1966.03.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 50η

Τρίτη 1 Μαρτίου 1966

Προεδρία κ. Δ. Γ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

(Ὥρα 7.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀναγγείλω εἰς τὸ Σῶμα κατατεθεῖσαν ἐπιστολὴν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐκπροσώπου τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, κ. Μπακοπούλου ἔχουσαν οὕτω:

ΕΝΩΣΙΣ ΚΕΝΤΡΟΥ

Πρὸς τὸν Ἀξιότιμον Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Κύριε Πρόεδρε, Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ὑπόμνημα ὑπὸ τὸν τίτλον (ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΡΕ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ) καὶ παρακαλῶ ὅπως εὐαρεστηθῆτε καὶ ἀνακοινώσητε τὴν κατάθεσιν αὐτοῦ, εἰς τὸ Σῶμα ἐγκρίνητε δὲ τὴν δημοσίευσιν αὐτοῦ εἰς τὰ πρακτικὰ ἢ εἰς ἴδιον τεῦχος, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ γίνῃ κοινὸν κτῆμα ὅλων τῶν βουλευτῶν καὶ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς βοήθημα κατὰ τὴν συνεχιζομένην συζήτησιν ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ Νομοσχεδίου. Μετὰ πάσης τιμῆς Ὁ Κοινοβουλευτικὸς Ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ.

Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Ἐπίσης ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι: Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Λαμπριανός, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων Πολιτικοῦ Προσωπικοῦ τῆς Στρατιωτικῆς Ὑπηρεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Ε. Σκορδίλης, 2) Ι. Κουτσοχέρας, 3) Α. Θεοδοσιάδης, 4) Γ. Βιτούλιας, 5) Β. Νεφελούδης, Λ. Στρατῆς, Ι. Παπαδημητρίου, 6) Ι. Παπασπύρου, 8) Ι. Παπασπύρου, Ι. Ἀλευρᾶς, Δ. Μυλωνᾶς, Α. Χασαπίδης, Γ. Λαμπριανός, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 4277)1962 «περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν ἰατρῶν τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν ἐργαζομένων ὡς καὶ τοῦ Ν. 3163)1955 «περὶ συνταξιοδοτήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Π. Πιπινέλης, Λ. Μπουρνιᾶς, Δ. Ἀλιπράντης, Α. Δερδεμέζης, Α. Τσαλδάρης, Κ. Μανιαδάκης, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως ἰσχυουσῶν διατάξεων, τῆς νομοθεσίας περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. 1) Δ. Ἀλιπράντης, 2) Γ. Σταμάτης, Δ. Καρατζένης, 3) Ι. Παπασπύρου, 4) Θ. Μαναβῆς, Ι. Παπασπύρου, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Κώδικος Καταστάσεως Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Ὑπαλλήλων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Ι. Κουτσοχέρας, 2) Α. Μπαρότσης, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων τινῶν τῶν δικηγόρων, τῶν συμβολαιογράφων, τροποποιήσεως τοῦ Κώδικος περὶ Ταμείου Νομικῶν, καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Ε. Σκορδίλης, Ι. Μποῦτος, Ν. Βαρβιτσιώτης, Α. Γκελεστάθης, Κ. Ράλλης, Δ. Ἀλιπράντης, Μ. Μυριδάκης, Ι. Βαρβιτσιώτης, Δ. Καρατζένης, Χ. Ψαρρός, Ι. Λαυρεντίδης, Γ. Μεταξᾶς, Γ. Στεφανόπουλος, Ν. Στειρόπουλος, 2) Α. Δρούλιας, 3) Ι. Βαρβιτσιώτης, Γ. Σταμάτης καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως προσλήψεως μὴ τακτικοῦ προσωπικοῦ κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Π. Γυιόκας, 2) Α. Δερδεμέζης, 3) Ι. Σπηλιωτόπουλος, Ν. Ἀλαβάνος, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ὀργανικῶν ἀριθμῶν τῶν Μονίμων Ἀ-

ξιωματικῶν καὶ Ὑπαξιωματικῶν τοῦ

Β. Ν.».

Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Στεφανόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Κ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Κ. Τρικούπης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Ἀγρινίου αἰτουμένου ἔναρξιν λειτουργίας τῶν Πανεπιστημιακῶν Σχολῶν τοῦ Πανεπιστημίου Πατρῶν. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης κ. Χ. Τσαντούλας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Διδασκαλικοῦ Συλλόγου Πρεβέζης διαμαρτυρομένου, διότι εἰς τὸν καταρτισθέντα πίνακα διοριστέων Διδασκάλων εἰς θέσεις Ἐπιθεωρητῶν Πρωτοβαθμίου Ἐκπαιδεύσεως δὲν συμπεριελήφθη οὐδεὶς ἐκ τῶν ἑπτὰ ὑποψηφίων τοῦ ἐν λόγῳ Νομοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν αὐτοκινητιστῶν Χίου, αἰτουμένων ἀνάκλησιν Ἀστυνομικῆς ἀποφάσεως ἀφορώσης ἀπαγόρευσιν ἐκμισθώσεως τῶν ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Λ. Λυμπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Κοκκινοχώματος, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. διάθεσιν ἀραβοσίτου τοῦ Δημοσίου εἰς Βιομηχανίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καστοριᾶς κ. Π. Γυιόκας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γεωργοενώσεως Καστοριᾶς, διαμαρτυρομένης, διότι ἀγροτικὸς κόσμος ἠγνοήθη παντελῶς ὑπὸ Ἀγροτραπέζης κατὰ τὴν γενομένην κατανομὴν ἐπιφανειακῶν ἀζωτούχων λιπασμάτων. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου, κ. Φ. Βουνάτσος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἁγίου Εὐστρατίου Λήμνου, αἰτουμένου ὅπως αἱ ἀπαλλοτριώσεις τῶν Μοναστηριακῶν κτημάτων τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἐπεκταθοῦν καὶ ἐπὶ τῶν εἰς τὴν νησῖδα Μοναστηριακῶν κτημάτων τῶν Ἱερῶν Μονῶν Λαύρας, Διονυσίου καὶ Καρακάλλου. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης κ. Χ. Τσαντούλας, καταθέτει ἀναφορὰν Συλλόγου ἐλευθέρων Ἁλιέων καὶ Ἁλιεργατῶν Ἀμβρακίου οἱ «ΑΓΙΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ», αἰτουμένων ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν χορήγησιν βενζίνης ἐπὶ μειωμένῳ δασμῷ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Αʹ Πανελληνίου Συνεδρίου Πολιτικῶν Μηχανικῶν, αἰτουμένων τὴν λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων πρὸς πλήρη ἀνάπτυξιν τῆς ἐνεργειακῆς οἰκονομίας τῆς Χώρας κλπ. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 50601) 25.2.1965 ἀποφάσεώς του ἀνακοινοῖ, ὅτι παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου πρὸς Τραπέζας Ἑλλάδος καὶ Ἀγροτικὴν διὰ χρηματοδότησιν κατασκευῆς σιταποθηκῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων συνοικίας Ταύρου Ἀττικῆς, αἰτουμένων ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ λειτουργία τοῦ ἐργοστασίου Β. Λαμπρίδη καὶ ἀδελφῶν Κάτρη εἰς τὴν ἐν λόγῳ συνοικίαν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Εὐρυτανίας κ. Χ. Καραπιπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Ἐπινιανῶν Εὐρυτανίας, αἰτουμένων πλήρη ἀποκατάστασιν τῶν πληγέντων ὑπὸ προσφάτων σεισμῶν. Ὁ βουλευτὴς Εὐρυτανίας κ. Χ. Καραπιπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Πρασσιᾶς, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἀποκατάστασιν τοῦ Ἐπαρχιακοῦ ὁδικοῦ δικτύου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Α. Γκίλας, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Πλαγιαρίου Γιαννιτσῶν, αἰτουμένων διαγραφὴν χρεῶν των προερχομένων ὑπὸ παραχωρηθεισῶν εἰς αὐτοὺς ἐκτάσεων πρὸς ἀποκατάστασίν των. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Ν. Παπαηλίας, καταθέτει ἀναφορὰν Δημοτικῶν ἡμερομισθίων ὑπαλλήλων καὶ ἐργατοτεχνιτῶν Δήμου Λαυρεωτικῆς, αἰτουμένων κατάρτισιν καὶ ψήφισιν Νομοσχεδίου ἐντάξεως καὶ μονιμοποιήσεως τῶν ἐκτάκτων ἡμερομισθίων ὑπαλλήλων. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας ἐργατῶν φορτοεκφορτωτῶν Ἑλλάδος, αἰτουμένης ἴσην οἰκονομικὴν μεταχείρισιν ὑπὸ τῆς ἐργατικῆς Ἑστίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημητρίου Σταθοπούλου τακτικοῦ ἐθελοντοῦ αἱμοδότου, κατοίκου Ἀθηνῶν, αἰτουμένου χορήγησιν Δελτίου ἐλευθέρας κυκλοφορίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν Πανελληνίου Συνομοσπονδίας Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν ἐργατοϋπαλληλικῶν Συνδικάτων, αἰτουμένης ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῆς Γ.Σ.Ε.Ε. ὑπὸ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Εὐρυτανίας κ. Χ. Καραπιπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Γρανίτσης, αἰτουμένου λῆψιν μέτρων προστασίας διὰ τοὺς κατοίκους τῆς ἐν λόγῳ κοινότητος πληγέντων ὑπὸ τῶν προσφάτων σεισμῶν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Χ. Μπουγᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Νικολάου Μιχαλολιάκου, αὐτοκινητιστοῦ, κατοίκου Πειραιῶς, αἰτουμένου τὴν λῆψιν τῶν ἀναγκαιούντων μέτρων πρὸς πρόληψιν καὶ ἀποτροπὴν μεγίστου κινδύνου λόγῳ παντελοῦς ἐλλείψεως οἱουδήποτε μέτρου προφυλάξεως εἰς ὡρισμένα σημεῖα τῆς παραλιακῆς λεωφόρου (Ἀκτῆς Θεμιστοκλέους) κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας ἐργατοτεχνιτῶν Οἰκοδόμων καὶ Ξύλου, αἰτουμένων ὑπαγωγὴν τῶν ξυλουργῶν καὶ ὑδραυλικῶν εἰς τὰ βαρέα καὶ ἀνθυγιεινὰ ἐπαγγέλματα. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν Πανελληνίου Συνομοσπονδίας Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν ἐργατοϋπαλληλικῶν Συνδικάτων, αἰτουμένης τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ν. 3467)55 (περὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν ἐργατοϋπαλληλικῶν ὀργανώσεων ὑπὸ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας κλπ.). Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημητρίου Σταθοπούλου τακτικοῦ ἐθελοντοῦ αἱμοδότου, κατοίκου Ἀθηνῶν, αἰτουμένου χορήγησιν δελτίου ἐλευθέρας κυκλοφορίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ριμινιτῶν Ἱερολοχιτῶν Βορείου Ἑλλάδος, αἰτουμένων ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ των ζητήματος. Ὁ Ἱερατικὸς Σύνδεσμος Ἱερᾶς Μητροπόλεως Θηβῶν καὶ Λεβαδείας δι’ ἀναφορᾶς του αἰτεῖται ἔνταξιν τῶν ἐφημερίων εἰς τὸ ὑπὸ κατάρτισιν ἑνιαῖον δημοσιοϋπαλληλικὸν μισθολόγιον μὲ ἀνάλογον πρὸς τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς λειτουργοὺς βαθμολογικὴν ἐξομοίωσιν καὶ μισθολογικὴν ἐξέλιξιν, ἵδρυσιν κοινοῦ Ταμείου εἰς ὃ νὰ περιέρχωνται ἅπαντα τὰ ἐκ τῶν ἱεροπραξιῶν ἔσοδα τῶν ἱερέων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου Νέας Φιλοθέης, αἰτουμένου κατασκευὴν τῆς προγραμματισθείσης ὁδοῦ Κ. Μπάκου τῆς ἐν λόγῳ Συνοικίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου Νέας Φιλοθέης Ἀθηνῶν, αἰτουμένου ἀπομάκρυνσιν τῶν Λατομείων ἐκ τοῦ Λεκανοπεδίου Ἀττικῆς κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Σωματείου ἀνεπισήμων Χρηματομεσιτῶν Χρεωγράφων καὶ Χρυσῶν Λιρῶν, αἰτουμένων ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ των ζητήματος. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Καρδάρας καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Κοινοτήτων Καλαμακίου καὶ Ἐλάφου Ἁγιᾶς Λαρίσης, αἰτουμένων ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὰ ἐξαγγελθέντα σχέδια κατασκευῆς τῆς τεχνητῆς λίμνης ὑδαταποθήκης Κάρλας. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐργατοτεχνιτῶν Κλωστοϋφαντουργῶν Χαλκίδος διαμαρτυρομένης διὰ τὰς γενομένας ἀπολύσεις ἐργατῶν καὶ αἰτουμένης ἀνάκλησιν ἀδείας χορηγηθείσης παρ’ Ὑπουργείου Ἐργασίας πρὸς τὴν Ἑταιρείαν διὰ νυκτερινὴν ἐργασίαν. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου Ἁγίου Δημητρίου Καρυστίας «Ο ΦΟΙΝΙΞ» διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ χορήγησιν τῆς ἀναγκαιούσης πιστώσεως διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν τεχνικῶν ἔργων τῆς ὁδοῦ Κατσαρονίου–Ἁγίου Δημητρίου κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Κ. Τρικούπης, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς Ἁλιέων, αἰτουμένης τὴν διάλυσιν τοῦ

ΟΣΕΑΜΑ.

Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως Κρήτης Συνδέσμου ἀγωνιστῶν Νομοῦ Λασηθίου, αἰτουμένων ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ των ζητήματος. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Σερπᾶνος καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου συσκέψεως Καπνοπαραγωγῶν ἐξαγωγίμων καπνῶν περιφερείας Μεσολογγίου διαμαρτυρομένων διὰ τὰ ἐξαγγελθέντα μέτρα προστασίας καπνῶν ἐσοδείας 1965 κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν Σωματείου Ἀγροτῶν περιφερείας Πεταλιδίου, αἰτουμένου ἀναθεώρησιν ἀποφάσεως ἀφορώσης τὴν μὴ καταβολὴν ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς συκοπαραγωγοὺς πληγέντων ὑπὸ βροχοπτώσεων. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου Συνεταιρισμοῦ ΒΕΛΤΚΑΣ διαμαρτυρομένου διότι σιτοπαραγωγοὶ τῆς ἐν λόγῳ περιφερείας δὲν συμπεριελήφθησαν εἰς τὴν ἀποζημίωσιν λόγῳ ζημιῶν προκληθεισῶν ἐκ βροχοπτώσεων. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν Ἀξιωματικῶν Στρατοῦ ξηρᾶς, αἰτουμένων τροποποίησιν τοῦ σχεδίου Νόμου περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 247)1965 πράξεως Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδικάτου Συνταξιούχων Ἐργατοτεχνιτῶν Δομικῶν καὶ Ξυλουργικῶν Ἐργασιῶν Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Περιχώρων, αἰτουμένου ἐπέκτασιν τοῦ Ν. Δ. περὶ βαρέων καὶ ἀνθυγιεινῶν ἐπαγγελμάτων καὶ εἰς τὸ Ἐπικουρικὸν Ταμεῖον Δομικῶν καὶ Ξυλουργικῶν Ἐργασιῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων χωρίου Στράφων Ἁγίας Ἄννης Εὐβοίας, διαμαρτυρομένων δι’ ἀπομάκρυνσιν τῆς κοινοτικῆς ὁδοῦ Κερασιᾶς ἐκ τοῦ χωρίου των καὶ αἰτουμένων ἀποστολὴν μηχανικοῦ διὰ νέαν χάραξιν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν συνεργαζομένων Σωματείων «Πειρατῶν» Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Προαστίων, αἰτουμένων χορήγησιν νέων ἀδειῶν ταξὶ διὰ τὴν κάλυψιν τῶν τεραστίων ἀναγκῶν τῆς διακινήσεως τῶν πολιτῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου Νέας Φιλοθέης αἰτουμένου κατασκευὴν τῶν ἔργων ἀποχετεύσεως τῆς ἐν λόγῳ Συνοικίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Προσωπικοῦ Ἑλλήνων Σιδηροδρομικῶν Βορείου Ἑλλάδος, αἰτουμένης ἐφαρμογὴν τοῦ Ν. Δ. 4416)1964 περὶ ἀπαλλαγῆς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τῶν τῶν Προέδρων καὶ Γενικῶν Γραμματέων τῶν Συνδέσμων τῶν Σιδηροδρομικῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν Π.Ο.Σ. κλπ. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Σκύρου, αἰτουμένου λῆψιν μέτρων προστασίας τοῦ κινδυνεύοντος νὰ παρασυρθῇ ὑπὸ τῆς θαλάσσης Τουριστικοῦ Ξενοδοχείου Σκύρου, λόγῳ καταρρεύσεως τοῦ προστατευτικοῦ κρηπιδώματος. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Α. Φροντιστῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Βόλου διαμαρτυρομένου διὰ μελετωμένην ἵδρυσιν αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ ἀποχετεύσεως Βόλου ἐρήμην τοῦ Δήμου. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπᾶνος, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρων Κοινοτήτων Εἰδικοῦ Ταμείου Ὑδρεύσεως Ξηρομέρου, αἰτουμένων ὅπως ὁρισθῇ παρὰ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργείων ὁρκωτὸς λογιστής, πρὸς πλήρη ἔλεγχον τοῦ Εἰδικοῦ Ταμείου Ὑδρεύσεως Ξηρομέρου κλπ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως διὰ τὰ θέματα τῶν σεισμοπαθῶν περιοχῶν. Ἐπιθυμῶ, ὅμως νὰ ἀναφέρω πρὸς τὸ Σῶμα, ὅτι εἶναι ἐν τῇ πραγματικότητι ἡ 4η ἢ μᾶλλον ἡ 5η συνεδρίασις ποὺ ἀφιερώνεται εἰς τὴν προκειμένην συζήτησιν, ἥτις ὡς γνωστὸν ἤρχισε τὴν 7ην Φεβρουαρίου καὶ συνεχίσθη τὴν 11ην τοῦ ἰδίου μηνός. Τὴν 15ην λόγῳ τῆς ἀπουσίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας ἐγένετο συζήτησις ἐπὶ τῆς διαδικασίας τῆς συνεχίσεως τῆς συζητήσεως καὶ κατηναλώθη τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς συνεδριάσεως ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ συζήτησις ἐσυνεχίσθη τὴν 23 Φεβρουαρίου. Σήμερον 1 Μαρτίου, συνεχίζομεν ἐκτὸς ἡμερησίας διατάξεως τὴν συζήτησιν. Ἡ παράτασις τῆς συζητήσεως εἶναι ἄτακτος. Ὁ Κανονισμὸς προβλέπει, ὅτι ἐπὶ ἐπερωτήσεων γενικευομένων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραταθῇ ἡ συζήτησις πέραν τῶν τριῶν ἡμερῶν. Εἶναι ἀδιανόητον νὰ παρατείνεται ἡ συζήτησις διὰ θέμα ἐκτὸς ἡμερησίας διατάξεως πέραν τῶν τριῶν συνεδριάσεων, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀπεμπολοῦμεν τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. Καὶ εἶναι μία σειρὰ ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων ποὺ ἐκκρεμοῦν καὶ ἀναμένουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι συνάδελφοι τὴν συζήτησίν των διὰ νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις των καὶ ἐλέγξουν τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα διαλαμβάνονται εἰς τὰς ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις των. Θὰ παρακαλέσω, κύριοι συνάδελφοι, ἐφ’ ὅσον προήλθομεν εἰς τὴν κοινὴν ἀπόφασιν, νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, διὰ τὰς σεισμοπαθεῖς περιοχὰς καὶ κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν, νὰ περιορισθοῦν αἱ ἀγορεύσεις, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ συνάδελφοι τῶν ἐνδιαφερομένων περιοχῶν. Εἶναι τοῦτο δικαίωμα ἀναφαίρετον τῶν συναδέλφων καὶ ὀφείλομεν ὅλοι νὰ τὸ σεβασθῶμεν. Πάντως, δηλῶ, ὅτι θὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις ἀπόψε καὶ θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν, ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ συζήτησις διότι, ὡς ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας ἐπείγεται, αὔριον τὴν 6ην πρωϊνὴν νὰ ἀναχωρήσῃ, διὰ τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς. Ἀπευθύνω ἔκκλησιν πρὸς ὅλους σας, κ.κ. συνάδελφοι, διὰ τὸν τερματισμὸν τῆς συζητήσεως χάριν τοῦ κύρους τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ καὶ τοῦ Σώματος. Ἄλλως τε ἐπιβάλλει τοῦτο ἡ σοβαρότης τοῦ θέματος, διότι μὲ τὴν παρέλκυσιν τῆς συζητήσεως κινδυνεύει νὰ χάσῃ τὴν ἀξίαν του. Ζητῶ τὴν συμπαράστασιν ὅλων τῶν κ.κ. συναδέλφων, ὥστε νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ προχωρήσωμεν καὶ νὰ τελειώσωμεν ἀπόψε.

§4Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε ......

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κ. Λούλη, ἀφήσατέ με νὰ τελειώσω. Ἡ παράκλησίς μου αὕτη, ἡ ἔκκλησίς μου ἀπευθύνεται πρὸς ὅλας τὰς πλευράς. Παρακαλῶ θερμότατα καὶ πάλιν ὅπως συντομευθοῦν αἱ ἀγορεύσεις κατὰ τὸ δυνατόν, ἵνα οὕτω δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς ὅλους τοὺς κ.κ. συναδέλφους, νὰ διερμηνεύσουν τὸν πόνον τῶν κατοίκων τῶν περιοχῶν τὰς ὁποίας ἐκπροσωποῦν καὶ νὰ ὑποδείξουν τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Πάντως, ἡ συζήτησις πρέπει νὰ τελειώσῃ κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν.

§6Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ ὅλους τοὺς κ.κ. συναδέλφους καθὼς καὶ ὑμᾶς, ὅπως περιορισθοῦν εἰς τὸ δεκάλεπτον αἱ ἀγορεύσεις των.

§7Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ σᾶς ὑπομνήσω, διὰ νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ συζήτησις. Κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις ὅπως αἱ ἀγορεύσεις περιορισθοῦν εἰς 10 λεπτά.

§8Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Νὰ ἐφαρμοσθῇ, κ. Πρόεδρε, τὸ 10λεπτον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐφαρμοσθῇ, κ. Ὑπουργέ, τὸ 10λεπτον, συμφώνως μὲ τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν. Ὁ κ. Χ. Πιπιλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§10Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω καταθέσει εἰς τὸ Προεδρεῖον αἴτησιν ὅπως μοῦ δοθῇ ὁ λόγος ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς... (ἀναγινώσκει)...». Θὰ παρακαλέσω θερμότατα τοὺς κλητῆρας νὰ διανείμουν ἡμίφυλλα χάρτου εἰς τοὺς κ.κ. βουλευτάς, ἵνα ἐπ’ αὐτῶν συντάσσουν τὰς αἰτήσεις των καὶ δεύτερον, ὅπως εἰς τὰς αἰτήσεις των, οἱ κ.κ. βουλευταὶ ἀναφέρουν καὶ τὸν λόγον τῆς παραβιάσεως τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁρίστε, κ. Καραπιπέρη.

§12Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν καθ’ ἣν συνεζητήθη τὸ θέμα τῶν σεισμοπαθῶν, πολλοὶ συνάδελφοι, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἐγὼ ἐζητήσαμεν νὰ παρίσταται ἡ Κυβέρνησις, τοὐλάχιστον οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ οἱ ἔχοντες σχέσιν μὲ τὸ θέμα, διὰ νὰ ἀκούσουν τὴν συζήτησιν καὶ ὑπευθύνως νὰ μᾶς ἀπαντήσουν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς προηγουμένης Τετάρτης ἀνεκοίνωσεν εἰς τὸ Σῶμα ὅτι ἔχει λάβει ἐξουσιοδότησιν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὅπως χειρισθῇ μόνος αὐτὸ τὸ θέμα. Ἀπόδειξις τούτου εἶναι ὅτι ἐσυνεχίσθη ἡ συζήτησις κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς προηγουμένης Τετάρτης. Μοῦ ἐγεννήθη ὅμως ἡ περιέργεια καὶ ἠρεύνησα ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπεν, ἀλλὰ δὲν κατώρθωσα νὰ ἀνεύρω τοιαύτην ἀπόφασιν. Μὴ ὑπαρχούσης, λοιπόν, τοιαύτης ἀποφάσεως θὰ παρακαλέσω ἡμᾶς ὅπως ἀναστείλητε τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως καὶ εἰδοποιήσητε νὰ παραστῇ ἡ Κυβέρνησις, τοὐλάχιστον, οἱ ὑπουργοί, οἱ ἔχοντες σχέσιν μὲ τὸ θέμα, διὰ νὰ μᾶς ἀπαντήσουν. Πληροφοροῦμαι ὅτι τοιαύτη ἀπόφασις περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, διὰ τὸν χειρισμὸν τοῦ θέματος τῶν σεισμοπλήκτων, πράγματι συνετάγη, πλὴν ὅμως, δὲν ὑπεγράφη. Τοὐλάχιστον δὲν ᾐσθάνθησαν τὸν ἑαυτόν των ὑποχρεωμένον οἱ κ.κ. Ὑπουργοί, νὰ παρουσιασθοῦν ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ἐφόσον δὲν ἠθέλησαν, διὰ τῆς μὴ ὑπογραφείσης ἀποφάσεως, νὰ ἐκπροσωπηθοῦν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Προνοίας. Πέραν τούτου, κ. Πρόεδρε, ἀνηγγέλθη, ὅτι ἐχορηγήθη μία πίστωσις ἐκ 50.000.000 δραχ. διὰ τὴν ὁριστικὴν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων. Ἀνεζήτησα τὴν ἀπόφασιν αὐτήν, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἀλλὰ οὐδαμοῦ εὑρέθη. Ἀκόμη ἀνηγγέλθη ὅτι διὰ τὴν προσωρινὴν στέγασιν τῶν σεισμοπλήκτων Αἰτωλ)νίας, ἐνεκρίθη ἡ χορήγησις 10.000 δρχ. εἰς ἕκαστον. Οὔτε αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν ἀνεῦρον. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν ὁμιλοῦμεν σοβαρὰ καὶ ὑπεύθυνα. Θὰ παρεκάλουν, λοιπόν, νὰ ἀνασταλῇ αὐτὴ ἡ συνεδρίασις καὶ νὰ κληθῇ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ μᾶς δώσῃ συγκεκριμένας ἀπαντήσεις διὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε καὶ θὰ λάβῃ διὰ τοὺς παραμένοντας εἰσέτι ἄνευ οὐσιαστικῆς προστασίας σεισμοπλήκτους. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐκ τῶν 15.000 ἀνθρώπων ποὺ ἐκπροσωπῶ εἰς τὸν Νομὸν Εὐρυτανίας καὶ γενικώτερον αὐτὴν τὴν στιγμήν, σὰν ἐκπρόσωπος τῶν σεισμοπλήκτων, νὰ τονίσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λάβῃ σοβαρὰ καὶ ὁριστικὰ μέτρα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ βουλευταὶ τῆς Εὐρυτανίας ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφράζουν τὸν πόνον τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς των, διὰ τὰ πλήγματα, τὰ ὁποῖα ἡ μοῖρα τοὺς ἐπεφύλαξεν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι θὰ συνομολογήσετε καὶ σεῖς, ὅτι τὸ θέμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθητε δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν Κανονισμόν. Μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν σᾶς ἤκουσα καὶ ἐκτιμῶ τὸν πόνον σας, ἀλλὰ ὡς θέμα ἀρχῆς πρέπει νὰ γίνῃ ἀποδεκτόν, ὅτι ὅταν ζητοῦμεν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν παραβιάζωμεν ὁμιλοῦντες ἐπὶ θεμάτων ποὺ δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὰς διατάξεις αὐτοῦ. Ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἔχετε οἱ βουλευταὶ Εὐρυτανίας τὸ δικαίωμα καὶ κατὰ παράβασιν ἀκόμη τοῦ Κανονισμοῦ νὰ μεταφέρετε τὸν πόνον καὶ τὰ αἰτήματα τῶν συμπολιτῶν σας ποὺ τόσον σκληρὰ ἔπληξεν ἡ μοῖρα, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν νὰ καθιερωθῇ τοῦτο ὡς κανὼν καὶ ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς παραβιάσεως τοῦ Κανονισμοῦ νὰ γίνωνται ἀγορεύσεις ἄσχετοι πρὸς αὐτόν. Ἡ παρατήρησίς μου ἀφορᾷ προφανῶς τὸ μέλλον.

§14Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ εἴπατε ὅτι παραβιάζω τὸν Κανονισμόν. Ἡ σημερινὴ ἡμέρα, κ. Πρόεδρε, εἶναι ἡμέρα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ ὅταν δὲν ὑπάρχουν οἱ ἐπερωτώμενοι Ὑπουργοί, τότε νομίζω, ὅτι παραβιάζεται ὁ Κανονισμός.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ φιλικῶς διετύπωσα τὰς ἀπόψεις μου καὶ γνωρίζετε μὲ πόσην προσοχὴν σᾶς ἤκουσα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας ἔχει τὸν λόγον.

§16Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, πρῶτον δὲν πρόκειται περὶ ἐπερωτωμένου Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ περὶ συζητήσεως ἐκτὸς ἡμερησίας διατάξεως. Δεύτερον, ἀνεκοίνωσα πρὸς τὸ Σῶμα καὶ εἶναι ἀληθές, ὅτι συνάδελφοι τρεῖς Ὑπουργοί, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ δύο Ὑφυπουργοί, τοῦ Συντονισμοῦ καὶ Δημοσίων Ἔργων, ἐδέχθησαν καὶ συνεφώνησαν ἐν Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ νὰ εἶμαι ἐγὼ συντονιστὴς τοῦ προγράμματος. Τοῦτο ἐτέθη εὐθὺς ἀμέσως εἰς ἐφαρμογήν. Δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται νὰ ὑπάρχῃ παρόμοιον ἔγγραφον. Ὅταν ἕνας Ὑπουργὸς ἀνακοινοῖ εἰς τὴν Βουλὴν μίαν ἀπόφασιν καὶ ὅταν ἡ Κυβέρνησις εἶναι σύμφωνος πρὸς αὐτήν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐφαρμόζεται. Τρίτον, κ. Πρόεδρε, ἀνεκοίνωσα ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν καὶ εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε τὴν χορήγησιν 50 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Γνωρίζει ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος διετέλεσεν Ὑπουργός, ὅτι ἀφ’ ἧς ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ μίαν χορήγησιν, μέχρις ὅτου αὕτη δοθῇ, μεσολαβεῖ ἡ νόμιμος διαδικασία. Πρῶτον, πρέπει νὰ δημοσιευθῇ Βασιλικὸν Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐνταχθῇ ἡ περιοχὴ Εὐρυτανίας εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχήν, διότι δὲν εἶχεν ἐνταχθῆ. Τὸ Διάταγμα ὑπεγράφη καὶ ἐστάλη πρὸς δημοσίευσιν, ἀλλὰ δὲν ἐδημοσιεύθη ἀκόμη. Πρὶν δημοσιευθῇ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἴδητε τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις. Μέχρι τῆς στιγμῆς χορηγοῦνται κονδύλια ἀπὸ τὴν Δημοσίαν Ἀντίληψιν καὶ δίδονται δωρεὰν εἰς αὐτοὺς τὰ τρόφιμα καὶ ἡ στέγασις. Σήμερον ὑπέγραψα τὴν πρώτην μου αἴτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τῆς ὁποίας ζητῶ, τὴν ἀνάληψιν 20 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, 10 διὰ τὴν Εὐρυτανίαν καὶ 10 διὰ τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν, διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἡ πρώτη χορήγησις. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι ἀπαιτεῖται ἕνα χρονικὸν διάστημα, διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐκ τοῦ νόμου διαδικασία, ἡ ὁποία ἀρχίζει ἀπὸ τὴν ἔκδοσιν διατάγματος περὶ ἐντάξεως τῆς περιοχῆς εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχήν. Τέταρτον, κ. Πρόεδρε, πέραν τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθην, τῶν 5 ἑκατομμυρίων, ὑπέγραψα ἀπόφασιν 10 ἑκατομμυρίων. Ἡ παρασχεθεῖσα περίθαλψις κατ’ οἰκογένειαν ἀνέρχεται εἰς 1.500 δραχμάς, σύνολον 11.500 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Αὐτὸ ὅμως, ὅπως ἠξεύρετε, εἶναι θέμα διαδικασίας καὶ δὲν τὸ εἴδατε εἰς τὰ χαρτιά. Δὲν ἠμπορεῖτε ὅμως νὰ μοῦ ἀρνηθῆτε, ὅτι παντοῦ ἔχουν λάβει περίθαλψιν, ὅτι αἱ ἰδικαί μου ἀποφάσεις ὑπεγράφησαν καὶ ὅτι ἠκολούθησαν τὴν νόμιμον πορείαν. Δὲν νομίζω, ὅτι ἔχετε δίκαιον νὰ παραπονῆσθε.

§17Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ. Πέραν αὐτῶν, κ. Πρόεδρε, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω πολὺ νὰ μεριμνήσητε, διὰ τὴν ἐκτὸς ἕδρας ἀμοιβὴν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι κάμνουν τὴν ἀπογραφήν. Θὰ παρακαλέσω πολὺ νὰ δώσετε ἐντολὴν εἰς τὸν Νομάρχην σχετικῶς.

§18Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Συμφωνῶ ἀπολύτως μαζί σας καὶ μόλις ἐκδοθῇ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα θὰ ὑπογράψω τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν.

§19Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνήθως ἡ Κυβέρνησις ὅταν γίνωνται σεισμοί, εἶναι γενναιόδωρος εἰς τὰς δηλώσεις της. Διὰ τοὺς σημερινοὺς σεισμοπλήκτους, ἐχορηγήθησαν κονδύλια, τί θὰ γίνῃ ὅμως μὲ τοὺς παλαιούς, οἱ ὁποῖοι ταλαιπωροῦνται ἀκόμη; Ἀναμένω ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν.

§20Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παραβιάζετε συνεχῶς τὸν Κανονισμόν.

§21Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἑνώνω καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησίν μου μὲ τὸν συνάδελφον κ. Καραπιπέρην. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ παρίσταται καὶ νὰ μᾶς δικαιολογήσῃ διατὶ δὲν ἔλαβεν εἰσέτι τὰ προσήκοντα μέτρα καὶ ἐπὶ πλέον ἐὰν ἐξήτασε τὴν στερεότητα τοῦ φράγματος τοῦ Ἀχελώου, διότι ἂν συμβῇ, κ. Πρόεδρε, ὃ μὴ γένοιτο, καθίζησις εἰς τὸ φράγμα, ἐρωτῶ, τί μέλλει γενέσθαι;

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς 25ης καὶ τῆς 28ης Φεβρουαρίου.

§23Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατάγομαι ἀπὸ περιφέρειαν, ἡ ὁποία ἐδοκιμάσθη ἐσχάτως σκληρὰ ἀπὸ τοὺς σεισμούς. Ἐγένετο κατ’ ἐπανάληψιν συζήτησις εἰς τὸ Σῶμα. Κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας 5 συνεδριάσεις διετέθησαν διὰ τοὺς νέους σεισμούς, διότι δυστυχῶς τὰ ¾ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος κατέστησαν σεισμόπληκτοι. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἶναι γόνιμον καὶ ἀποδοτικὸν νὰ θέσω ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Σώματος τὴν μικρὰν καὶ πικρὰν πεῖραν, τὴν ὁποίαν διαθέτω, ὡς καταγόμενος ἐκ σεισμοπλήκτου περιφερείας, ἀλλὰ καὶ ὡς σεισμόπληκτος ὁ ἴδιος. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Διαμαντόπουλος). Ἀπὸ τῆς 5ης Ἀπριλίου, ὁπότε ἡ περιφέρειά μου καὶ ἰδιαίτερα ἡ ἐπαρχία τῆς Ὀλυμπίας ἐπλήγη ἀπὸ σεισμούς, μέχρι τῆς 15ης Ἰουλίου, παρῆλθον 4 ὁλόκληροι μῆνες χωρὶς νὰ παρασχεθῇ οὐσιαστικὴ βοήθεια καὶ ἀποκατάστασις εἰς τοὺς σεισμοπαθεῖς, ἐκτὸς βέβαια ἀπὸ τὰς ἀπείρους ἐκδηλώσεις συμπαθείας, τόσον ἐκ μέρους τοῦ Βασιλέως, ὅσον καὶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Βουλὴ ἠσχολήθη τότε διὰ τὸ θέμα τῶν σεισμῶν τῆς περιφερείας μου εἰς τρεῖς συνεδριάσεις. Κατ’ αὐτὰς ἔθεσα ὑπ’ ὄψιν τοῦ Σώματος τὰς παντοειδεῖς ἀτασθαλίας τῆς Διοικήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπαθῶν. Κύριε Πρόεδρε, δεινῶς ἐδεινοπάθησεν ἡ ἠθικὴ τάξις μὲ τὴν φαυλότητα τῆς Δεληγιαννικῆς πολιτικῆς ποὺ ἤσκησαν οἱ τότε κυβερνῶντες. Μετὰ τὴν 15ην, ὅμως, Ἰουλίου, ἐδόθη συγχωροχάρτι εἰς τοὺς τότε ὑπευθύνους, ἀπαλλαγέντες ἐκ τῶν εὐθυνῶν τῆς διοικήσεως. Κύριε Πρόεδρε, αἱ συνέπειαι τῶν σεισμῶν πλήττουν τρομερὰ τοὺς συμπατριώτας μου. Μέχρι τῆς 15ης Ἰουλίου παρῆλθον 3½ μῆνες καὶ τὸ θέμα τῶν σεισμοπαθῶν οὐδόλως προωθήθη. Ἡ μόνη προσπάθεια, ἡ ὁποία ἰδιαιτέρως διετυμπανίσθη, ὑπῆρξεν ἡ συγκρότησις μιᾶς ὑπηρεσίας ἀργομίσθων, οἱ ὁποῖοι δεινῶς ἐταλαιπώρησαν καὶ τοὺς σεισμοπλήκτους, ἀλλὰ καὶ τὰς πιστώσεις. Καὶ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς διὰ νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι ἡ δημιουργία μιᾶς τοιαύτης αὐτονόμου ὑπηρεσίας ἀργομίσθων ἀργοσχόλων, ἦτο πρόσκομμα διὰ τὸ ὅλον πρόβλημα τῶν σεισμοπαθῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ ἐπείσθη κατόπιν τῆς ἐπιτοπίου ἐπισκέψεως τοῦ σημερινοῦ Ὑπουργοῦ Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ κατόπιν τῶν ἐντόνων διαμαρτυριῶν μας ἔδωσε λύσιν εἰς αὐτὸ τὸ πρόβλημα τῆς πολυαρχίας, καταργήσασα τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, μὲ τὴν ὑπαγωγήν της εἰς τὸ ἁρμόδιον Κέντρον Προνοίας Πύργου Ἠλείας, τὸ ὁποῖον καὶ πεῖραν διαθέτει ἀλλὰ καὶ ὀργάνωσιν καὶ ὑπαλληλικὴν συνείδησιν ἔχουν οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς αὐτό. Δὲν νομίζω, ὅμως, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἀπὸ τὴν μίαν ἄκρην νὰ πᾶμε εἰς τὴν ἄλλην. Πρέπει νὰ συσταθοῦν κλιμάκια ἰδίᾳ τεχνιτῶν, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα, διὰ νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὴν ἀπαίτησιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ χρόνου, διότι ὁ χρόνος παρῆλθε (δέκα καὶ πλέον μῆνες), χωρὶς νὰ συντελεσθῇ τίποτε τὸ θετικὸν καὶ χωρὶς νὰ ἔχῃ γίνει ἡ ὁλικὴ ἐκτίμησις τῶν ζημιῶν ἐκ τῶν σεισμῶν. Διότι ὑπάρχουν, κ. Ὑπουργέ, σεισμόπληκτοι τοὺς ὁποίους ἀκόμη δὲν ἔχει ἐπισκεφθῆ ἁρμόδιος τεχνικὸς διὰ νὰ γνωρίζουν ἂν εἶναι σεισμόπληκτοι καὶ εἰς ποίαν κατηγορίαν σεισμοπληξίας ὑπάγονται. Ἐπαναλαμβάνω, κ. Ὑπουργέ καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ συγκέντρωσις τῆς Ὑπηρεσίας εἰς τὸ Κέντρον Προνοίας Πύργου θὰ ἀποδώσῃ, διότι καὶ εὐθύνη τὸ διακρίνει, ἀλλὰ καὶ πεῖραν ἀρκετὴν διαθέτει, λόγῳ τοῦ ὅτι κατὰ τοὺς σεισμοὺς τοῦ 1953 ὑπηρέτει εἰς τοῦτο τὸ ἴδιον προσωπικὸν ποὺ ὑπάρχει καὶ σήμερον. Ὡς ἐκ τούτου, δὲν ἐχρειάζετο νὰ ἐπιστρατευθοῦν ἀργόσχολοι μετατρεπόμενοι εἰς ἀργομίσθους εἰς βάρος τῆς τύχης καὶ τῆς πιστώσεως τῶν σεισμοπλήκτων, ἱδρύοντες αὐτόνομον ὑπηρεσίαν. Εὐελπιστῶ, ὅτι τοῦτο, κ. Ὑπουργέ, θὰ φέρῃ ἀγαθὸν ἀποτέλεσμα καὶ θὰ συντελεσθῇ ἡ στέγασις ἡ ὁριστικὴ τῶν σεισμοπλήκτων, χωρὶς νὰ μᾶς προλάβῃ καὶ νέος χειμὼν ὑπὸ τὰς σκηνάς. Εἰς τὸ δεκάμηνον ἀπὸ τῆς κρατικῆς ἀδρανείας ἀπέναντι τῶν σεισμοπλήκτων, ἕνα εἶναι τὸ ἐνεργητικὸν σημεῖον, ὅτι ἐπιτέλους ἐπετεύχθη ἡ πραγματοποίησις χωροταξικῆς μελέτης ἀπὸ ἁρμοδίους μηχανικοὺς δι’ ὅλον τὸν Νομὸν Ἠλείας. Σήμερον ἐπληροφορήθην, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ ὑπὸ τὴν προεδρίαν σας ἁρμοδία Ἐπιτροπὴ προώθησε τὴν λύσιν τῆς χωροταξικῆς μελέτης καὶ παρακαλῶ Ὑμᾶς καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ ὁριστικὴ λύσις τοῦ προβλήματος. Διὰ τῆς χωροταξικῆς μελέτης δίδονται ὡρισμέναι λύσεις. Καὶ παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ ληφθῇ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν τελικὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ βαρύνουσα σημασία τὴν ὁποίαν ἔχει δι’ ἡμᾶς ἡ γνώμη τῶν σεισμοπλήκτων καὶ τῶν κατοίκων τῶν πρὸς μεταφορὰν οἰκισμῶν. Διότι τοῦτο ἀποτελεῖ σοβαρὸν ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίσῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι οἱ κάτοικοι οὗτοι πιεζόμενοι νὰ μεταφερθοῦν εἴτε ἐκ τῆς κατολισθήσεως εἴτε ἐκ τοῦ σεισμοῦ, δὲν πρέπει νὰ ἀπωλέσουν τὴν σημερινήν τους κοινωνικὴν διαβίωσιν. Καὶ πρὸς τοῦτο, πρέπει, νομίζω, νὰ ἐρωτηθοῦν οἱ κάτοικοι. Αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἐδώσατε, κ. Ὑπουργέ, πρὸς τὸ Σῶμα, ὅτι διὰ τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος τῶν σεισμοπλήκτων καταλήγετε εἰς τὴν γνώμην, ὅτι τὰ λυόμενα θὰ δώσουν καλυτέραν λύσιν, ἐκ τῆς ἐντυπώσεως τὴν ὁποίαν ἀπεκόμισα ἐπισκεφθεὶς κατόπιν συστάσεώς σας τὸ ἐργοτάξιον παρὰ τὴν Ἁγίαν Παρασκευὴν Ἀττικῆς, ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα καὶ ὑμᾶς, ὅτι ὁ χῶρος τῶν λυομένων τούτων σπιτιῶν εἶναι τελείως ἀνεπαρκὴς καὶ ἀνεδαφικός. Ἡ ἐντύπωσίς μου εἶναι, ὅτι τὰ λυόμενα σπίτια ἐδημιουργήθησαν διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν παραθεριστῶν, οἱ ὁποῖοι τὴν μὲν ἡμέραν δύνανται νὰ συγκεντρώνουν τὰ πράγματά τους ἐντὸς τοῦ οἰκήματος, ἀλλὰ τὴν νύκτα νὰ κοιμῶνται εἰς τὸ ὕπαιθρον. Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς καταστήσω γνωστόν, ὅτι αἱ συνθῆκαι διαβιώσεως τῶν σεισμοπλήκτων συμπολιτῶν μου πόρρω ἀπέχουν ἀπὸ τὰς συνθήκας τῶν παραθεριστῶν. Διότι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ διαβιοῦν κατὰ τὸν χειμῶνα καὶ κατὰ τὸ καλοκαίρι ἐντὸς τοῦ λυομένου οἰκίσκου, νὰ ἀνάβουν τὸ τζάκι τους καὶ νὰ τελοῦν ὅλας τους τὰς βιοτικὰς ἀνάγκας, καὶ ἐν αὐτῷ νὰ στεγάζουν καὶ πολυμελῆ ὁλόκληρον οἰκογένειαν. Δι’ αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀνεπάρκεια τοῦ χώρου, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ δυνατότης τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ λυομένου οἰκίσκου καὶ ἐν αὐτῷ νὰ ἐξετασθῇ μετὰ ἰδιαζούσης προσοχῆς καὶ λεπτομερείας καὶ ἡ ὑγιεινὴ κατάστασις τῶν τοιχωμάτων καὶ ἡ ἀνθεκτικὴ κατάστασις τούτων τόσον εἰς τὸ κρύο, ὅσον καὶ εἰς τὴν ζέστην τῆς ὑπαίθρου. Ἀναγκάζομαι, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι εἶναι ἀναντίρρητος ἀνάγκη νὰ δοθῇ λύσις ταχεῖα, ὥστε νὰ μὴ μᾶς εὕρῃ καὶ νέος χειμὼν ὑπὸ τὰς σκηνάς. Ἡ ὑπομονὴ τῶν κατοίκων, ἡ ὁποία ἐξήντλησε τὰ περιθώριά της τὸν τελευταῖον χειμῶνα, ἐξετίμησε μόνον, ὅτι ὑπῆρχον καὶ δικαιολογητικὰ λόγῳ τῶν κυβερνητικῶν μεταβολῶν, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν σημερινὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν ἀναμένουν τὴν λύσιν. Παράτασις τῆς ἐκκρεμότητος μὲ ὑποχρεώνει νὰ συμπαρασταθῶ καὶ μὲ πρωτοπορίαν εἰς ἔντονον διεκδίκησιν τῶν δικαιωμάτων των. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ποῦμε, ὅτι ἠμποροῦν νὰ ἀναμένουν ἄλλο. Ἡ χωροταξικὴ μελέτη, κ. Πρόεδρε, ὅπως ἔχει ἤδη καταρτισθῆ, πρέπει νὰ σταθμισθῇ ἰδιαιτέρως καὶ νὰ ἐξετάσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐπαναλαμβάνω, πρὶν λάβῃ τὴν ὁριστικήν της ἀπόφασιν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν σύμφωνον γνώμην τῶν κατοίκων τῶν κοινοτήτων, τῶν ὁποίων θὰ γίνῃ ἡ μεταφορά. Ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, κ. Πρόεδρε, διὰ τελευταίαν φοράν, ὅτι ἡ ἐκμετάλλευσις καὶ ἡ μικροκομματικὴ φαυλότης, ἡ ὁποία τόσον ἐπίκρανε τοὺς συμπολίτας μου κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθόν, θὰ πρέπει νὰ γίνουν δίδαγμα δι’ ἡμᾶς, ὥστε νὰ μὴ ἐπαναληφθοῦν τοῦ λοιποῦ οὐδαμοῦ τῆς χώρας, διότι τοῦτο εἶναι στίγμα ὄχι μόνον τῆς πολιτικῆς, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἀνθρωπισμοῦ. Τὸ ὄργιον καὶ ἡ φαυλότης ἔκαμον τοὺς σεισμοπλήκτους συμπολίτας μου νὰ ἀνήκουν εἰς δύο κατηγορίας, τοὺς πατρικίους καὶ τοὺς πληβείους. Καὶ οἱ μὲν πατρίκιοι τῆς πολιτικῆς ἀσχημονοῦντες καὶ προκαλοῦντες τὸ κοινὸν αἴσθημα, κομπάζοντες καὶ κομπορρημονοῦντες, ἐπιδεικνύουν ἑαυτοὺς ὡς μάρτυρας ἐκδηλώσεως κρατικοῦ ἐνδιαφέροντος, ἐνῷ οἱ πραγματικοὶ σεισμόπληκτοι πληβεῖοι τῆς πολιτικῆς ποὺ πέρασε, καρτεροῦντες καὶ ἀναμένοντες τὴν λύσιν τοῦ προβλήματός των καὶ τὴν θεραπείαν τῆς πληγῆς των ἀναμένουν τὴν σύντομον δικαίωσίν των. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, εἴδατε πολὺ περισσότερα ἀπὸ ὅ,τι ἀναφέρω καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ συναδέλφου κ. Λαντζούνη, ὁ ὁποῖος διαμαρτυρόμενος δι’ ἀνάλογον μεταχείρισιν τῶν σεισμοπλήτων συμπολιτῶν του, ἐπιμαρτυρεῖ τὴν ἀλήθειαν τῆς διαμαρτυρίας μου ταύτης καὶ Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι αὐτὰ θὰ παραμείνουν μόνον ὡς κακὸν στίγμα μιᾶς θεομηνίας ποὺ πέρασε, σεισμικῆς καὶ πολιτικῆς.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Μιχαηλίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§25Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τοὺς σεισμοὺς τῆς 9ης Φεβρουαρίου ποὺ ἔγιναν εἰς τὴν Ξάνθην, ἐπεσκέφθημεν μετὰ τοῦ συμπολίτου μου Ὑφυπουργοῦ Ἐμπορίου κ. Πιαλόγλου περὶ τὰ 10 σεισμόπληκτα χωρία. Ἐκ τούτων εἰς τὸ χωρίον Βαφέϊκα ἐλάχισται οἰκοδομαὶ διεσώθησαν. Τὸ μέγιστον δὲ μέρος αὐτῶν κατέστησαν ἐπικινδύνως ἑτοιμόρροποι. Βέβαιον εἶναι, ὅτι τὸ πλεῖστον τῶν οἰκοδομῶν τῆς περιοχῆς αὐτῆς εἶναι εὐτελοῦς κατασκευῆς. Ἀλλ’ ἐσημειώθησαν ζημίαι καὶ εἰς νεοτεύκτους οἰκοδομὰς συγχρόνου ἀντισεισμικῆς κατασκευῆς. Ἕνεκα τούτου οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων τούτων ζοῦν ὑπὸ σκηνάς, διότι διὰ τῆς παραμονῆς των εἰς τὰς ἑτοιμορρόπους κατοικίας διατρέχει ἡ ζωή των κίνδυνον. Αἱ σκηναὶ ποὺ ἀπεστάλησαν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Προνοίας, δὲν ἐπήρκεσαν καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποσταλοῦν περὶ τὰς 50 εἰσέτι.

§26Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Θὰ στείλω τώρα, διότι ἔχω πλέον σκηνάς.

§27Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Διὰ τὸ χωρίον Βαφέϊκα ἀνακύπτει ἀνάγκη ἐξασφαλίσεως τῆς παραγωγῆς τοῦ καπνοῦ των, διότι προφανὴς εἶναι ὁ κίνδυνος καταστροφῆς του. Ὁ Ε.Ο. Κ. εἶναι ὠργανωμένος καταλλήλως καὶ διαθέτει καὶ προσωπικὸν καὶ ἀποθήκας, θὰ ἔπρεπε δὲ νὰ δοθῇ εἰς αὐτὸν ἐντολὴ ἢ νὰ προβῇ εἰς ἀγορὰν τῶν καπνῶν τοῦ χωρίου αὐτοῦ, ἢ ἂν δὲν εἶναι τοῦτο δυνατὸν νὰ περισυλλέξῃ καὶ διαφυλάξῃ ταῦτα διὰ λογαριασμὸν τῶν ἐνδιαφερομένων παραγωγῶν. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἐπάναγκες εἶναι νὰ ἐκδοθοῦν ἀμέσως αἱ δέουσαι διαταγαί. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὕψος τῶν ζημιῶν πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ κ. Νομάρχης Ξάνθης κατήρτισεν Ἐπιτροπὰς μὲ συμμετοχὴν τεχνικῶν διὰ νὰ ἀπογράψουν τὰς γενομένας ζημίας. Ἀτυχῶς, ἐπικοινωνήσας χθὲς μετ’ αὐτοῦ ἀπὸ τηλεφώνου, μὲ ἐπληροφόρησεν, ὅτι δὲν ὡλοκληρώθη εἰσέτι ἡ ἀναγραφὴ ὅλων τῶν σεισμοπλήκτων οἰκοδομῶν. Πάντως ἔχω τὴν ἐντύπωσιν προσωπικῶς, ὅτι ἐκ τῶν σεισμῶν ἐβλάβησαν πολὺ περισσότεραι τῶν 200 ἀγροτικῶν κατοικιῶν. Ἡ σεισμικὴ προϊστορία τοῦ τόπου μας, ἀτυχῶς, εἶναι μελανή, διότι ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων, ὅπως εἰς ἄλλην ὁμιλίαν μου ἐτόνισα, μέχρι καὶ τοῦ παρελθόντος αἰῶνος, πόλεις ὁλόκληροι κατεστράφησαν, ἀναφέρομαι δὲ εἰς τοῦτο διὰ νὰ καταστήσω γνωστὸν καὶ νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχὴν τῶν ὑπευθύνων, διότι εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἐπαναληφθοῦν σεισμοί, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀπεύχομαι, διατρέχει κίνδυνον ἡ ζωὴ τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς καὶ πρέπει ὡς ἐκ τούτου νὰ ληφθοῦν ἄμεσα μέτρα στεγάσεως αὐτῶν. Εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Πιπιλῆς, ὅτι διὰ τὸν Νομὸν Ἠλείας παρῆλθεν ἡ χειμερινὴ περίοδος. Διὰ τὴν βόρειον ἐπαρχίαν μας ὅμως, συμβαίνει τὸ ἀντίθετον. Ὁ χειμὼν διαρκεῖ συνήθως μέχρι καὶ τὸ μέσον τοῦ μηνὸς Μαΐου. Καὶ ἐπιβάλλεται ὡς ἐκ τούτου νὰ ληφθοῦν ἐπειγόντως μέτρα διὰ νὰ μὴ θρηνήσωμεν θύματα ἐκ κρυολογημάτων καὶ λοιπῶν ἀσθενειῶν, δεδομένου, ὅτι εὐπαθεῖς ὀργανισμοί, ὡς τὰ νήπια καὶ μικρὰ παιδία, ζοῦν ὑπὸ δριμὺ ψῦχος κάτωθεν σκηνῶν. Τὸ χωρίον Βαφέϊκα κεῖται ἐπὶ τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ τῆς συνδεούσης τὰς ἀσιατικὰς χώρας μὲ τὴν Εὐρώπην καὶ κατὰ τὴν θερινὴν περίοδον διέρχονται πολλαὶ δεκάδες χιλιάδων τουριστικῶν αὐτοκινήτων διὰ μέσου τοῦ χωρίου αὐτοῦ. Σκόπιμος συνεπῶς εἶναι, κατόπιν τῆς καταστροφῆς του, νὰ διατεθῇ παρὰ τοῦ ὑμετέρου Ὑπουργείου ἢ τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως συνεργεῖον, ἵνα ἐκπονήσῃ ρυμοτομικὸν σχέδιον καὶ αἱ νεότευκτοι οἰκοδομαὶ νὰ μὴ παρουσιάζουν τὸ σημερινὸν οἰκτρὸν θέαμα. Τὸ ἐνδιαφέρον σας, κ. Ὑπουργέ, ἐξετιμήθη δεόντως καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ συνεχισθῇ μέχρις ὁλοκληρωτικῆς ἀποκαταστάσεως τῆς συμφορᾶς, ἐπίσης, ἐλπίζω, ὅτι ἡ ὁμιλία μου αὐτὴ δὲν θὰ προκαλέσῃ διάψευσιν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χαραλαμπόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§29Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατ’ ἀρχήν, ἐπιθυμῶ νὰ σημειώσω τὴν ἀπουσίαν ὡρισμένων μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ συγκεκριμένως τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων. Ἐπὶ τοῦ φαινομένου αὐτοῦ, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ εἰς προηγουμένας συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, διότι θεωρῶ, ὅτι ἡ ἀπουσία ὡρισμένων Ὑπουργῶν ἁρμοδίων, διὰ τὸ συζητούμενον θέμα τῶν σεισμοπλήκτων, ἀποτελεῖ προσβολὴν διὰ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Δὲν θέλω νὰ χρησιμοποιήσω βαρυτέραν φράσιν, διότι πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ἐπιθυμίαν καὶ τὴν πρόθεσιν νὰ πράξῃ τὸ καθῆκον της διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πληγέντων. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, ὅμως, νὰ τονίσω καὶ πάλιν, ὅτι ἡ μὴ ἐμφάνισις ὡρισμένων Ὑπουργῶν εἶναι μία περιφρόνησις πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἴσως νὰ νομίζουν, οἱ ἀπουσιάζοντες Ὑπουργοί, ὅτι ὅσα λέγονται ἐδῶ εἶναι φιλολογία καὶ ὄχι ἡ μεταφορὰ τῶν αἰτημάτων καὶ τοῦ πόνου τῶν περιοχῶν ἐκείνων ποὺ εἶχον τὸ προνόμιον τῆς θλιβερᾶς δοκιμασίας, ἴσως, δι’ αὐτό, νὰ μὴ ἔρχωνται νὰ ἀκούσουν γνώμας τῶν ἀντιπροσώπων τῶν περιφερειῶν ποὺ ἐπλήγησαν, ὥστε τὰ μέτρα ποὺ θὰ λάβουν νὰ εἶναι ἀποτελεσματικὰ διὰ τὴν πληρεστέραν ἀντιμετώπισιν τοῦ φαινομένου αὐτοῦ. Κύριοι βουλευταί, δύο εἶναι τὰ θέματα ποὺ μᾶς ἀπησχόλησαν κατὰ τὰς 5 συνεδριάσεις, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν θλιβερῶν συμβάντων εἰς τὴν Εὐρυτανίαν καὶ τὴν Αἰτωλ)νίαν, ἕνεκα τῶν τελευταίων σεισμῶν. Τὸ πρῶτον θέμα εἶναι, ἐὰν τὰ μέτρα ποὺ ἐλήφθησαν εὐθὺς ὡς ἔγιναν οἱ σεισμοί, ἦσαν μέτρα ἀμέσου ἀνακουφίσεως τῶν πληγέντων καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐκινήθη δραστηρίως. Προσωπικῶς, δὲν θὰ ἤθελον νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ μέρος τῶν τελευταίων σεισμῶν. Ἄλλοι συνάδελφοι, μετέβησαν ἐπὶ τόπου προσωπικῶς καὶ ἠκούσαμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὰς γνώμας των, εἰς τρόπον ὥστε, ὁ καθ’ εἷς ἐξ ἡμῶν νὰ ἔχῃ σχηματίσει ἰδίαν γνώμην. Προσωπικῶς, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ εἴπω, μὲ βάσιν τὰς ἰδικάς μου ἐντυπώσεις ἐκ τῶν σεισμῶν τῆς ἰδιαιτέρας μου περιφερείας, ἐνθυμηθεὶς καὶ τὰ ὅσα ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ εἶπεν, ὅτι εἰς τοιούτου εἴδους περιπτώσεις αἰφνιδιασμοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἓν οἱονδήποτε σχέδιον, ἀπόλυτα, εἶναι, ὅτι εἰς τὴν χώραν μας ὑπάρχει ἕνα σχέδιον, πλὴν ὅμως, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι ἡ χώρα μας, δὲν ἔχει τὴν ἐπάρκειαν οἰκονομικῶν μέσων, ποὺ θὰ ἐπιτρέπῃ εἰς τὸν κρατικὸν μηχανισμὸν νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς ἀντιμετωπίσεως τῶν θεμάτων κατὰ τρόπον ἀποτελεσματικώτερον. Ὑπάρχει, ὅμως, ἕνα σχέδιον καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναγνωρίσω, ὅτι τὸ Κράτος ἐκινήθη ἀμέσως καὶ οἱ πληγέντες ἐκ τῶν σεισμῶν τῆς Μεσσηνίας, ᾐσθάνθησαν τὴν ἀρωγὴν καὶ τὴν ἀνακούφισιν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἡ παρουσία τοῦ ὁποίου εἶχε σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ψυχολογικῆς, τρόπον τινα, προπαρασκευῆς τοῦ πληθυσμοῦ, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς συμφορᾶς. Πολλὰ θὰ ἦτο δυνατόν, ἐπ’ αὐτοῦ, νὰ προσθέσω. Ἀλλά, δὲν εἶναι τοῦ παρόντος, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ ἀπετέλει τότε φιλολογίαν, νὰ προτείνῃ ὁ καθ’ εἷς ἕνα σχέδιον, ποὺ θὰ εἶναι ἐφαρμόσιμον εἰς τὴν χώραν μας. Πάντως, πρέπει νὰ τονισθῇ, ὅτι εἴμεθα περιοχὴ σεισμογενὴς καὶ πρέπει νὰ δημιουργήσωμεν προϋποθέσεις, διὰ τῶν ὁποίων θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν κάθε φορὰ ποὺ θὰ συμβαίνουν τοιούτου εἴδους δυσάρεστα γεγονότα νὰ βελτιώνωμεν τὸ σχέδιον αὐτὸ καὶ νὰ ἀποφεύγεται ἡ δημιουργία ζητημάτων, ὡς εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα παρουσιάσθησαν εἰς τὴν Εὐρυτανίαν. Τὸ δεύτερον εἶναι τὸ ἀφορῶν τὴν ὁριστικὴν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων. Αὐτὸ εἶναι μεγάλο θέμα, εἶναι θέμα ποὺ συνίσταται κατ’ ἀρχὴν εἰς μακρόπνοον πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, οἱασδήποτε Κυβερνήσεως ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἰς τὴν ὕπαρξιν μέσων σχεδιασμοῦ καὶ ἑνιαίας πολιτικῆς διὰ νὰ μὴ γίνεται ἀντικείμενον πολιτικῆς ἐκμεταλλεύσεως ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον συγκινεῖ ὅλους μας. Εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ παρακολουθήσω τὸ τὶ ἐμεσολάβησεν ἀπὸ τότε ποὺ ἔγιναν οἱ σεισμοὶ μέχρι σήμερον εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος τῆς ὁριστικῆς στεγάσεως τῶν σεισμοπλήκτων. Εἶμαι, λοιπόν, ὑποχρεωμένος, ἐκ τῶν συμπερασμάτων αὐτῶν, νὰ μεταφέρω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, τὰς ἀνησυχίας τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Μεσσηνίας καὶ νὰ διατυπώσω ὡρισμένας σκέψεις καὶ παρατηρήσεις καὶ θὰ παρακαλέσω τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς ἐὰν εὐδοκήσουν, ἐφ’ ὅσον ἀπουσιάζουν, νὰ τὰς σημειώσουν διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ προωθήσουν τὸ θέμα τῆς ὁριστικῆς στεγάσεως τῶν σεισμοπλήκτων μὲ μορφὴν ὑπευθύνου πολιτικῆς ἀπὸ ὅλας τὰς ὑπευθύνους παρατάξεις. Κύριοι βουλευταί, πολλάκις ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι ἡ ὕπαιθρος, τὰ χωριά μας παρουσιάζουν ἕνα μεγάλο ἐμπόδιον διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τόπου, ἐμποδίζουν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπαρχίας διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ ἀστυφιλία καὶ ἡ μετανάστευσις. Τὸ θέμα εἶναι τεράστιον καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ ἀμέσως. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον κατεστράφησαν οἰκισμοὶ εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Μεσσηνίας καὶ ἀλλοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν τὸ μέτρον τῆς συμπτύξεως ὡρισμένων οἰκισμῶν ποὺ θὰ διευκολύνῃ τὴν κατασκευὴν σχολείων, ἐκκλησιῶν, ἀλλὰ καὶ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἰατρικῆς καὶ ὑγειονομικῆς παρακολουθήσεως καὶ περιθάλψεως τῶν πληθυσμῶν. Μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ σταματήσωμεν τὴν φυγὴν ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεσσηνίας, κατεστράφησαν 8 χωρία καὶ ἐπρότεινα εἰς τοὺς ἁρμοδίους, ὅτι εἶναι δυνατὸν τὰ 8 αὐτὰ χωρία νὰ συμπτυχθοῦν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χαραλαμπόπουλε, ἔχετε ὑπερβῆ τὸ 10λεπτον. Κατηναλώσατε τὸν χρόνον σας εἰς γενικότητας. Εὑρίσκεσθε ἤδη εἰς τὸ βῆμα ἐπὶ 15′.

§31Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν κατηνάλωσα τὸν χρόνον εἰς γενικότητας, αὐτό, εἶναι θέμα τῆς ἰδικῆς μου ἐκτιμήσεως.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως, εἶναι ἰδική σας δουλειά, ἀλλὰ καὶ ἰδική μου εἶναι νὰ μὴ ἐπιτρέπω τὴν παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, παρῆλθεν τὸ 10λεπτον. Λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἐπιτρέψω περισσότερον.

§33Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγένοντο συσκέψεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ......

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χαραλαμπόπουλε, δὲν κάνετε ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως ἐδῶ.

§35Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μεταφέρω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὰ αἰτήματα καὶ τὰ παράπονα τῶν πληγέντων κατοίκων τῆς περιφερείας μου καὶ δὲν δύνασθε νὰ μὲ διακόψητε. Τὸ ἔργον μου εἶναι ἱερόν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἱερὸν εἶναι καὶ τὸ ἰδικόν μου καθῆκον. Δὲν ἔχετε μονοπώλιον τὴν ἱερότητα τοῦ καθήκοντος.

§37Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Πῶς ἀφήσατε τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον ἐπὶ τόσην ὥραν;

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε λάθος. Κατ’ ἐπανάληψιν τὸν διέκοψα καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ συντομεύσῃ. (Φωναί, κωδωνοκρουσίαι).

§39Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Δὲν ἠμπορεῖτε, κ. Πρόεδρε, ...... (κωδωνοκρουσίαι).

§40Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κατριβᾶνε, σεῖς διαμαρτύρεσθε, διότι δὲν τηρῶ τὸν Κανονισμὸν καὶ τώρα θέλετε νὰ τὸν παραβιάσω; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Διακόπτομεν ἐπὶ 5′.

(Ὥρα 8.25′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 8.30′ μ.μ.)

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Διαμαντόπουλος). Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ μὲ βοηθήσητε εἰς τὸ ἔργον μου. Ἰδιαιτέρως θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν συνάδελφον κ. Χαραλαμπόπουλον, ὅπως περιορισθῇ εἰς τὴν ὁλοκλήρωσιν τῶν ἀπόψεών του, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἰδιαιτέραν του περιφέρειαν. Ἐγώ, ὡς Πρόεδρος, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμόν. Εἰς οὐδένα χαρίζομαι. Παρακαλῶ, κ. Χαραλαμπόπουλε, συνεχίσατε καὶ τελειώσατε τὴν ἀγόρευσίν σας εἰς πέντε λεπτά.

§43Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ θέμα αὐτό, δηλαδὴ τῆς συμπτύξεως τῶν οἰκισμῶν ἢ ἀκόμη τῆς ἐκπονήσεως μελετῶν προκειμένου ὡρισμένα χωρία νὰ ξανακτισθοῦν εἰς τὰς θέσεις ποὺ ἦσαν, μέχρι σήμερον οὐδὲν ἐγένετο. Βεβαίως, θὰ προβληθῇ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι γίνονται χωροταξικαὶ μελέται. Τὸ Ὑπουργεῖον οὐδὲν προσέφερε διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πληγέντων ἐκ τῶν σεισμῶν, ἐκτὸς πέντε χιλιάδων δρχ. ἕνεκα τοῦ χειμῶνος διὰ νὰ φτιάξουν μόνοι των μίαν παράγκα καὶ νὰ στεγασθοῦν. Πέραν αὐτοῦ, οὐδὲν ἐδόθη καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐπὶ πολλοὺς χειμῶνας θὰ παραμείνουν ἄνευ στέγης. Πλεῖστα ὅσα χωρία ὑπάρχουν εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου ἐκλογικὴν περιφέρειαν, εἰς τὰ ὁποῖα οὐδὲν εἰσέτι προσεφέρθη. Συγκεκριμένως, ἀναφέρομαι εἰς τὸ χωρίον Ζευγολατιό, τὸ ὁποῖον καίτοι εἶναι μεγάλο χωρίον καὶ ἀποτελεῖ τὸν κυριώτερον κόμβον τῆς περιοχῆς, διότι ἐξ αὐτοῦ διέρχονται διάφοροι ὁδικαὶ ἀρτηρίαι, διὰ τῶν ὁποίων συνδέονται τὰ χωρία τῆς πέριξ περιοχῆς, ὡς ἐπίσης καὶ ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ Ἀθηνῶν–Πύργου–Καλαμῶν. Εἰς τὸ χωρίον αὐτό, καίτοι ἔχουν παρέλθει 10 καὶ πλέον μῆνες ἀπὸ τῶν σεισμῶν δὲν ἐκτίσθη οὔτε ἕνα σπίτι, διότι δὲν ἔχει ἀκόμη ἀποφασισθῆ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκισμοῦ ἐὰν θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ νέον σχέδιον διὰ τὰς περιπτώσεις αὐτάς. Πέραν τούτου, κύριοι συνάδελφοι, ἤθελον νὰ σημειώσω, ὅτι τὸ θέμα τῆς ἀντιμετωπίσεως αὐτῆς τῆς ὁριστικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων εἶναι καὶ θέμα μέσων, ὄχι μόνον χρηματικῶν, ἀλλὰ καὶ ἐμψύχου ὑλικοῦ. Δὲν ὑπάρχουν ἐργατικὰ χέρια, ὑπάρχουν ἐργοτάξια ποὺ λειτουργοῦν μὲ ἕνα μηχανικόν. Εἶναι δυνατόν, κ.κ. συνάδελφοι, νὰ λειτουργήσῃ ἓν ἐργοτάξιον τοιαύτης ἐκτάσεως μὲ ἕνα μηχανικὸν εἰς περιοχάς; Μὲ τὸν ρυθμὸν ποὺ ἀκολουθεῖτε, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸν δεύτερον, εἰς τὸν τρίτον καὶ τέταρτον χειμῶνα καὶ δὲν θὰ ἔχῃ πραγματοποιηθῆ εἰσέτι ἡ στέγασις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθοῦν ἐργάται, διότι ἔφυγον οἱ νέοι μας διὰ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἂν εὑρεθοῦν, τὰ ἡμερομίσθια εἶναι πάρα πολὺ ηὐξημένα. Ἐχορηγήθησαν ὡρισμέναι πιστώσεις, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχουν τεχνῖται καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν πέραν τοῦ ηὐξημένου ἡμερομισθίου, τὸ ὁποῖον ζητοῦν, λόγῳ τῆς ἀνυπαρξίας ἐργατικῶν χειρῶν, δημιουργεῖται πρόβλημα, διότι τὰ χρήματα δὲν ἐπαρκοῦν διὰ τὴν στέγασιν. Τὰ σχέδια, τὰ ὁποῖα δίδονται καὶ γίνονται τὰ νέα σπίτια εἶναι ἐξαιρετικὰ καὶ πράγματι κτίζονται ἀνθρώπινα σπίτια. Ἀλλά, ὡς προεῖπον, δὲν φθάνουν τὰ χρήματα διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῶν σπιτιῶν αὐτῶν. Τέλος, τὸ ζήτημα τῆς πλήρους ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἀντίληψιν — τὸ λέγω αὐτὸ καὶ ὡς μηχανικὸς — θὰ πρέπει νὰ εὑρεθῇ μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῆς λαϊκῆς στέγης. Ἐκεῖ θὰ πρέπει νὰ τὸ τοποθετήσωμεν τὸ πρᾶγμα καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ἡ στέγασις τῶν σεισμοπλήκτων. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ αὐτοστέγασις ἢ τὰ προκατεσκευασμένα σπίτια εἶναι δυνατὸν νὰ λύσουν αὐτὸ τὸ θέμα, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἂς ἀκολουθηθῇ ἡ διαδικασία αὐτή, ἂς προτιμηθοῦν αἱ ὑπάρχουσαι εἰς τὴν χώραν μας βιομηχανίαι προκατεσκευασμένων οἰκιῶν καὶ ἂν δὲν ἐπαρκέσουν τότε μὲ τοὺς αὐτοὺς ὅρους νὰ δεχθῆτε τὰ σπίτια ἀπὸ βιομηχανίας τοῦ ἐξωτερικοῦ. Πάντως τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα τῶν σεισμοπλήκτων, εἶναι μέγα καὶ θὰ πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ προχωρήσῃ καὶ νὰ ὁλοκληρωθῇ.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ μὲ βοηθήσητε εἰς τὸ ἔργον μου, διὰ νὰ τελειώσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου θέματος τῶν πληγεισῶν ἐκ τῶν σεισμῶν περιοχῶν τῆς χώρας μας. Ἐλήφθη ἀπόφασις τοῦ Σώματος, ὅπως ὅλοι οἱ ἐγγεγραμμένοι συνάδελφοι, ὁμιλήσουν ἐπὶ 10 λεπτὰ διὰ νὰ τελειώσουν. Τὸ Προεδρεῖον, δὲν κάμει τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐφαρμόζῃ τὸν Κανονισμὸν καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Σώματος, δι’ αὐτὸ παρακαλῶ καὶ πάλιν, βοηθήσατε τὸ Προεδρεῖον νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκον του. Ὁρίστε, κ. Κεφαλληνέ.

§45Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι — διότι πρὸς ὑμᾶς, κυρίως, ἀπευθύνομαι καὶ θέλω νὰ μὲ συγχωρήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος, δι’ αὐτὸ — τὸ θέμα τῶν σεισμοπλήκτων δὲν εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον σηκώνει ἀντιπολίτευσιν. Θὰ πρέπει ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀνεξαρτήτως εἰς ποῖον κόμμα, ἢ εἰς ποίαν παράταξιν ἀνήκομεν, νὰ δείξωμεν, ὅτι ὅλοι μας ἱστάμεθα ὁλόψυχα εἰς τὸ πλευρὸν τῶν σεισμοπλήκτων καὶ νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι ὅλοι συμπαριστάμεθα καὶ συμμεριζόμεθα τὸν πόνον καὶ τὴν δυστυχίαν τῶν κατοίκων τῶν πληγεισῶν ἐκ τῶν σεισμῶν περιοχῶν. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ὅτι προσπαθεῖ νὰ ἀντλήσῃ διδάγματα ἐκ τοῦ παρελθόντος, ὥστε νὰ μὴ ἐπαναληφθοῦν σφάλματα καὶ παραλείψεις ἐν προκειμένῳ. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, θὰ προσπαθήσω νὰ σᾶς βοηθήσω, κ. Ὑπουργέ. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι ὑπάρχει μία σύγχυσις περὶ τὸ θέμα. Ἐνῷ ὁμιλοῦμεν διὰ τὴν ὁριστικὴν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων, δὲν σκεπτόμεθα, ὅτι τὴν ὥραν αὐτήν, οὔτε κἂν ἔχει ἀρχίσει ἡ προσωρινὴ στέγασις καὶ εὑρίσκονται οἱ ἄνθρωποι εἰς τὸ ὕπαιθρον. Καὶ ἐνῷ συμβαίνουν αὐτά, σᾶς ἐρωτῶμεν, ἐὰν τὰ χωρία τὰ ὁποῖα ἐπλήγησαν ἐκ τῶν σεισμῶν θὰ κτισθοῦν εἰς τὰ μέρη τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται. Ἀντὶ νὰ συμπαρασταθῶμεν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, ὥστε νὰ τοὺς κρατήσωμεν ἐκεῖ ποὺ εἶναι, τοὺς ἐγκατελείψαμεν. Ἡ Ζάκυνθος εἶχε 48.000 κατοίκους καὶ μέσα σὲ μία 3ετία ἔμειναν 36.000, συνεπῶς, τὸ θέμα εἶναι πῶς θὰ συγκρατήσωμεν τοὺς ἀνθρώπους εἰς τὴν περιοχήν των, παρέχοντες ἠθικὴν συμπαράστασιν. Δὲν ὑπάρχει, κ. Ὑπουργέ, πρόθεσις ἀντιδικίας, ἀλλὰ σεῖς βιάζεσθε καὶ παίζετε τὸν ρόλον τοῦ Σίμωνος Κηρυναίου, φέρετε τὸν σταυρὸν τοῦ μαρτυρίου, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ παρίστανται καὶ οἱ ἄλλοι Ὑπουργοί, καὶ ὁ Πρωθυπουργός. Ὅταν ἔγιναν οἱ σεισμοὶ τῶν Ἰονίων Νήσων, ὁ κ. Καλλίας — τὸν ὁποῖον βλέπω αὐτὴν τὴν στιγμὴν — καίτοι ἦτο Ὑπουργὸς Παιδείας, εὑρίσκετο πλησίον τῶν κατοίκων τῆς ἰδιαιτέρας μου περιφερείας. Ἡ δὲ σύζυγός του ἐκάθησεν ἐπὶ τρίμηνον. Συνεπῶς, τὸ πρῶτον βοήθημα εἰς τοὺς πληγέντας, εἶναι ἡ τόνωσις τοῦ ἠθικοῦ των. Σεῖς, ἐχάσατε τὴν πρώτην μάχην. Ἐνῷ δὲν ὑπάρχει ἀκόμη προσωρινὴ στέγασις, φιλοδοξεῖτε, κ. Ὑπουργέ, νὰ συλλάβητε τὸ θέμα τῆς ὁριστικῆς στεγάσεως. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ, νὰ τοὺς στεγάσητε πρῶτον προσωρινῶς. Νὰ τοὺς παράσχητε τὰ μέσα νὰ στεγασθοῦν σὲ παράγκες, νὰ τοὺς δώσητε τὰ ὑλικὰ καὶ ὀλίγα χρήματα διὰ νὰ αὐτοστεγασθοῦν, διότι ἂν σεῖς ἐπιδιώξητε νὰ τοὺς στεγάσητε προσωρινῶς κατασκευάζοντες σεῖς τὰ σπίτια τὰ προσωρινά, δὲν θὰ εὕρητε ἐργάτας, διότι δὲν ὑπάρχουν. Δι’ αὐτὸ ἐπιμένω νὰ δώσητε τὴν δυνατότητα τῆς αὐτοστεγάσεως, ὡς προανέφερον. Τὰ ἡμερομίσθια σήμερον, εἶναι πάρα πολὺ ηὐξημένα καὶ κατὰ συνέπειαν, δὲν θὰ ἠμπορέσητε νὰ εὕρητε ἐργάτας καὶ νὰ ἐπιτύχητε τὴν προσωρινὴν στέγασιν τῶν πληγέντων. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι τὸ ἡμερομίσθιον τοῦ βοηθοῦ ἐργάτου κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν σεισμῶν τῶν Ἰονίων Νήσων, εἶχε φθάσει τὰς 150 δρχ. Ἠναγκάσθημεν τότε οἱ ἴδιοι ἡμεῖς νὰ κάμωμεν τὸν ἐργάτην καὶ τὸν μαραγκόν. Κύριε Ὑπουργέ, δι’ αὐτὸ σᾶς ζητοῦμεν σήμερον νὰ τοὺς βοηθήσητε νὰ φτιάξουν τὸ ταχύτερον τὰ προσωρινά των στέγαστρα. Ἐὰν ἀργήσητε νὰ παράσχητε αὐτὴν τὴν ἠθικὴν ὑποστήριξιν καὶ συμπαράστασιν, ἡ εὐθύνη θὰ εἶναι ἰδική σας, τῆς Κυβερνήσεως ὁλοκλήρου, ἂν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐγκαταλείψουν τὰ χωρία τους. Δὲν θὰ ἀπαντήσω εἰς μίαν εἰρωνίαν ποὺ ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργός, σχετικὴν μὲ τὴν μετάβασιν ἡμῶν εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχήν. Εἶπεν, ὅτι ἐπήγαμεν μόνον εἰς τὰ Φουρνὰ καὶ τὸ Καρπενήσιον. Εἶναι ἀληθὲς αὐτό. Ἀλλά, δὲν εἴχομεν ἀνάγκην νὰ πᾶμε καὶ εἰς ἄλλα χωρία διὰ νὰ διαπιστώσωμεν ἐκεῖνο ποὺ διεπιστώσαμεν. Τὴν τρίτην ἡμέραν τῶν σεισμῶν, εἴδομεν εἰς τὰ Φουρνὰ τρία ταξὶ τὰ ὁποῖα ἔπαιρναν οἰκογενείας διὰ τὰς Ἀθήνας. Αὐταὶ αἱ οἰκογένειαι, κ. Ὑπουργέ, δὲν θὰ ξαναγυρίσουν εἰς τὰ Φουρνά. Ἀσφαλῶς τὰς ἄλλας ἡμέρας ἐπῆγαν καὶ ἄλλα ταξὶ καὶ ἔφυγαν καὶ ἄλλαι οἰκογένειαι. Διὰ νὰ κρατήσητε τὸν πληθυσμὸν αὐτὸν εἰς τὴν Εὐρυτανίαν, θὰ πρέπει νὰ τὸν βοηθήσητε, νὰ τοῦ δώσητε ὅ,τι ζητᾷ. Εἴπατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν ἔπεσαν ὅλα τὰ σπίτια.

§46Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Διὰ ποίαν περιφέρειαν, εἶπον αὐτό;

§47Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Διὰ τὴν Εὐρυτανίαν.

§48Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ὄχι, τὸ εἶπον διὰ τὴν Ἀκαρνανίαν.

§49Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν. Θέλω τὸ ἑξῆς νὰ εἴπω. Καὶ ἂν ἔπεσαν μόνον τὸ ⅕ τῶν σπιτιῶν ὅλοι εἶναι σεισμόπληκτοι, διότι ὅλοι φοβοῦνται νὰ καθήσουν πλέον εἰς τὰ σπίτια των. Καὶ μάλιστα ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων τὰ σπίτια ἔπεσαν, εἶναι εἰς καλυτέραν μοῖραν ἀπὸ ἐκείνους τῶν ὁποίων τὰ σπίτια δὲν ἔπεσαν. Διότι οἱ πρῶτοι θὰ τύχουν κάποιας βοηθείας, ἐνῷ οἱ δεύτεροι δὲν θὰ τύχουν βοηθείας τινός. Κύριε Ὑπουργέ, οὐδένα πρέπει νὰ παρασύρετε νὰ καθήσῃ εἰς τὸ σπίτι του, εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχήν. Πάντοτε ὑπάρχει ὁ κίνδυνος τῆς ἐπαναλήψεως τῶν σεισμῶν. Ἔχομεν τὸ τραγικὸν παράδειγμα τοῦ μακαρίτη Ἀδαμοπούλου. Ὅταν ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἦλθεν εἰς τὴν Ζάκυνθον τὸ 1953, ἐκάλεσε τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους εἰς τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον διὰ νὰ τοὺς ὁμιλήσῃ. Οἱ ὑπάλληλοι ἐφοβοῦντο νὰ μποῦν εἰς τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον καὶ ὁ μακαρίτης ὁ Ἀδαμόπουλος τοὺς εἶπεν: «Τί φοβεῖσθε, πρῶτος θὰ μπῶ ἐγώ», καὶ ἐμπῆκε πρῶτος. Μόλις ἐτελείωσε τὴν ὁμιλίαν του ὁ Ὑπουργός, ἔφυγε πρῶτος, καὶ τότε ὁ σεισμὸς ἐπανελήφθη μὲ ἀποτέλεσμα νὰ πέσῃ ἡ πλάκα τοῦ Μεγάρου καὶ νὰ σκοτωθοῦν 112 ἄτομα. Αὐτὸ συνέβη τὴν 12 Αὐγούστου τοῦ 1953 καὶ μάλιστα ὁ κόσμος τότε παρ’ ὀλίγον νὰ λυντζάρῃ τὸν μακαρίτη τὸν Ἀδαμόπουλον. Εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν σεισμῶν, δὲν ὑπάρχουν καταφύγια. Ὑπάρχει ὁ κίνδυνος τῆς ἐπαναλήψεως τῶν σεισμῶν καὶ δι’ αὐτὸ ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς σεισμοπλήκτους περιοχῆς εἶναι σεισμόπληκτοι. Θὰ ἤθελον πολλὰ νὰ εἴπω. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος διαφωνεῖ. Δι’ αὐτὸ θὰ προσθέσω μόνον δύο λέξεις. Κύριε Ὑπουργέ, αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ὁμιλῶ διὰ τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα. Οἱ Ζακυνθινοὶ ἔχουν στεγασθῆ. Ὅλην τὴν προσοχήν σας νὰ τὴν στρέψητε πρὸς τοὺς σημερινοὺς σεισμοπλήκτους. Καὶ πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι θὰ συναντήσητε ἐμπόδια καὶ ἂν ἀκόμη ἔχητε ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ βοηθήσητε τοὺς σεισμοπλήκτους. Πρῶτον ἐμπόδιον εἶναι ἡ μεταφορὰ τῶν ἐφοδίων. Εἴδατε, κ. Ὑπουργέ, πῶς εἶναι ὁ δρόμος. Ἐὰν περάσουν 100 στρατιωτικὰ αὐτοκίνητα φορτωμένα, ὁ δρόμος θὰ καταστῇ ἀδιάβατος. Νὰ προσέξητε, λοιπόν, τὴν συντήρησιν τοῦ δρόμου. Προσέξατε, ὅμως, τοὺς ἐπαρχιακοὺς δρόμους. Ἴσως ἔχετε ἐφόδια καὶ δὲν δύνασθε νὰ τὰ μεταφέρητε εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς. Εἴπατε ἀκόμη, κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ δώσητε τρόφιμα εἰς ἐκείνους τῶν ὁποίων τὰ σπίτια δὲν ἔπεσαν. Αὐτὸ εἶναι λάθος. Εἶσθε ἀπὸ ἐπαρχία καὶ γνωρίζετε τὴν οἰκονομίαν αὐτῆς. Εἰς τὰ χωρία ὁ κόσμος δὲν κρατεῖ ἐφόδια διὰ πολὺν χρόνον. Μεροδούλι, μεροφάγι ἔχομεν. Τώρα ποὺ τὰ πάντα κατεστράφησαν, ποῦ θὰ δουλέψουν οἱ σεισμόπληκτοι διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς ἀνάγκας των; Δουλειὰ πουθενὰ δὲν ἠμποροῦν νὰ εὕρουν. Εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους ἐπὶ 4 μῆνας, ἐδίδοντο εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους τρόφιμα κάθε ἡμέρα. Ὑπάρχουν ἀκόμη κονσέρβες ἀπὸ τὸ 1953. Διατί νὰ τὸ κρύβωμεν; Ἔτσι ἔκαμε τότε ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ. Τὸ ἴδιον πρέπει νὰ κάμητε καὶ σεῖς. Πλὴν ὅμως, κ. Ὑπουργέ, δὲν ἐλάβατε τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ λάβητε. Ἀλλὰ τί νὰ εἴπω. Οἱ ἄλλοι συνάδελφοί σας ἀπουσιάζουν. Ἐγίνατε σεῖς ὁ Σίμων ὁ Κηρυναῖος. Ὁ σταυρὸς ὅμως, εἶναι βαρὺς καὶ θὰ γονατίσητε. Κύριε Ὑπουργέ, κάμετε κλιμάκωσιν τῶν ἀναγκῶν. Μὴ ἀπασχολῆσθε μὲ τὸ τὶ θὰ κάμητε μὲ τὰ δύο ἔτη. Ἐὰν τώρα δὲν κάμητε ἐκεῖνο ποὺ πρέπει νὰ κάμητε, ἀσφαλῶς μετὰ δύο ἔτη δὲν θὰ εὕρητε σεισμοπλήκτους διὰ νὰ περιθάλψητε.

§50Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Κύριοι βουλευταί, μοῦ κάμει ἐντύπωσιν, διότι διὰ πολλοστὴν φοράν, ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, ὁμιλήσας πρὸ ὀλίγου, δίδει συμβουλὰς νὰ γίνουν πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀκριβῶς ἔχουν ἀποφασισθῆ καὶ γίνονται αὐτὴν τὴν στιγμήν. Καὶ θὰ ἀρχίσω ἀπὸ αὐτὸ ποὺ εἶπε, νὰ μὴ κάνῃ τὸ Κράτος τὶς παράγκες, ἀλλὰ νὰ δώσῃ εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους ξύλα, τσίγκους καὶ καρφιά. Αὐτὸ ἀκριβῶς γίνεται. Δὲν κατεσκευάσαμεν, ὡς Κράτος, ἢ ὡς ὑπηρεσία, οὔτε μίαν παράγκαν. Ὅσες ἔγιναν, ἔγιναν ἀπὸ τοὺς ἰδίους τοῦ σεισμοπλήκτους, μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Κράτους. Τὰ Φουρνὰ ἔχουν στεγασθῆ ἐξ ὁλοκλήρου εἰς παραπήγματα. Κατὰ σύμπτωσιν, οἱ κάτοικοί των, οἱ περισσότεροι εἶναι ξυλουργοί, ἡ δὲ οἰκονομία τους εἶναι τὸ δάσος, τὰ ξύλα καὶ ἡ κτηνοτροφία. Σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι δὲν ἔγινεν καμμία παράγκα ἀπὸ ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους, εἰς ὅλα τὰ χωριά. Βεβαίως, ἐζητήσαμεν τὴν συνδρομὴν μαραγκῶν, τοὺς ὁποίους διαθέτομεν εἰς τὰ χωριά, ὄχι διὰ νὰ κατασκευάσουν μὲ ὁδηγίας τοῦ Κράτους ἢ ὁδηγίας τῶν ὑπηρεσιῶν, ἀλλὰ διὰ νὰ δίδουν ὁδηγίας. Ἑπομένως, ὅσα εἶπεν, ὁ κ. Κεφαλληνός, δὲν ἔχουν θέσιν, διότι ἤδη γίνονται. Πέραν αὐτοῦ, εἶπε διὰ τὸν δρόμον τοῦ Φουρνά. Τὸ εἶδον καὶ ἐγὼ αὐτό, δι’ αὐτὸ ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν ἐστάλησαν τεχνικὰ συνεργεῖα τοῦ στρατοῦ, ἐστάλησαν ἐργαλεῖα καὶ μπουλντόζες καὶ ἐκάμομεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν διὰ τὴν ἐπισκευὴν αὐτῆς τῆς ὁδοῦ, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν δημιουργίαν νέων. Συνεπῶς, ἐκεῖνα ποὺ ἔπρεπε, ἤδη ἔχομεν κάμει, διότι ἂν δὲν θέλῃ νὰ δημιουργήσῃ ἐντυπώσεις, σημαίνει ὅτι, δὲν γνωρίζει τί γίνεται. Εἰς τὴν Εὐρυτανίαν, ὑπάρχει μία ἰδιομορφία, καὶ θὰ ἀναφερθῶ, ἐν συνεχείᾳ, εἰς αὐτήν. Εἶπον διὰ τὰ Φουρνά, ὅτι ἐστεγάσθησαν ἐξ ὁλοκλήρου εἰς παραπήγματα. Εἴχομεν, ὅμως καὶ νέους σεισμοὺς καὶ ὡρισμένα ἀπὸ αὐτὰ τὰ παραπήγματα, ἐσχίσθησαν. Μοῦ δίδετε συμβουλὴν νὰ τοὺς στεγάσω εἰς τὸν τόπον τους. Πῶς, ὅμως, νὰ τὸ πράξω τοῦτο, γνωρίζοντας, ὅτι ἐκεῖ κινδυνεύουν καὶ ὅτι ὁπωσδήποτε πρέπει νὰ φύγουν; Χθὲς ἔγινε νέος σεισμός, εἰς τὰ Φουρνά, καὶ ἔπαθον ζημίαν αἱ παράγκαι. Τὶ νὰ κάμωμεν εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν; Εἶναι ἀνάγκη, ὡρισμένα χωριά, νὰ μετακινηθοῦν πρὸς τὸ Καρπενήσι. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς τροφῆς, εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι παρεσχέθη ἀμέσως ἄφθονη. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία αἴτησις ἀπὸ κανένα χωριὸ ἢ ἀπὸ κανένα ἄνθρωπον, διὰ παροχὴν φαρμάκων καὶ περιθάλψεως. Ὑπάρχει ἀφθονία καὶ ὑπάρχει ἀκόμη καὶ ρουχισμός, ἐν ἀπολύτῳ ἀφθονίᾳ. Τώρα ἠκούσθησαν διάφοροι ἀπόψεις καὶ διὰ τοὺς παλαιοὺς σεισμούς. Γνωρίζετε, ὅτι τὸ θέμα τῶν παλαιῶν σεισμῶν, εἶναι ἤδη νομοθετημένον καὶ ὑπάρχουν πλαίσια ἀπὸ τὰ ὁποῖα δὲν ἠμπορῶ νὰ ξεφύγω. Καὶ ὑπάρχει καὶ ἡ ἑξῆς ἀντινομία.

§51Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ὡμίλησα διὰ παλαιοὺς σεισμούς, ἀλλὰ διὰ τὰ χωριά, ποὺ ἔχουν κατολισθήσεις.

§52Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Εἴπατε περὶ σεισμῶν.

§53Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Τὸ χωριό, διὰ τὸ ὁποῖον σᾶς ὡμίλησα, ἔχει πάθει κατολισθήσεις καὶ ὄχι σεισμόν.

§54Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Εἴπατε, ὅτι, ἐνῷ λέγετε διὰ νέους σεισμούς, δὲν λέγετε διὰ τοὺς παλαιούς. Τώρα, ἔρχεσθε καὶ λέγετε διὰ κατολισθήσεις. Μὲ συγχωρῆτε, εἶναι ὀλίγον δύσκολον νὰ ἀντιληφθῶ τὴν σκέψιν σας.

§55Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ἔχετε μεγάλην ἀντίληψιν, ἀντιλαμβάνεσθε πολλὰ καὶ πράττετε περισσότερα.

§56Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Περὶ τῶν παλαιῶν σεισμῶν, ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Οἱ παλαιοὶ σεισμοί, ἔχουν μίαν ἰδιομορφίαν, ἀναλόγως μὲ τὴν ἐποχὴν καὶ τὸν τόπον, ποὺ ἔγιναν, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρατηρεῖται κάποια καθυστέρησις. Ἔχει ὁρισθῆ δι’ ὡρισμένους σεισμοπλήκτους, διὰ τὴν ἀποκατάστασίν των, νὰ δοθοῦν 20 χιλ. δρχ. Δι’ ἄλλους, νὰ δοθοῦν 30 χιλ. δρχ. καὶ δι’ ἄλλους 50 χιλ. Ὑπάρχει μία διαφορὰ ποσῶν, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν σεισμοπλήκτων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ αὐτὸ δικαίωμα. Εἶναι θέμα νομοθετικῆς ρυθμίσεως καὶ αὐξήσεως τῶν χορηγήσεων. Πάντως, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ συνδέεται καὶ δὲν τὸ εἶπεν, ὁ κ. Ζορμπᾶς, ἐγὼ τὸ εἶπον εἰς μίαν ὁμιλίαν μου, μὲ τὸ θέμα τῆς λαϊκῆς στέγης. Δὲν εἶναι θέμα σεισμῶν εἰς τὴν πραγματικότητα. Εἶναι ἓν ἀνύπαρκτον οἰκονομικὸν ὑλικὸν ἕνας ἀνύπαρκτος οἰκονομικὸς πλοῦτος, ὁ ὁποῖος δὲν ἀντέχει ὄχι μόνον εἰς τοὺς σεισμούς, ἀλλὰ δὲν ἀντέχει οὔτε εἰς μίαν κλωτσιὰ ἑνὸς δυνατοῦ μουλαριοῦ. Ἑπομένως εἶναι θέμα ἀντιμετωπίσεως λαϊκῆς στέγης. Ἔχω ἕτοιμον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀντιμετωπίζεται κατὰ κάποιον τρόπον, τὸ θέμα τῆς λαϊκῆς στέγης. Εἰς ἕν νομοσχέδιόν μου, τὸ ὁποῖον συζητεῖται εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἔχω δεχθῆ πολλὰς σχετικὰς τροπολογίας. Εἶναι θέμα ἐφαρμογῆς προγράμματος λαϊκῆς στέγης, εἰς τὸ ὁποῖον τὸ Κράτος, ἀναλόγως μὲ τὴν οἰκονομικὴν δυνατότητα ποὺ ἔχει κάθε πολίτης, θὰ τὸν προικοδοτῇ. Πρέπει νὰ δώσωμεν τὰ μέσα εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, νὰ ἀποκτήσουν μίαν στέγην, ἀσχέτως, ἐὰν εἶναι σεισμόπληκτοι ἢ ὄχι, ἀλλὰ μὲ βασικὰ κριτήρια τὴν ἀπορίαν καὶ τὴν ἔλλειψιν καταλλήλου στεγάσεως. Μᾶς ἐνδιαφέρει, ἐὰν εἶναι ὁ ἄστεγος ἄπορος. Κριτήριον δὲν εἶναι τὸ σεισμόπληκτον, ἀλλὰ ἡ ἀπορία. Διότι, δὲν ἀντιλαμβάνομαι, κατὰ ποίαν λογικήν, ἐὰν τυχὸν τὸ σπίτι ἑνὸς, τὸ σπίτι τὸ ἰδικόν σας, πάθη κάτι ἀπὸ μίαν πυρκαϊάν, δὲν δικαιοῦσθε ἀποζημιώσεως, δὲν σᾶς χρεωστᾶ τὸ Κράτος τίποτε, ἐνῷ, ἐὰν πάθῃ ἀπὸ σεισμόν, σᾶς χρεωστᾶ τὸ Κράτος. Ἐγὼ πιστεύω, ἀντίθετα, ὅτι, ἐὰν εἶσθε ἄπορος, πρέπει νὰ ἔλθῃ τὸ Κράτος εἰς ἀρωγήν. Ἡμεῖς σήμερον, μὲ τοὺς σεισμούς, εὑρήκαμεν αὐτὸ τὸ σημεῖον καὶ ἀρχίσαμεν προγράμματα τεράστια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλύπτωνται ἀπὸ τὸν Δημόσιον Προϋπολογισμόν. Ὁ κ. Ζορμπᾶς, σᾶς εἶπε προχθές, ὅτι ἐξεκινήσαμεν ἀπὸ ἕνα πρόγραμμα τριῶν χιλιάδων σπιτιῶν. Ἔγιναν 6.000, ἔγιναν 12.000, ἐφθάσαμεν, εἰς τὴν Ἠλείαν 17.000 καὶ ἕπεται συνέχεια. Ποῦ θὰ πάῃ; Ποῖος προϋπολογισμὸς καὶ ποῖος Ὑπουργός, ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ; Κανείς. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ μὲ τὰς κατολισθήσεις. Εἴτε εἶναι ἐκ κατολισθήσεων εἴτε ἐκ σεισμῶν, δι’ ἐμέ, εἶναι μεταφερτέα. Ἐὰν θέλετε ἀκόμη, μὲ τὰς ὀλίγας γνώσεις τὰς τεχνικάς, ποὺ ἀπέκτησα, νομίζω, ὅτι, δὲν εἶναι δύσκολον νὰ σταματήσῃ μία κατολίσθησις, ἰδίως ἀπὸ αὐτὰ ποὺ εἶδον, εἶναι ἀνάγκη νὰ μεταφερθοῦν ὡρισμένοι οἰκισμοί, καὶ νὰ γίνουν μεγαλύτεραι μονάδες βιώσιμοι καὶ ἱκαναὶ νὰ ζήσουν μὲ τὰ σύγχρονα μέσα.

§57Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Τρία χρόνια περιμένουν...

§58Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Δὲν ἀντιλέγω, κύριοι συνάδελφοι. Ἐὰν ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ περιμένετε, θὰ ἱκανοποιηθῆτε, μὲ αὐτὰ ποὺ θὰ σᾶς εἴπω. Συμβαίνει τὸ ἑξῆς, κύριοι συνάδελφοι. Διὰ νὰ γίνῃ μεταφορὰ ἑνὸς οἰκισμοῦ, πρέπει νὰ ξέρω ποὺ θὰ τὸν πάω. Διὰ νὰ ξέρω, ποῦ θὰ τὸν πάω, πρέπει νὰ ἔχω χωροταξικὴν μελέτην. Διὰ νὰ γίνῃ χωροταξικὴ μελέτη, χρειάζεται εἰδικευμένον προσωπικόν. Μέχρι σήμερον, ἀπὸ ὅλας τὰς χωροταξικὰς μελέτας, μία μόνον ἔφθασε, τῆς Ἠλείας. Σήμερον, παρισταμένου καὶ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ Συντονισμοῦ, ἐνεκρίναμεν τὴν χωροταξικὴν μελέτην Ἠλείας, ὡς ἔχει καὶ τὴν εἰσηγάγαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ θέμα, λοιπόν, δὲν εἶναι κυβερνητικόν, εἶναι θέμα τεχνικοῦ προσωπικοῦ. Σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν ὑπάρχει τεχνικὸν προσωπικόν. Δὲν ὑπάρχουν ἄνθρωποι νὰ δώσουν πρόγραμμα. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, τὸ Δημόσιον πληρώνει 19.000 δραχμὰς εἰς τὸν πολιτικὸν μηχανικόν, εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, καί, παρὰ ταῦτα, δὲν ὑπάρχει ἐπάρκεια μηχανικῶν. Ἡ μόνη λύσις, τὴν ὁποίαν εἰσηγήθην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι νὰ δώσουν αὐτοὶ ἕνα γρηγορώτερον ρυθμόν. Δὲν ὑπάρχει ἄλλη λύσις. Πάντως, δὲν εἶναι δυνατὸν ἐγὼ αὐτοβούλως, μὲ τὴν ἰδικήν μου κρίσιν, νὰ ἀποφασίζω, ποῦ θὰ πάῃ τὸ χωριὸ καὶ νὰ τοὺς ἐξαναγκάσω νὰ πᾶνε. Διότι, γνωρίζετε ὅτι, εἰς κάθε μετακίνησιν, συναντῶ τὴν πείσμονα ἀντίστασιν τῶν ἰδίων χωρικῶν. Συνήντησα περίπτωσιν ποὺ τοὺς εἶχε δώσει ἡ ΔΕΗ ἀποζημίωσιν διὰ νὰ φύγουν καί, ἀφοῦ ἐπῆραν τὴν ἀποζημίωσιν, δὲν φεύγουν, μένουν ἐκεῖ. Σήμερα, τὸ μεγάλο πρόβλημα ποὺ εἴχαμεν εἰς τὸ Συμβούλιον ἦτο, πῶς θὰ πεισθοῦν οἱ κάτοικοι τῆς Ἠλείας, νὰ μεταφερθοῦν. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν συνδρομὴν τῶν βουλευτῶν τῆς περιοχῆς, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ μετακινηθοῦν οἱ οἰκισμοὶ καὶ νὰ πᾶνε, ἐκεῖ ποὺ πρέπει νὰ πᾶνε. Ὄσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς προσωρινῆς στεγάσεως, ἐπειδὴ εἶναι παρὼν ὁ κ. Χούτας, σᾶς λέγω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀντὶ 5.000, ὑπέγραψα διὰ 10.000. Νομίζω, ὅτι τὸ ποσὸν εἶναι ἀρκετὸν διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ γίνῃ στέγασις ὑποφερτή. Ὄσον ἀφορᾷ τὰ καπνά, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησε κάποιος συνάδελφος, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ θέμα, δὲν εἶναι ἰδικόν μου. Θὰ εἴπω καὶ ἐγὼ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν Γεωργίας, εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ διαβιβάσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, νὰ ἀρχίσῃ τὴν προτίμησιν ἀπὸ τὴν περιοχὴν τῆς Ξάνθης, ὅπου ὑφίστανται, πράγματι, ἐξαιρετικαὶ ἀνάγκαι σήμερον, λόγῳ τῶν συμφορῶν ποὺ ἔπαθεν ἀπὸ τοὺς σεισμούς. Ὡς πρὸς τὸ λεχθέν, ὅτι δὲν ἔδωσα τόσην μεγάλην βαρύτητα εἰς τοὺς μὴ ἐξ ὁλοκλήρου καταστραφέντας οἰκισμούς, θέλω νὰ εἴπω, ὅτι μὲ διεβεβαίωσαν αἱ Τεχνικαὶ Ὑπηρεσίαι, ὅτι ἀκινδύνως εἶναι δυνατὸν νὰ κατοικηθοῦν τὰ σπίτια ποὺ μένουν, διότι ὑπάρχουν κοντὰ οἰκισμοί, μὴ βλαβέντες. Δὲν ἀγνοεῖ ἡ Βουλή, ὅτι καὶ τὰ οἰκονομικά μας μέσα ἦσαν πολὺ περιωρισμένα, ἀλλὰ καὶ τὰ μέσα μας εἰς σκηνάς, ἦσαν περιωρισμένα. Ἀρκεῖ νὰ εἴπω, ὅτι ἔχομεν παραγγείλει σκηνὰς ἀπὸ τὴν ἡμέραν ποὺ ἀνέλαβα Ὑπουργὸς καὶ δὲν κατορθώσαμεν νὰ τὰς παραλάβωμεν ἀκόμη, διότι δὲν ὑπάρχουν. Δὲν εἶναι, λοιπόν, θέμα, ὅτι δὲν ἐφροντίσαμεν. Νομίζω, πὼς τὸ εἶχε προγραμματίσει ὁ κ. Ζορμπᾶς. Ἦτο ἕνα ποσὸν 5–8 ἑκατομμ., εἰς ἕνα κονδύλιον. Τὸ ἐνέκρινα ἐγώ. Παρηγγέλθησαν αἱ σκηναί, ἀλλὰ ἀκόμη δὲν παρελήφθησαν, διότι δὲν εἶναι ἕτοιμαι. Δι’ αὐτὸ ἠναγκάσθην νὰ κάμω ἀξιολόγησιν, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ ἀξιολόγησις, τῶν ἀναγκῶν καὶ νὰ προτιμήσω νὰ προμηθευθῶ σκηνὰς δι’ ἐκεῖ ποὺ ἔχομεν ὁλοσχερῆ καταστροφὴν καὶ ὄχι δι’ ἐκεῖ ποὺ δὲν ἔχομεν ὁλοσχερῆ καταστροφὴν καὶ ἠδύναντο νὰ στεγασθοῦν. Βεβαίως, ὁ κ. Κεφαλληνός, διηγήθη μίαν ἱστορίαν ποὺ συνέβη τὸ 1954. Τί θέλετε νὰ κάμω; Φοβᾶται ὁ πολίτης νὰ μπῇ εἰς τὸ σπίτι του. Εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφε, νὰ στεγάσῃ τὸ Κράτος τόσον κόσμον ἀμέσως, διότι φοβᾶται; Πῶς νὰ γίνῃ αὐτό; Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχω ἐγὼ ὑποχρέωσιν νὰ κάμω, ὡς Ὑπουργός, εἶναι νὰ διαπιστώσω, ἐὰν μὲ τὴν σημερινὴν τεχνικὴν ἀντίληψιν, ἕνα σπίτι εἶναι κατοικήσιμο. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, δὲν ξέρω πότε θὰ γίνῃ σεισμός. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ξέρετε, καὶ τὸ ἑξῆς: Ἐὰν εἰς τὸ χωριὸ ποὺ ἔγινεν ὁ σεισμός, φοβοῦνται οἱ κάτοικοί του νὰ μποῦν εἰς τὰ σπίτια ποὺ δὲν ἔπαθαν τίποτε, ποῖος ἐγγυᾶται, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ σεισμὸς καὶ εἰς τὸ χωριὸ τὸ δικό μου, ποὺ δὲν ἔγινε μέχρι σήμερον; Καὶ ποῦ θὰ ὁδηγήσῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Τὸ μόνον ποὺ ἠμπορῶ νὰ κάμω, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι αἱ Τεχνικαὶ Ὑπηρεσίαι, μόναι ἁρμόδιαι, νὰ βεβαιώσουν, ἐὰν κατοικῆται ἢ δὲν κατοικῆται τὸ οἴκημα. Ἀπ’ ἐκεῖ καὶ πέρα, δὲν ἔχει ἄλλην δουλειὰ τὸ Ὑπουργεῖον. Οὔτε εἶναι δυνατόν, πάντοτε, ὅσους φοβοῦνται νὰ τοὺς στεγάζωμεν. Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον συντόμως καταρτίζεται, δὲν ἐγκριθῇ καὶ ἐὰν ἔχωμεν τὴν τύχην, ἐπὶ μίαν σειρὰν ἐτῶν νὰ μὴ ἔχωμεν σεισμοὺς καὶ ἐὰν ἐφαρμοσθῇ ἡ λαϊκὴ στέγη, τότε, βεβαίως, δὲν θὰ φοβούμεθα τοὺς σεισμούς.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Μερκούρης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§60Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ διακόπτεται ὁ ρήτωρ;

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος ρήτωρ;

§62Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Ἐγώ.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, λυποῦμαι πάρα πολύ, σεῖς ἂν δὲν τελειώσατε, τελειώσετε.

§64Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἤθελον μίαν διευκρίνησιν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω ἐγώ, θέλουν καὶ ἄλλοι διευκρινήσεις.

§66Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Κύριε Χούτα, λυποῦμαι πάρα πολύ, ἀλλὰ χρειάζεται καὶ συγκατάθεσις τοῦ κ. Προέδρου. Κύριοι συνάδελφοι, θέλω νὰ σᾶς τονίσω κάτι, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι εἶπον καὶ τὴν ἄλλην φοράν, ὅτι εὐτυχῶς, ὑπάρχει διεθνὲς ἐνδιαφέρον διὰ τὴν στέγασιν αὐτῶν καὶ ὑπάρχουν ἐνδιαφέρουσαι προσφοραί. Ἐλπίζω, ὅτι λίαν συντόμως, θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ζητήσωμεν τὴν ἔγκρισιν τοῦ Σώματος, διὰ νὰ δεχθῶμεν αὐτὰς τὰς προσφοράς, ὁπότε εἶναι δυνατὸν πολὺ σύντομα, νὰ λυθῇ τὸ πρόβλημα τῶν σεισμοπλήκτων.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Μερκούρης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§68Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἡ δευτέρα φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν καλεῖται ἡ Βουλὴ καὶ ἀποφασίζει τὸν περιορισμὸν τοῦ χρόνου τῶν ὁμιλητῶν εἰς 10′ λεπτά. Τοῦτο εἶναι γεγονός. Γεγονὸς εἶναι, ἐπίσης, ὅμως, καὶ τὸ ὁσάκις θελήσῃ λαμβάνει τὸν λόγον, ὁ κ. Ὑπουργός.....

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ.

§70Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Γνωρίζω, ὅτι ἔχει δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι πρέπει νὰ φθάνωμεν μέχρι καταχρήσεως. Διότι ἤρχισε πρὸ ὀλίγου ἕνας διάλογος μεταξὺ συναδέλφων καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος παρατείνει τὴν ὥραν τῆς συνεδριάσεως. Ἐκτὸς τούτου, παρεμβαίνετε καὶ σεῖς καὶ κάμετε συνεχῶς διακοπάς...

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ προστατεύσω τὴν Βουλήν.

§72Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Μά, δὲν προστατεύετε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κ. Πρόεδρε. Μόνος τρόπος νὰ προστατευθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, διὰ τὸν περιορισμὸν τοῦ χρόνου, εἶναι νὰ ὁμιλήσουν οἱ κύριοι συνάδελφοι καὶ εἰς τὸ τέλος, νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσοχέρας, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§74Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν, καὶ ἐγώ, ὅτι πράγματι γίνεται παραβίασις τοῦ Κανονισμοῦ, ὅταν, μετὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς, διὰ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ χρόνου εἰς 10′ λεπτά, παρεμβαίνει ἑκάστοτε ὁ κ. Ὑπουργός, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἐπιμηκύνεται ὁ χρόνος τῶν ὁμιλητῶν, παρὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Πρέπει νὰ ἀντιληφθοῦν, οἱ κύριοι Ὑπουργοί, ὅτι, δὲν πρέπει νὰ κάνουν κατάχρησιν τοῦ δικαιώματός των, δικαιώματος ἀπορρέοντος, βεβαίως, ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ νὰ λαμβάνουν τὸν λόγον μετὰ τὰς ὁμιλίας τῶν ἐγγεγραμμένων, πρὸς τοῦτο, βουλευτῶν. Διαπιστώνων, λοιπόν, τὴν παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ, διαμαρτύρομαι, ἄλλως, θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ ἀποχωρήσωμεν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Σταυρόπουλος, ἔχει τὸν λόγον, ὁμιλῶν εἰς τὴν θέσιν τοῦ κ. Σταμάτη, ὁ ὁποῖος αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἶναι εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία συνεδριάζει.

§76Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ σεισμοὶ ἐπέφεραν τρομακτικὰς καταστροφὰς εἰς τὴν Εὐρυτανίαν καὶ τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν... (Φωναὶ ἐκ τῆς Ε.Κ., δὲν ὑπάρχει Ὑπουργός, κ. Πρόεδρε).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρίσταται Ὑπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἑνιαία. Ἄλλωστε, αὐτὰ ἐγένοντο καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας. Ὁρίστε, κ. Σταυρόπουλε.

§78Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ σεισμοὶ εἰς τὰς περιοχὰς Εὐρυτανίας καὶ Αἰτωλοακαρνανίας, ἐπέφεραν σοβαρωτάτας καταστροφάς. Ἔχει δημιουργηθῆ εἰς τὰς περιοχὰς αὐτὰς μία, πράγματι, δραματικὴ κατάστασις. Ἐκ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, κάτοικοι ὁλοκλήρων χωρίων, διαμένουν εἰς σπήλαια, ἀχυροκαλύβες καὶ σταύλους. Ὑπάρχουν δύο θέματα. Τὸ πρῶτον καὶ κατεπεῖγον, ἀφορᾷ εἰς τὴν προσωρινὴν στέγασιν καὶ περίθαλψιν τῶν δυστυχῶν αὐτῶν κατοίκων, τὸ δὲ δεύτερον, ἀφορᾷ εἰς τὴν ὁριστικὴν των ἀποκατάστασιν. Ζητῶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ κατεπειγόντως τὰ προσήκοντα μέτρα.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§80Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τῶν σεισμοπλήκτων, δὲν ἀπασχολεῖ τὴν Βουλήν, διὰ πρώτην φοράν. Ἡ χώρα μας εἶχε τὴν κακὴν τύχην νὰ ὑποστῇ ἐπανειλημμένως καὶ δὴ ἀπὸ τοῦ 1956 τὴν καταστροφικὴν μανίαν τοῦ Ἐγκελάδου. Κατὰ τὰς ἐπανειλημμένας συζητήσεις πιστεύω ἀπόλυτα, ὅτι ἡ Βουλὴ διεφωτίσθη πλήρως. Ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν ἐξέθεσαν πλειστάκις τὸ θέμα, ἐξέφρασαν τὴν συμπάθειάν των καὶ τὰς γνώμας των, διὰ τὸ τί πρέπει νὰ γίνῃ. Δι’ αὐτὸ φρονῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀσχοληθῶ ἐπὶ πολὺ ἐπὶ τοῦ θέματος, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ εἶμαι συνεπὴς μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς περὶ 10′ λεπτῶν. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, κ. Πρόεδρε, ὡς φαίνεται, ὄχι μόνον δὲν διεφωτίσθη, ἀλλ’ οὔτε καὶ συνεκινήθη. Καὶ δὲν συνεκινήθη, κ. Πρόεδρε, διότι οὐδὲν μέτρον ἔλαβε. Πάντοτε, δίδει ὑποσχέσεις, εἴτε εἰς τὴν Βουλήν, εἴτε διὰ τοῦ Τύπου, χωρὶς ὅμως, καμμία διαβεβαίωσίς της νὰ γίνεται πρᾶξις. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Νομὸς Μαγνησίας, τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ, ἐπλήγη καταστροφικῶς κατὰ τὸ 1956. Ἔγιναν ἔρανοι, ἔγιναν δωρεαί, ἐπεβλήθησαν φορολογίαι προσωριναὶ καὶ αἱ ὁποῖαι, δυστυχῶς, ἀκόμη ὑφίστανται, καὶ ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν συναθροισθέντων, μέγα μέρος ἐκάλυψε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Δὲν εἶχε δικαίωμα ἡ τότε Κυβέρνησις νὰ κρατήσῃ αὐτὸ τὸ ποσόν, διότι δὲν τῆς ἀνῆκεν. Ἐδόθησαν καὶ ἀρωγαὶ καὶ συγκεκριμένως διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους τῆς Μαγνησίας καὶ τῶν Ἰονίων Νήσων. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, παρ’ ὅτι ἐδόθησαν ὡς ἀρωγαὶ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν, ἐν τούτοις ἐζητήθησαν νὰ ἐπιστραφοῦν. Ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ παραγραφοῦν. Τὸ διετυμπάνισε πολλὰς φοράς, ὁ δὲ ἐκπροσωπῶν τὴν Κυβέρνησιν Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, τὸ ἐδήλωσε κατηγορηματικῶς, ἀλλὰ οὐδὲν ἐγένετο. Καλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς εἴπῃ εὐθέως τί πρόκειται νὰ πράξῃ ἐπὶ τούτου. Ἰσχύει ναὶ ἢ ὄχι ἡ δήλωσίς της καὶ πότε θὰ τὸ ἀποφασίσῃ νὰ κάμῃ τὴν ὑπόσχεσίν της πρᾶξιν. Ἀλλὰ πέραν τούτου, κ. Πρόεδρε, ἡ Μαγνησία ἐπλήγη καὶ διὰ δευτέραν φορὰν καὶ οὐδεμία πρόνοια ἐλήφθη, ἐκτὸς ἐκείνης τῆς προσωρινῆς, ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Καὶ ἐξακολουθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ παραμένουν ἀκόμη εἰς παράγκας καὶ σκηνάς. Ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς περὶ τῶν ληπτέων μέτρων διὰ τοὺς παλαιοὺς σεισμοὺς ἀλλὰ διὰ τὰς νήσους τῶν Σποράδων, τί πρόκειται νὰ πράξῃ δὲν μᾶς εἶπε. Τὸν παρακαλῶ νὰ μᾶς εἴπῃ τὰς ἀποφάσεις του, ἵνα καὶ ἡμεῖς λάβωμεν ἐπ’ αὐτῶν τὰς ἀποφάσεις μας. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δίδωνται ὑποσχέσεις καὶ μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου νὰ λησμονῶνται. Τελειώνω, κ. Πρόεδρε, καὶ ἀναμένω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀπάντησίν της ἐπὶ τῶν ὅσων εἶχον τὴν τιμὴν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν αὐτῆς καὶ τοῦ Σώματος.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μανέντης, ἔχει τὸν λόγον.

§82Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ προσθέσω ὀλίγα τινὰ διὰ τὸ συζητούμενον καὶ τόσον συγκινῆσαν τὴν Βουλὴν θλιβερὸν συμβὰν τῶν σεισμῶν τῆς Αἰτωλοακαρνανίας. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσω ἐὰν ὑπῆρξαν ἐπαρκῆ ἢ ὄχι τὰ κυβερνητικὰ μέτρα. Ἐκεῖνο ποὺ σημειώνω μετὰ πικρίας καὶ ἀπογοητεύσεως εἶναι ἡ ἀπουσία πάσης προσφορᾶς ἀπὸ τοὺς μεγαλοσχήμους πλουσίους καὶ τοὺς πάσης φύσεως φιλανθρωπικοὺς ὀργανισμούς. Ἀλλὰ σήμερον ἐπικρατεῖ ἄλλο πνεῦμα. Ὁ δυναμισμὸς νὰ σπᾶνε οἱ πλούσιοι πιάτα εἰς τὰ μπουζουκοκέντρα. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ σταματήσω εἰς τρία σημεῖα, τὰ ὁποῖα παρακαλῶ νὰ προσέξητε ἰδιαιτέρως: Πρῶτον, νομίζω, ὅτι ἡ σκέψις σας νὰ προμηθευθῆτε προκατεσκευασμένα σπίτια, εἶναι ἀτυχής. Διότι, ὡς εἶπε καὶ ὁ συνάδελφος κ. Πιπιλῆς, αὐτὰ εἶναι καλὰ διὰ παραθεριστάς. Ὁ χωρικὸς θέλει σπίτι ἰδικοῦ του τύπου, μὲ ἀποθήκην, μὲ σταῦλον, μὲ φοῦρνον, μὲ πλυσταριό, μὲ μανδρότοιχον κλπ. χρειώδη. Συνεπῶς, προτιμητέα ἡ αὐτοστέγασις, ἡ κατευθυνομένη, φυσικά, αὐτοστέγασις. Δεύτερον: Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν παραμείνητε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, φροντίσατε ὅταν περάσῃ τὸ ἐπεῖγον τῆς περιθάλψεως τῶν Ἀκαρνάνων, φροντίσατε, λέγω, καὶ διὰ τοὺς πυροπαθεῖς καὶ τοὺς κατολισθιοπαθεῖς καὶ γενικῶς διὰ τοὺς παθόντας ἀγρότας. Τρίτον: Ἔρχομαι, κ. Πρόεδρε, εἰς τὸ σπουδαιότατον σημεῖον τῆς ὁμιλίας μου καὶ παρακαλῶ τόσον τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅσον καὶ ὅλους τοὺς κ.κ. συναδέλφους τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ὅπως δώσωσι μεγίστην προσοχὴν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐλέχθη, ὅπως γνωρίζετε καὶ ὅπως ἄλλωστε καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἔχει εἴπει, ὅτι πιθανὸν ἡ λίμνη τῶν Κρεμαστῶν νὰ εἶναι ἡ αἰτία τῶν σεισμικῶν δονήσεων. Δὲν γνωρίζω καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ θίξω τὸ μέγα αὐτὸ θέμα μετὰ πάσης ἐπιφυλάξεως. Ἰδοὺ ὅμως, ὅτι εἰς τὰς ἐφημερίδας διαπρεπεῖς ἐπιστήμονες δηλώνουν, ὅτι «ἡ λίμνη τῶν Κρεμαστῶν προεκάλεσε τοὺς σεισμοὺς τῆς Εὐρυτανίας». Καταθέτω ἀπόκομμα τῆς ἐφημερίδος «Ἀκρόπολις», εἰς τὸ ὁποῖον ὁ καθηγητὴς τῆς Σεισμολογίας κ. Γαλανόπουλος.....

§83Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. ..... ὁ ὁποῖος εἶναι ἐκ τῶν διαπρεπεστέρων ἐπιστημόνων......

§84Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. ..... ὁμιλεῖ διὰ τὴν περίπτωσιν αὑτήν, μὲ τὴν παράκλησιν ὅπως καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά. Τὸ σημείωμα ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἀπαντῶν εἰς σχετικὴν ἐρώτησιν ὁ καθηγητὴς τῆς Σεισμολογίας κ. Γαλανόπουλος ἐξέφρασε τὴν γνώμην ὅτι, πρὸ πάσης ἐνάρξεως ἑνὸς μεγάλου ἔργου, καλὸν εἶναι νὰ γίνεται ἐκτίμησις τῆς «σεισμικῆς ἐπικινδυνότητος» τῆς περιοχῆς καὶ τοῦτο ὄχι τόσον διὰ τὴν περιοχήν, ὅσον δι’ αὐτὴν ταύτην τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ἔργου. Εἰς ἄλλην ἐρώτησιν εἶπεν, ὅτι ἡ ΔΕΗ πιθανῶς νὰ ἔχῃ λάβει τὰ μέτρα της, ἀλλὰ βεβαίως τὸ Γεωδυναμικὸν Ἰνστιτοῦτον δὲν ἠρωτήθη. Τὰ συμπεράσματα ποὺ ἐξάγονται ἀπὸ τὴν ἐμπεριστατωμένην αὐτὴν ἀνάλυσιν ὑπὸ τοῦ Γεωδυναμικοῦ Ἰνστιτούτου εἶναι: Πρῶτον, ἡ λίμνη τῶν Κρεμαστῶν ἐπέσπευσε τὸν σεισμόν. Δεύτερον, ὑπάρχει σχέσις μεταξὺ πληρώσεως τῆς λίμνης δι’ ὕδατος καὶ τῆς αὐξήσεως τῶν δονήσεων. Τρίτον, δὲν ὑπάρχει φόβος νέου καταστρεπτικοῦ σεισμοῦ ἀπὸ τὴν ὕπαρξιν τῆς λίμνης. Τέταρτον, ἡ ΔΕΗ δὲν ἐξήτασεν ἔστω καὶ διὰ λόγους ἐξασφαλίσεως τοῦ ἰδίου της ἔργου τὰ σεισμικὰ στατιστικὰ δεδομένα τῆς περιοχῆς. Τέλος, σχετικὴ μὲ ὅλον τὸ θέμα καὶ τὴν σχέσιν σεισμῶν καὶ λίμνης Κρεμαστῶν εἶναι καὶ ἡ ἐντολή, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν εἰς τὴν ΔΕΗ χθὲς ὁ Ὑπουργὸς Βιομηχανίας κ. Τούμπας «νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα ὑπὸ εἰδικῆς ἐπιτροπῆς». Ἀλλὰ ἐδῶ δημιουργεῖται πλέον ἕνα νέον τεράστιον θέμα διὰ τὴν ΔΕΗ, ἡ ὁποία ἑτοιμάζει μελέτας διὰ τὴν κατασκευὴν νέας μεγάλης λίμνης εἰς τὴν κοιλάδα τοῦ Ἀλιάκμονος ποταμοῦ. Θὰ τολμήσῃ ἡ ΔΕΗ νὰ προχωρήσῃ ὅταν εἶναι γνωστή, πρῶτον, ἡ μεγάλη ζημία, τὴν ὁποίαν θὰ προκαλέσῃ εἰς 10.000 καλλιεργητὰς τῶν κωμοπόλεων Βελτσένθου, Ἱμερίων, Σερβίων, Κρανιδίων κλπ. Πέραν τούτου, ἡ θέσις τοῦ φράγματος καὶ τῆς λίμνης εἶναι βέβαιον, ὅτι εὑρίσκεται κάτω ἀπὸ τὰς ἀποτόμους κορυφὰς τῶν Πιερίων, ὑποκείμενον εἰς τὰς φοβερὰς ἐτησίας κατολισθήσεις. Ζητῶ λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, ἐν ὀνόματι τῶν κατοίκων τῆς κοιλάδος τοῦ Ἀλιάκμονος, ἀλλὰ καὶ ὅλου τοῦ Νομοῦ Κοζάνης, νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τῆς ΔΕΗ, διότι μόνον εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ μᾶς φέρῃ γνωματεύσεις γεωλόγων καὶ ἐπιστημόνων διεθνοῦς κύρους, θὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ κάνῃ τὸ ὑδροηλεκτρικὸν ἔργον ἐκεῖ. Ἐάν, ὃ μὴ γένοιτο, ἐπιπολαίως προχωρήσῃ εἰς τὴν κατασκευὴν τῆς ἐπικινδύνου αὐτῆς λίμνης καὶ ἐπέλθῃ ἐκ τῆς αἰτίας αὐτῆς καταστροφὴ εἰς τὴν περιφέρειαν, τότε θὰ ζητηθοῦν κάτι περισσότερον ἀπὸ εὐθύνας. Εἰς τὸ κάτω–κάτω τῆς γραφῆς, ἂς κάμῃ ἡ ΔΕΗ μίαν θερμοηλεκτρικὴν ἀκόμη μονάδα εἰς τὴν Πτολεμαΐδα καὶ ἂς ἀφήσῃ ἥσυχον τὴν κοιλάδα τοῦ Ἁλιάκμονος.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡμίλησε περὶ αὐτοῦ.

§86Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Διετάχθη ἀνάκρισις, κ. συνάδελφε.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Φροντιστής, ἔχει τὸν λόγον.

§88Α. ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐφάνη, ὅτι τὰ ἔγκατα τῆς Ἑλληνικῆς φύσεως, ἐνῷ τὰ ἐρευνῶμεν διὰ τὴν ἀνεύρεσιν πετρελαίου, μᾶς εἰρωνεύονται ἐκτοξεύοντα τοὺς καταστρεπτικοὺς σεισμούς. Αὐτὴ ἡ εἰρωνεία ἐκδηλώνεται κατὰ περιοχάς, διὰ τοῦτο ζητοῦν τὸν λόγον εἰς τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξάγεται, τόσοι πολλοὶ συνάδελφοι. Νομίζω, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία διεξήχθη, προέκυψαν τὰ ἑξῆς συμπεράσματα. Ἐνῷ ὑπάρχει, δηλαδή, κάποιος προγραμματισμός, κάποιο σχέδιον καὶ ἕνας συντονισμὸς διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν τῶν σεισμοπλήκτων κατὰ τὴν πρώτην περίοδον τῆς ἐκδηλώσεως τῶν σεισμῶν, παρέχεται τροφή, ἰατροφαρμακευτικὴ περίθαλψις κλπ. καὶ τὸ Κράτος ἔρχεται ἀρωγόν, κατὰ τὴν δευτέραν περίοδον ὑπάρχει ἀποτελμάτωσις, διότι δι’ αὐτὴν δὲν ὑπάρχει σχέδιον, δὲν ὑπάρχει προπαρασκευὴ καὶ συντονισμός. Τοῦτο τὸ ἀπέδειξαν οἱ σεισμοὶ τῆς Σκοπέλου. Ἐπεσκέφθην μὲ βουλευτὰς τῆς περιοχῆς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς καὶ μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν τὸ γεγονός, ὅτι ὅλοι ἦσαν καλῶς ἐνημερωμένοι ἐπὶ τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως, ἀκόμη δὲ καὶ ὁ ἴδιος ὁ Πρωθυπουργός, ὁ κ. Στεφανόπουλος, τὸν ὁποῖον ἐπεσκέφθημεν. Παρ’ ὅλα ταῦτα, ὅμως, κ.κ. συνάδελφοι, δὲν εἴχομεν ἐνθαρρυντικὰ ἀποτελέσματα, διότι ὡς εἶπον, δὲν ὑπάρχει σχέδιον, προγραμματισμὸς καὶ συντονισμός. Συνεπῶς, πρέπει νὰ δημιουργηθῇ μία ὑπηρεσία διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν καταστάσεων αὐτῶν, ἡ ὁποία ὑπηρεσία νὰ ἔχῃ ἓν σχέδιον, μίαν ἀνάλογον προπαρασκευὴν καὶ ἕνα Συντονισμόν. Δεύτερον βασικὸν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον προέκυψεν, εἶναι νὰ δοθῇ οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις εἰς τοὺς πληγέντας, ἕως ὅτου εὕρῃ τὴν ἰσορροπίαν ἡ οἰκονομία τοῦ τόπου, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν χάσει τὰ πάντα. Ἕν μέτρον διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος αὐτοῦ, εἶναι ἡ φοροαπαλλαγή, ἕνα δὲ δεύτερον εἶναι νὰ δοθῇ ἡ οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις τῶν 15.000 δραχμῶν, διὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, πρὸ 10μήνου καὶ ὅμως ἀκόμη δὲν ἐδόθη. Τρίτον βασικὸν θέμα εἶναι, ὅτι δὲν γίνεται παράλληλος ἐργασία. Περιμένομεν δηλαδὴ νὰ λυθοῦν πρῶτον τὰ δύσκολα προβλήματα καὶ μετὰ νὰ ἔλθωμεν εἰς τὰ εὔκολα. Τοιουτοτρόπως ὅμως δὲν λύομεν οὐδένα ἐξ αὐτῶν. Εἰς κάθε περιοχήν, κ.κ. συνάδελφοι, ὑπάρχουν καὶ ἰδιαίτερα θέματα. Τὰ ἰδιαίτερα θέματα τῆς Σκοπέλου, ἐκ τῆς ὁποίας κατάγομαι, εἶναι τὰ ἑξῆς: Οἱ σεισμοί, οἱ ὁποῖοι ἔγιναν τὸ 1964 δὲν ἦσαν οἱ πρῶτοι. Εἶχον γίνει ἄλλοι πρὸ δύο ἐτῶν καὶ δὲν ἐλήφθη πρόνοια νὰ λυθοῦν τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν οἱ πρῶτοι σεισμοί. Ἐπηκολούθησε δὲ ὁ δεύτερος σεισμὸς καὶ προσέθεσε καὶ ἄλλα. Οἱ κάτοικοι ὅμως τῶν περιοχῶν αὐτῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένουν ἄστεγοι καὶ ἄλλον χειμῶνα. Ἄλλη ἰδιορρυθμία εἶναι, ὅτι τὰ νησιὰ αὐτά, ἔχουν πόρους σχεδὸν μόνον ἐκ τοῦ τουρισμοῦ. Ἐφ’ ὅσον, ὅμως, τὰ νησιὰ κατεστράφησαν ἐκ τῶν σεισμῶν καὶ δὲν ἀνοικοδομήθησαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ τουριστικὴ κίνησις, συνεπείᾳ δὲ αὐτοῦ ἡ ζωὴ τῶν κατοίκων γίνεται πολὺ δύσκολος. Ὑπάρχει εἰς τὰ μέρη αὐτὰ καὶ τρίτη ἰδιορρυθμία, διότι μεταξὺ τῶν σεισμοπλήκτων χωρίων ὑπάρχει καὶ ἕν, τὸ ὁποῖον κατολισθαίνει. Αὐτά, κ. Ὑπουργέ, εἶναι ἰδιορρυθμίαι, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας διὰ τὴν λύσιν τοῦ μεγάλου προβλήματος, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησαν οἱ σεισμοὶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν Σκοπέλου. Θὰ ἤθελον, κ. Ὑπουργέ, νὰ προσέξετε ἰδιαιτέρως τὰ ἑξῆς, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ γίνουν: α) πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰδικὴ ὑπηρεσία μὲ εἰδικὸν συντονιστὴν ἀνώτερον τεχνικὸν ὑπάλληλον, β) πρέπει νὰ λυθοῦν τὰ θέματα τῶν οἰκονομικῶν διευκολύνσεων καὶ νὰ δοθῇ τὸ δάνειον τῶν 15.000 δραχμῶν εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας, γ) νὰ γίνῃ παράλληλος ἐργασία τῶν ἀδρανῶν ὑλικῶν, δ) νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τουριστικὴ ἀνάπτυξις τῶν περιοχῶν, διὰ τοῦ καθορισμοῦ τῶν ἀρωγῶν καὶ τέλος νὰ μεταφερθῇ τὸ χωρίον Κλῖμα, τὸ ὁποῖον ὡς ἀνέφερον προηγουμένως, εἶναι καὶ σεισμόπληκτον καὶ κατολισθαίνει. Αὐτά, κ. Ὑπουργέ, εἶχον νὰ εἴπω καὶ παρακαλῶ νὰ τὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει σας διὰ νὰ λήξῃ ἐπὶ τέλους ἡ ταλαιπωρία, τὴν ὁποίαν ὑφίστανται οἱ κάτοικοι τῶν σεισμοπλήκτων αὐτῶν περιοχῶν ἐπὶ τόσα χρόνια.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Πετρόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§90Κ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν πρὸ μηνὸς ἐνεγράφην διὰ νὰ ὁμιλήσω, καὶ νὰ ἐκφράσω τὰ αἰσθήματα ἀλληλεγγύης πρὸς τοὺς πληγέντας κατοίκους τῆς Εὐρυτανίας, τοὺς ὁποίους κατὰ τὸ παρελθόν, ὅτε ἦτο ἑνιαία ἐκλογικὴ περιφέρεια ἡ Αἰτωλία καὶ ἡ Εὐρυτανία, ἐξεπροσώπευσα, ὅπως ἐπίσης καὶ πρὸς τοὺς σεισμοπλήκτους τῆς Αἰτωλίας, δὲν ἐφανταζόμην, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά μου νὰ ὁμιλήσω μετὰ πάροδον ἑνὸς μηνὸς καί, ὅτι ἡ κατάστασίς των δὲν θὰ εἶχε βελτιωθῆ εἰσέτι. Πρὸ ἡμερῶν, μετέβην εἰς τὸ Μεσολόγγιον καὶ συνήντησα Εὐρυτάνας καὶ Αἰτωλούς, οἱ ὁποῖοι μὲ δάκρυα εἰς τὰ μάτια μοῦ περιέγραψαν τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται. Ἤκουσα αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον οἱ συνάδελφοι τῆς Εὐρυτανίας κ.κ. Καραπιπέρης καὶ Παπασπύρου, καὶ μοῦ τὰ ἐπεβεβαίωσαν οἱ ἴδιοι οἱ σεισμόπληκτοι, ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ ἔνταλμα ἔκανεν 9 ἡμέρας διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τοὺς πληγέντας. Παρακαλῶ, συνεπῶς καὶ ἐγὼ μὲ τὴν σειράν μου, ὅπως ἔκαναν καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν, νὰ φροντίσουν, ὥστε νὰ λήξῃ τὸ δρᾶμα τῶν σεισμοπλήκτων τὸ ταχύτερον, καὶ τοὺς ὑπενθυμίζω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς τοὺς περυσινούς, ὑπὸ τῶν ὁποίων ἐπλήγη ἰδιαιτέρως ἡ ἐπαρχία Μεσολογγίου, οἱ πλεῖστοι τῶν κατοίκων ἐξακολουθοῦν νὰ παραμένουν ἄστεγοι, διότι τὸ Κράτος δὲν ἐχορήγησεν ἀκόμη τὴν τελευταίαν δόσιν. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα εἶχον νὰ εἴπω, κ. Πρόεδρε, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, ὥστε νὰ λήξῃ τὸ δρᾶμα τῶν κατοίκων αὐτῶν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§92Γ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἐπίκεντρον τῶν τελευταίων σεισμῶν, ἦτο ὁ Νομὸς Εὐρυτανίας, ἀλλὰ ἐπλήγησαν, ὀλιγώτερον βέβαια, καὶ οἱ Νομοὶ Αἰτωλ)νίας καὶ Φθιώτιδος. Ἐντὸς ἑνὸς ἔτους αἱ περιοχαὶ αὗται ἐπλήγησαν δύο φορὰς χωρὶς οἱ σεισμόπληκτοι νὰ αἰσθανθοῦν τὴν στοργὴν τοῦ Κράτους. Οἱ σεισμόπληκτοι τοῦ πρώτου σεισμοῦ, ἔχουν λάβει μόνον τὴν πρώτην δόσιν τῆς ἀρωγῆς καὶ περιμένουν ἀκόμη τὴν δευτέραν δόσιν, ἐνῷ οἱ τωρινοὶ πληγέντες, ἔχουν ἐγκαταλειφθῆ χωρὶς καμμίαν φροντίδα ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ὑποβάλλω θερμῶς τὴν παράκλησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως συντονίσῃ καὶ ἐπισπεύσῃ τὰς ἐνεργείας περιθάλψεως καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ζοῦν πραγματικὰ ὑπὸ τραγικὰς συνθήκας. Διότι ἐν συνεχείᾳ τῶν σεισμῶν ταλαιπωροῦνται καὶ ἀπὸ τὰς βροχάς, αἱ ὁποῖαι ἴσως περισσότερον ταλαιπωροῦν. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἐκδώσῃ ἀνακοινωθέν, ἐὰν ἡ κατασκευασθεῖσα λίμνη ἦτο ἡ αἰτία τῶν σεισμῶν, διότι οἱ κάτοικοι διατελοῦν ἐν ἐξεγέρσει συνεπεία τῶν διαδόσεων. Ἐπίσης θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους τῶν περιοχῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ὑπερανθρώπως καὶ ἐπὶ πολλὰς ὥρας, νὰ τοὺς δοθῇ ἓν εἰδικὸν ἐπίδομα.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ἀποσκίτης, ἔχει τὸν λόγον. Ἀπών. Ἡ κ. Μ. Καραγεώργη, ἔχει τὸν λόγον.

§94Μ. ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΗ. Κύριε Πρόεδρε, πάνω ἀπὸ ἕνα μῆνα καὶ συγκεκριμένα στὶς 23 τοῦ Γενάρη, ἔγινε στὴ Σκόπελο μία σύσκεψη στὴν ὁποία πῆραν μέρος ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς Σκοπέλου καὶ τῶν ἄλλων νησιῶν, καθὼς καὶ οἱ βουλευτὲς τῆς περιοχῆς. Ὑπουργὸς δὲν παρέστη. Στὴ σύσκεψη αὐτή, ἐλέχθησαν πάρα πολλὰ γιὰ τὴν κατάσταση τῶν σεισμοπλήκτων νήσων καὶ ἦτο σημαντικὴ ἡ σύσκεψη, διότι ἀπεικονίσθη ἡ κατάστασις ποὺ ἐπικρατεῖ στὰ νησιά. Οἱ κάτοικοι εὑρίσκονται σὲ ἀγωνία, ὅπως πολὺ σωστὰ εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Φροντιστής. Δὲν γνωρίζουν ἂν μὲ τὸν ἐρχομὸ τῆς ἄνοιξης θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἀνοικοδόμηση, ὥστε νὰ προλάβουν νὰ εἶναι ἕτοιμοι τὸ καλοκαίρι. Σήμερα πῆρα ἕνα τηλεφώνημα ἀπὸ ὑπεύθυνο πρόσωπο τῆς περιοχῆς ποὺ μοῦ λέγει, ὅτι δὲν ἔχει ἀρχίσει ἀκόμα τίποτα. Πέρα ἀπὸ τοῦ ὅτι ἔγιναν ὡρισμένες ἐργασίες γιὰ τὸ λιμάνι, γιὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς δὲν ἔγινε ἀπολύτως τίποτα.

§95Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Δυστυχῶς, δὲν ἔχει ἀρχίσει κἂν ἐφαρμοζόμενον πρόγραμμα στεγαστικόν, διότι δὲν ἔγινεν ἡ χωροταξικὴ μελέτη. Σᾶς πληροφορῶ μόνον, ὅτι σήμερον ἔγινε δεκτὴ ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπὴν ἡ χορήγησις ποσοῦ 2.500.000 δρχ. διὰ τὴν ὁδοποιΐαν σας καὶ 6.750.000 δρχ. διὰ τὰ λιμάνια καὶ τὰ διάφορα ἔργα ὑποδομῆς. Ἀλλά, δὲν ἠμπορῶ νὰ δώσω τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔχω, ἐὰν δὲν πάρω τὴν χωροταξικὴν μελέτην, τὴν ὁποίαν ἔχουν καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ἄλλως δὲν ἠμπορῶ νὰ προχωρήσω.

§96Μ. ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΗ. Ἡ χωροταξικὴ μελέτη ἔχει κατατεθῆ καὶ ἔχει ὁλοκληρωθῆ, ἀλλὰ ἕως ὅτου ἐφαρμοσθῆ, τί θὰ γίνῃ; Λέτε, ὅτι κατετέθη μίαν ἑβδομάδα μετὰ τὴν 23.1. 1966. Παρῆλθεν ὁλόκληρος ὁ Φεβρουάριος, ἐὰν ἦτο νὰ ἐγκριθῇ καὶ νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν, ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν τὰ πρῶτα δείγματα τῆς ἐφαρμογῆς της. Τῆς δὲ Ἀλοννήσου ἡ χωροταξικὴ μελέτη θὰ καθυστερήσῃ ἀκόμη περισσότερον. Εἶπεν ὁ κ. Φροντιστής, ὅτι εἶναι ὅλα τελειωμένα, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἐπίσημον πλευράν, δὲν ὑπάρχει καμμία ἔνδειξις πρὸς τοῦτο. Ἀλλὰ πέραν ἀπὸ αὐτὸ ποὺ εἶναι καὶ τὸ οὐσιαστικώτερον, ἔχομεν τὰ ἐπὶ μέρους θέματα, διατί νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος 3525)1956, ὥστε νὰ περιληφθῇ ἡ περιοχὴ τῶν Σποράδων εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς; Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος αὐτός, διότι ἔχουν καταστραφῆ ἐξ ὁλοκλήρου, νὰ ἔχουν καὶ τὰ πρόσθετα βάρη; Νομίζω, ὅτι αὐτὸ εἶναι εὔκολον νὰ γίνῃ, νὰ προχωρήσωμεν ἀμέσως, ὥστε αἱ Σποράδες νὰ θεωρηθοῦν ὡς σεισμόπληκτος περιοχή. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν πρέπει νὰ γίνῃ, ὅπως βλέπωμεν ἡμεῖς, ἕνας φορεὺς συντονιστικός. Πραγματικὰ ὑπάρχει ἕνα σκόρπισμα ἁρμοδιοτήτων καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ συντονισθοῦν δύο πράγματα μαζί. Π.χ., ἐνεκρίθη νὰ πληρωθῇ τὸ ποσὸν τῆς χωροταξικῆς καὶ ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἀρνήθηκε νὰ τὸ πληρώσῃ, διότι, δὲν εἶχεν ἐντολήν. Ἄρα, λείπει ὁ συντονισμός. Αὐτὰ τὰ πράγματα πρέπει νὰ ξεπεραστοῦν καὶ δὲν ἀρκοῦν καλὲς ἀποφάσεις ἐὰν δὲν εὑρεθῇ ὁ καλὸς τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς των. Πέραν ἀπὸ αὐτό, ἀπεφασίσθη νὰ διατεθοῦν 120.000 δρχ. διὰ νὰ γίνῃ δοκιμαστικὴ ἐπιδιόρθωσις δύο οἰκιῶν. Αὐτὸ ἀκόμη δὲν ἔγινε. Ὅταν δὲν ἀρχίσωμεν οὔτε τὴν δοκιμαστικὴν ἀνοικοδόμησιν αὐτήν, πῶς θὰ γνωρίζωμεν τί θὰ στοιχίσῃ μία κατοικία; Ἀλλὰ τοὺς ἀνησύχησε τὸ ζήτημα τοῦ ὕψους τῆς ἀρωγῆς καὶ ἐκεῖ θέλουν μίαν σαφῆ ἀπάντησιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Κύριε Ὑπουργέ, εἴπατε, ὅτι θὰ δοθῇ μία ἀρωγὴ ἡ ὁποία θὰ καλύψῃ ἕνα μέρος τῆς ἀνοικοδομήσεως, τὸ δὲ ὑπόλοιπον θὰ καλύψῃ ὁ τουρισμὸς μόνον δι’ ἐκείνους ποὺ πρόκειται νὰ κατασκευάσουν ξενῶνας, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν καθησυχάζει τοὺς κατοίκους. Ἐκεῖνοι ὅμως, ποὺ δὲν θὰ κάμουν ξενῶνας, πῶς θὰ συμπληρώσουν τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς κατοικίας των, ἡ ὁποία κατοικία καινούργια στοιχίζει 120.000 δραχμάς; Ἄς μᾶς δώσῃ ἡ Κυβέρνησις τὰς 80.000 δρχ. καὶ τὰ ἄλλα θὰ τὰ πληρώσωμεν ἡμεῖς, λέγουν οἱ κάτοικοι. Ὅταν ὅμως ἀκούουν διὰ 40.000, τοὺς πιάνει πανικός. Λίγοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ προχωρήσουν εἰς τὴν δημιουργίαν ξενώνων, ὁ ὑπόλοιπος πληθυσμός, τί θὰ γίνῃ; Ἤδη, ἔχει καθυστερήσει πάρα πολὺ ὁ καθορισμὸς τοῦ ὕψους τῆς ἀρωγῆς.

§97Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Εἶναι καθωρισμένη ἡ ἀρωγή, εἶναι 50.000.

§98Μ. ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΗ. Τότε ἀλλοίμονόν τους, διότι μὲ 50.000 δὲν ἠμποροῦν νὰ κάμουν τίποτε. Νὰ πάρετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ἡ μεταφορὰ τῶν ὑλικῶν εἰς τὰς Σποράδας εἶναι δαπανηρὰ διὰ πλοίων, διὰ νὰ βρῆτε ἐργάτας ἐπίσης, πρέπει νὰ τοὺς φέρουν ἀπὸ τὴν Ἀθήνα, διότι ἐκεῖ δὲν ὑπάρχουν, ἐφ’ ὅσον ἔχει ἐρημώσει ὁ τόπος ἀπὸ ἐργατικὸ δυναμικό.

§99Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Σεῖς δὲν ὁμιλεῖτε διὰ στέγασιν σεισμοπλήκτων, ἀλλὰ διὰ ξενῶνας. Λέτε νὰ δώσωμεν χρήματα διὰ νὰ κάμουν ξενῶνας οἱ ἄνθρωποι. Ἔχομεν παρανοήσει τὸ θέμα. Ἢ στέγασιν σεισμοπλήκτων κάμωμεν ἢ ξενῶνες.

§100Μ. ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΗ. Εἶμαι ἀπολύτως ἐντὸς τοῦ θέματος κ. Ὑπουργέ, καὶ οὐδὲν ἔχω παρανοήσει. Σεῖς εἴπατε, ὅτι εἰς τὰς Σποράδας θὰ δοθῇ μία ἀρωγὴ καὶ πέραν τούτου, ὅσοι θέλουν νὰ κτίσουν ξενῶνας ἂς κτίσουν μὲ τὰ χρήματα τοῦ Τουρισμοῦ. Καὶ ἐγὼ λέγω, ὅτι πόσοι θὰ εἶναι αὐτοὶ ποὺ θὰ θελήσουν νὰ κτίσουν ξενῶνας μὲ τὰ χρήματα τοῦ Τουρισμοῦ καὶ ἑπομένως ἐρωτῶ, τί θὰ γίνῃ ὁ ὑπόλοιπος πληθυσμός, ὁ ὁποῖος θὰ στηριχθῇ μόνον εἰς τὰ χρήματα τῆς ἀρωγῆς; Καὶ δεδομένου, ὅτι ἐκεῖ δὲν πάει οὔτε αὐτοκίνητον οὔτε τραῖνο, θὰ ἐπιβαρυνθοῦν πάρα πολὺ μὲ μεταφορικὰ καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ λάβετε κάπως ὑπ’ ὄψει σας. Ἐκεῖ ποὺ θὰ ἐπιμείνω πάρα πολὺ εἶναι νὰ προχωρήσετε ὅσον ἠμπορεῖτε περισσότερον εἰς τὸ νὰ καθορίσετε ἐπισήμως τὸ ὕψος τῆς ἀρωγῆς, διότι δὲν τὸ γνωρίζουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι καί, δεύτερον, νὰ γίνῃ ὁ συντονιστικὸς φορεύς, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖος, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ὁ ἁρμόδιος καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἠμπορῇ νὰ ἐνεργῇ τάχιστα, συγχρόνως δὲ νὰ προχωρήσῃ ἡ ἔγκρισις τῶν χωροταξικῶν μελετῶν διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἀμέσως ἡ ἀνοικοδόμησις.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ρουσόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§102Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον, ὅταν ἤρχισεν ἡ συζήτησις διὰ νὰ ὁμιλήσω σχετικῶς καὶ νὰ προσδιορίσω, βεβαίως, μὲ ὀλίγας λέξεις καὶ νὰ σᾶς εἴπω αὐτὰ ποὺ ἔχω ὑπ’ ὄψιν, ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ τίποτε. Διότι, καὶ εἰς τὸ παρελθὸν δὲν εἶχε γίνει τίποτα εἰς ἀναλόγους περιπτώσεις. Ὁ λόγος εἶναι ἁπλοῦς καὶ θὰ σᾶς τὸν εἴπω μετ’ ὀλίγον. Θὰ σᾶς εἴπω τὸ θέμα ποῖον εἶναι. Ἔχετε νὰ κτίσετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὰ σπίτια ἀνθρώπων ποὺ ἔπεσαν ἢ καὶ εἶναι ἑτοιμόρροπα. Ὅλα αὐτὰ εἶναι εὐτελῆ χωρικὰ οἰκήματα καὶ πρέπει νὰ ἀντικατασταθοῦν καὶ δὲν πρέπει νὰ τοὺς δίδωμεν δάνεια ἐπισκευῶν, διότι εἶναι δαπάνη ἄσκοπος. Ἡ ἀνοικοδόμησις ὅπως γίνεται στοιχίζει δεκαπλάσια ἀπὸ ὅσα ἠμπορεῖ νὰ στοιχίσῃ εἰς χρῆμα καὶ εἰς χρόνον. Συγκεκριμένως ἡ Ἑλλάς, ὅπως καὶ ἄλλοτε εἶπα, ἀπὸ τὸ 1928 ἔχει κάθε χρόνο ἢ κάθε δύο χρόνια μεγάλους σεισμοὺς καὶ μικροτέρους σεισμούς. Τῆς Εὐρυτανίας εἶναι ἀπὸ τοὺς μικροτέρους σεισμούς, ἀλλὰ εἶναι ἐξαπλωμένος εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν. Τὸ θέμα τῶν σεισμοπλήκτων εἶναι τὸ ἑξῆς, ἔστω καὶ μὲ καθυστέρησιν 1–2 μηνῶν. Ἐὰν μαζέψετε μερικὲς μπετονιέρες, θραυστῆρας καὶ τσιμέντο καὶ τὰ στείλετε εἰς τὰ χωριά, ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος, ἐντὸς δευτέρας ἑβδομάδος, θὰ ἑτοιμάσετε καλούπια ξύλινα προκατασκευασμένα, διότι ἀλλιῶς χαθήκαμεν, ἐὰν περιμένουμε. Ἀπὸ τὴν τρίτην ἑβδομάδα θὰ ἀρχίσετε μέσα εἰς αὐτὰ τὰ καλούπια νὰ χύνετε ἕνα μπετὸν μόνον ἀπὸ χαλίκι χωρὶς ἄμμο, αὐτὸ τὸ ἔχω προτείνει πρὸ καιροῦ. Τὸ τσιμέντο θὰ στοιχίσῃ λίγο, διότι λίγο πετρέλαιο θὰ χαλάσετε γιὰ τὰ μηχανήματα αὐτὰ καὶ ἐλάχιστον προσωπικόν, γιατὶ θὰ χρησιμοποιήσετε τοὺς ἴδιους τοὺς χωρικοὺς σὰν ἐργάτες καὶ τὰ σπίτια αὐτὰ τὰ 10.000, μὲ μερικοὺς μηχανικούς, ὑπομηχανικοὺς καὶ μερικοὺς τεχνίτας, μὲ ἕνα ὀργανισμὸν ἐπειγόντων ἔργων ποὺ εἶχε γίνει ἄλλοτε ἠμποροῦν νὰ κτισθοῦν τὰ 10.000 σπίτια σας σὲ 3 μῆνες. Βεβαίως, δὲν ἔχομεν χωροταξικὰς μελέτας. Τοῦτο ἐμποδίζει τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος. Αἱ χωροταξικαὶ μελέται, βεβαίως ἀπαιτοῦν χρόνον, δι’ αὐτὸ οἱ οἰκισμοὶ αὐτοὶ ἠμπορεῖ νὰ γίνουν μὲ μικρὰς μεταθέσεις τῶν τοπικῶν ἐπιτροπῶν καθορισμοῦ μονίμων στεγάστρων καὶ θὰ ἔχωμεν τοὺς οἰκισμοὺς ἐντὸς τριῶν μηνῶν.

§103Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Ἂν θέλετε νὰ δώσετε ἕνα εὐρύτερον σημείωμα πρὸς διευκόλυνσιν.

§104Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Σωστὸ εἶναι αὐτό, κ. συνάδελφε. Λέγω, λοιπόν, νὰ σᾶς ἑτοιμάσωμεν μαζὶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἕνα νόμον μέχρι τῆς Δευτέρας, ὁπότε νὰ ἔλθῃ πρὸς ψήφισιν. Θὰ ἤθελα, κύριοι συνάδελφοι, νὰ τονίσω, ὅτι ἡ ὀξεῖα περίπτωσις τῶν γεωλογικῶν σεισμῶν, τῶν οἰκονομικῶν σεισμῶν καὶ τῶν πολιτικῶν σεισμῶν, ἀποκαλύπτει ἀρρυθμίαν μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς πραγματικότητος. Πρέπει νὰ συσταλῆτε καὶ νὰ ἀφήσετε χῶρον περισσότερον διὰ τοὺς τεχνικούς. Πρέπει νὰ γεφυρώσωμεν τὴν πολιτικὴν καὶ τὴν τεχνικὴν πλευράν, τὶς δύο πλευρές. Λέγοντες συστολὴ δὲν ἐννοῶ μείωσιν. Συμπερασματικῶς, κ. Πρόεδρε, ἂν συμφωνῇ ἡ Βουλὴ προτείνω ἐν συνεννοήσει βέβαια, μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἑτοιμάσωμεν ἕνα νόμον κατασκευῆς ἐπειγόντων ἔργων, ὥστε καὶ τὸ οἰκονομικὸν νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ⅒ καὶ ἡ ὁλοκλήρωσις τοῦ ἔργου νὰ γίνῃ σὲ τρεῖς μῆνες. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρὸν καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ σᾶς βοηθήσω.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶναι θέμα ἰδικόν σας καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἀντίρρησιν.

§106Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Κύριε καθηγητά, νὰ μὲ ἐπισκεφθῆτε μίαν ἡμέραν διὰ νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λούλης, ἔχει τὸν λόγον.

§108Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τὴν συζήτησιν ἀπεδείχθη, ὅτι τὸ κράτος δὲν εἶναι ἕτοιμον νὰ ἀντιμετωπίσῃ μίαν κατάστασιν ἐκ θεομηνιῶν, ἡ ὁποία κατάστασις προσέλαβε χρονίαν μορφήν. Συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ρουσοπούλου, διὰ τὴν ψήφισιν νόμου καὶ τὴν ἀποκέντρωσιν τῶν ἁρμοδιοτήτων. Πέραν τούτου ἡ ὑφισταμένη νομοθεσία παρέχει τὴν δυνατότητα τῆς μεταβιβάσεως τῶν ἁρμοδιοτήτων εἰς Νομάρχας ἢ ἀνώτερον τεχνικόν. Θέλω νὰ θέσω συγκεκριμένα ἐρωτήματα εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ περιμένω ἀπάντησιν, ἔστω καὶ ἔγγραφον, ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ 1) Ἂν ἐτελείωσαν αἱ χωροταξικαὶ μελέται Σκοπέλου– Ἀλοννήσου καὶ Κλίματος Γλώσσης. 2) Ἂν ἔχῃ ἐπιλεγῆ ὁριστικῶς ἡ θέσις μεταφορᾶς τοῦ χωρίου Κλίματος Σκοπέλου, ἐκεῖ ὅπου προτείνει ἡ μεγίστη πλειοψηφία τῶν κατοίκων, δηλαδὴ εἰς Ἁγίαν Παρασκευὴν παρὰ τὴν παραλίαν. Διατί δὲν ἐκδίδεται ἡ σχετικὴ ἀπόφασις διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ πολεοδομικὴ μελέτη καὶ ἡ ἀπαλλοτρίωσις τοῦ χώρου; 3) Ἂν θὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν καὶ εἰς τὰς Σποράδας Νήσους ὁ νόμος 3525)1956 περὶ σεισμοπλήκτων. 4) Ἂν θὰ χορηγηθῇ δικαίωμα ἀρωγῆς εἰς τὰς περιπτώσεις τῶν ἐδαφίων Α, Β, Γ τοῦ ἄρθρου 3 Β.Δ. 460)1955. 5) Ἂν θὰ προβῇ εἰς μείωσιν εἰσφορᾶς πρὸς τὸ ΙΚΑ κατὰ 50%. 6) Ἂν ἐλήφθη ἀπόφασις καὶ ποῖον ποσὸν θὰ διατεθῇ δι’ ἔργα ὑποδομῆς εἰς τὰς νήσους, τὰ ὁποῖα ἔργα εἶναι ἀπολύτως ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἀνοικοδομήσεως. 7) Ἂν ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ λάβῃ τελικὴν καὶ ἄμεσον ἀπόφασιν διὰ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ διατεθῇ διὰ τὰς σεισμοπλήκτους νήσους, χαρακτηρισθείσας ὡς τουριστικάς, πέραν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ δοθῇ γενικῶς εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους. Ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ζητήσω ὁριστικὴν ἀπάντησιν συντόμως, διότι ἂν δὲν ληφθοῦν ἀποφάσεις ἐντὸς τοῦ μηνὸς Μαρτίου, ἀποκατάστασις δὲν θὰ γίνῃ ἐντὸς τοῦ ἔτους. 8) Ἂν θὰ δοθοῦν οἱ δέκα χιλιάδες δραχμὲς διὰ τὴν πρόχειρον στέγασιν τῶν σεισμοπλήκτων τῶν Β. Σποράδων. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ Κυβερνήσεως Παπανδρέου, εἰς σύσκεψιν, εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχον καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης, εἶχε λεχθῆ, ὅτι τὰ νησιὰ θὰ ἐξετασθοῦν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τουριστικῆς. Τὸ ἴδιο ἐπανελήφθη καὶ τώρα ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ εἰς τοὺς κατοίκους τῶν νήσων. Τὰ νησιά, κ. Πρόεδρε, ζοῦν κυρίως ἀπὸ τὸν τουρισμόν. Ἂν οἱ κάτοικοι δὲν δυνηθοῦν νὰ φτιάξουν ἕνα δωμάτιον παραπάνω καὶ ἕνα λουτρό, τί θὰ γίνουν; Θὰ πρέπει εἰς τὰ νησιὰ νὰ διορίσετε ἕνα ἐπόπτην κατὰ προτίμησιν τεχνικόν, μὲ ὅλας τὰς ἀναγκαίας ἁρμοδιότητας συμφώνως πρὸς τὸν ὑπάρχοντα νόμον, διὰ νὰ ὑπάρξῃ συντονισμὸς εἰς τὰ ἔργα. Ἐπίσης νὰ χαραχθοῦν δρόμοι εἰς Ἀλόννησον, Σκόπελον καὶ Κλῆμα καὶ νὰ ὁρισθοῦν ὁριστικῶς τὰ οἰκόπεδα. Θὰ καταθέσω τὰ πορίσματα τῶν συσκέψεων τῶν κατοίκων διὰ νὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικά, ἔχουν δὲ ὡς ἑξῆς:

Δῆμος Σκοπέλου

ΤΗΛΕΓΡΑΦΗΜΑ

Ἐπιστολικὸν

ΠΡΟΕΔΡΟΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΥΠΟΥΡΓΟΥΣ

ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ, ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ, ΠΡΟΝΟΙΑΣ

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥΣ

ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ, ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

Ἀθήνας Πρωτοβουλίᾳ Δήμου Σκοπέλου, συνεκροτήθη μεγάλη σύσκεψις κατοίκων εἰς ἥν, κληθέντες παρέστησαν βουλευταὶ Νομοῦ, Ἀρχαὶ Βόλου καὶ Πρόεδροι σεισμοπλήκτων Κοινοτήτων Σποράδων STOP. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, σημειώσωμεν, ὅτι κοινῇ ὑπῆρξε διαπίστωσις, ὅτι πρόγραμμα ἀποκαταστάσεως σεισμοπλήκτων, ὑπερμέτρως καθυστέρησε καὶ ἀφέθη ἀπωλέσθη πολύτιμος χρόνος STOP. Διαμονὴ κατοίκων ὑπὸ σκηνὰς καὶ ἐρείπια, ἐν μέσῳ χειμῶνι ὑπὸ βροχάς, καταιγίδας καὶ χιόνας κατέστη αὐτόχρημα τραγικὴ STOP. Ἐξ ἀντιθέτου, ἀτυχῶς, οὐδεμία φροντὶς προήχθη τοὐλάχιστον διὰ προεργασίαν ἀποκαταστάσεως σεισμοπλήκτων STOP. Ἐξ ὀνόματος ταλαιπωρουμένων καὶ ἐν ἀπογνώσει διατελούντων κατοίκων τῆς περιοχῆς μου, ποιοῦμαι ὑστάτην ἔκκλησιν, ὑποβάλλων θερμὴν παράκλησιν, ληφθοῦν καὶ ἐφαρμοσθοῦν κατεπειγόντως σοβαρὰ μέτρα, δι’ ἀπάλυνσιν πόνου σεισμοπλήκτων STOP. Πρὸ τοῦτο, προτείνομεν ἀμέσως ἐπάνδρωσιν ὑπηρεσίας σεισμοπλήκτων, δι’ ἐπαρκοῦς καὶ ἀπολύτως εἰδικευμένου τεχνικοῦ προσωπικοῦ πρὸς ἄμεσον σύνταξιν μελετῶν ἐπισκευῆς καὶ ἀνεγέρσεως οἰκιῶν STOP. Ἐξαγγελίαν ὕψους βοηθήματος, τὸ ὁποῖον δέον νὰ εἶναι κατὰ πολὺ ἀνώτερον καθορισθέντος δι’ ἄλλας περιοχάς, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν εἰδικῶν τοπικῶν συνθηκῶν, οἷον μέγιστον κόστος ὑλικῶν μεταφερομένων διὰ θαλάσσης καὶ ὕψος οἰκοδομῶν STOP. Ἄμεσον ἐφαρμογὴν διατάξεων Ν. 3525)56 STOP. Μείωσιν εἰσφορᾶς ΙΚΑ κατὰ 50 τοῖς ἑκατὸν καὶ ἐπὶ ἰδιωτικῶν ἐργασιῶν STOP. Ἄμεσον ἐγκατάστασιν μηχανημάτων διὰ τὴν παραγωγὴν ἀδρανῶν ὑλικῶν STOP. Παραμονὴ στρατοῦ, μέχρι πέρατος ἀνοικοδομήσεως, ἐνίσχυσις εἰς ἄνδρας καὶ μηχανήματα STOP. Ταχεῖαν ἔναρξιν ἐργασιῶν ἀνεγέρσεως διδακτηρίων STOP. Ἄμεσον καὶ σύγχρονον ἔναρξιν ἐργασιῶν ἀνοικοδομήσεως πρὸς ὅλους τοὺς τομεῖς προτασσομένων ἔργων ὑποδομῆς, ὥστε ἀναπληρώσωμεν ἀδικαιολογήτως διαρρεύσαντα πολύτιμον χρόνον καὶ ἵνα ἀνασχεθῇ ταχὺς ρυθμὸς ἐγκαταλείψεως Νήσου ὑπὸ τῶν δοκιμαζομένων κατοίκων της.

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΧΑΝΝΑΣ

Δήμαρχος Σκοπέλου Σκόπελος 25)1)1966 Πρόσθετον σημείωμα αἰτημάτων σεισμοπλήκτων Ἀλοννήσου. Διὰ τὴν δημιουργίαν τῶν προϋποθέσεων ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ ἔναρξις τῆς ἀνοικοδομήσεως, ἀπαραιτήτως πρέπει νὰ γίνουν ὡρισμένα ἔργα ὑποδομῆς καὶ ἐκτελεσθοῦν ἐντὸς συντόμου χρόνου, τοὐλάχιστον 2 μηνῶν ἀπὸ σήμερον. 1) Ἄμεσος ἀποπεράτωσις τῆς χωροταξικῆς μελέτης, καθ’ ὅτι αὕτη εἶναι τὸ κλειδὶ καὶ θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἔναρξιν ὅλων τῶν ἄλλων ἐργασιῶν. 2) Νὰ γίνῃ τὸ συντομώτερον ἡ ρυμοτόμησις. Τοῦτο θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν διανοίξεως τῶν ὁδῶν. 3) Βασικὸν πρόβλημα εἶναι ἡ ἐγκατάστασις ἀμέσως λατομείου, διὰ τὴν παραγωγὴν ἀδρανῶν ὑλικῶν. Τοῦτο, πρέπει νὰ γίνῃ ὑπὸ τοῦ στρατοῦ, διότι: α) Τὰ ἀδρανῆ ὑλικὰ πρέπει νὰ δοθοῦν δωρεὰν εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους καὶ β) εἶναι ἀσύμφορον εἰς τὸ κράτος νὰ ἀγοράσῃ τὰ ἀδρανῆ ὑλικὰ διὰ τὰ ἔργα ὑποδομῆς. 4) Ἔναρξιν τῆς ὑποδομῆς. Τοῦτο ὅμως καθίσταται ἀδύνατον ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἀδρανῶν ὑλικῶν. 5) Νὰ δοθῇ ἐντολὴ ἀποστολῆς «Μπουλντόζας» διὰ τὴν διάνοιξιν τῶν ὁδῶν, ὡς καὶ προσωρινῆς τοιαύτης ἐντὸς τοῦ κατῳκημένου χώρου, ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ ὁλοκληρωτικὴ κατεδάφισις καὶ ἀποκομιδὴ τῶν μπάζων. 6) Τὸ κλιμάκιον τοῦ στρατοῦ παραμένει ἐν ἀδρανείᾳ ἀπὸ τετραμήνου περίπου, ἐκ τῆς ἐλλείψεως τοῦ ἀνωτέρω μηχανήματος. Συμπεράσματα: Τὰ βασικὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ τύχουν ἀμέσου λύσεως εἶναι τὰ κάτωθι: 1) Ἀποπεράτωσις χωροταξικῆς μελέτης. 2) Ρυμοτομία. 3) Ἐγκατάστασις λατομείου ὑπὸ τοῦ στρατοῦ. 4) Ἔναρξις ἐργασιῶν ὑποδομῆς. 5) Ὁλοκληρωτικὴ κατεδάφισις τῶν οἰκιῶν καὶ ἀποκομιδὴ τῶν μπάζων. Παρακαλοῦμεν, ὅπως δώσητε ἐντολὴν πραγματοποιήσεως συσκέψεως μὲ συμμετοχὴν εἰς αὐτὴν τῶν ἁρμοδίων κυρίων Ὑπουργῶν καὶ τῶν ἁρμοδίων τεχνικῶν. Εἰς τὴν σύσκεψιν αὐτὴν νὰ λάβωμεν μέρος καὶ ἡμεῖς διὰ νὰ ἀναπτύξωμεν λεπτομερῶς τὰς ἀπόψεις μας ἐπὶ τῶν βασικῶν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸ πρῶτον στάδιον τῆς ἀνοικοδομήσεως. Οἱ μετέχοντες τῆς συσκέψεως κύριοι Ὑπουργοί, δέον ὅπως εἶναι ἐξουσιοδοτημένοι διὰ τὴν λῆψιν σχετικῶν ἀποφάσεων πρὸς ἐπίλυσιν τῶν ἀνωτέρω προβλημάτων, καθ’ ὅτι ἡ μὴ ἄμεσος λύσις των, μετετέθη ἄνευ καθορισμοῦ τοῦ χρόνου τῆς ἀνοικοδομήσεως.

§109Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζω τὶ ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Παπανδρέου.

§110Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέτε, ὅτι δὲν γνωρίζετε.

§111Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Δὲν γνωρίζω. Ἐκεῖνο, ὅμως, ποὺ γνωρίζω εἶναι, ὅτι μοῦ παρέδωσαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων Σκοπέλου καὶ Ἁλοννήσου 50.000.000 δραχμάς. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον νὰ τὰ μοιράσῃ αὐτός.

§112Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Διὰ πρώτην δόσιν.

§113Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). 23 ἑκατ. διετέθησαν δι’ ἔργα ὑποδομῆς εἰς τὸ σύνολον τῶν σεισμοπλήκτων. Ἐξ αὐτῶν ἐδόθησαν 6.750.000 εἰς Σκόπελον καὶ Ἁλόννησον καὶ 2.500.000 δι’ ἔργα ὁδοποιΐας, διὰ δὲ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων 50.000.000.

§114Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ἀμέσως μετὰ τοὺς σεισμοὺς Σκοπέλου καὶ Ἁλοννήσου, ἐσκέφθη ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ., ὅτι διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν παθόντων θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιβληθῇ εἰσφορά. Παρενέβη ὅμως, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νῦν Συντονισμοῦ, κ. Μητσοτάκης, ὅστις εἶπεν, ὅτι ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει δέχεται τοιοῦτον τι. Μᾶς ἀνέφερε μάλιστα, ὅτι θὰ ἐξευρεθῇ ἕνα κονδύλιον 500.000.000 ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων. Ἐν τούτοις, τίποτε ἀπὸ ὅλα αὐτὰ δὲν ἐδόθη.

§115Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι παρεδόθη τὸ ποσὸν τῶν 50.000.000 καὶ ἕνα μεγάλο «ΘΑ», δι’ ἐξεύρεσιν ἄλλων 500.000.000. Ἐγώ, προσωπικῶς, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ ἀρωγὴ διὰ τὰ σεισμόπληκτα χωρία, δὲν πρέπει νὰ εἶναι μεγαλυτέρα τῶν 50.000.000. Ἐγὼ ἀρνοῦμαι νὰ δώσω μεγαλυτέραν χορήγησιν. Ἂς πᾶνε εἰς τὸν Τουρισμόν. Ἂς πᾶνε εἰς τὰς Τραπέζας. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀρωγὴ σεισμοπλήκτων διὰ νὰ κατασκευασθοῦν διώροφα σπίτια. Κακῶς τὸ θέμα Σκοπέλου καὶ Ἁλοννήσου, ἐμπλέκεται εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους. Δὲν εἶναι σεισμόπληκτοι. Εἶναι σεισμὸς σωσμός. Διότι, εἶναι βέβαιον, ὅτι τὰ σπίτια ποὺ κατεστράφησαν εἰς τὴν Ἁλόννησον δὲν ἦσαν πάρα πάνω ἀπὸ ἕνα ἕως δύο δωμάτια τὸ καθένα.

§116ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶσθε ἐνήμερος.

§117Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Πάντως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγεται αὐτὸ ἀποκατάστασις σεισμοπλήκτων. Συμφωνῶ μαζί σας, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἐνίσχυσις ἐξ ἄλλης πηγῆς, συμφωνῶ νὰ προσφύγωμεν εἰς τὸν Τουρισμόν, ὑπερθεματίζω νὰ προσφύγωμεν εἰς τὸν δανεισμόν, ἀλλὰ μὴ τὸ μπερδεύετε τὸ θέμα.

§118Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Παρατηρεῖται, κ. Πρόεδρε, διάστασις γνωμῶν, μεταξὺ κ. Ὑπουργοῦ Προνοίας καὶ κ. Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Αὐτὸ μόνον ἤθελα νὰ παρατηρήσω.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σερπᾶνος, ἔχει τὸν λόγον.

§120Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔρχομαι ἀπὸ τὰ χωριὰ τῆς Αἰτωλ)νίας, τὰ ὁποῖα ἐπλήγησαν ἀπὸ τοὺς τελευταίους σεισμούς. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἔδωσεν ἀρωγὴν εἰς τὰ χωριὰ αὐτὰ καὶ γενικὰ εἰς ὅλην τὴν σεισμόπληκτον περιοχήν. Φοβοῦμαι πολύ, κ. Πρόεδρε, ὅτι οἱ κάτοικοι θὰ πληροφορηθοῦν, ὅτι ἔλαβον ἀρωγὴν ἀπὸ τὰς ἀποψινὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα δὲν ἔχουν λάβει τίποτε, παρὰ μόνον ἐλάχιστα πράγματα καὶ ὅπως εἶπον προχθὲς ὀλίγας κονσέρβας καὶ αὐτὰς κυρίως εἰς τὴν Εὐρυτανίαν. Καὶ τώρα, κ. Πρόεδρε, θὰ κάμω ὡρισμένας παρατηρήσεις. Χωρίον Καστανοῦλα ἔχουμε: 6 πτώσεις οἰκιῶν καὶ 21 ἀκατοικήτους. Αἱ ὑπόλοιπαι ὑπέστησαν σοβαρὰς βλάβας. Τὸ χωρίον ὑπέστη σοβαρὰν καθίζησιν καὶ ἐνδείκνυται ἡ ταχεῖα μεταφορά του. Χωρίον Ψηλόβραχος: Καίτοι δὲν ἔλαβον πίνακα καταστροφῶν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος, ἐν τούτοις γνωρίζω καλῶς καὶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, ὅτι ὑπάρχουν σοβαρώταται καταστροφαὶ καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅλα τὰ οἰκήματα ὑπέστησαν σοβαρὰς ἢ ἐλαφρὰς βλάβας καὶ ταὐτοχρόνως τὸ χωρίον ὑπέστη καθίζησιν. Συνοικισμὸς Χαράστη Σιδήρων: Κατέρρευσαν 2 οἰκίαι, 4 οἰκίαι εἶναι ἀκατοίκητοι. Σοβαρὰς ρωγμὰς ὑπέστη μία καὶ ἕτεραι 23 ὑπέστησαν ρωγμάς. Ὁ Ἱερὸς Ναὸς ὑπέστη σοβαρὰς ρωγμὰς καὶ τὸ κοινοτικὸν κατάστημα σχεδὸν κατεστράφη. Τὸ χωρίον ὑπέστη καθίζησιν. Ἀγαλιανός: Δὲν μοῦ ἐδόθη πίναξ τῶν ζημιῶν παρὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος. Πάντως τὸ χωρίον ὑπέστη σοβαρωτάτας ζημίας εἰς τὰς οἰκίας, καθὼς σοβαρωτάτας ζημίας ὑπέστη καὶ ὁ Ἱερὸς Ναὸς τοῦ χωρίου. Τὸ χωρίον ὑπέστη καθίζησιν. Χωρίον Χούνη: Δὲν μοῦ ἐδόθη ἐπίσημος πίναξ τῶν ζημιῶν τοῦ χωρίου παρὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος. Πάντως ὑπέστη σοβαρὰς ζημίας καὶ τὸ χωρίον τοῦτο. Χωρίον Ἅγιος Βλάσιος: Ἔχομεν δύο καταρρεύσεις οἰκιῶν, 4 ὁλικὰς καταστροφάς, 65 ρωγμὰς εἰς οἰκίας. Χωρίον Ἀμπέλια Ἁγίου Βλασίου: Ὁλικαὶ καταστροφαὶ οἰκιῶν. 2 ρωγμαὶ σοβαραὶ ἢ μέτριαι 27. Πεντάκορφον: Δὲν μοῦ ἐδόθη παρὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος ἐπίσημος πίναξ ζημιῶν. Ὑπάρχουν σοβαραὶ ρωγμαὶ καὶ μέτριαι ρωγμαὶ τῶν οἰκιῶν. Χωρίον Ἀλευράδα: Σοβαρώταται καταστροφαὶ καὶ καθίζησις. Χαλκιόπουλοι καὶ Ἐμπεσὸς ὁμοίως σοβαραὶ καταστροφαὶ καὶ καθιζήσεις. Ἀλλὰ ὑπάρχουν καταστροφαὶ σοβαρώταται καὶ εἰς ἀρκετὰ ἄλλα χωριὰ τοῦ Βάλτου. Εἰς αὐτὰ ὅλα τὰ χωριὰ δὲν ἐδόθη βοήθεια οὐδὲ κἂν ἐγένετο εἰς ὅλα διαπίστωσις τῶν ζημιῶν. Αὐτή κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ τραγικὴ κατάστασις τῶν νέων σεισμοπαθῶν. Διότι, καὶ οἱ παλαιοὶ σεισμόπληκτοι κάτοικοι τῆς Αἰτωλοακαρνανίας εἶναι ἐγκαταλελειμμένοι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εὐφυολογῶν προηγουμένως, εἶπεν, ὅτι ἡ πυρκαϊὰ δὲν πληρώνεται, ἐνῷ ἀντιθέτως ζητοῦμεν νὰ ἀποζημιωθοῦν εἰς τὸ ἀκέραιον οἱ σεισμοπαθεῖς. Ἀπὸ ἀρκετὰς ἡμέρας διεκήρυξα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι οἱ σεισμοὶ ὀφείλονται εἰς τὸ κατασκευασθὲν φράγμα τοῦ Ἀχελώου καὶ οὐδεὶς ἠθέλησε νὰ λάβῃ τοῦτο ὑπ’ ὄψιν του. Σήμερον ἔχω σοβαρώτατα στοιχεῖα εἰς χεῖρας μου. Ἔχω πλέον τὴν ὑπεύθυνον γνώμην τοῦ ἐξαιρέτου καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, κ. Ἀγγέλου Γαλανοπούλου, ὁ ὁποῖος ρητῶς παραδέχεται, ὅτι οἱ σεισμοὶ ὀφείλονται εἰς τὸ φράγμα τοῦ Ἀχελώου. Ἔχει δὲ ὡς ἑξῆς: «Ἐκ τοῦ Γεωδυναμικοῦ Ἰνστιτούτου τοῦ Ἀστεροσκοπείου Ἀθηνῶν, ἀνακοινοῦται, ὅτι ἡ ὑπὸ τοῦ Ὑφηγητοῦ τῆς Γεωλογίας καὶ Παλαιοντολογίας τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κ. Ἰωάνν. Μανέντη γενομένη δήλωσις εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἀθηναϊκὴ» τῆς 9ης Φεβρουαρίου 1966, ὅτι ἡ τελευταίως σημειωθεῖσα ἀσυνήθης σεισμικὴ δραστηριότης εἰς τὴν περιοχὴ Ἀκαρνανίας–Εὐρυτανίας οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει μὲ τὴν λίμνην τῶν Κρεμαστῶν εἶναι ἐπιστημονικῶς ἀβάσιμος. Ἀπὸ Ἰαπωνικὰς ἐρεύνας εἶναι ἤδη γνωστόν, ὅτι ἡ σεισμικὴ δρᾶσις ἀναζῇ ὅταν αὐξάνῃ ἡ ποσότης τῶν κατακρημνισμάτων καὶ ἰδίως τῆς χιόνος. Ὁ ὀμβρομετρικὸς χάρτης τῆς Ἑλλάδος δεικνύει, ὅτι τὸ μέγιστον μέσον ἐτήσιον ὕψος βροχῆς φθάνει τὰ 1400 χιλιοστόμετρα. Οὕτως ἡ συνολικὴ πίεσις ποὺ ἀσκεῖται ἀπὸ τὰ ὑδρομετέωρα ἐπὶ τῶν ἐπιφανειακῶν στρωμάτων εἶναι περίπου 140 γραμμάρια κατὰ τετραγωνικὸν ἑκατοστόμετρον. Ἡ πίεσις, ποὺ ἠσκήθη μονοπλεύρως ἀπὸ τὴν πλήρωσιν τῆς λίμνης τῶν Κρεμαστῶν ἀνῆλθεν εἰς διάστημα πέντε μηνῶν εἰς 15.000 γραμμάρια κατὰ τετραγωνικὸν ἑκατοστόμετρον. Ἀπὸ τὴν ἀπότομον ταύτην φόρτωσιν προῆλθε πρόωρος ὡρίμανσις τῶν ἡμιωρίμων ἐλαστικῶν παραμορφώσεων ποὺ συγκεντροῦνται ἀπὸ τὰς ὀρογενετικὰς δυνάμεις εἰς τὴν περιοχὴν ταύτην μὲ ἀποτέλεσμα τὴν προσωρινὴν αὔξησιν τῆς σεισμικῆς δραστηριότητος εἰς ἀσυνήθη βαθμόν. Ἀπὸ τὴν βιβλιογραφίαν εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀνάλογον φαινόμενον παρετηρήθη τὸ 1940–1941 εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ φράγματος BOULDER εἰς τὸν ποταμὸν Κολοράντο τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Εἰς τὰς Ἰνδίας ἐπίσης ἔχει σημειωθῆ συσχέτισις τῆς σεισμικῆς δραστηριότητος καὶ τῶν μεταβολῶν εἰς τὴν ἔντασιν τῶν πλημμυρῶν τῶν ποταμῶν. Λεπτομέρειαι ἐπὶ τοῦ φαινομένου τούτου θέλουσι δημοσιευθῆ εἰς τὸ προσεχὲς δελτίον τοῦ Γεωδυναμικοῦ Ἰνστιτούτου». Τὸ δεύτερον ἀνακοινωθὲν τοῦ Ἐθνικοῦ Ἀστεροσκοπείου Ἀθηνῶν, σχεδὸν τὰ ἴδια λέγει, ἀλλὰ ἐδῶ διαφαίνεται προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως νὰ μειώσῃ τὴν ἐντύπωσιν καὶ νὰ καλύψῃ τὰς εὐθύνας της. Ἔχει δὲ ὡς ἑξῆς:

«ΕΘΝΙΚΟΝ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΝ ΑΘΗΝΩΝ

ΣΕΙΣΜΟΛΟΓΙΚΟΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΝ

Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Φεβρουαρίου 1966

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΙΣ

Εἰς προηγουμένην ἀνακοίνωσιν τοῦ Γεωδυναμικοῦ Ἰνστιτούτου τοῦ Ἀστεροσκοπείου Ἀθηνῶν, ἀνεφέρθη, ὅτι ἡ φόρτωσις τῆς λίμνης τῶν Κρεμαστῶν ἀπετέλεσεν ἀφορμὴν ἐκλύσεως τοῦ καταστρεπτικοῦ σεισμοῦ τῆς Εὐρυτανίας μεγέθους 6¼ τῆς 5ης Φεβρουαρίου ἐ.ἔ. Τὸ Γεωδυναμικὸν Ἰνστιτοῦτον ἔχει ἀποδεικτικὰ ἐπιστημονικὰ στοιχεῖα, περὶ τῆς δυναμικῆς σχέσεως μεταξὺ τῆς σταθερῶς αὐξανομένης πιέσεως τῶν ὑδάτων τῆς λίμνης ἐπὶ τοῦ πυθμένος της καὶ τῶν προκληθέντων σεισμῶν εἰς Εὐρυτανίαν. Κατωτέρω δίδομεν τὴν ἐξήγησιν τοῦ φαινομένου εἰς ὅσον τὸ δυνατὸν ἁπλῆν γλῶσσαν. Ἔχει ἀποδειχθῆ διὰ πειραμάτων Ἰαπώνων καὶ Ρώσων ἐπιστημόνων καὶ κυρίως τοῦ Ἰάπωνος σεισμολόγου MOGI, ὅτι ἡ ἐξάσκησις μονοπλεύρου τάσεως σταθερῶς αὐξανομένης μετὰ τοῦ χρόνου ἐπὶ ὑλικῶν ὁμοίων μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸν φλοιὸν τῆς Γῆς, ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν κατ’ ἀρχὰς γένεσιν μικροῦ, ἀλλὰ σταθερῶς αὐξανομένου μετὰ τοῦ χρόνου, ἀριθμοῦ δονήσεων, ἐν συνεχείᾳ δὲ τὴν ἔτι περαιτέρω αὔξησιν τούτων μετὰ τοῦ χρόνου. Ἐπακολουθεῖ δὲ λίαν ἀπότομος αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μικρῶν δονήσεων πρὸ τῆς πλήρους διαρρήξεως τῶν πετρωμάτων, ἡ ὁποία παράγει τὴν κυρίως μεγάλην δόνησιν. Τὰ παραπλεύρως διαγράμματα δεικνύουν τὴν μεταβολὴν τῆς ἀσκηθείσης πειραματικῶς τάσεως καὶ τῆς συχνότητος τῶν σεισμῶν μετὰ τοῦ χρόνου. Ἡ διανομὴ αὕτη δὲν παρατηρεῖται εἰς τὴν περίπτωσιν μὴ μονοπλεύρου ἀλλὰ ὁμοιομόρφου τάσεως. Ἡ πίεσις, ἡ ὁποία ἠσκήθη, ὡς ἐξάγεται ἐξ ἐπισήμου ἐκθέσεως τῆς ΔΕΗ τῆς 21ης Ἰανουαρίου 1966, ἐπὶ τοῦ πυθμένος τῆς λίμνης τῶν Κρεμαστῶν ἦτο μία (1) ἀτμόσφαιρα, τὴν 21ην Ἰουλίου 1965, 4,4 ἀτμόσφαιραι τὴν 12ην Ὀκτωβρίου 1965, 8,3 ἀτμόσφαιραι τὴν 7ην Δεκεμβρίου 1965 καὶ τὴν 21ην Ἰανουαρίου 1966 αὕτη ἀνῆλθεν εἰς 11 ἀτμοσφαίρας. Ἡ πίεσις αὕτη, ὡς προκύπτει ἐκ τῶν ἀνωτέρω στοιχείων, εἶναι σταθερῶς αὐξανομένη μετὰ τοῦ χρόνου καὶ ἠσκήθη μονόπλευρος ἄνωθεν ἐπὶ γεωλογικῶν στρωμάτων, εἰς τὰ ὁποῖα εἶχον συγκεντρωθῆ μεγάλα ποσὰ ἐλαστικῶν τάσεων ὑπὸ ὁμοιομόρφως ἀσκουμένων ὀρογενετικῶν δυνάμεων. Ὡς ἐκ τούτου θὰ ἀνέμενε κανεὶς ἀνάλογον αὔξησιν τῆς συχνότητος τῶν σεισμῶν συμφώνως πρὸς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ πειράματος MOGI. Πράγματι, ὁ ἀριθμὸς τῶν μικρῶν σεισμῶν τῶν προερχομένων ἀπὸ τὴν περιοχὴν ταύτην, οἱ ὁποῖοι ἀνεγράφησαν ἀπὸ τὸν σταθμὸν Κεφαλληνίας (Βαλσαμᾶτα) ἀπὸ 8ης Ὀκτωβρίου 1965 ἕως τέλος Νοεμβρίου 1965 ἀνέρχεται εἰς 44. Ἀπὸ 1ης Δεκεμβρίου 1965 μέχρι τέλους τοῦ ἰδίου μηνὸς ἀνεγράφησαν εἰς τὸν ὡς ἄνω σταθμὸν 69 μικροὶ σεισμοί. Ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου ἐ.ἔ. μέχρι τῆς 5ης Φεβρουαρίου, ὅτε ἔλαβε χώραν ἡ κυρία δόνησις ἀνεγράφησαν 955. Ἡ συχνότης τῶν σεισμῶν συναρτήσει τοῦ χρόνου ἀποδεικνύει, ὅτι αἱ συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας προεκλήθησαν οἱ σεισμοὶ τῆς Εὐρυτανίας εἶναι ὅμοιαι μὲ ἐκείνας τοῦ πειράματος MOGI. Τὰ διαγράμματα δεικνύουν τὴν μεταβολὴν τῆς ἀσκηθείσης ὑπὸ τῶν ὑδάτων τάσεως καὶ τῆς συχνότητος τῶν σεισμῶν μετὰ τοῦ χρόνου, εἶναι δὲ ὁμοίας μορφῆς μὲ τὰ διαγράμματα τῶν πειραμάτων τοῦ MOGI. Αἱ πλεῖσται τῶν ἑστιῶν τῶν σεισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον χώραν κατὰ τοὺς μῆνας Ὀκτώβριον καὶ Νοέμβριον 1965 ἀπεῖχον τοῦ σταθμοῦ Κεφαλληνίας 114 χιλιόμερα, ἐνῷ ἡ ἀπόστασις σταθμοῦ — λίμνης Κρεμαστῶν εἶναι 115 χιλιόμετρα. Τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν ἑστιῶν τῶν σεισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον χώραν κατὰ τὸν μῆνα Δεκέμβριον 1965 ἀπέχουν τοῦ σταθμοῦ 123 χιλιόμετρα, δηλαδὴ ἔχομεν ΒΑ μετατόπισιν τῶν ἐπικέντρων. Οἱ περισσότεροι προσεισμοί, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον χώραν ἀπὸ ἀρχὰς Ἰανουαρίου 1966 μέχρι 5ης Φεβρουαρίου 1966, ὅτε ἔγινεν ὁ κύριος σεισμός, εἶχον ἐπίκεντρα ἔτι ΒΑ., ἀπεῖχον δὲ τοῦ σταθμοῦ Κεφαλληνίας ἀποστάσεις κυμαινομένας ἀπὸ 130 ἕως 155 χιλιόμετρα. Ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ ἀπόστασις μεταξὺ σταθμοῦ Κεφαλληνίας — ἐπικέντρου κυρίου σεισμοῦ εἶναι 150 χιλιόμετρα, ὅλοι αἱ προσεισμοὶ κατανέμονται μεταξὺ τῆς περιοχῆς τῆς λίμνης τῶν Κρεμαστῶν καὶ ἐπικέντρου κυρίου σεισμοῦ, δηλαδὴ ἡ διάρρηξις ἤρχισεν εἰς τὴν περιοχὴν τῆς λίμνης τῶν Κρεμαστῶν μὲ διεύθυνσιν πρὸς τὸ ἐπίκεντρον τοῦ κυρίου σεισμοῦ. Τοιαύτη ἐλλειψοειδὴς μορφὴ τῆς διανομῆς τῶν ἐπικέντρων, μὲ τὸν κύριον σεισμὸν εἰς τὸ ἓν ἄκρον, παρουσιάζεται εἰς ὅλας σχεδὸν τὰς μελετηθείσας περιπτώσεις σειρῶν σεισμῶν. Μελέτη ὅλων τῶν προσεισμικῶν καὶ μετασεισμικῶν σειρῶν Ἑλληνικοῦ χώρου ἀπὸ τοῦ 1926 μέχρι τοῦ 1965, γενομένη ὑπὸ τοῦ Γεωδυναμικοῦ Ἰνστιτούτου, ἔδειξεν, ὅτι ἐκ τῶν 59 περιπτώσεων μεγάλων σεισμῶν (Μ—6) μόνον εἰς 7 περιπτώσεις παρετηρήθησαν προσεισμοὶ 1 ἕως 5 ἡμέρας πρὸ τοῦ κυρίου σεισμοῦ. Τοῦτο σημαίνει συμφώνως πρὸς τὸ πείραμα τοῦ MOGI, ὁμοιόμορφον κατὰ περιοχὴν διανομὴν τῶν ἐλαστικῶν τάσεων, καὶ ὅτι ἡ ἐξαιρετικὴ προσεισμικὴ δρᾶσις τοῦ σεισμοῦ Εὐρυτανίας ὀφείλεται εἰς τεχνητὸν καὶ οὐχὶ εἰς φυσικὸν αἴτιον. Ἡ μὴ ἐμφάνισις ἐπιφανειακοῦ σεισμικοῦ ρήγματος δὲν εἶναι ἐκπληκτική, καθ’ ὅτι εἰς ὅλον τὸν κόσμον μόνον εἰς 27 περιπτώσεις μέχρι σήμερον εἴχομεν ἐπιφανειακὴν ἐκδήλωσιν τούτου, ἐνῷ ἐτησίως ἔχομεν 160 σεισμοὺς μεγέθους μεγαλυτέρου τοῦ 6. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ βάθος τῶν ἑστιῶν, τὸ ὁποῖον κυμαίνεται μεταξὺ ὀλίγων καὶ 720 χιλιομέτρων. Ὑπάρχουν βεβαίως σεισμολογικοὶ μέθοδοι εὑρέσεως μὲ ἀρκετὴν ἀκρίβειαν τοῦ σεισμογόνου ρήγματος (μῆκος, διεύθυνσις, κλίσις τῆς ρηξιγενοῦς ἐπιφανείας ὡς καὶ διεύθυνσις μετατοπίσεως κατὰ μῆκος ταύτης). Μέχρι σήμερον ἔχουν εὑρεθῆ 40 τοιαῦτα ρήγματα ὑπὸ τοῦ Γεωδυναμικοῦ Ἰνστιτούτου τοῦ Α.Α. Τὸ ρῆγμα τοῦ σεισμοῦ τῆς Εὐρυτανίας θὰ εὑρεθῇ προσεχῶς. Τὸ μεγάλο μέγεθος τοῦ σεισμοῦ καὶ τὸ μέγα πλῆθος τῶν μετασεισμῶν καὶ ἡ διάρκεια αὐτῶν ἀποτελοῦν ἀσφαλῆ ἀπόδειξιν, ὅτι ὁ σεισμὸς εἶναι τεκτονικὸς καὶ οὐχὶ ἐγκατακρημνισιγενής, ὡς ἀνεγράφη ὑπό τινων εἰς τὰς ἐφημερίδας. Τὸ ὅτι ἡ ἀσυνήθης αὔξησις τῆς σεισμικῆς δραστηριότητος τῆς ἐν λόγῳ περιοχῆς ὀφείλεται εἰς τεχνητὸν αἴτιον, συνάγεται καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ὁ μεγαλύτερος σεισμὸς ποὺ ἔχει παρατηρηθῆ εἰς τὴν περιοχὴν ταύτην ἀπὸ τοῦ 1841, ἀφ’ ὅτου ὑπάρχει πλήρης σειρὰ σεισμολογικῶν παρατηρήσεων, εἶχε μέγεθος 5,1. Οὕτως, ἡ σεισμικὴ ἐνέργεια ποὺ ἠλευθερώθη κατὰ τὸν σεισμὸν τῆς 5ης Φεβρουαρίου 1966, ἦτο 32 περίπου φορὰς μεγαλυτέρα τῆς ἐνεργείας ποὺ εἶχεν ἐκλυθῆ κατὰ τὸν μεγαλύτερον σεισμὸν τῆς περιοχῆς. Τὰ προβλήματα τὰ σχετιζόμενα μὲ τὴν ἔκλυσιν καὶ διάδοσιν τῆς σεισμικῆς ἐνεργείας καὶ τῆς μελέτης τῆς ἀνατομίας καὶ φυσιολογίας τοῦ ἐσωτερικοῦ τῆς Γῆς κάτω ἀπὸ ἕνα βάθος 5 περίπου χιλιομέτρων εἶναι προβλήματα Γεωφυσικῆς καὶ οὐχὶ Γεωλογίας, καὶ ἐπιλύονται κυρίως διὰ φυσικῶν μεθόδων τῇ βοηθείᾳ ἀναγραφῶν εὐαισθήτων σεισμογράφων καὶ τῆς μαθηματικῆς ἀναλύσεως. Τὸ Γεωδυναμικὸν Ἰνστιτοῦτον τοῦ Α.Α. διὰ συμβάσεως μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας τῶν ΗΠΑ, ἔχει ἀναλάβει ἐρευνητικὸν πρόγραμμα μελέτης τῆς μορφολογίας καὶ φυσιολογίας τοῦ ἐσωτερικοῦ τῆς Γῆς εἰς τὸ ΝΑ τμῆμα τῆς Εὐρώπης. Πρὸς τοῦτο δαπάναις τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως ἔχει ἐγκαταστήσει 4 νέους σεισμολογικοὺς σταθμοὺς τελειοτάτου τύπου εἰς Κρήτην, Κεφαλληνίαν, Λέσβον καὶ Ρόδον. Θὰ πρέπει νὰ διευκρινισθῇ, ὅτι ἡ λίμνη δὲν προεκάλεσε τὸν σεισμόν, ἀλλὰ ἁπλῶς ἐπέσπευσε τὸν χρόνον ἐκλύσεως τῶν ἐλαστικῶν τάσεων ποὺ εἶχον συγκεντρωθῆ ἀπὸ ὀρογενετικὰς δυνάμεις εἰς τὴν περιοχὴν ταύτην, καὶ ὅτι μετὰ τὴν ἐλαστικὴν ἀνακούφισιν τῶν γεωλογικῶν στρωμάτων τῆς περιοχῆς δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς φόβος ἐκλύσεως νέου καταστρεπτικοῦ σεισμοῦ λόγῳ τῆς παρουσίας τῆς λίμνης». Ἐξ ὅλων αὐτῶν ἀποδεικνύεται, κύριοι βουλευταί, ὅτι οἱ σεισμοὶ προῆλθον ἀπὸ τὸ φράγμα συνεπείᾳ τῆς κακῆς μελέτης βάσει τῆς ὁποίας τοῦτο ἔχει γίνει. Διότι, διὰ νὰ γίνῃ τὸ φράγμα τοῦτο, δὲν ἐζητήθη ἡ γνώμη τοῦ μόνου ἁρμοδίου ἐξαιρέτου καθηγητοῦ κ. Ἀγγέλου Γαλανοπούλου, ἀλλὰ διὰ νὰ καλύψῃ τὰς εὐθύνας της ἡ Κυβέρνησις, ἐζήτησε τελευταίως τὰς γνώμας ἀνευθύνων. Ἤτοι τοῦ γεωλόγου κ. Μαλέντη, ὁ ὁποῖος εἶναι παλαιοντολόγος, εἰδικῶς ἀσχοληθεὶς μὲ τὴν μελέτην τῶν ἐλεφάντων. Ὁμοίως τοῦ κ. Ἀρώνη, ὑδρολόγου, ὁ ὁποῖος οὐδέποτε, ὡς ἐπληροφορήθην, ἔχει ἀσχοληθῆ μὲ τὰ φαινόμενα τῶν σεισμῶν ἢ τοὐλάχιστον οὐδεμία ἔρευνα ἔχει δημοσιεύσει ἐπὶ τούτων.

§121Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Πότε ἐζητήθη ἡ γνώμη αὕτη;

§122Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Τελευταίως, ὄχι πάντως ἀπὸ σᾶς, σεῖς εἴχατε τὸ θάρρος εἰς ἰδιαιτέραν μας συνομιλίαν, εἰς τὸ καφενεῖον τῆς Βουλῆς, νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι αἰτία τῶν σεισμῶν εἶναι τὸ φράγμα τοῦ Ἀχελώου.

§123Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Ἐπῆγε ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ ἐξακριβώσῃ τὰ αἴτια. Ἐγὼ θὰ σᾶς εἴπω καὶ κάτι ἄλλο, κ. συνάδελφε. Ἐπῆγε καὶ ἄλλη ἑταιρεία Ἀμερικανικὴ διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου, ἀλλὰ φοβουμένη τὴν περίπτωσιν αὐτήν, δὲν ἀνέλαβε τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Αὐτὸ μάλιστα τὸ ἰσχυρίσθη καὶ ὁ συνάδελφος κ. Παππᾶς.

§124Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Ὥστε καθὼς βλέπετε ὑπεύθυνον εἶναι τὸ Κράτος διὰ τὰς καταστροφὰς καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον ζητοῦμεν πλήρη ἀποκατάστασιν. Καὶ τώρα, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς ἐρωτήσω ἐὰν ἠσχολήθητε μὲ τὴν πηγὴν τῆς Μαρδάχας, ἡ ὁποία κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας ἀποτελεῖ τὸ ἥμισυ τοῦ Ἀχελώου, ἤτοι τὸν ποταμὸν Ἀγραφιώτην. Ἤδη, ἡ τεραστία αὕτη πηγὴ εὑρίσκεται 150 μέτρα κάτωθι τῆς τεχνητῆς λίμνης. Καὶ ὑπάρχει φόβος ὀπισθοδρομήσεως τῶν ὑδάτων καὶ πιέσεως τῆς μεγάλης δεξαμενῆς ἀπὸ τὴν ὁποίαν πηγάζει ἡ τεραστία αὕτη πηγή. Παρακαλῶ νὰ ἐξετάσητε ἐπισταμένως τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Καὶ τώρα ἐπανέρχομαι καὶ πάλιν ἐπὶ τῆς προχθεσινῆς μου ἐρωτήσεως. Καθὼς βλέπετε, εἰς ὅλα τὰ γύρω χωριὰ τοῦ φράγματος ὑπάρχουν καθιζήσεις σοβαραί. Ἐὰν ἔχωμεν τὴν ἀτυχίαν καὶ συμβῇ καθίζησις ἐπ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ φράγματος, τὸ ὁποῖον σημειωτέον εἶναι χωμάτινον, ἀντιλαμβάνεσθε τὶ τρομεραὶ καταστάσεις θὰ δημιουργηθοῦν. Ὅλα τὰ παραποτάμια χωρία καὶ αὐτὴ ἡ πόλις τοῦ Ἀγρινίου μέχρι Νεοχωρίου καὶ Κατοχῆς θὰ σαρωθοῦν κυριολεκτικῶς, θὰ ὑπάρξουν χιλιάδες χιλιάδων θυμάτων αἱ δὲ ὑλικαὶ ζημίαι θὰ εἶναι ἀνυπολόγιστοι. Εἰς τὴν Γαλλίαν κατεστράφη τὸ φράγμα τοῦ Φεζάν, τὸ ὁποῖον ἦτο τὸ ⅕ περίπου τοῦ ἰδικοῦ μας φράγματος καὶ αἱ ζημίαι ἦσαν τρομακτικαὶ καθὼς καὶ τὰ θύματα. Καλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ σπεύσῃ ἀμέσως καὶ νὰ ἀποστείλῃ ἐπιστήμονας διεθνοῦς κύρους εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, ἵνα πεισθῶμεν, ὅτι δὲν διατρέχει κίνδυνον τὸ φράγμα καὶ ἡσυχάσωμεν. Τελειώνοντας νομίζω, ὅτι ἀπέδειξα μὲ πλήρη στοιχεῖα, ὅτι οἱ σεισμοὶ ὀφείλονται εἰς τὸ φράγμα τοῦ Ἀχελώου, ὅπως συνέβη καὶ εἰς τὸ φράγμα τοῦ Κολοράντο τῶν Ἡνωμ. Πολιτειῶν τοῦ BOULDER. Ἑπομένως, τὸ Κράτος εἶναι ὑπεύθυνον νὰ ἀποζημιώσῃ εἰς τὸ ἀκέραιον τοὺς πληγέντας, διότι ἐπλήγησαν ὑπαιτιότητι τοῦ Κράτους.

§125Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Ὄχι, κ. συνάδελφε, δὲν ἀμφισβητεῖται. Ἁπλῶς ἐρευνᾶται. Δὲν μπορῶ νὰ δεχθῶ αὐτό, τὸ ὁποῖον λέτε, ὅτι ἀμφισβητεῖται.

§126Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Ποῖος τὸ ἐρευνᾶ, κ. Ὑπουργέ, ὁ παλαιοντολόγος, ποὺ ἀσχολεῖται μὲ τοὺς ἐλέφαντας; Ἄρα ἐξ ὅσων εἶπον προκύπτει, ὅτι ὑπεύθυνον διὰ τὴν κατάστασιν εἰς τὰς πληγείσας περιοχὰς τῆς Αἰτωλοακαρνανίας εἶναι τὸ Κράτος καὶ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀποζημιώσῃ τοὺς κατοίκους. Ἔχετε τέλος ὑποχρέωσιν, νὰ ἐρευνήσητε τὶ γίνεται μὲ τὸ φράγμα, διότι ὅπως εἶπον, ἐὰν συμβῇ νὰ ὑποστῇ καθίζησιν, θὰ θρηνήσωμεν καταστροφὰς ἀπεριορίστου ἐκτάσεως καὶ ἀναρίθμητα θύματα.

§127Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ δὲν ἔχω τὴν εὐθύνην διὰ τὸ φράγμα, οὔτε νὰ συζητήσω ἐδῶ διὰ τὸ φράγμα. Ἐγὼ ἦλθον ἐδῶ διὰ τὸ θέμα τῶν σεισμοπλήκτων. Ἀπ’ ὅ,τι, ὅμως, ξέρω, δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι ὁ συνάδελφός μου Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας κ. Τούμπας, ἔχει ἐπιληφθῆ καὶ ἔχει διατάξει σχετικὴν ἔρευναν.

§128Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν, νὰ διατάξητε μίαν ἔρευναν καὶ ἐκτίμησιν τῶν ζημιῶν καὶ νὰ δοθῇ ἡ ἀπαιτουμένη ἐνίσχυσις εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους καὶ προσθέτω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ λησμονηθοῦν οἱ παλαιοὶ σεισμόπληκτοι.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Κατριβάνος, ἔχει τὸν λόγον.

§130Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀναμείνω περισσότερον, διότι ἑτοιμάζομαι διὰ ταξίδι.

§131Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολύ. Θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ 10′ καὶ θὰ θίξω ἕνα σοβαρώτατον θέμα.

§132Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Δὲν πρόκειται μόνον διὰ σᾶς, κύριε συνάδελφε, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ὁμιλήσουν. Καὶ τί θὰ γίνῃ;

§133Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπειδὴ μοῦ ἐδόθη ὁ λόγος, νὰ πῶ δύο λέξεις.

§134Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ.

§135Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἴμεθα ἐλάχιστοι ἐναπομείναντες νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ εἴμεθα παρόντες.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Κατριβᾶνε.

§137Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠκούσαμεν ἀπὸ 20ημέρου καὶ πλέον τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, ἐκθέτοντα τὰς ἀπόψεις του ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ὑπὸ μετακίνησιν ἢ σύμπτυξιν χωρίων. Μάλιστα δέ, ὡς θὰ ἐνθυμῆσθε, ἔλαβε χώραν καὶ διαλογικὴ συζήτησις μεταξὺ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τῶν συναδέλφων τῶν προερχομένων ἐκ τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν, ἐπὶ θεμάτων βασικῆς σημασίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς διετύπωσε τότε μεγαλόπνοα σχέδια καὶ ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ καινοτομήσῃ ἐγκαταλείπων τὴν πεπατημένην τῶν προκατόχων συναδέλφων. Εἶμαι ἐν τούτοις ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, ὅτι ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου τούτου θέματος, ἐκθέτων ἐν προκειμένῳ καὶ τὰς ἀπόψεις τῶν πλείστων συναδέλφων τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν, τῆς συμπτύξεως δηλαδὴ οἰκισμῶν καὶ ἰδίᾳ τῶν 8 καταστραφέντων πλήρως χωρίων τῆς Μεγαλοπόλεως, οὐδὲν τὸ συγκεκριμένον ἐξέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργός. Καὶ ὄχι μόνον δὲν ἐξέθεσε τί τὸ συγκεκριμένον, ἀλλὰ ἄλλοτε καταδικάζων ὡς ἐντελῶς ἀπραγματοποιήτους τὰς συμπτύξεις ἢ μετακινήσεις τῶν χωρίων λόγῳ ἐλλείψεως τῶν προϋποθέσεων ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου καὶ ἄλλοτε ἀναπτύσσων, ὅταν ἀπήντησεν εἰς ἐρώτησιν τοῦ κ. Μπακοπούλου, σχέδιον πραγματοποιήσεως τοῦ ἔργου, συνεσκότισεν ἔτι περισσότερον τὰ πράγματα διαψεύδων αὐτὸς ἑαυτόν, ὡς προκύπτει καὶ ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν πρακτικῶν τῶν δύο προηγουμένων συνεδριάσεων. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, μεταφέρω τὸ δρᾶμα καὶ τὴν ἀγωνίαν τῶν ὑπὸ μετακίνησιν καὶ σύμπτυξιν χωρίων τῆς Μεγαλοπόλεως, τῶν ὁποίων ἡ ἀνοικοδόμησις ἀνεστάλη ἀκριβῶς, λόγῳ τῆς ἀποφασισθείσης μετακινήσεώς των εἰς κατάλληλον χῶρον, ποὺ πέρασαν τὸν χειμῶνα κάτω ἀπὸ προχείρους σκηνάς. Καὶ τὸν πέρασαν τὸν χειμῶνα αὐτὸν βαλλόμενοι ἀπὸ τὸ κρύο, τὸ χιόνι καὶ τὴν βροχή, διότι ἐθερμαίνοντο ἀπὸ τὴν ἐλπίδα μιᾶς ταχείας μελλοντικῆς ἀποκαταστάσεώς των ὑπὸ στέγην. Ἕνεκα τούτων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι πέραν τῆς μεταξὺ τοῦ κ. Ζορμπᾶ, τότε Ὑπουργοῦ Κοινωνικῆς Προνοίας, καὶ τοῦ καθηγητοῦ Κριεζῆ συμφωνίας περὶ χωροταξικῆς μελέτης, ἡ ὁποία ἔχει ἀποτελματωθῆ, χωρὶς νὰ ἔχῃ σημειώσει καμμίαν πρόοδον, οὐδεμία ἄλλη μέριμνα ἔχει ληφθῆ, αἱ δὲ Κρατικαὶ Ὑπηρεσίαι πρὸ παντὸς τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ ἀγνοοῦν πλήρως τὸ θέμα καὶ ὅταν τὰς ἐπεσκέφθημεν κατ’ ἐπανάληψιν καὶ διεμαρτυρήθημεν ἐντόνως μὲ τὴν ἀχαρακτήριστον ἀδιαφορίαν καὶ τὰς ἀορίστους ἀπαντήσεις των μᾶς ἔπεισαν, ὅτι ἔχει ἐκδοθῆ ὁριστικὴ ἡ καταδίκη τῆς ἐγκαταλείψεως τῶν καταστραφέντων αὐτῶν χωρίων. Ἰσχυρίσθητε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἐδώσατε 5.000 δραχμὰς εἰς ἕκαστον κάτοικον τῶν καταστραφέντων χωρίων τῆς ἐπαρχίας Μεγαλοπόλεως.

§138Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Δὲν ἐδόθησαν δι’ ἀνοικοδόμησιν, ἐδόθησαν διὰ στέγαστρον.

§139Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἔτσι ἰσχυρίσθητε, καὶ ἔτσι ἀναγράφεται εἰς τὰ πρακτικά, ἐνῷ εἶναι ἀληθές, ὅτι ἐδόθησαν διὰ πρόχειρον κατασκευὴν σταύλων.

§140Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, ἰσχυρίζεσθε, ὅτι ἐπεσκέφθητε ὅλους τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς καὶ ἐν τούτοις δὲν ἐπεσκέφθητε ποτὲ ἐμέ.

§141Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι ἐπεσκέφθην ἁρμοδίους Ὑπουργούς, ἀλλὰ ἐπεσκέφθην τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας καὶ κυρίως τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ.

§142Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Τί εἶναι αὐτά, κ. συνάδελφε, ποὺ λέτε;

§143Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Περὶ ποίας ἀνοικοδομήσεως ὁμιλεῖτε, κ. Ὑπουργέ, τὰ χωρία Χωρέμη, Καλύβια Καρυῶν, Ἀπιδίτσα κλπ., ἐξακολουθοῦν νὰ διαβιοῦν ὑπὸ σκηνάς, ἐνῷ ἀναμένουν τὴν ὁριστικὴν σύμπτυξιν ἢ μετακίνησιν, τὰ δὲ χρήματα, τὰ ὁποῖα τοὺς ἐδώσατε, ὅσοι δὲν τὰ ἔφαγαν ἀπὸ φτώχεια, κατεσκεύασαν πρόχειρα στέγαστρα σταύλων. Ἡ δὲ Ὑπηρεσία Οἰκισμοῦ, κυρίως...

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κατριβᾶνο, δὲν πρόκειται ἐδῶ περὶ τῆς Ὑπηρεσίας Οἰκισμοῦ, συζητοῦμεν διὰ τὸ θέμα τῶν σεισμοπλήκτων.

§145Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Τὸ θέμα, κ. Πρόεδρε, εἶναι συνδεδεμένον πλήρως, μὲ τὸ Ὑφυπουργεῖον Οἰκισμοῦ, τοσοῦτον μᾶλλον, καθ’ ὅσον ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Οἰκισμοῦ, ἀπουσιάζει συστηματικῶς ἀπὸ τὴν Βουλήν, συζητουμένου ἑνὸς τόσον σοβαροῦ θέματος. Ἀλλὰ ἡ δραστηριότης του, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ, ἔχει περιορισθῆ εἰς τὸ νὰ ἀσχολῆται μὲ τὴν ἀπόλυσιν πτωχῶν σεισμοπλήκτων ἐμπειροτεχνῶν, βιοπαλαιστῶν, τῆς Ἐπαρχίας Μεγαλοπόλεως, διότι συμβαίνει νὰ ἀνήκουν εἰς τὴν Ε.Κ., ἀδιαφορῶν διὰ τὰς πολυτίμους ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσφέρουν εἰς τοὺς πληγέντας συμπολίτας των. Ὅταν δὲ τὸν ἠρώτησα ἐδῶ εἰς τὴν Βουλήν, διατί προέβη εἰς τὴν ἀχαρακτήριστον αὐτὴν ἐνέργειαν, μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι διετάχθη προσωπικῶς, ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἀρνοῦμαι νὰ πιστεύψω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔδωσε τοιαύτην ἐντολήν, διὰ νὰ ἀπολυθοῦν πτωχοὶ βιοπαλαισταί, ἐμπειροτέχναι, οἱ ὁποῖοι προσφέρουν πράγματι σοβαρωτάτας ὑπηρεσίας εἰς τοὺς πληγέντας, ὁ ὁποῖος, παρὰ ταῦτα, δὲν μοῦ ἀπήντησε εἰς σχετικόν μου τηλεγράφημα. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, γενικώτερα τὸ θέμα τῆς στεγάσεως τῶν σεισμοπλήκτων καὶ ἰδιαιτέρως τῶν σεισμοπλήκτων Ἀρκαδίας, τείνει νὰ ἐγκαταλειφθῇ, διότι, καίτοι αἱ μηχανικαὶ ὑπηρεσίαι, ἀπεφάσισαν διὰ τὴν χορήγησιν χρημάτων, εἰς ἐλαχίστους ἐκ τῶν πληγέντων ἐδόθησαν καὶ εἰς πολλοὺς ἐξ αὐτῶν, μὲ βάσιν κομματικὰ κριτήρια. Ἂς ἀφήσωμεν, λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, τὰ μεγαλόπνοα σχέδια καὶ δώσατε ἐντολὰς διὰ τὴν χορήγησιν τῶν χρημάτων καὶ εἰς τοὺς ὑπολοίπους πληγέντας. Ὅσον ἀφορᾶ δὲ τὰ ὑπὸ μετακίνησιν–σύμπτυξιν καταστραφέντα χωρία, δώσατε αὐστηρᾶς ἐντολάς, νὰ γίνουν τὸ συντομώτερον αἱ χωροταξικαὶ καὶ γεωλογικαὶ μελέται, διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν δυστυχισμένων καὶ ἐξαθλιωμένων αὐτῶν ἀνθρώπων, τοὺς ὁποίους καὶ ὁ ἑπόμενος χειμὼν θὰ κτυπήσῃ σκληρότατα εἰς τὰς σκηνάς των.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ἀποσκίτης, ἔχει τὸν λόγον.

§147Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ περιορισθῶ εἰς ἐλαχίστας μόνον λέξεις.

§148Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Λυποῦμαι, κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ ἀναμείνω. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ φύγω, διότι θὰ χάσω τὸ ταξίδι.

§149Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ 3′ καὶ θὰ καταθέσω ἓν ὑπόμνημα. Κύριε Πρόεδρε, εἴθισται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, μετὰ ἀπὸ κάθε νέον σεισμόν...

§150Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοῦ εἴπατε πρὸ πολλῆς ὥρας, ὅτι εἶμαι ὄγδοος εἰς τὴν σειράν μου, διὰ νὰ ὁμιλήσω. Ἤδη, καὶ ἀφοῦ ἐκαλέσατε 15 συναδέλφους, νὰ ὁμιλήσουν, μοῦ λέγετε, διὰ τοῦ συναδέλφου κ. Φροντιστῆ, ὅτι εἶμαι 6ος.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σᾶς δείξω τὸν πίνακα. Ἄλλο ἐὰν πρέπει νὰ ὁμιλήσετε, διότι εἶσθε ἀσθενής, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν μοῦ τὸ εἴπατε.

§152Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἴθισται, μετὰ ἀπὸ κάθε νέον σεισμόν, νὰ συγκινῆται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ μετέχῃ εἰς τὴν ταλαιπωρίαν τῶν σεισμοπλήκτων. Μετὰ ἀπὸ κάθε σεισμόν, γίνεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἕνα φιλολογικὸν μνημόσυνον, χωρὶς πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, διὰ τοὺς δυστυχεῖς πληγέντας σεισμοπλήκτους. Ἐπειδὴ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μετάσχω εἰς αὐτό, τὸ παλαιὸν μετασεισμικὸν μνημόσυνον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθησαν πολλοὶ ἐκ τῶν προλαλησάντων κυρίων συναδέλφων, θὰ περιορισθῶ εἰς ὀλίγας λέξεις, καὶ θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν, τὴν Ἀρκαδίαν, καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν Ἐπαρχίαν τῆς Μεγαλοπόλεως, ἡ ὁποία πρὸ ἔτους ἔχει πληγῆ ἀπὸ τοὺς σεισμούς. Εἶναι ἀληθές, ὅτι, ἀμέσως μετὰ τοὺς ἐπισυμβάντας σεισμούς, ἔσπευδον ἐντὸς ὀλίγων ὡρῶν, οἱ Βασιλεῖς ἐπὶ τόπου καὶ ἐνεθάρρυναν τοὺς πληγέντας καὶ παρεῖχον εἰς αὐτοὺς ἠθικὴν συμπαράστασιν. Ἐν συνεχεία, σπεύδει ὁ στρατός, ὁ ὁποῖος προσφέρει οὐσιαστικὴν βοήθειαν καὶ τονώνει, διὰ τῆς συμπαραστάσεώς του, τοὺς πληγέντας ἐκ τῶν σεισμῶν. Ἀκολουθοῦν, ἐν συνεχεία, οἱ Ὑπουργοί, καὶ μετὰ ταῦτα, ἡ κρατικὴ μέριμνα, ἡ ὁποία εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς, ὡς γνωστόν, βαδίζει μὲ ἀραμπὰν καὶ γίνεται, ἐν συνεχεία, πορεία πλήρους ἐγκαταλείψεως καὶ ἀδρανείας. Σχετικῶς διὰ τὴν ἐπικρατοῦσαν κατάστασιν εἰς τὰ πληγέντα ἐκ τῶν σεισμῶν 8 χωρία τῆς περιοχῆς Μεγαλοπόλεως, ἀνεφέρθη λεπτομερῶς ὁ συνάδελφος κ. Κατριβᾶνος, καθὼς ἐπίσης καὶ διὰ τὸ θέμα τῆς μετακινήσεως τοῦ πληθυσμοῦ τῶν χωρίων αὐτῶν. Τὸ θέμα τῶν ἀρωγῶν ἔπαυσεν ἀπὸ διμήνου πλέον, διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους τῆς Ἀρκαδίας. Ὁ Νομάρχης ἔστειλε σχετικὸν ἔγγραφον, ἐπισημαίνων τὸν κίνδυνον ταραχῶν, διότι ἀπὸ διμήνου, ἐνῷ ἐκδίδονται ἀποφάσεις καὶ ἐντάλματα, χρήματα δὲν ὑπάρχουν. Δι’ αὐτό, θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Ὑπουργέ, πρὶν φύγετε, νὰ δώσητε ἐντολὴν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν σας, ὥστε νὰ σταλοῦν τὰ χρήματα τὸ συντομώτερον.

§153Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Ἐστάλησαν τὰ χρήματα, κύριοι συνάδελφοι, πρὸ 9 ἡμερῶν. Ἤδη, εὑρίσκονται εἰς τὴν Νομαρχίαν Ἀρκαδίας.

§154Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Ἐάν, κ. Ὑπουργέ, τὰ χρήματα, ἔκαμον 9 ἡμέρας νὰ φθάσουν εἰς τὴν Νομαρχίαν Ἀρκαδίας, σκεφθῆτε, πότε θὰ πᾶνε εἰς τοὺς δικαιούχους.

§155Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Εἶναι θέμα διαδικασίας, κ. συνάδελφε, ἡ καθυστέρησις.

§156Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν συνεχείᾳ θὰ ἀναφερθῶ εἰς δύο συγκεκριμένα περιστατικά. Τὸ πρῶτον, ἀφορᾷ τὴν Κοινότητα Λυκαίου Μεγαλοπόλεως, ποὺ ἐπλήγη βαρύτατα ἐκ τῶν σεισμῶν, διὰ τὴν ὁποίαν καταθέτω τὸ κάτωθι ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως τῶν ἐν Ἀθήναις καὶ ἁπανταχοῦ Λυκαιωτῶν «τὸ Λύκαιον», ἀπευθυνόμενον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας, διὰ τοῦ ὁποίου καταγγέλλονται ὡρισμένα περιστατικὰ παραλείψεων καὶ μεροληψιῶν τῶν μηχανικῶν, τὰ ὁποῖα συνιστοῦν βαρυτάτην εὐθύνην. Τὸ ὑπόμνημα, ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἀξιότιμε κ. Ὑπουργέ, Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς διακηρύξεις τῆς ἐθνικῆς μας Κυβερνήσεως, περὶ δημιουργίας Κράτους Δικαίου καὶ τὰς ἀόκνους προσπαθείας αὐτῆς, πρὸς ἐπούλωσιν τῶν ἐκ τῶν σεισμῶν δημιουργηθεισῶν πληγῶν καὶ μὲ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς βοηθείας μας, διὰ τῆς ἐνημερώσεως, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, τὰ κάτωθι: Ὡς μᾶς ἐπληροφόρησαν κάτοικοι τῆς Κοινότητος Λυκαίου Μεγαλοπόλεως, καὶ ἐβεβαίωσεν ὁ Γραμματεὺς αὐτῆς Ἀλέξανδρος Ἀθανασίου Γεωργόπουλος, κατὰ τὴν μετάβασιν τοῦ ἁρμοδίου μηχανικοῦ τῆς Νομαρχίας Ἀρκαδίας τὴν 26.1.66 εἰς τὴν ἀνωτέρω Κοινότητα, ἵνα γνωματεύσῃ ποῖαι ἐκ τῶν οἰκιῶν ὑπέστησαν ζημίας, κατὰ τοὺς σεισμοὺς τοῦ Ἀπριλίου 1965, πρὸς χορήγησιν τῆς ἀρωγῆς τῶν 5.000 δραχμῶν, ἔλαβον χώραν, τὰ ἑξῆς: 1) Ὁ ἐν λόγῳ μηχανικός, εἰς τὰς περισσοτέρας τῶν περιπτώσεων, ἐγνωμάτευσεν ἄνευ αὐτοψίας, ἀλλὰ συμφώνως πρὸς τὰς πληροφορίας ποὺ τοῦ ἔδωσαν, ὁ Πρόεδρος, ὁ Ἀντιπρόεδρος καὶ εἷς Σύμβουλος τῆς Κοινότητος, μὲ βάσιν τὰς προσωπικὰς αὐτῶν συμπαθείας. Συνεπείᾳ τούτου, ἐδημιουργήθη ἡ ὑπόνοια, ὅτι ὁ μηχανικὸς ἐμεροληπτοῦσε, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔγινε πεποίθησις, ὅταν ἀπὸ τοῦ ἐξώστου τῆς οἰκίας τῆς Φωτεινῆς χήρας Δημητρίου Γεντέκου, ἐγνωμάτευσε περὶ τῆς ἀκαταλληλότητος τῆς οἰκίας τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβούλου Γεωργίου Ἠλία Παγανοῦ, κειμένης εἰς ἀπόστασιν δύο χιλιομέτρων, εἰς θέσιν Χάνι, διὰ τὸν ὁποῖον Σύμβουλον, ἀνέγραψε τὴν χορήγησιν δύο ἀρωγῶν, μίαν διὰ τὸν ἴδιον καὶ ἑτέραν διὰ τὸν συγκατοικοῦντα πατέρα του Ἠλίαν Εὐαγγέλου Παγανόν. 2) Εἰς πλείστας περιπτώσεις, διαπιστωθείσης τῆς ἀκαταλληλότητος τῶν οἰκιῶν, ἀπερρίφθη ἡ ἀρωγή, διότι οἱ κάτοχοί των, εἶχον στεγασθῆ προσωρινῶς, δι’ ἰδίων μέσων. Εἰς ἄλλας περιπτώσεις, ἐδηλώθη, ὅτι πρέπει νὰ ἐξαιρεθοῦν αἱ ὀλιγομελεῖς οἰκογένειαι, παρ’ ὅτι μὲ βεβαίωσιν τοῦ Προέδρου, ἐχορηγήθη ἀρωγὴ διὰ τὴν οἰκίαν τοῦ Χρήστου Ἀγγελῆ Γκέκα, ἡ ὁποία εἶχε καταρρεύσει ἀπὸ 10ετίας, ὁ δὲ ἰδιοκτήτης, μόνος ὤν, ἔμενεν, πρὸ τῶν σεισμῶν, μακρὰν αὐτῆς, θεωρουμένης ὡς ἀκατοικήτου. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος, ἠμπόδισε τὸν μηχανικὸν εἰς τὸ ἔργον του, ὑποδείξας εἰς αὐτόν, τὴν διαγραφὴν κατοίκων τινῶν μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι ἔχουν χρήματα διὰ αὐτοστέγασιν, ἐνῷ ὁ ἴδιος ὁ περισσότερον εὔπορος, προστάτης μόνον τῆς συζύγου του, ἐνεγράφη πρῶτος, παρ’ ὅτι εἶναι κάτοχος δύο οἰκιῶν, τῆς μιᾶς ἔνθα κατοικεῖ, μὴ ὑποστάσης οὐδεμίαν ζημίαν. 3) Ὡς δικαιολογίαν, ὁ μηχανικός, ἀνέφερε, ὅτι ἔχει ἐντολὴν νὰ εὕρῃ δέκα τοὐλάχιστον οἰκίας καταλλήλους, ἀνεξαρτήτως τῆς ἀκαταλληλότητος αὐτῶν, πρᾶγμα ποὺ δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἔπρεπε νὰ ἐξαιρεθῇ ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος, διὰ τοὺς λόγους ποὺ ἀνεφέραμεν. 3) Εἰς τὴν διαμαρτυρίαν τῶν κατοίκων, ὅτι θὰ καταφύγουν εἰς ἔνδικα μέσα, ὁ ἐν λόγῳ μηχανικός, ἐξήσκησε ψυχολογικὴν βίαν, ἐπὶ ἀγραμμάτων χωρικῶν, λέγων ὅτι, ὅπου καὶ νὰ πᾶνε, ἀπὸ αὐτὸν θὰ περάσουν. Τοῦτο ἀποτελεῖ προσβολὴν κατὰ τῆς δημοσιοϋπαλληλικῆς ἰδιότητος καὶ τοῦ ἀνθρώπου. 5) Εἰς τὴν ἔντονον διαμαρτυρίαν τοῦ διδασκάλου κ. Καστραντᾶ Ἀποστόλου, ἀπεφασίσθη ἀπὸ κοινοῦ μεταξὺ τοῦ μηχανικοῦ, τοῦ Προέδρου καὶ Ἀντιπροέδρου, νὰ δοθοῦν αἱ ἀρωγαὶ ἐξ ἡμισείας, ἤτοι ἀνὰ 2.500 δραχμὰς εἰς ἅπαντας τοὺς κατοίκους, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον, δὲν εἶναι δυνατόν, ὡς ἀντιτιθέμενον εἰς τὴν Κυβερνητικὴν ἀπόφασιν. Τοῦτο ἀποδεικνύει τὴν ἀκαταλληλότητα ἁπασῶν τῶν οἰκιῶν τῆς Κοινότητος Λυκαίου καὶ ὁπότε ἡ ἐνοχὴ εἶναι πασιφανής καὶ ὅτι ἐξυπάτησαν ἀφελεῖς καὶ δυστυχισμένους χωρικούς. Περισσότερον, ὅμως, παντὸς ἄλλου, ἀποδεικνύεται, ὅτι τὸ Κράτος ἔγινεν ὑποκατάστατον μανδαρίνων, οἱ ὁποῖοι δὲν σέβονται, οὔτε τὴν δυστυχίαν ἀνθρώπων, εἰς τοὺς ὁποίους ἀκόμη καὶ οἱ ἐχθροὶ θεωροῦν ὑποχρέωσιν τὴν ἐκδήλωσιν συμπαθείας. Σκοπός μας δὲν εἶναι ἡ ἐξαίρεσις τινὸς ἐκ τῆς ἀρωγῆς, ἀλλὰ ἡ ἀπόδοσις δικαιοσύνης, μόνης δυνατῆς νὰ προσδώσῃ εἰς τοὺς κατοίκους τὴν ψυχικὴν ἠρεμίαν ποὺ ἔχουν ἀνάγκην, διὰ νὰ ξεπεράσουν τὴν δραματικότητα τῶν περιστάσεων. Μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι τὰ ἀνωτέρω ἀναφερόμενα, θὰ τύχουν τῆς ἰδιαιτέρας ὑμῶν προσοχῆς, Διατελοῦμεν μετὰ τιμῆς Ὁ Πρόεδρος

Ὁ Γεν. Γραμματεὺς

Κ. ΖΑΓΟΥΡΑΣ

ΣΤ. ΖΑΓΟΥΡΑΣ

Καὶ δεύτερον, τῆς Κοινότητος Τριποταμιᾶς Γορτυνίας, ἡ ὁποία ὑπέστη, ἐκ τῶν σεισμῶν, ὁλικὴν σχεδὸν καταστροφήν, καὶ μέχρι στιγμῆς, οὐδεμία ἀπολύτως μέριμνα ἔχει ληφθῆ ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων αὐτῶν, οἵτινες παραμένουν, ἐπὶ τὸ πλεῖστον, εἰς σκηνάς.

§157Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, ὡς πρὸς τὸ ὑπόμνημα τῶν Λυκαιωτῶν, διέταξα ἀνακρίσεις.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λαντζούνη, πρὶν ἢ σᾶς δώσω τὸν λόγον, θὰ παρεκάλουν, νὰ προηγηθῇ ὁ συνάδελφος κ. Ἐλαφρός, ὁ ὁποῖος, ὡς γνωστόν, εἶναι καί ἀσθενής, καὶ τὸν ὁποῖον εἶχον ἐγγράψει ἐγὼ ὁ ἴδιος μὲ τὸ χέρι μου εἰς τὴν σειράν.

§159Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, σὲ δύο λεπτὰ θὰ τελειώσω. Κύριε Πρόεδρε, χωρὶς νὰ θέλω νὰ παραβλέψω τὴν προθυμίαν καὶ τὴν προσπάθειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διὰ τὴν συντομωτέραν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων, ἐν τούτοις, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι εἰς τὴν περιφέρειάν μου, ἐπὶ ἕνδεκα μῆνας ποὺ ἔχουν γίνει οἱ σεισμοί, δὲν ἔχει προχωρήσει ἀκόμη ἡ διαδικασία τῆς ἀποκαταστάσεως. Ἀναφέρομαι εἰς τὰ χωρία Ζευγολατιό, Ἀμπελιῶν, Στάσιμον, Διαβολίτσι καὶ ἄλλα χωρία, εἰς τὰ ὁποῖα, ὄχι μόνον δὲν ἔχει γίνει ἡ διάνοιξις τοῦ δρόμου, ἀλλ’ οὔτε καὶ χωροταξικαὶ μελέται. Αἱ χωροταξικαὶ μελέται τῆς Ἀμφιθέας Τριφυλλίας, ἔχουν ἀναληφθῆ ἀπὸ τὸ Πολυτεχνεῖον καί, δυστυχῶς, ἀκόμη δὲν ἔχουν τελειώσει. Μόνον αἱ χωροταξικαὶ μελέται, ὡς ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργός, τοῦ Νομοῦ Ἠλείας, ἔχουν τελειώσει. Ἔλαβον μίαν τραγικὴν ἐπιστολὴν ἀπὸ τὸ χωρίον Διαβολίτσι, ἑνὸς Χαριλάου Καψιάνη, κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν σεισμῶν τῆς 5ης Ἀπριλίου, εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρει τὸ δρᾶμα ἑνὸς πατέρα. Καίτοι, ὑπέστησαν ὁλικὴν καταστροφήν, δὲν ἔλαβον ἀκόμη τίποτε. Ἀναφέρει, ὅτι, ἴσως, ποὺ δὲν εἴμεθα τῆς κυβερνώσης καταστάσεως, δὲν τυγχάνομεν τῆς προστασίας. Ἡ ἐπιστολὴ ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἐν Διαβολιτσίῳ τῇ 26 Φεβρουαρίου 1966 Ἀξιότιμε κύριε Δημήτρη, χαίρετε, Ἔρχομαι, διὰ τῆς παρούσης μου, νὰ σᾶς περιγράψω τὴν κατάστασιν τοῦ χωριοῦ μου καὶ τὴν ἀδικίαν τὴν ἰδική μου ἀπὸ τὶς καταστροφὲς τοῦ σεισμοῦ, Μαρτίου καὶ Ἀπριλίου 1965. Ὅταν ἔγινε ὁ σεισμὸς στὶς 5 Ἀπριλίου, μόλις εἶχα φύγει καὶ πήγαινα στὸ Διαβολίτσι, γιὰ σκάψιμο. Ἤμουν ἔξω ἀπὸ τὸ Διαβολίτσι, ποὺ ἔγινε ὁ σεισμός, καὶ πίσω τὸ σπίτι μου ἔπεσε ἐξ ὁλοκλήρου καὶ πλάκωσε τὴν γυναῖκα μου μὲ τὰ τρία τέκνα μου, ἕνα ἀγόρι καὶ δύο κόρες, καὶ ἐπὶ δύο ὧρες μὲς στὰ μπάζα καὶ στὶς πέτρες. Ἔπεσαν οἱ γειτόνοι καὶ τὸ χωριὸ καὶ τοὺς ξέθαψαν μισοζώντανους καὶ μισοπεθαμένους, τοὺς πῆγαν στὸ Ψάρι καὶ τοὺς ἐπίβλεψε ὁ γιατρὸς καὶ ἡ Ἀστυνομία ἐκεῖ, ἐπὶ 15 ἡμέρες, μέχρι ποὺ συνῆλθαν στὰ λογικά τους. Μέχρι σήμερον, δὲν μοῦ ἐδόθη καμμία στεγαστικὴ βοήθεια, οὔτε ἐμένα, οὔτε καὶ τῶν ἄλλων συγκατοίκων τοῦ χωριοῦ μου, ποὺ καὶ αὐτοὶ τὰ γκρέμισαν, σύμφωνα μὲ τὴν ἐγγραφὴ τοῦ μηχανικοῦ εἰς τὰ πρωτόκολλα τῆς κατεδαφίσεως, καὶ τὰ ξαναέκτισαν ἐξ ἰδίων των ἐξόδων καὶ δὲν τοὺς ἐδόθη ἡ προσωρινὴ στέγασι 5.000 δρχ. ποὺ δικαιοῦνται, τόσον καὶ αὐτοὶ ποὺ δὲν ἔπαθαν ὁλικὴν καταστροφὴν καὶ εἶχαν τὴν δύναμιν καὶ ἐστεγάστηκαν, τόσον καὶ ἐγώ, ποὺ δὲν ἔμεινε οὔτε καρεκλοπόδαρο γερό, ἄστεγος καὶ ἀπροστάτευτος. Ἐμένα ἐπῆρε ἡ καταστροφὴ καὶ ἐμένα ἔγραψε ὁ Τύπος ἀπὸ τὰ χωριὰ τῆς ὀρεινῆς Τριφυλίας καὶ τώρα, δὲν μὲ ἀναγνωρίζουν. Ποῦ ὀφείλεται αὐτὴ ἡ κατηγορία; Μπορεῖτε νὰ μᾶς πληροφορῆστε, ποῦ νὰ ἀποταθοῦμε; Εἶναι αἶσχος νὰ ἐκμεταλλεύωνται τὴν καταστροφή μας καὶ τὰ δικαιώματά μας, ἀφοῦ πρῶτα μᾶς δικαιώνουν, σύμφωνα μὲ τὰ δικαιολογητικά μας καὶ μὲ τὴν αὐτοψία–ἔκθεσί τους. Πρῶτα, μᾶς εἶπαν νὰ ὑποβάλωμε αἴτησι διὰ χορήγησι στεγαστικῆς ἀρωγῆς, μετὰ αἴτησι στὴν Ἀστυνομία, ὑπεύθυνη δήλωσι κατεδαφίσεως, δήλωσι οἰκοπέδου, βεβαίωσι τῆς Ἀστυνομίας, ὅτι εἴμαστε κάτοικοι τὴν ἡμέραν τοῦ σεισμοῦ, οἰκογενειακῆς καταστάσεως, καὶ τέλος, ὑπεύθυνη δήλωση γιὰ προσωρινὴ στέγασι 5.000 στοὺς κατεδαφίσιμους γιὰ νὰ παραδώσουμε τὶς σκηνές. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦταν νὰ πᾶμε τέσσερες φορὲς στὴν Ἀνδρίτσαινα, 12 ὧρες πορεία, σῦρε καὶ ἔλα, καὶ τίποτα δὲν μᾶς δίνουν. Μετὰ βιοπάλη μᾶς δικαίωσαν χίλιες δραχμὲς γιὰ τὴν κατεδάφισι μόνον καὶ πήγαμε στὸν Πύργο τῆς Ἠλείας καὶ τὰ πήραμε. Ἄλλο δὲν πήραμε τίποτε. Εἴμαστε 11 στὴν Διμάνδρα, παθόντες κατεδαφιστέοι, σὲ 2 κατηγορίες. Πρῶτος εἶμαι ἐγώ, ὁ Θόδωρος Κούτρης καὶ ὁ Ἠλίας Δίμυζας καὶ ἐδικαιώθη ὁ τελευταῖος, οἱ δὲ ἄλλοι μόνον ἕνας τοῦ ἦρθε ἔνταλμα γιὰ ἐπισκευὴ 20.000, ὁ Ἰωάννης Τζώρτζης. Ἐπειδὴ εἶδα, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία προστασία, πῆρα τὴν οἰκογένειά μου καὶ κατέβηκα στὸ Διαβολίτσι, ὅπου ἐργάζομαι γιὰ νὰ τοὺς ζήσω, μὲ ἡμερομίσθιο ὡς ἀγρότης, καὶ ἀπὸ τὸ χειμῶνα ποὺ δὲν εἶχα στέγη καὶ εἶναι ὀρεινὴ περιοχή, ὅπως ξέρετε. Κατόπιν αἰτήσεώς μου ἀναφορᾶς, στὸν κ. Ὑπουργὸ Κοινων. Προνοίας, μετὰ τῶν δικαιολογητικῶν 1) οἰκογενειακῆς καταστάσεως, 2) βεβαίωσιν Ἀστυνομίας, ὅτι εἶμαι ἄστεγος, 3) πιστοποιητικὸν ἀπορίας, νὰ στεγαστῶ μὲ τὴν χορήγησιν τοῦ δανείου εἰς Διαβολίτσιον, δὲν κατέστη δυνατή. Μετὰ εἶδα στὶς ἐφημερίδες, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ στέγασις σὲ ἄλλον οἰκισμόν, ἐρωτηθεὶς εἰς εἰδικὴν ὑπηρεσίαν σεισμοπαθῶν, δὲν γνωρίζουν τίποτε καὶ αὐτοί. Ἐφ’ ὅσον τὸ δάνειο χορηγεῖται μετ’ ἐπιστροφῆς, πρέπει νὰ χτίσουν ἐλεύθερα ὁ καθένας, ὅπου ἔχει συμφέρον, γιὰ νὰ μπορέσῃ νὰ τὸ καλύψῃ. Τελειώνοντας σᾶς παρακαλοῦμε ἐνδιαφερθῆτε καὶ πληροφορῆστε μας διὰ τὴν ὡς ἄνω κατάστασί μας. Σᾶς χαιρετοῦμε,

Μετὰ τιμῆς

ΧΑΡ. ΚΑΨΙΑΝΗΣ

Πέραν αὐτοῦ, ἀναφέρομαι καὶ εἰς ἑτέρας ἐπιστολάς, τὰς ὁποίας ἔλαβον ἀπὸ τὸ χωρίον Διμάνδρα, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὡς ἑξῆς: Διμάνδρα τῇ 18 Φεβρουαρίου 1966 Ἀγαπητὲ κ. Λαντζούνη, Τὰ σέβη μας, σᾶς εὐχαριστοῦμεν πολὺ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν. Ἐπήγαμε εἰς τὸ κλιμάκιον τῆς Ἀνδριτσαίνης, ἐπήραμε δὲ καὶ τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητός μας, μὲ τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους εἶχαν ὑποβληθῆ, ὅλα τὰ δικαιολογητικά μας. Μᾶς ἀγρίεψε κατ’ ἀρχήν, ἔπειτα μᾶς λέγει, ὅτι εἶχε εἰδοποιήσει. Γιὰ τὸ χιλιάρικο, μᾶς λέγει, ὅτι δὲν εἶχε λεπτὰ καὶ τοῦ εἴπαμε θὰ πᾶμε στὸν Πύργο. Ἐτότες, ἤθελε καὶ δὲν ἤθελε, μᾶς ἔδωσε κατάστασιν καὶ πήγαμε καὶ τὸ πήραμε, μόνον τὸ χιλιάρικο. Ἐσᾶς σᾶς γέλασε, ὅτι τὸ εἴχαμε πάρει καὶ σᾶς λέγει, πέντε δὲν ἔχουν σταλῆ τὰ δικαιολογητικά, διὰ τὴν προσωρινὴν στέγασιν. Δὲν εἴμαστε 5, εἴμεθα 10. Μόνον ἕνας ἔχει πάρει ἐδῶ ἀπὸ τὸ χωριό. Στὸ Σύρτζι ἐπῆραν ὅλοι τὶς 5 χιλιάδες. Αὐτὸ ζητοῦμε καὶ ἐμεῖς προσωρινῶς, πλὴν ὅμως, ἔχουμε πληροφορίες, ὅτι μᾶς ἀπέσπασαν ἀπ’ τὸ κλιμάκιον Ἀνδριτσαίνης τῆς ὀρεινῆς Τριφυλίας εἰς Καλαμάτα, διότι εἴχαμε κάνει ὅλες οἱ Κοινότητες ἀναφορὰ νὰ φύγουμε ἀπὸ ἐκεῖ. Αὐτὰ ἦτο μὲ τὸν κ. Κωνσταντινίδην, οἱ λόγοι πολιτικοί. Τοῦ εἶπαν, τὸ χωριὸ μας, ὅτι εἴμεθα ὅλοι Ἐρετζῆδες καὶ δι’ αὐτὸ μᾶς τυράγναγε. Ἤτανε ἡ τετάρτη φορὰ γιὰ τὸ χιλιάρικο. Εἰς τὴν Κοινότητά μας, ὅσοι εἶναι τοῦ Κέντρου, τοὺς ἔχει κόψει πολλὰ λεπτά. Θὰ σὲ παρακαλέσουμε, νὰ τὸ κάνῃς γνωστὸν στὴν Πρόνοιαν τῆς Καλαμάτας, νὰ μᾶς δώσουν τὴν προσωρινὴν στέγασιν. Ἀφοῦ ὁ Καψιάνης, τοῦ ἐξεχώσαμε τὴν οἰκογένειαν, ἔπεσε ὅλο τὸ σπίτι καὶ ἐκαθότανε στὸ ἀντίσκηνο μέχρι τὰ προχθὲς καὶ ἔφυγε ὁ ἄνθρωπος ἐκατέβη στὸ Διαβολίτσι, ἐνοίκιασε ἕνα καλύβι καὶ εἶχε κάνει ἀναφορὲς κάθε ἡμέρα στὴν Ἀνδρίτσαινα. Δὲν ἔχουμε δικαιολογητικά, τοῦ ἔλεγαν. Αὐτὰ ἔχουμε πάθει ἀπὸ τὸ κλιμάκιον Ἀνδριτσαίνης. Θὰ σοῦ γράψω καὶ τὰ ὀνόματα τῶν δικαιούχων τῆς προσωρινῆς στεγάσεως: 1) Δήμιζας Ἰωάνν. Ταξ. 2) Δήμιζας Νικόλαος Δημ. 3) Δήμιζας Σωτήριος Λεων. 4) Δήμιζας Ἀναστάσιος Παναγ. 5) Καψιάνης Χαράλαμπος Ἀναστ. 6) Κούτρης Ἰωάννης Περικ. 7) Κούτρης Θεόδωρος Νικολ. 8) Κούτρης Ταξίαρχος Βασ. 9) Τζιώρτζης Δημήτριος Ἀθ. 10) Τζιώρτζης Γεώργιος Δημ. Αὐτὰ τὰ ὀνόματα εἴμαστε οἱ ἀδικημένοι καὶ φωνάζουμε ἐν ἐρήμῳ. Εἰς τὰς ἐρχομένας ἐκλογάς, θὰ σᾶς ἱκανοποιήσουμε. Σᾶς χαιρετοῦμε, μετὰ σεβασμοῦ.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΗΜΙΖΑΣ

Ἐν Διμάνδρᾳ τῇ 19.2.1966 Κύριε Λαντζούνη, χαῖρε, Πρὸ ἡμερῶν ἔλαβον τὸ τηλεφώνημα ποὺ εἶχες κάνει γιὰ τὰ σπίτια ποὺ γκρεμίστηκαν ἀπὸ τὸ σεισμό, ὅπου ἐμεῖς δὲν ἔχουμε πάρει τίποτα. Καὶ μᾶς εἴπατε νὰ πᾶμε στὴν Ἀνδρίτσαινα νὰ ἰδοῦμε τί θὰ μᾶς εἰποῦν. Καὶ ἐπήγαμε μαζὶ καὶ μὲ τὸν Πρόεδρο καὶ μᾶς εἶπαν, ὅτι δὲν εἶναι τὰ χαρτιὰ ἐν τάξει. Καὶ τότε τοῦ φανερώνει ὁ Πρόεδρος τὰ πρωτόκολλα ποὺ τοῦ εἶχε στείλει τὰ χαρτιά. Καὶ τότε μᾶς λέγει, ὅτι μόνο τὶς 1.000 δραχμὲς θὰ πάρομε καὶ ὄχι τὶς 5.000, διότι, μᾶς εἶπε, ὅτι τὰ σπίτια τὰ χτίσαμε καὶ γι’ αὐτὸ δὲν δικαιούμαστε προσωρινὴ στέγασι, ἐπειδὴς τὰ χτίσαμε. Καὶ μᾶς λέγει, θὰ στείλῃ μηχανικούς, νὰ ἰδοῦν τὰ σπίτια γιὰ νὰ μᾶς δώσουν τὸ δάνειο. Ἀλλὰ αὐτὰ ἦταν λόγια ἀποφυγῆς γιὰ νὰ μᾶς διώξουν, ὅπως εἶπον καὶ σὲ σᾶς, ὅτι τὰ λεφτὰ τὰ ἔχομε πάρει, καὶ ἐμεῖς τίποτα. Σᾶς κορόϊδεψαν καὶ ἐσᾶς ποὺ σᾶς εἶπαν, ὅτι τὰ λεφτὰ ἐμεῖς τὰ πήραμε καὶ ἐμεῖς δὲν τὰ ἔχομε πάρει. Μόνον προχθὲς πήγαμε στὸν Πύργο καὶ πήραμε μόνον 1.000 δραχμές, τὴν κατεδάφισι, τίποτε ἄλλο. Καὶ γιὰ αὐτὸ λέγουν ψέματα καὶ σὲ ἐσᾶς καὶ σὲ ἐμᾶς, διότι εἴμαστε ἀντίθετοι πολιτικῶς καὶ γιὰ αὐτὸ μᾶς τὸ κάνουν καὶ σᾶς λένε καὶ ἐσᾶς, ὅτι λείπουν τὰ χαρτιὰ καὶ ἀφοῦ τὰ χαρτιὰ εἶναι ἐν τάξει. Καὶ ἐμεῖς ἐδῶ εἴμαστε δέκα ποὺ δὲν ἔχομε πάρει τὴν προσωρινὴ στέγασι καὶ σὲ ὅλα τὰ ἄλλα χωριά, τὴν ἔχουν πάρει. Καὶ γιὰ αὐτὸ ἐμᾶς μᾶς τὸ ἔκαμαν, ἐπειδὴς εἴμαστε ἡ Διμάνδρα ὅλοι τῆς ΕΡΕ. Ἐμεῖς, κ. Λαντζούνη, αὐτὴ ζητᾶμε, τὴν προσωρινὴ στέγασι, καὶ γιὰ τὸ δάνειο, ἂν μᾶς δώσῃ, ἐμεῖς δὲν μποροῦμε νὰ μεταφέρωμε τὰ ὑλικά, ἐὰν δὲν γίνῃ δρόμος. Ἐὰν περνάῃ ἀπὸ τὸ χέρι σου φρόντισε νὰ γίνῃ ὁ δρόμος, μία διάνοιξι γιὰ νὰ περνάῃ τὸ τρακτέρ, γιὰ νὰ φέρνῃ τὰ ὑλικά, εἰδ’ ἄλλως, δὲν μποροῦμε νὰ φτιάσωμε τίποτα. Πρὸ ἡμερῶν πέρασε ἕνας ταγματάρχης καὶ παρατηροῦσε τὸ δρόμο καὶ εἶπε θὰ στείλῃ ἔκθεσι ἐπάνω, ἀλλά, εἶπε, χρειάζεται ἐνέργεια.

Σὲ χαιρετῶ ὁ φίλος σου

ΝΙΚΟΛΑΟΣ Δ. ΔΗΜΙΖΑΣ

Πάντα ταῦτα, ἀποδεικνύουν καὶ καταμαρτυροῦν τὴν δραματικὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ κάτοικοι τῶν πληγεισῶν ἐκ τῶν σεισμῶν περιοχῶν, λόγῳ τῆς ἐγκαταλείψεώς των ὑπὸ τοῦ Κράτους. Εἰς τὸν Μελιγαλᾶ ὑπάρχει συνεργεῖον Μηχανικοῦ καὶ δὲν ἔχουν ἐπισκεφθῆ οὔτε τὰ δέκα σπίτια τὰ ὁποῖα εἶναι πλησίον τους. Φαντασθῆτε, ποία εἶναι ἡ κατάστασις. Ὑπάρχει πλήρης ἐξαθλίωσις, ὄχι τῶν ἀνθρώπων ἐκ τῶν σεισμῶν, ἀλλὰ ἐξαθλίωσις συνειδήσεων, ὡρισμένων κακῶν ἀνθρώπων, ὡρισμένων κακῶν ὑπηρεσιῶν. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην τεχνικῶν — ὡς πολὺ ὀρθῶς ἐτόνισεν ὁ καθηγητὴς κ. Ρουσόπουλος — ἔχομεν ἀνάγκην συνειδήσεων. Διότι, ὅταν ὑπάρχει συνείδησις καὶ ἀγάπη πρὸς τὸν πλησίον, περιττεύει καὶ ὁ μηχανικός. Ἔχομεν ἀνάγκην ἀνθρώπων, νὰ συμφωνοῦν. Ἐὰν δὲν ἐχώλαινε τὸ σχέδιον ἐπιστρατεύσεως, λόγω μὴ ὑπάρξεως ἀνθρώπων νὰ συντονίσουν τὴν προσπάθειαν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπαθῶν, θὰ εἴχομεν ἤδη προχωρήσει. Ὅταν ἐγένοντο οἱ σεισμοί, ὁμιλῶν, ἔθεσα 3–4 ὅρους. Ὁ πρῶτος ἦτο νὰ ἐπιστρατεύσητε τεχνικὸν προσωπικὸν καὶ νὰ στείλετε τεχνίτας, διότι δὲν ὑπάρχουν τεχνίται εἰς τὰ χωριὰ ἐκεῖνα διὰ νὰ κτίσουν. Τοῦτο, δὲν ἐγένετο καὶ ἐπεριμένατε νὰ γίνῃ ἀνοικοδόμησις ἀπὸ τοὺς τρεῖς μηχανικοὺς τῆς Καλαμάτας. Ἔπρεπε νὰ ἐπιστρατεύσητε μηχανικοὺς καὶ νὰ τοὺς στείλετε εἰς τὰς πληγείσας περιοχάς, διὰ νὰ ἀνοικοδομηθοῦν τὰ χωριά. Πῶς θὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν τὸ στεγαστικὸν πρόγραμμα εἰς τὰς πληγείσας περιοχάς, ὅταν δὲν ἔχωμεν τὸν ἀπαραίτητον ἀριθμὸν μηχανικῶν; Συνεπῶς, τὸ πρῶτον μέλημά σας, κ. Ὑπουργέ, εἶναι ἡ ἐπιστράτευσις καὶ ἡ ἀποστολὴ εἰς τὸν τόπον τῆς καταστροφῆς τῶν ἀνωτέρω μηχανικῶν.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἐλαφρός, ἔχει τὸν λόγον.

§161Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Ἐχρειάσθη νὰ ὑπάρξουν καὶ νέοι σεισμοπαθεῖς εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ τὴν Εὐρυτανίαν, διὰ νὰ ἐνθυμηθῶμεν τοὺς παλαιοὺς σεισμοπαθεῖς τῶν Βορείων Σποράδων. Μὲ τοὺς νέους σεισμούς, τὸ πρόβλημα ἔλαβε, βέβαια, μεγίστην ἔκτασιν καὶ ἡ στεγαστικὴ ἀποκατάστασις τῶν σεισμοπλήκτων ἀξιοῖ πλέον δαπάνην σημαντικήν. Ἀλλὰ τὸ μέγεθος τῆς δαπάνης, δὲν δικαιολογεῖ οὐδαμῶς καὶ τὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ προβλήματος. Καί ἀτυχῶς, ὁμιλῶν διὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς τῶν Βορείων Σποράδων ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ βροντοφωνήσω, διαμαρτυρόμενος, ὅτι διῆλθον καὶ δεύτερον ἤδη χειμῶνα εἰς σκηνὰς καὶ πρόχειρα στέγαστρα, ὅτι, ἀντὶ βοηθείας ἀντιμετωπίζουν τὴν κρατικὴν παρέμβασιν ὡς ἀνασχετικὸν φραγμὸν ἀπαγορεύοντα τὴν αὐτοστέγασιν πρὸ τῆς ἐγκρίσεως χωροταξικῶν μελετῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν συντάσσονται ἢ δὲν κατατίθενται ἢ καὶ ἂν κατατίθενται, εἶναι ἀτελεῖς, ὅτι οὐδὲν ποσὸν ἀπεφασίσθη εἰσέτι νὰ δοθῇ ὡς ἀρωγὴ εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους τῶν Σποράδων, τέλος ὅτι τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾶ τὰς Βορ. Σποράδας, ἐγκατελείφθησαν παντελῶς καὶ τὸ πρόβλημα καὶ οἱ σεισμοπαθεῖς τῆς Σκοπέλου, τῆς Γλώσσης, τοῦ Κλήματος καὶ τῆς Ἀλοννήσου. Συνεργεῖα, βεβαίως, μετέβησαν πολλὰ καὶ οἱ ἀτυχεῖς σεισμοπαθεῖς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ φιλοξενήσουν καὶ Ὑπουργοὺς καὶ ἀνωτάτους τεχνικοὺς καὶ πολλοὺς ἁρμοδίους. Πέραν τούτου ὅμως, δὲν εἶδον μέχρι σήμερον οὔτε μελέτας, οὔτε ἀποφάσεις, οὔτε ὑλικά, οὔτε τεχνικοὺς συμβούλους, οὔτε ἀρωγάς. Ἀναμένω μίαν εὐθεῖαν καὶ κατηγορηματικὴν ἀπάντησιν. Νομίζει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι οἱ σεισμόπληκτοι τῶν Βορ. Σποράδων δύνανται νὰ διέλθουν καὶ τρίτον χειμῶνα ὑπὸ σκηνάς; Τί ἐπὶ τέλους ἀπεφάσισε διὰ τὴν Ἀλόννησον, τὴν Σκόπελον, τὴν Γλῶσσαν καὶ τὸ Κλῆμα; Θὰ δώσῃ ἀρωγάς, πότε καὶ μέχρι ποίου ποσοῦ; Διότι τὰ ἀρχικῶς ὑπεσχημένα ποσὰ εἶναι βεβαίως σήμερον ἀνεπαρκῆ μετὰ τὴν αὔξησιν τῶν ὑλικῶν καὶ τῶν ἡμερομισθίων. Εἶναι ἀνάγκη τέλος νὰ καθορισθῇ ἡ ἁρμοδιότης τῶν ἐντεταλμένων Δημοσίων Ἀρχῶν καὶ νὰ ἀποφασισθῇ ὁ συντονισμὸς τῆς στεγαστικῆς ἀποκαταστάσεως διὰ τῆς συγκεντρώσεως ὅλων τῶν ἁρμοδιοτήτων εἰς ἓν Ὑπουργεῖον. Ἡ τύχη τῶν σεισμοπαθῶν τῶν Β. Σποράδων, δὲν ἀποτελεῖ βεβαίως εὐοίωνον οἰωνὸν καὶ διὰ τοὺς λοιποὺς πληγέντας ὑπὸ τῶν μεταγενεστέρων σεισμῶν. Ἤκουσα τοὺς ἐκπροσώπους ἄλλων περιφερειῶν νὰ διαμαρτύρωνται, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν κατέληξεν εἰσέτι εἰς τὴν λῆψιν ἀποφάσεων ἐπὶ καταρτισθεισῶν ἤδη χωροταξικῶν μελετῶν εἰς τὴν Πελοπόννησον π.χ. ἢ ἀλλαχοῦ. Πάντως ὑπάρχει τὸ γεγονός, ὅτι συνετελέσθη τὸ πρῶτον βῆμα. Ἐγένοντο συμβάσεις μὲ εἰδικοὺς πολιτικοὺς μηχανικοὺς καὶ παρεδόθησαν, διά τινας περιφερείας, αἱ παρ’ αὐτῶν καταρτισθεῖσαι χωροταξικαὶ μελέται. Τί νὰ εἴπωσιν ὅμως οἱ ἀτυχεῖς κάτοικοι τῆς Ἁλοννήσου καὶ τοῦ Κλήματος, ὅταν ἐπὶ δύο ἤδη συναπτοὺς χειμῶνας μελέτην ἀκούουν καὶ μελέτην δὲν βλέπουν; Κυκλοφοροῦν ἐντεῦθεν καὶ περίεργοι πληροφορίαι ἢ ἔστω φῆμαι. Φῆμαι δικαιολογούμεναι ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι οὐδεμία ἐπίσημος ἀπάντησις ὑπάρχει καὶ ὅτι ἐπὶ τέλους αἱ μελέται δὲν καταρτίζονται. Λέγεται π.χ., ὅτι ἡ μελέτη τῆς Ἁλοννήσου ἀνετέθη εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης. Καὶ ὅτι δὲν κατατίθεται, διότι δὲν καταβάλλονται νόμιμά τινα δικαιώματα. Εἶναι τοῦτο ἀληθές; Καὶ ἐπὶ τέλους ποία λύσις θὰ δοθῇ καὶ πότε θὰ δοθῇ; Εἰς τὴν Γλῶσσαν τὰ πρῶτα συνεργεῖα ἀνεβίβαζον τὰ κατεδαφιστέα οἰκοδομήματα εἰς 170 περίπου. Καὶ ὡμίλουν περὶ μεταφορᾶς τοῦ χωριοῦ. Συνεργεῖα ἐπισκεφθέντα τὴν Γλῶσσαν μεταγενεστέρως, ὑπεβίβασαν τὰ κατεδαφιστέα οἰκήματα ἀπὸ 170 εἰς 40 περίπου. Φυσικά, πᾶσα συζήτησις περὶ μεταφορᾶς τοῦ χωριοῦ ἐγκατελείφθη. Διατί; Εἶναι ἄραγε ἀσφαλεῖς οἱ ἔνοικοι τῶν οἰκοδομῶν αὐτῶν ἐξακολουθοῦντες νὰ ἐνοικοῦν ἐν αὐταῖς; Ὑπάρχει καὶ χωριὸ τοῦ ὁποίου ἔχει ἀποφασισθῆ ἡ μεταφορὰ ἀπὸ πολλῶν ἤδη ἐτῶν. Εἶναι τὸ Κλῆμα τῆς Σκοπέλου. Ἀλλ’ ἡ μεταφορά του δὲν ἔγινε καὶ δὲν γίνεται καὶ προβάλλεται, ἀτυχῶς ὡς δικαιολογία τῆς παρατηρουμένης καθυστερήσεως τῆς μεταφορᾶς, ἡ δῆθεν διαφωνία μεταξὺ τῶν κατοίκων ὡς πρὸς τὴν νέαν τοποθεσίαν τοῦ μεταφερομένου χωριοῦ. Τοιαύτη ὅμως διαφωνία, κατ’ οὐσίαν δὲν ὑφίσταται ἢ καὶ ὑφισταμένη δὲν δύναται νὰ βαρύνῃ εἰς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος. Διότι οὐδαμῶς ἐνδιαφέρει ἡ τυχὸν διαφωνία μιᾶς μερίδος ἐνδιαφερομένων καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ κῦρος καὶ ἡ ἐπιστημονικὴ δικαιολογία τῶν εἰδικῶν ἀσφαλῶς εἶναι ἐπικρατεστέρα ἀπὸ τὰς ἐπιθυμίας τῶν προσώπων. Ἡ Ἁλόννησος δὲν παρουσιάζει παρομοίαν δικαιολογίαν διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον καθυστέρησιν. Ὁλόκληρο τὸ χωριὸ κατεστράφη. Ἐκεῖ ποὺ εἶναι, εἰς τὴν κορυφὴν τοῦ βουνοῦ, καθίσταται ἀδύνατος ἡ ἐπὶ τῶν ἐρειπίων ἀνοικοδόμησις. Καὶ δὲν συντρέχει καὶ κανεὶς λόγος νὰ ξανακτισθῇ τὸ χωριὸ ἐκεῖ ποὺ εὑρίσκετο. Εἶναι φυσικώτερον καὶ οἰκονομικῶς συμφέρον νὰ μεταφερθῇ πρὸς τὴν παραλίαν. Ἀλλὰ ἡ μελέτη καθυστερεῖ. Καὶ οἱ Ἁλοννησιῶτες παραμένουν ἐπὶ δύο ἤδη χειμῶνας εἰς τὰς σκηνὰς τὰς ὁποίας ἐγκαίρως, βεβαίως, ἀπέστειλεν ἡ Κυβέρνησις, ἀλλ’ αἱ σκηναὶ δὲν ἀποτελοῦν, βεβαίως, στεγαστικὴν ἀποκατάστασιν καὶ ἀτυχῶς, οὔτε αἱ σκηναὶ βαστοῦν, οὔτε καὶ οἱ σεισμοπαθεῖς ἀντέχουν καὶ εἰς τρίτον χειμῶνα προχείρου καὶ ἀνθυγιεινῆς καὶ ἀσφαλῶς ἐπικινδύνου διαβιώσεως. Τέλος εἰς τὴν πόλιν τῆς Σκοπέλου, ἔνθα τὸ πρόβλημα εἶναι περισσότερον περίπλοκον καὶ σοβαρόν, γίνεται συζήτησις διὰ τὴν καταβολὴν ἀρωγῶν τόσον γλίσχρων ἐν σχέσει μὲ τὰς κρατούσας συνθήκας, ὥστε δὲν δύναται νὰ γίνῃ σοβαρὸς λόγος περὶ βοηθείας πρὸς αὐτούς. Ἐν συμπεράσματι: Σήμερον εἰς τὰς Βορείους Σποράδας, οὐδεὶς εἶδεν ἢ ἀντελήφθη μέτρον τι θετικόν, τὸ ὁποῖον ὁδηγεῖ εἰς τὴν στέγασιν τῶν σεισμοπλήκτων. Οὐδεὶς γνωρίζει καὶ κανεὶς ἁρμόδιος λέγει, οὔτε τί θὰ γίνῃ, οὔτε ἂν θὰ κτίσουν, οὔτε ποῦ θὰ κτίσουν, οὔτε ποίας βοηθείας θὰ τύχουν ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους διὰ νὰ κτίσουν. Καὶ τὸ σημαντικώτερον. Καὶ ἂν θέλουν καὶ ἂν μποροῦν, ὄχι νὰ κτίσουν βέβαια, διότι στεροῦνται παρομοίας δυνατότητος, ἀλλ’ ἔστω νὰ ἐπισκευάσουν τὰ σπίτια των, οὔτε αὐτὸ τοὺς εἶναι ἐπιτετραμμένον. Λυποῦμαι, κ.κ. βουλευταί, διότι εἶμαι τέλος ὑποχρεωμένος νὰ προβῶ καὶ εἰς δύο ἔτι θλιβερεστέρας διαπιστώσεις μὲ τὰς ὁποίας καὶ θὰ τερματίσω τὴν ἐπὶ τοῦ θέματος ἀνάπτυξίν μου. Ἡ πρώτη θλιβερὰ διαπίστωσις εἶναι εἰδική. Ἀφορᾷ τὴν ἄδικον παραμέλησιν τῶν Βορείων Σποράδων, διαπιστουμένην ἐκ τῆς πραγματικότητος καὶ ὁμολογημένην ἀπὸ αὐτὴν ταύτην τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας κ. Γαληνοῦ, ὅτι μίαν καὶ μόνην ὡλοκληρωμένην μελέτην εἶδε καὶ ἡ μελέτη αὐτὴ εἶναι ἡ χωροταξικὴ μελέτη τῆς Ἠλείας. Ἡ δευτέρα διαπίστωσις εἶναι κάπως γενικωτέρα. Ἀφορᾷ αὐτὴν ταύτην τὴν σύλληψιν τοῦ προβλήματος τῶν Βορ. Σποράδων. Εὐθὺς μετὰ τοὺς σεισμοὺς τῆς περιφερείας μου, εἰς ἐπανειλημμένας ὁμιλίας μου, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις μου ἐτόνισα, ὅτι τὸ πρόβλημα δὲν ἀφορᾷ ἁπλῶς τὴν στεγαστικὴν ἀποκατάστασιν, ἀλλὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν τουριστικῶν δυνατοτήτων τῶν Βορ. Σποράδων. Καὶ εἶχον προτείνει τὴν δημιουργίαν τουριστικῶν πόλεων εἰς τὴν Ἀλόννησον καὶ τὴν Σκόπελον. Ἀντὶ τούτων, ὁμιλοῦμεν δύο ἔτη μετὰ ταῦτα διὰ φτωχικοὺς οἰκισμοὺς μακρὰν πάσης τουριστικῆς ἀναπτύξεως, διὰ τοὺς ὁποίους συζητεῖται ἂν θὰ εἶναι λίθινοι ἢ ξύλινοι ἢ ἀτάκτως ἐρριμμένα γλίσχρα ὑλικά, ὅμοια ἀτυχῶς μὲ τὴν γλίσχρον κρατικὴν ἀρωγὴν τὴν ὁποίαν καὶ αὐτὴν τὴν ἀκούομεν, ἀλλὰ δὲν τὴν βλέπομεν.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θεοδοσιάδης ἀπών, ὁ κ. Ν. Αὐγερινὸς ἀπών, ὁ κ. Ι. Προκοπίδης ἀπών. Ὁ κ. Σ. Μερκούρης, ἔχει τὸν λόγον.

§163Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πολὺ ὀλίγα πρόκειται νὰ εἴπω. Ἐξακολουθοῦμεν νὰ ὁμιλῶμεν καὶ κατὰ τετάρτην συνεδρίασιν περὶ τῶν τελευταίων σεισμῶν, τοῦτο δὲ ἐγένετο, διότι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τῶν σεισμῶν τῆς Εὐρυτανίας προεκλήθη γενικωτέρα συζήτησις. Αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι δυστυχῶς, ἐκτὸς τοῦ πρώτου μέτρου, δηλαδὴ τῆς προσωρινῆς στεγάσεως τῶν σεισμοπαθῶν, τὸ θέμα μένει πάντα ἄλυτον καὶ ἔτσι ἔχομεν περιπτώσεις νὰ ὑπάρχουν ἄστεγοι ἐκ σεισμῶν καὶ μετὰ πάροδον 15 ἐτῶν. Ὅταν ἐγένοντο οἱ μεγάλοι σεισμοὶ τῆς Ἑπτανήσου τὸ 1953, ἐπεβλήθη μία εἰδικὴ εἰσφορὰ ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν. Τὸ ποσὸν ποὺ συνεκεντρώθη ἦτο περίπου 1000 ἑκατ. Πρὸ ὀλίγου τὸ ποσὸν αὐτὸ τῆς εἰδικῆς εἰσφορᾶς τὸ ἀπερρόφησεν ὁ δημόσιος προϋπολογισμός. Προτείνω, ὅπως ἕνα μέρος τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ μένῃ μονίμως πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν σεισμοπλήκτων.

§164Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ὅπως διακόψητε τὴν συνεδρίασιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεδριάζωμεν ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Αὐτὸς ἔπρεπε νὰ ἀκούῃ τὴν συζήτησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δεικνύῃ αὐτὴν τὴν περιφρόνησιν πρὸς τὸ Σῶμα.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ψαρρέα, ὁ κ. Ὑπουργὸς μοῦ ἐζήτησε νὰ ἀπουσιάσῃ ἐπὶ 2′. Ἐὰν νομίζητε, ἂς διακόψωμεν ἐπὶ δίλεπτον.

§166Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς νὰ συζητῶμεν καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ ἀπουσιάζῃ.

§167Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προν.). Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἀπὸ τὶς ἑξήμισυ εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ ἡ συνεδρίασις ἤρχισεν εἰς τὰς ὀκτώ. Εὑρίσκομαι συνεχῶς μέχρι τῆς ὥρας αὐτῆς εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ νομίζω, ὅτι ἔχω δικαίωμα νὰ ἀπουσιάσω ἐπὶ δύο λεπτά...

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίσατε, κ. Μερκούρη.

§169Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργός, ἐθεώρησε καλόν, νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ μᾶς φέρῃ λυόμενα σπίτια, ὅπως εἶπε. Νομίζω, ὅτι δὲν ἦτο τοῦτο ἀναγκαῖον, διότι ὁ κ. Ὑπουργός, οὔτε τεχνικὸς εἶναι, οὔτε μέσα σὲ 48 ὧρες ἦτο δυνατὸν νὰ κρίνῃ ποῖος ἦτο ὁ καταλληλότερος τύπος τῶν λυομένων σπιτιῶν, δεδομένου, ὅτι ὑπάρχουν πλεῖστοι τύποι.

§170Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προν.). Μετέβην διὰ νὰ συζητήσω τοὺς οἰκονομικοὺς ὅρους, κ.κ. συνάδελφοι.

§171Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ μεταβῆτε εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὅπως εἶπον, ὑπάρχουν ἄπειροι τύποι σπιτιῶν. Ποῖον τύπον λυομένων σπιτιῶν ἐδιαλέξατε; Καὶ ποία ἡ οἰκονομικὴ μελέτη;

§172Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προν.). Κύριε συνάδελφε, μᾶς ἐγένετο πρότασις ὑπὸ τῆς Γαλλίας περὶ δανεισμοῦ 100 ἑκατομμυρίων. Ἄλλως τε, κάθε Ὑπουργός, κρίνει ἐκεῖνος τὸ τί πρέπει νὰ κάμῃ. Ἐὰν δὲν συμφωνῆτε ἠμπορεῖτε νὰ κάμητε ἐπερώτησιν.

§173Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶχον τὴν πρόθεσιν νὰ κάμω κριτικήν. Τώρα ποὺ ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς ὡμίλησε περὶ προτάσεως δανεισμοῦ καὶ μάλιστα ἑνὸς τόσον σοβαροῦ ποσοῦ, εἴμεθα σύμφωνοι, ἂν καὶ νομίζω, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν θὰ ἠμποροῦσαν οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ πάρουν ἀεροπλάνο καὶ νὰ ἔλθουν ἐδῶ. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ρουσόπουλος, εἶναι πολὺ σοβαρὰ καὶ θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰ προσέξῃ ὅλως ἰδιαιτέρως. Ἐπαναλαμβάνω δέ, ὅτι ἕνα μέρος τοῦ ποσοῦ ἀπὸ τὴν εἰδικὴν εἰσφοράν, πρέπει νὰ μένῃ μονίμως διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν σεισμοπαθῶν. Εἶμαι, κύριε Πρόεδρε, κατὰ τῆς προχείρου στεγάσεως, τῶν σεισμοπαθῶν. Κάθε πρόχειρος στέγασις παραμένει μονίμως. Σ’ αὐτὴν τὴν περίπτωσιν δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ ζητήσωμεν πλήρεις μελέτας. Εἰς τὸ Συμβούλιον Εὐρώπης, ὑπάρχει μία μόνιμος Ἐπιτροπὴ τεχνικῶν διὰ μελέτας καταστροφῶν. Ἡ Δυτικὴ Γερμανία εἰς τὴν ὁποίαν μετέβην εὐθὺς μετὰ τὸν πόλεμον, ἀνοικοδομήθη εἰς ἐλάχιστον χρονικὸν διάστημα καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν ἐπίστευα, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν μετὰ τόσας καταστροφὰς νὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τοιαύτη, ὡς ἔγινεν, ἀνοικοδόμησις. Οἱ κάτοικοι παρέμενον ἐπὶ 2–3 μῆνας εἰς τὰ ὑπόγεια διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ γίνῃ ἡ ἀνοικοδόμησις. Διὰ ὑλικὰ μετεχειρίσθησαν αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Ρουσόπουλος. Σὲ κάθε δὲ τετράγωνον, ὑπῆρχον συνεργεῖα, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦσαν τὰ ὑλικὰ τῶν ἐρειπίων. Στὴν Ἀνατολικὴ Γερμανία, ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἀνοικοδομοῦντο ὁλόκληροι πόλεις καὶ ὡλοκληροῦντο τὰ οἰκήματα ἐντὸς 25 ἡμερῶν. Συνεπῶς, ἡ ἐπίσκεψις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, δὲν εἶχε νόημα καὶ θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀποτανθῇ εἰς τὰς Πρεσβείας διὰ νὰ ἔχῃ ὅλας τὰς πληροφορίας. Ἐπίσης θὰ πρέπει νὰ προσέξωμεν τὴν παρατήρησιν, ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὸ φράγμα τῆς λίμνης. Ἐὰν ὑπάρχῃ τοιοῦτος κίνδυνος, τότε ἀλλοίμονον εἰς τοὺς κατοίκους.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσοχέρας, ἔχει τὸν λόγον.

§175Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ἔχω δύο προτάσεις νὰ κάμω εἰς τὴν Βουλήν: 1) Ἡ πρώτη πρότασίς μου συνίσταται εἰς τοῦτο: Κάθε ἡμέρα καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν ἑκάστης συνεδριάσεως, ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, νὰ ἀπευθύνεται πρὸς τοὺς βουλευτὰς καὶ νὰ λέγῃ τρία, τὰ ἀκόλουθα: «Ὑπενθυμίζω τὸ οἰκιστικὸ πρόβλημα τῆς ὑπαίθρου». Ἀντὶ τοῦ «μνήσθητι καὶ τῶν Ἀθηναίων» ποὺ κάθε πρωῒ ἔλεγον εἰς τὸν Πέρσην βασιλέα, εἰς ἡμᾶς πρέπει νὰ γίνεται ἡ ὑπόμνησις τοῦ οἰκιστικοῦ προβλήματος τῆς ὑπαίθρου, γιατὶ εἶναι μέγα πρόβλημα καὶ ἐὰν δὲν ἐπιλυθῇ θὰ ἐρημωθῇ ἡ ὕπαιθρος. 2) Ἡ μέλλουσα νὰ προέλθῃ ἀπὸ τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς —καὶ πιστεύω, ὅτι θὰ γίνουν σύντομα— Βουλή, θὰ πρέπει νὰ ψηφίσῃ νόμον περὶ ἱδρύσεως Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ Ὑπαίθρου μὲ Ὑπουργὸν ἀλλὰ καὶ Ὑφυπουργόν, διὰ νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὁριστικῆς ἐπιλύσεως τοῦ οἰκιστικοῦ προβλήματος τῆς ὑπαίθρου. Καὶ ἡ ἐπίλυσίς του θὰ γίνῃ μὲ τὴν χωροταξικὴν ἀναδιάρθρωσιν τῆς ὑπαίθρου καὶ τὴν συμπύκνωσιν πολλῶν χωρίων ὀρεινῶν ἀπροσφόρου τοποθεσίας, ποὺ εἶναι κατάλοιπα τῆς Τουρκοκρατίας, εἰς μεγάλας οἰκιστικὰς μονάδας, τύπου «Νέας Πολιτείας» πληθυσμοῦ ἄνω τῶν 5.000 κατοίκων, ὥστε νὰ βελτιωθοῦν αἱ στεγαστικαὶ καὶ βιοτικαὶ συνθῆκαι τῶν ἀνθρώπων τῆς ὑπαίθρου.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Λασκαρίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§177Λ. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ τί δὲν ἔγινεν εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν, ὅταν ἔγιναν σεισμοὶ εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Θεσσαλονίκης. Ὅταν συνεστήθη ἡ Ἐπιτροπὴ διὰ νὰ διαπιστώσῃ τὰς ζημίας καὶ ὅταν ἐπεσκέφθη τὸ χωρίον ὅπου κατάγομαι, τὸ Ζαγκλιβέρι, φαίνεται, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἐβιάζετο καὶ δὲν ἔκαμεν ὅλας τὰς διαπιστώσεις. Ἐγένοντο διαβήματα τῶν κατοίκων νὰ γίνουν καὶ αἱ διαπιστώσεις ποὺ δὲν ἔγιναν καὶ ἐδόθη ἐντολὴ ἐπὶ ὑπουργίας τοῦ κ. Κατσώτα, νὰ μεταβῇ ἐκ νέου ἡ Ἐπιτροπὴ διὰ νὰ κάμῃ τὰς ὑπολοίπους διαπιστώσεις. Δυστυχῶς, ὅμως, δὲν εὑρέθη ἡ ὑπηρεσία διὰ νὰ κάμῃ τὰς ὑπολοίπους διαπιστώσεις. Διεμαρτυρήθην εἰς τὸν Νομομηχανικὸν Θεσσαλονίκης, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχω μηχανικοὺς διὰ νὰ συστήσω Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ κάμῃ τὰς ὑπολοίπους διαπιστώσεις. Συνεπῶς, κ. Ὑπουργέ, πρῶτον μέλημα τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἐπάνδρωσις τῶν ὑπηρεσιῶν μὲ τὸ κατάλληλον προσωπικόν. Ἐπίσης ἐπιβάλλεται, ὅπως ἁπλοποιηθῇ ἡ γραφειοκρατία, ἡ ὁποία ὑφίσταται μεταξὺ τῶν Ὑπουργείων Προνοίας καὶ Δημοσίων Ἔργων. Διότι, κ. Ὑπουργέ, ὅταν γίνουν νέοι σεισμοί, ἐνθυμούμεθα τὰ θλιβερὰ γεγονότα ποὺ ἐδημιουργήθησαν. Αὐτὰ τὰ δύο σημεῖα διαπιστώνω, τὰ ὁποῖα πρέπει ἰδιαιτέρως νὰ προσέξητε καὶ ἂν αὐτὰ τὰ σημεῖα τὰ βελτιώσετε, τότε θὰ ἐπιτευχθῇ συντόμως ἡ ἀποκατάστασις τῶν σεισμοπλήκτων.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπασπύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§179Κ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριοι βουλευταί, συμπληρώνων τὴν ἀπὸ 11.2.1966 ὁμιλίαν μου περὶ τῶν σεισμοπλήκτων τῆς Εὐρυτανίας καὶ Αἰτωλοακαρνανίας, ἔχω νὰ προσθέσω τὰ ἑξῆς ἐπὶ πλέον σοβαρὰ στοιχεῖα. Κύριοι συνάδελφοι, μέχρι σήμερον παρῆλθεν ἡ 25η ἡμέρα ποὺ ἐγένοντο αἱ πρῶται σεισμικαὶ δονήσεις εἰς τὴν Εὐρυτανίαν καὶ αἱ καταστροφαὶ καὶ ἀκόμη ὄχι μόνον οἱ πληγέντες ἀλλὰ ὅλοι οἱ κάτοικοι εὑρίσκονται εἰς ἄκρως δραματικὴν κατάστασιν. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ὅλαι αἱ ἐνέργειαι τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν ἦσαν σπασμωδικαὶ καὶ ἄνευ θετικῶν ἀποτελεσμάτων, διότι κατ’ ἀρχὴν ὁ πανικὸς ἐπηρέασε καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰς ἄλλας ἀρχὰς καὶ οὐδεὶς τούτων συνέλαβε τὴν ἰδέαν τὸ τὶ εἶναι ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἔπρεπε νὰ ἐπέμβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ προλάβῃ τὰ σημερινὰ δεινὰ ποὺ ὑφίστανται οἱ πληγέντες κάτοικοι τῆς περιοχῆς Εὐρυτανίας. Τὸ πρῶτον μέλημα, κ.κ. συνάδελφοι, τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν τοπικῶν ἀρχῶν, ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ ἐξασφάλισις προσωρινῆς ξυλίνης στέγης εἰς τοὺς κατοίκους μὲ τὸν ἐφοδιασμὸν τούτων διὰ ξυλείας καὶ τσίγκου ἢ χάρμποτ, πισσόχαρτου κλπ., ἐφοδιασμὸν διὰ παντὸς μέσου ἔστω καὶ διὰ ρίψεως ἀπὸ ἀέρος. Τοῦτο δὲν ἐγένετο καὶ ἠρκέσθησαν, κ.κ. συνάδελφοι, εἰς τὸν ἐφοδιασμὸν διὰ σκηνῶν καὶ λοιπῶν εἰδῶν διατροφῆς τῶν ὁποίων δὲν εἶχον ἄμεσον ἀνάγκην. Διετέθησαν, κ.κ. βουλευταί, ἀρκετὰ ἑκατομμύρια δραχμῶν εἰς ἄσκοπα μέσα καὶ ἐφόδια καὶ ἐταλαιπωρήθησαν ἀρκετοὶ ὑπάλληλοι καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι ἐκ τῶν 3.000 ἀστέγων οἰκογενειῶν τῆς Εὐρυτανίας, μέχρι σήμερον, κατὰ δήλωσιν τοῦ κ. Νομάρχου Εὐρυτανίας, μόνον εἰς 800 οἰκογένειας ἐστάλη ξυλεία καὶ λαμαρίναι, χωρὶς βεβαίως τὸ σύνολον ἐκ τούτων νὰ ἔχῃ ὁριστικῶς παραληφθῆ. Ὅλο τὸ βάρος τῶν ἐνεργειῶν ἔπρεπε νὰ ἐκδηλωθῇ μόνον εἰς τὴν ἐξασφάλισιν προσωρινῆς ὡς ἀνωτέρω στέγης καὶ νὰ εἶχον στεγασθῆ οἱ κάτοικοι ἐξ ὁλοκλήρου τοὐλάχιστον ἐντὸς τοῦ πρώτου 15θημέρου κατὰ τοὺς χειροτέρους οἰωνούς. Κύριε Πρόεδρε, ὅλαι αἱ διὰ τηλεγραφημάτων ἐκκλήσεις τῶν κατοίκων καὶ ἡμῶν τῶν βουλευτῶν, πρὸς τὰς ἁρμοδίας ἀρχάς, ἦσαν νὰ ἀποστείλητε ξυλείαν καὶ τσίγκους καὶ ἡμεῖς ἀπησχολούσαμεν ὅλα τὰ μεταφορικὰ μέσα καὶ τοὺς στέλναμε δημητριακὰ καὶ διάφορα δέματα προερχόμενα ἀπὸ διαφόρους Συλλόγους καὶ Σωματεῖα, διὰ νὰ διαπληκτίζωνται κατὰ τὰς διανομὰς ποῖος δικαιοῦται καὶ ποῖος ὄχι. Ἐνῷ ἦτο καὶ εἶναι τὸ πρώτιστον θέμα ἡ προσωρινὴ στέγασις εἰς ξύλινα οἰκήματα καὶ οὐχὶ σκηναὶ εἰς ὑψόμετρον 1300 μέτρων, αὐτὸ δὲν ἐγένετο καὶ σήμερον ἐξακολουθοῦν οἱ κάτοικοι νὰ διαβιοῦν ὡς τουρκόγυφτοι μὲ τὰ τσαντίρια των καὶ ὡς ἄνθρωποι τῶν περιοχῶν ὅπου ὑπάρχουν ταμποῦ. Αὐτό, κ.κ. βουλευταί, εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ καλῶς ὁ συνάδελφός μου, κ. Καραπιπέρης, εἶπε προχθὲς εἰς τὴν ὁμιλίαν του, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατὰ τρόπον ἐγκληματικὸν ἐγκατέλειψε τοὺς σεισμοπλήκτους. Χαίρω ἰδιαιτέρως, διὰ τὴν εἰλικρίνειάν του, πλὴν ὅμως διὰ τῆς ψήφου του, στηρίζει τὴν Κυβέρνησιν, ἐνῷ ἐγὼ ἐὰν ἤμην εἰς τὴν θέσιν του, θὰ τὴν κατεψήφιζα ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν. Κύριοι βουλευταί. Ἡ δραματικὴ κατάστασις τῶν Εὐρυτάνων, δὲν εἶναι μόνον ἀποτέλεσμα σεισμῶν, ἀλλὰ καὶ κατολισθήσεων. 71 χωρία τῆς Εὐρυτανίας, ὑπόκεινται εἰς κατολίσθησιν μὲ ἀναλόγους ζημίας καὶ ἐνῷ ἔχομεν κατολισθέντα τόσα χωρία ἀπὸ τοῦ 1959 καὶ ἐντεῦθεν, ἀπὸ τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις μέχρι σήμερον, καμμία σχεδὸν μέριμνα σοβαρὰ δὲν ἐλήφθη, πλὴν τῆς χορηγηθείσης ὑπὸ τοῦ κ. Ζορμπᾶ, τότε Ὑπουργοῦ Προνοίας, τῶν δρχ. 2.500.000 εἰς 13 χωρία καὶ συνοικισμοὺς μὲ τὰς ὀλιγωτέρας κατολισθήσεις, ἐνῷ διὰ 1750 οἰκογενείας περίπου παθούσας ἐκ τῶν κατολισθήσεων, οὐδεμία μέριμνα ἐλήφθη καὶ ἀκόμη ἀναμένουν οἱ κάτοικοι εἰς τὸ ὕπαιθρον καὶ ὡς πρόσφυγες εἰς τοὺς ὁμόρους Νομοὺς νὰ παραλάβουν τὸ ἀποφασισθὲν ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν ποσὸν τῶν 30.000 δρχ. διὰ νὰ κτίσουν τὰς οἰκίας των. Εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ σᾶς γνωρίσω, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι εἰς τὸ χωρίον Καροπλέσιον Εὐρυτανίας, μὲ κατοίκους 1200, τὸ ὁποῖον ἔπαθε κατολίσθησιν τρομερὰν τὸ ἔτος 1959, ἐξακολουθοῦν οἱ κάτοικοι νὰ διαβιοῦν εἰς τὸ ὕπαιθρον ἐπὶ 7 χρόνια συνεχῶς, χωρὶς καμμία βοήθεια ἀπολύτως. Θαυμάζω δὲ τὴν ὑπομονήν των, μὲ τοὺς ἐμπαιγμοὺς καὶ τὰς ὑποσχέσεις ποὺ τοὺς κάμνουν Κράτος καὶ βουλευταί. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον, κ.κ. συνάδελφοι, εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν τὸ Καροπλέσιον, εἰς τὴν ἰδίαν μοῖραν εἶναι καὶ τὰ χωρία Χόχλια, Ἅγιος Χαράλαμπος, Ἁγία Τριάδα, Κέδρα, Ἅγιος Γεώργιος, Ἅγιος Δημήτριος, Δάφνη, Βίνιανη, Κρέντη, Βούλπη, Παλαιοκάτουνον, Νεράϊδα, Σαραντάπορον καὶ Πλακωτὸν Καρύτσης. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τὸ στεγαστικόν, διὰ τὴν Εὐρυτανίαν, εἶναι ἄκρως σοβαρὸν καὶ πρέπει νὰ δοθῇ ἰδιαιτέρα προσοχὴ καὶ μέριμνα, ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, διὰ τὴν ὁριστικὴν καὶ μόνιμον ἀποκατάστασιν τῶν κατοίκων καὶ κυρίως κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ κατὰ προτίμησιν ἐντὸς τοῦ Εὐρυτανικοῦ χώρου, ἄλλως ἡ Εὐρυτανία ἐντὸς 3ετίας θὰ ἐκκενωθῇ ἀπὸ τὴν ροπὴν πρὸς τὴν μετανάστευσιν καὶ τὴν ἀστυφιλίαν. Διὰ νὰ προλάβωμεν πάντα ταῦτα, θὰ πρέπει ἐπειγόντως νὰ ληφθῇ μέριμνα ὅπως ἀμέσως κινηθοῦν μηχανικοὶ καὶ γεωλόγοι μηχανικοὶ καὶ χημικοὶ διὰ τὴν ἐξέτασιν τοῦ ἐδάφους ἀπὸ γεωλογικῆς ἀπόψεως καὶ νὰ γίνῃ καὶ χωροταξικὴ μελέτη διὰ τὴν μόνιμον ἐγκατάστασιν τῶν κατοίκων καὶ τοῦτο νὰ γίνῃ ἀφοῦ βεβαίως ἡ Κυβέρνησις λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της, ὅτι πρέπει νὰ ἐξαγγείλῃ πόρους ζωῆς καὶ τὰς προϋποθέσεις διὰ τῶν ὁποίων θὰ δυνηθοῦν οἱ κάτοικοι νὰ συγκρατηθοῦν εἰς τοὺς νέους οἰκισμούς των. Πάντως εἰς τὴν Εὐρυτανίαν προσφέρονται πολλὰ ἀγαθὰ διὰ τὴν συγκράτησιν τῶν κατοίκων, ἀρκεῖ νὰ ὑπάρξῃ πνεῦμα κατανοήσεως καὶ ταῦτα εἶναι: 1) Ὁ Τουρισμός, χάριν τῶν φυσικῶν καλλονῶν τῆς Εὐρυτανίας, δεδομένου, ὅτι ἡ Εὐρυτανία εἶναι ἡ Ἑλβετία τῆς Ἑλλάδος καὶ διὰ τῆς ἀξιοποιήσεως Τουριστικῶν χώρων. 2) Ἡ παραχώρησις ἐκμεταλλεύσεως τῶν δασῶν εἰς τοὺς Δασικοὺς Συνεταιρισμούς. 3) Ἡ ἵδρυσις βιομηχανιῶν ξύλου, ΝΟΒΟΠΑΝ, ΞΥΛΟ-ΤΕΞ κλπ. καὶ νὰ μὴ μεταφέρωνται τὰ ξύλα εἰς Πάτρας. 4) Ἡ οἰκόσιτος κτηνοτροφία, διάφοροι φάρμαι καὶ ἡ δενδροκαλλιέργεια, προσέτι δὲ καὶ ἄλλαι βιομηχανίαι καὶ βιοτεχνίαι δύνανται νὰ εὐδοκιμήσουν, βάσει τοῦ νέου νόμου περὶ ἀποκεντρώσεως βιομηχανιῶν. Ἐπίσης, ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅπως ἀντικαταστήσῃ τὸν Ταγματάρχην κ. Μπαροῦ, ὅστις ἐτοποθετήθη συντονιστὴς εἰς τὸν Δῆμον Κτημενίων μὲ ἕδραν τὴν Φουρνάν, ὁ ὁποῖος ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἐκ συστήματος «σαμποτάρει» τὴν ὅλην κίνησιν τῶν ἀρχῶν πρὸς βοήθειαν τῶν πληγέντων κατοίκων, ὑβρίζει χυδαιότατα τούτους, προσέτι δὲ ἐκωλυσιέργησε σοβαρώτατα διὰ τὴν μεταφορὰν ξυλείας καὶ λαμαρινῶν εἰς τὰ χωρία Ἁγία Τριάς, Ἅγιος Χαράλαμπος, Πετράλωνα καὶ Χόχλια, καίτοι ταῦτα εἰδοποιήθησαν, ὅτι ἐφορτώθησαν διὰ τῶν στρατιωτικῶν αὐτοκινήτων, δικαιολογηθείς, ὅτι τὰ αὐτοκίνητα τοῦ Στρατοῦ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ διέλθουν λόγῳ τῆς βλάβης τῶν ὁδῶν. Ὅλαι αἱ Κοινότητες τοῦ Δήμου, διεμαρτυρήθησαν τηλεφωνικῶς καὶ προφορικῶς καὶ ἐζήτησαν τὴν ἀντικατάστασίν του, πλὴν μέχρι σήμερον ὁ εἰρημένος παραμένει καὶ συνεχίζει τὸ ἔργον του, παρὰ τὴν προφορικήν μου διαμαρτυρίαν εἰς τὸν κ. Ταξίαρχον τοῦ ΣΚΕ Λαμίας. Ἐπίσης, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, λόγῳ τοῦ ὅτι τὰ στρατιωτικὰ αὐτοκίνητα εἶναι ἐκ κατασκευῆς των ρυμουλκά, δὲν δύνανται νὰ φέρουν φορτίον ἄνω τῶν δύο τόννων, δι’ ὃ καὶ ἐπιβάλλεται, ὅπως ἡ μεταφορὰ κυρίως ἐφοδίων καὶ ξυλείας γίνεται μὲ ἰδιωτικὰ αὐτοκίνητα ὡς συμφερωτέρα. Πρέπει δέ, ὁ κ. Νομάρχης νὰ ἔχῃ πρὸς τοῦτο εἰδικὸν κονδύλιον χρημάτων πρὸς ἐνοικίασιν αὐτοκινήτων. Ὁμοίως, κ. Πρόεδρε, ἤθελον νὰ παρακαλέσω τοὺς ἁρμοδίους οἰκονομικοὺς Ὑπουργούς, ὅπως μεριμνήσωσι διὰ τὴν χορήγησιν εἰδικοῦ ἐπιδόματος εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, κυρίως τῆς Νομαρχίας Εὐρυτανίας καὶ τῆς Διευθύνσεως Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν, ὡς καὶ ἄλλων ποὺ δύναται νὰ κρίνῃ ὁ κ. Νομάρχης, καθ’ ὅσον οὗτοι ἀφ’ ἧς ἐγένοντο οἱ σεισμοὶ νυχθημερόν, εὑρίσκονται ἐν πορείᾳ ἢ ἐν ἐργασίᾳ εἰς τὰ γραφεῖα των προσφέροντας τὰς ὑπηρεσίας των, ὡς ἐγένετο καὶ μὲ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Ἰονίων Νήσων καὶ ἄλλων σεισμοπαθῶν περιοχῶν κατὰ τὸ παρελθόν. Ἐπίσης, κ.κ. βουλευταί, ἐπιβάλλεται διὰ τὸν Νομὸν Εὐρυτανίας καὶ ἡ ἀποκατάστασις τῶν συγκοινωνιῶν ἀμέσως δι’ ὃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων πρέπει νὰ δώσῃ ἀνάλογον πίστωσιν διὰ τὴν διάνοιξιν τῶν κατεστραμμένων ὁδῶν. Σημειωτέον, ὅτι ἡ Εὐρυτανία χωλαίνει καὶ ἀπὸ ὁδικὸν δίκτυον. Ἡ Εὐρυτανία εἶχε τὴν ἀτυχίαν τὰ πλήγματα ἐκ τῶν θεομηνιῶν νὰ εἶναι πολλὰ καὶ ταῦτα πιθανὸν νὰ εἶναι καὶ ἐξ ὑπαιτιότητος τῶν ἔργων Ἀχελώου καὶ Μέγδοβα. Κατ’ ἀρχὴν ἐγένετο τὸ ἔργον Μέγδοβα–Ταυρωποῦ, ἔφυγεν ὡρισμένος πληθυσμὸς τῶν χωρίων Καρύτσης Δολόπου καὶ Μπελοκομύτης εἰς τὴν Θεσσαλίαν καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων τοῦ Ἀχελώου ποὺ ἀπεδεκατίσθησαν τὰ χωρία Τριπόταμος, Σιβίβιστα, Χρύσοβα, Παλαιοχώριον, Ἐπισκοπή, Μαυρεᾶς, Βελαώρα, Δ. Φραγκίστα καὶ Σίδηρα. Τέλος, κ.κ. συνάδελφοι, τίποτα διὰ τὴν Εὐρυτανίαν σχετικῶς μὲ τὴν ὁριστικήν των ἀποκατάστασιν δὲν θὰ γίνῃ, ἐὰν πρῶτον δὲν ἀποφασίσουν οἱ ἴδιοι πῶς θέλουν τὴν ἀποκατάστασίν των καὶ ἐὰν πρὸς τοῦτο ἡ Πολιτεία δὲν λάβῃ ὅλα τὰ ἀναγκαῖα μέτρα ἐξασφαλίσεως πόρων ζωῆς καὶ παραμονῆς των. Ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀναστείλῃ τὰ ἀγροτικὰ χρέη ἐπὶ 3ετίαν.

§180Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σημερινὴ πληροφορία εἶναι, ὅτι προωθήθησαν μόνον 1.500 κυβικὰ ξυλείας, ἐνῷ αἱ ἀνάγκαι ἀπαιτοῦν 6.000 κυβικά.

§181Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, σήμερον ἔδωσα ἐντολὴν εἰς τὸν κ. Νομάρχην, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν χάρμποτ καὶ διαφόρων ἄλλων εἰδῶν. Ἡ ξυλεία κόβεται.

§182Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἤθελον νὰ ἐπισημάνω τὸ ἀσυντόνιστον τῶν ἐνεργειῶν τῶν Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν, διότι ὡρισμένοι μηχανικοί, διαπιστώνουν ζημίας, εἰς τὴν περιοχήν, τὴν ὁποίαν ἐπισκέπτονται καὶ ἄλλοι δὲν διαπιστώνουν ζημίας εἰς τὴν ἰδίαν περιοχήν. Εἰς τὴν Μεσσηνίαν, ἐπὶ ἓν ἔτος δὲν ἔγιναν διαπιστώσεις, λόγῳ τοῦ ἀσυντονίστου τῶν Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν. Αἱ Τεχνικαὶ Ὑπηρεσίαι ἐπιλέγουν ὡρισμένας οἰκογενείας, διὰ νὰ στεγασθοῦν καὶ ἄλλας δὲν τὰς ἐπιλέγουν. Ἡ ἐπιλογή, γίνεται, βάσει κομματικῶν ἢ φιλικῶν κριτηρίων. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἐντολὴ εἰς τὸν Νομάρχην, διὰ νὰ καταρτίζουν αἱ Τεχνικαὶ Ὑπηρεσίαι καταστάσεις, ὥστε νὰ ἔχουν καὶ τὸ δικαίωμα οἱ κάτοικοι νὰ κάμουν ἐνστάσεις ἐὰν δὲν ἐγκρίνῃ ἡ Τεχνικὴ Ὑπηρεσία τὴν ἀποκατάστασίν των. Ἡ ἀποκατάστασις, βάσει κομματικῶν ἢ φιλικῶν κριτηρίων εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δοθοῦν εἰδικαὶ ἐντολαὶ διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ αὐτὸ τὸ ἀπαράδεκτον, τὸ ὁποῖον γίνεται μέχρι σήμερον.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ φωνὴ τῆς Ἀττικῆς. Πρὸ πολλῶν ἐτῶν, ἔγιναν σεισμοὶ εἰς τὰ Μέγαρα καὶ εἰς τὸν Ὠρωπὸν καὶ οὐδεμία μέριμνα ἐλήφθη ὑπὲρ τῶν κατοίκων. Ἐξαντληθέντος τοῦ πίνακος τῶν ρητόρων, κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§184ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 10.30′ πρωϊνὴν μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.30′ μ. μ.)