1966.03.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 62α

Πέμπτη 17 Μαρτίου 1966

Προεδρία κ. Δ. Γ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Στεφανόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 15ης καὶ 16ης Μαρτίου ἐ.ἔ.

§2Γ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 15ης καὶ 16ης Μαρτίου ἐ.ἔ. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι: Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Κατσώτας, Σ. Παπαπολίτης, Μ. Στεφανίδης, Χ. Τούντας, Σ. Μπίρης, Ι. Μελᾶς, Θ. Καμπερίδης, Δ. Θεοχαρίδης, Σ. Νικολαΐδης, Β. Ἰντζές, Α. Τζιζῆς, Δ. Ἄρχος, Δ. Παπαδόπουλος, Κ. Κωνιωτάκης, Π. Πολυχρονίδης, Ν. Ζορμπᾶς, Θ. Ἀνδρεάδης, Σ. Κατσώτας, Ι. Κουτσοχέρας, Ε. Ἀνθόπουλος, Τ. Κολοκυθᾶς, Γ. Κοΐνης, Δ. Διαμαντίδης, Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Μιχελογιάννης, Φ. Βουνάτσος, Ι. Ἰγνατιάδης, Ε. Τομαρᾶς, Δ. Παπαϊωάννου, Μ. Ξυλούρης, Ν. Ἀλαβάνος, Ε. Μπακλατζῆς, Θ. Παπαπαναγιώτου, Τ. Πλεύρης, Γ. Λαμπριανός, Ι. Ἀλευρᾶς, Σ. Βαδαλούκας, Φ. Παναγιωτόπουλος, Γ. Τζώρτζης, Ι. Χαραλαμπόπουλος, Ι. Βαλυράκης, Γ. Παπαδημητρίου, Τ. Κεφαλληνός, Σ. Χασαπίδης, Ε. Ζαπάρτας, Η. Κατριβᾶνος, Ε. Ματζαπετάκης, Γ. Σερπάνος, Κ. Πετρόπουλος, Α. Παπαϊωάννου, Σ. Χούτας, Ν. Μαλλιάκας, Χ. Χονδροματίδης, Γ. Παπαγιαβῆς, Κ. Τσιριμῶκος, Γ. Λαζαρίδης, Ι. Σεργάκης, Δ. Κίνιας, Μ. Χλουβεράκης, Κ. Περραιβός, Γ. Γρηγορίου, Π. Βαρδινογιάννης, Μ. Παπακωνσταντίνου, Α. Βλαχοθανάσης, Α. Μαυρίδης, Ι. Γιαμᾶς, Ε. Βανταλῆς, Α. Μπουρνιᾶς, Δ. Καρδάρας, Φ. Παπαδόπουλος, Ι. Σπηλιωτόπουλος, Γ. Λούλης, Ν. Κουντούρης, Η. Σακκαλῆς, Α. Κοκκέβης, Ν. Μπόμπολας, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως ἀστῶν προσφύγων». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινῶν τοῦ Ν.Δ. 4277)62 «περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν ἰατρῶν τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν ἐργαζομένων ὡς καὶ τοῦ Ν. 3163) 1955 «περὶ συνταξιοδοτήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Γ. Σερπάνος, 2) Γ. Μεταξᾶς, 3) Ν. Ἔξαρχος, Α. Ἀγγελούσης, 4) Π. Κατσώτας, 5) Γ. Παπαδημητρίου, Γ. Λαμπριανός, Δ. Παπαϊωάννου, 6) Θ. Ἀνδρεάδης, καταθέτουσι προσθήκας καὶ τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Κώδικος καταστάσεως τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Ὑπαλλήλων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Γραφάκος, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν.Δ. 4028)1959 «περὶ ἱεραρχίας, προαγωγῶν καὶ τοποθετήσεων τῶν Ἀξιωματικῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων» ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη μεταγενεστέρως». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Κ. Μανιαδάκης, Γ. Γραφάκος, Κ. Γιαννούσης, Α. Ταλιαδοῦρος, Η. Παπαηλιοῦ, Σ. Πολυζωγόπουλος, Ι. Παπαρτεμίου, Κ. Στεφανόπουλος, Ε. Ἀνερούσης, 2) Κ. Μανιαδάκης, Δ. Ἰωάννου, Κ. Παπαδημητρίου, Π. Γυιόκας, Κ. Στεφανόπουλος, Σ. Πολυζωγόπουλος, Δ. Καρατζένης, 3) Κ. Τσάτσος, 4) Ε. Ἀνερούσης, Γ. Γραφάκος, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν Β. Δ)των «περὶ εἰσιτηρίων διαγωνισμῶν καὶ διενεργείας ἐξετάσεων Ἀκαδημαϊκοῦ Ἀπολυτηρίου διὰ τὴν ἐπιλογὴν ὑποψηφίων διὰ τὰ Ἀνώτατα Ἐκπαιδευτικὰ Ἱδρύματα καὶ ἄλλων τινῶν συναφῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Φροντιστής, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ἐπὶ βαθμῷ 3ῳ ἢ 2ῳ θέσεων τοῦ Κλάδου Α2 τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Πιπιλῆς, Π. Τσακιρίδης, Α. Παπαλουκᾶς, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων πολιτικοῦ προσωπικοῦ τῆς Στρατιωτικῆς Ὑπηρεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Φ. Βουνάτσος, Α. Τζιζῆς, 2) Α. Παπαλουκᾶς, Δ. Παπαδόπουλος, 3) Μ. Στεφανίδης, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν.Δ. 4277)62 «περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν ἰατρῶν τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν ἐργαζομένων, ὡς καὶ τοῦ Νόμου 3163)55 «περὶ συνταξιοδοτήσεως τοῦ Προσωπικοῦ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Γ. Σταμάτης, Ι. Λαυρεντίδης, Α. Θεοδοσιάδης, Σ. Πολυζωγόπουλος, Δ. Χατζηγάκης, Δ. Καρατζένης, Γ. Βασιλᾶτος, Δ. Θεοχαρίδης, Γ. Γραφάκος, Ε. Σκορδίλης, Α. Σπανορρήγας, Ν. Ζορμπᾶς, Θ. Ἀνδρεάδης, 2) Χ. Πιπιλῆς, Δ. Ἰωάννου, Δ. Καρατζένης, Ι. Κουτσοχέρας, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δημιουργίας βαθμοῦ Ἀρχιπλοιάρχου ἐν τῷ Β.Ν. καὶ ἑτέρων τινῶν διατάξεων». Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Στειρόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν ἐφημερίων Κοινοτήτων Πεδιάδος, Καλαμᾶ, ἐκκλησιαστικῆς περιφερείας Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἰωαννίνων, αἰτουμένων χορήγησιν τοῦ ἐπιδόματος οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως διὰ παραμεθορίους περιοχὰς βάσει τοῦ Ν.Δ. 3859) 1959. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Κοινότητος Καλλιθέας Ἐπαρχίας Κονίτσης, αἰτουμένων ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν κατασκευὴν τῆς μελετωμένης νέας ἁμαξιτῆς ὁδοῦ μέσῳ καλλιεργησίμων καὶ ἀρδευομένων ἐκτάσεων. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Δούκας, Β. Ἐφραιμίδης καὶ Ε. Σακελλάρης, διὰ τηλεγραφήματός των διαβιβάζουν διαμαρτυρίαν τῶν ὀρυζοπαραγωγῶν Χρυσουπόλεως Καβάλας διὰ ληφθεῖσαν ἀπόφασιν σχετικῶς μὲ περιορισμὸν συγκεντρώσεως ὀρύζης εἰς 800 τόννους ἔναντι συνολικῆς παραγωγῆς 4.000 τόννων καὶ αἰτοῦνται τὴν λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων πρὸς ἱκανοποίησιν αἰτημάτων τῶν ὀρυζοπαραγωγῶν, τῆς ἐν λόγῳ περιφερείας. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ν. Αὐγερινός, καταθέτει τηλεγραφικὰς ἀναφορὰς τῶν Κτηματικῶν Συνεταιρισμῶν Λεχαινῶν καὶ Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Κρεσταίνων, διαμαρτυρομένων δι’ ἄδικον κατανομὴν ἀποζημιώσεως εἰς πληγέντας ἐκ βροχοπτώσεων σταφιδοπαραγωγοὺς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Α. Αὐγερινός, καταθέτει ἀναφορὰν Πανελληνίου Συνομοσπονδίας Συνταξιούχων Ἀγροτῶν, αἰτουμένης αὔξησιν τῶν ὑπὸ τοῦ ΟΓΑ χορηγουμένων συντάξεων, παροχὴν ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Α. Αὐγερινός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συνελθόντος ἐν Πύργῳ Συνεδρίου Σταφιδοπαραγωγῶν, αἰτουμένων ἀναθεώρησιν ἀποφάσεως ἀφορώσης καταβολὴν ἀποζημιώσεως εἰς πληγέντας σταφιδοπαραγωγοὺς ἐκ βροχοπτώσεων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης κ. Χ. Τσαντούλας, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρου Συλλόγου καὶ Ὁμοσπονδιῶν Πρεβέζης, αἰτουμένων τὴν νομοθετικὴν τακτοποίησιν τοῦ ζητήματος τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει τηλεγραφικὰς ἀναφορὰς τῶν ἐλευθέρων δασικῶν συνεταιρισμῶν Μακρίνου, Μηλέας καὶ Πηγῆς, αἰτουμένων τὴν μὴ ἵδρυσιν κρατικῆς ἐκμεταλλεύσεως δασῶν εἰς Ἤπειρον. Ὁ βουλευτὴς Σάμου κ. Γ. Γρηγορίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ε. Μπαμπούνη, κατοίκου Ἀθηνῶν, κατὰ τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας καὶ παρακαλεῖ ὅπως λάβῃ γνῶσιν τὸ Σῶμα. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Δ. Χατζηγάκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τῆς Ἑνώσεως Συντακτῶν Ἑλληνικοῦ Τύπου — δημοσιογράφου Σταμουλακάτου Νικολάου, παραπονουμένου κατὰ τοῦ Ὑφυπουργοῦ Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως κ. Γ. Γεωργίου, ὅστις ἠρνήθη νὰ περιλάβῃ εἰς τὸ κατατεθὲν ὑπ’ αὐτοῦ τὴν 28 Φεβρουαρίου ἐ.ἔ. ἐν τῇ Βουλῇ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ ἐπαρχιακοῦ τύπου νομοθεσίας καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων» διάταξιν διὰ τὴν ἀναγνώρισιν καὶ τῆς Ἑνώσεως Συντακτῶν Ἑλληνικοῦ Τύπου, ἐφ’ ὅσον ἤδη ἔχουσιν ἀναγνωρισθῆ δώδεκα ἕτεραι δημοσιογραφικαὶ ὀργανώσεις νομοθετικῶς. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ν. Αὐγερινός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἀναπήρου πολέμου Ἀντωνίου Καραμάνου, αἰτουμένου δικαιοτέραν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος τῶν πολεμικῶν συντάξεων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Δ. Ἄρχος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρου Σωματείου Ἐμπορορραπτῶν καὶ Ραπτῶν Τριπόλεως, διαμαρτυρομένου διὰ τὰς ἐπικειμένας φορολογικὰς ἐπιβαρύνσεις. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Δ. Ἄρχος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρου Ἐμποροβιομηχανικοῦ Συλλόγου Τριπόλεως, διαμαρτυρομένου διὰ τὰς ἐπικειμένας φορολογικὰς ἐπιβαρύνσεις κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Συνδέσμου ὑπαλλήλων συνταξιούχων καὶ ἀναπήρων ἐμπορικῶν καταστημάτων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, αἰτουμένου ἔγκρισιν ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τοῦ ἐν λόγῳ Συνδέσμου αἰτήσεως περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τοῦ Κανονισμοῦ παροχῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Δράμας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ ἐπέμβασιν τοῦ Ε.Ο.Κ. πρὸς ρύθμισιν τιμῶν διὰ τὰ καπνὰ ποικιλίας Καμπᾶ–Κουλὰκ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς Κοινοτήτων Ἀμοργιανῶν, Ποδογύρας, Γιαννοπούλου, Μπαλίου καὶ Μαλατεΐκων Βάλτου, Αἰτωλοακαρνανίας, πληττομένων ἐκ τῶν ἔργων ΔΕΗ Καστρακίου, αἰτουμένων ὑπαγωγὴν των εἰς τὸν Νόμον περὶ Πηνειοῦ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Χρήστου Μπουρνάζου, καπνοπαραγωγοῦ, κατοίκου Σκουρτοῦς Ξηρομέρου, αἰτουμένου ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς αὐτὸν ἡ μεταφορὰ τῆς ἀδείας καπνοκαλλιεργείας ἀπὸ τὴν Κοινότητα Σκουρτοῦς εἰς Ἀγρίνιον. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Πατρέων, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ ἔνταξιν λειτουργίας τῶν Πανεπιστημιακῶν Σχολῶν τοῦ Πανεπιστημίου Πατρῶν. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν Συλλόγου Ἰδιοκτητῶν Ἀκινήτων θιγομένων ἐκ τῆς νέας ἐθνικῆς ὁδοῦ Ἀγρινίου–Ἀντιρρίου, αἰτουμένου ἐπίσπευσιν ἐγκρίσεως ἐπεκτάσεως τοῦ ρυμοτομικοῦ σχεδίου πόλεως Ἀγρινίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Ἀγρινίου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἔγκρισιν ἐπεκτάσεως τοῦ ρυμοτομικοῦ σχεδίου πόλεως Ἀγρινίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Κουτσοχέρας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Αʹ Συνεδρίου Ἑλλήνων Καλλιτεχνῶν, αἰτουμένων λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων διὰ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ διάδοσιν τῆς τέχνης, ἐπαγγελματικὴν ἐξασφάλισιν τῶν καλλιτεχνῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Κουτσοχέρας, καταθέτει ἀναφορὰν ἀπολυθέντων καὶ ὑποαπασχολουμένων ἰδιωτικῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν, αἰτουμένων ὅπως εἰς τὸ ὑπὸ κατάρτισιν νομοσχέδιον περὶ μετατάξεως ἰδιωτικῶν ἐκπαιδευτικῶν εἰς τὴν δημοσίαν ἐκπαίδευσιν συμπεριληφθῇ διάταξις ρυθμίζουσα ζητήματα τῶν ἰδιωτικῶν λειτουργῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Κουτσοχέρας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων ΤΕΒΕ Ἀθηνῶν– Πειραιῶς–Περιχώρων, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν μὴ καταβολὴν ὑπὸ τοῦ ΤΕΒΕ τοῦ ἐπιδόματος ἀδείας ἔτους 1964 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Κουτσοχέρας, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου περιοχῆς HILTON, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν τροποποίησιν τοῦ σχεδίου εἰς τὸν τριγωνικὸν χῶρον τὸν περικλειόμενον ὑπὸ τῶν ὁδῶν Βασιλέως Γεωργίου Βʹ — Σπύρου Μερκούρη καὶ Ριζάρη. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Καρδάρας, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρου Κοινότητος Ἀμπελῶνος, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ὑπὸ τῶν καπνεμπόρων ἀκολουθουμένην τακτικὴν ἀγορᾶς καπνῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως Περιπτεριούχων Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Ἀττικῆς, αἰτουμένης ἐφαρμογὴν τοῦ Α.Ν. 1324)49 «περὶ προστασίας καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀναπήρων πολέμου, ὁπλιτῶν καὶ θυμάτων πολέμου κλπ.». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Προσωπικοῦ ΟΕΑΣ καὶ μισθωτῶν ἰδιωτικῶν λεωφορείων, αἰτουμένης χορήγησιν δελτίου ἐλευθέρας κυκλοφορίας εἰς τὰς ἀστικὰς συγκοινωνίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Ν. Ἀθανασίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Χαραυγῆς Φιλιατῶν, αἰτουμένου οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν δι’ ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Ἀγρινίου διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἔγκρισιν ἐπεκτάσεως τοῦ ρυμοτομικοῦ σχεδίου πόλεως Ἀγρινίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Συνεταιρισμῶν Κλεισόβης, Τουρλίδος, Βασιλαδίου κλπ., αἰτουμένων ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν ἐκμίσθωσιν τῶν ἰχθυοτροφείων ὑπὸ τῶν μικροσυνεταιρισμῶν συνεπεία διαλύσεως τοῦ ΟΣΕΛΜΑ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Χαραλάμπους Ἀποστολοπούλου, κατοίκου Γαβαλοῦς Μεσολογγίου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν κατασκευὴν νέου ἀγωγοῦ διοχετεύσεως τῶν ὑδάτων μέσῳ καλλιεργουμένων ἐκτάσεων ὑπὸ τοῦ ἀναδόχου τῆς ὁδοῦ Μακρυνείας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου τοῦ Ἀθλητικοῦ καὶ Ποδοσφαιρικοῦ Συλλόγου «Ο ΑΡΗΣ ΑΙΤΩΛΙΚΟΥ», αἰτουμένου οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ γηπέδου τοῦ ὡς ἄνω Ἀθλητικοῦ Συλλόγου. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς Κοινοτήτων Ἀμοργιανῶν, Ποδογύρας, Γιαννοπούλου, Μπαλίου καὶ Μαλατέϊκων Βάλτου Αἰτωλοακαρνανίας, πληττομένων ἐκ τῶν Ἔργων ΔΕΗ Καστρακίου, αἰτουμένων ὑπαγωγὴν των εἰς τὸν νόμον περὶ Πηνειοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἑνώσεων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Μεσολογγίου, Ἀγρινίου, Ἀστακοῦ, Ναυπάκτου καὶ Εὐπαλίου, αἰτουμένων προγραμματισμὸν ἐγκαταστάσεως μονάδος παραγωγῆς λιπασμάτων εἰς τὴν περιοχὴν περὶ τὸν Ἀχελῶον. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρου Πυροπαθῶν Κερκύρας, αἰτουμένου ὅπως εἰς τὰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Γερμανίας δι’ ἐπανορθώσεις συμπεριληφθῇ καὶ ἡ τάξις τῶν πυροπαθῶν Κερκύρας ἐκ Γερμανικῶν ἐμπρησμῶν 1943. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, διὰ τηλεγραφήματός του διαβιβάζει διαμαρτυρίαν Βαμβακοπαραγωγῶν Ἐπαρχίας Ἁλμυροῦ, διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἔναρξιν συγκεντρώσεως συσπόρου βάμβακος ἐλλείψει πιστώσεων πληρωμῆς ἐντολῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Α. Παπαδόπουλος, διὰ τηλεγραφήματός του, διαμαρτύρεται, διότι αἱ ἀνακρίσεις διενεργοῦνται παρουσία τῶν Ἀξιωματικῶν, οἵτινες ἐκακοποίησαν αὐτὸν καὶ αἰτεῖται τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν Ἀξιωματικῶν ἐκ τοῦ Νομοῦ Δράμας μέχρι τῆς ἐκδικάσεως τῆς ὑποβληθείσης ὑπ’ αὐτοῦ μηνύσεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν Συνδέσμου τῶν ἐν Ἑλλάδι Κωνσταντινουπολιτῶν, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Τουρκίας παραβίασιν τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάνης καὶ τῶν ἐν γένει διεθνῶν καὶ ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπάνος, καταθέτει ἀναφορὰν Συλλόγου Ὀρυζοκαλλιεργητῶν Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας, αἰτουμένου ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ εἰσαγωγὴ ὀρύζης ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ, ἐπιτραπῇ ἡ συγκέντρωσις τῶν ὑπολοίπων ποσοτήτων τῶν μὴ συγκεντρωθεισῶν ὑπὸ τῶν Ἑνώσεων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν κλπ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ συνάδελφοι κ.κ. Λ. Μπουρνιᾶς καὶ Δ. Βρανόπουλος, πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ζητοῦν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁρίστε, κ. Μπουρνιᾶ.

§6Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μᾶς διενεμήθη ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς μαζὶ μὲ τὰ διάφορα κείμενα καὶ ἓν ὑπόμνημα ἀναφερόμενον εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς ΕΡΕ ἐναντίον τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος. Δὲν ἀναφέρεται τίνος εἶναι τὸ ὑπόμνημα αὐτό, δὲν φέρει χρονολογίαν καὶ δὲν ἀναφέρεται ἐὰν εἶναι κείμενον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς πολλὰς παρεξηγήσεις. Θὰ παρεκάλουν νὰ μᾶς πληροφορήσητε πόθεν κατετέθη τὸ ὑπόμνημα αὐτὸ καὶ πόσα ἀντίτυπα θὰ διανεμηθοῦν. Διότι, εἶναι δυνατὸν αὐτὸ τὸ ὑπόμνημα νὰ κυκλοφορήσῃ εἰς χιλιάδας ἀντίτυπα χωρὶς νὰ ἀναφέρεται ἀπὸ πόθεν προέρχεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπουρνιᾶ, κατετέθη μία ἔγγραφος δήλωσις καὶ ἐγένετο ἐπανειλημμένως μνεία διὰ τὴν διανομὴν του εἰς τούς κ.κ. συναδέλφους. Ἐπανειλημμένως ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς παρηπονέθη εἰς τὸ Προεδρεῖον, διότι δὲν ἐγένετο διανομὴ τῆς δηλώσεως αὐτῆς πρὸς τοὺς κ.κ. βουλευτάς. Τὸ Προεδρεῖον ἀντὶ νὰ καταχωρήσῃ τὴν δήλωσιν αὐτὴν εἰς τὰ πρακτικά, τὰ ὁποῖα διανέμονται εἰς ὅλους τοὺς κ.κ. βουλευτάς, ἔβγαλεν ἀντίτυπα τόσα ὅσα καὶ οἱ βουλευταί.

§8Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀναγράφεται, ὅτι εἶναι τῆς Ε.Κ.

§9Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἔχετε ἀναγνώσει, κύριε Πρόεδρε. Τὸ κείμενον αὐτὸ δὲν φέρει οὔτε ὑπογραφάς, οὔτε ἀναφέρεται ποῖος τὸ καταθέτει εἰς τὴν Βουλὴν καὶ συνεπῶς δὲν δύναται νὰ κυκλοφορήσῃ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθη ἐπισήμως δι’ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον κατέθεσεν ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ.

§11Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ κείμενον εἶναι ἐπίσημον τῆς Ε.Κ. καὶ κατετέθη παρ’ ἡμῶν καὶ ἀναλαμβάνομεν πλήρως τὴν εὐθύνην καὶ ἀναμένομεν τὴν ἀπάντησιν τῆς

ΕΡΕ.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Μπουρνιᾶ, ἔγινε δήλωσις σαφής.

§13Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ γραφῇ ποῖος τὸ καταθέτει.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε δίκαιον, τὸ ἀναγνωρίζω. Τὸ Προεδρεῖον θὰ καταβάλῃ κάθε προσπάθειαν καὶ θὰ ἐγγραφῇ, ὅτι τὸ ἔγγραφο αὐτὸ προέρχεται ἀπὸ τὴν Ε.Κ.

§15Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ κείμενον εἶναι τῆς Ε.Κ. καὶ ἔχομεν τὴν εὐθύνην.

§16Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ζητοῦμεν τίποτε πέραν τῆς πραγματικότητος. Ζητοῦμεν νὰ ἀναφερθῇ μέσα, ὅτι τὸ κατέθεσεν ἡ Ε.Κ. καὶ νὰ ἀποσυρθοῦν τὰ κυκλοφοροῦντα καὶ νὰ συμπληρωθοῦν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, θὰ γίνῃ συμπλήρωσις. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἐζήτησαν τὸν λόγον δι’ αἰτήσεών των οἱ συνάδελφοι κ.κ. Παπαπαναγιώτου καὶ Καμπερίδης.

§18Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 28 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία τῆς Βουλῆς ἀνήκει εἰς ἑαυτήν, ἀσκεῖται δὲ ἐν ὀνόματι αὐτῆς ὑπὸ τοῦ Προέδρου, ὅστις δίδει εἰς τοὺς ὑπαλλήλους καὶ τὴν στρατιωτικὴν φρουρὰν διὰ τοῦ ἀρχηγοῦ αὐτῆς τὰς ἀναγκαίας διαταγάς. Ἡ στρατιωτικὴ φρουρὰ εἶναι πάντοτε τῆς ἐμπιστοσύνης καὶ ἐγκρίσεως τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς». Κύριε Πρόεδρε, μοῦ κάμει κατάπληξιν κάθε βράδυ, ὅταν διακόπτεται ἡ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς νὰ βλέπωμεν τὰ παιδιά μας, τοὺς χωροφύλακες νὰ εἶναι κάτω εἰς τὰ ὑπόγεια τῆς Βουλῆς 100 μέχρι 150 τὸν ἀριθμόν. Διὰ πρώτην φορὰν βλέπομεν Τζέημς νὰ μεταφέρουν εἰς τὴν Βουλὴν τόσην μεγάλην δύναμιν τῆς Χωροφυλακῆς. Νομίζομεν, ὅτι εἶναι κρῖμα διὰ τὰ παιδιὰ αὐτὰ νὰ ὑφίστανται μίαν τοιαύτην ἀπαράδεκτον ταλαιπωρίαν. Δὲν γνωρίζω ποῖοι λόγοι ἐπιβάλλουν τὴν παρουσίαν τόσης μεγάλης δυνάμεως Χωροφυλακῆς κάθε βράδυ, ὅταν συνεδριάζῃ ἡ Βουλή, οὔτε γνωρίζω ἐὰν εἶναι ἐντολὴ τοῦ κ. Ἀποστολάκου. Πάντως σεῖς ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ ὑπεύθυνος διὰ τὴν φρουρὰν πρέπει νὰ μᾶς ἐξηγήσητε τοὺς λόγους.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, χαίρω διὰ τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον ἐκδηλώνετε διὰ τοὺς ἄνδρας τῆς φρουρᾶς τῆς Βουλῆς. Ἡ φρουρὰ αὐτὴ σᾶς πληροφορῶ, ὅτι στρατωνίζεται εἰς τὸ κτίριον τῆς Βουλῆς.

§20Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν τελειώνῃ ἡ συνεδρίασις βλέπομεν καθ’ ὁμάδας τοὺς χωροφύλακες, φέροντες κράνη νὰ ἀναχωροῦν μὲ τὰ τζέημς. Αὐτὸ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐνοχλεῖ ἡ παρουσία των, κύριε συνάδελφε;

§22Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, μᾶς ἐνοχλεῖ, διότι ταλαιπωροῦνται ἀδίκως τὰ παιδιὰ αὐτά.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ παρεκάλουν, νὰ μὴ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ σᾶς ὑπόσχομαι, ὅτι κατὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν θὰ διατεθῇ διπλασία ὥρα διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας καὶ θὰ συζητήσωμεν τὸ δεύτερον νομοσχέδιον τῆς ἡμερησίας διατάξεως τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας, τὸ ὁποῖον συνεζητήσαμεν χθές.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Θὰ γίνῃ, κατ’ ἀρχήν, ἡ προεκφώνησις. Τὰ ὑπ’ ἀριθ. 1 καὶ 3 τῆς ἡμερησίας διατάξεως νομοσχέδια κρατοῦνται. Ἐπίσης τὰ δύο νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, ἀναβάλλονται λόγῳ ἀσθενείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Κώδικος καταστάσεως δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν;

§24Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ ὑποβάλω τὴν ἑξῆς παράκλησιν πρὸς τὴν Βουλήν. Εἶχε διατυπωθῆ ὑπὸ μερίδος συναδέλφων τῆς Ε.Κ., νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς δύο ἀναγνώσεις. Ὁ κυριώτερος λόγος τῆς προτάσεως τῶν κ.κ. συναδέλφων, ἦτο διὰ τὴν τακτοποίησιν τῆς θέσεως τῶν Κοινοτικῶν Γραμματέων. Ἤδη συνῆλθεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπεξειργάσθη τὸ νομοσχέδιον τῶν Κοινοτικῶν Γραμματέων, περιέλαβε διατάξεις διὰ τῶν ὁποίων διασφαλίζεται ἡ θέσις των καὶ ἐγένετο δεκτὸν ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Ἐπιτροπῆς. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ συζητούμενον νομοθέτημα εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν — διότι βεβαίως ὑπάρχουν πολλαὶ δίκαιαι τροπολογίαι ἐπὶ διαφόρων περιπτώσεων αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἐξετασθοῦν ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ καὶ νὰ ἀναπτυχθοῦν ὑπὸ τῶν κ.κ. συναδέλφων — νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ψήφισιν τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω, ὅτι ὅλη ἡ Βουλὴ ἔχει, ἂν ὄχι περισσότερον, τὸ ἴδιο μὲ ἐμὲ ἐνδιαφέρον διὰ τοὺς δημοτικοὺς καὶ κοινοτικοὺς ὑπαλλήλους καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου εἰς Αʹ συζήτησιν;

§26Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς, οἱ τῆς Ε.Κ. ἐπιθυμοῦμεν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ κατ’ ἀρχὴν δεκτὸν εἰς Αʹ συζήτησιν καὶ εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν μὲ πᾶσαν ἄνεσιν νὰ διατυπώσωμεν ὅλοι τὰς ἀπόψεις μας.

§27Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν ἀντελήφθην καλῶς, ἐνῷ εἶχε προϋπάρξει μία συμφωνία ὅλων τῶν πτερύγων νὰ ψηφισθῇ τὸ παρὸν νομοθέτημα τὸ ταχύτερον, διότι παρενεβλήθησαν ὡρισμέναι ἀναγκαῖαι σκέψεις καὶ νέαι ἐκτιμήσεις, συνεζητήθη τοῦτο εἰς δύο ἀναγνώσεις, κατὰ τὴν συνήθη διαδικασίαν. Μετὰ ταῦτα, ὁ κ. Σερπάνος, ὁ ὁποῖος εἶχε πάρει τὴν πρωτοβουλίαν τῆς τοιαύτης συζητήσεως, ἀνεκοίνωσεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν αἱ βελτιώσεις νὰ γίνουν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν. Ἑπομένως, δύναται νὰ δικονομηθῇ τὸ πρᾶγμα. Δηλαδὴ ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ δεκτὸν ἀπόψε κατ’ ἀρχὴν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ ἐκτεθοῦν μὲ πᾶσαν ἄνεσιν αἱ ἀπόψεις τῶν κ.κ. συναδέλφων.

§28Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ μὲ τὴν πρότασιν τῶν κ.κ. Κ. Ράλλη, Ἡλιοῦ καὶ Κατσώτα, διότι νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ τὸ κάμωμεν δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν εἰς αʹ συζήτησιν.

§29Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Αὐτὸ ὑπεστήριξα καὶ ἐγώ.

§30Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ ὡρισμένας ἐξηγήσεις ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν. Ἢ ψηφίζεται ἢ κρατεῖται τὸ νομοσχέδιον.

§32Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὴ ἡ ἀναμονὴ ἔχει δημιουργήσει μίαν σύγχυσιν εἰς τοὺς δημοτικοὺς ὑπαλλήλους.

§33Φ. ΖΑΪΜΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἤθελον νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς τὸ ἑξῆς: Τὴν ἑπομένην Πέμπτην, ἡ Βουλὴ δὲν θὰ συνεδριάσῃ. Ἐὰν λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο γίνῃ δεκτὸν εἰς πρώτην συζήτησιν τὴν προσεχῆ Δευτέραν, δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τοῦτο τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα, ἐνῷ ἐὰν ψηφισθῇ σήμερον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, θὰ καταστῇ δυνατὸν τὴν ἐρχομένην Δευτέραν νὰ ψηφισθῇ καὶ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν καὶ νὰ τελειώνωμεν. Γνωρίζω, ὅτι διὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχουν κατατεθῆ πάρα πολλαὶ τροπολογίαι. Μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς ἔχουν κατατεθῆ 104 τροπολογίαι. Προτείνω νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς 16 τροπολογίας, ποὺ ἐδέχθη ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ νὰ δεχθῶ ἀκόμη καὶ ἐγὼ 17–20 καὶ νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον.

§34ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Κρατεῖται, κρατεῖται.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ νομοσχέδιον ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας «περὶ στεγαστικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἐν τῷ συνοικισμῷ «Ἀξιὸς» Θεσσαλονίκης διαβιουσῶν οἰκογενειῶν καὶ ἐπιλύσεως θεμάτων τινῶν ἀφορώντων εἰς τὸν συνοικισμὸν Καλλιθέας Θεσσαλονίκης». Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§36Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου προεκάλεσε μακρὰς συζητήσεις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἔδωσεν ἀφορμὴν νὰ ἀναξεσθοῦν ὅλαι αἱ πληγαί, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀπόρων Ἑλλήνων. Δικαίως προεκλήθησαν αὐταὶ αἱ συζητήσεις, διότι τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα τῆς πατρίδος μας εἶναι ὀξύτατον. Εἶχον προηγηθῆ καὶ θεομηνίαι φυσικαὶ καὶ ἀτυχίαι ἐθνικαί, αἱ ὁποῖαι τὸ κατέστησαν ἀκόμη ὀξύτερον. Ἡ εὐαισθησία, ἡ ὁποία ἐπεδείχθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν δικαιολογεῖται ἀπολύτως καὶ ἴσως αὐτὴ ἡ συζήτησις ἀποτελέσῃ τὴν ἀφετηρίαν βαθυτέρας μελέτης τοῦ ὅλου προβλήματος πρὸς λῆψιν ἀποφασιστικῶν ἐθνικῶν μέτρων, διότι μόνον μὲ γενναῖα ἐθνικὰ μέτρα θὰ ἠμπορέσῃ νὰ λυθῇ τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα τῶν ἀπόρων Ἑλλήνων. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ διεχωρίσθη εἰς τρεῖς κατηγορίας. Πρῶτον, ἐπ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ περιεχομένου τοῦ νομοσχεδίου ἀντικειμενικῶς, δεύτερον, ἐπὶ τοῦ προβλήματος τῆς λαϊκῆς στέγης καὶ τρίτον, ἐπὶ τοῦ προβλήματος τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων ἐκ τῆς συμφορᾶς τοῦ 1922. Αὐτὸ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον προεκάλεσε μίαν ἀντίδρασιν ἀπὸ μέρους πολλῶν συναδέλφων, ὅτι εἶναι ὀλίγον ἀνορθόδοξον, διότι διατίθεται ἕνα τμῆμα πολυτίμου γῆς ἐκ τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης πρὸς ἀποκατάστασιν 800 οἰκογενειῶν ἀστέγων. Ἐναντίον αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, ἡ ὁποία εἶναι σοβαρά, δυνάμεθα νὰ ἀντιτάξωμεν τὴν ἄποψιν, ὅτι τὰ κοινωνικὰ προβλήματα δὲν λύονται οὔτε μετρῶνται μὲ τὸ στρέμμα, ἀλλὰ μετρῶνται μὲ τὴν ἀναγκαιότητα τῆς ἐπιλύσεώς των καὶ τὴν καθιερωθεῖσαν εἰς τὴν χώραν μας ἀρχήν, ὅτι οἱ ἀνέστιοι ἄποροι Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι εἰς ἀνωμάλους καιροὺς κατέλαβον νομίμως ἢ καὶ παρανόμως ὡρισμένους χώρους, νομιμοποιοῦνται ἐπὶ τῶν χώρων αὐτῶν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπιλύονται τὰ ζητήματα τῆς στεγάσεως, ἀποκαθισταμένων εἰς τὸν χῶρον αὐτὸν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὸν κατέλαβον. Καὶ ὁ συνοικισμὸς τοῦ Ἀξιοῦ, κατελήφθη ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἀπὸ δεκαετιῶν, ὑπὸ ἀνεστίων καὶ ἀπόρων Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι ἐγκατέστησαν ἐκεῖ τὰς οἰκογενείας των, ἐδημιούργησαν τὸ νοικοκυριό των καὶ παραμένουν ἐκεῖ. Ἐὰν ἀφήσωμεν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους στεγαζομένους καὶ ἐνδιαιτωμένους ὑπὸ τὰς σημερινὰς ἀθλίας συνθήκας καὶ τὸ κοινωνικόν, τὸ στεγαστικόν των πρόβλημα δὲν θὰ ἐπιλύσωμεν καὶ θὰ ὁδηγήσωμεν εἰς τὸν μαρασμὸν τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης, ἡ ὁποία εἶναι μία πόλις ἐξελισσομένη, ἀναπτυσσομένη, ἕνας ἐθνικὸς πνεύμων, ὁ ὁποῖος μᾶς χρειάζεται νὰ εἶναι πάντοτε ἀναγεννώμενος καὶ πάντοτε ἀναπτυσσόμενος. Ἐθνικὴ ἀνάγκη ἐπιβάλλει νὰ προσέξωμεν ἰδιαιτέρως τὴν Θεσσαλονίκην, νὰ τὴν καταστήσωμεν πράγματι ὡραίαν καὶ ἐμφανίσιμον πόλιν, ὥστε ὅταν λέγωμεν συμπρωτεύουσα, νὰ εἶναι πράγματι ἡ συμπρωτεύουσα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Μὲ τὴν σκέψιν αὐτὴν ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις, καὶ ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις, ἐπροτίμησε διὰ τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος τοῦ Ἀξιοῦ, νὰ ἐγκατασταθοῦν ἐκεῖ οἱ καταλαβόντες τὸν χῶρον αὐτόν. Αὐτὴ ἦτο ἡ βασικὴ πολιτική, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ βάσει αὐτῆς τῆς πολιτικῆς ἐψηφίσθησαν καὶ οἱ προγενέστεροι νόμοι. Ἡ Κυβέρνησίς μας ὅταν ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν, εὗρεν ἐκκρεμὲς τὸ πρόβλημα καὶ ἠθέλησε νὰ τὸ λύσῃ. Οἱ προκάτοχοί μου Ὑπουργοὶ καὶ ὁ κ. Κατσώτας καὶ ὁ κ. Ἔξαρχος καὶ ὁ κ. Μπακόπουλος ἐπεδίωξαν τὴν ὀρθολογικὴν λύσιν τοῦ προβλήματος αὐτοῦ. Ὅταν ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας, μετέβην δὶς εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ τὸ ἐμελέτησα ἐπὶ τόπου· καὶ κατόπιν τῆς μελέτης καὶ τῆς συνεννοήσεως μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας καὶ τὸν Ὀργανισμὸν Ἐργατικῆς Κατοικίας κατελήξαμεν εἰς τὴν σύζευξιν τῶν δύο φορέων διὰ τὴν λύσιν τοῦ στεγαστικοῦ ζητήματος τοῦ Ἀξιοῦ. Ἦτο ἡ μόνη μέθοδος, ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος. Θὰ ἀπαλλαγῇ ὁ φορεὺς τῆς Λαϊκῆς Στέγης ἀπὸ ἕνα μέρος ὑποψηφίων πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων τοῦ συνοικισμοῦ αὐτοῦ, θὰ συμβάλλῃ διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ συνοικισμοῦ καὶ συγχρόνως θὰ περιορισθῇ τὸ ἔργον τῆς Λαϊκῆς Στέγης, ἐντὸς τῶν δυνατοτήτων της, ἐνῷ συγχρόνως ἕνα σοβαρὸν τμῆμα τοῦ συνοικισμοῦ αὐτοῦ θὰ μείνῃ ἐκτὸς αὐτῆς, πρὸς ἀξιοποίησιν, οὕτως ὥστε ἐκ τῆς ἀξιοποιήσεως τοῦ τεμαχίου αὐτοῦ νὰ ἀποκτήσῃ ὁ λογαριασμὸς τῆς Λαϊκῆς Στέγης τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, τὰ ἀναγκαιοῦντα μέσα διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ πρόγραμμά της. Ἐξεφράσθη, ὅπως εἶπον ἀρχικῶς, ἡ ἄποψις, ὅτι αὐτοὶ γίνονται πλούσιοι, ὅτι ἀπολαμβάνουν μεγάλων παροχῶν. Εἶναι ἀληθές. Ἀλλὰ εἴπομεν, ὅτι εἶναι κοινωνικὸν πρόβλημα. Καὶ τὰ κοινωνικὰ προβλήματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ λύσῃ καμμία Κυβέρνησις μὲ τρόπους ὁμοιομόρφους. Θὰ τὰ λύσῃ ὅπως εἶναι δυνατὸν νὰ λυθοῦν. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ 800 αὐτοὶ οἰκισταὶ νὰ μεταφερθοῦν εἰς ἄλλας πτωχοτέρας, ὅπως ἐλέχθη, συνοικίας, διότι τοῦτο θὰ προκαλέσῃ ἀντίδρασιν καὶ θὰ διαιωνίσῃ τὴν ἐκκρεμότητα τοῦ θέματος, θὰ διαιωνίσῃ τὴν ἀσχημίαν αὐτὴν τῆς Θεσσαλονίκης. Διότι ἀποδίδω ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἰς τὸ τελευταῖον αὐτό, διότι εἶναι ἡ βιτρίνα τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης ἡ συνοικία τοῦ Ἀξιοῦ καὶ θὰ εἶναι εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τῆς Βουλῆς ἐὰν λάβῃ τὰ μέτρα αὐτά. Εἶναι, λοιπόν, ἀνάγκη ἐκ τῶν πραγμάτων, νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ πρόγραμμα αὐτὸ, διὰ νὰ λυθῇ τὸ πρόβλημα τοῦ Ἀξιοῦ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον κατηρτίσαμεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας καὶ τὸ ἐπεξειργάσθημεν, εἶναι ἰδικόν μας. Δὲν ἐπρολάβαμεν νὰ τὸ ψηφίσωμεν, καὶ δι’ αὐτὸ τὸ υἱοθετοῦμεν. Ἀλλὰ ὅταν συνεζητούσαμεν μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας καὶ τὸν Ὀργανισμὸν Ἐργατικῆς Κατοικίας τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἐπεξετάθη ἡ σκέψις μας καὶ εἰς ἄλλας μελλοντικὰς συνεργασίας καὶ βάσει αὐτοῦ διετυπώσαμεν καὶ τὸ ἄρθρον 9 καὶ τὸ δεύτερον σκέλος τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον μᾶς εὑρίσκει ἀπολύτως συμφώνους. Διότι καὶ εἰς ἄλλας περιοχάς, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ σύζευξις τῶν δύο Ὑπηρεσιῶν πρὸς συνεργασίαν διὰ τὴν λύσιν τῶν στεγαστικῶν προβλημάτων, δίδομεν τὴν εὐχέρειαν νὰ πραγματοποιηθῇ αὕτη. Κατὰ συνέπειαν, νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, πρέπει νὰ ψηφισθῇ ὁμοφώνως ἀπὸ τὴν Βουλήν, εἰ δυνατόν, διὰ νὰ λυθῇ ἕνα, μικρὸν μέν, στεγαστικὸν πρόβλημα τῆς Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ πρόβλημα σοβαρόν. Εἰς ὅσους ἐξ ὑμῶν ἔχετε, τυχὸν ἀντιρρήσεις εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἔλεγον: Διέλθετε ἐκ Θεσσαλονίκης καὶ ἀφιερώσατε ὀλίγον χρόνον πρὸς ἐπίσκεψιν τῆς περιοχῆς αὐτῆς καὶ τότε θὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ συνείδησίς σας, διότι θὰ ψηφίσητε τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, αἱ ἐπιφυλάξεις, τὰς ὁποίας διετύπωσεν ὁ κ. Θεοχαρίδης. Ἀλλὰ τὰ κοινωνικὰ προβλήματα, δὲν λύονται κατὰ τρόπον ὁμοιόμορφον, ἀλλ’ ὅπως εἶναι δυνατὸν καὶ ὅπως ἐπιβάλλουν αἱ περιστάσεις. Δὲν εἴμεθα χώρα μεγάλη καὶ πλουσία, διὰ νὰ δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν κοινωνικήν μας πολιτικήν, εἰς ἔκτασιν. Δυστυχῶς, μικρὴ χώρα εἴμεθα, καὶ ἐφαρμόζομεν τὴν κοινωνικήν μας πολιτικήν, ὅπως τὸ ἐπιτρέπουν αἱ περιστάσεις. Συνεπῶς, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι τὸ πρόβλημα τοῦ Ἀξιοῦ, πρέπει νὰ λυθῇ, ψηφιζομένου τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον θέμα, εἰς τὸ πρόβλημα τῆς λαϊκῆς στέγης. Ὁ στεγαστικός μας πλοῦτος, — διὰ νὰ χρησιμοποιήσω τὴν ἔκφρασιν αὐτὴν — εἶναι πολὺ πεπαλαιωμένος. Ἡ χώρα μας ὑποφέρει συνεχῶς καὶ πλήττεται ὑπὸ θεομηνιῶν, σεισμῶν, πλημμυρῶν κλπ. Ἐὰν δὲν καταστῇ δυνατὸν νὰ ὀργανωθῇ τὸ πρόβλημα τῆς λαϊκῆς στέγης, ἐπὶ ὀρθολογικῶν βάσεων καὶ ἐπὶ οἰκονομικῶν δυνατοτήτων ἰσχυρῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτελεσθῇ ἔργον ἀποδοτικόν. Καὶ τὰ προσχήματα ἔρχονται τὸ ἕνα πίσω ἀπὸ τὸ ἄλλο. Ἐνθυμοῦμαι πέρυσι, ποὺ συνέβησαν οἱ σεισμοὶ τῆς Σκοπέλου καὶ τῆς Ἀλοννήσου. Ἦτο ἕνα μικρὸν πρόβλημα. Ὁμιλούσαμεν περὶ θεομηνιῶν καὶ ἦλθεν ἡ γενομένη πυρκαϊὰ τῶν καλωδίων, διὰ νὰ μᾶς ὑπενθυμίσῃ, ὅτι πράγματι ἡ χώρα μας μαστίζεται ὑπὸ θεομηνιῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν μᾶς ἀφήνουν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν σοβαρῶς καὶ βασικῶς τὸ πρόβλημα τῆς λαϊκῆς στέγης. Πέρυσι συνέβησαν οἱ σεισμοὶ τῶν δύο νήσων, τῶν Σποράδων, καὶ ἐλέγομεν τότε, ὅτι εἶναι περιωρισμένη ἡ καταστροφὴ καὶ θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ πρόβλημα τῆς ἀποκαταστάσεως. Δυστυχῶς, δὲν ἐπέρασεν ὀλίγος καιρός, καὶ εἴχομεν νεωτέρας καταστροφὰς ἐκ σεισμῶν ποὺ κατέστησαν τὸ πρόβλημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπαθῶν δύσκολον. Αἱ θεομηνίαι, λοιπόν, καὶ ἡ κακὴ κατασκευὴ τῶν οἰκιῶν εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ εἰς τὰς πόλεις, δημιουργοῦν ὀξύτατον αὐτὸ τὸ πρόβλημα τῆς λαϊκῆς στέγης. Πέρυσι, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ., ἀπεφάσισε νὰ συντάξῃ ὀρθολογικῶς τὸ 5ετὲς πρόγραμμα ἀναπτύξεως καὶ ἔδωσεν ὁδηγίας εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, βάσει τῶν ὁποίων ταῦτα ἐπεδόθησαν εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ προγράμματος. Καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας, εἶπεν τὰς ἀντιλήψεις του ἐπὶ τοῦ προβλήματος τῆς λαϊκῆς στέγης. Καὶ εὐχαρίστως εἶδον εἰς τὸ κείμενον, τὸ ὁποῖον ἐπεξειργάσθησαν οἱ ἐπιστήμονες τοῦ Κέντρου Ἐρευνῶν, ὅτι συνέλαβε πράγματι εἰς τὸ πρόβλημα τῆς λαϊκῆς στέγης. Ἐνετόπισεν τὸν ἀριθμὸν τῶν οἰκιῶν ποὺ πρέπει νὰ ἀνοικοδομηθοῦν, ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου, (εἰς 500 χιλ. καὶ τὸ ποσὸν εἰς 60 δισεκατομ. περίπου). Νομίζω, ὅτι τὸ κείμενον αὐτὸ τοῦ Κέντρου Ἐρευνῶν, ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ ἀφετηρίαν μελέτης σοβαρᾶς καὶ λήψεως νομοθετικῶν μέτρων, διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ μεγάλου προβλήματος τῆς λαϊκῆς στέγης. Ἔχομεν τοὺς πληττομένους ἐκ θεομηνιῶν, ἔχομεν τοὺς πληττομένους ἐκ κατολισθήσεων, διότι ἔχομεν περὶ τὰς 13.000 οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν πληγῆ ἀπὸ κατολισθήσεις.

§37Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Εἶσθε, κ. συνάδελφε, ἐκτὸς θέματος.

§38Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἶμαι ἐντὸς τοῦ θέματος. Ἔχομεν, λοιπόν, αὐτὴν τὴν ὥραν, αὐτὸ τὸ πρόβλημα, τὸ ὀξύτατον, τῆς λαϊκῆς στέγης. Νομίζω, ὅτι, ἐὰν αἱ προτάσεις τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν πέρυσι τὸν Μάϊον, ἀποτελέσουν τὴν βάσιν μελέτης, ἠμπορεῖ μία Κυβέρνησις καὶ μία Βουλή, συμφωνοῦσαι, νὰ ὀργανώσουν μίαν ὑπηρεσίαν, ἕνα ὀργανισμόν, ποὺ θὰ δύναται νὰ ἐπιλύσῃ αὐτὸ τὸ πρόβλημα εἰς τὸ βάθος τοῦ χρόνου, σταδιακῶς. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ πιστεύσῃ, ἢ θὰ θελήσῃ νὰ εἴπῃ εἰς τὸν λαόν, ὅτι ἠμπορεῖ, διὰ μιᾶς κινήσεως τῆς χειρός, ἐντὸς συντόμου χρονικοῦ διαστήματος, νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τῆς λαϊκῆς στέγης, θὰ δημαγωγήσῃ καὶ θὰ δημοκοπήσῃ. Ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἠρευνήσαμεν τὸ πρόβλημα, νομίζομεν, ὅτι εἶναι πρόβλημα ὀξύτατον, ἀλλὰ καὶ δύσκολον. Καὶ ἐθέσαμεν τὰς βάσεις διὰ τῶν προτάσεων, τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν εἰς τὸ Κέντρον Ἐρευνῶν καὶ ἐκ τῶν προτάσεων αὐτῶν ἐξεπήδησεν ἡ μελέτη τοῦ Κέντρου Μελετῶν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν βάσιν διὰ τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος αὐτοῦ. Ὥστε, ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνας Ὀργανισμός, θὰ εἶναι δυνατὸν αἱ ζημίαι αὐταί, νὰ ἐπουλώνωνται ταχύτατα, καὶ ὄχι μὲ τὸν ρυθμὸν ποὺ ἐπουλώνονται τώρα, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν πταίει καμμία Κυβέρνησις, ἀλλὰ πταίει τὸ πρόβλημα, ὡς ἔχει. Ἔρχομαι εἰς τὸ τρίτον θέμα, τὸ ὁποῖον συνεζητήθη, καὶ τὸ ὁποῖον προεκάλεσε καὶ μίαν ὀξύτητα εἰς τὴν συζήτησίν μας. Εἰς τὸ θέμα τῆς προσφυγικῆς ἀποκαταστάσεως. Τὸ πρόβλημα αὐτό, εἶναι πράγματι, ὀξὺ καὶ ἔχει χρονίσει. Ἤδη, μετὰ τὸ 1922, παραμένει ἐκκρεμές. Αἱ περιστάσεις, δὲν ἐπέτρεψαν, ἴσως, νὰ ἐπιλυθῇ τὸ θέμα, καὶ σήμερον εὑρισκόμεθα πρὸ 4.000 προσφύγων, ποὺ ζητοῦν ἀποκατάστασιν. Ἀλλά, πέραν αὐτοῦ τοῦ προβλήματος, τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων αὐτῶν, ὑπάρχουν ἐκκρεμῆ προβλήματα τῶν ἀποκατασταθέντων ἤδη προσφύγων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πάρει οἰκήματα, καὶ δὲν ἔχουν γίνει κύριοι τῶν οἰκημάτων αὐτῶν καὶ γενικῶς, ὑπάρχουν καὶ ἄλλα προβλήματα, ἐξ ὀφειλῶν, τὰ ὁποῖα δὲν ἠμπόρεσαν νὰ ἐπιλυθοῦν, μέχρι σήμερον. Ἡ Κυβέρνησίς μας, εὐθὺς ἀμέσως, ἀνέλαβεν τὴν μελέτην τοῦ προβλήματος. Ἤρχισεν ὁ κ. Κατσώτας, συνέχισεν ὁ κ. Μπακόπουλος. Καὶ ὁ συνάδελφος κ. Ἔξαρχος εἰς τὰς 19 Νοεμβρίου 1964, κατήρτισε μίαν Ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν μετέσχον πρόσωπα ὑπηρεσιακὰ καὶ πρόσωπα ἐκπροσωποῦντα τὸν προσφυγικὸν κόσμον, ἡ ὁποία θὰ ἐμελέτα τὰ προβλήματα καὶ θὰ ἐδημιούργει τὰς προϋποθέσεις ἐπιλύσεως καὶ τοῦ ἀπομένοντος προβλήματος τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν παραπηγματούχων καὶ τῶν ἐπὶ ἐνοικίῳ προσφύγων. Διὰ τοὺς παραπηγματούχους ἀνεύρομεν ἕνα πρόγραμμα ἐν ἐξελίξει, τὸ ὁποῖον ταχέως προωθήσαμεν. Καὶ ἤδη ἐκάναμε πέρυσι θεμελίωσιν εἰς τοὺς συνοικισμοὺς Ἀθηνῶν, Ταύρου καὶ Δουργουτίου καὶ εἴχομεν προγραμματίσει θεμελίωσιν συνοικισμοῦ Δραπετσῶνος Πειραιῶς, Κουντουριώτης Ἀθηνῶν, Κῶ, Σταυρουπόλεως Θεσσαλονίκης κλπ. Καὶ εἴχομεν προγραμματίσει ὅλο αὐτὸ τὸ πρόγραμμα, ταχέως, διὰ νὰ ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῶν ὑπὸ ἀποκατάστασιν προσφύγων, διαμενόντων ἐπὶ ἐνοικίῳ. Ἐπέσαμεν ἡμεῖς, καὶ ἐσταμάτησεν ἡ προσπάθεια αὐτή. Ἀλλά, καθ’ ὃν χρόνον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας, παρεκάλεσα τὴν Ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν παρηκολούθουν συνεχῶς, νὰ ἐπισπεύσῃ τὸ ἔργον αὐτῆς. Καὶ πράγματι, νομίζω, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτή, κατέβαλε φιλοτίμους προσπαθείας καὶ εἰς τὰς 15 Ἰουνίου, μοῦ παρέδωσε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐξ 100 ἄρθρων, τὸ ὁποῖον ἐπιλύει βασικὰ προβλήματα τῶν προσφύγων. Ἐπειδὴ δύο, κυρίως, νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν, πάλιν, στέγασιν τῶν τρωγλοδυτῶν Κρήτης καὶ ἄλλων, παρέμειναν καὶ ἐκκρεμοῦσαν εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, ἐπὶ μακρόν, παρὰ τὰς παραστάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμον εἰς τὰς Ὑπηρεσίας καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τότε καὶ ὁ ὁποῖος ἐνδιεφέρετο διὰ τοὺς τρωγλοδύτας τῆς Κρήτης, δὲν ἐπροχώρησαν καὶ ἔκρινον, ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργός, νὰ ἐφαρμόσω μίαν νέαν τακτικήν. Συνεννοήθην μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ ἔστειλα αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον νὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ ἡ Ὑπηρεσία καὶ ἀφοῦ τὸ ἐπεξεργασθῇ, θὰ συνέλθωμεν, θὰ συνεννοηθῶμεν ἐπὶ τῶν βασικῶν σημείων, ὥστε μετὰ νὰ γίνῃ, πλέον, ἡ τυπικὴ διαδικασία, νὰ δοθῇ ἡ ἔκθεσις τοῦ Λογιστηρίου καὶ νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, πέρυσι. Πράγματι, ἡ ὀγδόη Διεύθυνσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, συνέταξε μίαν μακροσκελῆ ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ εἶμαι εὐτυχὴς νὰ δηλώσω, ὅτι αἱ παρατηρήσεις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, δὲν προκαλοῦν κωλυσιεργίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ συνιστοῦν τὴν ἐπιψήφισίν του. Ἔμειναν μερικαὶ ἐκκρεμότητες ἐπὶ βασικῶν οἰκονομικῶν προβλημάτων καὶ παρεκάλεσα τὸν τότε συνάδελφόν μου Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μητσοτάκην, νὰ συνέλθωμεν κατὰ τὴν 23ην Ἰουνίου εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, μὲ τὴν παρουσίαν τῶν ὑπηρεσιακῶν παραγόντων καὶ τῶν Ὑπουργείων Οἰκονομικῶν καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας, καὶ συνεζητήσαμεν καὶ κατελήξαμεν εἰς ἀπόλυτον συμφωνίαν. Ἡ βασικὴ ἀπόφασις, τὴν ὁποίαν ἐλάβαμεν, ἦτο ὅτι, διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, θὰ χαρίσωμεν ἐκ τῶν χρεῶν τῶν προσφύγων, τὸ 60%. Ἐγὼ ἐζήτουν περισσότερα, νομίζων, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ βοηθήσωμεν καλύτερον τοὺς πρόσφυγας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καθ’ ὃ εἶχε δικαίωμα, ἐπέμεινεν ἐπὶ τοῦ 60%. Συνεφωνήσαμεν εἰς τὸ 60% καὶ κατελήξαμεν νὰ καταρτίσωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον νὰ συντάξῃ τὴν ἔκθεσίν του καὶ παραλλήλως νὰ γίνῃ καὶ προσπάθεια ταχίστης ρευστοποιήσεως τῆς Μουσουλμανικῆς περιουσίας, ὥστε νὰ ἴδωμεν, τί θὰ εἰσπράξωμεν ἀπὸ ἐκεῖ, ὥστε νὰ συμπληρώσῃ τὰ ὑπόλοιπα ὁ Κρατικὸς Προϋπολογισμός, διὰ νὰ λυθῇ αὐτὸ τὸ πρόβλημα τῶν 20.000 προσφύγων, τῶν 4.000 παραπηγματούχων καὶ 16.000 ἐπὶ ἐνοικίῳ. Καὶ ἐκ τῆς συσκέψεως αὐτῆς συνήχθη, ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Μακεδονίαν ὁ Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, συνάδελφος κ. Στεφανίδης καὶ ἐπειδὴ ἤμην ἀπησχολημένος, τότε, ἔστειλα μαζί του τὸν Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, νὰ ἴδουν τὰ Μουσουλμανικὰ κτήματα τῆς Θεσσαλονίκης, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ διατυπώσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, ἓν νέον νομοσχέδιον ταχίστης ρευστοποιήσεως, πρὸς ἀπόκτησιν τῶν πόρων διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἡ διαδικασία αὕτη ἐτελείωσεν εἰς τὰς 4 Ἰουλίου, ἔγινεν ἡ κατάθεσις τοῦ θεμελίου λίθου εἰς τὸν Ταῦρον καὶ εἰς τὰς 6 Ἰουλίου, ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἔκαμε τὴν ἑξῆς ἐπίσημον δήλωσιν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν: «Πέραν τοῦ προγράμματος διὰ τὴν στέγασιν τῶν παραπηγματούχων προσφύγων, ἡ Κυβέρνησις ἐπρογραμμάτισε τὴν στέγασιν τῶν 20.000 περίπου ἀναποκαταστάτων προσφύγων τῶν διαμενόντων ἐπὶ ἐνοικίῳ, ἢ εἰς ἀκατάλληλα καὶ ἀνθυγιεινὰ οἰκήματα. Διὰ τὴν στέγασιν τούτων, καταρτίζονται προγράμματα, κατὰ περιφερείας καὶ ἐπισπεύδεται ἡ ρευστοποίησις τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, διὰ τὴν ταχυτέραν ἀποκατάστασίν των, κρατουμένων τῶν ἀναγκαίων ἐκτάσεων, διὰ τὴν ἐπ’ αὐτῶν ἀνέγερσιν τῶν κατοικιῶν πρὸς στέγασίν των. Διὰ καταρτισθέντος νομοσχεδίου, λαμβάνονται μέτρα λίαν εὐεργετικὰ διὰ τοὺς πρόσφυγας. Ρυθμίζεται τὸ πρόβλημα τῶν χρεῶν των, κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος τοὺς ἀνακουφίζει οὐσιαστικῶς καὶ τακτοποιοῦνται δι’ ἁπλουστάτης διαδικασίας, θέματα χρονίζοντα ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν. Παρέχεται τὸ δικαίωμα στεγάσεως εἰς τὰ μεμονωμένα ἄτομα. Ἐπισπεύδεται ἡ ἔκδοσις τῶν παραχωρητηρίων διὰ συγκροτήσεως εἰδικῶν συνεργείων. Αἱ μέχρι τοῦ 1952 γενόμεναι παραχωρήσεις, τακτοποιοῦνται διὰ καταβολῆς ἐφ’ ἅπαξ μικροῦ τινος ποσοῦ. Παρέχεται δικαίωμα στεγάσεως εἰς τὰς δημιουργηθείσας μετὰ τὸ 1922 οἰκογενείας ἐν Ἑλλάδι, ἐφ’ ὅσον οἱ ἀρχικοὶ δικαιοῦχοι πρόσφυγες γονεῖς των, δὲν ἐστεγάσθησαν. Παρέχεται τὸ δικαίωμα στεγάσεως καὶ εἰς τοὺς ἀφιχθέντας μετὰ τὸ 1934 πρόσφυγας μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1940. Τὸ μέτρον τοῦτο ἀφορᾷ κυρίως τὸ Ἑλληνικὸν στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον εἶχε καταφύγει, μετὰ τὴν Μικρασιατικὴν καταστροφήν, μέσῳ Πόντου, εἰς Ρωσίαν, ἐκ τῆς ὁποίας ἦλθε μετὰ τὸ 1934 εἰς Ἑλλάδα». Ἔγινε, τότε, ἡ δήλωσις καὶ ἐδόθη ἐντολὴ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ γίνῃ ἡ τυπικὴ διαδικασία διὰ τὴν κατάθεσιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν Βουλήν, πρὸς συζήτησιν. Δυστυχῶς, ἐπῆλθεν ἡ κρίσις εἰς τὰς 15 Ἰουλίου καὶ δὲν ἠδυνήθημεν νὰ προχωρήσωμεν. Ἤδη, τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐκφράζει τὴν πολιτικὴν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, μὲ τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν, ὑπογεγραμμένον ἀπὸ 50 καὶ πλέον βουλευτὰς τῆς Ε.Κ., συμφωνούντων καὶ ἐπὶ 126 βουλευτῶν, ἤδη τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ καταθέτομεν ἐκ μέρους τῆς Ε.Κ. εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δηλοῦμεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον συνετάχθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεώς μας, ἐκφράζει τὴν πολιτικήν μας καὶ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ψηφίσωμεν, ἐὰν κατατεθῇ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις φέρῃ νομοσχέδιον καλυτέρας συνθέσεως ἀπὸ τὸ ἰδικόν μας, πρὸς ὄφελος τῶν προσφύγων, θὰ μᾶς εὕρῃ συμφώνους. Ἐάν, ὅμως, περιορίζῃ τὰς λύσεις τῶν προσφυγικῶν προβλημάτων, πέραν ἐκείνων, τὰς ὁποίας δίδομεν ἡμεῖς, ἔχω τὴν ἐντολὴν ἐκ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, νὰ δηλώσω, ὅτι θὰ μᾶς εὕρῃ ἀντιθέτους. Δηλοῦμεν δέ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καταθέτομεν καὶ ἡ δήλωσις αὐτή, νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, ἀποτελεῖ τὴν πολιτικὴν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐπὶ τοῦ προσφυγικοῦ προβλήματος. Οὕτως ἔχουν τὰ πράγματα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ λυποῦμαι, ποὺ κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν συνέβη ἓν λυπηρὸν ἐπεισόδιον, ἐνῷ δὲν εἶμαι συνηθισμένος νὰ προκαλῶ ἐπεισόδια. Ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα, αὐτὸ ἦτο τὸ πρόβλημά μας, αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συνετάξαμεν καὶ αὐτὸ καταθέτομεν σήμερον ἐκ μέρους τῆς Ε.Κ., διὰ νὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν τῶν συζητήσεών μας, εἰς τὴν Βουλήν. (Χειροκροτήματα).

§39Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ζορμπᾶς εἶπεν, ὅτι κατ’ ἐντολὴν τοῦ ἀρχηγοῦ μας, καταθέτει τὸ σχέδιον αὐτό, ὑπογεγραμμένον ἀπὸ ὡρισμένον ἀριθμὸν συναδέλφων.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρότασις νόμου εἶναι.

§41Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, ἡ Κυβέρνησις ὑποβάλλει νομοσχέδια. Θὰ παρακαλέσω, ἐπειδὴ δὲν ἔχει ὑπογραφῆ ἀπὸ ὅλους τοὺς βουλευτὰς τῆς Ε.Κ., νὰ ἐπιτραπῇ, εἰς ὅσους θέλουν, νὰ προσθέσουν τὴν ὑπογραφήν των.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ ὑπάρχει διάθεσις ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, θὰ παρακαλέσω νὰ συντομευθοῦν αἱ ὁμιλίαι. Εἶναι ἡ τρίτη συνεδρίασις καί, κατὰ παρέκκλισιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, προτάσσεται ἡ συζήτησις μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου μέχρι τῆς ἐνάτης ὥρας διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εὐθὺς ἀμέσως εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου. Ἐλπίζω, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ κατανόησις καὶ καλὴ διάθεσις διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχη οὐσιαστικῶς ἀντίρρησις, φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι δικαιολογημένη ἡ παράτασίς των.

§43Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον κατέθεσεν ἡ Ε.Κ. ὡς πρότασιν νόμου, μᾶς τὸ παρουσίασαν αἱ ἐνδιαφερόμεναι ὀργανώσεις, διὰ νὰ τὸ ὑπογράψωμεν ὡς πρόσφυγες βουλευταί. Δὲν τὸ ὑπεγράψαμεν, διότι, ὡς ἐδηλώσαμεν, πιστεύομεν, ὅτι τὸ προσφυγικὸν πρόβλημα δὲν εἶναι θέμα ἑνὸς οἱουδήποτε κόμματος, ἀλλὰ ἀφορᾶ ὅλα τὰ κόμματα τὰ εὑρισκόμενα εἰς τὴν Βουλήν. Εἶναι θέμα τοῦ συνόλου τῆς Βουλῆς, καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις συντόμως θὰ φέρῃ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δοθῇ λύσις εἰς τὸ ἐπὶ ἔτη χρονίσαν αἴτημα στεγάσεως τῶν προσφύγων.

§44Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκφράζω τὴν λύπην μου, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, δὲν ἀπεδέχθη τροπολογίαν, ἡ ὁποία ρυθμίζει πολλὰ θέματα τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου. Δὲν θὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῆς τροπολογίας διὰ νὰ μὴ προκαλέσω συζήτησιν καὶ παρακωλύσω τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ ἐπεθύμουν ὅμως νὰ δηλώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ὅτι εἰς τὸ προσεχὲς σχέδιον νόμου, θὰ συμπεριλάβῃ τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν. Ἐπιμένω, ὅμως, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας καὶ ὁ παριστάμενος κ. Ὑπουργὸς Ἐργασίας, ἀποδεχθοῦν ἕνα μέρος τῆς τροπολογίας μου, τὸ ὁποῖον προβλέπει τὴν ἀναστολὴν διώξεως τῶν προσφύγων ἰδίως ἐκ μέρους τοῦ ΙΚΑ.

§45Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριοι συνάδελφοι, ὡς καὶ χθὲς ἐδήλωσα, τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας ἔχει ἕτοιμον ἰδικόν του σχέδιον νόμου περὶ προσφύγων τὸ ὁποῖον συντόμως θὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλήν. Ἐλπίζω τὴν Δευτέραν νὰ τὸ διαβιβάσω εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, καὶ θὰ ἐπισπεύσω τὴν διαδικασίαν διὰ τὴν σύντομον κατάθεσιν εἰς τὴν Βουλήν. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. συναδέλφου, ἀσφαλῶς θὰ τὴν ἐδεχόμην, εἶναι ὅμως διάταξις αὐτουσία τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Διὰ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἔθεσε σήμερον τῆς ἀναστολῆς διώξεως τῶν προσφύγων, εἴμεθα σύμφωνοι καὶ ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Ἐργασίας καὶ ἐγώ, νὰ ἀναστείλωμεν τὴν δίωξιν.

§46Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εὐχαριστῶ, κ. Ὑπουργέ.

§47Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, ἐπιλύει μόνον τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα δύο συνοικισμῶν τῆς Θεσσαλονίκης. Καὶ δὲν ἀντιμετωπίζει τὸ ὅλον στεγαστικὸν πρόβλημα τῶν προσφύγων, καὶ δὲν προβλέπει τοὐλάχιστον εἰδικῶς περὶ στεγάσεως τῶν θεομηνιοπλήκτων προσφύγων κατὰ προτεραιότητα. Δὲν θὰ μακρηγορήσω, διότι ἐπιθυμῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου. Ἀλλὰ ὡς πρόσφυξ ἔχω καθῆκον νὰ ἐπισημάνω ὡρισμένα θέματα ποὺ ἀπασχολοῦν κυρίως τοὺς πρόσφυγας ἀγρότας τῆς Μακεδονίας, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀστοὺς πρόσφυγας, οἱ ὁποῖοι κατοικοῦν εἰς τὰς πόλεις τῆς Β. Ἑλλάδος. Ἀξιότιμοι κ.κ. Ὑπουργοί, ἴσως ὡς μὴ προερχόμενοι ἐκ τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου Βορείου Ἑλλάδος σεῖς, νὰ μὴ γνωρίζητε, ὅτι αἱ πόλεις τῆς Β. Ἑλλάδος καὶ ἰδιαιτέρως ἡ Καβάλα, ἡ Δράμα, αἱ Σέρραι, ἡ Κομοτηνὴ κλπ., εἶχον πρὸ τοῦ 1922, δηλαδὴ πρὸ τῆς ἀφίξεως τῶν προσφύγων, πληθυσμὸν μεταξὺ τῶν 10 καὶ 15.000 κατοίκων. Μετὰ τὸ 1922 ὁ πληθυσμός των ηὐξήθη ἀπὸ 50–70.000 κατοίκους. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐστεγάσθησαν ἐπὶ ὡρισμένων οἰκοπέδων τοῦ Δημοσίου, τὰ ὁποῖα ἐθεωροῦντο ὡς ἀνήκοντα εἰς τὴν Ἀντιαεροπορικὴν Ἄμυναν. Καὶ ἐνῷ ἐπὶ τῶν εἰς αὐτοὺς χορηγηθέντων οἰκοπέδων τότε ἔχουν κτίσει, οἱ περισσότεροι ἐξ αὐτῶν, μὲ ἀτομικά των ἔξοδα οἰκήματα, δὲν ἔχουν τὴν νομικὴν εὐχέρειαν οὐδὲ διὰ προικοσυμφώνου νὰ διαθέτουν ταῦτα, πρὸς προίκισιν τῶν θυγατέρων των, διότι δὲν ἔγιναν ἀκόμη κύριοι τῶν οἰκοπέδων ἐφ’ ὧν ἔκτισαν πρὸ 40 ἐτῶν τὰ οἰκήματά των. Πότε ἐπὶ τέλους πρόκειται — ὕστερα ἀπὸ 40 ὁλόκληρα χρόνια — νὰ καταστοῦν κύριοι τῶν οἰκοπέδων των καὶ τῶν κτισμάτων των αὐτῶν καὶ νὰ δύνανται νὰ τὰ διαθέτουν κατὰ βούλησιν καὶ κατὰ πλῆρες ἰδιοκτησίας δικαίωμα; Διὰ τῆς συνθήκης τῆς Λωζάννης οἱ Ἕλληνες ἀφῆκαν ἔκτασιν δεκαπλασίαν εἰς τὸ τουρκικὸν ἔδαφος, τῆς ἐδῶ ἐγκαταλειφθείσης ὑπὸ τῶν Τούρκων ποὺ ἀντηλλάγησαν πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν προσφύγων. Δυστυχῶς, ἡ περισσοτέρα ἔκτασις αὐτὴ ἐξηνεμίσθη, καταστάντων πλουσίων, καταστάντων ἑκατομμυριούχων, ἀνθρώπων οὐδεμίαν σχέσιν ἐχόντων μὲ τοὺς πρόσφυγας. Οἱ δικαιοῦχοι πρόσφυγες παρὰ τὸ ὅτι τὰ κτήματα αὐτὰ ἦσαν ἀντιστάθμισμα ἀτομικῶν των περιουσιῶν ἐγκαταλειφθεισῶν εἰς τὴν Τουρκίαν, δὲν ἐδικαιώθησαν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λυμπέρη, ἂν μοῦ ἐπιτρέπετε, κατετέθη πρότασις νόμου ἐκ μέρους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ὁλόκληρον τὸ στεγαστικὸν θέμα θὰ λυθῇ ἀπόψε κατὰ τὴν συζήτησιν νομοσχεδίου περιωρισμένης ἐκτάσεως;

§49Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Θέλω νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, κ. Λυμπέρη, ὅτι συμφωνῶ μαζί σας εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε. Ἤδη ἐπὶ Ὑπουργίας μου, ἤρχισα νὰ δίδω παραχωρητήρια. Τὰ δίδω μὲ τὸν ταχύτερον δυνατὸν ρυθμόν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ χιλιάδων. Ἐλᾶτε εἰς τὸ γραφεῖον μου, νὰ συζητήσωμεν τὴν περίπτωσιν καὶ ἐὰν εἶναι κτήματα τοῦ Δημοσίου, ἀδιακρίτως εἰς ποῖον Ὑπουργεῖον ἀνήκουν, νὰ προβῶμεν εἰς τὴν παραχώρησιν.

§50Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν μὲ παρακολουθήσατε ἀσφαλῶς. Ἀνήκουν εἰς τοὺς προσφυγικοὺς συνοικισμοὺς καὶ ἁρμόδιον εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας. Ὑπάρχουν ἄλλα ἀνήκοντα εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ὑπῆρχε χῶρος, ἔκτασις τοῦ Τουρκικοῦ Δημοσίου παραχωρηθέντος διὰ τῆς συμφωνίας τῆς Λωζάννης, ὅστις ἀνῆκεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐκτίσθησαν σπίτια ἀπὸ πρόσφυγας, ἰδίαις δαπάναις των. Παρὰ τὸ γεγονὸς τοῦτο καὶ μετὰ παρέλευσιν ἀκόμη ὁλοκλήρου 40ετίας, ἀνήκουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν τὸ ὁποῖον δὲν ἐκχωρεῖ τὸν χῶρον.

§51Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κτήματα ἀνήκοντα εἰς τὸ Δημόσιον ἢ εἰς οἱονδήποτε Ὑπουργεῖον, εἶναι δυνατὸν νὰ παραχωρηθοῦν βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας καὶ σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ὅπου μοῦ ἀνεφέρθη ὡς ἰδιοκτήτης ἄλλο Ὑπουργεῖον, ζητῶ τὴν παραχώρησιν καὶ τὸ παραχωρῶ ἐγώ. Εἶναι δὲ ἡ διαδικασία αὐτὴ δύο μῆνες ποὺ ἤρχισε καὶ ἐφηρμόσθη εἰς ἀρκετὰ μεγάλην ἔκτασιν. Σᾶς παρακαλῶ θερμῶς νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ νὰ μοῦ εἴπητε, ποία εἶναι ἡ ἔκτασις αὐτὴ νὰ σᾶς τὸ κάμω ἀμέσως.

§52Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Πάλιν, κ. Ὑπουργέ, δὲν ἔχετε τὴν δυνατότητα νὰ ἱκανοποιήσητε τοὺς πρόσφυγας, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν παραχώρησιν τῶν οἰκοπέδων καὶ γνωρίζω καλῶς, ὅτι ὑπάρχει σωρεία αἰτήσεων ἐκ μέρους κατοίκων τῆς Καβάλας, ἡ ὁποία κατὰ 90% εἶναι κτισμένη ἐπὶ οἰκοπέδων τοῦ Δημοσίου καὶ συνεπῶς, γνωρίζω καλῶς, ὅτι δὲν γίνεται παραχώρησις ἐπὶ τῷ τέλει, ὅτι θὰ γίνῃ νέον σχέδιον πόλεως, θὰ προβλέψῃ δρόμους κλπ. Πάντως, τὸ θέμα εἶναι, ὅτι αἱ παραχωρήσεις δὲν γίνονται.

§53Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἀντελήφθην ὀρθῶς, ὑπάρχει μία διαφορὰ ἀπόψεων μεταξὺ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ὑμῶν. Σεῖς ζητεῖτε διὰ διατάξεως γενικῆς νὰ λυθῇ γενικῶς καὶ μιὰ γιὰ πάντα τὸ θέμα, ὁ κ. Ὑπουργός, λέγει, μεμονωμένως δι’ ἕκαστον. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἄποψις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἄλλο νὰ ζητῇ κανεὶς «δῶσε μου καὶ μένα μπάρμπα» καὶ ἄλλο νὰ ξεκαθαρισθῇ τὸ θέμα διὰ νόμου. Ὑπάρχει μία διαφορὰ ἀντιλήψεων καὶ διαφορὰ θέσεων.

§54Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Θέλω νὰ διαλευκανθῇ τὸ θέμα. Βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας, πρέπει νὰ παραχωρηθῇ εἰς ἕκαστον πρόσφυγα συγκεκριμένον τεμάχιον γῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ νόμου, οἱονδήποτε νόμον καὶ ἐὰν ψηφίσητε, πάλιν θὰ ἐκδώσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας συγκεκριμένον δι’ ἕκαστον πρόσφυγα παραχωρητήριον. Τοῦτο δύναμαι καὶ σήμερον νὰ πράξω βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας, ἐφ’ ὅσον τὸ κτῆμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου εὑρίσκεται στεγασμένος ὁ πρόσφυξ εἶναι Δημόσιον, οἱουδήποτε Ὑπουργείου.

§55Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δύνασθε νὰ τὸ πράξητε καὶ τὸ πράττετε. Δὲν συζητῶ ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ σημείου. Ὁ κ. Λυμπέρης, ζητεῖ ὑποχρεωτικῶς νὰ γίνεται. Ὑπάρχει μεγάλη διαφορά. Ἄλλο ἐὰν εὐαρεστῆσαι καὶ ἐὰν θέλῃς νὰ τὸ κάμῃς καὶ ἄλλο ἐὰν εἶσαι ὑποχρεωμένος ὡς Ὑπουργὸς νὰ τὸ κάμῃς.

§56Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Εὐχαριστῶ, κ. Μπακόπουλε. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ Οἰκονομικὴ Ἐφορία Καβάλας μόνον ἔχει περίπου 3.000 αἰτήσεις οἰκογενειῶν ποὺ διαμένουν εἰς, κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν ποὺ ἐξέθεσα, οἰκίας καὶ παρὰ τὰς διαμαρτυρίας καὶ τὰς προσπαθείας τῶν προσφύγων νὰ γίνουν κύριοι τῶν ἐκτάσεων αὐτῶν, κατ’ ἔτος, πραγματοποιοῦνται περὶ τὰς 10 παραχωρήσεις μόνον. Φαντασθῆτε πόσον χρόνον θὰ χρειασθῶμεν διὰ τὰς 3.000, χιλιετηρίδα ὁλόκληρον. Εἶναι εὐτύχημα τὸ γεγονός, ὅτι συνεδέθη ἡ ἀποκατάστασις τῶν προσφύγων τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας μὲ τὴν τῶν ἐργατῶν, διότι πλεῖστοι πρόσφυγες ἔχουν δικαίωμα στεγάσεως ἐκ τῆς Ἐργατικῆς Κατοικίας. Ὑπάρχει διάταξις τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποίαν ἀξιοποιοῦνται κατ’ ἀρχὴν καὶ προτεραιότητα αἱ ἀνάγκαι τῶν ἐκ θεομηνιῶν καταστραφέντων πρὸς ἀποκατάστασιν, ἐν συνεχείᾳ ἄλλων κατηγοριῶν καὶ τελικῶς τῶν ἀστέγων καὶ τῶν πτωχῶν. Δυστυχῶς, ἡ σειρὰ αὕτη δὲν ἐτηρήθη καὶ ἔχω μίαν περίπτωσιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀναφέρω παρεμπιπτόντως. Ὑπάρχει εἰς τὴν Χρυσούπολιν ἕνας συνοικισμός, ὁ συνοικισμὸς «Περιστερεών». Οὗτος ἔκειτο ἐπὶ τῆς Δυτικῆς ὄχθης τοῦ ποταμοῦ Νέστου, εἰς τὴν παρυφὴν τοῦ Κοτζᾶ Ὀρμὰν ὅπου, κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς, ἐγκατεστάθησαν ἀνταρτικὰ τμήματα τοῦ ΕΔΕΣ τροφοδοτούμενα ἀπὸ τὸ ἴδιο χωριό, οἱ κάτοικοι τοῦ ὁποίου ἦσαν καὶ μέλη τοῦ ΕΔΕΣ. Οἱ Βούλγαροι εἰς ἀντίποινα, κατέστρεψαν διὰ πυρᾶς τὸ χωριό, τὰς περιουσίας τῶν χωρικῶν καὶ σκότωσαν καὶ πολλοὺς ἀπὸ αὐτούς. Κατέστησαν οὗτοι τελείως ἄστεγοι καὶ ἐγκατεστάθησαν ἐντὸς ἀχυροκαλύβων εἰς τὴν Χρυσούπολιν, διαμένοντες εἰς μίαν τοιαύτην καλύβην τρεῖς ὁλόκληροι οἰκογένειαι. Ἔκτοτε, μετὰ 20 ὁλόκληρα ἔτη, δὲν κατώρθωσε τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας νὰ τοὺς στεγάσῃ. Ἔκαμα καὶ ἐγὼ προσπάθειαν διὰ τὴν ἀποκατάστασίν των. Ἐκόπησαν οἰκόπεδα πρὸς παραχώρησιν καὶ δὲν κατωρθώθη νὰ τοὺς δοθῇ δάνειον 30–40.000 δραχμῶν εἰς ἕκαστον, τὸ ὁποῖον ἐζήτησαν δι’ ἀνέγερσιν κατοικίας. Ἔχουν παραμείνει 35–40 οἰκογένειαι, τὸ ἀπαιτηθησόμενον ποσὸν δὲν ὑπερβαίνει τὰς 500.000. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ μπῇ διάταξις προστατεύουσα ἔστω καὶ αὐτὰς τὰς περιπτώσεις. Κατεστράφησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀρχικῶς εἰς τὴν Τουρκίαν, κατεστράφησαν ἔπειτα ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους, πρέπει νὰ μένουν τόσα χρόνια ἄστεγοι; Δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι περιπτώσεις, ἀλλαχοῦ. Ἡ δαπάνη γενικῶς πρὸς θεραπείαν ὅλων, δὲν ὑπερβαίνει τὰ 4–5 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Κατέθεσα σχετικὴν τροπολογίαν. Τὸ πρόβλημα τῆς λαϊκῆς στέγης δύναται νὰ συνδυασθῇ καὶ μὲ τὰ δάνεια τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἀπὸ τὰ χορηγούμενα διὰ σταύλους, ἀχυρῶνας κλπ. Λέγει ὁ χωρικός: Ἔχω 15 ἕως 20.000 δραχμὰς καὶ δύναμαι νὰ κατασκευάσω κατοικίαν καὶ ἀχυρῶνα ἂν τύχω δανείου 15.000 δραχμῶν. Διατὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἀπὸ τὴν ΑΤΕ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ κάμουν οἰκίαν καὶ ἀχυρῶνα ἢ σταῦλον.

§57Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Πράγματι, δὲν ἐπιτρέπεται.

§58Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Νὰ ἐπιτραπῇ, κ.κ. Ὑπουργοί, τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα οἱ ἀγρότες ἔχουν μαζέψει μὲ διαφόρους οἰκονομίας, τὰς ὁποίας ἔχουν κάμει καὶ μὲ ἕνα δάνειον, τὸ ὁποῖον νὰ συστήσετε εἰς τὴν ΑΤΕ νὰ τοὺς δίδῃ, ὅπως τὰ διαθέσουν διὰ τὴν ἀγροτικὴν των ἀποκατάστασιν.

§59ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπιτρέπεται, κ. συνάδελφε.

§60Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ὄχι, δὲν ἐπιτρέπεται. Πρέπει πρῶτα ὁ ἀγρότης νὰ ἐξοδεύσῃ τὰ ἰδικά του χρήματα εἰς κατασκευὴν κατοικίας καὶ μετὰ ταῦτα, ἂν ἐγκρίνῃ ἡ ΑΤΕ θὰ πάρῃ δάνειον διὰ σταῦλον ἢ ἀχυρῶνα ἢ καπναποθήκην. Νομίζω, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι τὸ πρόβλημα αὐτὸ πρέπει νὰ λυθῇ τάχιστα. Ψηφίζω τὸ παρὸν νομοσχέδιον μὲ τὴν παράκλησιν: Κύριοι Ὑπουργοί, διὰ τὸ παρὸν νομοσχέδιον θέλω νὰ παρακαλέσω, ὅπως συγκεκριμενοποιήσετε τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 9, ἵνα λυθοῦν περιπτώσεις ὡς τοῦ Περιστερεῶνος Χρυσουπόλεως.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ἰγνατιάδης, ἔχει τὸν λόγον.

§62Ι. ΙΓΝΑΤΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ εἶμαι σύντομος.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλεῖτε διὰ πρώτην φορὰν καὶ θὰ σᾶς ἀκούσωμεν μετὰ προσοχῆς. Παρακαλῶ ὅμως, νὰ εἶσθε σύντομος.

§64Ι. ΙΓΝΑΤΙΑΔΗΣ. Μάλιστα, κ. Πρόεδρε, θὰ ὁμιλήσω τόσον, ὥστε νὰ μὴ σᾶς κουράσω. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δὲν ἐπιλύει τὸ γενικώτερον προσφυγικὸν πρόβλημα, ἀλλὰ οὔτε καὶ τὰ εἰδικώτερα προβλήματα ὡρισμένων ἀνθρώπων τῶν περιφερειῶν ποὺ ἐπιλαμβάνεται. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν τὴν σφραγίδα τῆς δυστυχίας, τὴν σφραγίδα τῆς δυστυχίας ποὺ λέγεται προσφυγιά. Ἐγκατέλειψαν πρὸ 43 ἐτῶν κινητὰς καὶ ἀκινήτους περιουσίας διωκόμενοι ὑπὸ τῶν Τούρκων καὶ ἦλθον νὰ ἐγκατασταθοῦν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Τὸ σχέδιον τῆς πόλεως ὅμως μὲ διαφόρους προφάσεις δὲν τοὺς ἐδέχθη καὶ τοὺς ἔστειλεν εἰς τὴν περιοχὴν τῆς ὁδοῦ Λαγκαδᾶ. Οἱ ἄνθρωποι, τοὺς ὁποίους ἀναφέρω, εἶναι ὀλίγοι ἐπαγγελματίαι, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν 2–2½ χιλιάδας τ.μ. διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν ἐπαγγελματικῶς. Δι’ αὐτοὺς τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐμερίμνησε καὶ διὰ τοῦτο δὲν εἶναι πλῆρες. Θὰ παρακαλέσω ὅθεν, κ.κ. Ὑπουργοί, ὅπως μεριμνήσητε διὰ τὴν δικαίαν ἱκανοποίησιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ὅπως μεριμνῆτε καὶ διὰ τοὺς ἄλλους εἰς τὰς περιοχὰς Ἀξιοῦ καὶ Καλλιθέας. Θεωρῶ ὑποχρέωσιν, κ.κ. συνάδελφοι, νὰ κάμω ἐν τέλει καὶ ὡρισμένας παρατηρήσεις. Πολλοὶ συνάδελφοι ἐτόνισαν καὶ οἱ κ.κ. Ὑπουργοί, ὑπεσχέθησαν νὰ φέρουν συντόμως τὸ προσφυγικὸν νομοσχέδιον, διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν τὰ ἐπὶ τόσον χρόνον ἐκκρεμοῦντα προβλήματα τῶν προσφύγων. Ἐὰν κ.κ. Ὑπουργοί, τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐφαρμοσθῇ κατὰ σειρὰν προτεραιότητος, θὰ δημιουργηθοῦν νέα προβλήματα. Ἐγὼ βεβαίως, θὰ ψηφίσω τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος καὶ νὰ εἶσθε καὶ σεῖς βέβαιοι, ὅτι νέοι δυστυχεῖς ἄνθρωποι, πρόσφυγες καὶ αὐτοί, εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα, θὰ ἀγανακτήσουν δικαίως, διότι ἂν καὶ οὗτοι ἔχουν τὰς οἰκογενείας των εἰς ἀγροτικὰς περιοχὰς καὶ ἔχουν σειρὰν προτεραιότητος δι’ ἀποκατάστασιν, δὲν ἀποκαθίστανται. Ἀκούω νὰ λέγουν, ὅτι «ἡμεῖς εἴχομεν σειρὰν προτεραιότητος, διότι πρῶτοι ἐβοηθήσαμεν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πόλεων, πρῶτοι ἐστρατεύθημεν διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῆς Πατρίδος καὶ πρῶτοι ἀκόμη κρατοῦμεν ἀνὰ χεῖρας τὸ ὅπλο». Πρέπει ἡ σειρὰ προτεραιότητος νὰ δοθῇ εἰς ἐκείνους καὶ ἐκεῖ ὅπου τὸ καθῆκον ἀπαιτεῖ. Πρέπει, κ.κ. συνάδελφοι, ἡ Βουλὴ νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν της πρὸς τὰ ἀκριτικὰ αὐτὰ μέρη καὶ νὰ λύσῃ τὰ προβλήματα τῶν κατοίκων των, διότι ἢ θὰ στραφοῦν πρὸς τὰς πόλεις καὶ θὰ ἔχωμεν καὶ νέους ἀστέγους, ἢ θὰ ἀκολουθήσουν τὴν ὁδὸν τῆς μεταναστεύσεως. Ἀπὸ τὸ 1939 ἔχουν φθάσει εἰς τὰς περιοχὰς αὐτὰς Ρωσοπρόσφυγες καὶ προσπαθοῦν νὰ ζήσουν τὰς οἰκογενείας των μὲ 4 στρέμματα γῆς ποὺ τοὺς ἐδόθησαν. Ἡ λαῖλαψ ἡ Γερμανικὴ κατέστρεψεν ὁλοσχερῶς τὸν συνοικισμόν των. Τὸ χωρίον ὀνομάζεται κατ’ εὐφημισμὸν Ἐλευθεροχώριον. Κατεστράφη ὁλοσχερῶς καὶ οἱ μισοὶ κάτοικοι δι’ ἰδίων πόρων ἔκτισαν οἰκίας. Οἱ ἄλλοι μισοὶ ὅμως, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον πόρους, παραμένουν ἀκόμη ἄστεγοι. Αὐτὸ κ.κ. Ὑπουργοί, δὲν συμβαίνει μόνον εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Γιαννιτσῶν, ἀλλὰ καὶ σὲ πολλὰ ἄλλα μέρη. Οὐαὶ κι’ ἀλλοίμονον ἐὰν δὲν δώσωμεν τὴν προτεραιότητα εἰς τὰ προβλήματα τῶν περιοχῶν αὐτῶν. Ἓν ἕτερον πρόβλημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας κύριοι Ὑπουργοί, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἐὰν κάθε τι τὸ νέον, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται, δὲν γίνεται εἰς τὴν ὕπαιθρον, ἀλλὰ γίνεται εἰς τὰς πόλεις, προσθέτει νέαν δυστυχίαν εἰς τοὺς κατοίκους τῆς ὑπαίθρου. Παρακαλῶ τέλος, κ.κ. Ὑπουργοί, εἰς τὸ νομοσχέδιον νὰ περιληφθοῦν ὁπωσδήποτε καὶ οἱ ἐγκατεστημένοι εἰς τὴν περιοχὴν Λαγκαδᾶ. Καταλήγων θὰ παρακαλέσω νὰ ψηφισθῇ ταχύτατα τὸ παρὸν νομοσχέδιον.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Περτσινίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§66Σ. ΠΕΡΤΣΙΝΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον εἶναι περιωρισμένης ἐκτάσεως καὶ ἐγὼ θὰ τὸ ψηφίσω. Ἄλλωστε καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχον, ὁμόφωνος ὑπῆρξεν ἡ γνώμη τῶν μελῶν της ὡς πρὸς τὴν χρησιμότητα τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, συζητουμένου εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ περιωρισμένου αὐτοῦ θέματος, ἦλθεν εἰς τὴν ἐπιφάνειαν ἓν ἄλλο κολοσσιαῖον θέμα, τὸ προσφυγικόν. Πολλὰ ἐλέχθησαν διὰ τὸ μεγάλο αὐτὸ θέμα ὑπὸ τῶν συναδέλφων, ἀλλὰ διὰ τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον, ὀλίγα. Οἱ περισσότεροι συνάδελφοι ἀνεφέρθησαν ἀποκλειστικὰ εἰς τὸ θέμα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων καὶ ὡρισμένοι ἔκριναν τὸ θέμα ὡς κομματικόν, ὡρισμένοι δὲ ὡς ἐθνικὸν καὶ ὑπερκομματικόν. Κατὰ τὴν γνώμην μου, κύριοι συνάδελφοι, τὸ τεράστιον αὐτὸ θέμα, τὸ προσφυγικόν, ἔπρεπε νὰ κριθῇ ὡς ἐθνικὸν καὶ καθαρῶς ὑπερκομματικόν. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἦλθον μετὰ τὴν Μικρασιατικὴν καταστροφὴν 1.500.000 Ἕλληνες πρόσφυγες, οἱ ὁποῖοι εἰς οὐδὲν ἔπταισαν καὶ ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς εἶχε καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς ἀποκαταστήσῃ, οὐχὶ διότι οὗτοι εἶχον τεραστίας περιουσίας κινητὰς καὶ ἀκινήτους εἰς τὰ μέρη, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐξεδιώχθησαν, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλους λόγους, δὲν τοὺς ἀπεκατέστησαν καὶ δὲν τοὺς ἱκανοποίησεν εἰσέτι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν θὰ φέρῃ συντόμως νομοσχέδιον καὶ θὰ γίνῃ μεγάλη συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ, διὰ νὰ ἐκφέρουν τὰς γνώμας των ὅλοι οἱ συνάδελφοι ποὺ ἐνδιαφέρονται. Θέλω ὅμως νὰ εἴπω εἰς ἀπάντησιν ὡρισμένων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὸν λόγον, τὰ ἑξῆς: Ὁ κ. Τζιζῆς, εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, ἀνέφερεν, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις τῆς Δημοκρατίας τῶν ἐτῶν 1922–33 ἔκαμαν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν καὶ ἀποκατέστησαν 325.000 πρόσφυγας ἐκ τοῦ συνολικοῦ ἀριθμοῦ τῶν 500.000. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς, κύριοι συνάδελφοι, εἰς ἀπάντησιν τῶν ὅσων εἶπε προχθὲς ὁ συνάδελφος κ. Τζιζῆς. Ὅτε ἤλθομεν ὡς πρόσφυγες, ἄλλοι ἐκ τοῦ Πόντου καὶ ἄλλοι ἐκ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ Θράκης, ἐγκατεστάθημεν ὡρισμένοι ἐκ τῶν προσφύγων εἰς κατοικίας μαζὶ μὲ τὰ ζῶα, ὡρισμένοι πρόσφυγες μαζὶ μὲ τοὺς Τούρκους καὶ ὡρισμένοι πάλιν μαζὶ μὲ τοὺς Βουλγάρους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον ἀκόμη ἐγκαταλείψει τὴν Ἑλλάδα. Αὐτή, κ. Τζιζῆ, εἶναι ἡ περίφημος ἀποκατάστασις τῶν προσφύγων ποὺ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι ἐπραγματοποιήθη ἐπὶ τῶν δημοκρατικῶν Κυβερνήσεων; Καὶ σήμερον ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, αἱ οἰκογένειαι ἐκεῖναι ποὺ ἐγκατεστάθησαν εἰς τὰ πεπαλαιωμένα καὶ ἄχρηστα ἐκεῖνα κτίρια ἐξακολουθοῦν νὰ παραμένουν εἰς αὐτά. Πολλὰ ἐκ τῶν κτισμάτων ἐκείνων εἶναι κατεσκευασμένα ἀπὸ τσατμᾶ καὶ τσίγκους. Καὶ ἡ παραμονὴ εἰς αὐτὰ ἀνθρώπων εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατος, διότι τὰ κτίσματα ταῦτα καὶ κρύο πολὺ ἔχουν καὶ ὑγρασίαν πολλήν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς μίαν περιοδείαν μου εἰς Δορκίδα–Κιλκὶς ἠναγκάσθην νὰ κοιμηθῶ εἰς ἕνα ἀπὸ αὐτὰ τὰ κτίσματα καὶ ὅταν τὸ πρωῒ ἐξύπνησα τὰ σκεπάσματά μου καὶ αἱ ἐνδυμασίαι εἶχον ὁλοσχερῶς ὑγρανθῆ. Λυποῦμαι ποὺ λέγω τοῦτο, ἀλλὰ δυστυχῶς ἔτσι εἶναι ἡ κατάστασις καὶ εἰς τέτοια σπίτια διαβιοῖ ὁ προσφυγικὸς πληθυσμός. Ἀπὸ τοὺς πολλοὺς νόμους ποὺ ἔχομεν ψηφίσει μέχρι σήμερον, τίποτε τὸ θετικὸν δὲν ἔχομεν κάμει διὰ τὸν πραγματικὸν ἐπικοισμὸν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Δυστυχῶς μὲ τοὺς νόμους δὲν γίνεται τίποτε, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ὑλοποίησις, εἰδικὸν πρόγραμμα διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν ἐπὶ τέλους οἱ ἄνθρωποι τοῦτοι. Θὰ πρέπει ἡ προσφυγικὴ περιουσία, κ. Ὑπουργέ, νὰ περιέλθῃ εἰς τὸ Κράτος καὶ τὸ Κράτος κάθε χρόνο νὰ ἐπιχορηγῇ μὲ ἕνα σεβαστὸν ποσὸν τὸ πρόγραμμα ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων. Ἀνεφέρθη ἀπὸ ὡρισμένους συναδέλφους, ὅτι ἀπὸ τὴν ἐκποιουμένην προσφυγικὴν περιουσίαν διατίθενται κονδύλια δι’ ἐκκλησίας καὶ δι’ ἄλλους σκοπούς. Ἐὰν τοῦτο συμβαίνῃ καὶ εἶναι ἀληθὲς ἀποτελεῖ μομφὴν διὰ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ μᾶς δώσῃ μίαν διευκρίνησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου.

§67Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Σᾶς εὐχαριστῶ, διότι μοῦ δίδετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ διαλευκάνω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἓν συγκεκριμένον θέμα, τὸ ὁποῖον ἤδη ἀπασχολεῖ ἀπὸ πολλοῦ χρόνου μερίδα τοῦ Τύπου. Κατηγορήθην, ὅτι δῆθεν διεσπάθησα ποσὰ ἐκ τῆς προσφυγικῆς περιουσίας διὰ χορηγήσεων δι’ ἔργα ξένα πρὸς τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων. Τοῦτο εἶναι παντελῶς ἀναληθὲς καὶ κακόπιστον. Πράγματι, σύμφωνα μὲ τὸν νόμον περὶ στεγάσεως τῶν προσφύγων, τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας ὑποχρεοῦται δημιουργῶντας οἰκισμοὺς οἱασδήποτε μορφῆς, νὰ τοὺς πλαισιώνῃ μὲ τὰ ἀπαραίτητα κοινωφελῆ καὶ ἐξωραϊστικὰ ἔργα. Ὁ νόμος τῶν προσφύγων δὲν θέτει κανένα περιορισμόν. Ὁ νόμος περὶ λαϊκῆς στέγης περιορίζει τὸ ποσὸν δι’ ἔργα κοινῆς ὠφελείας εἰς τὸ 10% τοῦ ὕψους τοῦ προϋπολογισμοῦ. Προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι στέγασις χωρὶς τὰ κοινωφελῆ καὶ τὰ ἐξυγιαντικὰ ἔργα, εἶναι ἀνύπαρκτος. Πιστεύω, ὅτι στέγασις ὡς ἐγένετο κατὰ τὸ παρελθόν, χωρὶς ὑπονόμους, χωρὶς φῶς, χωρὶς νερό, εἶναι παρῳδία, δὲν εἶναι στέγασις καὶ εἶναι εἰς βάρος τῶν ἀτυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων καὶ νομίζω, ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν τὸ Ὑπουργεῖον, χωρὶς οὐδόλως νὰ παρεμποδίζῃ τὸ στεγαστικὸν πρόγραμμα, νὰ μεριμνήσῃ καὶ νὰ ἀποκαταστήσῃ τοὺς συνοικισμοὺς εἰς μορφὴν πόλεων. Διέθεσα ἐκ τῶν κονδυλίων στεγάσεως ποσὸν περὶ τὰ 15 ἑκατομμύρια ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς ἀστικοὺς προσφυγικοὺς συνοικισμοὺς διὰ μικρὰ ἐξυγιαντικὰ ἔργα. Τὸ σύνολον τοῦ ὕψους, διὰ τὸ 1966, τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων εἶναι 280 ἑκατομμύρια. Δὲν διέθεσα οὔτε τὸ 10% ποὺ προβλέπει ἡ λαϊκὴ στέγη καὶ νομίζω, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ εἶναι ὁμόφωνος, ὅτι εἰς τὴν στέγασιν πρέπει νὰ περιλαμβάνωνται ἐκεῖνα τὰ ἔργα ὑποδομῆς, τὰ ἀπαραίτητα διὰ νὰ ὑπάρξῃ στέγασις. Ἐὰν ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ κάμετε μίαν ἐπίσκεψιν εἰς οἱονδήποτε συνοικισμὸν τῶν Ἀθηνῶν, θὰ ἐντραπῆτε. Ἡ Νέα Φιλαδέλφεια δὲν ἔχει ἀκόμη ὑπονόμους, ὁ Βύρων, εἰς τὸν συνοικισμὸν τῆς Καισαριανῆς, κινδυνεύουν οἱ ἄνθρωποι νὰ ἀρρωστήσουν. Ἐὰν ὑπολογίσετε, ὅτι οὐδόλως ἐμποδίζεται ἡ ἐκτέλεσις τοῦ στεγαστικοῦ προγράμματος, θὰ ἴδητε, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἐσπατάλησα τίποτε, ἀλλὰ ἀντιθέτως καὶ πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι χρήματα διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων μονίμως ὑπάρχουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας. Οὐδεμία Κυβέρνησις κατώρθωσε νὰ ἀπορροφήσῃ τὸ διατεθὲν ἐτησίως ποσόν. Τὸ 1964 ἐπερίσσευσαν 100 ἑκατομμύρια, τὸ 1965 ἐπερίσσευσαν 120 ἑκατομμύρια, τὸ δὲ 1966 ἔχω 280 ἑκατομμύρια. Μὲ τὴν κειμένην νομοθεσίαν καὶ τὴν τροχοπέδην τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως, τῶν Ἐπιτροπάτων, τὰ ὁποῖα εἶπον προχθές, στέγασις δὲν γίνεται μὲ γοργὸν ρυθμὸν καὶ δὲν ἀπορροφῶνται τὰ ποσά. Οὐδεμίαν ζημίαν ὑφίσταται ἡ στέγασις ἀπὸ τὴν διάθεσιν τῶν μικροποσῶν διὰ τὴν δημιουργίαν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τῆς ἐντυπώσεως πόλεως.

§68Σ. ΠΕΡΤΣΙΝΙΔΗΣ. Εὐχαριστῶ πολὺ κ. Ὑπουργέ, διὰ τὰς διευκρινήσεις σας αὐτάς. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ταχέως ἡ ἀποκατάστασις ὅλων τῶν προσφύγων διότι δὲν θὰ ἐξαλειφθῇ ἡ λέξις πρόσφυξ, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν καὶ ὁ τελευταῖος τῶν προσφύγων δὲν ἀποκατασταθῇ. Θὰ ἔπρεπε ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις νὰ ἔχουν ἤδη ἐπιληφθῆ τοῦ θέματος τῆς ὁριστικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων καὶ θὰ ἔπρεπε καταλλήλως διατιθέμενα τὰ χρήματα τῆς προσφυγικῆς περιουσίας νὰ ἔχῃ λήξει πλέον τὸ θέμα αὐτό. Δυστυχῶς ὅμως τίποτε μέχρι τοῦδε δὲν ἐγένετο καὶ μόνον κατὰ τὰς προεκλογικὰς περιόδους ἐνεθυμούμεθα τοὺς πρόσφυγας καὶ τὸ φλέγον θέμα τῆς ἀποκαταστάσεώς των καὶ τότε τοὺς δίδομεν ἀφθόνους ὑποσχέσεις. Εὑρισκόμεθα εἰς ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Βουλῆς 70 βουλευταὶ πρόσφυγες καὶ δυστυχῶς κανεὶς ἐξ ἡμῶν δὲν ἐγένετο Ὑπουργός. Μὴ νομίσετε, ὅτι λέγω τοῦτο ἐπειδὴ θὰ ἤθελα νὰ γίνω ἐγὼ Ὑπουργός. Τὸ λέγω διότι εἶναι δίκαιον παράπονον, διότι οὐδέποτε ἐγένετο Ὑπουργὸς πρόσφυξ, ἐνῷ μάλιστα θὰ ἔπρεπε μονίμως νὰ ὑπάρχῃ πρόσφυξ Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας. Καὶ κόμμα ἀκόμη προσφυγικὸν θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ ἔχωμεν ἱδρύσει κ.κ. βουλευταί. Πουθενὰ εἰς οὐδεμίαν ἐπαρχίαν τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ λέγω τοῦτο ὑπευθύνως, ἔχει γίνει ὁριστικὴ ἀποκατάστασις τῶν προσφύγων. Εἰς ὅλας τὰς Ἑλληνικὰς ἐπαρχίας οἱ πρόσφυγες διαβιοῦν ὑπὸ ἀθλιεστάτας συνθήκας. Εἰλικρινῶς ὁμολογῶ κ.κ. βουλευταί, ὅτι ἐντρέπομαι νὰ λέγω, ὅτι εἶμαι Ἕλλην βουλευτής. Οἱ Ἕλληνες τῆς Μ. Ἀσίας, Πόντου καὶ Θρᾴκης ἤλθομεν ἐδῶ, ἀφοῦ ἀφήσαμεν ἐκεῖ πολιτισμὸν ἀνώτερον, περιουσίας, κατοικίας περιφήμους καὶ δυστυχῶς ἐλθόντες ἐδῶ περιεφρονήθημεν. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω κ. Πρόεδρε καὶ ἐπιφυλάσσομαι εἰς τὸ νέον νομοσχέδιον περὶ τῆς προσφυγικῆς ἀποκαταστάσεως, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη πὼς θὰ φέρῃ συντόμως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ ἀναπτύξω ἐκεῖ ἐν λεπτομερείᾳ τὰς γενικωτέρας ἀπόψεις μου.

§69Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ θέματος ποὺ ἔθιξε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, παρακαλοῦμεν νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν πίναξ διὰ νὰ ἴδωμεν ποὺ διετέθησαν τὰ 15 ἑκατομμύρια ποὺ ἀνέφερε προηγουμένως ὁ κ. Ὑπουργός.

§70Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Αὔριο τὸ πρωῒ κ. Μπακόπουλε.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Καμπερίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§72Θ. ΚΑΜΠΕΡΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὁ νεώτερος τῶν βουλευτῶν καὶ εἰς θητείαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ εἰς ἡλικίαν καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν ἠμπορῶ νὰ κάνω συστάσεις εἰς οὐδένα. Δὲν ἠμπορῶ ὅμως νὰ ἀδιαφορήσω καὶ νὰ μὴ ἐκφράσω ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος τὴν βαθεῖαν λύπην καὶ πικρίαν ποὺ ἐπὶ τρεῖς συνεχεῖς ἡμέρας συνεχίζομεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου τούτου. Χαίρω καὶ συγχαίρω ὅλους τοὺς συναδέλφους πρόσφυγας καὶ μή, γιὰ τὸ μέγα ἐνδιαφέρον ποὺ ἐπέδειξαν γιὰ τὰ προσφυγικὰ ζητήματα. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τὸ ὑπερβολικὸν ἐνδιαφέρον ἀποβαίνει εἰς βάρος τῆς προωθήσεως τῶν προσφυγικῶν θεμάτων, θὰ προτιμοῦσα νὰ ἦταν ὀλιγώτερον τὸ ἐνδιαφέρον ἐν τῇ Βουλῇ καὶ περισσότερον ἐν τῇ οὐσίᾳ. Τὸ φαινόμενον μοῦ θυμίζει τὴν μητέρα ποὺ πνίγει τὸ παιδί της ἀπὸ τὴν πολλήν της ἀγάπη πρὸς αὐτό. Κύριοι συνάδελφοι, μέγα εἶναι τὸ θέμα τῶν προσφύγων καὶ δι’ αὐτὸ ἀνάλογα θὰ πρέπει νὰ εἶναι καὶ τὰ μέτρα τῆς Πολιτείας. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐπὶ 40 ὁλόκληρα χρόνια ἀναμένουν τὴν ἀποκατάστασίν των. Καὶ δυστυχῶς, ἀναμένοντες, πολλοὶ ἀπ’ αὐτοὺς ἀπεκατεστάθησαν ὁριστικὰ εἰς τὰ νεκροταφεῖα τῆς περιοχῆς των. Θὰ πρέπει ἐπὶ τέλους κάποτε ἡ Πολιτεία νὰ ἐξεύρῃ λύσιν ὁριστικὴν διὰ τὸ προσφυγικὸν θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον τόση ἐκμετάλλευσις γίνεται ἑκάστοτε προεκλογικῶς. Θὰ ψηφίσω τὸ παρὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον βέβαια δὲν εἶναι ἱκανοποιητικόν, διότι μεριμνᾷ μόνον διὰ πολὺ ὀλίγους ἀστέγους. Χαίρω ὅμως, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι θὰ φέρῃ τὸ σχέδιον νόμου ποὺ θὰ προβλέπῃ ὁριστικὴν λύσιν τοῦ προσφυγικοῦ προβλήματος. Θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγὼ νὰ μὴ ὑπάρχουν προκειμένου περὶ τοῦ σοβαροῦ αὐτοῦ ζητήματος ἀντεγκλήσεις. Διὰ τὴν θέσιν ἑκάστου συναδέλφου κάθε κόμματος καὶ παρατάξεως ἐπὶ τοῦ προσφυγικοῦ θέματος ὁμιλεῖ καὶ θὰ ὁμιλήσῃ ἡ ἱστορία.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Σπηλιωτόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§74Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μέρες τώρα συζητοῦμεν ἕνα θέμα καὶ ἐθνικὸν καὶ σοβαρό. Τὸ θέμα αὐτὸ ποὺ ἀπασχολεῖ τὴν Βουλὴν θὰ πρέπει ἀπ’ ὅλους μας νὰ θεωρῆται ἐξόχως σοβαρὸν καὶ κατεπεῖγον. Αὐτὴν δὲ τὴν στιγμὴν τὰ βλέμματα τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου εἶναι ἐστραμμένα πρὸς τὸ Κοινοβούλιον, τοῦ ὁποίου τὰς ἐργασίας παρακολουθοῦν μὲ ἀγωνία. Κύριοι συνάδελφοι τὸ νομοσχέδιον κατηρτίσθη ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. καὶ ἡ πατρότης του ἀνήκει εἰς αὐτήν. Ἄλλωστε δὲν ἠμφεσβήτησε τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργός, τοὐναντίον τὸ ἐπεβεβαίωσε. Διὰ νὰ εἶμαι ὅμως δίκαιος, θὰ πρέπει νὰ εὐχαριστήσω καὶ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Γαληνὸν καὶ Μπακατσέλον, διότι ἤρχισαν τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ ἀστέγου προσφυγικοῦ κόσμου ἀπὸ τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης.

§75Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ὅλης τῆς Θεσσαλονίκης;

§76Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Θεοχαρίδη, μὴ μὲ διακόπτετε. Πρέπει νὰ ξέρετε, ὅτι εἰς σᾶς ὀφείλεται ἡ καθυστέρησις τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τὸν Ἀξιὸν σήμερον καὶ διὰ τὴν ὑπόλοιπον Θεσσαλονίκην.

§77Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην δι’ αὐτό.

§78Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ ψηφισθῇ καὶ ἡ ἀποκατάστασις τῶν προσφύγων θὰ ἐπεκταθῇ καὶ πέραν τῆς Θεσσαλονίκης καὶ θὰ ὁλοκληρωθῇ. Διότι, ὅπως εἶπον οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἐντρεπώμεθα, διότι ὑπάρχουν σήμερον πρόσφυγες, οἱ ὁποῖοι ζοῦν εἰς ἄθλιες συνθῆκες μέσα σὲ τρῶγλες. Ὑπάρχει βέβαια μία κατηγορία ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν εἰς τὴν ὁδὸν Λαγκαδᾶ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἡ κατάστασις αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων ἦτο κάποτε ἀφάνταστα τραγική. Παρακαλῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ μὲ τὴν σειράν μου ὑποστηρίζοντας τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μαναβῆ, νὰ δοθῇ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἐπαγγελματοβιοτέχνας ἕνα μικρὸν τεμάχιον γῆς. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ πολλὰ χρόνια ἔχει προκύψει ἕνα σοβαρὸ θέμα καὶ δὲν ξεύρω πῶς καὶ ποῖοι κατάφεραν νὰ ἐκποιήσουν τὴν πολύτιμον προσφυγικὴν περιουσίαν μέσα εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ Ἀθήνας. Θὰ πρέπει νομίζω, ἡ παροῦσα Βουλὴ νὰ ζητήσῃ εὐθύνας διὰ τὸ θέμα αὐτό. Εἰς τὸ κέντρον τῆς Θεσσαλονίκης ὑπῆρχε μεγάλη προσφυγικὴ περιουσία—ἀκόμη καὶ ἕνα τεράστιον κτῆμα κοντὰ εἰς τὸ συντριβάνι καὶ ἄλλο κοντὰ στὴ Σαλαμίνα—καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω, διὰ ποίαν ἀνάγκην τὸ Κράτος τὴν ἐξεποίησε. Πέραν, ὅμως, αὐτοῦ τί ἔγιναν τὰ λεφτά, ποὺ εἰσεπράχθησαν; Ἦτο ἀνάγκη νὰ διατηροῦνται πολυτελῆ γραφεῖα καὶ πολυπληθὲς προσωπικόν; Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ μεριμνήσῃ αὐτὸ τὸ θέμα. Νομίζω δέ, ὅτι ὑπάρχει σκοπιμότης, ἡ ὁποία θὰ ἀποκαλυφθῇ ἂν γίνῃ προανάκρισις καὶ γενικῶς νὰ ἐπέμβῃ ὁ εἰσαγγελεύς. Θὰ μάθετε τότε, ὅτι κάτω ἀπὸ τὰς πωλήσεις κρύβονται σκοτεινὲς δυνάμεις καὶ ἰδιοτελεῖς σκοποί. Εἶχεν ὅμως καὶ ἄλλην σκοπιμότητα ἡ πώλησις αὐτή. Ἡ ἄρχουσα τάξις εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἤθελε νὰ κάνῃ τὰς πωλήσεις καὶ νὰ πᾶνε ἐργάτες νὰ στεγασθοῦν ἔξω εἰς τὰ χωράφια καὶ ἐκεῖ νὰ φτιάξουν πολυκατοικίας, μέσα εἰς τὰς ὁποίας θὰ ζοῦσαν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ἔτσι ἡ γειτονιὰ μὲ τὴν φτώχεια. Καὶ ὅλα αὐτὰ μὲ συνέπεια νὰ διπλασιασθοῦν τὰ ναῦλα διὰ τοὺς ἐργάτας νὰ χάνεται πολύτιμος χρόνος διὰ τὸν ἐρχομόν τους εἰς τὴν πόλιν καὶ γενικῶς νὰ ζημιωθῇ ἡ συμπαθὴς ἐργατικὴ τάξις. Κύριε Ὑπουργέ, ἂν οἱ ἄνθρωποι τοῦ συνοικισμοῦ «Ἀξιοῦ» δὲν ἐκράτουν μὲ τὸ ζόρι τὴν περιοχήν των, αἱ ὑπηρεσίαι θὰ εἶχον πωλήσει καὶ αὐτήν. Δὲν ἠμπορεῖτε κ. Ὑπουργέ, νὰ μὴ δεχθῆτε τὴν πρότασιν συμψηφισμοῦ διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐργασίας νὰ μὴ δεχθῇ συμψηφισμὸν διὰ τὰς ἐργατικὰς καὶ λαϊκὰς κατοικίας. Εἴπατε, νομίζω, χθὲς κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὑπάρχουν σφραγιδοπατέρες, πρόσφυγες καὶ ὀργανώσεις. Θὰ ἤθελα νὰ τονίσω, ὅτι αἱ ὀργανώσεις αὐταὶ ἀσκοῦν λειτούργημα καὶ εἰς αὐτὰς ὀφείλεται ἡ μὴ ἐκποίησις τῆς περιοχῆς καὶ ἡ προώθησις τῆς ἀποκαταστάσεως.

§79Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶπον σφραγιδοπατέρες τοὺς πρόσφυγες. Εἶπον, ὅτι ὑπάρχουν καὶ πρόσφυγες σφραγιδοπατέρες. Καὶ βλέπετε νὰ ὑπάρχουν εἰς τὸν ἴδιον συνοικισμὸν πολλοὶ σύλλογοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μεταξύ των διαμάχην. Κάτω δὲ ἀπὸ τὴν διαμάχην αὐτὴν κρύβονται ἰδιοτελῆ συμφέροντα. Πιστεύω μιὰν ἄλλην ἡμέραν νὰ μοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ τὸ ἀποδείξω.

§80Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν συνάδελφον, κ. Θεοχαρίδην...

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σπηλιωτόπουλε, παρακαλῶ νὰ συντομεύσετε. Θὰ ἔλθῃ τὸ γενικὸν νομοσχέδιον καὶ θὰ ἔχετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναπτύξετε τὰς ἀπόψεις σας.

§82Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐλέχθη ἀπὸ τὸν συνάδελφον, κ. Θεοχαρίδην καὶ ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους, ὅτι ἡ περιοχὴ Ἀξιοῦ δὲν κατοικεῖται ἀπὸ πρόσφυγες. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι εἶναι ἐδῶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Σωματείου Προσφύγων Ἀξιοῦ, ὁ κ. Ἀθανασίου, ὁ ὁποῖος ἔχει φέρει τὸ μητρῶον τῶν κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύεται, ὅτι οἱ κάτοικοι τοῦ συνοικισμοῦ κατὰ 90% εἶναι πρόσφυγες. Τὸ 10% μπορεῖ νὰ εἶναι καὶ ἀπὸ ἄλλες περιοχές, ἀλλὰ αὐτοὶ ἔχουν πάρει γυναῖκες πρόσφυγες καὶ δικαιοῦνται καὶ αὐτοὶ ἀποκαταστάσεως.

§83Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Εἶναι γαμβροί, εἶναι σύγγαμβροι...

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε παρακαλῶ.

§85Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, κ. Πρόεδρε, δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ προσθέσω τώρα. Ἡ παράκλησίς μου εἶναι νὰ ἀποδεχθῇ τὸν συμψηφισμὸν καὶ νὰ γίνῃ ἔρευνα πῶς αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις ἀπεδέχοντο τὴν ἐκποίησιν καὶ τὴν διασπάθισιν τῆς προσφυγικῆς περιουσίας. Διότι δὲν ζητοῦσε ψωμὶ νὰ φάῃ ἡ περιοχὴ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου, τὴν ὁποίαν ἐξεποίησαν. Καὶ τώρα δὲν ἔχομεν ἕνα οἰκόπεδον νὰ κάμωμεν τὸ ψυχιατρεῖον δὲν ἔχομεν ἕνα χωράφι νὰ κάνωμεν ἕνα νοσοκομεῖον, ἕνα ἵδρυμα καὶ τὴν μεταφορὰν τοῦ νεκροταφείου, διότι αὐτοί, αὐτοὶ οἱ κύριοι, τοὺς ὁποίους θὰ βρῇ ὁ Εἰσαγγελεύς, βιάσθηκαν νὰ τὰ πωλήσουν ὅλα καὶ δὲν θὰ βροῦν οὔτε ἕνα χωράφι. Ὁ συμψηφισμὸς ἐπιβάλλεται, τὸ ἴδιο καὶ ἡ ἔρευνα καὶ πρέπει τὸ συντομώτερον νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἔναρξις καὶ θὰ ἔλθωμεν νὰ συγχαροῦμεν, ὅταν θ’ ἀρχίσῃ ἡ πρώτη κλήρωσις, ὅλους ἐκείνους ποὺ θὰ βοηθήσουν. Εἶναι ἐγκληματικὴ ἡ ἀπόφασις νὰ πωλήσουνε τὰ κεντρικὰ αὐτὰ οἰκόπεδα, διότι ἂν δὲν εἶχον οἱ πρόσφυγες ἐκεῖ τὰ μαγαζάκια τους, θὰ εἶχε πωληθῆ ὅλη ἡ περιοχή. Ἐπωλήσανε, ὅμως τὰ κεντρικὰ οἰκόπεδα τῆς ὁδοῦ Λαγκαδᾶ διὰ νὰ φτιάξωμεν δῆθεν σπίτια. Τὸ Κράτος δὲν ἔχει ἀνάγκην καὶ δὲν πρέπει νὰ κάνῃ ἐμπόριον, ἀλλὰ ἔχει καθῆκον νὰ στεγάσῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, τοὺς πρόσφυγας, τοὺς ὁποίους τοὺς εἴδαμε μαζί μας νὰ πολεμοῦν στὴν Μικρὰν Ἀσία, Σκρᾶ, Στρυμῶνα, ἐδῶ καὶ στὴν Ρωσία καὶ εἶδα τὸν πατριωτισμόν τους καὶ τὴν παληκαριά τους. Καὶ εἶναι ἄξιον τῆς συμπαραστάσεώς μας καὶ παρακαλῶ κύριοι συνάδελφοι, νὰ ψηφισθῇ τὸ ταχύτερον τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ δοθῇ τέρμα εἰς τὸ δρᾶμα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Καὶ κάτι ἄλλο θὰ ἤθελα νὰ σᾶς πῶ κ.κ. συνάδελφοι, καὶ αὐτὸ εἶναι, ὅτι ὁ κόσμος ἔξω συζητεῖ, ὅτι οἱ περισσότεροι βουλευταὶ εἶναι Δικηγόροι καὶ Ἰατροὶ καὶ ὅταν ἦλθε τὸ νομοσχέδιον τῶν Δικηγόρων καὶ ἐψηφίσθη εἰς ἕνα τέταρτο καὶ ἦλθε τῶν ἰατρῶν καὶ ἐψηφίσθη ἀμέσως καὶ ἦλθε τῶν βιομηχάνων τὸ ἴδιο. Καὶ ἔρχεται τώρα ἕνα σημαντικὸν νομοσχέδιον διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων τῆς συνοικίας Ἀξιοῦ Θεσσαλονίκης καὶ ἔρχεσθε ἐδῶ καὶ κάνετε πολιτική. Παρακαλῶ λοιπόν, νὰ παραιτηθοῦν οἱ κ.κ. συνάδελφοι τοῦ λόγου καὶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§86Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν συμφωνῶ, κ. Πρόεδρε, μὲ τὴν τελευταίαν φράσιν τοῦ κ. συναδέλφου. Ἐδῶ δὲν γίνεται πολιτικὴ ἀπὸ οὐδεμίαν πτέρυγα, ἀνῆλθον οἱ κ.κ. συνάδελφοι, εἰς τὸ βῆμα νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις των καὶ νὰ ποῦν τὸν πόνον των. Δὲν ἔγινε οὐδεμία πολιτικὴ καὶ τὸ νομοσχέδιον εἴμεθα σύμφωνοι νὰ ψηφισθῇ καὶ μάλιστα τὸ ταχύτερον.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μιχαηλίδης, θέλει νὰ κάμῃ μίαν παρατήρησιν.

§88Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχα ἀναπτύξει μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ μᾶς εἴπῃ τὰς ἀπόψεις του ἐὰν τὴν ἀποδέχεται ἢ ὄχι.

§89Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Κύριε Μιχαηλίδη, θὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τὸ τέλος εἰς ὅλας τὰς τροπολογίας.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεοχαρίδης παραιτεῖτε τῆς δευτερολογίας του;

§91Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ πῶ δύο λόγια διότι κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν δυνατὸν νὰ ἔχω στενοχωρήσει μερικοὺς συναδέλφους συμπαθεστάτους τῆς περιοχῆς Θεσσαλονίκης, οἱ ὁποῖοι ἐτάχθησαν ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Εἶπα ἐπίσης, ὅτι μοῦ εἶναι λίαν συμπαθεῖς οἱ κάτοικοι τοῦ συνοικισμοῦ Ἀξιοῦ Θεσσαλονίκης καὶ Θὰ ἤθελα νὰ τοὺς ἔβλεπα ἀποκατεστημένους. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ ἀντίθεσίς μου αὐτὴ ὑπῆρξε στενόχωρος διὰ τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ὑπῆρξεν ἐν τούτοις καὶ καρποφόρος, διότι ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν νὰ συζητηθῇ τὸ ὅλον προσφυγικὸν θέμα καὶ εἰς τοὺς συναδέλφους τὴν δυνατότητα νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις των, ἡ Κυβέρνησις νὰ δηλώσῃ, ὅτι θὰ φέρῃ τὸ γενικὸν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀντιμετωπίζεται τὸ πρόβλημα ἐν τῷ συνόλῳ του, καίτοι ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν θὰ προλάβῃ νὰ φέρῃ πρὸς ψήφισιν τὸ γενικὸν νομοσχέδιον. Καὶ ἀπορῶ πῶς οἱ συνάδελφοι καὶ τῆς ἰδικῆς μου ἀκόμη πτέρυγος ἐπίστευσαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχει τὴν ἄνεσιν χρόνου νὰ φέρῃ καὶ νὰ ψηφίσῃ τὸ μεγάλο αὐτὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον παραμένει ἄλυτον ἐπὶ δεκάδες χρόνια. Ποία Κυβέρνησις, ἑτοιμόρροπος Κυβέρνησις, ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς μίαν μόνον ψῆφον θὰ φέρῃ νομοσχέδιον ποὺ θὰ λύῃ ἕνα τόσον μεγάλο πρόβλημα, χρονίζον ἀπὸ πολλοῦ; Ἐὰν πιστεύουν οἱ συνάδελφοι τῆς Ε.Κ. τὴν δήλωσιν τοῦ Ὑπουργοῦ, ὅτι θὰ φέρῃ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον θὰ μοῦ ἐπιτρέψουν νὰ διαφωνήσω. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐμβαλωματικόν, ἄδικον καὶ πολυδάπανον. Θὰ ἠμποροῦσα νὰ εἴπω καὶ ἐγώ, ὅτι ψηφίζω τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ ἐπιμένων εἰς τὴν ἄποψίν μου, ὅτι οἱ συνάδελφοι δὲν συνέλαβον ὀρθῶς τὸ πρόβλημα τῆς στεγάσεως ὄχι ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ εἴμεθα Ἀμερικὴ τότε, ἀλλὰ οὐδὲ ἁπλῶς τῆς Θεσσαλονίκης. Ὅσοι δὲν ἔχουν ἐπισκεφθῆ τὴν Θεσσαλονίκην δὲν γνωρίζουν, ὅτι ἐκεῖ πεντακόσια μέτρα δεξιώτερα τοῦ Ἀξιοῦ, ἐκεῖ ποὺ ὑπάρχουν τρωγλοδύται εἰς τὰ τείχη τοῦ Ἑπταπυργίου Θεσσαλονίκης ὅπου στεγάζονται 600 οἰκογένειαι εἰς τὰς κρύπτας, τὰς ὁποίας ἄνοιξαν μὲ τὰ ἴδια τους τὰ χέρια, μὲ κασμάδες μέσα εἰς τὸ σκοτάδι χωρὶς παράθυρο. Δι’ αὐτοὺς οὐδεμία λέξις ἠκούσθη ἀπὸ τοὺς κ.κ. συνδέλφους εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Οὔτε διὰ τοὺς ἄλλους πρόσφυγας καὶ τοὺς ἄλλους ἄστεγους ἠκούσθη λέξις συμπαθείας. Καὶ συζητοῦμεν ἐπὶ ἡμέρας διὰ τοὺς κατοίκους Ἀξιοῦ διὰ μίαν περίπτωσιν, τὴν περίπτωσιν τῶν κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ Ἀξιοῦ. Ἔχετε ὅλοι σας, κ.κ. συνάδελφοι, ἐκλογικὴν εὐαισθησίαν, μηδὲ τῆς ΕΔΑ ἐξαιρουμένης, ἡ ὁποία εἶπεν, ὅτι θὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον μὲ τὸ δικαιολογητικόν, ὅτι τὸ πρόβλημα χρονίζει ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν. Θὰ ἠμπορούσατε κύριοι νὰ εἴχατε λύσει ὅλα αὐτὰ τὰ προβλήματα μὲ τὰ κτήματα αὐτὰ καὶ μὲ τὰ ἄλλα κτήματα ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπὸ τὴν περιουσίαν τῶν ἀνταλλαξίμων μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἠμπορούσατε νὰ στεγάσητε ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀστέγους, εἴτε ἀπὸ τὴν νομοθεσίαν περὶ στεγάσεως εἴτε τῆς ἐργατικῆς κατοικίας, εἴτε τῆς λαϊκῆς στέγης. Ἀντ’ αὐτοῦ ἔρχεσθε τώρα ἐδῶ καὶ λέτε, ὡς δικαιολογητικόν, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εὑρῆκε καὶ πῆρε τὸ νομοσχέδιον ἀπὸ τὸν προηγούμενον Ὑπουργὸν καὶ ὁ προηγούμενος Ὑπουργὸς ἀπὸ τὸν προκάτοχόν του καὶ φθάνομεν εἰς τὸ 1959 μὲ μίαν διοικοῦσαν Ἐπιτροπὴν εἰς τὴν ὁποίαν παρεχωρήθη μία ἔκτασις ἀξίας 600 ἑκατομμυρίων, διὰ νὰ στεγασθοῦν ὡρισμένες οἰκογένειες. Λυποῦμαι, κ.κ. συνάδελφοι, διότι σπαταλᾶται ὄχι μόνον ἡ ἀνταλλάξιμος περιουσία, ἀλλὰ καὶ ἡ περιουσία τοῦ Δημοσίου, ἡ ὁποία εἶναι ἱκανὴ νὰ στεγάσῃ ὅλους τοὺς ἀστέγους καὶ νὰ ἐπιλύσῃ τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα. Καὶ δι’ αὐτὸ ἀπόψε φωνάζω καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὰ ἀκίνητα αὐτὰ τοῦ Δημοσίου, νὰ τὰ ρευστοποιήσωμεν καὶ νὰ ἐξοικονομήσωμεν 1–2 δισεκατομμύρια διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὰς ἀνάγκας στεγάσεως τοὐλάχιστον τῆς Θεσσαλονίκης. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω διατὶ αὐτοὶ οἱ κάτοικοι τοῦ Ἀξιοῦ Θεσσαλονίκης θὰ πάρουν αὐτὰ τὰ ἀκίνητα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠμποροῦν νὰ πωλήσουν μετὰ δύο χρόνια καὶ νὰ γίνουν πλουσιώτατοι. Καὶ διατὶ οἱ ἄλλοι ἄστεγοι τῶν ἄλλων περιοχῶν τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης θὰ εἶναι καταδικασμένοι. Αὐτὸ τὸ ἐρώτημα ἤθελα νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν εἰδικώτερον τῶν κ.κ. συναδέλφων Θεσσαλονίκης καὶ τὴν ἀπάντησιν νὰ τὴν δώσουν καὶ κατὰ συνείδησιν, ὁπότε θὰ ἴδουν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι ἄδικον καὶ πολυδάπανον. Ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι θὰ στεγασθοῦν οἱ δῆθεν κακόμοιροι αὐτοί, κατ’ ἄλλους πρόσφυγες καὶ κατ’ ἄλλους μὴ πρόσφυγες διὰ τοῦ τμήματος τῆς λωρίδος τοῦ οἰκοπέδου, ποὺ θὰ τὸ ἐμπορευθῶμεν κατὰ 10 στρέμματα—ἐγὼ λέγω κατὰ 100 στρέμματα νὰ τὸ ἐμπορευθῶμεν— ἐκεῖνα τὰ χρήματα θὰ τὰ πάρῃ ἡ διοικοῦσα Ἐπιτροπὴ καὶ θὰ τὰ δώσῃ εἰς αὐτοὺς διὰ νὰ στεγασθοῦν. Λέγω ἀντὶ νὰ πωλήσωμεν τὰ 10 στρέμματα νὰ τὰ πωλήσωμεν ὅλα καὶ νὰ τοὺς ἀγοράσωμεν ἀπὸ ἕνα διαμέρισμα καὶ τὰ ὑπόλοιπα χρήματα νὰ τὰ διαθέσωμεν διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἀστέγων Θεσσαλονίκης. Εὑρισκόμεθα, κύριοι συνάδελφοι, πρὸ ἑνὸς κύκλου, ἔγινεν ἕνας Νόμος τὸ 1959, παρεχωρήθη εἰς τὴν Διοικοῦσαν Ἐπιτροπὴν δυνάμει τοῦ Νόμου αὐτοῦ αὐτὴ ἡ ἔκτασις καὶ λέγει ἡ Κυβέρνησις τὶ νὰ κάμωμεν τώρα, εἴμεθα δεσμευμένοι, δὲν μποροῦμε νὰ κάμωμε διαφορετικά. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν εἶχε συλλάβει τὸ πρόβλημα, τὸ στεγαστικόν, ἡ Κυβέρνησις εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ νέον νομοσχέδιον καὶ νὰ τροποποιήσωμεν τὸν Νόμον αὐτὸν τοῦ 1959. Ἡ ἐπίκλησις, ὅτι ὑπάρχουν ὡρισμένοι κάτοικοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνεγείρει οἰκίας καὶ ἔχουν καταστήματα καὶ δι’ αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιοποιηθοῦν κατ’ ἄλλον τρόπον τὰ κτήματα αὐτὰ δὲν εὐσταθεῖ. Δέχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ συνάδελφοι τῆς Θεσσαλονίκης, ὅτι πράγματι ἔχει ἀξίαν τὸ οἰκόπεδον αὐτό, ὅτι μὲ τὰ 10 στρέμματα θὰ πάρωμεν 30 ἑκατομμύρια, καὶ δὲν δέχεται νὰ πωλήσωμεν τὰ 100 στρέμματα καὶ νὰ πάρωμεν τὰ 500 ἑκατομμύρια, διότι ἡ πρώτη λωρίδα ποὺ εὑρίσκεται πλησίον τῆς περιοχῆς Λαγκαδᾶ κατὰ τετραγωνικὸν μέτρον ἔχει ἀξίαν 10.000 δρχ. ἀκόμη δὲ καὶ εἰς τὴν πλέον ἀπομεμακρυσμένην γωνίαν τῆς ἐκτάσεως αὐτῆς ἀνέρχεται εἰς 3.000 τὸ τ.μ. Δι’ αὐτὸ λέγω καὶ ἐπιμένω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι ἐμβαλωματικόν. Τὸ δεύτερον ποὺ εἶχον νὰ παρατηρήσω εἶναι, ὅτι ἄλλοι λέγουν, ὅτι οἱ κακόμοιροι αὐτοὶ πρόσφυγες εὑρίσκονται ἀκόμη ὑπὸ τενεκέδες καὶ πρέπει νὰ στεγασθοῦν. Μὰ εἶναι πρόσφυγες; Καὶ δι’ αὐτὸ ἀποκαθίστανται διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου; Ἐὰν εἶναι ἔτσι οἱ ἄλλες 3.000 πρόσφυγες τῆς Θεσσαλονίκης διατὶ ἐξαιροῦνται καὶ πότε θὰ στεγασθοῦν; Διὰ τοὺς 3.000 αὐτοὺς πρόσφυγας ὑπάρχει σειρὰ εἶναι ἀνεγεγραμμένοι κατὰ ἀριθμητικὴν σειρὰν εἰς βιβλίον ποὺ ἀποτελεῖ δημόσιον ἔγγραφον συνταχθὲν ἀπὸ Ἐπιτροπὴν καὶ λοιποὺς ὑπηρεσιακοὺς παράγοντας τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. Πρέπει ὅμως νὰ ἐξετασθῇ τὸ ἑξῆς: Ἐὰν εἶναι πρόσφυγες αὐτοί, οἱ ὁποῖοι τακτοποιοῦνται μὲ τὸ παρὸν νομοσχέδιον θὰ πρέπει νὰ ἀποκατασταθοῦν μὲ τὴν διαδικασίαν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων. Ἐὰν δὲν εἶναι πρόσφυγες ἐλθόντες τὸ πρῶτον ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας καὶ Θράκης καὶ ἐγκατασταθέντες εἰς ἄλλας περιοχὰς τῆς Μακεδονίας, Κοζάνην κλπ. καὶ τὸ 1951 ἐγκατεστάθησαν αὐθαιρέτως εἰς ἐκείνην τὴν ἔκτασιν καὶ ἐδημιούργησαν ὡρισμένα κτίσματα καὶ μαγαζιὰ διατὶ αὐτοὶ νὰ ἀποκαθίστανται διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω ἐὰν μεταξὺ αὐτῶν τῶν προσφύγων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀναγεγραμμένοι εἰς τὸ βιβλίον παρουσιασθῇ ὁ πρόσφυξ, ἐπὶ παραδείγματι Θεοχαρίδης καὶ ζητήσει ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν πότε θὰ ἀποκατασταθῇ, ἡ ἀπάντησις ποὺ θὰ τοῦ δοθῇ εἶναι, ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά του. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι εἰς θέσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς εἴπῃ δι’ ἕνα ἕκαστον ἐκ τῶν σήμερον διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἀποκατασταθέντων ἀπὸ ποῦ προέρχεται καὶ πότε ἐγκατεστάθη εἰς τὴν περιοχὴν «Ἀξιὸς» Θεσσαλονίκης; Μήπως ἔχει ἄλλην ἐγκατάσταση; Μήπως δὲν εἶναι πρόσφυξ;

§92Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, φαίνεται, ὅτι δὲν τὸ ἔχετε διαβάσει τὸ νομοσχέδιον. Διότι, ἐὰν τὸ διαβάσητε, θὰ ἴδητε, ὅτι οἱ τυχόντες ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως δὲν στεγάζονται εἰς τὴν περιοχὴν «Ἀξιός». Ἡ κατάστασις τῶν δικαιούχων διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἀναθεωρεῖται. Ὥστε ἀφ’ ἑνὸς νὰ εὑρεθοῦν ἐὰν οἱ ὑπάρχοντες εἶναι δικαιοῦχοι καὶ ἐπὶ πλέον νὰ ἐλεγχθῇ ἡ νέα σύνθεσις τῆς οἰκογενείας.

§93Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον εἶναι ἄδικον καὶ δὲν δύναται αὕτη ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ἄλλος τις συνάδελφος ἐκ Θεσσαλονίκης, νὰ ὑπερηφανεύεται διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀστέγων Θεσσαλονίκης. Εἰς τὸ Κέντρον Προνοίας Φλωρίνης, παραμεθορίου περιοχῆς, ὑπάρχουν 1000 ἄστεγοι. Πότε θὰ στεγασθοῦν αὐτοί; Ἡ ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργείου δι’ αὐτοὺς εἶναι, ὅτι δὲν ἔχει πιστώσεις. Μὰ καὶ τώρα δὲν ἔχετε πιστώσεις. Ἐρωτῶ, διατί δὲν θέλετε, κ. Ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, νὰ συνεργασθῆτε μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ πάρητε τὰ ἀστικὰ κτήματα ποὺ τὰ ἁρπάζει ὁ οἱοσδήποτε τυχόν; Τὸ 1959 ἦλθε τὸ Κράτος μὲ τὸν γνωστὸν νόμον καὶ ἐνομιμοποίησε τοὺς παρανόμως ἐγκατασταθέντας. Διατὶ δὲν τὸ κάνετε αὐτό; Κύριοι συνάδελφοι, ἤθελα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν συνάδελφον κ. Ζορμπᾶν, ὁ ὁποῖος ὑπηνίχθη, ὅτι τὰ κοινωνικὰ προβλήματα δὲν λύονται μὲ τὰ στρέμματα γῆς. Ὁ κ. συνάδελφος δὲν νομίζω, ὅτι ἔχει δίκαιον. Τὰ κοινωνικὰ προβλήματα ἐνδεχομένως νὰ μὴ λύωνται μὲ τὰ στρέμματα γῆς. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι τὰ κοινωνικὰ προβλήματα λύονται, οὐχὶ ἐμβαλωματικῶς, ἀλλὰ μὲ τρόπον δίκαιον καὶ μὲ γενικὰ μέτρα. Κύριοι συνάδελφοι, τελειώνων, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι ἐγὼ διὰ νὰ εἶμαι συνεπὴς πρὸς αὐτὰ ποὺ εἶπον καὶ διὰ νὰ πιέσω ἔστω αὐτὴν τὴν πρόσκαιρον Κυβέρνησιν, τὴν καλῶ νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ φέρῃ νομοσχέδιον στεγάσεως ὅλων τῶν ἀστέγων τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς ἀρχῆς δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ λύσις διὰ τὴν ὑπόλοιπον Ἐπικράτειαν. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸ δεχθὲν περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων, ἀπαντῶ, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ προσφυγικὴ περιουσία ἐξενεμίσθη δι’ ἄλλους σκοπούς, πρέπει τὸ Κράτος νὰ λύσῃ ἐξ ὁλοκλήρου τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα ὡς Κράτος. Αὐτὴν τὴν δυνατότητα τὴν ἔχει ἡ παροῦσα Κυβέρνησις; Δὲν τὴν ἔχει, κατὰ τὴν γνώμην μου, διότι στερεῖται ἡ παροῦσα Κυβέρνησις παντελῶς βάθρων καὶ πολιτικῶν καὶ κοινοβουλευτικῶν καὶ συνεπῶς δὲν ἔχει τὴν πολιτικὴν δύναμιν ποὺ χρειάζεται διὰ νὰ λύσῃ τὰ πολιτικὰ προβλήματα ποὺ ἀπασχολοῦν τὴν χώραν. (Χειροκροτήματα).

§94Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ εἴπω τοῦτο, ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν τρωγλοδυτῶν, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθη ὁ κ. Θεοχαρίδης. Πράγματι, ἔχει δίκαιον, ὁ κ. συνάδελφος, διότι ὑπάρχουν εἰς τὰ τείχη τῆς Θεσσαλονίκης ἄνθρωποι τρωγλοδύται. Ἀλλὰ διὰ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου τακτοποιοῦνται ὅλοι αὐτοί. Καὶ νομίζω, ὅτι διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου λύεται κατὰ πολὺ μεγάλον ποσοστὸν τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης.

§95Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἀποκαθίστανται περὶ τοὺς 800 τῆς περιοχῆς Ἀξιοῦ. Ἑξακόσιοι εἶναι οἱ ἄστεγοι εἰς τὴν περιοχὴν τῶν τειχῶν Ἑπταπυργίου. Τρεῖς χιλιάδες εἶναι οἱ πρόσφυγες καὶ 5.000 εἶναι ὅλοι οἱ ἄλλοι ἄστεγοι τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης. Συνεπῶς, τὰ πράγματα ὁμιλοῦν μόνα τους καὶ δὲν χρειάζεται περαιτέρω διασάφησις.

§96Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, φαίνεται, ὅτι δὲν κατέχετε τὸ θέμα.

§97Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνομολογῶ καὶ ἐγὼ δι’ ὅσα εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Θεοχαρίδης, διότι τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης εἶναι ὀξύ. Ἀλλὰ πέραν τῆς Θεσσαλονίκης, ὅπως ἐτόνισα καὶ εἰς τὴν προηγουμένην ὁμιλίαν μου, ὀξύτερον εἶναι τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα τῶν παραμεθορίων περιοχῶν. Διότι ὑπάρχουν ἐκεῖ οἰκογένειαι ἀστέγων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν εἰσέτι ἀποκατασταθῆ οὔτε στεγαστικῶς οὔτε διὰ κλήρου γῆς. Καὶ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως ταύτης, ὅπως εἶπε καὶ ὁ συνάδελφος κ. Θεοχαρίδης, θέλομεν νὰ ἐπισημάνωμεν καὶ πάλιν τὸ δρᾶμα τῶν ἀστέγων τῶν παραμεθορίων περιοχῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀναγνωρισθῆ ἀπὸ τὸ Κράτος ἐπισήμως ὡς θεομηνιόπληκτοι. Δυστυχῶς, ἐφέτος δὲν ἐδόθη οὔτε μία δραχμὴ διὰ τοὺς ἀναγνωρισθέντας ὑπὸ τοῦ Κράτους θεομηνιοπλήκτους. Ἡ Ε.Κ. ἔδωσε πέρυσιν ἕνα μέρος διὰ τὴν ἀποκατάστασιν αὐτῶν τῶν θεομηνιοπλήκτων. Καὶ ἀνέμενον οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ ἄνθρωποι νὰ συνεχισθῇ τὸ ἴδιον καὶ νὰ τοὺς δοθῇ ἓν μικρὸν δάνειον διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ αὐτοστεγασθοῦν. Πλὴν ὅμως αἱ ἐλπίδες των διεψεύσθησαν. Κύριε Πρόεδρε, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δι’ ὅλους τοὺς θεομηνιοπλήκτους καὶ πρὸ πάντων δι’ ὅσους ἐξ αὐτῶν διαμένουν εἰς τὰ ἀκραῖα σημεῖα τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι ἀναμένουν ἀπὸ δύο καὶ τριῶν ἐτῶν νὰ τοὺς δοθῇ κάποιο δάνειον διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ κάμουν ἓν μικρὸν σπίτι.

§98Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον, κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι συντόμως θὰ φέρῃ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀντιμετωπίζεται τὸ προσφυγικὸν πρόβλημα, θὰ παραιτηθῶ τοῦ λόγου, δηλῶν μόνον, ὅτι προθύμως θὰ ψηφίσω τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ποὺ ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ φέρῃ ὁ κ. Ὑπουργός, θὰ εἴπωμεν τὴν γνώμην μας καὶ θὰ καταλογίσωμεν τὰς εὐθύνας διὰ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σερπάνος, ἔχει τὸν λόγον.

§100Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ εἴπω μόνον ὀλίγα τινά, διὰ νὰ βοηθήσω τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἄλλως τε οἱ συνάδελφοι ὅλων τῶν παρατάξεων διεξετραγώδησαν τὴν τραγικὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ πρόσφυγες. Καὶ εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν ἐγκατεστάθησαν πρόσφυγες καὶ πολλοὶ τούτων διαμένουν εἰς τρώγλας ὑπὸ τραγικὰς συνθήκας. Ἡ πόλις τοῦ Ἀγρινίου συνέχεται μὲ ἕνα πολυπληθῆ συνοικισμόν, τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου, ὁ ὁποῖος πάρα πολὺ ἐβοήθησεν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς πόλεως τοῦ Ἀγρινίου. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δυστυχῶς διάγουν ὑπὸ ἀθλιωτάτας συνθήκας. Ὕστερα ἀπὸ ἐργασίαν 44 ἐτῶν ἀφ’ ὅτου ἦλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐξακολουθοῦν διαμένουσαι πολυμελεῖς οἰκογένειαι εἰς ἕνα δωμάτιον οἰκίσκων πλημμελῶς καὶ ἐν σπουδῇ κατασκευασθέντων τότε. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ψηφίσω τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, καίτοι ἐλάχιστα προωθεῖ τὸ θέμα τῆς ἐπιλύσεως τοῦ στεγαστικοῦ προβλήματος τῶν προσφύγων. Ὡς εἶναι γνωστὸν ἡ Ε.Κ. κατέθεσεν ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ὑπέγραψα, ἐπιλύων κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα τῶν προσφύγων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερον διὰ νὰ ἐπιλυθῇ ἐπὶ τέλους τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα τῶν προσφύγων καὶ ἰδιαιτέρως τῶν προσφύγων τοῦ συνοικισμοῦ Ἅγιος Κωνσταντῖνος τῆς πόλεως Ἀγρινίου.

§101Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι συντόμως θὰ φέρῃ νομοσχέδιον ἀντιμετωπίζον τὸ προσφυγικὸν πρόβλημα, θὰ περιορισθῶ, κύριε Πρόεδρε, εἰς δυὸ - τρεῖς μόνον ἐρωτήσεις. Καὶ ἐγὼ λυποῦμαι, διότι ὕστερα ἀπὸ 44 χρόνια ἐξακολουθοῦμεν νὰ συζητῶμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὸ προσφυγικὸν πρόβλημα. Ἐλπίζω, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον θὰ ἀποτελέσῃ τὴν ἀρχὴν διὰ νὰ ἐπιλυθοῦν καὶ τὰ ὅμοια προβλήματα ἄλλων περιφερειῶν. Θὰ ἤθελα, ὅμως, νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, εἰς ποῖον χρόνον θὰ φέρῃ τὸ προσφυγικὸν νομοσχέδιον καὶ ἂν θὰ δύναται νὰ προσδιορίσῃ τὸ «συντόμως» ποὺ εἶπε.

§102Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἕτοιμον καὶ ὑπογεγραμμένον. Τὴν Δευτέραν θὰ τὸ ἀποστείλω εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον καὶ ἐφ’ ὅσον ἐκεῖ ἔχει γίνει κάποια προεργασία, ὡς ἐδήλωσεν ὁ κ. Ζορμπᾶς, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ καθυστέρησις. Ἐλπίζω, ὅτι ἐντὸς 15–20 ἡμερῶν τὸ νομοσχέδιον θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ μὲ τὴν συγκατάθεσίν σας θὰ γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους, ἐὰν ἀποφευχθοῦν αἱ ἄκαρποι καὶ ἄσκοποι συζητήσεις ἐπ’ αὐτοῦ.

§103Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Τότε, κύριε Πρόεδρε, θὰ ἀναμείνω νὰ εἴπω τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Νομίζω, ὅμως, ὅτι αἱ συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, δὲν ἦσαν ἄσκοποι καὶ ἄκαρποι. Ἡ ἀγόρευσις, π.χ., τοῦ κ. Σπηλιοπούλου, ὑπῆρξε λίαν διαφωτιστική. Ἐκπλήσσομαι, πράγματι, ὅτι τὸ Κράτος ἐπαγγέλλεται τὸν ἐπιχειρηματίαν. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Σπηλιόπουλος, ὅτι θὰ πωληθῇ ἓν τμῆμα τοῦ συνοικισμοῦ καὶ μὲ τὸ εἰσπραχθησόμενον τίμημα θὰ γίνουν τὰ σπίτια τῶν ἀποκατασταθησομένων προσφύγων. Ὁ κ. Θεοχαρίδης μᾶς εἶπε πράγματα πολὺ περίεργα. Καὶ ὁ κ. Θεοδοσιάδης μᾶς εἶπεν, ὅτι θὰ γίνῃ ἀποκατάστασις καὶ τῶν τρωγλοδυτῶν τῶν τειχῶν τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης. Διερωτῶμαι, ὅμως, θὰ ἐπαρκέσῃ ὁ χῶρος διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι; Πληροφοροῦμαι, ὅτι ὑπάρχουν 600 οἰκογένειαι τρωγλοδυτῶν.

§104Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι τόσοι. Πρόκειται μόνον περὶ ὀλίγων δεκάδων οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀποκατασταθοῦν εἰς τὸν συνοικισμὸν Καλλιθέας.

§105Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Περαιτέρω, κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐργασίας καὶ τὸ ἑξῆς θέμα, μιὰ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς κατάγεται ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ἀσφαλῶς ἐνδιαφέρεται δι’ αὐτήν. Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, πῶς συμβαίνει οἱ ἐργατικοὶ συνοικισμοὶ νὰ δημιουργοῦνται εἰς τὴν Δυτικὴν πλευρὰν Θεσσαλονίκης, ἡ δὲ βιομηχανικὴ ζώνη νὰ ἐπεκτείνεται εἰς τὴν ἀνατολικὴν πλευρὰν τῆς πόλεως. Ὁ ἐργάτης διὰ νὰ μεταβῇ ἀπὸ τὸ ἓν ἄκρον τῆς πόλεως εἰς τὸ ἄλλο, θὰ πρέπει νὰ διαθέσῃ 12 δραχ. ἡμερησίως, δηλαδὴ ποσὸν καλῦπτον τὸ ἓν τέταρτον περίπου τοῦ ἡμερομισθίου του. Βέβαια, αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατραποῦν σήμερον. Ἐρωτῶ, ὅμως, μήπως ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ τὸ ζήτημα τῆς καθιερώσεως ἐργατικοῦ εἰσιτηρίου μειωμένου κατὰ 50%, πρὸς διευκόλυνσιν τῶν ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ καταβάλουν τόσον μεγάλον κόμιστρον καθημερινῶς;

§106Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Τὰ κόμιστρα δὲν εἶναι τόσον πολλά. Φθάνουν μόνον εἰς 6,50 δραχ. ἡμερησίως. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἔχετε δίκαιον καὶ συμφωνῶ μὲ τὴν πρότασίν σας, τῆς καθιερώσεως μειωμένου ἐργατικοῦ εἰσιτηρίου.

§107Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψει της αὐτὸ τὸ πρόβλημα. Εἰς τὴν βιομηχανικὴν ζώνην θὰ δημιουργηθῇ ἐργατικὸς συνοικισμὸς καὶ νομίζω, ὅτι τὸ πρόβλημα τοῦτο θὰ εὕρῃ τὴν λύσιν του. Ἐλπίζω συντόμως νὰ δοθῇ καὶ εἰς αὐτὸ τὸ πρόβλημα ἡ προσήκουσα λύσις.

§108Γ. ΚΑΡΑΓΚΙΩΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀποτελεῖ ἐντροπὴν διὰ τὸ Κράτος μας, ὕστερα ἀπὸ 44 χρόνια νὰ ὁμιλῶμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν διὰ τὸ προσφυγικὸν θέμα. Εἶπεν ὁ κ. Θεοχαρίδης, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ δοθοῦν εἰς τοὺς διαμένοντας εἰς τὸν συνοικισμὸν «Ἀξιὸς» τὰ ἀξιοποιημένα ἐκεῖνα οἰκόπεδα τῆς περιοχῆς. Λησμονεῖ, ὅμως, ὁ κ. Θεοχαρίδης, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὅταν ἐγκατεστάθησαν εἰς τὴν ἔκτασιν ἐκείνην, δὲν ἐγκατεστάθησαν εἰς καμμίαν ἀξιοποιημένην περιοχήν, ἀλλ’ εἰς ἕνα ἀληθῆ κοπρότοπον, τὸν ὁποῖον ἐκεῖνοι ἀξιοποίησαν. Καὶ ἐπὶ 44 χρόνια ἐπερίμεναν χωρὶς νὰ δικαιωθοῦν. Καὶ ἐπειδὴ τὸ Κράτος δὲ τοὺς ἐδικαίωσε, ἐρχόμαστε τώρα καὶ λέμε, ὅτι τὰ οἰκόπεδα ποὺ ἐγκατεστάθησαν, ποὺ τὴν ἐποχὴ ἐκείνη ἦτο σκουπιδότοπος, πῆραν ἀξία. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Θεοχαρίδην, ἐὰν θὰ τοῦ ἦτο δυνατὸν νὰ πάῃ νὰ καθήσῃ ἔστω καὶ μία βραδυὰ στὸν τόπο αὐτόν, ποὺ ἐγκατεστάθησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Λέμε, ὅτι ἀξιοποιήθηκε ὁ τόπος. Τὸν τόπον τὸν ἀξιοποίησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ἄνθρωποι ποὺ τόσα χρόνια ἦσαν ἀναγκασμένοι νὰ ζοῦν εἰς αὐτὴν τὴν βρωμιά. Ἔπρεπε ὁ κ. Θεοχαρίδης νὰ μὴ θίξῃ αὐτὸ τὸ θέμα, ἀλλὰ νὰ θίξῃ ἄλλο θέμα. Νὰ θίξῃ τὸ θέμα, τὸ τὶ ἔγινε ἡ προσφυγικὴ περιουσία. Ὑπάρχουν καὶ σήμερα ἀκόμη 36.000 οἰκογένειες προσφύγων ἀναποκατάστατες. Καὶ τὴν προσφυγικὴ περιουσία τὴν νέμονται ἄλλοι. Καὶ ἐνῷ ἐμεῖς, τὸ Κράτος, θὰ ἔπρεπε νὰ προστατεύσῃ τὴν περιουσίαν αὐτήν, κατοχυρώνομεν τοὺς λυμεῶνας, οἱ ὁποῖοι κατέφαγον τὴν προσφυγικὴν περιουσίαν. Ἀλλὰ ἐκτὸς τῆς κατηγορίας αὐτῆς τῶν προσφύγων ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη κατηγορία, κ. Ὑπουργέ, τῶν ἀστέγων ἀγροτῶν. Πότε θὰ ληφθῇ δι’ αὐτοὺς κάποια πρόνοια; Λέμε ὅτι δι’ αὐτοὺς τὸ θέμα μελετᾶται καὶ ὅλο μελετᾶται. Ὑπάρχουν σήμερον οἰκογένειες ἀγροτικὲς 5 καὶ 6 ἀτόμων ποὺ στεγάζονται μέσα σὲ μιὰ ἄθλια παράγκα. Κτίζομε πολυκατοικίες 10 πατωμάτων δι’ ἄλλες κατηγορίες ἀνθρώπων, καὶ δὲν μποροῦμεν νὰ φτιάξωμεν ἕνα μικρὸ σπιτάκι διὰ τὸν ἀγρότην. Ἀλλὰ ὅλοι ἔτσι λέμε, ὅτι θὰ λάβωμεν μέτρα δι’ ὅλους αὐτοὺς καὶ ὅταν γινόμαστε Ὑπουργοὶ τὰ ξεχνᾶμε καὶ ἱκανοποιούμεθα διότι πήραμε τὸν τίτλον τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἑκατομμύρια καὶ ἑκατομμύρια δίδονται δι’ ἄλλες κατηγορίες ἀνθρώπων καὶ διὰ τοὺς ἀγρότες καμμία πρόνοια, καμμιὰ στοργή. Δίδονται δάνεια διὰ σταύλους καὶ οἱ ἀγρόται ἀναγκάζονται νὰ τοὺς μετατρέψουν σὲ κατοικίες.

§109Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ. Ὁ κ. συνάδελφος, πιθανὸν δὲν ἀντελήφθη τὰς γνώμας, τὰ ὁποίας ἐγὼ διετύπωσα κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Θεοχαρίδη, μετὰ τὸ πέρας τῆς συζητήσεως, θὰ λάβετε τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ.

§111Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ λυθῇ τὸ θέμα αὐτό. Ποῖον πέρας ἐννοεῖτε; Ἐν πάσῃ περιπτώσει κ. Πρόεδρε, ὁ κ. συνάδελφος δὲν μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μὲ παρακολουθήσῃ ὅταν ὡμίλησα καὶ τὴν προηγουμένην Τετάρτην καὶ ἀνεφέρθην εἰς τὸν νόμον 3713 τοῦ 57, ὁ ὁποῖος προβλέπει τὴν ἐκποίησιν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Ἐγὼ δὲν ἰσχυρίσθην, ὅτι οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς Ἀξιοῦ δὲν πρέπει νὰ ἀποκατασταθοῦν. Νὰ ἀποκατασταθοῦν καὶ αὐτοί. Ἀλλὰ ἐπειδὴ αὐτοὶ παρενόησαν θὰ πρέπει νὰ βραβευθοῦν δι’ αὐτό; Ἂς ἀποκατασταθοῦν καὶ αὐτοί, ἀλλὰ ὅταν θὰ ἀποκατασταθοῦν καὶ ὅλοι οἱ ὑπόλοιποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δικαίωμα ἀποκαταστάσεως.

§112Κ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω ἰδιαιτέρως τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν στέγασιν τῶν Εὐρυτάνων κτηνοτρόφων, οἱ ὁποῖοι σήμερον διαβιοῦν δίκην κατοίκων Βιετγκόγκ τοῦ Βιετνάμ. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ζοῦν ὑπὸ ἀθλιεστάτας συνθήκας εἰς τοὺς Νομοὺς Βοιωτίας, Φθιώτιδος, Θεσσαλίας καὶ Αἰτωλοακαρνανίας. Ἂς μὴ λησμονῶμεν, ὅτι οἱ πρῶτοι κάτοικοι τῆς Βοιωτίας ἦσαν τὰ κουνούπια καὶ οἱ κτηνοτρόφοι Εὐρυτᾶνες. Καὶ ἐνῷ τὰ κουνούπια ἐξοντώθησαν, τώρα δὲν ἀπομένει παρὰ νὰ ἐξοντωθοῦν καὶ αὐτοί, ὑπὸ τὰς ἀθλίας συνθήκας ποὺ διαβιοῦν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, κ. Πρόεδρε, δὲν ἔχουν σταθερὰν καὶ μόνιμον κατοικίαν. Δεδομένου, ὅτι δὲν ἐλήφθη δι’ αὐτοὺς οὐδέποτε πρόνοια στεγάσεώς των. Προσέτι δὲ τοὺς 8 μῆνας τοῦ ἔτους διαβιοῦν εἰς τὸν Νομὸν Βοιωτίας, 3 μῆνες εἰς τὰς ὀρεινὰς περιφερείας τοῦ Νομοῦ Εὐρυτανίας καὶ 1 μῆνα εὑρίσκονται ἐν πορείᾳ. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ἔλαβον οὔτε κλῆρον, οὔτε στέγην, παρ’ ὅλον, ὅτι θὰ ἔπρεπε καὶ αὐτοὶ νὰ ἀποκατασταθοῦν εἰς τὴν περιοχὴν Κωπαΐδος, καθ’ ὅσον τὸν περισσότερον χρόνον παραμένουν ἐκεῖ. Εἰς τοὺς κτηνοτρόφους Εὐρυτανίας οἱ συνάδελφοί μου βουλευταί, παλαιότερον καὶ νῦν μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἐγώ, κατὰ τὰς ἐκλογάς, διὰ νὰ μᾶς ψηφίσουν τοὺς ὑποσχόμεθα ὅτι θὰ τοὺς στεγάσωμεν. Ἀλλὰ ματαίως, δὲν ἠδυνήθην νὰ τοὺς βοηθήσω, σημειωτέον, ὅτι οὔτε ὡς κυβερνητικὸς βουλευτὴς ἐπρόλαβον νὰ ζητήσω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε ὡς ἀντιπολιτευόμενος εἰσηκούσθην. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, κ. Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οὔτε κἂν δελτίον ἀπορίας χορηγεῖται, μὲ τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι δὲν εἶναι κάτοικοι οὔτε τῆς μιᾶς περιοχῆς οὔτε τῆς ἄλλης καὶ ταλαιπωροῦνται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, καὶ δὲν ἀπολαμβάνουν τοῦ εὐεργετήματος, τοῦ ὁποίου ἀπολαμβάνουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες τῆς κατηγορίας των, στερούμενοι καὶ τῆς στοιχειώδους νοσοκομειακῆς περιθάλψεως.

§113Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοθετήματος ἐπιδιώκεται ἡ στεγαστικὴ ἀποκατάστασις ἑνὸς μικροῦ ἀριθμοῦ ἀστέγων τῆς περιοχῆς Θεσ)νίκης. Δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν δι’ αὐτό. Ἀντίρρησιν, ὅμως, ἔχομεν διὰ τὸ ὅτι δὲν λαμβάνονται μέτρα ἀντιμετωπίσεως τοῦ συνόλου τῶν ἀστέγων καὶ ἀναποκαταστάτων προσφύγων τῆς Χώρας. Ὁ κ. Ὑπουργός, ἐδήλωσεν, ὅτι συντόμως θὰ φέρῃ νομοσχέδιον, διὰ τὸ θέμα αὐτό. Ἀλλὰ οἱ πρόσφυγες ἀναμένουν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθῃ πρὸς ψήφισιν, ὅτι θὰ εἶναι τὸ σχέδιον ἐκεῖνο νόμου, τὸ ὁποῖον ἐπεξειργάσθησαν αἱ προσφυγικαὶ ὀργανώσεις καὶ υἱοθέτησε ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις, τὸ ὁποῖον καὶ λύει ἐν τῷ συνόλῳ των σχεδὸν τὰ προβλήματα τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου, τὰ ὁποῖα χρονίζουν ἀπὸ μακροῦ καὶ ἀναμένουν τὴν λύσιν των. Περιμένομεν, λοιπόν, ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν νὰ μᾶς φέρῃ αὐτὸ τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον καὶ ἔχει υἱοθετηθῆ ἀπὸ ὅλες τὶς προσφυγικὲς ὀργανώσεις καὶ τὸν προσφυγικὸν κόσμον. Κύριε Ὑπουργέ, ἀνεξαρτήτως τῶν γενικῶν αὐτῶν προβλημάτων, ὑπάρχουν καὶ ἄλλα θέματα σημερινά, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπιδέχονται ἀναβολήν. Ὑπάρχει μία κατηγορία προσφύγων καὶ γηγενῶν, οἱ ὁποῖοι ἀντιμετωπίζουν σήμερα καθημερινῶς ἐκτέλεσιν ἐνταλμάτων καὶ ἐξώσεις. Συγκεκριμένα ἀναφέρομαι εἰς τὴν περιοχὴν Ἁγίας Τριάδος τῆς Νικαίας, ὅπου ἕνας ἀριθμὸς προσφύγων καὶ ἀναποκαταστάτων γηγενῶν κατέλαβεν ἕνα ἀμπελῶνα καὶ ἐστεγάσθη. Τὸ Κράτος τὸν ἀπαλλοτρίωσε, κατόπιν μὲ 25 δραχμὲς τὸν πῆχυν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, καλοῦνται σήμερα μὲ ἐντάλματα εἰσπράξεως καὶ μὲ τὴν ἀπειλὴν ἐξώσεως νὰ καταβάλουν 300–400 δρχ. τὸν πῆχυν ὡς ἀξίαν τῶν οἰκοπέδων. Παρόμοια θέματα, ἀντιμετωπίζουν καὶ οἱ κάτοικοι τῆς Εὐγενείας Κερατσινίου, Νεαπόλεως, Καραβᾶ καὶ Νικαίας. Ἀντιμετωπίζουν ἀπειλὲς ἐξώσεων, εἴτε ἀπὸ τὸ κράτος, εἴτε ἀπὸ οἰκοπεδοφάγους καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκδοθῇ μία ἀπόφασις ἀναστολῆς τῶν ἐνταλμάτων αὐτῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ κάτοικοι αὐτοὶ νὰ ζοῦν μὲ τὴν ἀγωνίαν, ἐὰν εἶναι στεγασμένοι νὰ μείνουν ἄστεγοι. Πῶς θὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα αὐτό; Θὰ περιμένωμεν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Αὐτὸ θὰ βραδύνῃ, χρειάζεται ἄμεσος λύσις καὶ αὐτὴν ἀναμένομεν.

§114Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶχον τὴν πρόθεσιν νὰ λάβω τὸν λόγον. Βλέπω, ὅμως, ὅτι ἡ συζήτησις ἐπεξετάθη ἄνευ λόγου ἐπὶ θεμάτων ἀσχέτων πρὸς τὸ νομοσχέδιον. Ἡ συζήτησις ἐπεξετάθη ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου. Ὁ κ. Ζορμπᾶς κατέθεσεν ἕνα σχέδιον νόμου, ἐκ μέρους τῆς Ε.Κ. καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι ἔχει καὶ αὐτὸς ἕτοιμον σχέδιον νόμου. Θὰ παρακαλέσω ὅπως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ συζητηθῇ εἰ δυνατὸν πρὸ τοῦ Πάσχα. Χρόνια τώρα ἐκποιεῖται ἡ προσφυγικὴ περιουσία, καὶ κανείς μας δὲν ἔχει γνῶσιν πῶς διετέθη. Θὰ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς προσκομίσῃ στοιχεῖα, πόσον ἦτο τὸ ἀρχικὸν ποσὸν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ πῶς καὶ ποῦ διετέθη αὐτό. Νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις, τὴν ὁποίαν κάμωμεν, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ψηφιζομένου δὲν εἶχεν ἄλλον λόγον παρὰ μόνον τὴν δημαγωγίαν.

§115Α. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπροτιθέμην νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγώ, ἐπὶ μιᾶς περιπτώσεως τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος, ἐφ’ ὅσον ἄλλωστε ἡ συζήτησις ἐπεξετάθη κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Νομίζω, ὅτι ἔχει δίκαιον ὁ κ. Βενέτης εἰς ὅσα εἶπε. Πράγματι ἐκ τῶν ὁμιλιῶν διεπιστώθη μιὰ προσπάθεια ἀμαυρώσεως τῆς προσπαθείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Προνοίας διὰ τὴν προσπάθειάν του πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν πτωχῶν ἀστέγων κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ Ἀξιοῦ Θεσσαλονίκης. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ λήξῃ τὸ θέμα αὐτό. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀναφερθῶ μὲ ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς στεγάσεως τῶν κατοίκων τῆς μεγάλης Βρύσης Λαμίας. Εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν ἐστεγάσθησαν κάτοικοι τῆς περιοχῆς Εὐρυτανίας, κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ συμμοριτοπολέμου διὰ τῆς χορηγήσεως εἰς αὐτοὺς δανείων. Παραδόξως, ὅμως, οἱ ὑπόλοιποι κάτοικοι τῆς περιοχῆς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄστεγοι δὲν ἔλαβον στεγαστικὰ δάνεια. Θὰ παρεκάλουν, ὅλως ἰδιαιτέρως, ὅπως ληφθῇ πρόνοια καὶ διὰ τοὺς κατοίκους αὐτούς.

§116Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου διὰ νὰ διευκολύνω τὸν ταχὺν τερματισμὸν τῆς ἐπ’ αὐτοῦ συζητήσεως. Λαμβάνω, ὅμως, τὸν λόγον, διότι ἀνέγνωσα, ὅτι εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου περιέχονται διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ κριθοῦν ὡς ὕποπτοι. Διὰ σχετικῆς διατάξεως τοῦ σχεδίου νόμου προβλέπεται, ὅτι διὰ τὸν συνοικισμὸν Καλλιθέας δικαιοῦνται στεγάσεως, ὅσοι ὑπέβαλον αἰτήσεις μέχρι τῆς 11.11.1963. Πρέπει δὲ νὰ συνομολογηθῇ, ὅτι ἐκρίθησαν δικαιοῦχοι εἰς ἐποχὴν λίαν ὕποπτον. Καὶ γνωρίζομεν μὲ ποῖον τρόπον ἐκρίνοντο κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην οἱ δικαιοῦχοι. Καὶ ἀκριβῶς ἡ διάταξις, ἡ ὁποία περιέχεται εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου συμπίπτει μὲ αὐτὸ ποὺ κατακρίναμεν ὡς κόμμα, ὅτι ἡ κρίσις τῶν δικαιούχων ἔγινε μὲ πολιτικὰ κριτήρια. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, δι’ ἐμὲ τὸ πρόβλημα τῆς στεγάσεως τῶν ἀστέγων προσφύγων Θεσσαλονίκης θὰ ἐλύετο εὐνοϊκώτερον δι’ αὐτούς, ἐὰν εἶχε καταρτισθῆ ἡ πολεοδομικὴ μελέτη, ἡ ὁποία θὰ ἐπέτρεπε τὴν αὔξησιν τῶν ὑψῶν καὶ διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν ὑψῶν θὰ ἐστεγάζοντο περισσότεροι κάτοικοι τῶν δύο συνοικισμῶν. Διὰ τοῦ τρόπου ποὺ προβλέπει τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου θὰ στεγασθοῦν ὀλίγοι, θὰ καρπωθοῦν τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ οἰκοπέδου των, οἱ δὲ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι στεγάζονται εἰς τρώγλας καὶ παραπήγματα, θὰ μείνουν μὲ τὸ παράπονον τῆς ἀνίσου μεταχειρίσεως. Ὑποστηρίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἔπρεπε νὰ συνταγῇ ἄλλο σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ἄλλα κριτήρια καὶ ὄχι αὐτὰ ποὺ προβλέπει τὸ ὑπὸ κρίσιν τοιοῦτον, διότι δι’ ἐμὲ τὸ συζητούμενον σχέδιον νόμου ἀποβλέπει εἰς τὰ κομματικὰ ὀφέλη ὡρισμένου πολιτευομένου τῆς Θεσσαλονίκης. Αἱ διατάξεις τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου δὲν ἀντιμετωπίζουν τὸ κοινωνικὸν πρόβλημα, διότι θὰ ὠφεληθοῦν ὡρισμένοι καὶ θὰ ἀδικηθοῦν πολλοί. Ἐπίσης διὰ τὸν συνοικισμὸν Καλλιθέας προβλέπεται, ὅτι θὰ τύχουν τῶν εὐεργετημάτων τοῦ σχεδίου νόμου καὶ θὰ κριθῇ, ἐὰν εἶναι ἢ ὄχι δικαιοῦχοι, ὅσοι ὑπέβαλον σχετικὰς αἰτήσεις μέχρι τῆς 11ης Νοεμβρίου τοῦ 1963. Ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι δικαιοῦχοι. Καὶ ἐρωτῶ διὰ ποῖον λόγον νὰ μὴ λάβωμεν πρόνοιαν καὶ δι’ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι διὰ διαφόρους λόγους δὲν ὑπέβαλον αἴτησιν μέχρι τῆς 11ης Νοεμβρίου 1963;

§117Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, κατ’ ἀρχὴν ἡ Ἐπιτροπὴ ἦτο ἀδιάβλητος, διότι Πρόεδρος ἦτο ὁ Πρόεδρος ἢ ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν καὶ συμμετεῖχεν ὁ Νομικὸς τοῦ Κράτους...

§118Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Κύριε συνάδελφε, διὰ τὰ νομικὰ θέματα μόνον.

§119Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Τώρα διατὶ μέχρι 11 Νοεμβρίου τοῦ 63. Διότι ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Ν. 3906 ἐπεράτωσε τὸ ἔργον της τὴν 11ην Νοεμβρίου τοῦ 1963.

§120Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Κύριε συνάδελφε, διατὶ νὰ μὴ τεθῇ διάταξις, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέπῃ καὶ εἰς τοὺς ὑποβαλόντας αἰτήσεις νὰ ἔχουν δικαίωμα νὰ κριθοῦν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ὑποβάλουν ἐντὸς τριμήνου σχετικὰς αἰτήσεις καὶ συγκεντρώνουν καὶ τὰ ὑπόλοιπα προσόντα. Ἐφ’ ὅσον γίνεται νέος νόμος ἐπιβάλλεται νὰ λάβωμεν πρόνοιαν καὶ δι’ αὐτούς.

§121Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, ὡς ἔχει καὶ εὑρίσκεται τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου τὸ εἴχατε συνυπογράψει καὶ εἴχατε εἰσηγηθῆ τὴν ἀποδοχὴν του ἀπὸ τὴν Βουλήν.

§122Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, προσυπέγραψα τὸ Νομοσχέδιον, διότι εἰς αὐτὸ ἀναφέρονται ὡρισμέναι διατάξεις σχέσιν ἔχουσαι μὲ τεχνικὰ καὶ οἰκιστικὰ ζητήματα. Τὴν εὐθύνην διὰ τὰς οὐσιαστικὰς διατάξεις φέρει τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας. Ἄλλωστε, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ βελτιώσεως τοῦ νομοσχεδίου νομίζω, ὅτι καὶ διὰ τροπολογιῶν δυνάμεθα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ θέμα διὰ νὰ προλάβωμεν τυχὸν ἀδικίας τοῦ παρελθόντος καὶ διὰ νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ τύχουν ἀποκαταστάσεως καὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν ἀτυχίαν νὰ μὴ κριθοῦν δικαιοῦχοι, ἂν καὶ συνεκέντρουν τὰς νομίμους προϋποθέσεις.

§123Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι διότι, εἰς τὴν καθολικὴν ἐπιδοκιμασίαν τοῦ νομοσχεδίου ἐνεφανίσθη μικρά, ἀσήμαντος μειοψηφία, ἡ ὁποία ἀτυχῶς δὲν ἀνέφερεν εἰς τὸ Σῶμα καὶ ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν τὴν πραγματικότητα. Ὁ συνάδελφος ὁ μόλις τερματίσας τὸν λόγον του καὶ Ὑπουργὸς ἁρμόδιος, Ὑφυπουργὸς Δημοσίων Ἔργων εἶχε ὑπογράψει καὶ εἰσηγήθη εἰς τὸ Σῶμα τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Εἶπον καὶ χθὲς καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ἡ ἀρχικὴ ἔμπνευσις, πλὴν ὡρισμένων τροποποιήσεων καὶ προσθηκῶν αἱ ὁποῖαι βελτιώνουν τὸ νομοσχέδιον, εἶναι ἔργον τῆς Ε.Κ. Ἀλλὰ ὅσα ἐλέχθησαν εἶναι ἐκτὸς πραγματικότητος, διότι, κ. Πρόεδρε, ἤκουσα τὸν κ. Καραγκιώζην νὰ κατηγορῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦ 1957, ἐκεῖνος τὸ ἐψήφισε καὶ ἐγὼ τὸ κατεψήφισα. Καὶ κατηγορεῖ ἐμὲ διὰ πρᾶξιν τὴν ὁποίαν ἐγὼ κατέκρινα. Ὅταν ὑπόσχωμαι, ὅτι θὰ φέρω νομοσχέδιον τὴν Δευτέραν ἐξυπακούεται, ὅτι ὅ,τι νομίζω κακὸν θὰ τὸ διορθώσω. Ἐὰν εἰς τὸ νομοσχέδιον δὲν βρῆτε τὰς διορθώσεις ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μὲ κατηγορήσητε. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ζητήσητε ἀπὸ ἐμένα, τριῶν μηνῶν Ὑπουργός, νὰ ἔχω διορθώσῃ ὅλα τὰ ἁμαρτήματα πεντήκοντα (50) ἐτῶν.

§124Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ὁμιλῶ διὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦ 1957 τὸ ὁποῖον κατεψηφίσατε.

§125Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Τὸ κατεψήφισα. Κατηγορήθημεν ἀπὸ τὸν κ. Μερκούρην διότι ἐδέχθημεν τὴν πώλησιν ὡρισμένου τμήματος τῆς γῆς, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἀνοικοδομηθῇ. Ἀπὸ πρώτης ἐντυπώσεως, ἴσως ξενίζει τοῦτο, διότι βεβαίως θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ πωλῆται γῆ καὶ νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ κρατικοὺς κοινωφελεῖς σκοπούς, ἀλλὰ πρέπει νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ὅταν ὑπάρχῃ ἔκτασις τοιαύτης τεραστίας ἀξίας καὶ ὅπου μὲ τὴν πώλησιν τῆς ἐκτάσεως αὐτῆς πρόκειται νὰ καλύψωμεν μεγάλο τμῆμα τρεχούσης ἀνάγκης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς συγκινήσῃ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι δῆθεν τὸ Κράτος ἔγινεν ἔμπορος. Δὲν εἶναι ἔμπορος, εἶναι μία κατάστασις ἀνάγκης, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ καὶ ἀπὸ λόγους δικαιοσύνης. Διότι τὰ οἰκόπεδα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐμπρός, δὲν ξεύρω πόσον ἔχουν, 10.000–20.000 δραχμ. ἀξίαν, εἶναι πάντως μεγαλυτέρας ἀξίας, οὕτω δὲ διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, πρῶτον ἐξευρίσκεται ἕνα ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀμέσως μᾶς καλύπτει ἀνάγκας διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ὁποίων θὰ περιμένωμεν ἀρκετὰ χρόνια καὶ δεύτερον, δημιουργεῖται μία ἰσότης, διότι καὶ τὸ ὑπόλοιπον εἶναι περίπου ἴσης ἀξίας. Ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ περισσότερον νὰ ἀπαντήσω, εἶναι ἡ κατηγορία τοῦ κ. Θεοχαρίδη, ὅτι, δῆθεν προνομιακῶς στεγάζομεν ὡρισμένους ἀνθρώπους καὶ ἡ πρότασις ὅτι ἔπρεπε νὰ πληρωθῇ ὅλη ἡ ἔκτασις. Εἶμαι σαφῶς, ἀπολύτως ἀντίθετος καὶ νομίζω, ὅτι βασικὸν σφάλμα τὸ ὁποῖον ἔγινε εἰς τὴν στέγασιν αὐτήν, εἶναι ἡ δημιουργία νέων συνοικισμῶν. Δι’ ἐμὲ εἶναι τεράστιον σφάλμα, τὸ ὅτι οἱ συνοικισμοὶ δὲν ἀπέκτησαν, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, τὴν ἰδίαν μορφήν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ πόλις. Διότι διὰ τῆς δημιουργίας συνοικισμῶν εἰς τὰς παρυφὰς τῶν πόλεων, ὑπὸ τὴν μορφὴν ὑπὸ τὴν ὁποίαν δημιουργοῦνται, τῶν μικρῶν τῶν ἡμιερειπωμένων ἀπὸ κατασκευῆς σπιτιῶν, ἄνευ ὑπονόμων, ἄνευ δρόμων, ἄνευ νεροῦ, ἄνευ στοιχειωδῶν ἔργων ὑποδομῆς καὶ ἄνευ στοιχειωδῶν ὑγιεινῶν συνθηκῶν, δημιουργεῖται ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, μέσα εἰς κάθε πόλιν, μία κατάστασις ἀπαράδεκτος, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐξεγείρῃ κάθε ἀνθρωπίνην συνείδησιν, δικαίως κρίνουσαν τὸ θέμα. Ὑπάρχει μία τάξις μειονεκτοῦσα ὑπάρχει μία τάξις ἀδικημένη. Οἱ πρόσφυγες τοῦ Συνοικισμοῦ. Καὶ τὸ παράδειγμα αὐτὸ ἀκολουθοῦν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας. Ἀνεγείρονται ἐργατικαὶ κατοικίαι ἐκτὸς τῶν πόλεων. Ἀκολουθοῦντες τὸ παράδειγμα, νὰ πωλοῦν οἰκόπεδα ποὺ κοστίζουν. Ὄχι, κύριοι, οἰκόπεδα ποὺ κοστίζουν, ἀλλὰ εἰς τὸ Κέντρον κείμενα. Εἶναι ἴσοι καὶ αὐτοὶ οἱ Ἕλληνες, μὲ τοὺς ἄλλους Ἕλληνας καὶ ἔχουν τὰ ἴδια δικαιώματα νὰ στεγασθοῦν εἰς ἴδια ἐντὸς τῶν πόλεων κείμενα οἰκόπεδα. Πρῶτον μου μέλημα εἶναι νὰ μὴ κάμω ἐκ νέου εἰς τὸ μέλλον οἰκισμὸν καὶ εἶναι σύμφωνον τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας μαζί μου. Θὰ στεγάσωμεν ὅπου εἶναι δυνατόν, ἐντὸς τῶν πόλεων εἰς τὰ κεντρικὰ σημεῖα, διὰ νὰ μὴ δημιουργηθοῦν, ὅπως φοβᾶσθε, μικραὶ γιαῦκες. Κύριε Θεοχαρίδη, ἔπρεπε νὰ χειροκροτήσητε καὶ ὄχι νὰ κατηγορήσητε τὸ ὅτι ἠθελήσαμεν νὰ στεγάσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς εἰς τὸν χῶρον, εἰς τὸν ὁποῖον ἐπὶ 40 χρόνια στεγάζονται καὶ ἐπὶ πλέον εἰς τὸν χῶρον, ὁ ὁποῖος ἔχει μεγάλην ἀξίαν. Θὰ πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας ἀκόμη ἕνα πρᾶγμα, ὅτι εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ὑπὸ στέγασιν ἀνήκουν κατὰ 50% πρόσφυγες καὶ κατὰ 50% ἄλλοι, διάφοροι Ἕλληνες. Τὴν πληροφορίαν αὐτὴν μοῦ δίδουν αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου μου. Εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἦλθον, ἐστεγάσθησαν καὶ ἀξιοποίησαν τὴν περιοχήν, ἡ ὁποία ἦτο παλαιότερον νεκροταφεῖον καὶ μετέπειτα κόπρος. Ἐκαθάρισαν τὴν περιοχήν, ἐστεγάσθησαν ἐκεῖ καὶ ἐρρίζωσαν. Βεβαίως δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ἀγγελούσην διὰ τοὺς μετὰ τὸ 1963, διότι τὸ σύστημα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐπεκράτησε τελευταίως εἰς τὴν Ἑλλάδα, νὰ ἔρχεται ὁ καθένας ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν νὰ καταλαμβάνῃ αὐθαιρέτως ἕνα οἰκόπεδον τοῦ Κράτους ἢ τρίτου, νὰ τοποθετῇ μίαν παράγκαν καὶ μετὰ δύο ἔτη νὰ ἀξιώνῃ ἀπὸ τὸ Κράτος νὰ γίνῃ ἰδιοκτησία του, εἶναι σφάλμα. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προχωρήσωμεν ἀκόμη περισσότερον.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ πολύ, ἂν θέλετε νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, νὰ μὴ διακόπτετε.

§127Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Τὸ ἐπεκαλέσθη, δι’ αὐτό.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ μὴ προκαλῇ.

§129Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Οὐδένα προκαλῶ. Οὔτε ἐρωτῶ, οὔτε ἀναφέρω κανένα. Ὁμιλῶ διὰ τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖται εἰς τὸ νομοσχέδιον, διὰ τὴν πολιτικήν μας, ὅτι θέλομεν νὰ στεγάσωμεν τὸν κόσμον εἰς κέντρα, ἐντὸς τῶν πόλεων ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας στεγάζονται οἱ ἄλλοι Ἕλληνες. Καὶ λέγω καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καλύπτει τμῆμα τῶν ἀναγκῶν. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ καλύψῃ βεβαίως τὰς ἀνάγκας ὁλοκλήρου τῆς Θεσσαλονίκης. Προσθέτω, ὅμως, ὅτι ἤδη τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας πρὸ τῆς συζητήσεως αὐτῆς ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ τοῦ παραχωρήσῃ ἐντὸς τῆς πόλεως τὴν περιοχὴν Παύλου Μελᾶ, διὰ νὰ στεγάσῃ τοὺς ὑπολοίπους ἀστέγους τῆς Θεσσαλονίκης. Εἶναι 5.000 στρέμματα. Καὶ ἠξεύρετε πόσον ὡραία εἶναι ἡ περιοχή. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τὸ πρῶτον, καὶ ἐν ἀντιθέσει πρὸς ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, ἔρριψε τὸ βλέμμα καὶ τὴν φροντίδα πρὸς τὴν ἐπαρχίαν. Μέχρι τώρα ὁμιλοῦμεν περὶ προσφύγων καὶ ὑπολογίζομεν πρόσφυγας μόνον τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς. Ἐπὶ 40 ἔτη εἶδε κανεὶς Ὑπουργὸς ἢ Κυβέρνησις, ὅτι ὑπάρχουν πρόσφυγες καὶ εἰς τὴν Ξάνθην καὶ εἰς τὴν Καβάλαν καὶ εἰς τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα; Ὅλα σχεδὸν τὰ προγράμματα ἦσαν διὰ τὰς Ἀθήνας, τὸν Πειραιᾶ καὶ τὴν Θεσσαλονίκην. Οὐδέποτε ἐγυρίζαμεν νὰ ἴδωμεν ἐὰν ὑπάρχῃ ἐπαρχία, ἐὰν ὑπάρχῃ πρόσφυξ ἄστεγος. Καὶ ἐρωτῶ ὑμᾶς, ποῖος ἐξ ὑμῶν εἶδεν ἐφαρμοζόμενον πρόγραμμα θεομηνιοπλήκτων εἰς τὴν περιφέρειάν του, εἰς τὸ χωρίον του; Ποῖος εἶδεν ἐργατικὴν κατοικίαν ἢ προσφυγικήν; Μόνον εἰς τὴν Ἀθήνα καὶ τὸν Πειραιᾶ. Ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ πρῶτον μου μέλημα ἦτο νὰ πιάσω τὴν ἐπαρχίαν καὶ ἤδη εἰς τὴν Χίον, Μυτιλήνην, Ξάνθην, Καβάλαν, Κομοτηνὴν ἐφαρμόζω πρόγραμμα στεγάσεως προσφύγων καὶ λαϊκὴν στέγην, ὅσον εἶναι δυνατὸν μὲ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διαθέτω. Καὶ ἔρχεσθε σήμερον, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχοντες μὲ τὸ προσφυγικὸν καὶ ἐπικρίνετε τὴν Κυβέρνησιν τὴν σημερινὴν καὶ ἐμὲ τὸν Ὑπουργὸν διὰ πρᾶγμα, διὰ τὸ ὁποῖον τὸ ἀντίθετον ἔπραξα. Ἔχετε δικαίωμα νὰ λέγετε, ὅτι τὸ Κράτος ἀκολουθεῖ πολιτικὴν ἀδιαφορίας, ὅτι τὸ στεγαστικὸν πρόγραμμα ἦτο πιεστικὸν εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἀλλὰ εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν νὰ λέγητε διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Κατ’ ἀρχὴν ἤκουσα ὅλους μὲ μεγάλην προσοχὴν καὶ μὲ ἐβοηθήσατε εἰς πλεῖστα θέματα. Καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον αὔριον νὰ φέρω ὡρισμένας διορθώσεις εἰς τὸ κατηρτισμένον νομοσχέδιον. Εὐχαριστῶ ὅλους ὅσοι εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ δώσητε συμβουλὰς καὶ πληροφορίας. Σᾶς παρακαλῶ μόνον, νὰ τελειώσωμεν, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ ἡσυχάσουν καὶ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι μὲ ἀγωνίαν ἐπὶ τόσα ἔτη περιμένουν νὰ στεγασθοῦν. Κύριοι βουλευταί, εἶπον καὶ χθές, ὅτι δὲν θὰ δεχθῶ τροπολογίας. Διὰ νὰ μὴ ὑπάρχουν, ὅμως, ἀμφισβητήσεις καὶ ἀμφιβολίαι, τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μιχαηλίδη τὴν δέχομαι διὰ τὸ προσεχὲς νομοσχέδιον. Αὕτη ἀφορᾷ τὸν οἰκισμὸν Ξάνθης–Χρύσης. Πρόκειται περὶ κατοικιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνηγέρθησαν δι’ ἰδίων πόρων. Καὶ σήμερον, βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας τὸ Κράτος προσπαθεῖ νὰ εἰσπράξῃ ὠφέλειαν, ἐνῷ οὐδεμίαν κατέβαλε δαπάνην. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνουν δύο διευκρινήσεις, διότι εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον τὸ νομοσχέδιον ἐπεκρίθη ὑπὸ τῶν κυρίων συναδέλφων. Εἰς τὸ ἄρθρον 2, παρ. 1, δεύτερον ἐδάφιον, προστίθεται: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Ἐπίσης, εἰς τὴν παράγραφον 3 δέχομαι τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔδωσαν: «Κατ’ ἐξαίρεσιν ...... (ἀναγινώσκει) ......». Νομίζω, ὅτι δὲν δικαιοῦνται οὐδεμιᾶς ἐκπτώσεως οἱ ἔχοντες ἱκανὴν ἀκίνητον περιουσίαν. Ἐπίσης, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ἄρθρον 9, παρ. 6, θὰ πρέπει νὰ προστεθῇ ἡ διευκρίνησις, ὅτι διὰ νὰ τύχουν στεγάσεως οἱ ὑπὸ στέγασιν δικαιοῦχοι πρόσφυγες, πρέπει νὰ συγκεντρώνουν τὰς νομίμους προϋποθέσεις, τὰς ὁριζομένας ὑπὸ τῶν νόμων.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε καὶ μίαν ἄλλην προσθήκην.

§131Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, νὰ τελειώσω.

§132Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, προσθέτετε καὶ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων.

§133Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Ὄχι. Κάμνω ρητὴν δήλωσιν, νὰ γραφῇ καὶ εἰς τὰ πρακτικά. Ἐπίσης, δέχομαι τὴν ὑπὸ τοῦ κ. Ἐφραιμίδη προταθεῖσαν τροπολογίαν, περὶ οἰκημάτων ἀνεγερθέντων ὑπὸ τῶν Βουλγάρων, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητηθῇ ἀξία οἰκοπέδου.

§134Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Μὲ ἀδικεῖτε, κ. Ὑπουργέ. Ἐκεῖνα ἐκτίσθησαν ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους, ἐδῶ τὰ ἔκτισαν οἱ ἴδιοι. Καὶ δέχεσθε τροπολογίαν ἀπωτέραν τῆς ἰδικῆς μου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ καταψηφίσω τὸ νομοσχέδιον.

§135Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Δέχομαι καὶ τὴν ἰδικήν σας, κ. Μιχαηλίδη.

§136Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Εὐχαριστῶ πολύ.

§137Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Καὶ προστίθεται καὶ τελευταῖον ἄρθρον, κ. Πρόεδρε, τὸ ὁποῖον ἤδη ἐγένετο δεκτὸν ἀπὸ τὴν Βουλήν, «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας», διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ κάμωμεν Ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας. Εἶπον καὶ χθές, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἐγένετο ἡ διαίρεσις τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας εἰς 2 Ὑπουργεῖα, προεβλέφθη ἀποκλειστικὴ προθεσμία διὰ νὰ γίνῃ ἰδιαίτερος Ὀργανισμὸς ἑκάστου Ὑπουργείου. Τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς ἔκαμεν Ὀργανισμόν, τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας δὲν ἔκαμεν.

§138Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὸν ἐκάμαμεν. Δηλαδὴ τὸν εἴχαμεν ἀφήσει ἕτοιμον.

§139Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Παρακαλῶ, νὰ μὴν ἀρχίσωμεν τὰ προσωπικά.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καραγκιώζης, ἔχει τὸν λόγον.

§141Γ. ΚΑΡΑΓΚΙΩΖΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἴπατε προηγουμένως, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1957 ἐψήφισα ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν εἶναι ἀληθὲς καὶ διαμαρτύρομαι, διότι διεφώνησα καὶ τότε καὶ δὲν τὸ ἐψήφισα, ὅπως διαφωνῶ καὶ τώρα, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τῆς διαθέσεως ἐκτάσεων εἰς ἀνθρώπους μὴ δικαιουμένους.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ ἐψήφισεν ὁ κ. Καραγκιώζης τότε. Τὸ κατεψήφισε. Τὸ βεβαιῶ καὶ ἐγώ.

§143Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνῆκε τότε ὁ κ. Καραγκιώζης, ἐψήφισε τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐνόμισα, ὅτι τὸ ἐψήφισε καὶ ὁ κ. Καραγκιώζης.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Μαναβῆς ἔχει τὸν λόγον.

§145Θ. ΜΑΝΑΒΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ ἀποφύγῃ ἡ Βουλὴ μίαν πλάνην καὶ δι’ αὐτὸ λαμβάνω καὶ πάλιν τὸν λόγον. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ παρὰ βελτίωσιν ὑφισταμένης καταστάσεως εἰς τὸν συνοικισμὸν «Ἀξιὸς» Θεσσαλονίκης. Τὸ 1959 ἐλήφθη μέριμνα ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ συνοικισμοῦ καὶ ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι ὁ νόμος 1944 δὲν εἶχε προβλέψει ἐπαρκεῖς οἰκονομικὰς πηγὰς δὲν συνεχίσθη καὶ δὲν ὡλοκληρώθη τὸ ληφθὲν μέτρον. Ἑπομένως δὲν προσθέτει τίποτε τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, ὥστε νὰ δικαιολογῇ πανελλήνιον ἔκθεσιν καὶ μακροχρονίους συζητήσεις. Καὶ ἂν αἱ τιμαὶ τῶν οἰκοπέδων αἱ ὑπολογισθεῖσαι τὸ 1950 ἔχουν διάφορον ὕψος ἀπὸ τὰς σημερινὰς τιμάς, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πταίει τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον ἀφῆκε νὰ παρέλθῃ τόσος χρόνος διὰ νὰ δημιουργηθῇ ἡ διαφορά. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἐπίσης, νὰ καταργηθῇ ἡ ὑφισταμένη κατάστασις, διότι ὑπάρχει καθεστώς, τὸ ὁποῖον ἤρχισεν ὑλοποιούμενον. Ὑπάρχουν ἤδη τρεῖς ἀνεγερθεῖσαι πολυκατοικίαι. Τὶ θὰ γίνουν αὐταί. Θὰ τὰς γκρεμίσωμεν; Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι ματαία εἶναι ἡ περαιτέρω συζήτησις καὶ πρέπει ἄνευ περαιτέρω κωλυσιεργίας νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον.

§146Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὶ θὰ γίνουν οἱ θεομηνιόπληκτοι τῶν ἀκριτικῶν περιοχῶν, διὰ τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ μοῦ δώσετε ἀπάντησιν;

§147Γ. ΠΑΝΑΓΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπῆρξεν, ἐπίσης καὶ ἓν ἄλλο αἴτημα λογικόν, τὸ αἴτημα τοῦ συμψηφισμοῦ ὅλων τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα δίδονται μὲ τὰ καταβληθέντα μισθώματα....

§148Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμψηφίσω μὲ μὴ καταβληθέντα μισθώματα ἢ μὲ μισθώματα τῶν ὁποίων ἡ πληρωμὴ εἶναι ὅλως διάφορος. Ὑπάρχει περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ πρέπει νὰ καταβληθοῦν μισθώματα ἀρκετὰ μεγάλου ὕψους διὰ νὰ μὴ εἴπω βέβαια μυθώδους ὕψους. Ἂν ὅμως, ὅπως σεῖς θέλετε ἐνεργήσωμεν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσωμεν πρόγραμμα ἀποκαταστάσεως τῶν ἀστέγων προσφύγων διὰ τὸν ἁπλοῦν λόγον, ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν χρήματα ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ ἔχουν καταβληθῆ ἀπὸ τοὺς ὀφειλέτας. Οὔτε εἶναι ἐξ ἄλλου δυνατὸν ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι διαμένουν εἰς οἰκήματα μεγάλα νὰ ζητήσωμεν τὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ ἐζητούσαμεν ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι κάθε ἄλλο παρὰ ἰδίαν μὲ τοὺς πρώτους οἰκονομικὴν ἀντοχὴν ἔχουν. Παρατηρεῖται τὸ φαινόμενον, ὅμως, κ. συνάδελφε, νὰ μὴ δίδουν τὰς ὑποχρεωτικάς των δόσεις. Πῶς θὰ γίνουν ὅμως τὰ προγράμματα ἀποκαταστάσεως τῶν ἀστέγων προσφύγων, ἐὰν δὲν ἔχομεν χρήματα;

§149Γ. ΠΑΝΑΓΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω δύο λέξεις ἐπὶ τῆς ἐπιχειρηματολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνετε εἰς τὴν ἄρνησίν σας κ. Ὑπουργὲ ἢ θὰ δεχθῆτε, ὅτι πρόκειται περὶ ἀπόρων, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ στεγασθοῦν καὶ θὰ πρέπει καὶ σεῖς κ. Μπακατσέλο νὰ δείξετε ἐνδιαφέρον διὰ τὴν περίπτωσιν ταύτην.

§150Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, ἕνα ποὺ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, δὲν δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι θὰ τὸ πράξω.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γιανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§152Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Θέλω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Προχθὲς κάποιος συνάδελφος εἶπεν, ὅτι τὸ παρὸν νομοσχέδιον ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν ὡρισμένων φίλων καὶ ἐγὼ εἶπον, ὄχι εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν φίλων, διότι φοβοῦμαι, ὅτι δὲν ὑπάρχουν πολλοὶ φίλοι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἐξυπηρετηθοῦν, ἀλλά εἰς τὸ κέρδος τῶν ψήφων. Διεμαρτυρήθη καὶ ἐξηγέρθη ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι τὸν ἔθιξα, διότι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ εἶναι ὑπερκομματική, τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀθῶον καὶ ἔχει γενικωτέρους σκοπούς: Παρ’ ὅλα ταῦτα, ὅμως, σήμερον ἔκαμε μίαν πρόκλησιν βαρεῖαν καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπῆρξε μέχρι σήμερον Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔστρεψε τὴν προσοχήν της πρὸς τὸν προσφυγικὸν κόσμον τῆς ὑπαίθρου.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶπε τέτοιο πρᾶγμα ὁ κ. Ὑπουργός.

§154Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εἶπε, παρακολουθῶ τὴν συζήτησιν μετὰ πολλῆς προσοχῆς.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ τὸν παρακολουθῶ, ἀλλὰ παρεξηγήσατε τὴν φράσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§156Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω κ. συνάδελφε καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅπως θέλω ἐγώ.

§157Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εἶπε, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ μόνη Κυβέρνησις καὶ ὁ μόνος Ὑπουργός, καὶ τὸν προκαλῶ νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ εἴπατε ἢ ὄχι; Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου τὸ εἶπεν αὐτὸ ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ αὐτὸ εὑρίσκεται εἰς πλήρη ἀντίθεσιν μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν προχθές, ὅταν ἐγὼ χαριτολογῶν εἶπον, ὅτι πᾶνε νὰ κερδίσουν ψήφους.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι παρελθούσης Κυβερνήσεως, τοῦ κ. Ζορμπᾶ, τοῦ κ. Ἀγγελούση.

§159Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπόψε εἶπεν, ὅτι εἶναι ὁ μόνος Ὑπουργὸς καὶ ἡ μόνη Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔστρεψε τὴν προσοχήν της εἰς τὸν προσφυγικὸν κόσμον τῆς ὑπολοίπου περιφερείας πλὴν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἦτο μία δημοκοπικὴ κορώνα, ἡ ὁποία θὰ ἐμφανισθῇ αὔριον εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις προνοεῖ διὰ τοὺς πρόσφυγας, τὸν δὲ κ. Γαληνὸν τὸν μοναδικὸν Ὑπουργὸν Προνοίας, ὁ ὁποῖος ἐσκέφθη διὰ τοὺς πρόσφυγας ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς.

§160Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὸ κυνηγητὸ τῶν ἐξώσεων.

§161Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ἐλησμόνησα πράγματι, κ. Παπαδημητρίου, νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ἐτέθη ἕνα θέμα ἀρκετὰ σοβαρόν, μόνον καὶ σεῖς, κ. Παπαδημητρίου, τὸ ἐτοποθετήσατε ἐπὶ ἄλλης βάσεως ἀπὸ ἐκείνην εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι. Δὲν πρόκειται περὶ προσφύγων. Οἱ πρόσφυγες, οἱ ὁποῖοι ἐγκατεστάθησαν πρὸ 30 ἢ πρὸ 40 ἐτῶν εἰς ὡρισμένους χώρους δὲν κινδυνεύουν ἀπὸ τίποτε. Οἱ πρόσφυγες, οἱ ὁποῖοι ἐστεγάσθησαν αὐθαιρέτως μεταγενεστέρως καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ στεγασθοῦν, διατρέχουν ἕνα κίνδυνον, τὸν ὁποῖον ἠμπορῶ καὶ ἀντιμετωπίζω δι’ ἐπιτάξεως τοῦ χώρου μέχρι στεγάσεώς των. Ἀλλὰ πέραν τῶν προσφύγων εἶναι καὶ οἱ μὴ πρόσφυγες, οἱ αὐθαιρέτως καταλαμβάνοντες καθ’ ἑκάστην χώρους τοῦ δημοσίου ἢ ἰδιωτῶν, τοὺς ὁποίους δὲν ἔχω οὔτε διάταξιν νόμου νὰ προστατεύσω.

§162Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, πρόκειται περὶ συγκεκριμένου θέματος.

§163Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Δὲν ἀφίνω κανένα καὶ δι’ ἐπιτάξεως τὸν κατοχυρώνω καὶ τὸ γνωρίζετε, ὅτι κάθε ἡμέραν σχεδὸν κάμνομεν ἐπιτάξεις χώρων διὰ νὰ μὴ βγῇ κανένας εἰς τὸν δρόμον.

§164Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἡ ἔκτασις ἔχει ἀπαλλοτριωθῆ, διότι οἱ κάτοικοι κατέλαβον τὸν Ἀμπελῶνα πρὸ 20 ἐτῶν, καὶ ἔχει ἀπαλλοτριωθῆ πρὸς 20 δρχ. καὶ τοὺς ζητᾶτε 300.

§165Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Αὐτὸ δὲν εἶναι ἔργον τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως, ἀλλὰ προηγουμένης Κυβερνήσεως καὶ ἤδη σᾶς πληροφορῶ, ὅτι μὲ τὸν νόμον ποὺ καταθέτω μειώνω τὸ τίμημα εἰς τὸ τέταρτον.

§166Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Νὰ δώσετε διαταγὴν ἀναστολῆς ἕως ὅτου ψηφισθῇ ὁ νόμος.

§167Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Θὰ δώσω.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§169Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅλα τὰ ἀγαθὰ ἀρχίζουν ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν καὶ ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου, ἔκαμεν ὅλα τὰ κακά. Τὸν πληροφορῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς μας ἐπρογραμμάτισε τὸν συνοικισμὸν τῆς Κῶ, ποὺ δὲν ἔγινε, τὸν συνοικισμὸν τῆς Ρόδου, ποὺ δὲν ἔγινε, τὸν συνοικισμὸν τῆς Χίου, τῆς Μυτιλήνης καὶ δὲν γίνεται τίποτε, ὅπως ἐπίσης τῆς Καβάλας καὶ τῶν Σερρῶν, τῆς Σταυρουπόλεως τῆς Θεσσαλονίκης καὶ δὲν ἔγινε. Προβλέψαμεν εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας καὶ προσεβλέψαμεν πρὸς τὰς ἐπαρχίας μὲ ἀγάπην πρὸς τὸν λαὸν τῆς ὑπαίθρου. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Γαληνὸς νὰ διαγράψῃ τὰς προσπαθείας τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, διότι ἐκάμαμεν ἐκεῖνο ποὺ ἐπέβαλεν ἡ συνείδησις καὶ τὸ καθῆκον μας πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§170Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ ἱκανοποιήσω τὸν κ. Ζορμπᾶν καὶ τὸν κ. Γιαννόπουλον, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι κάμνουν ἕνα σφάλμα πάντοτε. Παίρνουν ἀπὸ μίαν φράσιν τὸ ἥμισυ τῆς φράσεως ποὺ τοὺς συμφέρει διὰ νὰ κάμουν ἀγορεύσεις. Κύριε Γιαννόπουλε, εἶπα, ὅτι πιθανώτατα τοῦτο ἔγινεν διότι αἱ ἀνάγκαι στεγάσεως εἰς τὰς Ἀθήνας, Πειραιᾶ καὶ Θεσσαλονίκην ἦσαν πλέον πιεστικαί. Ἢ δὲν ἐδιαβάσατε ἢ δὲν μὲ ἠκούσατε.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀληθές.

§172Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Καὶ εἶπα αὐτό, διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι οὐδὲν σπίτι ἐκτίσθη ἐκτὸς Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λαζαρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§174Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ὑπὲρ τῆς ταχείας ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου καὶ πάντοτε εἶμαι ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως ὅλων τῶν νομοσχεδίων, ποὺ ἐπιλύουν προβλήματα τῶν λαϊκῶν τάξεων, ὡς εἶναι οἱ πρόσφυγες. Διὰ τοὺς νεωτέρους πρόσφυγας μετὰ τὸ 1940 ἔχετε μίαν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία συνεργάζεται μὲ τὸν Ὀργανισμὸν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν διὰ τὴν ἀποκατάστασίν των. Ἔχω περίπτωσιν ἀνθρώπου, εἰς τὸν ὁποῖον ἐχορηγήθη ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν σας διαμέρισμα 3 δωματίων καὶ διὰ οἰκογένειαν τεσσάρων ἀτόμων. Ἐν τῷ μεταξύ, τὸ ζεῦγος, τὸ ὁποῖον εἶχε τοὺς γονεῖς, ἀπέκτησεν ἄλλα δύο παιδιά. Ὁ πατέρας, διὰ τὸν ἄλφα ἢ βῆτα λόγον, κατέθεσεν δήλωσιν εἰς τὸν ὕπατον ἁρμοστὴν ἐν Γενεύῃ καὶ ἐκδίδεται ἐξωστικὴ ἀπόφασις ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας. Ἤδη, ἡ οἰκογένεια αὐτὴ ἀπέκτησεν ἐπὶ πλέον ἄλλα δύο μέλη. Παρακαλῶ νὰ αἴρετε ὡρισμένας ἁρμοδιότητας ἀπὸ τὸν Ὀργανισμὸν αὐτὸν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν καὶ νὰ μὴ βγοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀπὸ τὰ σπίτια τους, διότι ἤδη ἐβελτίωσαν τὴν κατοικίαν των καὶ σήμερον μὲ μίαν ἀπόφασιν ἀπὸ τὴν Γενεύην, διότι ἔστειλεν ἕνα δελτίον ἡ δεσποινὶς Ζαβιτσιάνου ἀπὸ τὴν Θεσ)νίκην, πετιέται ἡ οἰκογένεια τοῦ Σ. Κούση εἰς τὸν δρόμον.

§175Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, ἕνα μεμονωμένον γεγονὸς ἀναφέρατε. Νὰ ἔλθετε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον νὰ τὸ ἐξετάσωμεν.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Νικολαΐδης ἔχει τὸν λόγον.

§177Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤμην εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Παιδείας καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἤμην παρὼν ἐδῶ, ὅταν ἐφωνάξατε τὸ ὄνομά μου. Δὲν πρόκειται νὰ καθυστερήσω τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, συμπαθεστάτου κατὰ πάντα. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐλέχθησαν πάρα πολλὰ διὰ τὸ στεγαστικὸν ἢ μᾶλλον διὰ τὸ ἀποκαταστατικὸν πρόβλημα τῶν προσφύγων καὶ πάλιν δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος. Λυποῦμαι βαθύτατα διὰ τὴν καθυστέρησιν τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐκ μέρους ὅλων τῶν παρελθουσῶν Κυβερνήσεων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦν οἱ πρόσφυγες εἶναι νὰ ἔλθῃ ἐπὶ τέλους τοῦτο τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον διαρκῶς συζητεῖται καὶ οὐδέποτε διατυπώνεται ὁριστικῶς καὶ οὐδέποτε εἰσάγεται εἰς τὴν Βουλήν. Ἔχουν στεγασθῆ χιλιάδες παθόντων σεισμοπλήκτων, συμμοριοπλήκτων καὶ οἱ πρόσφυγες ἐσιώπησαν, δὲν ὡμίλησαν, συναισθανόμενοι τὴν ἄμεσον ἀνάγκην τῆς στεγάσεως ἐκείνων τῶν τάξεων τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Ἀλλὰ ἐπὶ τέλους παρῆλθον τόσα χρόνια, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραταθῇ ἡ κατάστασις αὐτή. Πληροφοροῦμαι, ὅτι πρόκειται νὰ εἰσαχθῇ ἕνα νομοσχέδιον. Νὰ ἔλθῃ ὥριμον καὶ ὥριμον θὰ εἶναι ὅταν θὰ ἔχητε ἐξασφαλίσει, κύριε Ὑπουργέ, τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις. Τὸ νὰ θελήσωμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων τῶν 20.000 οἰκογενειῶν μὲ τὰ εἰσπραττόμενα ἀπὸ τὴν ὑπόλοιπον ἀνταλλάξιμον περιουσίαν, ἀποτελεῖ πραγματικὸν ἐμπαιγμὸν καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐμπαίζεται αὐτὸς ὁ κόσμος ὕστερα ἀπὸ 43 χρόνια, ποὺ ἔζησε καὶ ζῆ κάτω ἀπὸ στεγαστικὰς ἀθλιεστάτας συνθήκας. Λοιπόν, τὸ θέμα τὸ ὁποῖον τίθεται ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι θέμα ἐξευρέσεως μεγάλων κεφαλαίων. Θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις νὰ ἐξασφαλίσῃ ἐγγραφὴν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 250 ἑκατομμυρίων τοὐλάχιστον κατ’ ἔτος, ἐπὶ μίαν 5ετίαν, διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων; Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐπιτύχῃ, λύεται τὸ πρόβλημα. Ἄλλως, δὲν γίνεται, κύριοι βουλευταί. Τὸ 1957, ἐξ ἀφορμῆς συζητήσεως παρομοίου νομοσχεδίου, εἴχομεν ζητήσει ἀπὸ τὴν τότε Κυβέρνησιν τὸ ἴδιον πρᾶγμα, ἀλλὰ δυστυχῶς, καὶ τότε τίποτε δὲν ἐγένετο. Φοβοῦμαι, ὅτι τὸ ἴδιον θὰ γίνῃ καὶ τώρα. Δὲν εἶναι, κύριοι βουλευταί, δίκαιον εἰς ἕναν κόσμον ποὺ ἐπὶ τόσα ἔτη ἔμεινεν ἄστεγος, νὰ ἐξακολουθῇ νὰ παραμένῃ ἀκόμη ἄστεγος. Τοῦτο εἶναι ἄδικον. Ζητῶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἐπ’ αὐτῆς τῆς βάσεως ἐξετάσῃ καὶ θελήσῃ νὰ ἐπιλύσῃ τὸ σοβαρὸν τοῦτο θέμα. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, κ. Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ θίξω καὶ τὸ θέμα τῶν προσφύγων ποὺ ἦλθον ἀπὸ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας καὶ μένουν ἄνευ ἐργασίας. Θὰ πρέπει δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους νὰ ληφθοῦν τὰ στοιχειώδη μέτρα προστασίας.

§178Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν Προνοίας, νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν τὰ ἀνήλικα τέκνα δικαιοῦνται συστεγάσεως μετὰ τῶν γονέων των.

§179Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Βεβαίως.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Λαυρεντίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§181Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιλαμβάνομαι τῆς εὐκαιρίας ποὺ εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ παρακαλέσω καὶ νὰ συνηγορήσω καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῶν ἀπόψεων ποὺ ἐξέθεσε προηγουμένως ὁ κ. Νικολαΐδης. Αὐτοὶ ποὺ ἔρχονται, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ τὴν Ρωσίαν ἐδῶ καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄνθρωποι τόσον ὑψηλοῦ ἐθνικοῦ φρονήματος καὶ οἱ ὁποῖοι μὲ τόσην ὑπερηφάνειαν ἐπιστρέφουν εἰς τὴν πατρίδα των, παίρνουν ὡς βοήθειαν ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος 500 μόνον δραχμάς. Καὶ ὑπάρχουν περιπτώσεις, κ. Πρόεδρε, ποὺ δὲν εἶχε τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας νὰ τοὺς δώσῃ οὔτε αὐτὰς τὰς 500 δραχμὰς καὶ ὑπῆρξεν ἀκόμη περίπτωσις, ποὺ ἐγράφη ἐπὶ τῶν διαβατηρίων των, ὅτι ἐδόθησαν αὐτὰ τὰ χρήματα, χωρὶς νὰ τοὺς ἔχουν δοθῆ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι κανεὶς δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐξευτελίζῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Δὲν νομίζω πὼς θὰ πρέπει,— διὰ συνολικὸν ποσὸν 1 ἕως 2 ἑκατομμυρίων, καὶ τὸ Κράτος νὰ ἐξευτελίζεται καὶ οἱ πρόσφυγες οἱ προερχόμενοι ἐκ τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν νὰ ταλαιπωροῦνται τόσον πολύ.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐλπίζω, ὅτι ὅλη ἡ Βουλὴ συμμερίζεται τὰ ὅσα προηγουμένως εἶπον οἱ συνάδελφοι κ.κ. Λαυρεντίδης καὶ Νικολαΐδης. Ἡ συζήτησις, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, κηρύσσεται περαιωμένη. Δέχεται ἡ Βουλή, νὰ γίνῃ δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ὡς διωρθώθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον;

§183ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ στεγαστικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἐν τῷ συνοικισμῷ «Ἀξιὸς» Θεσσαλονίκης διαβιουσῶν οἰκογενειῶν καὶ ἐπιλύσεως θεμάτων τινῶν ἀφορώντων εἰς τὸν συνοικισμὸν «Καλλιθέας» Θεσσαλονίκης». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἄρθρον 1, δεκτόν;

§185ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1, ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 2. Ὁ κ. Σ. Ἠλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§187Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ἄρθρον 2 προβλέπεται, ὅτι θὰ ἀνεγερθοῦν εἰς τὸν χῶρον ἐκεῖνον καταστήματα ἴσα πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐπαγγελματιῶν ἐκείνων, ποὺ εἶναι ἐγκατεστημένοι ἐκεῖ μέχρι τὸ 1964. Ἐν συνεχεία, ἡ ἑτέρα παράγραφος λέγει: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Ἑπομένως, δὲν προβλέπονται κριτήρια δικαιούχων ἐγκαταστάσεως. Θὰ ἦτο, νομίζω, ἀρκετὴ ἡ προηγουμένη παράγραφος. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι δὲν τὴν ἀντιλαμβάνομαι αὐτὴν τὴν διάταξιν.

§188Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Ἔχετε δίκαιον.

§189Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ πρέπει νὰ διασαφηνίσητε, ὅτι οἱ μὲν δικαιοῦχοι πρόσφυγες θὰ πάρουν, κατὰ προτίμησιν, καταστήματα, διὰ τοὺς ὑπολοίπους δέ, θὰ γίνῃ δημοπρασία.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς διωρθώθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§191ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 ἐγένετο δεκτόν, ὡς διωρθώθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἄρθρον 3. Ὁ κ. Σ. Ἠλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§193Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 3 λέγει τὰ ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει)........». Ἐρωτῶ, ποίους σκοποὺς θὰ ἐκπληρώσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας καὶ ποίους ἡ Ἐργατικὴ Ἑστία;

§194Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Θὰ στεγάσῃ λοιποὺς ἀστέγους πέραν αὐτῶν. Ἂν ἀφήσητε τὴν διάταξιν ὡς ἔχει, τότε δυνατὸν νὰ πωλήσῃ διὰ νὰ ἀγορασθοῦν 2–3 κατοικίαι. Ἔτσι εἶναι ἐλεύθεροι.

§195Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τί εἴδους δικαιώματα θὰ ἔχῃ;

§196Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ πλεονάζων χῶρος, πάλιν θὰ διατεθῇ διὰ τὴν στέγασιν ἐργατοϋπαλλήλων, ὅπως προβλέπει ὁ Ὀργανισμὸς Ἐργατικῆς Κατοικίας.

§197Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσοι ἐργάται κάθονται ἐκεῖ...

§198Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Λησμονεῖτε, κύριε συνάδελφε, ὅτι τὸ πρόγραμμα δὲν εἶναι μόνον τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, ἀλλὰ μικτόν. Πῶς ἀξιοῖτε μεροκάματα ἄλλων νὰ τὰ δώσωμεν ἀλλοῦ; Συμβαίνει πολλοί, ἔχοντες προσφυγικὰ δικαιώματα, νὰ ἔχουν αὐτοτελῶς καὶ ἐργατικὰ δικαιώματα. Εἴτε ἐγὼ τὸ πάρω, εἴτε ὁ κ. Μπακατσέλος, θὰ στεγάσωμεν πρόσφυγας ἐργάτας. Θὰ χρησιμοποιηθῇ δηλαδὴ δι’ ἕκαστον φορέα διὰ τὸν σκοπόν του. Τὸ πρόγραμμα δὲν εἶναι τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, εἶναι μικτόν, διότι ὁ Ὀργανισμὸς Ἐργατικῆς Κατοικίας προβλέπει τὰ ⅔ τῆς δαπάνης. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιώνετε χρήματα τὰ ὁποῖα εἶναι δικά του νὰ τὰ πάρω ἐγὼ καὶ νὰ τὰ δώσω εἰς ἄλλους; Ἐδῶ συμβαίνει πολλοὶ ἔχοντες προσφυγικὸν δικαίωμα νὰ ἔχουν συγχρόνως καὶ αὐτοτελὲς ἐργατικὸν δικαίωμα. Ἡ Ἐργατικὴ Κατοικία μαζὶ μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας κάμει τὸ κοινὸν πρόγραμμα. Ἐπομένως αὐτὸ ποὺ ζητᾶτε εἶναι αὐτονόητον, διότι εἴτε ἐγὼ τὸ πάρω, εἴτε ὁ κ. Μπακατσέλος, θὰ στεγάσωμεν πρόσφυγας ἐργάτας. Ἡ διευκρίνησις εἶναι περιττή. Δι’ αὐτὸ ἀφήσαμε τόσον ἐλεύθερον τὸ θέμα νὰ χρησιμοποιηθῇ ἀπὸ ἕκαστον φορέα διὰ τὸν σκοπόν του.

§199Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἐργαζομένων προσφύγων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐκεῖ, αὐτοὶ θὰ στεγάζωνται ἀναμφισβητήτως. Ἀλλὰ διὰ τὸν ὑπολειφθησόμενον χῶρον δὲν προβλέπει, ὅτι θὰ στεγασθοῦν πρόσφυγες ἐργάτες. Ἀπὸ ποῦ τὸ βγάζει αὐτὸ ὁ κ. Ὑπουργός;

§200Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριοι συνάδελφοι, τὰ ἔσοδα τῆς Ἐργατικῆς Κατοικίας προέρχονται ἀπὸ εἰσφορὰς τῶν ἐργατῶν καὶ θὰ τὰ διαθέσῃ διὰ τὴν στέγασιν ἐργατοϋπαλλήλων διὰ κληρώσεως. Εἶναι κοινὸν τὸ πρόγραμμα. Τὰ ⅔ τῶν κατοίκων ἐκεῖ εἶναι ἐργατοϋπάλληλοι καὶ θὰ στεγασθοῦν ἀπὸ τὴν Ἐργατικὴν Κατοικίαν. Ἂν ὑπάρχῃ πλεόνασμα θὰ διατεθῇ ἀπὸ τὴν Ἐργατικὴν Κατοικίαν διὰ κληρώσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἐργατικὴ Κατοικία, ἡ ὁποία ἔχει ἔσοδα ἀπὸ τὰς εἰσφορὰς τῶν ἐργατῶν νὰ μεριμνήσῃ διὰ τοὺς πρόσφυγας. Βεβαίως θὰ προτιμήσῃ τοὺς ἐργάτας.

§201Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχει καταλάβει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινων. Προνοίας, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ὁ ὑπόλοιπος χῶρος θὰ διατεθῇ διὰ τοὺς ἐργάτας πρόσφυγας. Δὲν θὰ διατεθῇ διὰ τοὺς ἐν λόγῳ ἐργάτας, ὅπως ἀκριβῶς εἶπε καὶ ὁ κ. Μπακατσέλος. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἐγκατασταθοῦν οἱ δικαιοῦχοι πρόσφυγες καὶ οἱ δικαιοῦχοι ἐργάτες, νὰ ἐπιστραφῇ ὁ ὑπόλοιπος χῶρος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας.

§202Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κατὰ τὰ 80% οἱ κάτοικοι ἐκεῖ εἶναι πρόσφυγες, ἐὰν δὲν ἐφηρμόζετο τὸ κοινὸν πρόγραμμα δὲν θὰ ἐπρόκειτο νὰ πάρουν στέγην ἐκεῖ. Θὰ ἀκολουθήσωμεν τοὺς γενικοὺς κανόνες περὶ στεγάσεως τῶν ἐργαζομένων. Ἐδῶ εἰδικῶς στεγάζονται οἱ πρόσφυγες οἱ ὁποῖοι εἶναι κατὰ τὰ 80% ἐργατοϋπάλληλοι.

§203Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ προσπαθῆτε νὰ μὲ φέρητε ἀντιμέτωπον τῶν ἐργατῶν. Καὶ δι’ αὐτοὺς ἐνδιαφέρομαι. Ἐδῶ πρόκειται περὶ περιουσίας, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινων. Προνοίας.

§204Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἡ Ἐργατικὴ Ἑστία τὴν πληρώνει.

§205Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, καὶ οἱ πρόσφυγες καὶ οἱ ἐργάτες ποὺ μένουν ἐκεῖ θὰ στεγασθοῦν. Ὁ χῶρος ὁ ὁποῖος θὰ ἀπομείνῃ νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὸν ἀρχικόν του σκοπόν. Δηλαδὴ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων.

§206Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, ἐδῶ συμβαίνει τὸ ἑξῆς: Γίνεται μία συμφωνία διὰ τῆς ὁποίας παραχωρεῖται μία ἔκτασις τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας τοῖς μετρητοῖς διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν ἐξ ἡμισείας ἐργάτες καὶ πρόσφυγες. Ἡ Ἐργατικὴ Ἑστία ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ δώσῃ τίποτα, διότι οἱ ἐργάτες ἔχουν αὐτοτελὲς δικαίωμα στεγάσεως. Εἴπαμε νὰ ἐφαρμοσθῇ μικτὸν πρόγραμμα καὶ ὅ,τι γίνῃ νὰ ἀνήκῃ ἐξ ἡμισείας εἰς τὰ δύο Ὑπουργεῖα. Δηλαδὴ 50% εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Κοιν. Προνοίας καὶ 50% εἰς τὴν Ἐργατικὴν Ἑστίαν.

§207Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπιμονὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Κοιν. Προνοίας, μὲ ἐκπλήσσει. Εἶπον, ὅτι δὲν γεννᾶται ζήτημα δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγκατεστημένοι καὶ θὰ στεγασθοῦν εἴτε εἶναι ἐργάτες, εἴτε εἶναι πρόσφυγες. Ἀλλὰ θὰ ἀπομείνῃ κάποιος χῶρος, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Κοιν. Προνοίας κατὰ προορισμόν. Ἄν ὁ Ο. Ε.Κ. κατέβαλεν ὡρισμένα χρήματα θὰ τὰ ἀναλάβῃ. Καὶ θὰ ἀναλάβῃ τὴν διαχείρισιν τοῦ χώρου τὸ Ὑπουργεῖον Κοιν. Προνοίας.

§208Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε συνάδελφε, ὑπάρχει κοινὸν πρόγραμμα. Ἡ Ἐργατικὴ Ἑστία ἐδέχθη, διότι τὸ Ὑπουργεῖον Κοιν. Προνοίας μεταβιβάζει μίαν ἔκτασιν διὰ νὰ στεγασθοῦν ἐργάται. Καὶ ἂν ὑπάρξῃ ὑπόλοιπος χῶρος πάλιν καὶ αὐτὸς θὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ ἐργατοϋπαλλήλους.

§209Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἠλιόπουλος ὑποστηρίζει μίαν δικαίαν ἄποψιν. Ἔγινε συμφωνία μεταξὺ τῶν Ὑπουργείων Ἐργασίας καὶ Προνοίας διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν οἱ ἐγκατεστημένοι εἰς τὸν ἐν λόγῳ χῶρον. Ὁ ὑπόλοιπος χῶρος ὁ ὁποῖος θὰ μείνῃ μετὰ τὴν αὐτοστέγασιν, τί θὰ γίνῃ; Θὰ διατηρηθῇ διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἔργου τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας; Λέγει ὁ κ. Ἠλιόπουλος καὶ λέγω καὶ ἐγώ, ὄχι. Ὁ προορισμὸς τοῦ χώρου αὐτοῦ εἶναι διὰ τοὺς πρόσφυγας. Ἂν ἐπλήρωσε τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, νὰ ἀναλάβῃ πάλιν τὸ ἀντίτιμον αὐτοῦ τοῦ ὑπολοίπου χώρου.

§210Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, τὸ νομοσχέδιον δὲν λέγει αὐτό. Θέλετε νὰ τὸ τροποποιήσωμεν;

§211Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα εἶναι σαφές. Ὑπάρχουν 150 στρέμματα συνολικῶς. Ἑκατὸν στρέμματα ἀγοράζει ὁ Ο.Ε.Κ., ἀπομένουν 50 στρέμματα. Ὁ χῶρος αὐτός, θὰ χρησιμοποιηθῇ κατὰ τὰ ⅔ ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἐργατικῆς Κατοικίας καὶ κατὰ τὸ ⅓ ὑπὸ τῆς λαϊκῆς στέγης. Λέγεται ὁ ὑπολειφθησόμενος χῶρος νὰ ἐπιστραφῇ ἀφοῦ ἀποδοθῇ ἡ ἀξία αὐτοῦ τοῦ ἐπιστρεφομένου τμήματος. Κύριε Πρόεδρε, ἕκαστος φορεὺς ἔχει ὡρισμένην κοινωνικὴν ἀποστολήν. Οὕτω, ἡ Ἐργατικὴ Στέγη θὰ φροντίσῃ διὰ τὴν στέγασιν ἐργατοϋπαλλήλων, ἡ δὲ Λαϊκὴ Στέγη θὰ φροντίσῃ διὰ τοὺς κατὰ τὸν νόμον 3984)59 δικαιουμένους στεγάσεως. Πέραν ὅμως τούτων γεννᾶται καὶ θέμα διαμερισμάτων. Πῶς θὰ ἐπιστραφοῦν π.χ. ἀπὸ μίαν πολυκατοικίαν δύο διαμερίσματα; Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νομίζω, ὅτι θὰ περιπλέξωμεν τὰ πράγματα καὶ ὀρθὴ εἶναι ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου.

§212Α. ΤΖΙΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι γίνεται μία παρεξήγησις, γίνεται μία σύγχυσις μεταξὺ τῶν ἁρμοδιοτήτων λαϊκῆς κατοικίας καὶ προσφυγικῆς ἀποκαταστάσεως. Ἄλλο τὸ ἕνα καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο. Ἡ ἔκτασις αὐτὴ καὶ ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι περιέπεσεν εἰς πλάνην ὁ συνάδελφος κ. Νικολαΐδης, δὲν παρεχωρήθη ὑπὲρ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων. Εἶναι ἑβραϊκά, παλαιὰ ἀκίνητα. Συνεπῶς, οὐδέποτε θὰ διετίθεντο διὰ τὴν προσφυγικὴν στέγασιν, ἀλλὰ διὰ τὴν λαϊκὴν κατοικίαν. Ἄλλο λαϊκὴ κατοικία καὶ ἄλλο στέγασις προσφύγων. Ἑπομένως, ὅ,τι ἔκτασις καὶ ἂν περισσεύσῃ, αὐτὴ θὰ προωρίζετο διὰ τὴν λαϊκὴν κατοικίαν, καὶ ἂν ἀκόμη ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία.

§213Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἡ ἔκτασις αὐτὴ προωρίζετο ὁλόκληρος διὰ τοὺς πρόσφυγας. Ἐὰν ὅμως προωρίζετο διὰ τὴν λαϊκὴν στέγην, αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον, φυσικά, δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὰ πράγματα καὶ ἑπομένως δὲν ἔχουν θέσιν.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Βανταλῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§215Ε. ΒΑΝΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἠλιόπουλος ὀρθῶς συνέλαβε τὸ θέμα. Ὁλόκληρος ἡ ἔκτασις ἦτο προωρισμένη διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων. Τὸ νομοσχέδιον κατηρτίσθη πρὸς ἱκανοποίησιν ἀνθρώπων, ποὺ εὑρέθησαν ἐκεῖ ἐπὶ 40 χρόνια. Ἂς τὰ πάρουν, λοιπόν, ἐφ’ ὅσον εὑρέθησαν καὶ τὰ ἀξιοποίησαν καὶ οἱ πρόσφυγες καὶ οἱ ἐργάται, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν ἐκεῖ. Ἀλλά, ἀφοῦ ἀποκατασταθοῦν αὐτοί, εἰς αὐτὸ τὸ ὑπόλοιπον τῶν γηπέδων μὲ ποῖον δικαίωμα θὰ ἐγκαταστήσωμεν ἐργάτας εἰς ἔκτασιν, ἡ ὁποία ἀξίζει 10.000 τὸ μέτρον;

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δέχεται τὰς τροπολογίας ποὺ ὑπεστηρίχθησαν. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3;

§217ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§218Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§219Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἤκουσα, κ. Πρόεδρε, νὰ ὁμιλῆτε διὰ τροπολογίας. Δὲν ἔχομεν κανένα κείμενον τροπολογιῶν. Πρέπει αἱ τροπολογίαι νὰ ὑποβάλλωνται, συμφώνως τῷ Κανονισμῷ γραπτῶς.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3;

§221Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, δι’ ἀναστάσεως, κ. Πρόεδρε.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἠγέρθησαν οἱ περισσότεροι). Ὁρίστε, κύριοι, καὶ πάλιν οἱ περισσότεροι εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ ἄρθρου 3, ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 4. Δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη;

§223ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4, ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. (Ἀκολούθως γίνονται δεκτὰ ὡς ἐτροποποιήθησαν τὰ ἄρθρα 5, 6 καὶ 7). Ἄρθρον 8. Ὁ κ. Γ. Λαζαρίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§225Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 8, λέγετε «αἱ ἀνωτέρω διατάξεις ἐπεκτείνονται κλπ.». «...(ἀναγινώσκει)...». Ἱστορική, ἀλήθεια, εἶναι, πράγματι αὐτὴ ἡ ἡμερομηνία. Ἐγὼ θὰ ἐζητοῦσα νὰ τροποποιηθῇ, ἐὰν θέλετε, ὡς ἑξῆς: Ὅτι θὰ ὑποβάλλουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι αἰτήσεις ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου. Ἀλλά, διατί στέκεσθε εἰς τὴν ἡμερομηνίαν 11 Νοεμβρίου 1963; Τί κρύβει; Εἴπαμε νὰ μὴ κάμωμεν πολιτικήν.

§226Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ἡ ἡμερομηνία αὐτὴ δὲν ἐτέθη ἀκόμη, ἔχει κάποιον λόγον καὶ ἐξήγησα ἐπανειλημμένως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§227Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. Νὰ μᾶς ἐξηγήσητε, διότι ἐγὼ ἀπουσιάζω εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐσωτερικῶν.

§228Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ 11 Νοεμβρίου 1963, ἦτο ἡ τελευταία ἡμερομηνία, καθ’ ἣν ἐλειτούργησεν ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ συσταθεῖσα διὰ τοῦ προηγουμένου νόμου. Αὐτὸ τὸ ἐζήτησαν ἤδη οἱ ἐνδιαφερόμενοι. Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν καὶ σήμερον ἀκόμη νὰ ὑποβάλουν αἴτησιν.

§229Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχουν ἀγράμματοι, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴ ἀντιληφθοῦν τὴν ἡμερομηνίαν καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ τεθῇ «ἐντὸς τριμήνου ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος».

§230Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, διατυπώσατέ το.

§231Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προηγουμένως ὑπεστήριξα, ὅτι ὀφείλετε νὰ ζητῆτε γραπτὰς τὰς τροπολογίας, ὡς ὁρίζει ὁ Κανονισμὸς καὶ τὸ ἀπεκρούσατε.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ ἀπέκρουσα.

§233Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε. Τὸ ἄρθρον 67 τοῦ Κανονισμοῦ, λέγει: «Τόσον αἱ προσθῆκαι, ὅσον καὶ αἱ τροπολογίαι, παραδίδονται γραπταὶ εἰς τὸ Προεδρεῖον τυποῦνται δὲ καὶ διανέμονται εἰς τοὺς βουλευτάς, ὡς καὶ αἱ προτάσεις νόμων». Πῶς, λοιπόν, εἶναι δυνατὸν νὰ συζητῶμεν ἀπ’ ἔξω καὶ χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν τὸ κείμενον τῶν τροπολογιῶν;

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8 μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Λαζαρίδη;

§235ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 8, ἐγένετο δεκτὸν μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Λαζαρίδη. (Ἀκολούθως γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον 9). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς.

§237Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητεῖται ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ γίνῃ τὸ ἄρθρον 10 δεκτὸν μὲ τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἀποβλέπει νὰ τροποποιήσῃ τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου...

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία εἰσάγεται, ὡς ἄρθρον 11 καὶ ὄχι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10.

§239Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς ἔπρεπε νὰ εἶχε γίνει μέχρι τέλους Αὐγούστου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν ἔγινε. Δεχόμεθα τὸ ἄρθρον 10 ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι εἰς τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας θὰ παραμείνουν αἱ δύο Γενικαὶ Διευθύνσεις, ὅπως ἐπιβάλλει ὀρθολογιστικὴ διάρθρωσις καὶ αἱ ἀνάγκαι τῆς Ὑπηρεσίας. Ἐὰν αὐτὸ δὲν γίνῃ δεκτὸν δὲν μᾶς εὑρίσκει συμφώνους τὸ ἄρθρον.

§240Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κάποιος κ. Γενικός, ὄπισθεν τῶν Ὑπουργικῶν ἑδωλίων, λέγει εἰς τοὺς βουλευτὰς μὲ νεῦμα «ὄχι, ὄχι». Ἀπὸ πότε οἱ Γενικοὶ ἤρχισαν νὰ νεύουν ἀπὸ τὰ Ὑπουργικὰ ἑδώλια εἰς τοὺς βουλευτάς;

§241Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Θὰ τὸ ψηφίσωμεν, ἐφ’ ὅσον θὰ δηλώσητε, ὅτι θὰ διατηρηθοῦν αἱ σημεριναὶ δύο Γενικαὶ Διευθύνσεις.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζορμπᾶ, αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, εἶναι ἄσχετα μὲ τὸ ἄρθρον 10. Ἡ τροπολογία, ἐπαναλαμβάνω, εἰσάγεται ὡς ἄρθρον 11.

§243Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ νὰ συζητῆται ἕνα τέτοιο θέμα, δὲν τὸ ἀντιλαμβάνομαι, διότι δὲν τὸ χρειάζομαι κἂν καὶ δι’ αὐτὸ ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10 ὡς ἔχει;

§245ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 10, ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς μὲ τὰς προσθήκας τῶν τροπολογιῶν, ποὺ ἔγιναν ἀπόψε, ἀναβαλλομένου τοῦ συνόλου;

§247ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, μὲ τὰς προσθήκας τῶν τροπολογιῶν ποὺ ἔγιναν ἀπόψε, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ στεγαστικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἐν τῷ συνοικισμῷ «Ἀξιὸς» Θεσσαλονίκης διαβιουσῶν οἰκογενειῶν καὶ ἐπιλύσεως θεμάτων τινῶν ἀφορώντων εἰς τὸν συνοικισμὸν «Καλλιθέας» Θεσσαλονίκης». Παρακαλῶ, κ.κ. βουλευταί, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, νὰ ἐπικυρώσωμεν τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων 13ης, 14ης καὶ 15ης.

§249Η. ΗΛΙΟΥ. Θὰ προχωρήσωμεν, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ;

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θέλετε;

§251Η. ΗΛΙΟΥ. Μήπως, κ. Πρόεδρε, θὰ ἐγκαταλειφθῇ καὶ τὸ φορολογικόν, ὅπως καὶ τὰ ἄλλα;

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἐγκαταλειφθῇ τίποτε, κ. Ἠλιοῦ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον. Ὁρίστε, κ. Ἠλιοῦ.

§253Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ ἀφορῶντος τοὺς κοινοτικοὺς ὑπαλλήλους, εἶχεν ὑποβληθῆ πρότασις, ὅπως ἀκολουθηθῇ ἡ τακτικὴ διαδικασία. Τὴν πρότασιν αὐτὴν εἶχον ὑπογράψει καὶ ἐγώ. Θὰ παρεκάλουν νὰ τὸ ψηφίσωμεν ἀπόψε, κατ’ ἀρχήν, καὶ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ δοθῇ εὐκαιρία νὰ ἀναπτυχθοῦν καὶ γενικώτερον αἱ ἀπόψεις.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, καὶ ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀπόψεώς σας. Ἀλλὰ ἀποχωρησάντων τῶν κ.κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐπιμένουν νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ ἐπὶ τῆς αʹ συζητήσεως, ὅπως ὁ κ. Μπακόπουλος, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ. μοῦ ἐδήλωσε τὸ ἴδιον, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ τηρήσω.

§255Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Μερκούρης, ὁ ὁποῖος εἶχε διατυπώσει καὶ αὐτὸς τὰς ἀντιρρήσεις του μὲ ἐξουσιοδότησε νὰ σᾶς μεταφέρω, ὅτι συμφωνεῖ μαζί μου καὶ ὁ κ. Μπακόπουλος δὲν ἔχει ἀντίρρησιν.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χασαπίδη καὶ ἐγὼ τὸ ἐζήτησα, ἐπιμόνως, νὰ γίνῃ δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὴν προεκφώνησιν καὶ δὲν εἰσηκούσθην, δὲν ἠμπορῶ, συνεπῶς, νὰ ἐπιτρέψω, ὅπως δημιουργηθῇ μία παρεξήγησις. Λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ κάμω. Συναινεῖ ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον;

§257ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 11.45′ μ.μ.)