1966.03.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 52α

Πέμπτη 3 Μαρτίου 1966

Προεδρία κ. Δ. Γ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Λώρας ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι οἱ κ.κ. Η. Τσιριμῶκος (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) καὶ Κ. Στεφανάκης (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ Ἑλληνικοῦ Ἰνστιτούτου Δημοσίου Διεθνοῦς Δικαίου καὶ Διεθνῶν Σχέσεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Θανόπουλος, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως φορολογικῶν τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Α. Παπαλουκᾶς καὶ 2) Ι. Βαρβιτσιώτης, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ὀργανικῶν ἀριθμῶν τῶν Μονίμων Ἀξιωματικῶν Β.Ν.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Ἀποσκίτης καὶ Α. Βερνῖκος καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὴν λειτουργίαν τῆς Παντείου Ἀνωτάτης Σχολῆς Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Ι. Κουτσοχέρας, 2) Σ. Νικολαΐδης, Γ. Τζώρτζης, Ι. Διαμαντίδης, Α. Παπαδόπουλος, Ν. Ἔξαρχος, Ν. Ζορμπᾶς, Ν. Ἀλαβάνος καὶ Θ. Παπαπαναγιώτου, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων τινῶν τῶν Δικηγόρων, τῶν Συμβολαιογράφων, τροποποιήσεως τοῦ Κώδικος περὶ Ταμείου Νομικῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Γ. Σερπᾶνος, Τ. Κατσικόπουλος, Γ. Παπαγιαβῆς, Η. Κατριβᾶνος, 2) Κ. Δαμιανός, Σ. Περτσινίδης, Π. Τσακιρίδης, Ε. Τομαρᾶς, 3) Γ. Γραφάκος, 4) Α. Τσαλδάρης, Ι. Κουτσοχέρας, Α. Σπανορρήγας, Α. Τζιζῆς, 5) Χ. Μπουγᾶς, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως Πολιτικοῦ Προσωπικοῦ τῆς Στρατιωτικῆς Ὑπηρεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Δ. Ἀλιπράντης, Ε. Σκορδίλης, 2) Ν. Παπαηλίας, 3) Δ. Θανόπουλος, Δ. Ἰωάννου, 4) Δ. Ἰωάννου, Α. Θεοδοσιάδης, 5) Α. Παπαχρήστου, 6) Χ. Τούντας, Ι. Βαρβιτσιώτης, 7) Μ. Μυριδάκης, Α. Τζιζῆς, Τ. Κολοκυθᾶς, 8) Γ. Σερπᾶνος, 9) Ι. Κουτσοχέρας, Τ. Κεφαλληνός, 10) Σ. Τσαπάρας, Γ. Παπαγιαβῆς, Κ. Πετρόπουλος, 11) Χ. Μπουγᾶς, 12) Ι. Μελᾶς, Τ. Κολοκυθᾶς, Σ. Νικολαΐδης, Χ. Τούντας, 13) Γ. Σερπᾶνος, Α. Παπαδόπουλος, Θ. Παπαπαναγιώτου, Δ. Ἀντωνιάδης, Γ. Τζώρτζης, Φ. Παπαδόπουλος, Ι. Κυριαφίνης καὶ Τ. Κεφαλληνός, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Κώδικος καταστάσεως Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ὀργανικῶν ἀριθμῶν τῶν Μονίμων Ἀξιωματικῶν καὶ Ὑπαξιωματικῶν Β.Ν.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Α. Γκελεστάθης, Π. Κλῆς, 2) Ι. Βαρβιτσιώτης, Γ. Στεφανόπουλος, Ε. Σκορδίλης, Α. Σπανορρήγας, 3) Α. Τσαλδάρης, 4) Δ. Θανόπουλος, Α. Φροντιστής, 5) Φ. Βουνάτσος, 6) Ι. Μελᾶς, Χ. Τούντας, Σ. Νικολαΐδης καὶ Τ. Κολοκυθᾶς, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν.Δ. 4277)1962 «περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν ἰατρῶν τοῦ ΙΚΑ καὶ ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν ἐργαζομένων ὡς καὶ τοῦ νόμου 3163)1955 «περὶ συνταξιοδοτήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Τσαπάρας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν Β. Διαταγμάτων «περὶ εἰσιτηρίων διαγωνισμῶν καὶ διενεργείας ἐξετάσεων Ἀκαδημαϊκοῦ Ἀπολυτηρίου διὰ τὴν ἐπιλογὴν ὑποψηφίων διὰ τὰ ἀνώτατα ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα καὶ ἄλλων τινῶν συναφῶν διατάξεων». Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Στειρόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Ἀγρινίου, αἰτουμένης ἀνάκλησιν ἀποφάσεως ἀφορώσης διανομὴν ἀλεύρων εἰς τοὺς ἀγρότας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου καπνοπαραγωγῶν ἐξαγωγίμων καπνῶν περιφερείας Μεσολογγίου, διαμαρτυρομένου διὰ τὰ ἐξαγγελθέντα μέτρα προστασίας καπνῶν ἐσοδείας 1965 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς καπνοπαραγωγῶν Χρυσοβίτσης, διαμαρτυρομένης διὰ τὰς προσφερθησομένας ὑπὸ τῶν καπνεμπόρων χαμηλὰς τιμὰς διὰ τὰ καπνά. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Α. Φραγκούλη, αὐτοκινητιστοῦ, κατοίκου Μεσολογγίου, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν χορήγησιν 25 ἀδειῶν λεωφορείων εἰς τοὺς μετόχους τοῦ 13ου ΚΤΕΛ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, διὰ τηλεγραφήματός του, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι συγκέντρωσιν ὑπὸ τοῦ ΕΟΚ τῶν καπνῶν ἐσοδείας 1964 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Π. Δούκας, διὰ τηλεγραφήματός του, διαμαρτύρεται διὰ τὴν σύλληψιν καὶ ἐκτόπισιν εἰς Κύθηρα τοῦ Παναγιώτου Γεωργίου, γραμματέως τῆς Νεολαίας Λαμπράκη Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης ὑπὸ τὸ πρόσχημα, ὅτι στερεῖται ἰθαγενείας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Σερπᾶνος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς καπνοπαραγωγῶν Χρυσοβίτσης, διαμαρτυρομένης διὰ τὰς ὑπὸ τῶν καπνεμπόρων προσφερθησομένας χαμηλὰς τιμὰς διὰ τὰ καπνά. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ι. Γιαννόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρων Κοινότητος καὶ Συνεταιρισμοῦ Ἀνηλίου, διαμαρτυρομένων δι’ ἄδικον κατανομὴν ἀποζημιώσεως ἐκ βροχοπτώσεων εἰς σταφιδοπαραγωγούς. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ι. Γιαννόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Ἀρηνοφιγαλείας, διαμαρτυρομένης δι’ ἄδικον κατανομὴν διατεθέντος ποσοῦ ἐξ ἑκατομμυρίων δραχμῶν διὰ ζημίας σταφιδοπαραγωγῆς ἐκ βροχοπτώσεων κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης καὶ Μ. Θεοδωράκης, καταθέτουν ἀναφορὰν Ἑνώσεως Σπουδαστῶν Τεχνικῶν βοηθῶν ἐργοδηγῶν Σερρῶν, αἰτουμένης νομοθετικὴν κατοχύρωσιν τῶν ἐπαγγελματικῶν προσόντων σπουδαστῶν καὶ ἀποφοίτων τῶν μέσων Τεχνικῶν βοηθῶν ἐργοδηγῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ΕΔΗΝ Πτολεμαΐδος, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ἀπόλυσιν τοῦ μηχανοηλεκτρολόγου Δημητρίου Κολέτσα ἀπὸ ἐργοστάσιον Ἀζωτούχων Λιπασμάτων Πτολεμαΐδος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἐρατύρας, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν λειτουργίαν τῶν καταστημάτων κατὰ τὰς Κυριακὰς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Γ. Λούλης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Ἑνώσεως Ἐργατοτεχνιτῶν Βιομηχανίας Ψυγείων Βόλου «Ἡ Μέλισσα», διαμαρτυρομένης διὰ τὴν μὴ εἰσέτι αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἐν λόγῳ Βιομηχανίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Ν. Μπακόπουλος, καταθέτει τηλ)κὴν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ κηδεμόνων Γυμνασίου Λυκείου Τροπαίων, διαμαρτυρομένου διὰ πλήρη ἐγκατάλειψιν τοῦ ἐν λόγῳ Γυμνασίου. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Ν. Μπακόπουλος, καταθέτει τηλ)κὴν ἀναφορὰν Δημάρχου Λεβιδίου καὶ τῶν Προέδρων Συλλόγων Γονέων καὶ Κηδεμόνων καὶ Προέδρου Συλλόγου Σωματικῆς Ἀγωγῆς, διαμαρτυρομένων δι’ ἀπόσπασιν καθηγητρίας ἐκ τοῦ Γυμνασίου Λεβιδίου εἰς τοιοῦτον Λαγκαδίων. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Ν. Μπακόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Κοινοτικῶν ὑπαλλήλων Νομοῦ Ἀρκαδίας, αἰτουμένου πρότασιν ψηφίσεως νομοσχεδίου ἑνιαίου λογαριασμοῦ καὶ τοιούτου Κώδικος καταστάσεως κοινοτικῶν ὑπαλλήλων. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν ἐπιτροπῆς ἀγῶνος ἁλιέων Μεσολογγίου, διαμαρτυρομένης διὰ ληφθεῖσαν ὑπὸ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπόφασιν περὶ διαλύσεως τοῦ ΟΣΕΑΜΑ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, διὰ τηλεγραφήματός του διαβιβάζει διαμαρτυρίαν καπνοπαραγωγῶν κωμοπόλεως Τσαριτσάνης διὰ τὰς ὑπὸ τῶν καπνεμπόρων προσφερθησομένας χαμηλὰς τιμὰς διὰ τὰ καπνὰ κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Ν. Γανίτης, Ν. Σκοπούλης καὶ Π. Δούκας, καταθέτουν ἀναφορὰς τῶν Πανελληνίου Ἑνώσεως Ἀγωνιστῶν Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως Νικαίας, Νομαρχιακῆς Ἐπιτροπῆς ΕΔΑ Χίου, Πανεργατικῆς συγκεντρώσεως Ἀγρινίου κλπ., διαμαρτυρομένων διὰ τὸν ἐγκλεισμὸν εἰς τὰς φυλακὰς τοῦ στρατηγοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως Γερασίμου Αὐγεροπούλου καὶ αἰτουμένων ἀποφυλάκισίν του κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Στρατῆς, Β. Νεφελούδης καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν ἐργατοτεχνιτῶν μπετὸν–ἀρμὲ Ἀθηνῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν σύλληψιν τῶν Κων. Τερζάκη, προέδρου καὶ Χαραλάμπους Παυλίδη συμβούλου τοῦ Σωματείου των καὶ αἰτουμένων ἀπόλυσιν τῶν ἐν λόγῳ συνδικαλιστῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Μ. Θεοδωράκης καὶ Α. Μπριλλάκης, καταθέτουν ἀναφορὰς τῶν Δημάρχου καὶ ΕΔΑ Κερατσινίου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν πρόσφατον καταστροφὴν τῶν Γραφείων τῆς Δημοκρατικῆς Νεολαίας ΛΑΜΠΡΑΚΗ Κερατσινίου κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Στρατῆς, Β. Νεφελούδης καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν Σωματείου Ἐργατοτεχνιτῶν Ψυκτικῶν καὶ ἠλεκτροθερμικῶν ἐφαρμογῶν Ἀθηνῶν, αἰτουμένου κατάργησιν τῶν ἐκτάκτων νόμων καὶ ψηφισμάτων, ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων τῶν ἐργαζομένων κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Μ. Θεοδωράκης καὶ Α. Μπριλλάκης, καταθέτουν ἀναφορὰν Ἑνώσεως Ἐργατοτεχνιτῶν μπετὸν–ἀρμὲ Πειραιῶς, αἰτουμένων τὴν λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς Συνταγματικῆς καὶ Δημοκρατικῆς Νομιμότητος, ἐξασφάλισιν καὶ προστασίαν τῶν συνδικαλιστικῶν ἐλευθεριῶν κλπ. Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Ἁγίου Χαραλάμπους Εὐρυτανίας δι’ ἀναφορᾶς των, αἰτοῦνται τὴν λῆψιν μέτρων προστασίας των, ὡς πληγέντες ὑπὸ τῶν προσφάτων σεισμῶν. Οἱ βουλευταὶ κύριοι Δ. Στρατῆς, Β. Νεφελούδης καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Μηχανουργικῆς Ἑνώσεως Ἀθηνῶν καὶ Περιχώρων «Ο ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ», αἰτουμένης αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων κατὰ 30%, ὑπαγωγὴν τοῦ κλάδου εἰς τὰ βαρέα καὶ ἀνθυγιεινὰ ἐπαγγέλματα κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Καρδάρας, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς Καπνοπαραγωγῶν Τσαριτσάνης, διαμαρτυρομένης διὰ τὰς ὑπὸ τῶν καπνεμπόρων προσφερθησομένας χαμηλὰς τιμὰς διὰ τὰ καπνὰ κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Σκοπούλης, Ξ. Γρηγόρης, καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Κερκύρας, αἰτουμένου ἀναπροσαρμογὴν τῶν πόρων τοῦ ΤΑΑΜΜ, κατάργησιν τοῦ Ν. 3239 «περὶ διαδικασίας Συλλογικῶν συμβάσεων ἐργασίας κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Νεφελούδης καὶ Δ. Παπανικολάου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Εἰσαγωγικοῦ Συλλόγου Ἀμαλιάδος, αἰτουμένου αὔξησιν τῶν χορηγουμένων συντάξεων, ἐπέκτασιν τῆς νοσοκομειακῆς περιθάλψεως εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν Συνδέσμου Αὐτοκινητιστῶν Σιδηροκάστρου ὁ «Ἅγιος Χριστόφορος», αἰτουμένου ἀνακήρυξιν τῆς ἐπαρχίας Σιντικῆς εἰς Νομαρχίαν. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Α. Κωνσταντινίδης, καταθέτει ἀναφορὰν Συνδέσμου Ἐργατοϋπαλλήλων Υ.Ε.Β. Ἀλεξανδρουπόλεως, αἰτουμένου αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν κατὰ 20% εἰς ἅπαν τὸ προσωπικόν, μονιμοποίησιν τοῦ ἐκτάκτου προσωπικοῦ τῆς Υ.Ε.Β. κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Α. Κωνσταντινίδης, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου Κοινότητος Μαυροκκλησίου Διδυμοτείχου, διαμαρτυρομένου διὰ τὰ ἐξαγγελθέντα μέτρα καπνοκαλλιεργείας διὰ τὸ ἔτος 1966 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρων Κοινοτήτων Κασσιώπης, Περιθείας, Λουτσῶν κλπ., αἰτουμένων ἄμεσον χορήγησιν τῆς ἀναγκαιούσης πιστώσεως διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς ὁδοῦ ΠΥΡΓΙ– ΚΑΣΣΙΩΠΗΣ–ΣΙΔΑΡΙΟΥ, ἀναληφθείσης ὑπὸ τῆς ΜΟΜΑ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, διὰ τηλεγραφήματός του, διαμαρτύρεται διὰ τὰς γενομένας μεταθέσεις καὶ ἀποσπάσεις τεχνικῶν ὑπαλλήλων ἐκ τῆς εἰς Λάρισαν ἑδρευούσης Δ)νσεως Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν κλπ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ζητῶ τὴν συναίνεσίν σας, ἵνα μὴ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐρωτήσεων ἀπόψε καὶ νὰ διατεθῇ μεγαλύτερος χρόνος κατὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν, ἡμέραν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν Νομοθετικῆς ἐργασίας.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως φορολογικῶν τινων διατάξεων». Ὁ κ. Α. Παπανδρέου, ἔχει τὸν λόγον.

§8Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχουν ἤδη ὁμιλήσει πολλοὶ συνάδελφοι διὰ τὸ θέμα καὶ ἔχουν διατυπώσει πολλὲς ἐνδιαφέρουσες ἀπόψεις. Ἐπομένως κατ’ ἀνάγκην ἡ ἰδική μου ἀγόρευσις θὰ εἶναι βραχεῖα. Διὰ νὰ ἐξετασθῇ καὶ νὰ ἐκτιμηθῇ ἕνα φορολογικὸν νομοσχέδιον, ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ κανεὶς ὑπ’ ὄψει του καὶ τὸ Σῶμα ἰδιαιτέρως, τοὺς στόχους τῆς Κυβερνήσεως, τοὺς στόχους τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, οἱ ὁποῖοι ἐπιδιώκονται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ἐπίσης ἀπαιτεῖται νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει τὰ ὄργανα πολιτικῆς, τὰ ὁποῖα προτίθεται ἡ Κυβέρνησις νὰ χρησιμοποιήσῃ διὰ τὴν ἐπίτευξιν τῶν στόχων οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Εἶναι πράγματι τρομερὰ δυσχερὲς νὰ συζητήσῃ κανεὶς τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον, ἢ αὐτὸ ἢ ἄλλο φορολογικὸν νομοσχέδιον, χωρὶς νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του τὸ πλαίσιον, ἐντὸς τοῦ ὁποίου συζητεῖται τὸ μέτρον. Ἤδη, βεβαίως, ἔχει κατατεθῆ τὸ πρόγραμμα τὸ 5ετές, ἢ μᾶλλον τὸ σχέδιον προγράμματος ἀπὸ τὸ Κέντρον Προγραμματισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει βεβαίως καμμίαν ὑποχρέωσιν εἴτε αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις εἴτε οἱαδήποτε ἄλλη, νὰ δεχθῇ τὸ σχέδιον προγράμματος τὸ ὑποβληθὲν ἀπὸ μίαν ἐπιστημονικὴν ὁμάδα. Ἀλλά, εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ ἰδία καταλήξει εἰς κάποιο πρόγραμμα 5ετές, 10ετὲς σὲ κάτι ἐν συναρτήσει πρὸς τὸ ὁποῖον θὰ ἀξιολογήσῃ τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον. Εἶναι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν τὸ μέτρον σαφῶς συμπτωματικὴ ἀντιμετώπισις ταμειακῶν ἀναγκῶν. Τὸ σχέδιον 5ετοῦς προγράμματος θέτει τρεῖς βασικοὺς στόχους. Οἱ στόχοι αὐτοὶ ἀποτελοῦν μίαν πολιτικὴν πρᾶξιν βεβαίως, ἡ ὁποία εἶχε λάβει χώραν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ. τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1964. Οἱ στόχοι τοῦ 5ετοῦς προγράμματος εἶναι τρεῖς. Ἡ ταχεῖα οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις πρῶτον, ἡ δικαία κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος δεύτερον, ἢ μᾶλλον ἂς εἴπωμεν ἡ δικαιοτέρα κατανομή, καὶ τρίτον ἡ βελτίωσις εἰς τὴν χρησιμοποίησιν τῶν ἐθνικῶν πόρων τὸ ὁποῖον σημαίνει προώθησιν τῶν παραγωγικῶν ἐπενδύσεων καὶ ἡ περιστολὴ τῆς πολυετοῦς καταναλωτικῆς δαπάνης. Αὐτὸ ἦτο τὸ τρίπτυχον, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἔστειλεν εἰς τὸ Κέντρον Προγραμματισμοῦ ὡς τὴν κατευθυντήριον γραμμὴν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἐπιστημονικοῦ προγράμματος. Τὸ Κέντρον Προγραμματισμοῦ ἀπεφάνθη, ὅτι οἱ στόχοι αὐτοὶ εἶναι ἐφικτοὶ διὰ τὴν ἑπομένην 5ετίαν. Ἀπομένει βεβαίως εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, νὰ ἀξιολογήσῃ αὐτὸ τὸ σχέδιον προγράμματος καὶ νὰ καταλήξῃ, ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιολογήσῃ κανεὶς σήμερον πλήρως ἕνα νομοθέτημα ὡς αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑποβάλει ἡ Κυβέρνησις πρὸς συζήτησιν, χωρὶς νὰ τὸ συσχετίσῃ μὲ τοὺς στόχους της. Οἱ ἰδικοί μας στόχοι τῆς Ε.Κ. ὅσον ἀφορᾷ ἓν φορολογικὸν μέτρον εἶναι δύο. Πρέπει κατὰ πρῶτον λόγον ἕνα φορολογικὸν μέτρον νὰ προωθῇ τὴν καλυτέραν χρησιμοποίησιν τῶν ἐθνικῶν πόρων, ἤτοι νὰ προωθῇ τὴν παραγωγικὴν δραστηριότητα ἐπενδύσεων καὶ νὰ μειώνῃ, νὰ περιστέλλῃ τὴν πολυτελῆ δαπάνην. Δεύτερον, ἡ βελτίωσις τῆς κατανομῆς τοῦ φορολογικοῦ βάρους, ἡ δικαιοτέρα κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ πλούτου. Τὸ φορολογικὸν σύστημα ἐν Ἑλλάδι πάσχει βαρύτατα, ἀγαπητοί μου συνάδελφοι. Νομίζω, ὅλοι περίπου εἴμεθα σύμφωνοι εἰς αὐτό, ὅλαι αἱ παρατάξεις. Πρῶτον ἡ κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἡ κατανομὴ τοῦ φορολογικοῦ βάρους εἶναι καταφώρως ἄνισος. Αἱ εὐρεῖαι λαϊκαὶ τάξεις συνθλίβονται ἀπὸ τὸν φόρον, ἐνῷ οἱ ὀλίγοι οἱ πλούσιοι, πράγματι βλέπουν τὸν φόρον, ὡς ἔχω εἴπει καὶ εἰς τὸ παρελθόν, ὡς μίαν προαιρετικὴν εἰσφοράν. Βέβαια αὐτὸ τὸ συμπέρασμα στηρίζεται πρῶτον εἰς τὸ γεγονός, ὅτι οἱ ἔμμεσοι φόροι εἶναι τοὐλάχιστον τὰ 80% τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους. Δεύτερον, στηρίζεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ὑπάρχουν ἄπειροι ἀπαλλαγαί, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐπαρκῶς συζητηθῆ εἰς τὴν Βουλήν, ὥστε νὰ μὴ χρειάζεται σήμερον νὰ ἐπεκταθῶ καὶ ἐγὼ ἐπὶ τοῦ θέματος. Καὶ τρίτον, ἡ ἐκτεταμένη φοροδιαφυγή. Ἀπὸ καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ ἀπὸ ἐπιστήμονας ἄλλους θεωρεῖται, ὅτι ἀνέρχεται εἰς 4 δισεκ. περίπου. Ἡ δὲ φοροδιαφυγὴ αὐτὴ ἀφορᾷ τὰ ὑψηλὰ εἰσοδήματα, ὄχι ὅλα τὰ εἰσοδήματα. Δεύτερον, τὸ φορολογικόν μας σύστημα πάσχει καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπιπτώσεις του ἐπὶ τῆς παραγωγικῆς δραστηριότητος. Δὲν προωθεῖ πράγματι τὶς παραγωγικὲς δραστηριότητες. Ἀντιθέτως, στηρίζει καὶ προστατεύει τὴν μὴ παραγωγικὴν δραστηριότητα καὶ τὴν κερδοσκοπίαν, προσθέτως δὲ καὶ τὴν πολυτελῆ διαβίωσιν. Εἰς μίαν χώραν πτωχήν, ὅπως ἡ Ἑλλάς, τῆς ὁποίας ἡ ὕπαιθρος πάσχει, ἀποτελεῖ πρόκλησιν νὰ μὴ περισταλοῦν αἱ πολιτικαὶ προκλητικαὶ διαβιώσεις τῶν Ἀθηνῶν. Ἡ τρίτη βασικὴ ἀδυναμία τοῦ φορολογικοῦ συστήματος ὡς ἰσχύει ἐν Ἑλλάδι, εἶναι πολύπλοκος καὶ ἀναχρονιστική. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἡ διάρθρωσις αὐτὴ δὲν ἦτο ἀποτέλεσμα ἐσκεμμένων πράξεων, δὲν ἦτο δηλαδὴ ὁ στόχος οἱασδήποτε Κυβερνήσεως νὰ ὁδηγήσῃ εἰς μίαν φορολογικὴν διάρθρωσιν τὴν Ἑλλάδα, τόσον ὀπισθοδρομικήν, παρεμποδίζουσαν τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Ἐγένετο πάντοτε διὰ λόγους ταμειακῆς ἀνάγκης. Προσετέθη μέτρον ἐπὶ μέτρου καὶ ἔγινεν ἕνα ἀπίθανον μωσαϊκόν. Ὀφείλω νὰ προσθέσω, ὅτι βαρυτάτην εὐθύνην ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος ἔχει ἡ ΕΡΕ, κατὰ τὴν περίοδον τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ὑπ’ αὐτῆς. Καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σειρὰν τῶν φορολογικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ ΕΡΕ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ὑπ’ αὐτῆς, διὰ νὰ ἀποδείξω ἕνα καὶ μόνον πρᾶγμα, ὅτι τὸ φορολογικὸν καθεστὼς ἐν Ἑλλάδι εἶναι ἀσταθές. Καὶ θέτω τὸ ἐρώτημα: Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίζωμεν εἰς τὴν παραγωγικὴν δραστηριοποίησιν τοῦ ἰδιωτικοῦ τομέως, τοῦ ἐπιχειρηματίου, ὅταν ξυπνάῃ τὸ πρωῒ καὶ δὲν ἠξεύρει ποῖον φορολογικὸν μέτρον θὰ τὸν εὕρῃ; Ὅταν τὸ καθεστὼς τὸ φορολογικὸν ἀλλάζῃ τόσον σύντομα, εἶναι δυνατὸν ἐπιχειρηματίας νὰ ἀναλάβῃ μακροπροθέσμους ἐπενδύσεις; Ὁμολογῶ, ὅτι καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος θὰ τὸ ἐσκεπτόμην αὐτό, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ διευθύνω μίαν ἐπιχείρησιν καὶ θὰ τὸ ἐθεώρουν ὡς ἓν ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα κωλύματα δημιουργίας ἐπιχειρήσεως. Οἱ ἐπιχειρηματίαι περιορίζουν τὴν δραστηριότητά των ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἢ δύο ἐτῶν. Καταθέτω τὰς φορολογικὰς μεταβολάς, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τὴν περίοδον 1956–1963: Ἐπὶ Ε.Ρ.Ε. ἐλαμβάνοντο ὑπ’ ὄψει ὅλα τὰ μέτρα αὐτὰ καὶ παρατηρεῖ κανείς, ὅτι οἱ ἄμεσοι φόροι ἀπὸ τὸ 1956– 1963 ὡς ποσοστὸν ἐσόδων, κατῆλθον ἀπὸ 22,5% τοῦ συνόλου τοῦ 1956, εἰς 19,5% τοῦ συνόλου τοῦ 1963 καὶ ηὐξήθη ἀντιστοίχως τὸ ποσοστὸν τῶν ἐμμέσων φόρων. Εἶναι μία σοβαρὰ ὀπισθοδρόμησις, ἡ ὁποία ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι τὰ συγκεκριμένα φορολογικὰ μέτρα, ἐλαμβάνοντο χωρὶς καμμίαν σκέψιν καὶ προοπτικήν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Ἐπιβάλλεται ἀγαπητοί μου συνάδελφοι, μία ριζικὴ ἀναδιάρθρωσις καὶ ἀναθεώρησις τοῦ φορολογικοῦ συστήματος τῆς χώρας. Ἡμεῖς ἐπρόκειτο, μετὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ σχεδίου προγράμματος τοῦ Κέντρου Προγραμματισμοῦ, νὰ προβῶμεν εἰς προτάσεις πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διὰ τὴν ἀναδιαμόρφωσιν τοῦ φορολογικοῦ συστήματος. Ἐκφράζω καὶ πάλιν τὴν λύπην μου, διότι τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν δὲν τὴν ἐξεμεταλλεύθη ἡ Κυβέρνησις τῆς σήμερον.

§9Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ τὸ κάμετε καὶ σήμερον.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ διακόπτεται ὁ ρήτωρ.

§11Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διαλογικὴ συζήτησις εἶναι δυνατὴ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀλλὰ ἂς τὴν βάλωμεν εἰς μίαν τάξιν. Δέχομαι διακοπὰς ἀπὸ τοὺς κυρίους Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων καὶ τοὺς ἐκπροσώπους των ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν. Ἐπιθυμῶ ἐν γενικαῖς γραμμαῖς νὰ ἐξηγήσω διατὶ ἡ Ε.Κ. ἀντιτίθεται πλήρως εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἔχει κατατεθῆ, πρῶτον διότι στηρίζεται εἰς τοὺς ἐμμέσους φόρους κατὰ 80%. Ἀπὸ 1650 ἑκατομ. τὰ 1350 ἑκατομ. προέρχονται ἐξ ἐμμέσων φόρων, δηλαδὴ καλοῦνται πάλιν αἱ εὐρεῖαι λαϊκαὶ τάξεις νὰ φέρουν τὸ βάρος. Προσθέτω, ὅτι τὸ ἕνα δισεκατομμύριον ἀπὸ 1650 ἑκατομ. προέρχεται ἀπὸ τὸν φόρον τῶν χαρτοσήμων καὶ τοῦ κύκλου ἐργασιῶν, οἱ ὁποῖοι πράγματι πλήττουν βαρύτατα τὰς εὐρείας λαϊκὰς τάξεις. Δεύτερον, τὰ μέτρα ἀκριβῶς διότι στηρίζονται εἰς τοὺς ἐμμέσους φόρους, αὐξάνουν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς καὶ διανομῆς τῶν ἀγαθῶν καὶ προβλέπω ἐγὼ τοὐλάχιστον ὅτι θὰ προκαλέσουν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου τοὐλάχιστον κατὰ 1,5%.

§12Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Καὶ τὸ χαρτόσημον καὶ τὸ δεύτερον;

§13Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μάλιστα καὶ τὰ δύο. Καὶ τέλος πιστεύομεν ὅτι καὶ ὡς πρὸς τὸν τρίτον παράγοντα, τὸ ἀναχρονιστικὸν καὶ πολύπλοκον τοῦ φορολογικοῦ συστήματος τῆς Ἑλλάδος, τὸ μέτρον αὐτὸ προσθέτει εἰς τὴν πολυπλοκότητα καὶ εἰς τὸν ἀναχρονισμόν. Εἰδικώτερον ἡ διάταξις ἐπὶ τοῦ φόρου εἰσοδήματος, τὸ 10%, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ τὴν Δευτέραν εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι κατ’ αὐτὸν ἕνα ἀθῶον 10% καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ. Λυποῦμαι ποὺ δὲν ἠμπορῶ νὰ δεχθῶ τὴν θέσιν αὐτὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, διότι τὸ 10% αὐτὸ συνδυαζόμενον μὲ τὴν μείωσιν τοῦ φόρου εἰσοδήματος, ἡ ὁποία ἐγένετο τῇ πρωτοβουλίᾳ του, ὡς ὁ ἴδιος ἔχει ἀναγνωρίσει, ὁδηγεῖ εἰς ἕνα φορολογικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἀντιπροοδευτικόν. Δηλαδὴ ἐνῷ ἡ μείωσις τοῦ φόρου εἰσοδήματος προωθήθη ἀπὸ τὸν κ. Μητσοτάκην καὶ ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἦτο πολὺ μεγαλυτέρα διὰ τὰ εἰσοδήματα ἄνω τῶν 250.000 δραχμῶν ἀπ’ ὅ,τι ἦτο διὰ τὰ ἄλλα εἰσοδήματα, τὰ μεσαῖα, ἡ προτεινομένη σήμερον αὔξησις εἶναι ἴση καὶ καταλήγομεν, ἀγαπητοί μου συνάδελφοι, εἰς συνολικὴν ἀλλαγὴν τῆς φορολογικῆς κλίμακος, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: Ὁ μέσος φορολογικὸς συντελεστὴς μειοῦται μεταξὺ 6–11,3% διὰ τὰ ἄνω τῶν 250.000 δραχμῶν εἰσοδήματα, ἐνῷ ἀντιθέτως διὰ τὰ μέσα εἰσοδήματα ὁ μέσος φορολογικὸς συντελεστὴς αὐξάνει κατὰ 4%. Αὐτὸ ἀγαπητοί μου συνάδελφοι λέγεται οἰκονομικὴ πολιτική. Καταθέτω διὰ τὴν πλήρη ἐνημέρωσιν τοῦ Κοινοβουλίου πίνακα τῶν διαγραμμάτων, ὥστε νὰ μελετηθῇ ἡ ἀπίστευτος κλίμαξ φορολογικοῦ εἰσοδήματος, εἰς τὴν ὁποίαν καταλήγομεν μὲ τὸ προτεινόμενον μέτρον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως.

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΑΙ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝ 1956–1963

Ι. ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ

Φόρος Κύκλου Ἐργασιῶν 1) Ἀντικατάστασις τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν πωλήσεων τῶν ἐπιχειρήσεων κατασκευῆς ζαχαρωδῶν προϊόντων (2%) καὶ ἀλέσεως καφὲ (6%), εἰς ὡρισμένας δὲ περιπτώσεις καὶ τῶν βυρσοδεψικῶν ἐπιχειρήσεων (3%), δι’ εἰδικοῦ φόρου ἐπιβαλλομένου ἐπὶ τῆς πρώτης ὕλης (Ν. 4242)62). 2) Ὑπαγωγὴ εἰς τὸν Φ.Κ.Ε. τοῦ Ο.Τ.Ε. καὶ τῶν ἐπιχειρήσεων ἐμφιαλώσεως ὑδάτων καὶ παραγωγῆς ψύχους (Ν. 4242)62). 3) Αὔξησις συντελεστῶν Φ.Κ.Ε. τραπεζικῶν ἐπιχειρήσεων ἀπὸ 2% εἰς 3%. Λοιποὶ ἔμμεσοι φόροι. Ἔτη 1958–1959 1) Ἡ ἐπιβολὴ εἰδικοῦ φόρου καταναλώσεως, κυμαινομένου μεταξὺ 15% καὶ 80%, ἐπὶ ὡρισμένων δαπανῶν καὶ ἐκδηλώσεων πολυτελοῦς διαβιώσεως, περιοριστικῶς καθοριζομένων ὑπὸ τῶν Ν. Δ. ὡς εἶναι ἡ ἀπόκτησις ἢ κατοχὴ αὐτοκινήτων ὡρισμένης ὑποδυνάμεως, ἰδιωτικῶν γιὼτ ἢ βενζινακάτων, ἡ ἀγορὰ κλιματιστικῶν συσκευῶν, ἠλεκτρικῶν πλυντηρίων ἢ ὡρισμένων εἰδῶν διακοσμήσεως καὶ ἡ ψυχαγωγία εἰς κέντρα ἢ ξενοδοχεῖα πολυτελείας (Ν. Δ. 3829) 1958). 2) Αὔξησις ἀπὸ 30% εἰς 50% τοῦ εἰδικοῦ φόρου καταναλώσεως ὡρισμένων εἰδῶν εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τοῦ εἰδικοῦ φόρου ἐπὶ τῶν κέντρων πολυτελείας καὶ διασκεδάσεως καὶ τῶν τελῶν κυκλοφορίας βενζινακάτων ὡς καὶ τὸ ἐφ’ ἅπαξ εἰδικὸν τέλος ἐπὶ τῶν αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως καὶ τῶν τελῶν κυκλοφορίας αὐτῶν ἐπιβαρυνθέντων ἰδιαιτέρως τῶν μεγαλυτέρας ἱπποδυνάμεως. Ἔτη 1960–1961 1) Αὔξησις τοῦ εἰδικοῦ φόρου καταναλώσεως βενζίνης κατὰ 5,5% κατ’ ἐλάχιστον ὅριον καὶ νάφθης κατὰ πλέον τοῦ 30% κατ’ ἐλάχιστον ὅριον (Ν.Δ. 4045)60). 2) Ἐπιβολὴ εἰσφορᾶς 1% ἐπὶ τῶν κομίστρων ἐκ μεταφορῶν δι’ αὐτοκινήτων δημοσίας χρήσεως. 3) Ἀπὸ 27ης Ἀπριλίου 1960 ἐτέθη εἰς ἰσχὺν τὸ νέον δασμολόγιον μὲ σοβαρὰς μεταβολὰς ἔναντι τοῦ παλαιοῦ. Ἔτη 1962–1963 (Ν. Δ. 4242)62) 1) Αὔξησις τῆς τιμῆς πωλήσεως σιγαρέττων κατὰ δραχ. 0,20 ἀνὰ κυτίον τῶν 20 σιγαρέττων διὰ τὰς τρεῖς κατωτέρας κατηγορίας καὶ κατὰ 0,50 δραχ. διὰ τὰς ἀνωτέρας (μέση αὔξησις 6,2%). 2) Αὔξησις τοῦ φόρου καταναλώσεως βύνης ἀπὸ δραχ. 20)KG εἰς δραχ. 31,50. 3) Κατάργησις τῆς ἐκπαιδευτικῆς εἰσφορᾶς. 4) Καθιέρωσις τοῦ ἀμαχήτου τεκμηρίου μεταβιβάσεως ἀποπερατωμένου διαμερίσματος, τῆς οὕτω ἐπερχομένης αὐξήσεως τοῦ φόρου μεταβιβάσεως δι’ ὡρισμένην κατηγορίαν ἀγοραστῶν διαμερισμάτων δυναμένης νὰ φθάσῃ μέχρι 7% περίπου τῆς ἀξίας τοῦ ἀκινήτου. 5) Κατάργησις ἢ μείωσις εἰς τὸ ἥμισυ, τῶν τελῶν κυκλοφορίας βενζινακάτων, κοττέρων, καὶ γιώτ, καὶ περιορισμὸς ἀντιστοίχου ἐφ’ ἅπαξ εἰσφορᾶς. 6) Αὔξησις κατὰ 50% τοῦ ὁρίου ἀπαλλαγῆς ἐκ τοῦ φόρου τοῦ Α. Ν. 843)48 ἐπὶ τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων τῶν καταβαλλομένων ὑπὸ τῶν βιομηχανικῶν καὶ βιοτεχνικῶν ἐπιχειρήσεων. 7) Τροποποίησις τῶν διατάξεων τοῦ φόρου πολυτελείας ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐν τῇ ἡμεδαπῇ παραγόμενα εἴδη, περιοριζομένης τῆς ἐπιβαρύνσεως αὐτῶν εἰς τὸ ἐπίπεδον τῆς ἀντιστοίχου ἐπιβαρύνσεως τῶν εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. II. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Ἔτη 1956–1957: 1) Μείωσις συντελεστῶν φόρου εἰσοδήματος Α. Π. ἀφορῶσα τὰ κατώτερα καὶ μεσαῖα φορολογικὰ κλιμάκια. Τὸ ποσοστὸν μειώσεως ποικίλλει κατὰ κλιμάκιον, μέχρις ἀνωτάτου ὁρίου 20% (Ν.Δ. 3765)57). 2) Αὔξησις ἀφορολογήτου ἐλαχίστου ὁρίου συντηρήσεως ἀπὸ 10.000 δραχ. εἰς 12.000 δραχ. δι’ ὅλας τὰς κατηγορίας εἰσοδημάτων, ὡς καὶ ἔκπτωσις ἀπὸ 2.000 δραχ. εἰς 4.000 δραχ. δι’ ἕκαστον πέραν τῶν δύο προστατευομένων τέκνων. Ἔκπτωσις ἐκ τῶν ἐξ ἐργασίας εἰσοδημάτων ἀπὸ 25% καὶ μέχρι 12.500 δραχ. εἰς 30% καὶ μέχρι 18.000 δραχμῶν (Ν.Δ. 3765)1957). 3) Αὔξησις ἀνωτάτων ὁρίων ἀποσβέσεως κατὰ 50%, πασῶν τῶν ἐπιχειρήσεων ἀνεξαρτήτως νομικῆς μορφῆς ὀργανώσεως καὶ τόπου ἐγκαταστάσεως (καινουργεῖς ἐγκαταστάσεις) καὶ κατὰ 100% διὰ μεταλλευτικὰς ἐπιχειρήσεις

(Ν. Δ. 3765)1957).

4) Ἀπαλλαγὴ ἐκ τοῦ φόρου εἰσοδήματος τῆς ὑπεραξίας στοιχείων τοῦ ἐνεργητικοῦ ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς χρησιμοποιήσεώς της διὰ πρόσθετον ἀπόσβεσιν μηχανημάτων ἢ ἐν γένει ἐγκαταστάσεων τῶν ἀντιστοίχων ἐπιχειρήσεων κατὰ τὸ ἔτος κατὰ τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἡ ὑπεραξία ἢ τὰ δύο ἑπόμενα ἔτη, διὰ τὴν προώθησιν τῶν ἐπιχειρήσεων εἰς ἐκσυγχρονισμὸν τοῦ μηχανικοῦ των ἐξοπλισμοῦ (Ν.Δ. 3765)57). 5) Παροχὴ φορολογικῶν πλεονεκτημάτων εἰς προνομιούχους μετοχὰς ἢ ὁμολογίας ἐκδιδομένας ὑπὸ περιοριστικὰς προϋποθέσεις (καθοριζομένας ὑπὸ τοῦ Ν.Δ.). Τὸ κυριώτερον τῶν πλεονεκτημάτων εἶναι, ἡ πλήρης ἀπαλλαγὴ τῶν μερισμάτων καὶ τοκομεριδίων αὐτῶν ἐκ τοῦ φόρου εἰσοδήματος. Σκοπός, ἡ ἐπενέργεια τούτων ὡς φορολογικῶν κινήτρων διὰ τὴν διοχέτευσιν τῆς προσωπικῆς ἀποταμιεύσεως εἰς τοὺς ὡς ἄνω τίτλους Φ.Π. (Ν.Δ. 3746)1957). 6) Παροχὴ εἰς τὰς ἐξαγωγικὰς ἐπιχειρήσεις ἐγχωρίων γεωργικῶν, βιομηχανικῶν καὶ βιοτεχνικῶν προϊόντων εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν τοῦ δικαιώματος ἐκπτώσεως, διὰ τὸν ὑπολογισμὸν τῶν εἰς τὸν φόρον εἰσοδήματος ὑποκειμένων κερδῶν αὐτῶν, ποσοστοῦ μέχρι 1% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων ἐσόδων τῶν ἐξαγωγῶν (Ν.Δ. 3765)1957). 7) Παροχὴ φορολογικῶν πλεονεκτημάτων εἰς τὰς ἐξαγωγικὰς ἐπιχειρήσεις γεωργικῶν προϊόντων, παραχωρηθέντων κατὰ τὸ παρελθὸν εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς βιομηχανικὰς καὶ ἄλλας ἐπιχειρήσεις (Ν.Δ. 3765)57). Ἔτη 1958–1959: 1) Μείωσις τοῦ ποσοστοῦ προεισπράξεως φόρου εἰσοδήματος Φ. Π. ἀπὸ 75% εἰς 62,5% κατὰ τὸ 1959 καὶ 50% κατὰ τὸ 1960 (Ν.Δ. 3846)1958). 2) Ἀντὶ τοῦ ἰσχύοντος ἀναλυτικοῦ φόρου εἰσοδήματος Ν. Π., εἰσάγεται ὁ ἑνιαῖος φόρος εἰσοδήματος Ν.Π. (Ν.

Δ. 3843)1958).

3) Κατάργησις τῆς ἰσχυούσης προσθέτου φορολογίας 1% ἐπὶ τῶν μὴ διανεμομένων κερδῶν τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν (Ν.Δ. 3843)1958). 4) Καθιέρωσις ἀφορολογήτου ποσοστοῦ 50% τῶν καθαρῶν κερδῶν τῶν ἐν Ἀττικῇ βιομηχανικῶν καὶ βιοτεχνικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ αὔξησις τῆς ἰσχυούσης σχετικῆς ἀπαλλαγῆς ὑπὲρ τῶν ὑφισταμένων ἢ τῶν νεοϊδρυομένων ἐπαρχιακῶν βιομηχανικῶν καὶ βιοτεχνικῶν ἐπιχειρήσεων, κατ’ ἐπέκτασιν δὲ καὶ τῶν ξενοδοχειακῶν τοιούτων, ἀπὸ 40%, εἰς 60% καὶ προκειμένου περὶ τῶν ἐγκατεστημένων εἰς τὰς νήσους ἀπὸ 80% εἰς 90%. Διὰ τὰς μεταλλευτικὰς καὶ λατομικὰς ἐπιχειρήσεις, τὸ ἀφορολόγητον ποσοστὸν ὡρίσθη εἰς 50% (Ν.Δ. 4002)1959). Ἔτη 1960–1961: 1) Τροποποίησις διατάξεων τῆς φορολογίας εἰσοδήματος, διὰ τὸν περιορισμὸν τῆς φοροδιαφυγῆς (Ν.Δ. 4045)60). 2) Ἀπαλλαγὴ τῶν ὁμολογιῶν τοῦ δανείου οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως 750 ἑκατ. δρχ. ἐκ τοῦ φόρου εἰσοδήματος, (καθὼς καὶ ἐκ τοῦ φόρου κληρονομίας, τῶν μεταβιβάσεων αὐτῶν ἐκ τῶν τελῶν χαρτοσήμου, τῶν τόκων καὶ κερδῶν ἐκ λαχνῶν καὶ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν κερδῶν) Ν.Δ. 4117)60. 3) Ἀποκατάστασις τοῦ συνολικοῦ ποσοστοῦ τοῦ φόρου καὶ τῆς προεισπράξεως αὐτοῦ εἰς τὸ 100% ἔναντι τοῦ 87,5% κατὰ τὸ 1959 καὶ 1960. Ἔτη 1962–1963 1) Καθιέρωσις ἐκπτώσεως ἐκ τῶν φορολογητέων κερδῶν τῶν ἐξαγωγικῶν ἐπιχειρήσεων ποσοῦ ἴσου πρὸς ποσοστὸν μέχρι 4% ἐπὶ τῶν πραγματοποιουμένων εἰς τὰς ἐξαγωγὰς ἀκαθαρίστων ἐσόδων (Ν. Δ. 4231)62). 2) Θέσπισις ἀπαλλαγῶν καὶ μειώσεων διαφόρων φορολογικῶν ἐπιβαρύνσεων πρὸς αὔξησιν τῆς ἀνταγωνιστικότητος τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων (Ν.Δ. 4231)62). 3) Ἀντικατάστασις τῆς κλίμακος φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος Φ.Π., διὰ νέας ἠπιωτέρας (Ν.Δ. 4242)62). 4) Αὔξησις τῶν ἐκπτώσεων δι’ ἕκαστον τῶν συνοικούντων καὶ βαρυνόντων τὸ φορολογούμενον πρόσωπον, ἀπὸ 2.000 εἰς 4.000 δρχ. (Ν.Δ. 4242)62). 5) Ἀπαλλαγὴ τῆς ὑποχρεώσεως ὑποβολῆς δηλώσεως καὶ τῆς ἀντιστοίχου φορολογικῆς ὑποχρεώσεως, τῶν φορολογουμένων τῶν ὁποίων, τὸ μετὰ τῆς ἐκπτώσεως φορολογητέον εἰσόδημα δὲν ὑπερβαίνει τὰς 5.000 δρχ. ἐτησίως (Ν.

Δ. 4242)62.

6) Ὁ πρόσθετος φόρος 3% ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος ἐξ οἰκοδομῶν ἢ κινητῶν ἀξιῶν δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ ποσὸν τοῦ κυρίου φόρου (Ν.Δ. 4242)62). 7) Τὰ Φ.Π. τῶν ὁποίων τὸ ἀκαθάριστον εἰσόδημα ἐξ οἰκοδομῶν δὲν ὑπερβαίνει τὰς 30.000 δρχ. ἐτησίως, ἐὰν μὲν ἀπαλλάσσωνται τῆς φορολογίας εἰσοδήματος λόγω ποσοῦ, ἀπαλλάσσονται καὶ τοῦ εἰδικοῦ τέλους ὑδρεύσεως 3%, ἐὰν δὲ ὑπόκεινται εἰς τὴν φορολογίαν, τὸ τέλος ὑδρεύσεως δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ ποσὸν κυρίου φόρου εἰσοδήματος (Ν.

Δ. 4242)62).

8) Αὔξησις τῶν χρηματικῶν ποινῶν τῶν ἐπιβαλλομένων ἐν περιπτώσει παραλήψεως ὑποβολῆς δηλώσεως ἢ ὑποβολῆς δηλώσεως ἀνακριβοῦς (Ν.Δ. 4242)62). 9) Καθιέρωσις ἀμαχήτων τεκμηρίων διὰ τὸν προσδιορισμὸν τοῦ συντελεστοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος, βάσει τῶν δαπανῶν διαβιώσεως τοῦ φορολογουμένου. Τὰ ἐν λόγῳ ἀμάχητα τεκμήρια εἶναι τὰ ἀκόλουθα: τὸ ἐτήσιον καταβαλλόμενον ἢ τεκμαρτὸν ἐνοίκιον, τὸ ἰδιόκτητον αὐτοκίνητον, τὸ κόττερον, ἡ βενζινάκατος καὶ ἡ θαλαμηγός. III. Φορολογία ἐπὶ τῆς περιουσίας Ἔτος 1958 Αὔξησις τῶν ἀφορολογήτων ὁρίων καὶ μείωσις τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν εἰς τὴν φορολογίαν κληρονομιῶν, δωρεῶν, προικῶν καὶ κερδῶν ἐκ λαχείων (Ν.Δ. 3842)58). Ἔτος 1960 Τροποποιήσεις τῶν διατάξεων καὶ ἀπαλλαγῶν ὑπὲρ τῶν τιθεμένων τὸ πρῶτον ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν πλοίων (Ν.Δ. 4094)60).

ΠΙΝΑΞ

Συγκρίσεως Μέσων Φορολογικῶν Συντελεστῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων 4242)1962, 4442)1964 καὶ προτεινομένου Σχεδίου Νόμου «περὶ τροποποιήσεως Φορολογικῶν τινων διατάξεων» 20)12)65.

Εἶναι πάντως ἀσφαλῶς ἀπαράδεκτον αὐτὸ τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου σας. Ἀλλὰ δεύτερον μήπως, δηλαδὴ ἡ αὔξησις τῶν τελῶν χαρτοσήμου ἀπὸ 0,5 εἰς 1% μήπως αὐτὸ εἶναι παραδεκτόν; Εἶναι ἀναμφισβητήτως καὶ παγκοσμίως γνωστόν, ὅτι εἶναι ὁ χειρότερος δυνατὸς φόρος. Διατί; Διότι ἁπλούστατα πρῶτον δὲν εἶναι γνωστὸν εἰς ποῖα προϊόντα πράγματι ἐπιπίπτει. Διατί; Διότι ὁ φόρος αὐτὸς ἐπιβάλλεται εἰς κάθε στάδιον ἑνὸς προϊόντος: Πρώτας ὕλας, ἡμικατειργασμένα καὶ τὴν τελικὴν μορφὴν τῶν προϊόντων. Εἶναι, δηλαδή, σωρευτικός. Ὅσον περισσότερα στάδια περνάει ἕνα προϊὸν ἐν Ἑλλάδι τόσον μεγαλυτέρα ἡ φορολογία. Τοῦτο τὶ σημαίνει; Σημαίνει ὅτι πλήττει ἐγχώρια προϊόντα πολὺ περισσότερον ἀπὸ τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενα. Εἶναι μέτρα αὐτά, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ; Καὶ εἶναι γνωστὸν ἐπίσης, ὅτι προσθέτει εἰς τὸ κόστος. Ὁδηγεῖ καὶ εἰς πληθωρισμὸν κόστους. Τέταρτον ὑποβοηθεῖ τὴν φοροδιαφυγήν. Τὸ καταδικάζομεν ἀπολύτως τὸ δεύτερον αὐτὸ μέτρον τὸ προβλεπόμενον ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου σας. Τρίτον, ὁ φόρος κύκλου ἐργασιῶν ἐν γένει εἶναι καλὸς φόρος, φόρος χρήσιμος, φόρος τὸν ὁποῖον θὰ προτιθέμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ προτείνωμεν ἐὰν ὑπῆρχε ἀνάγκη. Ἀλλά, ἀγαπητοί μου συνάδελφοι, ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλεται πράγματι τοῦ ἀφαιρεῖ οἱανδήποτε θελκτικότητα. Διότι καὶ πάλιν ἐπιβάλλεται ἀναλογικῶς μέχρι 16–20%, χωρὶς νὰ δράττεται ἡ Κυβέρνησις τῆς εὐκαιρίας νὰ ἀναδιαμορφώσῃ τὸν φόρον κύκλου ἐργασιῶν κατὰ τρόπον ἐποικοδομητικόν. Καὶ τὶ ἐννοῶ μὲ τρόπον ἐποικοδομητικόν; Πρῶτον εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ μία προσαρμογὴ τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν, ὁ ὁποῖος ἰσχύει ἐν Εὐρώπῃ. Ἐπὶ τέλους ὑποτίθεται ὅτι εἴμεθα τμῆμα τῆς Εὐρώπης. Δεύτερον ἦτο μία μεγάλη εὐκαιρία νὰ ἑνοποιήσωμεν πολλοὺς φόρους καταναλώσεως καὶ νὰ ἔχωμεν ἕνα ἑνιαῖον φόρον κύκλου ἐργασιῶν, ὁ ὁποῖος ὅμως θὰ κάμῃ σαφῆ διάκρισιν μεταξὺ εἰδῶν πολυτελείας καὶ εἰδῶν εὐρείας καταναλώσεως. Ἐδῶ ἦτο ἡ μεγάλη εὐκαιρία τῆς Κυβερνήσεως νὰ διορθώσῃ κάπως τὸ ἀπιστεύτως αὐτὸ ἀντιδημοκρατικὸν καὶ ὀπισθοδρομικόν, ἀντιπροοδευτικὸν ὑπὸ τὴν τεχνικὴν ἔννοιαν φορολογικὸν καθεστώς, ἰσχῦον ἐν Ἑλλάδι καὶ δὲν τὸ ἔπραξεν. Αἱ παρατηρήσεις ἰσχύουν διὰ τὴν διάρθρωσιν τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου, ἀλλὰ ἡμεῖς ἀντιτιθέμεθα καὶ εἰς τὸν χρόνον. Δὲν πιστεύομεν ὅτι εἶναι ὥρα νὰ ἐπιβληθοῦν φόροι καὶ ἐπιμένω ὅτι ἡ θέσις αὐτὴ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου δὲν εἶναι δημαγωγική. Εἶναι πράγματι πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς οἰκονομίας νὰ μὴ ἐπιβληθοῦν οἱ φόροι. Διατί; Εἶχεν εἴπει ὁ κ. Παπαληγούρας ὅταν ὡμίλησεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν 21.2.65 ὅτι σήμερον ὁ ταμιακὸς ρόλος τοῦ φόρου δίδει τὴν θέσιν του εἰς τὸν ρυθμιστικόν, ὅτι πρέπει νὰ βλέπωμεν τὸ φορολογικὸν σύστημα ὡς ρυθμιστικὸν ὄργανον. Συμφωνῶ μαζί του. Ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν ἦτο συνεπὴς εἰς τὰ συμπεράσματα. Διότι εἶπεν, ὅτι ὅταν ὑπάρχῃ κρίσις τότε πρέπει νὰ ἐπιβάλλωνται φόροι. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐννοῇ αὐτό. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐννοῇ τὴν φράσιν αὐτήν, διότι ἀσφαλῶς δὲν ἰσχύει, ὅτι ὅποτε ὑπάρχει κρίσις ἐπιβάλλονται φόροι.

§14Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν κρίσιν.

§15Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν ὁρίσητε τὴν κρίσιν κατὰ τρόπον ὀρθὸν θὰ συμφωνήσω μαζί σας. Διότι πιστεύω, ὅτι ἡ ἔννοιά σας ἦτο σωστή. Ἡ φράσις ἀφήνει ἀνοικτὸν τὸ θέμα καὶ χαίρω ὅτι τὸ θέμα κλείνει κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ὑπάρχουν τρόποι νὰ βλέπῃ κανεὶς τὸ φορολογικὸν σύστημα τῶν ἐσόδων τοῦ Δημοσίου. Ὁ εἷς εἶναι στενῶς ταμιακός: Ἔχομεν ἔξοδα 1.000 καὶ πρέπει ἐπομένως νὰ εὕρωμεν ἔσοδα 1.000. Ἡ ἀρχή, ἡ ὁποία διέπει αὐτὸν τὸν συλλογισμόν, εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν ἰσοζύγιον. Εἶναι μία ἀρχὴ παμπαλαία, ἡ ὁποία θὰ ἔλεγον ἔζησε μέχρι τὸ 1936 καὶ ἀπέθανε τὸ 1936. Καὶ ἔκτοτε ἀκόμη καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦν περὶ ταμιακῆς ὄψεως τῶν ἐσόδων—ἐξόδων τοῦ Κράτους ἀκόμη καὶ ἐκεῖνοι δὲν τὸ θέτουν θεωρητικῶς τὸ θέμα, ἀλλὰ ἁπλῶς λέγουν, ὅτι ὑποχρεοῦνται λόγῳ τῶν συνθηκῶν νὰ κάμουν τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. Ἀναφέρομαι βέβαια εἰς τὴν μεγάλην ἐναλλαγὴν νοοτροπίας, ἡ ὁποία ἐπεκράτησεν εἰς ὅλην τὴν Δύσιν. Ὕστερα ἀπὸ τὸ μεγάλο ἔργον τοῦ Κέϋνς, ὅσον ἀφορᾶ τὸν ρόλον τῶν δημοσίων οἰκονομιῶν, τοῦ FISCUS. Ἀπὸ τότε εἰς ὅλας τὰς χώρας τὰ ἔσοδα καὶ ἔξοδα μελετῶνται ἐν ὄψει τῶν ἐπιπτώσεων ποὺ ἔχουν ἐπὶ τῆς οἰκον. δραστηριότητος τοῦ τόπου. Δὲν εἶναι νοητὸν τὸ 1966 νὰ ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ ὑποβάλῃ ἕνα νομοσχέδιον, νὰ συζητῇ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ νὰ μὴ συζητῇ μίαν πρὸς μίαν τὰς ἐπιπτώσεις τῶν μέτρων ἐπὶ τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου. Μοῦ κάμνει κατάπληξιν. Ποῦ εἴμεθα; Εἰς τὸ 1935 ἢ 1936; Εἰς τὶ συνίσταται ὁ ρυθμιστικὸς αὐτὸς ρόλος; Ἀναφέρομαι μόνον εἰς τὰ ἔσοδα καὶ θὰ ἐξηγήσω διατί. Ὅταν —εἶναι ἡ σκέψις βασικὴ— ὑπάρχῃ ἔξαρσις τῆς οἰκονομίας καὶ ἑπομένως ὑπάρχει πληθωρικὴ τάσις ἀπὸ πλευρᾶς ζητήσεως, τότε πρέπει ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως τῶν ἐσόδων τοῦ Δημοσίου νὰ εἶναι ὑψηλός, ὥστε νὰ ἀπορροφᾶ τὴν ὑπερζήτησιν. Καὶ ἐὰν μὲν τὸ φορολογικὸν σύστημα περιέχῃ αὐτοματισμόν, εἶναι τέτοιοι οἱ συντελεσταί, ὥστε νὰ ὁδηγοῦν εἰς αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα χωρὶς νομοθετικὴν πρᾶξιν, ἀκόμη τὸ καλύτερον. Ἐὰν ὅμως τὸ σύστημα δὲν ἔχῃ αὐτοματισμόν, τότε βεβαίως ἡ Κυβέρνησις πάει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ νόμον ἐπιβάλλοντα προσθέτους φόρους, οἱ ὁποῖοι θὰ πρέπει νὰ ἀρθοῦν, ὅταν θὰ ἀλλάξῃ ἡ κατάστασις. Ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν, ἐὰν τυχὸν ὑπάρχῃ ὑποζήτησις, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀντιπληθωριστικὴ τάσις, ἐὰν ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως τοῦ εἰσοδήματος εἶναι χαμηλός, τότε ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως τῶν ἐσόδων τοῦ Δημοσίου θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἐπαρκῶς χαμηλός, διὰ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ περαιτέρω πτῶσιν τοῦ ρυθμοῦ ἀναπτύξεως τῆς χώρας καὶ ἐὰν αὐτὸ δὲν συμβῆ, αὐτομάτως —ὡς δὲν συνέβη δυστυχῶς εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὸ φορολογικὸν σύστημα οὔτε αὐτὴν τὴν ἰδιότητα δὲν ἔχει— τότε καὶ πάλιν ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ζητήσῃ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν μείωσιν τῶν φόρων. Ἑπομένως τὸ βασικὸν ἐρώτημα εἶναι σήμερον, ποῦ εὑρίσκεται ἡ οἰκονομία. Συνεζητήθη τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ κατέληξαν, πιστεύω, ὅλα τὰ Κόμματα καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι αἱ ἡμέραι εἶναι χαλεπαί. Ἡ ἔννοια τῆς κρίσεως δὲν ἔχει διασαφηνισθῆ. Ἔχομεν τὴν γνώμην μας καὶ σεῖς τὴν ἰδικήν σας. Ἀλλ’ ὅτι ὑπάρχει κάμψις τοῦ ρυθμοῦ αὐξήσεως τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ὅτι ὑπάρχει κάμψις τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, κάμψις τῶν δεικτῶν οἰκονομικῆς δραστηριότητος, ἐν γένει, νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ. Ἐν ὄψει αὐτῶν τῶν γεγονότων πῶς δύναται ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἔχῃ καὶ τὴν ἐλαχίστην εὐαισθησίαν, ὅσον ἀφορᾶ τὸν ρυθμιστικὸν ρόλον τῶν φόρων καὶ ἐν γένει τῶν ἐσόδων τοῦ Δημοσίου, νὰ ἔρχεται ἐδῶ καὶ νὰ προτείνῃ ἐπιβολὴν φορολογιῶν; Τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι, πρῶτον, περαιτέρω μείωσις τοῦ ρυθμοῦ αὐξήσεως τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ δεύτερον, πληθωρισμὸς κόστους, λόγω τῆς εἰδικῆς μορφῆς, τὴν ὁποίαν ἔχουν τὰ προτεινόμενα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως μέτρα. Τὸ μόνον ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑποβάλει ἡ Κυβέρνησις καὶ ποὺ ἀξίζει μίαν ἀπάντησιν, εἶναι τὸ ταμιακόν. Κύριοι, λέγει ἡ Κυβέρνησις, θέλω νὰ ἔχω ἐπενδύσεις ποσοῦ 6 δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Δὲν ἔχω ἀπὸ τὸν τακτικὸν προϋπολογισμὸν τίποτε. Ἂν δὲν ὑπάρχουν οἱ πόροι αὐτοί, δὲν θὰ συνεισφέρω τίποτε. Καὶ δὲν θέλω νὰ παραβιάσω τὴν ἀρχήν, ὅτι ἕνα τμῆμα τοὐλάχιστον τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων θὰ πρέπει νὰ καλύπτεται ἀπὸ τὸν τακτικὸν Προϋπολογισμόν. Εὐγενὴς ἀρχή, ἀλλὰ σαφῶς αὐθαίρετος. Εἶπον εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἐπιμένω, ὅτι ἔχομεν ἀρχίσει νὰ πιστεύωμεν αὐτὰ ποὺ κάνωμεν. Δηλαδὴ οἱ δύο Προϋπολογισμοί, εἶναι ἕνας προϋπολογισμός. Ἐὰν θέλωμεν τοὺς λέγομεν δύο ἢ καὶ δέκα. Ἐὰν ἐπὶ τέλους τὸ παιγνίδι αὐτὸ τὸ κάμωμεν, διὰ τὰ μάτια, ἂς μὴ τὸ κάμωμεν καὶ διὰ τὸν ἑαυτόν μας. Ἕνας εἶναι ὁ Προϋπολογισμός. Τὸ ἐρώτημα, δὲν εἶναι ἐρώτημα ἀρχῆς, ἐὰν θὰ πρέπει ὁ προϋπολογισμὸς ἐπενδύσεων ἢ ὄχι νὰ χρηματοδοτῆται ἀπὸ τὸν τακτικὸν προϋπολογισμόν. Τὸ πρόβλημα εἶναι εὐθέως, πόσον δανεισμὸν δέχεται νὰ κάμῃ, ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας ἡ Κυβέρνησις ἢ καλύτερον πόσον δανεισμὸν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἔχει καὶ αὐτὸ σημασίαν. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ θέσωμεν τὸ ἐρώτημα αὐτὸ ποὺ ἀφορᾷ τὴν οἰκονομίαν. Προχωροῦμεν τώρα εἰς τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου. Ὑπάρχουν δύο διακεκριμένα θέματα, τὰ ὁποῖα συγχέονται εἰς τὴν πρᾶξιν. Ὅ,τιδήποτε καὶ ἐὰν ἐπιχειρήσῃ τίς, εἴτε νὰ κτίσῃ ἓν Σχολεῖον εἴτε νὰ κάμῃ ἕνα δρόμον, εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ κάμῃ κατὰ τρόπον σπάταλον ἢ οἰκονομικόν. Ὑπάρχει ἡ ἔννοια αὐτὴ τῆς οἰκονομίας. Δηλαδή, δεδομένου τοῦ ἀνειλημμένου στόχου, πῶς νὰ ἐλαχιστοποιήσωμεν τὸ κόστος. Αὐτὸ λέγεται ἀποδοτικότης. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς οἰκονομίας. Εἶναι ἀδύνατον δι’ ἓν οἱονδήποτε Κόμμα νὰ λάβῃ θέσιν ἐναντίον οἰκονομιῶν τοιαύτης φύσεως. Βεβαίως πρέπει νὰ ἔχωμεν οἰκονομίας αὐτοῦ τοῦ εἴδους. Τὸ πρόβλημα εἶναι δυσχερὲς εἰς τὴν πρᾶξιν, ὅταν ὑπάρχῃ ἐλαστικότης καὶ πολιτικαὶ πιέσεις. Ὑπάρχουν συχνὰ κομματικοὶ λόγοι καὶ τοὺς γνωρίζει βεβαίως ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Ὑπάρχει κομματικὴ σπατάλη καὶ ἡ διασπάθισις τοῦ Δημοσίου χρήματος. Καὶ δὲν εἶναι ἄμοιροι οἱ παρόντες εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ἔννοια οἰκονομίας. Τὸ Δημόσιον ἀναλαμβάνει διαφόρους τομεῖς δραστηριότητος. Ποίους τομεῖς ἀναλαμβάνει, εἶναι πολιτικὴ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐθνικὴ Ἄμυνα, Ἐκπαίδευσις, Δημοσία Ὑγεία, Δικαιοσύνη κλπ. Κάθε Κυβέρνησις περιοριζομένη ἀπὸ τὴν παράδοσιν ἑνὸς τόπου, τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου κλπ., ἔχει εἰς τὰ περιθώρια αὐτὰ μίαν εὐχέρειαν κινήσεως. Ἐὰν αἱ ἐπενδύσεις θὰ εἶναι 3 ἢ 8 ἢ 6 δισεκατομμύρια, αὐτὸ εἶναι ὑπόθεσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία τὴν στηρίζει. Ἀλλὰ οἰκονομίαι ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, δηλαδὴ περικοπὴ δαπανῶν διὰ τὴν Παιδείαν, τὴν ἄμυναν ἢ τὴν ἰατρικὴν περίθαλψιν, αὐτὸ ἀποτελεῖ, κατ’ ἐξοχήν, πολιτικὴν πρᾶξιν. Δὲν εἶναι οἰκονομίαι, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ νοικοκυριοῦ, εἶναι πολιτικὴ πρᾶξις καὶ αὐτὸ διαφοροποιεῖ καὶ τὰ ἐν τῇ Βουλῇ Κόμματα. Ὡρισμέναι ἀρθρογραφίαι τῆς Δεξιᾶς λέγουν, ὅτι δύναται νὰ περικόψῃ ἡ Κυβέρνησις ὡρισμένας δαπάνας ποὺ ἀφοροῦν πολιτικοὺς στόχους. Αὐτὸ εἶναι πολιτικὴ ριζικῶς διαφορετική. Ἀλλὰ ἐν τῇ Βουλῇ δὲν ἠκούσθησαν τὰ πράγματα αὐτὰ καὶ ἑπομένως τὸ θέμα δὲν ὑπάρχει πρὸς συζήτησιν. Τίθεται τὸ ἐρώτημα. Περικόπτει κανεὶς δαπάνας, τὰς ὁποίας πολιτικῶς καθορίζει ὡς ἐπιβεβλημένας, ὡς εἶναι ἡ Παιδεία; Εἶναι ἐρώτημα, εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν ἀπάντησιν. Ἐὰν τυχὸν ὑπάρχουν φαινόμενα πληθωρισμοῦ, ἀλλάζει κανεὶς πορείαν, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς βασικοὺς στόχους τοῦ προγράμματος; Ὅταν αἱ δαπάναι, ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, ὄχι αἱ σπατάλαι, εἶναι συνδεδεμέναι μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ πρόγραμμα ἀναπτύξεως καὶ δὲν ὑπόκεινται εἰς περικοπὰς εἰς περιόδους κρίσεως. Τὶ θὰ ἔπρεπε ἑπομένως νὰ γίνῃ, ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας; Ἀσφαλῶς περικοπὴ τῶν δαπανῶν, ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀπετέλουν οἰκονομίαν ὑπὸ τὴν πρώτην ἔννοιαν. Ὁπωσδήποτε αὐτό. Κατὰ δεύτερον λόγον δανεισμὸς ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις τὸν δύναται. Καὶ ὀφείλει νὰ γίνῃ μία διαστολὴ μεταξὺ ἐξωτερικοῦ δανεισμοῦ καὶ ἐσωτερικοῦ. Δὲν εἶναι ἡ στιγμή. Ὁ ἐξωτερικὸς δανεισμὸς δημιουργεῖ προβλήματα διὰ μίαν οἰκονομίαν βασικά, ἀφορᾶ ἀποφάσεις κρισίμους διὰ τὴν τύχην τῆς οἰκονομίας. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἶχε λάβει θέσιν, ὅτι διὰ μίαν 5)ετίαν ἀπαιτοῦνται κεφάλαια τοῦ ὕψους 200 ἑκατομμ. δολλαρίων ἐτησίως. Ἀναγνωρίζομεν ὅτι τὸ ποσὸν εἶναι μεγάλο, ἀλλὰ λέγομεν ὅτι ἀπαιτεῖται διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας. Εἴχομεν προβλέψει ὅτι τὸ φορτίον εἶναι δυσβάστακτον, ὅμως εἶναι εἰς τὴν βάσιν του ἀνεκτόν. Ὁ ἐσωτερικὸς δανεισμὸς ἀποτελεῖ μίαν ἀνακατανομὴν τοῦ εἰσοδήματος. Δὲν ἀποτελεῖ πρᾶξιν, ἡ ὁποία καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἐκθέτει τὸ δημόσιον, ἢ τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας, ἐφ’ ὅσον παραμένει κάτω τοῦ ρυθμοῦ ἀναπτύξεως. Τὸ χρέος τὸ ἐσωτερικὸν πρέπει νὰ συνδέεται κατά τινα τρόπον μὲ τὸν ρυθμὸν οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Ὑπάρχει συσχέτισις, ἡ ὁποία ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ ἐσωτερικὸς δανεισμὸς τῆς χώρας σήμερον δὲν εὑρίσκεται εἰς ἐπίπεδα, τὰ ὁποῖα τοὐλάχιστον θὰ ἐθεωρούσαμεν ὡς ἐπικίνδυνα. Ἕν εἶναι ἀκατανόητον, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, διατὶ προτίθεσθε νὰ ἐπιβάλετε φόρους διὰ ταμιευτικοὺς καὶ μόνον σκοπούς, ὅταν εἶναι ἐν γνώσει σας, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἶναι ἐν γνώσει σας, ὅτι οἱ φόροι πρόκειται καὶ τὸν ρυθμὸν ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας νὰ περιστείλουν καὶ τὰς τιμὰς πρόκειται ν’ αὐξήσουν. Θὰ ὑπάρξουν ἀνατιμήσεις. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, τὸ ταμιευτικόν σας ἐπιχείρημα μπαίνει ἐντελῶς εἰς δευτέραν μοῖραν. Θὰ πρέπει νὰ εὕρητε ἄλλας λύσεις, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλὰ ὄχι αὐτήν, δὲν εἶναι ἐθνικῶς σύμφορος. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ν’ ἀπευθυνθῶ πρὸς τὴν ΕΡΕ καὶ νὰ εἴπω, καὶ ἐδῶ εὑρίσκομαι πρὸ ἀμηχανίας, δὲν γνωρίζω τὴν τελικὴν στάσιν τοῦ κόμματός σας, ὅσον ἀφορᾷ τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον, εὑρίσκομαι εἰς ἀδυναμίαν νὰ κατανοήσω διατὶ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τείνετε νὰ ὑποστηρίξετε τὸ νομοσχέδιον. Ὑπηνίχθην καὶ λυποῦμαι, διότι αὐτὸ προεκάλεσε μίαν στενοχωρίαν. Ὅπως τότε εἶχον εἴπει, δὲν εἶχον τὴν ἐπιθυμίαν νὰ θίξω προσωπικῶς κανένα, ὑπηνίχθην, ὅτι τὸ μόνον κομματικὸν συμφέρον, τὸ ὁποῖον βλέπω διὰ τὴν ΕΡΕ, εἶναι νὰ ὑπάρξῃ δεδικασμένον εἰς βάρος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Τὸ γεγονός, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις τῆς ἀποστασίας ἐθεώρησαν ἀπαραίτητον τὴν ἐπιβολὴν φόρων, ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ὡδήγησε τὸν τόπον εἰς χρεωκοπίαν. Εἶναι ἀπαράδεκτον τὸ ἐπιχείρημα, διότι ἔχω ὁμιλήσει ἤδη ἐπὶ τοῦ θέματος εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ περιορισθῶ μόνον εἰς ὡρισμένα σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Παπαληγούρα, εἰς τὴν Βουλὴν τὴν 21ην Δεκεμβρίου 1965. Δὲν εἶναι πολλὰ τὰ σημεῖα, κ. Παπαληγούρα. Ἐστηρίξατε κυρίως τὸ ἐπιχείρημά σας εἰς τὸ γεγονός, ὅτι τὸ χρεωστικὸν ὑπόλοιπον τῶν λογαριασμῶν τοῦ Δημοσίου ηὐξήθη τρομακτικῶς ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας καὶ θέλω νὰ κάμω δύο παρατηρήσεις ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ πρώτη εἶναι, ὅτι τὸ χρεωστικὸν ὑπόλοιπον δὲν εἶναι δυνατὸν ἀφ’ ἑαυτοῦ νὰ δώσῃ οἱανδήποτε πληροφορίαν περὶ τῆς πορείας μιᾶς οἰκονομίας, δηλαδὴ νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν ἔχωμεν πληθωρισμὸν ἢ ἀντιπληθωρισμόν. Ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας ἐμπειρίαν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῶν Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ τῶν ἐτῶν 1958, 1959 καὶ 1960 θὰ ἴδητε, ὅτι ἡ κίνησις τοῦ χρεωστικοῦ ὑπολοίπου ἔβαινε περίπου ἀντιθέτως πρὸς τὴν γενικωτέραν οἰκονομικὴν ἐξέλιξιν. Ἐὰν σᾶς ἐνδιαφέρουν οἱ ἀριθμοί, τοὺς ἔχω, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αὐτοὶ ἐνδιαφέρουν τὴν Βουλὴν ἰδιαιτέρως. Δευτέρα, δυστυχῶς, ἴσως ἐκ παραδρομῆς, ἐδώσατε ἀριθμοὺς εἰς τὴν Βουλήν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἰσχύουν. Ἀσφαλῶς ἐκ παραδρομῆς, ἢ ἀσφαλῶς ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων, τὰ ὁποῖα σᾶς ἐδόθησαν καὶ τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀναθεωρηθῆ ἢ δὲν ἦσαν γνήσια κατ’ ἀρχήν. Εἴπατε, ὅτι τὸ χρεωστικὸν ὑπόλοιπον τῶν λογαριασμῶν τοῦ Δημοσίου τὸ 1964 ἀνῆλθεν εἰς 3.700.000.000 καὶ ὅτι ἀνῆλθε τὸ ἴδιον ὑπόλοιπον τὸ 1965 εἰς 4.450.000.000.

§16Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἄλλα 4½ ἑκατομμύρια. Τὰ στοιχεῖα, φυσικά, δὲν τὰ ἐπῆρα ἀπὸ τὸν οὐρανόν, τὰ ἐπῆρα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Αὐτὰ τὰ στοιχεῖα μοῦ τὰ ἔδωσεν ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος κατόπιν αἰτήσεώς μου.

§17Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Παπαληγούρα, δὲν ὑπηνίχθην, ὅτι τὰ στοιχεῖα τὰ κατεσκευάσατε, δὲν ὑπηνίχθην αὐτὸ καθόλου, ἀλλὰ θέλω νὰ σᾶς προσθέσω, ὅτι τὸ μηνιαῖον Δελτίον τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἀναγράφει τὸ χρεωστικὸν ὑπόλοιπον τῶν λογαριασμῶν τοῦ Δημοσίου διὰ τὸ ἔτος 1964. Εἶναι ἀκριβῶς 2.006.000.000.

§18Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε συνάδελφε ἐξ Ἀχαΐας, ὑπάρχουν διάφοροι λογαριασμοὶ τοῦ Δημοσίου καὶ ὑπάρχουν καὶ διάφοροι προκαταβολαὶ πρὸς τὸ Δημόσιον. Ὑπάρχουν καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1964 καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1965, πέραν τῶν συνήθων λογαριασμῶν ἐφοδίων καὶ τοῦ λογαριασμοῦ τοῦ Δημοσίου καὶ ἄλλοι λογαριασμοί, οἱ ὁποῖοι συνολικῶς δημιουργοῦν αὐτὰ τὰ ὑπόλοιπα, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερον, ὑπόλοιπα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθη καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐπιμένω, λοιπόν, ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν μου. Ὑπάρχει καὶ ὁ ἀριθμὸς 2.000.000.000, ἀλλὰ δὲν ἀφορᾷ τὸ σύνολον τῆς κινήσεως τῶν λογαριασμῶν τοῦ Δημοσίου, ἀφορᾷ ἕνα τμῆμα τῶν λογαριασμῶν τοῦ Δημοσίου.

§19Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Χαίρω διὰ τὴν διευκρίνισιν, θὰ σᾶς ἐξηγήσω. Εἶναι ὁ ἀριθμός, τὸν ὁποῖον σᾶς ἀνέφερον, εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν γενικῶν χρεωστικῶν ὑπολοίπων, εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ προσθέσῃ κανεὶς καὶ τὴν δαπάνην συγκεντρώσεως τῶν καπνῶν. Καὶ ἐὰν τὸν προσθέσετε, κ. Παπαληγούρα, δὲν πλησιάζει τὸν ἀριθμὸν τῶν 3.700.000.000. Ἁπλῶς ἐπιμένω, ὅτι ὁ ἀριθμὸς ἦτο σημαντικῶς ἀνώτερος τῆς πραγματικότητος. Ἡ εὐθύνη δὲν εἶναι ἰδική σας, εἶναι τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Δεύτερον, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσὸν τῶν 4.450.000.000 διὰ τὸ ἔτος 1965. Ἐπιθυμῶ νὰ καταστήσω εἰς τὴν Βουλὴν σαφές, ὅτι ἡ Ε.Κ. μέχρι 15ης Ἰουλίου τοῦ 1965, εὐθύνεται διὰ μόνον τὸ ποσὸν τῶν 2.000.000.000. Μόνον διὰ τὸ ποσὸν αὐτό. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. Παπαληγούρα, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ εἶναι ἀκλόνητοι καὶ θὰ τοὺς θέσω ὑπ’ ὄψει σας ἐν λεπτομερείᾳ, ἀλλὰ θὰ τοὺς θέσω ὑπ’ ὄψει καὶ τῆς Βουλῆς αὐτὴν τὴν στιγμήν. Τὸ πρῶτον 6μηνον τοῦ 1965 τὸ χρεωστικὸν ὑπόλοιπον τῶν λογαριασμῶν τοῦ Δημοσίου ἐμειώθη κατὰ 917.000.000 δραχμῶν. Αὐτὸ μᾶς πηγαίνει εἰς τὰς 30 Ἰουνίου. Βεβαίως, εἴχομεν ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις ὅσον ἀφορᾷ ὡρισμένα προϊόντα· καὶ δεχόμεθα πλήρως τὴν εὐθύνην διὰ τὸ ἔτος 1965 ὅσον ἀφορᾷ τὰς συγκεντρώσεις τῶν προϊόντων αὐτῶν. Ὁ λογαριασμὸς καταναλωτικῶν ἀγαθῶν μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1965 παρουσιάζει τὸ ποσὸν 685.000.000 δραχμῶν. Καὶ ὑπάρχουν βέβαια καὶ τὰ 300.000.000 τοῦ ΝΑΤΟ, ἐκεῖνα, δηλαδή, τὰ ὁποῖα δὲν ἐδόθησαν ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ. Ἐν συμπεράσματι, ἐὰν κάμετε μίαν πρόσθεσιν, θὰ εὕρετε, ὅτι δὲν ὑπερέβημεν τὰ 2.000.000.000 δραχμῶν. Ἐπειδὴ ὅμως, ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ τὸν ἀριθμόν σας, τῶν 4.450.000.000, κ. Παπαληγούρα.....

§20Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν τὸν ἀμφισβητεῖτε.....

§21Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀφῆστε νὰ τελειώσω τὴν φράσιν μου. Ἐπειδή, λοιπόν, δὲν ἀμφισβητῶ τὸν ἀριθμόν σας αὐτόν, θὰ ἤθελον νὰ γνωρίζω τί πράγματι συνέβη μὲ τὰ 2.450.000.000, τὰ μετὰ τὰς ἰδικάς μας ἡμέρας. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω: πῶς σεῖς, ὡς Συμπολίτευσις, στηρίζουσα τὴν Κυβέρνησιν, ἐπιτίθεσθε κατὰ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου μέχρι τῆς 15 Ἰουλίου καὶ δὲν ζητεῖτε ἀπολογισμὸν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἐντὸς 6μήνου ηὔξησε τὸ χρεωστικὸν ὑπόλοιπον κατὰ 2.500.000.000 δραχμῶν καὶ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὁ ὁποῖος, πιστεύω, ὅτι ἐπαυξάνει τὰς ἰδικάς σας εὐθύνας σημαντικά. Ἐφ’ ὅσον στηρίζετε, κ. Παπαληγούρα, τὴν Κυβέρνησιν θὰ πρέπει νὰ θέσετε εἰς τὴν Κυβέρνησιν κάποτε τὸ ἐρώτημα: Τί συνέβη; Ποῦ ἐπῆγαν τὰ χρήματα αὐτά;

§22Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Σοβαρῶς; Δὲν τὸ γνωρίζετε;

§23Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σοβαρώτατα.

§24Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ὡμιλήσατε προηγουμένως περὶ πολιτικῆς, τῆς ὁποίας φέρετε, φυσικά, τὴν εὐθύνην κατὰ τὸ ποσοστόν σας. Καὶ ἐὰν ἀντελήφθητε ἐχαμογέλασα. Ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς εἴπητε μίαν πολιτικὴν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία μετέβαλε κατὰ τὸ πρῶτον 6μηνον τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία εἶχεν ἀποφασισθῆ, πλὴν τοῦ ὅτι ἐδώσαμεν μίαν δραχμὴν ἐπάνω εἰς τὴν σταφίδα, πρᾶγμα διὰ τὸ ὁποῖον μὲ ἔχετε ἐπανειλημμένως κατηγορήσει;

§25Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ ἤθελον νὰ ἀναφερθῶ εἰς δύο θέματα. Τὸ πρῶτον θέμα εἶναι: τί δαπάνας ἐπραγματοποιήσατε, αἱ ὁποῖαι ἦσαν πέραν τῶν ἰδικῶν μας προβλέψεων. Δυστυχῶς, τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶναι πλήρη. Χαίρω πάντως, διότι τὸ Γενικὸν Λογιστήριον θὰ τὰ θέση ὑπ’ ὄψει μας ἅμα τῇ ζητήσει. Καὶ ἔχομεν, πρῶτον, τὸ θέμα τῶν ἐπιδοτήσεων. Καί, δεύτερον, τὸ θέμα τῶν δαπανῶν ἐθνικῆς ἀμύνης.

§26Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν ἐπιδοτήσεων, αἱ Κυβερνήσεις, αἱ μετὰ τὴν 15ην Ἰουλίου, δὲν μετέβαλον πολιτικήν. Καὶ δὲν μετέβαλον οὔτε κἂν τιμὰς ἀσφαλείας, εἰ μὴ μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν σταφίδα, εἰς τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν μίαν δραχμὴν πάρα πάνω, διὰ τὴν ὁποίαν ἀναλαμβάνω καὶ προσωπικῶς τὴν εὐθύνην καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ὑπέστην τὸ κατηγορητήριόν σας. Ἀλλὰ ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην δι’ αὐτήν, τὴν συγκεκριμένην, μεταβολὴν πολιτικῆς. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, ὑποθέτω, ὅτι δὲν λησμονεῖτε, ὅτι συνέβη ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου, ὑποθέτω, ὅτι δὲν λησμονεῖτε, ὅτι συνέβη νὰ κινηθοῦν περαιτέρω οἱ λογαριασμοί. Ἐπιθυμῶ νὰ συμπληρώσω μόνον ἀκόμη, ὅτι καὶ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰς δαπάνας ἐθνικῆς ἀμύνης ὁ λογαριασμὸς εἶναι δεδομένος. Κινούμεθα ἐντὸς τῶν προβλέψεων ἀπολύτως. Καὶ τέλος, θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁμολογῶ πὼς κάμνετε λάθος ἐὰν πράγματι πιστεύετε, ὅτι τώρα ἐθέσαμεν τὰ στοιχεῖα τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου εἰς τὴν διάθεσίν σας. Τὰ ἔχομεν θέσει ἔκτοτε καὶ τὸ γεγονός, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ μᾶς κατηγορήσετε διὰ μίαν δαπάνην, πρὸς τὴν ὁποίαν νὰ διαφωνῆτε, ἀποδεικνύει ἁπλῶς, ὅτι δὲν ὑπάρχει εὐθύνη εἰδικὴ τῶν Κυβερνήσεών μας εἰς οὐδὲν σημεῖον.

§27Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Χαίρω, διότι εἶσθε ἱκανοποιημένος......

§28Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε καὶ κ. συνάδελφε, μίαν διακοπήν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κανελλόπουλε, παρακαλῶ μὴ ἐπεμβαίνετε.

§30Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νὰ τελειώσω πρῶτον τὴν φράσιν μου, κ. Κανελλόπουλε. Χαίρω διότι εἶσθε τόσον ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὴν διαχείρισιν τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας. Τὸ βασικὸν ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἔχω θέσει σήμερον δὲν ἔχει ἀπαντηθῆ. Καὶ εἶναι, ὅτι ἡμεῖς εὐθυνόμεθα διὰ δύο δισεκατομμύρια, τὸ ὁποῖον, πιστεύω, ἀποδεικνύεται ἀδιασείστως. Σεῖς διὰ 2.500 ἑκατομμύρια. Καὶ μὲ ἐνδιαφέρει πράγματι νὰ γνωρίζω ποῦ ἐπῆγαν τὰ 2.500 αὐτὰ ἑκατομμύρια. Περαιτέρω, διατὶ διαρκῶς λέγετε, ὅτι τὰ στοιχεῖα τίθενται ὑπ’ ὄψει μας. Θὰ ἤθελον νὰ θέσω τὸ βασικὸν ἐρώτημα καὶ μετὰ ταῦτα θὰ παρακαλέσω τὸν συνάδελφον κ. Ἀθ. Κανελλόπουλον νὰ ἀπαντήσῃ καὶ αὐτός. Ἐφέρατε εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον φορολογικὸν μὲ ἕνα περίγραμμα προϋπολογισμοῦ τοῦ 1966, ἀπὸ τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ μάθῃ κανεὶς τίποτε. Οὔτε ἐπὶ ποίων προβλέψεων στηρίζετε τὰς ἐξελίξεις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, οὔτε ἐπὶ ποίων προβλέψεων στηρίζετε τὸ ὅτι τὰ ἔσοδα θὰ εἶναι περίπου 1090, οὔτε δίδετε πληροφορίας εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐν λεπτομερείᾳ διὰ τὴν διάρθρωσιν τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι τόσον μεγάλαι, μᾶς λέτε, ὥστε εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ καταφύγετε εἰς τὴν φορολογίαν. Ὁρίστε, κ. Κανελλόπουλε.

§31Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν εἶναι ἀληθὴς ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι δὲν μετεβλήθη ἡ πολιτικὴ μετὰ τὴν 15ην Ἰουλίου, ὅσον ἀφορᾷ τὰς δαπάνας. Κατ’ ἀρχήν, ἔλεγχον τῶν δαπανῶν, παρὰ τοὺς ἰσχυρισμούς σας, εἶναι ἀδύνατον νὰ κάμωμεν. Διότι τὸ Γενικὸν Λογιστήριον δὲν δίδει ἀκόμη πλήρη, ἀκριβῆ καὶ λεπτομερῆ κατανομὴν τῶν δαπανῶν εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς. Εἶναι ἰδιαιτέρως χαρακτηριστικόν, ὅτι μέχρι τοῦ Νοεμβρίου, τὰ ἀποθεματικά, καὶ τὰ τρία ἀποθεματικά, τὰ προβλεπόμενα, ὡς γνωστόν, δὲν εἶχον ἐξαντληθῆ. Καὶ ἐξηντλήθησαν μετὰ τὸν Νοέμβριον 1965. Δεύτερον, μετεβλήθη ἡ πολιτικὴ ὡς πρὸς τοὺς ἑξῆς τομεῖς: Πρῶτον, ὡς πρὸς τὰς ἐπιδοτήσεις. Ὑπάρχει πίναξ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, τὸν ὁποῖον νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προσκομίσετε εἰς τὴν Βουλήν, ἐκ τοῦ ὁποίου προκύπτει, ποῖαι ἐπιβαρύνσεις προῆλθον ἐκ τῆς ἰδικῆς σας πολιτικῆς διὰ τῆς αὐξήσεως, εἴτε τῶν τιμῶν, εἴτε τῶν ποσοτήτων, εἴτε τῆς μεταβολῆς τῶν μέτρων ἐν τῇ ἐπιδοτήσει. Ἰδιαιτέρως χαρακτηριστικὴ εἶναι ἡ μεταβολὴ τῆς πολιτικῆς ὡς πρὸς τὸν σῖτον ὅπου διηυρύνατε τὴν προστασίαν, ὡς πρὸς τὰ ρητινικὰ προϊόντα, ὅπου μετεβάλατε πολιτικήν, ὡς πρὸς τὸν οἶνον, ὅπου μετεβάλατε πολιτικὴν κ.ο.κ. Ἀλλά, δὲν ἀνεφέρθην εἰς τὰς ἐπιδοτήσεις, ἐπειδὴ αὗται ἀποτελοῦν καὶ ἰδικήν μας νομίζω πολιτικήν, ἐὰν ὄχι αὐτῆς τῆς ἐκτάσεως, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, καὶ ἰδικήν μας πολιτικήν. Μετεβάλατε, ὅμως, τὴν πολιτικὴν ὡς πρὸς τὰς δαπάνας ἀμύνης. Ἐδώσατε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἀμύνης ποσόν, τὸ ὁποῖον εἶχεν συμφωνηθῆ, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ δοθῇ. Καὶ δεύτερον, σεῖς οἱ ἴδιοι ἀπεφασίσατε τὴν ἀναδιάρθρωσιν εἰς τὰς ἀποδοχὰς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, τὴν ἀναδιαβάθμισιν αὐτὴν ἐνωρίτερον ἀπὸ τότε ποὺ εἶχεν προβλεφθῆ εἰς τὸ κείμενον ποὺ εἶχεν μεθ’ ὑμῶν συμφωνηθῆ, προβλέποντες, ὅτι ἡ δαπάνη αὐτὴ θὰ ἐγένετο εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους καὶ θὰ ἀνήρχετο μόνον εἰς 50 ἑκατομμύρια. Τὸ σύνολον τῆς αὐξήσεως τῆς δαπάνης, προῆλθεν μετὰ τὸν Ἰούλιον καὶ ὠφείλετο μόνον εἰς ἰδικήν σας πολιτικήν.

§32Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὑποθέτω, κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ μοῦ ἀναγνωρίσῃ ἡ Βουλὴ τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαντήσω μὲ δύο λόγια. Κύριοι συνάδελφοι, ἂς λύσῃ τὰς διαφοράς του, ὁ κ. Α. Κανελλόπουλος, μὲ τὸν κ. Ἀνδρέαν Παπανδρέου, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰς ἐπιδοτήσεις. Ἠκούσαμεν προηγουμένως τὸ τροπάριον περὶ πολιτικῶν ἀπόψεων, τὰς ὁποίας ἀπολύτως συμμερίζομαι. Ἠκούσαμεν τώρα, ὁ κ. Ἀθαν. Κανελλόπουλος, νὰ μᾶς κατηγορῇ διὰ πολιτικὴν ἐπιδοτήσεων. Ἐγώ, ἐπαναλαμβάνω, τὴν δήλωσιν, ὅτι ἠκολουθήσαμεν πολιτικήν, ἡ ὁποία δὲν μεταβάλλει τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία εἶχεν ἀκολουθηθῆ κατὰ τὸ παρελθόν, καὶ εἰς τίποτε ἡ Ε.Κ. ἔχει νὰ μᾶς κατηγορήσῃ διὰ τὴν πολιτικὴν τῶν ἐπιδοτήσεων. Ἐὰν μᾶς κατηγορῇ διὰ τὴν πολιτικήν μας, διὰ τὴν σταφίδα, ἂς μᾶς τὸ εἴπει εὐθέως. Καὶ ἂς μᾶς τὸ εἴπῃ εὐθέως, ποῦ ἀλλοῦ νομίζει, ὅτι ἐπράξαμεν λάθη. Πέραν αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, διὰ τὰς δαπάνας Ἐθνικῆς ἀμύνης, δὲν ὑπάρχει, οὔτε μία δραχμὴ διαφορά. Εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ ἔτους, εἶχεν ἐγγράφως ἀναληφθῆ ἡ ὑποχρέωσις νὰ δοθοῦν 150 ἑκατομμύρια. Καὶ ὑπάρχει ἐπιστολή, βεβαιοῦσα τὴν συμφωνίαν αὐτήν, περὶ τῆς ὁποίας δύναται νὰ μαρτυρήσῃ, ἂν ὄχι ἄλλος τίς, ἴσως ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου. Καὶ τὰ 150 ἑκατομμύρια κατεβλήθησαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῶν ἀποδοχῶν τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, ἐπραγματοποιήθη σύμφωνα μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Ε.Κ. Καὶ νομίζω, ὅτι καλῶς ἐπράξαμεν, διότι εἰς τοῦτο δὲν μετεβάλαμεν, ἄλλωστε, καμμίαν πολιτικήν. Κύριε Πρόεδρε, ἀτυχεῖ συνεχῶς ἡ Ε.Κ., ἀλλά, κάποτε, ἐπιτέλους ἂς συμφωνήσῃ καὶ ἂς μᾶς κατηγορήσῃ διὰ μίαν δαπάνην. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπ’ ἄπειρον νὰ λέγεται μυστηριωδῶς, ὅτι ἐπεβαρύναμεν τὴν οἰκονομίαν, ὅτι ὡδηγήσαμεν τὸν προϋπολογισμὸν εἰς ἀδιέξοδον, καὶ νὰ μὴ δύνασθε νὰ μᾶς ἐπικαλεσθῆτε ἕνα κονδύλιον 10 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον κακῶς διεθέσαμεν.

§33Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ ἤθελον, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐπισημάνω, ὅτι τὸ μυστήριον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὑφίσταται πράγματι. Διότι, ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, τὴν 5ην Μαΐου 1965, ἔκανε προβλέψεις διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1965, ἐπισήμως, δημοσίᾳ, ἀρθρογραφήσας τότε εἰς τὴν «Ἀκρόπολιν». Συγχρόνως, εἰς τὴν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι καὶ σεῖς ἐνθυμεῖσθε, κ. Ὑπουργέ, εἰς τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὴν Πολιτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τῆς ὁποίας βεβαίως τὰ πρακτικὰ ὑπάρχουν, οὔτε σεῖς, οὔτε ἐγὼ προτιθέμεθα νὰ ἀμφισβητήσωμεν τοὺς λόγους τοῦ ἄλλου, πράγματι, κατελήξαμεν εἰς συμφωνίαν, ἡ ὁποία δὲν προέβλεπεν καμμίαν δυσχέρειαν, ὅσον ἀφορᾷ πραγματοποιήσεις τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐσόδων καὶ ἐξόδων. Καὶ αὐτὸ εἶναι Ἰούνιος, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἡ δὲ προσκειμένη ἐφημερὶς εἰς ὑμᾶς, ἀνέγραψεν ἀκριβῶς, μετὰ τὴν συνάντησιν ἐκείνην, πλήρη συμφωνίαν τοῦ κ. Μητσοτάκη μὲ τὸν κ. Παπανδρέου, ἐπὶ τοῦ θέματος. Αὐτὸ ἀνέγραψεν τότε. Καὶ δὲν ὑπῆρξεν διάψευσις. Μᾶς ἐνδιαφέρει, πράγματι, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ μάθωμεν, διατὶ καταλήξατε μὲ μηδὲν προσφοράν, ἀπὸ τὸν τακτικὸν προϋπολογισμόν, εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων, ὅταν καὶ σεῖς καὶ ἡμεῖς δὲν ἀνεμέναμεν τοιαύτην ἐξέλιξιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε καὶ συνεχίζετε καὶ σήμερον, μὲ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολουθήσαμεν ἡμεῖς εἰς τὸ παρελθόν, σᾶς λέγω, ὅτι δὲν ὑπάρχει σύγκρισις, διότι σεῖς δὲν ἔχετε πολιτικήν. Πολιτικὴν ἔχει ἡ Ε.Ρ.Ε., πολιτικὴν ἔχει ἡ ΕΔΑ, πολιτικὴν εἴχομεν ἡμεῖς. Πολιτικὴν σαφῆ, ἔχει ἡ Ε.Κ., ἡ ὁποία διαφέρει σαφῶς πρὸς τὴν πολιτικὴν τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἡ Ε.Ρ.Ε., ἔχει ἱστορικῶς ἀκολουθήσει μίαν πολιτικὴν συνδυάζουσα μίαν αὔξησιν τοῦ Ἐθνικοῦ Εἰσοδήματος εἰς τοιαῦτα ὕψη, ὥστε ἡ νομισματικὴ σταθερότης νὰ γίνεται πρωταρχικὸς σκοπὸς καὶ τὰ εἰσοδήματα τῶν λαϊκῶν τάξεων, νὰ μὴ ἀναπτύσσωνται τόσον ταχέως, ὅσον ἡ αὔξησις τῆς παραγωγικότητος.

§34Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. ... (Ὁμιλεῖ, μὴ ἀκουόμενος).

§35Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νὰ διασαφηνίσω τὴν ἄποψίν μου, σεῖς ἀργότερα, θὰ ἔχετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ μᾶς εἴπητε τὴν ἰδικήν σας.

§36Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ μὴ αὐξήσεως τῶν εἰσοδημάτων, ἀλλά, περὶ τίνων εἰσοδημάτων ὁμιλεῖτε, τῶν πραγματικῶν ἢ τῶν χρηματικῶν, ποὺ δὲν εἶναι τὰ πραγματικά.

§37Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸ ἐρώτημα εἶναι, πράγματι, εὐφυές! Ἐφθάσαμεν εἰς τὸν πληθωρισμὸν μὲ τὸ 1% τοῦ 1964, ἔναντι τοῦ 3% τοῦ 1963.

§38Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐνδιαφερόμεθα, ἐὰν ηὐξήθη ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις τῶν εἰσοδημάτων, δὲν ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοῦ τῶν δραχμῶν, ἀλλὰ διὰ τὴν αὔξησιν τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τῆς δραχμῆς. (Χειροκροτήματα).

§39Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Χαίρω, διότι χειροκροτεῖται, τὸ πράγματι σωστὸν ρητὸ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ἀλλὰ ἡ δυσκολία τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη εὑρίσκεται εἰς τὰ νούμερα. Τὰ νούμερα εἶναι καλὰ διὰ τὴν Ε.Κ. Πῶς νὰ τὸ κάνωμεν, τὸ 1964 ὁ τιμάριθμος ἐπῆγε 0,9%, ἐνῷ τὸ 1963 3%. Πῶς, λοιπόν, εἶναι τόσον εὐαίσθητος ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης εἰς τὰ θέματα τοῦ πληθωρισμοῦ; Καὶ θὰ ἤθελον νὰ τὸν θέσω ἐνώπιον ἑνὸς προσθέτου διλήμματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ψῆφον του εἰς τὴν Βουλήν, ἐν σχέσει μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Πιστεύω, ὅτι καὶ σεῖς πιστεύετε, ὅτι ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου θὰ ὁδηγήσῃ συγχρόνως εἰς τὴν μείωσιν τοῦ ρυθμοῦ ἀναπτύξεως, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν. Συγχρόνως πιστεύω, ὅτι πιστεύετε, ὅτι αἱ σχέσεις μας πλέον μὲ τὴν Εὐρώπην καὶ ἡ μετανάστευσις, ἐπιβάλλει αὔξησιν εἰς τὰ ἡμερομίσθια, τὰ ὁποῖα ἀνταποκρίνονται εἰς ρυθμοὺς αὐξήσεως παραγωγικότητος Εὐρωπαϊκοὺς καὶ ὄχι ἐντοπίους. Καὶ πιστεύω, ὅτι πιστεύετε, ὅτι ἡ πτῶσις τοῦ ρυθμοῦ αὐξήσεως τοῦ Ἐθνικοῦ Εἰσοδήματος συσχετίζεται ἀσφαλῶς μὲ τὴν πτῶσιν τῆς παραγωγικότητος τῆς οἰκονομίας. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, εἶναι ἐμφανές, ὅτι ὅλα τὰ αἰτήματα, τὰ δίκαια, τῆς ἐργατικῆς τάξεως, τῶν ἀγροτικῶν τάξεων, τὰ ὁποῖα θὰ ἱκανοποιήσῃ, ἐὰν τὰ ἱκανοποιήσῃ, ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἐξανεμισθοῦν καὶ σημαντικὸν ρόλον εἰς τὸν ἐξανεμισμὸν αὐτὸν θὰ παίξῃ καὶ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον φοβοῦμαι, ὅτι προτίθεσθε νὰ ψηφίσητε. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§40Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Μοῦ ἐθέσατε ὡρισμένα ἐρωτήματα, διὰ νὰ ἀπαντήσω. Προεξοφλεῖτε, ὅτι θὰ ψηφίσω τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια;

§41Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔχει καλῶς.

§42Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πιστεύω, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὅτι φορολογίαι πρέπει νὰ ἐπιβάλλωνται, μόνον ἀφοῦ ἐξαντληθῇ πᾶσα προσπάθεια διὰ τὴν ἐπίτευξιν οἰκονομιῶν εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Καὶ ἐπιλαμβάνομαι τῆς εὐκαιρίας, διὰ νὰ συστήσω καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μᾶς πείσῃ, πρῶτον, ὅτι θέλει καὶ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐπιφέρῃ αὐτὰς τὰς οἰκονομίας καὶ ὕστερα νὰ ἐπιζητήσῃ τὴν ἐπιψήφισιν τῶν νομοσχεδίων. Πιστεύω, ὅτι ἠμπορεῖ μὲν νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις, ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, θὰ συνεβούλευα ὅμως, τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μὴ ἐπιζητήσῃ τὴν ἐπιψήφισίν του, ἐὰν προηγουμένως δὲν φέρῃ πρὸς ψήφισιν τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ποὺ ἔφερε διὰ νὰ μᾶς πείσῃ περὶ τῶν οἰκονομιῶν ποὺ θέλει νὰ ἐπιβάλῃ καὶ τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν γνώμην μου, εἶναι ἀνεφάρμοστον καὶ ἀπαράδεκτον, καὶ ὕστερα νὰ ἐπιζητήσῃ τὴν ψήφισιν τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου, ἄλλως δὲν βλέπω τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια νὰ ψηφίζωνται. (Χειροκροτήματα). Καὶ ὑποστηρίζων αὐτά, πιστεύω, ὅτι εὑρίσκομαι ἐντὸς τοῦ πλαισίου ποὺ καθώρισεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. διὰ τῆς ἐπιστολῆς του πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο θέμα, τὸ θέμα τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν δικαίων αἰτημάτων τῶν ἐργαζομένων καὶ τὰς συνεπείας του, σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ ἐνδιαφέρει εἶναι ἡ αὔξησις τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως. Δὲν δέχομαι, ὅτι εἶναι δυνατόν, νὰ στηρίξωμεν τὴν συναγωνιστικότητα τῆς ἰδικῆς μας οἰκονομίας ἐπὶ τοῦ εὐθηνοῦ ἡμερομισθίου. Αὐτὸ τὸ θεωρῶ ἀπαράδεκτον καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εἶχον καὶ ἀντίθεσιν μὲ τὸν κ. Μαῦρον, κάποτε ἐδῶ, ὅταν εἶπεν, ὅτι ἐξηντλήθησαν τὰ περιθώρια. Αὐτὸ δὲν τὸ παραδέχομαι, διότι ὡς πρώτην ἀξίαν θεωρῶ τὸν ἄνθρωπον καὶ ὕστερα ὅλα τὰ ἄλλα. Δι’ αὐτὸ ὑπάρχει καὶ ἀντίθεσίς μου, βασική, μὲ τὸν κομμουνισμόν. Ἐκεῖνο, λοιπόν, ποὺ ἐνδιαφέρει, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ, εἶναι, τὰ ἡμερομίσθια, μετρώμενα εἰς συνάλλαγμα, νὰ εἶναι χαμηλά, μετρώμενα εἰς ἀγοραστικὴν δύναμιν, νὰ εἶναι ὑψηλά. Καὶ αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἐφόσον ἀκολουθηθῇ συνετὴ οἰκονομικὴ πολιτική. Διότι, ἐκεῖνο ποὺ ἐνδιαφέρει, δὲν εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν δολλαρίων, ἐκεῖνο ποὺ ἐνδιαφέρει εἶναι τί ἀγαθὰ ἠμπορεῖ νὰ ἀγοράσῃ ὁ ἀγρότης καὶ ὁ ἐργάτης. Καὶ πιστεύω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμήν, τὸ ἐπίπεδον τῶν τιμῶν ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος εἶναι χαμηλότερον ἀπὸ τὸ ἐπίπεδον τῶν τιμῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ, χωρὶς ἡ ἀπόστασις μεταξὺ τῶν ἡμερομισθίων, ἡ ὑφισταμένη νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν διαφορὰν αὐτήν. Βασική, λοιπόν, προϋπόθεσις, ὅσην ἀξίαν ἔχει τὸ θεμέλιον διὰ μίαν οἰκοδομήν, τόσην ἀξίαν ἔχει καὶ ἡ νομισματικὴ σταθερότης. Καὶ φοβοῦμαι πολύ, κ. Παπανδρέου, ὅτι δὲν ἐδώσατε σεῖς καὶ οἱ ἀξιότιμοι Ὑπουργοὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ὅσοι μετεῖχον τῶν Κυβερνήσεων τοῦ κ. Γ. Παπανδρέου, δὲν ἐδώσατε τὴν σημασίαν ποὺ ἔπρεπε νὰ δώσετε, εἰς τὸ θεμέλιον τῆς οἰκοδομῆς.

§43Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην, διότι ἐπιβεβαιώνει κἄτι, τὸ ὁποῖον εἶπον, ἐπιβεβαιώνει, δηλαδή, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. ἀκολουθεῖ ἰδίαν πολιτικήν. Ἤδη, νομίζω, ἐξεφράσατε τὴν ἄποψίν σας. Ἡ ἰδική μας, νομίζω, εἶναι ἐπίσης γνωστή. Πιστεύομεν, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, εἶναι συνδεδεμένη ἀρρήκτως, μὲ τὴν συμμετοχὴν εἰς τοὺς καρποὺς τῆς οἰκονομικῆς προόδου, τῶν λαϊκῶν τάξεων. Πιστεύομεν αὐτό, ὡς ἀρχήν. Πιστεύομεν αὐτὸ καὶ ὡς μέσον, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας καὶ πιστεύομεν, περαιτέρω, ὅτι οὐδεμία σύνεσις καὶ νοικοκύρευμα, ἠμπορεῖ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ μέγα Ἐθνικὸν πρόβλημα τῆς μεταναστεύσεως. Θέλει, κ. Πρωτοπαπαδάκη, φαντασίαν. Καὶ ἀρνοῦμαι, ὅτι ἡμεῖς ἀκολουθοῦμεν πολιτικὴν ὑπονομεύσεως τοῦ νομίσματος. Ἁπλῶς, τὰ πρῶτα πράγματα, μπαίνουν πρῶτα. Δι’ ἡμᾶς, τὰ πρῶτα, εἶναι πρῶτα. Δι’ ἡμᾶς, αἱ εὐρεῖαι λαϊκαὶ μᾶζαι, εἶναι πρῶται. (Χειροκροτήματα). Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν πολιτικήν μας, ἐσεῖς τὴν πολιτικήν σας, ἀλλὰ οἱ κύριοι εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν ἔχουν πολιτικήν, ἔχουν ἁπλῶς, μίαν σειρὰν σπασμωδικῶν πράξεων, ἀντιμετωπίσεως τῶν οἰκονομικῶν προβλημάτων, ἡμέραν μὲ τὴν ἡμέραν. Δι’ αὐτό, καὶ ἐξαρτᾶται, βέβαια, ποίου ἀκριβῶς τὰς δηλώσεις, λαμβάνει κανεὶς ὑπ’ ὄψιν. Ἀλλά, δι’ αὐτούς, ἡ πολιτικὴ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, εἶναι ὑπεύθυνος; διὰ τὴν ὑποτιθεμένην χρεωκοπίαν ἢ κρίσιν, θὰ τὴν ὀνομάσω. Καὶ διὰ τῶν φορολογικῶν μέτρων, τῶν σημερινῶν, ἐπιμένουν ὅμως, ὅτι ἀκολουθοῦν τὴν πολιτικὴν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Κύριοι, δὲν ἀναγνωρίζομεν, ὅτι ἀκολουθεῖτε οἱανδήποτε πολιτικήν. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐφέρατε εἰς τὴν Βουλήν, ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν ἀδιάσειστον, ὅτι εἶσθε ἀσυνάρτητοι. (Χειροκροτήματα). Ὅτι ἀντιμετωπίζετε τὰ προβλήματα, προχείρως, συστηματικῶς, καὶ ὅτι ἡ ἔγνοιά σας εἶναι πρὸς τοὺς ὀλίγους. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔχετε πάρει, τῶν ἐπιδοτήσεων καὶ τὰ συναφῆ, βεβαίως, πηγάζουν ἀναγκαστικὰ ἀπὸ τὴν μεγάλην ἀλλαγὴν εἰς τὸ πνεῦμα, ἡ ὁποία ἦλθεν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, καὶ ἡ ὁποία δὲν πρόκειται, πιστεύομεν, νὰ ἀνακοπῇ. (Χειροκροτήματα). Καὶ δὲν εἶσθε εἰς θέσιν, διότι ἀκριβῶς, οὔτε λαϊκὴν βάσιν ἔχετε, οὔτε στήριγμα λαϊκὸν ἔχετε, δὲν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ ἀντισταθῆτε εἰς τὰ δίκαια αἰτήματα τῶν λαϊκῶν μαζῶν. Τὸ κάμετε χωρὶς νὰ τὸ πιστεύετε, κ. Μητσοτάκη. Ἡμεῖς τὸ κάμνομεν καὶ τὸ πιστεύομεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά μας. (Χειροκροτήματα). Δὲν ἀπολογούμεθα. Φέρομεν τὰς εὐθύνας, δι’ ὅ,τι ἐκάμαμε. Δὲν ξυπνᾶμε ἕνα πρωΐ, διὰ νὰ εἰποῦμε, «τί κρῖμα; Πῶς δὲν τὸ εἴδαμε ἐνωρίτερα; Διατί νὰ εἶμαι συνένοχος»; Ὄχι, κ. Μητσοτάκη, ἐὰν ὑπάρχουν εὐθῦναι, τὰς φέρομεν.

§44Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) ... (Θόρυβος).

§45Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν δέχομαι διακοπάς.

§46Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ κατηγορητήριον εἶναι κατὰ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω κατόπιν. Δὲν θὰ μοῦ ἀφαιρέσητε, κ. Παπανδρέου, τὸν λόγον. Θὰ λάβετε ἀπάντησιν εἰς ὅσα φαντασιωδῶς λέγετε.

§47Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Λυποῦμαι, ἀλλὰ εἰς τὸν κ. Μελᾶν, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιτρέψω διακοπάς. Εἰδικῶς εἰς τὸν κ. Μελᾶν, δὲν θὰ ἐπιτρέψω διακοπήν. (Χειροκροτήματα).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀρκετόν, νὰ δηλώσῃ, ὁ ἀγορεύων, ὅτι δὲν δέχεται διακοπάς. Τυμπανοκρουσίαι, ὅμως, εἶναι ἀπαράδεκτοι. Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ. Ἐδήλωσεν, ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι δὲν δέχεται διακοπάς. Τέρμα, ἄνευ τυμπανοκρουσιῶν. Ὁρίστε, κ. Παπανδρέου.

§49Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀνεφέρθην εἰς τὸν ρόλον, τὸν ὁποῖον ἔχει παίξει ἡ Ε.Ρ.Ε., ἐν σχέσει μὲ τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον. Καὶ θὰ πρέπει νὰ ἐπαναλάβω, κ. Πρόεδρε, ὅτι οἱ ὅροι, τοὺς ὁποίους ἔχετε θέσει εἰς τὴν ἐπιστολήν σας, εἶναι τόσον ἐλαστικοί, ὥστε νὰ ὑπερκαλύπτουν τὴν ἰδικήν μας διαχείρισιν, ἀλλὰ μόλις νὰ καλύπτουν τὴν διαχείρισιν τῆς Κυβερνήσεως. Ὅλα τὰ ὅρια, τὰ ὁποῖα ἐθέσατε, πέραν τοῦ πρώτου ὁρίου, τὸ ὁποῖον εἶναι δεδομένον ἀπὸ τὸν νόμον, ὁ λογαριασμὸς συγκεντρώσεως, εἶναι ἐλαστικώτερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ἐφηρμόσαμεν. Καὶ κατηγορούμεθα ἡμεῖς, διὰ κακὴν διαχείρισιν ἢ χαλαρὰν διαχείρισιν. Εἰδικώτερον ἀπεκαλύψατε ἐν τῇ οὐσίᾳ διὰ τῆς ἐπιστολῆς σας, ὅτι πράγματι, διὰ πρώτην φοράν, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας, τὰ τελευταῖα ἔτη, διὰ πρώτην φορὰν διέθεσεν ἔντοκα γραμμάτια εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος 600 ἑκατ. Αὐτὸ λέγεται Χολαργὸς καὶ εἶναι πρᾶξις αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ὄχι τῆς ἰδικῆς μας. Τὸ λέγω αὐτό, διότι τὸ ὅλον πνεῦμα, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου στηρίζετε τὴν Κυβέρνησιν τῆς ἀποστασίας, εἶναι πνεῦμα συνετῆς νοικοκυρεμένης οἰκονομικῆς διαχειρίσεως. Ἔ, λοιπόν, δὲν ἱκανοποιοῦν αὐτοὺς τοὺς ὅρους, χωρὶς νὰ ἔχουν προοδευτικὴν πολιτικήν, συνετήν, πρόγραμμα, δὲν ἱκανοποιοῦν οὔτε κἂν αὐτοὺς τοὺς κανόνας τοῦ νοικοκυριοῦ, τοὺς ὁποίους ἐπαγγέλλεται ἐπὶ τέλους ἡ Δεξιὰ καὶ ἀρνεῖσθε ἑαυτόν, κ. Πρόεδρε.

§50Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον, κ. συνάδελφε, ἀπευθύνεσθε, κατὰ τρόπον μάλιστα ἀμέσως πρὸς ἐμέ, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνοίξωμεν διάλογον, ἀλλὰ δὲν τὸ θεωρῶ ὀρθόν, διὰ νὰ μὴ διακόψω τὴν ὁμιλίαν σας, τοσοῦτον μᾶλλον, καθ’ ὅσον, τὴν προσεχῆ Δευτέραν, λαμβάνων ἰδιαιτέρως ὑπ’ ὄψει καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἴπατε, θὰ ἀπαντήσω.

§51Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πολὺ καλά. Περαίνων, ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Τὴν 20ὴν Δεκεμβρίου, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν καὶ ἐγὼ καὶ ὁ συνάδελφός μου, κ. Ἀθαν. Κανελλόπουλος, νὰ ἀναπτύξωμεν διὰ μακρῶν, τὰ τί παρελάβομεν καὶ τί παρεδώσαμεν. Πιστεύω, ὅτι μὲ στοιχεῖα «ἀδιάσειστα», διότι οἱ ἐθνικοὶ λογαριασμοὶ τείνουν νὰ ἀλλοιώνουν τοὺς ἀριθμοὺς ἀπὸ μῆνα εἰς μῆνα, ἀνεκάλυψα, ὅτι τινὲς τῶν ἀριθμῶν, ἔχουν τώρα ἀναθεωρηθῆ, ἀλλὰ ὄχι σημαντικῶς. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὅταν θὰ συζητήσωμεν πάλιν εἰς 2, 3 μήνας, καὶ πάλιν θὰ ἔχουν ἀναθεωρηθῆ. Καλῶς κάμουν, ἀλλά...

§52Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν 18 μηνῶν τῆς ἰδικῆς σας διακυβερνήσεως, οἱ ἐθνικοὶ λογαριασμοί, ὅπως γνωρίζετε, ἐξ ἴσου καλὰ μὲ ἐμέ, ἀνεθεωρήθησαν, ὡς πρὸς τὰ κύρια κονδύλια, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὸ Ἐθνικὸν Εἰσόδημα, εἰς τὴν συμμετοχὴν τῶν ἐπενδύσεων καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς, τοὐλάχιστον ἑπτάκις, χωρὶς ποτὲ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὑπῆρχε τι τὸ ὕποπτον. Φυσικὸν εἶναι οἱ ἐθνικοὶ λογαριασμοὶ νὰ ἀναθεωροῦνται συνεχῶς καὶ νὰ καθίστανται ὁριστικοὶ μόνον μετὰ τὴν πάροδον διετίας ἢ τριετίας.

§53Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἴμεθα σύμφωνοι. Καὶ αὐτό, ἁπλῶς τὸ ἀναφέρω, διότι οἱ ἀριθμοὶ σήμερον διαφέρουν κατ’ ἔτος, ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς τῆς 20ῆς Δεκεμβρίου 1965. Συμπεραίνων, εἶχον τότε εἴπει καὶ ἐπαναλαμβάνω, ἐν ὀλίγοις, ὅτι εἰς τοὺς 18 περίπου μῆνας τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ἀπὸ τὴν Ε.Κ., τὸ Ἐθνικὸν Εἰσόδημα ηὐξήθη μὲ τάχιστον ρυθμόν. Ἦτο ὁ ἀριθμὸς αὐτοῦ 8,9% τὸ 64 καὶ σήμερον ἀνεθεωρήθη εἰς 8,7% διὰ τὸ αὐτὸ ἔτος. Ὁ ἀριθμὸς διὰ τὸ 1965 προβλέπεται εἰς τὸ 7,5 περίπου τοῖς ἑκατὸν καὶ δὲν γνωρίζω τελικῶς ποῦ θὰ διαμορφωθῇ. Ὁ ρυθμὸς ἀναπτύξεως τοῦ 8–8,5% διὰ τὴν περίοδον τῶν 18 μηνῶν, συνεδυάσθη μὲ νομισματικὴν σταθερότητα. Εἶναι περίεργον, ὅτι οὐδεὶς ἐπιθυμεῖ νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τοῦ τιμαρίθμου. Ὅταν ὁμιλοῦν διὰ τὴν νομισματικὴν σταθερότητα καὶ μᾶς κατηγοροῦν, ἀναφέρονται εἴτε εἰς τὰς πωλήσεις χρυσῶν λιρῶν, εἴτε εἰς τὰς καταθέσεις. Ἀλλά, εἶναι γεγονός, ὅτι ὁ τιμάριθμος ηὐξήθη κάτω τοῦ 1% τὸ 1964 καὶ εἶναι γεγονός, ὅτι διὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1965, ηὐξήθη περὶ τὰ 2%. Τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἀντεμετωπίσαμεν, ἦσαν: Πρῶτον, ἡ κάμψις τῶν ἀδήλων πόρων, πράγματι, πρόβλημα σοβαρὸν τὸ 1964 πρὸς τὸ 1965, λόγῳ τῆς κυπριακῆς κρίσεως. Αὕτη, πράγματι, διωρθώθη εἰς μέγα βαθμὸν τὸ 1965. Ἐπανῆλθον οἱ ἄδηλοι πόροι. Αἱ καταθέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον καὶ αὐταὶ ὑποστῆ μίαν κάμψιν, λόγῳ τῆς κυπριακῆς κρίσεως, ἐπανῆλθον τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1965, διὰ νὰ μηδενισθοῦν τὸ δεύτερον ἑξάμηνον. Ἡ αὔξησις τῶν καταθέσεων ἐκ 500 περίπου ἑκατομμυρίων τὸ δεύτερον ἑξάμηνον τοῦ 1965 ἐπὶ Κυβερνήσεώς σας, ὀφείλεται μόνον εἰς τὸν τόκον. Ἐὰν ἀφαιρέσητε τὸν τόκον, ἔχετε ἀπόλυτον μείωσιν τῶν καταθέσεων τὸ δεύτερον ἑξάμηνον. Ἐπίσης ὁ ρυθμὸς τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ἦτο ὑψηλότατος, ἦτο 10,6 τὸ 1964. Ἔχει ἀναθεωρηθῆ καὶ αὐτὸς διὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1965. Τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1965 ἦτο 11,4% καὶ τὸ δεύτερον ἑξάμηνον τοῦ 1965 ὁ ἀναθεωρηθεὶς ἀριθμὸς ἦτο 4,1%, ἐνῷ ἡ αὔξησις κατὰ τὸ ἀντίστοιχον ἑξάμηνον τοῦ 1964 ἦτο 9,7%. Αἱ καταθέσεις ἐπίσης, ἐμηδενίσθησαν. Ἀλλὰ κάτι, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ συγκινῇ τὴν Ε.Ρ.Ε., εἶναι ἡ ἐξέλιξις εἰς τὸν νομισματικὸν τομέα. Ἡ προσφορὰ χρήματος εἶχε μειωθῆ κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1965, τὸ ἑξάμηνον ποὺ ὑποτίθεται, ὅτι θὰ ἐτινάζαμε τὴν χώραν εἰς τὸν ἀέραν, κατὰ 537 ἑκατομμύρια. Ἂν δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπιθυμῇ νὰ ἔχῃ τὴν συσχέτισιν μὲ τὸ ἀντίστοιχον ἑξάμηνον τοῦ 1964, ἦτο τότε ὑπὸ τὰς συνθήκας ποὺ τότε ἀντεμετωπίζαμεν 1.709. Θὰ ἔλεγον, λοιπόν, ὅτι νομισματικὸς κίνδυνος, κάμψις τῆς παραγωγῆς, κάμψις τῆς αὐξήσεως τοῦ Ἐθνικοῦ Εἰσοδήματος, ἔχουν σημειωθῆ ἀπὸ τῶν ἡμερῶν σας, ὀφείλεται εἰς τὴν πολιτικὴν κρίσιν, εἰς τὸ πραξικόπημα, ὀφείλεται εἰς τὴν ἀσυναρτησίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἔρχεσθε, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ νὰ καταθέσετε νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς θὰ ἐπισωρεύσῃ καὶ ἄλλα δεινὰ εἰς τὸν τόπον. Εἶναι πλέον ἀκατανόητον καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ λύσις δὲν εἶναι νέοι φόροι, ἡ λύσις, κ. Ὑπουργέ τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι νὰ φύγετε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν χώραν ἡ Κυριαρχία τοῦ λαοῦ, ἐκλογαί, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§55Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Θὰ ὁμιλήσω, κ.κ. συνάδελφοι, ὅπως ἐξ ἀρχῆς ἐδήλωσα, εἰς τὸ τέλος τῆς συζητήσεως, διὰ νὰ δώσω συγκεντρωτικὴν ἀπάντησιν εἰς τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἕως τότε θὰ ἀκουσθοῦν. Εἶναι ὅμως ἀνάγκη ἀμέσως νὰ δώσω μίαν σύντομον ἀπάντησιν εἰς ὡρισμένα σημεῖα τῆς σημερινῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Α. Παπανδρέου. Εἶχεν ἕνα ἐκκρεμῆ λογαριασμὸν νὰ ξεκαθαρίσῃ ἀπὸ τῆς παρελθούσης Δευτέρας ὁ συνάδελφος ἐξ Ἀχαΐας. Διότι εἰς τὸ πενταετὲς πρόγραμμα διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ Κέντρου Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν, τὸ ὁποῖον προσφάτως ἐδόθη εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ τὸ ὁποῖον τελεῖ ὑπὸ μελέτην ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, συμβαίνει νὰ προβλέπωνται διὰ τὴν προσεχῆ πενταετίαν νέοι φόροι. Ἦλθεν ἡ ἐπιστημονικὴ αὐτὴ διαπίστωσις ὡς μία πρόσθετος ἀπόδειξις τῆς ἀνάγκης, τὴν ὁποίαν εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἰς τὸ βάθος παραδέχονται ὅλα τὰ πολιτικὰ κόμματα, νὰ ἀναζητηθοῦν πρόσθετοι ἐσωτερικοὶ πόροι διὰ τὴν ὑποβοήθησιν τοῦ προγράμματος τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας.

§56Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἄλλο πόροι καὶ ἄλλο φόροι.

§57Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἤκουσα καὶ τὰς ἰδικάς σας ἀπόψεις καὶ θὰ λάβετε εἰς τὸ τέλος τῆς συζητήσεως ἀπάντησιν. Εὑρισκόμενος ἐνώπιον αὐτῆς τῆς δυσκολίας ὁ κ. Α. Παπανδρέου ἔκαμε σήμερον μίαν περίεργον κοινοβουλευτικὴν ἐμφάνισιν. Εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας του ἔδιδε τὴν ἐντύπωσιν τοῦ ἄρτι ἀφιχθέντος ἐξ Ἀμερικῆς Καθηγητοῦ καὶ εἰς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας του (θόρυβος, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ε.Κ.) ἦτο αὐτὸ ποὺ ὠνόμασα καὶ τὴν Δευτέραν, ὁ «ἀδίστακτος δημοκόπος», ὁ ὁποῖος ὑποκατέστησε τὸν σοφὸν Καθηγητήν. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ε.Κ.). Κύριοι συνάδελφοι, εἰς ὅ,τι μὲν ἀφορᾷ τὴν ἀνάγκην ἐπιβολῆς τῶν νέων φορολογιῶν, δὲν προτίθεμαι ἀπόψε περισσότερον νὰ ἐπιμείνω. Βέβαιον εἶναι, ὅτι ἂν ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις εἶχεν ἴσον βαθμὸν «εὐσυνειδησίας» —διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὸν καλύτερον δυνατὸν ὅρον— μὲ τὸν κ. Α. Παπανδρέου, δὲν θὰ ἐπέβαλλε τὰς φορολογίας. Ἠκούσαμεν καὶ πάλιν ἀπόψε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναζητηθοῦν πόροι διὰ δανεισμοῦ. Καὶ ἡ μὲν Κυβέρνησις τοῦ κ. Γ. Παπανδρέου τοὺς τελευταίους μῆνας δὲν ἠδύνατο νὰ ἀναζητήσῃ οὔτε κἂν πόρους διὰ δανεισμοῦ, ἡ ἰδική μας ὅμως Κυβέρνησις δύναται νὰ τοὺς ἀναζητήσῃ καὶ θὰ ἦτο δι’ ἡμᾶς ἄνετον ἂν εἴχομεν τὴν ἰδίαν ψυχολογίαν τοῦ δημοκόπου μὲ τὸν κ. Α. Παπανδρέου, νὰ ἀναζητήσωμεν πόρους διὰ τοῦ δανεισμοῦ, διότι εἰς τὸ τέλος τέλος —τὴν μέθοδον τὴν γνωρίζει ὁ ἴδιος— ὑπάρχει καὶ ἡ μέθοδος τοῦ Χολαργοῦ, ἁπλουστέρα πασῶν τῶν ἄλλων μεθόδων. Ἡ Κυβέρνησίς μας δὲν ἀνήκει εἰς αὐτὰς τὰς Κυβερνήσεις. Ἐθεώρησε χρέος της νὰ εἴπῃ τὴν ἀλήθειαν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ νὰ προτείνῃ μεθόδους ὀρθάς, νὰ προτείνῃ ἀληθῆ λύσιν. Διὰ πρώτην φορὰν σήμερον ἠκούσαμεν καὶ ἀναλυτικὴν κριτικὴν τῶν νέων φορολογιῶν. Εἰς ἀπάντησιν, ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω μὲ πολλὴν συντομίαν, τὰ ἑξῆς: Ἀπέφυγε, βεβαίως, ὁ κ. Α. Παπανδρέου μὲ πολλὴν προσοχὴν —ἔκαιγε τὸ θέμα— τὸ θέμα τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν. Τὸ Κέντρον Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν προτείνει μείωσιν τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν μέχρι καὶ τῆς κορυφῆς τῆς κλίμακος. Ἐγὼ κατηγορήθην, διότι ἐπραγματοποίησα μικροτέραν μείωσιν ἀπὸ αὐτήν, τὴν ὁποίαν ζητεῖ τὸ Κ.Ο.Ε. Εἶναι δικαίωμά σας, κ.κ. συνάδελφοι, ἐμένα νὰ μὲ κατηγορῆτε, διότι κατεβίβασα τὸ ἀνώτατον ὅριον τῆς φορολογίας εἰς 55%, σεῖς δὲ νὰ θέλετε νὰ τὸ μειώσετε ἀκόμη περαιτέρω, εἰς τὸ 45%, ἀλλά, βεβαίως, αὐτὸ ἀποδεικνύει ἁπλῶς δημοκοπικὴν διάθεσιν καὶ ἀπόλυτον ἔλλειψιν αἰσθήματος εὐθύνης. Ἐκεῖνο ποὺ ἀκόμη πρέπει νὰ προσθέσω —διότι οἱ ἀριθμοὶ δὲν ἀστειεύονται καὶ ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν φωνάζουν μερικοὶ θορυβοποιοὶ συνάδελφοι τῆς Ε.Κ. οἱ ἀριθμοὶ δὲν ἀλλάσσουν— ὅτι οἱ νέοι φόροι συντίθενται κατὰ τὸ ἓν περίπου ἑκατομμύριον ἀπὸ ἐμμέσους φόρους καὶ κατὰ τὰ 600 περίπου ἑκατομμύρια ἀπὸ ἀμέσους φόρους, διότι δὲν πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ μόνον τὸ 10% ἐπὶ τοῦ φόρου εἰσοδήματος ὡς ἄμεσος φορολογία. Καὶ ἡ εἰσφορὰ ἐπὶ τῶν αὐτοκινήτων δὲν εἶναι βεβαίως ἔμμεσος φόρος, ὅπως δὲν εἶναι ἔμμεσος φόρος καὶ ἡ εἰδικὴ εἰσφορὰ ἐπὶ τῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων. Εἶναι κατὰ συνέπειαν μία ἀναλογία 40% τῆς ἀμέσου φορολογίας, ἐπὶ τοῦ συνόλου, ἡ ὁποία ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι σαφῶς ἀνωτέρα οἱασδήποτε ἀναλογίας παρούσης ἢ μελλοντικῆς μεταξὺ ἀμέσου καὶ ἐμμέσου φορολογίας εἰς τὴν χώραν μας. Πέραν αὐτοῦ, εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁ φόρος κύκλου ἐργασιῶν εἶναι πράγματι ὁ ἁπλούστερος, ἴσως καὶ ὁ ὀρθότερος φόρος ἀπὸ τοὺς νέους φόρους, τοὺς ὁποίους θὰ προτείνωμεν. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠδύνατο νὰ προτείνῃ κατὰ δύο μονάδες αὔξησιν τοῦ Φ.Κ.Ε. καὶ μᾶς τὸ εἰσηγήθη ὄντως ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ Κ.Ο.Ε. ὡς τὴν καλυτέραν φορολογίαν, ἐφ’ ὅσον ἐθεωρεῖτο δεδομένη ἡ ἀνάγκη τῆς φορολογίας. Παρὰ ταῦτα, ἐπροτιμήσαμεν νὰ προχωρήσωμεν μόνον κατὰ τὸ ἥμισυ εἰς τὸν Φ.Κ.Ε. καὶ κατὰ τὸ ἕτερον ἥμισυ εἰς τὸν φόρον χαρτοσήμου, διότι ἡ νομοθεσία μας περὶ Φ.Κ.Ε. ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ ριζικὴν ἀναθεώρησιν καὶ ὑποθέτω, ὅτι ὅταν αὐτὴ ἡ ριζικὴ ἀναθεώρησις δὲν εἶχε γίνει τὰ ὀκτὼ χρόνια τῆς ΕΡΕ καὶ τὸν ἑνάμισυ χρόνο τῆς Ε.Κ., δὲν εἶναι σοβαρὸν νὰ λέγεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι ἔπρεπε νὰ τὴν πραγματοποιήσωμεν ἡμεῖς μέσα εἰς ἕνα μῆνα. Αἱ ἀδυναμίαι τοῦ σημερινοῦ Φ.Κ.Ε. ἦσαν ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι μᾶς ὑπεχρέωσαν νὰ ἀναζητήσωμεν —καὶ αὐτὴ ἦτο κατ’ ἐξοχὴν ἄποψις τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Φορολογίας— τὴν διπλῆν ὁδόν, κατὰ τὸ ἥμισυ νὰ ἀναζητήσωμεν τὰ ἔσοδα ἀπὸ τὸν Φ.Κ.Ε. καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ ἀπὸ τὸ χαρτόσημον. Πέραν αὐτῶν, ἄλλην κριτικὴν διὰ τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον καθ’ ἑαυτὸ δὲν ἤκουσα. Ἤκουσα πάλιν τὸ αὐτὸ τροπάριον, τὸ ὁποῖον καταλήγει νὰ γίνεται μονότονον, ὅτι δηλαδὴ ἡμεῖς —αἱ μετὰ τὴν 15 Ἰουλίου Κυβερνήσεις— κατεβαραθρώσαμεν τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους. Κύριοι συνάδελφοι, ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητῆτε τὸ 1965, τὸ 1966 ὅμως, δὲν ἀμφισβητεῖται καὶ ἡ βελτίωσις, ἡ ὁποία ἐπραγματοποιήθη ὄχι ἀπὸ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1965, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου τοῦ 1965 μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου καὶ τοῦ Φεβρουαρίου 1966 εἶναι τόσον μεγάλη, ὥστε καμμία δημοκοπία καὶ κανένα πολιτικὸν σύνθημα δὲν θὰ γελάσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡ οἰκονομία μας εἰσῆλθεν εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀναρρώσεως καὶ θὰ βαδίσῃ πρὸς τὰ ἐμπρὸς καὶ ὁ τόπος θὰ κυβερνηθῇ ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν συνείδησιν τῆς εὐθύνης των καὶ ὄχι ἀπὸ πολιτικούς, οἱ ὁποῖοι ἐνῷ προβλέπουν φόρους εἰς τὰ ἐπιστημονικά των δοκίμια, ἐν τούτοις, ὁμιλοῦν ἐναντίον τῆς φορολογίας, διότι συνέβη νὰ τὴν εἰσηγούμεθα ἡμεῖς. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἕνας ἀκόμη λογαριασμὸς ποὺ πρέπει νὰ ἐκκαθαρίσωμεν. Διὰ δευτέραν φορὰν ἤκουσα τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι ἡ Δεξιὰ ἔχει πολιτικήν, ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ ἔχει πολιτικήν, ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἔχει πολιτικὴν καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει πολιτικήν. Πρῶτον, καλὸν εἶναι νὰ ξεκαθαρίσωμεν ποῖοι ἦσαν οἱ δημιουργοὶ τῆς πολιτικῆς, τῆς οἱασδήποτε πολιτικῆς — καλῆς ἢ κακῆς— τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ποία ἦτο ἡ Ἕνωσις Κέντρου ὅταν ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ὅταν ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἶχεν Ἀρχηγὸν τὸν κ. Γεώργιον Παπανδρέου, Ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ κανεὶς ὁποιαδήποτε κριτικὴν θέλει δι’ αὐτόν, δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας, εἶχεν ἐπιτελεῖον στελεχῶν, τὰ ὁποῖα ἐνέπνευσαν καὶ ἐστήριξαν τὴν πολιτικήν της καὶ εἶχε καὶ τὸν κ. Ἀνδρέαν Παπανδρέου, κακοποιὸν παράγοντα, ὁ ὁποῖος συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ ἡ πολιτικὴ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ...... (Θόρυβος ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἑνώσ. Κέντρου, κωδωνοκρουσίαι).

§58Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ κύριος αὐτός.

§59Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καθ’ ὅλην τὴν ἀγόρευσίν του ἔχει ἐξεμέσει ὕβρεις, τὰς ὁποίας δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ἀκούωμεν. Θὰ ἀποχωρήσωμεν, ἐφ’ ὅσον διαρκῇ ἡ ὁμιλία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ νὰ εἶναι ἐλεύθερος νὰ ὑβρίζῃ ὅσον θέλει. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἀποχωροῦν οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). (Κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§60Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. .... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος λόγῳ τῶν συνεχῶν κωδωνοκρουσιῶν).

§61Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐσυνήθισα νὰ ὑβρίζω οὔτε καὶ τώρα ἀπηύθυνα πρὸς κανένα καμμίαν ὕβριν. Ἐχαρακτήρισα καὶ ἔχω χρέος νὰ τὸ εἴπω καὶ λυποῦμαι ἐὰν δὲν ἀντέχῃ νὰ τὸ ἀκούῃ κατὰ πρόσωπον ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ὡς κακοποιὸν δύναμιν, δηλαδὴ ὡς ζημιογόνον, ὡς ἐπιβλαβῆ δύναμιν εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου τὸν κ. Ἀνδρέαν Παπανδρέου καὶ ἠμφεσβήτησα πρὸ παντὸς εἰς τὸν κ. Ἀνδρέαν Παπανδρέου τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ περὶ ἰδεολογίας, ἀλλὰ καὶ κἂν περὶ Ἑνώσεως Κέντρου. Καὶ διὰ νὰ ξεκαθαρίσωμεν ἅπαξ διὰ παντὸς τοὺς λογαριασμοὺς αὐτούς, ἔχω χρέος νὰ εἴπω, ὅτι ὁ ἔσχατος πάντων, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ὁμιλῇ περὶ ἰδεολογίας, εἶναι ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου, διότι ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν κυβερνητικὴν πτέρυγα δὲν ἀλλάξαμεν ποτέ μας οὔτε ἰδεολογίαν, οὔτε πατρίδα, ἐνῷ αὐτὸς καὶ πατρίδας καὶ ἰδεολογίας μετέβαλε καὶ ἀπεμπόλησεν. (Χειροκροτήματα). Καὶ θέλω, κ. Πρόεδρε, νὰ ξεκαθαρίσωμεν ἕνα πρᾶγμα ἐδῶ. Εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορηθῶμεν δι’ ὁ,τιδήποτε, ἀλλὰ τὴν μεταφυσικὴν αὐτὴν ἔννοιαν, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ κάμνωμεν καλὴν πολιτικήν, ἀλλὰ τὴν κάμνομεν κατ’ ἀνάγκην καὶ ὑπὸ πίεσιν, ἐνῷ ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου δέχεται αὐτὴν τὴν πολιτικήν, διότι ξεπηδᾷ ἀπὸ τὴν δημοκρατικὴν καὶ προοδευτικήν του ψυχήν, τὴν μεταφυσικὴν αὐτὴν ἀντίληψιν, καλὸν εἶναι νὰ τὴν κρατήσῃ διὰ τὸν ἑαυτόν του ἢ διὰ τὰς περιοδείας καὶ τὰ μπαλκόνια, διότι ἡ Βουλὴ αὐτὴ ἔχει λόγον καὶ ἀντίλογον καὶ εὑρισκόμενος ἐνώπιον τοῦ ἀντιλόγου τρέπεται εἰς φυγήν. Κύριε Πρόεδρε, ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ ξεφύγω λίγο ἀπὸ τὸ εἰδικώτερον θέμα, τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν συζητοῦμεν, ἀλλὰ ἦτο κάποτε ἀνάγκη νὰ ἀκουσθῇ ἡ ἀλήθεια εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§62ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς ΕΡΕ). Εἶναι ἀργά.

§63Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, εἴτε ἀργά, εἴτε ἐνωρὶς εἶναι, εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πιστεύω. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀναμείνῃ μέχρι τέλους νὰ ἀκούσῃ ὅλας τὰς ἀπόψεις καὶ θὰ εἴπῃ τελικῶς τὴν ἰδικήν της, ἀπαντῶσα εἰς ὅλους. Ἐξακολουθοῦμεν νὰ πιστεύωμεν, ὅτι χωρὶς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἡ ἐπιτυχὴς πολιτικὴ προσπάθεια, τὴν ὁποίαν ἠρχίσαμεν καὶ εἰδικώτερον ἡ ἐπιτυχὴς προσπάθεια εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα, ἡ ὁποία εὑρίσκεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐν ἐξελίξει, θὰ ἀνακοπῇ. Ἀπευθυνόμεθα πρὸς τὸ Σῶμα, ἀπευθυνόμεθα πρὸς τὴν συνείδησιν τῶν ἐκπροσώπων τοῦ Ἔθνους καὶ νομίζομεν, ὅτι δικαιούμεθα νὰ ζητήσωμεν νὰ στηριχθῇ εἰς τὴν προσπάθειάν της αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις. Περιττεύει νὰ ἐπαναλάβω καὶ μὲ αὐτὸ τερματίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς μας πιστεύει, ὅτι ἀποτελεῖ θεμελιώδη λίθον τῆς οἰκονομικῆς της πολιτικῆς τὸ παρὸν φορολογικὸν νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ.κ. συνάδελφοι, νὰ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικὰ τῆς Τρίτης καὶ Τετάρτης, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ δημοσιευθῇ ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη, τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§65Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν διενεμήθησαν τὰ πρακτικά.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ ἐπικύρωσις. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ πέντε λεπτά.

(Ὥρα 9.30′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 9.35′ μ.μ.)

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Ἀναγνωστόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 1ης καὶ 2ας τρέχοντος μηνός.

§68Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§69Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ κάμω ὡρισμένας φραστικὰς διορθώσεις.

§70Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ξεύρω, ποίαν ἀπόφασιν ἔλαβεν ἡ Ἕνωσις Κέντρου, περὶ τοῦ ἂν θὰ ἐπανέλθῃ ἢ ὄχι εἰς τὴν συνεδρίασιν, νομίζω, ὅτι θὰ ἐπανέλθῃ. Δι’ αὐτό, παρακαλῶ, νὰ ἀναβληθῇ ἐπ’ ὀλίγον ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν διὰ νὰ παρίστανται καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειγόμεθα διὰ τὴν δημοσίευσιν τῶν νόμων.

§72Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ δοθοῦν σημειώματα καὶ νὰ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικά.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα νὰ δοθοῦν σημειώματα διὰ τυχὸν διορθώσεις. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς 1ης καὶ 2ας τρέχοντος μηνός. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἐὰν συναινῇ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§74ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 9.40′ μ.μ.)