (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ., κρούσεις τῶν ἑδράνων, κωδωνοκρουσίαι).

§160Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε... (Θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι).

§161Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κατὰ τὴν ἑσπέραν αὐτὴν ἐπανέλαβε τὰς ὕβρεις του, ἐναντίον τῆς Ἑλληνικῆς Δικαιοσύνης... (Θόρυβος, φωναί, διαμαρτυρίαι, κρούσεις ἑδράνων ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ., κωδωνοκρουσίαι... μὲ τὴν φράσιν «ἡ δικαιοσύνη τοῦ Κόλλια»). Εἶναι ἔκδηλος ἡ ἔλλειψις σεβασμοῦ πρὸς τὴν δικαιοσύνην. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ δήλωσις, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη προηγουμένως ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Πιπινέλης, ὅτι οἱ βουλευταὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθήσουν τὴν συζήτησιν τὴν πολιτικήν, ἐὰν ὁ κ. βουλευτὴς Χανίων, δὲν ἀποκαταστήσῃ τὴν δικαιοσύνην εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι, ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ., κωδωνοκρουσίαι).

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ 5′ λεπτά.

(ὥρα 0,35′ π.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(ὥρα 0,40′ π.μ.)

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις.

§164Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχον ἐξέλθει τῆς αἰθούσης, διότι εἶχον νὰ πάω εἰς κοινωνικὴν ὑποχρέωσιν, ἀλλὰ ἤκουσα τὸν θόρυβον καὶ ἐπανῆλθον. Ἐξῆλθον τῆς αἰθούσης μὲ τὴν ἰδέαν, ὅτι τὸ θέμα εἶχε λήξει κατόπιν τῆς ὁμιλίας τοῦ ἀξιοτίμου κ. Πιπινέλη. Αἱ ἐξηγήσεις ἐδόθησαν. Εἶπεν ὁ κ. Πολυχρονίδης, ὅτι ἄλλο δικαιοσύνη καὶ ἄλλο τὸ αʹ ἢ τὸ βʹ πρόσωπον. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐξήγησίς του εἶναι πλήρης. Καὶ προχωρῶ. Δικαίωμα παντὸς βουλευτοῦ εἶναι νὰ ἐπικρίνῃ ἐντὸς τῆς αἰθούσης οἱονδήποτε κρατικὸν λειτουργὸν διὰ πράξεις αἱ ὁποῖαι δὲν τοῦ ἐμπνέουν ἐμπιστοσύνην διὰ πράξεις τὰς ὁποίας ὁ βουλευτὴς νομίζει ἐπιληψίμους. Ὅταν διαχωρίζῃ τὴν δικαιοσύνην ἀπὸ τὸ πρόσωπον τοῦ αʹ ἢ βʹ λειτουργοῦ τῆς δικαιοσύνης, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐν τάξει. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἀγαπητὸς φίλος κ. Παπακωνσταντίνου ἐπεκαλέσθη ὅτι τὸ θέμα —δὲν τολμῶ νὰ εἴπω τὴν λέξιν, διὰ νὰ μὴ δημιουργήσω νέον ἔναυσμα— ὅτι τὸ θέμα τῆς τιμωρίας Κόλλια ἔληξε δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ἀρείου Πάγου, νομίζω ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον, διότι τὶ εἶπεν ἐκείνη ἡ ἀπόφασις, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατὰ τὸ Σύνταγμα δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἀσκῇ πειθαρχικὴν ἐξουσίαν κατὰ τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου εἰς πρῶτον βαθμόν. Ἐπικαλοῦμαι τὴν γνώμην τοῦ κ. Παπακωνσταντίνου ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως. Ὑπάρχει δημοσία δήλωσίς του, ὅτι μολονότι ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς εἶχον δικαίωμα νὰ ἀσκήσω κατ’ εὐθεῖαν πειθαρχικὴν δίωξιν, δὲν τὴν ἤσκησα καὶ ἀφῆκα τὴν ἁρμοδιότητα εἰς τὸ πειθαρχικὸν Συμβούλιον. Ἡ ἀπόφασις τῆς Ὁλομελείας τοῦ Ἀρείου Πάγου εἶπεν τὸ ἀντίθετον ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀσκήσῃ πειθαρχικὴν δίωξιν καὶ νομίζω ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ εἶναι σφαλερά. Ἀλλὰ ἡ ἐπιθυμία μου καὶ ἡ παράκλησίς μου εἶναι νὰ θεωρηθῇ τὸ θέμα τερματισθὲν κατόπιν τῶν ἐξηγήσεων τὰς ὁποίας ἔδωσεν ὁ κ. Πολυχρονίδης. Δὲν ὑπάρχει περαιτέρω θέμα, διότι ἄλλως θὰ φᾶμε τὴν ὥραν. Συμμορφοῦμαι καὶ ἀποδέχομαι πλήρως τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Πιπινέλη.

§165Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ. Χαίρω πολὺ διὰ τὴν συμφωνίαν αὐτήν. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Πρόκειται περὶ τῆς ἐννοίας τῶν λόγων τοῦ κ. Πολυχρονίδη, ὅταν ἠθέλησε νὰ ἐξηγήσῃ τὰς ἀπόψεις του. Ὁ ὑπαινιγμός του ὅμως ἐναντίον τῆς δικαιοσύνης ὑπῆρξε σαφής. Εἶπεν: «Ἡ δικαιοσύνη τοῦ Κόλλια». Δηλαδὴ ἡ δικαιοσύνη ἑνὸς κακοποιοῦ, ἑνὸς ἀνθρώπου ἀναξίου προσοχῆς. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ βαρυτάτην ὕβριν καὶ κατὰ τῆς δικαιοσύνης καὶ κατὰ τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ. Περὶ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει ἡ παραμικρὰ ἀμφιβολία ὅταν ἰδῇ κανεὶς τὰ πράγματα μὲ κάποιαν ἠρεμίαν. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα λύεται ἐντὸς δύο δευτερολέπτων ἐὰν ὁ κ. Πολυχρονίδης θελήσῃ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ φράσις αὐτὴ ἐλέχθη ἐν παραφορᾷ...... (θόρυβος ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ.) καὶ ὅτι δὲν εἶχεν τὴν ἔννοιαν....

§166ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ ΤΗΣ ΕΚ. Ὄχι, ὄχι.

§167Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ. ... μειώσεως τοῦ κ. Κόλλια, οὔτε τῆς δικαιοσύνης. Καὶ ἐὰν θέλετε καὶ κάτι πάρα πάνω, τὸ ὁποῖον ἔχω δικαίωμα νὰ ἐπικαλεσθῶ, λέγω ὅτι κάποιος ἱπποτισμὸς πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μεταξὺ ἀντιπάλων. Ἐλέχθη κάτι τὶ βαρύτατον τῷ ὄντι. Νὰ εἴπω ὅτι ἐλέχθη εἰς μίαν στιγμὴν παραφορᾶς. Ἡ παραφορὰ εἶναι ἀνθρωπίνη καὶ δὲν ἀποτελεῖ ὕβριν. Ἐὰν δὲν θέλῃ νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν κατάστασιν αὐτήν, ἂς μὴ τὴν ἐπικαλεσθῇ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὤφειλε νὰ πράξῃ ἦτο νὰ εἴπῃ ὅτι μὲ τὴν φράσιν του δὲν ἤθελε νὰ μειώσῃ οὔτε τὴν δικαιοσύνην οὔτε τὸν κ. Κόλλιαν.

§168Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας εἰς βάρος τοῦ κ. Κόλλια.

§169Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε ἡ μόνη διαφορὰ ποὺ ἔχω μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Πιπινέλην καὶ τὸν κ. Παπακωνσταντίνου εἶναι τοῦτο. Ἄλλο ἡ ἔκτασις τῆς δικαιοσύνης καὶ ἄλλο τὰ πρόσωπα, δικαστικοὶ λειτουργοί....

§170Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἀφῃρημέναι ἔννοιαι δὲν ὑπάρχουν.

§171Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουν καὶ παραϋπάρχουν. Ἔχω δικαίωμα ἐντὸς τῆς Βουλῆς νὰ εἴπω, ὅτι ὁ τάδε δικαστικὸς λειτουργὸς ἤσκησε κακῶς τὰ καθήκοντά του. Δὲν μπορῶ νὰ τὸ εἴπω αὐτό;

§172Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Συγκεκριμένην τινὰ πρᾶξιν νὰ ἐλέγξετε βεβαίως, ἀλλὰ ὄχι διὰ γενικοῦ ἀφορισμοῦ.

§173Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔλθω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ. Ἑπομένως καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον σκέλος, δηλαδὴ τὴν ἔννοιαν τῆς δικαιοσύνης, γενικῶς ἔδωσε πλήρεις ἐξηγήσεις. Ὡς πρὸς τὸ ἄλλο, εἶπον καὶ ἄλλοτε, τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα, ὅτι ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου μπορεῖ νὰ φύγουν λέξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ δώσουν ἑρμηνείαν εἰς τοὺς ἄλλους, διάφορον. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν θὰ πῇ ὅτι πρέπει νὰ ὑποχρεώσωμεν τὸν εἰπόντα νὰ ἀνακαλέσῃ τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἕνα τοιοῦτον θέμα δὲν ἔχει τὴν θέσιν τοῦ σήμερον ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Κόλλιας ἐτιμωρήθη ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ὅταν λοιπὸν ἔχῃ τιμωρηθῆ δίκαιον εἶναι νὰ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις δυσμενεῖς.

§174Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Δὲν εἶπε τοιοῦτον τι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§175Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς δὲν τὸ εἶπε. Τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας εἶπεν ὅτι ὀρθῶς ἐτιμωρήθη. Εἶχεν ἀσκήσει προσφυγὴν ὁ κ. Κόλλιας δι’ ἀκύρωσιν τῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργοῦ ποὺ τὸν ἐτιμώρησε καὶ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας τὴν ἀπέρριψε καὶ εἶπεν, ὅτι πολὺ βαρειὰ τιμωρίαν τοῦ ἔβαλες, διότι τοῦ ἐπέβαλες τιμωρίαν διὰ τρεῖς παραβάσεις, ἐνῷ δέχομαι ὅτι ἐγένετο ἡ μία.

§176Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Τὴν ἐδιαβάσαμε τὴν ἀπόφασιν καὶ δὲν λέγει αὐτό. Ἡ ἀπόφασις Σ.Ε. ἠκύρωσε τὴν τιμωρίαν.

§177Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι δὲν τὴν ἠκύρωσε.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνετόπισεν εἰς πάρα πολὺ περιωρισμένην πειθαρχικὴν παράβασιν. Αὐτὸ δὲν δικαιολογεῖ νὰ λέγωμεν «ἡ δικαιοσύνη τοῦ Κόλλια».

§179Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ ρίχνετε λάδι. Μᾶς λέγει ἡ ΕΡΕ ὅτι δὲν θὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις, μᾶς λέγει ὁ κ. Μανιαδάκης ὅτι δὲν θὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις. Μὲ ποῖον δικαίωμα τὸ λέγουν; Ποῦ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν δικτατορίαν τοῦ 1936;

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ προστατευθῇ ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου.

§181Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύνανται οἱ κ.κ. νὰ λέγουν ὅτι δὲν θὰ γίνῃ συζήτησις.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, ὁ κ. Ἡλιόπουλος δεκάκις ἐπανέλαβε μίαν φράσιν, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπε νὰ τὸν ἀνακαλέσω. Διὰ νὰ μὴ ὀξύνεται ὅμως ἡ συζήτησις ἔκαμον ὅτι δὲν ἀκούω. Παρακαλῶ κύριοι νὰ τελειώσωμεν μὲ τὸ θέμα αὐτό. Ὁ κ. Μπακόπουλος ἔδωσεν ἐπαρκεῖς ἐξηγήσεις.

§183Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Μπακόπουλος ἔθεσε τὰ πράγματα θαυμάσια καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρόσωπόν του καὶ τὸ κόμμα του. Δὲν πρόκειται ὅμως περὶ αὐτοῦ. Τὸ θέμα δὲν ἀφορᾷ ἕνα βουλευτήν, ὁ ὁποῖος παρεφέρθη, κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἀντίληψιν καὶ ἐξεστόμισε φράσιν, ἡ ὁποία ἀναμφισβητήτως, ὑπὸ τὴν πλέον ἐπιεικῆ ἐκδοχήν, εἶναι ὑβριστικὴ διὰ τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ, ἁπλούστατα, ἐὰν ὁ βουλευτής, ὁ ὁποῖος διέπραξεν αὐτὴν τὴν ἀπρέπειαν, ἐπαναλάβῃ αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Μπακόπουλος.

§184Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Πρῶτον, ζητῶ ἀπὸ τὸν κ. Παπακωνσταντίνου νὰ εἴπῃ τί ἐννοοῦσε ὅταν εἶπεν, ὅτι «εὑρέθη Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης καθ’ οἱονδήποτε τρόπον». Ἐπιθυμῶ νὰ τὸν καλέσω εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ χρέους του αὐτοῦ. Ἀναμένω τὴν ἐξήγησιν αὐτὴν καὶ ἐν συνεχείᾳ θὰ ἀπαντήσω.

§185Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν ἀπαντᾷ.

§186Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐκπροσωποῦντος τὸν κ. Παπακωνσταντίνου, ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν, ὅτι δὲν ἀπαντᾷ, ἔχω καὶ ἐγὼ δικαίωμα νὰ εἴπω μὲ τὴν σειράν μου, ὅτι δὲν ἀπαντῶ.

§187Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ποῖος εἶπεν, ὅτι δὲν ἀπαντῶ;

§188Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ, κ. Πολυχρονίδη, νὰ προχωρήσητε εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον σᾶς ἔθεσεν ὁ κ. Μπακόπουλος καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Δώσετε μίαν ἐξήγησιν.

§189Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν. Ζητεῖτε νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ βουλευτὴς καὶ λέγει, ὅτι δὲν ἀνακαλεῖ.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν ἀνακαλῶ ἐγὼ εἰς τὴν τάξιν καὶ ζητῶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά. Εἶναι ἀπαράδεκτον εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀκούγωνται αἱ ἀπρεπεῖς αὐταὶ φράσεις. Στιγματίζω αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν ὡς ἀήθη.

§191Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί θὰ πῇ αὐτό, ἐὰν δὲν ἀνακαλῇ δὲν θὰ γίνῃ συνεδρίασις; Ὑπὸ τὸ πρόσχημα, ὅτι θέλουν νὰ διευκολύνουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι τῆς ΕΡΕ τὴν συζήτησιν, ὑπὸ τὸ πνεῦμα, ὅτι θέλουν νὰ ὁμιλήσουν περισσότεροι, ἐν τῇ οὐσίᾳ παρεμποδίζουν τὴν συζήτησιν.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, ἔχει τὸν λόγον.

§193Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τρίτην ἡμέραν γίνεται συζήτησις, ἡ ὁποία, ὡς ἐτόνισε καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Πιπινέλης, κατηναλώθη ἀπὸ τοὺς κ.κ. Ἀρχηγοὺς καὶ ἐκπροσώπους τῶν κομμάτων, ὡς καὶ δι’ ἕνα προσωπικὸν θέμα. Ἡμεῖς οἱ ὑπόλοιποι βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ, παρακολουθοῦμεν τὴν συζήτησιν ὡς ἁπλοῖ θεαταί.

§194Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Νὰ ἐγγραφῇς.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχουν ἐγγραφῆ 6 ἀπὸ τὴν ΕΡΕ.

§196Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν παραπονοῦμαι δι’ αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. συνάδελφος. Πάντως ἐνεγράφην καὶ ἀκόμη δὲν ὡμίλησα. Λέγω, ὅμως, ὅτι ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας παριστάμεθα μάρτυρες μιᾶς θλιβερᾶς συζητήσεως. Φυσικά, δὲν ἔχω καμμίαν διάθεσιν νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν προσωπικὴν διαμάχην τῶν δύο συναδέλφων ἐκ Χανίων.

§197Κ. ΣΙΓΑΝΙΔΗΣ. Εἶσθε συνεργός.

§198Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Δὲν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ γνωρίζω ποῖος εἶναι ὁ συνάδελφος, ὁ ὁποῖος μὲ διακόπτει. Γνωρίζω ὅμως τοῦτο. Ἐὰν ὁ βουλευτὴς ἐκ Χανίων εἶχεν εἰς χεῖρας του —ἀφοῦ θέλετε νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ συνεργοῦ— τὸ περίφημον αὐτὸ χαρτὶ περὶ ἐθνικῆς ἀναξιότητος ἐπὶ τόσα χρόνια, ἐρωτῶ, πῶς ἐπέτρεπεν εἰς αὐτὸν ἡ συνείδησίς του νὰ συνεργάζεται εἰς τὸν ἴδιον συνδυασμὸν ἐπὶ τόσα ἔτη μὲ ἕνα ἐθνικῶς ἀνάξιον; Εἶπον, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. Πολυχρονίδης ἐτοποθετήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης λόγῳ τῆς ἐμπιστοσύνης, τὴν ὁποίαν εἶχε πρὸς αὐτὸν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἐκεῖνο ποὺ ἀπομένει, εἶναι τοῦτο. Ἂν ὁ κ. Πολυχρονίδης ἦτο παρεσκευασμένος νὰ ἐπωμισθῇ τὰς εὐθύνας τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἡ ἐπίθεσις κατὰ τοῦ σημερινοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου ἢ οἱουδήποτε ἐκπροσώπου τοῦ Δικαστικοῦ Σώματος, οἱουδήποτε δικαστικοῦ λειτουργοῦ, ἔχει ἕνα ἀποτέλεσμα, ἔστω ἂν αὐτὸ δὲν εὑρίσκεται ἐντὸς τῶν προθέσεων τοῦ πταίστου. Ἔχει τὸ ἀποτέλεσμα νὰ πτοήσῃ ἢ νὰ μειώσῃ τὸ κῦρος ἐκείνου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Δικαιοσύνης, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκήσῃ τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα τοῦ ἔχει ἐμπιστευθῆ τὸ Σύνταγμα. Διότι ὅταν τὸ ὄνομα τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, οἱουδήποτε Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, εἰς οἱανδήποτε περίοδον, διασύρεται, καθ’ ὃν τρόπον διασύρεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὴν ἑσπέραν αὐτήν, ἢ τὸ ὄνομα οἱουδήποτε Προέδρου Ἐφετῶν ἢ τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος θὰ ἀσκήσῃ ἔφεσιν, καθ’ ἃ ἔλεγεν ἄλλος βουλευτής, ὅτι θὰ ἀσκήσῃ ἔφεσιν, ἐὰν ἡ ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου εἶναι ἀθωωτική, εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσαχθῆ εἰς δίκην, ἐὰν τὸ ὄνομα τῶν δικαστῶν, τῶν ἐπωνύμων δικαστῶν, διασύρεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν...... (φωναὶ — διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ε.Κ.) εἶναι δυνατόν, κ. Πρόεδρε καὶ εἰς τὸν λαὸν νὰ ὑπάρχῃ ἐμπιστοσύνη εἰς τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν ἀκεραιότητα τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι δυνατὸν οἱ δικαστικοὶ λειτουργοὶ νὰ ἀσκήσουν μετὰ κύρους καὶ αὐθεντίας τὴν ἐξουσίαν των καὶ τὸ λειτούργημα, τὸ ὁποῖον τοὺς ἐνεπιστεύθη τὸ πολίτευμα; Καὶ εἶναι ἀνάγκη, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀσκήσουν οἱ δικαστικοὶ λειτουργοὶ τὴν προνομίαν των καὶ τὴν λειτουργικήν των ἐξουσίαν, διότι ἡ μόνη ἐγγύησις, κ. Πρόεδρε καὶ κ.κ. βουλευταί, διὰ τὴν λειτουργίαν ἑνὸς ἐλευθέρου πολιτεύματος, διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τῆς Δημοκρατίας, εἶναι ἡ Δικαιοσύνη. Ἐὰν ἡ Δικαιοσύνη πτοηθῇ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἀποστολήν της καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλῃ ποινὰς ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκει ἐνόχους καὶ νὰ κηρύσσῃ ἀθώους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἐκείνη θεωρεῖ, τότε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἐλεύθερον πολίτευμα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιζήσῃ ἡ Δημοκρατία.

§199Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί ἀναμιγνύεσθε σεῖς, κ. Βασιλᾶτο; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§201Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐρωτᾶται τί δουλειὰ ἔχει. Τί δουλειὰ εἶχεν ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, ὁ ὁποῖος ὡμίλει ἐπὶ τόσην ὥραν;

§202Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Τί ἔχετε καταθέσει ὡς μάρτυς ὑπερασπίσεως εἰς τὴν δίκην τοῦ Φλώρου ἐναντίον τοῦ Κόλλια; Νὰ μᾶς εἴπητε τί εἴχατε καταθέσει πρὸ ἑνὸς ἔτους εἰς τὴν δίκην τοῦ Κόλλια.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθίσατε, κ. συνάδελφε, εἰς τὴν θέσιν σας.

§204Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἔχετε καταθέσει τὰ ἐξ ἁμάξης.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθίσατε παρακαλῶ εἰς τὴν θέσιν σας. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτὸ ποὺ ἰσχυρίζεσθε. Θὰ μὲ ἀναγκάσετε νὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν.

§206Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ τὸν ἀνακαλεῖτε εἰς τὴν τάξιν; Διότι σᾶς προεκάλεσε καὶ σᾶς ὑπέμνησε τί εἴπατε κατὰ τοῦ Κόλλια; Τὸν ἀνακαλεῖτε εἰς τὴν τάξιν. Τί ἔκαμεν ὁ κ. συνάδελφος;

§207Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Παρεβίασε..... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι, διαμαρτυρίαι).

§208Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀποτεινόμενος πρὸς τὸν κ. Λ. Μπουρνιᾶν). Κάτσε εἰς τὴν θέσιν σου ἀπὸ ἐκεῖ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Τὸν κ. βουλευτὴν Ἀρκαδίας τὸν ἀνεκαλέσατε εἰς τὴν τάξιν. Διατί, τί ἔκαμε;

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, μὲ ἠρεμίαν.

§210Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ δὲν ἀνακαλεῖτε καὶ αὐτόν; (Δείχνει τὸν κ. Μπουρνιᾶν).

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακαλῶ ὅσους παραβιάζουν τὸν Κανονισμόν. Ἀλλὰ διὰ τὸν κ. Κατριβᾶνον δὲν ὑπάρχει θέμα.

§212Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸν τὸν κατ’ ἐπάγγελμα ταραξίαν;

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις δι’ ὀλίγα λεπτά.

(Ὥρα 0.55′ π.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 01.00′ π.μ.)

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§215Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνεκαλέσατε εἰς τὴν τάξιν τὸν συνάδελφον ἐξ Ἀρκαδίας κ. Κατριβᾶνον. Παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνετε νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά. Ἀλλὰ ἡ παραφορὰ τῆς στιγμῆς, κ. Πρόεδρε, ἔκαμε καὶ ἐμένα νὰ παραφερθῶ καὶ ὅταν ὁ κ. Μπουρνιᾶς ἤθελε νὰ εἴπῃ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο, πάλιν κατὰ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ δι’ αὐτὸ ἐχρησιμοποίησα τὴν λέξιν «αὐτός». Ζητῶ συγγνώμην, διότι δὲν ἦτο λέξις, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ λεχθῇ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ μάλιστα ἀπὸ ἐμέ καὶ ἡ ὁποία παρακαλῶ νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, ἔχομεν ὅλοι πλούσια δείγματα τῆς εὐπρεπείας σας, τῆς προσηλώσεώς σας εἰς τοὺς κοινοβουλευτικοὺς θεσμούς.

§217Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, χαίρω δι’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μπακόπουλος καὶ διότι τὸν γνωρίζω καὶ λυποῦμαι διὰ τὴν παρεξήγησιν. Ἀλλὰ σεῖς ἤρξασθε χειρῶν ἀδίκων, διότι ἦσθο ἐκτὸς θέματος.

§218Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι ἐκτὸς θέματος, ἀλλὰ ἦτο ἰδικόν μου σφάλμα, δὲν ἦτο ἐπιτρεπτὸν εἰς ἐμὲ νὰ εἴπω πρὸς τὸν κ. Μπουρνιᾶν «αὐτὸς» καὶ μάλιστα ὅταν πρόκειται περὶ παλαιοῦ φίλου.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφονται ὅλα αὐτὰ καὶ τὸ θέμα θεωρεῖται λῆξαν. Δὲν ἦτο ἄλλως τε εἰς τὰς προθέσεις μου νὰ ἀνακαλέσω τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Κατριβᾶνον εἰς τὴν τάξιν. Ὁ κ. Κύρκος, εἰδικὸς ἀγορητὴς τῆς Ε.Δ.Α., ἔχει τὸν λόγον.

§220ΦΩΝΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΕΚ. Ὁ κ. Πιαλόγλου τί ἔγινε, δὲν θὰ ὁμιλήσῃ;

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ μὲ προκαλεῖτε, κύριοι, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι παρεκλήθην ἀπὸ τὸν κ. Κύρκον νὰ ὁμιλήσῃ καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Πιαλόγλου νὰ διευκολύνῃ τὰ πράγματα.

§222Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Πιαλόγλου;

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, κ. Βασιλᾶτο. Ἐπαναλαμβάνω, μὲ παρεκάλεσεν ὁ κ. Κύρκος. Κύριε Κύρκο, εἶναι ἀληθὲς ἢ ὄχι;

§224Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Αὐτό, τοὐλάχιστον, εἶναι ἀκριβές. (Γέλωτες). Δὲν ἔχει οὐδένα ἀπολύτως ὑπαινιγμόν. Ἁπλῶς, ἠθέλησα νὰ ἀνταποκριθῶ εἰς τὴν ἀτμόσφαιραν ποὺ ἔχει δημιουργηθῆ ἀπὸ τὰ χειροκροτήματα, ποὺ προηγήθησαν τῆς ἀνόδου μου. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Διαμαντόπουλος).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρήσατε, παρακαλῶ, κ. Κύρκο.

§226Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι, πράγματι, θυελλώδεις αἱ συνεδριάσεις μας αὐτὰς τὰς ἡμέρας καὶ ἐξεφράσθησαν ἀπὸ πολλὰς πλευράς, δηλαδή, διὰ νὰ εἶμαι ἀκριβής, ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ΕΡΕ, ἡ θλῖψις δι’ ἓν εἶδος καταντήματος, τὸ ὁποῖον διεπίστωσαν διὰ τὰς ἐργασίας τοῦ Κοινοβουλίου. Καὶ μάλιστα, ὑπεγράμμισε κατὰ κάποιον τρόπον γενικώτερον, ὁ κ. Πιπινέλης, αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν πικρίαν καὶ τὴν διαμαρτυρίαν. Δὲν νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πιπινέλης ἠμπορεῖ νὰ αἰσθάνεται, ὅπως λέγει, ἐντροπὴν διὰ λογαριασμὸν τοῦ Σώματος. Νομίζω, ὅτι μεταξύ μας καὶ ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ πρέπει νὰ εἴμεθα ἀπολύτως εἰλικρινεῖς. Ἡ εἰκών, ἡ ὁποία παρουσιάζεται εἰς τὸ Κοινοβούλιον, εἶναι ἀπότοκος τῆς ἀνατροπῆς τῆς λαϊκῆς θελήσεως διὰ τοῦ Ἰουλιανοῦ πραξικοπήματος. Θὰ ἠμποροῦσε κανεὶς νὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι ἡ ἠπιωτέρα δυνατὴ εἰκών, ποὺ θὰ ἠμποροῦσε νὰ παρουσιασθῇ. Καὶ οἱ πρωτεργάται αὐτοῦ τοῦ πραξικοπήματος καὶ πιὸ συγκεκριμένα ὁ κ. Πιπινέλης, ἕνας ἀπὸ τοὺς γνωστοὺς ἐγκεφάλους τῆς ἀνατροπῆς τῆς δημοκρατικῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἠμπορεῖ ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ ἐμφανίζεται καὶ νὰ ἐκφράζῃ τὴν λύπην του. Ἀλλὰ ποίαν χρείαν ἔχομεν τῆς ἐκφράσεως τῆς λύπης, ὅταν μπροστά μας εἶναι τεθειμένον τὸ πρόβλημα; Ὅσοι εἶναι τεθλιμμένοι διὰ τὸ φαινόμενον, δὲν ἔχουν παρὰ νὰ προσφύγουν καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν πηγὴν τῆς ἐξουσίας, τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν, ὁπότε θὰ ὑπάρξῃ ἐξυγίανσις, δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη ἐκφράσεως λύπης. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Μητσοτάκης τερματίζων τὴν ἀγόρευσίν του, ἀνεφέρθη εἰς δύο θέματα. Ἀνεφέρθη εἰς τὸ θέμα τῆς Δημοκρατίας καὶ ἀνεφέρθη καὶ εἰς τὸ θέμα τὸ Κυπριακόν. Θὰ ἤθελον καὶ ἐγὼ διὰ βραχέων ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου. Εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐνθυμῆτε ἡ Ε.Κ. τὰς ἐπικρίσεις ποὺ διετύπωσεν ἡ ΕΔΑ εἰς βάρος της, διότι καὶ κατὰ τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας ὑπ’ αὐτῆς, διετήρησε καὶ δὲν κατήργησε τὸ καθεστὼς τῶν ἐκτάκτων μέτρων καὶ τὰ συνακόλουθα μὲ αὐτά, ὥστε νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι καὶ ἡ σημερινὴ κατηγορία ἐναντίον τοῦ ἀστυνομικοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον ἀναβιοῖ ὑπὸ τὰς εὐλογίας τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἀστήρικτος, διότι αὐτὰ ποὺ ἐλέγοντο τότε λέγονται καὶ σήμερον. Ὑπάρχει μία μεγίστη διαφορά. Πράγματι, ἐπεκρίναμεν δριμύτατα τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ. καὶ δὲν ἔχομεν κανένα δισταγμὸν νὰ ἐπαναλάβωμεν καὶ σήμερον αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀπὸ τότε ἐλέγομεν. Καὶ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι καὶ οἱ συνάδελφοι τῆς Ε.Κ. μὲ τὴν πεῖραν ποὺ ἀπέκτησαν ἔκτοτε, μετὰ τὸ Ἰουλιανὸν πραξικόπημα, θὰ ἀντιλαμβάνωνται πόσον ὀδυνηρὰ ὑπῆρξεν ἡ παράλειψίς των αὐτή. Ἡ διαφορὰ εἶναι, ὅτι ἐπεκρίναμεν τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ., διότι δὲν εἶχε καταργήσει τὰ βάθρα τοῦ ἀστυνομικοῦ Κράτους. Καὶ ἐπικρίνομεν βαρύτατα τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι διότι δὲν ὡλοκλήρωσεν ἐκείνη τὸ ἔργον, ἀλλὰ διότι ἐπανασυνέστησε τὸ ἀστυνομικὸν Κράτος καὶ δι’ αὐτοῦ ἐπιχειρεῖ νὰ διατηρήσῃ τὴν ἐξουσίαν της εἰς τὸν σβέρκον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶπεν, ἐπίσης, ὁ κ. Μητσοτάκης, ὅτι εἰς τὸ Κυπριακὸν θέμα ἡ Κυβέρνησις συνεμερίζετο τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Τσιριμώκου καὶ υἱοθέτησε τὴν γραμμὴν τῆς συνεργασίας μὲ τὴν Κύπρον. Ἀλλ’ ὁ κ. Τσιριμῶκος φαίνεται, ὅτι δὲν συνεμερίσθη τὸν... συμμερισμὸν τοῦ κ. Μητσοτάκη, διὰ τοῦτο καὶ παρῃτήθη. Παρῃτήθη, ἀκριβῶς, διότι διεφώνησε μαζί σας. Καὶ διότι ἐνῷ, ἐξ ὅσων γνωρίζομεν, ἡ γραμμὴ τοῦ κ. Τσιριμώκου ἦτο μία γραμμὴ ἀποκαταστάσεως τῆς συνεργασίας μὲ τὴν ὑπεύθυνον Κυπριακὴν Κυβέρνησιν, τὸν μόνον ἔγκυρον ἐκπρόσωπον τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, ἐκεῖνος ἠναγκάσθη νὰ παραιτηθῇ, πρᾶγμα ποὺ σημαίνει, ὅτι ἡ ἰδική σας πολιτικὴ ἦτο πολιτικὴ ὑπονομεύσεως τοῦ κύρους τῆς Κυπριακῆς ἡγεσίας, ἦτο γραμμὴ ἐπιβολῆς ἀπόψεων ἐπὶ τῆς Κύπρου. Δὲν πρόκειται νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ θέμα αὐτὸ ἀναλυτικώτερον, δεδομένου, ὅτι ἡ ἄποψίς μας ἐξετέθη κατὰ τρόπον ἀπολύτως ἀδιάσειστον ἀπὸ τὸν κ. Ἠλιοῦ. Πέραν ὅμως αὐτοῦ, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἀποδεχόμεθα τὴν θεωρίαν τῆς ΕΡΕ, δηλαδὴ τὴν θεωρίαν τῆς σιωπῆς. Δὲν πιστεύομεν ἡμεῖς, ὅτι ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν θεμάτων ὀφείλομεν νὰ τηρῶμεν σιγήν. Ἀντιθέτως, πιστεύομεν, ὅτι πηγὴ δυνάμεως εἶναι ἡ γνῶσις. Ἡ σιγή, κ.κ. συνάδελφοι, ὡδήγησεν εἰς τὰς συμφωνίας τῆς Ζυρίχης καὶ τοῦ Λονδίνου. Καὶ δὲν ἐπιθυμῶμεν, ἡμεῖς τοὐλάχιστον, νὰ συμβάλλωμεν εἰς τὴν παράδοξον ἀντίληψιν τῆς σιωπῆς καὶ διὰ τῆς ἀντιλήψεως αὐτῆς νὰ καταστῶμεν συνένοχοι εἰς ἕνα κλείσιμον τοῦ Κυπριακοῦ. Ἀλλὰ καὶ κάτι ἄλλο θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω, κύριοι, πρὶν ἔλθω εἰς τὸ κυρίως θέμα μου. Τί καλύπτει ἡ σιγή σας; Ποία εἶναι ἡ πολιτική σας; Ἐννοῶ τὴν πολιτικὴν ὑμῶν, κ.κ. συνάδελφοι, ποὺ ἀνήκετε εἰς τὴν ΕΡΕ. Ἄλλοτε εἴχατε ὑπευθύνως τὴν πολιτικὴν τοῦ Λονδίνου καὶ τῆς Ζυρίχης, δηλαδὴ μίαν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἀπεδείχθη, ὅτι ἦτο μία πολιτικὴ ἐθνικῶς ὀλεθρία. Σήμερον ποία εἶναι ἡ πολιτική σας; Μὲ τὸ νὰ ἐμφανίζεται ὁ κ. Κανελλόπουλος εἰς τὸν ρόλον τοῦ μεσολαβητοῦ καὶ νὰ εὑρίσκῃ δίκαιον εἰς ὅλας τὰς πλευράς, αὐτὸ δὲν σημαίνει ἄσκησιν ὑπευθύνου πολιτικῆς. Θέλομεν, κ.κ. συνάδελφοι τῆς ΕΡΕ, νὰ ἠξεύρωμεν ποία εἶναι ἡ ὑπεύθυνος πολιτική σας. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ἡ πολιτική σας, ποὺ στηρίζει τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ ὁποία ταυτίζεται μὲ τοὺς στόχους τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὑπηρετεῖ περαιτέρω στόχους ἄλλους ἀπὸ ἐκείνους ποὺ ἔχουν ταχθῆ ἀπὸ τὴν Κυπριακὴν ἡγεσίαν καὶ οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν παγίαν γραμμὴν τοῦ Ἔθνους. Καὶ κυττάξατε, ἐνῷ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀποφεύγετε νὰ διευκρινίσητε τὴν πολιτικήν σας, εἰς ἕνα ἄλλο σημεῖον, εἶσθε λαλήστατοι, εἰς τὸ σημεῖον ποὺ ἀποτελεῖ τὴν μόνην κατασφάλισιν τῆς ἐπιτυχίας τῆς ἐθνικῆς γραμμῆς. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ σημεῖον τῆς ἑνότητος εἰς τὴν Κύπρον. Κύριοι συνάδελφοι τῆς ΕΡΕ, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι αἱ συνέπειαι τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠρχίσατε νὰ ἀσκῆτε, τῆς ὑπονομεύσεως τῆς ἑνότητος, ἠμπορεῖ νὰ ὁδηγήσῃ εἰς μίαν ἐθνικὴν τραγῳδίαν. Εἶσθε ὑπεύθυνοι καὶ σᾶς προειδοποιοῦμεν, ἐὰν πολλοὶ ἀπὸ σᾶς, ἐξ ἀγαθοῦ συνειδότος βαδίζετε ἐκεῖ, πρέπει νὰ τὸ γνωρίζετε, ἀναλαμβάνετε τὰς εὐθύνας ἑνὸς διχασμοῦ, ἂν ἐπιμένετε νὰ ἐπεκτείνετε εἰς τὴν Κύπρον τὴν ἀλόγιστον ἀντικομμουνιστικὴν πολιτικὴν καὶ ἂν θελήσητε νὰ ἐπιβεβαιώσητε εἰς τὴν Κύπρον τὸ σύνθημα τῆς «Καθημερινῆς». «Ἀργὰ ἢ γρήγορα — γράφει ἡ «Καθημερινὴ» θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ τῆς ἀναμετρήσεως, ἂν μὴ μὲ τὸν ἐξωτερικὸν ἐχθρόν, δηλαδὴ τὴν Τουρκίαν, πάντως μὲ τὸν ἐσωτερικὸν ἐχθρὸν τῆς Κύπρου». Ἐπεσκέφθην τὴν Κύπρον πρὸ 10ημέρου......

§227Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Πηγαίνετε τακτικὰ εἰς τὴν Κύπρον......

§228Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Πηγαίνω καὶ θὰ ἔπρεπε καὶ σεῖς νὰ ρίξετε τὴν ἰδέα νὰ πηγαίνετε δι’ ἀγαθοὺς σκοπούς. Πᾶς τις ἀπὸ ἡμᾶς ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πάῃ.

§229Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀπὸ τὴν πτέρυγα τῆς ΕΡΕ κανεὶς δὲν πάει οὔτε καὶ μετὰ τὴν Ζυρίχην.

§230Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Εἰς τὴν Κύπρον μπορῶ νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι τὰ φερέφωνα τῆς πολιτικῆς τῆς ΕΡΕ καὶ τῆς Κυβερνήσεως, θεωροῦν ὡς ἐχθροὺς τῆς Κυπριακῆς ὑποθέσεως καὶ τὸ ΑΚΕΛ ἀλλὰ καὶ τὸν Μακάριον. Καὶ τὰ ὄργανα τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ δικά σας ὑβρίζουν καὶ τὸ ΑΚΕΛ καὶ τὸν Μακάριον, δηλαδὴ στρέφονται ἐναντίον τῆς παμψηφίας τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ καὶ ἀγωνίζονται νὰ ὑπονομεύσουν καὶ νὰ διασπάσουν τὸν ἀγῶνα των, ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ πραγματοποιήσουν τὴν πολιτικήν τους.

§231Θ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑφ. Ἐξωτ.). Αὐθαίρετα ἰδικά σας συμπεράσματα εἶναι αὐτὸ καὶ ὄχι πραγματικότητες.

§232Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ ἰδία πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ ΕΡΕ, ὅπως τὴν ἐπεσήμανε καὶ ὁ κ. Πιπινέλης, εἶναι πολιτικὴ διασπάσεως τῆς ἑνότητος τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ. Αὐτὰ τὰ ἀναγράφει ἡ Καθημερινή. Τὰ ἴδια λέγει καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ΕΡΕ καὶ προσπαθοῦν νὰ δημιουργήσουν εἰς τὴν Κύπρον ἐθνικὸν διχασμὸν μὲ καταστρεπτικὰς συνεπείας. Ἐξ ἄλλου δὲν τὸ εἶπε μόνον ὁ κ. Πιπινέλης, τὸ εἶπε καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος εἰς τὸ Πασχαλινὸν μήνυμά του εἰς τὸ ὁποῖον ἐπὶ λέξει ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «...(ἀναγινώσκει)...».

§233Θ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑφ. Ἐξωτ.). Κύριε συνάδελφε, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι ὑπερήφανη, διότι ἐπέτυχε τὴν πρώτην διπλωματικὴν νίκην τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη, μὲ τὴν τελευταίαν ἀπόφασιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Καὶ τοῦτο, κύριε συνάδελφε, τὸ ξεχνᾶτε ἐσκεμμένως καὶ δὲν τὸ ἀναφέρετε.

§234Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Χαίρω διὰ τὴν διακοπὴν τοῦ κ. Ρέντη, διότι δίδει τὴν εὐκαιρίαν νὰ θιγῇ ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον ἔθιξε καὶ χθὲς ὁ κ. Ἠλιοῦ. Δὲν ἔχετε δικαίωμα, κ. Ὑπουργέ, νὰ ὑπερηφανεύεσθε διὰ τὴν ἀπόφασιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ἡ ἀπόφασις τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν ὑπῆρξε πράγματι ἕνα βῆμα πρὸς τὰ ἐμπρός. Ἡμεῖς αὐτὸ τὸ βῆμα τὸ ἀναγνωρίζομεν. Ἡ ἀποπομπὴ ὅμως ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τοῦ κ. Τσιριμώκου, ἀποδεικνύει, ὅτι τὴν γραμμὴν αὐτὴν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν τὴν ἀποδοκιμάζετε. Ἐσύρθητε πρὸς τὴν γραμμὴν αὐτὴν ἀπὸ τὴν Κυπριακὴν ἡγεσίαν καὶ σήμερον τὴν ἐγκαταλείπετε καὶ μάλιστα τὴν καταπολεμᾶτε ὑπονομεύοντες τὴν κυριαρχίαν τῆς Κυπριακῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐμφανίζετε σήμερον διεθνῶς τὴν Ἑλλάδα τοὐλάχιστον διπρόσωπον. Εἰς τὴν πρᾶξιν ἔχετε ἐγκαταλείψει ὅλα ὅσα μέχρι σήμερον ἔχουν διακηρυχθῆ. Ἐὰν πράγματι, κ. Ὑπουργέ, ἡ γραμμή σας ἦτο γραμμὴ ἐγκαρδίας συνεννοήσεως μὲ τὴν Κυπριακὴν Κυβέρνησιν, διὰ ἐξηγήσατέ μας τότε αὐτὸ τὸ περίφημον γράμμα Γρίβα. Δημοσιεύσατε αὐτὴν τὴν ἐπιστολήν. Φέρατέ την πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ ἐπιστολὴ Γρίβα, ἐξ ὅσων ἐγνώσθησαν, ἔλεγεν, ὅτι ἡ πηγὴ τῆς ἀνωμαλίας εἶσθε σεῖς, ἡ ἀστάθειά σας. Ἀποφασίσατε σεῖς τῶν Ἀθηνῶν — σᾶς τόνιζε — νὰ εἶσθε σταθεροὶ καὶ τότε ἀναλαμβάνω — ὁ κ. Γρίβας — νὰ ἐπιβάλω εἰς Κύπρον τὴν γραμμήν σας. Καὶ ἐὰν εἰς τὰς συνεννοήσεις σας μὲ τὸν Μακάριον δὲν συνεννοηθῆτε, πέστε μου νὰ λάβω τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα. Αὐτὸ εἶναι, ὅπως ἐν περιλήψει ἐδημοσιεύθη, τὸ οὐσιαστικὸν περιεχόμενον τῆς ἐπιστολῆς. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: Ἐφ’ ὅσον ἔχετε τάξει ὡς σκοπόν σας τὴν ἀγαστὴν συνεργασίαν μὲ τὴν Κύπρον καὶ ἐλάβατε μίαν ἐπιστολὴν διὰ τοῦ κ. Σωσίδη, ἡ ἐπιστολὴ δὲ αὐτὴ ἀπεδείκνυε τὸν κ. Γρίβαν συνωμότην, τὶ ἐκάματε; Ὀφείλατε ἀμέσως μετὰ τὴν ἐπιστολὴν νὰ ἀνακαλέσητε τὸν κ. Γρίβαν ἀπὸ τὴν Κύπρον. Σεῖς ἀντιθέτως, ὄχι μόνον δὲν ἐμειώσατε τὰς ἁρμοδιότητας τοῦ κ. Γρίβα, ἀλλὰ τὰς ηὐξήσατε εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ προκαλέσητε τὴν ἀντίδρασιν τοῦ Μακαρίου καὶ τῆς Κυπριακῆς Κυβερνήσεως. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀπεδέχθητε τὴν ἐπιστολὴν τοῦ συνωμότου, εἶσθε καὶ σεῖς συνωμόται. Καὶ ὀρθῶς λοιπὸν εἰς τὴν Κύπρον κατηγγέλθητε καὶ ὀρθῶς εἰς τὴν Κύπρον ὑπάρχει μεγίστη ἐθνικὴ ἀνησυχία. Θὰ ἔπρεπεν, ὅμως, ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπὶ ἑνὸς ἐθνικοῦ θέματος νὰ φροντίσωμεν νὰ μὴ ὀξύνωμεν τὰς διαφορὰς καὶ νὰ εὕρωμεν μίαν κοινὴν ἐθνικὴν γραμμήν; Χίλιες φορὲς «ναί». Ἐὰν ἐφροντίζαμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν μὲ θετικὰ καὶ ἐθνικῶς ἐπιβαλλόμενα μέτρα ὅλους τοὺς κινδύνους μὲ συμπαράστασιν ὅλων τῶν τάξεων τοῦ λαοῦ μας, ποῖος θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν; Ἀλλὰ προκειμένου νὰ συγκαλύψωμεν τὴν παρουσίαν ἑνὸς συνωμότου εἰς τὴν Κύπρον, ὁ ὁποῖος δρᾷ ἐναντίον τῆς νομίμου ἐκπροσωπήσεως τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ καὶ ἐνισχύεται ἀπὸ συνωμότας τῶν Ἀθηνῶν, ἐκεῖ ὑπάρχει μεγίστη εὐθύνη καὶ δὲν ἀποδεχόμεθα τὴν συμμετοχὴν εἰς τὴν εὐθύνην αὐτήν. Νὰ διατί, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, πιστεύομεν, ὅτι ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ θέματος ὤφειλε νὰ ὑπάρξῃ εἰλικρινὴς καὶ συνεπὴς τοποθέτησις ὅλων τῶν πτερύγων. Τί πιστεύει ὁ καθείς μας; Ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς κριτηρίου ἡ γραμμή του θεωρεῖται ἐθνικὴ ἢ ὄχι; Ποῖα εἶναι τὰ κοινὰ σημεῖα εἰς τὰ ὁποῖα ἠμπορεῖ νὰ συμπέσῃ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος; Καὶ τί ἠμποροῦμεν νὰ πράξωμεν, ὥστε νὰ ἐνισχύσωμεν, ἀντὶ νὰ ὑπονομεύωμεν τοὺς ἀδελφούς μας Κυπρίους εἰς αὐτὸν τὸν σκληρότατον ἀγῶνα των, τὸν ὁποῖον σήμερον πραγματοποιοῦν; Ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων αὐτῶν ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ σαφεῖς ἐξηγήσεις, ἀπαντῶσα εἰς τὰ θέματα ποὺ ἐτέθησαν ἀπὸ τὸν κοινοβουλευτικόν μας ἐκπρόσωπον. Τώρα, κ.κ. συνάδελφοι, κατ’ ἐντολὴν τῆς κοινοβουλευτικῆς μας ὁμάδος, πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω εἰδικώτερον μὲ τὸ θέμα τοῦ ἀστυνομικοῦ Κράτους. Ἡ αἰχμὴ τῆς ἐπιθέσεως ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία ἐγκαινιάσθη μὲ τὸ πραξικόπημα τῆς 15ης Ἰουλίου, στρέφεται ἐναντίον τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν. Ἐὰν ἐκεῖ καμφθῇ ὁ λαός, τότε βεβαίως θὰ ἦτο δυνατὸν οἱ σκοποὶ τοῦ Ἰουλιανοῦ πραξικοπήματος, οἱ ὁποῖοι ἐν ἐκτάσει καὶ — ἐπαναλαμβάνω — μὲ ἀδιάσειστα πολιτικὰ καὶ ἠθικὰ ἐπιχειρήματα, διεγράφησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ἠλιοῦ καὶ δι’ αὐτὸ δὲν πρόκειται νὰ ἐπανέλθω, οἱ σκοποὶ αὐτοὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν κάποιαν ἐλπίδα νὰ περάσουν. Καὶ ἀνάμεσα σ’ αὐτοὺς καὶ ὁ ἐνταφιασμὸς τοῦ Κυπριακοῦ. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο σᾶς ὑπενθυμίζω, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι ὁ δρόμος διὰ τὴν Ζυρίχην καὶ τὸ Λονδῖνον ἤνοιξεν εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ τὸ αἷμα τοῦ Γεροντῆ καὶ τῶν συντρόφων του εἰς ἐκεῖνο τὸ μεγάλο συλλαλητήριον, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ ἀπηγορεύθη διὰ λόγους «δημοσίας τάξεως» ἐνῷ εἶχε σκοπὸν νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς ἀγωνιζομένους Κυπρίους ἀδελφούς μας. Εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ ἀστυνομικοῦ Κράτους, εὑρίσκεται ἡ ἀπόδειξις τῆς ἀγεφυρώτου ἀντιθέσεώς σας μὲ τὴν συντριπτικὴν πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ μας. Δὲν ἔχετε τὴν ἄνεσιν τῆς Δημοκρατίας, κ.κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι μετέχετε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν ἔχετε τὴν ἄνεσιν τῆς λαϊκῆς στηρίξεως — διότι στηρίζεσθε στὴν καταδικασθεῖσαν δεξιὰν — διὰ νὰ ἠμπορέσητε νὰ προχωρήσητε καὶ νὰ ἐφαρμόσητε τὴν πολιτικήν σας. Ἀντιθέτως ἔχετε τὸ στίγμα τοῦ προπατορικοῦ ἁμαρτήματος. Ἠξεύρετε — καὶ ἠξεύρει καὶ ὁ λαὸς — ποῖοι σᾶς ἐγέννησαν καὶ πῶς ἐγεννήθητε. Καὶ ἀφ’ ἧς στιγμῆς τὸ γνωρίζετε αὐτό, γνωρίζετε τὴν ἄβυσσον ποὺ σᾶς χωρίζει ἀπὸ τὰς δημοκρατικὰς μάζας, δὲν ἔχετε τὴν δυνατότητα τῆς ἐπιλογῆς, καταφεύγετε εἰς τὴν βίαν διὰ νὰ στηριχθῆτε.

§235Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Θέλετε νὰ μᾶς παραστήσητε, ὅτι τὰ ἐξωτερικὰ θέματα ρυθμίζονται ἀπὸ...(θόρυβος– κωδωνοκρουσίαι).

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ ρήτωρ δὲν δέχεται διακοπάς. (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§237Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν δὲν ἐπιτρέψητε εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, δὲν θὰ ἐπιτρέψητε εἰς οὐδένα ἄλλον νὰ σᾶς διακόψῃ.

§239Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος ἐν μέσῳ κωδωνοκρουσιῶν).

§240Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Οἱ ὀργανωταὶ τοῦ πραξικοπήματος δὲν ἔχουν αὐταπάτας διὰ τὴν τεραστίαν λαϊκὴν ἀντίθεσιν εἰς τὴν Κυβέρνησίν σας. Δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς συνταγματικὰς ἀναλύσεις. Ὑπάρχουν αἱ πολιτικαὶ ἐνδείξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπείρως πιὸ κατανοηταὶ εἰς τοὺς ἁπλοῦς ἀνθρώπους. Ἐὰν ἡ αὐλὴ ἐπίστευεν, ὅτι διὰ τῶν ἐκλογῶν θὰ εἶχεν ἔστω καὶ κάποιαν μετρίαν ἀποδοκιμασίαν τοῦ πραξικοπήματος, θὰ ἔφθανεν εἰς τὰς ἐκλογάς. Ἠξεύρουν ὅμως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν τὸ πραξικόπημα, ὅτι διὰ τῶν ἐκλογῶν τοὺς ἀναμένει ἡ ὀξυτάτη λαϊκὴ καταδίκη. Διατί νὰ πᾶτε; Εἶσθε σεῖς τώρα ὑποχρεωμένος ἔναντι μιᾶς λαϊκῆς ἀντιθέσεως, ἡ ὁποία δὲν ἀμφισβητεῖται, οὔτε ἀπὸ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ....

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀποτείνεσθε εἰς τὴν Βουλήν, κ. Κύρκο. Δημιουργεῖτε σεῖς θέματα.

§242Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Εἰς τὰς Σέρρας, ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ἔκαμε μίαν ἀγωνιώδη προσπάθειαν νὰ ὁμιλήσῃ περὶ ποσοστῶν, ὑπὸ τὴν πίεσιν μάλιστα καὶ τῶν ἰδικῶν του ἐφημερίδων, ποὺ ἀξίωναν, νὰ ἀνεβάσῃ τὰ ποσοστὰ τῆς ΕΡΕ. Εἶπε, λοιπόν, ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι κάτω τοῦ 50%, πρέπει νὰ εἶναι ἐπάνω ἀπὸ τὸ 50%. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐκτίμησις τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, τοῦ ἀρχηγοῦ, ποὺ σᾶς στηρίζει; Ὅτι εἶσθε πάντοτε, ὅλοι μαζὶ λαμβανόμενοι, μειοψηφία εἰς τὸν λαόν. Καὶ ὅπως ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν στηρίζονται εἰς τὸν λαόν, λαμβάνουν μέτρα ἐναντίον τοῦ λαοῦ, ἔτσι καὶ σεῖς κάνετε. Συνεπῶς, ἡ ἀνάγκη σας νὰ καταφύγητε εἰς τὴν τρομοκρατίαν ὑπάρχει. Ἡ ἀνάγκη σας νὰ ἀναβιώσητε τὸ ἀστυνομικὸν Κράτος.

§243Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριε συνάδελφε, ἐὰν θέλητε διάλογον τὸν κάμομεν.

§244Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Οἱ κ.κ. Ὑπουργοί, θὰ ἔχουν τὴν δυνατότητα τοῦ διαλόγου εἰς τὰς ἀπαντήσεις των. Ἐγώ, μὲ ἀπόλυτον σεβασμὸν ἤκουσα ὅλους τοὺς ρήτορας, μὲ ἀπόλυτον ἠρεμίαν ὁμιλῶ καὶ ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀκουσθῶ ἄνευ διακοπῶν, διότι ἄλλως θὰ ὑποχρεωθῶ νὰ μείνω ἐπὶ πολλὴν ὥραν εἰς τὸ βῆμα. Βεβαίως, μιὰ διαλογικὴ συζήτησις θὰ ἦτο ἐξόχως ἀποκαλυπτικὴ καὶ ὠφέλιμος. Λυποῦμαι, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν δεχθῶ αὐτὴν τὴν προκεχωρημένην ὥραν. Εἴπατε χθὲς διὰ τὴν «δῆθεν» τρομοκράτησιν τῶν πολιτῶν....

§245Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Παράκλησιν ὑποβάλλω, ἐὰν μοῦ ἐπιτρέπητε, νὰ σᾶς κάμω μίαν διακοπὴν καὶ θὰ εἶμαι συντομώτατος.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ φέρετε εἰς δύσκολον θέσιν, κ. Ὑπουργέ.

§247Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Φοβοῦμαι πάρα πολύ, ὅτι θὰ συμπιέσω τὸν χρόνον τῆς ὁμιλίας τῶν ἄλλων συναδέλφων. Εἴπατε ἐπίσης, ὅτι χρησιμοποιοῦμεν αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα, τοῦ ἀστυνομικοῦ Κράτους, διὰ κομματικοὺς σκοπούς. Ἐὰν ἀποδειχθῇ, ὅτι ὑπάρχει αὐτὸ τὸ κομματικὸν Κράτος, τὸ ὀργανώνετε σεῖς, ἄρα σεῖς δουλεύετε δι’ ἡμᾶς. Εἶναι εὐτύχημα ὅμως, ὅτι συνομιλητὴς ἐπὶ τοῦ θέματος εἶναι ὁ κ. Στεφανάκης. Διότι ὁ κ. Στεφανάκης τὰς γνωρίζει τὰς ἐννοίας, ἐπρομάχησε διὰ τὰς ἐννοίας τῆς Δημοκρατίας καὶ τὴν ἐφαρμογήν των, διότι ὁ κ. Στεφανάκης κατήγγειλε τὸ φασιστικὸν καθεστὼς τῆς ΕΡΕ. Καὶ τώρα θὰ εὕρωμεν μαζί, αὐτοῦ τοῦ φασιστικοῦ Κράτους τῆς ΕΡΕ, ἀντιστοιχίας, εἰς τὴν σημερινὴν πολιτικήν, εἰς τὴν εὐθύνην τῆς ὁποίας μετέχει καὶ ὁ κ. Στεφανάκης.

§248Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μὲ ἀφήσητε νὰ σᾶς κάμω μίαν μικρὰν διακοπήν.

§249Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, λυποῦμαι πάρα πολύ. Εἴπατε χθές, ὅτι θὰ ξαναμιλήσετε. Σεῖς νὰ εὕρητε τὸν τρόπον τῆς ἀπαντήσεως, ἐγὼ ἁπλῶς θέλω νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας ὡρισμένα στοιχεῖα καὶ κάνω τὸν διάλογον μὲ τὸν τρόπον μου καὶ ἐγώ. Ὁ κ. Στεφανάκης εἶχεν ἕνα ἄλλοθι τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἔναντι τοῦ λαοῦ ἀλλὰ ἔναντι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. «Κύριοι — εἶπε — μαζὶ ὑπεσχέθημεν, ὅτι θὰ καταργήσωμεν τὰ ἔκτακτα μέτρα, διατί δὲν τὸ κάμομεν»; Τὸ ἄλλοθι αὐτὸ δὲν μᾶς δεσμεύει ἐμᾶς, τῆς ΕΔΑ. Ὅταν ὑποστηρίζωμεν τὴν πολιτικὴν τῆς συνεργασίας μὲ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, διὰ τὴν ἀπὸ κοινοῦ ὑφ’ ὅλων τῶν δημοκρατικῶν δυνάμεων ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων τοῦ τόπου, τὸ πράττομεν μὲ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν θὰ ὑπάρχῃ εἰς ὅλας τὰς πλευρὰς ἡ εὐχέρεια τῆς καλοπροαιρέτου κριτικῆς. Καὶ ἠσκήσαμεν τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς κριτικῆς ἔναντι τῆς Ε.Κ. καὶ θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς ἐὰν ἀκούσωμεν καὶ ἀπὸ τοὺς συναδέλφους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου κριτικὴν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἰδικήν μας πολιτικήν. Ἡμεῖς ἐπεκρίναμεν τὴν πολιτικὴν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου δὲν συμφωνοῦμεν διόλου — καὶ λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Μπακόπουλος νὰ τὸ ἀκούσῃ — ὅτι πταίει ὁ χρόνος ποὺ δὲν ἐψηφίσθη ἡ κατάργησις τῶν ἐκτάκτων μέτρων. Ἡμεῖς δὲν ἀποδεχόμεθα τὴν θεωρίαν τοῦ χρόνου, διότι εἰς 24 ὥρας ἠμπορούσατε νὰ ἔχετε λύσει τὸ θέμα αὐτὸ τῶν ἐκτάκτων μέτρων ὅπως καὶ τὸ θέμα τῆς Αὐλῆς καὶ τοῦ Στρατοῦ. Καὶ ἔχετε τὴν εὐθύνην, κ.κ. συνάδελφοι τῆς Ε.Κ., διότι δὲν τὰ ἐπράξατε αὐτά. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν σᾶς ἀπαλλάσσει ἐσᾶς, κύριοι τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶσθε 8 μῆνες Κυβέρνησις καὶ ἔπρεπε νὰ τὰ εἴχατε καταργήσει τὰ ἔκτακτα μέτρα. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, ἐλέχθη καὶ χθὲς τὸ βράδυ, τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, παρὰ τὴν ἰσχὺν τῶν ἐκτάκτων μέτρων, ὑπῆρχεν ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου κάποια αἴσθησις ἐλευθερίας εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ αὐτὴν τὴν αἴσθησιν τῆς ἐλευθερίας ἔρχεσθε νὰ τὴν ξερριζώσητε ἀπὸ τὰ βάθρα, ἐμπνέοντες τὰς ἰδίας διαταγάς, ἐπαναφέροντες τὰ ἴδια πρόσωπα, ἀσκοῦντες τὴν ἴδια πολιτικὴ μὲ τὴν ΕΡΕ εἰς τὰ χρόνια τῆς καταδικασθείσης κυριαρχίας τῆς δεξιᾶς. Ἀλλὰ θὰ ἦτο παράδοξον σεῖς νὰ μὴ ἐφαρμόζητε τὴν πολιτικὴν ποὺ ἄλλοι — ἡ ΕΡΕ καὶ οἱ δυνάμεις τῆς ἀνωμαλίας — σᾶς ἐπιβάλλουν καὶ σᾶς ὑποβάλλουν νὰ πραγματοποιήσητε. Νὰ κάμωμεν τώρα τὴν ἀφαίρεσιν καὶ νὰ ποῦμε, ὅτι εἰς κάποιο στάδιον ὁ κ. Στεφανάκης, ὁ ὑπέρμαχος ἄλλοτε τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν, θὰ αἰσθανθῇ ἕνα ἔλεγχον τῆς ἐπιστημονικῆς καὶ τῆς ἀνθρωπίνης καὶ τῆς πολιτικῆς συνειδήσεώς του καὶ θὰ τὰ πετάξῃ στὰ μοῦτρα; Μάλιστα, τὸ ἀφήνομεν ὑπὸ αἵρεσιν εἰς τὸ μέλλον. Καὶ θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς ἐὰν πραγματοποιηθῇ μία τοιαύτη ἐξέλιξις καὶ τοὐλάχιστον ἀπὸ μέρους μας δὲν πρόκειται νὰ ὠθήσωμεν εἰς ἀδιέξοδον, ὥστε νὰ καταστῇ ἀδύνατος μία τοιαύτη ἐξέλιξις. Ὁ λαὸς τελικὰ θὰ μᾶς κρίνῃ ὅλους. Καὶ ἐὰν σεῖς αἰσθάνεσθε, ὅτι ὑπὸ τὸ κράτος τῆς συνειδήσεώς σας καὶ τῆς ἀνθρωπίνης καὶ τῆς ἐπιστημονικῆς καὶ τῆς πολιτικῆς ἔχετε τὴν δύναμιν νὰ προχωρήσητε καὶ νὰ τὰ πετάξητε, προχωρήσατε καὶ ὁ λαὸς θὰ σᾶς κρίνῃ κατὰ τὰς πράξεις σας. Καὶ αὐτὸ ἀφορᾷ καὶ σᾶς καὶ ἄλλους καὶ τὸν κ. Κοθρῆν ποὺ τὸν βλέπω νὰ εὑρίσκεται ἀπόψε ἐδῶ, ὁ κ. Κοθρῆς, μὲ τὸν ὁποῖον ὑπάρχουν δεσμοὶ καὶ τοῦ ὁποίου ἡ πορεία εἰς τὰς πολιτικὰς σχέσεις καὶ πεποιθήσεις προκαλεῖ βαθυτάτην πικρίαν καὶ ἀπογοήτευσιν. Καὶ τώρα ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα, δηλαδὴ εἰς τὸ θέμα εἶμαι, ἐπιτρέψατέ μου νὰ πάω εἰς τὰ ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα, ὥστε νὰ ἀφαιρέσω τὰ εἰσαγωγικὰ ποὺ εἶχε δώσει ὁ κ. Στεφανάκης εἰς τὰς κατηγορίας μας περὶ ἀστυνομικοῦ Κράτους.

§250Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Διατυπώνω καὶ πάλιν τὴν παράκλησιν διὰ μίαν σύντομον διακοπήν.

§251Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Εἰς τὰ ὅρια μιᾶς πενθημέρου συζητήσεως εἶναι ἀδύνατος ὁ διάλογος. Σᾶς προτείνω ὅμως μίαν λύσιν: Δημοσίαν συζήτησιν εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ὁ κ. Βασιλᾶτος θὰ πάρῃ μέρος ἐπίσης καθὼς καὶ ἄλλοι. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ὑπάρχουν μερικὰ φανερώματα, ἄκρως ἐνθαρρυντικά, εἰς τὴν πολιτικὴν μελέτην, εἶναι τὸ μέγα στοιχεῖον τῆς ἀντιστάσεως τοῦ λαοῦ, τῶν ἁπλῶν ἀνθρώπων, τῶν δημοκρατικῶν ἀνθρώπων, περιβαλλομένων ἀπὸ συμπάθειαν καὶ αὐτῶν τῶν ἁπλῶν πολιτῶν τῆς δεξιᾶς, οἱ ὁποῖοι ἰδεολογικῶς ἠμπορεῖ νὰ διάκεινται ἐχθρικώτατα πρὸς τὴν Ἀριστερὰν ἢ καὶ πρὸς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, ἀλλὰ δὲν παύουν ὡς ἔντιμοι πολῖται νὰ ἔχουν αἰσθανθῆ ὡς ὕβριν αὐτὸ ποὺ ἔγινεν ἐναντίον τῆς ἀρχῆς τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας εἰς τὰς 15 Ἰουλίου 1965. Πρῶτον, λοιπόν, στοιχεῖον ἐξόχως παρήγορον, αὐτὴ ἡ ἀντίστασις. Καὶ δεύτερον, ἡ ἀντίστασις, ἡ ὁποία προβάλλεται καὶ ἀπὸ μέσα ἀπὸ τὰ Σώματα. Ἔγινε χθὲς καὶ σήμερα μία προσπάθεια εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, καπηλείας τῆς Δικαιοσύνης. Ἐλέχθη, ὅτι ὁ κ. Πολυχρονίδης ἔθιξε τὴν Δικαιοσύνην. Λάθος. Ὁ κ. Πολυχρονίδης ἀπέδωσε τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι καὶ ἀνέλυσεν αὐτὸ τὸ ὁποῖον τόσον ἐπιγραμματικὰ ἐλέχθη ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ κ. Ἠλιοῦ καὶ τὸ ὁποῖον θὰ μείνῃ ὡς ἐπίγραμμα εἰς τὴν ἱστορίαν, τὸ τῆς Δικαστικῆς Χούντας. Αὐτὸ σᾶς δυσηρέστησεν; Ἀλλὰ αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης. Καὶ ἡμεῖς δὲν θέλομεν νὰ ψευδώμεθα. Ἡμεῖς τιμῶμεν τὴν Δικαιοσύνην καὶ τοὺς λειτουργούς της καὶ γνωρίζομεν, ὅτι ὑπάρχουν παραδείγματα ὑψίστου σθένους δικαστικῶν, ποὺ ἀνανεώνουν τὰς καλυτέρας παραδόσεις τῆς Δικαιοσύνης τῆς Πατρίδος μας. Καὶ κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ μομφὴ ἐναντίον ὡρισμένων λειτουργῶν τῆς Δικαιοσύνης, οἱ ὁποῖοι δροῦν μέσα εἰς τὸ Σῶμα τῆς Δικαιοσύνης ὡς ἐγκάθετοι ὡρισμένης νοοτροπίας, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ μομφὴν διὰ τὸ Σῶμα. Ὅπως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ μομφὴν διὰ τὸ σύνολον τοῦ στρατοῦ τὸ γεγονός, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, εἰς κάποιαν ἄλλην ἐποχὴν ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. κ. Γεώργιος Παπανδρέου, εἶχε χαρακτηρίσει τὸν κ. Καρδαμάκην ὡς ἀνάξιον Στρατηγόν. Καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅτι τοῦτο ἀπετέλεσε μομφὴν διὰ τὸ σύνολον τῶν Ἑλλήνων Ἀξιωματικῶν. Νὰ παύσῃ, λοιπόν, αὐτὴ ἡ καπηλεία. Καὶ δὲν θὰ μᾶς παρασύρετε εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συλλογικῆς εὐθύνης. Καὶ ἀπευθυνόμεθα πρὸς τοὺς Δικαστικοὺς καὶ Ἀξιωματικοὺς καὶ τοῦ Στρατοῦ καὶ τῆς Ἀστυνομίας καὶ τῆς Χωροφυλακῆς καὶ πρὸς τοὺς Δημοσίους Ὑπαλλήλους καὶ τοὺς καλοῦμεν εὐθαρσῶς νὰ ἀγωνισθοῦν καὶ ἐκεῖνοι ἐναντίον τῆς πολιτικο–στρατιωτικῆς Χούντας. Ποία εἶναι ἡ Χούντα; Εἶναι ὁ ἐνδοκρατικὸς μηχανισμός, ὁ ὁποῖος δὲν πειθαρχεῖ εἰς τὴν νόμιμον τὴν ἐκ τοῦ λαοῦ προερχομένην Κυβέρνησιν ἀλλὰ ἐννοεῖ νὰ ἐπιβάλλῃ ἐπ’ αὐτῆς τὰς θελήσεις του καθὼς καὶ ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ Κράτους. Καὶ ὁ ὁποῖος ἐλέγχεται ἀπὸ τὰς δυνάμεις τῆς ἀντιδράσεως καὶ ἀνωμαλίας. Καὶ θέλομεν νὰ ἐπισημάνωμεν καὶ ἕνα φαινόμενον ἀκόμη. Ὑπάρχει ἕνα φαινόμενον ἐθνικῆς ἐκφυλίσεως τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ. Ἀπὸ κάποια χείλη κάποτε εἶχεν εἰπωθῆ — καὶ ἂς μὴ ἀνησυχήσῃ κανείς, διότι αὐτὸ τὸ ὁποῖον γνωρίζω δὲν πρόκειται νὰ τὸ μάθῃ δεύτερος — εἶχεν εἰπωθῆ εἰς ἀπάντησιν ὡρισμένων κατηγοριῶν ἰδικῶν μας, δι’ ὡρισμένους ἀξιωματικούς: Μὰ τί θέλετε κύριοι, ἀντιληφθῆτε το, οἱ κύριοι αὐτοὶ ἔχουν συνείδησιν Νατοϊκήν, ὄχι συνείδησιν Ἑλληνικὴν προεχόντως.

§252Θ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐξωτ.). Νὰ εἴπητε καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ ὁ ὁποῖος τὰ εἶπε, κ. συνάδελφε, ἄλλως συκοφαντεῖτε.

§253Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν μὲ ἐγγίζουν αἱ συκοφαντίαι σας, τὰς ἐπιστρέφω εἰς σᾶς. Γνωρίζει ἡ Βουλή, ὅτι ὅ,τι ἀκούεται ἀπὸ τὰ χείλη τῆς παρατάξεώς μας, αὐτὸ εἶναι ἡ διϋλισμένη πεμπτουσία τῆς ἀληθείας. Καὶ σᾶς προσθέτω — σεῖς ἀπορρίψατέ το — ἓν ἄλλο στοιχεῖον. Ἀπὸ πηγὲς ποὺ εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν καλῶς, ἐπιβεβαιώνεται αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπε χθὲς εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὁ κ. Ἠλιοῦ, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον δὲν προεκάλεσε τὴν ὀφειλομένην προσοχήν. Ὅτι δηλαδὴ ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὑπάρχει μία ἰδιόμορφος ἁρπαγὴ τοῦ Ἀμερικανικοῦ ἰμπεριαλισμοῦ. Πλέον τῶν 1.200 πρακτόρων ἔχουν φιλτράρει τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀσκοῦν ἔλεγχον ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν καὶ ἐπὶ τῶν ἀκροτάτων μυστικῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ὑποτίθεται, ὅτι θὰ φυλάξουν τὸ ἐθνικὸν ἀπόρρητον. Καὶ ἐπειδὴ μὲ ἐπροκαλέσατε, εἰλικρινῶς διὰ νὰ συνεννοηθῶμεν — καὶ τὸ σχῆμα εἶναι φραστικόν, δὲν θέλω καμμίαν ἀπάντησιν — ὑποθέσατε, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἡ παράταξίς μας εἶναι ἡ τελευταία ποὺ τὸ θέλει, ἢ μᾶλλον ἐναντίον τοῦ ὁποίου — ὑπὸ ὡρισμένας βεβαίως προϋποθέσεις — ἡ παράταξίς μας ἀγωνίζεται, ὑποθέσατε, ὅτι ἐρχόμεθα εἰς πόλεμον μὲ τὴν Τουρκίαν, ποῖον θὰ εἶναι τὸ κρατικόν σας μυστικὸν ποὺ θὰ φυλάξητε; Τὰ πάντα εἶναι προδομένα εἰς τὴν Τουρκίαν ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ. Ἡμεῖς ἐδῶ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, δὲν ξέρομεν τίποτε καὶ φυλᾶτε τὸ «μυστικὸν» ἀπὸ ἡμᾶς. Ποῖον εἶναι τὸ κρατικόν σας ἀπόρρητον; Δὲν ὑπάρχει. Σᾶς λέγω, ὅτι ὑπάρχει ἕνα φαινόμενον ἐκφυλίσεως τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἠμπορεῖ ἐπὶ χιλίων θεμάτων νὰ ἔχωμεν τοὺς ἀνταγωνισμούς μας, ὀφείλομεν ὅμως κάπου νὰ εὕρωμεν κάποιο ἐλάχιστον σημεῖον νὰ πορευθῶμεν μαζί. Ἡ Γαλλία κυβερνᾶται ἀπὸ τὰς ἀκροτάτας συντηρητικὰς δυνάμεις. Καὶ ὅμως, ἡ Γαλλία ἔχει ἔλεγχον ἐπὶ τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ της, καὶ ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁ Ντὲ–Γκὼλ ἀπεφάσισε νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν μεγάλην στροφὴν εἰς τὰς σχέσεις του μὲ τὸ ΝΑΤΟ, αὐτὴ θὰ ἐφαρμοσθῇ, διότι ὁ Ντὲ–Γκώλ, εἶναι ἐκπρόσωπος τῆς πλειοψηφίας τοῦ Γαλλικοῦ λαοῦ καὶ ἐλέγχει τὸ Κράτος του ποὺ εἶναι Γαλλικόν, ὄχι Νατοϊκόν. Ὑπάρχει ἐκπρόσωπος εἰς τὴν Ἑλλάδα; Ὑπάρχει τὸ ἀστυνομικὸν Κράτος τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει νὰ διαιωνίσῃ αὐτὴν τὴν Νατοϊκὴν κυριαρχίαν, νὰ προεκτείνῃ αὐτὸ τὸ φαινόμενον τῆς ἐκφυλίσεως τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ, νὰ ἐνισχύσῃ τὴν Χοῦντα καὶ ἐδῶ καὶ ἐκεῖ, νὰ καλλιεργήσῃ τὴν Νατοϊκὴν συνείδησιν, κυρίως ὑπὸ τὸ κάλυμμα τοῦ ἀντικομμουνισμοῦ. Διότι βεβαίως, ὁ ἀντικομμουνισμὸς ἔχει ἀναχθῆ εἰς ἕνα εἶδος κρατικῆς ἰδεολογίας καὶ ἡ ὑπερτάτη ἀρχὴ ἐνώπιον τῆς ὁποίας ὀφείλουν νὰ κύπτουν οἱ πάντες. Δὲν ἐκύψατε σεῖς τῆς Ε.Κ., βέβαια, εἶσθε ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς Πατρίδος. Ἐντὸς τῶν ὁρίων εἶναι οἱ θεματοφύλακες τοῦ Νατοϊσμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ὕστερα ἀπὸ τὴν ἀναλυτικὴν αὐτὴν ἐξήγησιν, ἰδοὺ τώρα ἡ ἀποκάλυψις τοῦ ἀστυνομικοῦ Κράτους καὶ ἡ ἄρσις τῶν εἰσαγωγικῶν τὰ ὁποῖα εἶχε θέσει εἰς τὸν ὅρον ὁ κ. Στεφανάκης. Ὑπῆρξε τὴν 13.10.1965 ἡ περίφημος ἡμερησία διαταγὴ τοῦ κ. Ἀποστολάκου, ἡ ὁποία προλαμβάνοντας καὶ αὐτὸ τὸ Βασιλικὸν Διάγγελμα καὶ κινουμένη εἰς τὴν εὐθεῖαν εἰς τὴν ὁποίαν συναντᾶται μὲ τὸ Βασιλικὸν Διάγγελμα, καθορίζει τὴν ἑξῆς πολιτικὴν τῶν ὀργάνων τοῦ νόμου. Λέγει: «Εἴμεθα εὐτυχεῖς, ὅτι ἐτέθημεν ἐπικεφαλῆς σας εἰς ἕνα στάδιον κρισίμων περιστάσεων...................». (Ἀναγινώσκω ἀπόσπασμα ἐκ τῆς Ἡμερησίας Διαταγῆς τοῦ Ὑπουργοῦ Δημοσίας Τάξεως). Αὐτὸ τὸ «Ἐθνικὴ Παράταξις», περιλαμβάνει καὶ ἡμᾶς. Σᾶς, σᾶς περιλαμβάνει, κ.κ. τῆς Ε.Κ.; Ἀμφιβάλλω.

§254Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Σᾶς, ὄχι. Αὐτούς, ναί.

§255Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Αὐτὴ ἡ Ἐθνικὴ Παράταξις τὴν ὁποίαν καλοῦνται τὰ ὄργανα τῆς τάξεως νὰ περιφρουρήσουν, περιλαμβάνει τὸ σύνολον; Δὲν ἐννοεῖ, βεβαίως, τὸ σύνολον, διότι, τότε, δὲν θὰ ὡμιλοῦσε περὶ παρατάξεως. Καὶ ὅταν σπάζανε τὸ κεφάλι τοῦ συνηγόρου Βαγγέλη Γιαννοπούλου καὶ τοῦ Μανδηλαρᾶ καὶ τοῦ Πεπονῆ, τὴν Ἐθνικὴν παράταξιν περιφρουροῦσαν, κ. Στεφανάκη, ἀπὸ τὸν ἄθλιον ἐθνοκτόνον κομμουνισμόν; Καί, ἐν συνεχεία, λέγει ὁ κ. Ἀποστολάκος, εἰς τὴν ἡμερησίαν του διαταγήν: —«Στῶμεν καλῶς εἰς τὰς ἐνδόξους ἐπάλξεις τῆς αἰωνίας Ἑλλάδος καὶ ἂς συστοιχηθῶμεν μὲ τὸν Βασιλέα Κωνσταντῖνον, διὰ τὰ πεπρωμένα τοῦ Ἔθνους». Δὲν ἠξεύρω καὶ εἰς ποῖον βαθμὸν ἐλέγχεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὁ κ. Ἀποστολάκος, ἴσως νὰ εἶναι καὶ πάνω ἀπὸ τὰ κεφάλια σας, ἐκτελῶν ἀπ’ εὐθείας ἐντολὰς τοῦ Παλατιοῦ, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον καὶ λέγεται. Σεῖς, ὅμως, δὲν εἴπατε λέξιν δι’ ὅλα αὐτὰ καὶ τὸ ἀπεδέχθητε. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι ἢ ὄχι αὐτὸ στοιχεῖον θεμελιοῦν ἀστυνομικὸν Κράτος; Τώρα, κύριοι συνάδελφοι, ἰδοὺ καὶ μερικαὶ περιπτώσεις, ποὺ δὲν θὰ ἠμπορούσατε νὰ ἐντάξητε εἰς κανένα ἀπὸ τὰ δικαιώματα τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ περιλαμβάνονται εἰς τὸν κλασσικὸν πίνακα τῶν δικαιωμάτων. Πρῶτον. Τὰ «μπλόκα». Θὰ σᾶς παρακαλοῦσα, ἕνα βράδυ, χωρὶς νὰ σᾶς γνωρίζῃ κανείς, καὶ σεῖς, κ. Ρέντη, καὶ σεῖς, κ. Κοθρῆ, καὶ σεῖς, κ. Στεφανάκη, νὰ ἔλθετε εἰς ἕνα συνοικιακὸν γραφεῖον τῆς ΕΔΑ, ἢ τῆς Νεολαίας Λαμπράκη, διὰ νὰ ἰδῆτε, τί συμβαίνει. Ἀκούσατε μίαν ἀνακοίνωσιν: «Εἰς τὰς 21 Ἀπριλίου, «...(Ἀναγινώσκει)...». Αὐτὰ γίνονται καθημερινῶς. Ὁ ἀριθμὸς τῶν συλληφθέντων κατὰ τὰς τελευταίας ἑβδομάδας, ἀνέρχεται εἰς 200 καὶ 300. Χαρακτηριστικὸν παράδειγμα εἶναι τὸ ἑξῆς: Προχθές, εἰς τὴν Καλλιθέαν, ἐγένετο ἕνα σεμινάριο κοριτσιῶν εἰς τὴν λέσχην Λαμπράκη. Ὁ Κουβᾶς, διοικητὴς τοῦ Τμήματος Ἀσφαλείας καὶ ἀπὸ τοὺς φορεῖς τῆς Καραμανλικῆς τρομοκρατίας, ὁ ὁποῖος εἶχε σταλῆ εἰς τὴν Κέρκυρα ἐπὶ Κυβερνήσεως Ε.Κ. καὶ ἀνεκλήθη διὰ νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων, τὴν ὁποίαν πραγματοποιεῖτε σήμερον, ὁ κ. Κουβᾶς, λοιπόν, ὅταν ἔφευγαν τὰ παιδιά, τὰ συνέλαβε, διὰ νὰ τὰ διδάξῃ, ἀσφαλῶς καλύτερον εἰς τὰ κρατητήρια τοῦ Ἀστυνομικοῦ Τμήματος. Ἐχρειάσθη ἡ παρέμβασις τοῦ κ. Ἀποστολάκου, διὰ νὰ ἀπολυθοῦν — καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁποιανδήποτε ὥραν καὶ ἐὰν τὸν ζητήσῃ κανεὶς καὶ στὶς μία καὶ στὶς δύο καὶ στὶς τρεῖς τὴν νύκτα, θὰ τὸν εὕρῃ.—Χρειάστηκε, λοιπόν, ἡ παρέμβασις τοῦ κ. Ἀποστολάκου εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Τὰ ἐγκρίνετε, λοιπόν, αὐτά, κ. Στεφανάκη; Δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ ἀποφύγετε τὴν συγκεκριμένην ἀπάντησιν. Καὶ ἂν ὄχι αὐτὴν τὴν στιγμήν, πάντως, θὰ ἀπαντήσητε. Τὰ ἐγκρίνει αὐτὰ ὁ κ. Στεφανόπουλος, ναὶ ἢ ὄχι; Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τοιούτων θεμάτων, νὰ παριστάνωμεν, ὅτι εἴμαστε εἰς κάποιον ἄλλον πλανήτην. Εἶσθε ὑπεύθυνος Ὑπουργός, εἶναι ὑπεύθυνος Πρωθυπουργὸς καὶ δὲν ἐλέγχετε τὸν κ. Ἀποστολάκον. Ἐπράξατε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὠφείλατε νὰ πράξητε μὲ συνείδησιν ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἔχει εὐθύνην εἰς τὸν τόπον; Θέμα δεύτερον: Ἔχει ἐγκαινιασθῆ καὶ πάλιν ἡ μέθοδος τῆς... ἐθνικῆς καὶ δημοκρατικῆς διαπαιδαγωγήσεως διὰ τοῦ ξύλου. Ὑπάρχει τὸ θέμα τῶν φοιτητῶν, ὑπάρχουν καὶ αἱ φωτογραφίαι. Εἶναι πασίγνωστα αὐτά. Εἶναι, ὅμως, δυνατὸν νὰ φαντασθῆτε, ὅτι ἄνθρωποι ἄοπλοι, ἀνυπεράσπιστοι, εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἐξουσίας εὑρισκόμενοι, μέσα εἰς τοὺς τέσσαρες τοίχους ἑνὸς Ἀστυνομικοῦ Τμήματος, ὑπέστησαν βασάνους, ξύλο καὶ τραυματισμούς; Ἠμπορεῖ νὰ τὸ συλλάβῃ ἀνθρωπίνη συνείδησις αὐτό; Σᾶς ἐρωτῶ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ καὶ δὲν θὰ ἀποφύγετε τὴν ἀπάντησιν. Θὰ ἔπρεπε νὰ μὴν εἶσθε Ὑπουργός, νὰ εἶσθε δικηγόρος καὶ νὰ πᾶτε εἰς τὸ Τμῆμα, νὰ τὶς φᾶτε καὶ σεῖς, ὅπως καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι, ὁ ὁποῖος ἐπρομαχήσατε, κάποτε, ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν. Ὅταν αὐτά, λοιπόν, συμβαίνουν ἐναντίον τῶν δικηγόρων, φαντασθῆτε τί συμβαίνει μὲ τοὺς ἁπλοῦς ἀνθρώπους, ὅταν ἀνυπεράσπιστοι καὶ μὲ δέος πρὸς τὴν ἐξουσίαν, διέρχονται τὶς πύλες αὐτῶν τῶν καταστημάτων. Εἰς τὰς εὐθύνας αὐτάς, προστίθενται καὶ ἄλλα στοιχεῖα. Δὲν ἠμπορεῖ ὁ κ. Καστάνης, ὁ διοικητὴς Ἀσφαλείας Περιστερίου, νὰ ἔχῃ ὑποστῆ δέκα μηνύσεις μέχρι τώρα καὶ παρὰ ταῦτα, νὰ συλλαμβάνῃ τὰ ἴδια παιδιά. Ἀποτίομεν φόρον τιμῆς εἰς τοὺς νέους δημοκράτας, οἱ ὁποῖοι ἄοπλοι ἐναντίον τῶν πανόπλων, ἔχουν συνενώσει τὰς ψυχάς των ἐναντίον τῶν ἀθλιοτήτων τοῦ ἀστυνομικοῦ Κράτους, ποὺ ἐκφράζονται μὲ τὰς πράξεις τῶν διαφόρων Καστάνηδων. Ποῦ τὸ βρῆκε αὐτὸ τὸ σθένος ὁ κ. Καστάνης, διὰ νὰ δρᾷ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Θὰ μοῦ εἴπητε, ὅμως, τί θέλετε νὰ γίνῃ; Θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν, διὰ νὰ ἰδῆτε πόσον ἁπλοῦν εἶναι τὸ πρᾶγμα. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὰ γεγονότα τῆς 25ης Μαρτίου. Ἐνθυμεῖσθε, τί εἶχε γίνει; Ὑπῆρχεν ἕνα προηγούμενον κατὰ τὴν 28ην Ὀκτωβρίου καὶ ὑπῆρξε μία ἐκδήλωσις, ἂς ποῦμε, λεβεντιᾶς ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., ὁ ὁποῖος ἦτο εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ εἶπεν, ὅτι κατέρχεται διὰ νὰ ἀναμετρηθῇ μὲ τὴν δημοκρατίαν. Καὶ ἀνεμετρήθη, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἐπιδοκιμασθῇ ἡ δημοκρατία καὶ ὄχι ὁ κ. Κανελλόπουλος. Καὶ διὰ τοῦτο, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐχολώθη. Δὲν εἴμεθα, ἀφελεῖς νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ Ἀθήνα εἶναι ἐστερημένη δεξιῶν πολιτῶν. Δὲν εἶναι δυνατόν. Ὑπάρχουν δεκάδαι χιλιάδες ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελον νὰ ἐπευφημήσουν τὸν κ. Κανελλόπουλον. Δὲν κατέβηκαν, ὅμως, δὲν ἀντεπεκρίθησαν εἰς τὴν πρόσκλησιν. Διατί; Βγάλατε τὸ πολιτικὸν συμπέρασμα. Δὲν κινεῖται ὁ ἁπλοῦς ἄνθρωπος τῆς δεξιᾶς, διότι ἠθικῶς ὁ ἁπλοῦς ἄνθρωπος τῆς δεξιᾶς, εὑρίσκεται μαζί μας, πολιτικῶς εὑρίσκεται εἰς ὀξυτάτην ἀντίθεσιν. Δὲν καλύπτει, ὅμως, τὸ πραξικόπημα, καὶ δὲν κινητοποιεῖται, οἱοσδήποτε καὶ ἂν τὸν καλέσῃ. Ἀντιθέτως, δὲ παρὰ τὸ ὅτι κατὰ τὴν 25ην Μαρτίου εἶχεν ὀργανωθῆ καὶ προπαρασκευασθῆ λεπτομερῶς, ὡς μᾶς εἶπεν ὁ κ. Πολυχρονίδης, ἡ συγκέντρωσις αὕτη ἀπέτυχεν. Τώρα, σᾶς περιμένει ἧττα, χειροτέρα ἀπὸ τὴν πρώτην. Διότι καὶ πάλιν ὁ λαός, δὲν μετέσχεν, ἀλλὰ καὶ κάτι πέραν αὐτοῦ. Μετέσχον οἱ χωροφύλακες τοῦ Ἀμαρουσίου, ὅπως μᾶς εἶπεν ὁ κ. Πολυχρονίδης, οἱ ὁποῖοι κατέβηκαν καὶ παρίστανον τοὺς πολίτας, οἱ ὁποῖοι χειροκροτοῦσαν. Ἀπόδειξις τούτου εἶναι εἰς τὰ ἐπεισόδια, δὲν ὑπῆρξεν συμπλοκὴ «ἀντιφρονούντων». Διότι δὲν κινεῖται ὁ ἄνθρωπος τῆς δεξιᾶς. Ὁ πολίτης τῆς δεξιᾶς, εἶναι καὶ ὑπερήφανος πολίτης καὶ θέλει νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν πάλην τῶν ἰδεῶν, ἀλλὰ δὲν εἶναι οὔτε τραμποῦκος, οὔτε τρομοκράτης, στὴν μεγάλην του πλειοψηφίαν. Καὶ ἦλθεν εἰς τὸ Δικαστήριον τὸ θέμα τῶν ἐπεισοδίων καὶ ἦλθεν ἡ ἧττα, τὴν ὁποίαν ὑπέστητε διότι ἐκεῖ ἠκούσθη τὸ ἐπίγραμμα ποὺ θὰ χαρακτηρίζῃ τὰς ἡμέρας σας. Ἐρωτᾷ ὁ συνήγορος τὸν μάρτυρα, τὸ σύνθημα «δημοκρατία» εἶναι ἀποδοκιμασία; Ὁ μάρτυς ἀπαντᾷ: Εἶναι περιύβρισις Ἀρχῆς. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεώς σας, ἡ λέξις «δημοκρατία», θεωρεῖται περιύβρισις Ἀρχῆς. Ἐρωτᾷ πάλιν: Τὸ σύνθημα «ἐκλογαί», τί εἶναι; Καὶ ὁ μάρτυς ἀπαντᾷ: Εἶναι ἀποδοκιμασία τοῦ Βασιλέως. Αὐτὰ τὰ καταπληκτικὰ ἠκούσθησαν. Σᾶς εἶπον, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸ ξύλο τῶν δικηγόρων καὶ θὰ σᾶς εἴπω καὶ διὰ τὸ ξύλο εἰς βάρος τοῦ μέλους τοῦ Κοινοβουλίου. Ὀφείλει μίαν ἐξήγησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Διότι ἄλλως σημαίνει, ὅτι ἐχάθη καὶ τὸ τελευταῖον ἴχνος Κοινοβουλευτικῆς εὐαισθησίας. Σᾶς ἀφηγήθην πρὸ ἡμερῶν πῶς ἔχει τὸ θέμα. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτοῦ. Θὰ ἀκούσετε ἴσως κάποτε, ὅτι ἐγὼ ἐπετέθην καὶ ἐτραυμάτισα τὸν κ. Γεωργουλέαν! Ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ ἐπικαλεσθῶ τί ἀξίαν ἔχουν αἱ ἀστυνομικαὶ μαρτυρίαι. Καὶ μὴ μοῦ ὁμιλήσητε περὶ δικαστικῶν ἀνακρίσεων, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι δι’ αὐτῆς τῆς παραπομπῆς, ἀποστέλλονται εἰς τὰς καλένδας τὰ θέματα ποὺ χρονικῶς ἐπείγουν, ἀλλὰ καὶ ἐνοχλοῦν. Ἐὰν εἴχατε κόκκον εὐαισθησίας, ὄχι ἔναντι τοῦ συναδέλφου σας, ἔναντι τοῦ Σώματος καὶ ἔναντι τῶν Ἀρχῶν, ποὺ λέγετε, ὅτι πιστεύετε, τί ὠφείλατε νὰ κάμητε; Θὰ ἐλέγατε: Κύριε Γεωργουλέα, εἶσθε ἐπικεφαλῆς τοῦ τομέως; Τίθεσθε εἰς ἀργίαν μέχρι περατώσεως τῆς ἀνακρίσεως. Κύριε Καραθανάση, ὑπάρχουν μάρτυρες, ὅτι τοὺς ἐδείρατε. Πάρτε 15θήμερον ἄδειαν ἕως ὅτου γίνη ἡ ἔρευνα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν δικαστικὸν ἔλεγχον, πράγματι, ἐκινήθη ἡ μηχανὴ τῆς δικαιοσύνης μέσα εἰς 24 ὧρες καὶ ἐκυκλοφόρησεν τὸ παράρτημα τῆς «Ἀπογευματινῆς», διὰ τὸν συνάδελφόν μας κ. Καμπερίδην, διὰ νὰ τὸν κατηγορήσῃ, ὅτι ψευδῶς ἰσχυρίσθη τὰ ὅσα ἰσχυρίσθη. Πόσος καιρὸς ἐπέρασεν, ἀπὸ τότε, ποὺ ἐκάματε τὴν παρεμβολὴν ἀνακρίσεως διὰ τὴν 25ην Μαρτίου; Καὶ πόσος καιρὸς θὰ περάσῃ ἀκόμη; Καὶ τὸ εἶπον εἰς τὸν κ. Ἀποστολάκον, παρουσίᾳ καὶ ἄλλων συναδέλφων, ὅτι δὲν θὰ κάμετε τίποτε, διότι δὲν πρόκειται νὰ κάμετε τίποτε ἐναντίον τοῦ ἑαυτοῦ σας. Θὰ ἦτο ἀστεῖον νὰ τιμωρήσητε τὸν κ. Γεωργουλέαν καὶ τὸν κ. Καραθανάσην. Διότι θὰ σᾶς εἴπουν, ὅτι σεῖς, ὑπὸ τὴν εὐρεῖαν ἔννοιαν τῶν ἐντολῶν σας, μᾶς διετάξατε. Δὲν πρόκειται νὰ πληρώσουν αὐτοὶ διὰ τὰς εὐθύνας σας. Καί, κατὰ συνέπειαν, δὲν θὰ ὑπάρξῃ δικαστικὴ δίωξις, ἀφοῦ προηγουμένως δὲν ὑπῆρξε — δὲν ἠθελήσατε νὰ ὑπάρξῃ — δικαστικὴ κύρωσις. Δηλαδή, ἡ πρᾶξις τῆς Κυβερνητικῆς εὐθύνης, ποὺ θὰ ἐσήμαινε στιγματισμὸν καὶ καταδίκην τῆς ἐνεργείας αὐτῶν τῶν ὀργάνων. Καὶ προειδοποίησιν ἔναντι παντὸς αὐθαιρετοῦντος. Δὲν τὸ πράττετε. Αὐτὸ ἀποδεικνύει τὴν ἰδικήν σας εὐθύνην καὶ ἐνοχήν. Τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἤθελον, τώρα, νὰ σᾶς φέρω καὶ ἓν ἄλλο ἀποδεικτικὸν στοιχεῖον. Ξεύρετε ποῖος ἦτο ὑπεύθυνος τῆς περιοχῆς Συντάγματος; Ὁ γνωστὸς κ. Τασσιγιῶργος. Καὶ ξεύρετε ποῖος συνώδευε τὸν κ. Γεωργουλέα; Ὁ κ. Καραθανάσης.

§256Θ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Κατὰ τύχην, κ. συνάδελφε, εὑρέθητε ἐκεῖ;

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴπατε καὶ διὰ τὸν Πρόεδρον.

§258Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὤφειλε μόνος του νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν — ὄχι καλούμενος ἀπὸ ἐμένα — πρῶτον, νὰ δημιουργήσῃ ζήτημα εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δεύτερον, ἐνώπιον τοῦ Σώματος, μόνος του, νὰ ἐκφράσῃ τὴν λύπην του.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ὅταν εἶχεν ἀπαγορευθῆ τὸ συλλαλητήριον, ἐπῆγα, παρενόμησα καὶ ἔφαγα ξύλο καὶ δὲν εἶπον τίποτε καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., δὲν ἦλθεν οὔτε κἂν νὰ μὲ ἐπισκεφθῆ.

§260Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Αὐτὸ ποὺ λέγετε, ἀποτελεῖ ἐνθάρρυνσιν τῆς πράξεως αὐτῆς. Ἀλλά, διὰ νὰ ἐπανέλθω: Τί πρέπει νὰ γίνεται ἀπὸ τοὺς πολίτας, ἐναντίον τῶν ξυλοδαρμῶν; Τώρα θὰ σᾶς διαβάσω ἕνα κείμενον, τὸ ὁποῖον ἴσως νὰ μὴ σᾶς ἀρέσῃ. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, εἰς ἄλλην περίοδον, ὅταν ἔτρωγε καὶ ἐκεῖνος ξύλο, εἶχε δηλώσει, εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐκθέσεως Καραμπέτσου, ὅτι τὰ παρεκτρεπόμενα ὄργανα, θὰ πρέπει νὰ γνωρίζουν, ὅτι καὶ αὐτὰ θὰ ξυλοκοποῦνται. Ἀποτελεῖ τοῦτο μίαν χρήσιμον ὑπόμνησιν διὰ τὸν κ. Ἀλλαμανῆν τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος, τὸν κ. Ἀλλαμανῆν Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως, τὸν κ. Ἀλλαμανῆν μέλος τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι τῆς Κυβερνήσεως, σᾶς ἐδηλώσαμεν, ὅτι δὲν ὀρρωδοῦμεν πρὸ τῶν μέτρων σας, ἀλλὰ ἐμπνέομεν εἰς τὸν λαόν, εἰς ὅλους τοὺς ἐλευθέρους πολίτας, τὴν ἀντίθεσιν πρὸς τὰ μέτρα, τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν καὶ τὴν πίστιν πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ τὴν ἐμμονὴν εἰς τὸ 114.

§261Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Συμφωνοῦμεν μὲ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως καὶ τῶν νόμων.

§262Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Τὸ τρίτον θέμα, εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀπαγορεύσεως τῶν συγκεντρώσεων καὶ τῶν πορειῶν. Καὶ εἰς αὐτό, προβάλλετε, διὰ νὰ καλύψετε τὴν ἀπαγόρευσιν, τὸ ἐπιχείρημα τῆς δημοσίας τάξεως διότι σᾶς ἐνοχλεῖ ἡ συγκέντρωσις τῶν μαζῶν. Σᾶς φέρνω ὡς παράδειγμα τὸ γεγονός, ὅτι προχθὲς εἰς τὸ Λονδῖνον, ἔγινε μία τεραστία πορεία Εἰρήνης. Καὶ ἐκεῖ ἐγεννήθησαν θέματα κυκλοφορίας καὶ δημοσίας τάξεως καὶ ὅμως ἡ πορεία ἐγένετο. Εἰς τὴν Ἀμερικὴν γίνονται πολλαὶ συγκεντρώσεις κατὰ τοῦ πολέμου εἰς τὸ Βιετνάμ. Καὶ ἀποτίομεν καὶ ἡμεῖς, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, φόρον τιμῆς εἰς τὸν πραγματικὸν Ἀμερικανικὸν λαόν, ποὺ μὲ τὴν θέσιν ποὺ παίρνει κατὰ τῆς ἰμπεριαλιστικῆς πολιτικῆς τῶν Τζόνσον–Μακναμάρα, ἀνανεώνει τὰς καλυτέρας δημοκρατικὰς παραδόσεις τῆς χώρας του. Καὶ ἐκεῖ, λοιπόν, εἰς τὰς ΗΠΑ, γίνονται συγκεντρώσεις καὶ ἐκδηλώσεις ποὺ ἂν ἐγίνοντο ἐδῶ, θὰ χαλοῦσε ὁ κόσμος. Συνεπῶς, ἂς ἀφήσωμεν τὰς προφάσεις περὶ δημοσίας τάξεως. Καὶ ἐνῷ αὐτὰ συμβαίνουν εἰς τὴν Ἀμερικήν, ἀκοῦστε τί συμβαίνει εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἰς τὸ Περιστέρι ἐγένετο μία συγκέντρωσις νέων διὰ τοὺς Βιετκόγκ. Καὶ ἐξανέστη ἡ ἐθνικὴ συνείδησις τοῦ κ. Καστάνη. Δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει τὸ παράδειγμα τῶν Ἀμερικανῶν ἡγετῶν ποὺ καυτηριάζουν ὡς ἐθνικὴ καταισχύνη τὸν «βρώμικο πόλεμο» κατὰ τοῦ Βιετνάμ, οὔτε ἀκόμη αὐτοῦ τοῦ Γερουσιαστοῦ Κέννεντυ. Ὁ κ. Καστάνης ἐξηγέρθη καὶ ἐθεώρησεν ἐθνικὸν καθῆκον νὰ περικυκλώσῃ τὴν αἴθουσαν, νὰ σύρῃ παιδιὰ εἰς τὸ τμῆμα, νὰ τὰ σπάσῃ εἰς τὸ ξύλο, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ γίνῃ διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἡ Ἑλλὰς περίγελως εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Ἡ συγκέντρωσις ὅμως ἔγινε καὶ ἔγινε καὶ ἄλλη παρομοία συγκέντρωσις εἰς τὴν Καλλιθέαν καὶ ἀλλοῦ. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα διὰ τὸ θέμα τῶν πορειῶν, τῶν συγκεντρώσεων καὶ τῶν ἀπαγορεύσεων. Ὑπάρχει περαιτέρω καὶ τὸ θέμα τῆς λειτουργίας τῶν κομμάτων. Ἔχω συγκεντρώσει ἀπὸ τὰς ἀναγγελίας τῶν ἐφημερίδων, τὰ ἑξῆς περιστατικὰ εἰς βάρος τῶν γραφείων τοῦ ἰδικοῦ μας κόμματος: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Ὅλα αὐτά, κ.κ. βουλευταί, οὐδέποτε θὰ συνέβαινον, ἐὰν δὲν ἐπεκράτει τὸ πνεῦμα τοῦ ἀστυνομικοῦ Κράτους. Σᾶς θέτω ἕνα ἐρώτημα: Ἐὰν συνέβαινε μία προσβολὴ εἰς βάρος τῶν γραφείων τῆς ΕΡΕ, θὰ ὑπῆρχε θέμα; Ἀσφαλῶς ναί. Θὰ τὸ ἐθέταμεν πρῶτοι ἡμεῖς.

§263Θ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑφ. Ἐξωτερικῶν). Ἐκάψατε τὰς ἐφημερίδας κάτω ἀπὸ τὰ γραφεῖα τοῦ «Βήματος» καὶ μιλᾶτε ἀκόμη;

§264Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἐὰν θέλετε νὰ λέγεσθε Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν, νὰ ἀναγινώσκετε. Θὰ σᾶς φέρω αὔριον καὶ θὰ σᾶς δείξω τό τί ἐγράψαμεν ἡμεῖς διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, καὶ νὰ μὴ βιάζεσθε. Ὑπάρχει καὶ τὸ ἀντίστροφον. Δὲν εἶναι μόνον ἡ προσβολὴ τῶν γραφείων, εἶναι καὶ ἡ χρησιμοποίησις τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων διὰ τὴν ὑπεράσπισιν συγκεκριμένης πολιτικῆς μερίδος. Καὶ εἴδομεν τὴν ὑπεράσπισιν, ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὰς 25 Μαρτίου. Ὑπάρχουν καὶ πολλαὶ ἄλλαι. Δὲν ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην τῆς ἀκριβείας, ἀλλὰ διαβάζω ἕνα τηλεγράφημα ἐκ Χίου, περὶ ἐντολῶν τῆς ἀστυνομίας πρὸς τοὺς ὀπαδοὺς τῆς Ε.Κ. νὰ μὴ ἀποδοκιμάσουν τὸν κ. Μαυριδόγλου. «....... (ἀναγινώσκει).......». Ὅπως βλέπετε, ἡ ἀστυνομία ἔκαμε συστάσεις καὶ εἰς τοὺς ὀπαδοὺς τοῦ Κέντρου.

§265Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Πράγματι.....

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Δὲν ἐπιτρέπω. Δὲν ἐπέτρεψα οὔτε εἰς Ὑπουργὸν προηγουμένως. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§267Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν Νεολαίαν «Λαμπράκη». Τί συμβαίνει μὲ τὴν Νεολαίαν «Λαμπράκη», κ.κ. συνάδελφοι, καὶ διατὶ τόσον φοβερὰ ἐπιμονὴ διὰ τὴν διάλυσίν της; Ἔχω ἐδῶ νὰ σᾶς δείξω —καὶ ἔχει ἐνδιαφέρον πράγματι— μίαν φωτογραφίαν ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Κανελλοπούλου εἰς τὴν κεντρικὴν πλατεῖαν τῶν Σερρῶν. Θὰ ὑπέθετε κανείς, ὅτι εἰς τὰ πλακὰτ θὰ ἀνεγράφοντο τὰ συνθήματα ποὺ θὰ ἀπετέλουν τὰ κύρια αἰτήματα τοῦ κόμματος. Ἀντ’ αὐτῶν, εἰς τὰ πλακὰτ ἀνεγράφετο «Ἀρχηγὲ γλύτωσέ μας ἀπὸ τοὺς «Λαμπράκηδες». Ἐγύρισα ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Ἐπῆγα εἰς τὸ Ἀγρίνιον, εἰς τὸ Μεσολόγγι, εἰς τὰς Πάτρας καὶ εἰς ὅλην τὴν Πελοπόννησον καὶ τὴν Δράμαν. Παντοῦ ἐρωτοῦσα: Εἰπέστε μου σεῖς, κύριοι δεξιοί, οἱ «Λαμπράκηδες» ἀσκοῦν ἐδῶ καμμίαν τρομοκρατίαν; Ἀπάντησις: Πουθενὰ εἰς τὸν τόπον μας. Εἰς τὸ Ἀγρίνιον μοῦ λέγουν, εἰς τὰς Πάτρας! Καὶ εἰς τὰς Πάτρας μοῦ λέγουν: Ἐδῶ εἶναι καλὰ παιδιά, ἀλλὰ μᾶς λέγουν, ὅτι εἰς τὰς Σέρρας ἀσκοῦν τρομοκρατίαν! Κατὰ σύμπτωσιν, κ.κ. συνάδελφοι, εἰς τὰς Σέρρας ἀνετινάχθησαν τὰ γραφεῖα τῶν «Λαμπράκηδων» ἀπὸ στρατιωτικὴν χειροβομβίδα. Βεβαίως, ὁ κ. Ἐφραιμίδης θὰ εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν του χρήσιμα στοιχεῖα διὰ νὰ δώσῃ εἰς τὸ Σῶμα καὶ θὰ παρεκάλουν εἰς τὸ τέλος νὰ τοῦ ἐδίδετο ὁ λόγος. Ἔχει μίαν σημασίαν τὸ πρᾶγμα, διότι ἦτο εἰς τὰς Σέρρας ποὺ καὶ παρουσία τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ ἐζήτουν τὴν διάλυσιν τῶν «Λαμπράκηδων» ἰσχυριζόμενοι, ὅτι ἀσκοῦν τρομοκρατίαν. Τώρα θέλετε νὰ ἠξεύρετε τί ἔκαμαν μέσα εἰς ἓν ἔτος οἱ «Λαμπράκηδες» τῶν Σερρῶν; Ἐφύτευσαν τὸ χωράφι ἑνὸς πτωχοῦ οἰκογενειάρχου εἰς τὸ Ἡλιοκοῦμι. Ἐδημιούργησαν βιβλιοθῆκες «.... (ἀναγινώσκει)....».

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀσχοληθῇ ἡ Ἀκαδημία δι’ ἀπονομὴν βραβείων.

§269ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Τῆς ΕΔΑ). Ἀφήσατε τὶς ἐξυπνάδες.

§270Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν φανατικὴν ἐχθρότητα τῶν ἀρχῶν μαρτυρεῖ ἕνα στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον νὰ θέσω εἰς τὴν ἀντίληψίν σας. Ὑπάρχει, κ.κ. συνάδελφοι, ἕνας Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Μουριῶν. Αὐτὸς ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος ἐδημοσίευσεν εἰς τὴν τοπικὴν ἐφημερίδα «Ἀλλαγὴ» μίαν ἐπιστολήν, εἰς τὴν ὁποίαν λέγει, ὅτι ἐκάλεσε τὴν Νεολαίαν «Λαμπράκη» νὰ ἔλθῃ νὰ διανείμῃ παιγνίδια εἰς τὰ παιδιὰ τὴν πρωτοχρονιὰ καὶ ἦλθε καὶ ἐμοίρασε εἰς τὰ παιδιὰ παιγνίδια. Ἔγινε μία συγκινητικὴ ἑορτή. Γράφει κατόπιν ὁ κοινοτάρχης αὐτὸς μίαν εὐχαριστήριον ἐπιστολὴν εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἀλλαγή». Καὶ διὰ τὴν πρᾶξιν του αὐτὴν τὸν ἐτιμώρησεν ὁ Νομάρχης Καβάλας, ὁ κ. Λιακόπουλος, μὲ ἀργίαν 40 ἡμερῶν. Ἰδοὺ τὸ καταπληκτικὸν κείμενον τῆς ἀποφάσεως τοῦ: «... (ἀναγινώσκει)....». Ποῦ, λοιπόν, κινεῖται αὐτὸ τὸ παράδοξον φάντασμα τῆς τρομοκρατικῆς δράσεως τῆς νεολαίας καὶ λέγομεν κάθε τόσον νὰ διαλυθῇ; Κάποτε μᾶς εἶπαν, ὅτι κατεδυνάστευε μὲ τρομοκρατίαν τὴν ὕπαιθρον. Καὶ ἤρκεσεν ἁπλῶς ἡ παρέμβασις τοῦ Εἰσαγγελέως Τρικάλων κ. Φλώρου, ὁ ὁποῖος διέταξε αὐτεπάγγελτον ἐξέτασιν, διὰ νὰ διαπιστωθῇ, τί πράγματι ὑπῆρχε καὶ ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ σημερινοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἀνεστατώθη ὁ μηχανισμὸς διὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν καὶ ἀντὶ νὰ ἐπισπευθῇ ἡ ἀνάκρισις, μετετέθη ὁ Εἰσαγγελεύς! Ὁ λόγος τῆς μεταθέσεως, ἦτο διότι διέταξεν ἔρευναν καὶ ἐκ τῆς ἐρεύνης θὰ ἀπεδεικνύετο ἂν ὑπάρχῃ τρομοκρατία. Πέραν τῶν στοιχείων αὐτῶν, ὁ γηραιὸς συνάδελφος κ. Φροντιστής, ἐπὶ ὥρας μᾶς ἀπησχόλησε κάποτε μὲ τὸ θέμα τῆς Νεολαίας «Λαμπράκη», χωρὶς νὰ προσκομίσῃ οὐδὲν στοιχεῖον. Καὶ τελικῶς ἦτο πόνος ψυχῆς νὰ τὸν ἀκούῃ κανεὶς νὰ μιλάῃ διὰ τὶς κάλτσες τῶν κοριτσιῶν τῆς Νεολαίας «Λαμπράκη», διὰ τὰ πάρτυ κλπ. Καὶ ἐφθάσαμεν εἰς ἐκείνην τὴν κατάπτωσιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ καὶ διότι ἔχει τὴν λεπτότητα θὰ τὸ ἐνθυμῆτε μὲ πικρίαν, νὰ ὁμιλήσῃ δι’ ἐρωτικὰς σχέσεις καὶ ἄλλας ἀθλιότητας. Δὲν θέλω νὰ σᾶς ταλαιπωρήσω μὲ περισσότερα στοιχεῖα. Ἀλλὰ ἐρωτῶ, διατὶ διώκεται ἡ Νεολαία «Λαμπράκη»; Οἱ «Λαμπράκηδες», λέγει ὁ κ. Μπριλλάκης, εἶναι ἕνα ὄνομα ποὺ καίει. Τί ἔκαμε ὁ Λαμπράκης; Ὑπῆρξεν ἕνας ἥρως τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς εἰρήνης καὶ ἔπεσε θῦμα πολιτικῆς δολοφονίας, ὄχι βιαίου θανάτου, ὅπως εἶπε χθὲς ὁ κ. Κανελλόπουλος, διότι δὲν τολμᾷ νὰ εἴπῃ τὴν λέξιν ἔγκλημα, διότι αὐτὴ ὁδηγεῖ εἰς τὴν εὐθύνην καὶ διότι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας δὲν ὑπῆρξεν ἡ ἀποκάλυψις τῶν ὑπευθύνων. Καὶ τὸ ἐπληρώσατε καὶ τὸ πληρώνετε. Σᾶς ἐνοχλεῖ τὸ ὄνομα καὶ σᾶς ἐνοχλεῖ, ὅτι ἡ Νεολαία «Λαμπράκη» κατακτᾷ τοὺς νέους; Διατὶ ὅμως, τοὺς κατακτᾷ; ξέρετε; Τὸν γνωρίζετε τὸν Μῆτσο Μυράτ; Νὰ σᾶς τὸν συστήσω ὅμως. Ὁ Μῆτσος Μυρὰτ εἶναι ἕνας ἐξέχων ἠθοποιός, τοῦ ὁποίου τὸ ἰδεολογικὸν πιστεύω, τὸ κοσμοθεωρητικόν, εἶναι τελείως ἀντίθετον μὲ τὴν Μαρξιστικὴν θεωρίαν. Δικαίωμά του εἶναι νὰ ἔχῃ τὰς ἀντιλήψεις του. Καὶ ἀπαντᾷ μὲ μελαγχολίαν: «Τί ἀπομένει, λοιπόν, διὰ νὰ τραβήξῃ τοὺς νέους;» Ἀπάντησις τοῦ ἀντικομμουνιστοῦ Μυράτ: «Ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἀντικομμουνιστὴς μέχρι μυελοῦ ὀστέων, τοὺς ἐχειροκρότησα μέσα ἀπὸ τὴν καρδιά μου. Τί ἀπομένει διὰ νὰ τραβήξῃ τοὺς νέους; Οἱ «Λαμπράκηδες»!

§271ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸν ἔκαψες. Θὰ τοῦ κάμουν φάκελλο.

§272Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἔχει δημοσιευθῆ εἰς τὸ «Ἔθνος», δὲν κινδυνεύει ὁ Μυράτ. Ἡ Νεολαία «Λαμπράκη» εἰς τὴν Ἑλλάδα ἤνοιξε σχολὴν καὶ σᾶς ὑπεχρέωσε νὰ τὴν παρακολουθήσετε καὶ σεῖς ἀκόμη. Τὸ θεωροῦμεν ὡς ἐπίτευγμά της. Ἐδιαβάσαμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας διὰ τὴν Νεολαίαν τῆς ΕΡΕ, ὅτι ἔκαμε 200 γραφεῖα εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Μὲ γειά σας μὲ χαρά σας. Ἔφτιαξε λέσχες, ἔβαλε παιγνίδια, ἄρχισε νὰ φυτεύῃ δένδρα. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ χρῶμα τῶν καλτσῶν τῶν κοριτσιῶν τῆς ΕΡΕ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι χαιρόμαστε ὅταν βλέπωμεν τοιαύτας ἐκδηλώσεις —ἂν πράγματι γίνωνται— καὶ θὰ χαρῶμεν ἂν ἐμπνεύσετε εἰς τὴν νεολαίαν σας μίαν δημοκρατικὴν ζωὴν καὶ ὄχι παρακρατικὴν — τρομοκρατικὴν δραστηριότητα. Ἀλλὰ δὲν θὰ προχωρήσετε. Διότι ἡ δημοκρατικὴ ζωὴ προϋποθέτει διάλογον. Καὶ ὅταν εἰς τοὺς νέους ἐμφυσηθῇ ἡ ἰδέα τῆς Δημοκρατίας καὶ τοῦ διαλόγου, εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ ἀπαντήσετε εἰς τὰς ἀνησυχίας τους καὶ αὐτὰς δὲν τὰς καλύπτει ὁ χυδαῖος ἀντικομμουνισμός. Καὶ αὐτὸ τὸ ἀντελήφθη ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ εἶπεν, ὅτι: Εἶμαι συνομήλικος μὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται μετὰ 30 χρόνια ὕστερα ἀπὸ ἐμένα. Συνέλαβε τὸ νόημα, ὅτι ὁ ἠλίθιος καὶ στεῖρος ἀντικομμουνισμὸς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰ αἰτήματα τῆς σημερινῆς στιγμῆς. Ἀλλὰ μετὰ τὰς Σέρρας, ὁ κ. Κανελλόπουλος ἐφωτογραφίζετο καὶ ἐδημοσιεύοντο αἱ φωτογραφίαι εἰς τὰς ἐφημερίδας, μὲ τὸν ἀνθρωποφάγον κυνηγὸν τῶν κεφαλῶν, τὸν Κουρούκλην, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὴν παράταξιν τὴν ἰδικήν σας καὶ εἶναι ἐκφραστὴς ἐκείνων τῶν ἐπικινδύνων τάσεων, ποὺ ἐκτρέφει ἡ δεξιά, ποὺ δὲν ἔχουν κανένα ἰδεῶδες, δὲν ἔχουν τίποτε νὰ προτείνουν εἰς τὸν τόπον παρὰ μόνον τὴν λέξιν «θάνατος», «θάνατος», «θάνατος» ἐν ὀνόματι τοῦ ἀντικομμουνισμοῦ. Ἀλλὰ εἰς μίαν στιγμὴν φιλοσοφημένης ἐνατενίσεως τοῦ μέλλοντος, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς του, εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐσημειώσαμεν ἡμεῖς. Τί καταπληκτικὸν πρᾶγμα. Ἀπὸ σᾶς μὲν τῆς δεξιᾶς νὰ ξεφεύγουν καὶ ἡμεῖς οἱ ἀκρότατοι ἀντίπαλοι τοῦ κ. Κανελλοπούλου, οἱ ἀντίπαλοι, οἱ ὁποῖοι εὑρισκόμεθα καθημερινῶς εἰς κονταροκτύπημα μαζί του, διότι πιστεύομεν, ὅτι δὲν ὑπηρετεῖ ἡ γραμμή του τὸν λαόν, ἡμεῖς νὰ τὰ σημειώνομεν. Σεῖς ὅμως τὸν ἀποθαρρύνατε. Καὶ δὲν ἔδειξε τὸ πολιτικὸν σθένος νὰ προχωρήσῃ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, ἀλλ’ εὐθυγραμμίσθη μὲ τὰ 4 σημεῖα τοῦ κ. Κωστοπούλου καὶ μὲ τὸν κ. Κουρούκλην. Καὶ ἀπεδέχθη τὴν ἧτταν του. Καὶ εἰς τὰς ἐκλογὰς θὰ μοιράζῃ ὁ Κουρούκλης τὴν φωτογραφίαν καὶ θὰ ζητῇ ψήφους ὁ ἴδιος ὁ κυνηγὸς τῶν κεφαλῶν—τὰς ὁποίας βεβαίως δὲν θὰ παίρνῃ.— Ἀλλὰ μοιράζοντας τὰς φωτογραφίας θὰ ἐκθέτει τὸν ἀρχηγόν σας, ὁ ὁποῖος δὲν εὗρεν ἄλλο πρόσωπο διὰ νὰ φωτογραφηθῇ μαζί του κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς Ἐθνικῆς ἑορτῆς, παρὰ μόνον ἐκεῖνον. Κύριοι συνάδελφοι, πῶς ἔχει τὸ θέμα τῆς νεολαίας Λαμπράκη τὸ ἔθεσεν ὁ κοινοβουλευτικός μας ἐκπρόσωπος. Ἂς ποῦμε, ὅτι ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς δεξιᾶς θέλετε νὰ τὴν διαλύσετε. Δὲν γνωρίζετε, ὅτι ὑπάρχουν τὰ ὅρια τῆς λειτουργίας τῶν πολιτικῶν νεολαιῶν, τιθέμενα ὑπὸ τοῦ Συντάγματος; Θέλετε νὰ ἀπαντήσετε εἰς τὴν πρόκλησιν τῶν Λαμπράκηδων; Διότι ὑπάρχει πρόκλησις τῶν Λαμπράκηδων. Εἶναι ἡ πρόκλησις διὰ μίαν νέαν προοπτικήν! Ἰδοὺ ὁ δρόμος. Ἠμπορεῖτε νὰ ἐμπνέετε τὸν ἔρωτα πρὸς τὴν δημοκρατίαν, πρὸς τὴν παιδείαν καὶ τὴν ἐπιστήμην; Τὸν ἔρωτα πρὸς τὴν εἰρήνην, πρὸς τὸν ἐθνικόν μας πολιτισμὸν καὶ τὸ βάθος τῆς ἐργασίας διὰ τὴν πρόοδον; Ἠμπορεῖτε νὰ ἀνοίξετε τοὺς δρόμους, τοὺς ὁποίους ἡ νεολαία Λαμπράκη ἀνοίγει; Τότε θὰ κερδίσετε σεῖς τοὺς νέους! Καὶ δὲν εἶναι τυχαῖον τὸ γεγονός, ὅτι ἐπὶ κεφαλῆς τῆς νεολαίας Λαμπράκη εὑρίσκεται ὁ Μίκης Θεοδωράκης, ποὺ στὸ πρόσωπό του ἀσκεῖται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ πιὸ στυγνὸς διωγμὸς τοῦ πνεύματος. Τραγούδια τοῦ Θεοδωράκη, δὲν θὰ ἀκούσητε ἀπὸ τὸν Ραδιαφωνικὸν Σταθμόν. Ἀλλά, σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι τῆς Κυβερνήσεως: Κάποιος πρέπει νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην. Ποῖος ἔδωσε τὴν ἐντολήν; Κάποιος πρέπει νὰ ἔχῃ τὸν ἀνδρισμὸν νὰ εἴπῃ, ὅτι: Ἐγὼ ἔδωσα τὴν ἐντολήν. Εἶσθε σεῖς, κ. Στεφανάκη; Δὲν τὸ πιστεύω. Ὁ κ. Σαββόπουλος, σηκώνει τὰ χέρια. Ἡ Κυβέρνησις «ἀγνοεῖ» τὸ θέμα. Ἡ διαταγή, ὅμως, ὑπάρχει. Καί, ἀσφαλῶς, τὴν ἔδωσε κάποιος. Ἀλλὰ οὐδεὶς ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην, διότι εἶναι ἡ εὐθύνη τοῦ Πυγμαίου, ἔναντι τοῦ πολιτισμοῦ. Δὲν θὰ τὸν σιγήσητε, ὅμως. Μέσα στὶς φλέβες του ρέει τὸ αἷμα τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Θεοδωράκης εἶναι ἔκφρασις τῆς Ρωμιωσύνης. Μέσα εἰς τὴν μουσικήν του ὑπάρχει ὅ,τι καλύτερον ὑπάρχει ἀπὸ τὴν μουσικὴν ἔμπνευσιν τῆς Πατρίδος μας, τὰ τελευταῖα χρόνια. Μισεῖτε τὸν Θεοδωράκη, διότι μισεῖτε ὅλας τὰς ἀξίας τοῦ τόπου αὐτοῦ. Ποῖος δὲν ἐβάδισε εἰς τὸν δρόμον τοῦ Θεοδωράκη, ὁ ὁποῖος ἀνοίγει καινούργιες λεωφόρους εἰς τὸν ἐθνικόν μας πολιτισμόν; Διότι ἕνωσε τὸ λαϊκὸν τραγούδι μὲ τὴν ὑψηλὴν ποίησιν καὶ ἐγνώρισεν ὁ λαὸς τοὺς ποιητάς του. Καὶ τὸν Σέφερην καὶ τὸν Γκάτσον καὶ τὸν Βάρναλην καὶ τὸν Ρίτσον. Ἐγνώρισε τοὺς ποιητάς του, ἐπεβεβαίωσε τὴν ψυχήν του. Πηγαίνετε, κ. Ρέντη, μίαν Κυριακήν, εἰς ἕνα μουσικὸν πρωϊνόν, ποὺ ὀργανώνει ἡ «Βραδυνή». Καὶ ἐγὼ θὰ πάω. Δὲν ἐπῆγα. Ἀλλά, ὅλοι πρέπει νὰ πᾶτε. Διότι ἐκεῖ θὰ ἀκούσωμεν μίαν μουσικήν, ποὺ αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν, δὲν θὰ εἶχε τίποτε τὸ ἐπίμεμπτον. Καὶ ἡ ὁποία, ὅμως, συνδέεται μὲ πιθηκισμοὺς καὶ ἀγωγὴν ξένην πρὸς τὴν ψυχὴν τοῦ νέου. Τοῦ λαοῦ μας. Διῶξτε, λοιπόν, τὸν Θεοδωράκην. Σκοτῶστε τὴν καλὴν ποίησιν καὶ τὴν καλὴν μουσικὴν καὶ ἀφῆστε ἀνοικτοὺς τοὺς δρόμους διὰ τὸν ἀφελληνισμόν. Καὶ τῆς Ἑλληνικῆς νεολαίας. Διότι, βέβαια, ὁ Θεοδωράκης, εἶναι ἡ ἀρχή. Ἀλλά, ὁ διωγμὸς θὰ πλήξῃ κάθε γενναίαν φωνὴν πνευματικοῦ ἀνθρώπου. Ὑπάρχει, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἕνας ἄλλος τομεὺς τοῦ ἀστυνομικοῦ Κράτους: Τὰ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων. Καὶ ὑπάρχει καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ διωγμοῦ ἐναντίον τῶν Συνεταιρισμῶν καὶ τοῦ Συνδικαλιστικοῦ κινήματος, ποὺ ὁ κ. Στεφανάκης πάντοτε ὑπεστήριξεν — ὅταν προμαχοῦσε διὰ τὰ δικαιώματα τοῦ πολίτου κατὰ τοῦ ἀστυνομικοῦ Κράτους — ὅτι ἀποτελοῦν τὰ θεμέλια τοῦ δημοκρατικοῦ μας βίου. Ἀκούσατε τώρα, ἕνα κατάλογον ὀνομάτων, διωχθέντων συνδικαλιστῶν. (Ἀναγινώσκει τὸν κατάλογον). Καὶ μέσα εἰς τὰς τελευταίας ἡμέρας ἠκούσαμε τὴν συγκομιδὴν τῆς ἐφαρμογῆς τῶν δημοκρατικῶν δικαιωμάτων. Εἴκοσι ὀκτὼ συνεταιρισταὶ ἀπεκεφαλίσθησαν εἰς μίαν ἡμέραν. (Ἀναγινώσκει τὸν σχετικὸν κατάλογον). Μέσα σὲ 2–3 ἡμέρας. Τί συγκομιδή! Πολλαπλασιᾶστε την ἐπὶ 365 ἡμέρας τὸν χρόνον καὶ θαυμάσατε πῶς ἀνθεῖ τὸ συνεταιριστικὸν κίνημα ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας! Καὶ ὑπάρχει καὶ τὸ θέμα τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων. Ἐξεδόθη διαταγὴ τοῦ κ. Ἀποστολάκου καὶ καλεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος. Θὰ μοῦ εἴπητε: Δὲν ὑπάρχει νόμος; Ἀφῆστε τα αὐτά! Ὁ νόμος ὑπῆρχεν, ἀλλὰ δὲν ἐφηρμόζετο εἰς τὴν ἔκτασιν αὐτήν, ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Κέντρου. Καὶ εἰς τὸν βαθμὸν ποὺ ἐφηρμόζετο, ἀπετέλει εὐθύνην της. Σεῖς ἐπανήλθατε εἰς τὴν Καραμανλικὴν ἀγριότητα. Καὶ ὁρίστε αἱ συνέπειαι: Τριακόσιοι φουκαράδες ἐργάται καὶ ὁδοκαθαρισταὶ ἀπελύθησαν τὴν ἡμέραν τῆς Πρωτοχρονιᾶς, διότι ὁ Νομάρχης ἐφήρμοσε τὴν διαταγὴν τὴν ἡμέραν ἐκείνην. Καὶ ἐν τέλει θέλω νὰ εἴπω διὰ τὸ θέμα τῶν ΤΕΑ καὶ τῶν παρακρατικῶν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπε πολλὰ χθὲς ὁ κ. Ἠλιοῦ εἰς τὸ θέμα τοῦ Στρατοῦ. Σκεφθῆτε μίαν ἄλλην πλευρὰν τοῦ πράγματος. Καὶ ἀπευθύνομαι ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ πρὸς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Σκεφθῆτε μίαν ἄλλην πλευρὰν τοῦ πράγματος. Ἡμερησία Διαταγὴ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ ΓΕΣ κ. Σπαντιδάκη ἀπευθυνομένη πρὸς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, λέγει: «Ὁ Στρατὸς θὰ παραμείνῃ γρανίτινον τεῖχος ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ ... (ἀναγινώσκει) ...». Δηλαδή, ἐναντίον καὶ τῆς ΕΔΑ καὶ σᾶς κύριοι τῆς Ε.Κ. Διότι, μὴ ἀμφισβητεῖτε, κ.κ. συνάδελφοι τῆς Ε.Κ., ὅτι ἀφ’ ἧς δὲν προσεχωρήσατε εἰς τὰ 4 σημεῖα τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, ἀνήκετε καὶ σεῖς εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος. Ὁ δὲ κ. Γεννηματᾶς, λέγει: «Τὴν μάχην κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ ... (ἀναγινώσκει) ...». Θέτω τὸ ἐρώτημα, ἀπὸ πότε τὸ θεωροῦμεν ὡς δεδομένον, ὅτι τὸν στρατὸν θὰ διαπαιδαγωγοῦμεν ἀντικομμουνιστικά. Ἀπὸ ποῦ τὸ θεωροῦμεν ὡς δεδομένον, ὅτι ὑπάρχει ὡς κρατικὴ ἰδεολογία ὁ ἀντικομμουνισμός; Ἔχομεν συμφωνήσει ὅλοι μας εἰς τὴν ἀρχήν, ὅτι τὸ φρόνημα δὲν διώκεται. Ὁ κομμουνισμὸς φρόνημα εἶναι. Δὲν εἶναι ὀργάνωσις. Εἴπατε, διώκετε τὴν παρανομίαν. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι πρέπει νὰ νομιμοποιηθῇ τὸ ΚΚΕ. Πιστεύομεν, ὅτι ὀφείλει νὰ ἀρθῇ ἡ θεμελιώδης αὐτὴ πηγὴ τῆς ἀνωμαλίας, ἡ ὁποία ὑφίσταται εἰς τὴν πατρίδα μας. Πιστεύομεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιδειχθῇ τὸ πολιτικὸν θάρρος ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ε.Κ. νὰ ἀντικρύσῃ τὴν πραγματικότητα καὶ νὰ ἴδῃ, ὅτι τὸ στοιχεῖον αὐτὸ — ἡ ἐκτὸς νόμου διατήρησις τοῦ ΚΚΕ — λειτουργεῖ ὑπὲρ τῆς ἀνωμαλίας. Λοιπόν, εἴπατε, ὅτι διώκεται ἡ παρανομία. Δὲν εἴπατε ὅμως ποτέ, ὅτι διώκεται ἡ ἰδεολογία. Καὶ ὅταν ὁ κ. Σπαντιδάκης ὁμιλεῖ περὶ κομμουνισμοῦ, ὁμιλεῖ περὶ ἰδεολογίας. Ποῖος σᾶς εἶπεν, ὅτι σεῖς ὡς Κυβέρνησις ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἀναγορεύετε εἰς κρατικὴν ἰδεολογίαν τὸν ἀντικομμουνισμόν. Αὐτὸ δημιουργεῖ διὰ σᾶς βαρυτάτας εὐθύνας. Διότι, ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ ἀνησυχία τοῦ κ. Ἀβέρωφ ἐπιβεβαιοῦται. Καὶ ὅτι εὑρισκόμεθα μπλεγμένοι εἰς ἕνα πόλεμον μὲ τὴν Τουρκίαν. Ἐμεῖς ἀγωνιζόμεθα ἐναντίον τέτοιου ἐνδεχομένου γιὰ εἰρηνικὰς λύσεις ὅλων τῶν προβλημάτων. Ἀλλὰ ὑπόθεσιν κάνομεν τί θὰ κάμετε; Ἀντικομμουνισμὸν ἢ ἀπελευθερωτικὸν ἀγῶνα; Εἰς μίαν περίπτωσιν συγκρούσεως μὲ τὴν Τουρκίαν ἐπὶ δικαίας βάσεως ἀπὸ Ἑλληνικῆς πλευρᾶς, θὰ μάχεσθε ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ ἢ ἐναντίον τῆς σωβινιστικῆς Τουρκίας; Ἐδῶ εἶναι ἡ εὐθύνη σας, ὅτι διαπαιδαγωγοῦντες τὸν στρατὸν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ προσπαθοῦντες νὰ τὸν πείσετε, ὅτι πράγματι οἱ ἀριστεροὶ δὲν ἔχουν ἄλλην ἐπιδίωξιν παρὰ νὰ πάρουν τὸ κεφάλι τοῦ στρατηγοῦ ἢ τοῦ μοιράρχου, τοῦ ἐνωματάρχου καὶ τοῦ χωροφύλακος κλπ., ὁ ὁποῖος πηγαίνει εἰς τὴν Χωροφυλακὴν διὰ νὰ κάνῃ τὴν σταδιοδρομίαν του ὁ ἄνθρωπος, καὶ ὁ ὁποῖος ἔχει τὸν σεβασμόν μας, ἐφ’ ὅσον ἐκτελεῖ τὸ καθῆκον του συμφώνως πρὸς τοὺς νόμους καὶ προστατεύει τὰ ἀτομικὰ δικαιώματα τῶν πολιτῶν, ὑπονομεύετε τελικὰ τὰς δυνάμεις ἀντιστάσεως τοῦ Ἔθνους καὶ ὁδηγεῖτε εἰς ἀνωμαλίας καὶ συμφοράς. Νὰ σᾶς εἴπω τώρα, κ.κ. συνάδελφοι, διὰ τὰς ἐκτοπίσεις; Τὴν ξέρετε τὴν ὑπόθεσιν τῶν τεσσάρων πολιτῶν. Δὲν εἴχατε τὸ θάρρος, σεῖς τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἴπητε τοὺς ἐκτοπίζομεν. Ἀνεκαλύψατε μίαν διάταξιν περὶ ἀλλοδαπῶν διὰ νὰ ἐκτοπίσετε τὸν Λευτάκην, ὁ ὁποῖος ἔχει πιστοποιητικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Πρεσβείας στὴν Αἰθιοπία, ὅτι εἶναι Ἕλληνας. Αὐτὸ τὸ εὕρημα τοῦ «ἀλλοδαποῦ» δὲν τὸ εἶχαν πραγματοποιήσει οὔτε οἱ κομμουνιστοφάγοι τῆς ΕΡΕ, ποὺ δὲν εἶχαν κἂν ἐκτοπίσει τὸν Λευτάκην, τὸ ὁποῖον ὑφίσταντο ἀπὸ τὸ πρωῒ μέχρι βράδυ, ὡς ἡγέτην τῶν σπουδαστῶν. Διότι θέλετε καὶ κάτι ἄλλο; Εἴμεθα εἰς ἄπειρον ἀντίθεσιν μὲ τοὺς κυρίους τῆς ΕΡΕ. Ἀλλὰ πρέπει ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ ἀναγνωρίσῃ κανείς, ὅτι ὁ κ. Καλαντζῆς δὲν ἔκρυψε τὰ αἰσθήματά του ἔναντι τῶν αὐταρχικῶν μεθόδων. Σεῖς τὰ κρύβετε ὑποκριτικά. Πέστε εἰλικρινῶς, ὅτι ἐδῶ ἐφαρμόζομεν ἕνα καθεστὼς αὐταρχικόν, ἀντιδημοκρατικόν. Σφίγγουμε ἐδῶ τὰ λουριά, ὀργανώνομεν τὸ ἀστυνομικὸν κράτος. Θὰ ἦτο ἐντιμωτέρα μία τοιαύτη στάσις. Μὴ μᾶς λέγετε ὅμως, ὅτι τοὺς ἐκτοπίσατε, διότι ἔχουν στερηθῆ τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας. Καὶ ὁ Τάκης Γεωργίου ἦτο ἕνα παιδὶ τοῦ λαοῦ καὶ ἀγωνίσθηκε διὰ τὴν πατρίδα. Καὶ ὅμως τὸν στείλατε στὸ νησὶ ὡς ἀλλοδαπόν. Καὶ ποῖος ξεύρει πόσους ἀπὸ μᾶς δὲν θὰ θέλατε νὰ μᾶς θεωρήσετε ὑπὸ μίαν ἔννοιαν ὡς ἀλλοδαπούς. Τέλος, κ.κ. συνάδελφοι, ὑπάρχει ἡ ἀναβίωσις τοῦ παρακρατικοῦ μηχανισμοῦ. Ἔχετε ἀκούσει, κ.κ. συνάδελφοι καὶ σεῖς κύριοι τῆς Κυβερνήσεως, τίποτε περὶ Βουρλάκη καὶ Σούρλα; Ποῦ εἶναι ὁ κ. Γραμματίδης, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀπὸ τὸν «ἔντιμον» κ. Σούρλαν, γνωστοῦ ποινικοῦ μητρώου, τὴν ἀνδρικὴν πρόσκλησιν, ἐὰν θέλῃς ἔλα νὰ μὲ συναντήσης τὴν τάδε ἡμέρα διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ. Καὶ προσέξατε κύριοι τὴν περίπτωσιν Βουρλάκη, ὁ ὁποῖος προεκάλεσε τὴν μῆνιν τῶν φιλησύχων κατοίκων τοῦ Δήμου Στυλίδος, τοῦ ὁποίου ὑπάρχει ἕνα ψήφισμα διαμαρτυρίας ἐναντίον τῆς δραστηριότητός του. Ὁ πατήρ σας, κ. Ὑφυπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, κ. Ρέντη, ὁ Κων)νος Ρέντης ἔγραψε τὰ ἑξῆς διὰ τὸν Βουρλάκη: «Ὁ Κ. Βουρλάκης... (Ἀναγινώσκει)...». Ποιὲς εἶναι ἄραγε αὐτὲς οἱ ὀργανώσεις γιὰ τὶς ὁποῖες μιλάει; Ποιὸς προστατεύει τοὺς Καστάνην, Βουρλάκην καὶ τοὺς ἄλλους; Ποιὸς χρηματοδοτεῖ τὸν Σούρλαν; Ὑπάρχει ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἡ ἐπίθεσις κατὰ τῶν ἐργατικῶν συνδικάτων. Ὀφείλομεν, κ.κ. συνάδελφοι, νὰ ἀποκαλυφθῶμεν πρὸ τῆς ἐργατικῆς τάξεως ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κοινωνικὴν ἡγεσίαν εἰς τὸν ἀγῶνα διὰ τὴν δημοκρατίαν καὶ τὴν πρόοδον. Ἀντὶ ὅμως τούτου, ἔχομεν τὶς διώξεις καὶ τὶς συλλήψεις. Ἔχω ἐδῶ σταχυολογήσει μερικὰ στοιχεῖα ἀπὸ τὸν τύπον. Ἀλλὰ τὸ χαρακτηριστικώτερον συνέβη εἰς τὴν Ἑταιρείαν «ΦΙΞ», ἡ ὁποία ἀπέλυσεν 7 μηχανουργούς, διότι ἐτόλμησαν νὰ συμμετάσχουν εἰς τὴν ἀπεργίαν τῶν ἐργατῶν. Καὶ ἐκάλεσεν ὁ Γαρουφαλιᾶς τὸ 100 καὶ συνελήφθησαν οἱ ἐκπρόσωποι. Νὰ γιατί ἡ ὀλιγαρχία εὑρίσκεται πίσω ἀπὸ τὸ Ἰουλιανὸν πραξικόπημα, τὸ ὁποῖον εἶχεν αἰχμὴν εὐθέως κατὰ τοῦ λαοῦ. Καὶ ἀπευθύνομαι, κ. Στεφανάκη, πρὸς τὴν συνείδησίν σας καὶ πρὸς τὴν συνείδησιν ὅλων τῶν συναδέλφων μας. Εἰς ποῖα ἄλλα σημεῖα πολεμούσαμεν μαζὺ ἐναντίον τοῦ ἀστυνομικοῦ κράτους εἰς τὸ παρελθόν; Τί περισσότερον ἐκάναμεν; Δυστυχῶς δὲν ἔμεινε τίποτε ὄρθιον εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἂν κάτι ἀποτελεῖ πηγὴν αἱμοδοσίας, τοῦτο εἶναι ἡ μεγαλειώδης ἀντίστασις τοῦ λαοῦ. Διαχωρίσατε, κύριοι Ὑπουργοί, τὰς εὐθύνας σας. Προσφέρετε τὴν μοναδικὴν ὑπηρεσίαν μὲ τὴν παραίτησίν σας. Πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν καὶ θὰ ἐπανέλθωμεν. Ὁ λαὸς δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν παράτασιν τῆς ἀνωμαλίας, οὔτε δικτατορικὴν ἐκτροπήν. Ἡ μόνη λύσις εἶναι ἡ ἀποκατάστασις τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας, μέσω ἐλευθέρων καὶ ἀδιαβλήτων ἐκλογῶν. Καὶ νὰ συμφωνήσωμεν ὅλοι νὰ κυβερνήσῃ. Ἄν δοθῇ εἰς τὴν Ε.Κ. ὁμοίως. Καὶ ἂν δοθῇ εἰς τὴν ΕΔΑ, καὶ κάποτε βεβαίως θὰ δοθῇ, νὰ κυβερνήσῃ μὲ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ, μαζὶ μὲ ὅλον τὸν λαόν. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ αἰσθήματα εὐθύνης τοποθετούμενοι ἀπέναντι τῆς κρίσεως, ὑπερασπιζόμενοι τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἑνότητος, διαθέτομεν τὰ πάντα διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ὁμαλότητος. Εἰς ἐποχὴν ὅπου ὅλοι οἱ λαοὶ παίρνουν εἰς τὰ χέρια τους τὴν Κυβέρνησιν τοῦ τόπου των, θὰ ἦτο ἐντροπὴ εἰς τὸν τόπον τὸν ἰδικόν μας νὰ εὑρισκώμεθα μέσα εἰς τὸ τέλμα τοῦ πραξικοπήματος. Κύριοι Ὑπουργοί, σᾶς καλοῦμεν νὰ παραιτηθῆτε, διὰ νὰ διευκολύνετε τὴν ἀποκατάστασιν τῆς νομιμότητος καὶ τὴν ἐπικράτησιν τῆς ἀρχῆς τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΔΑ).

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§274Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ δώσω μίαν συντομωτάτην ἀπάντησιν, ἐπὶ τριῶν σημείων τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. συναδέλφου. Πρῶτον ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν πορειῶν, δεύτερον τῶν Λαμπράκηδων καὶ τρίτον, τῆς διώξεως τοῦ πνεύματος. Λυποῦμαι, διότι δὲν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του νὰ συζητήσωμεν μὲ τὸν κ. Κύρκον ὡρισμένα γενικώτερα θέματα. Ἐλπίζω, νὰ ἔχω τὴν εὐκαιρίαν αὐτήν, εἴτε μὲ τὸν κ. Κύρκον, εἴτε μὲ ἄλλον ὁμιλητὴν τῆς ΕΔΑ. Πρῶτον, ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν πορειῶν. Ἡ γραμμή, τὴν ὁποίαν εἶχε χαράξει ὁ κ. Γεώργιος Παπανδρέου ἐξακολουθεῖ νὰ ἰσχύῃ.

§275ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὴ χειρότερα.

§276Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. Παπανδρέου εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 1ης Ἰουνίου τοῦ 1964 καθώρισε σαφῶς καὶ τὴν ἔννοιαν τῶν πορειῶν καὶ πότε αἱ πορεῖαι αὐταὶ ἀποβαίνουν, καθίστανται ἐχθραὶ τοῦ λαοῦ. Δὲν θὰ σᾶς διαβάσω παρὰ μόνον μίαν παράγραφον ἀπὸ τὴν ἀγόρευσίν του. «Ἂν δὲν τοὺς φθάνῃ τὸ πεζοδρόμιον, ἂς ἐγκαταλείψουν τὴν πορείαν, δημοκρατία σημαίνει ἐλευθερία ὅλων, δὲν σημαίνει ἐλευθερία μιᾶς ὁμάδος καὶ κατάλυσιν τῆς ἐλευθερίας τῶν ἄλλων, αὐτὸ εἶναι Φασισμός, δὲν εἶναι Δημοκρατία». Τηροῦμεν εἰς τὸ ἀκέραιον ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ., κ. Γ. Παπανδρέου. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ε.Κ.). Κύριοι, σὲ πολὺ ἤρεμον τόνον διεξάγεται ἡ συζήτησις, δὲν λέγω περισσότερα ἀπὸ ὅσα ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου λέγει καὶ ἀπορῶ διατὶ ὁ κ. Βασιλᾶτος διαμαρτύρεται.

§277Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν τὰ τηρεῖτε.

§278Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Βασιλᾶτο, ἠμπορεῖτε νὰ διατυπώσετε τὰς ἀπόψεις σας κατὰ τρόπον ἐπίσης ἤρεμον, λέγετε, ὅτι δὲν τὰ τηροῦμεν, ἀναφέρεσθε εἰς ἕνα περιστατικὸν τῶν φοιτητῶν, οἱ φοιτηταὶ τότε καλῶς ἢ κακῶς, ἐπεδίωξαν νὰ πραγματοποιήσουν πορείαν καὶ μάλιστα οὐχὶ ἐπὶ τοῦ πεζοδρομίου, αὐτὸ εἶναι ἐντελῶς ξεκαθαρισμένον, εἶναι αὐτὸ ποὺ ἀποκαλεῖ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. φασισμόν, κατάλυσιν τῆς ἐλευθερίας.

§279Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἀφοῦ οἱ φοιτηταὶ ἦσαν φασίσται;

§280Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν λέγω, ὅτι εἶναι φασίσται καὶ οὔτε εἶμαι ἐναντίον τῶν ἐκδηλώσεων τῶν φοιτητῶν, ἀλλὰ εἶμαι ὑπὲρ τοῦ σεβασμοῦ τοῦ νόμου, εἰς πᾶσαν περίπτωσιν καὶ παρ’ οἱουδήποτε. Τὸ δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξε καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὑπεσχέθην μίαν συντομωτάτην ἀπάντησιν, εἶναι τὸ θέμα τῶν Λαμπράκηδων, τῶν ὀργανώσεων γενικώτερον. Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι τὸ θέμα ὑφίσταται ἀπὸ μακροῦ. Ἤδη καὶ εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ Συμβουλίου τοῦ Στέμματος ἐγένετο συζήτησις καὶ τότε ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. κ. Παπανδρέου ἀνεκοίνωσεν, ὅτι ἀπαιτεῖται νομοθετικὴ ρύθμισις. Ἐπηκολούθησαν δηλώσεις τοῦ κ. Μπακοπούλου εἰς τὰς 10 Σεπτεμβρίου 1965. Τὴν διάταξιν τὴν εἶχε καταρτίσει, ὁ κ. Μπακόπουλος. Τὸ σχέδιον αὐτό, λοιπόν, τῆς διατάξεως διαβιβάζεται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 52545)6.7.66 ἐγγράφου, δηλαδὴ πρὸ τῆς 15ης Ἰουλίου, καὶ τοῦτο τί σημαίνει; Σημαίνει, ὅτι τοὐλάχιστον πρὸ δύο ἢ τριῶν μηνῶν εἶχε μεταβληθῆ τὸ θέμα καὶ εἶχον καταλήξει εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς διατάξεως αὐτῆς, πρὸ τῆς 15ης Ἰουλίου. Εἶχε δὲ διαβιβασθῆ διὰ τὴν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὑπογραφὴν ταύτης διὰ τὴν χορήγησιν τῆς κατὰ τὸ Σύνταγμα ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Μέχρι τῆς 15ης Ἰουλίου δὲν εἶχεν ἐπιστραφῆ τὸ νομοθέτημα αὐτὸ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, δηλώνει ὁ κ. Μπακόπουλος ἀναπτύσσων ποία ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως λέγει: «Ποία ἡ ἰδική μας καινοτομία. Κατὰ τὸ ἄρθρον 107 τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος ἐπὶ ἑνώσεως προσώπων, πρὸς ἐπιδίωξιν σκοποῦ μὴ ἀποτελοῦσαν Σωματεῖον, ἐφ’ ὅσον δὲν ὁρίζεται ἄλλον τι, ἐκεῖ ἰσχύουσιν αἱ περὶ Ἑταιρειῶν διατάξεις. Ἡ ἑπομένη παράγραφος, τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἔχει μίαν σημασίαν. Κατὰ τὰς περὶ Ἑταιρειῶν ἰσχυούσας διατάξεις, αἱ ἑνώσεις προσώπων δὲν διαλύονται ὑπὸ τῆς Πολιτείας, διότι δὲν ἀποτελοῦν Σωματεῖον καὶ δὲν ἔχουν Καταστατικόν». Διὰ τοῦ ἰδικοῦ μας νομοθετήματος, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ἡ ἄποψις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Μπακοπούλου καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία εἰργάσθη ἐπὶ μακρὸν διὰ τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοθετήματος συνάδει ἀπολύτως πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Συντάγματος, διὰ τοῦ ἰδικοῦ μας νομοθετήματος λέγει ὁ κ. Μπακόπουλος «ὅλαι αἱ Ἑνώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὀργανώσεις ὑπὸ οἱοδήποτε πρόσχημα καὶ ὄνομα, ἀλλὰ εἶναι ἀντιδημοκρατικαί, ὀργανώσεις ἐκφοβισμοῦ, διαστροφῆς τῶν συνειδήσεων καὶ ὑπονομεύσεως τῆς δημοκρατίας καὶ τοῦ Ἔθνους θὰ ὑποχρεοῦνται ἐφεξῆς νὰ λάβουν τὴν νομικὴν μορφὴν τοῦ Σωματείου μὲ ἴδιον ἑκάστη καταστατικὸν ἐγκρινόμενον κατὰ τὸν Α.Κ. ἄρθρον 82 καὶ ἑπόμενα ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον Πρωτοδικεῖον, ἐφόσον θὰ συνέτρεχον οἱ νόμιμοι λόγοι. Δι’ ἣν δὲ περίπτωσιν θὰ ἐσημειοῦτο παρέκκλισις καὶ ἐκτροπὴ ἐκ τοῦ ἐγκεκριμένου σκοποῦ θὰ ἐζητεῖτο κατ’ ἄρθρον 105 Α.Κ. ἡ διάλυσις διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως. Κύριοι συνάδελφοι, διαπιστώνεται πρῶτον, ὅτι τὸ νομοθέτημα τοῦτο εἶχε καταρτισθῆ πρὸ τῆς 15ης Ἰουλίου καὶ εἶχεν ἀποφασισθῆ ἀρκετοὺς μῆνας πρὸ τῆς 15ης Ἰουλίου. Εἶναι νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον δὲν λέγει τίποτε ἄλλο, παρά, ὅτι ὅλαι αἱ ὀργανώσεις ἀνεξαρτήτως ἐὰν εἶναι ὀργανώσεις νεολαιῶν ἢ ὄχι, θὰ ὑπαχθοῦν ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ νόμου. Αὐτὸ τὸ νομοθέτημα δὲν ξέρω τὶ θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ ἐὰν τὸ φέρωμεν, θὰ τὸ φέρωμεν βελτιωμένον καθ’ ὃ μέρος πιστεύομεν, ὅτι θὰ εἶναι περισσότερον σύμφωνον πρὸς τὴν ἐπιταγὴν τοῦ Συντάγματος. Καὶ ὑπάρχει καὶ τὸ τρίτον θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὀφείλω νὰ ἀπαντήσω. Ὁ κ. Κύρκος αὐτὸν τὸν ἔλεγχον τῶν Λαμπράκηδων, τῶν πάσης φύσεως ὀργανώσεων τὸν συνέδεσε μὲ τὴν δίωξιν τοῦ πνεύματος. Κύριε Κύρκο, καθ’ ὅσον τοὐλάχιστον γνωρίζω, εἰς τὸν τόπον μας δὲν διώκεται τὸ πνεῦμα, οὔτε ἡ ἐλευθερία τῆς σκέψεως, οὔτε ἡ ἐκδήλωσις οἱασδήποτε γνώμης. Ἀπόδειξις εἶναι καὶ αὐτὸ ποὺ εἴπατε, ἐν σχέσει μὲ τὴν περιύβρισιν ἀρχῆς. Γνωρίζετε, ὅμως, ὅτι ὑπάρχει τοὐλάχιστον ἀπόλυτος ἐλευθερία τοῦ πνεύματος καὶ ὅταν σεῖς ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸ Σῶμα καὶ κατ’ ἐξοχὴν πρὸς ἐμὲ ἢ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἀπροσώπως, ὁμιλῆτε περὶ τῆς ὀργανώσεως Λαμπράκη καὶ περὶ τῶν ὑψηλῶν σκοπῶν, τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει. Ὅταν ὁμιλῆτε περὶ τῆς τεχνολογίας ὅταν ὁμιλῆτε περὶ τῆς ὑψηλοτέρας στάθμης τοῦ πνεύματος καὶ ἄλλων ἐπιδιώξεων, ἐπιδιώξεων ταὐτοσήμων πρὸς τὴν νεολαίαν τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως πρὸς ὅλας τὰς νεολαίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὸν ἀνατολικὸν κόσμον, δὲν ἐκφέρω οὐδεμίαν κρίσιν, δὲν ἐπικρίνω, ὅταν τὸ λέγετε αὐτό, δὲν ἠμπορεῖτε εἰς τὸν τόπον μας, ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος ὅτι συντελεῖται, ὅτι πραγματοποιεῖται, ὅτι διώκεται τὸ πνεῦμα, ἡ ἐλευθερία τοῦ πνεύματος, ὅτι τρομοκρατεῖται ἡ ἐλευθερία τῆς σκέψεως, ὅταν γνωρίζετε, ὅτι πρὸ ὀλίγου ἐδιώχθησαν καὶ ὁ Συνιάσκυ καὶ ὁ Ντάνιελ καὶ ἄλλοι συγγραφεῖς. Διατί; Διότι διετύπωσαν μίαν ἐπίκρισιν διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐφαρμόζονται ἐκεῖ οἱ κείμενοι νόμοι. Θὰ ἤθελον κατὰ συνέπειαν τοὐλάχιστον εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ εἶσθε περισσότερον ἐπιεικεῖς εἰς τοὺς χαρακτηρισμούς σας:

§281Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κανένα κόμπλεξ δὲν μᾶς κατέχει, κ. Ὑπουργέ, ἔναντι κανενός.

§282Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριοι, αὐτὴ εἶναι ἡ συντομωτέρα ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἠθέλησα νὰ δώσω εἰς τὸν κ. Κύρκον ἐπὶ τῶν τριῶν αὐτῶν σημείων. Ὑπάρχουν βεβαίως, καὶ ἄλλα. Θὰ ἀκούσωμεν καὶ ἄλλους συναδέλφους. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν θὰ δυνηθῶ νὰ ἀπαντήσω ἐν τῷ συνόλῳ ἐπὶ ὡρισμένων αἰτιάσεων, τινὲς τῶν ὁποίων δὲν σᾶς ἀποκρύπτω, ὅτι εἶναι καὶ βάσιμοι. Ὑπάρχουν ὅμως ἄλλαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐντελῶς ἀθέμιτοι. Δὲν τὰς γνωρίζω. Θὰ ἐπιφυλαχθῶ, ὅμως, περὶ τὸ τέλος νὰ δώσω μίαν συνολικὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν σπουδαιοτέρων τοὐλάχιστον αἰτιάσεων.

§283Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν θὰ κρίνω τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Στεφανάκη, διότι προφανῶς δὲν εἶναι ἀπάντησις. Ἐπεφυλάχθη νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸ τέλος. Ἐγὼ ἀνέφερα 11 περιπτώσεις παραβιάσεων τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων, ἔφερα συγκεκριμένα περιστατικὰ καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἔχῃ τὸν χρόνον εἰς τὴν διάθεσίν του καὶ νὰ τὰ ἐλέγξῃ καὶ νὰ μᾶς φέρῃ μίαν ἀπάντησιν.

§284Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν ἔδωσα ἀπάντησιν, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ δώσω, διότι ἔπρεπε νὰ τὰς ἐξετάσω.

§285Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Δέχομαι, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ὁ χρόνος νὰ τὰς μελετήσητε. Θὰ ἤθελον εἰς τὸ τελευταῖον σημεῖον μόνον νὰ εἴπω κάτι εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἔκαμε σύγχυσιν. Διότι τὰ ἰδανικὰ τῆς νεολαίας Λαμπράκη δὲν ἠξεύρω πῶς τὰ ἡρμήνευσεν ὡς ἰδανικὰ τῶν νεολαίων τῶν σοσιαλιστικῶν χωρῶν. Πρόκειται περὶ ἰδανικῶν αὐτοχθόνων, συνδεομένων μὲ τὸν πιὸ γνήσιον ἐθνικὸν λαϊκὸν πατριωτισμὸν καὶ πρόκειται περὶ ἰδανικῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουν μίαν παγκοσμίαν ἀπήχησιν καὶ ἀκτινοβολίαν. Σᾶς βεβαιώνω, ὅτι τὰ ἰδανικὰ τῆς παιδείας τῆς ὑψηλῆς ἐπιστημονικῆς καταρτίσεως καὶ τεχνολογικῆς, τὰ ἰδανικὰ τῆς προόδου εἶναι ἰδανικά, ποὺ διαποτίζουν τὰς νεολαίας εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Καὶ ἀπορῶ, πῶς ἐκάματε αὐτὴν τὴν σύγχυσιν. Ἀκόμη θὰ ἤθελον καὶ τὸ ἑξῆς νὰ εἴπω εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ὅτι δὲν ἐξέλεξεν ὡς καλὸ παράδειγμα τῆς ἐλευθερίας τὰς μεταστάσεις τῶν βουλευτῶν. Δηλαδὴ σεῖς, οἱ ὁποῖοι μετέστητε εἶσθε οἱ ἐλεύθεροι ἄνθρωποι καὶ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι μένομεν εἰς τὸ ὀχυρὸν τῆς δημοκρατίας εἴμεθα οἱ μὴ ἐλεύθεροι. Ἐπελέξατε ἀτυχὲς παράδειγμα. Ἡμεῖς εἴμεθα πράγματι οἱ ἄτακτοι, κ. Στεφανάκη, οἱ ἄτακτοι ὄχι τῶν εὐκολιῶν, τὰς ὁποίας περιέχει τὸ καθεστώς, ἀλλὰ οἱ ἄτακτοι ἔναντι τῶν δυσχερειῶν, τὰς ὁποίας παρέχει τὸ καθεστώς. Προκειμένου νὰ κηρύξωμεν αὐτά, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς πιστεύομεν ὡς ἐλεύθεροι ἄνθρωποι — καὶ τὸ ἠξεύρετε πάρα πολὺ καλὰ — αὐτὴν τὴν ἀταξίαν τὴν ἐπληρώσαμεν καὶ μὲ τὴν ζωήν μας ἐμπρὸς εἰς τὰ ἐκτελεστικὰ ἀποσπάσματα, μὲ 20 ἐτῶν φυλακίσεις, ἐνῷ θὰ ἦτο ἁπλοῦν ἐὰν ἐκάμαμεν ὄχι αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐκάματε σεῖς, ἀλλὰ κάτι ἁπλούστερον, νὰ κηρύξωμεν τὰς ἰδέας μας. Ἂς μὴ συζητοῦμεν λοιπὸν περὶ ἐλευθερίας μὲ τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι τὴν ἐλευθερίαν τὴν πραγματώνουν μὲ θυσίας καὶ ὄχι μὲ ὀφέλη.

§286Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ ξεκινήσω ἀπὸ τὴν τελευταίαν φράσιν σας, ὅτι τὴν ἐλευθερίαν οἱ ἄνθρωποι τὴν πραγματώνουν μὲ θυσίας καὶ ὄχι μὲ ὀφέλη. Καὶ θὰ ἤθελον ἀκόμη νὰ παρατηρήσω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐτονίσατε. Ἀπεδώσατε ὡς κύριον χαρακτηριστικὸν τὴν γενναιότητα. Δὲν εἶχον τὴν γενναιότητα νὰ ὑπογράψουν μὲ τὸ ὄνομά των. Αὐτὸ δὲν σᾶς ἐμβάλλει εἰς μίαν ἄλλην σκέψιν; Μήπως ὑπάρχει ἕνας φόβος, μία τρομοκρατία καὶ δὲν δύναται νὰ ὑπογράψουν μὲ τὸ ὄνομά των ὡς ἐλεύθεροι ἄνθρωποι; Δὲν εἶμαι ἀκραῖος καὶ ἔχω τὸ αἴσθημα τῆς ἀνοχῆς πολὺ ηὐξημένον καὶ πολὺ ἔντονον. Δὲν πιστεύετε, ὅτι ἐὰν ὑπέγραψαν μὲ τὸ ὄνομά τους δὲν θὰ εὑρίσκοντο ἐκεῖ ποὺ εὑρίσκονται σήμερον καὶ ἐνδεχομένως οὔτε ἡμεῖς νὰ εἴχωμεν λάβει γνῶσιν τῆς διώξεώς των; Τί ἔκαμαν; Ἐξεδήλωσαν ὡρισμένες σκέψεις, διετύπωσαν ἀπόψεις, ἐπέκριναν καὶ ἀπάνω ἀπ’ ὅλα τὶ ἦτο, ὅτι ἐδημοσίευσαν τὰ ἔργα των εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§287Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν καὶ τερματίζω. Τὸ πρῶτον στοιχεῖον τῆς ἀπαντήσεως: Ἂς συγκεντρώσωμεν τὴν προσοχήν μας ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες περὶ τὰ Ἑλληνικὰ καὶ ἂς δοῦμε πῶς θὰ ἀντιληφθοῦν τὰ μεγαλύτερα διδάγματα διὰ τὸν τόπον μας. Κατὰ τὰ ἄλλα, πάλιν ἀπὸ τὴν πρακτικὴν τῆς σοβιετικῆς ζωῆς. Ἐὰν ὑπέγραψαν τοὺς λιβέλλους των μὲ τὸ ὄνομα θὰ ἔφευγαν, ὅπως ὁ Ταρσῆς, ὁ ὁποῖος ἐπῆγεν εἰς τὸ Λονδῖνον, διότι ὑπέγραψε καὶ δὲν ἔγινε δεκτὸς καὶ τώρα εἶναι ἕνας διεθνὴς περιπλανώμενος, ὁ ὁποῖος αὔριον θὰ κτυπᾷ πάλιν τὶς πόρτες τῆς πατρίδος του γιὰ νὰ ἐπιστρέψῃ, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἐπήγαινε οὔτε εἰς τὴν Σιβηρίαν, οὔτε πουθενὰ ἀλλοῦ.

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γυιόκας, ἔχει τὸν λόγον.

§289Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὥρα εἶναι 2 καὶ ἡ Βουλὴ ἔχει κουρασθῆ. Παρακαλῶ νὰ διακόψωμεν.

§290ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψωμεν.

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§292ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προτάσεων μομφῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 2 π.μ.)