1966.02.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 38η

Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου 1966

Προεδρία κ. Δ. Γ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

(Ὥρα 7.20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Στεφανόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 1ης, 2ας, 3ης καὶ 4ης Φεβρουαρίου ἐ.ἔ.

§2Κ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματ.). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 1ης, 2ας, 3ης καὶ 4ης Φεβρουαρίου ἐ.ἔ. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Ἀγγελούσης ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι: Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Γ. Γρηγορίου, 2) Κ. Ράλλης, 3) Ν. Ἀθανασίου, 4) Δ. Βρανόπουλος, 5) Ν. Ἀναγνωστόπουλος, 6) Δ. Καραντζένης, καταθέτουσι προσθήκας καὶ τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως προσλήψεως μὴ τακτικοῦ προσωπικοῦ κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Γ. Σταμάτης, Δ. Θανόπουλος, Δ. Βρανόπουλος, Ι. Τσιριμῶκος, Κ. Παπασπύρου, Λ. Μανέντης κ.ἄ., 2) Δ. Θανόπουλος, 3) Γ. Γραφάκος καὶ Ν. Στειρόπουλος, 4) Β. Ἰντζές, Γ. Λαμπριανός, Δ. Καραντζένης, Χ. Τσαντούλας, Δ. Ἰωάννου καὶ Γ. Σταμάτης, 5) Α. Λώρας καὶ Δ. Καραντζένης, 6) Ι. Τσιριμῶκος, Τ. Κολοκυθᾶς καὶ Κ. Μαρῆς, 7) Γ. Σταμάτης, 8) Γ. Λαμπριανός, 9) Ν. Στειρόπουλος, 10) Γ. Γραφάκος, 11) Α. Γκίλλας, Σ. Πολυζωγόπουλος, Α. Παπαχρήστου, 12) Α. Γκίλλας καὶ Γ. Μεταξᾶς, 13) Ι. Προκοπίδης καὶ Α. Γεροκωστόπουλος, 14) Α. Αὐγερινός, Τ. Κατσικόπουλος καὶ Σ. Μπίρης, 15) Ι. Ἀλευρᾶς, Δ. Κρόκος, Κ. Πετρόπουλος, Σ. Μπίρης, Κ. Μαρῆς, Ι. Σακελλαρίου, Γ. Γρηγορίου καὶ Ι. Βαλυράκης, 16) Ι. Παπασπύρου, καταθέτουσι προσθήκας καὶ τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς ἐργατικῆς νομοθεσίας καὶ περὶ ἑτέρων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Α. Ἀγγελούσης, Α. Γεροκωστόπουλος καὶ Γ. Σταμάτης, 2) Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων τινῶν τῶν δικηγόρων, τῶν συμβολαιογράφων, τροποποιήσεως τοῦ Κώδικος περὶ Ταμείου Νομικῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Χ. Ἑρμείδης, Γ. Γραφάκος, Α. Βογιατζῆς, Α. Καραθόδωρος, Α. Θεοδοσιάδης, Α. Παπαχρήστου, Θ. Μαναβῆς κ.ἄ., καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ συντάξεων τῶν ὑπαλλήλων τῶν Ὀργανισμῶν Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως καὶ περὶ χορηγίας Δημάρχων, διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Α. Παπαϊωάννου, Ι. Ἀλευρᾶς καὶ Γ. Παπαδημητρίου, 2) Α. Ρουσόπουλος, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ἰατρικῆς, φαρμακευτικῆς καὶ νοσοκομειακῆς περιθάλψεως τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Α. Καλαντζάκος καὶ Χ. Πιπιλῆς, 2) Ι. Βαρβιτσιώτης, Κ. Ράλλης καὶ Α. Τσαλδάρης, 3) Δ. Βρανόπουλος, 4) Θ. Μαναβῆς, Α. Γκίλλας καὶ Δ. Ἰωάννου, καταθέτουσι προσθήκας καὶ τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀναγκαστικοῦ νόμου 1671)51 «περὶ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργείων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Γ. Σταμάτης, 2) Κ. Μανιαδάκης, Σ. Πολυζωγόπουλος καὶ Χ. Τούντας, 3) Κ. Ράλλης, 4) Γ. Ἡγουμενάκης, Ι. Βαρβιτσιώτης, Ι. Τσιριμῶκος καὶ Α. Λώρας, 5) Γ. Λαμπριανός, 6) Ν. Στειρόπουλος, 7) Ν. Ἔξαρχος, Η. Κατριβάνος, Ι. Χαραλαμπόπουλος, Γ. Κοΐνης, Τ. Κεφαλληνός, Α. Κοκκέβης καὶ Ι. Μελᾶς, 8) Ι. Κουτσοχέρας, Χ. Ψαρρός, Ι. Τσιριμῶκος, Α. Κανελλόπουλος, Δ. Ἰωάννου, Α. Γκελεστάθης καὶ Δ. Χατζηγάκης, 9) Δ. Μυλωνᾶς, Δ. Στρατῆς καὶ Γ. Λούλης, 10) Β. Νεφελούδης, καταθέτουσι προσθήκας καὶ τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 4277)1962 περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν ἰατρῶν τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν ἐργαζομένων» ὡς καὶ τοῦ Νόμου 3163)1955 «περὶ συνταξιοδοτήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων». Παρακαλῶ ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ταξιθετῶν Θεάτρων–Κιν)φων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, αἰτουμένου τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ὑπαλληλικῆς ἰδιότητος εἰς τοὺς ταξιθέτας καὶ ταξιθετρίας, μείωσιν τοῦ ὁρίου ἡλικίας, αὔξησιν τοῦ τεκμαρτοῦ ἡμερομισθίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἀμίσθων Δικαστικῶν Κλητήρων, Πρωτοδικείων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, αἰτουμένου τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἀσφαλίσεως καὶ εἰς τοὺς Ἀμίσθους Δικαστικοὺς Κλητῆρας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Σ. Τσαπάρας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐμπόρων ὑφασμάτων καὶ εἰδῶν νεωτερισμοῦ Θεσσαλονίκης, αἰτουμένης ρύθμισιν ἐνοικιοστασιακοῦ ζητήματος. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Σ. Τσαπάρας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἀκτημόνων Δρυμοῦ, αἰτουμένου ἀπαλλαγὴν των τῆς ἐκ τῆς Κοινότητος ἐπιβληθείσης εἰσφορᾶς δι’ ἔκτασιν, ἥτις δὲν ἐκαλλιεργήθη ὑπ’ αὐτῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Μηχανικῶν Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ, αἰτουμένης τὴν ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ περὶ Ν.Α.Τ. νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Καταναλωτῶν Ἠλεκτρικοῦ Ρεύματος, αἰτουμένης ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν μὴ ἐπαρκῆ χορήγησιν ρεύματος εἰς τὰς νέας κατοικίας κλπ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. κ. Π. Κανελλόπουλος, καταθέτει ψήφισμα τῶν κατοίκων Ἀριδαίας τοῦ Νομοῦ Πέλλης, διαμαρτυρομένων κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Ἀνδρεάδη, ἀποπειραθέντος νὰ διαβάλῃ τὸν Ἐθνικὸν Στρατὸν καὶ τὰ ΤΕΑ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Κ. Λαμιανός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Δράμας, αἰτουμένου ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ μετανάστευσις ἐκ τοῦ ἐν λόγῳ Νομοῦ, ἐπιτραπῇ δὲ μόνον εἰς τοὺς τελείως ἀνέργους καὶ τοὺς ἀκτήμονας. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Κ. Λαμιανός, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Ἰδιοκτητῶν Αὐτοκινήτων, περιοχῆς Δράμας, διαμαρτυρομένης διὰ τὰς ἐπικειμένας φορολογικὰς ἐπιβαρύνσεις. Ὁ βουλευτὴς Δράμας, κ. Κ. Λαμιανός, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν Βιοτεχνῶν Δράμας, διαμαρτυρομένης διὰ τὰς ἐπικειμένας φορολογικὰς ἐπιβαρύνσεις. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σταμάτης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἰδιοκτητῶν ταξὶ τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας, αἰτουμένων μετατροπὴν τῶν βενζινοκινήτων μηχανῶν, εἰς πετρελαιοκινήτους τοιαύτας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Α. Παπαϊωάννου, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν ἐκπροσώπων τῆς Ἑνώσεως Γεωργ. Συνεταιρισμῶν Καρδίτσης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἐξαγγελίαν τῶν καπνικῶν μέτρων, τῶν ἀφορώντων τὰς ἀγοραπωλησίας, ὡς καὶ τὴν καπνοκαλλιέργειαν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Σ. Νικολαΐδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν μελῶν τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ καὶ ἀγροτικοῦ Συλλόγου περιφερείας Νέστου καὶ Καβάλας, αἰτουμένων ἐπίσπευσιν τῆς χορηγήσεως ΠΡΙΜ διὰ τὰ καπνὰ ἐσοδείας 1964, ἐξαγγελίαν ηὐξημένης τιμῆς διὰ τὰ καπνὰ ἐσοδείας 1965 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Τσιάρας, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Συκιᾶς Χαλκιδικῆς, αἰτουμένου ἔγκρισιν πιστώσεως, διὰ τὴν ἀνέγερσιν δημοτικοῦ σχολείου εἰς τὴν ὡς ἄνω Κοινότητα, καταστραφέντος ὑπὸ πυρκαϊᾶς. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Καρδαμύλων, διαμαρτυρομένου διὰ πλημμελῆ ἠλεκτροδότησιν τῆς πόλεως Καρδαμύλων. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Μηχανικῶν Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ, αἰτουμένης τὴν ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ περὶ ΝΑΤ νομοσχεδίου κλπ. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ξενοδοχειακοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἑλλάδος, διὰ τηλεγραφήματός του αἰτεῖται τὴν μὴ χορήγησιν ἀδειῶν διὰ τὰς πολιτικὰς συγκεντρώσεις, τῆς 16ης τρέχοντος μηνός, δυναμένων νὰ ἐπιφέρουν σημαντικὰς ἐπιπτώσεις ἐπὶ τοῦ καταρτιζομένου τουριστικοῦ προγράμματος. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἐργατοϋπαλλήλων Υ.Ε.Β. Ἀλεξανδρείας, αἰτουμένου αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν κατὰ 20% εἰς ἅπαν τὸ προσωπικόν, μονιμοποίησιν τοῦ ἐκτάκτου προσωπικοῦ τῆς Υ.Ε.Β. κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ἐπιτροπῆς ἀσκουμένων δικηγόρων Ἀθηνῶν– Θεσσαλονίκης, αἰτουμένων αὔξησιν τῶν πληρωτέων θέσεων εἰς 330 διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ 60 διὰ τὴν Θεσσαλονίκην κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀσκουμένων δικηγόρων Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν αἰτουμένων ἀπάλειψιν τῆς παραγρ. 2 τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων τῶν δικηγόρων κλπ.». Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης, κ. Σ. Τσαπάρας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Βιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, διαμαρτυρομένου διὰ τὰς ἐπικειμένας φορολογικὰς ἐπιβαρύνσεις. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ νόμου 2588)21 αἰτουμένων ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ των ζητήματος. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Δικολάβων, αἰτουμένης ἀναγνώρισιν ὡς χρόνου ἀσφαλίσεως παρὰ τῷ ταμείῳ Νομικῶν, ἁπάσης τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Δικολάβου ἀπὸ τῆς ὁρκωμοσίας του, ἄνευ ἐξαγορᾶς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἰντζές, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Δάφνης Νιγρίτης, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ καταβολὴν πρὶμ διὰ καπνὰ ἐσοδείας 1964 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Ι. Διαμαντόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελλαδικῆς Ὁμοσπονδίας Αὐτοκινητιστῶν Ὑπεραστικῶν Συγκοινωνιῶν, αἰτουμένης τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ὑπὸ ψήφισιν φορολογικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελλαδικῆς Ὁμοσπονδίας Αὐτοκινητιστῶν, Ὑπεραστικῶν Συγκοινωνιῶν, αἰτουμένης τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ὑπὸ ψήφισιν φορολογικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης, κ. Α. Θεοδοσιάδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἐργατοϋπαλλήλων Υ.Ε.Β. Ἀλεξανδρείας, αἰτουμένου αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν κατὰ 20%, μονιμοποίησιν τοῦ ἐκτάκτου προσωπικοῦ τῆς Υ.Ε.Β. κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελλαδικῆς Ὁμοσπονδίας Αὐτοκινητιστῶν Ὑπεραστικῶν Συγκοινωνιῶν, αἰτουμένης τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ὑπὸ ψήφισιν φορολογικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ε. Μπαμπούνη, κατοίκου Ἀθηνῶν, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας παραγγελίαν τῶν τριῶν (3) ἀεροσκαφῶν τύπου BOEING, πρὸς ὄφελος τῆς Ἑταιρείας Ὠνάση καὶ αἰτεῖται τὴν σύστασιν εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, ἵνα μελετήσῃ προτεινομένην λύσιν, ὅπως ἡ Ὀλυμπιακὴ καταστῇ Ἐθνικὴ Ἑταιρεία, μὲ μετόχους Ἕλληνας τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κλπ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἐζήτησε τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, διὰ νὰ ἐνημερωθῇ ἐπὶ τῶν ἐκτάσεων τῶν καταστροφῶν εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν καὶ Εὐρυτανίαν, καὶ νὰ ἀκούσῃ ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, τὰς γενομένας μέχρι τοῦδε ἐνεργείας. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§8Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ἑλλὰς ἐπλήγη προχθὲς ἀπὸ μίαν νέαν καταστροφήν, τὴν καταστροφὴν ἐκ τῶν σεισμῶν εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν καὶ Εὐρυτανίαν. Εἶναι εὔλογος ἡ συγκίνησις ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Ἡ παράκλησίς μου συνίσταται εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν εἶναι εἰς θέσιν, νὰ τὸ πράξῃ, νὰ προβῇ εἰς σχετικὰς ἀνακοινώσεις, περὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν καταστροφῶν, τόσον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὑλικὰς βλάβας, ὅσον καὶ ὡς πρὸς τὰ θύματα, ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου, περὶ τοῦ ποῖα μέτρα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς συμφορᾶς αὐτῆς καὶ ἐὰν τὰ μέτρα αὐτὰ τὰ θεωρῇ, ἡ Κυβέρνησις, ἐπαρκῆ.

§9Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως καὶ αἱ ἀνακοινώσεις ἔχουν ἀξίαν, ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ εἶναι ἀπαραίτητον, εἶναι ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶναι πλησίον τῶν πληγέντων.

§10Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἀκούσωμεν τὰς ἀνακοινώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Πρῶτον, αἱ ἐκ τῶν σεισμῶν καταστροφαί, εἶναι ἐκ τῶν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα, δὲν δύνανται νὰ ἀποδοθοῦν εἰς πολιτικὰς εὐθύνας. Δεύτερον, εἶναι ἐνδεχόμενον τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα τυχὸν θὰ ἀνακοινώσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἔλαβε, διὰ τεχνικοὺς λόγους, εἰς τὸ πρῶτον 24ωρον, νὰ ὑπελείφθησαν ἐκείνων, ποὺ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν. Θὰ ἀκούσωμεν, πάντως, καὶ ἐνδεχομένως θὰ ἐκθέσωμεν τὴν γνώμην μας ἐπὶ τῶν ληφθέντων μέτρων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τῇ θλιβερᾷ εὐκαιρίᾳ, ἤθελα νὰ τονίσω, εἶναι τοῦτο: Ὅτι, βεβαίως, μία τοιαύτη συμφορά, ὅπως οἱ σεισμοὶ καὶ αἱ ἐξ αὐτῶν ἐκτεταμέναι καταστροφαί —καὶ ἐγνώρισεν ἐπανειλημμένως τοιαύτας καταστροφὰς ἡ χώρα μας, τὴν τελευταίαν 15ετίαν— δημιουργοῦν τὰς πρώτας στιγμὰς καὶ συγκίνησιν καὶ προθυμίαν, κυβερνώντων καὶ κυβερνωμένων, νὰ βοηθήσουν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, μετὰ τὰ πρῶτα μέτρα, ἐπαρκῆ ἢ μή, τὸ πάγιον πρόβλημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπαθῶν, πολλὲς φορές, μένει εἰς τὸ στάδιον τῶν ὑποσχέσεων καὶ δὲν πραγματοποιοῦνται τὰ προβλεφθέντα. Τουλάχιστον, πρὸ ὀλίγων ἑβδομάδων, ἠκούσαμεν ἐδῶ, μεγάλα παράπονα, διὰ τοὺς σεισμοὺς τοῦ παρελθόντος ἔτους, Σκοπέλου καὶ Ἀλοννήσου, ὅτι ἔχουν δημιουργήσει μίαν ἱστορίαν. Τὸ πρόβλημα μένει πολὺ μακρὰν τῆς ἐπιθυμητῆς λύσεως καὶ οἱ ἄνθρωποι, ἐπὶ τῷ προσχήματι μιᾶς τουριστικῆς μελλοντικῆς ἀξιοποιήσεως τῆς περιοχῆς, ἀφήνονται εἰς ἀπόγνωσιν διὰ τὴν συντήρησίν των. Ἑπομένως θὰ ἤθελα ἐκ μέρους τῆς παρατάξεώς μας, πέραν τῆς ἀναγγελίας ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῶν ἀμέσων μέτρων, ὅσα ἐπρόλαβε νὰ λάβῃ καὶ ὅσα δὲν ἐπρόλαβεν, ἀλλὰ γνωρίζει, ὅτι ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν, πρέπει νὰ λάβῃ, νὰ μᾶς ἀνακοινώσῃ ὡρισμένας γενικωτέρας σκέψεις της, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν.

§12Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι φυσικὸν καὶ οἱ Προοδευτικοί, νὰ συμμερίζωνται τὴν γενικὴν θλῖψιν διὰ τὴν νέαν συμφοράν, ἡ ὁποία ἔπληξε μίαν συμπαθεστάτην περιοχὴν τῆς Ἑλλάδος. Θὰ ἀκούσωμεν μὲ ἰδιαιτέραν προσοχὴν τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι ἀπὸ ὅσα ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, εἶναι φανερόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσεν ἀμέσως νὰ παρουσιασθῇ ἐπὶ τόπου. Ἐπιθυμῶ, ὅμως πρωτίστως, νὰ ἐξάρω τὴν ἄμεσον ἐνέργειαν τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς Βασιλίσσης, οἱ ὁποῖοι ἔσπευσαν νὰ εὑρεθοῦν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς εἰς τὴν πληγεῖσαν περιφέρειαν. Τοιουτοτρόπως, εἶναι ἐπὶ πλέον εἰς θέσιν, οἱ ἴδιοι, νὰ ἔχουν ἄμεσον ἀντίληψιν τῆς καταστάσεως. Ἐὰν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναγγείλῃ ἡ Κυβέρνησις, θὰ εἶναι ἱκανοποιητικά, θὰ εἴμεθα οἱ Προοδευτικοὶ εὐτυχεῖς. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω καὶ ἐγώ, ὅτι πέραν τῆς σημερινῆς ἀνακοινώσεως, σημαντικωτέρα θὰ εἶναι ἡ παρακολούθησις τῆς ἐκτελέσεως τῶν ληφθησομένων ἐλπίζω ἐπαρκῶν ἀποφάσεων. Καὶ τοῦτο, διὰ νὰ μὴ συμβῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπανειλημμένως συνέβη εἰς ἄλλας πληγείσας ἐκ τῶν θεομηνιῶν περιοχάς, αἱ ὁποῖαι καθ’ ἣν ὥραν ἐπλήττοντο, ἤκουον τοὺς καλυτέρους λόγους, ὅταν δὲ παρήρχοντο αἱ πρῶται ἡμέραι, ἐξελιπάρουν οἱ κάτοικοι καὶ ἐπαιτοῦσαν, ὡς νὰ ἦσαν παραπεταμένοι εἰς τὸν τόπον αὐτόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσάτσος, ἔχει τὸν λόγον.

§14Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐπεθύμουν καὶ ἐγώ, ἐκ μέρους τῆς Ε.Ρ.Ε., νὰ ὑποβάλω τὴν θερμὴν παράκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως, πέραν τῶν ἀνακοινώσεων, λάβῃ ἰδιαιτέρως ὑπ’ ὄψιν τὴν πληγεῖσαν περιοχήν, ὅπου αἱ συνθῆκαι εἶναι πραγματικὰ τραγικαί. Κύριε Πρόεδρε, ὁ χειμὼν τῆς Εὐρυτανίας, εἶναι ὁ δριμύτερος. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ στρατοῦ, θὰ λάβῃ ἀποφασιστικὰ μέτρα, διὰ τὴν ἀνακούφισιν τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς αὐτῆς. Ἰδιαιτέρως θὰ πρέπει νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ὁριστικὴν στέγασιν τῶν κατοίκων.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σταμάτης, ἔχει τὸν λόγον.

§16Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα καὶ ἐγὼ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως παράλληλα πρὸς τὰς ὑποσχέσεις προβῇ καὶ εἰς τὴν ἄμεσον ἐκτέλεσιν ἔργων εἰς τὰς πληγείσας περιοχάς. Ἡ Αἰτωλοακαρνανία ἐπλήγη καὶ πάλιν προσφάτως, ἀλλά, δυστυχῶς, οἱ σεισμόπληκτοι, ἀφοῦ ἔλαβον τὰς πρώτας δόσεις τῶν δανείων, ἀκόμη ταλαιπωροῦνται μὲ τὰς ὑπολοίπους. Δι’ αὐτό, τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας πρέπει, πέραν τῶν ὑποσχέσεων αἱ ὁποῖαι δίδονται, κατὰ τὴν συγκινητικὴν στιγμὴν τῶν καταστροφῶν, νὰ λάβῃ δραστικὰ καὶ ὁριστικὰ μέτρα, ἀποκαταστάσεως τοῦ πληθυσμοῦ τῶν πληγεισῶν περιοχῶν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Εὐταξίας, ἔχει τὸν λόγον.

§18Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω δύο λέξεις, διότι μαζὶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν, εὑρέθην ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν εἰς τὸν τόπον τῆς καταστροφῆς. Θὰ ἤθελα ἰδιαιτέρως, νὰ ἐξάρω τὴν συγκινητικὴν συμμετοχὴν τῶν Αὐτῶν Μεγαλειοτήτων τῶν Βασιλέων, οἱ ὁποῖοι παρὰ τὰς δυσκολίας ἐπεσκέφθησαν μὲ ἑλικόπτερον τὰ πληγέντα χωρία, παρὰ τὸ ὅτι ἡ προσγείωσις τοῦ ἑλικοπτέρου ἦτο πολὺ προβληματική. Κύριε Πρόεδρε, αἱ συνθῆκαι ζωῆς τοῦ Νομοῦ Εὐρυτανίας εἶναι ὑπερβολικὰ τραγικαί. Θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὥστε οἱ κάτοικοι νὰ μὴ ἐπανέλθουν πλέον εἰς τὰς ἀετοφωλιάς, ὅπου διαβιοῦν, ἀλλά, ὡς ὑπεστήριξεν ἄλλοτε καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, νὰ μεταφερθοῦν καὶ νὰ συγκεντρωθοῦν εἰς πρότυπα χωρία. Περιττὸν νὰ προσθέσω, ὅτι οἱ κάτοικοι τῶν περιοχῶν αὐτῶν, λιμοκτονοῦν πραγματικὰ καὶ τὸ Κράτος δαπανᾷ ἀσκόπως χρήματα, χωρὶς τὸ βιοτικόν των ἐπίπεδον νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιωθῇ. Ἴσως εἶναι μία εὐκαιρία τώρα, μὲ τὰ μέτρα, ποὺ θὰ ἐξαγγείλῃ ἡ Κυβέρνησις, νὰ μπορέσῃ νὰ ὑπάρξῃ καὶ διὰ τοὺς Εὐρυτάνας, μία καλύτερη ἡμέρα. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ παραλείψῃ νὰ λάβῃ καὶ τὰ ἄμεσα μέτρα διὰ τὴν ἀνακούφισιν τῶν πληγέντων εἰς τὰς περιοχὰς Εὐρυτανίας καὶ Φθιώτιδος.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσιριμῶκος, ἔχει τὸν λόγον.

§20Κ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως ἴσως ἔχει ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις, τὸ ἐπίκεντρον ἦτο εἰς τὴν Εὐρυτανίαν, ἀλλὰ εἶχον ἐπιπτώσεις οἱ σεισμοὶ ἐπὶ τοῦ Νομοῦ Φθιώτιδος. Ἐπεσκέφθην μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. Σακελλαρίου, τὴν περιοχὴν καὶ εἶδον καταστροφάς, ἐκτεινομένας εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Τυμφρηστοῦ. Νομίζω, ὅτι ἐκ συμπτώσεως τὰς διεπίστωσε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας. Μὲ περιέργειαν ἀναμένομεν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναγγείλῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, ὅμως, νὰ διαπιστώσω, ὅτι ἡ πρώτη μέριμνα εἶναι πενιχρά. Συγκεκριμένως, ἀναφέρω, ὅτι ὡς μοῦ ἀνέφερον εἰς τὸν Ἅγιον Γεώργιον, ἐστάλησαν 90 κουβέρτες καὶ 160 κονσέρβες. Μὲ τὰ μέσα αὐτά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ ἔκτασις τῶν ζημιῶν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Σακελλαρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§22Ι. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἡ Δυτικὴ περιοχὴ τῆς Φθιώτιδος, ἔχει πληγῆ ἰδιαιτέρως, ἀπὸ τοὺς προχθεσινοὺς σεισμούς. Αἱ καταστροφαὶ τῶν παρὰ τὸν Σπερχειὸν χωρίων Ἅγιος Γεώργιος, Πύργος, Νεοχωράκι, Λευκάδα, ὡς καὶ τῶν ὀρεινῶν Μαυρῖλον κλπ., εἶναι ἐκτεταμέναι. Ὅλα τὰ σπίτια ἔχουν ρωγμὰς καὶ ἡ παραμονὴ τῶν κατοίκων εἰς αὐτά, εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνος. Ὁ κόσμος ἔχει ἐγκαταλείψει τὰς οἰκίας του καὶ διαμένει εἰς ἄλλους ἀσφαλεῖς χώρους, ὡς π.χ. εἰς καφενεῖα, τὰ ὁποῖα, λόγῳ κατασκευῆς, διὰ τὴν ὥραν παρουσιάζουν κάποιαν ἀνθεκτικότητα ἔναντι τῶν σεισμῶν. Θὰ ἔπρεπε, κ. Πρόεδρε, οἱ μηχανικοὶ νὰ παραμείνουν ἐκεῖ καὶ νὰ διαπιστώσουν ἐπὶ τόπου, ποῖα σπίτια εἶναι ἀκατοίκητα καὶ ποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ κατοικήσουν ἀκινδύνως οἱ ἰδιοκτῆται των. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, εἰς Ἅγιον Γεώργιον, δὲν ἐξήτασε τὸ ζήτημα, διότι τὸ 40% τῶν οἰκιῶν ἔχουν καταστραφῆ καὶ τὸ ὑπόλοιπον 55% ἔχει ρωγμὰς ἐπικινδύνους. Οὔτε μὲ 90 κουβέρτες καὶ 160 κονσέρβες ποὺ ἐδόθησαν εἰς Ἅγιον Γεώργιον, ἀντιμετωπίζεται τὸ ζήτημα. Πάντως, θὰ πρέπει νὰ μελετηθῇ ἰδιαιτέρως τὸ πρόβλημα, τόσον τῶν χωρίων ποὺ ἐπλήγησαν ἀπὸ τοὺς σεισμούς, ὅσον καὶ τῶν χωρίων ποὺ κατολισθαίνουν. Θὰ πρέπει τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ πλέον ἀποτελεσματικῶς τὸ πρόβλημα τοῦτο τῆς ἐγκαταστάσεως. Ἄλλαι περιοχαὶ τοῦ Νομοῦ προσφέρονται πρὸς ἐγκατάστασιν. Ἀναμένομεν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξαγγείλῃ ἡ Κυβέρνησις, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν σεισμοπλήκτων, διότι τὰ σημερινὰ μέτρα εἶναι καὶ ἀνεπαρκῆ καὶ ἀπρόσφορα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§24Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Βαθυτάτη εἶναι, κ. Πρόεδρε, ἡ συγκίνησις ὅλων τῶν Ἑλλήνων, ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς ποὺ ἔπληξαν τὴν Εὐρυτανίαν. Ἡμεῖς ποὺ ὑπήρξαμεν θύματα τῶν σεισμῶν, αἰσθανόμεθα ὅλην τὴν ἀγωνίαν τῶν Εὐρυτάνων. Εἶναι, κ. Πρόεδρε, ζήτημα τιμῆς διὰ τὸ Κράτος νὰ σπεύσῃ νὰ ἀποκαταστήσῃ πλήρως τοὺς πληγέντας καὶ νὰ τοὺς χορηγήσῃ τὰ κατάλληλα μέσα, εἰς χρῆμα καὶ ὑλικά, διὰ νὰ φτιάξουν πάλιν τὰ καταστραφέντα ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς σπίτια των. Ὅλα αὐτά, θὰ πρέπει νὰ γίνουν, κ. Πρόεδρε, ἐντελῶς δωρεὰν καὶ ὄχι ὑπὸ τύπον δανείων. Εἶναι ἀνάγκη ἐπίσης, κ. Πρεόδρε, τὰ παθήματα τοῦ παρελθόντος, νὰ γίνουν μαθήματα διὰ τὸ Κράτος. Εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους ἐγένοντο τεράστια λάθη, ἐσπαταλήθησαν χρήματα καὶ δὲν ἐγένετο καὶ ἐκεῖνο ποὺ ἔπρεπε νὰ γίνῃ. Θὰ πρέπει λοιπόν, ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος, νὰ μᾶς βοηθήσῃ. Ὁ σεισμὸς θὰ πρέπει νὰ γίνῃ σωσμός, διὰ τοὺς κατοίκους τῆς δύστυχης Εὐρυτανίας.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θεοδοσιάδης, ἔχει τὸν λόγον.

§26Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι μόνον οἱ πρόσφατοι σεισμοί, κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ εἶναι καὶ οἱ σεισμοὶ τοῦ παρελθόντος, ποὺ πρέπει καὶ ἡμᾶς ὅλους καὶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀπασχολοῦν. Τὸ θέμα δὲν εἶναι, κ. Πρόεδρε, ἡ παροχὴ μιᾶς προσωρινῆς περιθάλψεως πρὸς τοὺς πληγέντας. Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι χωλαίνει ἡ ὁριστικὴ ἀποκατάστασις τῶν πληγέντων ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς καὶ τὰς κατολισθήσεις. Δὲν πταίει τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας, δι’ ὅσα συμβαίνουν γύρω ἀπὸ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπαθῶν. Πταίει τὸ Ὑφυπουργεῖον Οἰκισμοῦ, κ. Πρόεδρε, εἶναι τὸ ἁρμόδιον διὰ τὰ θέματα αὐτὸ Ὑπουργεῖον. Ἐν τούτοις ὅμως, τὸ Ὑφυπουργεῖον Οἰκισμοῦ, στερεῖται προσωπικοῦ. Οἱ ἁρμόδιοι ὑπάλληλοι τοῦ Ὑφυπουργείου Οἰκισμοῦ, εἶναι οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι ποὺ θὰ πρέπει νὰ μελετήσουν ἀπὸ πολλὰς πλευρὰς τὰ θέματα τῶν σεισμῶν καὶ κατολισθήσεων. Θὰ πρέπει, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, νὰ συστήσῃ εἰς τὸν συνάδελφόν του Ὑπουργὸν Οἰκισμοῦ, ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον του ἐπιληφθῇ καὶ μελετήσῃ τὰ θέματα τῶν σεισμῶν καὶ τῶν κατολισθήσεων, ἀπὸ πάσης πλευρᾶς. Σᾶς πληροφορῶ, διὰ νὰ λάβετε μίαν ἀμυδρὰν εἰκόνα τὸ πῶς ἀντιμετωπίζει τὸ Ὑφυπουργεῖον Οἰκισμοῦ τὰ θέματα αὐτά, ὅτι μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἀνεγέρσεως τῶν καταστραφέντων ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς καὶ τὰς κατολισθήσεις χωρίων, ἀσχολεῖται εἷς καὶ μόνον ἀρχιτέκτων. Ἡ κατάστασις αὐτή, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει πλέον νὰ συνεχισθῇ.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας, ἔχει τὸν λόγον.

§28Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὁμιλήσω δι’ ὀλίγων.

§29Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μιὰ καὶ ἐδόθη ὁ λόγος καὶ εἰς ἄλλους συναδέλφους τῶν πληγεισῶν περιοχῶν, παρακαλῶ ὅπως ἐπιτρέψητε καὶ εἰς τὸν κ. Σερπᾶνον νὰ ὁμιλήσῃ δι’ ὀλίγων.

§30Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ ἐκφράσω τὴν συμπάθειάν μου καὶ νὰ ἑνώσω τὴν παράκλησίν μου μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους συναδέλφους, ὅπως δοθῇ ὑπὸ τοῦ Κράτους ταχεῖα βοήθεια εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους τῆς Εὐρυτανίας. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, κ. Πρόεδρε, διάγουν σήμερον ὑπὸ τρομερὰς καιρικὰς συνθήκας, ζῶντες κάτωθεν τῶν χιόνων, χωρὶς μέχρι στιγμῆς νὰ τοὺς ἔχει δοθῆ οὐδεμία βοήθεια. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω, ὅπως ἡ ὀργάνωσις τῆς βοηθείας εἶναι ὀρθολογισμένη καὶ ταχίστη. Ἐπίσης, κ. Πρόεδρε, θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τὴν Τριχωνίδα καὶ τὸν Βάλτον, διότι καὶ ἐκεῖ, ἀπὸ τὶς πληροφορίες ποὺ ἔχω, ὑπάρχουν καταστροφαί. Λέγεται, ἐπίσης, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ λίμνη τοῦ Ἀχελώου, φαίνεται, ὅτι ἔχει ρωγμὰς καὶ ἴσως αἰτία τῶν προχθεσινῶν σεισμῶν, νὰ εἶναι αἱ ρωγμαὶ αὐταί. Πρέπει νὰ ἐξετασθῇ μὲ μεγάλην προσοχὴν ἡ περίπτωσις αὐτή, ἵνα μὴ ὑπάρξουν καὶ ἄλλα θύματα εἰς παραπλησίους περιοχάς. Ἐπαναλαμβάνω, κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ προσέξῃ καὶ τὴν Τριχωνίδα καὶ τὸν Βάλτον.

§31Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀπασχολήσω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν Βουλὴν μὲ τὰ θέματα τῶν σεισμῶν. Ἐκφράζω μόνον, ἐκ μέρους τῶν σεισμοπλήκτων τῶν Σποράδων, τὴν συμπάθειαν διὰ τοὺς πληγέντας τῆς Εὐρυτανίας. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ μόνον, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, νὰ ἐκφράσω τὸ παράπονόν μας, διότι μετὰ πάροδον ἑνὸς ὁλοκλήρου ἔτους, δὲν ἐγένετο τίποτε διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πληγέντων τῶν Σποράδων. Θέλω ἁπλῶς νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι καὶ κατὰ τοὺς σεισμοὺς τῶν Σποράδων, ἔδειξαν κατ’ ἀρχὴν ἐνδιαφέρον καὶ τὸ Κράτος καὶ ἡ Βασιλομήτωρ. Παρ’ ὅλα αὐτά ὅμως, τίποτε ἀκόμη δὲν ἐγένετο διὰ τὴν ὁριστικὴν ἀποκατάστασιν τῶν πληγέντων. Θὰ πρέπει τὸ θέμα νὰ ἀντιμετωπισθῇ, ὅπως πολὺ ὀρθῶς εἶπε καὶ ὁ κ. Θεοδοσιάδης, ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκισμοῦ.

§32ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, ἀπευθύνομαι ἰδιαιτέρως πρὸς σᾶς, ποὺ εἴχατε τὴν πρωτοβουλίαν τῆς συζητήσεως πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ὡς γνωστόν, αἱ τοιαῦται συζητήσεις περιορίζονται πάντοτε μεταξὺ τῶν Ἀρχηγῶν καὶ ἐκπροσώπων τῶν Κομμάτων. Ἐν προκειμένῳ, λόγῳ τοῦ μεγάλου ἐνδιαφέροντος ποὺ προκαλεῖ ἡ συζήτησις, ἐνόμισα ὀρθὸν νὰ ἐπιτραπῇ καὶ ὁμιλήσουν οἱ συνάδελφοι, τῶν πληγεισῶν περιφερειῶν. Βλέπω ὅμως, ὅτι γενικεύεται ἡ συζήτησις. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν νὰ γίνῃ εἰς βάρος τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ἤδη 15 συνάδελφοι ζητοῦν τὸν λόγον. Ἀπευθύνομαι πρὸς τοὺς ἐκπροσώπους τῶν Κομμάτων καὶ τοὺς παρακαλῶ, νὰ συστήσουν εἰς τοὺς κ.κ. βουλευτάς, νὰ μὴ ἐπιμένουν νὰ λάβουν ὅλοι τὸν λόγον. Ἀρκετὰ ἐλέχθησαν. Ἄς ἀκούσωμεν καὶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν καὶ ἂν χρειασθῇ θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις μὲ τὰς ὁμιλίας καὶ ἄλλων συναδέλφων ἢ ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπείγεται, νὰ ἀποχωρήσῃ διὰ νὰ μετάσχῃ συσκέψεως διὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς, νὰ τὴν διακόψωμεν δι’ αὔριον.

§34Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἀπηυθύνθητε εἰς ἐμέ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω. Ἐκ μέρους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, παρακαλῶ, νὰ συνεννοηθῆτε μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσῃ πληροφορίας, ἐπὶ τοῦ θέματος περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται. Δὲν διευθύνω ἐγὼ τὴν συζήτησιν. Ἂν ἐδόθη καὶ εἰς ἄλλους ὁ λόγος, δὲν πταίω ἐγώ. Νὰ ἀκούσωμεν τὰς ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ μετὰ ταῦτα, ἂν ὑπάρξῃ κανένα κενόν, νὰ ἀκουσθοῦν αἱ γνῶμαι μας.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, ἔχει τὸν λόγον.

§36Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Κύριοι συνάδελφοι, δυστυχῶς καὶ πάλιν θεομηνίαι ἔπληξαν τὴν χώραν, εἰδικώτερον εἰς 3 Νομούς, τὸν Νομὸν Εὐρυτανίας, τὸν Νομὸν Φθιώτιδος καὶ τὸν Νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας. Μετέβην ἀμέσως ἐπὶ τόπου, ἅμα τῇ ἀναγγελίᾳ τῶν σεισμῶν. Κυρίως ἐπῆγα εἰς τὴν Εὐρυτανίαν, τὴν ὁποίαν περιώδευσα ὁλόκληρον, μὲ ἑλικόπτερον, εἶχον δὲ τὴν τύχην νὰ συνοδεύσω τοὺς Βασιλεῖς καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω δημοσίᾳ τὰς εὐχαριστίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ εἴπω, ὅτι, πράγματι, ἐπεδείχθη τοιοῦτον ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον κατασυνεκίνησεν ὅλον τὸν πληθυσμὸν ἐκεῖ. Οἱ σεισμοὶ εἶχον ὡς ἀποτέλεσμα νὰ καταστραφοῦν συνολικῶς 1.318 οἰκίαι εἰς τὴν Εὐρυτανίαν. Εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν 85 καὶ εἰς τὴν Φθιώτιδα 51, ἐν συνόλῳ 1.454. Ὑπάρχουν ἐπίσης, μερικὰ σπίτια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐλαφρῶς βεβλαμμένα, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀμέσου ἐπικινδυνότητος. Ἤκουσα τὸν κ. Τσιριμῶκον, νὰ ὁμιλῇ περὶ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου. Ὁ μηχανικὸς τοῦ Νομοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπεσκέφθη ἕνα πρὸς ἕνα τὰ κτίσματα αὐτά, μὲ ἐβεβαίωσε χθὲς τὸ βράδυ, ὅτι εἶναι σχετικῶς ἐν τάξει καὶ οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει διὰ τοὺς κατοίκους. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως, ἐλήφθησαν ἀμέσως ὅσα μέτρα ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθοῦν. Δυστυχῶς, διὰ τὸν Νομὸν Εὐρυτανίας, ὅπου εἶναι τὸ ἐπίκεντρον τῶν σεισμῶν καὶ αἱ μεγάλαι συμφοραί, πρέπει νὰ γνωρίζῃ τὸ Σῶμα, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθοῦν μεγαλύτερα καὶ ἀμεσώτερα μέτρα, λόγῳ τοῦ ὅτι ἔχει καταστραφῆ τὸ ὁδικὸν δίκτυον. Αἱ καθιζήσεις ποὺ γίνονται κάθε στιγμήν, ἔχουν σχεδὸν ἐξαφανίσει τὸ ὁδικὸν δίκτυον καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προωθήσωμεν οὔτε πεζούς. Δηλαδή, διὰ νὰ μεταφέρωμεν ἕνα τραυματίαν, τὸν μεταφέραμεν εἰς τὰ χέρια. Καὶ δὲν δύναται νὰ κινηθῇ κανενὸς εἴδους ὄχημα, οὔτε μπουλντόζα καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ τραγικὸν τῆς ὑποθέσεως.

§37Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν ρίψεις;

§38Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Διετέθησαν 1140 σκηνὲς διὰ τὸν Νομὸν Εὐρυτανίας. Τὸ Ὑπουργεῖον διέθεσεν 590 καὶ ὁ Στρατὸς 550, τὶς ὁποῖες παρέλαβον ἐγὼ ὁ ἴδιος. Πέραν αὐτοῦ ἐστάλησαν 25 εἰς Αἰτωλοακαρνανίαν, ὅσας ἐζήτησεν ὁ Νομάρχης. Καὶ εἰς τὴν Φθιώτιδα 75. Σύνολον περίπου 1.300. Ἐστάλησαν 4.021 κλινοσκεπάσματα εἰς Εὐρυτανίαν, 500 εἰς Φθιώτιδα καὶ 300 εἰς Αἰτωλοακαρνανίαν. Καὶ πέραν αὐτοῦ, διετέθησαν ἀποθέματα κονσερβῶν, κὸρν μπὶφ 9.000 εἰς Εὐρυτανίαν. Ὅπως ὁ ἴδιος διαπιστῶ, οἱ δύο Νομοὶ Φθιώτιδος καὶ Αἰτωλοακαρνανίας δὲν ἔχουν ὑποστῆ ζημίας εἰς τὸν ρουχισμὸν καὶ εἰς τὰ διάφορα εἴδη τροφίμων. Ὑπάρχουν ρωγμαὶ εἰς τὰ οἰκήματα, ἀλλὰ εὐτυχῶς, δὲν ὑπάρχει ζημία καὶ ἀφανισμὸς τῶν ὑπαρχόντων. Ἑπομένως, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἴμεθα περισσότερον γενναιόδωροι, διότι δὲν ὑπάρχει ἄμεσος ἀνάγκη. Ἐστείλαμεν διάφορα ποσά, κονσέρβες καὶ κλινοσκεπάσματα, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἐκ τῶν ὑστέρων συνέχειαν σεισμῶν. Σήμερον οἱ δύο Νομοὶ δὲν ἔχουν ἄμεσον ἀνάγκην περιθάλψεως. Παρὰ ταῦτα, ἀφήσαμεν εἰς τὸν Νομάρχην σημαντικὸν ποσόν, εἰς τὸν Νομὸν Εὐρυτανίας 1½ ἑκατομμ., εἰς τὸν Νομὸν Φθιώτιδος 250 χιλ. καὶ εἰς τὸν Νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας 200 χιλ. εἰς τὴν διάθεσιν τῶν Νομαρχῶν, διὰ νὰ παρέμβουν εἰς κάθε στιγμὴν ἐκτάκτου ἀνάγκης καὶ συγχρόνως νὰ δώσουν μικροβοηθήματα εἰς τοὺς παθόντας. Εἰδικώτερον, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διέταξε νὰ τεθῇ ἡ περιοχὴ εἰς κατάστασιν ἐκτάκτου ἀνάγκης. Εὑρίσκεται ἐπὶ τόπου Σῶμα Στρατοῦ μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Στρατηγὸν Δέδεν, τὸ ὁποῖον ἐπιλαμβάνεται ἀμέσως δι’ ὅλων τῶν μέσων διὰ κάθε ἐμφανιζομένην ἀνάγκην. Καὶ οἱ δύο Νομοί, Αἰτωλοακαρνανίας καὶ Φθιώτιδος, δὲν νομίζω, ὅτι ἔχουν σήμερον ἄμεσον ἀνάγκην βοηθείας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι πράγματι ἐκτάκτως συγκινητικὸν καὶ δημιουργεῖ κινδύνους, εἶναι ἡ κατάστασις τοῦ Νομοῦ Εὐρυτανίας, διότι καὶ οἱ σεισμοὶ συνεχίζονται καθ’ ἑκάστην ἡμέραν καὶ νύκτα καὶ αἱ καθιζήσεις συνεχίζονται. Ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι εἴχομεν πάει ἐκεῖ, ὅταν ἐφθάναμεν μὲ τὸ ἑλικόπτερον καὶ εὑρίσκαμεν δρόμον ἄθικτον, μετὰ παρέλευσιν ἑνὸς τετάρτου, ὅταν ἐφεύγαμεν, εἶχε πάθει καθίζησιν ὁ δρόμος. Ἀπὸ συμφώνου μὲ τὰς τοπικὰς ἀρχὰς διετάχθησαν νὰ ἀνοιχθοῦν ἅπαντα τὰ δημόσια κτίρια εἰς Καρπενήσιον, διὰ νὰ ὑποδεχθοῦν ἀσθενεῖς καὶ παιδιά. Εἰς τὰ χωρία ποὺ ἐπῆγα συνέστησα νὰ τὰ παραδώσουν εἰς τοὺς Παιδικοὺς Σταθμούς. Καὶ ὑπάρχει εἰδικὴ ὑπηρεσία ἥτις φροντίζει διὰ νὰ συγκεντρωθοῦν τὰ παιδιὰ μέχρι 10–12 ἐτῶν, διὰ νὰ ὑπάρξῃ τροφὴ καὶ περίθαλψις δι’ αὐτά. Ἐπίσης, ἔχει προετοιμασθῆ χῶρος δι’ ἑξακοσίας οἰκογενείας πέριξ τοῦ Καρπενησίου, ἂν θέλουν νὰ ἔλθουν. Ἀλλὰ συναντῶμεν τὴν ἀντίδρασιν τῶν χωρικῶν ποὺ δὲν θέλουν νὰ φύγουν. Ἐπῆγα προσωπικῶς, τοὺς ἐζήτησα νὰ φύγουν, τοὺς ἔστειλα στρατιωτικὰ αὐτοκίνητα νὰ τοὺς παραλάβουν. Δὲν θέλουν νὰ φύγουν. Εἶναι ἕνα τεράστιον πρόβλημα, διότι, ἐπαναλαμβάνω, συνεχίζονται οἱ σεισμοὶ καὶ αἱ ζημίαι, ἀπὸ 90– 100%. Ὁ κόσμος εἶναι εἰς τὸ ὕπαιθρον, ἀλλὰ δὲν φεύγει. Εὐτυχῶς, ὑπάρχει τὸ Κρατικὸν ἐργοστάσιον ξυλείας εἰς τὴν Φουρνά, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀπόθεμα ξυλείας, ἑτοίμης πρηστῆς ξυλείας, 2.000 κυβικῶν. Καὶ ὑπάρχει ἀπόθεμα διὰ νὰ ἑτοιμασθῇ, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς ἀρκετὰς χιλιάδας κυβικῶν. Διέταξα τὸν Στρατὸν νὰ ἐπιληφθῇ, διότι τὸν λόγον ἔχει ὁ Στρατός, λόγῳ τῆς ἐκτάκτου ἀνάγκης, ὥστε νὰ παραδώσωμεν εἰς ἕκαστον χωρικὸν ὡρισμένα σανίδια διὰ νὰ κάνουν ἕνα πρόχειρον στέγαστρον, διότι αἱ σκηναὶ λόγῳ τῶν ἀνέμων, ἢ σχίζονται ἢ τὰς παίρνει ὁ ἀέρας. Διετάξαμεν νὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ πρόχειρα παραπήγματα καὶ ἀνέθεσα εἰς τὴν τεχνικὴν ὑπηρεσίαν, διότι ὑπάρχει εἰδικὸς γεωλόγος ἀπὸ προχθὲς τὸ πρωΐ, νὰ διαλέξῃ τὸν μᾶλλον ἀσφαλῆ χῶρον, τὸν ὁποῖον θεωρεῖ στερεόν, νὰ στηρίξουν παραπήγματα προχείρου στεγάσεως. Διότι δι’ ὁριστικὴν στέγασιν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγος ἂν δὲν γίνῃ χωροταξικὴ μελέτη. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠμπορῶ νὰ διαβεβαιώσω τὸ Σῶμα, εἶναι, ὅτι ἐλήφθησαν ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθοῦν. Ὑπάρχουν ἐν κινήσει ἀπὸ χθὲς τὸ πρωΐ δύο κινηταὶ μονάδες τοῦ Π.Ι.Κ.Π.Α. καὶ τέσσαρες τῆς Βασιλικῆς Προνοίας μὲ 100 ἐργατοτεχνίτας, οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται μὲ τὸ θέμα αὐτό. Ἐπίσης ὑπάρχει ὁ Στρατός, ὁ ὁποῖος μαζὶ μὲ τὴν Χωροφυλακήν, ἐργάζεται ὑπερανθρώπως διὰ τὸν ἴδιον σκοπόν. Πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι εἰς ὅλα τὰ χωρία, εὑρῆκα παρόντας καὶ ἄνδρας τῆς ἀστυνομίας καὶ τοῦ στρατοῦ, βοηθοῦντας τοὺς σεισμοπαθεῖς μέχρις αὐτοθυσίας. Εἰς ἕνα σημεῖον μάλιστα τῆς περιοχῆς ἐκείνης μοῦ ἀνεφέρθη, ὅτι ἕνας χωροφύλαξ ἔπεσε μέσα εἰς τὸ νερὸ μέχρι τὸν λαιμὸν ἐν τῇ προσπαθείᾳ του νὰ παράσχῃ βοήθειαν εἰς ἕνα κινδυνεύοντα χωρικόν, ἀλλὰ εὐτυχῶς ἐσώθησαν. Τὸ εὐτύχημα εἶναι, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνθρώπινα θύματα, πλὴν μιᾶς δυστυχῶς γυναικὸς συζύγου ἀγροφύλακος καὶ μητρὸς 7 παιδιῶν, ἡ ὁποία ἐφονεύθη. Ὑπάρχουν ἐπίσης 15 τραυματισμένοι ἐλαφρῶς. Ὑπάρχει πρόβλημα στέγης καὶ περιθάλψεως, τὸ ὁποῖον ὡς εἶπον, δὲν εἶναι δυνατὸν κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν παρὰ μόνον μὲ τὴν ἀνέγερσιν ξυλίνων παραπηγμάτων. Εὑρίσκονται ἐκεῖ καὶ στρατιωτικαὶ καὶ πολιτικαὶ ἀρχαί, τὸ δὲ ἐργοστάσιον ξυλείας, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐκεῖ, ἐδόθη ἐντολή, ὅπως λειτουργήσῃ μὲ τὸν γοργότερον δυνατὸν ρυθμόν. Ὑπάρχουν 2.000 κυβικὰ ξυλείας καὶ μοῦ ἀνεφέρθη πὼς ἔχομεν ἀπόδοσιν 60 κυβικῶν ἀνὰ 24ωρον. Νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ παρασχεθῇ ἡ μεγαλυτέρα δυνατὴ βοήθεια καὶ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Δὲν θὰ ἐπαναληφθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔγινεν εἰς τὸ παρελθόν, δηλαδὴ ἡ χορήγησις σκηνῶν διὰ τὴν στέγασιν τῶν σεισμοπλήκτων, διότι αὐτὸ εἶναι ἕνα μέτρον ἡμιμόνιμον. Χρειάζεται βεβαίως ἕνα χρονικὸν διάστημα ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα, μὲ ὄχι ἡμίμετρα, ἀλλὰ μὲ παροχὴν μονίμου στέγης καὶ ὄχι προχείρου. Ἡ προσπάθεια αὐτὴ καταβάλλεται ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ θὰ ἀπαιτήσῃ ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ θέματος αὐτοῦ ἂν ὄχι ἓν ἔτος, τοὐλάχιστον 6 μῆνες. Τὸ πρόβλημα τῶν σεισμῶν, δὲν εἶναι πρόβλημα, πραγματικῶς, σεισμῶν, ἀλλὰ εἶναι πρόβλημα στέγης, λόγῳ τοῦ ὅτι ὁ οἰκοδομικὸς πλοῦτος τῆς Ἑλλάδος, εἶναι ἄθλιος. Δὲν πέφτουν τὰ σπίτια λόγῳ τῶν σεισμῶν τόσον, ὅσον λόγῳ τοῦ ὅτι εἶναι κακῶς φτιαγμένα. Ὅλα εἶναι φτιαγμένα μὲ πλίνθους ἄψητους καὶ ἀπὸ χῶμα, καὶ ἑπομένως δὲν ἔχουν καμμίαν ἀντοχήν, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνα ποὺ εἶναι φτιαγμένα μὲ πέτρες εἶναι μὲ χῶμα κολλημένα καὶ εἶναι ἀθλία ἡ κατασκευή των. Ὅπου ὑπάρχουν σπίτια φτιαγμένα μὲ κανονικοὺς ὅρους τεχνικῆς, ἐκεῖνα δὲν ἔπεσαν. Αἱ σεισμικαὶ δονήσεις, εἶναι μὲν συνεχεῖς, ἀλλὰ ἐλαφρᾶς μορφῆς. Ἐὰν τὰ σπίτια ἦσαν κανονικὰ δὲν θὰ ἔπεφταν. Τὸ φαινόμενον αὐτό, τὸ εἶδον καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλους Νομοὺς καὶ εἶναι ἐλάχισται αἱ περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας αἱ καταστροφαὶ ὀφείλονται εἰς τοὺς σεισμούς. Αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ γνωρίζωμεν. Βεβαίως οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἄστεγοι καὶ σκοπός μας βασικὸς εἶναι ἀπὸ σήμερον νὰ ληφθοῦν μέτρα κανονικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ οἰκοδομικοῦ πλούτου τῆς Ἑλλάδας. Τὸ πρόβλημα τὸ στεγαστικὸν τῆς Ἑλλάδος θὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς καταθέσεως νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἀντιμετωπίζῃ τὸ θέμα καὶ θὰ ζητῇ ἀπὸ τὸ Σῶμα, ὅπως δοθῇ ἕνα χρονικὸν διάστημα διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν οἱ πληγέντες ἐκ τῶν σεισμῶν κάτοικοι τῶν διαφόρων περιοχῶν καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ αὐτὸ τὸ κατεπεῖγον, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζεται εἰς παρομοίας περιπτώσεις. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἠμπορῶ νὰ διαβεβαιώσω τὸ Σῶμα, εἶναι, ὅτι ἐλήφθησαν ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθοῦν καὶ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον καὶ θὰ ληφθοῦν ἀκόμη καὶ ἄλλα εἰδικῶς εἰς τὸν Νομὸν Εὐρυτανίας ὅπου γεννᾶται πρόβλημα ζωῆς τῶν ἀνθρώπων, διότι εἶναι πάμπτωχος περιφέρεια, χωρὶς οὐδένα πόρον καὶ ἐνῷ εἰς τὸ παρελθὸν εἶχον ἐμβάσματα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, σήμερον δὲν ἔχουν τίποτε καὶ ἀντιμετωπίζεται τὸ πρόβλημα πῶς θὰ ζήσουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Ἡ μεταφορὰ τῶν κατοίκων, ἡ ὁποία γίνεται, πρέπει νὰ στηριχθῇ καὶ εἰς τὴν ἐξεύρεσιν μιᾶς ἐργασίας καὶ διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς καὶ ἀκριβῶς αὐτὸ εἶναι τὸ δυσχερές. Ἑπομένως, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι θὰ γίνῃ πρόχειρη στέγασις τῶν σεισμοπλήκτων, ἡ ὁποία ἐλπίζω θὰ καλύψῃ μέγα μέρος τῶν ἀναγκῶν, ἀλλὰ καὶ μὲ τὸν γοργότερον ρυθμὸν ποὺ εἶναι δυνατόν. Ἔχει δοθῆ ἐντολὴ ὅπως ἀντιμετωπισθῇ τὸ πρόβλημα μεταφορᾶς ἀετοφωλεῶν, εἰς ἄλλα σημεῖα συνενώσεως χωρίων εἰς κεντρικὰς ἀρτηρίας, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ εἰς αὐτοὺς τρόπος ζωῆς. Ἕνα μέτρον ποὺ θὰ βοηθήσῃ εἶναι ἡ ἀξιοποίησις τῶν δασῶν, ἐλπίζω δέ, ὅτι συντόμως θὰ ἔρθῃ καὶ τὸ σχετικὸν νομοθέτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἄδικον τὸ παράπονον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν ἐλήφθησαν μέτρα πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως. Ἐλήφθησαν ἴσως περισσότερα ἀπὸ οἱανδήποτε ἄλλην φοράν. Σᾶς βεβαιώνω, ὅτι ἐκεῖ ὅπου ἐπῆγα ὁ ἴδιος, συνήντησα ἀπόλυτον κατανόησιν ἀπὸ τὸν πληθυσμὸν καὶ ὅτι παρὰ τὴν πικρίαν καὶ τὴν ἀγωνίαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκοντο, ἦτο συγκεντρωμένος ὁ κόσμος καὶ μᾶς ἐχειροκρότουν. Ἐχειροκρότουν τὸν Βασιλέα καὶ ἐμένα, ὡς ἐκπρόσωπον τῆς Κυβερνήσεως. Πέραν αὐτοῦ, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὰ χωρία, τὰ ὁποῖα ἐπλήγησαν τοῦ Νομοῦ Φθιώτιδος, εἰς τὴν πραγματικότητα, δὲν ἔχουν σοβαρὰς ζημίας καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκατασταθοῦν μὲ μικρὰς δαπάνας. Ἐδόθησαν ἤδη 150.000 δρχ. τῇ ἐγκρίσει τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐλπίζομεν, ὅτι μὲ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν, καὶ τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα θὰ ληφθοῦν ἐν συνεχείᾳ, θὰ καλυφθῇ τὸ πρόγραμμα τῆς στεγάσεως. Βεβαίως οἱ σεισμοὶ καὶ αἱ κατολισθήσεις συνεχίζονται καὶ δὲν ἠξεύρω μέχρι ποῦ θὰ φθάσωμεν. Ἐπὶ τοῦ παρόντος νομίζω, ὅτι ἕνα ποσὸν 50 ἑκατ. δρχ. θὰ ἐπαρκέσῃ διὰ τὴν πλήρη ἀποκατάστασιν τῶν πληγέντων. Ἀνεφέρθη τὸ θέμα τῶν Κρεμαστῶν τῆς ΔΕΗ. Δὲν εἶμαι εἰδικός, ἀλλὰ εἰς ἕνα μέρος ἐκεῖ ὑπάρχει ἕνα σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἔχει δημιουργηθῆ μία νησὶς εἰς τὸ μέσον τῆς λίμνης καὶ κάθε στιγμὴν φεύγει σιγὰ–σιγὰ καὶ τὸ καταπίνει ἡ γῆ. Βεβαίως ἀντιμετωπίζομεν τὸ θέμα τῆς μεταφορᾶς τῶν πληθυσμῶν τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν καὶ ἤδη ἐδόθη ἐντολὴ εἰς τὰς ἐκεῖ ἁρμοδίας ὑπηρεσίας νὰ ἐπιλέξουν ἕνα χῶρον εἰς στερεὸν ἔδαφος, διὰ νὰ μεταφέρωμεν ἐκεῖ ὅλους τοὺς οἰκισμούς. Τὸ εὐτύχημα εἶναι, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνθρώπινα θύματα καὶ ἐλπίζω, ὅτι λόγῳ τῶν ληφθέντων μέτρων, δὲν θὰ ἔχωμεν τοιαῦτα εἰς τὸ μέλλον. Διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν κρυοπαγημάτων ἢ ἄλλων περιπτώσεων, ὑπάρχουν ἐκεῖ ἕτοιμα τὰ ἰατρεῖα. Σήμερον δὲ ἔκαμον τὴν ἐπίσκεψίν των αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ εἰς τὴν Φθιώτιδα, αἱ ὁποῖαι ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ὑπηρεσιῶν μας καὶ προσφέρουν μαζί, ὅ,τι εἶναι δυνατὸν εἰς τοὺς πληγέντας. Ἐπίσης ἡ ὑπηρεσία τοῦ Παγκοσμίου Συμβουλίου Ἐκκλησιῶν, ἀπέστειλε τρόφιμα καὶ ρουχισμὸν καὶ ἔτσι νομίζω, ὅτι ἔγινεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ πρὸς τοὺς πληγέντας ἐκ τῶν σεισμῶν πληθυσμοὺς καὶ ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε περισσότερον. Εἶμαι ὑποχρεωμένος δὲ νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου, πρὸς ὅλους οἱ ὁποῖοι ἐβοήθησαν εἰς τὸ ἔργον τῆς παροχῆς βοηθείας καὶ περιθάλψεως εἰς τοὺς πληθυσμοὺς τῶν πληγέντων περιοχῶν καθὼς καὶ πρὸς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ τοῦ Παγκοσμίου Συμβουλίου Ἐκκλησιῶν, αἱ ὁποῖαι πραγματικῶς, μᾶς ἐβοήθησαν εἰς μεγάλον βαθμόν. Δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ προσθέσω, παρὰ μόνον νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθοῦν, ἐλήφθησαν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματος τῆς Ε.Κ., ἔχει τὸν λόγον.

§40Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παράκλησίς μας νὰ ἔλθῃ τὸ θέμα πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως δὲν εἶχε βεβαίως σκοπὸν νὰ ἐλέγξῃ τὴν Κυβέρνησιν, διότι εἰς δύο–τρεῖς ἡμέρας δὲν κατώρθωσε νὰ θεραπεύσῃ ὅλας τὰς ἀνάγκας. Ἡ καταστροφή, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὴν Εὐρυτανίαν, εἶναι ἡ μεγαλυτέρα πάσης ἄλλης ἐπελθούσης εἰς ἄλλας περιφερείας καὶ κατὰ τὸ πρόσφατον ἀκόμη παρελθὸν καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν βεβαίως εἰς τρεῖς ἡμέρας νὰ θεραπευθοῦν αἱ ἀνάγκαι, αἱ ὁποῖαι ἐνεφανίσθησαν. Εἶμαι εὐτυχής, διότι μὲ τὴν εὐκαιρίαν, τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν νὰ ἔλθῃ τὸ θέμα πρὸς συζήτησιν πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἐξεδηλώθη ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ μέρους τῶν ἀρχηγῶν καὶ ἐκπροσώπων τῶν κομμάτων καὶ ἀπὸ μεμονωμένους βουλευτάς, ἡ πλήρης συμπάθεια τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας πρὸς τοὺς παθόντας ἀδελφοὺς μας Ἕλληνας. Τὴν συμπάθειαν αὐτὴν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπουν, ὅτι τὴν συμμερίζεται καὶ ἡ Ε.Κ. ἀπολύτως καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι παρακαλεῖ νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις, εἰς ὅσας ἀνακοινώσεις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κάνῃ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μόνον ἔχω νὰ παρατηρήσω χωρὶς νὰ θεωρηθῇ ἔλεγχος, σήμερον δὲν εἶναι ἡμέρα ἐλέγχου, εἶναι ὅπως μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ κεντρίσω περισσότερον τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ πεῖρα μου καὶ ὡς Ἀρκάδος ἡ περιφέρεια τοῦ ὁποίου ἐπλήγη μόλις πρὸ ὀλίγων μηνῶν, ἀπὸ ἀνάλογα φυσικὰ φαινόμενα, δὲν εἶδε τὴν στοργὴν τῆς Κυβερνήσεως πραγματοποιουμένην. Πρόκειται καὶ ἐκεῖ νὰ μετακινηθοῦν ὡρισμένα χωρία καὶ δὲν ἔχει γίνει οὔτε πρωταρχικὴ μελέτη ἀκόμη. Ἐὰν πᾶμε μὲ ἀνάλογον ρυθμὸν καὶ ἐφέτος φοβοῦμαι, ὅτι ἡ Εὐρυτανία θὰ εἶναι εἰς τὴν ἰδίαν κατάστασιν καὶ τοῦ χρόνου. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, τὴν Κυβέρνησιν, νὰ δείξῃ μεγαλυτέραν δραστηριότητα — δὲν τολμῶ νὰ εἴπω μεγαλύτερον ἐνδιαφέρον, διότι τὸ ἐνδιαφέρον οὐδενὸς δικαιοῦμαι νὰ ἀμφισβητήσω ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ὁριστικῆς πλέον ἀποκαταστάσεως τῶν παθόντων, ὁριστικῆς ἀποκαταστάσεως, διὰ τὴν ὁποίαν δεχόμεθα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν. Ἀλλὰ ἡ πάροδος, ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου μέχρι σήμερον, ἑνὸς ὁλοκλήρου 8μήνου, δὲν δικαιολογεῖ τὴν παραμέλησιν τῆς δραστηριότητος τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τῶν ἄλλων περιφερειῶν, αἱ ὁποῖαι ἦσαν, Σποράδες, Φθιῶτις, Ὀλυμπία, Μεγαλόπολις, δὲν εἶδον αὐτὴν τὴν στοργὴν πραγματοποιουμένην. Παρακαλῶ, τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἔχῃ τὸ ἐνδιαφέρον της πιὸ ζωηρόν, νὰ κεντρίσῃ καὶ τὰς ὑπηρεσίας, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον, ὥστε νὰ ἀποδώσουν καὶ αἱ ὑπηρεσίαι καὶ τὸ Κράτος τὸ δυνατὸν μάξιμουμ, τὸ ὁποῖον δύναται ἡ Ἑλλὰς νὰ προσφέρῃ εἰς τοὺς παθόντας συμπολίτας μας Ἕλληνας.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἔχει τὸν λόγον.

§42Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν εὑρισκόμην εἰς τὴν αἴθουσαν, ὅταν ἤρχισεν ἡ συζήτησις. Ὡμίλησαν, ὅμως, ὅπως πληροφοροῦμαι, ὡρισμένοι συνάδελφοί μου τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐκφράσω καὶ προσωπικῶς καὶ ἐξ ὀνόματος ὁλοκλήρου τοῦ Κόμματος, τὴν βαθυτάτην λύπην δι’ ὅσα συνέβησαν, νὰ βεβαιώσω δὲ τοὺς παθόντας, ὅτι συμμεριζόμεθα μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς μας, τὴν δοκιμασίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν. Ἤκουσα τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, κύριοι, ὅτι δὲν εἶμαι εὔκολος εἰς κριτικήν, διότι ἔχω ζήσει φαινόμενα καὶ ἀκόμη μεγαλυτέρων καταστροφῶν, ὅπως εἶναι φαινόμενα ἐκ πολεμικῶν γεγονότων, ἀλλὰ καὶ φαινόμενα δραματικὰ ἐκ σεισμῶν, ὅπως οἱ σεισμοὶ εἰς τὰς Ἰονίους νήσους. Δι’ αὐτό, γνωρίζω, πόσον εὔκολος εἶναι ἡ ἄσκησις κριτικῆς καὶ πόσον δύσκολον εἶναι τὸ νὰ ἀντιμετωπίσῃ κανεὶς τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις. Κύριοι, ὑπάρχει μοιραίως μία δραματικὴ δυσαναλογία μεταξὺ τῶν δυνάμεων μιᾶς θεομηνίας καὶ τῶν δυνάμεων τὰς ὁποίας διαθέτει ἕνα Κράτος. Ὅταν ἐπέρχεται ἡ θεομηνία, ὅταν ἡ θεομηνία εἶναι συνδεδεμένη μὲ μεγάλας καταστροφάς, εἶναι ἀσύλληπτος ἡ δύναμις τῆς φύσεως, ἐνῷ τὸ Κράτος ὁσασδήποτε δυνατότητας καὶ ἐὰν ἔχῃ καὶ ἂν ἦτο πλουσιώτερον καὶ ἐὰν ἦτο ταχύτερον καὶ ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ταχύτητα τῆς σκέψεως ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εὐκόλως κρίνουν, δὲν θὰ ἦτο ποτὲ δυαντὸν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς προσδοκίας τῶν παθόντων, διότι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος παθαίνει τὴν συμφοράν, εἶναι φυσικὸν νὰ ζητῇ καὶ τὸ ἀδύνατον. Καὶ ἐνῷ ἡ θεομηνία πραγματοποιεῖ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις κάτι, τὸ ὁποῖον μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἐθεωρούσαμεν ἀδύνατον, τὸ Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιήσῃ κάτι τὸ ἀδύνατον. Ἐγώ, ἀγόμενος ἀπὸ αὐτὰς τὰς συντηρητικὰς καὶ προσεκτικὰς σκέψεις, τὰς ὀφειλομένας εἰς μακρὰν πεῖραν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἐκτίμησιν αὐτοῦ τούτου τοῦ περιστατικοῦ τῆς θεομηνίας, θεωρῶ τὰς ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, ὡς ἱκανοποιητικάς. Ἐπραγματοποιήθησαν ἐκεῖνα, τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθοῦν πρὸς ἄμεσον ὑποστήριξιν καὶ συντήρησιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὸ κακόν. Ὁ κ. Ὑπουργός, μᾶς εἶπεν, ὅτι οἱ σεισμοὶ συνεχίζονται. Ἂς εὐχηθῶμεν νὰ μειωθοῦν καὶ νὰ ἐξαλειφθοῦν καὶ νὰ μὴ ὑπάρχουν νέα συμπτώματα τραγῳδίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ἔχει συλλάβει ὀρθῶς τὸ πρόβλημα. Εἶπε, συγκεκριμένως, ὅτι ἐκτὸς τῆς ἀμέσου ἀνάγκης, ἐκτὸς τῶν ἐκτάκτων μέτρων, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀστέγων, τῶν πεινώντων, τῶν ἐχόντων ἀμέσους ἀνάγκας, πρέπει νὰ ὀργανωθῇ καὶ ἡ μεταφορὰ τῶν κατοίκων ὡρισμένων περιοχῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ κατοικοῦνται. Πρέπει νὰ ἀξιοποιηθῇ καὶ ὁ πληθυσμὸς αὐτός, κατὰ καλύτερον τρόπον. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἐπιτρέψατέ μου, νὰ εἴπω, ὅτι οἱαιδήποτε δαπάναι καὶ ἂν χρειασθοῦν — δὲν θὰ εἶναι ἄλλως αἱ δαπάναι μεγάλαι — εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἡ ὑπόθεσις θὰ στοιχίσῃ 50 ἑκατ., καὶ 60 καὶ 70 ἑκατ. ἐὰν χρειασθοῦν εἰς δύο, τρία ἔτη, βεβαίως, δὲν ἀποτελεῖ πρόβλημα. Καὶ περισσότερα νὰ διατεθοῦν, προκειμένου νὰ ἐξασφαλισθῇ, ὄχι ἁπλῶς ἡ τακτοποίησις τοῦ πληθυσμοῦ τῶν παθόντων, ἀλλὰ νὰ ἀξιοποιηθῇ ὁ πληθυσμὸς αὐτὸς καὶ εἰς τὸ μέλλον. Δύο βεβαίως εἶναι τὰ προβλήματα: Ἀφ’ ἑνὸς τὸ πρόβλημα τῆς στέγης, ἡ ὁποία πρέπει νὰ εἶναι ἀληθὴς στέγη, διότι ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι τὰ περισσότερα σπίτια τῶν Ἑλληνικῶν χωρίων δὲν εἶναι σπίτια καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἶναι τὸ πρόβλημα τῆς μετακινήσεως εἰς περιοχάς, τῆς ἐγκαταστάσεως, ἄρα τῆς στέγης τῶν περισσοτέρων, οἱ ὁποῖοι ἐπλήγησαν, εἰς περιοχάς, ὅπου εἶναι δυνατὸν παραγωγικῶς νὰ ἀξιοποιηθοῦν. Αὐτὰ καὶ μόνον ἤθελον νὰ εἴπω καὶ ἐκφράζω καὶ πάλιν τὴν βαθεῖαν μου συμπάθειαν πρὸς τοὺς πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι ἐπλήγησαν.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ, κ. Η. Ἡλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§44Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐπαναλαμβάνω, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν ἔχομεν οὐδένα στοιχεῖον, διὰ νὰ ἀσκήσωμεν κριτικήν, ὡς πρὸς τὰ ἄμεσα μέτρα. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἦσαν ἐπαρκῆ, ἐκ λόγων ἀντικειμενικῶν δυσχερειῶν, μεταφορᾶς κλπ. ἢ νὰ ἦσαν ἐπαρκῆ. Εὐχόμεθα καὶ πιστεύομεν, ὅτι θὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ συμπληρωματικὰ μέτρα, διὰ τὴν ἄμεσον ἀντιμετώπισιν, ἐννοῶ δὲ ὅλα τὰ συμπληρωματικὰ μέτρα ἐνῷ οἱ σεισμοὶ ἐξακολουθοῦν ἢ ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὸν τερματισμὸν τῆς σεισμικῆς περιόδου. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ὑπάρχουν δύο θέματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς ἀπασχολήσουν, ἐκ τῶν ὁποίων ἕνα τὸ ὁποῖον καὶ εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν σύντομον ὁμιλίαν μου ἔθιξα. Τὸ ἕνα εἶναι τῆς μονιμωτέρας ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων. Εἰς τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν κάθεται ὁ κ. Γαληνός, πέρυσι, πρὸ 1½ ἔτους ἐκάθητο ὁ κ. Ζορμπᾶς. Συνέβησαν οἱ σεισμοὶ τῆς Ἀλοννήσου, Σκοπέλου καὶ τῆς Πελοποννήσου, οἱ ὁποῖοι ἐπεκτάθησαν πρὸς Αἰτωλοακαρνανίαν. Πέραν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα μᾶς ἀνεκοίνωσαν τότε, τῆς ἀμέσου βοηθείας κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἐκτάκτου ἀνάγκης, μᾶς ἀνεκοίνωσαν ἐπίσης πρόβλεψιν περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀστέγων, τῶν στερηθέντων στέγης, περὶ δημιουργίας οἰκισμῶν, τοῦτα καὶ ἐκεῖνα. Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἔπαυσε νὰ εἶναι Κυβέρνησις. Αὔριον ἠμπορεῖ νὰ παύσῃ — καὶ ἀπὸ πολιτικῆς τοποθετήσεως εὐχόμεθα νὰ παύσῃ τὸ ταχύτερον — νὰ εἶναι Ὑπουργὸς ὁ κ. Γαληνός, ἀλλὰ τὸ κράτος εἶναι ἑνιαῖον καὶ ὑποθέτω, ὅτι ἡ πρόνοια δὲν ἀποτελεῖ πρόνοιαν τοῦ α ἢ τοῦ 6 Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ πρόνοιαν τοῦ κράτους. Καὶ θέλω νὰ εἴπω, ὅτι αἱ πληροφορίαι τῶν βουλευτῶν καὶ πολιτευομένων, καὶ τῶν πολιτικῶν στελεχῶν τοῦ κόμματός μας ἀπὸ τὰς περιοδείας εἰς τὴν Ἠλείαν καὶ τὴν Ἀρκαδίαν, ἀλλὰ καὶ ὅσα ἀνεκοινώθησαν, αἱ ἀναφοραὶ διὰ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν Σκόπελον καὶ τὴν Ἀλόννησον δείχνουν κάτι σύμφωνον μὲ τὸ χαρακτῆρα μας ὡς ἁψικόρων ἀνθρώπων ἀρκουμένων εἰς ἀμέσους καὶ ἐντυπωσιακὰς ἐνεργείας, ἀλλὰ μὴ ἐχόντων καμμίαν ἐπίδοσιν εἰς τὴν συνέχισιν καὶ ὁλοκλήρωσιν ἔργων. Μένουν εἰς τὴν ἰδίαν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἦσαν ἀπὸ τῆς ἐπιούσης τῆς λήψεως τῶν κατεπειγόντων μέτρων χωρὶς καθόλου νὰ προωθηθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεώς των. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον παράδειγμα πρὸς ἀποφυγήν. Τὸ δεύτερον, τὸ μονιμώτερον, θέμα τὸ ἔθεσε τότε, κατὰ τοὺς σεισμοὺς τῆς Ἀλοννήσου καὶ τῆς Σκοπέλου ἡ παράταξίς μας. Καὶ χαιρόμεθα, διότι τὸ ἐπαναλαμβάνει σήμερον ὁ κ. Ὑπουργός, δηλαδὴ τὴν μεγάλην ἀλήθειαν, ὅτι ἀπὸ σεισμοὺς συμβαίνουν συχνὰ καταστροφαὶ σημαντικαί, μεγάλαι καὶ ἐκτεταμέναι εἰς τὴν χώραν μας, δυσανάλογοι πρὸς ἐκεῖνο τὸ κακὸν ποὺ θὰ ἠμποροῦσαν νὰ κάμουν οἱ σεισμοὶ ἂν ὑπῆρχε μία ὀργάνωσις, ἕνα πρόγραμμα λαϊκῆς στέγης καὶ ἐκτελέσεώς του, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἔχει προχωρήσει εἰς τὴν γνωριμίαν μὲ τοὺς κανόνας τῆς φύσεως καὶ δύναται νὰ καθυποτάξῃ καὶ νὰ δεσμεύσῃ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἄλλοτε ἐδημιουργοῦσαν ἀνεπιδέκτους ἀντιμετωπίσεις θεομηνίας, ὅταν ὑπάρχουν εἰς τὸν τόπον μας, ἰδίᾳ εἰς τὴν ὕπαιθρον ἕνα καὶ πλέον ἑκατομμύριον σπίτια πολλὰ τῶν ὁποίων ἀνάγονται εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ ἀγῶνος τῆς παλιγγενεσίας καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ὑπὸ ἔποψιν δομῆς καὶ ὑλικῶν καὶ παλαιότητος, τόσον ἀκατάλληλα, ὥστε ὅταν λέγωμεν, ὅτι δημιουργοῦνται ζημίαι ἐκ τῶν σεισμῶν δὲν πρέπει νὰ τὰς ἀποδίδωμεν εἰς τὰς θεομηνίας καὶ τοὺς σεισμούς. Ὁ Ὀργανισμὸς Ἀνοικοδομήσεως Κορίνθου — καὶ μᾶς εἶχεν ὁμιλήσει ἐν ἀπολύτῳ γνώσει ὁ κ. Ρουσσόπουλος — πρὸ 40ετίας ἔχει προβῆ εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν ἀντισεισμικῶν σπιτιῶν εἰς μίαν περιοχὴν ποὺ ἔκτοτε πολλάκις ἐπλήγη ἀπὸ σεισμοὺς χωρὶς νὰ σημειωθοῦν ζημίαι ἢ συμφοραὶ ἢ καταστροφαὶ ἢ θάνατοι ἢ τραυματισμοὶ ἢ ἀπώλειαι περιουσιῶν ἢ ἀπόγνωσις τῶν ἀνθρώπων, ὅπως σημειοῦνται εἰς ἄλλας περιοχάς. Ἐπομένως, νομίζω, ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέρα, ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ ἔχει διαπιστωθῆ, ὅτι τὸ αἴτιον δὲν εἶναι οἱ σεισμοί, ἀλλὰ ἡ ἀνυπαρξία προγράμματος λαϊκῆς στέγης —καὶ ὅσον ὑπάρχει ὁ καιρὸς καὶ ἂν δὲν ἀρχίσῃ κάποτε νὰ καλύπτῃ τὰς ἀμεσωτέρας ἀνάγκας καὶ προϊόντος τοῦ χρόνου καὶ μία κλιμάκωσις νὰ γίνῃ ἐντὸς εὐλόγου χρόνου τοῦ ὅλου προβλήματος — ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ἡ πολιτικὴ ἡγεσία καὶ τὸ κράτος θὰ εἶναι ὁ ὑπεύθυνος τῶν συμφορῶν καὶ ὄχι οἱ σεισμοί. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, νομίζω ἀπηχῶ τὰς ἀπόψεις ὅλων τῶν συναδέλφων, χωρὶς καμμίαν διάκρισιν πολιτικῆς τοποθετήσεως, πρέπει τὸ Σῶμα νὰ συναισθανθῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσηγηθῇ τὰ μέτρα ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ μεγάλου τῆς ὀργανώσεως τῆς Λαϊκῆς Στέγης.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§46Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ θὰ εἴπω ὀλίγα τινά. Πρῶτον, φρονῶ, ὅτι αἱ ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διὰ τὰ ληφθέντα ἀμέσως μέτρα, πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ἱκανοποιητικαί. Δεύτερον ὡς πρὸς τὰ ὅσα λέγονται διὰ τὸ μέλλον, πρέπει νὰ σᾶς εἴπωμεν, κ. Πρόεδρε, ὅτι θεωρητικῶς εἶναι εὔκολον νὰ συμφωνοῦμεν, ἀλλὰ πρακτικῶς, φοβούμεθα, ὅτι τὸ πρόβλημα εἶναι πολὺ μεγαλύτερον ἀπὸ ὅ,τι τὸ παρουσιάζομεν ἢ τὸ προβάλλομεν. Καὶ διὰ τοῦτο, ἐπιτρέψατε εἰς ἐμὲ τοὐλάχιστον νὰ διατηρῶ τὰς μελαγχολικάς μου ἐπιφυλάξεις. Αὐτὸ βεβαίως δὲν σημαίνει, ὅτι καὶ οἱ προοδευτικοὶ δὲν εἶναι ἕτοιμοι νὰ συμπαρασταθοῦν καὶ νὰ συνδράμουν οἱανδήποτε ἐποικοδομητικὴν πρότασιν, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ μέλλον νὰ ὑποβληθῇ.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ἔχει τὸν λόγον.

§48Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μὲ συγχωρήσετε νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διότι δὲν ἠξεύρω τί μὲ περιμένει τὴν στιγμὴν αὐτήν. Ἂν νομίζετε, ἂς συνεχισθῇ ἡ συζήτησις μὲ ἰδικήν μου ἀπουσίαν. Ἤθελα μόνον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς, ὅτι ὡς ἀνεκοίνωσα καὶ πρίν, τὸ θέμα εἶναι μᾶλλον θέμα λαϊκῆς στέγης. Καί, βεβαίως, τοῦτο σημαίνει κεφάλαια, σημαίνει χρῆμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι εὔκολον νὰ τὸ ἐπιτύχωμεν. Πρέπει νὰ κλιμακωθῇ εἰς ἓν χρονικὸν διάστημα ἀρκετὰ μεγάλο. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ πρόβλημα τῶν τελευταίων σεισμῶν, τοῦ 1964, τῆς Πελοποννήσου ἐνεφανίσθη κατ’ ἀρχὴν ὡς πρόβλημα 300–400 ἑκατομμυρίων. Διετέθησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Κέντρου 450 ἑκατ. Τὸ πρόβλημα ἔφθασε τὰ 2½ δισεκ. καὶ θὰ ἰδοῦμε. Διότι, μὲ τὴν τακτικὴν αὐτὴν τῆς λαϊκῆς στέγης ἐγκρεμίζαμεν σπίτια, ποὺ δὲν ἦσαν σεισμόπληκτα, ὅπως τὸ εἶχον δηλώσει, καὶ καθημερινῶς αὐξάνεται ὁ ἀριθμός. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι παρήγγειλα εἰς τὸν μηχανικὸν καὶ τὸν Νομάρχην νὰ μοῦ δώσουν σῆμα, μὲ ὑπογραφήν, πόσα σπίτια εἶναι, καὶ ἄλλοτε μοῦ ἔλεγον 200 καὶ ἄλλοτε 500. Ἐπομένως, εἶναι θέμα μακροχρόνιον. Τὸ μόνον, ποὺ ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω εἶναι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἕτοιμον, θὰ τὸ εἰσηγηθῶ τὸ συντομώτερον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐλπίζω νὰ γίνῃ δεκτὸν ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς. Ἤδη ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἀποχωρήσω, διότι ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἠξεύρω τί μὲ περιμένει τὴν στιγμὴν ποὺ εὑρισκόμεθα ἐδῶ.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ 5′ λεπτά.

(Ὥρα 8.05′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 8.15′ μ.μ.)

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ εἶναι πολλοὶ οἱ αἰτήσαντες νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἀρξαμένης συζητήσεως διὰ τὰς ἐκ τῶν σεισμῶν καταστροφὰς καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχει καλέσει ἀνωτάτους στρατιωτικοὺς καὶ ἀνωτάτους ὑπαλλήλους εἰς σύσκεψιν διὰ τὴν ἄμεσον ἀντιμετώπισιν τῶν μεγάλων προβλημάτων ποὺ ἐδημιουργήθησαν, παρακαλῶ νὰ συναινέσητε, ὥστε ἡ συζήτησις ἡ ἐκτὸς Ἡμερησίας Διατάξεως νὰ συνεχισθῇ αὔριον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ εὐθὺς μετὰ τὴν συζήτησιν διὰ τὰς φοιτητικὰς συγκεντρώσεις εἰς τὰ Πανεπιστήμια Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ἄλλωστε αὔριον ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἔχῃ νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἰς τὸ διάστημα τῶν εἰκοσιτεσσάρων ὡρῶν, ποὺ μεσολαβοῦν, θὰ ἔχουν ληφθῆ.

§51ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§52Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴ δὲν εἶναι τακτική.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζορμπᾶ, μὲ συγχωρῆτε, ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος δικαιοῦται νὰ παραπονῆται εἶσθε σεῖς. Διότι, ὑπάρχει πράγματι δι’ ὑμᾶς προσωπικὸν ζήτημα καὶ τὸ ἀναγνωρίζω, ἀλλὰ εἶναι ἄλλοι δεκαπέντε συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ζητήσει τὸν λόγον καὶ νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι χρήσιμον ἡ ὁμιλία σας νὰ γίνῃ ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Κοινωνικῆς Προνοίας.

§54Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ συζήτησις θεωρεῖται μὴ περατωθεῖσα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ φοιτητικοῦ ζητήματος.

§56Κ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας ἀπεχώρησε καὶ ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ συνεχισθῇ αὔριον ἡ συζήτησις περὶ τῶν ληπτέων μέτρων, εἶναι μάταιον νὰ ζητήσω τὸν λόγον. Παραπονοῦμαι ὅμως, διότι δὲν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ φέρω ἐδῶ ἐν ἐκτάσει τὴν φωνὴν ἀπελπισίας τῶν πληγέντων συμπατριωτῶν μου, ἐνῷ προηγουμένως, εἰς ἄλλους συναδέλφους Αἰτωλοακαρνανίας ἐδώσατε τὸν λόγον. Νομίζω, ὅτι καὶ εἰς ἐμὲ ἐπεβάλλετο νὰ ἐπιτραπῇ νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου διὰ τὴν παροχὴν ἀμέσου βοηθείας εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχὰς τοῦ Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας, αἵτινες μετὰ τῆς γείτονος Εὐρυτανίας, βαρύτατα ὡς γνωστὸν ἐπλήγησαν.

§57Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σέβομαι τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν ἀλλὰ παραπονοῦμαι, διότι δὲν μοῦ ἐδόθη ὁ λόγος. Ἔπρεπε νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος, διότι ἐκπροσωπῶ περιοχήν, ἡ ὁποία τελευταίως ἐπλήγη ἀπὸ σεισμοὺς καὶ ἔπρεπε νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος, διότι εἶχα ζητήσει νὰ ὁμιλήσω πρὸ τῶν ὁμιλησάντων, κ.κ. συναδέλφων. Παραπονοῦμαι, κ. Πρόεδρε, διότι δὲν μοῦ ἐδόθη ὁ λόγος καὶ ἐκφράζω τὴν λύπην μου διὰ τὴν στάσιν ποὺ ἐτήρησε τὸ Προεδρεῖον.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαλουκᾶς, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§59Α. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρὰ τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν, ἣν σέβομαι, νὰ συνεχισθῇ αὔριον ἡ συζήτησις σᾶς γνωρίζω, ὅτι τὸ παράπονόν μου ὑφίσταται, διότι σᾶς ἐζήτησα τὸν λόγον καὶ δὲν μοῦ τὸν ἐδώσατε, ἂν καὶ ἐκπροσωπῶ τὸν Νομὸν Φθιώτιδος, τουτέστιν, μίαν τῶν δεινῶς πληγεισῶν ὑπὸ τῶν σεισμῶν τὸ παρελθὸν Σάββατον περιοχῶν, τὴν ὁποίαν προσωπικῶς περιώδευσα καὶ προχθὲς Σάββατον καὶ χθὲς Κυριακὴν καὶ διεπίστωσα τὴν τραγικὴν κατάστασιν εἰς ἣν περιῆλθον οἱ πληγέντες πάμπτωχοι κάτοικοι τῶν ὀρεινῶν χωρίων τοῦ Νομοῦ μας. Παρ’ ὅτι λοιπόν, ἐνεγράφην νὰ ὁμιλήσω αὔριον πρῶτος, παραπονοῦμαι, διότι ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσω σήμερον ἐφ’ ὅσον ὡμίλησαν πλὴν τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, τῶν πληγεισῶν περιοχῶν, ἀλλὰ καὶ συνάδελφοι ἄλλων περιοχῶν ἐπωφεληθέντες, ἐνῷ ἔπρεπε οἱ τελευταῖοι καὶ δὴ ἐκ Πελοποννήσου νὰ ἀφήσουν τὸ προβάδισμα εἰς ἡμᾶς, ὡς ἐπράξαμεν ἡμεῖς πέρυσιν ὅταν ὑπέστη ζημίας ἐκ σεισμῶν καὶ μάλιστα μικροτέρας ἐκτάσεως ἡ Πελοπόννησος. Ἐπίσης, κ. Πρόεδρε, παραπονοῦμαι, διότι τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔστειλα πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ Σάββατον, ἤτοι τὴν ἡμέραν τῶν σεισμῶν καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ζητοῦσα τὴν ἄμεσον συμπαράστασιν τοῦ κράτους ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων δὲν τὸ ἀνεκοινώσατε εἰς τὸ Σῶμα, κατὰ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησα τὸν λόγον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ τηλεγράφημα δὲν ἐλήφθη.

§61Α. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Εἶναι περίεργον, κ. Πρόεδρε, αὐτὸ ποὺ λέγετε. Δὲν πιστεύω, κ. Πρόεδρε, νὰ μὴ ἔφθασεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔστειλα τὸ Σάββατον. Παρακαλῶ νὰ ἐλέγξητε τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν.

§62Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι, διότι δὲν μοῦ ἐδόθη ὁ λόγος διὰ νὰ ἀπαντήσω διὰ τὸ κατατεθὲν ψήφισμα ἐκ μέρους τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, τὸ ὁποῖον περιέχει ψευδολογίας εἰς βάρος μου. Ἐπίσης παραπονοῦμαι, διότι κατέθεσα δήλωσιν, ἡ ὁποία δὲν ἀνεκοινώθη εἰς τὸ Σῶμα.

§63Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἤκουσα νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ ψήφισμα τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ. Παρακαλῶ ὅταν ἀνακοινωθῇ...

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ἀνδρεάδη, ἔχει καταχωρηθῆ εἰς τὰ πρακτικά. Θὰ ἐλέγξω τὸ θέμα καὶ μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Κανελλοπούλου, θὰ διευκρινισθῇ τὸ προκῦψαν ζήτημα. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας κατέθεσε τὰ ἑξῆς: Περὶ ἀνακοινώσεως εἰς τὴν Βουλὴν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 123 καὶ 124 διεθνῶν συμβάσεων καὶ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 123, 124 καὶ 125 διεθνῶν συστάσεων. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 19 παρ. 5 καὶ 6 τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως Ἐργασίας, κυρωθέντος ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος διὰ τοῦ Ν.Δ. 399)1947, ὅτι κατὰ τὴν 49ην Σύνοδον τῆς Διεθνοῦς Συνδιασκέψεως Ἐργασίας ἐψηφίσθησαν (Ἰούνιος 1965) αἱ κάτωθι συμβάσεις καὶ συστάσεις: α) Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 123 διεθνὴς σύμβασις «περὶ ἐλαχίστου ὁρίου ἡλικίας ἀπασχολουμένων εἰς ὑπογείους ἐργασίας ἐν τοῖς ὀρυχείοις». β) Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 124 διεθνὴς σύμβασις «περὶ ἰατρικῆς ἐξετάσεως τῆς ἱκανότητος τῶν ἐφήβων δι’ ἀπασχόλησιν ἐν τοῖς ὀρυχείοις». γ) Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 123 διεθνὴς σύστασις «περὶ ἀπασχολήσεως γυναικῶν μὲ οἰκογενειακὰς ὑποχρεώσεις». δ) Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 124 διεθνὴς σύστασις «περὶ ὁρίου ἡλικίας ἐφήβων δι’ ἀπασχόλησιν εἰς ὑπογείους ἐργασίας». ε) Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 125 διεθνὴς σύστασις «περὶ προϋποθέσεων ἀπασχολήσεως ἐφήβων εἰς ὑπογείους ἐργασίας» ὧν τὰ κείμενα εἰς τὴν Ἑλληνικήν, κατὰ προσωρινὴν μετάφρασιν, διαβιβάζονται ὑμῖν συνημμένως εἰς διπλοῦν. Διὰ τῶν ἐν λόγῳ συμβάσεων καὶ συστάσεων τὸ μὲν καθορίζεται ἡ προστασία ἥτις κρίνεται ἀναγκαία ὅπως παρέχεται εἰς τὰ ἀπασχολούμενα εἰς ὑπογείους ἐργασίας ὀρυχείων νεαρὰ πρόσωπα, τὸ δὲ συνιστᾶται ὅπως συσταθοῦν ὑπηρεσίαι διὰ τὴν συμπαράστασιν τῶν ἐργαζομένων γυναικῶν τῶν ἐχουσῶν οἰκογενειακὰς ὑποχρεώσεις. Ἐπὶ τοῦ πρώτου θέματος ἡ ἰσχύουσα Ἑλληνικὴ νομοθεσία δὲν καλύπτει πλήρως τὴν ὑπὸ τῆς νέας ταύτης διεθνοῦς συμβάσεως ὑπ’ ἀριθ. 123 παρεχομένης προστασίας δι’ ὃ καὶ εἰς τὸ καταρτιζόμενον ἤδη τελικὸν κείμενον τοῦ σχεδίου Κώδικος Ἐργασίας λαμβάνεται μέριμνα ὅπως ἐναρμονισθῇ ἡ Ἑλληνικὴ νομοθεσία πρὸς τὴν διεθνῆ ταύτην σύμβασιν. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου θέματος, μολονότι ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας ἔχουν συσταθῆ πλεῖστα Ἱδρύματα καὶ ὑπηρεσίαι παροχῆς προστασίας εἰς ἐργαζομένας γυναῖκας (παιδικοὶ καὶ βρεφικοὶ σταθμοί, παιδικαὶ στέγαι, κλπ.), ἐν τούτοις δὲν ἔχουν εἰσέτι ληφθῆ εἰδικὰ διὰ τὴν προστασίαν τῶν ἐργαζομένων γυναικῶν μὲ οἰκογενειακὰς ὑποχρεώσεις νομοθετικὰ μέτρα. Ἀλλ’ οὔτε ἡ Διεθνὴς Συνδιάσκεψις Ἐργασίας ἀπεδέχθη κατὰ τὴν 49ην αὐτῆς σύνοδον τὴν ψήφισιν διεθνοῦς ἐν προκειμένῳ συμβάσεως περιορισθεῖσα ἐπὶ τοῦ παρόντος εἰς τὴν ἀποδοχὴν μόνον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 123 συστάσεως. Ἀνεξαρτήτως ὅμως αὐτοῦ, τὸ θέμα τοῦτο ἀπασχολεῖ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, τὸ ὁποῖον ἀποδίδει μεγάλην σπουδαιότητα εἰς τὴν ἐξασφάλισιν συμπαραστάσεως τῆς ἐργαζομένης γυναικὸς τῆς ἐχούσης οἰκογενειακὰς ὑποχρεώσεις πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἐκ τῆς ἐπαγγελματικῆς της δραστηριότητος ὑποχρεώσεων.

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ὁ εἰδικὸς ἀγορητὴς τῆς Ε.Κ. κ. Α. Κανελλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως φορολογικῶν τινων διατάξεων».

§65Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ε.Κ., κ.κ. βουλευταί, ἐπαναλαμβάνει καὶ ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς δι’ ἄλλην μίαν φορὰν τὴν δήλωσιν, ὅτι θὰ καταψηφίσῃ τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον, πρὸς τὴν ὀρθότητα καὶ σκοπιμότητα τοῦ ὁποίου ἀντιτίθεται πλήρως. Ἡ ἀδόκιτος ταμιευτικὴ προχειρότης του, ἡ ἀντικοινωνική, ἡ ἀντιοικονομικὴ μορφή, ἡ ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας ἀντιοικονομικὴ καὶ ἀντισταθεροποιητικὴ ἐπίδρασίς του καὶ πρὸ παντὸς ἡ ἔλλειψις πάσης θεμελιώσεως περὶ τῆς σκοπιμότητός του, καθιστοῦν ἐπιβεβλημένην τὴν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν διὰ νὰ ἀναλάβῃ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν τὰς εὐθύνας του. Ἡ Ε.Κ. καὶ μετ’ αὐτὴν ἡ μεγίστη πλειοψηφία τοῦ λαοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ, εἶναι ἀκραδάντως πεπεισμένη, ὅτι τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον δὲν προορίζεται νὰ ὑπηρετήσῃ δημοσιονομικοὺς ἢ οἰκονομικοὺς σκοπούς. Οἱ σκοποὶ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι καθαρῶς πολιτικοί. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις πιστεύῃ, ὅτι οἱ θεσπιζόμενοι διὰ τοῦ νομοσχεδίου φόροι τῆς εἶναι ζωτικῶς ἀπαραίτητοι διὰ τὸ πρόγραμμά της, ἐὰν πιστεύῃ, ὅτι δὲν δύναται νὰ πράξῃ ἄλλως παρὰ μόνον διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν μέτρων αὐτῶν, ἐὰν πιστεύῃ, ὅτι αἱ ζημίαι ἐκ τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου ὑπεραντιρροποῦνται ἀπὸ τὰ ὠφελήματά του δὲν ἔχει παρὰ νὰ θέσῃ θέμα ψήφου ἐμπιστοσύνης διὰ τὴν ἐξ ὁλοκλήρου καὶ ἄνευ τροπολογιῶν ψήφισίν του. Ἐὰν δὲν τὸ πράξῃ ἀποδεικνύει, ὅτι οἱ προβλεπόμενοι φόροι δὲν τῆς εἶναι ἀπαραίτητοι καὶ ὅτι ἄλλα κίνητρα ὑπαγορεύουν τὴν φορολογικήν της τροπολογίαν. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος, Αʹ Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς). Μόνον μετὰ ἀπὸ αὐτὴν τὴν σαφῆ ἐκκαθάρισιν θὰ τοποθετηθῇ καθαρὰ ἀπηλλαγμένον ἐξεζητημένων κατασκευῶν καὶ τὸ θέμα τῆς θέσεως τῶν κομμάτων ἔναντι τοῦ νομοσχεδίου. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διαλαλοῦν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ προκαλέσῃ βλάβας εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῆς οἰκονομίας, θὰ ὑποχρεωθοῦν ἢ νὰ καταψηφίσουν τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ ἀποτραποῦν αἱ βλάβαι, ἢ νὰ ψηφίσουν τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ ἀποτραπῇ ἡ πτῶσις της, διὰ νὰ ἀποτραποῦν δηλαδὴ αἱ ἐκλογαί. Θὰ ἀποσαφηνισθῇ ἔτσι, ἐὰν εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπάρχουν κόμματα, τὰ ὁποῖα δὲν τὸ πιστεύουν. Θὰ προετίμων τὸ προσωπικόν των συμφέρον ἀπὸ τὸ συμφέρον τῆς χώρας. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν πολιτικῶν σκοπῶν καὶ ταὐτοχρόνως εἶναι ἀπόρροια τοῦ πολιτικοῦ ἀδιεξόδου, εἰς τὸ ὁποῖον ὡδηγήθημεν μετὰ τὴν ἀντιφυσιολογικὴν λύσιν τῆς πολιτικῆς κρίσεως. Ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν πολιτικῶν σκοπῶν τὸ νομοσχέδιον, διότι ζητεῖ νὰ καταδικάσῃ τὴν ἀσκηθεῖσαν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν πολιτικήν. Τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον ἀποβλέπει ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς εἰς τὸ νὰ ἀποσπάσῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἕνα καταδικαστικὸν δεδομένον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγκαῖον ὄχι τόσον διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ὅσον διὰ τὴν δεξιάν, διὰ νὰ ἀποτραπῇ τοῦ λοιποῦ ἡ ἐφαρμογὴ μιᾶς παρομοίας πολιτικῆς. Δεύτερον, τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον ζητεῖ νὰ στηρίξῃ ἕνα ἐπιχείρημα ἀναβολῆς τῶν ἐκλογῶν, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πάντα τὰ παλαιὰ ἐπιχειρήματα ἀπεδείχθησαν ἀφ’ ἑαυτῶν ἕωλα. Εἶναι, ὅμως, τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον καὶ καρπὸς τοῦ πολιτικοῦ ἀδιεξόδου, διότι πρῶτον, ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, εἶναι Κυβέρνησις μὲ ἀσταθῆ κοινοβουλευτικὴν βάσιν καὶ ἑπομένως στερουμένη τῆς δυνατότητος νὰ εἰσαγάγῃ αὐτόνομον καινοτομίαν καὶ μακρόπνοον πολιτικήν, ὡς εἶναι ἀναγκαῖον διὰ τὰς σημερινὰς περιστάσεις. Οὐσιαστικῶς, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἡ ἔκφρασις τῆς μηχανικῆς ἀσταθοῦς ὑπηρεσίας τῶν στηριζουσῶν αὐτὴν δυνάμεων καὶ ἐκφράζει μίαν πολιτικὴν κινουμένην εἰς τὰ περιθώρια ἑνὸς μίνιμουμ ἀλληλοσυγκρουομένων συμβιβασμῶν. Εἶναι πλάνη νὰ πιστεύετε, ὅτι εἰς μίαν τοιαύτην Κυβέρνησιν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνατεθῇ ἔστω καὶ ἡ λῆψις συντηρητικῶν μέτρων, ἐὰν ὡς τοιοῦτον νοεῖται ἡ διατήρησις τῆς νομισματικῆς σταθερότητος. Διότι, ἡ διατήρησις τῆς νομισματικῆς σταθερότητος, δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα μέτρων προχείρων ἢ ἔστω μέτρων βραχυχρονίων. Πρέπει νὰ ἐντάσσεται εἰς ἕνα πλαίσιον γενικώτερον μακροχρονίου πολιτικῆς, ἡ ὁποία λείπει. Καὶ δεύτερον, εἶναι καρπὸς ἀδιεξόδου μιᾶς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐν ἀπομονώσει ἀπέναντι τοῦ λαοῦ. Ἐξακολουθεῖ νὰ ἐπισύρῃ τὴν λαϊκὴν δυσπιστίαν καὶ ἐξακολουθεῖ ἡ ἰδία νὰ ἐνισχύῃ τὴν ἐντύπωσιν τῆς οἰκονομικῆς ἀσταθείας καὶ ἑπομένως ἐνισχύῃ τὴν ψυχολογικὴν ἀτμόσφαιραν τῆς ἀβεβαιότητος. Εἰς παρομοίας περιστάσεις, ὅπως ἡ σημερινή, μία ἰσχυρὰ ἐκλογικὴ Κυβέρνησις, θὰ ἀποκαθίστα αὐτομάτως τὴν ψυχολογικὴν ἰσορροπίαν καὶ θὰ ἐπέλυε καὶ τὰ δημοσιονομικὰ προβλήματα, χωρὶς τὴν ἀνάγκην τῆς προσφυγῆς εἰς τὴν φορολογίαν. Ἰδοὺ διατὶ τὸ πολιτικὸν ἀδιέξοδον μοιραίως ὁδηγεῖ εἰς τὴν φορολογικὴν πολιτικὴν καὶ ἰδοὺ διατὶ ἡ φορολογικὴ πολιτικὴ δὲν δύναται νὰ κριθῇ κεχωρισμένως ἀπὸ τὴν εὐθύνην ὅλων τῶν κομμάτων, τὰ ὁποῖα στηρίζουν τὴν Κυβέρνησιν. Πάντα ταῦτα, ἀνάγονται εἰς θέματα εὐθύνης τῶν κομμάτων. Προσωπικῶς, αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπομνήσω εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ στηρίξουν τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἰδίαν, τὴν πάντοτε ἐπίκαιρον παλαιὰν ρῆσιν... ὅτι ἡ δημοσία οἰκονομία εὑρίσκει πάντοτε τρόπον νὰ ἐκδικῆται σκληρῶς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὴν προκαλοῦν ἢ τὴν ἀγνοοῦν. Θὰ ἀρχίσω, κ.κ. συνάδελφοι, τὴν ἐξέτασιν τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου ἀπὸ μίαν ἀνάλυσιν τῆς πορείας τοῦ ἐκτελεσθέντος προϋπολογισμοῦ τοῦ 1965. Αὐτὸ εἶναι ἀναγκαῖον, διότι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκείνου διεπιστώθη ἡ ὕπαρξις ἐλλείμματος ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου, διότι ἡ πορεία ὡρισμένων ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπιβάλλονται σήμερον νέοι φόροι, θὰ εἶναι λάθος διὰ τὴν ἀπόδοσιν τῶν φόρων αὐτῶν εἰς τὸ μέλλον. Ἀλλὰ καὶ τὸ κριτήριον ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ ὄχι κάμψις τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος, ἐπιτρέπει τὴν ἐπιβολὴν φορολογίας. Ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς τοῦ 1965 ἐνεφάνισεν ἕνα συνολικὸν ἔλλειμμα 1.000 ἑκατομμυρίων, δηλαδὴ ποσὸν ὅσον ἀπεστέρησε τὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων. Τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ ὀφείλεται, ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὴν πορείαν τῶν ἐσόδων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τὴν πορείαν τῶν δαπανῶν. Προκειμένου περὶ τῶν ἐσόδων, τὰ συνολικὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1965 ὑπελείφθησαν τῶν προβλέψεων κατὰ 300 ἑκατ. δρχ. καὶ αἱ δαπάναι ἀντιστοίχως ηὐξήθησαν κατὰ 700 ἑκατ. δρχ. Ἰδοὺ τὸ σύνολον τοῦ ἐλλείμματος, τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου. Μία πληρεστέρα ἀνάλυσις τῆς πορείας τῶν ἐσόδων, ἀποδεικνύει, ὅτι τὰ ἔσοδα ἐκ τῆς ἀμέσου φορολογίας ἐμειώθησαν ἔναντι τῶν προβλέψεων συνολικῶς κατὰ 1.450 ἑκατ. περίπου, ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 350 ὀφείλονται εἰς τὴν φορολογίαν τῶν φυσικῶν προσώπων, τὰ 20– 25 εἰς τὴν φορολογίαν τῶν Νομικῶν Προσώπων καὶ τὰ ὑπόλοιπα εἰς τὴν λοιπὴν ἄμεσον φορολογίαν. Εἶναι προφανές, ὅτι ἡ μείωσις αὐτὴ τῆς ἀποδόσεως ἔναντι τῶν προβλέψεων πρέπει νὰ ἀποδοθῇ εἰς χαλάρωσιν τῆς ἐποπτείας, τὴν ὁποίαν ἐπροκάλεσεν ἡ πολιτικὴ κρίσις. Οὐσιαστικῶς ἀπὸ τὴν πολιτικὴν αὐτὴν κρίσιν ἐκ τῶν ἀμέσων φόρων, ὑπέστημεν μίαν ζημίαν περίπου 450 ἑκατ. δρχ., ἐκτὸς ἐὰν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ προετίμα νὰ ἐπωμισθῇ τὴν εὐθύνην τῆς πλημμελοῦς προβλέψεως. Πιστεύω, ὅτι τοιοῦτόν τι δὲν συμβαίνει, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὡς ἀνεκοινοῦτο, κατὰ τὸν Δεκέμβριον πραγματοποιεῖται βεβαίωσις ὀφειλομένων φόρων, ἔστω καὶ ἐὰν οἱ πόροι καὶ ἀληθεῖς ὑποτιθέμενοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιληφθοῦν εἰς τὸ 1965. Ἡ ἔμμεσος φορολογία ὑπέστη ἐπίσης, ἐξαιρέσει τῶν δασμῶν, μίαν μείωσιν, 170 ἑκατ. περίπου. Ἡ μείωσις παρουσιάζεται κυρίως εἰς τὸν φόρον κύκλου ἐργασιῶν, εἰς τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλεται νέα φορολογία καὶ εἰς τὸν φόρον τῶν συναλλαγῶν, ἐπίσης περὶ τὰ 100 ἑκατ., ἀντισταθμίζεται δὲ ἐν μέρει ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῆς ἀποδόσεως ἄλλων φόρων. Εἶναι ἰδιαιτέρας σημασίας, νὰ ὑπογραμμισθῇ, ὅτι ἡ μείωσις τῆς ἀποδόσεως τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν καὶ τῆς ἀποδόσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν συναλλαγῶν, ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ ὑπόβαθρον τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος ἀρχίζει ἤδη νὰ ὀλισθαίνῃ ἐπικινδύνως, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπέβαλλε τὴν ἀποφυγὴν οἱασδήποτε φορολογίας. Οἱ λοιποὶ φόροι τῆς κατηγορίας αὐτῆς ἐμφανίζουν μίαν μείωσιν περίπου 700 ἑκατομμυρίων. Ἡ συνολικὴ ἑπομένως, ἐλάττωσις αὐτῶν ὅλων τῶν ἐσόδων, ἐξαιρέσει τῶν δασμῶν, φθάνει τὰ 700 ἑκατ. καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ ὡς ὁρόσημον τὴν πολιτικὴν κρίσιν. Δὲν παρατηρεῖται βεβαίως, τοιαύτη μείωσις τῶν ἐσόδων εἰς τὸ τέλος, διότι ὑπάρχει μία ὑπὲρ ἀπόδοσις τῶν δασμῶν. Ἡ ἀπόδοσις τῶν δασμῶν ηὐξήθη κατὰ 400 περίπου ἑκατομμύρια, εἰς δὲ τὴν ἀπόδοσιν αὐτὴν συνετέλεσαν ἐν μέρει τυχαῖα γεγονότα, ὅπως ἡ μείωσις τῶν δασμῶν, ἡ ὁποία ηὔξησε τὰς συναλλαγὰς εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους. Ἀλλὰ ἐξαίρω τὰ φορολογικὰ καὶ δασμολογικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα ἐνεθάρρυναν κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον ἰδιαιτέρως τὰς εἰσαγωγάς. Ἐὰν δὲν ἐμεσολάβει ἡ κρίσις, δὲν θὰ ὑπῆρχεν αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα τῶν 300 ἑκατ. Ἀντιθέτως θὰ ὑπῆρχεν ἕνα περίσσευμα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 400 ἑκατ. ἢ ἔστω 200 ἑκατ. Ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν ἀνέφερα, ὅτι ὑπῆρξε μία ὑπέρβασις δαπανῶν, ἡ ὁποία ὑπέρβασις ἔφθασε τὰ 400 περίπου ἑκατ. Πῶς καὶ διατί ἔγινεν αὐτὴ ἡ ὑπέρβασις; Κατὰ ἕνα μέρος, ἡ ὑπέρβασις αὐτὴ ὀφείλεται εἰς τὴν ἄσκησιν τῶν δαπανῶν ἐπιδοτήσεως. Ὑπολογίζομεν, διότι ἀκριβὴς κατανομὴ δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν διάθεσίν μας, εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἐπιδοτήσεων. Ηὐξήθησαν αἱ δαπάναι κατὰ 250 ἑκατομμύρια. Μία ἀνάλυσις τοῦ πότε ἐγένετο ἡ ἐπιβάρυνσις αὐτὴ ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν ἐπιδοτήσεων ἔλαβε χώραν μετὰ τὸν Ἰούλιον. Πρέπει νὰ σημειωθῇ δὲ ἰδιαιτέρως, ὅτι ἐσφαλμένως ἀνεφέρθη εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ σύνολον τῆς ἐπιβαρύνσεως ἐκ τῶν ἐπιδοτήσεων ἀνῆλθεν εἰς 1700 ἑκατομ. Τὰ τελευταῖα στοιχεῖα τοῦ Γεν. Λογιστηρίου ἀναφέρουν, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις τῶν ἐπιδοτήσεων ἀνῆλθεν εἰς 447 ἑκατ. ἔναντι προβλέψεων τοῦ προϋπολογισμοῦ 1220 καὶ μάλιστα 1290 ἐὰν προσθέσωμεν καὶ 70 παλαιὰ ὑπόλοιπα ἐκ τῶν καπνῶν.

§66Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ διακόψω τὸν εἱρμὸν τῶν σκέψεών σας, ἀρκοῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι δὲν συμφωνῶ σχεδὸν μὲ κανένα ἀπὸ τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους δίδετε. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω μετὰ τὴν ὁμιλίαν σας, διότι τώρα δὲν θέλω νὰ χαλάσω τὴν σειρὰν τῶν σκέψεών σας.

§67Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀντικρούσετε τὰ στοιχεῖα. Τὰ ὅσα στοιχεῖα ἀνεκοίνωσα εἶναι τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι εἰς τὸ ὕψος αὐτὸ τῶν ἐπιδοτήσεων, τὸ τόσον ἐπικριθέν, ἡ Κυβέρνησις προβλέπει καὶ ἐφέτος δι’ ἐπιδοτήσεις 1350 ἑκατ. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι καὶ ἡ ΕΡΕ εἰς τὴν γνωστὴν ἐπιστολήν της, δὲν διεφώνησεν ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὕψος τῶν ἐπιδοτήσεων παρὰ τὴν φοβερὰν πολεμικὴν περὶ τοῦ παρελθόντος. Ὑπάρχει καὶ δεύτερον σκέλος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ὑπέρβασιν τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν. Δυστυχῶς δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἀνακοίνωσις εἰς ἀριθμούς. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ διευκρινήσω, εἶναι τοῦτο. Ἡ αὔξησις τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν συνετελέσθη διὰ δύο λόγους. Διὰ τὴν διαβάθμισιν τῶν κατωτέρων στελεχῶν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ διὰ τὴν καταβολὴν ἑνὸς ὡρισμένου ποσοῦ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Πρέπει νὰ τονίσω, ὅτι κατὰ τὴν τελικὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο κατὰ τὸν Μάϊον καὶ Ἰούνιον ἐπὶ τῆς πορείας τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ συνεφωνήσαμεν, ὅτι ἡ μία τῶν δαπανῶν αὐτῶν δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ πραγματοποιηθῇ, ἡ ἀφορῶσα δὲ τὴν διαβάθμισιν τῶν κατωτέρων στελεχῶν θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ χώραν ἀπὸ τοῦ τέλους τοῦ ἔτους, ὥστε ἡ συνολικὴ δαπάνη νὰ μὴ ὑπερβῇ ἐν προκειμένῳ τὰ 50 ἑκατ. Ἔχω καὶ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ θέσω εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων. Ἡ ὑπέρβασις ἔλαβε χώραν μετὰ ταῦτα. Καὶ ἐλέχθη εἰς διακοπὴν γενομένην πρὸς ἐμέ, ὅτι τὶ θὰ ἠθέλατε νὰ γίνῃ ἀφοῦ αἱ δαπάναι περὶ Κύπρου δὲν περιελαμβάνοντο εἰς τὸν προϋπολογισμόν; Πρόκειται περὶ φραστικοῦ σχήματος. Αἱ δαπάναι αὐταὶ δὲν περιελαμβάνοντο κατανεμημέναι εἰς τὰ κονδύλια τοῦ προϋπολογισμοῦ Ἐθνικῆς ἀμύνης, περιελαμβάνοντο κεχωρισμένως εἰς τὸ ἀποθεματικόν. Ὑπάρχουν τρία ἀποθεματικά. Τὸ τακτικὸν καὶ τὸ ἔκτακτον, τὸ ἀποθεματικὸν τῶν παρελθόντων ἐτῶν ὕψους 300 ἑκατ. καὶ τὸ ἀποθεματικὸν τὸ περιλαμβάνον τὸ μισθολογικόν, ὕψους 900 ἑκατ. Εἰς τὸ πρῶτον ἐξ αὐτῶν διεπιστώθη, ὅτι περιλαμβάνεται ἡ δαπάνη διὰ τὴν Κύπρον καὶ πρέπει νὰ ἀνακοινώσω, ὅτι ἐκ τῶν πληροφοριῶν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου διαπιστοῦται ἡ πρόβλεψις, ἡ σχετική, ἦτο μεγαλυτέρα ἀπὸ ἐκείνην ποὺ ἔλαβε χώραν. Τὸ ὅτι ἡ πρόβλεψις διὰ τὰς δαπάνας διὰ τὴν Κύπρον ὑπῆρχεν ἀποδεικνύεται καὶ ἀπὸ τὰς δηλώσεις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην, ὁ ὁποῖος τὴν 5)5 ἐδήλου τὰ ἑξῆς: «... (ἀναγινώσκει) ...». Εἶναι προφανές, ὅτι τὰ κονδύλια αὐτὰ περιλαμβάνονται καὶ ὑπῆρχον ἀπὸ τὴν ἀρχήν. Πῶς ἄλλως τε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν τοιαῦται δηλώσεις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ἀποκαλύπτεται, ὅτι τοιαύτη κάλυψις δὲν ὑπῆρχε; Καὶ πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ κατηγορῇ τρίτους καὶ διὰ τὴν κατάρτισιν καὶ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον προφανῶς εἶχε κοινὴν τὴν εὐθύνην, χωρὶς νὰ ἀνακοινοῖ ποῖαι ὑπῆρξαν αἱ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι τοῦ ὑπεβλήθησαν μετὰ τὸν Μάϊον καὶ Ἰούνιον καὶ αἱ ὁποῖαι εἶχον ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀνατροπὴν τοῦ δημοσιονομικοῦ ἰσοζυγίου; Τὴν αὐτὴν βεβαίωσιν διὰ τὴν διευθέτησιν αὐτῆς τῆς ἀνωμαλίας εἰς τὰ δημόσια οἰκονομικὰ καὶ γενικώτερον ὁλοκλήρου τῆς διαταραχῆς τῆς οἰκονομίας ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου καὶ ἐντεῦθεν ἔκαμε καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὁμιλίας του τὸν Δεκέμβριον. Οὐσιαστικῶς ἐκ τῆς συζητήσεως ἐκείνης, τὸ βασικὸν θέμα ὑπῆρξεν αἱ ὑπέρμετροι παροχαὶ τῆς Ε.Κ., αἱ ὁποῖαι διετάραξαν καὶ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν. Καὶ διεπιστώθη, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς δὲν διεταράχθη ἐξ αὐτῶν τῶν παροχῶν. Οὐδεὶς ἐστράφη συγκεκριμένως ἐναντίον αὐτῶν τῶν παροχῶν. Οὐδεὶς ἀπεδοκίμασε μίαν ἐξ αὐτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν ἐξηγήθη τότε εἰς ποίας αἰτίας ἀσχέτους ὠφείλετο ἡ μείωσις τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος. Περίπου τὴν πολιτικὴν αὐτὴν τὴν ὑπεστήριξε μόνον θεωρητικῶς ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διότι εἰς μίαν διακοπήν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔκαμε μοῦ εἶπεν, ὅτι ὅλα αὐτὰ ὑπῆρξαν θεωρητικῶς θαυμάσια, ἀλλὰ εἰς τὴν πρᾶξιν δὲν ἠδυνήθημεν νὰ τιθασεύσωμεν τὰ πράγματα καὶ ἰδοὺ τὰ ἀποτελέσματα. Βεβαίως δὲν θὰ εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπευθυνθῇ διὰ τὴν μὴ καλὴν ἐφαρμογήν, ἀλλὰ διὰ τὴν ἱστορίαν, ἐπειδὴ διεκόπην τότε καὶ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ διαφωτίσω τὸ Σῶμα, πρέπει νὰ ἀνακοινώσω δήλωσιν τοῦ τότε Ἀντιπροέδρου καὶ νῦν Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀναφερομένην ὄχι εἰς τὴν θεωρητικὴν σύλληψιν τῆς πολιτικῆς μας, ἀλλὰ εἰς τὴν πρακτικὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς ταύτης, διὰ τῶν ὁποίων δηλώσεων ἐξαίρονται τὰ ἐπιτευχθέντα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, ἀποτελέσματα. (Ἀναγινώσκει). Καὶ συνεχίζει περαιτέρω, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν. (Ἀναγινώσκει).

§68Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ποῦ ἐδημοσιεύθησαν αὐτά;

§69Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχουν δημοσιευθῆ ἐνυπογράφως εἰς τὴν «Ἀκρόπολιν» τῆς 4ης ἢ 5ης Μαΐου 1965, ἂν δὲν ἀπατῶμαι.

§70Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Πρὶν ἀλέκτωρ φωνήσῃ.

§71Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ αὐτὴν τὴν θεωρητικὴν σύγχυσιν, κ. συνάδελφε, ἔχομεν καὶ μίαν ἄλλην μαρτυρίαν τοῦ κ. Τσουδεροῦ κατὰ τὰς συζητήσεις εἰς τὸ Παρίσι. Καὶ ἐκεῖ οὐσιαστικῶς ὁ κ. Τσουδερός, παρὰ τὰς εὐλόγους ἐπιφυλάξεις ἢ παρὰ ἐνίας ἐπικρίσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν, οὐσιαστικῶς ἀπεδέχθη, ὅτι ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἐφηρμόσαμεν ἦτο ἡ μόνη δυνατὴ καὶ οἰκονομικῶς καὶ κοινωνικῶς καὶ οὐσιαστικῶς, ἐστράφη εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράγματι ἀπετέλει τὴν πολιτικὴν ἀναπτύξεως, δηλαδὴ εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τῶν ἐπὶ πλέον ἀναγκαίων πόρων διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῆς ἀναπτύξεως. Ἀλλὰ πέραν ὅλων αὐτῶν, κ.κ. συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι καὶ ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις ἢ αἱ διαδοχικαί, μετὰ τὸν Ἰούλιον, Κυβερνήσεις, τὴν αὐτὴν ἀντίληψιν εἶχον περὶ τῆς πορείας τῆς οἰκονομίας καὶ τοὺς αὐτοὺς φόβους ἐξέφραζον διὰ τὸν κλονισμὸν μετὰ τὸν Ἰούλιον. Ὑπάρχουν ὑπομνήματα ὑποβληθέντα εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν ἀποστολήν, τὰ ὁποῖα κατὰ τὰς πληροφορίας μας ἀκριβῶς βεβαιοῦν αὐτὸ τὸ γεγονός. Καὶ ὑπάρχουν μάλιστα πληροφορίαι, διὰ τὴν ἀκρίβειαν τῶν ὁποίων οὐδεμίαν εὐθύνην ἀναλαμβάνω, ὅτι εἰς ἓν ἐκ τῶν ὑπομνημάτων αὐτῶν ὑπάρχει ἡ δήλωσις, ὅτι αἱ Ἀμερικανικαὶ ἀρχαὶ εἶναι συνυπεύθυνοι διὰ τὴν πορείαν τῆς οἰκονομίας καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει καὶ νὰ βοηθήσουν. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ὑπάρχουν καὶ ἄλλα τοιαῦτα ὑπομνήματα. Τὸ ἓν πάντως ἐξ αὐτῶν, τὸ ὁποῖον διαθέτω — διὰ νὰ μὴ ἀρχίσωμεν συζήτησιν — τὸ καταθέτω.

§72Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Τί εἶναι αὐτό;

§73Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν κατὰ Σεπτέμβριον τοῦ 1965.

§74Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἔχει ὑπογραφήν;

§75Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχει ὑπογραφήν. Θὰ τὸ ἐλέγξετε σεῖς ἐὰν εἶναι γνήσιον.

§76Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀνυπόγραφον κείμενον εἶναι.

§77Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις βεβαιώνῃ, ὅτι δὲν ἐστάλη παρόμοιον ὑπόμνημα, βεβαίως παρακαλῶ νὰ κάμῃ τὴν δήλωσιν αὐτήν.

§78Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἅμα τὸ διαβάσω θὰ σᾶς εἴπω.

§79Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ περιμένωμεν τότε τὸν ἔλεγχον.

§80Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ τύπος δὲν θὰ ξεύρῃ τίποτε, ὁ λαὸς δὲν θὰ ξεύρῃ τίποτα. Γίνεται διαλογικὴ συζήτησις μεταξὺ ὑμῶν καὶ τοῦ κ. Μητσοτάκη.

§81Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Φαντάζομαι, ὅτι θὰ ἐπανέλθῃ ἐπὶ τοῦ θέματος ἡ Βουλή, διότι θὰ ἐλεγχθῇ ἐὰν ὑπῆρξε παρόμοιον ἢ ὄχι θέμα.

§82Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Θὰ ἠθέλατε, κ. Ἠλιοῦ, νὰ ἀπαντήσω; Καταθέτει ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος...

§83Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ἀπευθύνθην πρὸς σᾶς, κ. Ὑπουργέ. Ἐπικρίνω τό, ὅτι δὲν ἀνεγνώσθη μία μετάφρασις.

§84Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Πάντως κατετέθη ἓν ἀνυπόγραφον κείμενον, τοῦ ὁποίου δὲν ἔχω λάβει γνῶσιν. Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ λάβω γνῶσιν καὶ κατόπιν νὰ εἴπω ἐὰν πρόκειται περὶ ὑπομνήματος ἰδικοῦ μου.

§85Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ὡμίλησα μετ’ ἐπιφυλάξεως, ὡς πρὸς τὸ κατατεθὲν κείμενον καὶ ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ βεβαιώσῃ ἐὰν εἶναι ἢ ὄχι ἀληθές. Ἄς ἐξετάσωμεν τώρα, μετὰ ἀπὸ τὴν βραχεῖαν αὐτὴν ἀνάλυσιν τοῦ θέματος τοῦ παρελθόντος, τὸ θέμα τῶν προκειμένων φορολογιῶν, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν αἱ φορολογίαι αὐταὶ εἶναι ἀναγκαῖαι πράγματι. Τὶ γνωρίζομεν ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1966, ὥστε ὑπευθύνως νὰ δυνάμεθα νὰ ἀποφασίσωμεν περὶ τῆς ἐπιβολῆς μιᾶς φορολογίας 1.650.000.000. Τοὐλάχιστον ἐλάχιστα στοιχεῖα ἔχουν δοθῆ μέχρι αὐτῆς τῆς στιγμῆς ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τὰ στοιχεῖα αὐτὰ εἶναι τὰ ἑξῆς: Ἕνα ὕψος προβλεπομένων ἐσόδων 30.600.000.000 ἐξ ἐγχωρίων πόρων, ἕνα ὕψος δαπανῶν 30.300.000.000, μὲ ἕνα περίσσευμα 300.000.000, ποὺ θὰ διατεθῇ διὰ τὰς ἐπενδύσεις. Γνωρίζομεν, ἐπίσης ἕνα ἀριθμὸν ἀφορῶντα τὰς ἐπιδοτήσεις 1.350 δισεκατομ. Γνωρίζομεν ἕνα ἀπόθεμα ὑπέρμετρον 1.600 ἑκατομ. τοῦ ὁποίου τοὐλάχιστον τὸ μεγαλύτερον μέρος δὲν πρόκειται νὰ διατεθῇ διὰ τὸ ἑνιαῖον μισθολόγιον. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς μου δὲν θὰ ὑπερβῇ ἡ δαπάνη τὰ 600 ἑκατομ. Μίαν δήλωσιν ἀβεβαίαν περὶ ἀβεβαίας διαμορφώσεως τῶν δαπανῶν ἐθνικῆς ἀμύνης, αἱ ὁποῖαι δαπάναι πάντοτε καὶ εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν καὶ εἰς τὸ παρελθὸν ἀποτελοῦν τὴν κλεῖδα τῆς δημοσιονομικῆς ἰσορροπίας ἢ τοὐλάχιστον τῆς ἀβεβαιότητος τῶν προϋπολογισμῶν. Μίαν δήλωσιν περὶ τοῦ ὕψους τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων ὅτι οὗτος θὰ ἀνέλθῃ εἰς 5,7 δισεκατομ. Ἔχομεν χρηματοδοτήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν τῶν 3 δισεκατομ. ἐξ ἐγχωρίων πόρων κατὰ 1.200 ἑκατομ. ἀπὸ ἔντοκα γραμμάτια καὶ κατὰ 1.500 ἑκατομ. ἐξ ἐξωτερικῶν πόρων. Σημειωτέον ὅτι εἰς τὰ 3 δισεκατομ. περιλαμβάνονται τὰ 1.600 ἑκατομ. ἐκ φορολογίας. Καὶ τέλος ἔχομεν μίαν ἀόριστον δήλωσιν περὶ οἰκονομιῶν, πρώτη ἀνακοίνωσις περὶ τῶν ὁποίων ὑπῆρξεν ὁ περιορισμὸς τῶν ἀποστολῶν ὑπαλλήλων εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εἶναι αὐτονόητον, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι μὲ αὐτὸ τὸ πρόχειρον σκαρίφημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις ὑπεύθυνος περὶ ἐπιβολῆς φορολογιῶν. Διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ μία τοιαύτη συζήτησις θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς δώσῃ πλήρη καὶ λεπτομερῆ πίνακα τῶν προβλέψεών της ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα καὶ τὴν κατανομήν των, πλήρη καὶ λεπτομερῆ πίνακα ὡς πρὸς τὴν πορείαν τῶν δαπανῶν καὶ τὴν κατανομήν των, πλῆρες κατὰ τὸ δυνατὸν τὸ πρόγραμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων, ὁπότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κρίνωμεν ποιοτικῶς τὴν πολιτικήν, νὰ κρίνωμεν ἐὰν ὁ ρυθμὸς τῶν ἐσόδων εἶναι πράγματι αὐτὸς ἢ ἄλλος, νὰ κρίνωμεν ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνελαστικότης ἢ ποῖον εἶναι τὸ μέγεθος τῆς κοινωνικῆς πραγματικότητος τῶν προβλεπομένων δαπανῶν καὶ νὰ σταθμίσωμεν περὶ τῆς σκοπιμότητος ἢ μὴ τῆς ἐπιβαλλομένης θυσίας. Ἐπὶ πλέον θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ ἐνώπιον ἡμῶν τὰ στοιχεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζει αὐτὴν τὴν ἐξέλιξιν τῶν ἐσόδων, τὰ στοιχεῖα τῶν προβλέψεών της περὶ τῆς πορείας τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος, περὶ τῆς πορείας τῆς ἀποταμιεύσεως, ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ἀντληθοῦν καὶ τὰ 1.200 ἑκατομ. τοῦ ἐσωτερικοῦ δανεισμοῦ καὶ φυσικὰ τὰ ἔσοδα ἐν τῷ συνόλῳ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῆς φορολογίας. Εἶναι ἀναγκαῖον νὰ γνωρίζωμεν τὴν πρόβλεψιν τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς πορείας τῆς ἀποταμιεύσεως ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ αὐξηθοῦν τὰ ἔσοδα αὐτά, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ νὰ κλείσωμεν μίαν πόρτα καὶ νὰ ἀνοίγεται κάποια ἄλλη. Δηλαδὴ νὰ ἀποτρέπωμεν τὴν χρηματοδότησιν διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ πληθωριστικῶς τῆς οἰκονομίας καὶ νὰ ἀνοίγωμεν τὴν πόρτα διὰ τῶν χρηματοδοτήσεων μέσῳ τοῦ πιστωτικοῦ συστήματος. Εἰδικώτερον, εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζωμεν τὸ ποσὸν τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἦτο χρήσιμον ἐὰν εἴχομεν καὶ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἐὰν ἐξακολουθῇ νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπιστολῆς τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1964, ἐὰν δηλαδὴ ἐξακολουθῇ νὰ ὑποστηρίζῃ ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ μείωσις τῆς ὀροφῆς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, καὶ ποῖα ἔλαβε μέτρα διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ αὐτὸν τὸν ἀντικειμενικὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἔθετεν ὁ ἴδιος εἰς τὴν Ἕνωσιν τοῦ Κέντρου. Εἶναι ἀνάγκη ἐπίσης νὰ γνωρίζωμεν λεπτομερῶς τὸ σύνολον τῶν καταναλωτικῶν δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὴν ἀνάλυσιν λεπτομερῶς τῶν δαπανῶν ἐπιδοτήσεως, τὴν ἐξέλιξιν τοῦ λογαριασμοῦ καταναλωτικῶν ἀγαθῶν, τὴν ὁποίαν ἐπέκριναν πάντες ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Ε.Κ. Ἀλλά, ὡς εἴδατε καὶ εἰς τὴν ἐπιστολὴν του ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ οὐδόλως τὸ ἔθιξεν, ἄφησε δὲ ἐλευθέραν τὴν Κυβέρνησιν νὰ κινήσῃ τὸν προϋπολογισμὸν αὐτόν, σωφρόνως, προφανῶς, σκεπτόμενος. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ἐπίσης ἐὰν εἰς τὰς καταναλωτικὰς δαπάνας ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν ἢ ὄχι περιορισμοὺς καὶ ποίους, ποίας ἐκ τῶν καταναλωτικῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας ἐπέκρινεν, ἀποδοκιμάζει αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ φυσικὰ δὲν ἐννοοῦμεν τὰς διοικητικὰς δαπάνας τοῦ προγράμματος ἐπενδύσεων. Εἰς τὰς διοικητικὰς δαπάνας τοῦ προγράμματος ἐπενδύσεων ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, προφανῶς ἐκ πλάνης, ἀνέφερεν ὅτι τὸ ποσοστὸν ἀνῆλθεν διὰ τὸ 1965 ἐπὶ τῶν πληρωμῶν εἰς 7,4%. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ἐκ τῶν στοιχείων τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς δὲν εἶναι ἀκριβής. Τὸ ποσοστὸν τῶν δαπανῶν, τῶν διοικητικῶν δαπανῶν, ἀνῆλθεν τελικῶς εἰς 4,7 καὶ 4,8% ἐπὶ τῶν γενομένων πληρωμῶν. Δηλαδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶχεν ἀναφέρει 382 ἑκατ. ὡς πληρωμὰς διὰ τὰς διοικητικὰς δαπάνας, ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ τῶν προβλέψεων διὰ τὰς διοικητικὰς δαπάνας. Αἱ πραγματικαὶ πληρωμαὶ ἀνῆλθον μέχρι μὲν τοῦ Νοεμβρίου εἰς 206 ἑκατ. κατὰ δὲ τὸν Δεκέμβριον περίπου εἰς 250 ἑκατ., δηλαδὴ τὸ ἴδιον ποσοστὸν μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶχε λάβει χώραν κατὰ τὸ π. ἔτος. Εἶναι ἀνάγκη ἐπίσης νὰ ἔχωμεν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ διαθέτῃ τὰ ποσὰ τῶν λαχείων εἰς διαφόρους σκοποὺς ἢ τὸ σύνολον θὰ τὸ ρίψῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζωμεν ἐὰν τὸ πλεόνασμα ἐκ τῆς διαθέσεως τῶν κερμάτων θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ διατίθεται, διὰ μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, πρὸς διαφόρους σκοπούς, ἢ θὰ διατεθῇ καὶ αὐτὸ διὰ τὴν χρηματοδότησιν τοῦ προγράμματος ἐπενδύσεων. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζωμεν τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους καὶ ἐπίσης τὴν κατανομὴν τοῦ ἀποθεματικοῦ. Χωρὶς αὐτὰ τὰ στοιχεῖα ἀναλαμβάνουν βαρεῖαν εὐθύνην ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀποφασίζουν νὰ ψηφίσουν τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον. Ὑπῆρχε μία δήλωσις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. εἶχε δίδει τὴν ἀνάγκην καὶ εἶχεν ἀποφασίσει ἢ εἶχε σκεφθῆ νὰ ἀποφασίσῃ ἢ εἶχε τὴν ἰδέαν, τὴν πρότασιν ἢ τὴν σκέψιν νὰ ἐπιβάλῃ φόρους κατὰ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1965. Τὴν δήλωσιν αὐτὴν τὴν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κ. Μητσοτάκης καὶ τὴν ἐπανέλαβεν ὡς εὕρημα χρήσιμον διὰ τὴν περίστασιν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι οὐδεμία τοιαύτη ἀπόφασις, οὐδεμία τοιαύτη σκέψις ἐπιβολῆς φόρων ἐγένετο. Ἐλέχθη, ὅτι ἡ συζήτησις αὐτὴ —συζητήσεις ἠμποροῦν νὰ λάβουν χώραν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν— ἐγένετο κατὰ Ἀπρίλιον τοῦ 1965. Καταθέτω πλήρη τὰ πρακτικὰ τοῦ Κυβερνητικοῦ Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου τοῦ 1965 ὅπου οὐδαμοῦ ὑπάρχει θέμα ἐπιβολῆς φορολογίας.

§86Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Τὶ σχέσιν ἔχει τὸ Κ.Ο.Σ.;

§87Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σημειώσατε, ὅτι καὶ συζήτησις ἐγένετο ἐπὶ μὲν τῶν οἰκονομικῶν θεμάτων εἰς τὸ Κυβερνητικὸν Συμβούλιον, ἐπὶ δὲ τῶν πολιτικῶν θεμάτων εἰς τὴν Πολιτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἐνίοτε δὲ οἰκονομικὰ θέματα ἤρχοντο πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Πολιτικὴν Ἐπιτροπήν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε. Κ.).

§88Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἠμπόρεσα νὰ σᾶς διακόψω σὲ καμμίαν ἄλλην στιγμήν, τὸ ἐδήλωσα. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ εὕρημά σας εἶναι, καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, πολὺ εὐθηνόν. Καταθέτετε πρακτικὰ τοῦ Κ.Ο.Σ. ἑνὸς μηνὸς τοῦ Ἀπριλίου. Τὶ σχέσιν ἔχει ἡ κατάθεσις; Δὲν ἐπεκαλέσθην ποτὲ ὅτι ἡ συζήτησις ἔγινεν εἰς τὸ Κ.Ο.Σ. Ἐγένοντο εἰδικαὶ συσκέψεις ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Πρωθυπουργοῦ, εἰς τὰς ὁποίας καὶ σεῖς ἐκλήθητε, ὅπως καὶ οἱ βασικοὶ οἰκονομικοὶ ἐπιτελεῖς τῆς Κυβερνήσεως, ἐπανειλημμένως, κατόπιν ἰδικῆς μου ἐπιμόνου αἰτήσεως, διότι ἠξίωσα, ἐπὶ τέλους, νὰ γίνῃ μία οὐσιαστικὴ καὶ πλήρης συζήτησις. Ἠρευνήθησαν τὰ δεδομένα τῆς πορείας τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῆς οἰκονομίας εἰς συνεχεῖς συνεδριάσεις καὶ ἐκεῖ ἐγένοντο αἱ σχετικαὶ συζητήσεις. Καὶ ἐκεῖ ἐγένετο καὶ αὐτὴ ἡ συζήτησις περὶ φορολογίας. Ποίαν σχέσιν ἔχει τὸ ΚΟΣ, διὰ τὸ ὁποῖον τόσον εὔκολα οἱ συνάδελφοί σας χειροκροτοῦν; Ἠμπορεῖ νὰ καταθέσετε ὅτι θέλετε, οὐδέποτε ἰσχυρίσθην ὅτι ἡ συζήτησις ἔγινεν εἰς τὸ ΚΟΣ.

§89Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ διακόψατε, κ. Ὑπουργέ, ἀλλὰ νομίζω μᾶλλον ἀτυχῶς. Πρῶτον, ἐγὼ θὰ ἐκκαθαρίσω τὸ θέμα εἰς ὅλα τὰ σημεῖα. Ἀρχίζω ἀπὸ τὸ ΚΟΣ, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ἐγένετο τοιαύτη συζήτησις. Θέμα, ἰδέα, πρότασις ἐπιβολῆς φορολογίας, μὴ συζητουμένη εἰς τὸ ΚΟΣ ἦτο ἀδιανόητος. Ἐπὶ πλέον, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶχεν ἀμφισβητήσει καὶ τὴν τήρησιν αὐτῶν τῶν πρακτικῶν.

§90Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Ποτέ. Ἠμφεσβήτησα τὴν τήρησιν πρακτικῶν ἀπὸ τὴν Πολιτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ διὰ τὴν ἀκρίβειαν εἶπον, ὅτι ἐκαλεῖτο ἐνίοτε στενογράφος, τὰ πρακτικὰ ὅμως τῆς Πολιτικῆς Ἐπιτροπῆς οὐδέποτε εἰς ἡμᾶς ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψει, οὔτε ἐμονογραφήθησαν οὔτε ἠλέγχθησαν. Ἀπετέλουν ἀπόρρητον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅταν εἶχον τηρηθῆ, διότι δὲν εἶχαν τηρηθῆ πάντοτε.

§91Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκκαθαρίζω, ὅτι πρακτικὰ τοῦ ΚΟΣ, ἐτηροῦντο καὶ ὑπεγράφοντο παρ’ ἡμῶν. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν Πολιτικὴν Ἐπιτροπήν, ὁ κ. Παπανδρέου θὰ προσκομίσῃ τὸ σύνολον τῶν πρακτικῶν. Γνωρίζετε, ὅτι ἐτηροῦντο πρακτικὰ τῆς Πολιτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ὑπῆρχε στενογράφος. Ἑπομένως, ἐὰν σεῖς δὲν ἠλέγξατε ποῖον ἦτο τὸ περιεχόμενον τῶν πρακτικῶν αὐτῶν, ἐὰν δὲν ἠλέγξατε ἐὰν τὰ πρακτικὰ ἀπέδιδον πιστῶς τὰς ἰδικάς σας ἀπόψεις, δὲν δύνασθε νὰ διατυπώσετε καμμίαν μομφήν.

§92ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπεγράφοντο τὰ πρακτικά;

§93Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Οὐδὲν πρακτικὸν οὐδέποτε ὑπεγράφη. Καὶ προκαλῶ ἕνα ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Πολιτικῆς Ἐπιτροπῆς νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι ὑπέγραψε ποτὲ πρακτικά.

§94Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἀπὸ ποίους ὑπεγράφοντο τὰ πρακτικά. Γνωρίζω, ὅτι ἐτηροῦντο πρακτικὰ καὶ φυσικὰ ὁ τηρῶν τὰ πρακτικὰ ὁ ἴδιος θὰ εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ βεβαιώσῃ τὴν γνησιότητα καὶ θὰ τὰ ἔθετεν ὑπ’ ὄψει τῶν μελῶν. Καὶ τὰ μέλη δὲν ἐζήτησαν νὰ λάβουν γνῶσιν τῶν πρακτικῶν, τὰ ὁποῖα ἐτηροῦντο. Ἐπὶ πλέον ὅμως ἡ σκέψις περὶ ἐπιβολῆς φόρων ἐφ’ ἑνὸς τόσον σημαντικοῦ θέματος, θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ εἰς τὴν Πολιτικὴν Ἐπιτροπήν. Καὶ θὰ προσκομισθοῦν καὶ ἐκεῖ τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι οὐδὲ ἐκεῖ ἐγένετο συζήτησις.

§95Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ἰδιαιτέρως ὄχι.

§97Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἕνα λεπτὸ παρακαλῶ. Ἔχω ἤδη ὁμιλήσει εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἐν συνεννοήσει μὲ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων νὰ καθορίσουν τὴν διαδικασίαν πρὸς ἀνάγνωσιν ἀπὸ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων τῶν πρακτικῶν τὰ ὁποῖα πάντοτε ἐτηρήθησαν εἰς τὴν Πολιτικὴν Ἐπιτροπὴν ἀπὸ τὴν ἡμέραν ποὺ ἱδρύθη ἐπισήμως ἡ πολιτικὴ ἐπιτροπή. Τὰ πρακτικὰ ὑπάρχουν καὶ εἶναι ἐστενογραφημένα. Καὶ ὁ Γραμματεὺς τοῦ Πολιτικοῦ Συμβουλίου, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπάλληλος τῆς Βουλῆς, πιστεύω ὅτι ἐνόρκως δύναται νὰ καταθέσῃ τὴν γνησιότητα τῶν πρακτικῶν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἑπομένως ὁ κ. Μητσοτάκης, νὰ ἐπιμείνω ὅτι ἡ θέσις του εἶναι ἄκρως ἐσφαλμένη καὶ λυποῦμαι ὅτι ἐπιμένει δημοσίᾳ νὰ ἐπαναλαμβάνῃ αὐτὴν τὴν κατηγορίαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ θέμα πρέπει νὰ ἐκκαθαρισθῇ καὶ καλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ἐκκινήσῃ τὴν διαδικασίαν πρὸς ἐκκαθάρισιν. Εἶναι πλέον εὐθύνη, ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραμένῃ αἰωρουμένη.

§98Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἐπέμεινα καὶ ἐπιμένω ἀπολύτως. Ὁ συντάξας τὰ Πρακτικὰ δύναται νὰ βεβαιώσῃ ἐὰν ποτὲ τὰ ἔθεσεν ὑπ’ ὄψιν οἱουδήποτε μέλους. Δὲν ἠξεύρω μόνον ἐὰν εἰς τὸν κ. Ἀνδρέα Παπανδρέου ὁ πατήρ του τὰ ἔθετε ὑπ’ ὄψιν του. Εἰς ἡμᾶς οὐδέποτε τὰ ἔθεσεν ὑπ’ ὄψει. Κατὰ συνέπειαν ποίαν ἀξίαν ἔχουν τὰ πρακτικά, ἠμπορεῖ ἕκαστος νὰ κρίνῃ καὶ ποία ἦτο ἡ δημοκρατικὴ ἀντίληψις ἑνὸς Προέδρου Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος δὲν ἐθεώρει ἀναγκαῖον νὰ θέσῃ ὑπ’ ὄψει τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς τὰ πρακτικά. Βεβαίως δυνάμεθα νὰ κατηγορηθῶμεν διότι ἠνέχθημεν αὐτὴν τὴν ἀπαράδεκτον κατάστασιν. Αὐτὴν τὴν κατηγορίαν κύριοι τὴν ἀποδέχομαι. Ἀλλὰ καὶ ἄλλα πολλὰ εἴχομεν ἀποδεχθῆ τότε τὰ ὁποῖα ἴσως δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ εἴχομεν ἀποδεχθῆ, διότι δὲν ἠθελήσαμεν νὰ ἐξωθήσωμεν τὰ πράγματα περισσότερον. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν κ. Πρόεδρε, ὡμίλησα περὶ συγκεκριμένων συνεδριάσεων τὰς ὁποίας προεκάλεσα καὶ θὰ καταθέσω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἐπίσημα —εὐτυχῶς δι’ ἐμὲ— ἐπίσημα κείμενα τοῦ Γεν. Λογιστηρίου, τὰ ὁποῖα τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐνεφάνισαν φυσικὰ τὰς ἰδικάς μου ἀπόψεις ὡς πρὸς τὴν πορείαν τῶν οἰκονομικῶν. Ἦσαν εἰδικαὶ συνεδριάσεις τὰς ὁποίας ἐγὼ προεκάλεσα καὶ εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἐτηρήθησαν πρακτικά. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τηροῦνται πρακτικά. Διότι εἰς κάθε ἐνδοκυβερνητικὴν σύσκεψιν ἐπὶ εἰδικοῦ θέματος ἦτο ἀδύνατον νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἕνας στενογράφος. Ἐπιμένω, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι τὸ αἴτημα διὰ νέας φορολογίας ἐπιμόνως ὑπεβλήθη τότε ἀπὸ τοὺς δύο κ.κ. συναδέλφους τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ εἰς αὐτὸ ἐγὼ ἀντέταξα τὴν ἐποχὴν ἐκείνην κατηγορηματικὴν ἄρνησιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ ἀλήθεια.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ γνωρίζουν ὅτι ὁ κ. Κανελλόπουλος δὲν δέχεται οὐδεμίαν διακοπήν, εἶμαι δὲ ὑποχρεωμένος νὰ μὴ ἐπιτρέψω τοιαύτην.

§100Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδέποτε ἐγένετο παρομοία συζήτησις οὔτε εἰς τὸ κυβερνητικὸν Οἰκονομικὸν Συμβούλιον, οὔτε εἰς τὴν Πολιτικὴν Ἐπιτροπήν. Καὶ ἐξ ὅσων τοὐλάχιστον γνωρίζω δὲν ἐγένετο οὔτε κατὰ τὴν συζήτησιν εἰδικῶς τοῦ θέματος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἔχω εἰς χεῖρας μου τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον περιέχει τὰς ἀπόψεις τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ ἐφ’ ὅλης τῆς ἐξελίξεως τῆς πορείας τῶν Δημοσίων Οἰκονομικῶν καὶ ἑπομένως τῶν προτεινομένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ μέτρων διὰ τὴν καλὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Οὐδαμοῦ τοῦ κειμένου αὐτοῦ ἀναφέρεται πρότασις περὶ φορολογίας. Ἐπειδὴ τὸ κείμενον αὐτὸ περιέχει καὶ ὡρισμένους ἐμπιστευτικοὺς ἀριθμοὺς ἐδήλωσα προηγουμένως ὅτι τὸ ἔχω εἰς τὴν διάθεσιν τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων.

§101Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Τὶ ἐμπιστευτικοὶ ἀριθμοὶ εἶναι αὐτοί, ἀφοῦ ἔχουν λήξει τὰ πάντα;

§102Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναφέρονται καὶ εἰς τὰς δαπάνας τῆς Κύπρου. Ἐὰν νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ τὰς ἀνακοινώσω.

§103Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἠμπορεῖτε.

§104Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πέραν ὅμως αὐτῶν κατὰ τὴν περίοδον τῶν σεισμῶν τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἀπεδέχθη τὴν ἐπιβολὴν ἐκτάκτου εἰσφορᾶς, ἡ ὁποία καὶ ἐὰν ἐπεβάλετο οὐδεμίαν σχέσιν θὰ εἶχε μὲ τὴν πορείαν τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ μὲ τὴν σώρευσιν εἰς αὐτὸν ἐπιβαρύνσεων προερχομένων ἐκ προγενεστέρων ἐτῶν. Ἀλλὰ τὸ εὕρημα αὐτὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀποτελεῖ δι’ αὐτὸ καὶ μίαν παγίδα. Ἐλέχθη, ὅτι ὑπῆρχεν ἡ πρότασις τῆς ἐπιβολῆς φόρων καὶ εἶχεν ὡριμάσει εἰς τὴν ἀντίληψιν καὶ τὴν θέλησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε. Κ. ἡ ἐπιβολὴ τῶν φορολογιῶν. Ἐν συνεχείᾳ κατηγορεῖται ὁ ἴδιος, ὅτι ἐγκατέλειψε τὴν ἀρχήν, ἐγκατέλειψε τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ μὴ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπιβάλῃ αὐτοὺς τοὺς φόρους, τοὺς ὁποίους ὁ ἴδιος εἶχεν ἀποφασίσει. Ἀλλὰ πέραν ὅμως αὐτῶν ὑπάρχει καὶ ἓν ἄλλο περισσότερον χαρακτηριστικόν. Οἱ προτείνοντες τοὺς φόρους αὐτούς, ἐὰν τοὺς προέτεινον, θὰ ἔλεγον καὶ ἐκεῖ συγκεκριμένα τὴν τάδε ἢ τὴν τάδε φορολογίαν. Περὶ αὐτοῦ οὐδὲν ἐλέχθη. Προκύπτει δὲ κάτι ἄλλο. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔκτοτε τοὐλάχιστον εἶχε σχηματίσει τὴν ἀντίληψιν, ὅτι θὰ ἦσαν ἀναγκαῖαι αἱ φορολογίαι ἢ τοὐλάχιστον μέτρα φορολογικῆς πολιτικῆς διὰ τὸ 1966. Καὶ καρπὸς ὅλης αὐτῆς τῆς ὡριμότητος, καρπὸς ὅλης αὐτῆς τῆς μελέτης τοῦ θέματος τῆς γενομένης καὶ τῆς ἐπισημανθείσης ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1965 εἶναι τὸ προσκομιζόμενον πρὸς ψήφισιν ἐδῶ φορολογικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀναμφιβόλως ἐμπεριέχει καὶ προχειρότητας καὶ μέτρα ἄκρως ἐπικίνδυνα διὰ τὴν οἰκονομίαν. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι αἱ φορολογίαι εἶναι περιτταὶ καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ἀκόμη, ὅτι καὶ τὰ ἔσοδα καὶ αἱ δαπάναι διαμορφοῦνται κατὰ τὰς ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως. Πιστεύομεν, ὅτι σταθμίζοντες τὰς δυσμενεῖς ἐπιπτώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἡ φορολογία εἰς τὴν συγκεκριμένην αὐτὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν βαδίζομεν πρὸς μίαν ὕφεσιν τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος, ὅτι ἄλλαι λύσεις θὰ ἦτο περισσότερον πρόσφοροι καὶ θὰ ἀπέδιδον ἴσως περισσότερον. Ἐνδεικτικῶς θὰ ἀπαριθμήσω ὡρισμένας ἐκ τῶν ἐνδεικτικῶν αὐτῶν λύσεων. Πρώτη λύσις θὰ ἦτο δυνατὸν ἐπὶ ἑνὸς συνολικοῦ ὕψους 30.600 ἑκατ. νὰ ἀποφασισθῇ ἀναστολὴ δαπανῶν ἐπὶ τοῦ συνόλου κατὰ 5% τοὐλάχιστον εἰς τομεῖς, οἱ ὁποῖοι εἶναι δεκτικοί. Τοῦτο θὰ μᾶς ἀπέδιδε τὰ 1.600 ἑκατ. τὰ ὁποῖα ζητοῦμεν.

§105Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ τομεῖς, μᾶς τοὺς λέγετε;

§106Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἤμην Κυβέρνησις, θὰ ἐπραγματοποίουν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω.

§107Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Τὸ ἐπιχείρημα δὲν εἶναι πρωτότυπον. Ἀνεγράφη ἤδη εἰς τὸν ἡμερήσιον τύπον. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠμπορεῖ νὰ μειώσῃ τοὺς μισθοὺς καὶ τὰς συντάξεις κατὰ 5% ἢ νὰ ἀναβάλῃ τὴν πληρωμήν των, ἐὰν νομίζῃ, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἀναβάλῃ τὸ Δημόσιον χρέος καὶ πολλὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ μέγα μέρος τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὑποχρεωτικὰς καὶ ἀναγκαίας δαπάνας, νὰ μᾶς τὸ εἴπητε. Ἀπὸ σᾶς τοὐλάχιστον δὲν ἐπερίμενα νὰ ἀκούσω τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ ἀπὸ τοῦ βήματος.

§108Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν βεβαίως ἤμην Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν ἢ Συντονισμοῦ, σᾶς κάμω τὴν δήλωσιν, ὅτι πράγματι θὰ τὸ ἐπετύγχανον. Δὲν εἶναι τόσον φοβερὸν τὸ νὰ περικόψωμεν 5% ἀπὸ τὴν ἱκανοποίησιν, ἀλλὰ νὰ ἀναβάλωμεν ἁπλῶς διὰ τὸ μέλλον. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ συνεχίσω τὰς ἑπομένας λύσεις περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλῶ. Τὸ ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων ἀνέρχεται κατὰ τὰς προτάσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ εἰς 5,7 δισεκ. Δὲν θὰ ἦτο πρὸς θάνατον, ἐὰν τὸ ὕψος ἐγένετο 5,3, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶναι πλέον ἢ βέβαιον, ὅτι δὲν θὰ ἐπετυγχάνετο τὸ ὕψος τὸ ὁποῖον ἐπεδιώκετο. Ἔχομεν ἐκεῖθεν μίαν περικοπὴν 400 ἑκατομμ. Ἐπίσης ἔχομεν ἀδιάθετον ὑπόλοιπον τοῦ προγράμματος περίπου 200 ἑκατομ., σύνολον 600 ἑκατομ. Ὑπολείπεται ἓν ἑκατομ. Θέλει νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸ ὕψος αὐτὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων. Πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ τὸ ποσὸν αὐτό. Κατὰ τὴν γνώμην μου, οἱ πόροι τοὺς ὁποίους ἀνεκοίνωσεν ὅτι συγκέντρωσεν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐξαιρέσει τῆς Εὐρωπαϊκῆς νομισματικῆς συμφωνίας, ποὺ δὲν δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ, εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν χρηματοδότησιν τοῦ προγράμματος 1966. Βεβαίως, θὰ ὑπῆρχε μία ὑποχρέωσις ἐξοφλήσεως λογαριασμοῦ ἀπέναντι τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ τὸ θέμα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, εἶναι φύσεως λογιστικῆς, ἐὰν ἐπιτρέπουν τὰ περιθώρια τὴν ἀπορρόφησιν μιᾶς δαπάνης. Καὶ εἰς μὲν τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν τοῦ 1966 προβλέπεται εἰσροὴ μεγαλυτέρων πόρων, κατὰ τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, αἱ δὲ γενόμεναι μέχρι τοῦδε δαπάναι, ὡς ἐδήλωσεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἀπερροφήθησαν. Θὰ ἦτο, ἑπομένως, δυνατόν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ κάμῃ ἕνα πρόγραμμα ἐπενδύσεων 5, 3 νὰ δώσῃ τὴν λύσιν ποὺ ἀνέφερον.

§109Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε ὅτι εἶναι μόνον θέμα λογιστικῆς φύσεως. Δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι καὶ θέμα νομισματικῆς κυκλοφορίας;

§110Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν, κ. Πρόεδρε, λέγω, ὅτι εἶναι θέμα λογιστικῆς φύσεως, ἐννοῶ ἀκριβῶς, ὅτι εἶναι θέμα δυνατότητος τῆς οἰκονομίας νὰ ἀπορροφήσῃ τὰς ἤδη γενομένας δαπάνας, καθὼς καὶ θέμα δυνατοτήτων τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν νὰ ἀντικρούσῃ τὴν μὴ ἀπόσυρσιν ἀπὸ τὴν κυκλοφορίαν. Πέραν ὅμως αὐτοῦ, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο δυνατόν, διὰ τὸ ἥμισυ ἢ καὶ μεγαλύτερον ποσὸν ποὺ προβλέπουν αἱ φορολογίαι, νὰ γίνῃ προσφυγὴ εἰς τὸν Δημόσιον ἐσωτερικὸν δανεισμόν, ὁ ὁποῖος ἀνεξαρτήτως τοῦ θέματος τῶν ἐντόκων γραμματίων, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ ἕνα τοιοῦτον ποσόν, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος δὲν ἐγένετο δάνειον εἰς δημοσίαν ἐγγραφήν. Ἡ διὰ δανεισμοῦ κάλυψις τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων, εἶναι καὶ περισσότερον ὀρθόδοξος, φορολογικῶς, διότι παραπέμπει εἰς τὰς μελλούσας γενεάς, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔχουν τὰ ὠφελήματα αὐτῶν τῶν ἐπιβαρύνσεων. Δὲν τὸ πράττει ὅμως ἡ Κυβέρνησις, καὶ φοβοῦμαι ὅτι δὲν τὸ πράττει, διότι δὲν πιστεύει ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τύχῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ λαοῦ, προκειμένου νὰ ἐπιτύχῃ ἕνα τοιοῦτον ἐσωτερικὸν δάνειον. Βεβαίως, προβάλλει τὸ ἐπιχείρημα τοῦ ὑπερδανεισμοῦ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐν τούτοις εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν πιστεύω εἰς τὴν θεωρίαν περὶ ἐπιβαρύνσεως, ὅπως ἄλλωστε δὲν πιστεύει ἢ δὲν ἐπίστευε μέχρι πρό τινος καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος μᾶς παρέθεσεν ἀναλυτικῶς τὰ στοιχεῖα τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπὸ τὸ χρέος...

§111Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐπέβαλεν ὅμως ἡ Ε.Κ. Ὅταν ἡ ΕΡΕ προέβαινεν εἰς ἐσωτερικὸν δανεισμόν, τὴν ἐπέκρινε.....

§112Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ ὅσων γνωρίζω, ὑπεστήριξε τὴν ἄποψιν ἐκείνην.

§113Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ὅλα ὅμως, εἶναι καὶ θέμα ὁρίων.

§114Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ πάντα εἶναι θέμα ὁρίων, καθὼς καὶ ὁ προϋπολογισμὸς ἐπενδύσεων, ὁ ὁποῖος θὰ σᾶς ἀποδώσῃ πρόβλεψιν περὶ τῆς πορείας τῆς οἰκονομίας καὶ τοῦ εἰσοδήματος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ ἀναφέρω μερικὰ στοιχεῖα, προκειμένου περὶ τόκων ἀπὸ δημόσιον χρέος, διαφόρων Χωρῶν. Τὸ Ἡνωμένον Βασίλειον ἐπιβαρύνεται μὲ 11,4, ἡ Ἰνδία μὲ 9,2 (ἀναγινώσκει), καὶ ἡ Ἑλλὰς μὲ 3,1 μέχρι τοῦ ἔτους 1963. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ Δημοσίου χρέους, ἐν τῷ συνόλῳ εἰς ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὸ μικρότερον ὅλων τῶν Χωρῶν, 2,5%. Πέραν ὅμως αὐτοῦ, θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιτύχῃ τὴν καλυτέραν καταπολέμησιν τῆς φοροδιαφυγῆς καὶ ἐκ τῆς πηγῆς αὐτῆς νὰ ἀντλήσῃ περαιτέρω ἔσοδα. Δὲν πιστεύω, βεβαίως, ὅτι ἡ φοροδιαφυγὴ εἶναι δυνατὸν νὰ καταπολεμηθῇ ἀμέσως, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν ἐξ αὐτῆς περιθώρια διὰ νὰ ἀντλήσῃ πόρους. Καταθέτω εἰδικὸν τρόπον ὑπολογισμοῦ πρὸς ἔλεγχον τῆς ὑφισταμένης σήμερον φοροδιαφυγῆς ἐπὶ τῇ βάσει ἐπισήμων στοιχείων. Ὁ ἐν λόγῳ ὑπολογισμὸς ἔχει ὡς ἑξῆς:

ΕΚΤΙΜΗΣΙΣ ΦΟΡΟΔΙΑΦΥΓΗΣ ΕΚ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

Ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἶχεν ἀποφασίσει καὶ εἰς τοῦτο καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης ἦτο ἀπολύτως σύμφωνος, νὰ προβῇ εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων, διότι ἐπίστευεν, ὅτι ἐξ αὐτῆς θὰ ἐπετυγχάνετο πράγματι, ἡ εἰς τὴν πηγὴν σύλληψις τῆς διαφευγούσης φορολογητέας ὕλης. Δὲν γνωρίζω ποῖαι εἶναι αἱ ἀπόψεις του σήμερον.

§115Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Παραμένουν αἱ αὐταί.

§116Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε θὰ ἔπρεπε πρὶν φέρετε τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον, νὰ εἴχατε θέσει καὶ τὸ θέμα αὐτό, διὰ νὰ τὸ εἴχομεν συζητήσει.

§117Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κρατῶ ὑπὸ σημείωσιν, κ. συνάδελφε, τὴν παρατήρησίν σας.

§118Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τῆς ὀργανώσεως τῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων, ἀρκεῖ νὰ πρόκειται περὶ ὀργανώσεως λογικῆς καὶ τὴν ὑποστηρίζω ἀντὶ οἱουδήποτε ἄλλου μέτρου, ἀλλὰ προηγουμένως, ἀφοῦ ἀναβάλετε τὴν λῆψιν φορολογικῶν μέτρων.

§119Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Εἴχατε ὁμιλήσει περὶ τῆς Ε.Κ. νὰ διορθώσητε τὰ πρακτικά.

§120Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον ὅτι ἡ Ε.Κ. συνέστησεν Ἐπιτροπήν. Χωρὶς νὰ γνωρίζω ποία εἶναι ἡ ἄποψίς σας δηλῶ ὅτι ὑποστηρίζω τὴν ἄποψιν τῆς ὀργανώσεως τῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων. Τὸ σπουδαιότερον ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὅτι ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, διατελέσαντα, περίπου, ἐπὶ μίαν διετίαν εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ἀνέμενον περισσότερον συστηματικὰ μέτρα ἀναμορφώσεως τοῦ φορολογικοῦ μας συστήματος ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν φορολογικῶν δαπανῶν, ἀφ’ ἑτέρου καὶ τοιαῦτα μέτρα δὲν ἴδωμεν εἴτε ἀναφερόμενα εἰς τὸν φόρον εἰσοδήματος, εἴτε εἰς τὴν ἔμμεσον φορολογίαν, τῆς ὁποίας θὰ ἀνέμενον καὶ σύμπτυξιν. Ἐπίσης θὰ ἀναμέναμεν νὰ μᾶς φέρῃ καὶ νομοσχέδιον «περὶ φορολογικῶν κινήτρων». Ὑποστηρίζομεν τὴν θέσπισιν τῶν φορολογικῶν κινήτρων, ἀλλὰ μὲ συστηματικὴν ἐφαρμογὴν καὶ τρόπον ρεαλιστικὸν διὰ νὰ ἀποδώσουν. Θὰ ἀνεμένομεν ἐπίσης, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ἀνεφέροντο εἰς τὰς φορολογικὰς ἀπαλλαγάς. Εἶχεν ἀποτελέσει, ἄλλωστε, τοῦτο καὶ σύνθημα τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Μητσοτάκη καὶ κατὰ τὸ παρελθόν. Ἀπὸ ἕνα πρόχειρον ὑπολογισμὸν προκύπτει ὅτι αἱ φορολογικαὶ ἀπαλλαγαί, αἱ μὴ ὑπηρετοῦσαι οἰκονομικοὺς σκοπούς, ὑπερβαίνουν τὰ 2 δισεκατομμύρια δραχμάς, ἔχω δὲ καὶ πίνακα μὲ τὰς κατηγορίας αὐτῶν. Ὑπάρχει ἡ ἄποψις, ὅτι διὰ τῆς καταργήσεως τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν τῆς μορφῆς αὐτῆς ἐπιβάλλομεν τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Κράτους νὰ δώσῃ χρήματα ἀπὸ τὴν ἄλλην τσέπην.

§121Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Μήπως ὁμιλεῖτε διὰ τὸ δασμολόγιον;

§122Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλῶ διὰ φορολογικὰς ἀπαλλαγὰς μὴ ὑπηρετούσας οἰκονομικοὺς σκοπούς. Ὑπάρχει μελέτη τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἡ ὁποία περιγράφει 382 περιπτώσεις μὴ φορολογικῆς φύσεως, φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν, τῶν ὁποίων προτείνει τὴν κατάργησιν. Ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος εἶναι 36, ἐπὶ τῶν κληρονομιῶν, δωρεῶν κλπ. 15, μεταβιβάσεως ἀκινήτων 13, ἐπὶ τῶν τελῶν χαρτοσήμου 10, ἐπὶ τοῦ καπνοῦ 2, ἐπὶ τῶν τελῶν κυκλοφορίας 13, ἐπὶ τῶν δημοσίων θεαμάτων 17, ἐπὶ τῶν δασμῶν 117 κλπ. Νομίζω, ὅτι διὰ τὰς περισσοτέρας ἐξ αὐτῶν θὰ ὑπῆρχεν ἡ δυνατότης καταργήσεως. Ἡ θεωρία, ὅτι διὰ τῆς καταργήσεως θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Δημόσιον ἐνδεχομένως ἐξ ἄλλης ὁδοῦ, δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀκριβής, διότι διὰ τῆς καταργήσεως θὰ ὑπάρξῃ αὐστηρότης εἰς τὰς δαπάνας εἰς μίαν ἐπίβλεψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἡ ἔγκρισις ἐνδεχομένως ἀπαλλαγῆς θὰ παρέχηται κατὰ περίπτωσιν, ὁπότε καὶ περιορισμὸς τῶν εἰσαγωγῶν θὰ ὑφίσταται καὶ περιορισμὸς τῆς δαπάνης. Πιστεύομεν, ὅτι ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος, ὅτι αἱ νέαι φορολογίαι εἶναι περιτταί, ὅπως ἀπεδείχθη καὶ θὰ ἠδύναντο δι’ ἄλλων μέτρων κατὰ τρόπον θαυμάσιον νὰ ἀναπληρωθοῦν, ὅτι εἶναι καὶ ἐπικίνδυνοι διὰ τὴν οἰκονομίαν καὶ ὡς ἐκ τοῦ χρόνου κατὰ τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλονται καὶ ὡς ἐκ τῆς φύσεως αὐτῶν. Πρῶτον, εἰς στιγμὰς κατὰ τὰς ὁποίας παρατηρεῖται μία κάμψις τοῦ ρυθμοῦ ἀνόδου τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος εἶναι ἐπικίνδυνος ἡ ἐπιβολὴ παρομοίων φορολογιῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν περαιτέρω ἀναγκαίαν συστολὴν τῆς ἀνόδου τοῦ εἰσοδήματος. Ἡ ἀρνητικὴ πολλαπλασιαστικὴ ἐνέργεια τοῦ φόρου ἀντισταθμίζει οἱανδήποτε ἄλλην ἐπενέργειαν ἐκ τῆς δαπάνης τοῦ φόρου καὶ οὐσιαστικῶς ὁδηγεῖ εἰς περαιτέρω συγκράτησιν τοῦ ρυθμοῦ. Ὑπάρχει ἕνας ὑπολογισμὸς τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος, δὲν γνωρίζω ἐὰν ἔχῃ ἔλθει εἰς γνῶσιν τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὸν ὁποῖον, ἐὰν ἐπιβαρυνθοῦν οἱ φόροι, τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τὸ 1966 θὰ ἀνέλθῃ εἰς 5%, ἐὰν οἱ φόροι δὲν ἐπιβαρυνθοῦν, τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα θὰ ἀνέλθῃ εἰς 6%. Δηλαδή, ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ κερδίσῃ περίπου 300 ἑκατομ., ὅση εἶναι ἡ διαφορά, θὰ ἀποστερήσῃ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν ἀπὸ μίαν ἄνοδον εἰσοδήματος 1.350.000.000 περίπου. Εἰς στιγμὰς κατὰ τὰς ὁποίας παρατηρεῖται κάμψις τοῦ ρυθμοῦ, δίδεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως φάρμακον ἀντίθετον ἀπὸ τὸ ἐνδεικνυόμενον. Δεύτερον, πιστεύω, ὅτι οἱ ἐπιβαλλόμενοι φόροι θὰ ὁδηγήσουν εἰς μίαν αὔξησιν τοῦ κόστους καὶ τελικῶς μὲ τὴν ἀλληλοεπίπτωσιν θὰ ἐπιρριφθοῦν ἐπὶ τοῦ καταναλωτοῦ μὲ τελικὸν ἀποτέλεσμα τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν. Θὰ ἔχουν ἑπομένως ἀντισταθεροποιητικὸν ἀποτέλεσμα. Ἐλέχθη, ὅτι κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος αὐτὴ ἡ ἀνακοίνωσις ἐγένετο ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Σεπτεμβρίου 1965, ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν ἐπιβαλλομένων φορολογιῶν δὲν θὰ ὑπερβῇ τὸ 0,50%. Ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη μελέτη τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, παρακαλοῦμεν νὰ προσκομισθῇ ἐδῶ, διὰ νὰ ἀναλάβῃ καὶ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος τὰς εὐθύνας της. Κατὰ τοὺς ἰδικούς μου ὑπολογισμούς, τοὺς ὁποίους παραθέτω ἐν πλήρει ἀναλύσει διὰ νὰ περιληφθοῦν εἰς τὰ πρακτικά, ἡ ἄμεσος ἐπίδρασις τῆς ἐπιβολῆς τῶν φόρων θὰ εἶναι μία ἄνοδος τοῦ τιμαρίθμου κατὰ 1,85 ἕως 2%.

ΕΠΙΠΤΩΣΙΣ ΕΚ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΕΩΣ ΦΟΡΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΟΥ ΧΑΡΤΟΣΗΜΟΥ

ΕΠΙ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΟΥ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΟΥ

Ι. Ἐπίπτωσις ἐκ τοῦ Φ.Κ.Ε.

Θὰ ἐπακολουθήσῃ δὲ ἐν συνεχείᾳ ἡ κατὰ δεύτερον καὶ τρίτον βαθμὸν ἀλληλεπίδρασις, τὸ κορύφωμα τῶν ὁποίων εἶναι ἡ ἀναπροσαρμογὴ μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, τὰ ὁποῖα ἀναμφιβόλως θὰ ὁδηγήσουν εἰς κίνδυνον πληθωρισμοῦ κόστους. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως μάλιστα αὐτῆς θὰ εἶναι πολὺ χρήσιμον νὰ ἔχωμεν μίαν ἐξήγησιν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Προβλέπει μίαν ἄνοδον τῶν ἐσόδων περίπου κατὰ 10% ἐν σχέσει πρὸς τὸ 1965. Ἡ προβλεπομένη ἄνοδος τοῦ εἰσοδήματος εἶναι περίπου διὰ τὸ 1966 6%. Πόθεν νὰ προέλθῃ αὐτὴ ἡ διαφορά; Μήπως ἡ διαφορὰ σημαίνει ἄνοδον τῶν τιμῶν ἢ ἄλλο τι; Θὰ ἦτο χρήσιμον ἐπ’ αὐτοῦ νὰ εἴχομεν μίαν ἐξήγησιν. Τρίτον, ἐκ τῆς ἀνόδου τῶν τιμῶν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ θεωρήσωμεν βεβαίαν, θὰ ἔχωμεν μίαν μείωσιν τῆς ἀνταγωνιστικότητος τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων καὶ ἑπομένως μίαν δυσχέρανσιν τῶν ἐξαγωγῶν καὶ ἐνθάρρυνσιν τῶν εἰσαγωγῶν. Θὰ ἦτο μικρόπρεπον νὰ τὸ ἀναφέρω, τὸ ἀναφέρω ὅμως δι’ ἕνα ἄλλον λόγον, διότι τοῦτο θὰ καταστήσῃ ἀναγκαίαν ἀνεξαρτήτως οἱασδήποτε ἐπιδεινώσεως τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν, θὰ καταστήσῃ ἀναγκαίαν τὴν αὔξησιν τῶν ἐπιδοτήσεων εἰς τὸ τέλος. Τέταρτον, πιστεύω, ὅτι δημοσιονομικῶς, ἀλλὰ καὶ κοινωνικῶς, οἱ νέοι φόροι ὑπερβαίνουν τὸ ὅριον τῆς φοροδοτικῆς ἱκανότητος τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Ἤδη ἀπορροφᾶται τὸ ¼ τοῦ εἰσοδήματος καὶ νομίζω, ὅτι θὰ χειροτερεύσῃ ἀκόμη περισσότερον ἡ σχέσις ἀμέσων πρὸς ἐμμέσους φόρους καὶ θὰ ἔχωμεν καὶ χειροτέρευσιν εἰς τὸν φόρον εἰσοδήματος τῆς προοδευτικότητος τῆς κλίμακος. Ἐλέχθη, ὅτι θὰ ἦτο ἀναγκαῖον νὰ ἐπεκτείνωμεν καὶ τὴν αὔξησιν κατὰ 10% τοῦ φόρου εἰσοδήματος, διότι ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν, ἔχομεν τὴν ἐπιβολὴν τῶν ἐμμέσων φόρων καὶ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ κάποια ἰσοστάθμισις. Τοῦτο ἐνθυμίζει τὸν φορτωμένον γάϊδαρον, τὸν ἔχομεν φορτώσει ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν ὑπερβολικὰ καὶ ἀντὶ νὰ ἐλαττώσωμεν τὸ ὑπέρμετρον αὐτὸ βάρος, διὰ νὰ ἰσοσταθμίσωμεν, κρίνομεν ἀναγκαῖον νὰ προσθέσωμεν βάρος καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν. Πιστεύω ἐπίσης, ὅτι εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ἐκ τῶν φορολογιῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ συζητηθοῦν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ἐὰν φθάσωμεν ἐκεῖ, θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ὡρισμένα ἐλαττώματα εἰς τὰ ποσοστά, τὰ ὁποῖα ἐνδεχομένως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διορθωθοῦν. Ἐφιστῶμεν ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τῶν συνεπειῶν τῶν φορολογικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα λαμβάνονται εἰς μίαν στιγμὴν διαταραχῆς τῆς οἰκονομίας καὶ εἰς μίαν περίοδον ὑφέσεως. Πιστεύομεν, ὅτι ἡ κυβερνητικὴ ἀστάθεια, ἡ ἔλλειψις ἐμπιστοσύνης τοῦ κοινοῦ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις, διαφημίζουσα τὴν ὕπαρξιν οἰκονομικῆς διαταραχῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψουν εἰς τὰς φορολογίας αὐτὰς ἀπὸ οἱασδήποτε συνθήκας νὰ ἀποδώσουν. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι ἀπὸ τοῦ δευτέρου ἑξαμήνου τοῦ 1965, ἡ οἰκονομία μας εἰσῆλθεν εἰς μίαν κάμψιν. Ἔχομεν μίαν μείωσιν τοῦ ρυθμοῦ ἀνόδου τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἔχομεν μείωσιν τοῦ ρυθμοῦ ἀνόδου τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, ἡ ὁποία φθάνει μόνον εἰς τὸ 3,7% ἔναντι 11% τοῦ πρώτου ἑξαμήνου ἢ ἔναντι 9,3% τοῦ ἀντιστοίχου τετραμήνου. Ἔχομεν ἐπίσης μείωσιν τῆς παραγωγῆς καταναλωτικῶν ἀγαθῶν, ἔχομεν ἐπίσης ἐντὸς τοῦ Δεκεμβρίου μίαν μεγάλην αὔξησιν τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας κατὰ 1.800 ἑκατ., ἐνῷ συνήθως ηὐξάνετο κατὰ 1.200 ἑκατ. Βεβαίως ἐπραγματοποιήθη μία ἀπορρόφησις τὸν Ἰανουάριον, ὅπως πάντοτε. Ἔχομεν ἐπίσης ἀρνητικὴν τὴν πορείαν τῶν καταθέσεων ἐντὸς τοῦ Δεκεμβρίου καὶ ἔχομεν ἐπίσης μίαν ἄνοδον τῶν τιμῶν μὲ τὴν ὁποίαν δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη πολὺ νὰ ἀσχοληθῶμεν, ἐπαναλαμβάνοντες ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἤδη γνωστοὶ καὶ ἔχομεν τέλος καὶ μίαν ἐπιδείνωσιν τοῦ σκέλους τῶν εἰσαγωγῶν εἰς τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις ἀνεκοίνωσεν, ὅτι ἐξεῦρεν ὡρισμένους πόρους. Χαιρόμεθα διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν πόρων αὐτῶν, καὶ χαιρόμεθα κυρίως, διότι τοῦτο πραγματοποιεῖται ἐπὶ τῇ βάσει καὶ τῆς πολιτικῆς καὶ τῶν προσπαθειῶν τὰς ὁποίας ἡμεῖς εἴχομεν ἀναλάβει. Καὶ πρέπει νὰ ὑπενθυμίσωμεν εἰδικῶς, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσὸν τῶν 30 ἑκατ. δολλαρίων ποὺ λαμβάνεται ἀπὸ τὴν Εὐρωπαϊκὴν νομισματικὴν συμφωνίαν, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν προορίζεται οὐσιαστικῶς νὰ χρησιμοποιηθῇ. Κατὰ συνέπειαν, ἂς προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἂς σταθμίσῃ καλῶς ἐὰν τὸ ποσὸν τοῦτο τῆς εἶναι ἀναγκαῖον, διότι θὰ πληρώνῃ τόκους χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν δυνατότητα τῆς χρησιμοποιήσεώς του.

§123Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ πάντα ἐν μέτρῳ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶπεν ὁ ρήτωρ τίποτε ἐκτὸς θέματος. Ἐκφράζει τὰς ἀπόψεις τοῦ κόμματός μας. Παρακαλῶ νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερος διὰ νὰ τελειώσῃ τὴν εἰσήγησίν του.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, ἐπετράπη εἰς τοὺς Εἰσηγητὰς περίπου ἀπὸ δύο ὥρας νὰ ὁμιλήσῃ ὁ καθένας. Οἱ λοιποὶ ἀγορηταὶ κατὰ τὸν κανονισμὸν ἔχουν δικαίωμα νὰ ὁμιλήσουν ἡμίωρον, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ παραταθῇ εἰς μίαν ὥραν. Παρεκάλεσα πρὸ ἑνὸς τετάρτου τὸν ρήτορα νὰ συντομεύσῃ. Γνωρίζω, ὅτι εὐχαρίστως ἀκούεται καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος εὐχαρίστως τὸν ἀκούω. Ἀλλὰ τί θέλετε νὰ κάμω; Θὰ ἐφαρμόσω ἢ ὄχι τὸν Κανονισμόν; Σεῖς θὰ μοῦ εἴπητε ἢ οἱ ἄλλοι, ὅτι παραβιάζω τὸν Κανονισμόν. Παρακαλῶ τὸν ρήτορα νὰ συντομεύσῃ.

§125Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ συντομεύσῃ μάλιστα.

§126Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τελειώνω, κ. Πρόεδρε. Ἐλέχθη, ἐπίσης, ὅτι ὑπῆρξεν ἐπίτευγμα τῆς Κυβερνήσεως ὁ περιορισμὸς τῆς χρυσοφιλίας. Πρῶτον, ἡμεῖς εἴμεθα πρόθυμοι νὰ χαιρετίσωμεν τὴν ἐπιτυχίαν ἑνὸς παρομοίου μέτρου, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἡμεῖς ὑπέστημεν συνεπείᾳ τῆς μεγάλης πολεμικῆς ποὺ ἠσκήθη, χωρὶς νὰ συντρέχουν ἀντικειμενικοὶ οἰκονομικοὶ λόγοι τὴν αἱμορραγίαν αὐτὴν τῆς πωλήσεως λιρῶν. Πολὺ φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι δὲν πρόκειται ἀκόμη περὶ ἐπιτυχίας. Εὔχομαι νὰ ἔχῃ ἐπιτυχίαν. Τί συμβαίνει ἀκριβῶς; Ἡ τιμὴ τῆς λίρας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἶναι 9,80 δολλάρια, εἰς τὴν Ζυρίχην εἶναι δηλαδὴ 294 δραχμές. Οὐσιαστικῶς πραγματοποιεῖται μία εἰσροὴ λιρῶν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ ἀπολαύσουν τὴν ἐπιδότησιν ποὺ παρέχει ἡ Κυβέρνησις τῶν 20 καὶ πλέον δραχμῶν. Φοβοῦμαι, ἑπομένως, ὅτι τὸ παιγνίδι μετατίθεται ἐπὶ μιᾶς ἄλλης βάσεως. Ἀντὶ δηλαδὴ νὰ ἔχωμεν ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἐξαγωγὴν συναλλάγματος πρὸς ἀγοράν, λιρῶν, ἔχομεν ἢ διαρροὴν δραχμῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, πρὸς ἀγορὰν λιρῶν, ἢ διαρροὴν τοῦ συναλλάγματος τὸ ὁποῖον ἔρχεται ὑπὸ τὴν μορφὴν λιρῶν εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Δὲν πρόκειται, δηλαδή, περὶ ἐγχωρίου προσφορᾶς λιρῶν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ εἰσαγωγῆς ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν λιρῶν διὰ νὰ ἀπολαύσουν τῆς διαφορᾶς αὐτῆς τῆς ἐπιδοτήσεως. Ἡ Κυβέρνησις παρακαλεῖται νὰ προσέξῃ ἰδιαιτέρως τὴν πορείαν τῶν ἐμβασμάτων, διὰ νὰ ἰδῇ μίαν νύξιν ἐπὶ τοῦ θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου σᾶς ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν καὶ παρακαλῶ ἐπίσης νὰ προσέξῃ καὶ τὴν πορείαν τῶν καταθέσεων. Διότι ναὶ μὲν κατὰ τὸν Ἰανουάριον φαίνεται, ὅτι ὑπάρχει κάποια βελτίωσις τῶν καταθέσεων—στοιχεῖα δὲν ἔχομεν περὶ τῆς πορείας των—, ἀλλὰ ἡ βελτίωσις αὐτὴ εἶναι μικρά. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν ἡ βελτίωσις ἔφθανε τὸ ὕψος τῶν καταθέσεων τοῦ Ἰανουαρίου τοῦ προηγουμένου ἔτους, πάλιν δὲν θὰ ἐσήμαινε τοῦτο, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ διαρροὴ λιρῶν λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει, ὅτι τὸν Ἰανουάριον πέρυσι ποὺ εἴχομεν τόσην αὔξησιν ἡμεῖς τῶν καταθέσεων παρατηρεῖται καὶ πάλιν διαρροὴ πρὸς ἀγορὰν τῶν λιρῶν. Ἀλλὰ ἐπιθυμῶ νὰ κάμω μίαν δήλωσιν εἰς τὴν Βουλήν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγίνοντο πράγματι πωλήσεις λιρῶν, ὅτι αὐτὸ ὠφείλετο εἰς μίαν ἀσκηθεῖσαν ἀδυσώπητον πολιτικήν, ἡ ὁποία δὲν ἐσταμάτησε ἀπὸ τὴν πρώτην μέχρι τὴν τελευταίαν ἡμέραν. Ἡ Ε.Κ. προτίθεται νὰ ἐκδώσῃ μαύρην βίβλον διὰ τὴν περίοδον αὐτὴν καὶ θὰ παραδώσῃ λεπτομερῆ καὶ πλήρη στοιχεῖα, διὰ νὰ καταδειχθῇ ὁ ὑψηλὸς βαθμὸς θετικῆς συσχετίσεως τῶν πάσης φύσεως ἀναγραφομένων εἰδήσεων, κυρίως τῶν ἀνευθύνων εἰδήσεων ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν λιρῶν καὶ τῆς ἀντιστοίχου πωλήσεως. Θὰ διαπιστωθῇ ἐκεῖ, ὅτι ὑπῆρξαν περίοδοι κατὰ τὰς ὁποίας αἱ ἐφημερίδες δὲν ἔγραφον τίποτε περὶ λιρῶν καὶ δὲν ἐγένοντο πωλήσεις λιρῶν ὅπως ἀκριβῶς καὶ σήμερον κατὰ περίεργον τρόπον δὲν ἀναγράφεται τίποτε ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὁδηγήσουν τὴν οἰκονομίαν εἰς τὴν μεγαλυτέραν ἐκταμίευσιν λιρῶν. Ἀνέφερα τὸ στοιχεῖον αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ τονίσω εἰς ποίαν διαφορὰν θέσεως εὑρισκόμεθα ἡμεῖς ἔναντι τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς μεταχειρίσεως τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς δημιουργίας τοῦ ψυχολογικοῦ κλίματος τοῦ διαφόρου. Ἀλλὰ πρέπει νὰ τονίσω, ἐξ ἄλλου, ὅτι κατὰ τὴν ἰδικήν μου προσωπικὴν ἀντίληψιν, ἡ Κυβέρνησις πρὶν ἢ ἐφαρμόσῃ τὸ μέτρον, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑποβιβάσῃ τὴν τιμὴν τῆς λίρας καὶ τότε θὰ ἔπρεπε νὰ ἐλεγχθῇ τὸ ἀποτέλεσμα. Τοῦτο καὶ διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ διαρροὴ τοῦ συναλλάγματος ποὺ πραγματοποιεῖται κατ’ ἄλλον τρόπον, ἀλλὰ καὶ νὰ μὴ δοθῇ ἠθικῶς βραβεῖον εἰς τοὺς κερδοσκόπους, διότι τοῦτο θὰ ἐπαναληφθῇ καὶ εἰς τὸ μέλλον καὶ θὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν των καὶ τὴν ὕπαρξιν αὐτοῦ τοῦ βραβείου.

§127Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν ὑπῆρξε ψυχολογικῶς εὐστοχώτερον μέτρον.

§128Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀνεφέρθην εἰς τὸ ἐὰν ἐπέτυχεν ἢ ὄχι. Εἶπον ὅτι πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν ἐπέτυχε καὶ ἐπέστησεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ ὡρισμένων σημείων, τὰ ὁποῖα ἐγὼ θεωρῶ ὡς ἐπικίνδυνα. Περὶ τοῦ ὅτι εὔχομαι νὰ ἐπιτύχῃ καὶ εὔχεται ὅλη ἡ αἴθουσα νὰ ἐπιτύχῃ οὐδεμία ἀμφιβολία ὑπάρχει. Ὑπὸ τὰς συνθήκας πάντως αὐτάς, κύριοι συνάδελφοι, καὶ μὲ Κυβέρνησιν ὅπως εἶπον προηγουμένως, ἡ ὁποία ἐμπνέει τὴν δυσπιστίαν καὶ ἔχει ἀνὰ πᾶσαν ἡμέραν τὸ αἴσθημα τοῦ ἐπικειμένου θανάτου, δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ φορολογικὰ μέτρα ἔστω καὶ ἂν ἦσαν ἀναγκαῖα νὰ ἐπιτύχουν, πολὺ περισσότερον διότι δὲν εἶναι ἀναγκαῖα καὶ ἐπιβάλλονται μόνον διὰ τοὺς πολιτικοὺς σκοποὺς ποὺ ἐξήγησα προηγουμένως. Ἐπιθυμῶ νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν συνήθη ρῆσιν τῶν Γάλλων Δημοσιονόμων: «ὁ πολιτικὸς φόρος καταβροχθίζει τὸν δημοσιονομικόν». Καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ ἀποτυχία εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ εἶναι πλήρης. Μόνον μία ἰσχυρὰ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ προήρχετο ἀπὸ ἐκλογὰς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιλύσῃ αὐτομάτως τὸ πρόβλημα τὸ οἰκονομικὸν καὶ τὸ δημοσιονομικὸν καθ’ ὃ μέρος ὑφίσταται, μία Κυβέρνησις ποὺ θὰ εἶχε τὴν δυνατότητα νὰ ἐφαρμόσῃ ἴδιον πολιτικὸν ἰδικόν της μακροπρόθεσμον πρόγραμμα. Καὶ διὰ τοῦτο ἡμεῖς δὲν θὰ παύσωμεν νὰ ἐπαναλαμβάνωμεν ὅπως ὁ Κάτων, ὅτι ἡ μόνη λύσις εἶναι αἱ ἐκλογαί. (Χειροκροτήματα).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Καλαντζάκον νὰ ἀνέλθῃ ἐπὶ τοῦ βήματος. Κύριοι βουλευταί, ἐξ ἀφορμῆς κατατεθέντος τηλεγραφήματος ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ἀνδρεάδης κατέθεσε μίαν δήλωσιν, παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ αὐτουσία ἡ δήλωσις αὐτὴ εἰς τὰ πρακτικά.

§130ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Νὰ τὴν ἀκούσωμεν.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν ἀναγνώσω, ὅταν θὰ γίνῃ συζήτησις ὁ κ. Ἀνδρεάδης θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀναπτύξῃ πλήρως τὸ θέμα καὶ νὰ ἀπαντήσῃ. Ἄλλωστε οὔτε τὸ τηλεγράφημα ἀνεγνώσθη.

§132Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ὑπάρχει λόγος ποὺ σᾶς ἐμποδίζει, κ. Πρόεδρε, νὰ διαβάσετε τὴν δήλωσίν μου;

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζετε τὴν συμπάθειαν καὶ τὴν φιλίαν τὴν ὁποίαν ἔχομεν, ἀφήσατέ με νὰ κάμω τὸ καθῆκον μου ὅπως ἐγὼ νομίζω, δὲν ἱκανοποιεῖσθε μὲ τὸ ὅτι θὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ Πρακτικά; Ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν ἀναγνώσω.

§134Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ἀναλαμβάνω πλήρη τὴν εὐθύνην.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀνεγνώσθη οὔτε τὸ τηλεγράφημα, ὅταν θὰ γίνῃ συζήτησις θὰ ἀκουσθῆτε.

§136Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Δυστυχῶς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἐπλανήθη.

§137Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἔκαμε τὸ καθῆκον του. Ἔλαβε τηλεγράφημα καὶ ἐφ’ ὅσον διεπίστωσεν ὅτι δὲν εἶχε διαβιβασθῆ εἰς τὴν Βουλήν, τὸ διεβίβασεν εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ ἐὰν τὸ κείμενον τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Ἀνδρεάδη εἶναι τοιοῦτον, κ. Πρόεδρε, ὥστε οὔτε σεῖς νὰ δύνασθε νὰ τὸ ἀναγνώσετε, τότε νὰ πάρετε τὴν ἀπόφασιν νὰ μὴ δημοσιευθῇ, διότι τὰ κείμενα πρέπει νὰ εἶναι ἀνάλογα πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς αἰθούσης καὶ ὄχι ἁπλῶς πρὸς τὴν ἀκουστικὴν τῆς αἰθούσης, ἀλλὰ γενικῶς πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς αἰθούσης, ἄλλως νὰ μὴ δημοσιεύωνται. Ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος καὶ νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ νὰ δημοσιευθῇ διὰ νὰ διαπιστώσω τί σᾶς κάμνει νὰ σκέπτεσθε ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ. Διότι δὲν εἶναι νοητὸν κάτι τὸ ὁποῖον γράφει ἕνας βουλευτὴς νὰ δημοσιεύεται, ἀλλὰ νὰ θεωρῆται ἀκατάλληλον διὰ τὴν αἴθουσαν.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅτι ἐὰν ἐπίστευα ὅτι εἶναι εἰς αὐτὸ τὸ ὕφος γραμμένη δὲν θὰ ἐπέτρεπον οὔτε νὰ δημοσιευθῇ. Παρεκάλεσα τὸν κ. Ἀνδρεάδην διὰ μίαν φράσιν ἡ ὁποία εἶναι βαρεῖα, ἂν δύναται νὰ τὴν ἀποφύγῃ, τίποτε παραπάνω. Ὡς δὲ ἔχει διατυπωθῆ δι’ ἐμὲ δύναται νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ ἂν θέλετε νὰ τὸ ἀναγνώσωμεν.

§139Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφήσατε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι τὸ κείμενόν μου εἶναι ὑβριστικόν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, ἐγὼ προσωπικῶς σᾶς παρεκάλεσα μία φράσις νὰ εἶναι ἠπιωτέρα, ἄλλως δὲν θὰ τὸ ἔδιδον πρὸς δημοσίευσιν.

§141Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διαβάσατέ την, κ. Πρόεδρε, ὅ,τι γράφει ἕνας βουλευτὴς πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ τὴν εὐθύνην ὑπὸ τὴν ἔννοιαν νὰ ἀκουσθῇ τὸ γραφόμενον.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤθελα νὰ ἀποφύγω τὴν πλήρη ἀνάγνωσιν.

§143Α. ΓΚΙΛΑΣ. Μὲ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς δηλώσεως θὰ προταχθῇ ἡ ἐρώτησις καὶ ἡμεῖς δὲν θὰ λάβωμεν τὸν λόγον.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ δήλωσις:

ΔΗΛΩΣΙΣ

Πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων Διεμαρτυρήθην ἐπισήμως εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν Συνεδρίασιν τῆς 25.1.66 διὰ γεγονότα ἀδιάψευστα ἅτινα ἀπαραδέκτως ἔλαβον χώραν εἰς τὰ χωρία τοῦ Νομοῦ Πέλλης παρὰ ὡρισμένων κύκλων τῆς ἀνωμαλίας καὶ ἀθεραπεύτων ὁμαδαρχῶν τῶν Τ.Ε.Α. ὡς καὶ διὰ τὰ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως λαμβανόμενα προσφάτως νέα στρατιωτικὰ μέτρα ἐλέγχου τῶν κατοίκων τῶν διαβιούντων εἰς τὴν περιοχὴν Ἀλμωπίας. Ἡ Κυβέρνησις παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἀντιπροσωπεία κατοίκων Ἀλμωπίας ἐπεβεβαίωσεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὸ ἀληθὲς τῶν ἰσχυρισμῶν μου ἐν τῇ Βουλῇ, ἔσπευσε κατὰ γενικὴν ἔκπληξιν νὰ προβῇ διὰ ραδιοφωνικοῦ ἀνακοινωθέντος εἰς διάψευσιν τῶν καταγγελθέντων κατοχυρουμένη εἰς δῆθεν διαμαρτυρίας τῶν Προέδρων ἐνίων κοινοτήτων, ἐνῷ κατὰ τὸ πλεῖστον ἐπρόκειτο περὶ ἐνεργείας τῶν Τ.Ε.Α. κοινοποιηθέντων παρὰ τῶν παραγόντων τῆς Ε.Ρ.Ε. Πρόεδροι τῶν ἐν τῇ ἀνακοινώσει ἀναγραφέντων κοινοτήτων διαψεύδουν δι’ ἐπιστολῆς των τὴν ποταπὴν ἀνακοίνωσιν τῆς Κυβερνήσεως. Τὴν τοιαύτην ἀχαρακτήριστον ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἀντιπαρέρχομαι μετὰ περιφρονήσεως καὶ ἀφήνω τοὺς ἡρωϊκοὺς ἀκρίτας τῆς ἰδιαιτέρας μου Πατρίδος ἀνεξαρτήτως κομματικῆς τοποθετήσεως νὰ κρίνουν ἕνα ἕκαστον. Τὰ πραγματικὰ γεγονότα θὰ ἀπαριθμήσω εἰς τὴν Βουλὴν μὲ τὴν σύστασιν καὶ τὴν παρατήρησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι μόνον λῆψις μέτρων στοργῆς καὶ βελτιώσεως τῶν συνθηκῶν τῆς ζωῆς τῶν κατοίκων τῶν ἀκραίων σημείων τῆς Β. Ἑλλάδος θὰ συμβάλουν νὰ παραμείνουν εἰς τὴν πατρικὴν γῆν, ὡς πραγματικοὶ Θεματοφύλακες τῶν ὁσίων καὶ ἱερῶν τῆς φυλῆς καὶ οὐχὶ μέτρα ἀστυνομικὰ περιοριστικά, ἀποπνικτικά. Τὰ γνωστὰ δὲ δι’ ἐμὲ φαιδρολογήματα καὶ ἀνακοινωθέντα τοῦ γνωστοῦ βουλευτοῦ τῆς συμπολιτεύσεως κ. Προκοπίδη, δίκην ἀρχηγοῦ Κράτους ἢ Γενικοῦ Δ)ντοῦ Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας ἐπροκάλεσαν ἐλπίζω τὴν θυμηδίαν καὶ αὐτῶν ἀκόμη τῶν σκληρῶν ὀπαδῶν τῆς Ε.Ρ.Ε. οἵτινες θὰ ἀνεμνήσθησαν τὴν στρατιωτικὴν καὶ πατριωτικὴν δρᾶσιν τοῦ βουλευτοῦ εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν ἐν Ἀλβανίᾳ, ὅστις διὰ τοῦτο φρονίμως ποιῶν ἔδει νὰ σιωπᾷ.

Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Φεβρουαρίου 1966

Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ

Βουλευτὴς Πέλλης.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὁ κ. Προκοπίδης δὲν εἶναι παρὼν καὶ αὐτὸς ἦτο ἕνας λόγος ποὺ δὲν ἤθελα νὰ ἀναγνώσω τὴν δήλωσιν διὰ νὰ εἶναι παρὼν καὶ ὁ κ. Προκοπίδης διὰ νὰ ἀπαντήσῃ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις, παρὰ μόνον ὅταν θὰ εἶναι παρὼν καὶ ὁ κ. Προκοπίδης.

§146Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν συνάδει εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν βουλευτοῦ, ὅπως ἐγὼ πιστεύω, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀξιοπρέπεια ὅλων εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ προβαίνῃ εἰς γραπτὰ κείμενα τοιούτου ὑβριστικοῦ περιεχομένου ἐναντίον συναδέλφων του καὶ θεωρῶ τὴν πρᾶξιν του κατακριτέαν. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιμείνετε ὄχι μόνον νὰ μὴ ἀναγνωσθῇ, ὅπως πρὸς στιγμὴν ἐπεμείνατε, ἀλλὰ οὔτε κἂν νὰ δημοσιευθῇ, διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ προβαίνουν εἰς τὴν διατύπωσιν τοιούτων κρίσεων οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ εὑρισκόμενοι, οὔτε ἐνεργείας οἱασδήποτε Κυβερνήσεως δικαιοῦται νὰ ὀνομάσῃ εἷς βουλευτὴς ποταπάς, οὔτε τὴν οἱανδήποτε δρᾶσιν συναδέλφου εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν χαρακτηρίζῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Στιγματίζω τὸ ὕφος τοῦ κ. συναδέλφου.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ παρακαλέσω νὰ εἶναι παρὼν καὶ ὁ κ. Προκοπίδης, καὶ τότε νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις Σᾶς παρεκάλεσα νὰ ἀλλάξητε τὸ κείμενον ἀφοῦ συνεννοηθῆτε προηγουμένως μὲ τὸν ἐκπρόσωπον τῆς Ε. Κ. καὶ ἐπεμείνατε ὡς Ε.Κ. νὰ μὴ ἀλλαχθῇ.

§148Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὁμιλήσω δι’ ὀλίγων, διότι τὰ ἀφορῶντα τὸν κ. Προκοπίδην...

§149Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐγένετο νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ κείμενον, εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὸν Κανονισμόν.

§150Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Τὸ ἐζητήσατε, κ. Πρόεδρε· τὸν λόγον.

§151Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι πᾶς βουλευτὴς εἶναι δυνατὸν ὑπερβαίνων τὴν σειρὰν τὴν ὁποίαν ἔχει λάβει μία ἐρώτησίς του διὰ κειμένου γραπτοῦ νὰ ἀκούεται καὶ νὰ παραμερίζῃ τοὺς ἄλλους. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ἀπαράδεκτον, εἶναι νὰ δώσετε τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ἀνδρεάδην. Ἐγὼ παρενέβην νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ κείμενόν του. Ἂς τὸ χαρῇ τὸ κείμενόν του καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔληξε τὸ θέμα καὶ θὰ γίνῃ συζήτησις ὅταν θὰ εἶναι παρὼν καὶ ὁ κ. Προκοπίδης. Κύριε Καλαντζάκο, ἔχετε τὸν λόγον.

§153Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἱκανοποίησα πλήρως.

§155Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. πρέπει νὰ λάβῃ ἀπάντησιν ἀπόψε.

§156Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. δὲν δέχεται ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ἀνδρεάδην φερόμενον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρήσατε, κ. Καλαντζάκο.

§158ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Παίρνετε διαταγές.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δὲν παίρνει διαταγὰς ἀπὸ κανένα. Ἀνήκει εἰς τὴν Βουλήν. Μόνον ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματός σας νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§160Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. (Πρὸς Ἀνδρεάδην). Μὴ σταματᾷς.

§161Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μπαίνετε εἰς τὴν Βουλὴν χωρὶς νὰ ἔχετε τὴν στοιχειώδη πολιτικὴν καὶ ἠθικὴν προπαίδειαν, δι’ αὐτὸ λέγετε «μὴ σταματᾷς». Κύριε Πρόεδρε, πῶς ἐγεννήθη τὸ θέμα; Τὸ θέμα ἐγεννήθη διότι σεῖς ἐθεωρήσατε, ὅτι ἕνα κείμενον βουλευτοῦ δὲν ἔπρεπε νὰ ἀναγνωσθῇ. Δὲν ἐγνώριζα τὸ περιεχόμενον τοῦ κειμένου καὶ ἠγέρθην καὶ εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ τὸ ἀναγνώσητε, διότι δὲν εἶναι νοητὸν νὰ δημοσιευθῇ χωρὶς νὰ ἀναγνωσθῇ, μολονότι ἡ τακτικὴ τοῦ νὰ γίνωνται αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ κείμενα καὶ νὰ παραμερίζεται ἡ σειρὰ συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγγραφῆ, εἶναι τακτικὴ ἐσφαλμένη. Ἠκούσαμεν τὸ κείμενον. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐγὼ ἀνέμενον, ὅτι θὰ περιεῖχε φράσεις εἰς βάρος μου. Δὲν θὰ ἠγειρόμην κἄν, ἂν τὰς περιεῖχε, θὰ τὰς παρέβλεπον. Ἀλλὰ δὲν περιεῖχε φράσεις εἰς βάρος μου, περιεῖχε φράσεις βαρείας εἰς βάρος συναδέλφου ἀνήκοντος εἰς τὸ κόμμα τοῦ ὁποίου ἡγοῦμαι, συναδέλφου, ὁ ὁποῖος εἶναι τῆς αὐτῆς περιφερείας μὲ τὸν κ. Ἀνδρεάδην, συναδέλφου, ὁ ὁποῖος μάλιστα συμπίπτει νὰ ἀπουσιάζῃ. Ποῖος ἤρξατο χειρῶν ἀδίκων; Θέτω τὸ ἐρώτημα. Δεύτερον, ὡς Ἀρχηγὸς Κόμματος, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω, ὅταν κατ’ αὐτὸν τὸν ἀνοίκειον τρόπον γίνεται προσβολὴ εἰς βάρος βουλευτοῦ τοῦ κόμματός μου, νὰ εἴπω αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπον, ὅτι στιγματίζω τὸ ἦθος ἐκείνου, ὁ ὁποῖος κατὰ τὰ ἄλλα ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος πιστεύεται ὅτι εἶναι ἐκ μέρους τῆς παρατάξεώς του ἢ ἐκ μέρους τοῦ τμήματος τοῦ λαοῦ ποὺ τὸν ψηφίζει, ἀλλὰ στιγματίζω εἰδικῶς τὸ ἦθος του ἐν σχέσει πρὸς τὴν πρᾶξιν αὐτήν, τοῦ νὰ διατυπώνῃ ὑβριστικὰς φράσεις ἐναντίον συναδέλφου καὶ τοιαύτης μορφῆς ὑβριστικὰς φράσεις καὶ ζητεῖ καὶ τὸν λόγον, διότι ἀκριβῶς ἐστιγμάτισα αὐτὴν τὴν ἀνοίκειον συμπεριφορὰν καὶ δὲν θὰ προστατεύσω τὸν βουλευτὴν τοῦ κόμματός μου ὑβριζόμενον, καθ’ ὃν τρόπον τὸν ὑβρίζει ὁ κ. Ἀνδρεάδης. Καὶ νὰ μοῦ ἀμφισβητῇ καὶ κάποιος νεαρὸς βουλευτὴς τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω, λέγοντας πρὸς τὸν κ. Ἀνδρεάδην, «μὴ σταματᾷς», διὰ νὰ μὴ ἔχω τὴν δυνατότητα νὰ προχωρήσω.

§162Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ ἀδικεῖτε. Δὲν ἤμουν ἐγώ, ἀπὸ πίσω ἐλέχθη.

§163Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρῆτε, τότε, καὶ λυποῦμαι καὶ χαίρω, διότι δὲν ὑπήρξατε σεῖς. Ἀλλὰ ἐφώναξεν ὁ κύριος «προχώρει», ὅταν ἠγέρθην. Αὐτὸ εἶναι ἄτοπον καὶ ἐστερημένον συμπεριφορᾶς στοιχειώδους ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅταν ἐγείρεται ἕνας ἀρχηγὸς κόμματος νὰ εἴπῃ δύο λόγια νὰ φωνάζῃ ἕνας βουλευτὴς εἰς τὸν ἔμπροσθέν του «προχώρει», διὰ νὰ μὴ μὲ ἀφήσῃ νὰ ὁμιλήσω. Εἶναι τρόπος Κοινοβουλευτικῆς συμπεριφορᾶς, ἄξιος συγχαρητηρίων. Σᾶς συγχαίρω, κύριε συνάδελφε. Καὶ ἐκφράζω τὴν λύπην μου πρὸς τὸν κ. Παπαδόπουλον, διότι ἐνόμισα, ὅτι ἦτο αὐτός. Λοιπόν, κύριοι, αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ τακτικὴ πρέπει νὰ λείψῃ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑβρίζωνται οἱ βουλευταὶ διὰ τοιούτου εἴδους κειμένων. Καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται κατάχρησις τοῦ λόγου, γραπτοῦ ἢ προφορικοῦ, καὶ εἰς τὸ τέλος νὰ θέλῃ ὁ κ. Ἀνδρεάδης νὰ λάβῃ καὶ τὸν λόγον. Τὸν ἔλαβε καὶ τὸν ἠκούσαμεν. Καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀνέγνωσε τὰ ὅσα ἔγραψεν. Ἀρκετὰ εἶναι αὐτά.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Καλαντζάκον, νὰ προχωρήσῃ. (Φωναί, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ε.Κ., θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Παρακαλῶ, κύριοι, νὰ μὲ ἀκούσητε προηγουμένως. Σεῖς οἱ ἴδιοι λέγετε νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν Κανονισμόν. Εἶχα δώσει τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Καλαντζάκον. Μετὰ τὸν κ. Καλαντζάκον θὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Προχωρήσετε, κ. Καλαντζάκο, δὲν δίδω τὸν λόγον εἰς κανένα. (Φωναί, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ε.Κ., θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§165Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Θὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν θὰ τελειώσῃ ὁ κ. Καλαντζάκος. Ἔχει ζητήσει τὸν λόγον καὶ ὁ κ. Ν. Ἀλαβᾶνος, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§167Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον τυχὸν ὑπάρχει, θὰ ὁμιλήσῃ ὁ πρῶτος προσβληθεὶς κατὰ τρόπον ἀνοίκειον, ὁ συνάδελφός μου, ὁ ὁποῖος δὲν παρίσταται. Ἀφοῦ ὁμιλήσῃ ἐκεῖνος εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, τότε θὰ ὁμιλήσῃ καὶ ὁ δεύτερος προσβληθείς. (Φωναί, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ε.Κ. Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶπον προηγουμένως, ὅτι ἀπόντος τοῦ κ. Προκοπίδη, δὲν θὰ ἐπιτρέψω νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ἀνδρεάδης. Λοιπόν, ἀφήσατέ με νὰ χειρισθῶ τὸ θέμα.

§169Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὰ ποὺ θὰ εἴπω, δὲν ἀφοροῦν τὸν κ. Προκοπίδην.

§170Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5 λεπτά. (Ὥρα 10.40 μ.μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.45′ μ.μ.).

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Διαμαντόπουλος). Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις.

§173Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Καλαντζάκος, ἔχει τὸν λόγον. Ὅταν τελειώσῃ ὁ κ. Καλαντζάκος, θὰ ὁμιλήσητε.

§175Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν εἶναι δυνατόν, ἐντὸς δύο λεπτῶν, διὰ παρεμβάσεως τῶν θιγέντων κ.κ. συναδέλφων, νὰ λήξῃ τὸ θέμα. Δι’ ἐλαχίστον, διότι ὁ κ. Καλαντζάκος ἔχει λάβει τὸν λόγον προτοῦ γενικευθῇ τὸ θέμα. Θὰ παρακαλοῦσα νὰ παραχωρήσητε αὐτὸ τὸ δικαίωμα, ἔστω καὶ διὰ παρεκβάσεως ἀπὸ τὸν Κανονισμόν, ἀλλὰ ὑπὸ μίαν προϋπόθεσιν, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ περίπτωσις νὰ θιγῇ ὁ συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἀπουσιάζει, διότι αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ δεχθῶ.

§176Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ 10ημέρου περίπου, διὰ μιᾶς ἀντιπροσωπείας, ἐγὼ καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, τόσον τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅσον καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐπεσκέφθημεν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δι’ ὡρισμένα γεγονότα, τὰ ὁποῖα λαμβάνουν χώραν εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Νομοῦ Πέλλης. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἀπεδείχθη πλήρως, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνονται, εἶναι πρόσφατα καὶ ἀληθῆ.

§177Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρεκάλεσα τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ὁμιλήσετε μόνον καθ’ ὃ μέτρον ἐθίγητε. Θεωρεῖτε σωστὸν εἰς ἕνα κείμενον νὰ ὑβρίζεται, καθ’ ὃν τρόπον ὑβρίζεται, ἕνας συνάδελφος, εἴτε ἔχετε δίκαιον, εἴτε ὄχι; Τὴν καθαρῶς προσωπικὴν ὕβριν, τὴν ὁποίαν διὰ τοῦ κειμένου ἐξετοξεύσατε καὶ ἡ ὁποία μοῦ ἔδωσε τὴν ἀφορμὴν καὶ τὸ πλῆρες δικαίωμα νὰ στηλιτεύσω τὴν πρᾶξιν σας, αἴρεται ἡ ἐνέργειά μου, διὰ τῆς ὁποίας ἐστηλίτευσα τὴν πρᾶξιν σας, ἐὰν ὁμολογήσητε, ὅτι κακῶς ἐκάματε εἰς τὸ κείμενον νὰ ὑβρίσητε τὸν συνάδελφόν σας. Μόνον αὐτὸ τὸ προσωπικὸν θέμα ὑπάρχει. Τὸ ἄλλο εἶναι οὐσιαστικόν, τὸ ὁποῖον θὰ συζητηθῇ, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα του.

§178Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον, κ. Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Ρ.Ε., δὲν θέλετε νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν οὐσίαν, θὰ περιορισθῶ εἰς τοὺς χαρακτηρισμούς, οἱ ὁποῖοι μοὶ ἐδόθησαν ἀπὸ ὑμᾶς. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ διεβιβάσθησαν ἄνω τῶν 15 τηλεγραφημάτων Προέδρων δῆθεν Κοινοτήτων, τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς ἔχει λάβει καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται ἐναντίον μου. Ἀπόψε ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Βουλήν, κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν διαφόρων ἀναφορῶν, καὶ δῆθεν ψήφισμα, κατατεθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., τῶν κατοίκων Ἀριδαίας. Διότι, ἂν προσκομισθῇ ψήφισμα τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Ἀριδαίας, ἐναντίον μου, ἐγὼ θὰ παραιτηθῶ τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος. Ὅλα αὐτά, δυστυχῶς, τὰ ἐδημιούργησεν ὁ κ. Προκοπίδης. Ἐάν, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐγνώριζεν, τί εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Προκοπίδης καὶ τί ὑποστηρίζει ἐναντίον μου, μὲ τὰ καθημερινὰ ἀνακοινωθέντα, ποὺ δίδει εἰς βάρος μου, ἀπόψε δὲν θὰ διεμαρτύρετο δι’ ὅσα ἔδωσα νὰ ἀνακοινωθοῦν. Δυστυχῶς, ὁ συνάδελφος κ. Προκοπίδης, δὲν συγκατατίθεται νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ εἰς ἐμὲ ὑφιστάμενον ἓν μικρὸν πινάκιον πατριωτισμοῦ!!! Πῶς, λοιπόν, ἐγὼ νὰ μὴ ἀγανακτῶ, ὅταν μάλιστα εἶναι παγκοίνως γνωστὴ ἡ ἱστορία μου; Ὅταν χαλκεύωνται, κ. Πρόεδρε, 10–15 τηλεγραφήματα, ἐν συνεννοήσει μὲ πρόσωπον, ἐναντίον τοῦ ὁποίου ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὑποβάλω μήνυσιν, εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐξανίσταμαι; Ἐάν, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., πληροφορηθῇ πάντα ταῦτα, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ παραδεχθῇ, ὅτι ἀπόψε μὲ ἠδίκησε.

§179Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὄχι μόνον, ὅταν πρόκειται περὶ συναδέλφων τῆς Ε.Κ., ἀλλὰ ὅταν πρόκειται καὶ περὶ συναδέλφων τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐὰν τυχὸν ὁ ἕνας ἢ ὁ ἄλλος παρεκτραπῇ, δὲν θὰ διστάσω νὰ τὸ εἴπω καὶ ἐὰν τυχὸν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, δὲν ξεύρω τί γράφουν καὶ τί λέγουν μακρὰν τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ἀλλά, ἐὰν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁ κ. Προκοπίδης, ἔλεγε τοιαύτας βαρείας φράσεις, κατὰ τοῦ κ. Ἀνδρεάδη, θὰ ἐκάκιζα καὶ αὐτόν, θὰ ἠγειρόμην καὶ θὰ τοῦ ἔλεγα, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ. Ἤκουσα τὸν κ. Ἀνδρεάδην, χρησιμοποιοῦντα τὰς βαρείας αὐτὰς ἐκφράσεις ἐναντίον βουλευτοῦ, τὸν ὁποῖον ἐκπροσωπῶ ὡς Ἀρχηγός του καὶ ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ τὸν ὑπερασπίσω. Καὶ ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο περὶ βουλευτοῦ τοῦ Κόμματός μου καὶ ἐπρόκειτο περὶ ἄλλου καὶ ἠκούοντο ἀπὸ βουλευτὴν τοῦ Κόμματός μου φράσεις ἀνεπίτρεπτοι, καὶ δὴ χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἔξαψις τῆς στιγμῆς, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ πολλοὺς εἰς τὸ νὰ εἴπουν κάτι καὶ μετὰ νὰ ζητήσουν συγγνώμην, καὶ ἐὰν ἠκούετο ἀπὸ βουλευτὴν τῆς Ε.Ρ.Ε. θὰ τὸν ἐκάκιζα. Καὶ ἐπειδὴ θὰ ἔλθῃ τὸ θέμα κάποτε πρὸς συζήτησιν, λέγω τοῦτο. Ἀντὶ νὰ χρησιμοποιηθῇ ἐκ μέρους μου ἡ λέξις «στιγματίζω τὸ ἦθος», λέγω «κακίζω τὴν πρᾶξιν του», ὅπως θὰ ἐκάκιζα καὶ τὴν πρᾶξιν οἱουδήποτε βουλευτοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., ὁ ὁποῖος θὰ ἐχρησιμοποιούσεν ἀνάλογον ἔκφρασιν.

§180Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον μόλις τελειώσῃ τὴν ὁμιλίαν του ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτωρ.

§182Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., μοῦ ἀπηύθυνε βαρυτάτας ὕβρεις, καὶ πρέπει νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον, ἀφοῦ τελειώσῃ ὁ κ. Καλαντζάκος. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ δημιουργεῖται ἐπεισόδιον. Ὁ κ. Καστανίδης, ἐπιμένει νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ὁ κ. Πρόεδρος ἀρνεῖται νὰ τοῦ δώσῃ τὸν λόγον).

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν τὴν συνεδρίασιν διὰ 5′.

(Ὥρα 10.50′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.55′ μ.μ.)

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Κύριοι βουλευταί, ὁ Πρόεδρος εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ προστατεύσῃ τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτορα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κρατῶμεν ἕνα ρήτορα ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ νὰ δίδωμεν τὸν λόγον εἰς ἄλλον, ἔστω καὶ ἂν πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Παρακαλῶ, κ. Καλαντζάκο, νὰ συνεχίσετε. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο δημιουργεῖται ἐπεισόδιον). (Ὁ κ. Καστανίδης ἐπιμένει νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ὁ κ. Πρόεδρος ἀρνεῖται νὰ τοῦ δώσῃ τὸν λόγον).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἀμφισβητῶ τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν σᾶς ἀρνοῦμαι τὸ δικαίωμα.

§187Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς ἀφήσατε τὸν κ. Ἀνδρεάδην;

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν χρειάζεται δικηγόρος. Κύριε Καστανίδη, δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ ἀρνηθῶ εἰς κανένα νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἢ ἐπὶ προσωπικοῦ. Ἐφ’ ὅσον ἔχω δώσει τὸν λόγον ἀπὸ πρὶν εἰς τὸν κ. Καλαντζάκον, ἐγὼ δὲν κατεβαίνω ἀπὸ τὴν ἕδραν, ἐὰν δὲν ὁμιλήσῃ ὁ κ. Καλαντζάκος. Πάρετέ το ἀπόφασιν.

§189Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω νὰ αἰσθανθῶμεν ὅλοι, ὅταν ὑπάρχῃ μία ἀμφισβήτησις, ὡς πρὸς τὸν Κανονισμόν, τί προηγεῖται καὶ τί ἕπεται, τί πρέπει νὰ προηγηθῇ καὶ τί πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ, νὰ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι καὶ ἐὰν αἱ ἀπόψεις τοῦ Προεδρείου εἶναι σωστές, δὲν εἶναι πάντοτε ἡ ἄμεμπτος ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ, ἐκείνη, ἡ ὁποία προωθεῖ καὶ οἰκοδομεῖ τὸ γενικώτερον κῦρος τοῦ Σώματος, ἡ ὁποία νὰ αἴρῃ τὰς ἀφορμὰς τῶν μεγάλων ἐρίδων. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι πρὸ μιᾶς ὥρας περίπου, ἐδόθη ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Καλαντζάκον. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐμεσολάβησεν τὸ ἐπεισόδιον. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, εἶπε, διὰ νὰ τελειώνωμεν, ἂς ὁμιλήσουν δι’ ἐλαχίστων, οἱ θιγέντες ἐντὸς 2 λεπτῶν, νομίζω, πρὸς τακτοποίησιν, ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ νὰ προχωρήσῃ τὴν ὁμιλίαν του ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ εἰδικὸς ἀγορητὴς ἐπὶ τόσον σοβαροῦ θέματος. Ὁ κ. Καστανίδης διατείνεται — καὶ εἶναι σαφές — ὅτι καὶ ἐκεῖνος εἶχε θιγῆ καὶ θέλει νὰ τακτοποιηθῇ, ὅπως ἐγένετο δεκτὸν καὶ διὰ τὸν κ. Ἀνδρεάδην. Ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, νομίζω, ὅτι ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ ἀκαμψία τοῦ Προεδρείου, θὰ εἴχομεν τελειώσει πρὸ πολλοῦ καὶ θὰ εἶχεν προχωρήσει εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος ὁ κ. Καλαντζάκος. Θὰ παρακαλέσω, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, νὰ δοθῇ μία λύσις. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ κουδουνίσματα νὰ προχωρήσωμεν. Τώρα θὰ εἴχομεν τελειώσει.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, ἐὰν ὁ Πρόεδρος δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἄκαμπτος, ὅταν ἐφαρμόζῃ τὸν Κανονισμόν, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, θὰ πρέπει νὰ μὴ εἶναι ἄκαμπτοι καὶ οἱ βουλευταί, ὥστε νὰ ἐφαρμόζεται ὁ Κανονισμός. Δηλῶ, ὅτι μόλις τελειώσῃ ὁ κ. Καλαντζάκος, θὰ δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Καστανίδην.

§191Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Τὸν βαρύτατον χαρακτηρισμόν, οὔτε ἐπὶ δύο λεπτὰ δὲν τὸν δέχομαι. Εἶναι τόσον βαρὺς ὁ χαρακτηρισμός, ποὺ δὲν τὸν ἀνέχομαι, οὔτε ἐπὶ δύο λεπτά.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Καστανίδη, λυποῦμαι πάρα πολύ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακοπῇ ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος. Θὰ λάβετε τὸν λόγον, μόλις τελειώσῃ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§193Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, ἐδημιουργήθη ἕνα ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον τείνει νὰ προεκταθῇ καὶ χρονικῶς καὶ ἐνδεχομένως νὰ λάβῃ διαστάσεις, ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα τὸ ἐπεισόδιον εἶναι ἀσήμαντον. Εἶναι γεγονός, ὅτι παρενεβλήθη μία ὁμιλία, κατὰ τὴν διάρκειαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. συνάδελφος ἦτο ἤδη ἐπὶ τοῦ βήματος. Ὁ συνάδελφος κ. Καστανίδης, ἰσχυρίζεται, ὅτι ἔχει προσωπικὸν θέμα. Τὸ Προεδρεῖον ἔκρινε, κ. συνάδελφε, — ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην — ὅτι ἔχετε δίκαιον, νὰ ζητήσητε τὸν λόγον, ἀλλὰ νὰ μὴ διακόψητε περαιτέρω τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτορα. Σεῖς ὑποστηρίζετε, κ. συνάδελφε, ὅτι θέλετε νὰ συνεχίσητε ἀμέσως. Νομίζετε, ὅτι ἀξίζει τὸν κόπον νὰ λάβῃ τὸ θέμα διαστάσεις; Ἐπὶ τέλους, ὑπάρχει Προεδρεῖον καὶ ὁ Πρόεδρος εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς, δίδει κάποιαν λύσιν. Δι’ αὐτὸ ὑπάρχει καὶ τὸ Προεδρεῖον. Ἐὰν περὶ ἀκαμψίας ὡμίλησεν, ὁ κ. Ἠλιοῦ, θὰ ἠμποροῦσα νὰ εἴπω, ὅτι ἄκαμπτος ἐπίσης εἶναι καὶ ὁ κ. Καστανίδης, ὁ ὁποῖος λέγει, οὔτε ἐπὶ δύο λεπτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμείνῃ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν μὲ ἐρωτήσητε, ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν θὰ ἀνεγίγνωσκα καθόλου τὴν ἀναφορὰν τοῦ κ. Ἀνδρεάδη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐξακολουθοῦμεν νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ ἀσχέτου πρὸς τὴν κυρίαν συζήτησιν θέματος. Θὰ παρακαλέσω, νὰ δεχθῆτε τὴν κρίσιν τοῦ κ. Προέδρου καὶ νὰ μὴ ἐπιμείνετε νὰ ὁμιλήσητε τώρα. Νὰ ὁμιλήσητε ἀργότερα. Ἐὰν ἐπιμείνετε, εὑρισκόμεθα πρὸ ἀδιεξόδου.

§194Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦτο λάθος τὸ ὅτι ἀνηγγείλατε, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐγένετο συζήτησις ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ, τὴν κατάθεσιν ἑνὸς κειμένου, διότι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, εἶναι δυνατὸν νὰ δώσω ἐγώ, φερ’ εἰπεῖν, ἐντολὴν εἰς τριάκοντα βουλευτὰς τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι θὰ ὑπῆρχε θέμα, ἢ ἐὰν ἦτο ἡ Ε.Κ. εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ βομβαρδίζουν συνεχῶς τὸ Προεδρεῖον, μὲ κείμενα καὶ νὰ πρέπει νὰ διακόπτεται ἡ συζήτησις — ἐὰν ἦτο σωστὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐπράξατε — διὰ νὰ ἀναγινώσκεται ἢ νὰ ἀναγγέλλεται ἡ κατάθεσις ἑνὸς κειμένου. Ἀφ’ ἧς, ὅμως, στιγμῆς τὸ ἀνηγγείλατε, ἦτο καθῆκον μου νὰ ζητήσω νὰ τὸ ἀναγνώσητε. Διότι, δὲν τὸ ἀνηγγείλατε ἁπλῶς, ἀλλὰ εἴπατε, ὅτι εἶναι τοιοῦτον τὸ περιεχόμενόν του, ὥστε δὲν ἠθέλατε νὰ τὸ ἀναγνώσητε, ἀλλὰ θὰ δώσητε ἐντολὴν νὰ δημοσιευθῇ. Καὶ νομίζω, ὅτι ὀρθῶς σᾶς εἶπον, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ θὰ δημοσιευθῇ, πρέπει καὶ νὰ ἀναγιγνώσκεται. Ἐὰν δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναγνωσθῇ, δὲν ἔπρεπε καὶ νὰ δημοσιευθῇ. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἄποψίς μου. Μετὰ ταῦτα, ἐδημιουργήθη τὸ ἐπεισόδιον, διότι τὸ περιεχόμενον τοῦ κειμένου, τὸ ὁποῖον διετύπωσεν ὁ κ. Ἀνδρεάδης, περιεῖχεν ὑβριστικὰς φράσεις καὶ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως — αὐτὴ ἐπὶ τέλους δὲν μὲ ἐνδιαφέρει — ἀλλὰ κατὰ βουλευτοῦ τοῦ Κόμματός μου. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ γνωρίζουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐξανίστανται, θὰ ἠνείχοντο ποτὲ νὰ ἦτο ἐδῶ ὁ Ἀρχηγός των, νὰ ὑβρίζεται εἷς ἐξ αὐτῶν, ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., διὰ κειμένου, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνεγιγνώσκετο καὶ νὰ μένῃ, ὁ Ἀρχηγός των, ἀπαθὴς καὶ νὰ μὴ ὑπερασπίσῃ τὸν ἀπουσιάζοντα καὶ ὑβριζόμενον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον συνάδελφόν των; Ἀλλά, δὲν ἔχουν, δυστυχῶς, συνηθίσει νὰ χρησιμοποιοῦν ὅλοι — οἱ περισσότεροι νομίζω, χρησιμοποιοῦν — τὰ αὐτὰ μέτρα καὶ σταθμά, ἀλλὰ ἄλλως σκέπτονται ὅταν πρόκειται περὶ ἰδικοῦ των συναδέλφου, καὶ ἄλλως σκέπτονται, ὅταν πρόκειται περὶ βουλευτοῦ ἄλλου Κόμματος, ἰδίᾳ τοῦ ἰδικοῦ μας, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε καὶ αὐτοὶ νὰ τὸν βλέπουν ὡς συνάδελφόν των. Τὸ κείμενον, λοιπόν, ἦτο ὑβριστικόν, ἦτο ἄηθες καὶ ἔπρεπε ὁ ἴδιος ὁ κ. Ἀνδρεάδης, ὅταν ἐγὼ εἶπον νὰ ἀναγνωσθῇ, μὴ γνωρίζων τὸ περιεχόμενον — ἐγὼ ἤθελον νὰ γνωρίζω μήπως εἶχε φράσιν εἰς βάρος μου, ὁπότε δὲν θὰ ἔδιδον ἀπάντησιν — ἔπρεπε νὰ ἐγερθῇ ὁ ἴδιος, ἀπὸ αἴσθημα εὐθύνης, ὡς βουλευτοῦ, ἔναντι συναδέλφου του, ἀπουσιάζοντος, καὶ νὰ σᾶς παρακαλέσῃ, οὔτε νὰ τὸ διαβάσητε, οὔτε νὰ δημοσιευθῇ. Ἀλλά, ὁ κ. συνάδελφος, δὲν τὸ ἔπραξεν. Ἐδέχθη — καὶ ἐδέχθη ὀρθῶς — τὴν βαρεῖαν μου παρατήρησιν, διότι ὤφειλε νὰ τὴν δεχθῇ, ἀφοῦ δὲν ἔπραξεν, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὤφειλε νὰ πράξῃ. Εἶπε μάλιστα, ὅτι τὸ νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὸ στόμα οἱουδήποτε μία φράσις ἔντονος, βαρεῖα καὶ ὑβριστική, εἰς βάρος συναδέλφου, ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ, ἐν ὥρᾳ ἐξάψεως, εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον ἀνέκαθεν ἐγένετο. Εἶναι συνδεδεμένον μὲ τὴν φύσιν τοῦ ἀνθρώπου. Ἀλλὰ τὸ νὰ διατυπώνῃ ἕνας βουλευτὴς ἕνα κείμενον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ περιέχωνται κατόπιν σκέψεως ὡρισμέναι ὑβριστικαὶ φράσεις βαρείας μορφῆς, αὐτὸ εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον, ἐγὼ τοὐλάχιστον, δὲν τὸ θεωρῶ ἀνταποκρινόμενον εἰς τὴν ἀξιοπρέπειάν μας, καὶ τὸ ἐστηλίτευσα. Τὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἠγέρθην, ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ δώσω τόπον εἰς τὴν ὀργὴν καὶ θὰ παρακαλέσω, μάλιστα, νὰ ἐπιτρέψητε εἰς τὸν κ. Καστανίδην νὰ εἴπῃ ὅ,τι ἔχει ὑπὲρ τοῦ ἑαυτοῦ του, τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἠγέρθην διὰ νὰ ὁμιλήσω, τοιαύτη εἶναι ἡ ροπὴ καὶ ἡ θέσις τοῦ κ. Καστανίδη, καὶ ἄλλων τινῶν κυρίων, ἡ ὁποία ροπὴ καὶ ἡ τάσις αὐτὴ ὁδηγεῖ εἰς μεταβολὴν τοῦ χώρου αὐτοῦ, εἰς χῶρον, ὁ ὁποῖος κάθε ἄλλο παρὰ Βουλὴ δύναται νὰ ὀνομασθῇ, ὥστε εἶπεν, εἰς τὸν κ. Ἀνδρεάδην, «προχώρησε», δηλαδή, νὰ μὲ ἐμποδίσῃ νὰ ὁμιλήσω. Εἶναι τοῦ κ. Καστανίδη ἡ νοοτροπία. Καὶ εἶχε τὴν ἀξίωσιν, ὁ κ. Καστανίδης, ὁ κάτοχος αὐτῆς τῆς νοοτροπίας, νὰ σεβασθῶ τὸν κάτοχον τῆς τοιαύτης ἀπρεποῦς καὶ τελείως ἀσυμβιβάστου πρὸς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νοοτροπίας. Θὰ τὸ ἠνείχεσθε οἱ οἱοιδήποτε κύριοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, τὴν ὥραν ποὺ θὰ ἠγείρετο νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Παπανδρέου, ἕνας βουλευτὴς τῆς Ε.Ρ.Ε., πίσω ἀπὸ ἕναν ἄλλον βουλευτήν, νὰ φωνάζῃ καὶ νὰ εἴπῃ «προχώρησε», διὰ νὰ μὴ τὸν ἀφήσῃ νὰ ὁμιλήσῃ; Θέτω τὸ ἐρώτημα καὶ ἀπαντήσατε, ὄχι ἐδῶ, ἀλλὰ μέσα σας.

§195ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Παρεξηγήσατε.

§196Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν παρεξήγησα τίποτε. Ἐλέγχω καὶ κατηγορῶ, ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται τῆς ἱκανότητος νὰ ἀρθοῦν ὑπεράνω τῶν προσωπικῶν των θεμάτων καὶ νὰ κρίνουν Ἀρχηγὸν ἑνὸς ἄλλου Κόμματος, ὅπως θὰ ἔκρινον τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ ἰδικοῦ των Κόμματος, καὶ τὸν βουλευτὴν ἑνὸς ἄλλου Κόμματος, ὅπως θὰ ἔκρινον τὸν βουλευτὴν τοῦ ἰδικοῦ των Κόμματος. Ὅποιος δὲ δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ τὸ πράξῃ αὐτό, βεβαίως, στερεῖται ὅλης ἐκείνης τῆς ψυχικῆς καὶ πολιτικῆς προπαιδείας, ἡ ὁποία τοὐλάχιστον ἀπὸ τὸν λαόν, καὶ ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, καὶ ἀπὸ τὴν δημοκρατίαν, ἀπαιτεῖται, διὰ νὰ εἰσέλθῃ κανεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Καλαντζάκο, προχωρήσατε.

§198Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω, κ. Πρόεδρε. Αἱ ὕβρεις συνεχίζονται.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ.

§200Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν βουλευτὴς θίγεται ἀπὸ φράσιν μου, ὡς Ἀρχηγοῦ Κόμματος, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀναβληθῇ ἡ οἱαδήποτε ἀπάντησίς του. Σᾶς παρακαλῶ, νὰ σεβασθῆτε αὐτὴν τὴν προσωπικὴν θέσιν τοῦ θέματος.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα εἴπατε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω πλέον τὸν λόγον. Ἀλλά.

§202Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς τὸ ἔχω εἴπει πρὸ ἡμισείας ὥρας. Καὶ δὲν νοεῖται εἰς βουλευτὴν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐὰν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον θεωρήσῃ ἑαυτὸν προσβληθέντα ὑπ’ ἐμοῦ, νὰ μὴ δοθῇ ἀμέσως ὁ λόγος.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρῆτε, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι καὶ ἐγὼ δὲν λέγω τὸ διαφορετικόν, ἀπὸ ὅ,τι ὁ Κανονισμὸς λέγει ρητῶς. Ὅταν δημιουργηθῇ τὸ θέμα, μόλις τελειώσῃ ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτωρ, ἀμέσως δίδεται ὁ λόγος. Θὰ δώσω τὸν λόγον, εἰς τὸν κ. Καστανίδην, ἀλλ’ ὄχι διότι ὑποκύπτω εἰς τὴν βίαν. Εἰς τὴν παράδοσιν, μάλιστα.

§204Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Νομίζω κι’ ἐγώ, ὅτι πρέπει ὁ κ. Καστανίδης νὰ ὁμιλήσῃ.

§205Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δώσατε τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ τελειώνωμεν.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Καστανίδη, ἔχετε τὸν λόγον.

§207Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος καὶ καθ’ ὅλα σεβαστός μου Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., γνωρίζει καλῶς καὶ τὸ μέγεθος τῆς ἐκτιμήσεώς μου καὶ τὸ βάθος τοῦ σεβασμοῦ μου πρὸς τὸ πρόσωπόν του. Τόσον, ὥστε οὔτε κἂν ἀντελήφθη, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἐμοῦ καὶ ἀπηυθύνθη πρὸς ἄλλον συνάδελφον. Ἐκ χαρακτῆρος καὶ ἀνατροφῆς, ἔχω συνηθίσει νὰ σέβωμαι καὶ νὰ ὑπολήπτωμαι κάθε καθιερωμένην ἀξίαν. Τὸ γεγονός, ὅμως, τοῦτο, δὲν σημαίνει, ὅτι δύναμαι καὶ νὰ ἀνεχθῶ καὶ νὰ ἀφήσω ἀναπαντήτους χύδην χαρακτηρισμούς, ὅθεν δήποτε ἐκτοξευομένους. Τί ἔγινεν; Ὅταν, ὁ κ. Ἀνδρεάδης, ἐζήτησε τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος, διότι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. τὸν ἐμέμφθη διὰ τὰ ὅσα, ὁ κ. Ἀνδρεάδης, ἀνέφερεν εἰς τὴν κατατεθεῖσαν δήλωσίν του καὶ ἐξεστόμισε τὴν ἀπαράδεκτον φράσιν, «στιγματίζω τὸ ἦθος του», εἶπον εἰς τὸν ἐγερθέντα νὰ ὁμιλήσῃ κ. Ἀνδρεάδην, ἐντελῶς αὐθόρμητα καὶ χωρὶς νὰ ἔχω πρόθεσιν νὰ θίξω τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε., «ξεκίνα, μὴ σταματήσῃς». Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐξ ἀφορμῆς αὐτοῦ τοῦ γεγονότος καὶ μεταξὺ τῶν πολλῶν ἄλλων ἀπαραδέκτων εἶπε καὶ ὅτι ἐγὼ στεροῦμαι ἐθνικῆς, ἠθικῆς καὶ πολιτικῆς προπαιδείας. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ἔκαμε λάθος εἰς τὴν ἐπιλογὴν τοῦ στόχου του. Εἶμαι ἀρκετὰ σκληροτράχηλος, ὥστε νὰ ἀντέχω εἰς μάχας. Τοῦ ὀφείλω, λοιπόν, ἀπάντησιν καὶ θὰ τὴν λάβῃ. Ὁμολογῶ, ὅτι πράγματι στεροῦμαι πολιτικῆς προπαιδείας. Ὑπόσχομαι ὅμως τίμια, λεβέντικα καὶ παλληκαρίσια, ὅτι πολιτικὴν προπαιδείαν, οἵαν τὴν ἐννοεῖ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ἡ παράταξίς του καὶ οἱ σημερινοὶ σύμμαχοί του οὐδέποτε θὰ ἀποκτήσω. Καὶ εἶμαι περήφανος δηλώνων, ὅτι τὴν ὑπόσχεσίν μου αὐτὴν θὰ τηρήσω εἰς ὅλον μου τὸν πολιτικὸν βίον, ὥστε νὰ μὴ προσβληθῶ ἀπὸ τὴν νόσον τῶν σημερινῶν πολιτικῶν ἠθῶν, τὴν δὲ κατηγορίαν, ὅτι στεροῦμαι τοιαύτης πολιτικῆς προπαιδείας καὶ μάλιστα διατυπουμένην ἀπὸ τὴν παράταξιν τῆς ΕΡΕ τὴν ἀποδέχομαι ὡς ἔπαινον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὕβριν, τὴν τόσον προσδιορίζουσαν ἐκείνους ποὺ συνηθίζουν νὰ ἐκτοξεύουν τοιαύτας ὕβρεις, ὅτι στεροῦμαι ἐθνικῆς προπαιδείας, ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ, ὅτι εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπιφυλάσσουν εἰς τὸν ἑαυτόν τους τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς ἐλέγξῃ. Καὶ ἐπιθυμῶ ἀκόμη νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ, ὅτι εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θρηνοῦν χαμένας Πατρίδας. Χαμένας Πατρίδας διὰ τὰς ὁποίας ὡς θὰ γνωρίζῃ καλῶς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ δὲν εἶναι ἄμοιρος εὐθυνῶν ἡ ἀείποτε διδάσκουσα φθοροποιὸν ἐθνικὴν προπαίδειαν παράταξις τῆς ὁποίας ἡγεῖται. Καὶ ἐτολμήσατε σεῖς, κ. Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, νὰ μοῦ ἀπευθύνετε αὐτὸν τὸν βαρὺν χαρακτηρισμόν, αὐτὴν τὴν ἀπαράδεκτον ὕβριν; Σᾶς ἐπιστρέφω, λοιπόν, ὡς ἀπαραδέκτους δι’ ἐμὲ τοὺς χαρακτηρισμοὺς καὶ τὰς ὕβρεις. Διὰ τὴν φράσιν αὐτὴν εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ μετενόησε καὶ ὅτι ἡ φράσις αὐτὴ ἀκριβῶς εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸν κατέστησε σκεπτικόν. Ὅσον ἀφορᾷ, περαιτέρω τὴν ἠθικήν μου προπαίδειαν ἐπιθυμῶ καὶ πάλιν νὰ πληροφορήσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ, ὅτι εἶμαι ὑπερήφανος διὰ τὴν ἠθικήν μου προπαίδειαν καὶ παιδείαν καὶ κρατῶ τὸ μέτωπόν μου ψηλά, διότι οὐδεὶς μέχρι σήμερον ἐτόλμησε νὰ διατυπώσῃ ἐναντίον μου ψόγον, ὑπόσχομαι δὲ καὶ νὰ μὴ δώσω εἰς κανέναν εὐκαιρίαν διατυπώσεως τοιαύτης μομφῆς ἐναντίον του. Ἂς εἶναι ὅμως βέβαιος, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ὅτι κατὰ τὰ ἄλλα οἱ ἐκτοξευθέντες ὑπ’ αὐτοῦ ἐναντίον μου χαρακτηρισμοὶ μὲ κρατοῦν ἀδιάφορον, διότι προσδιορίζουν ἁπλῶς καὶ μόνον τὸ μέγεθος τῆς ἰδικῆς του ἀξιολογικῆς ἱκανότητος καὶ τὸν τρόπον λειτουργίας τῶν ἰδικῶν του ἐκτιμητικῶν κανόνων.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Καλαντζάκος, ἔχει τὸν λόγον.

§209Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἀξιότιμοι, κ.κ. συνάδελφοι. Ἡ ὥρα τῆς ὀδυνηρᾶς ἐπεμβάσεως ἐπέστη. Τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον εἰσάγεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν πρὸς ψήφισιν. Κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὸ πρόσφατον παρελθὸν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐξαγγέλλει καὶ εἰσηγεῖται πρὸς ψήφισιν φορολογικὰ μέτρα ἀκολουθοῦσα τὴν ὀρθὴν δημοσιονομικὴν ἀρχὴν τῆς ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ ἔτους εἰσαγωγῆς των. Τοῦτο εἶναι πρόοδος, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ Ε.Κ. δὲν μᾶς ἐσυνήθισε τοὐλάχιστον κατὰ τὸ προηγούμενόν του 1964 μὲ ἀνάλογον χειρισμόν. Τὰ νέα φορολογικὰ μέτρα ἀποτελοῦν τὴν τετάρτην φορολογικὴν μεταρρύθμισιν εἰς χρονικὸν διάστημα μικρότερον τῆς 3ετίας. Αἱ συχναὶ μεταβολαὶ τοῦ φορολογικοῦ καθεστῶτος ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ περιεχόμενό τους, ἔχουν ἐπιζήμιες συνέπειες διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ἤδη ἐνῷ αἱ διαμαρτυρίαι τῶν διαφόρων ὀργανώσεων πληθύνονται, ἡ προσπάθεια κομματικῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς παρεχομένης εὐκαιρίας ἐντείνεται μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε νὰ διατυποῦνται ἀπόψεις, ὅτι δὲν ὑφίσταται οἰκονομικὴ κρίσις καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν ὑπάρχει λόγος ἐπιβολῆς φόρων. Κρίσις ὑφίσταται καὶ προῆλθεν ἀπὸ τὴν ἀλόγιστον καταναλωτικὴν πολιτικὴν ποὺ ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις Παπανδρέου. Ἡ τακτικὴ ἀποκρύψεως τῆς ἀληθείας οὐδένα ἐξυπηρετεῖ. Ἡ μόνη σωστὴ ὁδὸς εἶναι ἡ ἀποκάλυψις ὁλοκλήρου τῆς καταστάσεως εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Διότι ἡ ἐπιβολὴ τῶν μελετωμένων νέων φορολογικῶν βαρῶν, ὅταν δὲν συνοδευθῇ ἀπὸ τὴν συμβολὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὴν ἐπιβαλλομένην πανεθνικὴν προσπάθειαν, θὰ αὐξήσῃ μὲν τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου Ταμείου, παραλλήλως ὅμως θὰ πυργώσῃ τὴν λαϊκὴν ἀγανάκτησιν καὶ θὰ καταστήσῃ δυσχερεστέραν τὴν θέσιν ὁλοκλήρου τῆς ὑπευθύνου πολιτικῆς ἡγεσίας. Ποῖα εἶναι τὰ στοιχεῖα ποὺ προκαλοῦν τὰς ἰδιαιτέρας ἀνησυχίας διὰ τὴν οἰκονομικήν μας ἐξέλιξιν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς χώρας: Τρία κυρίως: 1) Ἡ μείωσις τῶν συναλλαγματικῶν μας διαθεσίμων λόγῳ τῆς πωλήσεως ἐντὸς 2ετίας 10 ἑκατ. χρυσῶν λιρῶν πρὸς ἱκανοποίησιν τῆς ζητήσεώς των εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Προβλέπεται, ὅτι τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα τῆς χώρας ἐκ τοῦ ἀνωτέρω λόγου καὶ τῆς συνεχοῦς διογκώσεως τῶν ἐλλειμμάτων τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν ἀπὸ 389 ἑκατ. δολλ., τὸ 1963 εἰς τὸ διάστημα μιᾶς καὶ μόνον 2ετίας ἐμειώθη κατὰ 135 ἑκατ. δολλ. Ἀντιθέτως κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς προηγουμένης 8ετίας ηὐξάνετο κατὰ 10–15 ἑκατ. δολλ. ἐτησίως. 2) Ὁ βραδὺς ρυθμὸς τῶν καταθέσεων ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸν περιορισμὸν τῶν πιστωτικῶν περιθωρίων, καὶ 3) Τὸ ἔλλειμμα εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν Δημοσίων Οἰκονομικῶν. Τὰ ὑπὸ κρίσιν στοιχεῖα ἐκφράζουν συνεπείας μιᾶς ὁλοκλήρου πολιτικῆς — ἐκείνης ποὺ ἠκολουθήθη ἀπὸ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1963 — τῶν ποικίλων γεγονότων ποὺ ἐπηρέασαν ἔκτοτε τὴν ζωὴν τοῦ ἔθνους μας ἀλλὰ καὶ τῆς δομῆς τῆς οἰκονομίας μας. Ἡ ἐφαρμοσθεῖσα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. οἰκονομικὴ τακτικὴ — περὶ οἰκονομικῆς πολιτικῆς δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος — ἐντόνου ἐνισχύσεως τῶν καταναλωτικῶν εἰσοδημάτων ὑπῆρξεν ἀναντιρρήτως ἐσφαλμένη. Ἐπεκαλέσθη ἡ Ε.Κ. τὴν κοινωνικὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν δικαιοτέραν κατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ὡς καὶ τὴν τόνωσιν τῆς ζητήσεως ὡς μέσου ἐπιτεύξεως τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα οὐδεμία μετακίνησις εἰσοδήματος ἔλαβε χώραν ἀλλὰ ἐδημιουργήθησαν ἁπλῶς νέα πλαστὰ ἔσοδα ἐκ τοῦ ἐκδοτικοῦ προνομίου μὲ ἀποτέλεσμα νὰ αὐξηθῇ τελικῶς ἡ νομισματικὴ κυκλοφορία κατὰ 11 δισεκατ. δραχμ. Εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ ηὐξημένη ζήτησις ἀποτελεῖ κίνητρον αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ὑφίσταται ἐπαρκὴς καὶ εὐαίσθητος μηχανισμὸς παραγωγῆς ἀντιδρῶν καταλλήλως διὰ νὰ ἀπορροφήσῃ ταύτην ἀκινδύνως. Ἡμεῖς ὡς γνωστόν, δὲν διαθέτομεν παρόμοιον μηχανισμὸν οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ συναρμολογήσωμεν εἰς χρόνον ταχύτερον ἐκείνου ποὺ θὰ ἀπῃτεῖτο διὰ νὰ ἐκδηλωθοῦν αἱ πιέσεις ἐκ τῆς διογκώσεως τῆς καταναλώσεως. Ἀποτέλεσμα τούτου ὑπῆρξεν ἡ αὔξησις τῶν εἰσαγωγῶν καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ τρομακτικὴ διεύρυνσις τοῦ χάσματος τοῦ ἰσοζυγίου τῶν λογαριασμῶν μας. Ὑποστηρίζεται, ὅτι ἡ προσπάθεια ἀναπτύξεως πρέπει νὰ ἀρχίζῃ ἀπὸ τὸν κοινωνικὸν τομέα ὁ ὁποῖος ἐμπνέει συχνὰ καὶ τὰ μέτρα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Οὐδεμία ἀντίρρησις εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἐν προκειμένῳ. Ὑπάρχει ὅμως διαφορὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὀρθὴν καὶ κατάλληλον κοινωνικὴν πολιτικὴν εἰσοδημάτων. Ἡμεῖς, ὅταν λέγωμεν πολιτικὴν εἰσοδημάτων, ἐννοοῦμεν τὴν ἐπιτυχῆ καὶ προγραμματισμένην πολιτικὴν αὐξήσεως τῶν εἰσοδημάτων βεβαίως καὶ τῶν κατωτέρων στρωμάτων καὶ ὄχι εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν αὐξήσεις αἱ ὁποῖαι ἔρχονται εἰς ἀντίθεσιν πολλάκις πρὸς τὴν ἀρχὴν τῆς δικαιοτέρας κατανομῆς τοῦ εἰσοδήματος λόγῳ ἀδικιῶν, ἐκ τῆς ἀμφιβόλου κοινωνικῆς σκοπιμότητος ἡ ὁποία δῆθεν τὰς ἐπιβάλλει. Εἶναι φανερόν, ὅτι ἡ οἰκονομία δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ τὸ βάρος τῶν συνεχῶν τεχνητῶν αὐξήσεων τῶν χρηματικῶν εἰσοδημάτων τῶν ἀγροτῶν, ποὺ διακινδυνεύει τὴν νομισματικὴν ἰσορροπίαν, ἐνῷ ἡ αὔξησις τῆς παραγωγικότητος τοῦ τομέως, δὲν διακινδυνεύει τὴν νομισματικὴν ἰσορροπίαν. Εἶναι ἄλλωστε ἀπαράδεκτον, κύριοι συνάδελφοι, τὸ πρόβλημα τῆς ἐνισχύσεως τοῦ Γεωργικοῦ τομέως νὰ κρίνεται μὲ κριτήρια ἁπλῆς φιλανθρωπίας καὶ φιλαλληλίας, ὅπως ὀρθὰ παρατηρεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἰς λόγον του ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν τιμῶν καὶ εἰσοδημάτων, ἐνῷ πρόκειται περὶ κεντρικοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον εἰς τὸ μέλλον θὰ ἀπασχολήσῃ ὁπωσδήποτε τὴν χώραν κατὰ τρόπον ὀξύτερον. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τυγχάνῃ συμπτωματικῆς καὶ περιπτωσιακῆς ἀντιμετωπίσεως. Τὰ ἀποτελέσματα τῆς διαχειρίσεως τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ, τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων καὶ τοῦ λογαριασμοῦ συγκεντρώσεως τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων ἐδικαίωσαν τὰς ἰδικάς μας προβλέψεις καὶ τὴν φοβίαν τοῦ λαοῦ. Διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ 8ετίας ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς τοῦ 1965 εὑρέθη μὲ τόσον ἐκτεταμένον ἄνοιγμα τῆς τάξεως τῶν 2 δισεκατ. δρχ. πλέον τοῦ ἐλλείμματος τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησεν ἡ διαχείρισις τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ τὸ ὁποῖον ἐπλησίασε τὰ 2 δισεκατ. ἐπίσης. Τὸ ἄνοιγμα τοῦ προϋπολογισμοῦ προῆλθεν ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι διωγκώθησαν αἱ δαπάναι του καὶ δὲν ἀπέμεινε περιθώριον διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ προγράμματος δημοσίων ἐπενδύσεων ὡς καὶ ἀπὸ τὸ ὅτι δὲν ἐπραγματοποιήθησαν ὡρισμένα ἔσοδα κυρίως τὰ προβλεπόμενα ἀπὸ τὸν ἐξωτερικὸν καὶ ἐσωτερικὸν δανεισμόν. Τὸ κενὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀντιμετωπίσθη ἀπὸ τὰ τελευταῖα δάνεια τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐνῷ τὸ ἔλλειμμα ἐκ τῆς διαχειρίσεως τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων θὰ διακανονισθῇ μακροπροθέσμως μὲ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Κυβέρνησις, ἐνώπιον τῶν δυσχερειῶν καὶ τῆς κρισιμότητος, εἰς τὴν ὁποίαν περιέστη ἡ οἰκονομία, ἀποσκοπεῖ διὰ τοῦ παρόντος νόμου εἰς τὴν διόρθωσιν τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν καὶ τὴν θεραπείαν τῆς νοσούσης, συνεπείᾳ τῶν δημοσιονομικῶν ἀνοιγμάτων, ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἐλπίζει, ὅτι διὰ τῶν μέτρων αὐτῶν θὰ ἐπανέλθῃ ἡ οἰκονομία τῆς χώρας εἰς τὴν ὁμαλότητα καὶ θὰ ἐπαναλάβῃ τὸν ταχὺν ρυθμὸν τῆς ὀργανικῆς ἀναπτύξεώς της. Καὶ τίθεται αὐτομάτως τὸ ἐρώτημα: Τὰ λαμβανόμενα μέτρα τῶν νέων φορολογιῶν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν ὑπάρχουσαν κρίσιν καὶ νὰ συμβάλλουν εἰς τὴν θεραπείαν τοῦ δημοσιονομικοῦ προβλήματος; Ἡ ΕΡΕ δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ ἀναζητήσῃ ἐν προκειμένῳ εὐθύνας διὰ τὴν κακὴν ἐξέλιξιν. Πιστεύει, ὅτι εἶναι χρησιμώτερον νὰ κερδηθῇ ἡ οἰκονομικὴ μάχη, διότι ἐξ αὐτῆς θὰ ἐξαρτηθῇ ἂν ἡ Ἑλλὰς θὰ ἐπιβιώσῃ ὡς οἰκονομικὴ δύναμις ἢ θὰ καταντήσῃ μία ἁπλῆ Ρωμαϊκὴ ἐπαρχία ἐντὸς τῶν κόλπων μιᾶς ἀκμαζούσης Εὐρώπης. Πιστεύομεν, ὅτι ἡ δημοσιονομικὴ διαχείρισις τοῦ 1965, ἀπέδειξεν, ὅτι τὸ πρόβλημα τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι ἐν πρώτοις, πρόβλημα δαπανῶν. Φοβοῦμαι, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις τῆς παρατάξεως τοῦ Κέντρου, δὲν κατέβαλλον σοβαρὰν προσπάθειαν βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν ὑπὸ τῶν κειμένων νόμων προβλεπομένων δημοσίων ἐσόδων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1965, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ πραγματοποιηθοῦν μὲν αἱ προβλέψεις εἰς ἐπίπεδον ἐλαφρῶς ἀνώτερον, ὁπωσδήποτε ὅμως, νὰ ἀπωλεσθοῦν βέβαια ἔσοδα τὰ ὁποῖα θὰ εἰσεπράττοντο περαιτέρω ἐκ τῶν μεγάλων περιθωρίων τῆς φοροδιαφυγῆς καὶ θὰ καθίστων ὄχι τόσον πιεστικὴν τὴν ἀνάγκην ἐπιβολῆς νέων ὑψηλῶν φορολογιῶν. Σύμφωνα μὲ εἰδικὴν μελέτην δημοσιευθεῖσαν προσφάτως εἰς οἰκονομικὸν περιοδικόν, μόνον ἀπὸ τὴν κανονικὴν ἀπόδοσιν τῆς ἀμέσου φορολογίας θὰ πρέπει, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑφισταμένων φορολογιῶν καὶ φορολογικῶν συντελεστῶν νὰ εἰσπράττεται κατ’ ἔτος, πέραν τῶν εἰσπραχθέντων τὸ 1965, ποσὸν δρχ. 500 ἑκατ. τοὐλάχιστον. Ἀλλὰ καὶ ἄλλαι φορολογίαι, ὅπως κληρονομιῶν, δωρεῶν, προικῶν, αὐτοκινήτων, φόρου κύκλου ἐργασιῶν κλπ., δύνανται νὰ ἀποδώσουν πολὺ περισσότερα τῶν πραγματοποιηθέντων κατὰ τὸ 1965 ἐσόδων, μὲ μόνον ἐπιμελημένην προσπάθειαν καὶ θετικὴν ἐργασίαν. Ἡ ἄρσις τῆς ἐκκρεμότητος χιλιάδων ἐκκρεμῶν ὑποθέσεων ἐνώπιον τῶν φορολογικῶν δικαστηρίων θὰ ἔδιδε λίαν σημαντικὸν ἔσοδον. Ἡ ἐνημέρωσις τῶν ἐκκρεμοτήτων τῶν ἐφοριῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, μεταβιβάσεων καὶ ἐλευθερίων ἐπαγγελμάτων τῶν κυριοτέρων πόλεων τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἀπέδιδε λίαν σημαντικὰ ἔσοδα. Τέλος, καὶ ἄλλαι περιπτώσεις ἐφαρμογῆς τῆς κειμένης νομοθεσίας τιμίως καὶ ἀντικειμενικῶς δύνανται νὰ ἀποφέρουν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου πολλὰ ἔσοδα. Πρὸς ἀπόδειξιν τῶν ἀνωτέρω, ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἀναφερθῶ εἰς τοὺς ἐθνικοὺς λογαριασμοὺς τῆς Ἑλλάδος τῶν ἐτῶν 1958–63. Πράγματι, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τοῦ πίνακος τοῦ Δελτίου αὐτοῦ, μεταξὺ 1960–63, ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἀμέσων φόρων παρατηρεῖται μία αὔξησις τοῦ ὕψους 3.772 ἑκατ. Ἡ αὔξησις αὕτη ἐπετεύχθη ἐντὸς τῶν 3 ἐτῶν 1961, 1962, 1963, μὲ τὰς αὐτὰς κειμένας φορολογικὰς διατάξεις καὶ μείωσιν μάλιστα ἐν ἔτει 1962 τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν, μὲ τὸ αὐτὸ φοροτεχνικὸ προσωπικὸ καὶ μὲ τὰ ὑπάρχοντα ἴδια πάντοτε μέσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Βεβαίως, ἐκτὸς τῆς γενομένης ἐπιμελημένης ἐργασίας διὰ τὴν βεβαίωσιν καὶ τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων, συνετέλεσεν εἰς τὴν ἀνωτέρω αὔξησιν καὶ ἡ ἄνοδος τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἐνῷ ὅμως ἡ ἄνοδος τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος δὲν ὑπερέβη διὰ τὰ 3 ἔτη τὸ 20%, ἀντιθέτως ἡ ἀπόδοσις τῆς ἀμέσου φορολογίας ηὐξήθη κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα 46,8%. Ἄλλωστε ἡ ἐπιμελημένη ἐργασία, ἡ γενομένη κατὰ τὴν 3ετίαν 1961–62–63 ἀποδεικνύεται καὶ ἐξ ἀντιπαραβολῆς τῶν ἐπιτευχθέντων ἀποτελεσμάτων κατὰ τὴν προηγουμένην τριετίαν, ἤτοι κατὰ τὰ ἔτη 1958–59–60. Τὸ σύνολον τῶν ἀμέσων φόρων παρουσιάζει αὔξησιν 11,6% περίπου ἐνῷ ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος κατὰ τὴν τριετίαν αὐτὴν ὑπερέβη τὸ 18%. Ἐξ ὅλων τῶν ἀνωτέρω δι’ ἐπισήμων ἀριθμῶν ὑποστηριζομένων, δέον νὰ θεωρῆται ὡς βεβαία, βάσει τῶν ὑπὸ τῶν κειμένων νόμων προβλεπομένων φορολογιῶν, ἡ ἀπόδοσις πολὺ μεγαλυτέρου ποσοῦ τοῦ ἀναμενομένου διὰ τῶν νέων φορολογιῶν. Θὰ ἀπετέλει σοβαρὰν παράλειψιν ἐὰν μεταξὺ τῶν διαφόρων λόγων, οἱ ὁποῖοι ὡδήγησαν εἰς τὴν μὴ ὁμαλὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὸν τομέα τῶν δημοσίων ἐσόδων, δὲν ἀνεφέρετο ὡς βασικὸς τοιοῦτος ἡ ἀποδιοργάνωσις τῶν Δημοσίων ὑπηρεσιῶν λόγῳ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ 35ετίας. Ὁ νόμος οὗτος πέραν τῶν δημοσιονομικῶν του συνεπειῶν αἱ ὁποῖαι κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῶν ἁρμοδίων ἐδημιούργησαν σημαντικὴν ἐπιβάρυνσιν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἀνερχομένην εἰς ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων δραχμῶν, εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀπομάκρυνσιν ἐκ τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας καὶ δὴ ἐκ καιρίων τομέων, ἐμπείρων στελεχῶν χωρὶς νὰ ἐκτιμηθοῦν προηγουμένως αἱ δυνατότητες ἀναπληρώσεως τούτων. Μία ὀρθὴ ἐκτίμησις ἐφαρμογῆς ἑνὸς τοιούτου μέτρου θὰ ὡδήγει εἰς τὴν σταδιακὴν ἔξοδον ὑπαλλήλων ἡ διατήρησις τῶν ὁποίων ἔστω καὶ ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς ὑπεραριθμίας θὰ διηυκόλυνε τὴν ὁμαλὴν ἀντικατάστασιν χωρὶς νὰ ἐμποδισθῇ ἡ προώθησις νεωτέρων στελεχῶν. Πέραν τούτου πρέπει νὰ ἐπισημανθῇ τὸ βαρυσήμαντον γεγονός, ὅτι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ἡ πλαισίωσις τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν εἰς τοὺς ἀνωτέρους ἰδίᾳ βαθμούς, ἐγένετο κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος ἀπέδειξεν, ὅτι κίνητρον τῆς 35ετίας δὲν ὑπῆρξεν ἡ ἀνανέωσις τῶν στελεχῶν τῆς Δημοσίας Διοικήσεως ἀλλὰ ἡ καθιέρωσις κομματικοῦ κράτους. Πλήρη ἀπόδειξιν τούτου ἀποτελοῦν, ὁ τρόπος καὶ τὰ κριτήρια διενεργείας τῶν προαγωγῶν, αἱ μετατάξεις καὶ ὁ χορὸς τῶν μεταθέσεων, μὲ συνέπειαν τὴν δημιουργίαν πικρίας καὶ ἀπογοητεύσεως εἰς τὴν πλειονότητα τῶν ὑπαλλήλων. Σήμερον αἰσθανόμεθα τὸν ἀντίκτυπον τῆς τοιαύτης ἀνερματίστου καὶ ἐμπαθοῦς πολιτικῆς, τῆς ὁποίας τὰ ἀποτελέσματα ἐκόστισαν εἰς τὸν Δημόσιον προϋπολογισμὸν θετικῶς μὲ ἐπιβαρύνσεις, ἀρνητικῶς δέ, ἐμείωσαν τὴν ἀπόδοσιν τῶν δημοσίων ἐσόδων. Ἡ ἀδύνατος πλευρὰ τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως, κατὰ τὴν παροῦσαν περίοδον, εἶναι ἡ τρωθεῖσα ἐμπιστοσύνη τοῦ μείζονος πληθυσμοῦ, διὰ τὸ οἰκονομικὸν παρὸν καὶ μέλλον. Καὶ ἡ θεραπεία τῆς ἀδυναμίας αὐτῆς, ἀσφαλῶς δὲν ἐπιτυγχάνεται μόνον μὲ τὰς νέας φορολογίας. Χωρὶς νὰ ὑποτιμήσωμεν τὸν εὐνοϊκὸν ψυχολογικὸν ἀντίκτυπον, ποὺ ἀσκεῖ πράγματι ἡ Κυβέρνησις, ἀναλαμβάνουσα πρωτοβουλίαν καλύψεως τῶν ἐλλειμμάτων, διὰ φορολογιῶν, ὅταν ἡ προσπάθεια αὐτὴ ἀποβλέπῃ εἰς τὴν δημοσιονομικὴν ἰσορροπίαν, ἐν τούτοις, πιστεύομεν, ὅτι ἡ ἀποκατάστασις πλήρους ἐμπιστοσύνης, εἶναι δυνατή, κυρίως, μὲ θετικὰ καὶ σοβαρὰ μέτρα περιορισμοῦ τῶν δαπανῶν καὶ παροχῶν. Τοιαῦτα μέτρα, θὰ ἠδύναντο νὰ ἀναζωπυρώσουν τὸν ρυθμὸν τῶν παραγωγικῶν ἐπενδύσεων, νὰ σταματήσουν τὴν ροπὴν πρὸς ἀποθησαυρισμὸν καὶ μὴ παραγωγικὰς τοποθετήσεις (ἀκίνητα κλπ.), νὰ ἐπαναφέρουν τὴν αἰσιοδοξίαν καὶ τὸν παλαιὸν ρυθμὸν αὐξήσεως τῶν καταθέσεων καὶ τέλος νὰ δώσουν καὶ πάλιν εἰς τὴν οἰκονομίαν τὸν τόνον τῆς σταθερᾶς ἀνόδου, τὸν ὁποῖον ἐκλόνισαν αἱ πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν ἀκάλυπτοι παροχαὶ καὶ ἡ γενικὴ πεποίθησις, ὅτι, ἡ κατωλίσθησις πρὸς τὸν πληθωρισμόν, ἦτο ἀναπόφευκτος. Ἡ ἀνάγκη περισυλλογῆς, προβάλλεται ἤδη πανταχόθεν. Ἡ ἐξυγίανσις τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν (δαπανῶν) μὲ τὴν κατάργησιν κάθε σπατάλης καὶ τὴν ὀρθολογικὴν ὀργάνωσιν τῆς Διοικήσεως, δέον νὰ ἀποτελέσῃ τὸ κύριον μέλημα καὶ τὸν κεντρικὸν στόχον τῆς Κυβερνήσεως. Ὅπως προκύπτει ἀπὸ πίνακα, περιλαμβανόμενον εἰς ἄρθρον καθηγητοῦ Πανεπιστημίου, ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται εἰς τὰ ἔτη 1958–1965 καὶ εἰς τὰς πραγματοποιηθείσας καθ’ ἕκαστον τῶν ἐτῶν τούτων, δαπάνας τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ, (χωρὶς τὰς δαπάνας διὰ τὸ ΝΑΤΟ καὶ τὰς εἰς τὸν τακτικὸν προϋπολογισμὸν περιεχομένας ἀπὸ τοῦ 1962 δαπάνας, δι’ ὡρισμένας δημοσίας ἐπενδύσεις), καὶ εἰς τὰς προϋπολογισθείσας διὰ τὸ 1965 τακτικὰς δαπάνας, ἐνῷ κατὰ τὴν ἑξαετίαν, μέχρι τοῦ 1963, ἡ μέση ἐτησία αὔξησις τῶν κρατικῶν καταναλωτικῶν δαπανῶν, δὲν ὑπερέβη τὰ 1.365 ἑκατ. δραχμῶν, ἡ μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1963 καὶ 1964 σημειωθεῖσα αὔξησις ἔφθασε τὰ 4 δισεκατομμύρια δρχ. περίπου, δηλαδὴ ὑπῆρξε τριπλασία τῆς μέσης ἐτησίας αὐξήσεως τῆς 6ετίας. Εἰς τὸ αὐτὸ δὲ ποσὸν περίπου, ἀνῆλθεν (ἐὰν δὲν συνυπολογισθοῦν αἱ δαπάναι ΝΑΤΟ καὶ δημοσίων ἐπενδύσεων) καὶ ἡ αὔξησις μεταξὺ τοῦ 1964 καὶ 1965. Ἡ μεγάλη αὐτὴ πλέον διαφορά, ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ σημειωθεῖσα αὔξησις, δὲν ὑπῆρξε τὸ ἀναπόφευκτον ἀποτέλεσμα τῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα ἀσκοῦν μόνιμον αὐξητικὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν δημοσίων δαπανῶν, ὅπως π.χ., ἡ αὔξησις τοῦ πληθυσμοῦ, Κατὰ συνέπειαν, ὑπῆρξε μεγαλυτέρα τῆς φυσιολογικῆς τοιαύτης. Αὐτό, ὅμως, σημαίνει, ὅτι αἱ δαπάναι, τὰς ὁποίας περιέχει ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς δὲν εἶναι ὅλαι ἀπαραίτητοι εἰς τὸ ἐπίπεδον ποὺ ἔφθασαν καὶ πρέπει νὰ περικοποῦν. Δέον νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἡ ἁλματώδης αὔξησις τῶν δαπανῶν κρατικῆς καταναλώσεως, ὀφείλεται κατὰ σημαντικώτατον μέρος εἰς τὴν σημειωθεῖσαν, πέραν τοῦ φυσιολογικοῦ ὁρίου, αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς κεντρικὰς καὶ ἀποκεντρωμένας ἰδίως ὑπηρεσίας καὶ ὀργανισμούς, ἀμέσως ἢ ἐμμέσως, ἐπιχορηγουμένας ὑπὸ τοῦ Δημοσίου. Τοῦτο προκύπτει ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι, ἐνῷ αἱ δαπάναι διὰ τοὺς μισθοὺς καὶ συντάξεις ἀποτελοῦν εἰς τὸν τακτικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους τὰ ⅔ περίπου τῶν συνολικῶν δαπανῶν αὐτοῦ, ἐν τούτοις, τὸ ὕψος τῶν κατ’ ἰδίαν μισθῶν καὶ συντάξεων, ηὐξήθη μόλις κατὰ 5%, συγχρόνως δὲ αἱ συνολικαὶ δαπάναι δι’ ἀγορὰν ὑλικῶν ἀγαθῶν καὶ δι’ ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου χρέους, δὲν ἐσημείωσαν οὐσιώδη αὔξησιν μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1963 καὶ 1964. Ἀποτελεῖ ἀτύχημα τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ε.Κ. ἐν τῇ παντοδυναμίᾳ της, δὲν προέβη εἰς τὴν λῆψιν μέτρων ἐπιβολῆς οἰκονομιῶν καὶ ριζικῆς ἀναθεωρήσεως τῆς πολιτικῆς τῶν δαπανῶν. Ὁ τέως Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Κανελλόπουλος, εἰς ἄρθρον του, δημοσιευθὲν παλαιότερον εἰς τὸν «Οἰκονομικὸν Ταχυδρόμον», ἀποκαλεῖ μῦθον τὴν ἄποψιν, περὶ ἀνελαστικότητος τῶν δαπανῶν. Ὅπως οὗτος ὑποστηρίζει, ἡ αὔξησις τῶν δαπανῶν τῆς διοικήσεως, εἶναι ταχυτέρα τῆς ἀνόδου τῆς σχετικῆς παραγωγικότητος τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας προσφέρει τὸ Κράτος. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι πάσχει ἡ ὀργάνωσις. Ὁ ἔλεγχος, κατὰ συνέπειαν, μιᾶς ἑκάστης εἰς τὰς ἀπολύτως ἐξειδικευμένας λεπτομερείας της δαπάνης καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ ὀρθολογιστικωτέρα ὀργάνωσις τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς διοικήσεως, θὰ ἀπεδείκνυε τεράστια περιθώρια οἰκονομιῶν. Ἑνοποίησις ἐπικαλυπτομένων ὑπηρεσιῶν, στέγασις τῆς διοικήσεως, μηχανοργάνωσις, οἰκονομικωτέρα ἀξιοποίησις ὑποαπασχολουμένου ὑλικοῦ, ἀνακατανομὴ τοῦ προσωπικοῦ, ἰδού, κ.κ. βουλευταί, ὡρισμένα ἐκ τῶν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως μέτρων, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ταχείας διογκώσεως τῶν δημοσίων δαπανῶν. Καὶ τὸ συμπέρασμα προκύπτει ἀβιάστως: Ἡ ἀναδιοργάνωσις τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν τῆς χώρας μας, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸν περιορισμὸν τοῦ κόστους τῶν λειτουργικῶν δαπανῶν καὶ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγικότητος τοῦ διοικητικοῦ μηχανισμοῦ, ἀποτελεῖ βασικὴν προϋπόθεσιν διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν ἀπρόσκοπτον πρόοδον τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Ἐν ὄψει ἐνδεχομένων ἐπιπτώσεων, ἐκ τῆς ἐπιβολῆς τῶν νέων φορολογιῶν, τίθεται ἀπὸ πολλοὺς τὸ ἐρώτημα: Διατί νὰ ἐπιβαρυνθῇ διὰ τῶν νέων φορολογιῶν ἡ ἀσθμαίνουσα ἤδη ἐθνικὴ οἰκονομία μὲ 2 δισεκατομμύρια δραχμῶν, ἂν ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς τοῦ 1965 κλείῃ ἰσοσκελισμένος, ὡς ἰσχυρίζεται ὁ κ. Μητσοτάκης; Εἶναι, βεβαίως, γνωστόν, ὅτι αἱ νέαι φορολογίαι, ἐπιβάλλονται, ἐκτὸς τοῦ δημοσιονομικοῦ λόγου, διὰ νὰ συγκρατηθῇ ἡ κατανάλωσις, ἐνισχυθεῖσα πέραν τῶν ἀνεκτῶν ὁρίων καὶ παραλλήλως, διὰ νὰ χρηματοδοτηθοῦν αἱ κρατικαὶ ἐπενδύσεις, δι’ ὑγιοῦς χρήματος. Ἡ ἄποψις αὐτή, θεωρητικῶς, εἶναι ὀρθή. Πρακτικῶς, ὅμως, δημιουργεῖ ὡρισμένους κινδύνους καὶ συγκεκριμένως: 1) Ὅπως ἐνισχύθη ἀπρογραμματίστως ἡ κατανάλωσις, χωρὶς οἰκονομικοὺς καὶ κοινωνικοὺς σκοπούς, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ἐπιχειρεῖται καὶ ἡ περικοπή της. 2) Ἡ Γενικὴ ἐπιβάρυνσις, ἀνεξαρτήτως τῆς φοροδοτικῆς ἱκανότητος, δηλαδὴ τοῦ ὕψους τοῦ εἰσοδήματος, ἐνθυμίζει πρόστιμον ὁμαδικοῦ χαρακτῆρος, τὸ ὁποῖον ἐπιδρᾷ ἀνασταλτικῶς ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Πέραν, ὅμως, τῶν ἀνωτέρω, ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, ὅτι ἡ μείωσις διὰ τῆς φορολογίας τῶν διαθεσίμων κατὰ 2 δισεκατ. δρχ., γίνεται ὑπὲρ ἑνὸς προγράμματος ἐπενδύσεων, τὸ ὁποῖον ἔχει ὀργανικὰς ἀδυναμίας καὶ σοβαρὰ μειονεκτήματα. 1) Εἶναι ἀχανὲς τὸ ὕψος 30 δισεκ. δρχ., κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Μητσοτάκη. 2) Εἶναι ἀντιπαραγωγικόν, ἀφοῦ περιλαμβάνει ἔργα ἀποφασισθέντα μὲ κομματικὰ μόνον κριτήρια. 3) Ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὴν ἰδιωτικὴν ἐπιχειρηματικότητα ἡ δυνατότης χρησιμοποίησεως τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ ἢ καὶ μέρους αὐτοῦ, ὑπὲρ τῶν ἰδιωτικῶν ἐπενδύσεων, αἱ ὁποῖαι ὑπηρετοῦν τὸν στόχον τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἀποδοτικώτερον ἀπὸ τὰ περισσότερα τῶν δημοσίων ἔργων, ὅπως ταῦτα κατήντησαν ἐσχάτως. Πράγματι, τὸ πρόγραμμα τῶν Κρατικῶν Ἐπενδύσεων, ἔχει ἐκτραπῆ, ἰδίως κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος, εἰς λογαριασμὸν ἐξυπηρετήσεως κομματικῶν συμφερόντων. Ἐντὸς τοῦ 1965, μὲ Κυβέρνησιν ἰσχυροτάτην καὶ χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ πρόβλεψις ἐκλογῶν, τὸ πρόγραμμα Κρατικῶν Ἐπενδύσεων, μετεβλήθη ὁλόκληρον, εἰς «Μικρὰ Κοινωφελῆ Ἔργα». Ἐκ τῆς παραμορφώσεως τοῦ Προγράμματος Κρατικῶν Ἐπενδύσεων, καὶ τῆς ὑπαγωγῆς του ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς κομματικῆς σκοπιμότητος, ἐγένετο ἔναρξις ἔργων, τῶν ὁποίων ἡ ἀποπεράτωσις θὰ ἀπαιτήσῃ περὶ τὰ 20 δισεκ. δραχμῶν, δηλαδὴ τρεῖς καὶ πλέον ἐτησίους προϋπολογισμοὺς Κρατικῶν Ἐπενδύσεων. Ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῶν ἀναληφθεισῶν πρωτοβουλιῶν, ἐπιτρέπει εἰς ἡμᾶς νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ καταβάλῃ φιλότιμον προσπάθειαν, διὰ νὰ ἐπανασταθεροποιήσῃ τὴν οἰκονομίαν καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰς προϋποθέσεις, διὰ τὴν ὁμαλὴν καὶ ταχύρρυθμον ἀνάπτυξίν της. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς παρακολουθεῖ μὲ ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον τὰς καταβαλλομένας προσπαθείας τῶν κορυφαίων παραγόντων τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ἐξασφάλισιν πόρων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐπιθυμῶ, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, νὰ τονίσω, ὅτι ἡ βοήθεια τῶν 65 ἑκατομμ. δολλαρίων περίπου, δι’ ὧν ἐπιδιώκεται κυρίως ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν, ἀποτελεῖ τὴν ἰσχυρὰν θωράκισιν διὰ τὴν ἄμυναν τῆς οἰκονομίας μας, εἰς τὴν παροῦσαν δύσκολον φάσιν της. Ἡ Ε.Ρ.Ε., παρὰ τὴν ἀντιδημοτικότητα τῶν φορολογικῶν μέτρων καὶ τὸ γεγονός, ὅτι δὲν εὐθύνεται διὰ τὴν κακὴν πορείαν τῆς οἰκονομίας μας, ἐν τούτοις, ἐπιδεικνύουσα αἴσθημα εὐθύνης, χάριν τῶν συμφερόντων τοῦ Ἔθνους, καὶ χάριν τῆς σταθερότητος, συμπαρίσταται πρὸς τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν προσπάθειάν της. Ἀναμένει, ὅμως, νὰ ἀποδειχθῇ ἱκανή, ὅπως ἐμφανίσῃ πρόγραμμα λιτότητος καὶ περισυλλογῆς, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ δημιουργικῆς πρωτοβουλίας. Ἡ παράταξίς μας, δικαιοῦται νὰ ἔχῃ ἰδιαιτέραν εὐαισθησίαν εἰς τὸ θέμα τῶν ἐπενδύσεων, διὰ τοῦτο καὶ ἀνησυχῆ, ὅταν διαπιστώνῃ, ὅτι τὰ ἀνοίγματα τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ ἡ μείωσις τῶν καταθέσεων, δὲν ἐπέτρεψαν, τοὐλάχιστον εἰς τὸ Δημόσιον, νὰ ἀναπτύξῃ περαιτέρω τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων. Ἡ τοιαύτη πολιτικὴ τῆς αὐξήσεως τῶν καταναλωτικῶν δαπανῶν, εἰς βάρος τῶν ἐπενδύσεων, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Ε.Κ., ἀνέτρεψε τὸ ἔργον τῆς 8ετίας, τὸ ὁποῖον ἀπέβλεπεν εἰς ἐκσυγχρονισμὸν καὶ ἐξευρωπαϊσμὸν τῆς οἰκονομίας, μέσῳ τοῦ προγράμματος δημοσίων ἐπενδύσεων. Καὶ διὰ νὰ φωτισθῇ περισσότερον ἡ πτυχὴ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ προβλήματος, ἐπιθυμῶ νὰ ἀναφέρω πίνακα, ὅστις ἀποδεικνύει τὴν ἐκμηδένισιν τῆς συμβολῆς τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι τὰ δημόσια ἔσοδα ηὐξήθησαν, ἐντὸς μιᾶς 2ετίας, ἤτοι μεταξὺ 1963 καὶ 1965, κατὰ 33%. Οὕτω, εἰς τὸν τακτικὸν προϋπολογισμόν, τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1963, ἐπὶ συνολικοῦ ὕψους ἐσόδων 21.390 ἑκατ. δρχ., διετέθησαν διὰ τὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων 1.809 ἑκατ. δραχμῶν, εἰς τὸν τακτικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἔτους 1964, ἐπὶ συνολικοῦ ὕψους ἐσόδων 24.360 ἑκατομ. δραχμῶν, διετέθησαν διὰ τὰς δημοσίας ἐπενδύσεις 2.220 ἑκατομ. δραχμῶν, εἰς δὲ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1965, ἐπὶ συνόλου ἐσόδων 28.000 ἑκατομ. δραχμῶν, προεβλέφθη ἡ διάθεσις μόνον 1.200 ἑκατομ. δραχμῶν, ἤτοι ἡ ἐνίσχυσις τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ περιορίζεται εἰς ὕψος πολὺ μικρότερον τοῦ ἔτους 1963. Ἐκρατήσαμεν ὑπὸ σημείωσιν τὴν δήλωσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι τὰ ἔσοδα τῶν νέων φορολογιῶν, θὰ χρησιμοποιηθοῦν ἀποκλειστικῶς διὰ τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων καὶ ἐπιφυλασσόμεθα νὰ κρίνωμεν τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποσχέσεως αὐτῆς. Πέραν, ὅμως, αὐτοῦ ἀναμένομεν τὴν εἰσήγησιν καὶ ἄλλων μέτρων, ἐνισχυτικῶν τῆς ἐπενδυτικῆς πρωτοβουλίας τοῦ Δημοσίου, ὡς ἐπίσης καὶ τὴν ψήφισιν μέτρων, διὰ τὴν περαιτέρω κινητοποίησιν τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας. Ἐπιθυμῶ, ὅμως, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ νὰ ἐπισημάνω τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ἀρκεῖ ἡ διάθεσις τῶν νέων ἐσόδων, πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἀπαιτεῖται συγχρόνως ἡ κάθαρσις τοῦ Προγράμματος Κρατικῶν Ἐπενδύσεων, διὰ τῆς διαγραφῆς ἐκείνων ἐκ τῶν προστεθέντων εἰς αὐτὸ ἔργων, τῶν ὁποίων ἡ παραγωγικὴ σημασία, δὲν εἶναι σαφεστάτη. Ἡ ἁπλῆ ἀναγραφὴ νέων ἔργων, σύμφωνα μὲ Ὑπουργικὴν ἐγκύκλιον ὁδηγίαν καὶ ἡ συνέχισις τῆς καθιερωθείσης κομματικῆς διαχειρίσεως τῶν κρατικῶν ἐπενδύσεων, δημιουργεῖ προσθέτους εὐθύνας διὰ πᾶσαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία διστάζει νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς ἀπαραδέκτου αὐτῆς καταστάσεως. Θὰ πρέπει, κατὰ συνέπειαν, νὰ γίνῃ κάθαρσις τῶν ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων. Ἡ προσωρινὴ ἐπιβολὴ ηὐξημένων ποσοστῶν φορολογίας, μόνον αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ καὶ μόνον αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἐπιτρέπεται νὰ ἐξυπηρετήσῃ. Θὰ ἀπετέλει τεράστιον σφάλμα, ἐὰν ἐπεβάλλοντο φορολογίαι διὰ νὰ διευκολύνουν τὴν ἐξακολούθησιν τῶν ἀτασθαλιῶν. Ἐπιφυλάσσομαι, κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, νὰ ἀναπτύξω συγκεκριμένας ἀπόψεις, διὰ τὴν περαιτέρω βελτίωσιν τούτου. Ἀπὸ τοῦδε, πάντως, ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι αἱ ἐπιφυλάξεις μου ἀναφέρονται εἰς τὴν ἔκτασιν τῆς αὐξήσεως τῶν ἀμέσων φόρων. Ὁ φόρος τοῦ εἰσοδήματος, ἐμποδίζει τὴν δημιουργίαν περισσευμάτων εἰς τοὺς ἰδιωτικοὺς προϋπολογισμούς, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ ἐπενδυθοῦν παραγωγικῶς καὶ ὑποβοηθεῖ τὴν φοροδιαφυγὴν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ὁρίου καὶ πέραν, μὲ ἀποτέλεσμα, ὄχι τὴν αὔξησιν, ἀλλὰ τὴν μείωσιν τῶν δημοσίων ἐσόδων. Πέραν αὐτοῦ, ἐκφράζω τοὺς φόβους μου διὰ τὰς ἐπιπτώσεις ἐκ τῆς ἐκτάσεως τῆς αὐξήσεως τοῦ βασικοῦ φόρου Κ.Ε. εἰς ἐποχὴν ριζικῆς προσπαθείας ἀναδιαρθρώσεως τῆς οἰκονομίας μας εἰς τὰ πλαίσια τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινότητος. Τέλος, εἰσηγοῦμαι, ὅπως μελετηθῇ κάποτε σοβαρῶς τὸ θέμα τῶν ἐπιβαρύνσεων τοῦ αὐτοκινήτου, διότι μία ἀλλοπρόσαλλος καὶ προχειρολόγος πολιτικὴ ἀλλεπαλλήλων ἐπιβαρύνσεων, ὡδήγησε τὸ κόστος του ἐν Ἑλλάδι, εἰς ἐπίπεδα τρομακτικῶς ἀπέχοντα τῶν εὐρωπαϊκῶν τοιούτων. Εἶναι χαρακτηριστικόν, ὅπως προκύπτει ἀπὸ ἀνάλυσιν καὶ σχετικοὺς ὑπολογισμούς, ὅτι τὰ πάσης φύσεως ἔσοδα τοῦ Δημοσίου ἀπὸ τὴν κυκλοφορίαν, ὅλων τῶν κατηγοριῶν αὐτοκινήτων, ἀνέρχονται εἰς 3,5 δισεκατομμύρια δραχμὰς ἐτησίως. Ἔναντι αὐτῶν, ἀπὸ τὸ ἰδιωτικὸν αὐτοκίνητον, εἰσπράττονται περὶ τὰ 2 δισεκατομμύρια, ὅσα δηλαδὴ δαπανῶνται ἐτησίως διὰ τὴν συντήρησιν καὶ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ὁδικοῦ δικτύου τῆς χώρας. Περαίνων, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαός, μὲ τὴν ἐκλεπτισμένην διαίσθησιν, τὴν ὁποίαν διαθέτει, γνωρίζει, ὅτι ἡ παράταξίς μας δὲν λιποτακτεῖ ποτὲ ἐνώπιον τῶν ἐθνικῶν της εὐθυνῶν, ἀλλὰ δίδει τὸ παρόν, ὅπως καὶ σήμερον, διὰ νὰ συγκρατηθῇ ὁ τόπος ἀπὸ τὸ οἰκονομικὸν χάος, τὴν χρεωκοπίαν καὶ τὴν περιπέτειαν. Τὸ τίμημα, τῆς ἀντιδημοτικότητος, δὲν ἀποτελεῖ δι’ ἡμᾶς ποὺ ἀνήκομεν εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε., μείωσιν. Ἀποτελεῖ τίτλον ὑπερηφανείας, ἀρκεῖ αἱ πράξεις μας, ὅπως ἐν προκειμένῳ, νὰ ἐξυπηρετοῦν τὸ γενικώτερον συμφέρον τοῦ Ἔθνους. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, θὰ παράσχωμεν τὴν συμπαράστασίν μας, ὥστε ἐπερχομένων τῶν ἀναγκαίων βελτιώσεων, νὰ ἐκπληρωθῇ ἡ εὐχὴ τῆς μεγίστης πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, περὶ ἐπανόδου τῆς χώρας μας εἰς τὴν ὁδὸν τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας, ἔχουσα οὕτω: Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἐπειδή, ἡ συζήτησις διεξάγεται, προφανῶς, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἡ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 39 τοῦ Κανονισμοῦ προβλεπομένη ἀπαρτία, ὑποβάλλομεν ἔνστασιν ἀπαρτίας καὶ παρακαλοῦμεν, ὅπως γίνῃ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία. Γ. Βασιλᾶτος, Ν. Ἀλαβᾶνος, Ε. Τομαρᾶς, Θ. Μαναβῆς, Σ. Γουδελῆς, Ι. Παππᾶς, Ι. Σακελλαρίου, Σ. Μπίρης, Ι. Χαραλαμπόπουλος, Ε. Βανταλῆς, Κ. Πετρόπουλος, Ι. Βαλυράκης, Δ. Παπαϊωάννου, Ι. Ἀλευρᾶς, Γ. Λαζαρίδης, Η. Κατριβᾶνος, Δ. Κρόκος, Α. Ἀγγελούσης, Σ. Βαδαλούκας, κλπ. Τὸ Προεδρεῖον διαπιστώνει τὴν ἔλλειψιν ἀπαρτίας καὶ κατόπιν αὐτοῦ, δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§211Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας ἀποτελεῖ δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, τῶν κ.κ. συναδέλφων, ἀλλὰ εἶναι πρόδηλον, ὅτι οἱ κ.κ. συνάδελφοι τῆς Ε.Κ., ἐπιχειροῦν συστηματικῶς κωλυσιεργίαν. Διότι συμβαίνει νὰ εἶναι παρόντες, νὰ ὑποβάλουν οἱ 15 ποὺ εἶναι ἀναγκαῖοι, κατὰ τὸν Κανονισμόν, τὴν ἔνστασιν, νὰ ἐξέρχωνται καὶ νὰ ἐπανέρχωνται, ἐν συνεχεία, παρατηρηταί, ὅταν διαπιστοῦται ἡ ἀπαρτία. Παρακαλῶ, νὰ μὴ ταλαιπωρηθῶμεν μὲ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου. Ἐφ’ ὅσον, οἱ κ.κ. βουλευταί, ὑποβάλλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας, νὰ λύσητε τὴν συνεδρίασιν, ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ἡ καλυτέρα μέθοδος πολιτικῶν ἀγώνων, ἡ συστηματικὴ κωλυσιεργία.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτόνισα, ὅτι εἶχον διαπιστώσει τὴν ἔλλειψιν ἀπαρτίας. Συνεπῶς, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀναγνώσωμεν τὸν κατάλογον. Ἐλλείψει ἀπαρτίας, λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφορᾶς, ἐρωτήσεις καὶ κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 5.00′ π.μ.)