1966.03.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 66η

Τρίτη 29 Μαρτίου 1966

Προεδρία κ. Δ. Γ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

(Ὥρα 7.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Η. Παπαηλιοῦ, ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν προκειμένου νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δημιουργίας βαθμοῦ Ἀρχιπλοιάρχου ἐν τῷ Β.Ν. καὶ ἑτέρων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: Γ. Στεφανόπουλος, Ν. Ἀναγνωστόπουλος, 2) Γ. Γραφάκος, 3) Γ. Γραφάκος, Κ. Δαμιανός, 4) Ε. Ἀνερούσης, 5) Χ. Ψαρρός, 6) Σ. Πολυζωγόπουλος, 7) Ε. Τομαρᾶς, 8) Κ. Δαμιανός, Σ. Κατσώτας, 9) Χ. Πιπιλῆς, Τ. Κατσικόπουλος, Δ. Ἰωάννου, Κ. Παπασπύρου, Φ. Παναγιωτόπουλος, Ι. Σπηλιωτόπουλος, 10) Σ. Κατσώτας, Θ. Μαναβῆς, 11) Κ. Δαμιανός, Μ. Ξυλούρης, Γ. Βασιλᾶτος, Γ. Γραφάκος, καταθέτουσι προσθήκας καὶ τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. 4028)1959 «περὶ Ἱεραρχίας Προαγωγῶν καὶ Τοποθετήσεων τῶν Ἀξιωματικῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων», ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη μεταγενεστέρως». Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: 1) Γ. Ἡγουμενάκης, 2) Ε. Ἀνερούσης, 3) Α. Τζιζῆς, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ τῆς Θρησκευτικῆς Ὑπηρεσίας τῶν Σωφρονιστικῶν καὶ Ἀναμορφωτικῶν Καταστημάτων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: 1) Γ. Μυλωνᾶς, Α. Παπαϊωάννου, 2) Σ. Μπίρης, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως λειτουργίας τῆς Ἀνωτάτης Σχολῆς Βιομηχανικῶν Σπουδῶν Θεσσαλονίκης». Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: 1) Α. Γκελεστάθης, 2) Κ. Κωνιωτάκης, Κ. Στεφανόπουλος, 3) Δ. Ἀλιπράντης, Ε. Ἀνερούσης, 4) Ε. Σκορδίλης, Χ. Μπουγᾶς, 5) Γ. Βογιατζῆς, 6) Η. Παπαηλιοῦ, Γ. Γραφάκος, Χ. Πιπιλῆς, 7) Γ. Γρηγορίου, 8) Α. Τσαλδάρης, 9) Δ. Βρανόπουλος, 10) Ι. Ψαρρέας, Δ. Λαντζούνης, Α. Ἀγγελούσης, Ι. Μποῦτος, Ν. Ζορμπᾶς, 11) Π. Γυιόκας, 12) Α. Ρουσόπουλος, 13) Δ. Βρανόπουλος, 14) Α. Θεοδοσιάδης, 15) Ν. Ἀναγνωστόπουλος, 16) Α. Γκίλας, Χ. Ἐρμείδης, Δ. Γρίβας, 17) Σ. Ἀθανασιάδης, Δ. Λαντζούνης, Η. Παπαηλιοῦ, 18) Ε. Ἀνερούσης, Π. Λαμπριανός, Ι. Σπύρου, 19) Γ. Ἀνδριανόπουλος, Δ. Χατζηγάκης, Κ. Παπαδόπουλος, 20) Χ. Πιπιλῆς, 21) Κ. Τσιριμῶκος, Γ. Σερπάνος, Δ. Βρανόπουλος, 22) Σ. Κωτιάδης, 23) Ν. Ἀναγνωστόπουλος, Κ. Παπαδημητρίου, Ι. Ἰορδάνογλου, 24) Α. Βερνῖκος, Γ. Γραφάκος, 25) Χ. Κανδυλιάρης, καταθέτουσι προσθήκας καὶ τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 4277) 1962 «περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν Ἰατρῶν τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν ἐργαζομένων ὡς καὶ τοῦ Ν. 3163)1955 «περὶ συνταξιοδοτήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: 1) Ε. Σκορδίλης, Ι. Μποῦτος, Γ. Στεφανόπουλος, Ι. Ψαρρέας, Δ. Καραντζένης, Δ. Ἀλιπράντης, Δ. Ἰωάννου, 2) Ν. Στειρόπουλος, Η. Κατριβᾶνος, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ἐπὶ βαθμῷ 3ῳ ἢ 2ῳ θέσεων τοῦ Κλάδου Α2 τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Κακαρᾶς, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν ἐν Ρόδῳ Ὀρφανοτροφείων «Βασίλισσα Σοφία» καὶ «Βασιλόπαις Μαρία» καὶ τοῦ Πρεβαντορίου «Ἅγιος Ἀνδρέας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: 1) Δ. Βρανόπουλος, 2) Σ. Βαδαλούκας, 3) Α. Τσαλδάρης, 4) Γ. Στεφανόπουλος, 5) Γ. Ἀνδριανόπουλος, 6) Μ. Στεφανίδης, Σ. Μπίρης, 7) Τ. Μιχαηλίδης, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Κώδικος καταστάσεως δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: 1) Κ. Ράλλης, 2) Α. Τσαλδάρης, 3) Ι. Παπασπύρου, Λ. Λαγάκος, 4) Κ. Βενέτης, Α. Φροντιστῆς, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δημιουργίας βαθμοῦ Ἀρχιπλοιάρχου ἐν τῷ Β. Ν. καὶ ἑτέρων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Μιχαηλίδης, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαγραφῆς ὀφειλῶν ἐκ στεγαστικῶν δανείων πρὸς σεισμοπλήκτους καὶ ρυθμίσεως τῆς ἐξοφλήσεως δανείων πρὸς ἑτέρας κατηγορίας παθόντων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: 1) Α. Τσαλδάρης, Γ. Ἡγουμενάκης, Δ. Παπανικολάου, Γ. Βασιλᾶτος, 2) Δ. Βρανόπουλος, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν Β. Δ)των «περὶ εἰσιτηρίων διαγωνισμῶν καὶ διενεργείας ἐξετάσεων Ἀκαδημαϊκοῦ Ἀπολυτηρίου διὰ τὴν ἐπιλογὴν ὑποψηφίων διὰ τὰ Ἀνώτατα Ἐκπαιδευτικὰ Ἱδρύματα καὶ ἄλλων τινῶν συναφῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: 1) Σ. Κατσώτας, Π. Κατσώτας, Ν. Ἀναγνωστόπουλος, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 3379)1955 «περὶ προσωπικοῦ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ ἄλλων διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῶν Σχολείων τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἐκπαιδεύσεως». Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: 1) Κ. Μανιαδάκης, Μ. Μυριδάκης, Σ. Πολυζωγόπουλος, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ ἡμερησίου ἐπαρχιακοῦ τύπου νομοθεσίας καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Καρύστου, αἰτουμένου μείωσιν τοῦ ἀντιτίμου τοῦ εἰσιτηρίου ἐπιβατῶν τῆς γραμμῆς Ραφήνας–Καρύστου κλπ. Τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων ΙΚΑ Εὐβοίας, αἰτουμένης οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ΙΚΑ παρὰ τοῦ Κράτους, αὔξησιν τῶν χορηγουμένων συντάξεων κλπ. Τοῦ διδασκαλικοῦ Συλλόγου Καρυστίας, αἰτουμένου ὅπως εἰς τὸ ὑπὸ κατάρτισιν νομοσχέδιον περὶ ἑνιαίου μισθολογίου περιληφθοῦν αἱ ὑπὸ τῆς ΑΔΕΔΥ προτεινόμεναι τροπολογίαι κλπ. Τῆς Ἑνώσεως ἐργατοτεχνιτῶν κλωστοϋφαντουργῶν Χαλκίδος, διαμαρτυρομένης διὰ τὸν παρὰ τῆς ἐπιχειρήσεως καταναγκασμὸν τῶν γυναικῶν εἰς νυκτερινὴν ἐργασίαν. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπάνος, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῆς Ἑνώσεως Μηχανικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, διπλωματούχων ἀνωτάτων σχολῶν, αἰτουμένης διατήρησιν τοῦ ἰσχύοντος εἰδικοῦ μισθολογίου τῶν μηχανικῶν καὶ ὑπομηχανικῶν, ὀργάνωσιν Κρατικῶν Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν κλπ. Τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Ἀγρινίου, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν μὴ εἰσέτι βαθμολόγησιν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ἐσοδείας 1965 κλπ. Τοῦ Σωματείου Φορτοεκφορτωτῶν Ἀγρινίου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ ἀποκατάστασιν συγκοινωνίας φέρρυ— μπὼτ λίμνης Κρεμαστῶν κλπ. Τῆς Ἐπιτροπῆς ὑπαλλήλων Ὀργανισμοῦ Λεσινίου, αἰτουμένης ὅπως εἰς τὸ ὑπὸ κατάρτισιν νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας περιληφθοῦν καὶ οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὸν ὀργανισμὸν Λεσινίου, ὡς πρὸς τὴν συνταξιοδότησιν καὶ ἐξομοίωσιν μὲ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ ΙΚΑ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Κ. Πετρόπουλος, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῆς Ἐπιτροπῆς ὑπαλλήλων Ὀργανισμοῦ Λεσινίου, αἰτουμένης ὅπως εἰς τὸ ὑπὸ κατάρτισιν Νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας περιληφθοῦν καὶ οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Λεσινίου, ὡς πρὸς τὴν συνταξιοδότησιν καὶ ἐξομοίωσιν μὲ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ ΙΚΑ κλπ. Τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Ἀγρινίου, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν μὴ εἰσέτι βαθμολόγησιν τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ἐσοδείας 1965 κλπ. Τοῦ Σωτηρίου Σμπόρα, κατοίκου Νεοχωρίου Μεσσολογγίου, αἰτουμένου ἀναθεώρησιν ἀποφάσεως, ἀφορώσης τὴν μὴ χορήγησιν εἰς αὐτὸν συντάξεως ὑπὸ τοῦ ΟΓΑ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῆς Ἑνώσεως Καταναλωτῶν Ἠλεκτρικοῦ Ρεύματος, ἀναφερομένης εἰς τὸ κόστος παραγωγῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος τῶν ἐξόδων ἐκμεταλλεύσεως κατὰ κλάδους κλπ. Τοῦ Γεωργίου Τσαλκάνη, κατοίκου Ἀθηνῶν, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν κυκλοφορίαν ἀστικῶν αὐτοκινήτων διὰ τῆς ὁδοῦ Κυψέλης κλπ. Τοῦ Προέδρου Ἐργαζομένων Ὁδηγῶν Ταξί, αἰτουμένου ὅπως εἰς τὸ ὑπὸ ψήφισιν ἐργατικὸν Νομοσχέδιον συμπεριληφθῇ προσθήκη ρυθμίζουσα τὰς σχέσεις ὁδηγῶν καὶ ἰδιοκτητῶν ταξί, διεπομένας ὑπὸ τοῦ Νόμου 2112) κ.λ.π. Τοῦ Συλλόγου Ἑλλήνων Ἀρχιτεκτόνων, ἀναφερομένης εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν εἰς τὴν περιοχὴν Ἀθηνῶν κλπ. Τῆς Ἐθνικῆς Ὀργανώσεως Πολυτέκνων Ἀθηνῶν, αἰτουμένης στεγαστικὴν ἀποκατάστασιν τῶν μελῶν της κλπ. Τοῦ Συλλόγου Τεχνικῶν Ὑπαλλήλων ΙΚΑ, αἰτουμένων ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν μὴ ἔνταξίν των εἰς τὸ μόνιμον προσωπικόν, δυνάμει τοῦ Νόμου 4476)65 κλπ. Τοῦ Συνδέσμου Καταστηματαρχῶν Πωλητῶν Βενζίνης Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Περιχώρων καὶ Ἐθνικῆς Ὁμοσπονδίας Πωλητῶν Πετρελαιοειδῶν Ἑλλάδος, αἰτουμένων τροποποίησιν τῆς παρ. 2 τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ Ν.Δ. 4485)65 κλπ. Τοῦ Ἀριστείδου Ἀναγνώστου, κατοίκου Ἀθηνῶν, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν εἰς τὴν περιοχὴν Ἀθηνῶν κλπ. Τοῦ Προέδρου Συνδικάτου Συνταξιούχων Οἰκοδόμων– Ξυλουργῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Περιχώρων, αἰτουμένων ἀπομάκρυνσιν τοῦ Βασιλείου Γκύζα, Συμβούλου τοῦ Ταμείου Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως Ἐργατοτεχνικῶν Δομικῶν καὶ Ξυλουργικῶν Ἐργασιῶν κλπ. Τῆς Συντονιστικῆς Ἐπιτροπῆς Τεχνικῶν Ὑπαλλήλων Ὑπουργείου Γεωργίας Ὀργανισμῶν καὶ Ἱδρυμάτων, αἰτουμένων ἴσην οἰκονομικὴν μεταχείρισιν μὲ τοὺς τεχνικοὺς τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Ἔργων κλπ. Τοῦ Δημητρίου Καραβίδα συνταξιούχου τοῦ ΙΚΑ, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν καθυστέρησιν καταβολῆς τῶν δαπανηθέντων παρὰ τῶν ἠσφαλισμένων νοσηλείων κλπ. Τῆς Ἑνώσεως Γυμναστῶν Ἑλλάδος, διαρτυρομένων δι’ ἐπιχειρουμένην καταστρατήγησιν τοῦ ἐγκεκριμένου πίνακος προακτέων εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐπόπτου Σωματικῆς Ἀγωγῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας ἰδιοκτητῶν γεωργικῶν μηχανημάτων, αἰτουμένων λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων πρὸς κατοχύρωσιν τοῦ ἐπαγγέλματός των κλπ. Τῆς Ἐθνικῆς Ὁμοσπονδίας Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων πολέμου Θεσσαλίας, αἰτουμένων ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ των ζητήματος. Τοῦ Προέδρου Κοινότητος Ἐλάφου Ἁγιᾶς Λαρίσης, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ καταβολὴν ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς κατοίκους τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος καταστραφέντων τῶν ἐλαιοδένδρων των, ὑπὸ τοῦ παγετοῦ κλπ. Τοῦ Συνδέσμου ὁδηγῶν αὐτοκινήτων Λαρίσης, αἰτουμένου αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κυκλοφορούντων ἐν τῇ περιοχῇ τοῦ Νομοῦ Λαρίσης τῶν πάσης κατηγορίας αὐτοκινήτων κλπ. Τοῦ Νικολάου Χαλκίδη καπνοπαραγωγοῦ κατοίκου Γαλανόβρυσης Ἐλασσόνος, αἰτουμένου χορήγησιν ἀδείας αὐξήσεως τῆς καπνοκαλλιεργείας κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Δούκας καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Προέδρου Συνδέσμου Κοινοτήτων Θάσου, αἰτουμένου ἔγκρισιν πιστώσεως διὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐκ 400.000 δρχ. δι’ ἐκτέλεσιν ἐργασιῶν ἀραιώσεων πυκνοσυστάδων τῶν Κοινοτικῶν Δασῶν τοῦ ἐν λόγῳ Συνδέσμου κλπ. Τοῦ Σωματείου Καπνεργατῶν Καβάλας «Ἡ Ἐθνικὴ Ἕνωσις», αἰτουμένου συνέχισιν τῆς ἐκτάκτου ἐπιδοτήσεως μέχρι τῆς γενικεύσεως τῆς ἐπεξεργασίας τῶν καπνῶν, ἔνταξιν τῶν καπνεργατῶν εἰς τὰ βαρέα καὶ ἀνθυγιεινὰ ἐπαγγέλματα κλπ. Τοῦ Συλλόγου ἀκτημόνων καλλιεργητῶν Δήμου Ἐλευθερουπόλεως Καβάλας, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ παραχώρησιν ἀπαλλοτριωθεισῶν ἐκτάσεων εἰς ἀκτήμονας καλλιεργητὰς τοῦ ἐν λόγῳ Συνδέσμου κλπ. Τῆς Ἑνώσεως ἐργατῶν καὶ ἐργατριῶν Χρυσουπόλεως, αἰτουμένης ἄμεσον ἀποστολὴν εἰς τὸν Δῆμον Χρυσουπόλεως τοῦ ἀναγγελθέντος ποσοῦ ἐκ 300.000 δρχ. παρὰ τοῦ Ο.Α. Α.Α. πρὸς ἀπασχόλησιν τῶν ἀνέργων κλπ. Τῶν Καπνοπαραγωγῶν τοῦ χωρίου Ἀμισιανῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὰ ἐξαγγελθέντα μέτρα καπνοκαλλιεργείας διὰ τὸ 1966 κ.λ.π. Τοῦ Προέδρου Κοινότητος Νικησιάνης, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ χαρακτηρισμὸν τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος ὡς ἡμιορεινῆς διὰ τὴν τοποθέτησιν ἰατροῦ εἰς τὸ ἀγροτικὸν ἰατρεῖον κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῆς Πανελληνίου Συνομοσπονδίας Συνταξιούχων ἀγροτῶν, αἰτουμένης αὔξησιν τῶν ὑπὸ τοῦ ΟΓΑ χορηγουμένων Συντάξεων, παροχὴν ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως κλπ. Τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἁλμυροῦ, αἰτουμένου ἵδρυσιν ἐν Ἁλμυρῷ κατωτέρας Δημοσίας Νυκτερινῆς τεχνικῆς σχολῆς. Τοῦ Προέδρου Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Βόλου, αἰτουμένου ἀπάλειψιν τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ σχεδίου νόμου περὶ διαγραφῆς ἀρωγῶν σεισμοπλήκτων. Τῆς Ἑνώσεως Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Νομοῦ Μαγνησίας, αἰτουμένης ἀνάκλησιν ἀποφάσεως ἀφορώσης μετατόπισιν τῶν περιπτέρων των εἰς ἄλλας θέσεις κλπ. Οἱ βουλευταὶ Ἀρκαδίας κ.κ. Ν. Μπακόπουλος, Δ. Ἄρχος, Η. Κατριβᾶνος, καταθέτουν τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῶν Δημάρχου Λεωνιδίου καὶ Προέδρων Κοινοτήτων Τυροῦ, Τράκας–Σαπουνακέϊκων κλπ., διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ σύνδεσιν τῆς περιοχῆς των μετὰ τοῦ Ἐθνικοῦ δικτύου ἠλεκτροδοτήσεως κλπ. Τοῦ Συλλόγου Αὐτοκινητιστῶν Λεωφορείων καὶ τοῦ Συνδέσμου ἰδιοκτητῶν φορτηγῶν λεωφορείων Ἀρκαδίας, αἰτουμένων ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ὑπὸ ψήφισιν φορολογικοῦ νομοσχεδίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Σ. Θεοτόκης, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῆς Ἑνώσεως Μηχανικῶν Δημ. Ὑπαλλήλων Διπλωματούχων Ἀνωτάτων Σχολῶν, αἰτουμένης διατήρησιν τοῦ ἰσχύοντος εἰδικοῦ μισθολογίου τῶν Μηχανικῶν καὶ Ὑπομηχανικῶν, Ὀργάνωσιν Κρατικῶν Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν κλπ. Τῶν Ἐπαγγελματικῶν Ὀργανώσεων Κερκύρας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἐπίλυσιν ζητήματος περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Προέδρου Κοινότητος Βασιλοπούλου Ξηρομέρου, αἰτουμένου ἔνταξιν τῆς ἐν λόγῳ κοινότητος εἰς τὸ πρόγραμμα ἠλεκτροδοτήσεως ἔτους 1966. Τῆς Ἐπιτροπῆς Γονέων μαθητῶν Δημοτικοῦ Σχολείου Σταθᾶ Βάλτου, αἰτουμένης ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν στέγασιν τῶν μαθητῶν τοῦ ἐν λόγῳ δημοτικοῦ σχολείου κλπ. Τοῦ Προέδρου Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συν)σμοῦ Χαλκιοπούλων Βάλτου, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ ἀπαλλοτριωθείσας ἐκτάσεις διὰ τὴν μετεγκατάστασιν τοῦ ἐν λόγῳ χωρίου κλπ. Τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Ἀγρινίου, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν μὴ εἰσέτι βαθμολόγησιν τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ἐσοδείας 1965 κλπ. Τῆς Ἐπιτροπῆς Ὑπαλλήλων Ὀργανισμοῦ Λεσινίου, αἰτουμένων ὅπως εἰς τὸ ὑπὸ κατάρτισιν νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, περιληφθοῦν καὶ οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Λεσινίου, ὡς πρὸς τὴν συνταξιοδότησιν καὶ ἐξομοίωσιν μὲ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ ΙΚΑ. Τοῦ Σωματείου Φορτοεκφορτωτῶν Ἀγρινίου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ ἀποκατάστασιν συγκοινωνίας Φέρρυ– Μπὸτ λίμνης Κρεμαστῶν κλπ. Τοῦ Προέδρου Κοινότητος Ἁγ. Γεωργίου Μεσσολογγίου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ ἔνταξιν τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος εἰς τὸ πρόγραμμα ἠλεκτροδοτήσεως τρέχοντος ἔτους. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Παππᾶς καὶ Ν. Γανίτης, καταθέτουν τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ Ἐρεσσοῦ, πληγέντος ὑπὸ θεομηνιῶν, αἰτουμένου λῆψιν μέτρων προστασίας. Τῶν Δημάρχου καὶ Προέδρου Δημοτικοῦ Συμβουλίου Μυτιλήνης, διαμαρτυρομένων δι’ ἀδικαιολόγητον διακοπὴν ἐργασιῶν ὑπὸ ἀναδόχου ἐκτελέσεως μεγάλου λιμενικοῦ ἔργου ἐξωτερικοῦ Μώλου Μυτιλήνης κλπ. Τῶν Ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου καὶ Προέδρου Δημοτικοῦ Συμβουλίου Μυτιλήνης, αἰτουμένων ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν ἀνέγερσιν Διοικητηρίου εἰς τὸ πάρκον Ἁγίας Εἰρήνης κλπ. Τῶν Προέδρων Ἐλαιουργικῶν Συν)σμῶν Ἁγ. Παρασκευῆς καὶ Λισβορίου Μυτιλήνης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ὑπὸ τῶν ἐμπόρων καὶ παντοπωλῶν ἀκολουθουμένην τακτικὴν διαθέσεως τῶν τροφίμων καὶ αἰτουμένων λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων πρὸς προστασίαν τῶν μελῶν τῶν Συν)σμῶν κλπ. Τοῦ Συνδέσμου Ἐλαιοκτηματιῶν Πλωμαρίου καὶ Ἐλαιουργικοῦ Πιστωτικοῦ Συν)σμοῦ Παλαιοκηπίου Μυτιλήνης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν κατ’ ἐξακολούθησιν εἰσαγωγὴν Κρητικῶν ἐλαίων, ἐλαίων λοιπῶν περιφερειῶν ὑπὸ ἐμπόρων καὶ ἐπανεξαγωγὴν αὐτῶν ὡς ἐλαίων Μυτιλήνης κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἰντζὲς καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Πανελληνίου Συλλόγου Γονέων Ἑλλήνων Σπουδαστῶν ἐξωτερικοῦ, αἰτουμένων ἀναγνώρισιν τῶν πτυχίων ὁμοταγῶν σχολῶν ἐξωτερικοῦ. Τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Μικροῦ Σουλίου αἰτουμένου παρέμβασιν τοῦ Ε.Ο.Κ., πρὸς ρύθμισιν τιμῶν διὰ τὰ καπνὰ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Ι. Διαμαντόπουλος καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Κωνστ)νου Μπίρη, πολεοδόμου ἀρχιτέκτονος, κατοίκου Ἀθηνῶν, ἀναφερομένης εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν εἰς τὴν περιοχὴν Ἀθηνῶν κλπ. Τοῦ Ἐλευθέρου Δασικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ρητινοσυλλεκτῶν Κουβαρᾶ «Ἡ Σωτηρία», αἰτουμένου παραχώρησιν δημοσίων ἐκτάσεων εἰς τὰ μέλη τοῦ Συνεταιρισμοῦ πρὸς ἀποκατάστασίν των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Χρίστογλου, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ἰδιοκτητῶν Γεωργικῶν Μηχανημάτων, αἰτουμένων λῆψιν τῶν ἐπιβαλλομένων μέτρων πρὸς κατοχύρωσιν τοῦ ἐπαγγέλματός των κ.λ.π. Τοῦ Συνδέσμου Προσωπικοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης, αἰτουμένου τὴν μὴ κατάργησιν τοῦ Ο.Α.Σ.Θ. καὶ ἐπαναφορὰν τῆς συγκοινωνίας Θεσσαλονίκης, εἰς τὸ καθεστὼς τῶν ΚΤΕΛ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου, κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Συνδέσμου Πρατηριούχων Βενζινοπωλῶν Ἀθηνῶν– Πειραιῶς, αἰτουμένου χορήγησιν ἀδειῶν βενζιναντλιῶν, εἰς τὰ μέλη τοῦ ἐν λόγῳ Συνδέσμου. Διαμαρτυρίαν τῶν ἐκ Κωνσταντινουπόλεως ἀπελαθέντων ὁμογενῶν Ἀρτοποιῶν διὰ τὴν μὴ ἐφαρμογὴν τοῦ Νόμου 4378)64 περὶ χορηγήσεως εἰς αὐτοὺς ἀδειῶν ἀρτοποιείων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Κ. Δαμιανός, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ἰδιοκτητῶν Γεωργικῶν Μηχανημάτων, αἰτουμένων λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων πρὸς κατοχύρωσιν τοῦ ἐπαγγέλματός των κλπ. Τοῦ Προέδρου Κοινότητος Ἀδριανῆς, αἰτουμένου ἀναθεώρησιν τῶν ἐξαγγελθέντων μέτρων καπνοκαλλιεργείας διὰ τὸ ἔτος 1966 κλπ. Τοῦ Πανελληνίου Συλλόγου Γονέων Ἑλλήνων σπουδαστῶν Ἐξωτερικοῦ, αἰτουμένων ἀναγνώρισιν τῶν πτυχίων ὁμοταγῶν σχολῶν Ἐξωτερικοῦ. Τοῦ Σωματείου Ἐργατοτεχνιτῶν οἰκοδόμων «Η ΕΛΕΥ-ΘΕΡΙΑ» Δράμας, αἰτουμένου ἐπέκτασιν τῆς Νομοθεσίας τοῦ ΙΚΑ εἰς τὸν Νομὸν Δράμας κλπ. Τοῦ Σωματείου Ἐργατοϋπαλληλικοῦ προσωπικοῦ ὑπηρεσίας ἐγγείων βελτιώσεων Δράμας, αἰτουμένου χορήγησιν ἐπιδόματος πολυετίας εἰς τὰ μέλη τοῦ Σωματείου του κ.λ.π. Τοῦ Προέδρου Κοινότητος Λευκογείων, αἰτουμένου ἀναθεώρησιν τῶν ἐξαγγελθέντων μέτρων καπνοκαλλιεργείας διὰ τὸ ἔτος 1966 κλπ. Τοῦ Προέδρου Ἐκκλησιαστικοῦ Συμβουλίου ἐνορίας Καταφύτου, αἰτουμένου οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ ἱεροῦ Ναοῦ «Ἡ Κοίμησις τῆς Θεοτόκου» τῆς Κοινότητος Καταφύτου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Παγκτηματικοῦ Συνδέσμου Θεσ)νίκης, ἀναφερομένης εἰς τὴν ἐπίλυσιν ζητημάτων τῶν μελῶν τοῦ ἐν λόγῳ Συνδέσμου κλπ. Τοῦ Συνδέσμου προσωπικοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν Θεσ)νίκης, αἰτουμένου τὴν μὴ κατάργησιν τοῦ ΟΑΣΘ καὶ ἐπαναφορὰν τῆς Συγκοινωνίας Θεσ)νίκης, εἰς τὸ καθεστὼς τῶν ΚΤΕΛ κλπ. Τοῦ Παναγιώτου Καραμπατέα, ὑπαλλήλου τῶν ΣΕΚ, κατοίκου Ἀθηνῶν, ἀναφερομένης εἰς ἀπάντησιν ἀποσταλεῖσαν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν, ἀφορώσης ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ του ζητήματος κλπ. Τοῦ Πανελληνίου Συλλόγου Γονέων Ἑλλήνων Σπουδαστῶν Ἐξωτερικοῦ, αἰτουμένων ἀναγνώρισιν τῶν πτυχίων ὁμοταγῶν σχολῶν Ἐξωτερικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων, κ. Ν. Ἀλαβάνος, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Πάρου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ ἔγκρισιν πιστώσεων παρὰ τῆς ὑπηρεσίας ἀρχαιοτήτων καὶ ἀναστηλώσεων, διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ Βυζαντινοῦ Ναοῦ Ἑκατονταπυλιανῆς Πάρου. Τοῦ Προέδρου τοπικῆς Ἑνώσεως Δήμων Κοινοτήτων Κυκλάδων, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ ὑπαγωγὴν τῶν Δημάρχων εἰς τὸ ΤΑΔΚΥ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Κ. Διαμανός, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Συλλόγου ὀργάνων ἀγροφυλακῆς Νομοῦ Δράμας, διαμαρτυρομένου, διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν πρὸς ψήφισιν τῶν νομ)δίων, δι’ ὧν ρυθμίζονται ζητήματα τῶν ἀγροφυλάκων. Τῶν κατοίκων Κοινότητος Σιταγρῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὰ ἐξαγγελθέντα μέτρα καπνοκαλλιεργείας διὰ τὸ ἔτος 1966 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας, κ. Κ. Στεφανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Πανελληνίου Συλλόγου Γονέων Ἑλλήνων Σπουδαστῶν Ἐξωτερικοῦ, αἰτουμένων τὴν ἀναγνώρισιν τῶν πτυχίων ὁμοταγῶν Σχολῶν Ἐξωτερικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Π. Δούκας, διὰ τηλεγραφήματός του διαβιβάζει διαμαρτυρίαν καπνοπαραγωγῶν Καβάλας, διὰ τὴν μὴ παρέμβασιν τοῦ ΕΟΚ πρὸς ρύθμισιν τιμῶν διὰ τὰ καπνὰ καὶ αἰτεῖται καταβολὴν ηὐξημένου πρὶμ εἰς καπνοπαραγωγοὺς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Δ. Παπανικολάου, διὰ τηλεγραφήματός του, διαβιβάζει διαμαρτυρίαν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου περιφερείας Τρικάλων διὰ τὴν μὴ ἐπίλυσιν αἰτημάτων του κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Σκοπούλης, Α. Μπριλλάκης, Π. Δούκας καὶ Ξ. Γρηγόρης, καταθέτουν τηλεγραφικὰς ἀναφορὰς κατοίκων Ἡρακλείου Κρήτης, δικηγόρων Ἄρτης, φοιτητῶν Ἰωαννίνων, Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Ἐλευσῖνος κλπ., αἰτουμένων ἀποκατάστασιν τῆς συνταγματικῆς ὁμαλότητος διὰ τῆς προσφυγῆς εἰς ἐλευθέρας καὶ ἀδιαβλήτους ἐκλογάς. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Α. Τσαλδάρης, διὰ τηλεγραφήματός του διαβιβάζει διαμαρτυρίαν κατοίκων λαϊκῶν συνοικιῶν Πρωτευούσης διὰ τὴν αὔξησιν μέχρι 50% τοῦ εἰσιτηρίου τῶν λεωφορείων ἀστικῶν συγκοινωνιῶν κλπ. Ἐπίσης καταθέτει ἀναφορὰν Πανελληνίου Συλλόγου Γονέων Ἑλλήνων Σπουδαστῶν Ἐξωτερικοῦ, αἰτουμένων ἀναγνώρισιν τῶν πτυχίων ὁμοταγῶν σχολῶν ἐξωτερικοῦ. Οἱ βουλευταὶ Λαρίσης κ.κ. Κ. Περραιβός, Ε. Βανταλῆς καὶ Τ. Καρδάρας, διὰ τηλεγραφήματός των διαβιβάζουν διαμαρτυρίαν καπνοπαραγωγῶν τοῦ χωρίου Στεφανοβούνου διὰ τὴν μὴ παρέμβασιν τοῦ Ε.Ο.Κ. πρὸς ρύθμισιν τιμῶν διὰ τὰ καπνὰ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Κουτσοχέρας, καταθέτει ἀναφορὰν Πανελληνίου Ἑνώσεως Μικροπωλητῶν θρησκευτικῶν καὶ ἐμπορικῶν πανηγύρεων, αἰτουμένων χορήγησιν ἀδειῶν κατὰ τὰς ἁγίας ἡμέρας τοῦ Πάσχα, πρὸς πώλησιν μικροεμπορευμάτων των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς τοπικῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων Κερκύρας, αἰτουμένης ὅπως συνεχισθῇ καὶ κατὰ τὴν τρέχουσαν περίοδον ἡ καταπολέμησις τοῦ δάκου τῆς ἐλαίας εἰς τὴν Κέρκυραν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Συνδέσμου Πρατηριούχων Βενζινοπωλῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, αἰτουμένου χορήγησιν ἀδειῶν βενζιναντλιῶν εἰς τὰ μέλη τοῦ ἐν λόγῳ Συνδέσμου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Φ. Βουνάτσος, καταθέτει ἀναφορὰν Πανελληνίου Συλλόγου Γονέων Ἑλλήνων Σπουδαστῶν ἐξωτερικοῦ, αἰτουμένων τὴν ἀναγνώρισιν τῶν πτυχίων ὁμοταγῶν σχολῶν ἐξωτερικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν Πανελληνίου Συλλόγου Γονέων Ἑλλήνων Σπουδαστῶν ἐξωτερικοῦ, αἰτουμένων τὴν ἀναγνώρισιν τῶν πτυχίων ὁμοταγῶν σχολῶν ἐξωτερικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Πιερίας κ. Σ. Χασαπίδης, καταθέτει ἀναφορὰν ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν πόλεως Κατερίνης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἐπίλυσιν ζητήματος περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Μ. Θεοδωράκης καὶ Α. Μπριλλάκης, διὰ τηλεγραφήματός των διαβιβάζουν διαμαρτυρίαν Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου καὶ κατοίκων Λεωφόρου 25ης Μαρτίου Περάματος, διὰ τὴν καταστροφὴν τῆς Παιδικῆς Χαρᾶς παρὰ τὴν θέσιν «Ἰκαριώτικα» καὶ αἰτοῦνται λῆψιν τῶν ἐπιβαλλομένων μέτρων διὰ τὴν ἐπαναλειτουργίαν ταύτης. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Ι. Κυριαφίνης, διὰ τηλεγραφήματός του διαβιβάζει διαμαρτυρίαν κατοίκων χωρίου Στάνου Χαλκιδικῆς διὰ τὴν μὴ ἔνταξιν τοῦ ἐν λόγῳ χωρίου εἰς τὸ πρόγραμμα ἠλεκτροδοτήσεως ἔτους 1966. Ὁ βουλευτὴς Λευκάδος κ. Ξ. Γρηγόρης, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται, διότι κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς Ἐθνικῆς Ἐπετείου εἰς τὴν εἴσοδον τῆς πόλεως Λευκάδος ἐτοποθετήθη ὑπὸ ἀγνώστων πινακίς, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἀνεγράφοντο συνθήματα δημιουργοῦντα φόβους ἀνωμαλίας φιλησύχου λαοῦ Λευκάδος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Α. Κωνσταντινίδης, διὰ τηλεγραφήματός του ἐκφράζει τὴν ἀμέριστον συμπαράστασιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου καὶ Γεωργικῶν Ὀργανώσεων Νομοῦ Ἕβρου διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων τῶν γεωπόνων, δασοπόνων, κτηνιάτρων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει τηλ)κὰς ἀναφορὰς Προέδρων Γεωργικῶν Πιστωτικῶν Συνεταιρισμῶν Ροβιάτας, Ἀμπελοκάμπου καὶ Γεωργοενώσεως Ἀμαλιάδος, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν προσφερθεῖσαν τιμὴν ἀσφαλείας τῆς τομάτας εἰς 0,85 δραχμὰς κατὰ κιλὸν ἄνευ ἐπιδοτήσεως καὶ αἰτουμένων καθορισμὸν αὐτῆς εἰς 1,20 δρχ. κατὰ κιλόν. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Χ. Ἑρμείδης, διὰ τηλεγραφήματός του διαβιβάζει διαμαρτυρίας τῶν παραγωγῶν καὶ ἁμαξοκαρροποιῶν περιφερείας Λαγκαδᾶ, διότι κατάστημα Α.Τ.Ε. Λαγκαδᾶ δὲν ἐφαρμόζει διαταγὴν Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ ἀπορρίπτει αἰτήσεις γεωργῶν αἰτουμένων προμήθειαν τετρατρόχων πρὸς κάλυψιν χορηγουμένου πρὶμ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Πανάγος, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται, διότι Εἰσαγγελεὺς Πλημμελειοδικῶν Θεσσαλονίκης, τῇ αἰτήσει τῆς Ἀστυνομίας, διέταξε καὶ κατεβιβάσθη ἀπὸ τὸν ἐξώστην τῶν Κεντρικῶν Γραφείων τῆς ΕΔΑ Θεσσαλονίκης πινακίς, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἀνεγράφοντο πανηγυρικὰ συνθήματα ἐπὶ τῇ Ἐθνικῇ Ἑορτῇ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Βοιωτίας κ. Δημοσθένης Κίνιας, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν κατοίκων Ὑψηλάντου–Λεβαδείας διαμαρτυρομένων, διότι ἐπὶ πενταετίαν τὰ κτήματά των ἔμειναν ἀκαλλιέργητα, λόγῳ τῆς κατασκευασθείσης τάφρου τοῦ διερχομένου ὑπογείου ἀγωγοῦ πετρελαίου τοῦ ΝΑΤΟ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀποζημιώσεως κλπ. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἐργατοτεχνιτῶν καὶ ἐκτάκτων ὑπαλλήλων Δήμων καὶ Κοινοτήτων Ἑλλάδος, ὁ Σύλλογος ὑπαλλήλων Δήμου Ἀθηναίων καὶ ὁ Σύλλογος ὑπαλλήλων Δήμου Αἰγάλεω διὰ τηλεγραφικῆς των ἀναφορᾶς διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ Νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Κώδικος καταστάσεως δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν ὑπαλλήλων. Ἡ Συντονιστικὴ Ἐπιτροπὴ ἐργαζομένων γυναικῶν ὑποβάλλει ψήφισμα συσκέψεως ἀντιπροσώπων Διοικητικῶν Συμβουλίων Ἀθηνῶν, δι’ οὗ αἰτεῖται τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 100 Διαιτ. Συμβάσεως περὶ ἰσότητος ἀμοιβῆς, τὴν κατοχύρωσιν ταύτης διὰ Ἐθνικῶν Συλλογικῶν Συμβάσεων καὶ τὴν βαθμολογικὴν ἐξίσωσιν καὶ ἰσότιμον μεταχείρισιν τῶν ἐργαζομένων γυναικῶν. Οἱ Πρόεδροι Κοινοτήτων Βαγίων καὶ Καπαρελίου Θηβῶν, ὡς καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐλαιουργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Καπαρελίου, διὰ τηλεγραφικῶν των ἀναφορῶν, ἐκφράζουν τὴν συμπαράστασίν των εἰς τὰ ζητήματα τῶν Δασολόγων, Γεωπόνων καὶ Κτηνιάτρων καὶ αἰτοῦνται ἐπίλυσιν αὐτῶν πρὸς ὄφελος τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Λεβαδείας, δι’ ἀναφορᾶς του, διαμαρτύρεται διὰ τὴν αὐθαίρετον διαγραφὴν ὑπὸ τῆς διοικήσεως τῆς Γ.Σ.Ε.Ε. τοῦ ἐν λόγῳ Κέντρου καὶ αἰτεῖται τὴν ἀνάκλησιν τῆς διαγραφῆς του. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Ε. Σακελλάρης, διὰ τηλεγραφήματός του, διαβιβάζει διαμαρτυρίαν καπνοπαραγωγῶν τοῦ χωρίου Στεφανοβούνου διὰ τὴν μὴ παρέμβασιν τοῦ Ε.Ο.Κ. πρὸς ρύθμισιν τιμῶν διὰ τὰ καπνὰ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Σ. Ἐλαφρός, διὰ τηλεγραφήματός του, διαβιβάζει διαμαρτυρίαν παραγωγικῶν τάξεων Κοινοτήτων καὶ Συνεταιρισμῶν Μαγνησίας διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τοῦ φυτοπαθολογικοῦ σταθμοῦ Βόλου κλπ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐζήτησε τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος κ. Κύρκος ἀνέφερε καὶ πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος τὴν κακὴν μεταχείρισιν τῆς ὁποίας ἔτυχεν εἰς τὰς 25 Μαρτίου μετὰ τὴν τελετήν. Παρακαλῶ, σύμφωνα μὲ τὴν συνεννόησιν, ἡ ὁποία προηγήθη νὰ συμφωνηθῇ...

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὴν ἐρχομένην Παρασκευήν, ἔχω καὶ παράκλησιν τοῦ κ. Μπακοπούλου διὰ παρεμφερὲς θέμα. Ὁρίστε, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης.

§8Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἀποτελεῖ κοινοβουλευτικὴν παράδοσιν ὅταν συμβαίνουν ἐξαιρετικὰ γεγονότα νὰ συζητοῦνται εἰς τὸ Σῶμα ταῦτα πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Καὶ πράγματι, ἡ ἀπόφασις τῶν ἐμπορικῶν συλλόγων καὶ ἐπαγγελματικῶν καὶ βιοτεχνικῶν ὀργανώσεων νὰ κλείσουν ἀπὸ αὔριον τὰ καταστήματά των, εἶναι ἐξαιρετικὸν γεγονός. Ὡς λόγοι τῆς ἀποφάσεώς των προβάλλονται κυρίως δύο. Πρῶτος, ὅτι δὲν κατετέθη τὸ νομοσχέδιον περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Καὶ δεύτερος, ὅτι δὲν ἱκανοποιεῖται τὸ αἴτημά των περὶ ὁλοσχεροῦς καταργήσεως τῶν προβλεπομένων ἀπὸ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν αὐξήσεων τῶν ἐνοικιοστασιακῶν μισθωμάτων τῶν καταστημάτων ἀπὸ 1ης Ἀπριλίου ἐ.ἔ. Θεωρῶ σκόπιμον νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, πῶς ἔχουν τὰ δύο ταῦτα θέματα καὶ ἐπίσης νὰ καθορίσω καὶ τὴν θέσιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπ’ αὐτῶν. Καὶ ἔρχομαι πρῶτον, εἰς τὸ θέμα τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει, ὅτι ὑφίσταται θέμα προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἀποδέχεται τοιουτοτρόπως, τὸ βασικὸν αἴτημα, τῶν ἐμπορικῶν συλλόγων καὶ τῶν ἐπαγγελματικῶν καὶ βιοτεχνικῶν ὀργανώσεων. Ποῖον ἦτο τὸ βασικὸν αἴτημα, τὸ ὁποῖον προεκάλεσε καὶ τὰς πρώτας σκέψεις περὶ τῆς ἀδηρίτου, ἐὰν θέλετε, ἀνάγκης, προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης; Τὸ αἴτημα τῶν μισθωτῶν, ἐλευθέρων μισθώσεων ἦτο, ὅπως, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς μισθώσεως παρατείνεται αὕτη, ἐπὶ καταβολῇ εὐλόγου ἐλευθέρου μισθώματος καὶ τὸ αἴτημα αὐτὸ ἱκανοποιεῖται ἀπὸ τὸ καταρτισθὲν ἤδη νομοσχέδιον περὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὡς γνωστόν, συνεζητήθη καὶ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἀλλὰ δὲν ὡλοκληρώθη ἡ συζήτησις. Ἐλπίζω, ὅτι εἰς τὸ προσεχὲς ἢ μεταπροσεχὲς Ὑπουργικὸν Συμβούλιον θὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ συζήτησις καὶ μετὰ ταῦτα, θὰ δοθῇ εἰς τοὺς ἐκπροσώπους τῶν ἐμπορικῶν, ἐπαγγελματικῶν καὶ βιοτεχνικῶν ὀργανώσεων, διὰ νὰ διατυπώσουν τὰς παρατηρήσεις των καὶ νὰ ἐκφέρουν τὰς γνώμας των, τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις, μετὰ προσοχῆς καὶ κατανοήσεως θὰ ἐξετάσῃ...

§9Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καὶ τοὺς ἰδιοκτήτας, ποῦ τοὺς βάζετε, κ. Ὑπουργέ;

§10Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν, κ. συνάδελφε. Ὅλων τῶν ἐνδιαφερομένων τάξεων καὶ χαίρω, διότι μὲ τὴν διακοπήν σας, δύναμαι νὰ τὸ βεβαιώσω τοῦτο καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ὅλαι αἱ ἐνδιαφερόμεναι τάξεις, αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν μέχρι σήμερον, θὰ ἀκουσθοῦν, ἀφοῦ ἐπὶ συγκεκριμένου πλέον σχεδίου, διατυπώνουν τὰς ἀπόψεις των. Διότι, ἀκριβῶς, εἶναι ἀκατανόητον, προτοῦ ἴδουν κείμενον, προτοῦ τὸ μελετήσουν, νὰ ἐξαγγέλουν κλείσιμον καταστημάτων, ἵνα ἡ Κυβέρνησις, ὑπὸ τὴν πίεσιν αὐτῶν, ἀχθῇ εἰς παραδοχὴν τῶν ἀπόψεών των. Βεβαίως, κ.κ. συνάδελφοι, πρόκειται περὶ ἑνὸς νέου θεσμοῦ. Ἴσως κατηγορηθῶμεν, ὅτι ἐβραδύναμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία θὰ καταστῇ ὁριστική, ἀφοῦ συζητηθῇ διὰ δευτέραν φορὰν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ὀφείλω ὅμως νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς νέου θεσμοῦ καὶ συμφέρον ὅλων τῶν ἐνδιαφερομένων τάξεων, ἰδιοκτητῶν, ἐπαγγελματιῶν, ἐμπόρων, εἶναι νὰ μελετηθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον. Καὶ αὐτὸ πράττομεν. Οὕτως ἔχει τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἀλλὰ ἡ ἐξαγγελία τῆς ἀποφάσεως, δὲν ὀφείλεται εἰς αὐτὸν τὸν λόγον. Ἡ μὴ κατάθεσις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης ἀποτελεῖ πρόφασιν. Ὁ πραγματικὸς λόγος τῆς ἐξαγγελθείσης ἀπεργίας εἶναι τὸ αἴτημα, ἐντόνως προβαλλόμενον, τῶν ἐπαγγελματιῶν, τῶν ἐμπόρων καὶ τῶν βιοτεχνῶν, ὅπως μὴ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἰσχύουσα νομοθεσία, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει αὔξησιν εἰς ὅλα τὰ μισθώματα μεταξὺ τῶν ὁποίων φυσικά, εἶναι καὶ τὰ μισθώματα τῶν καταστημάτων τῶν τελούντων ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ ἐνοικιοστασίου. Οὕτως, ἔρχομαι ἀκριβῶς εἰς τὸ δεύτερον θέμα. Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ὑπομνήσω τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ καταστῇ δυνατὸν ἕκαστος ἐξ ἡμῶν νὰ σχηματίσῃ πληρεστέραν γνώμην. Δυνάμει τοῦ Β. Δ)τος 152)13.3.65, ἐκδοθέντος ἐπὶ Ὑπουργίας τοῦ ἐκπροσώπου τῆς Ε.Κ., ἀξιοτίμου κ. Μπακοπούλου, θεσπίζεται ὅτι ἀπὸ 1.4.1966 μέχρι 31.3.1967, τὸ ἐνοικιοστασιακὸν μίσθωμα καθορίζεται εἰς τὸ ἐλεύθερον μίσθωμα μειωμένον κατὰ 30% καὶ ὑπὸ μίαν βασικὴν προϋπόθεσιν, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ διπλάσιον τοῦ καταβαλλομένου τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1940, τὸ ὁποῖον ἀποκαλοῦμεν βασικὸν μίσθωμα. Διὰ τὸ ἑξάμηνον τὸ ἀρχόμενον ἀπὸ 1.4.1967 μέχρι 31. 10.1967, ἐπίσης καθορίζεται εἰς τὸ ἐλεύθερον μειωμένου κατὰ 30%, ὑπὸ τὸν περιορισμόν, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ τριπλάσιον. Καὶ ἔκτοτε, διὰ τὸ τέταρτον πλέον ἑξάμηνον, ἤτοι μέχρι 31.3.1968, ὅτε αἴρεται τὸ ἐνοικιοστάσιον, καθορίζεται ἀπεριορίστως, εἰς τὸ ἐλεύθερον. Τοῦτο σημαίνει, κ.κ. συνάδελφοι, πρῶτον, ὅτι ὁ ἴδιος ὁ νομοθέτης ἀναγνωρίζει, ὅτι τὰ ἐνοικιοστασιακὰ μισθώματα καὶ ἰδίᾳ τῶν καταστημάτων εἶναι πολὺ κατώτερα ἐκείνων τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων. Ποίους λόγους προβάλλουν οἱ ἐκπρόσωποι τῶν ἐμπορικῶν, ἐπαγγελματικῶν καὶ βιοτεχνικῶν ὀργανώσεων, διὰ νὰ μὴ καταβάλλουν ἔστω καὶ μικρὰν αὔξησιν τῆς ἤδη θεσπισμένης, ἡ ὁποία φθάνει μέχρι τοῦ διπλασίου διὰ τὸ ἀπὸ 1.4.1965 — 31.3.1966 χρονικὸν διάστημα, προβάλλουν κυρίως δύο λόγους: Πρῶτον, ὅτι τὰ μισθώματα τὰ ἐνοικιοστασιακὰ εἶναι σήμερον πάρα πολὺ ὑψηλά. Καὶ δεύτερον, ἂν τυχὸν ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις αὔξησιν, τοῦτο θὰ ἔχῃ ἐπίπτωσιν ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν ἐμπορευμάτων των ἢ τῶν προϊόντων τῶν βιοτεχνῶν. Προτοῦ ἐξετάσω τὴν βασιμότητα τῶν δύο αὐτῶν λόγων, θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν σας ὡρισμένα στατιστικὰ στοιχεῖα. Σύμφωνα μὲ τὴν ἐπίσημον ἀπογραφὴν τοῦ ἔτους 1960, τὴν ὁποίαν ἐνήργησε τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, οἱ ἐνοικιοστασιακοὶ μισθωταὶ κατοικιῶν, γραφείων καὶ καταστημάτων, τὸ σύνολον τῶν μισθωτῶν, τῶν προστατευομένων ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον, ἀνέρχεται εἰς 130.700. Ἐξ αὐτῶν εἶναι μισθωταὶ κατοικιῶν 77.055, καταστημάτων καὶ βιοτεχνικῶν ἐργαστηρίων 51.090 καὶ γραφείων μόνον 2.635.

§11ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος;

§12Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Οἱ ἀριθμοὶ ἀφοροῦν ὁλόκληρον τὴν χώραν. Ἐκ τῶν εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἐπικράτειαν ἐνοικιοστασιακῶν μισθωτῶν καταστημάτων, τῶν 50.000 περίπου, βάσει τῆς ἀπογραφῆς αὐτῶν, 22.200 εὑρίσκονται εἰς Ἀθήνας καὶ Πειραιᾶ, εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Διοικήσεως Πρωτευούσης. Εἶναι φυσικὸν ἔκτοτε, ἀπὸ τὸ 1960, νὰ ἔχῃ ἀρθῆ διὰ διαφόρους λόγους ἡ προστασία τοῦ ἐνοικιοστασίου ἐκ μισθώσεων καταστημάτων. Θὰ ἠμποροῦσα προχείρως νὰ σημειώσω, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι οἱ μισθωταὶ καταστημάτων, οἱ προστατευόμενοι ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον, ἐφ’ ὅσον ἐζήτησαν τὴν πρόσληψιν συνεταίρου, ὑποχρεοῦνται ἐκ τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου εἰς τὴν καταβολὴν ἐλευθέρων μισθωμάτων. Τὸ αὐτό, συμβαίνει καὶ διὰ τὴν κατηγορίαν τῶν μισθωτῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν ἀλλαγὴν χρήσεως. Δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι ὁ ἀκριβὴς ἀριθμός, ἀλλὰ διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ, θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἀξιόλογος κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον. Θὰ πρέπει ἀκόμη νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι εἰς περιπτώσεις ἀνοικοδομήσεως βάσει τοῦ ΚΗʹ Ψηφίσματος, οἱ μισθωταί, οἱ ὁποῖοι ἐπανεγκαθίστανται, κατὰ δικαίωμα ἀπορρέον ἐκ τοῦ ΚΗʹ Ψηφίσματος, καταβάλλουν περίπου ἐλεύθερον μίσθωμα. Καὶ δὲν εἶναι περιωρισμένη ἡ ἀνοικοδόμησις οὔτε εἰς τὰς Ἀθήνας οὔτε εἰς τὸν Πειραιᾶ. Βάσει αὐτῶν τῶν στοιχείων ὑπολογίζω περίπου, ὅτι σήμερον οἱ ἐνοικιοστασιακοὶ μισθωταὶ καταστημάτων εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἐπικράτειαν δὲν ὑπερβαίνουν τοὺς 30–35.000, διὰ δὲ τὴν περιοχὴν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι περισσότεροι τῶν 12 ἢ 15, ἔστω χιλιάδων. Κάμνω ὑπολογισμοὺς κατὰ προσέγγισιν. Ἀτυχῶς τὰ στοιχεῖα τῆς ἀπογραφῆς εἶναι τοῦ 1960 — εἶναι καὶ ὡρισμένα τοῦ 1958. Διὰ τοῦ νομοθετήματος τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης προβλέπομεν νέαν ἀπογραφὴν ὅλων τῶν καταστημάτων, διότι αὐτὴ θὰ βοηθήσῃ καὶ εἰς τὴν περαιτέρω ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ προκύψουν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου αὐτοῦ θεσμοῦ, τὸν ὁποῖον θεσπίζομεν, δηλονότι τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης». Ἐξ ἄλλου, σύμφωνα μὲ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1958 τῆς Ἐθνικῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας περὶ τῶν μισθώσεων ἐν γένει, δηλαδὴ συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, προκύπτει, ὅτι οἱ ἐλεύθεροι μισθωταὶ εἶναι περισσότεροι τῶν 200.000 σήμερον. Ὑπὸ τὰ σαφῆ καὶ ἀναμφισβήτητα αὐτὰ ἀπογραφικὰ στοιχεῖα, ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω τοὺς δύο λόγους, τοὺς ὁποίους προβάλλουν αἱ ὀργανώσεις περὶ μὴ αὐξήσεως, περὶ τῆς ἀποφάσεώς των νὰ μὴ στέρξουν οὔτε εἰς μικράν τινα αὔξησιν. Εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀμφιβολίας καὶ αὐτὸ προκύπτει καὶ ἀπὸ ὅσα πρὸ ὀλίγου εἶπον περὶ τῆς σταδιακῆς, διαδοχικῆς αὐξήσεως τῶν μισθωμάτων, τὴν ὁποίαν καθορίζει τὸ ἰσχῦον ἐνοικιοστάσιον, ἀλλὰ εἶναι καὶ πασίδηλον καὶ δὲν χρειάζεται ἀπόδειξιν, ὅτι τὰ ἐνοικιοστασιακὰ μισθώματα εἶναι πράγματι κατώτερα τῶν ἐλευθέρων μισθωμάτων. Τὸ ἐνοικιοστάσιον ὑπολογίζει δύο ἢ τρεῖς φοράς, ἐνδεχομένως νὰ εἶναι μόνον 100%, ἐνδεχομένως νὰ εἶναι 150% καὶ ἐνδεχομένως, διότι θέλω νὰ εἶμαι ἐντελῶς ἀντικειμενικός, νὰ ὑπάρχουν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας τὰ ἐνοικιοστασιακὰ μισθώματα εἰς ὡρισμένας περιοχάς, ἀσήμαντος βεβαίως θὰ εἶναι ὁ ἀριθμός, νὰ ἔχουν φθάσει τὰ ἐλεύθερα. Θὰ σᾶς εἴπω μίαν περίπτωσιν: Ἰδιοκτῆται τινὲς κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς, ἀλλὰ καὶ ἀμέσως μετὰ τὴν κατοχήν, ἐπεζήτησαν τὴν αὔξησιν τοῦ βασικοῦ μισθώματος, δηλαδὴ τοῦ καταβαλλομένου κατὰ Ὀκτώβριον τοῦ 1940. Καὶ ὑπῆρξαν ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ηὔξησαν καὶ κατὰ 30% ἢ καὶ κατὰ 50% καὶ αὐτὸ θὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἐρεύνης τῆς νέας ἀπογραφῆς, τὴν ὁποίαν ἤδη ἔχομεν ἀποφασίσει. Εἶναι ἐνδεχόμενον ἀκόμη ὡρισμέναι περιοχαὶ ἐμπορικῶς νὰ μὴ παρουσιάζουν τὴν κίνησιν ἐκείνην ποὺ εἶχον προπολεμικῶς καὶ ἑπομένως νὰ προσεγγίζουν τὰ ἐνοικιοστασιακὰ πρὸς τὰ ἐλεύθερα μισθώματα. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπομνήσω ἀκόμη, ὅτι ὑπάρχει εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον διάταξις, δυνάμει τῆς ὁποίας ὁ μισθωτής, ἐφ’ ὅσον τὸ ἐνοικιοστασιακὸν μίσθωμα ὑπερβαίνῃ ἐκεῖνο τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, δύναται νὰ προσφεύγῃ εἰς τὸ δικαστήριον καὶ νὰ ζητῇ τὴν μείωσιν εἰς τὸ ἐπίπεδον τῶν ἐλευθέρων. Ἑπομένως, τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι γενικῶς τὰ ἐνοικιοστασιακὰ μισθώματα ἔχουν φθάσει περίπου τὰ ἐλεύθερα, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀβάσιμον. Ἀντιθέτως, τὰ ἐλεύθερα μισθώματα εἶναι ἀνώτερα κατὰ δύο καὶ τρεῖς καὶ ἐνδεχομένως εἰς ὡρισμένας περιοχάς, ὅπου δὲν λειτουργεῖ ὁ νόμος τῆς ζητήσεως καὶ τῆς προσφορᾶς διότι δὲν προσφέρονται ὅσα ζητοῦνται, νὰ εἶναι καὶ πολὺ μεγαλύτερα. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον ἐπιχείρημα, ὅτι δῆθεν ἡ αὔξησις θὰ ἔχῃ ἐπιπτώσεις ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν ἐμπορευμάτων καὶ τῶν προϊόντων τῶν παραγομένων ὑπὸ τῶν βιοτεχνικῶν ἐργαστηρίων. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐξώφθαλμον, ὅτι καθ’ ὃ μέρος ὑπεισέρχονται εἰς τὴν διαμόρφωσιν τοῦ κόστους τῶν ἐμπορευμάτων τὰ μισθώματα, τὸ κόστος τὸ διαμορφώνουν τὰ μισθώματα τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, τὸ διαμορφώνουν τὰ μισθώματα ποὺ καταβάλλουν οἱ 200.000 καὶ πλέον ἐλεύθεροι μισθωταὶ καὶ ὄχι τὰ 35.000 ἐνοικιοστασιακὰ μισθώματα. Ἑπομένως, καὶ τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ δὲν ἀντέχει εἰς οἱανδήποτε λογικὴν βάσανον. Ἡ Κυβέρνησις, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον θέμα, ἔχει κατ’ ἐπανάληψιν δηλώσει, τὸ εἶπον καὶ προηγουμένως καὶ ἐπιθυμῶ νὰ τὸ ἐπαναλάβω καὶ τώρα, ἀφοῦ ὁλοκληρώσῃ τὴν μελέτην της θὰ θέσῃ ὑπ’ ὄψιν τῶν ἐκπροσώπων τῶν συνδικαλιστικῶν ὀργανώσεων καὶ ὅλων τῶν ἐνδιαφερομένων τάξεων τὸ κείμενον διὰ νὰ διατυπώσουν τὰς ἀπόψεις των, τὰς γνώμας των, τὰς παρατηρήσεις των. Διότι, ἐπιθυμεῖ, ὅταν πλέον θὰ εἶναι ἑτοίμη, νὰ καταθέσῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἔχῃ ἀκούσει τοὺς πάντας ἐπειδὴ ἀκριβῶς πρόκειται περὶ ἑνὸς νέου θεσμοῦ ποὺ θὰ ἀσκήσῃ ἐπίδρασιν εἰς τὴν περαιτέρω διαμόρφωσιν τῶν σχέσεων ἰδιοκτησίας καὶ μισθωτῶν. Θὰ πρέπει ἀκόμη νὰ εἴπω, ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι καὶ ἐξ ἄλλων λόγων εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος ἡ ἀπόφασις τῶν ὀργανώσεων νὰ μὴ δεχθοῦν οἱανδήποτε αὔξησιν, οὔτε μίαν δραχμὴν ὡς ἐτονίσθη.

§13Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ πόσον καιρόν;

§14Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἶναι ἕνα θέμα ποὺ τὸ μελετᾶ ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ ἀποφασίσῃ κ. Μπακόπουλε.

§15Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ζητοῦν;

§16Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ζητοῦν πρῶτον νὰ μὴ γίνῃ καμμία αὔξησις.

§17Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ πόσον καιρόν;

§18Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἄλλοτε διὰ τρεῖς μῆνας, ἄλλοτε στέργουν εἰς αὔξησιν ὡρισμέναι ὀργανώσεις εἰς 10% ἀπὸ 1.10.1966. Δὲν ἔχουν ἑνιαίαν γραμμήν, ὑπάρχει μία διαφοροποίησις μέσα εἰς τὰς ὀργανώσεις καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι καλοπίστως ὑποστηρίζουν τὰς ἀπόψεις των, ἀλλὰ τὰ στοιχεῖα δὲν τοὺς βοηθοῦν. Ὀφείλω, κ.κ. συνάδελφοι, νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν σας προσθέτως καὶ τὰ ἑξῆς. Πρῶτον, ἡ πολιτεία ἔχει χρέος διὰ λόγους ἴσης μεταχειρίσεως καὶ στοιχειώδους δικαιοσύνης σταδιακῶς — καὶ εἶναι ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Μπακοπούλου, τὴν ὁποίαν ἀποδεχόμεθα — σταδιακῶς, ἀνεξαρτήτως ἐὰν ἠμπορῇ νὰ ἔχωμεν ἀντίθετον γνώμην ὡς πρὸς τὸν ταχύτερον ρυθμὸν ποὺ καθορίζει σήμερον τὸ ἐνοικιοστάσιον. Τὰ ἐνοικιοστασιακὰ ἐπιβάλλεται ἑπομένως σταδιακῶς κάποτε νὰ φθάσουν εἰς τὰ ἐπίπεδα τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων. Λόγοι ἴσης μεταχειρίσεως μεταξὺ τῶν μισθωτῶν τῶν 35.000 καὶ τῶν 200.000 ἐπιβάλλουν νὰ φθάσουν εἰς τὸ ἐπίπεδον τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων. Ὑπάρχει ἀκόμη καὶ ἕνας πρόσθετος λόγος, κύριοι. Ἀπὸ 1.4.1966 βάσει τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου τὰ μισθώματα τῶν κατοικιῶν — κατοικίαι τελοῦσαι ὑπὸ ἐνοικιοστάσιον, ἀνέρχονται περίπου εἰς 77.000 — τὰ μισθώματα αὐξάνονται κατὰ 14% καὶ προκειμένου περὶ μισθοσυντηρήτων ἰδίᾳ τῆς πρώτης κατηγορίας καὶ μισθοσυντήρητοι τῆς πρώτης κατηγορίας εἶναι ὅσοι, συνυπολογιζομένων καὶ τῶν εἰσοδημάτων τῶν μελῶν τῶν οἰκογενειῶν των δὲν ἔχουν μηνιαῖον εἰσόδημα ἀνώτερον τῶν 2.500 δρχ., αὐτοὶ οἱ μισθοσυντήρητοι, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν καὶ τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν 77.000, ὑποχρεοῦνται ἀπὸ 1.4.1966 νὰ καταβάλουν — καὶ μέχρι τοῦδε καμμίαν διαμαρτυρίαν δὲν εἴχομεν — 25%. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἐρωτήσω τοὺς κ.κ. ἐκπροσώπους, ὅταν οἱ μισθοσυντήρητοι, οἱ ὁποῖοι μετὰ τῶν μελῶν τῶν οἰκογενειῶν των ἔχουν μόνον 2.500 δραχμὰς μηνιαῖον εἰσόδημα καὶ ὑποχρεοῦνται εἰς καταβολὴν αὐξήσεως 25% πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ στέρξουν εἰς μίαν μικρὰν αὔξησιν ἐκεῖνοι ποὺ ἀναμφισβητήτως, κατὰ τεκμήριον ἀμάχητον εἶναι εὐρωστότεροι οἰκονομικῶς; Κύριοι συνάδελφοι, οὐδόλως ὑποτιμῶ τὴν συμβολὴν τῶν ἐπαγγελματικῶν τάξεων, τῶν μισθωτῶν, εἰς τὴν καθ’ ὅλον προσπάθειαν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ δράττομαι τῆς εὐκαιρίας καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐπανάληψιν ἐτόνισα πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους των, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μὲ πολὺ προσοχὴν καὶ μὲ πλήρην κατανόησιν ἀντιμετωπίζει τὰ προβλήματά της, ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν ὑπὸ τὴν πίεσιν ἀπειλῶν νὰ ἀχθῶμεν εἰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι βεβαίως δὲν θὰ ἐκφράζουν τὰς ἀπόψεις των, ἀλλὰ θὰ παραμένῃ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπεχώρησεν ἔναντι τῶν πιέσεων, ἔναντι ἀπειλῆς κλεισίματος καταστημάτων. Οὕτως ἔχουν τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὰς ὀργανώσεις τῶν ἐμπόρων, τῶν βιοτεχνῶν καὶ τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν δύο αὐτῶν σοβαρωτάτων θεμάτων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ., κ. Ν. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§20Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀρθῶς διεχωρίσθη τὸ θέμα τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης ἀπὸ τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἐπὶ τῶν δύο αὐτῶν θεμάτων, ἡ πολιτικὴ τῆς Ε.Κ. εἶναι σαφῶς δεδηλωμένη. Ἀφ’ ἧς ἀνελάβομεν τότε τὴν Κυβέρνησιν, ἐκάμομεν πλήρη διάκρισιν μεταξὺ τοῦ θέματος προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης καὶ τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον θέμα τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης ἔχομεν δηλώσει, ὅτι εἴμεθα ὑπὲρ τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Εἰδικώτερον κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 6 Ἰουλίου 1965 ἐδηλώθη ἡ ἄποψις τῆς Ε.Κ. Τότε ἐπρόκειτο περὶ ψηφίσεως ἑνὸς νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλήν, πρὸ τῆς λήξεως τοῦ 1965, διὰ τῆς ὁποίας ἐζητούσαμεν τὴν παράτασιν λήξεως τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο εἶχε ψηφισθῆ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ἀλλὰ ἐπῆλθεν ἡ λῆξις τῆς συνόδου καὶ δὲν ἐψηφίσθη καὶ ἐπανεφέρθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος. Συνεζητήθη τότε, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 6 Ἰουλίου 1965, ὁπότε σαφῶς εἴχομεν δηλώσει, ὅτι εἴμεθα ὑπὲρ τῆς καθιερώσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Καὶ ἡ ἄποψις τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἰδικῆς μας ἦτο νὰ προστατεύσωμεν, ἐπὶ τοῦ παρόντος τότε, καὶ τοὺς ἐλευθέρους μισθωτάς, καθ’ ὅσον ἀφορᾶ εἰς τὴν προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς των στέγης, μέχρι ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Καὶ πρὸς τοῦτο ἐζητήσαμεν τότε καὶ ἐγένετο νόμος περὶ παρατάσεως λήξεως τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου 1965, διότι ἀπεβλέπομεν, ἐν τῷ μεταξύ, εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ἰδικόν μας, τὸ ὁποῖον παρεσκευάζετο τότε, εἰδικώτερον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἐν συνεργασίᾳ βεβαίως καὶ μὲ ἄλλα Ὑπουργεῖα, ἀλλὰ κυρίως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, τοῦ ὁποίου Ὑπουργὸς ἦτο τότε ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἴχομεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι κατὰ τὰς διακοπὰς τοῦ 1965 θὰ ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον τὸ ἰδικόν μας, τὸ καθορίζον τὸ θέμα τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἐπῆλθεν ὅμως τὸ πραξικόπημα τῆς 15 Ἰουλίου καὶ δὲν εἴμεθα πλέον Κυβέρνησις καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν πλέον νὰ φέρωμεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Εἰς τὴν πολιτικήν μας αὐτὰ ἦσαν καὶ εἶναι ἀλληλέγγυοι ὅλοι οἱ ἀποτελοῦντες τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν τῆς ἀποστασίας, διότι ὅλοι τότε ἦσαν, εἴτε Ὑπουργοὶ εἴτε βουλευταὶ τῆς Ε.Κ. Εἶναι εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ 9 μῆνας καὶ οὐδὲν ἔπραξαν, δὲν προήγαγον καθόλου τὸ θέμα τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἐξ ὅσων ἀναγιγνώσκομεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, οἱ ἐπαγγελματίαι παραπονοῦνται, ὅτι ἐνεπαίζοντο ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ λέξις δὲν εἶναι ἰδική μας, εἶναι τῶν ἐνδιαφερομένων ἐπαγγελματιῶν. Καὶ ἀφῆκεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποτελματωθῇ — καὶ ἐδῶ τέλμα — τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, μέχρι τοῦ σημείου νὰ φθάσουν, ὄχι μόνον σήμερον, ἀλλὰ καὶ πρὸ ἡμερῶν, εἰς τὴν ἀπειλὴν κλεισίματος τῶν καταστημάτων, διὰ νὰ ἐξαναγκασθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ, ἐπὶ τέλους, τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θεωροῦν ἐπιβεβλημένα διὰ τὴν λύσιν τοῦ φλέγοντος, τοῦ ζέοντος, πράγματι, αὐτοῦ κοινωνικοῦ θέματος. Ἐπιρρίπτομεν βαρεῖαν εὐθύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν ἀποτελμάτωσιν τοῦ ζητήματος καὶ δικαιολογοῦμεν ἀπολύτως τοὺς ἐπαγγελματίας ὅταν ἐξανίστανται, ὅταν παραπονοῦνται διὰ τὴν τοιαύτην ἀποτελμάτωσιν τοῦ θέματος, ἡ ὁποία, εὐλόγως, κρίνεται παρὰ τῶν ἐπαγγελματιῶν, ὅτι ἀποτελεῖ περιφρόνησιν τῆς τάξεώς των, περιφρόνησιν τοῦ αἰτήματός των αὐτοῦ, τοῦ δικαίου, ὄχι μόνον κατ’ αὐτούς, ὄχι μόνον καθ’ ἡμᾶς, ἀλλὰ καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης, πρὸ ὀλίγου μᾶς εἶπεν, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ τὸ θεωρεῖ ὀρθὸν καὶ ὅτι εἶναι εἰς τὰς παραμονὰς τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος. Ταῦτα ὡς πρὸς τὸ πρῶτον θέμα. Ὡς πρὸς τὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ πολιτικὴ τῆς Ε.Κ. εἶναι σαφὴς καὶ δεδηλωμένη. Ἐκάμομεν τὸ ἐνοικιοστάσιον. Κύριε Πρόεδρε, κύριοι βουλευταί, ὅσοι παρέστητε εἰς τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. ἐζήτησεν ἐξουσιοδότησιν ὅπως διὰ Διατάγματος προβῇ εἰς τὴν ἔκδοσιν νέου νομοθετήματος, συμπληροῦντος τὸ μέχρι τότε ἰσχῦον, περὶ ἐνοικιοστασίου. Εἰς τὴν Βουλὴν ἐγένετο εὐρυτάτη συζήτησις καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Καὶ ἐξεδηλώθησαν ὅλαι αἱ ἀπόψεις, ἐπὶ ἑνὸς τυπικοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον δὲν ἐζήτει τίποτε ἄλλο, παρὰ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἔκδοσιν διατάγματος, περὶ ἐνοικιοστασίου. Ὅλαι ἐκεῖναι αἱ συνεδριάσεις, ὅλαι ἐκεῖναι αἱ συζητήσεις, δὲν τὸ ἀποκρύπτω, ὅτι μᾶς ἐβοήθησαν εἰς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, καθ’ ὃν τρόπον ἡ Κυβέρνησις τότε, ὑπευθύνως ἐνήργησε καὶ ὑπὸ ἰδικὴν της εὐθύνην διετύπωσε τὸ Διάταγμα περὶ ἐνοικιοστασίου. Ἡμεῖς προεκρίναμεν τὴν μέσην ὁδόν, τὴν σοφίαν τοῦ Σολομῶντος καὶ ὡρίσαμεν ὡς χρόνον παρατάσεως τὴν τριετίαν, διότι ἐνομίσαμεν, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ ἐνοικιοστάσιον, τὸ ὁποῖον ἔχει θεσπισθῆ ἀπὸ τὸ 12 ζῇ ἐπὶ 56 χρόνια, διότι ἡ παράτασίς του γίνεται μέχρι τοῦ 1968. Καὶ ἐνομίσαμεν, ὅτι δὲν ἦτο ὀρθὸν πλέον κανονικῶς νὰ ὑπάρξῃ παράτασις τοῦ βίου τοῦ ἐνοικιοστασίου πέραν τοῦ 1968. Ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς ἠκούοντο παράπονα, ὅτι ὑπάρχει μία ἀνωμαλία καὶ ὅτι πρέπει νὰ τερματισθῇ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Ἅγιον Πνεῦμα δὲν ἐπιφοιτᾷ ἐπ’ οὐδενός. Ὅλα ἀνθρώπινα κατασκευάσματα εἶναι. Δὲν λέγω, ὅτι ἡ τριετία εἶναι τὸ ἄκρον ἄωτον τοῦ ὀρθοῦ καὶ τοῦ δικαίου, θὰ ἦτο ὅμως ἕνα πρᾶγμα ἀντικειμενικῶς καὶ ἠθικῶς ἀδιάβλητον. Εἰς τὴν ἀρχὴν αὐτὴν ἐμμένομεν, διότι νομίζομεν, ὅτι δὲν εἶναι θεμιτόν, δὲν εἶναι πρέπον, νὰ συνεχισθῇ ἡ παράτασις τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἢ ἄλλος τις ἔχῃ ἀντίθετον ἄποψιν, ἂς τὴν διατυπώσῃ εὐθέως νὰ κριθῇ καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τὴν κοινὴν γνώμην. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως εἴς τινας περιπτώσεις τοῦ διατάγματος τοῦ ἐνοικιοστασίου, ὅπως κατηρτίσθη ἀπὸ τὴν Ε.Κ., προεβλέπετο σταδιακῶς εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις διὰ τὰ καταστήματα, ἡ καταβολὴ τοῦ ἐλευθέρου μισθώματος. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διὰ τὰ ἰδικά των ἔργα ὑπερηφανεύονται. Διὰ τὸ ἐνοικιοστάσιον ὅμως καὶ ἐγὼ προσωπικῶς ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος τὸ διετύπωσα καὶ ἡ Ε.Κ., τῆς ὁποίας τὴν πολιτικὴν ἐξεδήλουν, εἴμεθα ὑπερήφανοι. Εἴμεθα ὑπερήφανοι διὰ δύο λόγους. Πρῶτον, διότι ὅλαι αἱ διατάξεις τοῦ ἰδικοῦ μας διατάγματος διέπονται τίμια, καθαρά, κρυστάλλινα, ἀπὸ γενικὰς ἀντικειμενικὰς ἀρχάς. Εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὅτι αἱ ἀρχαί μας δὲν ἦσαν σύμφωνοι πρὸς τὰς ἀρχὰς τοῦ οἱουδήποτε κριτοῦ ἢ ἐνδεχομένως καὶ ἐπικριτοῦ, ἀλλὰ ἔχει καὶ τὴν ἄλλην ἀρετήν, ὅτι ἀντιθέτως πρὸς ὅλα τὰ προϊσχύσαντα διατάγματα περὶ ἐνοικιοστασίου μόνον αὐτὸ δὲν περιεῖχεν οὐδεμίαν προσωπικὴν διάταξιν. Εἶναι κρυστάλλινον, εἶναι παρθένον.

§21Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ὄχι μόνον αὐτό.

§22Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Μόνον αὐτὸ ἐδημιούργησε τὸν σάλον.

§23Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον αὐτὸ οὔτε μία προσωπικὴν διάταξιν δὲν περιεῖχε καὶ ἐγένετο δεκτὸν γενικῶς. Δὲν λέγω ἀνεξαρτήτως. Κατὰ τὴν προπαρασκευὴν τοῦ νομοθετήματος ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν μας καὶ τὰς ἀπόψεις τῶν ἐνδιαφερομένων κοινωνικῶν τάξεων καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν μισθωτῶν. Εὑρέθημεν πρὸ δύο ἀπόψεων ἀντιτιθεμένων ριζικῶς. Ἰδιοκτῆται καὶ βουλευταὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, οἱ ὁποῖοι κατὰ πεποίθησιν ἐπίστευον εἰς τὴν ὀρθότητα τῶν ἀπόψεων αὐτῶν ἔλεγον νὰ καταργηθῇ ἀμέσως τὸ ἐνοικιοστάσιον. Ἐνομίσαμεν, ὅτι ἄμεσος κατάργησις τοῦ ἐνοικιοστασίου θὰ ἐπέφερε μίαν κοινωνικὴν παραζάλην, μίαν ἀνωμαλίαν, ἡ ὁποία δὲν ἦτο ὀρθὸν νὰ ἐπιχειρηθῇ. Οἱ μισθωτοὶ ἐζήτουν παράτασιν τοῦ ἐνοικιοστασίου διὰ ἐννέα χρόνια καὶ φυσικὰ σταδιακῶς ἀνάλογον αὔξησιν τοῦ μισθώματος διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τέλος τοῦ χρόνου, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ παρετείνετο τὸ ἐνοικιοστάσιον εἰς συνταύτησιν πλέον τοῦ ἐνοικιοστασιακοῦ πρὸς τὸ ἐλεύθερον μίσθωμα, ὁπότε φυσιολογικὰ θὰ ἔληγε τὸ ἐνοικιοστάσιον μὴ ὑπάρχοντος λόγου ὑπάρξεως αὐτοῦ. Ἐξακολουθῶ νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ διατύπωσις αὐτὴ ἦτο δικαία καὶ ὀρθή. Ἀλλά, κάθε νόμος ἐν τῇ ἐφαρμογῇ του παρουσιάζει ἀνάγκας βελτιώσεως καὶ ἡ ἀνάγκη βελτιώσεως παρουσιάσθη εὐθὺς ἀμέσως, διότι τὰ ἐνοικιοστασιακὰ καταστήματα, καὶ τὸ ἐνοικιοστάσιον ὡς πρὸς τὰ καταστήματα ἀφορᾷ κυρίως τὰς Ἀθήνας, κατὰ δεύτερον λόγον τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ἐπικουρικῶς τὰς ἄλλας ἐπαρχιακὰς πόλεις. Ἐκ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα εἴχομεν ὑπ’ ὄψει μας τότε, τὸ σύνολον τῶν καταστημάτων εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Πρωτευούσης ἦτο μισὰ ὑπὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ μισὰ ὑπὸ ἐλευθέρας μισθώσεις. Καὶ αἱ μὲν μισθώσεις τοῦ ἐνοικιοστασίου θὰ ἔληγον μετὰ 3ετίαν, τὸ ἓν ἔτος διέρρευσεν καὶ ἀπομένουν ἀκόμη δύο ἔτη, αἱ ἐλεύθεραι ὅμως μισθώσεις δὲν εἶχον σταθερὸν χρόνον λήξεως, ἔληγον σταδιακῶς. Ὅταν ἐδημοσιεύθη τὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ ἐπέκειτο ἡ ἐφαρμογὴ του ἐνεφανίσθη μία ἀθέμιτος βουλιμία ἐκ μέρους μικροῦ ἀριθμοῦ ἰδιοκτητῶν. Ἔληξαν ὡρισμέναι μισθώσεις καὶ ἐζήτησαν οἱ ἰδιοκτῆται ἐκεῖνοι, ὀλίγοι εἰς ἀριθμόν, ἴσως σήμερα εἶναι περισσότεροι, ἐζήτησαν 4 ἢ 5 ἢ 8 φορὰς τὸ μίσθωμα τὸ ἐλεύθερον, τὸ ὁποῖον εἶχον συμφωνήσει πρό τινων ἐτῶν. Καὶ ἑπομένως οἱ ὑπὸ ἐνοικιοστάσιον διατελοῦντες ἐπαγγελματίαι, παρηπονέθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ τὸ ποῖος θὰ μᾶς καθορίσῃ τὸ ἐλεύθερον μίσθωμα καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ποίων κριτηρίων. Τὸ ποῖος θὰ καθορίσῃ τὸ μίσθωμα ἦτο σαφὲς ἀπὸ τὴν κειμένην νομοθεσίαν καὶ παραμένει ἀναλλοίωτον. Ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν, κατὰ πρῶτον βαθμὸν καὶ κατ’ ἔφεσιν τὸ Ἐφετεῖον. Ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει τίνων κριτηρίων; Τὸ ἁπλούστερον κριτήριον θὰ ἦτο καὶ τὸ εὐκολώτερον διὰ τὸν δικάζοντα, τὸ ἐνοίκιον τὸ ὁποῖον καταβάλλουν γειτονικὰ ἀνάλογα καταστήματα. Ἀλλὰ ὑπῆρξεν ὁ φόβος μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθώματος τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, σύμφωνα πρὸς τὰς νέας ἀξιώσεις τῶν ἰδιοκτητῶν, αἱ μισθώσεις αὐταὶ νὰ εἶναι τεράστιαι καὶ ἑπομένως ὁ Πρόεδρος νὰ κρίνῃ διὰ τὰ ἐνοικιοστασιακὰ μισθώματα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐλευθέρων αὐτῶν μισθωμάτων. Ἔτσι θὰ ἐφθάναμεν εἰς ὑπερβολικὰ ὕψη, μὴ συμβιβαζόμενα οὔτε πρὸς τὰ πράγματα οὔτε πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν ἡμῶν, τῶν συντακτῶν τοῦ ἐνοικιοστασίου ὅπως τὸ συνετάξαμεν. Καὶ τότε ἐπωφελήθημεν μιᾶς διατάξεως, ἡ ὁποία ἴσχυεν εἰς τὰ προϊσχύσαντα ἐνοικιοστάσια καὶ δὲν μετεβλήθη ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας προσθήκην καὶ τροποποίησιν, κατὰ τὴν ὁποίαν, δι’ ἀποφάσεως τῶν ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Δικαιοσύνης, κοινῆς ἀποφάσεως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μειωθοῦν τὰ μισθώματα, τὰ ὁποῖα ὥριζε τὸ ἐνοικιοστάσιον. Τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ ἐκάμομεν χρῆσιν καὶ διὰ κοινῆς ἀποφάσεως τῶν τότε Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Δικαιοσύνης ὡρίσαμεν, ὅτι διὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον δὲν θὰ πληρωθῇ τὸ ἐλεύθερον μίσθωμα ἀπὸ τὰ ἐνοικιοστασιακὰ καταστήματα, ἀλλὰ θὰ πληρωθῇ ἡ κανονικὴ αὔξησις, ἡ ὁποία ἐδίδετο καὶ διὰ τὰ ἄλλα. Πρὸς συμπλήρωσιν, εἴχομεν ὑπ’ ὄψει μας νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν ἢ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως Νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ καθωρίζοντο πλέον τὰ ἀντικειμενικὰ κριτήρια ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων τὰ Δικαστήρια θὰ καθώριζον τὸ ἐπιτρεπτὸν ἐλεύθερον μίσθωμα. Αὐτὸ δὲν προεφθάσαμεν καὶ νὰ τὸ ὑποβάλωμεν. Τὸ εἴχομεν κοινῶς γνωστοποιήσει καὶ αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν παρέλειψεν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν κάμῃ. Ἁπλούστατον θέμα, ποῖα θὰ εἶναι τὰ ἐλεύθερα μισθώματα ὄχι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἤθελεν ἡ βουλιμία κακῶν ἰδιοκτητῶν, ἡ ὁποία καὶ ἐναντίον τῶν συμφερόντων των στρέφεται, διότι δημιουργεῖ κοινωνικὸν σάλον, ἀλλὰ ἐλεύθερα μισθώματα ἐπὶ τῇ βάσει ἀντικειμενικῶν κριτηρίων, τὰ ὁποῖα θὰ ὥριζεν ἡ Βουλὴ ἢ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κοινωνικῶν ἀναγκῶν. Ὅλα αὐτὰ ἦσαν θέματα, τὰ ὁποῖα θὰ καθώριζεν ἡ Βουλὴ καὶ θὰ ἦτο ἕνα πλαίσιον ἐντὸς τοῦ ὁποίου ὁ Δικαστὴς θὰ ὥριζεν ποῖον εἶναι τὸ ἐπιτρεπτὸν ἐλεύθερον μίσθωμα. Καὶ τοῦτο δὲν καθωρίσθη καὶ ἑπομένως καὶ ὡς πρὸς αὐτὸ ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως εἶναι βαρεῖα. Τέλμα καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, μέχρις ὅτου ἐφθάσαμεν εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν καὶ ἀπειλοῦν ἤδη ὅλοι οἱ ἐπαγγελματίαι, συνταυτίσαντες τὰ δύο ζητήματά των, τὴν προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης ἀφ’ ἑνὸς καὶ τὴν καταβολὴν τοῦ ἐνοικιοστασιακοῦ μισθώματος ἀφ’ ἑτέρου. Καὶ ὡς πρὸς αὐτὸ καταλογίζομεν τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως διότι ἀφῆκε τὰ πράγματα νὰ φθάσουν εἰς τὸ ἀπροχώρητον καὶ ἔρχεται τώρα ἐδῶ καὶ λέγει σῶστε με διότι ἀντιμετωπίζω ἀπεργίαν. Δὲν ἔχομεν διάθεσιν νὰ σώσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ φύγῃ καὶ σήμερον ἀκόμη σύμφωνα μὲ τὰς ἰδικάς μας ἀπαιτήσεις τοῦτο θὰ ἦτο εὐκταῖον. Ἀλλὰ λαμβάνομεν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θέσιν καὶ λέγομεν, ὅτι δὲν εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τί πρέπει νὰ κάμῃ. Κυβέρνησις εἶναι καὶ ὑπερηφανεύεται, ὅτι ἔχει τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Ἂς λάβῃ θέσιν καὶ ἂς προχωρήσῃ. Ἀλλὰ τὸ νὰ φθάνωμεν εἰς τὸ σημεῖον τὸ ὁποῖον ἐφθάσαμεν, δὲν ἐφανταζόμεθα ποτὲ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ κάμῃ ἐκκλήσεις εἰς ὑφιστάμενόν του ἀξιωματικόν, «δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ σῶσε τὴν κατάστασιν συνεννοήσου μὲ τὸν Μακάριον». Εἰς αὐτὴν τὴν γραμμὴν δὲν συμπλέομεν. Ἂς ἔλθῃ εἰς συνεννόησιν μὲ τοὺς ἐνδιαφερομένους ἡ Κυβέρνησις, ἂς λάβῃ τὰ μέτρα της, ἂς φέρῃ σαφῶς διατυπωμένα μέτρα ἐδῶ καὶ τότε θὰ εἴπωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν ἰδικήν μας γνώμην.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§25Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ὁμιλήσω περὶ εὐθυνῶν, δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὁ ἀναμάρτητος καὶ ποῖον Κόμμα ἔπραξε πλήρως τὸ καθῆκον του εἰς τὴν προληπτικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος τὸ ὁποῖον ἐμφανίζει σήμερον μορφὴν κρίσιμον. Ἡ Ε.Ρ.Ε. εἶχε θέσει ὡρισμένας γραμμάς, ἀλλὰ δὲν ἔφθασεν εἰς τὴν ὁριστικὴν ἐπίλυσιν τοῦ προβλήματος. Ἡ γραμμὴ τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ἡ Ε.Ρ.Ε., ἦτο ἡ βαθμιαία ἐξάλειψις τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ ἐπίσης ἡ προστασία ἡ θεμιτὴ καὶ μετρημένη τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Τὸ πρῶτον διεκηρύχθη ὑπ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ ἱδρυτοῦ τοῦ Κόμματος κ. Καραμανλῆ. Τὸ δεύτερον διεκηρύχθη ὑπ’ ἐμοῦ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1959, ὅταν ὡς Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡμίλησα πρὸς τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας εἰς Θεσσαλονίκην. Ἡ Ε.Κ., ἐπίσης, ἐπεχείρησε νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν ἐπίλυσιν τοῦ ζητήματος, ἔκαμεν ὡρισμένα βήματα, ἀλλ’ οὔτε ἐκείνη τὸ ἔλυσεν. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐπιχειρεῖ, ἔστω καὶ μετὰ παρέλευσιν μηνῶν, τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος, ἐπιχειρεῖ μᾶλλον νὰ διαβῇ τὴν τελευταίαν κρίσιν τοῦ προβλήματος τοῦ ἐνοικιοστασίου ἀφ’ ἑνός, νὰ θεσπίσῃ δὲ καὶ ἕνα σύστημα προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης ἀφ’ ἑτέρου. Διατὶ εἶναι περισσότερον ὑπεύθυνος ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις διότι ἐντὸς 6 μηνῶν δὲν ἔφερε καὶ δὲν μᾶς ἐκάλεσε νὰ ψηφίσωμεν ἕνα σχέδιον νόμου περὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ., ἡ ὁποία ἐπὶ 1 ἔτος καὶ 5 μῆνες δὲν κατώρθωσε νὰ πράξῃ τοῦτο, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν τὸ ἐννοῶ, οὔτε καὶ ἔχει σημασίαν. Ἁπλούστατα καὶ ἡ μία Κυβέρνησις καὶ ἡ ἄλλη ἠμέλησε τὸ θέμα. Καὶ δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Μπακόπουλος περὶ μεγαλυτέρας παρθενίας τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου ἐνοικιοστασίου, τοῦ ἐνοικιοστασίου τοῦ κ. Μπακοπούλου ἢ τοῦ ἐνοικιοστασίου τοῦ κ. Καλλία ἢ τοῦ ἐνοικιοστασίου τοῦ κ. Παπακωνσταντίνου. Δὲν γνωρίζω ποῖος ἔχει συμφέρον νὰ διεκδικήσῃ παρθενίαν καὶ μάλιστα εἰς τὴν ἡλικίαν μας. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι τὸ πρόβλημα εἶναι πολὺ δύσκολον καὶ δι’ αὐτὸ δὲν δικαιούμεθα νὰ ἀσκήσωμεν κριτικήν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐπιχειρήσωμεν τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν ἀντικειμενικωτέραν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος. Ἐὰν αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις δὲν ἐπροχώρησαν εἰς τὴν ὁριστικὴν λύσιν, εἴτε τοῦ προβλήματος τοῦ ἐνοικιοστασίου, εἴτε τοῦ ἑτέρου τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἄλλο συνδέονται μὲ τὰς ἀντιθέσεις μεταξὺ δύο κατηγοριῶν Ἑλλήνων, αἱ ὁποῖαι εἶναι κατηγορίαι συμπαθῶν Ἑλλήνων, δικαιουμένων νὰ διεκδικήσουν καὶ ἡ μία καὶ ἡ ἄλλη τὸ ἀπόλυτον δίκαιόν των ἑκάστη. Ἡ Πολιτεία, ὅμως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπονείμῃ καὶ πρὸς τὴν μίαν καὶ πρὸς τὴν ἄλλην τὸ ἀπόλυτον δίκαιον. Κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ ἐπιχειρήσῃ τὴν χρυσῆν τομήν. Μὲ τὰς χρυσὰς ὅμως τομάς, συνήθως δὲν συμφωνοῦν οἱ ἐνδιαφερόμενοι καὶ εἶναι φυσικόν, διότι οἱ ἐνδιαφερόμενοι δὲν ἀποτελοῦν Κράτος, δὲν ἀποτελοῦν Πολιτείαν, ἀποτελοῦν φορεῖς ἰδιωτικῶν συμφερόντων, θεμιτῶν συμφερόντων μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῆς φιλελευθέρας οἰκονομίας, πάντως ὅμως, ἰδιωτικῶν συμφερόντων. Ἡ Πολιτεία πρέπει νὰ χαράξῃ τὴν μέσην ὁδὸν καὶ πρέπει νὰ τάμῃ τὸ ζήτημα, κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι ὁ καλύτερος δυνατός, ἀπὸ ἀπόψεως ἀντικειμενικότητος καὶ δικαιοσύνης. Ἰδοὺ διατὶ δὲν λύεται τὸ ζήτημα εὐκόλως. Ἰδοὺ διατὶ γίνονται μελέται ἐπὶ μελετῶν καὶ συζητήσεις μετὰ τῶν ἐκπροσώπων τῶν ἐνδιαφερομένων τάξεων, τῶν ἐπαγγελματιῶν, ἐμπόρων καὶ βιοτεχνῶν, καθὼς καὶ μετὰ τῶν ἐκπροσώπων, τῶν μὴ διαθετόντων τὸ ὅπλον τοῦ κλεισίματος τῶν μαγαζιῶν, ἰδιοκτητῶν. Κύριοι συνάδελφοι καὶ αἱ δύο αὐταὶ κατηγορίαι Ἑλλήνων συμβάλλουν ἰσοτίμως, ἰσοδυνάμως, εἰς τὴν ὕπαρξιν τῆς ἐλευθέρας κοινωνίας μας — ἐλευθέρας ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὄχι μόνον τοῦ οἰκονομικοῦ φιλελευθερισμοῦ, ἡ ὁποία εἶναι δευτερεύουσα — ἀλλὰ ἐλευθέρας καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς Δημοκρατικῆς ἐλευθερίας, τῆς ἐλευθερίας τῶν συνειδήσεων. Οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐμπόρων, τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ τῶν βιοτεχνῶν, εἶναι κατὰ μεγίστην πλειοψηφίαν κοινωνικαὶ προσωπικότητες περιωρισμέναι — ἀλλὰ κατὰ τρόπον συμπαθέστατον — περιωρισμένου κύκλου δράσεως. Εἶναι μικροὶ ἐργοδόται οἱ περισσότεροι — ὑπάρχουν καὶ μεγάλοι ἐργοδόται μεταξὺ αὐτῶν, ἀλλὰ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μὲ ἐνδιαφέρουν πρωτίστως εἶναι οἱ μικροὶ ἐργοδόται — οἱ ἀνήκοντες δὲ εἰς τὴν ἄλλην κατηγορίαν εἶναι οἱ συνδέοντες τὸν ἑαυτόν των μὲ τὴν γῆν. Ὑπάρχει βέβαια ἡ συνήθεια νὰ τοὺς λέγωμεν γενικῶς ἰδιοκτήτας. Ὑπάρχει, ὅμως, ἰδιοκτησία μεγάλη, ὑπάρχει καὶ ἰδιοκτησία μικρά. Ἡ πρώτη εἶναι συνδεδεμένη μὲ κεφαλαιοκρατικὴν ἔννοιαν, ἡ ἄλλη εἶναι συνυφασμένη ἀρρήκτως μὲ τὴν ψυχὴν τοῦ Ἕλληνος, ὁ ὁποῖος ζητεῖ — καὶ ὀρθῶς ζητεῖ — νὰ ἔχῃ στέγην, νὰ ἔχῃ ὄχι ἁπλῶς στέγην, ἀλλὰ καὶ οἰκίαν, τμῆμα τῆς ὁποίας νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνοικιασθῇ καὶ νὰ χρησιμοποιηθῇ καὶ ὡς κατάστημα. Καὶ αἱ δύο αὐταὶ κατηγορίαι πολιτῶν ὁμολογῶ, συμβάλλουν ἐξ ἴσου εἰς τὴν διατήρησιν τῆς ἐλευθέρας κοινωνίας μας καὶ ἔχουν ἠθικὴν ἰσοτιμίαν, διότι καὶ ἡ δευτέρα κατηγορία δὲν εἶναι ἁπλῶς, ὡς ἰσχυρίζονταί τινες, κατηγορία ἀνθρώπων κληρονομικῶς παραλαβόντων ὡρισμένα ἀγαθά, ἀλλὰ εἶναι κατὰ μεγίστην πλειοψηφίαν, κατηγορία ἀνθρώπων σκληρὰ ἐργασθέντων, οἱ ὁποῖοι ἐτοποθέτησαν ἕνα τμῆμα τῆς οἰκονομίας των εἰς ἀκίνητα. Αὐτὴ εἶναι ἡ σωστὴ τοποθέτησις. Ἀφοῦ καὶ αἱ δύο κατηγορίαι εἶναι ἐξ ἴσου συμπαθεῖς καὶ ἀφοῦ καὶ αἱ δύο συμβάλλουν ἰσοτίμως, ἄλλα μέλη τῆς μιᾶς περισσότερον καὶ ἄλλα ὀλιγώτερον, ἄλλα μέλη τῆς ἄλλης ἐπίσης περισσότερον καὶ ἄλλα ὀλιγώτερον, εἰς τὴν διατήρησιν τῆς ἐλευθέρας κοινωνίας μας, εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ ἐθνικοῦ χρώματος τῆς Ἑλλάδος, εἶναι φυσικὸν ἡ Πολιτεία νὰ εὑρίσκεται πρὸ διλήμματος καὶ ἐγὼ εὑρίσκω, ὅτι χρέος ἔχομεν ἡμεῖς καὶ ἐὰν δὲν ἀσκῶμεν κυβερνητικὴν ἐξουσίαν, νὰ λάβωμεν θέσιν. Κύριοι συνάδελφοι, βάσει τῶν ὅσων σᾶς εἶπον μέχρι τοῦδε προκύπτει, ὅτι ἡ λύσις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι λύσις ἱκανοποιοῦσα πλήρως οὔτε τὴν μίαν, οὔτε τὴν ἄλλην ἐκ τῶν δύο τούτων κατηγοριῶν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν λεπτομερειῶν τῶν προβλημάτων, ἐνώπιον τῶν ὁποίων εὑρίσκεται σήμερον ἡ Πολιτεία, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀποφασισθεῖσαν αὔριον οἱονεὶ ἀπεργίαν. Δύο εἶναι τὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τὰ ἐξέθεσεν ἐνώπιον ἡμῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἄλλως τε ἔλαβε θέσιν καὶ ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ. Τὰ δύο σημεῖα εἶναι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὰ ἐνοικιοστασιακὰ μισθώματα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ θέσπισις τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ὁμολογῶ, ὅτι ὡς πρὸς τὸ δεύτερον δὲν κατανοῶ διατὶ ὕστερα ἀπὸ προσπάθειαν τὴν ὁποίαν καὶ ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ ἡ Ε.Κ. καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις κατέβαλον πρὸς ἀποκρυστάλλωσιν τοῦ θεσμοῦ, διατὶ χρησιμοποιεῖται ὑπὸ τῶν ἐμπόρων, ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν καὶ τὸ θέμα αὐτὸ ὡς σύνθημα τῆς αὐριανῆς ἀπεργίας. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἔχει καταρτισθῆ τὸ νομοσχέδιον —τὸ γνωρίζουν, ὅτι ἔχει καταρτισθῆ, γίνονται ὡρισμέναι τροποποιήσεις— εἶναι βέβαιον, ὅτι πρέπει νὰ τύχῃ ἀκόμη μεγαλυτέρας βασάνου καὶ δὴ ὄχι ἐν τῷ στενῷ κύκλῳ τῶν Ὑπουργῶν, ἀλλὰ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν τῆς ἑλληνικῆς σκέψεως, ὥστε καὶ οἱ ἴδιοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἀμφοτέρων τῶν πλευρῶν νὰ εἶναι δυνατὸν βάσει συγκεκριμένου σχεδίου, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ἐκφράσουν τὴν γνώμην των. Αὐτὸ εἶναι βέβαιον καὶ τὸ γνωρίζουν. Καὶ προβαίνουν εἰς μίαν ἐνέργειαν, ἀδιάφορον θεμιτὴν ἢ μὴ —δὲν θέλω νὰ τὴν ἐξετάσω αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἡ ἐλευθερία εἰς τὰς Δημοκρατίας εἶναι τοιαύτη, ὥστε εἶναι θεωρητικῶς θεμιτὴ καὶ ἡ ἐνέργεια αὐτὴ κατ’ ἀρχήν, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι προκαλεῖ ἐπιπτώσεις πολὺ σημαντικὰς καὶ πάρα πολὺ ὀδυνηράς, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν νομίζω, ὅτι ἦτο ἀναγκαία καὶ δὲν νομίζω, ὅτι μέσα εἰς τὴν σκέψιν τῶν ἐνδιαφερομένων συνδυάζεται πράγματι ἡ αὐριανὴ ἀπεργία, τὸ κλείσιμον τῶν μαγαζιῶν μὲ τὴν καθυστέρησιν τοῦ σχεδίου νόμου περὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης. Θὰ ἔλθῃ καὶ πρέπει νὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης καὶ πρέπει νὰ εἶναι σχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ κριθῇ ὑπὸ πάντων, θὰ συζητηθῇ ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων ἀμφοτέρων τῶν κατηγοριῶν, διότι καὶ αἱ δύο κατηγορίαι πρέπει νὰ τύχουν προσοχῆς μεγάλης καὶ θὰ ψηφισθῇ, ὅπως ἐλπίζω, ἐξασφαλιζομένης ὑπὲρ αὐτοῦ πλειοψηφίας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Τὸ δεύτερον θέμα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν κυρίαν ἀφορμὴν τῆς αὐριανῆς ἀπεργίας, εἶναι τὸ θέμα τῆς αὐξήσεως τῶν ἐνοικιοστασιακῶν μισθωμάτων. Εἶμαι ὑποχρεωμένος κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς νὰ ἀπευθύνω ἐκκλήσεις, ἃς ἀπευθύνω καὶ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς μελετωμένης αὔριον ἀπεργίας, μίαν ἔκκλησιν: ἀξίζει τάχα πράγματι νὰ ταλαιπωρηθῇ ὁλόκληρος ἡ Ἑλλάς, ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ἕνα μεγάλο τμῆμα, ἐν πάσῃ περιπτώσει, τοῦ ἀστικοῦ πληθυσμοῦ, τοῦ ἐργατικοῦ πληθυσμοῦ, διότι θὰ γίνῃ μία σχετικῶς μικρὰ αὔξησις τῶν μισθώσεων; Δὲν θέλω νὰ κρίνω αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐὰν ἔπρεπε ἢ ὄχι νὰ τὴν ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις. Παρατηρῶ, ὅμως, τοῦτο: ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀπὸ 1ης Ἀπριλίου οἱ μισθοσυντήρητοι τῆς κατωτάτης, τῆς ὑπὸ ὀδυνηροτάτας συνθήκας διαβιούσης κατηγορίας Ἑλλήνων θὰ ὑποχρεωθοῦν εἰς αὔξησιν 25%, βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας, διὰ Β. Δ., τὸ ὁποῖον κατ’ ἐξουσιοδότησιν εἶχεν ἐκδοθῆ. Βεβαίως ἄλλο τὸ 25% εἰς ἕνα μικρὸ ἐνοίκιον, ἑνὸς μικροῦ σπιτιοῦ, διὰ νὰ εἴμεθα ἀπολύτως δίκαιοι ἀπέναντι ὅλων καὶ ἄλλο τὸ 25% ἢ τὸ 15% εἰς ἕνα κατάστημα, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς πολὺ κεντρικὴν θέσιν καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἤδη ὑψηλόν. Τὰ ποσοστὰ δὲν εἶναι κάτι ἀπόλυτον, εἶναι κάτι σχετικὸν πρὸς τὸ ὕψος ἔναντι τοῦ ὁποίου ὑπολογίζονται. Σπεύδω ὅμως νὰ προσθέσω, ὅτι ἄλλη εἶναι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πληρώνουν ἐνοίκιον εἰς ἕνα κατάστημα κεντρικὸν καὶ ἄλλη ἡ κατάστασις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πληρώνουν ἐνοίκιον διὰ μίαν κατοικίαν ἀπομεμακρυσμένην καὶ εἶναι μισθοσυντήρητοι τῆς κατωτάτης κατηγορίας. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἔστω καὶ ἐὰν ἡ σύγκρισις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ὀρθὴ ὑπὸ τὴν μίαν ἔννοιαν, εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ὑπὸ τὴν ἄλλην ἔννοιαν. Εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν ἠμπορεῖ νὰ πρόκειται τὸ 15% νὰ σημαίνῃ 5.000 δραχ., εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν τὸ 25% ἠμπορεῖ νὰ σημαίνῃ 200 δραχ. μόνον. Δὲν ἔχει, ὅμως, σημασίαν, διότι εἶναι διάφορος καὶ ἡ δυναμικότης μεταξὺ τῶν δύο κατηγοριῶν Ἑλλήνων καὶ εἶναι καὶ διάφορος ἡ χρῆσις. Ὑπεράνω πάσης ἄλλης χρήσεως, δηλαδὴ καὶ αὐτῆς τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, πρέπει νὰ τοποθετηθῇ ἡ χρῆσις τῆς οἰκογενειακῆς στέγης. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις. Ἡ ἑτέρα εἶναι διαφόρου κοινωνικῆς σημασίας φαινόμενον, οὐσιώδης βεβαίως, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ βάσις. Πρώτη εἶναι ἡ οἰκογενειακὴ στέγη καὶ δευτέρα ἡ ἐπαγγελματικὴ στέγη. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου, ὅτι βεβαίως ἔχω ἐκφρασθῆ, ἐξ ὀνόματος τῆς Ε.Ρ.Ε., ὑπὲρ τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, ἀλλὰ μέσα εἰς τὰ πλαίσια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ σημαίνουν δήμευσιν τῆς ἰδιοκτησίας. Ὑπάρχει δὲ τρόπος συνδυασμοῦ καὶ διασταυρώσεως τῶν ἐννοιῶν καὶ συμφερόντων καὶ αὐτὸς ὁ τρόπος νομίζω, ὅτι ἐπιδιώκεται νὰ ἐξευρεθῇ ἢ ἴσως ἐξευρέθη ἤδη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταλάβω πῶς, δι’ αὐτὴν τὴν μικρὰν αὔξησιν, θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀναστάτωσις ἡ ἀποφασισθεῖσα δι’ αὔριον καὶ ἡ ὁποία δὲν ἀπεφασίσθη, ὡς γνωστόν, μόνον δι’ αὔριον. Ἡ αὐριανὴ ἡμέρα ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἡ ἀφετηρία μιᾶς ἀπεργίας τῆς ὁποίας ἡ διάρκεια δὲν εἶναι ἀκόμη γνωστή. Δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ προβῶ εἰς ἔκκλησιν πρὸς τοὺς ἀποφασίσαντας τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν, νὰ προβῶ εἰς ἔκκλησιν καὶ νὰ τοὺς εἴπω, ὅτι πράγματι δὲν ἀξίζει διὰ τὴν μικρὰν μελετωμένην αὔξησιν νὰ προβοῦν εἰς αὐτὴν τὴν ἀναστάτωσιν, νὰ βασανίσουν ὄχι μόνον τοὺς ἄλλους, ἀλλὰ καὶ τὸν ἑαυτόν τους, νὰ προκαλέσουν, κατ’ οὐσίαν, ἠθικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἀναρχίαν ἐπί τινας ἡμέρας, ἐπί τινα χρόνον. Ἐγὼ δὲν τὴν εὔχομαι τὴν ἀναρχίαν — δυνατὸν ἄλλοι νὰ τὴν εὔχωνται — ἐγώ, εἴτε θὰ εἶμαι εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε ἐκτὸς αὐτῆς, εἴτε θὰ στηρίζω Κυβερνήσεις, εἴτε θὰ εἶμαι ἀντιπολιτευόμενος, θὰ ἐπιδιώκω πάντοτε τὸ ἀντίθετον τῆς ἀναρχίας, θὰ ἐπιδιώκω πάντοτε ἐκεῖνο ποὺ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν στερέωσιν αὐτῆς τῆς κοινωνίας, ἡ ὁποία ὀνομάζεται ἐλευθέρα κοινωνία, ἐλευθέρα κοινωνία Ἑλλήνων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς

Ε.Ρ.Ε.).

Καὶ ἐν ὀνόματι αὐτῆς τῆς ἐλευθέρας κοινωνίας τῶν Ἑλλήνων, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπεται νὰ κλονίζεται ἀπὸ κατηγορίας πολιτῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι τεταγμέναι νὰ τὴν στηρίζουν, ἐν ὀνόματι αὐτῆς τῆς ἐλευθερίας καλῶ τοὺς ἐνδιαφερομένους νὰ μεταβάλουν τὴν ἀπόφασίν των καὶ νὰ ματαιώσουν τὴν ἀπεργίαν, τὴν ὁποίαν ἔχουν ἀποφασίσει διὰ τὴν αὔριον... (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς

Ε.Ρ.Ε.).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ἑνιαίας Δημοκρατικῆς Ἀριστερᾶς κ. Η. Ἡλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§27Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν μπόρεσα νὰ κατανοήσω διὰ ποῖον λόγον καὶ πρὸς ποῖον σκοπὸν προέβη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς σημερινὰς ἀνακοινώσεις της. Ἐάν, τοὐλάχιστον, ἐπρόκειτο νὰ ἀνακοινώσῃ ἀποφάσεις ἢ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὡς ἀποτέλεσμα θὰ εἶχαν τὴν ἀποσόβησιν τῆς ἀποφασισθείσης ἀγωνιστικῆς ἐκδηλώσεως τῶν ἐμπόρων, ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν, τὸ πρᾶγμα θὰ εἶχε κάποιαν βάσιν. Φαίνεται, ὅτι δὲν εἶχεν ἄλλον σκοπόν, παρὰ νὰ διαδηλώσῃ καὶ νὰ προσπαθήσῃ νὰ δείξῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀμηχανίαν της. Καὶ εὑρίσκουν, ὅτι ἦτο πάρα πολὺ εὔστοχος ἡ ἀναφορὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκπροσώπου τῆς Ἑνώσεως Κέντρου κ. Μπακοπούλου πρὸς τὰς ἄλλας, ὑπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα, σημερινὰς ἀπιθάνους, ἀπιστεύτους δηλώσεις τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἕνα ὑφιστάμενον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον, ἀντὶ νὰ δέχεται ἐντολάς, μετατρέπει εἰς διαπραγματευόμενον τρίτον μέρος, τὸν ἐξομοιώνει πρὸς Ἀρχηγὸν Κράτους καὶ κάμει ἔκκλησιν πρὸς τὸν ὑφιστάμενον διὰ τὴν τοιαύτην ἢ τοιαύτην ρύθμισιν ἑνὸς σοβαρωτάτου, πράγματι, ἐθνικοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ χωρὶς νὰ τεθῇ καὶ νὰ διευκρινισθῇ ἐνώπιον τῆς Ἀντιπροσωπείας τοῦ λαοῦ. Δὲν κατανοῶ, περαιτέρω, διατὶ ἀσχάλλει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν. Ἂς πᾶμε εἰς ἕνα σύντομον ἱστορικόν, εἰς μίαν σύντομον ἀναδρομὴν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ποὺ συγκινεῖ ὁλόκληρον τὸν ἐμπορικόν, ἐπαγγελματικὸν καὶ βιοτεχνικὸν κόσμον τῆς χώρας. Ἡ πρώτη ἐπέμβασις τοῦ Κράτους, ἡ πρώτη ἐκδήλωσις τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας, κατὰ πολὺ καθυστερούσης εἰς μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀντιστοίχως ἔχουν ληφθῆ εἰς τὸν ὑπόλοιπον δυτικὸν κόσμον — περὶ τοῦ ἀνατολικοῦ δὲν πρόκειται, διότι ἐκεῖ μὴ ἀναγνωριζομένης τῆς ἰδιοκτησίας τοῦ ἐδάφους, δὲν ὑπάρχει θέμα μισθωμάτων ἐλευθέρων ἢ ἐνοικιοστασιακῶν μισθωμάτων ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὑπὸ τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν παρ’ ἡμῶν καὶ εἰς τὰ Κράτη τῆς κεφαλαιοκρατικῆς οἰκονομίας — ἡ πρώτη ἐπέμβασις τῆς Πολιτείας ἐπὶ ἑνὸς θέματος τὸ ὁποῖον εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐλύθη ἐπιτυχῶς ἢ ὀλιγώτερον ἐπιτυχῶς καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ εἰς ὅλας σχεδὸν τὰς χώρας τοῦ καπιταλιστικοῦ κόσμου, εἶναι τὸ Ν.Δ. 4487 ποὺ ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος εἰς τὰς 6.7.1965, μὴ καταστάντος δυνατοῦ νὰ ψηφισθῇ ἐνώπιον τῆς ὁλομελείας τοῦ Σώματος, ὅπου εἰσήχθη εἰς τὰς 31.5.65, διότι ἡ ΕΡΕ καὶ οἱ Προοδευτικοὶ ἐματαίωσαν τὴν ψήφισιν, ζητήσαντες τὴν παραπομπὴν εἰς τὴν τακτικὴν κοινοβουλευτικὴν διαδικασίαν τῶν δύο ἀναγνώσεων. Αὐτὸ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ ὑπενθυμίσω, διότι πράγματι φαίνεται, ὅτι ἔκτοτε ὑπῆρξαν σημαντικαὶ ἐξελίξεις ἀντιλήψεων δοθέντος, ὅτι σήμερον ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἔκαμε μίαν συμφιλιωτικὴν ἀναγνώρισιν ἑκατέρωθεν δικαίων καὶ δικαιωμάτων καὶ εὐλόγων ἀξιώσεων.

§28Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ ΕΡΕ ἦτο τότε ὑπὲρ τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης.

§29Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἀφῆστε νὰ προχωρήσω. Ὁ κ. ἀρχηγός σας, ἄριστα σᾶς ἐξεπροσώπησε νομίζω καὶ χωρὶς νὰ τὸ πάρῃ ὡς κριτικήν, ἔκαμε μίαν τοποθέτησιν, μίαν ἐκτίμησιν τοῦ θέματος, ἐξιστόρησε τὰς ἀπόψεις τῆς παρατάξεώς σας. Ἐὰν ἀναφερθῶ εἰς ὅσα σεῖς εἴπατε, θὰ ἔλεγον, ὅτι σεῖς ὑπήρξατε ἀπόλυτος διώκτης κάθε προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἀλλὰ ἐν πάση περιπτώσει ἂς μὴ ἀνατρέξωμεν εἰς τὸ παρελθόν. Τότε, τὸ μὲν ἀρχικὸν σχέδιον νόμου ἔλεγεν, ὅτι ἀναστέλλεται ἡ λῆξις τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων μέχρι 31 Δεκεμβρίου. Ἡ αἰσιοδοξία αὐτή, ἡ ὁποία δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὡς πρὸς αὐτὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν διεψεύσθη, διότι μετὰ 9 ἡμέρας ἀνετράπη ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, πάντως ἡ αἰσιοδοξία ἡ ὁποία ἐξ ἀντικειμένου διεψεύσθη, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει δηλαδὴ καὶ τῆς ἀνατροπῆς, περιώρισε τὴν προθεσμίαν εἰς τὰς 31 Ὀκτωβρίου. Τότε, ὁμιλῶν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς, εἶχον εἴπει τὰ ἑξῆς:

§30Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον καὶ τότε, ὅτι περιορίζομεν τὴν προθεσμίαν διὰ νὰ δείξωμεν ἀκριβῶς τὴν πρόθεσίν μας νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ ὑποβολὴ ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεώς μας εἰς τὴν Νομοθετικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τὸ νομοσχέδιον, «περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης». Τόσην εἴχομεν ζέσιν, νὰ τερματίσωμεν τὸ ζήτημα καὶ τὴν πίστιν εἰς τὸν ἑαυτόν μας, ὥστε περιωρίσαμεν τὴν προθεσμίαν ἐν τῇ βεβαιότητι, ὅτι θὰ ἐφέραμεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 καὶ θὰ τὸ ἐψηφίζαμεν εἰς τὰς διακοπάς, ὥστε μέχρι 31 Ὀκτωβρίου θὰ εἶχε ψηφισθῆ ὁ νόμος.

§31Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, οὐδόλως σᾶς ἔψεξα. Ἔκαμα διαπίστωσιν καὶ ἐμνημόνευσα τὸ παρεμπῖπτον γεγονός, τὸ ὁποῖον ἐπέφερε τὴν μὴ ψήφισιν.

§32Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, διότι μοῦ ἐπετρέψατε τὴν διασάφησιν.

§33Η. ΗΛΙΟΥ. Τότε, κ.κ. συνάδελφοι, εἰς τὴν συνεδρίασιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος τῆς 31ης Μαΐου 1965, εἶχα εἴπει: «Θὰ πρέπει νὰ χαρακτηρίσωμεν ὡς ὑπερβολικὰ αἰσιόδοξον τὴν πρόβλεψιν, ὅτι θὰ ἔχωμεν ψηφίσει τὸν νόμον μέχρι 31 Ὀκτωβρίου καὶ προτείνω νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν ἀρχικὴν διατύπωσιν τῆς προθεσμίας τῆς 31 Δεκεμβρίου 1965, εἰς τὸ σχέδιον νόμου ποὺ συζητοῦμεν». Δὲν ἠκούσθην. Τὴν 31 Ὀκτωβρίου λήγει ἡ προθεσμία. Ἀπὸ 1ης Νοεμβρίου ἀρχίζουν αἱ ἐξωστικαὶ δίκαι. Ἐκδίδονται πολλαὶ ἑκατοντάδες ἐξωστικῶν ἀποφάσεων. Ἐκτελοῦνται αἱ 15 ἐξ αὐτῶν, ἐκ τῶν ὁποίων αἱ δύο τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσήχθη καὶ ἐψηφίσθη ἡ νέα παράτασις. Καὶ ψηφίζεται εἰς τὰς 13 Δεκεμβρίου, εἰσηγουμένου τοῦ καὶ νῦν προβαίνοντος εἰς τὰς ἀνακοινώσεις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως Ὑπουργοῦ κ. Στεφανάκη, ὁ νόμος 4488. Πάλιν δὲν λύει τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Πάλιν δίδει μίαν τρίμηνον παράτασιν, ἡ ὁποία ὡς ἐπληροφορήθην παρετάθη πλέον διὰ διατάγματος κατ’ ἐξουσιοδότησιν ἐκείνου τοῦ νόμου δι’ ἄλλους δύο μῆνας, χωρὶς νὰ λύῃ τὸ θέμα. Καὶ τότε ἔλεγον εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 13ης Δεκεμβρίου. «Ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ἤδη ἀπ’ ἀρκετῶν μηνῶν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὴν πίεσιν τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τὰς διαμαρτυρίας καὶ τοὺς ἀγῶνας τῶν σφαγιαζομένων. Τὸ ζήτημα ἦτο κατ’ ἐξοχὴν ἐπεῖγον. Ἔπρεπε νὰ μᾶς εἴχατε φέρει λύσιν οὐσίας ἐπὶ τοῦ προβλήματος. Σήμερον δὲν λύεται τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἀναβάλλεται ἡ λύσις διὰ τρεῖς μῆνας καὶ θὰ ἔλθῃ πάλιν ὁ καιρὸς καὶ θὰ ἴδωμεν, ὅτι καὶ πάλιν θὰ δοθῇ λύσις ἀναστολῆς. Καὶ ἀπὸ ἀναβολῆς εἰς ἀναβολὴν καὶ ἀπὸ παρέλκυσιν εἰς παρέλκυσιν, θὰ δημιουργοῦνται κάθε τόσο μεγάλα προβλήματα καὶ κοινωνικαὶ διενέξεις ἐκτεταμέναι. Ὁ κ. Στεφανάκης, ὑπῆρξε τότε αἰσιόδοξος. Ἔφερε τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἐφ’ ὅσον κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ δευτέρου αὐτοῦ νόμου τῆς παρατάσεως εἶχον ἀκουσθῆ αἱ ἀπόψεις ὅλων τῶν παρατάξεων καὶ ἦσαν γνωσταί, εἶπεν ἐπὶ λέξει «ἅπαντες ἔχομεν ἀποδεχθῆ τὴν ἀνάγκην τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης» καὶ ἰσχυρίσθη, ὅτι θὰ προελάμβανε νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ ψηφισθῇ καὶ νὰ καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, ἐντὸς τοῦ 3μήνου. Ἰδού, ἐπέρασε τὸ 3μηνον, ἐδόθη καὶ νέα παράτασις καὶ πάλι θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ τίποτε. Τώρα ποῖαι δυνάμεις ἐμποδίζουν τὴν λύσιν δὲν θέλω νὰ ἀσχοληθῶ καὶ νὰ ἐξετάσω αὐτὸ τὸ θέμα. Θέλω μόνον νὰ εἴπω, ὅτι κατόπιν ὅλων αὐτῶν, εἶναι περίεργον νὰ ἀσχάλῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι κινοῦνται εἰς ἀγῶνα ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κινδυνεύουν καθ’ ὑπερβολὴν εἰς τὰ ἔργα των, εἰς τὸ ἐπάγγελμά των. Πρῶτον, ὀφείλεται εἰς τὰς παραλείψεις τῆς Κυβερνήσεως, καταδήλως, ὁ ἀγὼν ποὺ διεξάγεται. Ἔπειτα διατί καταγγέλλομεν τὸν ἀγῶνα τῶν ἐργαζομένων, εἴτε ὑπὸ τὴν ὀξυτέραν μορφὴν τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἴτε ὑπὸ τὴν ἰδιαιτέραν μορφὴν τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ. Διατὶ νὰ προσποιούμεθα τὴν ἄγνοιαν ἑνὸς θεμελιώδους γνωρίσματος τοῦ οἰκονομικοῦ συστήματος μέσα εἰς τὸ ὁποῖον ζῶμεν καὶ μιᾶς βασικῆς ἐμπειρίας τῶν ἐργαζομένων μαζῶν, ὅτι μέσα εἰς αὐτὸ τὸ ἀνταγωνιστικὸν σύστημα ὅπου ἰδίως θάλπονται διεκδικήσεις τῶν ἐργαζομένων μαζῶν, δὲν ἱκανοποιεῖται ἐὰν δὲν προτιμηθοῦν πρὸς κατάκτησιν τοῦ δικαίου, ἀγῶνες τῶν ἰδίων ἐνδιαφερομένων στρωμάτων. Ἢ μήπως τὸ 15% τῆς παιδείας δὲν ἄρχισε ἀπὸ τοὺς ἀγῶνας τῶν μαθητῶν καὶ τῶν φοιτητῶν; Μήπως αἱ τιμαὶ τῶν προϊόντων τῶν ἀγροτικῶν, μήπως οἱ μισθοί, τὰ ἡμερομίσθια, αἱ συντάξεις, ὅλα αὐτὰ δὲν ἐχρειάσθησαν ἀγῶνας σκληροὺς διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν; Καὶ ὅταν ἔκαμε χρῆσιν μιᾶς ὡραίας φράσεως, ἡ ὁποία διόλου θὰ ἦτο ὡραία ἐὰν ἀντιστοιχοῦσε καὶ εἰς τὴν πραγματικότητα, ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ πρὸ ὀλίγου καὶ εἶπεν, ὅλοι πταῖμε, δὲν ὑπῆρξε προληπτικὴ ἀντιμετώπισις, εἶπε κάτι τι, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπῆρξε ποτέ, ὄχι μόνον εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἀλλά, ἡμεῖς πιστεύομεν, δὲν ὑπῆρξεν εἰς κανένα ζήτημα. Πάντοτε ἡ ἀντιμετώπισις ἔρχεται ὕστερα ἀπὸ σκληροὺς ἐπιμόνους διεκδικητικοὺς ἀγῶνας ἐκείνων ποὺ ἐνδιαφέρονται, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀδικοῦνται, ἐὰν ἀδικοῦνται καὶ καθ’ ὅσον ἀδικοῦνται καὶ ἐκείνων ποὺ θίγονται ἀπὸ ἐκεῖνο ἢ ἐκεῖνο τὸ μέτρον, ἀπὸ αὐτὴν ἢ ἐκείνην τὴν κατάστασιν. Χαίρω ποὺ εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος πρὶν φθάσω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν δύο σκελῶν τοῦ προβλήματος, ἐλεύθεραι μισθώσεις, ἐνοικιοστασιακαὶ μισθώσεις νὰ εἴπω μερικὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν μὲν γενικωτέραν σημασίαν, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα συνάπτονται μὲ τὸ συζητούμενον θέμα. Ὑπάρχει κάτι τι ποὺ ἐνῷ ἔχει προσεχθῆ ἀπὸ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις τῶν καπιταλιστικῶν χωρῶν, δὲν ἀπετέλεσεν ἕως τώρα ἀντικείμενον μερίμνης ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ μόνον, κατὰ τὴν γνώμην μας, ἀνεπαρκῶς καὶ ἀντιεπιστημονικῶς τὸ ἐνεθυμήθην εἰς τὸν νόμον περὶ φορολογίας ὑπερτιμήματος ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ., ἁπλῶς διὰ νὰ ζητήσῃ μερίδιον ἐκ τῆς πραγματοποιουμένης κερδοσκοπίας καὶ ἀνατιμητικῆς τάσεως, τῶν οἰκοπέδων καὶ τῶν ἀκινήτων. Ὑπαινίσσομαι αὐτὸ τὸ φαινόμενον, τὸ τόσον ἔντονον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας, τῆς ἐκτεταμένης κερδοσκοπίας ἐπὶ ἀκινήτων καὶ οἰκοπέδων. Ἐκτὸς τοῦ ὅτι τὸ φαινόμενον αὐτὸ δυσχεραίνει τὴν ἐφαρμογὴν κάθε ρυθμιστικοῦ χωροταξικοῦ, στεγαστικοῦ προγράμματος μεγάλων ἐκπαιδευτικῶν προγραμμάτων, λ.χ. πανεπιστημιουπόλεων, μεγάλων ὑγειονομικῶν προγραμμάτων, λ.χ. συγχρόνων νοσοκομείων, πλατειῶν, πάρκων κλπ., ἐκτὸς τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, ἐκτὸς τοῦ γεγονότος, ὅτι δὲν παρέχει τὴν εὐχέρειαν λύσεως κυκλοφοριακῶν ζητημάτων ποὺ ἀπειλοῦν τὰς πόλεις μὲ τὸν θάνατον ἐξ ἀσφυξίας, ἐκτὸς ὅλων αὐτῶν, εἶναι ὁ βασικώτερος λόγος τῆς ὑπονομεύσεως τοῦ νομίσματος, τῆς δημιουργίας πληθωρισμοῦ καὶ δὴ τῆς χειροτέρας μορφῆς, τοῦ πληθωρισμοῦ κόστους. Εἰς τὴν Γαλλίαν ὁ πληθωρισμὸς τοῦ 1954–1957 ἐξεκίνησεν ἀπὸ τὴν κερδοσκοπίαν, τὴν ἀνασχεθεῖσαν δυνάμει κυβερνητικοῦ μέτρου ἐπὶ τῆς ἀκινήτου περιουσίας. Εἰς τὴν Ἰταλίαν ὑπῆρξαν καὶ ἄλλοι παρεμπίπτοντες λόγοι, ἀλλὰ ἡ κυρία ἀφετηρία καὶ ἡ κυρία ἐκδήλωσις ὑπῆρξεν αὐτό. Ἀνεξαρτήτως ἀπὸ τὰ καταστήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐντὸς ὀλίγου θὰ ἔλθω καὶ θὰ περιορισθῶ, ἡ κερδοσκοπία ἐπὶ τῶν οἰκοπέδων καὶ τῶν ἀκινήτων μοιραίως ἐπηρεάζει ἀνατιμητικὰ τὴν κυριωτέραν καὶ ἀφευκτικωτέραν καὶ ἀκριβωτέραν καταναλωτικὴν ἀνάγκην παντὸς ἀνθρώπου, ἀφ’ ὅτου οἱ ἄνθρωποι ἔπαυσαν νὰ εἶναι ἄγρια θηρία καὶ νὰ διαιτῶνται εἰς τὰ σπήλαια ἢ κάτω ἀπὸ τὰ δένδρα, τὴν ἀνάγκην τῆς στεγάσεως. Ἐννοοῦμεν τὴν πραγματοποίησιν τοῦ τόσον δυσκολοαποκτήτου ἰδανικοῦ κάθε ἀνθρώπου, τοῦ νὰ ἀποκτήσῃ ἰδίαν στέγην, πρὸς ἰδίαν στέγασιν, ὄχι πρὸς ἐκμετάλλευσιν, εἴτε μονοκατοικίαν, εἴτε διαμέρισμα, εἴτε τοῦ ὑποχρεουμένου νὰ ἐνοικιάζῃ. Ἐάν, λοιπόν, ἡ ὑπερτίμησις τῶν ἀκινήτων μέσα εἰς ἕνα σύστημα τιμῶν, τὸ ὁποῖον ὀλίγον πολὺ περίπου μένει σταθεροποιημένον ἢ τοὐλάχιστον καταβάλλεται ἀπὸ ὅλους ἡ προσπάθεια νὰ μείνῃ σταθεροποιημένον καὶ νὰ μὴ κλονισθῇ, ἐὰν εἶναι πηγὴ ἀδικαιολογήτου καὶ παρασιτικοῦ, κατὰ τὴν ἄποψίν μας, πλουτισμοῦ τῶν κερδοσκόπων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι οἱ ἀρχικοὶ ἰδιοκτῆται συνήθως, εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπὸ ἐπιχειρηματικὸν πνεῦμα εἰσβάλλουν εἰς τὴν ἀγορὰν ἀκινήτων.

§34Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Μαυραγορῖται.

§35Η. ΗΛΙΟΥ. Εἰς αὐτὸ συνεφωνήσαμεν, κ. Μπουρνιᾶ. Παλαιότερον συνεφωνούσαμεν εἰς πολλά, ἀλλ’ ἐπήρατε δρόμον πολὺ δεξιόν. Λέγω, ἐὰν αὐτὸ εἶναι πηγὴ πλουτισμοῦ διὰ τὸν κερδοσκόπον, διὰ τὸν ἔχοντα ἀνάγκην νὰ στεγασθῇ εἴτε εἰς διαμέρισμα, εἴτε εἰς μονοκατοικίαν, εἴτε ἐπὶ ἐνοικίῳ, ἁπλούστατα ἀκριβαίνει τὸ κόστος τῆς ζωῆς του. Ἁπλούστατα ἀκριβαίνει, μεγαλώνει τὸ χρηματικὸν ποσὸν μὲ τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ ἱκανοποιήσῃ μίαν ἄφευκτον καταναλωτικὴν ἀνάγκην, διαρκῆ μὲν ἀλλὰ καταναλωτικὴν καὶ ὄχι κερδοσκοπικήν, ἐκμεταλλευτικὴν καὶ ἡ δαπάνη αὐτή, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς τὸ ⅓ περίπου τῶν μεσαίων οἰκογενειακῶν εἰσοδημάτων εἰς τὴν χώραν μας, κατὰ τοὺς στατιστικοὺς πίνακας καὶ περίπου κατὰ τὴν κοινὴν πεῖραν, ἡ δαπάνη αὐτὴ δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ προϊόντος τοῦ χρόνου, νὰ προκαλῇ πιέσεις πληθωριστικὰς καὶ πιέσεις πληθωριστικὰς κόστους. Καὶ αὐτὸ ἐμποδίζει ἀκόμη καὶ τὴν ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, τῷ περιωρισμένῳ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ ἐξ ἰδίων τακτοποίησιν τῶν στεγαστικῶν ἀναγκῶν ἑνὸς στρώματος τοῦ πληθυσμοῦ, διότι βεβαίως τὸ εὐρύτερον στρῶμα τοῦ πληθυσμοῦ, εἰς τὴν εἰσοδηματικὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται, δὲν εἶναι δυνατὸν δι’ ἰδίας μόνον μερίμνης νὰ ἀντιμετωπίσῃ θέμα αὐτοστεγάσεως καὶ χρειάζεται νὰ ὑπάρξῃ κάποτε εἰς τὴν χώραν μας μία εὐρεῖα, μία ρωμαλέα πολιτικὴ λαϊκῆς στέγης, διότι ἡ ὑπάρχουσα εἶναι προδήλως ἀνεπαρκὴς καὶ χρειάζονται 1½ αἰῶνες, κατὰ τοὺς ἀρχιτέκτονας, διὰ νὰ τακτοποιηθοῦν αἱ ὑφιστάμεναι στεγαστικαὶ ἀνάγκαι. Ὁπωσδήποτε ἡ ἀκρίβεια αὐτὴ εἶναι κάτι τι τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσελκύσῃ πάρα πολὺ τὴν προσοχὴν τῶν μὲ τὰ οἰκονομικὰ ἀσχολουμένων καὶ ἰδίως τῶν συντονιστικῶν ὑπηρεσιῶν. Ὀφείλω δὲ νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἡ ὑπὸ τὰς συνθήκας ποὺ θὰ ἀναφέρω ἐντὸς ὀλίγου, κατ’ ἔτος, αὐξανομένη ἁλματωδῶς κατὰ τρόπον μὴ δυνάμενον νὰ συλληφθῇ πολλάκις, μισθωτικὴ ἀξία τῶν καταστημάτων τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, ἔχει τὴν ἐπίπτωσιν τοῦ νὰ ἀκριβαίνῃ, κατ’ ἀδήριτον λόγον συσχετισμοῦ εἰσοδήματος πρὸς κεφάλαιον, νὰ ἀκριβαίνῃ περισσότερον ἡ ἀξία τῶν ἀκινήτων καὶ γίνεται συντελεστὴς αὐτῆς τῆς κερδοσκοπίας ἡ ὁποία τείνει νὰ ὑπονομεύσῃ βαθύτατα τὴν βάσιν τῆς νομισματικῆς σταθερότητος. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι καιρὸς νὰ περιορισθῶ εἰς τὸ θέμα, μετὰ τὰς γενικὰς αὐτὰς ἐπὶ τῶν ἐπιπτώσεων ἐκ τῆς κερδοσκοπίας καὶ ἀνατιμήσεως τῶν ἀκινήτων σκέψεις, τὰς ὁποίας θέλω νὰ μελετήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι καιρὸς νὰ περιορισθῶ εἰς τὸ θέμα. Ἔχει ἀναγνωρισθῆ, ὡς πρὸς τὴν ἐλευθέραν, πρῶτον, μίσθωσιν, τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τὴν ἐξετάσωμεν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τὴν ἐξετάσωμεν, διότι ὁ προσδιορισμὸς καὶ τοῦ μισθώματος τῶν ἐνοικιοστασιακῶν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ ἐὰν ὑπάρχῃ δυνατότης καὶ μέτρον καὶ κριτήριον προσδιορισμοῦ τοῦ ποῖον εἶναι τὸ μίσθωμα τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ ἐπιμείνω, ἔχει ἀναγνωρισθῆ παντοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἢ σχεδὸν παντοῦ, τὸ ὅτι ὅταν μία ἐπιχείρησις, μία ἐμπορία, βιοτεχνική, ἐπαγγελματικὴ ἐπιχείρησις στεγάζεται κάπου, χαρακτηρίζεται ὡς ἓν ἀσώματον ἀγαθὸν καὶ προστατεύεται, ὅπως προστατεύεται ἡ πνευματικὴ ἰδιοκτησία ἢ ὅπως προστατεύεται τὸ σῆμα ἢ ὅπως ἡ ἐφεύρεσις καὶ τοῦτο, διότι κατὰ κύριον λόγον, ἡ εὐδοκίμησις μιᾶς ἐπιχειρήσεως ἢ ἑνὸς ἐπαγγέλματος ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἀπόκτησιν καλῆς φήμης καὶ πελατείας. Ἀλλὰ ἡ πελατεία καὶ ἡ καλὴ φήμη συνδέεται ἐξ ἴσου ὄχι μόνον μὲ τὸ πρόσωπον τοῦ ἐπιχειρηματίου, ἀλλὰ καὶ μὲ τὸν τρόπον, εἰς τὸν ὁποῖον εὑρίσκεται τὸ ἐπιτήδευμά του. Ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι αὔριον ἐξωθεῖται, εἶχον φέρει τὸ ἴδιο παράδειγμα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Δεκεμβρίου, νομίζω, ἐξωθοῦνται οἱ ἀδελφοὶ Λαμπρόπουλοι, ἢ οἱ ἀδελφοὶ Τσιτσόπουλοι, ἢ ὁ Ζαχαροπλάστης Παπασπύρου, τὸ Κέντρον Ζώναρς, οἱ ἐξωθούμενοι ἐπαγγελματίαι οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμά των εἰς αὐτὸ τὸ κατάστημα καὶ πάῃ καὶ συνεχίσῃ ὁ οἱοσδήποτε, ὁ πλέον ἄπειρος, ὁ πλέον ἀνειδίκευτος, θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ δουλεύουν, διότι ὁ κόσμος δὲν ἐξέχασε τὸ ὄνομα Λαμπρόπουλος ἢ Τσιτσόπουλος ἢ Παπασπύρου καὶ ἔχει συνηθίσει τὸν τόπον, τὸ κατάστημα, τὸ κέντρον εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπὸ καιροῦ καὶ λειτουργεῖ αὐτὴ ἡ ἐπιχείρησις, ἀπὸ ὅπου προμηθεύεται ὅσα τοῦ χρειάζονται. Ἐκεῖ ἐδημιούργησε διὰ μόχθων, θυσιῶν, δαπανῶν, κόπων, ἐδημιούργησεν ἀγοράν, ἐδημιούργησε τὸ κόστος τὸ ἐπαγγελματικὸν ἢ τὸ ἐμπορικόν, ἐδημιούργησε τὴν πελατείαν, ἡ ὁποία συνήθισε νὰ πηγαίνῃ ἐκεῖ καὶ νὰ τὸν εὑρίσκῃ εἰς τὴν τάδε ὁδὸν καὶ ἀριθμόν. Ἐδαπάνησε καὶ δαπανᾷ εἰς καλλωπισμοὺς εἰς προσαρμογὴν τῶν ἀναγκῶν, ἰδιαιτέρως τῆς ἐπιχειρήσεως, πολὺ μεγάλα ποσά. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας μίαν ἐπιχείρησιν τῆς ὁδοῦ Σταδίου, ἡ ὁποία εἰς ἐνοικιοστασιακὸν ἔχει δαπανήσει τεσσαράμισυ ἑκατομμύρια δραχμὰς διὰ τὰς βελτιώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ παραμείνουν εἰς ὄφελος τοῦ ἰδιοκτήτου. Διαθέτουν ἐπίσης σημαντικὰ ποσὰ εἰς τὴν σημερινὴν κοινωνίαν καὶ ὑπὸ τὰς σημερινὰς ἐμπορικὰς συνθήκας διὰ τὰς διαφημίσεις, αἱ ὁποῖαι συνδέουν τὴν ἐπιχείρησιν μ’ ἓν ὡρισμένον κατάστημα, μ’ ἕνα ὡρισμένον τόπον. Αὐτὰ εἶναι δεδομένα. Καὶ ἔπειτα ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἑστίας πρόκειται νὰ ἀρχίσῃ νὰ ἀπολαμβάνῃ τὸν καρπὸν τῶν θυσιῶν καὶ τῶν μόχθων καὶ τῶν δαπανῶν, ὁ ἰδιοκτήτης τῆς ἐλευθέρας μισθώσεως, ὁ ὁποῖος ἐλευθέρως εἶχε συμφωνήσει εἰς αὐτὸ τὸ μίσθωμα, ὁ ἰδιοκτήτης ἐλευθέρας μισθώσεως, ὁ ὁποῖος ἀποστέργει εἰς μισθώσεις πέραν τοῦ ἔτους συνήθως ἑνὸς ἔτους τοῦ ζητεῖ τὸ διπλάσιον. Δὲν σὲ συμφέρει; Φύγε. Εἶναι τὸ Κράτος καὶ ἡ κοινωνία τῆς ἐλευθερίας, ὅπως τὸ εἶπεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ὄχι μόνον τῆς ἐλευθερίας τῶν συναλλαγῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐλευθερίας τῶν ψυχῶν καὶ τῶν πνευμάτων. Φύγε, ἢ θὰ δώσῃς τόσα περισσότερα. Ὁ ἐξωσθεὶς ὑποδηματοποιὸς Χατζῆς, ἀνεφέρθη ἀπὸ ὁμιλητὴν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἶχε μίσθωμα 13 χιλιάδων καὶ τοῦ ἐζήτησε 30 χιλιάδες, ὑπερδιπλάσιον. Καὶ προσέφερεν ὕστερα 40 χιλιάδες καὶ δὲν τοῦ τὸ ἔδωσε. Ἀνεφέρθη ἓν ἄλλο περιστατικόν. Κατάστημα τῆς ὁδοῦ Σταδίου, 24 τ.μ. ἐπιφανείας μὲ πατάρι καὶ ὑπόγειον, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον ἀντίστοιχον ἄλλην τόσην ἐπιφάνειαν, ἠγοράσθη τὸ 1957 ἀντὶ τρισήμισυ χιλ. χρυσῶν λιρῶν. Μὲ τὰς ἐπανειλημμένας ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος αὐξήσεις τῶν μισθωμάτων, ἔφθασε νὰ εἰσπραχθοῦν εἰς 7 χρόνια 4.700 χρυσὲς λίρες, ἔναντι τιμήματος τρισήμισυ χιλ. λίρες. Δηλαδὴ 20% ἐτησίως καὶ ἐπωλήθη εἰς τὰ 7 χρόνια 13 χιλ. λίρες, διότι ἡ ἀνατίμησις τοῦ εἰσοδήματος ἐπέφερεν ἀντιστοίχως τὴν ἀνατίμησιν τοῦ ἀκινήτου. Αὐτὰ τὰ πράγματα τὰ ἀπαράδεκτα, τὰ καταστρεπτικά, τὰ ὁποῖα πολλὰς φορὰς ὀφείλονται εἰς τὴν ἀνταγωνιστικὴν ἀπληστίαν τῶν ἰδιοκτητῶν, πολλὰς φορὰς ὀφείλονται καὶ εἰς ἀνταγωνιστὰς παρεμβαίνοντας, οἱ ὁποῖοι εἴτε ἐπωφελοῦνται τῆς πελατείας ποὺ ἐδημιούργησεν ὁ ἀνταγωνιστής, εἴτε θέλουν νὰ τὸν καταστρέψουν. Αὐτὰ τὰ καταστροφικὰ ἀποτελέσματα δείχνουν πόσον εἶναι ὥριμος καὶ ἀπαραίτητος ἡ προστασία τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης ἤ, ὅπως λέγουν, τῆς προστασίας τῆς ἐμπορικῆς ἰδιοκτησίας, τοῦ ἀσωμάτου ἀγαθοῦ τῆς ἐμπορικῆς ἰδιοκτησίας. Ἤδη, ὅταν συνεζητεῖτο ἐνώπιον τῆς Ἀναθεωρητικῆς Ἐπιτροπῆς τὸ σχέδιον τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος τοῦ 1929, ὁ Βενιζέλος, ὁ Παπαφράγκος καὶ ὁ Πέτρος Θηβαῖος, ἔθεσαν τὴν προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης καὶ εἰς αὐτοὺς προσετέθη καὶ ὁ Τριανταφυλλόπουλος, μακαρῖται καὶ οἱ τέσσαρες. Εἶπε μόνον, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη εἰς τὰς παγίας διατάξεις τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἰδιαιτέρου νόμου λόγῳ τοῦ ὅτι σχετίζεται τόσον μὲ τὸ Ἐμπορικὸν ὅσον καὶ μὲ τὸ Ἀστικὸν Δίκαιον. Εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ τὸ ἀντιληφθῶμεν καὶ νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ταχύτερον. Ἐνῷ πρὸ ὀλίγων ἐτῶν, ὅλαι αἱ μισθώσεις κατοικιῶν ἦσαν ἐνοικιοστασιακαὶ καὶ ὁ μικρὸς ἀριθμὸς τῶν μισθώσεων ἐνοικιοστασιακῶν κατοικιῶν δείχνει αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζομεν, ὅτι σήμερον τὰ μισθώματα τὰ ἐνοικιοστασιακὰ ἔχουν ἐξισωθῆ ἢ καὶ ὑπερβῆ, ὡς πρὸς τὰς κατοικίας τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων καὶ ὅσοι ὑποχρεοῦνται νὰ πληρώσουν τὸ 100%, δηλαδή, τὸ μίσθωμα τοῦ Ὀκτωβρίου 1940, προτιμοῦν νὰ ἐγκαταλείψουν τὸ ἐνοικιοστασιακὸν σπίτι, διὰ νὰ ζητήσουν στέγην ἐλευθέραν. Σήμερον, καταβάλλεται δι’ ἐνοικιοστασιακὸν μίσθωμα τὸ 100% τοῦ λεγομένου ἐνοικιοστασιακοῦ μισθώματος ἀπὸ τὰ καταστήματα, δηλαδὴ τοῦ μισθώματος τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1940. Ὁ τιμάριθμος, ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1940 μέχρι σήμερον, ἔχει ἀνεβῆ κατὰ 60–80%, ὥστε ἤδη τὸ σημερινὸν ἐπίπεδον ὑπερβαίνει τὴν τιμαριθμικὴν ὕψωσιν τοῦ γενικοῦ ἐπιπέδου τῆς ζωῆς ἀπὸ τὸ 1940 ἕως σήμερον. Ἀλλά, δὲν πληρώνουν τὸ βασικὸν μίσθωμα. Μόνον κατ’ εὐφημισμόν. Εἰς τὴν πραγματικότητα, πληρώνουν πολὺ περισσότερα καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὑπῆρξε κατὰ τοῦτο, ἀρκετὰ ἀντικειμενικὸς ἢ μᾶλλον ἠμπορῶ νὰ εἴπω, μὲ ὅσα στοιχεῖα ἠμποροῦσε νὰ ἔχῃ πλήρως ἀντικειμενικός, ὑποστηρίξας, ὅτι τὸ ἥμισυ τοὐλάχιστον τῶν μισθώσεων καταστημάτων, τῶν ἐνοικιοστασιακῶν, σήμερον δὲν ρυθμίζεται μὲ βάσιν τὸ πράγματι καταβαλλόμενον κατ’ Ὀκτώβριον τοῦ 1940 βασικὸν μίσθωμα πρὸς 100%, ἀλλὰ εἴτε διότι ὑπῆρξεν ἀλλαγὴ χρήσεως, εἴτε διότι ὑπῆρξεν πρόσληψις συνεταίρου, εἴτε διότι συμβατικῶς εἰς τὰς περιόδους ἐκείνας, κατὰ τὰς ὁποίας ἦσαν πολὺ χαμηλὰ τὰ μισθώματα καὶ ὁ μὲν ἰδιοκτήτης δυστυχοῦσε, ἐνδεχομένως δέ, ἕνας ἐπαγγελματίας, ὁ ὁποῖος ἐπήγαινε καλά, ἐκ προθυμίας ψυχῆς συνήκει εἰς συμβατικὴν ἀναπροσαρμογήν, εἴτε διότι ἔγινεν ἀνοικοδόμησις καὶ ἐπανεγκατάστασις, μὲ προσδιορισμὸν ἐλευθέρου μισθώματος, σήμερον διὰ τὰ περισσότερα τῶν λεγομένων ἐνοικιοστασιακῶν καταστημάτων, τὸ μίσθωμα εἶναι 140, 150, 160%, ἐν σχέσει πρὸς τὸ μίσθωμα τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1940. Καὶ λέγω, ὅτι εἰς πάρα πολλὰς περιστάσεις, τὸ μίσθωμα αὐτὸ ἔχει ξεπεράσει καὶ τὸ ἐλεύθερον μίσθωμα. Ὑπάρχει ἕνα μέγαρον καταστημάτων εἰς τὴν ὁδὸν Μιλτιάδου καὶ τὸ ἐνοικιοστασιακὸν μίσθωμα ἔχει φθάσει τὰς 7.500 δρχ., ἕνα ἀντίστοιχον κατάστημα, εἰς τὸ αὐτὸ μέγαρον, ἰσομεγέθες, τὸ ὁποῖον εἶχε κενωθῆ πέρυσι καὶ ἐπὶ ἕνα χρόνο δὲν ἐνοικιάζετο, ἐνοικιάσθηκε 7.000 δρχ. δηλαδὴ κάτω ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστασιακὸν μίσθωμα. Εἶναι σωστόν, λοιπόν, νὰ ζητοῦν σήμερον τὰ ἐνοικιοστασιακὰ νὰ ὑπερβοῦν ἀκόμη καὶ τὰ ὅρια τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων; Καὶ ἐπὶ πλέον, ποῖα θὰ εἶναι τὰ κριτήρια τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων; Ποίας ἐλευθέρας μισθώσεις, κύριοι; Τὰς ἐλευθέρας μισθώσεις μὲ ἐνοίκιον, τὸ ὁποῖον εἰσεπράττετο τὸ 1962, 1963, 1964, 1965; Διότι, κάθε χρόνον, τὰ ἐδιπλασίαζαν, κάθε χρόνον τὰ ηὔξανον, μὲ ποῖον κριτήριον; Οἱ ἄνθρωποι, οἱ ἐνοικιοστασιακοὶ μισθωταί, θὰ ἦσαν εὐτυχεῖς ἐὰν εἶχε ἀρθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον πρὸ τριῶν πέντε ἐτῶν, διότι δὲν θὰ ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ καταβάλλουν τὸ σημερινὸν ἐλεύθερον μίσθωμα, ἀλλὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ὁδηγηθῇ εἰς ἀναζήτησιν καὶ ρύθμισιν τοιαύτης φύσεως, ὥστε πραγματικὰ νὰ πᾶμε εἰς τὸν Πρόεδρον καὶ νὰ ζητήσουμε, ποῖον εἶναι τὸ σημερινὸν καταβλητέον ἐλεύθερον μίσθωμα; Δηλαδή, ἐὰν δέχεται ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἐὰν δέχωνται ὅλαι αἱ πτέρυγες καὶ ἂν δέχεται ἡ Βουλή, ὅτι ἀκόμη καὶ διὰ τὰς ἐλευθέρας μισθώσεις, πρέπει νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, διὰ νὰ μὴ ἀνεβαίνουν ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέρα τὰ μισθώματα, πρέπει τοὺς ἐνοικιοστασιακοὺς νὰ τοὺς στερήσῃ καὶ τῆς προστασίας αὐτῆς, τὴν ὁποίαν θὰ ἐλάμβανε διὰ τὰς ἐλευθέρας μισθώσεις καὶ νὰ τοὺς ὑποχρεώσῃ νὰ προσαρμοσθοῦν, ἔστω εἰς κλιμάκια 2, 3, 5 ἐτῶν, μὲ τὸ ἐλεύθερον μίσθωμα, τὸ ὁποῖον θὰ συνωμολόγουν σήμερον, ὅταν δεχώμεθα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διατελοῦν εἰς ἐλευθέρας μισθώσεις, νὰ συνομολογήσουν ξανὰ ἐλεύθερον μίσθωμα, ἀλλὰ πᾶμε νὰ τοὺς προστατεύσωμεν; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατραπῇ ἡ σχέσις καὶ νὰ ἐπιβαρυνθοῦν τελικῶς οἱ ἐνοικιοστασιακοὶ μισθωταὶ μὲ μεταχείρισιν χειροτέραν ἀπὸ αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ ἐλεύθεροι μισθωταί; Εἶναι ἕνα θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ προσέξῃ πολὺ ἡ Κυβέρνησις, καθ’ ὅσον συναρτᾷ τὰς αὐξήσεις μὲ τὴν ἐξίσωσιν πρὸς τὰς ἐλευθέρας μισθώσεις πρὸς τὸ ἐλεύθερον μίσθωμα, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προσδιορίσῃ ἀσφαλῆ κριτήρια καὶ θὰ πέσωμεν ἔτσι εἰς τὸ ἄλλο κακόν, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ μειονέκτημα τῶν κυβερνητικῶν σκέψεων καὶ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν πάσῃ θυσίᾳ. Πρέπει νὰ ἀποφευχθῇ, πάσῃ θυσίᾳ, κατὰ τὴν ἄποψίν μας, οἱαδήποτε ρύθμισις, ἡ ὁποία θὰ εἶχεν ὡς διαδικασίαν τὴν ὑπὸ τοῦ Προέδρου ἢ ὑπὸ τοῦ Εἰρηνοδίκου ἐξεύρεσιν τοῦ ἐλευθέρου μισθώματος. Θὰ ἀνοίξουν 450.000 δίκες κατὰ πρῶτον καὶ δεύτερον βαθμόν, δι’ ὅλας τὰς μισθώσεις, ἢ πάντως 50–55.000 δίκας, διὰ τὰς ἐνοικιοστασιακὰς εἰς πρῶτον βαθμόν. Ὕστερα θὰ ἔλθουν αἱ ἐλεύθεραι μισθώσεις. Θὰ ὑπάρξουν ἀντιφατικαὶ ἀποφάσεις. Γνωρίζομεν, ὅτι καὶ οἱ Δικασταὶ εἶναι ἄνθρωποι καὶ κάθε κατηγορία, κάθε ὁμὰς πολιτῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαπνέεται ἐπὶ τῆς ἐκτιμήσεως τῆς οὐσίας ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἀντιλήψεων. Ὁ ἕνας εὑρίσκει, ὅτι τὸ τριπλάσιον εἶναι ὀλίγον, ὁ ἄλλος θὰ εὑρίσκῃ, ὅτι τὸ δεκαπλάσιον θὰ εἶναι πολύ. Θὰ ἔχωμεν ἕνα χάος. Θὰ ἔχωμεν τὴν Ἑλλάδα μετατρεπομένην εἰς διαδίκους, πεντακοσίας χιλιάδας διαδίκους ἀλληλομαχομένους. Θὰ ἔχωμεν ἕνα κοινωνικὸν σάλον, χωρὶς προηγούμενον. Πιστεύομεν, ὅτι εἰς κάθε περίπτωσιν, οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ ρύθμισις — καὶ ἰσχυριζόμεθα, ὅτι τώρα ἡ ρύθμισις πρέπει νὰ εἶναι — ὅτι μέχρις ὅτου ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ ρυθμίσεως τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, πρέπει καὶ ἐπὶ τῶν ἐνοικιοστασιακῶν, νὰ μὴ δοθῇ ἀκόμη καμμία αὔξησις, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ ἕνα ἑνιαῖον μέτρον καὶ κριτήριον, τὸ ὁποῖον θὰ λύσῃ τελειωτικῶς τὰ ζητήματα καὶ τῶν δύο αὐτῶν κατηγοριῶν — ἡ ρύθμισις πρέπει νὰ γίνῃ ἐκ τοῦ νόμου κατ’ ἴσον, ὁμοιόμορφον τρόπον καὶ μὲ αὐτομάτους ρυθμίσεις, διὰ νὰ μὴ ρίψωμεν τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν εἰς τὴν περιπέτειαν ἑκατοντάδων χιλιάδων δικῶν καὶ ἀμφιβολιῶν, περὶ τῆς αὔριον, ἐὰν θὰ εἶναι ἢ δὲν θὰ εἶναι πλέον μισθωτής, λόγῳ τοῦ τελείως ἀδήλου καὶ ἀσαφοῦς τῆς ἐκτιμήσεως τῶν δικαστῶν, περὶ τοῦ ὀφειλομένου μισθώματος. Κύριοι βουλευταί, θέλω νὰ συμπεράνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, κακῶς ἀσχάλλει, διότι ἔπταισεν, μὴ ρυθμίσασα ἐγκαίρως τὸ ζήτημα. Καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὀφείλει, πρὸς τὸ παρόν, μέχρις ὅτου δυνηθῇ νὰ παρουσιάσῃ ἐνώπιον τοῦ Σώματος, μετὰ προηγουμένην ἐπεξεργασίαν ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων ὀργανώσεων καὶ στρωμάτων, ὡλοκληρωμένον νομοθέτημα περὶ ρυθμίσεως ὅλων τῶν μισθωτικῶν σχέσεων τῶν ἀφορωσῶν καταστήματα, ἐμπόρους, ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ μὴ ἀποφασίσῃ καμμίαν αὔξησιν, οὔτε ἐπὶ τῶν ἐνοικιοστασιακῶν μισθωμάτων. Ἂς καθυστερήσῃ, ἐπὶ τέλους, ἡ ἀντιμετώπισις, ὅπως καθυστέρησεν ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ κυρίου ὄγκου τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, ἂς καθυστερήσῃ ἡ ἀντιμετώπισις αὐτῆς τῆς αὐξήσεως μέχρις ὅτου, κατὰ τὸν κ. Στεφανάκην, ἐντὸς διμήνου, ἐγὼ ἐκφράζω καὶ πάλιν τὰς ἀμφιβολίας μου, ἀντιμετωπισθῇ καθολικὰ τὸ θέμα. Καί μετὰ δίμηνον, θὰ ἔλθωμεν νὰ ξανασυζητήσωμεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἂς μὴ ἀπευθύνεται πρὸς ἡμᾶς, ὁ κ. Ὑπουργός, ἂς μὴ ἀπευθύνεται πρὸς τὴν Βουλήν, ἐπὶ θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουν χαρακτῆρα κυβερνητικῶν ἀποφάσεων. Δὲν συμμετέχομεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, δὲν ἐγκρίνομεν τὴν παραμονὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἐξουσίαν. Δὲν νομίζομεν, ὅτι ὁμαλῶς εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ Κυβέρνησις. Πιστεύομεν, ὅτι ὑπάρχει ἕνα θέμα λύσεως τοῦ προβλήματος αὐτοῦ τῆς ἐξουσίας δι’ ἐκλογῶν. Τί θέλει ἀπὸ ἡμᾶς ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ ἐπικροτήσωμεν θέματα Κυβερνητικά; Νομίζω, ὅτι ἠστόχησε καὶ εἰς τοῦτο ἡ Κυβέρνησις. Πάντως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συναινέσωμεν εἰς τὴν καταπίεσιν τῶν ἐνοικιοστασιακῶν μισθωμάτων, διὰ τῆς αὐξήσεως, τὴν ὁποίαν προτείνει ἐπὶ τοῦ παρόντος, μέχρις ὅτου προβῇ εἰς γενικὴν ρύθμισιν καὶ συζητήσωμεν ἐπὶ συνολικοῦ σχεδίου ρυθμίσεως τοῦ συνόλου τῶν ζητημάτων μισθώσεων καταστημάτων, ἐμπόρων, ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΔΑ).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν ὁ κ. Τ. Μιχαηλίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§37Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συγχαίρω τὴν Κυβέρνησιν, διότι προεκάλεσε τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἐπὶ ἑνὸς τόσον κρισίμου θέματος. Διότι ἡ ἀνταλλαγὴ σκέψεων καὶ ἀπόψεων, πάντοτε βοηθεῖ, οὐδέποτε βλάπτει. Κύριε Πρόεδρε, τὰς ἀπόψεις μας, θὰ τὰς ἐκφράσωμεν, ὅταν καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον καὶ τὸ μελετήσωμεν. Διότι πιστεύομεν, ὅτι δὲν ἐξυπηρετεῖ κανένα σκοπὸν τὸ νὰ συζητοῦμεν ἐπὶ ὑποθέσεων. Προσωπικῶς θὰ ἤθελον, κ. Πρόεδρε, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ θέμα τὸ ὁποῖον συζητεῖται, δὲν εἶναι θέμα εἰς τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρονται μόνον ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν οἱ ἰδιοκτῆται καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν οἱ μισθωταί. Εἶναι πολὺ γενικώτερον θέμα. Ἅπτεται τοῦ ὅλου οἰκονομικοῦ ζητήματος τῆς χώρας. Ἀπὸ στοιχεῖα — βεβαίως δὲν τὰ ἤλεγξα ἀκόμη — τὰ ὁποῖα ἔθεσαν ὑπ’ ὄψει μου ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία θὰ ληφθῇ ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος, ἠμπορεῖ νὰ ἐπηρεάσῃ δυσμενῶς ἢ εὐμενῶς τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου, ὕψους 4.500.000. Ἐπίσης ἠμπορεῖ νὰ προκαλέσῃ τόσον οἰκονομικὰς καταστάσεις ἄλλων μορφῶν, ὅσον καὶ ἄλλας κοινωνικὰς ἀναστατώσεις. Δι’ αὐτό, δὲν πιστεύω, ὅτι εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ εἰς τὰ γόνατα νὰ λυθῇ. Μελετήσατέ το, κ. Ὑπουργέ, καὶ φέρετε ὡλοκληρωμένον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν κοινωνίαν ἐν τῷ συνόλῳ της. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν, ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ, ὅτι ἐγενόμεθα καὶ ἡμεῖς οἱ Προοδευτικοὶ πρόξενοι κακοῦ, ἔχω νὰ ἀπαντήσω, ὅτι καὶ ἡμεῖς ἔχομεν γραμμὴν καὶ συνέπειαν, ὅπως καὶ αὐτοὶ ἔχουν γραμμὴν καὶ συνέπειαν. Ἡ ἰδική μας γραμμὴ εὑρίσκεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὴν γραμμὴν τῆς Ἀριστερᾶς. Ἡ γραμμή μας, εἶναι νὰ βοηθοῦμεν εἰς τὰ θέματα ποὺ ἀφοροῦν τὸν λαόν. Τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν, θέλει νὰ συμβάλλῃ εἰς τὴν διατήρησιν ὅσων διασώζονται εἰσέτι διὰ τὸν λαόν μας. Καί ἐν κατακλεῖδι, ἡμεῖς οἱ Προοδευτικοί, γραμμὴν ἔχομεν, νὰ βοηθοῦμεν εἰς ἀνασύνθεσιν ὅσων ἀπεσυνετέθησαν εἰς τὸ ἐγγὺς παρελθόν. Συνεπῶς, εὑρισκόμεθα εἰς πλήρη ἀντίθεσιν μὲ τὴν Ἀριστεράν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§39Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἶμαι συντομώτατος. Χαίρω, διότι διηυκρινίσθη ἀπολύτως καὶ ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἐκπροσώπου τῆς Ε.Κ. κ. Μπακοπούλου, ὅτι τὰ θέματα εἶναι δύο, ἐντελῶς διάφορα. Ἄλλο εἶναι τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης καὶ ἄλλο τὸ θέμα, ὄχι τῆς αὐξήσεως, κ.κ. συνάδελφοι, ἀλλὰ τῆς μειώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει ἀποφασίσει ἡ Κυβέρνησις, τῶν ἐνοικιοστασιακῶν μισθωμάτων ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου ἐ.ἔ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐξήσεως, ἐπιθυμῶ νὰ τὸ τονίσω ἰδιαιτέρως, ἀλλὰ περὶ μειώσεως καὶ μάλιστα, κατὰ ποσοστὸν σημαντικώτατον. Λυποῦμαι, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀποσείσω τὰς εὐθύνας, τὰς ὁποίας μᾶς ἀπέδωσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Μπακόπουλος. Εἶπεν, ὅτι «ἐβραδύνατε καὶ προεκαλέσατε τὴν δυσφορίαν τῶν παραγωγικῶν τάξεων — ἐβραδύνατε καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης». Ἐπιθυμῶ νὰ βεβαιώσω τὸ Σῶμα, ὅτι οὐδὲν στοιχεῖον εὗρον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ὄχι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, διότι ὁ κ. Μπακόπουλος ἐπανέλαβε καὶ ἀπόψε ὅσα εἰς ἄλλην ὁμιλίαν του, ἂν δὲν ἀπατῶμαι κατὰ Μάϊον ἐ.ἔ., εἶχεν εἴπει, ὅτι τὸ νομοσχέδιον κατηρτίζετο ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Βεβαίως, ὁ κ. Ἀθ. Κανελλόπουλος, ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ποὺ ἠδύνατο νὰ προχωρήσῃ τὴν ἐργασίαν, λόγῳ ἀπασχολήσεων —δὲν ξεύρω διατὶ— δὲν ἐπροχώρησε. Δὲν εὑρῆκα στοιχεῖα — καὶ ἀπόψε μοῦ τὸ ἐβεβαίωσε καὶ ὁ συνάδελφος κ. Πιτούλης, ὅτι δὲν ὑπάρχουν. Κατὰ συνέπειαν, ἐὰν ὑπάρχῃ μία καθυστέρησις, αὕτη ἀνήκει εἰς ἐκείνους, ποὺ διηύθυναν τὰ Ὑπουργεῖα μέχρις ὅτου ἔλθωμεν ἡμεῖς.

§40Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον νὰ τὰ εἴπητε.

§41Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἀφορᾷ ὑμᾶς, κ. Μπακόπουλε, καὶ τὸν κ. Ἀθ. Κανελλόπουλον, διότι, ὅταν ἐβεβαιώνατε τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνετε καὶ ἀπόψε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο κατηρτίζετο, ἐνῷ δὲν κατηρτίζετο, σημαίνει, ὅτι ἡ εὐθύνη βαρύνει καὶ τὸν κ. Κανελλόπουλον καὶ ὑμᾶς. Ὁ κ. Ἀθ. Κανελλόπουλος ἦτο ἁρμόδιος καὶ γνωρίζετε κ. Μπακόπουλε, —δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἰσέλθω εἰς θέματα τὰ ὁποῖα μοῦ εἶναι δυσάρεστα— ὅτι μετέβη εἰς συγκέντρωσιν τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ κατεφέρθη ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου σας, ἐναντίον τοῦ ἐνοικιοστασίου σας, τὸ ὁποῖον σεῖς ἀπόψε καλῶς πράττετε νὰ ὑποστηρίζετε καὶ νὰ ἐμμένετε εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον ὡς ἀκριβῶς ἔχει διατυπωθῆ καὶ ἰσχύει σήμερον. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιθυμῶ νὰ τελειώσω μὲ τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Θέλω νὰ κάμω μίαν δήλωσιν, διότι, ἂν εἶχον προβῆ εἰς αὐτήν, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἔλεγε τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἠλιοῦ. Ἔχομεν θεσπίσει παράτασιν μέχρι 31 Μαΐου ἐ.ἔ. ὅλων τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων καταστημάτων καὶ ἐπὶ πλέον οὐδεμία ἀπόφασις ἐξωστικὴ πρόκειται νὰ ἐκτελεσθῇ. Καὶ ἐπαναλαμβάνω τὴν δήλωσιν, ὅτι καὶ ἂν χρειασθῇ καὶ ἄλλη προθεσμία, θὰ φέρωμεν σχετικὸν νομοθέτημα. Ἓν εἶναι γεγονός, ἓν εἶναι βέβαιον, ὅτι οὐδεὶς ἀπειλεῖται μὲ ἔξωσιν καὶ οὐδεὶς θὰ καταβάλλῃ ηὐξημένα μισθώματα μέχρις ὅτου φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης», τὸ ὁποῖον ἤδη εἶναι ἕτοιμον. Μᾶς ἀπέδωσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Μπακόπουλος καὶ μίαν δευτέραν εὐθύνην. Εἶπεν, ὅτι ἐβραδύναμεν, ἐξ οὗ ἡ πρόσθετος δυσφορία τῶν παραγωγικῶν τάξεων, διότι δὲν ἐφέραμεν νομοθέτημα διὰ νὰ προσδιορίσωμεν τὰ κριτήρια τοῦ ἐλευθέρου μισθώματος. Λυποῦμαι, ἀλλὰ θὰ ἀντιστρέψω τὴν ἐπίκρισιν. Ἀξιότιμε κ. Μπακόπουλε, διὰ τὸ νομοθέτημα, διὰ τὸ ὁποῖον δικαίως, ἴσως, διὰ πολλὰς διατάξεις ἠμπορεῖτε νὰ ἦσθε ὑπερήφανος καὶ τὸ εἴπατε καὶ ἀπόψε, διὰ τὸ νομοθέτημα αὐτὸ ὑπεχρεώθητε, ἀξιότιμε κ. Μπακόπουλε, ἀπὸ τάξεις ὄχι τόσον πολυπληθεῖς, ὡς αἱ σημεριναί, ἀλλὰ ἀπὸ ἐλαχίστους μισθωτάς, εἰς τοὺς ὁποίους καθωρίζατε ἐλεύθερον μίσθωμα καὶ ποῖοι ἦσαν; Ἦσαν αἱ ἀνώνυμοι βιομηχανικαὶ ἑταιρεῖαι. Καὶ ἐρωτῶ, κ. Μπακόπουλε, ὅταν καθωρίζατε, ὅτι τὰ μισθώματα τοῦ ἐνοικιοστασίου θὰ φθάσουν εἰς τὰ ἐπίπεδα τῶν ἐλευθέρων, δὲν ἐγνωρίζατε ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῶν ἐλευθέρων μισθωμάτων; Καὶ ὑπεχρεώθητε ἀπὸ μίαν διαμαρτυρίαν νὰ μεταβάλητε καὶ νὰ εἴπητε τί; Ὅτι μέχρις ὅτου προσδιορίσωμεν ἀντικειμενικῶς τὰ κριτήρια τῶν ἐλευθέρων μισθωμάτων, ἀναστέλλομεν καὶ ἐφαρμόζομεν μίαν ποσοστιαίαν ἐπὶ τῶν βασικῶν μισθωμάτων αὔξησιν. Κύριε Μπακόπουλε, μὲ συγχωρεῖτε, ἀλλὰ πρέπει νὰ λεχθῇ ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ὅτι δὲν ἦτο ὁ λόγος αὐτὸς ἀληθής. Κριτήρια προσδιορισμοῦ τοῦ ἐλευθέρου μισθώματος ὑπῆρχον ἀπὸ τὴν διαδικασίαν τοῦ ΚΗʹ Ψηφίσματος. Ἐπὶ μίαν δεκαετίαν καὶ πλέον ἡ νομολογία ἔχει καθορίσει ποῖα εἶναι τὰ κριτήρια προσδιορισμοῦ τοῦ ἐλευθέρου μισθώματος. Ἐὰν μὲν ἐλέγατε, ὅτι εἴχατε ὑπ’ ὄψει σας νὰ προσδιορίσετε ἄλλα κριτήρια ἐλευθέρου μισθώματος, ὅπως ἡμεῖς λέγομεν, ἐλευθέρου ἀλλὰ εὐλόγου μισθώματος, τότε ἀσφαλῶς δὲν θὰ τὸ εἴχατε γράψει εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον, ὅτι ἀπὸ 1.4.66 τῆς κατηγορίας αʹ, βʹ, γʹ τὸ ἐνοικιοστασιακὸν μίσθωμα ὁρίζεται εἰς τὸ ἐλεύθερον. Χαίρω, διότι ἐμμένετε εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἦτο χρησιμωτάτη ἡ συζήτησις ἀπόψε. Ἡ Κυβέρνησις φωτίζεται. Ἤθελε νὰ ἀκούσῃ τὰς ἀπόψεις σας καὶ χαίρω, διότι διαπιστώνω, ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἐμμένει εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον ὡς ἰσχύει καὶ εἶναι ἓν ἐκ τῶν νομοθετημάτων, διὰ τὰ ὁποῖα ὑπερηφανεύεται ὁ ἀξιότιμος κ. Μπακόπουλος, ὁ ὁποῖος βεβαίως, καὶ ἐμβρίθειαν νομικὴν ἔχει καὶ ἱκανότητα νὰ συντάσσῃ νομοθετήματα. Κύριε Μπακόπουλε, λυποῦμαι, ἀλλὰ καὶ κάτι ἄλλο πρέπει νὰ εἴπω. Προεκάλεσε μερικὰς ἀντιδράσεις, ἀλλὰ γενικῶς ἐπεδοκιμάσθη τὸ ἐνοικιοστάσιον. Σήμερον, ἐὰν φθάνωμεν εἰς τὴν ἀπεργίαν, δὲν φθάνομεν διὰ τὸ νομοθέτημα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἠμπορῶ νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἐκπρόσωποι τῶν ἀποφασισάντων προσώπων τὸ κλείσιμον τῶν καταστημάτων, μοῦ ἐδήλωσαν, ὅτι δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει, μᾶς ἐνδιαφέρει νὰ εἶναι ἄρτιον, μᾶς ἐνδιαφέρει νὰ μᾶς ἐξασφαλίσετε τὴν μὴ ἀποβολήν μας καὶ τὴν μὴ καταβολὴν ὑπερμέτρων μισθωμάτων. Καὶ αὐτὸ τὸ ἐξασφαλίζομεν. Ὑπῆρξε πρόσχημα ἡ ἐπαγγελματικὴ στέγη, διότι ἔπρεπε νὰ θολωθοῦν τὰ νερὰ καὶ ὑπὸ τὸ πρόσχημα αὐτό, ἐνοικιοστασιακοὶ καὶ ἐλεύθεροι μισθωταί, ποὺ εἶναι 200.000 καὶ πλέον, οἱ ὁποῖοι ἐξ ἀντικειμένου, ἐξ ὁρισμοῦ πρέπει νὰ εἶναι ἐναντίον τῶν ἐνοικιοστασιακῶν μισθωτῶν, οἱ ἐνοικιοστασιακοὶ μισθωταὶ καταβάλλοντες μικρότερα μισθώματα, ἀσκοῦν ἀθέμιτον ἀνταγωνισμὸν εἰς βάρος των, εἰς βάρος τῶν ἐλευθέρων μισθωτῶν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Μπακόπουλος εἰς τὰς 31 Μαΐου 1965, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς μεταξὺ ἄλλων, εἶπε διὰ τὸ ἐνοικιοστάσιον: «Ὅταν ἐδημοσιεύθη τὸ ἐνοικιοστάσιον οἱ ἰδιοκτῆται ἐπανηγύρισαν. Εἴχομεν ἐπικρίσεις ἀπὸ ἕνα μικρὸν ἀριθμὸν μισθωτῶν, τὸ μεγάλο μέρος τῶν μισθωτῶν καὶ ἐκεῖνο ἐπανηγύρισεν, ἐβράβευσεν». Εἶναι λέξεις τοῦ κ. Μπακοπούλου καὶ ἡ βράβευσις αὐτή, ἡ ἐπιδοκιμασία αὐτή, καταλήγει εἰς τὴν ἀπεργίαν τῶν ἐμπορικῶν, ἐπαγγελματικῶν καὶ βιοτεχνικῶν ὀργανώσεων. Διατί; Διότι ἀρνοῦνται νὰ καταβάλλουν «μίαν μικρὰν αὔξησιν». Διότι οὐσιαστικῶς πρόκειται περὶ μειώσεως ἔναντι ἐκείνης, τὴν ὁποίαν καθορίζει τὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ εἰς τὴν ὁποίαν, ἀπὸ ὅσα ἤκουσα, ἐμμένει ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Καὶ ἐγὼ τί ἐπρότεινα; Αὔξησιν 15%. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, δηλῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ μελετήσῃ τὰ ὅσα χρήσιμα καὶ διαφωτιστικὰ ἠκούσθησαν ἀπόψε εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς καὶ θὰ ἀποφασίσῃ.

§42Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Αἱ αὐταὶ συνθῆκαι εἶναι;

§43Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Αἱ αὐταὶ συνθῆκαι, ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς, κ. Βασιλᾶτε. Ἀπὸ πλευρᾶς πολιτικῆς δὲν θὰ ἀσχοληθῶ, οὔτε φυσικά, πρόκειται νὰ ἀπαντήσω διὰ τὸ ἀσύνδετον τρίτον σκέλος τῶν ἐπικρίσεων, τί δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε μὲ ἕνα ὑφιστάμενον ἀξιωματικόν. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπαντήσω διὰ πολλοὺς λόγους, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ σεβασμὸν πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ἐκείνην, διὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι μας, ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν τοποθετήσεων, πονοῦμεν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐξήγησα, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ αὐξήσεως, ἀλλὰ περὶ σοβαρωτάτης μειώσεως καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐπιμένω. Ὁ κ. Ἠλιοῦ ἀνεφέρθη εἰς τὰ θέματα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Λυποῦμαι ποὺ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν ἀκολουθήσω, διότι δὲν συζητοῦμεν ἀπόψε περὶ νομοσχεδίου ἐπαγγελματικῆς στέγης, ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀφήσω ἀναπάντητον τὸν κ. Ἠλιοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν νὰ καθορίζῃ τὸ ἐλεύθερον μίσθωμα. Ποῖος θὰ τὸ καθορίσῃ; Ἠκούσαμεν, ὅτι τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων εἶναι ὑπερβολικώτατα τὰ μισθώματα καὶ κατὰ ἕνα ποσοστὸν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, εἶναι βέβαιον, ὅτι ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τῆς ἐξώσεως, ἔλαβον μεγαλύτερα μισθώματα τινὲς ἰδιοκτῆται. Εἶναι ἀκόμη βέβαιον, ὅτι πολλὰ μισθωτήρια συμβόλαια δὲν ἀναφέρουν τὸ ἀληθὲς μίσθωμα. Πρόκειται περὶ ἑνὸς δυσκόλου ζητήματος καὶ ἐὰν τὰ λέγω αὐτά, τὰ λέγω μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐπισημάνω τὰς δυσχερείας τοῦ θέματος. Κύριοι, ἠκούσαμεν μετὰ προσοχῆς τὰς ἀπόψεις τῶν κομμάτων. Ἐπιθυμῶ νὰ διαβεβαιώσω τὸ Σῶμα, ὅτι ὑπῆρξαν πολὺ διαφωτιστικαὶ καὶ θὰ μᾶς ὁδηγήσουν εἰς τὰς καλυτέρας δυνατὰς ἀποφάσεις.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ. κ. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§45Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤκουσα τὴν λύπην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Λυποῦμαι καὶ ἐγὼ διὰ ἰδικόν του λογαριασμόν, διότι δὲν ἐδιάβασε φαίνεται τὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ διότι δὲν ἐζήτησε νὰ πληροφορηθῇ διατὶ ἀνεστείλαμεν τὴν καταβολὴν τοῦ ἐλευθέρου μισθώματος εἰς τὸ πρῶτον ἑξάμηνον καὶ ἐπέτρεψεν εἰς ἑαυτὸν νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐκάμαμεν τὴν μείωσιν αὐτήν, διότι εὑρέθημεν πρὸ παραπόνων τῶν Ἀνωνύμων Βιομηχανικῶν Ἑταιρειῶν. Εἶναι ψεῦδος. Διὰ τὰς Ἀνωνύμους Βιομηχανικὰς Ἑταιρείας, οὐδὲν παράπονον διετυπώθη καὶ ἐμμένομεν, ὅτι ὀρθῶς ἐπεβάλαμεν εἰς τὰς Ἀνωνύμους Βιομηχανικὰς Ἑταιρείας τὴν καταβολὴν ἀμέσως τοῦ ἐλευθέρου μισθώματος.

§46Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Διατὶ τὴν ἀνεστείλατε;

§47Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ περιελάβομεν καὶ ἄλλην διάταξιν, ὅτι ὅλαι αἱ πάσης φύσεως ἀνώνυμοι ἑταιρεῖαι θὰ κατέβαλον τὸ ἐλεύθερον μίσθωμα. Προεβλέπαμεν ἀντιρρήσεις καὶ εἴχομεν ἑτοίμην τὴν ἀπάντησιν, ὅτι εἶχον εὐχέρειαν αἱ ἀνώνυμοι ἑταιρεῖαι, αἱ ὁποῖαι ὡς ἀνώνυμοι ἑταιρεῖαι ἔχουν οἰκονομικὰ πλεονεκτήματα, ἐὰν δὲν τὰς συνέφερεν ἡ καταβολὴ τοῦ ἐλευθέρου μισθώματος νὰ μεταβληθοῦν εἰς ἑταιρείας περιωρισμένης εὐθύνης, εἴτε καὶ νὰ διαλύσουν τὴν ἑταιρείαν. Εἶχον τὴν εὐχέρειαν αὐτὴν καὶ δὲν μετεβάλλομεν τὴν διάταξίν μας, διότι διετυπώθησαν παράπονα. Δὲν διετυπώθησαν παράπονα, τὴν μετεβάλλομεν, τὸ εἶπον σαφῶς, ὅταν ἡ βουλιμία ὀλίγων ἰδιοκτητῶν, βάσει τῆς ὁποίας ηὐξάνοντο τὰ μισθώματα τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, αἱ ὁποῖαι τμηματικῶς, διαδοχικῶς, ἔληγον, κατὰ διάφορον χρόνον καὶ παρείχομεν τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸν Δικαστήν, ἐν τῇ συγκρίσει τῶν κριτηρίων, ἐν τῇ μελέτῃ τῶν κριτηρίων, τὰ ὁποῖα θὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψει, νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψει καὶ τὰ ὑψηλὰ αὐτὰ μισθώματα, τὰ ὁποῖα ἠθέλαμεν νὰ περιορίσωμεν. Καὶ εἴπομεν ἀναστέλλεται διὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον καὶ ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἐκανονίζαμεν τὸν τρόπον κρίσεως τοῦ Δικαστοῦ, θὰ ἐκανονίζαμεν ποῖα εἶναι τὰ ἀντικειμενικὰ κριτήρια, καὶ ἓν ἐκ τῶν κριτηρίων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἐθεσπίζομεν καὶ τὸ ὁποῖον πρέπει καὶ τώρα νὰ θεσπισθῇ, θὰ εἶναι τὰ ὑψηλὰ μισθώματα. Διότι, ὑποθέσατε μίαν ἐλευθέραν μίσθωσιν καταρτισθεῖσαν μὲ ἐλεύθερον μίσθωμα, πρὸ 3ετίας ἢ 5ετίας, διατὶ σήμερον θὰ πληρώσῃ 8 φορὰς πάρα πάνω; Ηὐξήθη ἡ ἐπικαταλλαγὴ τῆς δραχμῆς κατὰ 8 φοράς; Ἢ ἐμειώθη ἡ ἀξία τῆς δραχμῆς κατὰ 8 φοράς; Ἢ ηὐξήθη ὁ τιμάριθμος; Διατί; Καὶ ἡ ἰδιοκτησία ἀκόμη εἶναι μία κοινωνικὴ λειτουργία σήμερον κατὰ τὴν σύγχρονον περὶ δικαίου ἀντίληψιν καὶ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐκμεταλλεύεται τὰς παραγωγικὰς τάξεις. Αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ἔκαμεν ἡμᾶς τότε νὰ τὸ ἀναστείλωμεν διὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον. Θὰ εἶχε δὲ τερματισθῆ τὸ ζήτημα καὶ οὐδὲν θέμα θὰ ἐγεννᾶτο. Ἤλθατε ἀνωμάλως ὡς Κυβέρνησις. Διατηρεῖτε τὴν ἀνωμαλίαν καὶ προσθέτετε ἀνωμαλίας ἐπὶ ἀνωμαλιῶν. Προσθέτετε δέ, ἀκόμη καὶ σήμερον, αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν. Φύγετε διὰ νὰ κάμωμεν ἐκλογάς, διὰ νὰ ἀποφασίσῃ ὁ λαός, τί πρέπει νὰ γίνῃ. Ὄχι αὐθαιρεσίαι ἰδικαί σας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ.).

§48Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐκλογαὶ θὰ γίνουν κάποτε.

§49Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ γίνουν κάποτε, ἀλλὰ ἡμεῖς αὔριον τὰς θέλομεν.

§50Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἡ ἀνωμαλία αὐτὴ προέρχεται ἀπὸ τὸ ἰδικόν σας ἐνοικιοστάσιον. Προέρχεται ἀπὸ τὴν διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας καθωρίζατε τὸ ἐνοικιοστασιακὸν μίσθωμα εἰς ἐλεύθερον μίσθωμα καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὐτή, τὰς διενέξεις, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Ἡλιοῦ, θὰ τὰς εἴχομεν ἀπὸ τότε, διότι ἄνευ σπουδαίου λόγου θὰ ἀνεζητεῖτο ὁ προσδιορισμὸς τοῦ ἐλευθέρου μισθώματος. Ὅταν δέχεσθε σεῖς, ἀξιότιμε κ. Μπακόπουλε, διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἐνοικιοστασίου, ὅτι τὰ ἐνοικιοστασιακὰ μισθώματα εἶναι 3 καὶ 4 φορὰς κάτω τῶν ἐλευθέρων, πῶς ὅλους αὐτοὺς θὰ τοὺς παραπέμψετε εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν καὶ δὲν προχωρεῖτε σταδιακῶς εἰς τὴν αὔξησιν; Ἡ δευτέρα ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἤθελον νὰ σᾶς δώσω, εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὡμιλήσατε περὶ κριτηρίων. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδεχθῶ, ἀξιότιμε κ. Μπακόπουλε, ὅτι σεῖς, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τόσον χρόνον εἰργάσθητε, δὲν ἐσκέφθητε νὰ προσδιορίσετε τὰ κριτήρια τοῦ ἐλευθέρου μισθώματος, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδίδετε Βασιλικὸν Διάταγμα συνδεόμενον μὲ τὸ ἐλεύθερον μίσθωμα καὶ νὰ μὴ ἔχετε προσδιορίσει τὴν ἔννοιαν τοῦ ἐλευθέρου μισθώματος. Δὲν τὴν προσδιωρίσατε, διότι ὑπῆρχεν. Εἶχε καθορισθῆ ἀπὸ τὴν νομολογίαν τοῦ ΚΗʹ Ψηφίσματος καὶ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν εἴχατε ὑπ’ ὄψει σας.

§51Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διαφωνία μας εἶναι βασικὴ μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ἐὰν ἐπρόκειτο τὸ ἐνοικιοστάσιον νὰ λήξῃ μετὰ τὴν 3ετίαν ἀπὸ τῆς ἐκδόσεώς του, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ σταδιακὴ διαμόρφωσις τῆς αὐξήσεως τῶν μισθωμάτων. Καὶ τότε ὅλοι τὸ ἀπεδέχθησαν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις σήμερον νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ παραταθῇ ἡ λῆξις τοῦ ἐνοικιοστασίου, εἶναι ἄλλο θέμα. Ἡμεῖς ἐμμένομεν εἰς τὴν τριετίαν. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διάφορος ρύθμισις ἀπὸ τὴν σταδιακὴν αὔξησιν τῶν μισθωμάτων, μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν εἰς τὸ τέρμα τῆς τριετίας νὰ ἔχωμεν φθάσει εἰς τὴν αὐτὴν στάθμην ἐλευθέρων καὶ ἐνοικιοστασιακῶν μισθωμάτων. Εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι αἱ ἀπόψεις τῶν ἐνοικιοστασιακῶν μισθωτῶν ἦσαν καὶ τότε, νὰ παραταθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον ἐπὶ 9 ἔτη, ὁπότε βεβαίως, ἡ σταδιακὴ αὔξησις θὰ ἦτο ἀσφαλῶς μικροτέρα. Δὲν ἀπεδέχθημεν ἡμεῖς, ὡς Ε.Κ., τὴν ἄποψιν ἐκείνην. Διότι ἐνομίζαμεν, ὅτι τὰ 26 χρόνια διάρκεια τοῦ ἐνοικιοστασίου ἦτο πολὺ διὰ τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ὅτι δὲν ὑπάρχη σήμερον ἀνάγκη νὰ παραταθῇ, ἐπὶ 9 χρόνια, δηλαδὴ ἐπὶ 6 χρόνια πέραν τῆς λήξεως τοῦ χρόνου, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς καθωρίσαμεν. Θέλει τώρα ἡ Κυβέρνησις νὰ μειώσῃ τὰ μισθώματα, κατ’ ἀνάγκην θὰ παρατείνῃ καὶ τὴν λῆξιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἐὰν ὅμως φέρῃ τοιοῦτον νομοθέτημα, τότε θὰ συζητήσωμεν καὶ τὰς λεπτομερείας. Δὲν εἶχον, λέγει, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐγώ, ὡς ὑπεύθυνος τότε Ὑπουργός, ὑπ’ ὄψιν, τί εἶναι τὸ ἐλεύθερον μίσθωμα. Τὸ εἶχον καὶ τὸ πάρα εἶχον καὶ τὸ εἶπον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τότε καὶ σήμερον, πρὸ ὀλίγου. Εἶχον ὑπ’ ὄψει μου, πῶς καθορίζεται τὸ ἐλεύθερον μίσθωμα ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν καὶ ποῖα κριτήρια λαμβάνει ὑπ’ ὄψει του. Καὶ ἕνα ἀπὸ τὰ κριτήρια ἦτο τὸ μίσθωμα, τὸ ὁποῖον καταβάλλει τὸ γειτονικὸν κατάστημα. Ἀλλὰ ἦλθεν ἡ βουλιμία ἐνίων ἰδιοκτητῶν καὶ ἐζήτησαν ὀκταπλασιασμὸν τοῦ ἐλευθέρου μισθώματος. Καὶ εὑρεθεὶς ἐγὼ τότε, πρὸ τῆς ἀπροόπτου αὐτῆς γενικῆς καταστάσεως, ἐκ συμφώνου μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰδικώτερον μὲ τὸν Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ, ἐκάμαμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ἐὰν δὲ δὲν ἐπίπταμεν λόγῳ τῆς ἀνταρσίας, λόγῳ τοῦ πραξικοπήματος τοῦ Ἰουλίου, θὰ εἴχομεν θεσπίσει τὸ Νομοθέτημα τῶν ἀντικειμενικῶν κριτηρίων, τὰ ὁποῖα θὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ Δικαστής. Εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν εὑρέθησαν μελέται καὶ στοιχεῖα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Αὐτὸ εἶναι μομφὴ κατὰ τοῦ κ. Α. Κανελλοπούλου. Καὶ παρακαλῶ νὰ τοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς αὐτὴν τὴν μομφήν.

§52Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐπειδὴ ὁμιλεῖτε περὶ μομφῆς, σᾶς λέγω, ὅτι ἀντιθέτως, εἶπον, ὅτι ἐνδεχομένως δὲν θὰ εἶχε τὸν χρόνον. Ἐπειδὴ ὅμως ἀπουσιάζει ὁ κ. Πιτούλης, δὲν θὰ ἤθελον νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Ἐὰν ὑφίσταται προσωπικὸν θέμα νὰ τοῦ δοθῇ ὁ λόγος. Ἄλλως νὰ τηρηθῇ ἡ σειρά.

§53Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ θεωροῦμεν ὡς προσωπικὸν θέμα. Ἀλλὰ ζητοῦμεν καθ’ ὃ μέτρον καὶ εἰς ἄλλα θέματα ἐπετράπη εἰς θιγομένους πρώην Ὑπουργοὺς νὰ δώσουν ἐξηγήσεις, κατὰ ἴσον μέτρον ζητοῦμεν νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν κ. Α. Κανελλόπουλον νὰ ὁμιλήσῃ.

§54Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Πιτούλης δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ θέμα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πράγματι, ἔχει τεθῆ ἡ ἀρχή, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ ἀνωμαλία ἀναφέρεται εἰς ἐνεργείας ἢ δρᾶσιν Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν πολιτικὴν εὐθύνην, νὰ δίδεται ὁ λόγος. Κάμνω τὴν ὑπόμνησιν αὐτὴν διὰ νὰ μὴ δοθῇ ἀφορμὴ εἰς ἄλλους συναδέλφους νὰ ζητήσουν τὸν λόγον καὶ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις, διότι εἶναι καθιερωμένον, ὅτι ἡ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησις γίνεται μεταξὺ τῶν ἡγετῶν καὶ τῶν ἐκπροσώπων τῶν κομμάτων.

§56Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ναί, ἀλλὰ ὁ κανὼν αὐτός, κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ πρώην Ὑπουργὸς ἔχει δικαίωμα νὰ λάβῃ τὸν λόγον ὅταν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἐπικρίνεται ἡ πολιτεία του, ὁ κανὼν αὐτὸς πρέπει νὰ τηρηθῇ δι’ ὅλας τὰς περιπτώσεις καὶ σᾶς ὑπενθυμίζω, συμφωνοῦντος καὶ τοῦ κ. Μπακοπούλου, ὅταν συνεζητεῖτο ὁ νέος Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, ἐζήτησα νὰ ἀποσαφηνισθῇ, ὅτι προσωπικὸν ζήτημα ὑπάρχει καὶ ὅταν ἐπικρίνεται ἡ πολιτεία ἑνὸς πρώην Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν τὸ ἐδέχθη ἡ Βουλή, οὔτε καὶ ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Γ. Παπανδρέου. Μὲ τὸν κ. Μπακόπουλον συνεφωνήσαμεν, ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ θεωρῆται προσωπικὸν ζήτημα ὅταν ἐπικρίνεται ἢ θίγεται ἡ πολιτεία ἑνὸς πρώην Ὑπουργοῦ. Ὁ Κανονισμὸς δὲν τὸ προβλέπει αὐτό. Ὅταν ὅμως πρόκειται αὐτὸ ἀπὸ ἐδῶ καὶ ἐμπρὸς νὰ ἐφαρμοσθῇ, ὁ κανὼν θὰ πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ κατὰ τρόπον γενικόν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τηρηθῆ αὐτό.

§58Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι προτοῦ δώσετε τὸν λόγον, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, μία ἑρμηνεία τοῦ Κανονισμοῦ καὶ μία ὁμόφωνος ἐκδήλωσις τῆς Βουλῆς.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει καθιερωθῆ αὐτό. Καὶ εἰς τὸν κ. Δαβάκην τὴν ἄλλην φορὰν ἐδόθη ὁ λόγος, τοῦ ὁποίου ἐπεκρίθη ἡ δρᾶσις ὡς Ὑπουργοῦ, καὶ ἔδωσεν ἐξηγήσεις.

§60Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ ὑπάρχῃ μία ὁμόφωνος ἑρμηνεία τῆς Βουλῆς διὰ τὰς διατάξεις αὐτὰς τοῦ Κανονισμοῦ.

§61Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τότε, κ. Πρόεδρε, θὰ ἔχωμεν Βουλὴν τῶν τέως Ὑπουργῶν.

§62Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἶναι θέμα Κανονισμοῦ αὐτό, τὸ ὁποῖον θίγω. Ἐγὼ εὐχαρίστως θὰ ἀκούσω τὸν κ. Κανελλόπουλον, τὸν ὁποῖον προσέχω καὶ τιμῶ, ἀλλὰ τὸ θέμα εἶναι θέμα Κανονισμοῦ καὶ πρέπει νὰ λυθῇ πρῶτα αὐτό.

§63Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καθόσον ἀφορᾷ ἡμᾶς, εἰς τὸ θέμα αὐτό, δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ καθιερωθῇ αὐτό, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, διότι εἶναι καὶ ἐπαγωγόν. Ἀλλά, παρακαλῶ, νὰ μὴ παρεμβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§64Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι δὲν εὑρέθη προεργασία διὰ τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ λεχθὲν διετυπώθη ὑπὸ τὴν ἔννοιαν μομφῆς ἢ ὄχι. Ἐὰν ἐλέχθη ὑπὸ τὴν ἔννοιαν μομφῆς, τοῦ ἀπαντῶ, ὅτι τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἀπησχολήθην, ἦτο 2½ ἕως 3 μῆνες, ἐνῷ τὸ μετέπειτα διάστημα, ἦτο 8μηνον, καὶ ἡ μομφὴ εἶναι ἔτι μεγαλυτέρα. Ἐὰν δὲν ἐλέχθη ὑπὸ τὴν ἔννοιαν μομφῆς, τότε τὸν πληροφορῶ, ὅτι κατὰ μῆνα Ἀπρίλιον τοῦ 1965, συνεστήθη μία Ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὸν Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ κ. Λαμπροῦκον, ἡ ὁποία εἶχεν ὡς ἀποστολὴν τὴν συλλογὴν ὁλοκλήρου τοῦ ἀναγκαίου ὑλικοῦ διὰ τὴν κατάρτισιν νομοθετήματος καὶ ἐκ παραλλήλου νὰ ἐξετάσῃ τὰ αἰτήματα καὶ τὰς ἀπόψεις ὅλων τῶν ἐνδιαφερομένων τάξεων. Εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. Λαμπρούκου, εἶμαι βέβαιος, ἐὰν ἐρωτηθῇ, θὰ εὑρεθῇ τὸ ὑλικὸν αὐτό. Πέραν αὐτοῦ, ὁ κ. Λαμπροῦκος εἶχε προχωρήσει καὶ εἰς ἄλλας ἐνεργείας, εἶχε δηλαδή, ἔλθει εἰς ἐπαφὰς μὲ ἀντιπροσώπους τῶν ἐνδιαφερομένων τάξεων, εἰς τὰς ὁποίας ἔλαβον μέρος ὄχι μόνον ἀντιπρόσωποι τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἐπαρχιῶν. Περαιτέρω, συνεκεντρώσαμεν ὅλην τὴν ὑπάρχουσαν νομολογίαν καὶ κάθε τι σχετικὸν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος ἐκ τῶν ξένων χωρῶν. Ἀκόμη καὶ τὸ τελευταῖον νομοθέτημα τοῦ παρελθόντος Μαρτίου τοῦ στρατηγοῦ Ντὲ Γκὼλ εἴχομεν ἐφοδιασθῆ. Ἐν συνεχείᾳ, συνεστήσαμεν καὶ δευτέραν Ἐπιτροπὴν διὰ τὸ αὐτὸ θέμα, ὑπὸ τὸν κ. Ρουμπάνην, εἰς τὸν ὁποῖον προσωπικῶς παρέδωσα ὅλο τὸ συγκεντρωθὲν ὑλικὸν διὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ. Αὐτὸ ἔγινε, κ. Ὑπουργέ, εἰς τὸ διάστημα τῶν δύο μηνῶν, ποὺ εἴχομεν εἰς τὴν διάθεσιν ἡμῶν μέχρι τῆς πτώσεως τῆς Κυβερνήσεώς μας. Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, οὔτε ἁρμοδιότητα εἶχον, οὔτε καὶ ὁ εἰς τὴν διάθεσίν μας χρόνος ἦτο ἀρκετός. Παρὰ ταῦτα, ἐξέθεσα πῶς εἶχε τὸ θέμα αὐτὸ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας καὶ νομίζω, ὅτι κακῶς ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς μὴ ἀναζητήσας τὸ ὑλικὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον συνεκεντρώθη ἐπὶ τῶν ἰδικῶν μας ἡμερῶν.

§65Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἰς τὸν κ. συνάδελφον θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Πιτούλης, ὁ ὁποῖος ὅμως αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶναι ἐδῶ. Τὸ θέμα τὸ θεωρῶ δευτερεῦον καὶ ἐπιθυμῶ νὰ διαβεβαιώσω, ὅτι οὐδεμία διάθεσις μομφῆς ὑπῆρξε διὰ τὸν κ. Ἀθ. Κανελλόπουλον. Σεῖς, ἀξιότιμε κ. Κανελλόπουλε, ἐπὶ τρεῖς μῆνας δὲν κατωρθώσατε νὰ διατυπώσητε τίποτε. Ἐγὼ εἰς τρεῖς μῆνας διετύπωσα τὸ νομοθέτημα περὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης καὶ ἐπέρασα καὶ τὸ νομοθέτημα τῶν δικηγόρων. Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω, πέραν αὐτῶν, ὅτι τὸ θέμα εἶναι πολύπλοκον καὶ μία καλυτέρα μελέτη δὲν βλάπτει. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει εἶναι νὰ μὴ ὑπάρξῃ κίνδυνος ἀποβολῆς των καὶ νὰ μὴ ὑποχρεοῦνται εἰς καταβολὴν ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τῆς ἐξώσεως ὑπὸ τὴν δαμόκλειον σπάθην, εἰς τὴν καταβολὴν ὑπερμέτρων μισθωμάτων. Κατὰ τὰ ἄλλα χαίρω διὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Μπακοπούλου, ὅτι ἐμμένει εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον, δηλαδὴ εἰς τὴν 3ετίαν καὶ εἰς τὴν σταδιακὴν αὔξησιν τῶν μισθωμάτων, διότι ἂν δὲν γίνῃ αὐτό, ὀφείλομεν νὰ τὸ προτείνωμεν. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ὁ βουλευτὴς Βʹ Περιφερείας Ἀθηνῶν κ. Γ. Βασιλᾶτος, μοῦ ἀπηύθυνε τὴν ἀπὸ 28.3.66 ἐπιστολήν, ἐν σχέσει πρὸς τὴν διεξαγομένην συζήτησιν, διὰ τὸ πολεοδομικὸν θέμα. Αὕτη θὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§67Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ μεγάλην συμπάθειαν καὶ σεβασμὸν βλέπω τὸν κ. Βασιλᾶτον. Μὲ ὅσα θὰ εἴπω, παρακαλῶ, νὰ μὴ νομισθῇ, ὅτι στρέφομαι ἐναντίον τοῦ προσώπου του. Ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνεται καὶ ἀπὸ τὸν κ. Βασιλᾶτον, καὶ ἀπὸ ἄλλον ἀξιόλογον συνάδελφον τῆς Ε.Ρ.Ε., τὸν κ. Ράλλην, κάτι τι, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ νομολογήσωμεν, ἐὰν ἠμπορῇ νὰ γίνεται ἢ ὄχι. Πρόκειται δι’ ἀγορεύσεις, ἐπὶ οἱουδήποτε θέματος, αἱ ὁποῖαι κατατίθενται χειρόγραφοι, ὑπὸ μορφὴν ἐπιστολῶν, καὶ καταχωροῦνται εἰς τὰ πρακτικά. Τὰ δὲ πρακτικά, ὕστερα, παίρνουν τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον παίρνουν, ὡς γνωστόν. Θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον ἔτσι νὰ τυπώνωνται τόμοι ὁλόκληροι καθημερινῶς. Παρακαλῶ τὸν κ. Βασιλᾶτον, νὰ ἐκτιμήσῃ ὅτι δὲν ὑπάρχει οὔτε ἴχνος προσωπικῆς ἐπιθέσεως, ἐπίσης, καὶ διὰ τὸν κ. Ράλλην. Εἶναι ὅμως ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν.

§68Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὁ κ. Ἡλιοῦ, ἔχει δίκαιον. Ἐπειδὴ ὅμως, κατὰ τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης, δὲν ἤμην εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἤμην ὡς μάρτυς εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν φοιτητῶν, ἐπέτυχον νὰ ἐγγραφῶ διὰ νὰ ὁμιλήσω, κατὰ σειρὰν 23ος. Ἐπειδὴ δὲ μὲ τὸ θέμα αὐτό, εἶχον ἀσχοληθῆ καὶ κατὰ τὴν 5ετῆ ὑπηρεσίαν μου ὡς δημοτικοῦ συμβούλου καὶ μεταγενεστέρως, ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μου ὡς βουλευτοῦ καὶ ἔβλεπον, ὅτι, ἐλλείψει χρόνου, δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ὁμιλήσω, συνέταξα τὴν ἐπιστολὴν ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν ἀντέγραψα μίαν ἐρώτησίν μου, κατατεθεῖσαν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ 1961. Θὰ ἦτο παθητικὸν δι’ ἐμὲ νὰ ἔχω ἀσχοληθῆ ἐπὶ τόσον μὲ τὰ θέματα τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης καὶ νὰ μὴ ἀκουσθῇ ἡ φωνή μου. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἔκαμα τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν καὶ παρακαλῶ τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ὅσοι ἐπιθυμοῦν, ἂς λάβουν τὸν κόπον νὰ τὴν ἀναγνώσουν, διὰ νὰ ἴδουν τὰς ἀπόψεις μου.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιστολὴ τοῦ κ. Γ. Βασιλάτου, ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Μαρτίου 1966 Πρὸς Τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Κύριε Πρόεδρε, Ἀπὸ τοῦ 1962 δι’ ἀλλεπαλλήλων ἐπερωτήσεών μου, ἐζήτησα, ὅπως ληφθῇ μέριμνα ἵνα παύσῃ ἡ πολεοδομικὴ ἀναρχία, ἥτις ἐπικρατεῖ εἰς ὅλην τὴν χώραν καὶ ἰδίᾳ εἰς τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς. Μία ἐξ αὐτῶν, ἡ ἀπὸ 19.6.1962, ἔχει ἐπὶ λέξει οὕτω: Γ. Βασιλᾶτος (Πρ. Κυβερνήσεως–Δημ. Ἔργων) Τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον, οἱ κορυφαῖοι τῶν ἀρχιτεκτόνων καὶ πολεοδόμων τῆς Ἑλλάδος, ἡ Κοσμητεία τοῦ Τοπίου, ὁ Σύλλογος Ἀθηναίων καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῆς πόλεως καὶ σύσσωμος ὁ Τύπος, ἐπανειλημμένως ἐπεσήμανον τὸν κίνδυνον, ὁ ὁποῖος ἀπειλεῖ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν ἐκ τῆς οἰκοδομικῆς ἀναρχίας, ἥτις ἐπικρατεῖ. Ἐνῷ, μὲ τὸν ἐκπληκτικὸν οἰκοδομικὸν ὀργασμόν, ὅστις παρετηρήθη τὴν τελευταίαν ὀκταετίαν, χάρις εἰς τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῆς δραχμῆς καὶ τὴν εἰσροὴν κεφαλαίων ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, παρείχετο ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς εἰδικοὺς καὶ ἁρμοδίους νὰ ὑψώσουν ἐπάνω εἰς τὸ κλεινὸν Ἄστυ μίαν μοντέρναν πόλιν, ἥτις νὰ μὴ ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὸν ἀττικὸν οὐρανὸν καὶ νὰ ἐναρμονίζεται μὲ τὰ ἀθάνατα μνημεῖα μας, ἐπέτρεψαν τὴν ἀνέγερσιν τερατομόρφων οἰκοδομῶν, μὲ ἀπίθανα χρώματα καὶ σχήματα, ποὺ προκαλοῦν μὲ τὴν ἀκαλαισθησίαν των, τὸ κοινὸν περὶ ὡραίου αἴσθημα καὶ τὸ ἁπλοϊκόν. Ἐπανειλημμέναι ἐπιβουλαὶ κατὰ τῶν ἱστορικῶν λόφων, ὡς ἡ ἐξαγγελθεῖσα ἀπόφασις κατασκευῆς ἐναερίου σιδηροδρόμου ἐπὶ τοῦ Λυκαβηττοῦ καὶ ἡ ἀνέγερσις νυκτερινῶν κέντρων ἐπὶ τῆς κορυφῆς του, ἥτις θὰ ἀπετέλει βεβήλωσιν τοῦ Ἱεροῦ Βράχου τῆς Ἀκροπόλεως, τῆς ὁποίας, ὁ Λυκαβηττός, εἶναι τὸ φυσικὸν συμπλήρωμα ἢ ἡ ἀνέγερσις μεγαθηρίων εἰς τὰς προσβάσεις του, ἡ καταστροφὴ τοῦ ὡραιοτάτου πευκῶνος, ἡ ἀνέγερσις ὑπὸ τοῦ Τουρισμοῦ διὰ κερδοσκοπίαν πολυτελῶν νυκτερινῶν κέντρων εἰς τὴν πύλην αὐτῆς ταύτης τῆς Ἀκροπόλεως, δημιουργοῦν ἔντονον τὸ αἴσθημα τῆς ἀνησυχίας, εἰς τοὺς ἀγαπῶντας τὴν πόλιν τῆς Παλλάδος, ὅτι ἡ ἔνδοξος Πρωτεύουσα τῆς Ἑλλάδος, μὲ τὸ ἀρχιτεκτονικὸν χάος, τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ, τὴν ἔλλειψιν οὐσιαστικοῦ προγραμματισμοῦ καὶ τὴν ἀπειρίαν ἢ καὶ τὴν ἀδιαφορίαν τῶν ὑπευθύνων, ἐξελίσσεται εἰς τὴν τύχην καὶ ὁσονούπω θὰ ἀπωλέσῃ ἀνεπιστρεπτὶ τὴν φυσιογνωμίαν αὐτῆς. Ἐπανειλημμένως καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀθηναίων καὶ διαπρεπεῖς πολεοδόμοι, ὑπέδειξαν τὴν ἵδρυσιν ἑνὸς ἀνεξαρτήτου πολεοδομικοῦ ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος νὰ ἐκπονήσῃ σχέδια μακρᾶς πνοῆς, νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν θεραπείαν τῆς καταστάσεως, ἵνα αἱ Ἀθῆναι ἐπιζήσουν. Ἐπερωτῶνται, οἱ κ.κ. Ὑπουργοί, Δημοσίων Ἔργων καὶ Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, διατί δὲν σπεύδουν νὰ ἐξουδετερώσωσι τὴν πολεοδομικὴν αὐθαιρεσίαν, διότι δὲν ἐπροστάτευσαν τοὺς χαρακτηριστικοὺς λόφους, δὲν περιορίζουν τὸ ὕψος τῶν κτιρίων, εἰς ὡρισμένας θέσεις, δὲν καθιερώνουν τὴν ὁμοιομορφίαν τῶν στοῶν καὶ τῶν ὑποστηλωμάτων αὐτῶν, πῶς ἀπέφυγον πάντα ἔλεγχον διὰ τὴν καλαισθητικὴν ἐμφάνισιν τῶν προσόψεων, πῶς δὲν ἐπισπεύδουσι τὴν ἵδρυσιν τοῦ συνεχῶς ὑποδεικνυομένου αὐτονόμου ὀργανισμοῦ τῆς Πολεοδομίας. (Ἀριθ. βιβλ. ἐπερ. 107, ἡμερ. καταθ. 19.6.62) Εἶναι γεγονός, ὅτι αἱ ἐπιπτώσεις ποὺ ἔχει ἡ ἀναρχικὴ καὶ χαώδης ἀνάπτυξις τῆς περιοχῆς, ἀναρχικὴ εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς, οἰκονομικούς, τεχνικούς, κοινωνικοὺς καὶ πνευματικοὺς εἶναι καταστρεπτικὴ διὰ τὴν ἐξέλιξιν ὁλοκλήρου τοῦ Ἐθνικοῦ χώρου. Καὶ ταῦτα, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ μὴ μᾶς διαφεύγῃ, ὅτι ὅπως τὸ Παρίσι ἐκφράζει τὴν Γαλλίαν, αἱ Ἀθῆναι εἶναι ἡ ἔκφρασις ἡ πολιτιστικὴ τοῦ Νέου Ἑλληνικοῦ Κόσμου. Αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ λόγος, ποὺ ἐξελέγη, ὡς Πρωτεύουσα τοῦ Νέου Ἑλληνικοῦ Κράτους, διότι ἐθεωρήθη, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναβιώσῃ εἰς τὸν χῶρον αὐτόν, ἡ ἀρχαία Ἑλληνικὴ ἰδέα, ὁ ἀρχαῖος Ἑλληνικὸν κόσμος. Διότι, εἰς αὐτὸν τὸν Ἀττικὸν χῶρον, δαψιλῶς προικισθέντα ἀπὸ τὴν φύσιν, τὰ πάντα διδάσκουν τὴν ἐλευθερίαν, τὰ πάντα ὁμιλοῦν διὰ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἀνθρώπου. Στὸ Ἀττικὸν τοπεῖον, ποὺ τὸ λούζει ὁ ὁλόλαμπρος Ἀττικὸς ἥλιος, παίζει συνεχῶς παιγνίδι ὁ ἄνθρωπος μὲ τὸν χῶρον, μὲ τὸ χρῶμα, μὲ τὸ φῶς, χωρὶς νὰ ἐπιθυμῇ νὰ τὸ ὑποτάξῃ, ὅπως γίνεται ἀλλοῦ. Καὶ ὅμως, ποία βεβήλωσις ἀπὸ τοὺς συγχρόνους. Ξεκοιλιασμένη ἡ Πεντέλη, ἀρχίζουν καὶ αἱ πληγαὶ εἰς τὸν Ὑμηττό, ὅπου ὅταν χάσῃ τὴν πανίδα του, θὰ χάσῃ τὸ ἰόχρουν καὶ τὸ ἰοστεφὲς, θὰ ἀνήκῃ εἰς τὴν Μυθολογίαν. Τὰ δύο Ἀρχιτεκτονικὰ Συνέδρια, τὸ τῶν Δελφῶν τοῦ 1961 καὶ τὸ τελευταῖον τῶν Ἀθηνῶν, προβλέπουν διὰ τὸ 1980, πληθυσμὸν 4 ἑκατομμυρίων ἀνθρώπων. Πῶς θὰ στεγασθοῦν, πῶς θὰ κυκλοφορήσουν; Τί θὰ ἀναπνέουν, μὲ τὴν ἐρημίαν πάρκων καὶ τὰς ἀνεπαρκεῖς πλατείας; Τὸ τελευταῖον Ἀρχιτεκτονικὸν Συνέδριον, ἐχάραξε σοβαρὲς κατευθύνσεις. Ἐπάνω σ’ αὐτὲς θὰ πρέπει νὰ κινηθῶμεν. Νὰ δώσωμεν ὕψη, ἀλλὰ νὰ δημιουργήσωμεν πλατείας καὶ πάρκα. Ἄν συνεχισθῇ ἡ συνεχὴς ἐπέκτασις, διότι εἰς ὅλα τὰ προάστεια τὰ ὕψη εἶναι ἀνεπαρκῆ καὶ μὲ ἄνισον μεταχείρισιν καθωρισμένα, πῶς θὰ ἐξυπηρετηθοῦν οἱ νέοι συνοικισμοί; Πῶς εἶναι ἀνεκτὸν τὸ Παγκράτι νὰ ἔχῃ ὀκταόροφα καὶ ἡ συνεχομένη Δάφνη, ὁ Βύρων κλπ. μόνον τριώροφα; Πῶς θὰ γίνῃ ἀνεκτόν, ἀλλοῦ ἡ κάλυψις 40% καὶ ἀλλοῦ 75%; Εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε μή, βραδέως ἢ μᾶλλον πολὺ ταχέως, καὶ σταθερῶς, ὁλόκληρον τὸ λεκανοπέδιον διαμορφώνεται εἰς μίαν πόλιν. Ἡ ὕδρευσις (νὰ μὴ βασκαθῇ ἡ Οὖλεν), ἡ ἀποχέτευσις, ὁ φωτισμός, αἱ συγκοινωνίαι, εἶναι κοιναί. Ἐπιβάλλεται ἡ ἵδρυσις τοῦ σωτηρίου ὀργανισμοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ συμμετάσχουν πολεοδόμοι, ἀρχιτέκτονες, ἀρχαιολόγοι, Κοσμητεία Τοπίου, Δῆμος, Καλλιτέχναι, νὰ χαράξουν τὸ σχέδιον. Σχέδιον μακρᾶς πνοῆς, τὸ ὁποῖον νὰ προβλέψῃ τὴν λύσιν τοῦ τεραστίου αὐτοῦ προβλήματος. Διὰ νὰ εἶναι ἡ Ἀθήνα ἀνταξία πόλις τῆς ἱστορίας της. Πρωτεύουσα τῆς Ἑλλάδος. Νὰ γίνῃ ἡ συμβολικὴ Πρωτεύουσα τοῦ Κόσμου.

Μετὰ τιμῆς ἐξαιρέτου

Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ

Βουλευτὴς Ἀθηνῶν Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἐγγεγραμμένοι πάρα πολλοὶ συνάδελφοι διὰ νὰ ὁμιλήσουν καὶ εἶναι ἡ σημερινὴ ἡ τρίτη ἡμέρα ἐλέγχου ποὺ διαθέτομεν διὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἰδίας ἐπερωτήσεως.

§70Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ θέματος, κατ’ ἐξοχὴν ἐνδιαφέροντος καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ περατώσωμεν τὸ θέμα αὐτὸ ἀπόψε, ὅταν διὰ τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου, κατηναλώθη σχεδὸν ὁλόκληρος ἡ σημερινὴ συνεδρίασις. Θὰ πρέπει, λοιπόν, ἢ νὰ μὴ ὑπολογισθῇ ἡ σημερινὴ ἡμέρα εἰς τὸ 3ήμερον, ἢ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης, δι’ ἄλλην ἡμέραν ἐλέγχου, ὥστε νὰ ἔχωμεν τὸν χρόνον νὰ ἀκουσθοῦν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότεροι συνάδελφοι. Τὸ θέμα, κ. Πρόεδρε, εἶναι σοβαρὸν καὶ αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, δὲν ἐπέδειξαν τὴν δέουσαν σημασίαν. Πάντοτε, τὸ θέμα τοῦτο, τὸ ἐξελάμβανον, ὡς παρωνυχίδα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως γνωρίζετε, ἡ προσεχὴς Παρασκευὴ ποὺ εἶναι ἡμέρα ἐλέγχου, ἔχει διατεθῆ δι’ ἄλλην συζήτησιν. Συνεπῶς, ἐὰν ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως, διὰ τὰ ὕψη τῶν οἰκοδομῶν, κατ’ ἀνάγκην θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν ἐπερώτησιν αὐτήν, τὴν 1ην ἡμέραν Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, μετὰ τὰς ἑορτὰς τοῦ Πάσχα.

§72ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Σύμφωνοι, σύμφωνοι.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§74ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 10.30′ π.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, Νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.10′ μ.μ.)