1965.09.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 12η

Παρασκευὴ 24 Σεπτεμβρίου 1965

Προεδρία κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Γ. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗ

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Σ. Μερκούρης, ἔχει τὸν λόγον.

§2Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, λόγῳ ἑνὸς βασιλικοῦ πραξικοπήματος, ἐπὶ ἑβδομήκοντα ἡμέρας ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εὑρίσκεται εἰς μίαν διαρκῆ ἐξέγερσιν καὶ ταλαιπωρίαν. Δὲν τὸ λέγω μόνον ἐγώ. Εἰς τὴν χθεσινήν του ὁμιλίαν ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὅταν ἀνήγγειλεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸν διάλογον τὸν ὁποῖον εἶχε μετὰ τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος μετὰ τὴν ἐκπαραθύρωσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς πλειοψηφίας, μᾶς εἶπεν, ὅτι εἶπεν εἰς τὸν Βασιλέα, ὅτι Μεγαλειότατε, ὁδηγούμεθα εἰς τὸ χάος. Πράγματι, ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὁδηγούμεθα εἰς τὸ χάος. Τὰ πάντα ἔχουν ἀνασταλῆ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ μάλιστα εἰς στιγμὰς ἐξαιρετικῶς κρισίμους διὰ τὰ ἐθνικά μας θέματα, ὅπως εἶναι τὸ Κυπριακὸν μὲ τὸ ὁποῖον ἐντὸς ὀλίγου θὰ ἀσχοληθῶ. Ἐπίσης ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἀφηγούμενος τὸν διάλογον μετὰ τοῦ Βασιλέως, εἶπεν, ὅτι ἐγένετο μία συνδιάλεξις καὶ μία συνδιαλλαγὴ ὅπως πεισθῇ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς πλειοψηφίας καὶ μέχρι ἐκείνης τῆς στιγμῆς Πρωθυπουργὸς τῆς χώρας· ἐρωτῶ μὲ ποῖον δικαίωμα ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων ἠμπορεῖ νὰ συναλλάσσεται καὶ μὲ ποῖον δικαίωμα ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων — ἀπὸ τὸ Σύνταγμα ἐννοῶ ἔχει τὸ δικαίωμα — νὰ ὑπεισέρχεται εἰς τὴν σύνθεσιν τῆς Κυβερνήσεως; Βεβαίως, ἐπὶ μοναρχικῶν καθεστώτων ἔχει κάθε δικαίωμα νὰ καθορίζῃ καὶ τὸν Πρωθυπουργὸν καὶ τοὺς Ὑπουργούς. Ἀλλὰ ἐπὶ καθεστῶτος Βασιλευομένης Δημοκρατίας, τῆς ὁποίας κυρίαρχος εἶναι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ μόνον, ὁ Βασιλεὺς δὲν δύναται νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐκτελῇ τὰς ἀποφάσεις τοῦ κυριάρχου λαοῦ. Ἐπίσης, εἰς τὴν χθεσινὴν ἀγόρευσίν του, ὁ κ. Στεφανόπουλος, εἶπεν, ὅτι πρὸ τριῶν μηνῶν κατήρχετο τὸ Κέντρον. Τοῦτο εἶναι γεγονός, διότι τρεῖς μῆνες πρὸ τῆς κρίσεως ὑπῆρχε μία κατακραυγὴ ἐναντίον τοῦ Κέντρου διότι, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. καὶ Πρωθυπουργός, δὲν εἶχε δυνηθῆ ὅπως ἀπεδείχθη ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ ἐφαρμόσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποσχεθῆ ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὑποσχέσεως αὐτῆς, δηλαδὴ τῶν ἑπτὰ ὅρων τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος, τοῦ εἶχε δώσει τὴν μεγίστην πλειοψηφίαν ἡ ὁποία ἐδόθη ποτὲ εἰς Ἑλληνικὸν κόμμα, τοῦ 53%, καὶ ὅτι σήμερον πλέον ἀπεχώρησε τῆς Ε.Κ. ὁ κ. Στεφανόπουλος, τὴν στιγμὴν ποὺ ὑπάρχει ἄνοδος — μπορεῖ νὰ ὑπάρχουν ἀμφισβητήσεις δι’ αὐτὸ ἀλλὰ εἶναι εἰς ὅλους γνωστόν, ὅτι ὑπάρχει ἄνοδος — ἡ ἄνοδος αὐτὴ ὑπάρχει διότι ἀπεδείχθη, ὅτι ὑπῆρξε μία συνωμοσία ἡ ὁποία δὲν ἐστρέφετο μόνον κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ἀλλὰ ἐστρέφετο κατὰ τῆς ἐξελίξεως τῆς προοδευτικῆς Δημοκρατίας, μία συνωμοσία ἡ ὁποία εἶχεν ὀργανωθῆ καλῶς ἀπὸ τοὺς τρεῖς γνωστοὺς ἤδη παράγοντας, δηλαδὴ τὴν Αὐλή, τὸν ξένον παράγοντα καὶ τὴν δεξιάν. Ἡ ΕΔΑ εἶχε καταγγείλει καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὴν συνωμοσίαν, εἶχε καταγγείλει, ὅτι τεκταίνεται συνωμοσία. Ἐγὼ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἴδω δύο φορὰς τὸν τέως Ἀντιπρόεδρον τῆς τότε Κυβερνήσεως κ. Στεφανόπουλον καὶ τοῦ εἶχον ἐπιστήσει τὴν προσοχήν του. Στὶς 5 Σεπτεμβρίου 1964 ἐπιστρέψας ἀπὸ τὴν Κύπρον, μετὰ τοὺς βομβαρδισμούς, τοῦ ἀπηύθυνα καὶ μίαν ἐπιστολήν. Χθὲς ἐγένετο, κατόπιν μιᾶς διακοπῆς τὴν ὁποίαν εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἐπιτρέψῃ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ κ. Κανελλόπουλος εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς ΕΔΑ κ. Πασαλίδην, μία συζήτησις σχετικῶς μὲ τὴν νομιμοποίησιν τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος τῆς Ἑλλάδος. Θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι καὶ ἄλλοτε εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἄποψιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι χρειάζεται νὰ νομιμοποιηθῇ τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα γιὰ νὰ πᾶμε εἰς τὴν ὁμαλότητα, διὰ νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ ὁμαλότης εἰς τὸν τόπον μας, καὶ δι’ ἕνα εἰσέτι λόγον, διότι ἐπὶ τέλους εἰς τὸν δυτικὸν κόσμον τὰ κομμουνιστικὰ κόμματα εἶναι ἀνεγνωρισμένα καὶ πολλάκις εὑρίσκονται εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀναγνώρισις τῶν κομμουνιστικῶν κομμάτων δὲν γίνεται μόνον καὶ μόνον διὰ μίαν κομματικὴν στενὴν ἐκμετάλλευσιν. Διότι εἶναι μία κατηγορία μὲ τὰ ὑφιστάμενα μέτρα καὶ μὲ τοὺς ἐκτάκτους νόμους νὰ κατηγοροῦνται καὶ νὰ παρεμποδίζωνται ἀκόμη καὶ ἡ σκέψις καὶ ἡ ἐνέργεια τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὴν α ἰδεολογίαν ἢ β ἰδεολογίαν. Χρησιμοποιεῖται δὲ καὶ ὡς κατηγορητήριον ἐναντίον παντὸς ὁ ὁποῖος ἀπὸ τοῦ 1959 μέχρι καὶ τοῦ 1964 καὶ ἐντεῦθεν δὲν συνεμορφοῦτο μὲ τὰ συνθήματα ποὺ δὲν προήρχοντο ἀπὸ τὴν Δεξιάν. Καὶ ἐπαρηγορήθη ἡ Ε.Κ., ὅτι εὑρίσκεται εἰς κρυφὴν συνεννόησιν μὲ τὴν ΕΔΑ καὶ ὅτι ὑπεβοηθήθη ἀπὸ τὴν ΕΔΑ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1964. Ἀλλὰ ἐρωτῶ, τὸ 1961 ὅταν παρεσκευάσθη ὑπὸ τῆς ΕΡΕ τὸ πραξικόπημα τῶν ἐκλογῶν — ὑπάρχει ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι διὰ τὸ θέμα τοῦτο σχετικὴ ἀλληλογραφία τῆς ΚΥΠ καὶ λοιπῶν — διατὶ ὑπεχρεώθησαν οἱ ἐκλογεῖς οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν ἀριστερὰν τῆς ὑπαίθρου ἄλλοτε μὲ διάφορα ἀνταλλάγματα καὶ ἄλλοτε διὰ τῆς βίας νὰ ψηφίσουν ὑπὲρ τῆς ΕΡΕ; Ἑπομένως καὶ ἡ ΕΡΕ ἤθελε νὰ ἐκμεταλλευθῇ ἕνα μέρος τῶν ἀριστερῶν ψήφων τοῦ ἐκλογικοῦ Σώματος. Χθὲς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ ἀφοῦ προηγουμένως εἶχεν ἐκτοξεύσει ἕνα σωρὸ ὑβριστικοὺς χαρακτηρισμοὺς διὰ τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος εἶχε συγκεντρωθῆ ἔξωθεν τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν πρώτην ψηφοφορίαν σχήματος Νόβα, εἶπεν ἐν συνεχείᾳ, ὅτι ἐξῆλθεν τῆς Βουλῆς καὶ διέσχισε τὰ στίφη αὐτά, ὅπως ὁ ἴδιος τὰ ὠνόμασε. Καὶ τὰ στίφη αὐτά, κατὰ τὴν διάβασιν τοῦ κ. Κανελλοπούλου, ἀντὶ νὰ βιαιοπραγήσουν ἢ νὰ ἀποδοκιμάσουν, ἤνοιξαν ἡσύχως διάδρομον καὶ μὲ γέλοια ἐπέτρεψαν τὴν δίοδον εἰς τὸν κ. Κανελλόπουλον.

§3Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶδον ἐὰν γελοῦσαν διότι ἦτο νύκτα.

§4Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἦτο τόσον ἀρκετὰ φωτισμένος ὁ δρόμος, ὥστε ἠμπορούσατε, κ. Πρόεδρε, νὰ τὸ δῆτε. Καὶ ὁ λαὸς αὐτός, τὸν ὁποῖον, κ. Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, ἀποκαλέσατε στίφη, ἦτο ἕνας ἁγνὸς λαός, ὁ ὁποῖος δὲν περιεῖχεν εἰς τοὺς κόλπους του οὔτε Γκοτζαμάνηδες, οὔτε Μήτσους, οὔτε Καρφίτσες, ἀλλὰ ἦτο ἕνας γενναῖος λαὸς ποὺ ἠγωνίζετο διὰ τὴν ἐξασφάλισιν καὶ ἑδραίωσιν τῆς Δημοκρατίας εἰς τὸν τόπον. Τὸ Βασιλικὸν πραξικόπημα, κύριοι βουλευταί, ἐξεδηλώθη τὴν 15ην Ἰουνίου. Τοῦτο ὅμως εἶχε καλῶς παρασκευασθῆ πολὺ ἐνωρίτερον ἀπὸ τοὺς τρεῖς παράγοντας ποὺ προηγουμένως ἀνέφερα. Καὶ ἤρχισε τὸ Βασιλικὸν πραξικόπημα ἀπὸ τὰς 8 Ἰουλίου μὲ τὴν πρώτην ἐπιστολὴν τοῦ Βασιλέως πρὸς τὸν Πρωθυπουργόν. Ἡ ἐπιστολὴ αὕτη ἦτο δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον ἀπαράδεκτος διὰ τὸ ὕφος της. Ποῖος ὁ σκοπὸς τοῦ πραξικοπήματος, κύριοι συνάδελφοι; Πρῶτον, ἀναστολὴ τῆς ἐξελίξεως τῆς Δημοκρατίας εἰς τὸν τόπον μας. Δεύτερον, ἡ διάλυσις τοῦ μεγαλυτέρου κόμματος, τοῦ Κόμματος τῆς Ἕν. Κέντρου. Ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ συντριβὴ τοῦ κόμματος αὐτοῦ, διότι τὸ Κόμμα τῆς Ε.Κ., δὲν ἦτο κόμμα τῆς Δεξιᾶς καὶ ὡς ἐκ τούτου πειθήνιον εἰς τὰς ἀξιώσεις τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος, ἀλλὰ ἦτο ἕνα κόμμα ποὺ ἐνδιεφέρετο καὶ ἠγωνίζετο διὰ τὴν πρόοδον τῆς Δημοκρατίας εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Δὲν ἐπιθυμεῖ ἡ Αὐλὴ ἰσχυρὰ κόμματα καὶ θὰ ἐνθυμῆται ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ὡς καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης ποία ἦτο ἡ ἀντίδρασις ἐκ μέρους τῶν Ἀνακτόρων ὅταν ἀπεφασίσθη ἡ κάθοδος τοῦ Στρατάρχου Παπάγου εἰς τὴν πολιτικήν. Καὶ τοῦτο, διότι ὁ Στρατάρχης Παπάγος, εἶχε καταρτίσει ἕνα πρόγραμμα, τοῦ ὁποίου βάσις ἦτο ἡ λήθη τοῦ παρελθόντος. Βεβαίως, ὁ κ. Στεφανόπουλος, εἰς τὴν ὁμιλίαν του πρὸς τὸ Κόμμα τῆς Ε.Κ. ἐπιγραμματικῶς λέγει, ὅτι: «Οἱ Βασιλεῖς θέλουν νὰ διαιροῦν». Ἀκριβῶς οἱ Βασιλεῖς θέλουν νὰ διαιροῦν καὶ δι’ αὐτὸ σήμερον ὁμιλοῦμεν περὶ ἀναλογικῆς, διότι θέλουν ἀκριβῶς τὸν θρυμματισμὸν τῶν μεγάλων κομμάτων, διὰ νὰ δύνανται οἱ Βασιλεῖς νὰ ἐπιβάλλουν τὰς ἐπιθυμίας των. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ μὲ δημοσιογραφικὰ ὄργανα τῆς ΕΡΕ καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος ὡς ἕνα κύριο ἐπιχείρημα διὰ τὴν μὴ διενέργειαν τῶν ἐκλογῶν, εἶπεν, ὅτι δὲν δύνανται νὰ γίνουν ἐκλογές, διότι εἰς τὴν ὕπαιθρον, κυρίως, ὑπάρχει τρομοκρατία. Κύριοι βουλευταί, εἶναι καλὸν νὰ μὴ λησμονοῦνται ὡρισμένα πράγματα. Ἐὰν ὑπῆρξε τρομοκρατία εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ὑπῆρξεν ἡ τρομοκρατία τοῦ παλαιοῦ διχασμοῦ, τὴν ὁποίαν ὑπέστην καὶ ἐγὼ καὶ ἡ οἰκογένειά μου ὡς καὶ ἡ τρομοκρατία τοῦ 1959–1964.

§5Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ὑπέστητε αὐτήν;

§6Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Βεβαίως τὴν ὑπέστην καὶ εἰς τὸ Ἄργος καὶ εἰς τὸ Ναύπλιον καὶ εἰς τὴν Σπάρτην καὶ ἀλλαχοῦ.

§7Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὅμως γελᾶτε.

§8Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Γελῶ, κ. Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, ὄχι διὰ τὰς ἐπιθέσεις ποὺ ὑπέστην, ἀλλὰ διὰ τὸν τρόπον τῆς ὀργανώσεως τῆς τρομοκρατίας αὐτῆς. Ἡ Χωροφυλακή, ἡ ὁποία ἦτο ἐντεταλμένη νὰ προστατεύσῃ ἡμᾶς ἀντιθέτως καὶ ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς ἐπροστάτευε τοὺς τρομοκράτας. Ἀπόδειξις τούτου, κ. Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, εἶναι, ὅτι ὅταν ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς κατηγγέλθη ἀξιωματικὸς τῆς Ἀστυν. Πόλεων διατὶ δὲν μετατίθεται ἀπὸ τὴν θέσιν του, ἐφ’ ὅσον εἶχε καταδικασθῆ διὰ πράξεις ποὺ εἶχε κάμει ἐντὸς Ἐκλογικοῦ Παραρτήματος, ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῆς ΕΡΕ ἐδήλωσε τότε, ὅτι, ὄχι μόνον δὲν θὰ μεταθέσῃ τὸν ἐν λόγῳ ἀξιωματικόν, ἀλλὰ θὰ τὸν προτείνῃ, ἵνα λάβῃ καὶ ἠθικὴν ἀμοιβήν. Δηλαδὴ ἤρχετο ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἡ διαταγὴ εἰς τὰ ὄργανα τῆς τάξεως τὰ ὁποῖα ἔγιναν ἐπιλήσμονα τῶν καθηκόντων των, ὅτι δύνανται νὰ πράξουν βίαν ἐναντίον τῶν πολιτῶν καὶ διὰ τὴν πρᾶξιν των αὐτὴν δὲν θὰ ἐτιμωροῦντο, ἀλλὰ θὰ ἐλάμβανον ἠθικὰς ἀμοιβάς. Κύριοι βουλευταί, μέχρι τῶν ἀρχῶν τοῦ Ἰουνίου 1962, ἐξεδόθησαν ἐν συνόλῳ 150 καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις Μονομελῶν Πλημ)κείων, Τριμελῶν Πλημ)κείων, Ἐφετείων καὶ Κακουργοδικείου τῆς Ἑλλάδος ἐναντίον ὀργάνων Χωροφυλακῆς, Ἀστυνομίας, ΤΕΑ καὶ τρομοκρατῶν τῆς ΕΡΕ διὰ τρομοκρατικοὺς πολιτικοὺς ἐκβιασμοὺς κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 29ης Ὀκτωβρίου τοῦ 1961. Ἐξεδόθησαν ἐν συνόλῳ 150 καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις. Ὑπὸ Μονομελῶν Πλημ)κείων 70, Τριμελῶν Πλημ)κείων 36, Ἐφετείων καὶ Κακουργοδικείου 1. Ἀπ’ αὐτὰς αἱ 39 ἀφοροῦν ὄργανα Χωροφυλακῆς καὶ Ἀστυνομίας καὶ οἱ 111 τρομοκράτας τῆς ΕΡΕ, ΤΕΑ, Κρατικοὺς καὶ Κοινοτικοὺς Ὑπαλλήλους.

§9Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ θέμα δὲν εἶναι αὐτό.

§10Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶναι τὸ θέμα αὐτό, ὅταν σεῖς σήμερον ὑποστηρίζετε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνουν ἐκλογαί, διότι ὑπάρχει βία. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ μὲ ἠρώτησεν ἐὰν ὑπέστην καὶ ἐγὼ ἐπίθεσιν ἐκ μέρους τρομοκρατῶν τῆς ΕΡΕ. Πληροφορῶ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ, ὅτι πολλὲς φορὲς ἐδέχθην ἐκ μέρους τῶν τρομοκρατῶν τῆς ΕΡΕ ἐπιθέσεις καὶ μὴ ξεχνᾷ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ὅτι 76 βουλευταὶ ἐτραυματίσθησαν, μεταξὺ δὲ αὐτῶν καὶ ὁ ἀείμνηστος συνάδελφος Ε. Πέτσος. Κύριοι συνάδελφοι, μεταξὺ ἄλλων, ἔχομεν καὶ τὸ σχέδιον «ΠΕΡΙΚΛΗΣ». Εἶχεν ἀνακοινωθῆ, ὅτι θὰ γίνουν συγχρόνως ἀνακρίσεις διὰ τὸν «ΠΕΡΙΚΛΗΝ» καὶ διὰ τὸν «ΑΣΠΙΔΑ». Ἐρωτῶ, διατί ἐσταμάτησαν αἱ ἀνακρίσεις διὰ τὸν «ΠΕΡΙΚΛΗΝ»; Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐπιρρίπτω τὴν εὐθύνην εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. καὶ εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς Ε.Κ, διότι, δὲν ἐπέβαλον τοὺς 7 ὅρους ποὺ εἶχον ὑποσχεθῆ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀλλὰ οἱ κύριοι τῆς Δεξιᾶς δὲν τολμοῦν νὰ τὰ βάλουν ἐναντίον τῆς Ε.Κ. καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καθημερινῶς ἐπιτίθενται ἐναντίον τῆς ΕΔΑ. Ἀλλὰ ἡ ΕΔΑ ἐπὶ 14 ἔτη ποὺ ἐνεφανίσθη εἰς τὸν πολιτικὸν στίβον τῆς χώρας μας εἰς οὐδεμίαν ἐκτροπὴν προέβη. Προκαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους τῆς ΕΡΕ νὰ μοῦ ποῦν ἕνα παράδειγμα ἐκτροπῆς τῆς ΕΔΑ. Καὶ δημιουργεῖ ἡ Δεξιὰ ὡρισμένα ἐπεισόδια διὰ νὰ κατηγορήσῃ τὴν ΕΔΑ ὅπως τὴν ἐπανάστασιν εἰς τὸ Γαλάτσι ποὺ ἀνεστατώθη ἐκείνην τὴν νύκτα ἡ περιοχὴ Γαλατσίου καὶ τελικῶς ἀπεδείχθη, ὅτι τὴν ἐπανάστασιν δὲν τὴν ἔκαμον ὀπαδοὶ τῆς ΕΔΑ, ἀλλὰ νέοι, μέλη τῆς ΕΡΕ.

§11Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, οἱ νέοι αὐτοί, δὲν ἀνῆκον εἰς τὴν ΕΡΕ. Ἀνῆκον εἰς ἄλλην Ὀργάνωσιν.

§12Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, αὐτὸ δὲν τὸ λέγω ἐγώ, ἀλλὰ ἡ δικαστικὴ ἀπόφασις. Τὸ αὐτὸ συνέβη μὲ τὰ γεγονότα τοῦ Γυμνασίου Καλαμαριᾶς καὶ τὴν ἀνάρτησιν ἐρυθρῶν σημαιῶν εἰς Μακεδονίαν ὅπου ἀπεδείχθη τελικῶς, ὅτι τὰς σημαίας τὰς εἶχεν ἀναρτήσει ἀξιωματικὸς τῶν

ΤΕΑ.

§13Χ. ΚΙΤΣΙΔΗΣ. Διὰ τὸν Γοργοπόταμον....

§14Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, μὴ ὁμιλῆτε, διὰ τὸν Γοργοπόταμον, διότι ἐὰν ὁμιλήσωμεν, θὰ ὁμιλήσωμεν περὶ σχεδίων Κέρβερος καὶ Βέλος καὶ τελικῶς θὰ μετανοήσετε. Συνεπῶς, καλύτερα νὰ μὴ θίγετε τὸ θέμα τοῦ Γοργοποτάμου. Κύριοι βουλευταί, ἐν ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας μου, ἀνέφερα τοὺς τρεῖς παράγοντας οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν τὴν πολιτικὴν κρίσιν. Ἀνέφερα τὰ Ἀνάκτορα τὰ ὁποῖα ἐνήργησαν δι’ ἐσωτερικήν των ὑπόθεσιν, τὴν Δεξιὰν ἡ ὁποία θέλει νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ τὸν ἐξωτερικὸν παράγοντα. Τὸν ἐξωτερικὸν παράγοντα τὸν ἀνησύχησε πολὺ ἡ περίοδος μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 16ης Φεβρουαρίου. Τὸν ἀνησύχησε διότι κάτι ἄλλαξεν εἰς τὸν τόπον μας. Τὸν ἀνησύχησε διότι ἔβλεπε γενικωτέραν συνεννόησιν τῶν Βαλκανικῶν λαῶν καὶ τὸν ἀνησύχησε διότι ἡ συνεννόησις τῶν Βαλκανικῶν λαῶν, τὸν ἠνώχλει, διότι δὲν ἦτο μέσα εἰς τὰ πλαίσια τοῦ «Σχεδίου Τζόνσον». Τὸν ἀνησύχησε διότι οἱ Βαλκανικοὶ λαοὶ δὲν θὰ ἦσαν τὸ φυτίλι τὸ ὁποῖον θὰ ἄναβεν εἰς δεδομένην στιγμὴν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἰδικῶν ἰμπεριαλιστικῶν συμφερόντων του. Ἡ ἀπύραυλος ζώνη τὸν ἠνώχλει, διότι ἡ πλήρης συνεννόησις τῶν Βαλκανικῶν λαῶν θὰ ἐδημιούργει τὴν ἀπύραυλον ζώνην εἰς τὰ Βαλκάνια μὲ ἀποτέλεσμα τὴν μείωσιν τῶν στρατιωτικῶν μας δαπανῶν αἱ ὁποῖαι ἀπορροφοῦν τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν τοῦ κρατικοῦ μας προϋπολογισμοῦ. Ἀλλὰ δὲν ἦτο μόνον ἡ συνεννόησις τῶν Βαλκανικῶν λαῶν ποὺ ἠνώχλει τὸν ξένον παράγοντα. Ἦσαν καὶ τὰ μονοπώλια τοῦ πετρελαίου καὶ ἡ Μέση Ἀνατολή. Ἀλλά, ἔχομεν ἕνα ἄλλο σοβαρὸν θέμα. Εἶναι τὸ θέμα τῆς Κύπρου. Καὶ τὴν πίεσιν ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ ἔχει αἰσθανθῆ καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Στεφανόπουλος ἰδίᾳ δὲ ἐκ μέρους τοῦ Ἀμερικανικοῦ παράγοντος, κατὰ τὴν τριμερῆ διάσκεψιν τοῦ Λονδίνου. Ἔκτοτε ὁ παράγων οὗτος δὲν θέλει οὔτε τὴν ἀνεξαρτησίαν οὔτε τὴν ἕνωσιν. Θέλει τὴν Κύπρον βάσιν διὰ τὰ συμφέροντά του καὶ διὰ τὰ πετρέλαια τῆς Μέσης Ἀνατολῆς καὶ πάντα ταῦτα πρὸς ὅσο δυνατὸν καλυτέραν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἰμπεριαλιστικῶν των σκοπῶν καὶ ἀπειλὴν ἐναντίον τῶν ἀραβικῶν κρατῶν. Σὲ κάθε πτυχὴ τοῦ Κυπριακοῦ ἀγῶνος ἐμφανίζεται, ὡς ἐχθρὸς ὁ ἀμερικανικὸς παράγων. Καὶ ἐνῷ ὁ Κυπριακὸς λαὸς ἀγωνίζεται καὶ ἐπαναστατεῖ καὶ φθάνει εἰς κάποιον σημεῖον ἐλευθερίας, τὴν τελευταίαν στιγμὴν βάζουν τὸ μαχαῖρι στὸ λαιμὸ διὰ νὰ πραγματοποιηθοῦν αἱ συνθῆκαι τῆς Ζυρίχης καὶ τοῦ Λονδίνου, πότε, κ.κ. συνάδελφοι; Τὴν παραμονὴν τῆς συζητήσεως τοῦ Κυπριακοῦ εἰς τὸν Ο.Η.Ε. Καὶ μεταξὺ τῶν 12 κρατῶν, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς Κύπρου, τὰ ὁποῖα ἐζήτουν τὴν ἀνεξαρτησίαν των, τὰ 11 τὴν ἀπέκτησαν καὶ μόνον ἡ Κύπρος ἐσύρθη εἰς τὰς συμφωνίας τῆς Ζυρίχης. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ κάμω ἱστορικὴν ἀναδρομὴν εἰς τὸ θέμα τῆς Κύπρου. Πρέπει ὅμως νὰ μνημονευθοῦν τὰ τελευταῖα γεγονότα. Καὶ πρῶτον τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1963 ἔχομεν μίαν ἀπροκάλυπτον ἐπίθεσιν ἀτάκτων Τούρκων, ἡ ὁποία, κ.κ. συνάδελφοι, ἀνατρέπεται ἀπὸ τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Ἀνατολικοῦ παράγοντος, τὸν ὁποῖον τόσον πολὺ εἰρωνεύθη ὁ κ. Τσιριμῶκος. Ἀπὸ τοῦ 1963 ὀργανοῦται πλέον ἡ ἄμυνα τῆς Κύπρου καὶ κατὰ τρόπον καλὸν μάλιστα. Κύριοι συνάδελφοι, τοὐλάχιστον ἀπὸ τοῦ 1940 καὶ ἐντεῦθεν ἐδιδάχθημεν, ὅτι εἰς τὰς συγκρούσεις τῶν λαῶν, ἀποφασιστικὸν ὅπλον εἶναι ὁ ψυχικὸς παράγων. Καὶ ἐθωρακίσθη ὁ Κυπριακὸς λαὸς μὲ τὴν ἀγωνιστικὴν θέλησιν καὶ ἠμύνθη ἔκτοτε. Ξαφνικὰ μίαν ἡμέραν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τότε, καὶ νῦν Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μᾶς εἶπεν ὅτι ἀπεκλήθησαν νησῖδες τουρκικαὶ ὡρισμέναι περιοχαὶ τῆς Κύπρου. Καὶ ἐρωτῶ, ποῖος ἐσταμάτησε τὰς ἐπιχειρήσεις τῆς ἐκκαθαρίσεως τοῦ Ἁγίου Ἱλαρίωνος καὶ τοῦ τομέως τῆς Μανσούρας; Ἂν ἐσυνεχίζοντο, κ.κ. συνάδελφοι, αἱ ἐκκαθαρίσεις θὰ συνελαμβάνετο καὶ ὁ ἴδιος ὁ Ντεκτάς, διότι αἱ ἀεροπορικαὶ ἐπιδρομαὶ μόνον γυναικόπαιδα ἐφόνευσαν. Καὶ ἐν συνεχείᾳ ἤρχισεν ὁ διάλογος μὲ τὴν Τουρκίαν, ὁ ὁποῖος διάλογος, κ.κ. συνάδελφοι, ἠδύνατο ἴσως νὰ γίνῃ ὁποτεδήποτε εἰς τὸ παρελθόν, οὐχὶ ὅμως τὴν στιγμὴν ἐκείνην, δηλαδὴ μετὰ τὴν ἀπροκάλυπτον ἐπίθεσιν τῶν Τούρκων. Δὲν φαντάζομαι, κ. Πρόεδρε, νὰ διαφωνῇ κανείς, στὸ ὅτι αἴτημα ἐνώπιον τοῦ ΟΗΕ, εἶναι ἡ ἀδέσμευτος ἀνεξαρτησία μὲ τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιαθέσεως. Ἡ ἕνωσις βέβαια εἶναι ποθητὴ καὶ θὰ πραγματοποιηθῇ, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβληθῇ ὡς αἴτημα εἰς τὸν Ο.Η.Ε. Ἐγὼ δὲ ἐπέμενα εἰς τοῦτο καὶ εἰς ἐρώτησιν δημοσιογράφου ἀπήντησα ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶμεν περὶ ἑνώσεως, διότι εἰς τὸν ΟΗΕ δὲν ὑπάρχει θέμα ἑνώσεως, αὐτὴ ἀνήκει εἰς τὸν Κυπριακὸν λαὸν ὅταν τύχῃ τοῦ δικαιώματος τῆς αὐτοδιαθέσεως καὶ τότε εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ Κυπριακὸς λαὸς θὰ ἀποφανθῇ ὑπὲρ τῆς Ἑνώσεως.

§15Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Κύριε Μερκούρη, ἀφῆστε τα αὐτά. Σᾶς ξέρω πολὺ καλὰ καὶ σᾶς γνωρίζουν οἱ πάντες καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ποῖος εἶσθε. Εἶσθε αὐθάδης (θόρυβος ἐκ μέρους τῆς ΕΔΑ). Σᾶς ξέρω καὶ μὲ τὴν περίπτωσιν τῆς συνεργασίας τῆς οἰκογενείας μὲ τοὺς Γερμανούς. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§16Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Σεῖς εἶσθε, κ. Προκοπίδη αὐθάδης καὶ χυδαῖος, ὅταν ἀναφέρετε τοὺς νεκρούς.

§17Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Αὐτὰ ποὺ σᾶς λέγω. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ σᾶς ἐνοχλεῖ. (Θόρυβος ἐκ μέρους τῆς ΕΔΑ). Αὐθαδαίστατος καὶ χυδαῖος εἶσθε σεῖς.

§18Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ποῦ βρίσκεται σήμερον τὸ Κυπριακόν; Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχει διάχυτος ἀνησυχία εἰς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Οἱ πρωτοστατήσαντες διὰ τὴν ἀνατροπὴν τοῦ κ. Παπανδρέου, ὡμίλουν ἀπὸ μακροῦ περὶ συμπεφωνημένης λύσεως. Καὶ κατὰ περίεργον τρόπον εἶναι ὑποστηρικταὶ τῆς λύσεως ταύτης, ὅλοι οἱ συνωμόται καὶ τῶν τριῶν κλιμακίων τῶν τελευταίων Κυβερνήσεων, πλὴν τοῦ κ. Στεφανοπούλου. Ἐνισχύεται μάλιστα τοῦτο ἐκ τοῦ διαλόγου μὲ τὴν Τουρκίαν καὶ ἀπὸ τὰ κολακευτικὰ δημοσιεύματα τοῦ Τουρκικοῦ τύπου διὰ τοὺς προδότας. Καὶ ξέρετε, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι διάλογος σημαίνει συμπεφωνημένη λύσις. Καὶ ἔχομεν τὰ σχέδια Ἄτσεσον καὶ Λίμνεστερ ὁμιλοῦν περὶ τριχοτομήσεως τῆς Κύπρου, δηλαδὴ ἐδαφικὴν παραχώρησιν εἰς τὴν Τουρκίαν καὶ μεταβολὴν τῆς Δεκελείας εἰς βάσιν τοῦ ΝΑΤΟ.

§19Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Δύνασθε, κ. συνάδελφε, νὰ μᾶς πληροφορήσετε ἂν ὁ κ. Παπανδρέου μετὰ τὴν ἐξ Οὐάσιγκτων ἐπάνοδόν του καὶ παρὰ τὰ περὶ ἀντιθέτου λεγόμενα, ἀπεδέχθη κατ’ ἀρχὴν τὸ σχέδιον Ἄτσεσον καὶ ὅτι ὑπάρχει μάλιστα σχετικῶς καὶ ἐπιστολὴ τοῦ κ. Παπανδρέου;

§20Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς ἀπαντήσω, διότι δὲν ἀνήκω εἰς τὸ Κόμμα τῆς Ε.Κ. Ἐκεῖνο ποὺ γνωρίζω, εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις Παπανδρέου, ἀπέρριψε τὸ σχέδιον Ἄτσεσον.

§21Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁσάκις λαμβάνομεν θέσιν, ὅπως σεῖς ἐπὶ τοιούτων ἐξωτερικῶν ζητημάτων, πρέπει νὰ ἔχωμεν γνῶσιν τῶν γεγονότων τὰ ὁποῖα τὰ συγκροτοῦν. Πιστεύω δέ, ὅτι γνωρίζετε ὑπὸ ποίας συνθήκας ἀπερρίφθη τὸ σχέδιον Ἄτσεσον. Καὶ δὲν πρέπει νὰ ἁπλοποιῶμεν τὰ πράγματα ὅταν μάλιστα ἀπαιτοῦν λεπτότατον χειρισμὸν ὡς τὸ θέμα τῆς Κύπρου. Διότι ὑπάρχουν πληροφορίαι, ὅτι ὁ κ. Παπανδρέου ἐπανελθὼν ἐξ Ἀμερικῆς, ἐδέχθη συζήτησιν μὲ τοὺς Τούρκους ἐπὶ τοῦ σχεδίου Ἄτσεσον, παρὰ ὡς προεῖπον τὰ ἀντιθέτως λεγόμενα. Δὲν πρέπει νὰ λέγωμεν ψέματα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§22Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ὅλα αὐτὰ ποὺ λέτε εἶναι διὰ νὰ κάνετε ψευδεῖς ἐντυπώσεις.

§23Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. .. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ κ. Παπανδρέου παρὰ τὰς πιέσεις, τὰς ὁποίας ὑπέστη ἠρνήθη.

§24Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, μοῦ ἐκάματε μίαν διακοπὴν ποὺ δὲν ἀνήκει εἰς ἐμέ, διότι ἐγὼ οὔτε μέλος τῆς Ε.Κ. εἶμαι οὔτε τῶν Κυβερνήσεων Παπανδρέου μετεῖχον, ὥστε νὰ γνωρίζω τὰς λεπτομερείας τὰς ὁποίας διὰ τῆς ἐρωτήσεώς μας μοῦ ζητεῖτε. Ἐγὼ ἕνα μόνον γνωρίζω τὸ ὁποῖον γνωρίζετε καὶ σεῖς, ὅτι ἦρθε εἰς τὴν δημοσιότητα τὸ σχέδιον «Ἄτσεσον» καὶ συγχρόνως ἐπηκολούθησεν ἡ δημοσιότης, ὅτι τὸ σχέδιον «Ἄτσεσον» ἀπερρίφθη ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Ἀπόδειξις δὲ ὅτι ἀπερρίφθη εἶναι, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον. Διὰ τὰς λεπτομερείας, ποὺ μοῦ ζητεῖτε νὰ σᾶς εἴπω δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς ἀπαντήσω, διότι δὲν τὰς γνωρίζω.

§25Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἴπατε, ὅτι ὑπῆρξε σχέδιον «Ἄτσεσον». Ὁ κ. συνάδελφος, ποὺ ἔκαμε τὴν διακοπὴν εἶπεν, ὅτι ἐγένετο ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησις πρὶν ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Παπανδρέου δεχθῇ ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησιν. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς πᾶν θέμα εἴτε ἐξωτερικῆς εἴτε ἐσωτερικῆς πολιτικῆς εὐνόητον εἶναι νὰ γίνεται συζήτησις. Εἴπατε ὅτι τὸ σχέδιον ἀπερρίφθη ὅπερ ἔδει δεῖξε.

§26Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσι, καὶ εἰς τὴν πλευρὰν ἐκείνην, ἡ πολιτικὴ τῆς Ε.Κ. ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ. Δὲν εἶναι γνωστὴ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἡ πολιτικὴ ποὺ θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ ἀνωμαλία τόσον ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ, ὅσον καὶ ἐπὶ τῶν Ἑλλήνων τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ τοῦ Σλαυομακεδονικοῦ συνάμα. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκ Κύπρου ἔρχονται τελευταίως πληροφορίαι ὅτι ἡ ἀνωμαλία ἐν Ἑλλάδι εἶναι σκόπιμος, ὠργανώθη ἀπὸ Ἑλληνικοὺς παράγοντας διὰ νὰ δοθῇ λύσις εἰς τὸ Κυπριακόν, συμφέρουσα τοὺς ἀντιπάλους μας, διὰ νὰ διευκολυνθῇ λύσις καὶ εἰς τὸ θέμα τοῦ Πατριαρχείου τῆς Κωνσταντινουπόλεως τὸν φάρον αὐτὸν τῆς Ὀρθοδοξίας. Μᾶς ἔρχονται ἐπίσης πληροφορίαι ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ δὲν εἶναι ἄσχετοι αἱ εἰδήσεις αἱ ὁποῖαι δημοσιεύονται εἰς τὰς ἐφημερίδας ΜΟΝΤ καὶ ΟΜΠΖΕΡΒΕΡ ὅτι καὶ Μακεδονικὸν θὰ ἀνακινήσῃ ἡ ἀνωμαλία. Ὡμίλησα πρὸ ἡμερῶν διὰ τὸ συνέδριον τῆς Λουμπλιάνας. Σήμερον ἔχομεν τὰς συζητήσεις Τίτο–Ζίγκωφ εἰς τὴν Σόφιαν. Ἡ ἀνωμαλία ἔχει ὡς σκοπὸν νὰ καταπνίξῃ τὰ δίκαια τῶν Ἑλλήνων καὶ αὐτὰ ποὺ ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ ἀρχηγοῦ εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος ἔπρεπε νὰ λεχθοῦν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ γνωρίσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τί γίνεται καὶ τί ἀντιμετωπίζει. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§27Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι διὰ τὸ Κυπριακὸν κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν ἀξίαν ἀποφασιστικὴν ἔχει νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κύριος ἐμφανιζόμενος ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ποία εἶναι συγκεκριμένως ἡ πολιτική του. Δέχεται ἢ θὰ δεχθῇ τὸ σχέδιον «Ἄτσεσον» ἢ θὰ δεχθῇ οἱανδήποτε παραλλαγήν του ἢ θὰ τὸ ἀπορρίψῃ; Αὐτὸ ἔχει ἀξίαν καὶ ὀφείλει νὰ δηλώσῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀδεσμεύτου ἀνεξαρτησίας.

§28Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ ἐπρολάβατε μὲ τὰς διακοπάς σας. Ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν ἔρχεται τὸ θέμα τῆς Κύπρου ἐνώπιον τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλύπτωνται τὰ ἐθνικά μας θέματα μὲ μίαν καλύπτραν μυστηρίου. Ὀφείλει συνεπῶς νὰ πληροφορηθῇ τὸ Σῶμα ἐὰν θὰ ὑπάρξῃ δι’ ὅλων τῶν μέσων — ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ἐφ’ ὅσον τύχει τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς— ποὺ διαθέτει εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη ἡ ὑποστήριξις τοῦ αἰτήματος τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ δηλαδὴ τῆς ἀδεσμεύτου ἀνεξαρτησίας μὲ τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιαθέσεως. Καλῶ λοιπὸν ἐπ’ αὐτοῦ τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάνῃ σαφῆ δήλωσιν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται συζήτησις ἐρήμην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§29Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μοῦ ἐπιτρέπετε μία διακοπήν; Κύριε συνάδελφε, εἶναι προφανὲς ὅτι λόγῳ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ἔγιναν δεκταὶ ἀπὸ μέρους ἐνίων συναδέλφων αἱ ἀναγνωσθεῖσαι ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, προγραμματικαὶ δηλώσεις αὐτῆς ὑμεῖς δὲν τὰς ἠκούσατε. Διότι ἐὰν καὶ στοιχειωδῶς εἴχατε ἀκούσει τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ὁποίας ἀνέγνωσε, δὲν θὰ ἐλέγατε τὰ ὅσα λέγετε, δεδομένου ὅτι εἰς αὐτὰς ὑπάρχει πλήρης καὶ σαφὴς ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ ἐρώτημά σας. Σήμερον ὅμως εἶσθε ἀδικαιολόγητος. Καὶ ἐὰν δὲν τὰς ἠκούσατε, ὅταν τὰς ἀνέγνωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἠδύνασθο νὰ τὰς ἀναγνώσετε, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐξετυπώθη διενεμήθη τὸ ἀντίστοιχον πρακτικὸν τῆς 22ας Σεπτεμβρίου εἰς τὸ ὁποῖον περιέχονται αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Συγκεκριμένως εἰς τὴν σελίδα 4 αὐτῶν ὑπάρχει σαφὴς δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ἀπορίας ἄξιον διατί ἀπασχολεῖσθε καὶ ἀπασχολεῖτε καὶ τὴν Βουλὴν μὲ θέμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξηντλημένον. Εἰς τὴν σελίδα 4, κύριε συνάδελφε, τῶν πρακτικῶν τῆς 22ας Σεπτεμβρίου, τὰ ὁποῖα ἐκυκλοφόρησαν λέγει ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σαφῶς ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πρόκειται νὰ συνθηκολογήσῃ οὔτε βάσει σχεδίου «Ἄτσεσον» οὔτε βάσει προτάσεων Γκρομύκο, τὰς ὁποίας ἐπιμελῶς ἀποκρύπτετε. Ἡ Κυβέρνησις ἀπευθύνει εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη καὶ ζητεῖ ἀκριβῶς ὑπὲρ τῆς Κύπρου τὸ δικαίωμα τῆς πλήρους ἀνεξαρτησίας, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ δικαιώματος τῆς αὐτοδιαθέσεως. Διαβάσατε τὴν σελίδα 4 τῶν πρακτικῶν τῆς 22ας Σεπτεμβρίου καὶ μὴ κάνετε τὸν κόπον νὰ μᾶς ἀπασχολῆτε ἀδίκως μὲ ἀνύπαρκτα θέματα. (Χειροκροτήματα).

§30Ι. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Θέλετε νὰ κλείσετε τὸ Κυπριακόν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§31Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Διὰ ποῖον ὁμιλεῖτε; Σεῖς εἶσθε ἁρμόδιος μόνον διὰ τὸ σχέδιον Γκρομύκο. (Χειροκροτήματα).

§32Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Κωστόπουλε, τελευταίως ἐκνευρίζεσθε πολύ. Ἔχετε δίκαιον, διότι σᾶς ἔχουν συμβῆ παράξενα πράγματα καὶ ἴσως νὰ ἔχετε κάνει καὶ πράξεις ποὺ σᾶς ἐνοχλοῦν. Σᾶς ἀπαντῶ λοιπὸν ὅτι τὰ μὲν πρακτικὰ διενεμήθησαν ὅταν ἐγὼ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα δὲν ἐδιάβασα. Ἀλλά, κ. Κωστόπουλε, εἰς τὴν ἀπάντησίν σας ἀνεφέρθητε εἰς τὸν Γκρομύκο. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ νὰ μοῦ εἴπητε ποία διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ τῶν προτάσεων Γκρομύκο ποὺ ὁμιλοῦν περὶ ἀδεσμεύτου ἀνεξαρτησίας περὶ ἀκεραιότητος τοῦ Κυπριακοῦ ἐδάφους καὶ περὶ τοῦ δικαιώματος αὐτοδιαθέσεως τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ ἀπὸ ἐκείνην, ποὺ σεῖς μᾶς ἀνεγνώσατε εἰς τὰ πρακτικά.

§33Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὑποθέτω ὅτι ἀπευθύνατε ἐρώτημα καὶ δὲν εἶναι σχῆμα λόγου. Ἡ ἀπάντησις εἶναι σαφὴς καὶ συγκεκριμένη. Ὡμιλήσατε περὶ κινδύνου διχοτομήσεως τῆς Κύπρου ἀπὸ τὸ σχέδιον «Ἄτσεσον». Σᾶς ἐρωτῶ: Ὅταν εἰς τὰς προτάσεις Γκρομύκο γίνεται ρητῶς μνεία περὶ δύο ἐθνικῶν κοινοτήτων καὶ περὶ Ὁμοσπονδιακῆς λύσεως, ἀποτελεῖ τοῦτο διχοτόμησιν ναὶ ἢ ὄχι;

§34Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Σήμερον εἶναι φυσικὸν νὰ χαίρεσθε, διότι ἐπετύχατε αὐτὸ καὶ χειροκροτεῖσθε βεβαίως ἀπὸ τὴν ΕΡΕ. Εἴπατε ὅμως, ὅτι ὁ Γκρομύκο ὡμίλησε διὰ δύο κοινότητας τῆς Κύπρου. Ὁ Γκρομύκο εἶπεν, ὅτι ὁ Κυπριακὸς λαὸς δύναται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχῆς τῆς ἀδεσμεύτου ἀνεξαρτησίας καὶ τοῦ δικαιώματος αὐτοδιαθέσεως νὰ ἐκλέξῃ μεταξὺ τῶν διαφόρων λύσεων καὶ τὸ σύστημα τῶν χωριστῶν κοινοτήτων.

§35Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ὁ κ. Γκρομύκο, δέχεται τὴν ἕνωσιν τῆς Κύρου μὲ τὴν Ἑλλάδα; Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐρώτημα καὶ καλεῖσθε νὰ ἀπαντήσετε.

§36Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Λύχνο, τὸ εἶπα προηγουμένως, δὲν μπορῶ νὰ τολμήσω τὴν ὕβριν, ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ Κυπριακὸς λαός, ἀφοῦ ἀποκτήσει τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιαθέσεώς του νὰ μὴ θελήσῃ τὴν Ἕνωσιν μετὰ τῆς Ἑλλάδος.

§37Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ἀφήσωμεν καὶ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς καὶ ἂς εἴπωμεν τί θέλομεν ἡμεῖς.

§38Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Θέλω νὰ κάμω ἀπὸ τῆς θέσεως αὑτῆς μίαν ἔκκλησιν πρὸς τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα νὰ βαδίσῃ ἐντὸς τῶν Συνταγματικῶν πλαισίων καὶ νὰ προκηρύξῃ ταχέως ἐκλογάς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ ὁ ἴδιος ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἐπρότεινεν εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐὰν δὲν δοθῇ ἡ πρέπουσα λύσις, ὥστε νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κυρίαρχος λαός, πολλὰ δεινὰ θὰ ἔλθουν καὶ δι’ αὐτὸν καὶ διὰ τὸ Ἔθνος.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ. κ. Ν. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§40Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μᾶς δώσῃ μίαν σαφῆ ἀπάντησιν. Χθὲς ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τοῦ χορηγηθῇ ἄδεια συγκεντρώσεως διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Καὶ ἡμεῖς ἐζητήσαμεν, εἰς ἣν περίπτωσιν τοῦτο πραγματοποιηθῇ, νὰ δοθῇ καὶ εἰς τὴν Ε.Κ. ἄδεια συγκεντρώσεως διὰ τὴν Τρίτην εἰς τὸν αὐτόν χῶρον. Ἔχομεν πάντα λόγον καὶ πᾶν δικαίωμα νὰ ξεκαθαρίσωμεν τὸ ζήτημα μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ μᾶς δοθῇ ἡ ἄδεια, ναὶ ἢ ὄχι; Διότι φοβοῦμαι, καὶ θὰ τὸ εἴπω καθαρά, ἡ μὲν Ε.Ρ.Ε., ὡς κυβερνητικὸν κόμμα, νὰ γνωρίζῃ ἐκ πλαγίας ὁδοῦ τί θὰ κάμῃ καὶ ἡμεῖς νὰ μὴ γνωρίζωμεν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐὰν ἔχῃ τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς εἴπῃ σαφῶς καὶ καθαρὰ τί θὰ γίνῃ ἐπὶ ἀμφοτέρων τῶν αἰτήσεων. Ἡμεῖς ζητοῦμεν καὶ ἐμμένομεν εἰς τὴν χορήγησιν καὶ τῶν δύο ἀδειῶν, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ ἔχωμεν μίαν σαφῆ καὶ συγκεκριμένην ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως.

§41Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ κ. ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ. εἶπεν ὅτι δυνατὸν ἐγὼ νὰ γνωρίζω διὰ πλαγίων μέσων τί σκέπτεται νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις σχετικῶς μὲ τὰς ἀδείας, αἱ ὁποῖαι ἐζητήθησαν, τὸν βεβαιῶ, ὅτι δὲν τὸ γνωρίζω. Ἓν γνωρίζω, ὅτι ἡ ΕΡΕ θὰ ἐπιμείνῃ ὁπωσδήποτε νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια διὰ τὴν ἑσπερινὴν τῆς προσεχοῦς Δευτέρας.

§42Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν αὐτὴν ἐπιμονήν, κ. Πρόεδρε, σαφῶς δεικνύει καὶ διαδηλοῖ καὶ ἡ Ε.Κ. Καὶ ζητοῦμεν ἴσην μεταχείρισιν. Ἐμμένομεν καὶ παρακαλοῦμεν νὰ δοθοῦν ἀμφότεραι αἱ ἄδειαι. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ζητοῦμεν ἀπάντησιν.

§43Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Κύριε Πρόεδρε, πράγματι περιῆλθεν εἰς χεῖρας τῆς Ἀστυνομικῆς Διευθύνσεως Ἀθηνῶν, αἴτησις τῆς ΕΡΕ διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας συγκεντρώσεως ἐν ὑπαίθρῳ, τὴν ἑσπέραν τῆς προσεχοῦς Δευτέρας. Κατὰ τὰ εἰθισμένα καὶ παγίως ἐφαρμοζόμενα ἡ αἴτησις αὕτη ἐξετάζεται τώρα ἀπὸ τὸν Ἀστυνομικὸν Δ)ντήν, πρὸς ὃν ἔδωσα ἐντολὴν τὸ ταχύτερον νὰ ὑποβάλῃ ἐγγράφως τὴν πρότασίν του. Εὐθὺς ὡς τὴν ἔχω — καὶ ἐλπίζω νὰ τὴν ἔχω ἐντὸς τῆς νυκτὸς — θὰ τὴν μελετήσω καὶ θὰ εἰσηγηθῶ αὔριον εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως προκειμένου νὰ ληφθῇ ἀπόφασις. Εἶναι αὐτονόητον, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι διάφορος διὰ τὴν Ε.Ρ.Ε. ἀπ’ ὅ,τι θὰ εἶναι διὰ τὴν Ε.Κ. ἢ τὴν ΕΔΑ. Αἱ αὐταὶ συνθῆκαι ὑπάρχουν καὶ οἱ αὐτοὶ νόμοι ἰσχύουν καὶ διὰ τὰ τρία κόμματα καὶ ἡ ἀπόφασις θὰ εἶναι ἡ αὐτὴ καὶ διὰ τὰς τρεῖς περιπτώσεις. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν δύναμαι νὰ πληροφορήσω τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν τριῶν κομμάτων, ὅτι πιθανῶς ἐντὸς τῆς αὔριον θὰ δοθῇ διὰ τῆς νομίμου ὁδοῦ ἡ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως.

§44Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμεῖ νὰ γνωρίζῃ συμπληρωματικῶς ἡ Ε.Κ., ἡ ὁποία ὄχι μόνον διὰ τῶν δημοσίων δηλώσεων τοῦ Ἀρχηγοῦ της, ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ ἐκπροσώπου της εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐδήλωσεν ἀπὸ χθὲς κατὰ τὸν ἐπισημότερον τρόπον, ὅτι ζητεῖ τὴν ἄδειαν συγκεντρώσεως διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην, ἂν ἔχετε ἀνάγκην καὶ ἐγγράφου αἰτήσεως;

§45ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς ΕΡΕ). Βεβαίως.

§46Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ. Δὲν ἐρωτῶ τοὺς κηδεμόνας. Ἐρωτῶ τὸν ἁρμόδιον καὶ ὑπεύθυνον Ὑπουργὸν νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ. Θέλει καὶ ἔγγραφον αἴτησιν; Διὰ νὰ εἴμεθα καὶ ἡμεῖς εἰς θέσιν νὰ τὴν ὑποβάλωμεν ἐντὸς τῆς νυκτός, ναὶ ἢ ὄχι; Δὲν τοῦ ἀρκεῖ ἡ ἐπίσημος ὑποβολὴ τῆς αἰτήσεως ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς;

§47Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας καὶ Δημ. Τάξεως). Ἀπαντῶ εἰς τὸν ἐκπρόσωπον τῆς Ε.Κ., ἡ ὁποία κηδεμονεύεται ἀπὸ ἄλλην πλευράν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος, φωναί, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ε.Κ., θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Πληροφορῶ τὸν κ. Μπακόπουλον......

§48Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ντροπή σου, ὑπηρετήσατε εἰς τὸ ΕΑΜ ὡς Γραμματεὺς τῆς ΠΕΕΑ καὶ ἐμφανίζεσθε ὡς τιμητὴς τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἡ Ἑλλάς. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§49Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ, κ. Πρόεδρε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§50Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας καὶ Δημ. Τάξεως). Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ ἀπαντήσω ἐὰν δὲν ἐπιβάλητε τὴν τάξιν. Λόγῳ τοῦ θορύβου δὲν ἤκουσα ἀκριβῶς τὶ εἶπεν ὁ κ. Χούτας διὰ νὰ τοῦ ἀπαντήσω.

§51Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§52Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ, κ. Πρόεδρε. Ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει ἡ Ε.Κ. ἠμπορεῖ νὰ δεχθῇ τὴν ὕβριν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§53Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἀνακαλέσῃ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§54Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ ἀμέσως. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§55Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας καὶ Δημ. Τάξεως). Κύριε Πρόεδρε, θὰ λάβουν τὴν ἀπάντησιν. Μοῦ ὑπεβλήθη ἐρώτημα καὶ ἔχουν δικαίωμα νὰ πάρουν ἀπάντησιν.

§56Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Ἀλλαμανῆ, εἶναι ζήτημα τιμῆς διὰ σᾶς νὰ ἀνακαλέσητε.

§57Κ. ΚΩΝΙΩΤΑΚΗΣ. Εἴχομεν δύο φορὰς πρόθυμον ὑποστήριξιν τῆς ΕΔΑ, τὴν ὁποίαν ἀπεποιήθημεν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις καὶ κατόπιν ὁμιλεῖτε.

§59Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας καὶ Δημ. Τάξεως). Κύριε Πρόεδρε, ἐπερίμενα ἀπὸ τὸν ἐκπρόσωπον τῆς Ε.Κ. αὐτὸς νὰ διαμαρτυρηθῇ καὶ ὄχι οἱ βουλευταὶ τῆς Ε.Κ., διότι ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. Μπακόπουλος εἶναι εἰς θέσιν νὰ προασπίσῃ τὸ κόμμα ποὺ ἐκπροσωπεῖ. Ἂν τυχὸν ...... (Θόρυβος, κωδωνακρουσίαι).

§60Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. (Ὄρθιος ἀπὸ τῆς θέσεώς του ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου καὶ κωδωνοκρουσιῶν μὴ ἀκουόμενος).

§61Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας καὶ Δημ. Τάξεως). Πᾶψε ἠλίθιε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§62Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ἠλίθιος εἶσαι ἐσύ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§63Η. ΣΑΚΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶσθε τῆς Ε.Κ., ἀναγνωρίζετε, ὅτι κηδεμονεύεσθε ἀπὸ τοὺς κομμουνιστὰς καὶ δὲν διαμαρτύρεσθε;

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθῆστε κάτω νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις ὁ κ. Ὑπουργός. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§65Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας καὶ Δημ. Τάξεως). Κύριε Πρόεδρε, ἀνέμενον, ὅτι ὁ ἐντεταλμένος τοῦ Ἀρχηγοῦ καὶ ἐπισήμως ἐκπροσωπῶν τὴν Ε.Κ. εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀξιότιμος κ. Μπακόπουλος, θὰ ἀντέδρα ἐκεῖνος καὶ δὲν θὰ εἶχεν ἀνάγκην ἐνισχύσεως τῶν ἄλλων συναδέλφων του.

§66Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ἀφῆστε τα αὐτὰ κύριε, θὰ ἀνακαλέσητε ἢ ὄχι;

§67Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας καὶ Δημ. Τάξεως). Πᾶψε Χούτα .... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§68Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Δὲν εἶσθε ἄξιος νὰ δίδητε μαθήματα πατριωτισμοῦ. Ἐσεῖς ὑπήρξατε συνεργάτης τοῦ Ἄρη Βελουχιώτη καὶ ἔρχεσθε νὰ κάμετε παρατηρήσεις σὲ μᾶς καὶ νὰ ἐπικρίνητε τὴν Ε.Κ.; Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀνακαλέσῃ εὐθέως. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§69Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας καὶ Δημ. Τάξεως). Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ μὲν τὸν κ. Χούταν, ἀξιῶ νὰ μὴ ψεύδεται ἀλλὰ καὶ θὰ πρέπει νὰ συνηθίσῃ εἰς τὴν ἰδέαν, ὅτι διαταγὰς ἠδύνατο νὰ δίδῃ ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ Βάλτου πρὸς τοὺς ὑφισταμένους του καὶ ὄχι πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ τοὺς συναδέλφους του ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐδῶ διαταγαὶ δὲν δίδονται. Εἴμεθα ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους καὶ διαταγὰς δὲν δεχόμεθα ἀπὸ κανένα παρὰ μόνον συστάσεις ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς κατὰ τὸν Κανονισμόν.

§70Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε προδόται. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§71Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας καὶ Δημ. Τάξεως). Σεῖς εἶσθε προδότες. Κύριε Πρόεδρε, διερωτῶμαι, διατί αὐτὴ ἡ ἱερὰ ἀγανάκτησις. Θὰ ἀνέμενον ἀπὸ τοὺς κυρίους συναδέλφους τῆς Ε. Κ. νὰ ἀγανακτήσουν ὅταν ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματός των ὡμίλησε περὶ Κυβερνήσεως κηδεμονευομένης ἀπὸ τὴν ΕΡΕ. (Φωναὶ ἐκ τῆς Ε.Κ., θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἔ λοιπόν, σᾶς παρέχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐὰν εὐθέως δὲν ἀνακαλέσῃ ὁ κ. Μπακόπουλος αὐτὴν τὴν ἀπαράδεκτον συκοφαντίαν, περὶ τῆς ἀναληθείας τῆς ὁποίας εἶναι βέβαιος ὁ ἴδιος, τότε δὲν πρόκειται νὰ ὑπάρξῃ ἀνάκλησις τῆς ἰδικῆς μου φράσεως ποὺ συμβαίνει νὰ εἶναι ὁμοία μὲ τὴν ἰδικήν του. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος). Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον. Τὸ δεύτερον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἀρχικῶς τεθέντος ἐρωτήματος, κακῶς ἀντελήφθη ......

§72Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ὄχι, θὰ τελειώσῃ πρῶτα αὐτό.

§73Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας καὶ Δημ. Τάξεως). Ἐγὼ θὰ τελειώσω ὅπως θέλω.

§74Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Καθῆστε κάτω. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§75Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας καὶ Δημ. Τάξεως). Σεῖς καθῆστε κάτω.

§76Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ἀναιδέστατε ...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§77Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας καὶ Δημ. Τάξεως). Μὲ γνωρίζει ἡ Βουλή. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου...

§78Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Νὰ καθήσῃς κάτω.

§79Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Ὁ Πρόεδρος διευθύνει, ὄχι ἐσύ, κ. Χούτα, κάθησε κάτω.

§80Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Εἶσθε ἀναίσχυντος. Δὲν ἔχετε τὸ ἀνάστημα νὰ ὁμιλῆτε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κατὰ τοῦ κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκατε μέχρι πρό τινος.

§81Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Σὲ περιφρονῶ καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου διὰ τὴν ὑβριστικὴν λέξιν ποὺ ἐχρησιμοποίησα, ἐν ὀργῇ διατελῶν, διὰ τὸν συνάδελφον κ. Παπαπαναγιώτου, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν συνεδριάσεων ὑπῆρξεν ἄδικος εἰς τὴν μεταχείρισιν τῶν Κυβερνήσεών μας. Χωρὶς νὰ τὸν προκαλοῦμεν, χωρὶς νὰ θίγεται ἀπὸ κανένα ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων Ὑπουργῶν, παρεμβαίνει παρὰ τὸν Κανονισμόν, ἑκατοντάκις εἰς κάθε συνεδρίασιν, ὑβρίζων καπηλικώτατα τοὺς κυρίους Ὑπουργούς. Δὲν σημαίνει, ὅτι ἐγὼ δὲν λυποῦμαι διὰ τὴν φράσιν ποὺ ἐχρησιμοποίησα, ἀλλὰ εἶναι καιρὸς κάποτε νὰ συνέλθῃ καὶ ἐκεῖνος καὶ νὰ εἴπῃ μὲ τὴν μεγαλοψυχίαν καὶ τὸν ἀνδρισμόν, ποὺ πρέπει νὰ ἔχῃ, ὅτι καὶ ἐκεῖνος ὑβρίζων ἐπὶ 60 καὶ πλέον ἡμέρας συναδέλφους του, ἐπιβάλλεται νὰ ἐκφράσῃ καὶ ἐκεῖνος τὴν λύπην του. Δὲν ἐξαρτῶ τὴν ἰδικήν μου ἔκφρασιν λύπης ἀπὸ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἰδικοῦ του καθήκοντος. Ἔχω ἀρκετὴν ἀνωτερότητα διὰ νὰ πράξω τὸ καθῆκον μου χωρὶς νὰ σκέπτωμαι ἐὰν θὰ πράξῃ καὶ ἐκεῖνος τὸ ἰδικόν του. Κύριε Πρόεδρε, διερωτῶμαι, ὁ κ. Μπακόπουλος, ἀντελήφθη, ὅτι ἐγὼ ἐζήτησα ἔγγραφον αἴτησιν; Βεβαίως, οἱ κείμενοι νόμοι ζητοῦν ἔγγραφον αἴτησιν, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Ε.Κ. ἔγγραφον αἴτησιν. Ἀνέφερα ἱστορικῶς, ὅτι μέχρι στιγμῆς ἔγγραφος αἴτησις ὑπάρχει μόνον τῆς ΕΡΕ. Βεβαίως, ἀπόφασις θὰ ληφθῇ καὶ ἐπὶ τῆς προφορικῆς αἰτήσεως τοῦ Κόμματος τοῦ Κέντρου, ἐφ’ ὅσον ὁ νόμιμος ἐκπρόσωπος τὴν διετύπωσεν. Ἐὰν ἐρευνήσητε τὰ πρακτικά, θὰ δῆτε, κ. Μπακόπουλε, ὅτι αὐτὸ ποὺ εἴπατε δὲν εἶχε τὴν ἔννοιαν, ὅτι σᾶς ἐζητήθη νὰ κάμητε ἔγγραφον αἴτησιν.

§82Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ μένει ἀκέραιον τὸ θέμα καὶ πρέπει νὰ ἀνακαλέσῃ.

§83Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Ὁ κ. Χούτας νὰ πάῃ στὸ Βάλτο νὰ δίδῃ διαταγάς, ὄχι ἐδῶ.

§84Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κάποια παρανόησις ὑπάρχει. Δὲν ζητεῖται ἄδεια συγκεντρώσεως... (Θόρυβος– κωδωνοκρουσίαι).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§86Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ καὶ χθὲς ὡμίλησα, στηριζόμενος εἰς τὸ ὅτι ἡ ΕΡΕ ἔχει παρατηρητὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἀντικειμενικῶς δεδομένον αὐτό. Ὡμίλησα, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ κηδεμόνευσιν τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ παρατηρητὴς δὲν ἔχει τίποτε ἄλλο ὡς σκοπόν, παρὰ νὰ παρατηρῇ τὶ γίνεται. Καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ εἰς τὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας δημοσίᾳ ἔκαμε πρὸ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως Στεφανοπούλου, εἶπεν, ὅτι εἰς τὴν Κυβέρνησιν θὰ ἐκπροσωπηθῇ ἀπὸ ἕνα βουλευτὴν ἐν ἐνεργείᾳ καὶ ἡ ΕΡΕ, θὰ παρακολουθῇ δὲ ἐνδελεχῶς τὴν πορείαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως. Τί ἄλλο εἶναι τοῦτο;

§87Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι παρατηρητής, συνεργάτης.

§88Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀλλαμανῆς, εἶπεν, ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἶναι ὑπὸ τὴν κηδεμόνευσιν τῆς Ἀριστερᾶς. Τὸν προκαλῶ νὰ μᾶς εἰπῇ ποῦ τὸ στηρίζει; Εἶναι νέον γεγονὸς ἡ ἐπανάληψις τῶν φληναφημάτων, τὰ ὁποῖα λέγονται διὰ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου ἀπὸ ἐτῶν καὶ μάλιστα καθ’ ἣν ἐποχὴν ἦτο καὶ αὐτὸς Ὑπουργὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου; Νομίζω, ὅτι τοῦ διέφυγεν ἡ φράσις, καὶ ὅπως εἶπε διὰ τὸν κ. Παπαπαναγιώτου, ἀνδρικὸν εἶναι νὰ διορθώσῃ τὴν φράσιν του, ζητῶ καὶ ἐγὼ καὶ ἐκεῖνος, ἀνδρικῶς φερόμενος, νὰ διορθώσῃ τὴν φράσιν του στρεφομένην μάλιστα ὄχι κατὰ ἑνὸς προσώπου, ἀλλὰ κατὰ ἑνὸς κόμματος, τοῦ ὁποίου ὑπῆρξεν Ὑπουργὸς καὶ δὴ κατὰ χρόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ μομφὴ περὶ συνεργασίας καὶ συνοδοιπορίας ὑπῆρξε ζωηρά, ζωηροτάτη. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὸ τυπικὸν θέμα τοῦ ἐὰν χρειάζεται ἡ Ἕνωσις Κέντρου νὰ ὑποβάλῃ ἔγγραφον αἴτησιν διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας, οὐδόλως ἐξεπλάγην καὶ οὐδόλως ἐξενευρίσθην, ἄλλως καὶ δὲν ὑπῆρχε λόγος. Ἐζήτησα μόνον πληροφορίαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ ὑποβάλωμεν αἴτησιν, νὰ τὴν ὑποβάλωμεν καὶ ἡμεῖς ἐντὸς τῆς νυκτός. Χαίρω διότι ἡ Κυβέρνησις δηλοῖ καὶ διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως καὶ διὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν χρειάζεται τοσούτῳ μᾶλλον...

§89Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, τύποις χρειάζεται, ἕνας τύπος εἶναι.

§90Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, ἐὰν χρειάζεται νὰ μᾶς τὸ εἰπῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν ὑποβάλωμεν, νὰ μὴ μᾶς λέγῃ ἡ Κυβέρνησις αὔριον, ὅτι ἡ ΕΡΕ ὑπέβαλεν αἴτησιν, σεῖς ὑπεβάλατε. Νὰ λείψουν ἐνδεχομένως τὰ δικολαβικὰ καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν, αὐτὸ ζητῶ. Ἡ Κυβέρνησις μᾶς λέγει, λοιπόν, ὅτι δὲν χρειάζεται, ἄρα δὲν θὰ ὑποβάλωμεν. Καὶ παρακαλῶ, ἐν τέλει, νὰ διορθώσητε τὴν φράσιν σας καὶ νὰ προχωρήσωμεν ἠρέμως.

§91Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως). Κατὰ τὸ Σύνταγμα, προκειμένου περὶ συγκεντρώσεων ἐν ἀνοικτῷ χώρῳ, δύναται ἡ διοίκησις νὰ ἀπαγορεύσῃ ταύτας, ἐὰν βάσει συγκεκριμένων διαπιστώσεων καταλήγῃ εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ συγκέντρωσις ἐν δεδομένῳ τόπῳ καὶ χρόνῳ νὰ δημιουργῇ κίνδυνον διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν. Συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον διαπιστώνει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι διὰ τοῦ νομίμου ἐκπροσώπου της, τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἡ αἴτησις διετυπώθη, θὰ παραμερίσῃ τὴν λεπτομέρειαν, ἐὰν ὑπάρχῃ ἔγγραφος αἴτησις ἢ ὄχι, διότι δὲν ὑποθέτω κανεὶς νὰ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ἔχει ὑποβληθῆ ἀπὸ τὴν Ε.Κ. ἡ σχετικὴ αἴτησις. Ἡ ΕΡΕ ἠθέλησε νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἐπελήφθη ἤδη ἡ ἁρμοδία Διοικητικὴ Ἀρχή, διὰ νὰ διατυπώσῃ τὴν εἰσήγησίν της πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Δημοσίας Τάξεως. Κύριε Μπακόπουλε, δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων καὶ θὰ τὸ διεπιστώσατε καθ’ ὅλην τὴν διαδρομὴν τῆς ταραχώδους αὐτῆς περιόδου, ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ προκαλῶ ὀξύτητας, οὔτε καὶ προσήκει αὐτὸ εἰς τὴν ἰδιοσυγκρασίαν μου. Ἀλλά, κύριε Μπακόπουλε, ὅταν μὲ τόσην εὐχέρειαν ἀπεκαλέσατε ὡς κηδεμονευομένους ἀπὸ τὴν ΕΡΕ, ποίους; Αὐτοὺς ποὺ ἀπετέλουν τὸ διωρισμένον ἀπὸ τὸν κ. Παπανδρέου μικρὸν Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, αὐτοὺς πού, ἐπὶ τέλους, ἐνσαρκώνουν, ὅ,τι λέγεται ἀνένδοτος ἀγών, καθ’ ὃν χρόνον πολλοὶ ἦσαν ἀπόντες ἐξ ἐκείνων ποὺ ὑπεραμύνονται τώρα μὲ φανατισμὸν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου; Ὅταν αὐτοὺς ἀκριβῶς, κ. Μπακόπουλε, μὲ τόσην εὐκολίαν εἴπατε, ὅτι κηδεμονεύονται ἀπὸ τὸ κόμμα τῆς ΕΡΕ, εἴχατε τὴν ἀξίωσιν νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἀνταπόδοσις; Καὶ ἐδῶ θὰ γίνῃ διεξαγωγὴ μαρτυρικῶν ἀποδείξεων, ἐὰν ὁ ἰδικός σας ἰσχυρισμὸς εἶναι οὐσίᾳ βάσιμος ἢ ὁ ἰδικός μου; Εἰς τὸ πολιτικὸν αὐτὸν βῆμα προβάλλονται ἰσχυρισμοὶ καὶ πιθανολογοῦνται ἀπόψεις ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅσων ἐπικαλοῦνται οἱ ρήτορες. Δὲν διεξάγονται μαρτυρικαὶ ἀποδείξεις, δὲν τηροῦνται ἐδῶ ὅσα ὁρίζει ἡ πολιτικὴ καὶ ἡ ποινικὴ δικονομία. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος μᾶς ἀκούει ἀνὰ τὰ πέρατα τῆς Χώρας, θὰ κρίνῃ ἐὰν ἡ ἰδική σας φράσις ἀποτελῇ συκοφαντίαν, ἢ ἐὰν ἡ ἰδική μου φράσις ἠδίκησε καὶ ἐσυκοφάντησε τὴν Ε.Κ. Αὐτὸς ὁ κυρίαρχος λαὸς θὰ μᾶς κρίνῃ τελικῶς.

§92Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι πολύ, λυποῦμαι εἰλικρινῶς, διότι ἡ γενναιότης, τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθη εἰς βάρος συναδέλφου τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ὁ κ. Ὑπουργὸς, δὲν ἐφαρμόζεται καὶ εἰς τὴν ἰδικήν του περίπτωσιν. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ὀξύνω περαιτέρω τὴν συζήτησιν. Ἴσως–ἴσως, σκοπὸς τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἶναι ἡ περαιτέρω ὄξυνσις διὰ νὰ μᾶς ἀναγκάσῃ νὰ ἀποχωρήσωμεν καὶ νὰ ἔχῃ εὐχερεστέραν ἐπιτυχίαν τῆς ψηφοφορίας. Βεβαίως παραδίδομεν καὶ τὴν ἰδικήν μου αἰτίασιν καὶ τὴν ἰδικήν μου φράσιν καὶ τὴν φράσιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἐλπίζω, ὅτι καὶ τὴν Δευτέραν καὶ τὴν Τρίτην θὰ ἔχῃ τὴν ἀπάντησιν καὶ εἰς τὰς ἐκλογὰς θὰ τὴν ἔχῃ ἀκόμη συντριπτικήν.

§93Η. ΗΛΙΟΥ. Θέλω ἐκ μέρους τῆς παρατάξεώς μας, νὰ σημειώσω τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὅτι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ ληφθῇ, θὰ ἐφαρμοσθῇ ἐξ ἴσου, μὲ ἰσότητα, δι’ ὅλα τὰ Κόμματα, διότι ἐκκρεμεῖ καὶ ἰδική μας αἴτησις διὰ τὴν Παρασκευήν.

§94Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Παιδ. καὶ Δημ. Τάξεως). Πρὸ ὀκτὼ ἡμερῶν ὑπεβλήθη αἴτησις τῆς ΕΔΑ διὰ συγκέντρωσιν εἰς ἀνοικτὸν χῶρον εἰς τὴν Πλατεῖαν Κλαυθμῶνος καὶ ἡ Κυβέρνησις ἠρνήθη.

§95Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ἐπειδὴ τὸ παρέλειψα προηγουμένως, ὅτι βεβαίως κατ’ ἐμέ, εἰς ὅλα τὰ κόμματα πρέπει νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο. Ἀλλὰ εἶναι παράδοξον ὅτι μόλις ἡ ΕΡΕ, μετὰ δύο μῆνας, κατὰ τοὺς ὁποίους ἐγένοντο συγκεντρώσεις διαρκῶς καὶ ἐγένοντο διὰ τῆς συνεργασίας, εἴτε θέλετε νὰ τὸ ἀκούσητε εἴτε ὄχι καὶ τῶν ὀπαδῶν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, καὶ τῶν ὀπαδῶν τῆς ΕΔΑ, αἰφνιδίως μόλις προβάλλεται ἀξίωσις τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως δι’ ὀργάνωσιν μιᾶς συγκεντρώσεως, δημιουργοῦνται ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα. Πρῶτον ζήτημα, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται εἶναι ὅτι ἔσπευσεν ἀμέσως ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὡς ἐὰν δὲν εἶχε κάμει ἐπὶ δύο μῆνας συγκεντρώσεις νὰ εἴπῃ ὅτι, τὴν ἑπομένην θὰ κάμῃ καὶ ἐκεῖνος συγκέντρωσιν, διὰ νὰ δυσχεράνῃ τὴν χορήγησιν τῆς ἀδείας... (Φωναὶ ἐκ τῆς Ε.Κ. Ἄ! Ἄ!). Ἔσπευσε δὲ καὶ ὁ κ. Ἡλιοῦ νὰ κάμῃ καὶ ἐκεῖνος ἐκ μέρους τῆς ΕΔΑ αἴτησιν καὶ τοῦτο τὸ ἔπραξεν ἐπίσης ὁ κ. Ἡλιοῦ διὰ νὰ καταστήσῃ δυσχερῆ τὴν χορήγησιν τῆς ἀδείας. (Θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι). Μὲ τὰς κραυγάς σας μὲ φέρετε φυσιολογικῶς εἰς δύσκολον θέσιν. Δὲν εἶναι σωστόν. Μὲ ἀναγκάζετε νὰ φωνάζω δυνατὰ καὶ αὐτὸ εἶναι κόπος. Σεβασθῆτε ἐπὶ τέλους καὶ φυσιολογικὰ ἐκεῖνον ποὺ ὁμιλεῖ. Εἶναι καταπληκτικὸν φαινόμενον αὐτό. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι πράγματι παράδοξος ἡ ἐνέργεια ἀμφοτέρων τῶν Κομμάτων καὶ τὴν παραδίδω εἰς τὴν κρίσιν τοῦ λαοῦ. Ἐπὶ δύο μῆνας ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου προεκάλεσεν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ κατὰ παράβασιν τῶν ἀστυνομικῶν διατάξεων συγκεντρώσεις, αἱ ὁποῖαι μετεφέροντο ἀπὸ λεωφόρου εἰς λεωφόρον καὶ ἀπὸ ὁδοῦ εἰς ὁδὸν καὶ δὲν ἔσπευσεν ἡ ΕΡΕ, δημιουργοῦσα ζητήματα νὰ πράξῃ τὸ αὐτὸ καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ τὸ πράξῃ. Περιεφέρετο δὲ ἡ συγκέντρωσις, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἦτο ἄτοπον ὑπὸ πᾶσαν ἔννοιαν. Οἱ ἴδιοι ἄνθρωποι ξεκινοῦσαν ἀπὸ τοὺς Ἀμπελοκήπους, μετεφέροντο διὰ τῆς Λεωφόρου Ἀλεξάνδρας εἰς τὴν ὁδὸν Πατησίων, ἀπὸ τῆς ὁδοῦ Πατησίων εἰς τὴν Ὁμόνοιαν καὶ ἀπὸ ἐκεῖ εἰς τὴν ὁδὸν Σταδίου.....

§96Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ λαϊκὸν ρεῦμα.

§97Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔστω, ρεῦμα ἑνὸς τμήματος τοῦ λαοῦ, ρεῦμα, ἀλλὰ ρεῦμα ψυχρὸν καὶ ἀνάποδον.

§98Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς καίει.

§99Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀντίθετον πρὸς τοὺς νόμους, εἶναι θέατρον, δὲν εἶναι Δημοκρατία. Δημοκρατία σημαίνει ὅτι εὐθαρσῶς, εἰλικρινῶς ἕνας Ἀρχηγὸς ζητεῖ νὰ κάμῃ εἰς τὴν τάδε πλατεῖαν ὁμιλίαν καὶ ὄχι νὰ περιφέρεται ὡς αὐτοκράτωρ τῆς Ρωμαϊκῆς περιόδου ἀπὸ λεωφόρου εἰς λεωφόρον καὶ ἀπὸ ὁδοῦ εἰς ὁδόν. Αὐτὸ δὲν εἶναι Δημοκρατία εἶναι ἀνοησίαι.....

§100Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Στεφανόπουλος, τί λέγει; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§101Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀνοησίες καὶ βοηθοῦν μόνον τὴν ΕΔΑ καὶ ὄχι σᾶς. Ἐγώ, λοιπόν, ἐζήτησα κάτι τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπολύτως θεμιτὸν καὶ δὲν ὑπάρχει κίνδυνος ὁ,τιδήποτε καὶ ἂν εἴπῃ ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας περὶ διαταραχῆς τῆς τάξεως, ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ συγκεντρωθοῦν εἰς ὡρισμένον χῶρον καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ περιφέρωνται ἀπὸ τὸ Ψυχικὸν μὲ τριακόσια αὐτοκίνητα διὰ νὰ εἰσβάλουν εἰς τὴν πόλιν. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζητῶ καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ χορηγήσῃ τὴν ἄδειαν. Ἀλλὰ ἐπισημαίνω αὐτὸ τὸ γεγονός, ὅτι ἔσπευσαν τὰ δύο Κόμματα νὰ δημιουργήσουν ζήτημα. Πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνὸς ἔγινεν ἡ ρωμαϊκὴ παρέλασις. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔγινεν ἡ συγκέντρωσις εἰς ἐλεύθερον χῶρον ἀπολύτως κανονικὰ εἰς τὴν Πλατεῖαν Ἀριστοτέλους Θεσσαλονίκης κατόπιν ἀδείας τῆς Κυβερνήσεως. Πρὸ ὀλίγων ἑβδομάδων ἐγένετο διάβασις αὐτοκινήτων διὰ μέσου τῆς Ἀττικῆς, τῆς Βοιωτίας, τῆς Φθιώτιδος καὶ τῆς Θεσσαλίας. Διατί αἰφνιδίως ἐδημιουργήθη ζήτημα, προκειμένου περὶ τῆς Ε.Ρ.Ε.;

§102Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Συνηγοροῦμεν.

§103Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστοῦμεν διὰ τὴν συνηγορίαν σας. Ἔσπευσα χθὲς μόλις τὸ ἐζήτησα καὶ ἐζήτησεν ὁ κ. Παπανδρέου καὶ ὁ κ. Ἡλιοῦ. Διατί δὲν μιμοῦνται τὴν δημοκρατικὴν τάξιν τὴν ὁποίαν ἐπέβαλον ἐγὼ εἰς τὸν ἑαυτόν μου, ὁ ὁποῖος δὲν ἔσπευσα ἀμέσως, μόλις τὸ ἔκαμεν ὁ κ. Παπανδρέου, νὰ κάμω καὶ ἐγὼ μίαν διάβασιν ὄχι μὲ τριακόσια αὐτοκίνητα, ἀλλὰ μὲ πεντακόσια, διερχόμενος τὴν ἰδίαν περιοχήν; (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§104Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§105Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐμφανὴς ἡ πρόθεσις ἡ ὁποία ὡδήγησε καὶ τὸν κ. Παπανδρέου καὶ τὸν κ. Ἡλιοῦ εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτήν, ἡ ὁποία ὡδήγησεν ἀμφοτέρους εἰς αὐτὴν τὴν χθεσινοβραδυνὴν ἐκδήλωσίν των, ἀλλὰ οἱαδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι ἡ πρόθεσις, ἡ ΕΡΕ, μετὰ δύο μηνῶν προσπάθειαν νὰ ἀποφύγῃ οἱανδήποτε δημοσίαν ἐκδήλωσιν διὰ νὰ μὴ προσθέσῃ μίαν νόμιμον ἐκδήλωσιν εἰς τόσας παρανόμους, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο καθημερινῶς καὶ γίνονται καὶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἡ ΕΡΕ ἀξιοῖ νὰ τῆς δοθῇ ἄδεια συγκεντρώσεως διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν εἰς τὴν Πλατεῖαν Κλαυθμῶνος. (Χειροκροτήματα).

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος, ἐκπρόσωπος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἔχει τὸν λόγον.

§107Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου, οὐδέποτε ἐζήτησεν ἄδεια συγκεντρώσεως εἰς τὰς Ἀθήνας. Οὐδέποτε.

§108Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἐπραγματοποίησεν ἄνευ ἀδείας, κατὰ παράβασιν τῶν νόμων.

§109Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδέποτε ἐζήτησεν, οὔτε ἐπραγματοποίησεν. Ἁπλῶς καὶ μόνον μίαν ἑσπέραν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐδήλωσεν, ὅτι τὴν ἑπομένην ἢ μεθεπομένην, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς, θὰ μετέβαινεν ἀπὸ τὸ Καστρὶ εἰς τὰ ἐν Ἀθήναις γραφεῖα τοῦ Κόμματος, διὰ νὰ δεχθῇ ἐπιτροπάς. Ἐὰν ὁ λαὸς τῆς Ἀττικῆς ὁλόκληρος, ἀπὸ τῆς Ἐρυθραίας μέχρι τοῦ κέντρου τῶν Ἀθηνῶν συνηγέρθη, αὐτὸ ἦτο τάχα ὄχλος, ἦσαν τραμποῦκοι; Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ εἶπεν, ὅτι δὲν ἐσκέφθη εἰς ὅλον αὐτὸν τὸν χρόνον νὰ συγκαλέσῃ τὸν λαόν. Οὔτε χθὲς ὅμως τὸ εἶχε σκεφθῆ. Ἀλλὰ ὅταν ὁ κ. Στεφανόπουλος ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου τοῦ εἶπεν, ὅτι παρέμεινεν εἰς τὴν Ε.Κ. ὅταν αὕτη εὑρίσκετο ἀπὸ ἀπόψεως λαϊκοῦ ἐρείσματος εἰς κάθοδον, καὶ τὴν ἐγκατέλειψεν ὅταν εὑρίσκετο εἰς τὴν ἄνοδον, τότε ἐξανέστη ὁ ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ παρατηρῶν τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν «σφάλλεις». Τώρα εὑρίσκεται εἰς περαιτέρω κάθοδον καὶ εἰς ἀπόδειξιν καλῶ τὸν λαὸν τὴν Δευτέραν εἰς συγκέντρωσιν. Δὲν τὸ εἶχε μέχρι τοῦδε σκεφθῆ. Στιγμὴ νευρικῆς παραφορᾶς ἦτο ἡ δήλωσίς του ἡ χθεσινή. Καὶ τότε εἰς τὴν πρόσκλησιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ὅτι θὰ συγκαλέσῃ συγκέντρωσιν διὰ τὴν Δευτέραν διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὴν κάθοδον τῆς Ε.Κ. εἰς τὸν λαόν, ἡμεῖς ἀνταποκρινόμενοι κατὰ δημοκρατικὸν τρόπον διὰ νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι ὄχι μόνον κάθοδον δὲν ἔχομεν, ἀλλὰ ἄνοδον ἐζητήσαμεν τὴν ἄδειαν τῆς ἰδικῆς μας συγκεντρώσεως. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ εἶπεν, ὅτι θὰ εἶχε τὴν δυνατότητα καὶ αὐτὸς νὰ πάρῃ 500 αὐτοκίνητα καὶ νὰ κάμῃ παρέλασιν εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ νὰ συνεγείρῃ τὸν λαόν. Ἂν δύναται, ἂς τὸ κάμῃ. Ἡμεῖς χωρὶς προπαρασκευὴν μὲ μόνην τὴν δήλωσιν, ὅτι θὰ κατέλθῃ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., κ. Παπανδρέου συνεγείραμεν τὸν λαόν. Ἂν δύναται καὶ ἡ ΕΡΕ νὰ τὸ κάμῃ, ἂς τὸ κάμῃ.

§110Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Μπακόπουλος, ὄχι μόνον παρηρμήνευσε τοὺς λόγους μου, ἀλλὰ καὶ ἐχρησιμοποίησεν ἐκφράσεις, τὰς ὁποίας δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ χρησιμοποιήσῃ. Δὲν τοῦ ἔδωσα τὸ δικαίωμα αὐτό, νὰ κάμῃ ψυχολογικὴν ἀνάλυσιν ἐμοῦ, ἢ οἱουδήποτε συναδέλφου, καὶ νὰ ὁμιλῇ περὶ παραφορᾶς νευρικῆς. Δὲν ζητῶ νὰ ἀνακαλέσῃ. Λυποῦμαι, διότι παρεφέρθη ὁ ἴδιος. Κύριε Πρόεδρε, διέπραξε καὶ ἓν ἄλλο σφάλμα διαστρέψας κάτι, τὸ ὁποῖον εἶπα. Εἶπεν, ὅτι ἔχομεν τὴν δυνατότητα νὰ ἐνοικιάσωμεν 500 αὐτοκίνητα, δὲν εἶπα αὐτό, καὶ οὔτε θὰ τὸ ἔλεγα, δὲν θὰ τὸ ἔπραττα ἄλλωστε καὶ ἐὰν ἀκόμα εἴχομεν τὴν δυνατότητα, διότι νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ ἐξαπάτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ προηγοῦνται τὰ αὐτοκίνητα, νὰ κατέρχωνται αἱ διατεταγμέναι ὁμάδες τῶν νέων, νὰ δημιουργοῦνται εἰς τὰ διάφορα χωρία ὁμάδες δῆθεν κατοίκων τῆς ὑπαίθρου καὶ νὰ φθάσῃ ἔπειτα ὁ ἀρχηγὸς διὰ νὰ χειροκροτῆται εἰς ὅλα τὰ χωρία ἀπὸ τοὺς ἰδίους. Αὐτὸ δὲν τὸ καταδέχεται ἡ ΕΡΕ, διότι δὲν ἐννοεῖ νὰ πέσῃ εἰς τὸ ἐπίπεδον τοῦ κωμικοῦ καὶ δὲν εἶναι ἀξιομίμητον τὸ παράδειγμα τῆς Ε.Κ., ἡ ὁποία παγιδεύει τὸν ἀρχηγόν της δι’ αὐτῶν τῶν κωμικῶν σκηνῶν καὶ λυποῦμαι, διότι ὁ ἴδιος δὲν τὸ ἀντιλαμβάνεται, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ παγίδευσιν. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶπα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια εἰς τὴν Ε.Κ. Πρέπει νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια καὶ ἐπιμένω νὰ δοθῇ καὶ θὰ δοθῇ καὶ εἰς τὴν ΕΡΕ. Βεβαίως, θὰ δοθῇ καὶ εἰς τὰ ἄλλα κόμματα μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι προέβην εἰς τὴν παρατήρησιν, ἡ ὁποία ἔχει σημασίαν ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς ἠθικῆς. Καὶ τὰ δύο κόμματα ἅμα τῇ αἰτήσει μου, ἐζήτησαν ἀμέσως...

§111Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐξήγησα διατί.

§112Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. ... ἐζήτησαν ἄδειαν, διὰ νὰ φέρουν τὴν Κυβέρνησιν εἰς δύσκολον θέσιν. Ἡμεῖς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς σπασμωδικὰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι στεροῦνται καὶ δημοκρατικῆς σοβαρότητος καὶ οἱασδήποτε ἠθικῆς βάσεως, αὐτὰς τὰς ἐνεργείας, οὐδέποτε θὰ τὰς διαπράξωμεν. Θὰ ἦτο κάλλιστα δυνατὸν τὴν μεθεπομένην τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Παπανδρέου, λειτουργούσης τῆς ἐκθέσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ, νὰ ζητήσω νὰ συγκεντρωθῇ ὁ λαός... (Θόρυβος ἐκ τοῦ Κέντρου). Στερεῖσθε τῆς ὑπομονῆς ἐκείνης, ἡ ὁποία εἶναι συνάρτησις αὐτῆς ταύτης τῆς ἰδιότητος τοῦ βουλευτοῦ. Ἀναμείνατε τὸ τέλος τῆς φράσεώς μου. Δὲν προφέρω φράσιν χωρὶς νὰ βοᾶτε καὶ δὲν εἶναι βοὴ λαοῦ, εἶναι ἄναρθρος βοὴ συγκεκριμένων ἐπωνύμων ἀτόμων καὶ αὐτὸ δὲν νομίζω, ὅτι περιλαμβάνεται εἰς τὸ ἐγχειρίδιον τῆς κοινοβουλευτικῆς τάξεως καὶ ἠθικῆς. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα. Ἐπισημαίνω τὴν στάσιν τῶν δύο κομμάτων, Ε.Κ. καὶ ΕΔΑ καὶ ἔχω δικαίωμα νὰ τὸ ἐπισημάνω. Ἂς κρίνῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὴν στάσιν τὴν ἰδικήν μου καὶ τὴν ἰδικήν των ἐπὶ δύο μῆνας τώρα. Ἀλλὰ ἔχω τὴν ἀξίωσιν, ἐφ’ ὅσον τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ ἰδική μας στάσις ἐπὶ δύο μῆνας, νὰ δοθῇ εἰς τοὺς πολίτας αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδηλωθοῦν τὴν ἐρχομένην Δευτέραν.

§113Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ ἡ ἐλαχίστη ὑπόνοια, ὅτι τὸν ἠδίκησα. Παρεπονέθη, ὅτι μετεχειρίσθην τὴν λέξιν νευρικὴ παραφορά. Εἶμαι πρόθυμος νὰ τὴν ἀντικαταστήσω μὲ τὴν λέξιν ἔξαψις. Ὅτι ἀποτέλεσμα τῆς ἐξάψεως, τὴν ὁποίαν τοῦ ἐδημιούργησεν ἡ φράσις τοῦ κ. Στεφανοπούλου, ὅτι ἡ Ε.Κ. εὑρίσκεται σήμερον εἰς ἄνοδον τὸν ἠνάγκασε νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ ζητήσῃ ἐπιτακτικῶς τὴν ἄδειαν τῆς συγκεντρώσεως. Ἐὰν ἡ φράσις νευρικὴ παραφορὰ εἶναι ζωηρὰ δὲν ἔχω λόγον νὰ τὴν διατηρήσω τὴν ἀντικαθιστῶ μὲ τὴν λέξιν ἔξαψιν. Βέβαιον εἶναι, ὅτι μέχρι χθὲς δὲν εἶχεν ἐκδηλώσει καμμίαν πρόθεσίν της ἡ ΕΡΕ νὰ καλέσῃ τὸν λαὸν εἰς συγκέντρωσιν. Καὶ συνεπῶς αἰφνιδιαστικῶς τὸν καλεῖ ἕνεκα τῆς ψυχολογικῆς ἐντυπώσεως, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη καὶ εἰς τὴν ΕΡΕ καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὅταν ἡ Κυβέρνησις ὡμολόγησεν, ὅτι ἡ Ε.Κ. εὑρίσκεται εἰς ἄνοδον, ἀπὸ ἀπόψεως λαϊκῆς βάσεως. Τοῦτο ἠνάγκασε τὸν ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ νὰ ζητήσῃ τὴν συγκέντρωσιν διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς κάθοδον. Καὶ ἡμεῖς διὰ νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς ἄνοδον ἐζητήσαμεν τὴν ἄδειαν διὰ νὰ κάμωμεν συγκέντρωσιν τὴν Τρίτην.

§114Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ τὴν ζητήσητε εἰς ἄλλον χρόνον καὶ ὄχι τὸ ἴδιον βράδυ. Αὐτὸ εἶναι παιχνίδι καὶ ὄχι πολιτικὴ πρᾶξις.

§115Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δώσωμεν ἄμεσον ἀπάντησιν διὰ νὰ κρίνῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὰς συγκεντρώσεις καὶ τῆς Δευτέρας καὶ τῆς Τρίτης.

§116Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ κρίνῃ τὴν συγκέντρωσιν τῆς Τρίτης θὰ ἔπρεπε κατὰ τὴν αὐτὴν ὥραν ἡ ΕΔΑ νὰ ἔχῃ συγκέντρωσιν εἰς ἄλλο σημεῖον τῶν Ἀθηνῶν.

§117Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαπαναγιώτου, εἰς τὶ συνίσταται τὸ προσωπικόν σας ζήτημα.

§119Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑφίσταται δι’ ἐμὲ προσωπικὸν ζήτημα λόγῳ τῶν ὕβρεων τοῦ κ. Ἀλλαμανῆ. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς ἀνακαλῶν ἐξέφρασε τὴν λύπην του διὰ τὰς ὕβρεις ποὺ ἐξετόξευσεν ἐναντίον μου. Κατόπιν τούτου ἀνακαλῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε. Μὲ κατηγόρησεν ὅμως ἐπὶ πλέον ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, ὅτι παραβιάζω ἐπανειλημμένως τὸν Κανονισμόν. Ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Ἀλλαμανῆν, ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ παραβιάζω καὶ νὰ παραβαίνω τὸν Κανονισμὸν ἀπὸ τὸ νὰ γίνωμαι προδότης τῆς παρατάξεώς μου. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, κ. Πρόεδρε, ἔχει ἄλλωστε συνηθίσει εἰς τοῦτο, διότι κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ποὺ ἐπρόδωσε τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. ἐπρόδωσε παλαιότερον καὶ τὸν ἀείμνηστον Πλαστήραν.

§120Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Παιδ. καὶ Δημ. Τάξεως). Κύριε Πρόεδρε, ὡς πρὸς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Παπαπαναγιώτου ἐπειδὴ εἶναι ὁ κ. Παπαπαναγιώτου δὲν θὰ ἀπαντήσω. Βλέπω ὅμως, ὅτι ὁ κ. Παπασπύρου ἐπιθυμεῖ διὰ χιλιοστὴν φορὰν νὰ ὁμιλήσῃ παρεμβαίνων χωρὶς νὰ εἶναι ἐγγεγραμμένος. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ πρέπει νὰ τὸ ἐπιτρέψητε, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον παραβιάζεται καταφώρως ὁ Κανονισμός.

§121Ι. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Κωστόπουλος — ὁ ἐλέῳ Χοϊδᾶ Ὑπουργὸς — κατὰ τρόπον ἐμπαθῆ μὲ ἐταύτισε μὲ τὸ σχέδιον ΓΚΡΟΜΙΚΟ. Ποίαν σχέσιν ἔχω ἐγώ, κ. Πρόεδρε, μὲ τὸ σχέδιον ΓΚΡΟΜΙΚΟ; Ὁ κ. Κωστόπουλος ἠρωτήθη καὶ παρεκλήθη νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ἕνα δημοσίευμα διακεκριμένου δημοσιολόγου ὅστις ἔγραψεν, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ πολιτικὴ ἀνωμαλία ἐγένετο μὲ ἀποκλειστικὸν σκοπὸν νὰ κλεισθῇ τὸ Κυπριακόν. Ὁ κ. Κωστόπουλος εἰς ἀπάντησιν αὐτῶν ἠθέλησε νὰ ταυτίσῃ ἐμὲ μὲ τὸ σχέδιον ΓΚΡΟΜΙΚΟ μὲ τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν σχέσιν. Ἐγένετο ἐδῶ προσπάθεια ἀπόψε διὰ νὰ παρουσιασθῇ, ὅτι ὁ ἀρχηγός μας, κ. Παπανδρέου, ἔκαμεν ὑποχωρήσεις εἰς τὸ Κυπριακὸν θέμα. Ὁ κ. Παπανδρέου, κ. Πρόεδρε, δὲν ὑπῆρξε ξενόδουλος καὶ δὲν ἔσκυψε τὸ κεφάλι εἰς κανένα. Δὲν ὑπέκυψεν οὔτε εἰς τὰς ἀξιώσεις τῶν ξένων, οὔτε εἰς τὰς ἀξιώσεις τῶν συμμάχων οὔτε καὶ εἰς τὰς ἀξιώσεις αὐτῆς ταύτης τῆς Αὐλῆς καὶ δι’ αὐτὸ ἐξεδιώχθη. Ὁ κ. Κωστόπουλος ἐρωτᾶται νὰ μᾶς εἴπῃ διὰ τὰς 12 χιλιάδας λίρας ποὺ ἔστειλεν εἰς τὴν Κύπρον μὲ σκοπὸν νὰ προδοθῇ ὁ Κυπριακὸς ἀγώνας. Ὁ κ. Κωστόπουλος μοῦ ἔκαμε τὴν ἐπίθεσιν αὐτὴν μὲ προσωπικὴν ἐμπάθειαν, διότι εἶναι ἔνοχος. Τοῦτο ἐπαναλαμβάνω τὸ ἔκαμα διότι τὸν ἐπροκάλεσα νὰ δηλώσῃ ἐὰν ἔστειλεν εἰς τὴν Κύπρον 12 χιλ. λίρες τὶς μισὲς μὲ τὴν κόρην του καὶ τὶς ἄλλες μισὲς μὲ γνωστὸν Κύπριον ἐφοπλιστὴν διὰ νὰ προδώσῃ τὸν Κυπριακὸν ἀγῶνα. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§122Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνεχισθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ συζήτησις.

§123Ι. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ὁ κ. Κωστόπουλος ὀφείλει νὰ ἀνακαλέσῃ. Ἐὰν γνωρίζῃ, ὅτι ἐγὼ ἔχω καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ σχέδιον ΓΚΡΟΜΙΚΟ νὰ τὸ εἴπῃ. Ἐὰν δὲν πράξῃ τοῦτο ἀποκαλῶ τὸν κ. Κωστόπουλον προδότην καὶ δουλοπρεπῆ καὶ ἐπὶ πλέον ὡς προδότην τοῦ Ἑλληνικοῦ Κυπριακοῦ ἀγῶνος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§125Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν θέλῃ ὁ κ. Κωστόπουλος νὰ ἀπαντήσῃ, ἐγὼ εἶμαι πρόθυμος νὰ σταματήσω.

§126Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Νὰ ἀσχοληθῆτε μὲ τὰ ἰδικά σας ζητήματα καὶ ὄχι μὲ ἐμένα, κ. Ζορμπᾶ.

§127Μ. ΜΥΡΙΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴ εἶναι ἡ δημοκρατία τοῦ κ. Παπανδρέου; Αὐτὸ ποὺ γίνεται εἶναι ὀχλοκρατία καὶ ὄχι δημοκρατία. Ὁ κ. Παπανδρέου δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀρχηγὸς ἑνὸς λεγομένου δημοκρατικοῦ κόμματος ὅταν δίδῃ εἰς τοὺς βουλευτάς του ἐντολὰς νὰ δημιουργοῦν ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου τοιαύτας καταστάσεις.

§128Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παραβιάζετε συνεχῶς τὸν Κανονισμόν. Μεροληπτεῖτε ὑπὲρ ὡρισμένης πτέρυγος τῆς Βουλῆς.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ πέντε λεπτά.

(Ὥρα 9.15′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 9.20′ μ.μ.)

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. (Ἐν ἀρχῇ καλεῖται νὰ λάβῃ τὸν λόγον ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς καὶ τούτου ἀπουσιάζοντος, ὁ λόγος δίδεται εἰς τὸν κ. Β. Ἐφραιμίδην).

§131Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί καὶ κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν αὐτῆς, παρενεβλήθη τὸ θέμα τῶν συγκεντρώσεων εἰς ἀνοικτὸν χῶρον. Ὁ τρόπος ποὺ παρενεβλήθη τὸ θέμα τῶν συγκεντρώσεων καὶ ὁ χρόνος ποὺ συνεζητήθη, νομίζομεν, ὅτι μᾶς ἐπιβάλλει νὰ κάμωμεν ὡρισμένας παρατηρήσεις, διὰ τὴν ἐξαγωγὴν ὡρισμένων συμπερασμάτων, διὰ νὰ ἀντιληφθῶμεν τὴν ἀξίαν τῶν συνεχιζομένων συζητήσεων εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πρώτη παρατήρησις, εἶναι, ὅτι ἔχει γίνει πλέον κοινὴ συνείδησις, ὅτι διὰ τῶν ἐπιχειρουμένων σχημάτων κυβερνήσεων, δὲν δύναται νὰ ἐξέλθῃ ἡ χώρα ἀπὸ τὸ ἀδιέξοδον, εἰς τὸ ὁποῖον περιῆλθεν, ἀλλ’ ὅτι, μόνον ἡ προσφυγὴ εἰς τὸν λαόν, ἀποτελεῖ τὴν μόνην δυνατότητα νὰ ἐξέλθῃ ἡ χώρα ἀπὸ τὴν κρίσιν, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν. Ἡ παρεμβολὴ τοῦ θέματος τῶν συγκεντρώσεων ἠνάγκασε καὶ τὰ πολιτικὰ ἐκεῖνα κόμματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἤθελαν νὰ ὁμολογήσουν, ὅτι ἡ προσφυγὴ εἰς τὸν λαὸν ἀποτελεῖ τὸ μόνον μέσον πρὸς ἔξοδον τῆς χώρας ἀπὸ τὴν κρίσιν ποὺ εὑρισκόμεθα, νὰ ὁμολογήσουν κατὰ τρόπον πανηγυρικόν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ προσφύγωμεν εἰς τὸν λαόν. Ἡ δευτέρα παρατήρησις εἶναι, ὅτι δὲν εὐσταθεῖ ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. περὶ τοῦ ὅτι ἡ μὴ πραγματοποίησις συγκεντρώσεων ὑπὸ τῆς Ε.Ρ.Ε., κατὰ τὸ τελευταῖον δίμηνον, ὀφείλεται εἰς κάποιαν δημοκρατικὴν εὐαισθησίαν. Καὶ τοῦτο, διότι ἡ δημοκρατικὴ αὐτὴ εὐαισθησία ἐπιβάλλει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Ἐὰν ὑπάρχουν ὡρισμένα θέματα, εἶναι ἀνάγκη, ὅταν κατέχεταί τις ἀπὸ κάποιαν εὐαισθησίαν, νὰ καταφεύγῃ εἰς τὸν λαόν. Ἐὰν ἡ Ε.Ρ.Ε., ἐπὶ δίμηνον δὲν ὠργάνωσε συγκεντρώσεις — καὶ λέγω τοῦτο μὲ πᾶσαν ἐπιφύλαξιν, διότι ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ συγκεντρώσεις ὠργάνωσε καὶ ἐκδρομὰς ἐπεχείρησε μὲ τὰ πούλμαν τῆς ἀληθείας — δὲν ὠργάνωσε συγκεντρώσεις, ὄχι ἀπὸ δημοκρατικὴν εὐαισθησίαν, ἀλλὰ διότι οὐδεμίαν δικαιολογίαν εἶχε νὰ ὀργανώσῃ συγκεντρώσεις. Καλεῖ κανεὶς τὸν λαὸν εἰς συγκέντρωσιν, διὰ νὰ ἐκδηλώσῃ ὁ λαὸς τὴν ἀντίδρασίν του διὰ μίαν πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἐγκρίνει, διὰ νὰ ἐκδηλώσῃ τὴν ἀντίθεσίν του, ὅταν καταπατοῦνται τὰ δικαιώματά του. Καὶ ἐρωτᾶται ἡ Ε.Ρ.Ε., εἶχε τοιοῦτον δικαιολογητικόν, διὰ νὰ καλέσῃ τὸν λαὸν εἰς συγκεντρώσεις; Ἠδύνατο ἡ Ε.Ρ.Ε. νὰ καλέσῃ τὸν λαὸν νὰ διαμαρτυρηθῇ διὰ τὴν παρατηρουμένην, ἐπὶ δίμηνον καταπάτησιν τῶν δικαιωμάτων του; Ὅτι τοιαύτη δικαιολογία, δὲν ὑπῆρχεν, ἐπιβεβαιοῦται καὶ ἀπὸ τὸ κείμενον τῆς προσκλήσεως, διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν Ἀθηνῶν τῆς προσεχοῦς Δευτέρας. Ἐὰν διαβάσῃ τις αὐτὴν τὴν πρόσκλησιν, θὰ ἴδῃ, ὅτι οὐδὲν σοβαρὸν δικαιολογητικὸν ὑπάρχει, διὰ τὴν πρόσκλησιν τοῦ λαοῦ εἰς συγκέντρωσιν. Καλεῖ, ἡ Ε.Ρ.Ε., τὸν λαὸν εἰς συγκέντρωσιν, διὰ νὰ ἐκδηλώσῃ τὴν ἐπιθυμίαν του, διὰ τὴν ὁμαλότητα καὶ ἡσυχίαν τῆς χώρας, ὡς ἐὰν νὰ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία, ὅτι ὑπάρχουν Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπιθυμοῦν τὴν ὁμαλότητα καὶ τὴν ἡσυχίαν. Ἡ τρίτη παρατήρησις, εἶναι, ὅτι ὁ κ. Κανελλόπουλος, διετύπωσε τὸ παράπονον, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἐζήτησεν ἄδειαν συγκεντρώσεως ἡ Ε.Ρ.Ε., ὑπέβαλον τὸ αὐτὸ αἴτημα καὶ τὰ ἄλλα δύο Κόμματα, μὲ τὸν δόλιον σκοπὸν νὰ παρεμβάλουν προσκόμματα ἢ ἀκόμη καὶ νὰ ματαιώσουν τὴν χορήγησιν τῆς ἀδείας εἰς τὴν ΕΡΕ. Ἐπιθυμῶ, ἐν ἀρχῇ, νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ ἰδική μας παράταξις ἐζήτησε νὰ τῆς δοθῇ ἡ ἄδεια νὰ πραγματοποιήσῃ συγκέντρωσιν εἰς τὴν Πλατεῖαν Κλαυθμῶνος, πρὸ πολλῶν ἡμερῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἐχορήγησε τὴν ἄδειαν αὐτήν. Ἡ ἰδική μας, συνεπῶς, παράταξις, δὲν ὑπέβαλε χθές, τὸ πρῶτον, τὴν αἴτησίν της, διὰ συγκέντρωσιν, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐπανέλαβεν αἴτημά της, ὑποβληθὲν εἰς χρόνον ἀνύποπτον. Ἀλλά, κ.κ. βουλευταί καὶ ἂν ἀκόμη, ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἀντιλαμβανόμενος, ὅτι αἱ συγκεντρώσεις, οὐδὲν ἄλλο ὑποδηλοῦν, παρὰ τὴν ἀναγκαιότητα τῆς προσφυγῆς εἰς τὰς ἐκλογάς, θελήσῃ νὰ ὑπαναχωρήσῃ καὶ παραιτηθῇ τῆς αἰτήσεώς του, ἡμεῖς δηλοῦμεν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ παραιτηθῶμεν τῆς ἰδικῆς μας αἰτήσεως. Ἡμεῖς, θὰ ἐπιμείνωμεν, διότι πιστεύομεν εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς προσφυγῆς εἰς τὸν λαόν. Περαιτέρω, κ.κ. βουλευταί, ἐπιθυμῶ νὰ προβῶ εἰς ὡρισμένας παρατηρήσεις σχετικῶς μὲ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπόψε διὰ τὸ θέμα τῶν κηδεμονιῶν. Τὸ ἰδικόν μας Κόμμα, δὲν ἀνέχεται, παρ’ οὐδενὸς ἄλλου κηδεμόνευσιν καὶ δὲν συνηθίζει καὶ οὔτε ποτὲ θὰ ἐπιχειρήσῃ νὰ κηδεμονεύσῃ ἄλλην παράταξιν.

§132Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Καὶ αἱ πριμοδοτήσεις;

§133Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Θὰ ἔλθω καὶ ἐκεῖ. Ἐλέχθη, κ.κ. βουλευταί, καὶ μάλιστα ἀπὸ μέχρι προχθὲς ἡγετικὰ στελέχη τῆς Ε.Κ., τὰ ὁποῖα συνέβη τελευταίως καὶ προεκλογικῶς καὶ μετεκλογικῶς, καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, νὰ συνεργασθοῦν μὲ τὴν ἰδικήν μας παράταξιν, ὅτι, δῆθεν, ἡμεῖς, ἐπιδιώκομεν τὴν κηδεμόνευσιν ἄλλης παρατάξεως. Γνωρίζει, ὅμως, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, ὅτι ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς συνεργασίας, τὴν ὁποίαν εἶχε μὲ τὴν ἰδικήν μας παράταξιν, οὐδέποτε ἐπεχειρήθη κηδεμόνευσις, ἐκ μέρους ἡμῶν, πρὸς ἑτέραν παράταξιν, ἢ ἑτέρας παρατάξεως ἐφ’ ἡμῶν. Ἔφερα, κ.κ. βουλευταί, αὐτὸ τὸ θέμα πρὸς συζήτησιν, διότι εἶδον τὸ αὐτὸ θέμα νὰ συζητῆται εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος καὶ ἀκόμη διεπίστωσα, ὅτι, πάρα πολὺ ἔχει ἀπασχολήσει τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸ τελευταῖον καιρόν. Εἶναι τὸ περίφημον πρόβλημα τῆς πριμοδοτήσεως τῆς Ε.Κ. ἐκ μέρους ἡμῶν καὶ ἡ, ἐν συνεχείᾳ, ἀμφισβήτησις τοῦ 53%, τὸ ὁποῖον ἔλαβε ἡ Ε.Κ. κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς. Ἠρωτήθη, τί θὰ γίνῃ, ἐὰν πᾶμε τώρα εἰς ἐκλογάς. Τί θὰ κάμετε κύριοι τῆς Ε.Κ., πῶς θὰ ἀντιδράσετε, κ. Παπανδρέου, εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἐὰν ἐκδηλωθῇ πρόθεσις τῆς Ε.Δ.Α. νὰ ἀπόσχῃ τῶν ἐκλογῶν, εἰς ὡρισμένας ἐκλογικὰς περιφερείας; Καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, ἀπήντησεν, ὅτι θὰ καταγγείλωμεν τὴν πρᾶξιν αὐτὴν εἰς τὸν λαόν, ὅτι δὲν θὰ δεχθῶμεν τὴν πριμοδότησιν καὶ ὅτι δὲν δύναται, πέραν τούτου, νὰ πράξῃ ἄλλο τι. Ἡ συζήτησις, δηλαδή, καὶ ἡ προσοχή, περιεστράφη μὲ τὸ τί θὰ συμβῇ, ἢ μὲ τὸ τί ἐγένετο καὶ οὐδεὶς ἠσχολήθη μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γίνεται, κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας μὲ τὰ τρία πολιτικὰ σχήματα. Εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος, ἡ συζήτησις περιεστράφη μὲ τὸ τί θὰ κάμῃ ἓν κόμμα εἰς τοιαύτην περίπτωσιν παρόντος τοῦ Βασιλέως, ὁ ὁποῖος δὲν ἀναμιγνύεται εἰς τὰ κομματικὰ ζητήματα, οὔτε ἐπιθυμεῖ καὶ ἐπιχειρεῖ τὴν διάσπασιν τῶν κομμάτων καὶ ὁ ὁποῖος, ἐνῷ ἄλλοτε διακόπτει καὶ παρεμβαίνει εἰς τὴν συζήτησιν, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θεᾶται καὶ ἀκούει τί θὰ γίνῃ ἐὰν ἐκδηλωθῇ συνεργασία τοῦ ἰδικοῦ μας κόμματος μετ’ ἄλλου τινὸς κόμματος. Αὐτὴ ἡ κομματικὴ συζήτησις, δὲν συγκινεῖ τὸν Βασιλέα, τὸν μὴ ἀναμιγνυόμενον εἰς τὰ πολιτικὰ θέματα. Ἐάν, κ.κ. βουλευταί, ἡ ΕΔΑ κατὰ τὸ παρελθὸν ἐνόμισεν ὑποχρέωσίν της νὰ ἀπόσχῃ ἢ ὄχι ὡρισμένων ἐκλογικῶν περιφερειῶν καὶ ἐὰν θὰ πράξῃ τοῦτο καὶ εἰς τὸ μέλλον, θὰ τὸ ἀποφασίσῃ κατόπιν ἐκτιμήσεως τοῦ συμφέροντος τῆς δημοκρατίας. Καὶ δὲν ἀποτελεῖ θέμα συνεργασίας, μετ’ ἄλλου τινὸς κόμματος. Ἀλλά, κ.κ. βουλευταί, ἂς ἀφήσωμεν τὸ παρελθὸν καὶ τὸ ἀβέβαιον μέλλον καὶ ἂς ἀσχοληθῶμεν μὲ τὸ παρόν, μὲ τὰ τρία αὐλικὰ σχήματα, τὰ ὁποῖα ἐστηρίχθησαν εἰς ψήφους βουλευτῶν, ποὺ ἐξελέγησαν εἰς ἐκλογικὰς περιφερείας, εἰς τὰς ὁποίας, ἡ ἰδική μας παράταξις, ἔκρινεν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ καταρτίσῃ συνδυασμούς. Καὶ ἐρωτῶ, ἀπὸ τοῦ Βασιλέως, μέχρι τῆς δεκαπεντάδος νέων καὶ παλαιῶν πολιτικῶν προσώπων, ποὺ μετέσχον εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος, δὲν εἶδον τὰ στίγματα τῆς λεοπαρδάλεως, καθ’ ὃν τρόπον εἶχε ἐπισημάνει ταῦτα, ἐπὶ Πλαστήρα ὁ κ. Πιουριφού; Κύριοι συνάδελφοι, εἴτε ἀμέσως, εἴτε ἐμμέσως, πολλοὶ ἀπὸ τοὺς σημερινοὺς ἀποστάτας, φέρουν τὰ στίγματα αὐτά, ἐνισχυθέντες, κατὰ κάποιον τρόπον, ὑπὸ τῆς ἀριστερᾶς. Καὶ ἐρωτῶ, πῶς ἐδέχθη ὁ Βασιλεὺς νὰ στηρίζεται ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς τρεῖς αὐτὰς ὁμάδας; Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἀναλυτικώτερον μερικὰ παραδείγματα. Εἰς τὸν Νομὸν Βοιωτίας, ἡ ΕΔΑ τὸ 1963 ἔλαβεν 7 χιλ. ψήφους. Τὸ 1964, ὡς γνωστόν, δὲν εἶχε συνδυασμόν. Ἑπομένως, ἐπριμοδοτήθη καὶ ὁ κ. Παπασπύρου, ὁ ὁποῖος τὸ 1958, ὅταν ἡμεῖς εἴχομεν ὑποψηφίους, δὲν ἐξελέγη. Εἰς τὸν Νομὸν Φθιώτιδος, ἔχομεν τὸν κ. Κωστῆν. Τὸ 1963 ἡ ΕΔΑ ἔλαβε 5.500 ψήφους. Τὸ 1964 ἐκλέγεται καὶ ὁ κ. Κωστῆς, βοηθηθεὶς κατὰ κάποιον τρόπον ἀπὸ τὰς ψήφους αὐτάς.

§134Α. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Διὰ τὴν Φθιώτιδα, κ. συνάδελφε, λέγετε ἀνακριβείας.

§135Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἡμεῖς, κ.κ. συνάδελφοι, ἐκανονίσαμεν τοὺς συνδυασμοὺς τοῦ Κόμματός μας, ἀποβλέποντες εἰς τὴν ὑπεράσπισιν τῆς δημοκρατίας.

§136Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὁ Ἀρχηγός σας, ὅμως, ἠπείλησεν, ὅτι θὰ τὰ εἴπῃ ὅλα.

§137Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἰς τὸν Νομὸν Κορινθίας, ὁ κ. Ρέντης, δὲν θὰ ἐξελέγετο, λόγῳ τοῦ ἐκλογικοῦ μέτρου. Τὸ 1963 ἡ ΕΔΑ εἶχε λάβει 1.985 σταυρούς. Αἱ ψῆφοι αὐταὶ ὁπωσδήποτε ἐνίσχυσαν τὸν κ. Ρέντην. Εἰς τὸν Νομὸν Λακωνίας, ἔχομεν τὸν κ. Σπηλιάκον. Εἰς τὸν Νομὸν Ἠλείας ἔχομεν τοὺς κ.κ. Στέφανον καὶ Γεώργιον Στεφανόπουλον. Μπορῶ δὲ νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς πολλὰς ἄλλας περιφερείας. Δὲν ἐξαιρεῖται τοῦ κανόνος, ἀκόμη καὶ ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς. Ἄν, λοιπόν, κ.κ. συνάδελφοι, θεωρῆτε, ὅτι ἔγινεν ἀμέσως ἢ ἐμμέσως πριμοδότησις καὶ ὑπῆρξαν στίγματα λεοπαρδάλεως, πρέπει νὰ ὁμολογήσετε, ὅτι ἀπὸ τοὺς 43, τοὐλάχιστον οἱ 15, δὲν πρέπει νὰ στηρίζουν τὴν παροῦσαν Αὐλικὴν Κυβέρνησιν.

§138Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κ. συνάδελφε, νὰ ἐρευνήσετε ἀναλυτικώτερον τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ Νομοῦ Ἠλείας.

§139Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἰς τὸν Νομὸν Ἠλείας, τὸ 1963, ἔλαβεν, ἡ ΕΔΑ, 5.867 σταυρούς. Ποῦ ἐπῆγαν αὐτοὶ τὸ 1964, δὲν γνωρίζω. (Θόρυβος ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§140Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ μὲ ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος...

§141Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅταν τελειώσω, μπορεῖτε νὰ ἐγγραφῆτε καὶ νὰ ὁμιλήσετε, ὡς ἀντίλογος.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κωστῆ, παρακαλῶ, εἰς τὸ τέλος.

§143Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Μοῦ ἀρέσει ὁ διάλογος, πλὴν ὅμως, θὰ πρέπει νὰ μὲ διακόψουν περίπου 15.

§144Π. ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, νὰ μᾶς πῆτε, ποίους ἐβοηθήσατε διὰ σταυρῶν προτιμήσεως.

§145Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, συμφέρει, νομίζω, νὰ μὴ εἰσέλθωμεν εἰς λεπτομερείας. Ἀνέφερα, τὰ ὅσα εἶπον, διὰ νὰ συναχθοῦν γενικώτερα πολιτικὰ συμπεράσματα, διὰ τοὺς μετασχόντας εἰς τὰ τρία πολιτικὰ σχήματα. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, τῆς συνεργασίας τῶν διαφόρων κομμάτων, μὲ τὴν ἀριστεράν, ὁ πλέον ἀδιάλλακτος πολέμιος ἐμφανίζεται σήμερον ὁ κ. Κανελλόπουλος. Μία ὅμως, ἱστορικὴ ἀναδρομὴ εἰς τὸ παρελθόν, ἀποδεικνύει, ὅτι ἐπίσημα ἢ ἀνεπίσημα, ὁ κ. Κανελλόπουλος, υἱοθέτησε τοιαύτας συνεργασίας. Συγκεκριμένως, στὶς 21 Μαρτίου τοῦ 1958, συζητουμένου τοῦ ἐκλογικοῦ Νόμου, ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἔλεγε τὰ ἑξῆς: «.... (Ἀναγινώσκει)...». Αὐτὰ ἔλεγε, τότε, ὁ κ. Κανελλόπουλος. Σήμερον, ὅμως, στηρίζει τὴν πολιτικὴν γραμμὴν τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐπὶ ἀντιθέτων πραγμάτων. Καὶ ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ τοῦ κ. Κανελλοπούλου, θέλω νὰ σημειώσω τὰ ἑξῆς: Χθές, ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., διαδεχόμενος τὸν κ. Ἠλιοῦ, μεταξὺ ἄλλων, ἐκραύγαζε διαρκῶς «ψεύδη», «ψεύδη», τῆς ΕΔΑ. Καὶ ταῦτα, φυσικά, διὰ νὰ δημιουργήσῃ ἐντύπωσιν, ὅτι πρόκειται περὶ ἀναληθῶν πραγμάτων. Ὡς ἐκ τούτου, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ κάποιος στοιχειώδης ἔλεγχος, διὰ νὰ διαπιστώσητε, ποῦ, πράγματι, ὑπάρχει τὸ ψεῦδος καὶ ποῦ ἡ ἀλήθεια. Τὸ βράδυ τῆς δολοφονίας τοῦ ἀειμνήστου Λαμπράκη, ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ ὁ κ. Ροδόπουλος, ἐδήλουν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ τροχαίου ἀτυχήματος. Τὴν ἑπομένην δὲ καὶ μεθεπομένην ἔλεγον, ὅτι ἂν εἶναι ἔγκλημα, τὸ διέπραξαν ἀλῆτες τοῦ ὑποκόσμου. Καὶ γνωρίζετε, κ.κ. συνάδελφοι, ποῦ ἔφθασεν ἡ ὑπόθεσις Λαμπράκη. Ποῖος, λοιπόν, λέγει τὴν ἀλήθειαν; Τὸ 1961 κατηγγείλαμεν, ὅτι ἑτοιμάζεται σχέδιον διὰ ἐκλογικὸν πραξικόπημα καὶ ἐπιβεβαιώθησαν αἱ καταγγελίαι μας. Ἀπὸ τοῦ 1964 κατηγγείλαμεν, ὅτι εἰς τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεως, ὑπάρχουν τοποτηρηταί, οἱ ὁποῖοι ἐμποδίζουν καὶ συνωμοτοῦν ἐναντίον τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ κατηγορήθημεν καὶ τότε, ὅτι ἐλέγομεν ψεύδη. Ἐπηκολούθησαν, ὅμως, τὰ ὅσα γνωρίζει καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ διεφάνη, ποιὸς ἔλεγε τὴν ἀλήθειαν. Εἶναι γνωσταὶ αἱ τρεῖς βασιλικαὶ ἐπιστολαί, καθὼς ἐπίσης καὶ τὰ πρακτικὰ τοῦ Συμβουλίου τοῦ Στέμματος. Εἶναι νομίζω, ἀρκετὰ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ μὴ ἐπεκταθῶ περαιτέρω, ἐπειδὴ δὲν θέλω νὰ μακρηγορήσω. Ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτῶν, χθὲς βράδυ, παρέστημεν αὐτήκοοι μάρτυρες, εἰς τὰ ὅσα διὰ στόματος τοῦ κ. Ἀλευρᾶ, ἀπεκαλύφθησαν, περὶ τῶν συνωμοσιῶν μὲ τὸ Στέμμα, τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ. Ἀλλὰ καὶ πάλιν, κ.κ. βουλευταί, θὰ ἀνατρέξω εἰς τὸν κ. Κανελλόπουλον, καὶ τοῦτο διότι ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ ὁ Τύπος της, ἰσχυρίζονται, ὅτι δῆθεν ἡμεῖς, ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ Αὐλῆς καὶ περὶ αὐλικῆς συνωμοσίας, ἐπιδιώκομεν, δῆθεν, τὴν δημιουργίαν ἀτμοσφαίρας καθεστωτικοῦ. Ἀλλά, ὁ κ. Κανελλόπουλος, τὸ 1958 εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα ἀπὸ τῶν ἐξωστῶν, κατήγγειλε, πρὸς τὸν λαὸν τῆς Θεσσαλονίκης, τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς, τὸ τότε αὐλικὸν πραξικόπημα, διότι τότε, μεταξὺ Στεφανοπούλου καὶ Κανελλοπούλου — εἶναι οἱ δύο ἐπιτελεῖς τοῦ Συναγερμοῦ ποὺ εἶχαν μείνει, διότι ὁ κ. Μαρκεζίνης εἶχεν ἀποχωρήσει ἐνωρίτερον— ἐπελέγη ὁ κ. Καραμανλῆς. Καὶ καταγγέλλων ὅλην αὐτὴν τὴν σκευωρίαν, ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἔλεγε, διατί οἱ αὐλικοὶ καὶ οἱ ξένοι ἐδημιούργησαν ἄλλον ἡγέτην κόμματος ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος τοῦ κόμματος. Δηλαδὴ ἐπανελήφθη, ὅ,τι γίνεται σήμερον, καὶ τότε τὸ κατήγγειλε, σήμερον τὸ θεωρεῖ ἄψογον καὶ τὸ στηρίζει. Ἀλλά, κ.κ. βουλευταί, τὰ ψεύδη φαίνεται, ὅτι ἀποτελοῦν μονοπώλιον τῆς παρατάξεως ἐκείνης, ἡ ὁποία μὴ διαθέτουσα οὐδὲν πρόγραμμα ἐμφανίσεώς της ἐνώπιον τοῦ λαοῦ, ἔχει ἀνάγκην νὰ καταφεύγῃ εἰς τὰ ψεύδη καὶ τὴν δημαγωγίαν. Ἀκόμη καὶ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις Πεσινέ, ἡ ὁποία ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν δὲν ἐχαρακτηρίσθη ὡς μῦθος, ψεῦδος καὶ συκοφαντία; Ἀλλὰ αὐτὸ τὸ δῆθεν ψεῦδος ἐκαλύφθη μὲ τὴν παραγραφὴν καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι τὴν παραγραφὴν τὴν ἐζήτησεν ἡ Αὐλὴ καὶ τὴν ἐψήφισεν καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ δὲν τὴν ἀφῆκαν νὰ πάῃ μέχρι τέλους διὰ νὰ διαλάμψῃ ἡ ἀλήθεια. Καὶ ἀκόμη ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ὁ κ. Τσιριμῶκος, Ὑπουργὸς τότε τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶπεν, ὅτι ἡ παραγραφὴ δὲν εἶναι ἀθώωσις καὶ ὁ κ. Παπανδρέου ὁμιλῶν ἐπ’ αὐτοῦ εἶπεν, ὅτι τιμᾷ τοὺς λόγους τοῦ κ. Τσιριμώκου. Κύριοι βουλευταί, θὰ θίξω καὶ μερικὰ ἄλλα σημεῖα. Ἐθίγη ἀπόψε τὸ Κυπριακόν. Ἠρώτησα τὸν κ. Στεφανόπουλον νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν εἶναι εἰς θέσιν, ἐὰν δύναται, ἐὰν ἔχῃ τὸ θάρρος, ὅτι ἐὰν τυχὸν ἐξασφαλίσῃ ψῆφον καὶ δυνηθῇ μετὰ ταῦτα νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ἀρχήν, ὅταν τὸ Κυπριακὸν θὰ συζητῆται ἐνώπιον τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, καὶ μᾶς εἴπῃ, λέγω, ἐὰν ἔχῃ τὸ θάρρος, ἐὰν θὰ ἀποδεχθῇ λύσιν τοῦ Κυπριακοῦ βάσει τοῦ σχεδίου Ἄτσεσον ἢ οἱασδήποτε παραλλαγῆς του. Ζητοῦμεν αὐτὴν τὴν τιμίαν, τὴν θαρραλέαν ἀπάντησιν. Δεύτερον, παρακαλεῖται ὁ κ. Στεφανόπουλος, νὰ δηλώσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐὰν ἐμμένῃ εἰς αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ὅτι δῆθεν τὴν Ἕνωσιν τῆς Κύπρου ἐματαίωσαν ἑωσφορικαὶ δυνάμεις, καὶ ὡς τοιαύτας ἐννοεῖ τὸν ἡγέτην τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, τὸν Ἀρχιεπίσκοπον Μακάριον. Καὶ ἂν ἐμμένῃ εἰς αὐτό, πῶς ὁμιλεῖ περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ψυχικῆς διαθέσεως καὶ ἑνότητος διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ αἰτήματος τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη, ὅταν ἀποκαλῇ τὴν ἡγεσίαν αὐτοῦ ἑωσφορικὴν δύναμιν; Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Στεφανόπουλος ὀφείλει νὰ δώσῃ ἄμεσον καὶ καθαρὰν ἀπάντησιν. Ἡ περιγραφὴ τῆς ἀπαντήσεως μὲ τὰ σοφίσματα τοῦ κ. Κωστοπούλου, δὲν ἀποτελοῦν ἀπάντησιν. Μὲ τὰ σοφίσματα περὶ σχεδίου Γκρομίκο, διαστρέφει τὰ πράγματα ὁ κ. Κωστόπουλος καὶ βλάπτει τὴν Κυπριακὴν ὑπόθεσιν. Κατ’ ἀρχήν, κ.κ. συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει σχέδιο Γκρομίκο. Ὑπάρχουν δηλώσεις Γκρομίκο, περὶ ἀδεσμεύτου ἀνεξαρτησίας τῆς Κύπρου, περὶ ἐδαφικῆς ἀκεραιότητος καὶ περὶ ἐξασφαλίσεως κατὰ οἱασδήποτε ἔξωθεν ἐπιθέσεως, διότι γνωρίζετε, ὅτι τότε ὑπῆρξεν ἀπειλὴ ἐπιθέσεως ἐναντίον τῆς Κύπρου. Κυρίως ἡ δήλωσις Γκρομίκο κατέληγεν εἰς τό, ὅτι τὸ ὅλον θέμα θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὴν ἀδέσμευτον θέλησιν τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ...

§146Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐξεχάσατε τὰς δύο ἐθνικὰς κοινότητας.

§147Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. ... καὶ μόνον ἐκ τῆς κυριάρχου θελήσεως τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ θὰ ἐξαρτηθῇ ἡ ἀπόφασις περὶ τοῦ μέλλοντός των.

§148Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Τῶν δύο κοινοτήτων.

§149Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Σεῖς πιστεύετε, ὅτι ὁ Κυπριακὸς λαὸς ἔχων ἐξησφαλισμένην τὴν ἐδαφικὴν ἀκεραιότητα καὶ μὴ φοβούμενος τὰς πιέσεις, ὅτι δὲν θὰ πράξῃ αὐτὸ ποὺ θέλει; Τί πιστεύετε, ὅτι θὰ κάμῃ; Ἂς σταματήσουν αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ διαστροφαί.

§150Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι οἱ Ἕλληνες θὰ ἀποφασίσουν τὴν Ἕνωσιν μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ δὲν ἔχω ἐπίσης καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ἡ Τουρκικὴ μειονότης δὲν θὰ τὴν ἀποφασίσῃ. Τί θὰ κάνῃ τότε ὁ Γκρομίκο;

§151Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Μὴ βοηθᾶτε, κ. συνάδελφε, τὴν Τουρκικὴν ὑπόθεσιν.

§152Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ὄχι, δὲν βοηθῶ τὴν τουρκικὴν ὑπόθεσιν, ἀλλὰ ἐρωτῶ, τί θὰ κάμῃ ὁ Γκρομίκο εἰς αὐτὸ ποὺ σᾶς εἶπα προηγουμένως.

§153Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μία εἶναι ἡ λύσις τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος καὶ αὐτὴ εὑρίσκεται εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ. Ἀπὸ αὐτὸν ἐξαρτᾶται καὶ πρέπει νὰ τοῦ δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ δώσῃ τὴν λύσιν.

§154Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§155Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Καὶ ἀκόμη, κ.κ. συνάδελφοι, ἐπὶ τῶν δηλώσεων Γκρομίκο ὑπῆρξεν ἄμεσος δήλωσις τῆς ἰδικῆς μας παρατάξεως, ὅτι ἡ Ἕνωσις εἶναι ἀπραγματοποίητος κατόπιν μιᾶς τοιαύτης λύσεως.

§156Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἄρα ἡ ἀγωνία σας, εἶναι ὁμολογία.

§157Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἄρα ἡ παρεμβολὴ τοῦ κ. Κωστοπούλου, δὲν ἀποτελεῖ ἀπάντησιν εἰς τὰ τεθέντα ἐρωτήματα καὶ οὔτε ἀνταποκρίνεται εἰς αὐτὰ ποὺ μᾶς ἀνέγνωσεν εἰς τὰ πρακτικά. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω, πῶς εἶναι δυνατόν, κ.κ. βουλευταί, νὰ ὑπερασπίσῃ τὴν ἀδέσμευτον ἀνεξαρτησίαν καὶ τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιαθέσεως ἡ Κυβέρνησις, ὅταν στηρίζεται εἰς τὴν ΕΡΕ, ἡ ὁποία ἔχει εἰς βάρος της τὸ ἁμάρτημα τῆς Ζυρίχης καὶ ὅταν ἐπὶ πλέον ὁ κ. Πιπινέλης εἶπεν εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος, ἐκτὸς ἐάν, κ.κ. συνάδελφοι τῆς ΕΡΕ, διαχωρίσητε τὴν θέσιν σας ἀπὸ τὸν κ. Πιπινέλην, ὅτι διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν λύσιν τοῦ Κυπριακοῦ, πρέπει νὰ δοθοῦν ἀνταλλάγματα. Αὐτὰ εἶναι ἀναγεγραμμένα εἰς τὰ Πρακτικὰ τοῦ Συμβουλίου τοῦ Στέμματος, καὶ δὲν ἀμφισβητοῦνται. Πῶς θὰ πᾶτε νὰ ὑποστηρίξετε τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιαθέσεως τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, ὅταν συνεργάζεσθε καὶ στηρίζεσθε εἰς ψήφους κόμματος, ὡς ἡ ΕΡΕ ποὺ ἔχει αὐτὴν τὴν κυπριακὴν πολιτικήν; Ἐκτὸς ἐὰν οἱ κύριοι τῆς ΕΡΕ ἀποκηρύξουν τὸν κ. Πιπινέλην. Ἔχετε ὅμως, καὶ τὸ ἄλλο δεκανίκι τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τούτου ἔχει διακηρύξει ἐπανειλημμένως, ὅτι πρέπει νὰ γίνουν συνομιλίαι ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ Κυπριακοῦ μεταξὺ τῆς Τουρκίας καὶ τῆς Ἑλλάδος. Ἐπικαλεῖται δὲ πρὸς τοῦτο καὶ τὴν ἔκθεσιν Πλάζα. Ἡ ἔκθεσις Πλάζα, ὅμως κ.κ. συνάδελφοι, λέγει, ὅτι πρέπει νὰ διεξαχθοῦν συνομιλίαι μεταξὺ Τουρκοκυπρίων καὶ Ἑλληνοκυπρίων. Πότε, κ.κ. βουλευταί, ἐκφράζονται αἱ θέσεις αὐταὶ τῶν δύο Κομμάτων ποὺ στηρίζουν τὴν Κυβέρνησιν; Διατυποῦνται εἰς τὰς παραμονὰς τῆς συζητήσεως τῆς Κυπριακῆς ὑποθέσεως εἰς τὸν Ο.Η.Ε. Θὰ μᾶς εἴπουν, ὅμως εἰς τὸν Ο.Η.Ε.: Τί θέλετε, κύριοι ἀπὸ τὸν Ο.Η.Ε., ἀφοῦ σεῖς οἱ ἴδιοι λέγετε, ὅτι τὸ Κυπριακὸν εἶναι θέμα μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας. Συζητήσατε λοιπόν, μόνοι σας. Δὲν εἶναι αὐτὸ βολὴ κατὰ τῆς Κυπριακῆς ὑποθέσεως; Αἱ θέσεις αὐταὶ εἶναι σαφῶς ἀντίθετοι μὲ ἐκείνας ποὺ ὑποστηρίζει ὁ Κυπριακὸς λαὸς περὶ ἀποκλειστικῆς ἁρμοδιότητος διὰ τὴν ὑπόθεσίν του τοῦ Ο.Η.Ε.

§158Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κάμνετε ἀνόητον δημαγωγίαν.

§159ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Τῆς Ε.Δ.Α.). Νὰ ἀνακαλέσῃ...

§160Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν θὰ κάμω φροντιστήριον, κύριε. Τελικῶς, κ.κ. συνάδελφοι, εἶναι δυνατὸν τὸ σχῆμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐνδέχεται νὰ λάβῃ ψῆφον ἐμπιστοσύνης, νὰ ἔχῃ ἀντιπρόσωπον εἰς τὸν ΟΗΕ καὶ νὰ θέσῃ θέμα αὐτοδιαθέσεως; Θὰ τοὺς εἴπουν ἐκεῖ: Σεῖς δὲν εἶσθε προϊὸν αὐτοδιαθέσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν ἀντιπροσωπεύετε τὴν θέλησιν ἰδικοῦ σας λαοῦ, πῶς ἐμφανίζεσθε συνήγορος τῆς αὐτοδιαθέσεως ἄλλου Λαοῦ; Ὥστε, κ. βουλευταί, περὶ τοῦ Κυπριακοῦ δυνάμεθα ὅλοι νὰ ἔχωμεν τὰς ἀπόψεις μας, ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ προέχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἢ ἄλλος τις ἁρμόδιος κατ’ ἐξουσιοδότησιν τῶν τριῶν κομμάτων νὰ μᾶς φέρῃ τὴν συνισταμένην τῆς πολιτικῆς των καὶ κυρίως τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν τεθέντων ἐρωτημάτων. Ἐὰν τοῦτο δὲν γίνῃ, κ. βουλευταί, δικαίως ἀνησυχεῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δικαίως ἀνησυχεῖ καὶ καταγγέλλει ὁ Κυπριακὸς λαὸς καὶ ὁ Κυπριακὸς τύπος. Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἔγινε μία σύγχυσις καὶ δὲν ὑπῆρξεν ἀπάντησις ἐπὶ ἑνὸς πράγματος, τὸ ὁποῖον κατηγγέλθη. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸ υἱοθετήσω, δὲν ἔχω κανένα στοιχεῖον, ἀλλὰ κατηγγέλθη εἰς τὴν Βουλήν, θὰ ἀναγραφῇ εἰς τὸν τύπον καὶ πρέπει ἀπόψε καὶ ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ὑπάρξῃ ἐκκαθάρισις πλήρης. Ἐλέχθη, ὅτι 12.000 λίρες ἀπὸ τὰ μυστικὰ κονδύλια, δὲν γνωρίζω δὲν ἠμπόρεσα νὰ ἀκούσω τὴν προέλευσιν, ἐστάλησαν εἰς τὴν Κύπρον διὰ νὰ γίνῃ ἀντιμακαριακὸς ἀγών, ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Δὲν ἤκουσα καὶ τὴν περίοδον ἀκριβῶς, ἀλλὰ ὁ κ. Κωστόπουλος συνέβη νὰ ἔχῃ ἀνάμιξιν καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς τὰς τρεῖς αὐλικὰς Κυβερνήσεις καὶ εἶναι ἁρμοδιώτατος ἐπὶ τοῦ θέματος. Πρέπει καὶ αὐτὸ νὰ ἐκκαθαρισθῇ ἀπόψε χωρὶς νὰ παριμένωμεν τὴν τακτικὴν σύνοδον τῆς Βουλῆς νὰ γίνουν ἐρωτήσεις διὰ νὰ ἐκκαθαρισθῇ καὶ τὸ θέμα ὅπως καὶ τὸ θέμα τῶν μυστικῶν κονδυλίων καὶ ἐπιχορηγήσεων πρὸς τὸν φερόμενον ὡς ἀρχιμάγειρον διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν αὐλικῶν σχημάτων κ. Χοϊδᾶ. Ὑπάρχει ἐρώτησις, καταγγέλλεται εἰς τὴν Βουλήν, θὰ περιμένῃ αὐτὸ τὸ σχῆμα ἐὰν ποτὲ συνέλθῃ Βουλὴ καὶ συζητηθῇ...

§161Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐδήλωσεν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, δὲν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Παπασπύρου, ναὶ ἢ ὄχι;

§162Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπανέρχεται ὁ κ. βουλευτής, προσθέτει νεώτερα στοιχεῖα καὶ ἐπιμένει νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις, καὶ ὅταν ἀναγράφεται καὶ ὅταν ὑπάρχει ἐρώτησις, ὅτι πῶς ἀρχηγὸς τοῦ γραφείου τοῦ Βασιλέως, ὅπως λέγεται, εἶναι κονδυλοφόρος τῶν μυστικῶν κονδυλίων, δὲν εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφοι, μὲ τὴν δήλωσιν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐκρίθη, ὅτι εἶναι ἀνεπαρκὴς καὶ ὕστερα ἀπὸ ὅσα προσθέτει ὁ κ. βουλευτὴς νὰ εἰπῆτε, ὅτι ἔληξε τὸ θέμα, πρέπει νὰ ἐκκαθαρισθῇ.

§163Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἶναι ὁλόκληρος Κυβέρνησις ἐκεῖ, διατί δὲν δίδει ἀπάντησιν ὁ κ. Παγκοῦτσος;

§164Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. τέως Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν προηγουμένως ἔδωσε σαφῆ ἀπάντησιν εἰς τὸ Σῶμα.

§165ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Σεῖς τί γνωρίζετε;

§166Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ἐρώτησις ἀφορᾷ ἐμέ. Ἐπειδὴ ἐκάνατε νύξιν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ζητήσω αὐτὴν τὴν διακοπήν.

§167Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Μὲ ἀπόντα τὸν ἀρχηγὸν Ὑπουργόν; Αὐτὴ εἶναι ἡ συνωμοσία.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δικαίωμα τοῦ ρήτορος, εἰς σᾶς δὲν ἐπιτρέπει διακοπήν.

§169Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὐδόλως θὰ συζητήσω ἀπόψε ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεώς μου. Θὰ ἀναμένω τὴν σχετικὴν ἐπίσημον ἀπάντησιν, καὶ ὄχι διὰ τῶν ἐφημερίδων τοῦ κ. Παπασπύρου, ἀλλὰ ἐπειδὴ ὁ κ. Μπουρνιᾶς ἔλαβε τὸν λόγον, διέκοψε τὸν κ. συνάδελφον καὶ εἶπεν, ὅτι ἐδόθη μία ἀπάντησις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω ὡρισμένας ἐξηγήσεις. Κατέθεσα ἐρώτησιν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς διὰ τῆς ὁποίας καταγγέλλω, ὅτι ὁ ἀρχηγὸς τοῦ πολιτικοῦ γραφείου τοῦ Βασιλέως, κ. Χοϊδᾶς, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐλάμβανεν ἐκ τῶν μυστικῶν κονδυλίων ὡς μὴ ἔδει, διότι ὑπάρχει ρητὴ ἀπαγορευτικὴ διάταξις τοῦ νόμου, ἀμοιβὴν διὰ τὴν συμμετοχήν του πρὸς σύνταξιν τοῦ προδοτικοῦ Συντάγματος τῆς Κύπρου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐλάμβανεν ἀμοιβὴν ὡς προσφέρων ὑπηρεσίαν ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ διὰ τὰς ἡμέρας, κατὰ τὰς ὁποίας δὲν εὑρίσκετο ἐν Ἑλλάδι. Πέραν αὐτοῦ κατήγγειλα, ὅτι ἐλάμβανεν ἀμοιβὴν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τοῦ πολυτελεστέρου ξενοδοχείου εἰς τὸ ὁποῖον διέμενε καὶ διὰ τὰς ἡμέρας κατὰ τὰς ὁποίας δὲν εὑρίσκετο εἰς Κύπρον ἀλλὰ εἰς τὴν ἐν Ἀθήναις οἰκίαν του. Τὰ ἀδικήματα αὐτὰ ἀποτελοῦν κλασσικὴν μορφὴν ἀπάτης εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου καὶ δὴ εἰς βαθμὸν κακουργήματος. Καὶ ἀναμένομεν ἀπὸ τὸν κ. Εἰσαγγελέα νὰ κινήσῃ τὴν ποινικὴν δίωξιν, διότι εἰς ἣν περίπτωσιν ἀποδειχθοῦν ἀληθῆ τὰ καταγγελλόμενα, τότε μεταξὺ τῶν ἄλλων στερητικῶν ποινῶν συνεπάγεται καὶ ἔκπτωσιν ἀπὸ τοῦ δημοσίου ἀξιώματος, τὸ ὁποῖον κατέχει ὁ κ. Χοϊδᾶς. Πέραν αὐτοῦ ὅμως ἐὰν θέλῃ ὁ κ. Παπασπύρου νὰ εἶναι ἐν τάξει, ἐὰν τολμᾷ ἂς δώσῃ εἰς τὴν δημοσιότητα τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐξ ἀνωτάτων δικαστικῶν Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἤδη ὑπάρχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης μεθ’ ὁλοκλήρου τοῦ φακέλλου. Ἀναλαμβάνω πλήρως τὴν εὐθύνην τῆς πράξεώς μου ταύτης καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς οἱουδήποτε ἄλλου προσώπου, θὰ ἀφίναμεν νὰ ἀντιπαρέλθῃ τὸ ὅλον γεγονὸς μὲ ἤπια μέσα. Πρόκειται ὅμως περὶ τοῦ προσώπου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον εἶναι ὁ ἀρχηγὸς τοῦ πολιτικοῦ γραφείου τοῦ Βασιλέως καὶ ὁ μάγειρος ὅλων τῶν ψευδοκυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐσχηματίσθησαν μέχρι τοῦδε. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου).

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως θέλει κάτι νὰ προσθέσῃ.

§171Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. συνάδελφος, ἂν γνωρίζω καλῶς, κατέθεσε σχετικὴν ἐρώτησιν καὶ ἔλαβε μίαν ἀπάντησιν διὰ τοῦ τύπου ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Πέραν αὐτοῦ τοῦ δηλῶ, ὅτι θὰ λάβῃ ὅλα τὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ ἐνημερωθῇ καὶ αὐτὸς προσωπικῶς καὶ ἡ κοινὴ γνώμη ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος. Σήμερον ὅμως συζητοῦμεν τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρεμβάλλωνται ἄλλα θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν κανένα ἄλλον σκοπὸν παρὰ τὴν κωλυσιεργίαν καὶ τὴν παράτασιν ἐπὶ ἀλλοτρίων θεμάτων τῆς συζητήσεως.

§172Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ ἐρωτήσω ἁπλῶς τὸν συνάδελφον κ. Ἀγγελούσην, ἐπὶ 1½ ἔτος ποὺ ἦτο Ὑπουργός, τὶ ἔκαμε δι’ αὐτὸ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον κατήγγειλεν εἰς τὴν Βουλήν.

§173Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Νὰ εἶναι, κ. Πρόεδρε, ἀπολύτως βέβαιος ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἐὰν ἐγνώριζον τὸ θέμα, ὅτε μετεῖχον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καὶ τὸν ἀνδρισμὸν καὶ τὸ θάρρος θὰ εἶχον καὶ θὰ ἐδημιούργουν τὸ ζήτημα, ὅπου θὰ ἔδει νὰ τεθῇ, ὥστε οἱοσδήποτε, ὁσονδήποτε ὑψηλὰ καὶ ἐὰν ἵσταται καὶ οἱανδήποτε θέσιν ἂν κατέχῃ νὰ ὁδηγηθῇ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα καὶ νὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας τῶν πράξεών του καὶ τοῦ νόμου.

§174Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν συνάδελφον κ. Ἀγγελούσην, ἐὰν ἔχῃ στοιχεῖα ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ νὰ τὰ καταθέσῃ ὅλα, διότι ἐὰν γνωρίζῃ σχετικῶς τί τὸ συγκεκριμένον καὶ ἔχει στοιχεῖα διατί δὲν τὰ καταθέτει; Ποῦ εἶναι τὰ στοιχεῖα; Ἐπανειλημμένως σᾶς ἔχω ἀποκαλέσει κόμμα μηδενιστικὸν καὶ συνεχίζω νὰ σᾶς ἀποκαλῶ, διότι εἶσθε, καὶ προσπαθεῖτε πάντοτε νὰ σπιλώσετε ὑπολήψεις.

§175Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Δὲν γνωρίζω διατὶ ἐξανίσταται ὁ συνάδελφος κ. Μπουρνιᾶς. Ἴσως διότι ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ ἐγένοντο αἱ παρανομίαι αὗται. Ἀλλὰ πέραν τοῦ κ. Μπουρνιᾶ, μοῦ κάνει ἰδιαιτέραν ἐντύπωσιν ἡ ἐρώτησις τοῦ συναδέλφου κ. Ρέντη. Ἐγὼ ἕνα πρᾶγμα θέλω νὰ προσθέσω. Ὑπάρχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ἔκθεσις, ἡ ὁποία ἀναφέρει ὅλα τὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα διέπραξεν ὁ κ. Χοϊδᾶς. Ἂν τολμᾷ ὁ κ. Παπασπύρου, ἂς φέρῃ ἐντὸς τῆς αὔριον ταύτην εἰς τὴν δημοσιότητα διὰ νὰ μάθῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὴν ἀλήθειαν.

§176Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, δηλῶ, ὅτι θὰ δοθοῦν ὅλα τὰ στοιχεῖα εἰς τὴν δημοσιότητα. Πάντως νὰ ἀφίσετε τὴν δημιουργίαν ψευδῶν ἐντυπώσεων.

§177Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μέσα εἰς τὸν φάκελλον, ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ τὸν κ. Χοϊδᾶ, θὰ ἴδητε καὶ τὰ ἑξῆς καταπληκτικὰ πράγματα: Θὰ ἴδητε, ὅτι ἐνῷ ἔδει νὰ λαμβάνῃ ἡμερησίως 16 δολλάρια δι’ ἀποζημίωσιν, ἐλάμβανεν 25 δολλάρια καὶ πέραν αὐτοῦ ἐλάμβανεν ἡμερησίαν ἀποζημίωσιν ἐπ’ ἀρκετὸν χρονικὸν διάστημα διὰ δῆθεν ὑπηρεσίαν του εἰς τὴν Κύπρον ἐνῷ οὗτος εὑρίσκετο εἰς τὰς Ἀθήνας.

§178Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ ἔχω τὴν εὐθύνην, διότι παρενεβλήθη τὸ θέμα αὐτὸ κατὰ τὴν συζήτησιν ἀπόψε καὶ ἐπειδὴ ἠκούσθησαν αἰτιάσεις ἐναντίον μου, ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν. Προεβλήθη ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι ὑπῆρξε συνωμοσία καὶ προσυνεννόησις καὶ δεύτερον, ὅτι ἔφερα εἰς τὴν συζήτησιν θέματα ἄσχετα πρὸς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ὑπάρχῃ συνωμοσία, ὑπάρχει ἀπὸ πλευρᾶς τῶν φερομένων ὡς ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι ἐγνώριζον, ὅτι καὶ τὰ δύο θέματα ἐφ’ ὅσον ἔγινε συζήτησις ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ τύπου, ὁπωσδήποτε θὰ ἀπησχόλουν καὶ τὴν Βουλὴν καὶ ὤφειλον ὡς ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ νὰ εἶναι παρόντες καὶ νὰ δώσουν ἐξηγήσεις. Ἐξ ἄλλου τὸ διατὶ συζητουμένων τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων ὁμιλοῦμεν περὶ Χοϊδᾶ καὶ μυστικῶν κονδυλίων, δὲν εἶναι πράγματα ἄσχετα. Διότι, ἀντιθέτως πῶς εἶναι δυνατὸν κ. συνάδελφοι νὰ εἶναι ἄσχετον τὸ θέμα αὐτὸ πρὸς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἢ τῶν προηγουμένων σχημάτων ὅταν ὁ κ. Χοϊδᾶς εἰς τὴν μαγειρικὴν δι’ ὅλα τὰ σχήματα ἦτο εἰς τὰ μέσα καὶ εἰς τὰ ἔξω.

§179Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Στεφανόπουλος τὸ εἶπεν αὐτό.

§180Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Βεβαίως, κ. συνάδελφε. Αἱ δύο αὐταὶ αἰτιάσεις, συνεπῶς, δὲν εὐσταθοῦν καὶ ὑπάρχει ὑποχρέωσις καὶ καθῆκον καὶ δικαίωμα νὰ ἔλθῃ τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλήν. Ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὸ ταχύτερον τὴν κατάστασιν. Ἡμεῖς ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἀπαιτήσωμεν τὴν διεξαγωγὴν συζητήσεως ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ θέματος, ὥστε νὰ ἐκκαθαρισθῇ. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ προχωρήσω διὰ νὰ τερματίσω τὴν ἀγόρευσίν μου.

§181Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν σᾶς ἀκούουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν ἔχουν πλειοψηφίαν.

§182Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Αὐτὸ θὰ τὸ δείξῃ ἡ ψηφοφορία καὶ ἡ ἐκλογικὴ ἀναμέτρησις.

§183Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἀδιαφορῶ διὰ τὴν ἀπουσίαν τῶν αὐλικῶν Ὑπουργῶν. Ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν χάριν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κατὰ τὰ ἄλλα βεβαίως ἡ ἐκλογικὴ ἀναμέτρησις. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ λεχθῇ εἶναι ὅτι οἱ 43 ἀποστατήσαντες δὲν ἀντιπροσωπεύουν οὔτε ἕνα ψηφοφόρον. Διότι πραγματικῶς ἐὰν ἐφαντάζετο ὁ κάθε ψηφοφόρος τῶν ἀποστατῶν ὅτι θὰ εἶχεν αὐτὴν τὴν τύχην ἡ ψῆφος του, δὲν θὰ τοὺς ἐψήφιζεν. Ἐπὶ πλέον δὲν εἶχε φαντασθῆ ὁ ψηφοφόρος του, ὅτι θὰ διεπράττατε τοιαῦτα πολιτικὰ ὀλισθήματα, ὅσα διεπράξατε κατὰ τὸ διάστημα τῶν 75 ἡμερῶν, πρῶτον, καὶ δεύτερον δὲν εἶχε φαντασθῆ, ὅτι θὰ συνεργάζεσθε μετὰ 1½ ἔτος μὲ τὸ κόμμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔλεγεν ὄχι παροχὰς ὄχι προστασίαν τῶν ἐργαζομένων, ὄχι αὐξήσεις τῶν ἡμερομισθίων, κινδυνεύει ἡ δραχμή. Τὰ ἔλεγεν ὅλα αὐτὰ διότι εἶχον δοθῆ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Παπανδρέου ὀλίγα ψίχουλα εἰς τοὺς ἀγρότας, εἶχον δοθῆ ὡρισμέναι μικροαυξήσεις, ἡ δωρεὰν παιδεία καὶ τὰ μαθητικὰ συσσίτια καὶ ἄλλαι παροχαί. Σᾶς θέτω τὸ ἐρώτημα κύριοι τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν αὐτὰ τὰ ἐγνώριζον οἱ ψηφοφόροι σας δὲν γνωρίζω πόσοι θὰ ἐψήφιζαν καὶ ἐσᾶς ἀλλὰ καὶ τοὺς κυρίους τῆς ΕΡΕ, οἱ ὁποῖοι ἔλεγαν τὰ ἀνωτέρω. Κύριοι τῆς ΕΡΕ λέγετε, ὅτι ἀντιπροσωπεύετε τὸ 35%. Αὐτὸ ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ ψηφίζετε τὰ διάφορα Αὐλικὰ σχήματα καθὼς καὶ τὸ τελευταῖον ὑπὸ τὸν κ. Στεφανόπουλον δὲν δύνασθε νὰ τὸ εἴπητε, δὲν ἔχετε πεποίθησιν, ὅτι τὸ ἔχετε. Ἐὰν εἴχατε τὴν ἐλπίδα, τὴν παραμικράν, ὅτι ἐξακολουθεῖτε νὰ ἀντιπροσωπεύητε τὸ 35%, ὅταν τὸ ἀντίπαλον κόμμα σας, ἡ Ε.Κ. εὑρίσκεται εἰς τὴν κρίσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται, ἐὰν εἴχατε τὴν παραμικρὰν ἐλπίδα, ὅτι ἔχετε τὸ 35% θὰ ἐδέχεσθο ἀμέσως τὰς ἐκλογάς, διότι θὰ ἐξεκινούσατε ἀπὸ τὸ 35%, θὰ εἴχατε μαζί σας τὴν Αὐλήν, τὰ ξένα συγκροτήματα καὶ ἄλλους παράγοντας. Ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν ἔχετε τὴν ἐλπίδα αὐτὴν τοῦ 35%, ἔχετε τὸν φόβον τῆς κατακορύφου πτώσεως, δι’ αὐτὸ δὲν θέλετε, φοβεῖσθε τὰς ἐκλογάς. Καὶ ἐπειδὴ ἔγινε λόγος περὶ ἐκλογῶν, ὁ κ. Κανελλόπουλος χθὲς ἠμφισβήτησεν ἐὰν τὰ δημοκρατικὰ κόμματα εὑρίσκονται εἰς ἄνοδον. Καὶ ὅταν ὁ κ. Στεφανόπουλος ὑπεστήριξε τὴν ἄποψιν, ὅτι ἔφυγεν ἀπὸ τὴν Ε.Κ. ὅταν αὕτη εὑρίσκετο εἰς ἄνοδον, τὴν ὁποίαν ἄνοδον ἐσημείωσεν ἰδιαιτέρως, ὁ κ. Κανελλόπουλος ἠγέρθη ὠργισμένος καὶ ὑπεστήριξεν, ὅτι ἀντιθέτως ὑπάρχει κάθοδος. Ἡ ἄποψις αὐτὴ τοῦ κ. Κανελλοπούλου ἔχει ἐνδιαφέρον. Εἶπεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, τοῦ ὁποίου τώρα τὰς ἀπόψεις πιστεύουν ὡς Εὐαγγέλιον οἱ κύριοι τῆς ΕΡΕ, θὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Τσιριμῶκος ὑπεστήριξε τὴν θεωρίαν, ὅτι ἐὰν γίνουν τώρα ἐκλογαί, ἡ δημοκρατικὴ παράταξις θὰ λάβῃ τὸ 80% καὶ συνεπῶς κινδυνεύει ὁ Θρόνος.

§184Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἀντιπρόσωπος τῆς Ε.Κ. εἶσθε;

§185Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν θέλω μὲ σᾶς συζήτησιν. Διότι ὅπως καταντήσατε ὁποιοσδήποτε Ἕλλην δύναται νὰ ὁμιλῇ ἐλευθέρως καὶ περὶ τῆς Ε.Κ. καὶ οἱουδήποτε κόμματος, σεῖς ὅμως ὄχι. Ἐξ ἄλλου, κ. Ρέντη, δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, ὅτι ἂν παρίστασθε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, παρίστασθε διότι εἰς τὴν Κορινθίαν ἐξελέγητε διότι ἡ ΕΔΑ δὲν εἶχε συνδυασμόν.

§186Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ὑποβάλετε ἐγγράφως αἴτησιν καὶ θὰ λάβετε τὸν λόγον μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Ἐφραιμίδη.

§188Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὅπως ἐγγράφως ὑπέβαλεν αἴτησιν ὁ κ. Ι. Παπασπύρου, κ. Πρόεδρε;

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχει νὰ χάσῃ τίποτε, ἂν ὑποβάλῃ μίαν αἴτησιν.

§190Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Συνεχίζω, κ.κ. συνάδελφοι, τὸν ἔλεγχον ἐπὶ ὡρισμένων προσχημάτων, κατὰ τῶν ἐκλογῶν. Τὸ πρῶτον πρόσχημα εἶναι, ὅτι ἐκλογαὶ μὲ τοὺς Λαμπράκηδες, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν ἀδιάβλητοι. Τοῦτο δὲν εὐσταθεῖ, διότι, κατὰ τὸ παρελθὸν ἔγιναν αἱ ἐκλογαὶ καὶ τοῦ Νοεμβρίου 1963 καὶ τοῦ Φεβρουαρίου 1964· καὶ αἱ Δημοτικαὶ τοῦ 1964, ὑπῆρχαν καὶ ἔδρασαν τότε οἱ Λαμπράκηδες, καὶ οὐδεὶς ἐξ αἰτίας τῶν Λαμπράκηδων ἠμφισβήτησε τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν. Ὥστε οἱ Λαμπράκηδες, δὲν εἶναι ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ σοβαρῶς καὶ νὰ τεθῇ ὡς ἐμπόδιον διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν. Βεβαίως, καὶ ὑπάρχουν καὶ θὰ ὑπάρχουν οἱ Λαμπράκηδες καὶ θὰ ἀγωνίζωνται διὰ νὰ περιφρουρήσουν τὸ δημοκρατικὸν φρόνημα. Τοῦτο, φυσικά, ζημιώνει τὴν Ε.Ρ.Ε. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν εἶναι ἀντισυνταγματικόν. Ἀπεναντίας, εἶναι συνταγματικὸν δικαίωμα, ἀναφαίρετον, παντὸς Ἕλληνος. Τὰ περὶ ἀδυνάτου τῶν ἐκλογῶν, ἂν δὲν διαλυθοῦν οἱ Λαμπράκηδες, εἶναι «ἐπιχειρήματα» ἀπελπισίας. Τὸ ἴδιον ἔκαμεν ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ κατὰ τὴν περίοδον τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ σχεδίου «Περικλῆς». Ἐκραύγαζε, τότε ἡ Ε.Ρ.Ε., ὅτι ἔχουν ἱδρυθῆ 6.000 γραφεῖα τῆς ΕΔΑ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅτι κινδυνεύει ἡ Δημοκρατία κλπ. καὶ αὐτὰ ἐγένοντο, διὰ νὰ περισπασθῇ ἡ προσοχὴ τῆς κοινῆς γνώμης, διὰ νὰ προπαρασκευασθῇ τὸ σχέδιον «Περικλῆς». Μήπως συμβαίνει τὸ ἴδιον καὶ τώρα; Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει καὶ ἄλλο πρόσχημα, ὅτι ἔχομεν ὀχλοκρατίαν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω καὶ ὡρισμένα ἐπ’ αὐτοῦ. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι τὸ τελευταῖον αὐτὸ δίμηνον, ἔγιναν περίπου 400 συγκεντρώσεις εἰς τὴν χώραν. Ἀλλά, διὰ νὰ διακρίνῃ κανείς, ἐὰν πρόκειται περὶ ὄχλου καὶ ὀχλοκρατίας, πρέπει νὰ ἐρευνήσῃ ὡρισμένα στοιχεῖα. Φορεῖς τῶν συγκεντρώσεων αὐτῶν εἶναι Κόμματα τῆς Βουλῆς, ἐργατικαὶ ὀργανώσεις, ἐπιστημονικὰ σωματεῖα κλπ. Ἀπὸ ἀπόψεως, λοιπόν, φορέων, δὲν εἶναι ὄχλος αἱ συγκεντρώσεις. Ἀλλά, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως σκοπῶν δὲν εἶναι. Γίνεται στὶς συγκεντρώσεις αὐτὲς ἐπίκλησις τοῦ ἄρθρου 114, ζητοῦνται ἐκλογές, ὀνομάζουν αὐλόδουλες τὶς κυβερνήσεις, ἔγινε ἡ κηδεία τοῦ Πέτρουλα κλπ. Ἑπομένως, δὲν εἶναι συγκεντρώσεις ὀχλοκρατικές. Ξεχνᾶμε, ὅτι εἰς τὴν ὀθωμανικὴν περίοδον ὑπῆρχαν ἀνάλογοι συγκεντρώσεις; Ὅπως καὶ τὴν ἐποχὴν τοῦ Γουδί, τὴν ἐποχὴν τοῦ Παπάγου, πού, ὅπως ἐνθυμῆσθε, ἐγκατέλειψε τὴν Βουλὴν καὶ ὠργάνωσε πορεῖες σὲ ὁλόκληρην τὴν Ἑλλάδα. Ὀχλοκρατία ὑπῆρχε καὶ τότε; Ἦταν ὄχλος καὶ ὀχλοκρατία, κ. Κοθρῆ, ὅταν σεῖς, καὶ ἄλλοι συνάδελφοί σας, ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Κόμματός σας, κατὰ τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα, ἐπραγματοποιήσατε συγκεντρώσεις ὅταν ἐπραγματοποιήσατε πορείαν στὶς 20 Ἀπριλίου τοῦ 1963, παρὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς τότε Κυβερνήσεως; Πῶς σήμερα ἀντιγράφετε τοὺς σημερινοὺς κηδεμόνας ἢ συνεργάτας σας καὶ ὑβρίζετε τὸν λαόν; Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὄγκου καὶ συνθέσεως, εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ συγκεντρώσεις ἐγένοντο ἀπὸ ἐργάτας, σπουδαστάς, ὑπαλλήλους, ἐπιστήμονας, λογοτέχνας. Συναποτελοῦν, ὅλοι αὐτοί, ὄχλον; Τόσος ὄγκος καὶ τέτοια σύνθεσις, δὲν μαζεύονται εὔκολα. Στὴν Θεσσαλονίκην, σὲ πληθυσμὸν 500.000, μαζεύτηκαν 250.000. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὸ νὰ εἶναι ὄχλος. Πᾶψτε νὰ ὑβρίζετε τὸν λαόν. Θὰ πληρώσετε γιὰ ὅ,τι ἔχετε κάμει, βέβαια, μέχρι σήμερα, ἀλλὰ ἂς μὴ πληρώσετε καὶ δι’ αὐτό. Τὸ περίεργον, ὅμως, εἶναι, ὅτι τὰ περὶ ὀχλοκρατίας τὰ ἐπικαλεῖται καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος. Καὶ ἐνθυμοῦμαι φωτογραφίες του, ὅταν ἐφέρετο ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν διαδηλωτῶν, καὶ ἐνθυμοῦμαι καὶ δηλώσεις του, ποὺ ἔλεγεν, ὅτι «ὑπάρχει λαὸς διὰ νὰ ὑπερασπίσῃ τὰ δικαιώματά του...».

§191Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ὁ ἀντιστράτηγος Γεωργούλης, ἀποκαλοῦσε τοὺς συγκεντρωθέντας ἀλήτας.

§192Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἀλλά, ὁ κ. Στεφανόπουλος, εἶπεν, εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ὁμάδα καὶ τὸ ἐδήλωσε καὶ εἰς τὸν Τύπον, ὅτι εἰσηγήθη εἰς τὸν Βασιλέα ἢ ἀνάθεσιν ἐντολῆς εἰς τὸν Παπανδρέου, ἢ ἐκλογάς. Τότε δὲν ὑπῆρχε ὀχλοκρατία; Δὲν ὑπῆρχον ἐπείγοντα κοινωνικὰ προβλήματα; Δὲν ὑπῆρχε Κυπριακόν; Διατί ἀντιφάσκει; Ἐπειδὴ στὶς προγραμματικὲς δηλώσεις ἀναφέρεται καὶ ὁ στρατός, καὶ ἀφήνεται νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι ὑπῆρχαν κόμματα, ἐπιδιώκοντα τὴν ἀναμόχλευσιν τοῦ θέματος, λέγει, ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὅτι ὁ στρατὸς πρέπει νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερος εἰς τὰ ἔργα του, νὰ εἶναι ὄργανον τοῦ Ἔθνους κλπ. Ἂν πράγματι αὐτὸ πρόκειται νὰ γίνῃ, εἴμαστε ὅλοι σύμφωνοι, ἀλλὰ ἂν αὐτὸ σημαίνῃ, ὅτι ὁ στρατὸς πρέπει νὰ μείνῃ, ὡς ἔχει, διὰ νὰ ἐξακολουθῇ νὰ εἶναι τιμάριον τοῦ Στέμματος καὶ τοῦ ΝΑΤΟ, τότε δὲν θὰ μᾶς εὕρῃ σύμφωνους.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, κ. Ἐφραιμίδη.

§194Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρέπει, ἂν συζητοῦμε σοβαρά, νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν θὰ ἀποφασίσῃ νὰ καθαρίσῃ τὸ στράτευμα ἀπὸ τοὺς Περικλῆδες καὶ δεύτερον, ἂν θὰ τακτοποιήσῃ τὸ θέμα τῶν ἀξιωματικῶν πού, κατὰ τὸ δίμηνον αὐτό, ἔγιναν ἀντικείμενον ἀγρίου διωγμοῦ.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, παρακαλῶ, τελειώνετε.

§196Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τελειώνω, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ σᾶς ἀπαλλάξω νὰ ὑποκύπτετε σὲ διαμαρτυρίες συναδέλφων τῆς

Ε.Ρ.Ε.

§197ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ μᾶς πῆτε, πόσα πῆραν οἱ προδότες.

§198Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Αὐτὸ τὸ θέμα, ὅπως τὸ ἀνακινεῖτε καὶ ὅπως ἀναγράφεται καὶ εἰς τὸν Τύπον, βλάπτει. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι ἔχουν γίνει καὶ τέτοιου εἴδους ἐπιχειρήσεις. Πολλοὶ ἔχουν ἐκμυστηρευθῆ σὲ συναδέλφους, ὅτι «τοὺς προσέφεραν τοῦτο καὶ ἐκεῖνο, διὰ νὰ ἀποστατήσουν, ἀλλὰ δὲν ἐδέχθησαν». Αὐτὰ ἐπαναλαμβάνω καὶ λέγονται καὶ γράφονται. Δὲν προτίθεμαι νὰ σκανδαλοθηρήσω. Ἀλλά, ἂν κάποιος τολμήσῃ νὰ μοῦ ζητήσῃ συγκεκριμένα στοιχεῖα, εἶμαι πρόθυμος νὰ ἀναφερθῶ σὲ περίπτωσιν συναδέλφου ἐκ Δωδεκανήσου...

§199Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπουργ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). Ἂν ἔχετε στοιχεῖα, νὰ τὰ πῆτε. Ἂν εἶσθε πραγματικὸς δημοκράτης, νὰ ὁμιλήσετε βάσει συγκεκριμένων στοιχείων.

§200Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Συνιστῶ εἰς τὸν κ. Κοθρῆν, νὰ μὴ βιάζεται, διότι, κατ’ ἐφαρμογὴν τῆς λαϊκῆς παροιμίας, θὰ τοῦ προσαφθῇ, ὅτι ὅποιος ἔχει τὴν μυῖγα μυιγιάζεται. Ἐγὼ δὲν ἀνέφερα τὸ ὄνομα τοῦ κ. Κοθρῆ. Εἶχα ἀρχίσει νὰ λέγω, ὅτι συνάδελφος ἐκ Δωδεκανήσου...

§201Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπουργ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). Ὅταν ἐκτοξεύετε τοιαύτας ὕβρεις, θίγετε ὁλόκληρον τὸ Σῶμα καὶ θὰ πρέπει τὸ Σῶμα νὰ διαμαρτυρηθῇ. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι, ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§202Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἀπορῶ, δι’ αὐτὴν τὴν εὐπάθειαν. Ἐγὼ ἔλεγα, ὅτι ὑπάρχει συνάδελφος ἐκ Δωδεκανήσου, ὑπουργοποιηθείς, τοῦ ὁποίου δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς τὸ ὄνομα, νομίζω, ὅτι λέγεται Μανουσόπουλος, Μανούσης, κάτι τέτοιο, ὅτι ἂν δεχθῇ νὰ γίνῃ ἀποστάτης, θὰ τοῦ τακτοποιήσουν τὴν κλινικήν του. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ σπιλώσω ὑπολήψεις, (θόρυβος, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως), ὅλα αὐτὰ συζητοῦνται εἰς τοὺς διαδρόμους τῆς Βουλῆς καὶ πέραν αὐτῆς, ὅλοι σας τὰ σχολιάζετε. Ἡμεῖς, νομίζομεν, ὅτι ἐπιβάλλεται σαφὴς δημοσία ἐκκαθάρισις τοῦ θέματος, διότι μόνον οὕτω θὰ ἀποδειχθῇ ἡ ἀλήθεια καὶ θὰ ἐξυψωθῇ τὸ κῦρος τῶν βουλευτῶν. Παρακαλῶ συνάδελφον ἐκ Δωδεκανήσου, νὰ μᾶς εἴπῃ, ἂν ὅλα αὐτὰ εἶναι ἀλήθεια.

§203Π. ΚΛΗΣ. Δὲν εἶσαι Πρόεδρος ἐσύ. Ντροπή σου, νὰ κατέβῃς ἀπὸ ἐκεῖ.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε, κ. Κλῆ, νὰ ὑποκαταστήσετε τὸ Προεδρεῖον, σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν.

§205Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὀφείλω νὰ σημειώσω δύο μόνον λέξεις, ἐπὶ τῶν ὅσων ὁ κ. Στεφανόπουλος θίγει εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, σχετικὰ μὲ τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα. Πρόκειται περὶ προγραμματικῶν δηλώσεων ποὺ κρύβουν ἀπειλὲς κατὰ τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐργαζομένων καὶ τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας. Διαπιστώνω, ὅτι οὔτε λέξις δὲν ἔχει εἰπωθῆ καὶ ἀπὸ τὶς τρεῖς Αὐλικὲς Κυβερνήσεις, διὰ τὰ 300.000.000 τοῦ καπνικοῦ πρίμ, τὰ ὑπεσχημένα ἀπὸ τὴν νόμιμον Κυβέρνησιν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι αὐτοὶ ποὺ ἔχουν συμφέρον καὶ ἐπιβάλλονται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, θὰ κάμουν τὸ πᾶν διὰ νὰ φαγωθῇ τὸ πρὶμ καὶ νὰ μὴ ἐξαγγελθοῦν προστατευτικὰ μέτρα τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Εἶναι βέβαιον, ὅτι τὰ σχήματα αὐτὰ ἔρχονται μὲ τὴν ἀπόφασιν, ὄχι νὰ δώσουν κάτι στοὺς ἐργαζομένους καὶ τοὺς ἀγρότες, ἀλλὰ νὰ πάρουν πίσω, ὅ,τι αὐτοὶ μὲ ἀγῶνες ἀπέκτησαν. Τὰ ἔργα καὶ αἱ ἡμέραι τῶν αὐλικῶν Κυβερνήσεων, εἶναι ἀποδεικτικά, παροχαὶ — σκανδαλώδεις πρὸς τὰ μεγάλα συμφέροντα, περιορισμοί, βάρη κατὰ τοῦ λαοῦ. Περαίνων, κ.κ. συνάδελφοι, δὲν ἔχω παρὰ νὰ ἐκφράσω οἶκτον καὶ μόνον οἶκτον, δι’ ἐκείνους, ποὺ ἐπρόδωσαν τὴν ἐντολὴν τοῦ λαοῦ. Ἐξελέγησαν ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, μὲ μίαν παράταξιν ποὺ ἐξησφάλισε πρωτοφανῆ πλειοψηφίαν εἰς τὰ 150 χρόνια τοῦ ἐλευθέρου πολιτικοῦ βίου, τῆς χώρας μας. Ἐπρόδωσαν τὴν ἀποστολήν του. Ὁ λαός, οἱ ἐντολεῖς των, θὰ ἔχουν τὸν λόγον εἰς τὰς ἐκλογὰς πού, ὁπωσδήποτε, θὰ ἐπιβληθοῦν.

§206Α. ΠΑΓΚΟΥΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριοι βουλευταί, αἰσθάνομαι ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσω πρῶτον εἰς τὸν κ. Ἐφραιμίδην καὶ νὰ εἴπω, ὅτι οἱ μόνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ ὁμιλοῦν δι’ αὐτὰ ποὺ ὁμιλοῦν εἶναι αὐτοί, διότι εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλον τὸν λαόν, ὅτι δὲν σκέπτονται πρῶτα–πρῶτα Ἑλληνικά. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς ΕΔΑ), καὶ εἶναι ὄργανα ἐντεταλμένα νὰ ἀκούουν ὅ,τι τοὺς λέγει ἡ φωνὴ τοῦ κομμουνισμοῦ. Καὶ γενικῶς εἶναι γνωστόν, ὅτι....

§207Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Πόσα πῆρες;

§208Α. ΠΑΓΚΟΥΤΣΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ὅσα θέλεις πῆρα. Σεῖς εἶσθε πληρωμένοι. Καὶ τὸ ξέρει ὁ κόσμος ὅλος, ὅτι τὸ κόμμα σας παίρνει λεφτὰ ἀπὸ τὴν Ρωσίαν. Καὶ τὸ ξεύρω ἀπὸ πρῶτο χέρι. Ἤμουν καὶ ἐγὼ θῦμα μέλος τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος καὶ ἔφυγα τὸ 1924, ὅταν ἀπεδέχθητε κατὰ τρόπον προδίδοντα τὴν Ἑλλάδα, νὰ γίνῃ αὐτονομία στὴ Μακεδονία. (Χειροκροτήματα ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς ΕΡΕ, θόρυβος, διαμαρτυρίαι ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς ΕΔΑ). Μήπως θέλετε καὶ ἄλλα;

§209Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἤσουν ἀνήθικος καὶ παρέμεινες ἀνήθικος. Εἶσαι κοινὸς συκοφάντης καὶ λωποδύτης.

§210Α. ΠΑΓΚΟΥΤΣΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κάτσε κάτω ἐσύ. Σὲ μένα δὲν περνᾶνε αὐτά. Συνεπῶς οἱ ἄνθρωποι ἐξ ἰδίων κρίνουν τὰ ἀλλότρια. Καὶ ἔρχονται ἐδῶ καὶ λέγουν ὅλα τὰ ψέματα διὰ νὰ ξεσηκώσουν τὸν κόσμον. Εἶπεν, ὅτι ἡ μεταβολὴ ἔγινε διὰ νὰ στείλετε στρατὸν εἰς τὸ Βιετνάμ, πρᾶγμα ἐντελῶς ψευδές. Ὁ κ. Ἐφραιμίδης εἶπεν, ὅτι ὁ στρατὸς εἶναι τιμάριον τοῦ Βασιλέως καὶ τοῦ ΝΑΤΟ. Καὶ προσέξατε σεῖς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Βεβαίως τὸν κ. Ἐφραιμίδην δὲν τὸν συμφέρει νὰ εἶναι καλὸς φίλος στὸ ΝΑ-ΤΟ. Δὲν τὸν συμφέρει νὰ ἔχῃ στρατὸν διὰ νὰ μᾶς ἀπορροφήσῃ ἡ δύναμις τῆς ὁποίας αὐτὸς εἶναι ὄργανον. Ἀλλὰ ἡμεῖς οἱ ἄλλοι ἠξεύρομεν, ὅτι ἐμεῖς παρεκαλέσαμεν νὰ πᾶμε στὸ ΝΑΤΟ, διότι πρὶν πᾶμε στὸ ΝΑΤΟ, τῇ ἐνεργείᾳ τότε τοῦ ἀειμνήστου Σοφοκλῆ Βενιζέλου δὲν ἐκοιμώμεθα ἥσυχοι, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ἄλλαι ἐπικράτειαι —καὶ ὡς ξέρετε καλὰ— ἀποβλέπουν εἰς τὸ νὰ μᾶς πάρουν ὡρισμένας ἐπαρχίας. Πῶς δέχεσθε, λοιπόν, τώρα νὰ στραφῶμεν ἐναντίον τοῦ ΝΑΤΟ καὶ νὰ τανταλίζωμεν τὸν κόσμον ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ εἴμεθα ἔξω ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ; Καὶ νὰ κάμνωμε προπαγάνδαν ἐναντίον τῶν Ἀμερικανῶν; Οὔτε ἠξεύρω κανένα Ἀμερικανόν. Ἀλλὰ τὶ μᾶς ἔκαμεν ἡ Ἀμερική; Μᾶς ἔδωσε 4 δισεκατομμύρια δολλάρια καὶ ἐκάμαμεν ὅλους τοὺς δρόμους ποὺ ἤτανε κατεστραμμένοι καὶ τὰ γεφύρια. Καὶ ὅ,τι ἔχομεν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι εἶναι Ἀμερικανικόν. Ἀνεφέρθησαν, ἐπίσης, καὶ τὰ μαθητικὰ συσσίτια, ποῖος ὅμως τὰ ἔκαμε; Δὲν τὰ ἔκαμαν οἱ Ἀμερικανοί; Καὶ δὲν ἠναγκάσθη ὁ κ. Παπανδρέου, ὅταν ἐγένετο στὴν Κόρινθον τελετὴ νὰ εὐχαριστήσῃ τὸν κ. Λαμπουΐζ, διότι ἔδωσε τὰ τρόφιμα διὰ νὰ γίνουν συσσίτια; Τότε διατὶ φωνασκεῖτε; Κάμετε σὰν νὰ εἶσθε μεθυσμένοι δερβίσηδες. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ Κέντρου καὶ τῆς ΕΡΕ). Δὲν εἶσθε ἄνθρωποι ποὺ σέβεσθε τὸν ἑαυτόν σας. Καὶ ὅταν ὁμιλῇ κανεὶς σηκώνεσθε καὶ φωνάζετε, σὰν νὰ εἴμεθα ἐδῶ ἔξω ἀπὸ κάθε ἀνθρωπίνην, ἂς εἴπω εὐπρέπειαν; Καὶ τώρα, ἐπειδὴ ἤκουσα νὰ φωνάζετε «νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Παγκοῦτσος» σᾶς ἐρωτῶ τὶ θέλετε νὰ σᾶς εἴπω; Δὲν εἶναι κανεὶς εἰς θέσιν νὰ μοῦ εἴπῃ τίποτε, διότι ὁ Παγκοῦτσος, ἔχει 50 χρόνια πολιτευόμενος, ἐπῆγε 16 φορὲς φυλακὴ καὶ ἐξορία 2 φορὲς στὸ Ἔκτακτο Στρατοδικεῖο, διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν καὶ διὰ τὴν λύσιν τῶν ζητημάτων ποὺ ἐνδιαφέρουν τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Καὶ σεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν καταλαβαίνετε ἀκόμη, διότι τώρα μπήκατε εἰς τὴν Βουλήν, ζητᾶτε ἀπὸ μένα νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ντροπή. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῶν ἀνεξαρτήτων τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἀποδοκιμασίαι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ ΕΔΑ).

§211Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἀπὸ τὸν κ. Ἐφραιμίδην.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ρέντης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§213Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἐφραιμίδης εἶπεν, ὅτι ἡ ΕΔΑ ἐὰν ἔβαζεν συνδυασμοὺς εἰς τὸν Νομὸν Κορινθίας δὲν θὰ ἔβγαινα βουλευτής. Τὸ Νοέμβριον τοῦ 1963 ἡ ΕΔΑ εἶχε συνδυασμοὺς εἰς τὸν Νομὸν Κορινθίας καὶ ἐξελέγην καὶ ἐγὼ καὶ ὁ κ. Σπανορρήγας. Ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὀλίγα μπορεῖ νὰ ἐξαχθῇ τὸ συμπέρασμα σὲ τὶ ἀσύστολα ψεύδη καταφεύγει ἡ ΕΔΑ διὰ νὰ κατασυκοφαντήσῃ τὴν Βουλὴν καὶ ὁλόκληρον τὸν πολιτικὸν κόσμον.

§214Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἐφραιμίδης ἀνέφερε διὰ τὸ πρόσωπόν μου, καθ’ ἣν στιγμὴν ἀπουσίαζα τῆς αἰθούσης. Δυστυχῶς δὲν ἐξετυπώθησαν τὰ Πρακτικὰ διὰ νὰ ἴδω τί ἀκριβῶς εἶπεν. Ἐκ πληροφοριῶν ὅμως ἄλλων συναδέλφων ἔμαθα, ὅτι ὁ κ. Ἐφραιμίδης εἶπεν, ὅτι ἐὰν ἡ Ε. Δ.Α. κατέβαινε μὲ συνδυασμοὺς εἰς τὸν Νομὸν Φθιώτιδος κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1964 ἐγὼ δὲν θὰ ἐκλεγόμην βουλευτής. Πληροφορῶ τὸν κ. Ἐφραιμίδην, ὅτι τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1963, παρ’ ὅλον ὅτι ἡ ΕΔΑ εἶχε συνδυασμὸν εἰς τὴν Φθιώτιδα, ἐξελέγην πρῶτος βουλευτὴς τοῦ Νομοῦ Φθιώτιδος μὲ σταυροὺς προτιμήσεως ὀλίγον ὀλιγωτέρους τῶν 12 χιλιάδων περίπου. Καὶ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τὸ 1964, ἤτοι 2½ μῆνας ἀργότερον, ποὺ ἡ ΕΔΑ δὲν εἶχε συνδυασμοὺς εἰς τὸν Νομὸν Φθιώτιδος πῆρα 12 χιλιάδες καὶ κάτι· περίπου 200 σταυροὺς περισσοτέρους ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1963. Τὶ συνέβη μὲ τοὺς ἄλλους ὑποψηφίους; Ὁ συνάδελφος κ. Σακελλαρίου, κατὰ τὰς ἐκλογὰς τὸ 1963 εἶχε πάρει 6.910 σταυροὺς προτιμήσεως μὴ ἐκλεγεὶς βουλευτὴς καὶ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1964 ὅταν ἡ Ε.Δ.Α. δὲν εἶχε κατεβάσει συνδυασμοὺς εἰς τὸν Νομὸν Φθιώτιδος πῆρε 13.600 σταυροὺς προτιμήσεως. Ἰδοὺ ἡ πριμοδότησις. Κύριοι βουλευταὶ θητεύω ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ οὐδέποτε μοῦ ἀπεδόθη ἡ θέλησις νὰ κάμω προσωπικὴν ἐπίθεσιν. Ἀμυνόμενος ὅμως σᾶς πληροφορῶ, ὅτι σκοπὸς τῆς Ε.Δ.Α. ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναλάβῃ διὰ τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ τὴν ἀρχὴν μεταχειρίζεται ἀθέμιτα μέσα αὐτὰ εἶναι διὰ τῆς πριμοδοτήσεως ἢ ἐξάρτησις βουλευτῶν. Διὰ τῆς πριμοδοτήσεως ἐὰν γίνουν ἐκλογαὶ αὐτὴ τὴν στιγμὴν μὲ αὐτὴν τὴν σύνθεσιν ἡ Ε.Δ.Α. θὰ συμπτυχθῇ ὄχι μόνον εἰς 24 Νομούς, ἀλλὰ εἰς πολὺ περισσοτέρους, ἴσως εἰς διπλασίους καὶ τότε τὸ 80% τῶν βουλευτῶν ποὺ θὰ ἐκλεγοῦν ἀπὸ τὴν Ε.Κ. θὰ εἶναι ἑτερόφωτοι καὶ ἐξαρτήματα τῆς Ε.Δ.Α. Ἀποτελεῖ ἡ Ε.Δ.Α. τὸν Δούρειον ἵππον διὰ τὸ Ἔθνος.

§215Ι. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος κ. Κωστῆς ἔλαβε τὸν λόγον διὰ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν κ. Ἐφραιμίδην ἐπὶ προσωπικοῦ του θέματος. Καὶ ἐθεώρησε καλὸν νὰ ἀναφέρῃ ἀριθμοὺς διὰ νὰ κατηγορήσῃ ἐμὲ ὅτι ἡ διαφορὰ τῶν ψήφων τῆς ΕΔΑ ἡ ὁποία δὲν ὑπέβαλε συνδυασμοὺς εἰς τὸν Νομὸν Φθιώτιδος, περιῆλθεν εἰς ἐμέ. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Διότι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λοκρίδος ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξελέγην καὶ πρῶτος βουλευτὴς τοῦ Νομοῦ, ἡ ἀριστερὰ τὸ 1963 ἔλαβε 1400 ψήφους, ἐνῷ κατὰ τὰς ἑπομένας ἐκλογάς, ὅτε δὲν ὑπέβαλε συνδυασμὸν εἰς τὸν Νομὸν Φθιώτιδος, εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐπροτιμήθη ὁ 5ος ὑποψήφιος κ. Κουνούπης. βλέπω τὸν κ. Τούμπαν νὰ γελάῃ καὶ νὰ λέγῃ κάθησε κάτω.

§216Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ἀπευθύνεσθε πρὸς ἐμέ.

§217Ι. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Εἶσθε προδότης καὶ δὲν ἔχετε σεῖς τὸ δικαίωμα νὰ ἀπευθύνεσθε πρὸς βουλευτὴν ὁ ὁποῖος ἐσεβάσθη τὴν ἐντολὴν τοῦ λαοῦ καὶ εἶναι ἀγωνιστὴς τῆς Δημοκρατίας, ἐνῷ σεῖς τὴν ἐπροδώσατε. Τὸ ὅτι εἶσθε προδότης νὰ ἐρωτήσετε τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, κ. Στεφανόπουλον, ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπεν ὅτι σεῖς, ἐνῷ ἐματαιώσατε τὴν ἀνάθεσιν τοῦ Ὑφυπουργείου Ἀμύνης εἰς τὸν Παπανικολόπουλον μὲ τὸ νὰ πᾶτε εἰς τὸ Καστρὶ μαζὶ μὲ 20 βουλευτὰς τοῦ Κέντρου ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἐπιμείνετε εἰς τὸν κ. Παπανδρέου νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ἀποδοχὴν αὐτὴν ἀπὸ τὸν κ. Χοϊδᾶν, ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος εἴπατε στὸν Βασιλέα ἄλλα πράγματα. Ἰδοὺ διατὶ εἶσθε ψεύτης καὶ προδότης. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λοκρίδος ἔλαβον 9.000 σταυροὺς προτιμήσεως. Καὶ ἡ ἀριστερὰ τὸ 1963 ἔλαβεν 1.400 ψήφους. Ἐὰν ἀφαιρέσετε τοὺς 1.400 ψήφους τῆς ΕΔΑ ἐξελέγην βουλευτὴς μόνον ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν Λοκρίδος, ἀπὸ δὲ τὰς ἄλλας δύο ἐπαρχίας ἔλαβον μόνον 4.500 σταυροὺς προτιμήσεως διὰ νὰ ἐκλεγῶ πρῶτος βουλευτής. Ἐγὼ ἐξελέγην μόνον ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν Λοκρίδος, ἐνῷ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Φθιώτιδος ὁ κ. Κωστῆς πῆρε τοὺς περισσοτέρους ψήφους τῆς ἀριστερᾶς. Τὸ ποῖος ἐπριμοδοτήθη ἀπὸ τὴν ἀριστεράν, ἐξάγεται ἀπὸ τοὺς ἀριθμούς. Εἶναι γνωστὸν καὶ ἀπὸ ἄλλα γεγονότα ὅτι ὁ κ. Κωστῆς εἶναι κοινὸς συκοφάντης. Ἐὰν θέλῃ ἂς ἔλθῃ εἰς τὸν Νομὸν Φθιώτιδος εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς, διὰ νὰ δοῦμε πόσους ψήφους θὰ πάρῃ.

§218Σ. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Ὑγιεινῆς). Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Ἐφραιμίδης μὲ ἠδίκησε τόσον πολύ. Γνωρίζει ὅλος ὁ κόσμος καὶ ἡ Δωδεκάνησος καὶ τὸ Πανελλήνιον, ὅτι ὁ Μανούσης ὑπῆρξεν ἔντιμος καὶ μὲ ἦθος. Ἡ πληροφορία τοῦ κ. Ἐφραιμίδη, δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὄχι μόνον ψευδὴς ἀλλὰ καὶ συκοφαντική. Εἶναι γνωστόν, ὅτι μέσα εἰς τὸ περιβάλλον μου ὑπῆρχον κοινοὶ συκοφάνται καὶ ἀνέντιμοι ἄνθρωποι. Τοὺς περιφρονῶ. Θέλω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἀπόψε ἐδέχθην δικαστικὸν κλητῆρα, ὁ ὁποῖος μοῦ κατέσχε τὸ γραφεῖον μου δι’ ἕνα γραμμάτιον 20.000 δρχ. ποὺ δὲν εἶχα νὰ πληρώσω. Αὐτὰ εἶναι τὰ χρήματα ποὺ πῆρα διὰ νὰ ἐξαγορασθῶ.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§220Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ ποῖον Κανονισμὸν μοῦ δίδετε τὸν λόγον; Ἐνῷ δὲν ὑπάρχει οὔτε Κανονισμός, οὔτε Βουλή. Τὸ Προεδρεῖον μὲ τὴν στάσιν του κατήργησε καὶ τὰ δύο.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπουρνιᾶ, θὰ ἔχετε ἀντιληφθῆ, ὅτι κάνω τὸ πᾶν διὰ νὰ διατηρήσω τὸ Κοινοβούλιον εἰς τὸ ὕψος του.

§222Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου πράγματι ἀναφερόμενος εἰς τὰ λεγόμενα περὶ παροχῶν συναλλαγῶν κλπ., εἶπα, ὅτι ὑπάρχει περίπτωσις συναδέλφου ποὺ ἐξεμυστηριεύθη εἰς ἄλλους συναδέλφους, ὅτι τοῦ ἐγένοντο προτάσεις καὶ προσφοραὶ τὰς ὁποίας ὅμως ἠρνήθη.

§223Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διατί τοῦ δίδετε τὸν λόγον; Ἐὰν ἐπιθυμῇ ὁ κ. Ἐφραιμίδης νὰ δευτερολογήσῃ, δύναται νὰ ἐγγραφῇ καὶ νὰ ὁμιλήσῃ.

§224Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος τὸν λόγον καὶ δι’ αὐτὸ ὁμιλῶ. Εἶπον λοιπόν, ὅτι ὅπως μοῦ ἐλέχθη, ὅτι μεταξὺ ἐκείνων τῶν συναδέλφων ποὺ ἐξεμυστηρεύθησαν εἰς ἄλλους συναδέλφους αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς προτάσεις καὶ τὰς συναλλαγὰς εἶναι καὶ ὁ κ. Μανούσης. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν ἠδίκησα τὸν κ. Μανούσην, διότι καὶ ἐκεῖνος εἶπεν, ὅτι γνωρίζει περὶ τοὺς 15 ἄλλους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι τοῦ ἀνέφερον ἀνάλογα περιστατικά. Παρεκάλεσα, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τοὺς ἐκ Δωδεκανήσου συναδέλφους τῆς Ε. Κ. ἐὰν ἐπιθυμοῦν νὰ ἐπιβεβαιώσουν καὶ αὐτοὶ τὰ ὅσα τοὺς ἐξεμυστηρεύετο ὁ κ. Μανούσης.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλω, κ.κ. συνάδελφοι, νὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν: Δὲν φαντάζομαι αὐτὰ ποὺ λέγονται νὰ εἶναι ἀληθῆ. Εἴμεθα ὅλοι Ἕλληνες καὶ ἔχομεν παραδόσεις καὶ ἦθος. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§226Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ ἠρεμίαν ἤθελον νὰ θέσω μερικὰ ἐρωτήματα εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον, εἰς τὸν ὁποῖον ὅλοι μας ἀναγνωρίζομεν τὴν προσφοράν του διὰ τὴν συγκρότησιν τῆς Ε.Κ. καὶ ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ ὑπαρχηγός μας καὶ ὅλοι μας ἔχομεν τὸ πικρὸν παράπονον, ὅτι ἔφυγε χωρὶς κἂν νὰ μᾶς ἀποχαιρετήσῃ. Ἐρωτῶ τὸν κ. Στεφανόπουλον, ὅταν ὅλοι μας ἐζητήσαμεν τὴν ψῆφον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὰς 16 Φεβρουαρίου 1964 διὰ νὰ κυβερνήσωμεν τὸν τόπον, ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι θὰ διεσπᾶτο ἡ Ε. Κ. καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος θὰ εἶχεν αὐτὴν τὴν κατάληξιν, νὰ προΐσταται δηλαδὴ Κυβερνήσεως μὲ τοποτηρητὰς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τοῦ κόμματος τοῦ κ. Μαρκεζίνη; Ἐὰν ἐγνώριζε τοῦτο ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀσφαλῶς δὲν θὰ μᾶς ἔδιδε τὴν ἐμπιστοσύνην του. Θέτω ἐπίσης εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον τὸ ἑξῆς ἐρώτημα, σχετικῶς μὲ τὰς μεταστάσεις τῶν βουλευτῶν καὶ τὴν συνεργασίαν τούτων εἰς ἐντελῶς ἀντίθετα πολιτικὰ σχήματα. Ἐὰν αὔριον, κ. Στεφανόπουλε, εἰς προσεχεῖς ἐκλογὰς ἔλθῃ ἡ ΕΔΑ πρῶτον κόμμα μὲ 130 βουλευτὰς καὶ ἂν ἄλλοι 27 βουλευταὶ ἑνωθοῦν μὲ τὴν ΕΔΑ καὶ σχηματίσουν Κυβέρνησιν, ποῖος τότε θὰ δυνηθῇ νὰ τοὺς κατηγορήσῃ —ἔχοντας τὸ προηγούμενον τὸ ἰδικόν σας— δι’ αὐτὸ ποὺ θὰ κάμουν; Μὲ αὐτὸ ποὺ γίνεται σήμερον εἰσάγομεν νέας ἀντιλήψεις εἰς τὰ πολιτικά μας πράγματα ποὺ θὰ προκαλέσουν κινδύνους διὰ τὴν χώραν καὶ αὐτὸ νομίζω δὲν τιμᾷ τὸν κ. Στεφανόπουλον. Εἰς τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις ἀνεφέρθη ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὅτι θὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν γαλήνευσιν τῆς ὑπαίθρου, ἡ ὁποία τάχα σήμερον εἶναι ἀναρχουμένη. Τοῦτο, κ. Πρόεδρε, εἶναι ἕνα ψεῦδος των, ἕνα σύνθημα τῆς Ε.Ρ.Ε., ἡ ὁποία ἐπιδιώκει νὰ ἀναβιώσῃ τὴν τρομοκρατίαν ποὺ εἶχεν ἐξαπολύσει εἰς τὴν ὕπαιθρον κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ὑπ’ αὐτῆς. Λυποῦμαι εἰλικρινῶς διότι ὁ κ. Στεφανόπουλος υἱοθέτησε τὸ σύνθημα αὐτὸ τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ἐκφράζω τὰς ἀνησυχίας μου μήπως ὁ κ. Στεφανόπουλος πιεζόμενος ὑπὸ τῆς Ε.Ρ.Ε. λάβῃ καταναγκαστικὰ μέτρα κατὰ τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ λαοῦ τῆς ὑπαίθρου. Διαβεβαιοῦμεν ὅμως, ὄχι τὸν κ. Στεφανόπουλον, ἀλλὰ τὴν Ε.Ρ.Ε., ὅτι αἱ μέθοδοι αὐταὶ δὲν πρόκειται πλέον νὰ περάσουν καὶ πληροφοροῦμεν ἐπίσης τὴν Ε.Ρ.Ε., ὅτι θὰ εἶναι ἀνίκανοι οἱ οἱοιδήποτε θελήσουν νὰ ἐφαρμόσουν τοιαύτας μεθόδους. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ σταθῇ ὄρθιος καὶ θὰ ἀγωνισθῇ διὰ τὰς Δημοκρατικάς του ἐλευθερίας. Ἤθελον ὁ κ. Στεφανόπουλος νὰ μὴ γίνῃ ὄργανον αὐτῶν τῶν σκοτεινῶν δυνάμεων. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἠτύχησεν εἰς τὸν Συναγερμόν. Νὰ προσέξῃ καὶ τώρα νὰ μὴ πέσῃ καὶ πάλιν θῦμα αὐτῶν τῶν ἰδίων δυνάμεων καὶ ἀτυχήσῃ διὰ δευτέραν φοράν. Θὰ ἤθελον ἐπὶ πλέον νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς ἓν ἄλλο θέμα. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ὑπὸ τῆς Ε. Κ. εἶχον τακτοποιηθῆ ὅλα τὰ ζητήματα τὰ ἀφορῶντα τὰς σχέσεις μας μὲ τοὺς βορείους γείτονάς μας. Σήμερον ἀναγινώσκομεν εἰς τὸν τύπον, ὅτι ἤρχισαν πάλιν νὰ ἀνακινοῦνται ὑπὸ τῶν βορείων γειτόνων μας διάφορα θέματα, ὡς τὸ ἀνύπαρκτον Μακεδονικόν. Ὀφείλομεν ὅλοι μας ἐδῶ νὰ διακηρύξωμεν, ὅτι ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν τούτων θεμάτων μᾶς συνδέει ἡ Ἑλλὰς καὶ ὡς ἐκ τούτου ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ διαφυλάξωμεν καὶ ὑπερασπίσωμεν ἡνωμένοι τὰ ἐθνικά μας θέματα. Καὶ οἱοσδήποτε ὁποθενδήποτε προερχόμενος θελήσῃ νὰ πλήξῃ τὰ ἐθνικά μας θέματα θὰ εὕρῃ ἡνωμένους ὅλους τοὺς Ἕλληνας πρὸς ὑπεράσπισίν των.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 22ας καὶ 23ης τρέχοντος.

§228Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει ἀντίρρησις διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν τῆς 22ας καὶ 23ης τρέχοντος;

§230ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικά, τῆς 22ας καὶ 23ης τρέχοντος.

§232Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Μὲ συγχωρῆτε, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τῶν πρακτικῶν ἠμπορῶ νὰ λάβω τὸν λόγον;

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀλευρᾶ, τὰ πρακτικὰ ἐπεκυρώθησαν. Ὁρίστε, πέστε μας τί θέλετε.

§234Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν σελίδα 12ην διαβάζω μίαν περικοπὴν τοῦ λόγου τοῦ κ. Στεφανοπούλου εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι εἶμαι ἱκανοποιημένος, διότι ἐγκατέλειψα τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Κέντρου καὶ τὸ Κέντρον εἰς ἄνοδον πλησίον τοῦ λαοῦ. Ἔφυγα καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς τὸν λαὸν δὲν ὑπῆρχε πτῶσις τοῦ Κέντρου. Αὐτὸ τοὐλάχιστον συνέβαινε, βέβαια, ὅταν ἀπεχώρησα». Κύριε Πρόεδρε, αὐτὰ ποὺ ἀναγράφονται εἰς τὰ πρακτικὰ δὲν ἐλέχθησαν ἔτσι παρὰ τοῦ κ. Στεφανοπούλου. Διωρθώθησαν ἐκ τῶν ὑστέρων διὰ νὰ μειωθῇ ἡ ἀξία τῶν ὅσων εἰς στιγμὴν ἐκρήξεως εἰλικρινείας εἶπεν ὁ κ. Στεφανόπουλος. Ἡ τελευταία μάλιστα παράγραφος τῆς φράσεως προσετέθη χωρὶς νὰ ἔχῃ λεχθῆ ὑπὸ τοῦ κ. Στεφανοπούλου κατὰ τὴν ὁμιλίαν του ἀπὸ τοῦ βήματος. Δέκα τοὐλάχιστον συνάδελφοι, κ. Πρόεδρε, μὲ διεβεβαίωσαν, ὅτι διαφορετικὰ τὰ εἶπεν ὁ κ. Στεφανόπουλος ἀπ’ ὅ,τι ἀναγράφονται εἰς τὰ πρακτικά. Θὰ πρέπει ἑπομένως ἡ φράσις αὐτὴ νὰ ἀπαλειφθῇ. Διότι ἀρκετά, κ. Πρόεδρε, ἠλλοιώθησαν αἱ σκέψεις καὶ αἱ συνειδήσεις. Δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀλλοιοῦνται καὶ τὰ κείμενα.

§235Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ὅταν, κ. Πρόεδρε, διημείφθη ὁ διάλογος μεταξὺ τῶν κ.κ. Στεφανοπούλου καὶ Μπακοπούλου διὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τὸ πέρας τοῦ διαλόγου αὐτοῦ ἠρώτησα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὸ ἑξῆς: «Τί φρονεῖτε, κ. Πρόεδρε, περὶ τοῦ κειμένου καὶ τοῦ ὕφους τῶν Βασιλικῶν ἐπιστολῶν». Καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μοῦ ἔδωσε τὴν ἀπάντησιν, ὅτι δὲν ἐγνώριζε τὸ περιεχόμενον τῶν ἐπιστολῶν, διότι ὁ κ. Παπανδρέου δὲν τὰς ἀνεκοίνωσε. Τότε ἀνταπήντησα εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον, ὅτι εἶχον ἀνακοινωθῆ αἱ ἐπιστολαὶ ἀπὸ ραδιοφώνου· παραδόξως πάντα ταῦτα δὲν ἔχουν ἀναγραφῆ εἰς τὰ πρακτικά. Τὸ ὅτι, κ. Πρόεδρε, ἐλέχθησαν αὐτὰ παρ’ ἐμοῦ προκύπτει καὶ ἀπὸ τὴν ἐν συνεχείᾳ ἐρώτησιν τοῦ συναδέλφου κ. Κωνιωτάκη. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ἡ ἄνω ἐρώτησίς μου νὰ περιληφθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.

§236Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ συναδέλφου κ. Ἀλευρᾶ σχετικῶς μὲ τὰ χθεσινὰ πρακτικὰ εἶναι ὀρθή. Ὁμιλῶν ὁ κ. Στεφανόπουλος, εἶπεν, ὅτι ἐγκατέλειψε τὴν Ε.Κ. ὅταν αὕτη εὑρίσκετο εἰς ἄνοδον. Ἡ φράσις αὕτη προεκάλεσε τὴν ἀντίδρασιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ἡ ὁποία μάλιστα τὸν ὡδήγησεν εἰς τὸ βῆμα. Τὸ ἐν συνεχείᾳ τῆς ἄνω δηλώσεως τοῦ κ. Στεφανοπούλου ἀναγραφόμενον εἰς τὰ πρακτικά, διὰ νὰ μειώσῃ τὴν σημασίαν τῆς δηλώσεως ταύτης, δὲν ἐλέχθη, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ τὸν κ. Στεφανόπουλον. Δι’ ἡμᾶς ἡ δήλωσις αὐτὴ τοῦ κ. Στεφανοπούλου, ὅτι ἀφῆκε τὴν Ε. Κ. ὅταν εὑρίσκετο εἰς ἄνοδον ἔχει σημασίαν. Ἐὰν ὁ κ. Στεφανόπουλος ἠθέλησεν ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ διορθώσῃ τὴν σημασίαν τῶν λόγων του μετὰ τὴν ἀντίδρασιν τοῦ κ. Κανελλοπούλου εἶναι ἄλλο θέμα. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν οὐδὲν ἕτερον προσετέθη ἐπ’ αὐτοῦ καὶ παρακαλοῦμεν, κ. Πρόεδρε, τοιαῦται μεταβολαὶ τῶν πρακτικῶν νὰ μὴ ἐπαναληφθοῦν.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς 22ας καὶ 23ης τρέχοντος μὲ τὰς ἀνωτέρω παρατηρήσεις. Ὁ κ. Ν. Κουντούρης ἔχει τὸν λόγον.

§238Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. Μανούσης ὁμιλῶν πρὸ ὀλίγου κατὰ τρόπον ἀρνητικὸν μὲ ἔθιξε προσωπικῶς. Ἀπαντῶν εἰς ἄλλον συνάδελφον, εἶπεν, ὅτι δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ Κουντούρης ποὺ...

§239ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶπε τέτοια πράγματα.

§240Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ κ. Μανούσης ἠθέλησε νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἀποχώρησίν του ἐκ τῆς Ε.Κ. καὶ πρὸς τοῦτο ἔκαμεν ὡρισμένους ὑπαινιγμοὺς σχετικῶς μὲ τὴν ἀποχώρησιν ἐμοῦ ἐκ τῆς Κυβερνήσεως καὶ προσέθεσεν ὡρισμένα τινὰ εἰς ἀπάντησιν τῶν ὑποστηριχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Ἐφραιμίδη. Ἐπιθυμῶ νὰ βεβαιώσω τὸν κ. Μανούσην, ὅτι οὔτε ἐγὼ οὔτε ἄλλος ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων ἀνεφέρθημεν ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν τοῦ θέματος εἰς τὸ ὁποῖον ἠθέλησε νὰ δώσῃ ἀπάντησιν. Τὸν βεβαιῶ, ὅμως, ὅτι ὅλοι οἱ ψηφοφόροι τῆς Δωδεκανήσου καὶ ἰδιαιτέρως τῆς Κῶ, ἐξανέστησαν καὶ διεμαρτυρήθησαν διὰ τὴν στάσιν του. Δύναμαι μάλιστα νὰ βεβαιώσω, ὅτι σήμερον ὁ κ. Μανούσης εἰς τὴν ἕδραν ποὺ κάθεται, οὐδένα πλὴν τοῦ ἑαυτοῦ του ἐκπροσωπεῖ καὶ οἱ στενώτεροι φίλοι του τὸν ἐγκατέλειψαν. Ὁ πρῶτος προσωπικός του φίλος τοῦ ἔγραψεν ἐπιστολὴν δημοσιευομένην σήμερον εἰς τὰς ἐφημερίδας. Σήμερον ὁ κ. Μανούσης δὲν εἶναι πλέον βουλευτής. Εἶναι ἓν ἄτομον καὶ μόνον τὸν ἑαυτόν του ἐκπροσωπεῖ. Οὐδεὶς Δωδεκανήσιος πλέον τὸν ἀκολουθεῖ τὸν κ. Μανούσην καὶ παρακαλῶ καὶ τοὺς λοιποὺς Δωδεκανησίους βουλευτάς, νὰ εἴπουν περὶ τούτου τὴν γνώμην των. Κύριε Ζίγδη καὶ κ. Λαμπριανέ, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ὁμιλήσετε περὶ τούτου ἐξ ὀνόματος τοῦ Δωδεκανησιακοῦ λαοῦ. (Φωναί, κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος). Μία γνησία Δωδεκανήσιος γράφει σήμερον εἰς ἀνοικτὴν ἐπιστολὴν πρὸς τὸν κ. Μανούσην, ὅτι ἦτο καλύτερα νὰ πέθαινε παρὰ ποὺ ἐντρόπιασε τὴν Δωδεκάνησον.

§241Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν)...... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος λόγῳ τοῦ θορύβου)... εἶναι πολλὰ ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ δώσετε ἀπάντησιν.

§242Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Ποῖα εἶναι ἐκεῖνα ποὺ πρέπει νὰ δώσω ἀπάντησιν; Εἴπατέ τα.

§243Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). Δὲν θὰ μείνῃ ἀναπάντητος ὁ κ. Κουντούρης.

§244Σ. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. (Ὑφυπ. Ὑγιεινῆς). Ὁ κ. Κουντούρης ἀπέθανε πολιτικῶς ὅταν ἀπεπέμφθη τῆς Κυβερνήσεως. Ἀρέσκεται ὅμως νὰ λέγῃ, ὅτι ἀπέθανον ἐγὼ πολιτικῶς ἀποχωρήσας τῆς Ε.Κ. Ἐγώ, παρὰ ταῦτα, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχω τὴν συνείδησίν μου ἥσυχον, ὅτι ἐπετέλεσα μέγα ἐθνικὸν καθῆκον. Δύναται ὅμως νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Κουντούρης, διατί ἀπεπέμφθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Παπανδρέου; Ἐὰν δὲν ὁμιλήσῃ περὶ τούτου ὁ ἴδιος, θὰ τοῦ τὰ εἴπουν ἄλλοι, οἱ τότε συνάδελφοί του. Ὑπάρχει ἀπαλλακτικὴ ἀπόφασις διὰ τὴν ἐφημερίδα «Ἡμέρα» δι’ ὅσα περὶ βενζιναντλιῶν εἶχεν ἀναγράψει διὰ τὸν κ. Κουντούρην. Ἡ ἀπαλλαγὴ τῆς «Ἡμέρας» ἀποτελεῖ ἔμμεσον καταδικαστικὴν ἀπόφασιν διὰ τὸν κ. Κουντούρην. (Φωναί, κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§245Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Τί εἴπατε;

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπριλλάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§247Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ ὁμολογήσω, κύριοι βουλευταί, ὅτι χωρὶς οὐσιαστικὴ ὕπαρξη ἀντιλόγου εἶναι ἀχάριστος ἡ θέσις τῶν ὁμιλητῶν τοῦ κόμματός μας. Οἱ κατὰ τὰς δύο προηγουμένας συζητήσεις λαλίστατοι κύριοι Ὑπουργοὶ καὶ οἱ συγκυβερνῶντες ἐκπρόσωποι τῆς ΕΡΕ, ἐχάραξαν εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν τὴν τακτικὴν τῆς σιωπῆς. Φαίνεται, ὅτι ἐξήντλησαν τὰ ὅσα εἶχον νὰ εἴπουν εἰς τὰ παρασκήνια καὶ εἰς τὸ ἀνακτοβούλιον, μακρὰν τοῦ λαοῦ καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἐξ ἄλλου, εἶναι ἐπὶ πλέον ἀχάριστος ἡ θέσις τῶν ἰδικῶν μας ὁμιλητῶν διότι κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν ἡ συζήτησις ἔχει ἐκτραχυνθῆ σὲ ὀξύτατες ἀντιγνωμίες. Καὶ τὰ δύο ταῦτα χαρακτηριστικά, εἶναι ἐκδηλώσεις τῶν ἀνωμάλων στιγμῶν ποὺ περνᾶμε, τῆς κρίσεως εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει περιπλακῆ ἡ πολιτικὴ ζωὴ τῆς χώρας. Εἶναι ἀνάγκη γι’ αὐτό, κύριοι βουλευταί, νὰ συνοψισθοῦν καὶ νὰ διευκρινισθοῦν περισσότερο ὡρισμένα καίρια καὶ οὐσιαστικὰ προβλήματα ἔστω καὶ τὴν ὑστάτη αὐτὴ στιγμὴ προκειμένου νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ὥστε ὁ καθεὶς νὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας του. Κατ’ ἀρχήν, ποῦ βρισκόμαστε; Ὅπως γνωρίζομεν, βρισκόμαστε ἐνώπιον τοῦ τρίτου κατὰ σειρὰν αὐλικοῦ κυβερνητικοῦ σχήματος. Διὰ τὴν κατασκευήν του ἐχρειάσθησαν 25 ὁλόκληρες ἡμέρες κατὰ τὶς ὁποῖες προσετέθησαν καινούργια παράδοξα κι’ ἐξοργιστικὰ περιστατικά: Ἀπὸ τὸ περιβόητον Ἀνακτοβούλιον, ὡς τὴν κωμικοτραγικὴ στιγμὴ τοῦ ἐγκλωβισμοῦ καὶ τῆς μεταγωγῆς τῶν νέων «Ὑπουργῶν» στὰ ἀνάκτορα, ὑπὸ τὴν συνοδείαν τοῦ ἀρχιτοποτηρητοῦ τῶν ἀνακτόρων κ. Γαρουφαλιᾶ. Ἔχομεν, κύριοι βουλευταί, ἔτσι συμπληρώσει αἰσίως 170 ὁλοκλήρους ἡμέρας ἠθικῆς καὶ πολιτικῆς καταρρακώσεως τοῦ δημοσίου βίου καὶ ταὐτοχρόνως 70 ἡμέρας βασιλικῆς δικτατορίας εἰς τὴν χώραν. Αὐτὴ ἡ ἐξέλιξις, ὅπως καὶ ἡ ἀνάθεσις καὶ αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, καθὼς καὶ ὅσα ἠκούσθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ὑπογραμμίζουν, φωτίζουν τὴν κρισιμότητα τῶν στιγμῶν ποὺ διέρχεται ἡ χώρα, τοὺς κινδύνους ποὺ διαγράφονται ἀλλὰ καὶ ταὐτοχρόνως τὴν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην νὰ δοθῇ ἡ μόνη συνταγματικὴ διέξοδος, ἡ διέξοδος τῶν ἐλευθέρων ἐκλογῶν. Ποιά, κύριοι βουλευταί, καίρια προβλήματα ἔχουν τεθῆ; Οἱ ἀντίπαλοί μας ἐπιμένουν καὶ στὸ ἀνακτοβούλιο καὶ μὲ ὅσα ἐπανέλαβαν ἐδῶ νὰ καλύψουν τὴν ἀντισυνταγματική, ἀντικοινοβουλευτικὴ καὶ καταλυτικὴ τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας δραστηριότητα τοῦ παλατιοῦ. Καὶ νὰ ἐμφανίζουν τὴν κρίση σὰν περιωρισμένου χαρακτῆρα, σὰν θέμα ἁπλῶς προσωπικῆς ἀντιθέσεως Βασιλέως–Πρωθυπουργοῦ καὶ μάλιστα γύρω ἀπὸ θέματα γοήτρου ποὺ δῆθεν τὰ ὤξυνεν ὁ τότε Πρωθυπουργὸς διὰ νὰ φθάσῃ ὁπωσδήποτε σὲ παραίτηση. Οὔτε λίγο, οὔτε πολύ, αὐτὸ ἰσχυρίσθη χθὲς καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος, «φωτισθεὶς» ἐκ τῶν ὑστέρων. Μὲ λίγη καλὴ διάθεση τοῦ κ. Παπανδρέου — ἰσχυρίσθη — ὅλα θὰ πήγαιναν «μέλι–γάλα». Ὅμως τίποτε δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀλλάξει τὴν πραγματικότητα. Δηλαδὴ ὅ,τι ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ καὶ σ’ ὅλη του τὴν ἐξέλιξη, ἔγινε φανερὸ σχετικὰ μὲ τὸ βάθος καὶ τὴν ἔκταση τῶν αἰτίων τοῦ βασιλικοῦ πραξικοπήματος. Δὲν ἠμπορεῖ ν’ ἀλλάξῃ τὸ γεγονός, ὅτι ἀπὸ πολὺ καιρὸ προπαρασκευάζονταν ἀπὸ ξένες καὶ ἐγχώριες ἀντιδραστικὲς δυνάμεις μὲ ἐπιμέλειαν διὰ τὴν προώθησιν, ἀντιλαϊκῶν, ἀντιδημοκρατικῶν λύσεων ἀντιθέτων πρὸς τὰ συμφέροντα τῆς χώρας καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶχε τὴν εὐκαιρία καὶ κατὰ τὰς δύο προηγουμένας συζητήσεις τῆς Βουλῆς καὶ μπροστὰ στὸ λαὸ καὶ χθὲς ὁ κύριος Ἠλιοῦ, ν’ ἀντιμετωπίσῃ μὲ συντριπτικὰ στοιχεῖα ποὺ ἀποκαλύπτουν τὰς δυνάμεις ποὺ ὠργάνωσαν τὸ πραξικόπημα, τοὺς ἀμερικανούς, τὴν ἐγχώρια καὶ ξένη ὀλιγαρχία, τὴν Χούντα, μὲ φορέα τὴν Βουλή. Στοιχεῖα ποὺ ἀποκαλύπτουν τὰς ἐπιδιώξεις των. Τὸ γεγονός, ὅτι ὄπισθεν τοῦ Βασιλικοῦ ἐγχειρήματος κρύβονται ἐγχώρια καὶ ξένα ἄνομα συμφέροντα. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, ὅταν εἶχεν ἐμφανισθῆ ἡ ψευδοκυβέρνησις Νόβα, ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ἐνδεχομένως περιθώρια συνταγματικῶν καὶ κοινοβουλευτικῶν ἀκροβατισμῶν διὰ τὴν δικαιολόγησιν τοῦ πραξικοπήματος. Σήμερον ὅμως, μὲ τὰς ἀλληλοδιαδόχους προσπαθείας πρὸς ἅλωσιν τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς, τὴν ὁποίαν ἔταξεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ κυβερνήσῃ δημοκρατικά, καὶ τὰ τοιαῦτα περιθώρια ἔχουν ἐκλείψει. Ἔχομεν ἤδη 10 ὁλοκλήρους ἑβδομάδας ποὺ κυβερνᾷ τὸ παλάτι, μὲ ἀναδιωρισμένην Κυβέρνησιν καὶ Ὑπουργούς, ἐπὶ ὅλων τῶν τομέων μὲ ἐντολὰς καὶ σημειώματα, διὰ τὰ πιὸ μεγάλα θέματα ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, διὰ τὴν ἀναστάτωσιν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ τῶν Σωμάτων ἀσφαλείας, διὰ τὴν προώθησιν μεγάλων οἰκονομικῶν «μπίζνες» ὡς τοὺς διορισμοὺς ὑπαλλήλων. Ἠμποροῦν ὅλα αὐτὰ νὰ εἶναι συνταγματικῶς «ἄψογα»; Ἀλλὰ καὶ τὸ νέον αὐλικὸν κυβερνητικὸν σχῆμα, τί εἶναι;» Μήπως καὶ αὐτό, εἶναι «ἄψογη» συνταγματικῶς καὶ κοινοβουλευτικῶς, ἐνέργεια; Εἶναι δυνατὸν νὰ πεισθῇ κανείς, ὅτι χρειάζονται 70 ἡμέρες διὰ ν’ ἀνακύψουν ξαφνικά, ὑπουργοποιημένοι, 8 ἀκόμη βουλευταὶ τῆς Ε.Κ., οἱ ὁποῖοι εἶχον καταψηφίσει τὰ δύο προηγούμενα αὐλικὰ σχήματα καὶ εἶχον φοβερὰ ἐκτεθῆ διὰ τὴν ἀντίθετη θέση τους εἰς τοὺς ψηφοφόρους τους καὶ εἰς ὅλο τὸν λαό; Καὶ αὐτό, ἐν πάσῃ περιπτώσει ἠμπορεῖ νὰ σημαίνῃ ἀληθινὴ πλειοψηφία εἰς τὴν Βουλὴ καὶ λύση τῆς κρίσεως; Πρέπει νὰ ἔχῃ χάσει κανεὶς κάθε αἴσθημα πολιτικῆς καὶ ἠθικῆς τάξεως, νὰ περιφρονῇ βάναυσα τὸ λαϊκὸ αἰσθητήριο, διὰ νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ καὶ διὰ νὰ «διερωτᾶται» διατί ξεσηκώθηκε τὸ πανελλήνιον. Εἶναι ἀκόμη ἴσως καιρὸς νὰ κατανοηθῇ, ὅτι πουθενά, ἀλλὰ κυρίως εἰς τὴν πατρίδα μας μὲ τὰς τόσον πλουσίας δημοκρατικάς, ἀγωνιστικὰς παραδόσεις δὲν εἶναι ἀνεκτὴ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Ὅτι δὲν θὰ περάσῃ τελικὰ ἡ Δικτατορία τῶν ἀντιδραστικῶν δυνάμεων. Δὲν θὰ περάσῃ ἡ Βασιλικὴ Δικτατορία. Ὅτι δὲν πρόκειται νὰ περάσῃ κανένα, συγκαλυμμένο ἢ καὶ ἀνοικτὸ πραξικόπημα, διατὶ καὶ τέτοιο προπαρασκευάζεται. Εἶναι ἀκόμη καιρὸς ὅσοι ἐπιμένουν εἰς αὐτὸ τὸν δρόμο νὰ τὸ βάλουν καλὰ εἰς τὸ μυαλό τους. Εἶναι ἀκόμη καιρὸς ν’ ἀντιληφθοῦν, ὅτι ὁ λαὸς δὲν τὸ βάζει κάτω, κι’ ὅτι τὸ μόνο ποὺ ἐπιτυγχάνουν εἶναι νὰ τοῦ φέρνουν εἰς τὴν μνήμη τὸ γεγονός, ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς Βασιλείας εἰς τὴν χώραν μας συνεδέθη καὶ μὲ τὴν ἀπόλυτον μοναρχίαν καὶ μὲ τὴν Δικτατορία τοῦ Μεταξᾶ. Καὶ ὅτι τώρα ὑποτροπιάζει ὁ δρόμος αὐτὸς μὲ τὰς ἰδίας καινούργιας μορφάς. Ὅλ’ αὐτὰ κάνουν τὸν λαὸ νὰ ὀξύνῃ ἀκόμη περισσότερον τὴν ἐπαγρύπνησή του, νὰ ἐντείνῃ τοὺς δημοκρατικοὺς ἀγῶνας του. Νὰ συνειδητοποιῇ, ὅτι τὸ μέγα θέμα τοῦ ἐκδημοκρατισμοῦ τῆς δημοσίας ζωῆς, τὸ θέμα τοῦ σεβασμοῦ τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ, συνδέεται ὑποχρεωτικά, τοὐλάχιστον, μὲ τὸ αἴτημα νὰ περιορισθῇ σήμερον τὸ στέμμα εἰς τὰ πλαίσια τῶν συνταγματικῶν ἀρχῶν. Κύριοι βουλευταί, γίνεται ἐπίσης προσπάθεια ἀνεπιτυχῶς διὰ τὴν συγκάλυψιν τῶν εὐθυνῶν καὶ τῆς ΕΡΕ. Ἰσχυρίσθη καὶ ἰσχυρίζεται ὑποκριτικὰ ἡ ΕΡΕ, ὅτι δὲν ἐγνώριζε τίποτε, ὅτι δὲν ἀνεμίχθη διόλου! Πρέπει πολὺ νὰ ὑποτιμᾷ τὴν νοημοσύνη μας, τὴν νοημοσύνη τοῦ λαοῦ. Διότι εἶναι πασίγνωστο γεγονὸς ἡ στάσις της ἀμέσως μετὰ τὰς 16)2 καὶ ὁ ρόλος, ποὺ τῆς ἀνετέθη. Ἡ δημιουργία δηλαδὴ τοῦ κλίματος τῆς ἀναταραχῆς καὶ ἡ προβολὴ τοῦ τροπαρίου περὶ τῶν «κινδύνων» ἀσφαλείας. Εἶναι γνωστὴ ἐπίσης ἡ συνωμοτικὴ δραστηριότητα στελεχῶν της τὸ καλοκαίρι τοῦ 1964. Εἶναι τέλος γνωστὴ ἡ περίφημη ἐπερώτησις τοῦ κ. Φροντιστῆ. Βέβαια ἡ ΕΡΕ εἰς ἕνα ἔχει δίκῃο. Ὅτι ἄλλαξε εἰς τὴν πορείαν ἡ κατανομὴ τῶν ρόλων. Διατὶ ἁπλούστατα δὲν τὰ κατάφερνε, διατὶ δὲν συγκινοῦσαν, διατὶ κατέρρεαν οἱ ἐκστρατεῖες της. Διατὶ ἔχανε συνεχῶς ἔδαφος. Δι’ αὐτὸ μπῆκαν εἰς ἐνέργεια καὶ τὰ μεγάλα μέσα καὶ οἱ ἐφεδρεῖες. Ἀπὸ τὸ παρασκήνιο, ἐβγῆκαν εἰς τὸν πρῶτο ρόλο. Καὶ ἡ ΕΡΕ εἰς δευτερώτερο. Εἰς αὐτὸ τὸν ρόλο τὴν εὑρῆκεν ἡ κρίσις. Ἄλλοι ἐδούλεψαν καὶ δουλεύουν ἀπὸ τότε διὰ λογαριασμὸ τῆς Δεξιᾶς. Πολλὰ σχετικὰ θὰ ἠμποροῦσε κανεὶς νὰ εἴπῃ. Θ’ ἀρκεσθῶ εἰς μερικὰ μόνον χαρακτηριστικά. Πρῶτον: Ἀπὸ τὸν Φεβρουάριον ἡ ΕΡΕ ἔθεσε θέμα νὰ φύγῃ ἡ Κυβέρνησις Παπανδρέου. Κι’ ὄχι ὅπως γίνεται συνήθως, ἀφοῦ ἐχρεωκόπησεν ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἔλθῃ ἡ ἰδία, νὰ ἔλθῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις τοῦ 35%, ἀλλὰ ἕνα τμῆμα τῆς Ε.Κ. τῆς Κυβερνήσεως. Μὴ μᾶς εἴπῃ ἡ ΕΡΕ, ὅτι αὐτὴ ἡ «πρωτοτυπία» ἦταν δική της «φαεινὴ» ἰδέα. Ἦταν τὸ σχέδιο, ποὺ ἄλλοι κατέστρωσαν καὶ αὐτὴ ἀνέλαβε πρώτη νὰ τὸ προωθήσῃ δημοσίως ἀπὸ τὸν Φεβρουάριον. Δεύτερον: Οἱ βασιλικὲς ἐπιστολές. Τίποτε ὀλιγώτερον, τίποτε περισσότερον ἀπ’ ὅσα ἔλεγε δημοσίᾳ ὁ κ. Κανελλόπουλος, καὶ ἰδίως ὁ κ. Πιπινέλης καὶ ἄλλοι τινές, ὁμολογουμένως περισσότερον ἀπὸ τὸν κ. Κανελλόπουλον, δουλικαὶ πρὸς τὴν Αὐλήν. Ἦταν περίπου ἡ ἀρθρογραφία τοῦ ἐξάλλου τύπου τῆς Δεξιᾶς. Κι’ αὐτὸ συμπτωματικόν, τυχαῖον; Κι’ αὐτὸ ποὺ ἀνέφερε χθὲς ὁ κ. Ἠλιοῦ διὰ τὴν «Ἡμέρα»; Τρίτον: Τὸ περιβόλι τῶν ὅσων ἐλέχθησαν εἰς τὸ ἀνακτοβούλιο. Χθὲς ὁ κ. Ἠλιοῦ ἐπεσήμανε τὴν περίπτωσιν τῶν Λαμπράκηδων, διὰ τὸν ἐξοστρακισμό, τῶν ὁποίων μάχονται. Ἐκτὸς τῶν ἄλλων λόγων καὶ διὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ὀργάνωσίς τους φέρει ἓν ὄνομα συνδεόμενον μὲ μεγάλας εὐθύνας. Ἐκτὸς ὅμως τοῦ θέματος τῶν Λαμπράκηδων, ἔχομεν καὶ δύο ἄλλα βασικά: Τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ Βασιλέως νὰ μὴ ὑπάρξουν εἰδικὰ δικαστήρια διὰ τὴν ΕΡΕ, δηλαδὴ τὴν ὑπόθεσιν τῆς παραγραφῆς. Καὶ τὸ πάθος του κατὰ τῆς συνεργασίας τῆς Ε.Κ. μὲ τὴν ΕΔΑ. Καὶ τὰ τρία αὐτὰ μεγάλα θέματα ἀπεκαλύφθη πλέον, ὅτι ἦσαν κοινὰ αἰτήματα Βασιλέως–ΕΡΕ ἐν ὄψει τῆς προωθήσεως τοῦ σχεδίου ἀνατροπῆς τῆς λαϊκῆς ἐτυμηγορίας καὶ τῆς ἰδίας τῆς Κυβερνήσεως. Ἂς ἀφήσει λοιπὸν κατὰ μέρος ἡ ΕΡΕ ὅσα ἰσχυρίζεται περὶ «ἀγνοίας» καὶ «ἀποχῆς» ἀπὸ τὴν συνωμοσίαν. Ὄχι μόνο σήμερα ἀλλὰ ἀπὸ καιρὸ μετέχει πλήρως διὰ νὰ προωθήσῃ τὴν ἐπάνοδόν της εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἀνεξαρτήτως ἂν τελικὰ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς θὰ εἶναι ὁ κ. Κανελλόπουλος ἢ ἄλλος τὶς ἢ ἄλλοι τινές. Τὸ ἴδιο καὶ σήμερα, μετέχει τοῦ νέου αὐλικοῦ σχήματος καὶ κυβερνᾷ. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν ὁμάδα ποὺ ἀπεσπάσθη ἀπ’ τὴν Ε.Κ. Ἄν ἡ ἀπόσπασις καὶ ἡ σχετικὴ ἀντίδρασίς της μὲ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. ἐκρατοῦντο εἰς τὰ πλαίσια τὰ κομματικά, τὰ παραταξιακά, δὲν θὰ μᾶς ἔπεφτε λόγος. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως συνεδέθη μὲ τὸ πραξικόπημα, τὸ θέμα εἶναι γενικώτερον. Καὶ θλίβομαι, διότι τὸν ρόλον αὐτὸν ἔπαιξαν καὶ βουλευταὶ μὲ δημοκρατικὴ παράδοση.

§248Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Ἐγὼ δὲν θλίβομαι, ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἐπιτελῶ καθῆκον. Διατί συνδέετε τὴν τρίτην Κυβέρνησιν μὲ τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις; Γνωρίζετε, ὅτι τὸ κόμμα ἦτο ἡνωμένον μέχρι τῆς ἡμέρας ποὺ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐξ αὐτοῦ ἄλλη Κυβέρνησις. Εἴχομεν ὑποχρέωσιν νὰ δώσωμεν λύσιν εἰς τὴν κυβερνητικὴν κρίσιν διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν πολιτικὴν ἀνωμαλίαν. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀντιδημοκρατικὴν πρᾶξιν; Σεῖς ὁ ὁποῖος κόπτεσθε ὑπὲρ τῆς Δημοκρατίας, ὁ ὁποῖος εἶσθε ὀπαδὸς δημοκρατικοῦ κόμματος φρονεῖτε, ὅτι ὅταν δὲν πιστεύωμεν εἰς μίαν λύσιν καὶ εἰς μίαν πολιτικὴν πρέπει νὰ τὴν ἀκολουθῶμεν καὶ ὅ,τι πεῖ ὁ Ἀρχηγός;

§249Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Μὲ τὸν Μυριδάκην νὰ πᾶς.

§250Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Εἶσαι πολὺ μικρός. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§251Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἡ στάσις σας ἀπετέλεσεν ἀναπόσπαστον τμῆμα τοῦ πραξικοπήματος. Ἄνευ αὐτῆς δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκδηλωθῇ καὶ νὰ συνεχίζεται. Εἶσθε συνεπῶς ἐκ τῶν πραγμάτων ὄργανον τῶν σχεδίων ποὺ προωθοῦνται ἀπὸ τὴν Αὐλὴ καὶ τοὺς ξένους.

§252Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Εἶναι ἡ γνώμη σας.

§253Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε συνάδελφε, συνεχίσατε. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ συνεννοηθῶμεν, διότι μᾶς χωρίζει ἄβυσσος. Ἡ ὑπόθεσις ἔληξε. Προχωρήσατε.

§254Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Μὴ ἐκνευρίζεσθε, κ. Κωστόπουλε, διότι ὑπάρχουν πέραν τῶν πολιτικῶν εὐθυνῶν καὶ ἄλλα θέματα διὰ τὰ ὁποῖα καὶ χθὲς ἔγινεν ἀναφορὰ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀπὸ τὸν κ. Ἠλιοῦ.

§255Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Σᾶς παρακαλῶ νὰ μᾶς τὰ εἴπητε καὶ σεῖς καὶ οἱ φίλοι σας. Νὰ μᾶς εἴπητε τί ἐννοεῖτε. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κάμνετε ὑπαινιγμούς.

§256Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ὑπάρχουν μεταξὺ τῶν ἀποστατῶν καί τινες, οἱ ὁποῖοι ἐξεκίνησαν διὰ νὰ φθάσουν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ καὶ ἀπὸ ἰδιαίτερα, μεγάλα συμφέροντα.

§257Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρῶτον, κ. Πρόεδρε, θὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. συναδέλφου, διὰ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην ἡ ΕΔΑ τῆς ἰδικῆς μας ὑπερασπίσεως. Πρῶτον, διότι δὲν ἀνήκομεν εἰς τὴν αὐτὴν ἰδεολογικὴν παράταξιν καὶ δεύτερον, θεωρῶ, ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὑπερασπισθῇ μόνη της ἑαυτήν. Ἐξ ἄλλου, κ. Πρόεδρε, χθὲς ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Στεφανόπουλος εἶπε κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, ὅτι ἔφυγεν ὅταν διεπίστωσε τὴν ἄνοδον τῆς Ε.Κ. Εἴχομεν δηλαδὴ μὲ τὰς ἐκλογὰς τὸ 53%, ἄρα σήμερον ἔχομεν τὸ 60%. Ἄρα, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν ἀντιπροσωπεύει τίποτε καὶ δὲν ἔχει παρὰ νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸν Βασιλέα, νὰ τοῦ εἴπῃ, ὅτι δὲν στηρίζεται πουθενὰ καὶ ὅτι εἶναι ψευδοκυβέρνησις καὶ ὅτι παραιτεῖται διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ τὸν Βασιλέα καὶ τὴν Δημοκρατίαν.

§258Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπρολάβατε ἕνα σοβαρὸν σημεῖον τῆς ἀγορεύσεώς μου. Καὶ χθὲς ἐπερίμενα αὐτὴν τὴν βαρυσήμαντη ὁμολογία τοῦ κ. Στεφανοπούλου. Ἀλλ’ ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ θέμα. Δὲν παίρνομεν ὅλους τοὺς ἀποστάτες εἰς τὸν λαιμό μας, ἀλλὰ καὶ δὲν ἠμποροῦμεν ν’ ἀνεχθῶμεν ἀσυστάτους ἰσχυρισμοὺς καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων ἀναγνώρισιν «πλάνης» μὲ βάσιν δῆθεν τὴν «ἄγνοιαν» στοιχείων. Ἐξ ἄλλου ἰδίως αὐτὰς τὰς 25 ἡμέρας ὑπῆρχον ὅλες οἱ δυνατότητες ὅσοι δὲν θὰ ἤθελον νὰ παραμένουν συνεργοὶ τοῦ βασιλικοῦ πραξικοπήματος, νὰ ἀπαγκιστρωθοῦν. Νὰ συμβάλουν εἰς τὴν προώθησιν τῆς δημοκρατικῆς λύσεως τῶν ἐκλογῶν. Ἐν τούτοις ἐπέμειναν, ἐπροχώρησαν. Καὶ τὸ νέον σχῆμα ποὺ ἐδημιούργησαν ὑπογραμμίζει τὸν ρόλο τους. Εἰς κάθε περίπτωσιν ὄχι διὰ τὴν ὁμαλότητα, ἀλλὰ πρὸς κατευθύνσεις παρατάσεως τῆς ἀνωμαλίας καὶ ἐξυπηρετήσεως τῶν σχεδίων τῆς Αὐλῆς.

§259Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κοινοβουλευτικὴν λύσιν.

§260Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἀφήσατέ τα αὐτά, κ. Λύχνο. Κύριοι βουλευταί, τὸ νέον αὐλικὸν κυβερνητικὸν σχῆμα δὲν ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἀναβίωσιν καὶ ἐπανάληψιν τῶν δύο, πρίν, καταψηφισθέντων. Βρίσκεται ὑπὸ τὸν ἄμεσον ἔλεγχον τῆς Δεξιᾶς, μὲ τὴν παρουσία τῶν τοποτηρητῶν της μέσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν πλευρὰν τὸ σχῆμα Στεφανοπούλου, ἐκφράζει ἀκόμη πιὸ σαφῶς, τὴν κτυπητὴ ἀντίφαση ἀνάμεσα εἰς αὐτὸ ποὺ ἐψήφισεν ὁ λαὸς εἰς τὰς 16)2)64 καὶ εἰς αὐτὸ ποὺ θέλουν νὰ τοῦ ἐπιβάλουν τὸ παλάτι καὶ οἱ ξένοι. Ὁ κ. Στεφανόπουλος ἔλαβε τὴν ἐντολὴν νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ματαίωσιν τῆς δημοκρατικῆς λύσεως τῶν ἐκλογῶν. Καὶ σὰν σκεῦος τῆς Δεξιᾶς, νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν προώθησιν τῆς ἐπανόδου, αὐτῆς καὶ τῆς πολιτικῆς της. Εἴτε διὰ τῆς σημερινῆς καὶ ἐν συνεχείᾳ «βελτιωμένης» ἐκδόσεως τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε δι’ ἑνὸς εἴδους ἐκλογῶν ποὺ θὰ παραχαράζουν τὴν λαϊκὴν θέλησιν. Ὁ κ. Στεφανόπουλος παρουσίασε προχθὲς τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις. Παρ’ ὅτι συγκροτοῦν ἕνα κείμενον δικαιολογιῶν καὶ ἀοριστολογιῶν, δὲν ἠμποροῦν καθόλου νὰ καλύψουν τὸ γεγονός, ὅτι χαράζουν πολιτικὴν σύμφωνον ἀπολύτως μὲ τὴν γραμμὴν τοῦ ἀνακτοβουλίου, πολιτικὴν πλήρως ἀντίθετον πρὸς τὴν ἐντολὴν τῆς 16)2 καὶ εὐθυγραμμισμένην μὲ τὴν ΕΡΕ. Δὲν ἠμποροῦν νὰ συγκαλύψουν ποιοὶ κρύπτονται ὄπισθεν. Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις εἶναι σαφέσταται ὡς πρὸς τὰ σημεῖα τῶν ἐπιδιώξεων τῆς Αὐλῆς, τῶν Ἀμερικανῶν καὶ τοῦ ΝΑΤΟ, τῆς ἐγχωρίας καὶ ξένης οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας.

§261Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Τῶν ἐφοπλιστῶν.

§262Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Σαφεῖς ἐπίσης εἶναι ὡς πρὸς τὴν αἰχμήν των κατὰ τῶν δημοκρατικῶν δυνάμεων, τῶν ὀργανώσεων τοῦ λαοῦ, ὡς πρὸς τὴν κατεύθυνσιν νὰ φορτώσουν εἰς τὰς πλάτας τῶν ἐργαζομένων, τῶν εὐρυτάτων λαϊκῶν μαζῶν, νέα βάρη εἰς τὰς συνεπείας τῆς κρίσεως ποὺ αἱ δυνάμεις τῶν ἀντιδραστικῶν ἐπροεκάλεσαν. Δι’ αὐτὸ καὶ δὲν ἀναφέρουν λέξιν περὶ ἐκδημοκρατισμοῦ, περὶ ἐκτάκτων μέτρων, περὶ αἰτημάτων τῶν ἐργαζομένων, περὶ ἄλλων δημοκρατικῶν ἐπαγγελιῶν, μὲ τὰς ὁποίας ἐξελέγη ὁ κ. Κοθρῆς καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοί του, ἐνῷ ἀντιθέτως ἀπεικονίζονται ὅλαι αἱ κατευθύνσεις τῆς ΕΡΕ, ποὺ κατέκτησεν ἀμετάκλητα ὁ λαὸς εἰς 3 ἀλλεπαλλήλους ἐκλογάς.

§263Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἐγὼ ἐκπροσωπῶ καλλίτερον παντὸς ἄλλου τὰ συμφέροντα τῶν ψηφοφόρων μου. (Φωναὶ–θόρυβος ἐκ τῆς Ε.Κ.). Μὴ θορυβῆτε, κύριοι συνάδελφοι, θὰ τὸ δείξουν αἱ ἐκλογαὶ καὶ θὰ τὸ ἰδοῦμε ὅσοι εὑρεθοῦμε ἐδῶ.

§264Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Κοθρῆς μᾶς εἶπεν, ὅτι ἐπῆγεν εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον, διότι ἐφοβήθη τὴν Δικτατορίαν. Τὸ εἶπεν εἰς τὸν κ. Βαλλίδην. Τὸν προκαλῶ νὰ τὸ διαψεύσῃ.

§265Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ τὴν φορὰ τὸ αὐλικὸν κυβερνητικὸν σχῆμα ἐπιμελῶς ἀπέφυγε νὰ ἐκδηλώσῃ κεντρικὴν προέλευσιν καὶ πρόγραμμα φαίνεται, ὅτι ἔχει γενικεύσει ὄχι μόνον τὸν λαὸν ἀλλὰ καὶ τὴν ἰδίαν τὴν ὁμάδα τῶν ἀποστατῶν, ὅτι ἀπεκόπησαν ἀπὸ τὴν δημοκρατικὴν παράταξιν. Ὅτι τὸ πρόγραμμά τους ἀποτελεῖ σαφῆ καταπροδοσίαν τῆς λαϊκῆς ἐντολῆς ποὺ τοὺς ἔστειλε εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ἐφαρμόσουν δημοκρατικὴν πολιτικὴν καὶ ὄχι νὰ γίνουν οὐραγοὶ τῆς καταδικασμένης Δεξιᾶς. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ καὶ ἐὰν θὰ εἶσθε τελικῶς Κυβέρνησις, εἶναι ἀνάγκη, νὰ ξεκαθαρίσητε σαφῶς τὴν πολιτικήν σας καὶ ζητοῦμεν πρὶν ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία νὰ δοθοῦν ἀπαντήσεις ἐπὶ τοῦ θέματος ποὺ θὰ θέσωμεν. (Φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς ΕΡΕ). Κύριοι συνάδελφοι τῆς ΕΡΕ, ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι καγχάζετε, διότι τὰ θέματα αὐτά, ὡς εἶναι διατυπωμέναι αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις σᾶς ἱκανοποιοῦν πλήρως. Ἀφήσατε ὅμως τοὺς ἄλλους ἢ ὅσοι τυχὸν ἀνέρχονται πρὶν ψηφίσουν τοῦτο τὸ αὐλικὸν σχῆμα νὰ ξεύρουν σαφῶς τί θὰ κάμῃ διὰ τὰ θέματα αὐτά. Διότι ἀφοροῦν ὅλον τὸν λαὸν ἀκόμη καὶ τοὺς ἰδικούς σας ὀπαδούς. Πέραν τῶν ἐρωτημάτων περὶ τοῦ Κυπριακοῦ καὶ ἐκείνων ποὺ ἀφοροῦν τὰ οἰκονομικὰ θέματα διὰ τὰ ὁποῖα ὡμίλησαν οἱ προλαλήσαντες κύριοι συνάδελφοι, ἔρχομαι εἰς ἕνα κρίσιμον ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ καὶ τοῦ τύπου τῆς Δεξιᾶς διὰ δῆθεν τρομοκρατία ποὺ ἀσκεῖται ἀπὸ μέρους τῶν δημοκρατικῶν δυνάμεων, ἔγιναν προγραμματικὴ θέσις τοῦ κ. Στεφανοπούλου. Ἔτσι ἐδήλωσε χθές, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς του «εἶναι ἀποφασισμένη, ἐφαρμόζουσα αὐστηρῶς τοὺς νόμους, νὰ πατάξῃ πᾶσαν παράνομον ὀχλοκρατικὴν ἐκδήλωσιν, ἡ ὁποία τείνει νὰ ἐμφανίσῃ τὴν χώραν μας ὡς ἀναρχουμένην καὶ πολιτικῶς ὑπανάπτυκτον». Ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἔχει χρέος νὰ διευκρινίσῃ τί ἐννοεῖ μὲ αὐτά; Τί ἐννοεῖ μὲ τὸν ὅρον «ὀχλοκρατικαὶ ἐκδηλώσεις»; Μήπως τὰς συγκεντρώσεις καὶ τὰς εἰρηνικὰς διαδηλώσεις ποὺ ὀργανώνονται εἰς τὰς Ἀθήνας ἢ εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἀπὸ τὰς δημοκρατικὰς ὀργανώσεις; Αὐτὰς τὰς ἐκδηλώσεις θὰ ἐπιχειρήσῃ νὰ πατάξῃ. Ἀλλὰ αὐτὸ θὰ σημάνῃ ἐπάνοδον εἰς τὸ ἀστυνομικὸν καθεστώς. Ἔχετε χρέος νὰ ὁμιλήσητε σαφῶς. Ὑπάρχει ἐκκρεμὲς τὸ θέμα τῶν ἐκτάκτων μέτρων, ἡ φασιστικὴ νομοθεσία ποὺ ἔχει ἀτονίσει» αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ νομοσχέδιον καταργήσεως τῆς νομοθεσίας τοῦ ἐμφυλίου πολέμου, ποὺ συνετάξατε σεῖς, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. Διὰ ὅλο αὐτὸ τὸ μέγα θέμα δὲν εἴπατε λέξιν. Τί πρόκειται νὰ γίνῃ; Πῶς τολμᾶτε νὰ ὁμιλῆτε διὰ ὁμαλότηταν καὶ διὰ γαλήνευσιν, ὅταν θὰ ὑπάρχῃ πάντοτε ἀνοικτὴ ἡ πληγὴ ποὺ κληροδότησε ὁ ἐμφύλιος πόλεμος; Κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θέλω νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον, τί εἶπεν ἐδῶ τὴν 23ην Ἰουνίου περὶ τῶν μύθων τῆς ΕΡΕ κλπ. Ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Στεφανοπούλου τῆς 23.6.65: «... Εἶχε γίνει μὲ ἐπερώτησιν συναδέλφων τῆς ΕΡΕ μία μακρὰ συζήτησις πρὸ τετραμήνου, μὲ πρωτοβουλίαν τοῦ ἄλλοτε στρατιωτικοῦ ἡγέτου καὶ ἤδη συναδέλφου κ. Φροντιστῆ καὶ μὲ συμμετοχὴν πλειάδος βουλευτῶν καὶ μὲ παρεμβολὰς τῶν Ἀρχηγῶν τῆς ΕΡΕ καὶ τῶν Προοδευτικῶν διὰ τὰ θέματα τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ εἶχεν ἀπασχοληθῆ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τρεῖς μακρὰς συνεδριάσεις καὶ ἠθέλησαν ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους νὰ παρουσιάσουν ὅτι ἡ Κυβέρνησις διέλυσε τὰς ἐθνικὰς δυνάμεις, ὅτι δὲν προστατεύει τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν καὶ ἡ ἧττα των ὑπῆρξε συντριπτική. Ἐτράπησαν τότε εἰς φυγὴν καὶ ἔφθασαν εἰς γελοιοποίησιν. Ἦλθον ἐδῶ νὰ μᾶς εἴπουν καὶ διὰ τὰς μαύρας κάλτσας ποὺ φοροῦσαν οἱ μαθήτριες καὶ ὅτι εἰς τὴν Καλαμαριὰν ἐδημιουργήθησαν μεταξὺ τῶν μαθητῶν ὡρισμένα θέματα μὲ ἀποτέλεσμα νὰ τίθεται ἐν κινδύνῳ τὸ Ἔθνος. Καὶ ὑπῆρξεν ἡ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως συντριπτικὴ καὶ ἦλθεν ὁ τραγικὸς ἐπίλογος ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μαζὶ μὲ τὴν ἀντίκρουσιν ποὺ ἔκαμε, προῆλθε καὶ εἰς τὴν θλιβερὰν δι’ αὐτοὺς ἀποκάλυψιν τοῦ «Περικλῆ». Καὶ κατεπλάγη τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον ἀπὸ τὴν τραγικὴν ἀποκάλυψιν. Ἐτράπησαν οἱ ἀντίπαλοί μας εἰς φυγὴν καὶ ὑπέστησαν ἧτταν δεινήν .....». «... Αὐτοὶ ἀντιθέτως ἤρχισαν νὰ προκαλοῦν καὶ νὰ διεγείρουν τὰ πάθη, διότι ἐχρησιμοποίησαν μεθόδους καθαρῶς ἀνελευθέρους καὶ ἀντιδημοκρατικάς...». «... Προβάλλει συνεχῶς φανταστικοὺς κινδύνους. Γνωρίζομεν ὅτι ἔχει ἀποκτήσει εἰς τὴν κατασκευὴν κινδύνων μίαν εἰδικότητα, ὅτι ἔχει ἀποκτήσει ἕνα εἶδος ἱκανότητος...». «... Ἀντιθέτως ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν τολμᾷ νὰ ζητήσῃ ἐκλογάς, δὲν τολμᾷ νὰ ζητήσῃ τὴν μοναδικὴν αὐτὴν λύσιν, διότι ἀκριβῶς περιώρισε τὸ ἰδεολογικὸν περιεχόμενον τοῦ ἀγῶνος της εἰς καθαρῶς προσωπικὰ θέματα...». Μπορεῖ νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἰσχύουν αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔλεγε τότε ἢ ὄχι, ἢ μήπως «ἐπλανήθη» καὶ ἔπρεπε νὰ παρέλθῃ τόσος χρόνος ὥστε νὰ ἀντιληφθῇ τὴν «πλάνην» του;

§266Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Προχωρήσατε πολύ, κ. συνάδελφε.

§267Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Κανελλόπουλος ἐπανέλαβε χθὲς τὰ περὶ «τρομοκρατικῶν ἐκδηλώσεων» τῆς Ἀριστερᾶς εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἀλλ’ ὅμως οὐδὲν περιστατικὸν τοιούτων ἐκδηλώσεων ἀνέφερε. Καίτοι εἰς τὸ Κοινοβούλιον ἰσχυρίσθη ὅτι ἔχει «ἄπειρα».

§268Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ θὰ σᾶς ἀναφέρω, ἐὰν μοῦ ἐπιτρέψετε, δύο περιστατικά, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἓν συνέβη εἰς τὰ προπύλαια τῆς Βουλῆς καὶ τὸ ἄλλο εἰς τὴν ὁδὸν Σταδίου.

§269Γ. ΤΖΩΡΤΖΗΣ. Καὶ ἐγὼ μπορῶ νὰ σᾶς ἀναφέρω δύο ἐπεισόδια προκληθέντα ἀπὸ ὀπαδοὺς τῆς Δεξιᾶς.

§270Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅταν συνεζήτει ἡ Κοινοβουλευτικὴ ὁμὰς τῆς Ε.Κ. εἰς τὴν ὁδὸν Χρήστου Λαδᾶ, συνέπεσε νὰ διέρχωμαι εἰς τὴν ὁδὸν Σταδίου. Πῆρα ἀπὸ ἓν περίπτερον τὴν ἐφημερίδα «Βραδυνὴ» καὶ μόλις ἀντελήφθησαν τοῦτο ὡρισμένοι διαδηλωταὶ μὲ ἐπλησίασαν καὶ μοῦ εἶπαν: «Βραδυνὴ διαβάζετε;» Γιατί; Ἀπήντησα. Δημοκρατία δὲν ἔχομεν; Κατόπιν τοὺς εἶπα ὅτι εἶμαι ὁ βουλευτὴς Κεφαλογιάννης καὶ ὅτι αὐτὸ ποὺ κάμνουν δὲν τοὺς συμφέρει. Ἐὰν αὐτὰ συμβαίνουν, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν ὁδὸν Σταδίου, σκεφθῆτε τί θὰ συμβαίνῃ εἰς τὴν ὕπαιθρον. Τὸ ἕτερον ἐπεισόδιον συνέβη κατὰ τὴν ἑσπέραν καθ’ ἣν ἐγένετο ἡ ψηφοφορία διὰ τὴν Κυβέρνησιν Νόβα. Εὑρισκόμην εἰς τὰ προπύλαια τοῦ Κοινοβουλίου μετὰ τῶν συναδέλφων Βαρβιτσιώτη, Βουρδουμπᾶ καὶ Λαγάκου, ὅτε μᾶς ἐπλησίασαν ὡρισμένοι τύποι καὶ μᾶς εἶπον ὅτι ἀπόψε πρέπει νὰ σκοτώσωμε ἕνα ἀπὸ τοὺς προδότας. Τοὺς ἀπήντησα ὅτι αὐτὰ δὲν πρέπει νὰ λέγωνται εἰς τὸ Κοινοβούλιον, ἀφοῦ προηγουμένως τοὺς ἀνέφερα τὴν ἰδιότητά μου ὡς βουλευτοῦ.

§271Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Μοῦ κάνει ἐντύπωσιν, κατ’ ἀρχήν, κ. συνάδελφε, ὅτι ἐνῷ ἰσχυρίζεσθε ὅτι ἡ τρομοκρατία ἀσκεῖται κυρίως εἰς τὴν ὕπαιθρον, πάλιν ἀναφέρεσθε μόνον εἰς «γεγονότα» ποὺ ἔλαβον χώραν εἰς τὰς Ἀθήνας, ὅπως καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος, μόνον εἰς τὸ ἱλαροτραγικὸν περιστατικὸν τοῦ «Βυζαντίου». Ἐὰν αὐτὰ εἶναι τὰ «ἄπειρα» στοιχεῖα, ὅτι γίνεται τρομοκρατία, δὲν θὰ πείσετε κανένα ἀπὸ τοὺς ὀπαδούς σας. Ὁ λαὸς ζεῖ εἰς τὰς πόλεις καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ γνωρίζει τί γίνεται. Ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει τρομοκρατία ἐναντίον τῶν ὀπαδῶν τῆς Δεξιᾶς καὶ μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῶν ὀπαδῶν τῶν δημοκρατικῶν κομμάτων, ἀλλὰ ὑπάρχει σύμπνοια ὅλου τοῦ λαοῦ ὅσο ποτέ. Βεβαίως καὶ οἱ ὀπαδοὶ τοῦ κόμματός σας σήμερα δὲν ἐπικροτοῦν τὰ ὅσα γίνονται ἀπὸ τὴν Αὐλὴν καὶ τὶς ἄλλες ἀντιδραστικὲς δυνάμεις. Γι’ αὐτὸ καὶ εἴτε, διαφοροποιοῦνται πρὸς τὰ δημοκρατικὰ κόμματα, εἴτε οὐδετεροποιοῦνται, δὲν ἐκδηλώνονται. Ἔχουν ἀγανακτήσει καὶ οἱ ὀπαδοί σας καὶ διὰ τοῦτο φοβεῖσθε φέρ’ εἰπεῖν τὴν πολιτικήν σας διότι ὁ λαὸς δὲν εἶναι διατεθειμένος πλέον νὰ ἀνέχεται τὴν τρομοκρατίαν τοῦ χωροφύλακα καὶ τοῦ παρακρατικοῦ, νὰ παρασύρεται ἀπὸ κηρύγματα μισαλλοδοξίας. Σᾶς φοβίζει ἡ ἑνότης καὶ ἡ σύμπνοια τοῦ λαοῦ, σᾶς φοβίζει τὸ δημοκρατικὸν ἀγωνιστικὸν πάθος.

§272Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ λαὸς μὲ ποῖον εἶναι, μὲ τὴν ΕΔΑ ἢ μὲ τὸν κ. Παπανδρέου;

§273Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κάνετε ἐκλογὰς καὶ θὰ δῆτε μὲ ποῖον εἶναι. Πάντως, ὄχι μὲ σᾶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ κόμμα μας, κοινὴ εἶναι ἡ πεποίθησις ὅτι ἡ πολιτική του ἐπεβεβαιώθηκε, ὅτι πρωτοστατεῖ εἰς τοὺς ἀγῶνας καὶ εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἑνότητος διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν, ὅτι ἐστάθη ἡ συμπαγὴς δύναμις τῆς Δημοκρατίας ἔξω καὶ μέσα στὴ Βουλή. Γι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους πιστεύομεν ὅτι ἡ ἐπιρροή του ἔχει ἀνέβει. Ὑπάρχει, κύριοι συνάδελφοι, φυσικὰ θέμα ἐλευθέρων ἐκλογῶν καὶ ἀνάγκη νὰ ἐκλείψουν οἱ δυνατότητες νὰ στραγγαλισθῇ ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ πρὸς ἀντίθετον κατεύθυνσιν, εἶναι ἡ τρομοκρατία, διότι ἐκτὸς τῶν ὅσων ἀνέφερεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ὑπάρχει τὸ ὄργιον τῶν μεταθέσεων ποὺ ἐξαπέλυσεν ὁ κ. Γεννηματᾶς, γιὰ νὰ καταστήσῃ τὶς ἐνόπλους δυνάμεις ὑποχείριες τῆς χούντας.

§274Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ποῖον εἶναι τὸ ὄργιον αὐτό;

§275Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἔχει πεῖραν ὁ κ. Γεννηματᾶς εἰς τὰ θέματα αὐτὰ καὶ ἔχει δώσει ἐξετάσεις, κ. Λύχνε, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον γνωρίζει ὁ κ. Στεφανόπουλος. Γι’ αὐτὸ καὶ ἀνέφερε χθὲς τὸν Περικλῆ. Ὅλοι θυμοῦνται μὲ πόση θέρμη χειροκροτοῦσαν τὴν δευτερολογίαν τοῦ κ. Παπανδρέου κατὰ τὴν πολιτικὴν συζήτησιν τοῦ περασμένου Ἰουνίου καὶ οἱ 170 βουλευταὶ τῆς Ε.Κ. καὶ μαζί τους οἱ σημερινοὶ ἀποστάται, ὅταν ἐξήγγειλε τὴν ἀπόφασιν τῆς πλήρους ὑπαγωγῆς τοῦ Στρατοῦ στὸν ἔλεγχο τῆς νόμιμης Κυβερνήσεως. Ἄλλοτε ἐν χορῷ, κύριοι «Ὑπουργοί», ζητούσατε τὴν διάλυσιν τῆς χούντας καὶ τὴν ἀποστράτευσιν τοῦ κ. Γεννηματᾶ. Σήμερον θὰ συνεχίσετε νὰ εὐλογῆτε τὸ νέον ὄργιον ποὺ ἐξαπέλυσε μὲ τὴν καθοδήγησιν τῆς Αὐλῆς καὶ τῶν Ἀμερικανῶν. Καὶ εἶναι ἀλήθεια ὅτι τὸν κ. Γαρουφαλιᾶ, ποὺ ὁμόφωνα τὸν διαγράψατε καὶ τὸν καταδικάσατε θὰ τὸν κάνετε Ὑπουργὸν στὰ δεξιὰ τοῦ κ. Μητσοτάκη, ποὺ ἀπὸ τοὺς πρώτους τὸν εἶχε στιγματίσει καὶ ἐπανέλαβε ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ πρὸ ἡμερῶν ὅτι ἦταν ἀπαίτησις τοῦ κόμματος ἡ ἀπομάκρυνσις τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ. Ἐρωτᾶσθε, πῶς ἀνεχθήκατε νὰ εἶναι ἀρχιμάγειρος τῆς νέας «Κυβερνήσεως», ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς, πῶς ἔχετε μετὰ ταῦτα τὸ θάρρος νὰ ζητῆτε τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς; Πῶς θὰ ἀνεχθῆτε, κ.κ. «Ὑπουργοὶ» τῆς σημερινῆς «Κυβερνήσεως», οἱ ὁποῖοι ὁμοφώνως ψηφίσατε τὴν διαγραφὴν τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ ἀπὸ τὸ κόμμα σας, νὰ παρακάθηται αὔριο μαζί σας εἰς τὰ Ὑπουργικὰ ἑδώλια; Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστόν, ὅπως ἤδη ἐτόνισα, διατί ἀποφεύγουν αἱ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι συνέπτυξαν τὴν σημερινὴν πλειοψηφίαν καὶ ὅσοι εὑρίσκονται εἰς αὐτήν, τὰς ἐκλογάς. Γνωρίζουν οἱ κύριοι αὐτοί, ὅτι εἰς τὰς νέας ἐκλογὰς θὰ ὑπάρξῃ εὐρυτέρα λαϊκὴ καταδίκη τους, καταδίκη τῆς πολιτικῆς τους καὶ ἐν σχέσει μὲ τοῦτο ὑπερψήφισις ὅλων τῶν δημοκρατικῶν δυνάμεων, εὐρυτέρα δημοκρατικὴ πλειοψηφία.

§276Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ΕΔΑ θὰ πάρῃ περισσοτέρους ἀπὸ τὸ 12%;

§277Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Ρέντη θὰ ὠφείλατε σεῖς προσωπικῶς, δι’ εἰδικοὺς λόγους νὰ εἶσθε σεμνότερος.

§278Λ. ΛΑΓΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κ. συνάδελφε, παρακαλῶ δύο λέξεις.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. συνάδελφε.

§280Λ. ΛΑΓΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤμην ἐκτὸς τῆς αἰθούσης καὶ μὲ εἰδοποίησαν ὅτι ὁ κ. Κεφαλογιάννης, διακόπτων τὸν κ. Μπριλλάκην, ἀνέφερε τὸ ὄνομά μου, καὶ εἶπεν, ὅτι μὲ ἠπείλησαν κάποτε εἰς τὰ προπύλαια. Τὸ ἐπεισόδιον αὐτὸ ἐγένετο, ἀλλὰ οὐδεὶς μὲ ἠπείλησε.

§281Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν σᾶς ἔπιασε ἀπὸ τὸ πέτο καὶ δὲν σᾶς εἶπε ὅτι «θὰ σκοτώσω κἄποιον, ὁ ὁποῖος ἔχει ὑπογράψει καὶ τὸ πρωτόκολλον».

§282Λ. ΛΑΓΑΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχουν ἔτσι τὰ πράγματα, τὸ ἐπεισόδιον ἔλαβε χώραν, ἀλλὰ δὲν μὲ ἠπείλησε κανείς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια.

§283Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, κοινὴ εἶναι ἡ συνείδησις, ὅτι ἡ μόνη δημοκρατικὴ διέξοδος ἀπὸ τὴν παροῦσαν κρίσιν εἶναι ἡ ἄμεσος διενέργεια ἐλευθέρων ἐκλογῶν. Εἶναι γνωστὰ τὰ φοβερὰ ἐπιχειρήματα ποὺ προβάλλονται ἐναντίον αὐτῆς τῆς λύσεως. Ἤδη ἐπεσημάνθησαν καὶ ἀνετράπησαν ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους τῆς παρατάξεως, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὸν λόγον. Ἐγὼ συνεχίζοντας θὰ ἐπιμείνω σὲ ὡρισμένα ἐξ αὐτῶν ποὺ προέκυψαν καὶ ἀπὸ τὴν χθεσινὴν δευτερολογίαν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ. Ὁ κ. Κανελλόπουλος προκληθεὶς χθὲς ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν ἀπὸ τὴν ἀγορεύσῃ τοῦ κ. Ἠλιοῦ, νὰ φέρῃ στοιχεῖα περὶ «τρομοκρατίας» τῆς ἀριστερᾶς, ἀπέφυγε νὰ ἀπαντήσῃ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἠσχολήθη μόνον περὶ ἄλλων τινῶν. Καὶ ὀφείλω πρὶν εἰσέλθω εἰς τὰ οὐσιαστικὰ θέματα νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Ἐξωργισμένος ὁ κ. Κανελλόπουλος ἀπὸ τὰ ὅσα διέφυγαν εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον περὶ ἀνόδου τῶν δημοκρατικῶν δυνάμεων, ἐνόμισεν ὅτι ἠμποροῦσε νὰ μεταθέσῃ κατ’ ἀρχὴν τὸ θέμα κάνοντας ὑπαινιγμοὺς κατὰ τῆς παρατάξεώς μας. Εἶπεν, ἀφοῦ ἐξῆρε τὴν ἀγωνιστικὴν ἱστορίαν τοῦ σεβαστοῦ Προέδρου τοῦ κόμματός μας, ὅτι τοῦ ἔχει ἀπαγορεύσει τὸ κόμμα μας νὰ ὁμιλῇ εἰς τὴν Βουλήν! Εἶναι εἰλικρινῶς ἀπρεπὲς καὶ ποταπὸν νὰ λέγεται αὐτό, ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὸν κ. Κανελλόπουλον. Γνωρίζει, ὅτι καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς πόσον βάρος ἔχουν αἱ ἀπόψεις τοῦ Προέδρου μας καὶ εἰς τὴν ΕΔΑ καὶ γενικῶς. Γνωρίζει, ἐξ ἄλλου, ὅτι τὸν θεσμὸν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐκπροσώπου τὸν καθιέρωσε πρῶτος ὁ κ. Κανελλόπουλος. Ὁ κ. Κανελλόπουλος ἐξεπροσώπει τὸ κόμμα τοῦ Ἑλληνικοῦ συναγερμοῦ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ 1951, ὡς Ἀντιπολίτευσις, ὅταν ἦτο Ἀρχηγὸς τοῦ Ε.Σ. ὁ Στρατάρχης Παπάγος. Γνωρίζει, ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὅτι αὐτὸ καθιερώθη καὶ εἰς τὴν ΕΔΑ ἀπὸ τὸ 1956. Ἐν συνεχείᾳ, ὡμίλησεν ὁ κ. Κανελλόπουλος κατὰ κόρον περὶ ψεύδους καὶ ὑποκρισίας τῆς ἀριστερᾶς συνδέοντας τοῦτο, μεταξὺ ἄλλου καὶ μὲ τὴν θέσιν μας, τὴν δῆθεν μὴ εἰλικρινῆ ἔναντι τοῦ θέματος τῆς νομιμοποιήσεως τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος. Γνωρίζει ὁ κ. Κανελλόπουλος πόσον σαφεῖς καὶ ἐπίμονοι, χρόνια τώρα, εἴμεθα ἐπ’ αὐτοῦ. Καὶ ἀντιλαμβάνεται ὅτι εἶναι τόσον ζέον τὸ πρόβλημα, ὥστε διαρκῶς ἀπασχολεῖ καὶ τοὺς ἀντιπάλους μας. Δὲν γνωρίζω διατί χθὲς, ἐν προκειμένῳ, κατέφυγεν εἰς τὸ ἀσύστατον ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ νομιμοποιηθῇ τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα Ἑλλάδος, διότι καὶ νομιμοποιούμενον δὲν θὰ κατέλθῃ αὐτοτελῶς εἰς τὰς ἐκλογάς, ἀλλὰ ὑπὸ τὸ σχῆμα τῆς ΕΔΑ συνεργαζόμενον μὲ τὰς ἄλλας ἀριστεράς, συνεπεῖς δημοκρατικὰς δυνάμεις. Λυποῦμαι, διότι εἶναι πολὺ εὔκολον καὶ τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα. Εἶναι δικαίωμα κάθε κόμματος καὶ τοῦ ΚΚΕ νὰ κατέρχεται αὐτοτελῶς ἢ ὄχι εἰς τὰς ἐκλογάς. Μπορεῖ αὐτὸ νὰ γίνῃ καὶ μπορεῖ ὄχι ἀπὸ τὸ ΚΚΕ. Ἐξ ἄλλου ἔχομεν παραδείγματα καὶ τοῦ ἀπωτέρου παρελθόντος, ὅπου τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα, νόμιμον, συνειργάσθη μὲ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ μὲ τὸ Λαϊκόν, ἀκόμα ἐτέθη θέμα συνεργασίας του διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Βοζίκη, ὡς Προέδρου τῆς Βουλῆς. Τοιαῦται συνεργασίαι γίνονται εἰς πολλὰ κράτη τῆς Εὐρώπης, ὅπου τὰ Κ.Κ. εἶναι νόμιμα. Εἶναι πασίγνωστος καὶ δοκιμασμένη ἡ ὀρθότης τῆς τακτικῆς τῶν Κ. Κ. καὶ ἄλλων ἀριστερῶν κομμάτων διὰ τὴν ἑνότητα καὶ τὴν συνεργασίαν τῶν δημοκρατικῶν δυνάμεων. Μπορεῖ αὐτὸ νὰ ἀποτελῇ λόγον ἀρνήσεως τῆς νομιμοποιήσεως τοῦ Κ.Κ.Ε. Πρέπει, κύριοι νὰ εἴμεθα καὶ εἰλικρινεῖς καὶ ρεαλισταί. Καίτοι παράνομον τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα, ὑπάρχει μέσα εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἔχει πολλὲς χιλιάδες ὀπαδούς, ἔχει στελέχη, τὰ ὁποῖα ζοῦν στὴν Ἑλλάδα καὶ παίρνουν μέρος στὴ δημοσία ζωή, εἶναι παράγοντες εἰς τὰς πολιτικὰς ἐξελίξεις. Αὐτὰ εἶναι τὰ οὐσιώδη, γιὰ ὅποιον ἐνδιαφέρεται νὰ ἐλπίζῃ ἀποκατάστασιν ὁμαλῆς πολιτικῆς ζωῆς. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν τὸ θέλει ἡ δεξιά. Γι’ αὐτὸ ἐπιστρατεύει κάθε φορὰ ἀσύστατα ἐπιχειρήματα ποὺ ἡ ζωὴ τὰ ἔχει ἀνατρέψει. Εἶναι ἐθνικὴ πλέον ἀνάγκη νὰ νομιμοποιηθῇ τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα. Μὴ δεχομένη ἡ δεξιὰ τὴν νομιμοποίησιν τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος ἀποδεικνύει ὅτι ἐμμένει σ’ ἕνα ἀντικομμουνισμὸν στεῖρον. Σ’ ἕνα ἀντικομμουνισμὸν ποὺ ἔχει μεταβληθῆ εἰς ἐπικερδῆ ἐπιχείρησιν διὰ τὰς ἀντιδραστικὰς δυνάμεις, ἀλλὰ ποὺ δὲν ὑπηρετεῖ τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς καταστάσεως καὶ τὴν ὁμαλότητα τῆς χώρας μας.

§284Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Παπανδρέου, διατί δὲν τὸ δέχεται αὐτό;

§285Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν γίνεται συζήτησις αὐτὴν τὴν στιγμὴν διὰ τὴν στάσιν τοῦ κ. Παπανδρέου. Συζητοῦμεν μὲ τὴν «Κυβέρνησιν» καὶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Εἰς ἄλλας εὐκαιρίας, καὶ εἶναι πάρα πολλαί, ὑπήρξαμεν σαφεῖς στὴν κριτική μας γιὰ τὰ λάθη καὶ τῆς παρατάξεως τοῦ κ. Παπανδρέου. Κύριοι συνάδελφοι, ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν, αἱ ὁποῖαι, ὁπωσδήποτε θὰ γίνουν, τὸ αἴτημα τῆς νομιμοποιήσεως τοῦ Κ.Κ.Ε. καθίσταται περισσότερον ἐπιτακτικόν, ὡς αἴτημα ἐλευθέρων καὶ ἀδιαβλήτων ἐκλογῶν, ὡς αἴτημα ἐξομαλύνσεως τῆς καταστάσεως. Ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ χθὲς ἐξέφρασε τὸ μῖσος τῆς δεξιᾶς καὶ τῶν ὑποστηρικτῶν της ἐναντίον τοῦ ἀγωνιζομένου λαοῦ μας. Καὶ χθὲς ἐπέμεινε ὑποστηρίζων τὸν μῦθον τῆς τρομοκρατίας ποὺ δῆθεν ἀσκοῦν αἱ δημοκρατικαὶ δυνάμεις καὶ ἰδίως ἡ ἀριστερά. Εἶναι ἡ τακτικὴ τῆς διαστροφῆς τῆς πραγματικότητος, διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὰ ὅσα τεκτένονται σὲ βάρος τοῦ λαοῦ καὶ τῶν δημοκρατικῶν του κατακτήσεων. Ὁ κ. Κανελλόπουλος ἀπέφυγε χθὲς ἐπιμελῶς νὰ ἀναφερθῇ στὸν μῦθο περὶ ὅπλων. Προκαλεῖται καὶ σήμερον νὰ ἀναφέρῃ, ἔστω καὶ ἕνα περιστατικόν, ἄλλως εἶναι κοινὸς συκοφάντης.

§286Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Δὲν ἐντρέπεσθε. Εἶσθε ἀνάξιος νὰ ὑβρίζετε τὸν ἐντιμότατον Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ.

§287Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Εἶναι τακτικὴ τῆς Δεξιᾶς, ὅταν προκαλῆται νὰ ἀποφεύγῃ τὴν διευκρίνισιν τῆς ἀληθείας καὶ ἀντίστοιχα νὰ ὁμιλῇ διὰ τοὺς ἀντιπάλους της περὶ ψεύδους καὶ ὑποκρισίας.

§288Χ. ΕΡΜΕΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ κ. Μπριλλάκης. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποκαλῇ τὸν ἐντιμότατον καὶ ἁγνότατον κ. Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ, ὡς συκοφάντην. Εἶναι ἀνάξιος νὰ πιάνῃ στὸ στόμα του τὸν κ. Κανελλόπουλον.

§289Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Διατί νὰ ἀνακαλέσω, ἀφοῦ χθὲς ὁ κ. Κανελλόπουλος ἀνέφερε βαρυτέρας ἐκφράσεις.

§290Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφυλακίου). Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτωρ ἐξεστόμισε μίαν βαρυτάτην φράσιν κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ὅτι εἶναι κοινὸς συκοφάντης. Δὲν νομίζετε, ὅτι εἶναι φράσις βαρυτάτη, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ κ. συνάδελφος, ἢ ἀνεμένατε νὰ σᾶς τὸ εἴπωμεν ἡμεῖς.

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπριλλάκη, παρακαλῶ, νὰ ἐπαναλάβητε τὶ εἴπατε καὶ ἂν ἀνεφέρατε αὐτὰς τὰς φράσεις νὰ τὰς διορθώσητε.

§292Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ θέμα ἐπανορθώσεως, κ. Πρόεδρε, αὐτὸ εἶναι θέμα ἀντικειμενικὸν καὶ σᾶς καλῶ νὰ κρίνητε. Ὁ κ. Κανελλόπουλος, εὐθυγραμμιζόμενος πρὸς τοῦτο μὲ τὸν ἔξαλλον τύπον τῆς Δεξιᾶς, ἐπανειλημμένως, μεταξὺ ἄλλων ἀνακριβειῶν, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν, εἶπε καὶ τοῦτο, ὅτι ἡ Ἀριστερὰ ἐξοπλίζεται. Τὸ ἐπανέλαβε καὶ εἰς τὸ Ἀνακτοβούλιον. Ἐκλήθη πλειστάκις νὰ τὸ ἀποδείξῃ. Καὶ εἶπον: Ἐὰν καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν τὸ ἀποδείξῃ ἡ ἐνέργειά του αὐτὴ εἶναι ἐνέργεια συκοφάντου. Δὲν ἔχω τίποτε λοιπὸν νὰ ἀνακαλέσω. Εἶναι γνωστὴ ἡ σκοπιμότης τοῦ μύθου αὐτοῦ ἰδίως εἰς τὰς προεκλογικὰς περιόδους κατασκευάζονται τοιαῦτα μυθιστορήματα, ὀργανώνονται καὶ σχετικαὶ προκλήσεις διὰ νὰ καλλιεργήσουν ἀτμόσφαιραν ἀναταραχῆς καὶ ἀνωμαλίας, διὰ νὰ καταλογίσουν ἀντισυνταγματικὰ μέτρα, διὰ νὰ ἐπηρεάσουν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι κανεὶς δὲν σᾶς πιστεύει πειά. Ὅλα τὰ κατασκευάσματά σας πίπτουν εἰς τὸ κενόν. Ὁ λαός μας γνωρίζει, ὅτι αἱ δημοκρατικαὶ δυνάμεις πρῶτ’ ἀπ’ ὅλα ὑπερασπίζονται τὴν πραγματικὴν ἡσυχία καὶ ὁμαλότητα τῆς χώρας. Τὴν δημοκρατικὴν ὁμαλότητα, ὄχι τὴν ὁμαλότητα διὰ τῆς ὑποταγῆς καὶ τῆς περιφρονήσεως τῆς λαϊκῆς θελήσεως, ἀλλὰ τὴν ὁμαλότητα ποὺ θὰ στηρίζεται σὲ μιὰ ζωὴ δημοκρατική, ὅπου θὰ γίνεται σεβαστὴ ἡ ἀρχὴ τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ. Ὁ λαὸς σὲ ὅλη τὴν 15ετία τῆς δράσεως τῆς ΕΔΑ καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου, τὴν βλέπει, ὄχι μόνον προγραμματικά, ἀλλὰ στὴ πράξη, σὰν συνεπῆ καὶ ἀποφασιστικὸ παράγοντα δημοκρατίας καὶ ὁμαλότητος. Αὐτὸ γίνεται καὶ στὸ 70ήμερο. Ἄλλοι ἐξαπέλυσαν τοὺς ἀσκοὺς τῆς ἀνωμαλίας καὶ οἱ δημοκρατικὲς δυνάμεις ξεσηκώθηκαν γιὰ νὰ βάλουν χαλινάρι στὶς δυνάμεις αὐτές. Γιὰ νὰ προασπίσουν τὸ Σύνταγμα καὶ τὴν Δημοκρατίαν, γιὰ νὰ κρατήσουν ἀνοικτὸ τὸ δρόμο νὰ προχωρήσῃ ὁμαλὰ ἡ χώρα πρὸς τὴν πρόοδο, γιὰ νὰ μὴ παραγκωνίζεται, γιὰ νὰ μὴ ξαναζήσῃ τὶς ἐφιαλτικὲς ἡμέρες τῆς τυραννίας της ἡ Ἑλλάς, γιὰ νὰ μὴ πάῃ ὁ κόσμος καὶ σὲ χειρότερα, ὅπως θέλουν οἱ ξένοι, ἡ Χούντα, ἡ ὀλιγαρχία. Σ’ αὐτὸ τὸν ὑπέρτατον ἀγῶνα, ὁ Λαός μας, δὲν ἔχει τὰ ὅπλα περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλοῦν ἡ δεξιὰ καὶ ὁ τύπος της. Σ’ αὐτὸν τὸν ἀγῶνα ἡ ἀριστερὰ δὲν ἐξοπλίζεται ὅπως ἰσχυρίζονται. Ἀλλὰ στέκονται ἄοπλοι. Καὶ ὁ λαὸς καὶ ἡ ἀριστερὰ διαθέτουν πράγματι ὅπλα ἄλλης κατηγορίας, ὅπλα πολὺ ἀποτελεσματικά. Διαθέτουν τὸ ὅπλον τῆς κινητοποιήσεως τῶν εὐρυτάτων δυνάμεών τους, τῶν ὁμαδικῶν λαϊκῶν δημοκρατικῶν ἀγώνων. Διαθέτουν τὸ μέγα ὅπλον τῆς ἑνότητός τους. Σεῖς δὲν θὰ φοβόσαστε τόσον τὰ ὅπλα, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε, ὅσον τὰ ὅπλα τῆς μαζικῆς λαϊκῆς πάλης καὶ τῆς λαϊκῆς δημοκρατικῆς ἑνότητος. Διότι αὐτὰ ἔχουν δοκιμασθῆ τὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ξέρετε πὼς εἶναι πολὺ ἀποτελεσματικά. Ξέρετε, ὅτι ὁ Λαός μας μὲ τὴν εὐρεῖαν καὶ ἀποφασιστικὴν κινητοποίησίν του ἀνέτρεψε τὴν κυβέρνησιν τῆς ΕΡΕ, ἐπέβαλε ὅρους ἐλευθέρων ἐκλογῶν, κατήγαγε 3 ἀλλεπαλλήλους ἐκλογικὰς νίκας καὶ προώθησε, ἔστω βασανιστικὰ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ἐκδημοκρατισμοῦ, τὰ αἰτήματά του. Ξέρετε, ὅτι μὲ τὴν ἑνότητα καὶ τὴν πάλη του ὁ Λαὸς ἀνέτρεψε ὡς τώρα τὶς δύο βασιλικὲς κυβερνήσεις. Ξέρετε ὅτι ἔτσι μπαίνει φραγμὸς στὰ σχέδιά σας, ὅτι περιφρουρεῖ τὴν ὁμαλότητα. Σᾶς πιάνει ἄγχος τό, ὅτι ἔπαψεν ὁ λαὸς νὰ φοβᾶται καί, ὅτι διαθέτει τὴν ἀκατανίκητη δύναμιν τῆς ἑνότητος καὶ τῆς πάλης του. Αὐτὸ τὸ ὅπλο θὰ τὸ κρατήσῃ ὁ λαὸς καὶ θὰ τὸ περιφρουρήσῃ ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ. Διότι ξέρει πὼς πρέπει νὰ εἶναι ἕτοιμος νὰ ὑπερασπίσῃ κάθε στιγμὴν τὴν ὑπόθεσιν τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς ὁμαλότητος, ξεύρει, ὅτι μόνον ἔτσι θὰ μπορέσῃ νὰ κάνῃ σεβαστὴ τὴ θέλησή του γιὰ μιὰ ζωὴ καλύτερη. Ἡ θεωρία, ὅτι ὁ Λαὸς ψηφίζει καὶ μετὰ πρέπει νὰ κάθεται ἄβουλος, εἶναι ξεπερασμένη. Δὲν ἀρκεῖ ἁπλῶς νὰ ρίχνῃ τὴν ψῆφον του, ἀλλὰ καὶ νὰ τὴν περιφρουρῇ, νὰ κάνῃ κάθε στιγμὴ σεβαστὴ τὴ θέλησή του. Ἀλλὰ καὶ γιὰ νὰ μπορῇ νὰ ψηφίζῃ ἐλεύθερα, ξέρει πὼς χρειάζεται πάντοτε ν’ ἀγωνίζεται. Κύριοι βουλευταί θέλω νὰ σταθῶ στὸ θέμα τῆς ἑνότητος καὶ τῆς συνεργασίας, ὅπου ἐπιχειρεῖται μιὰ ἐκμετάλλευσις. Ὁ συνάδελφος κ. Ἐφραιμίδης ἀνέφερε τὶς ἐκλογικὲς περιοχὲς ποὺ δὲν εἶχεν ἡ ΕΔΑ στὶς 16.2.1964 ὑποψηφίους καὶ ἑπομένως ἐξελέγησαν ὡρισμένοι συνάδελφοι τοῦ Κέντρου μὲ τὴν ψῆφον τῆς Ἀριστερᾶς. Τοῦτο ἔγινε διότι ἀνεφέρθη εἰς τὸ Ἀνακτοβούλιον καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι ἡ ΕΔΑ δὲν θὰ βάλῃ ὑποψηφίους ἐνδεχομένως, ὄχι σὲ 24 ἀλλὰ καὶ σὲ 45 περιφέρειες γιὰ νὰ διαβρώσῃ δῆθεν τὴν Ε.Κ. Ἀλλά, ἡ πολιτικὴ τῆς ἑνότητος τῆς ΕΔΑ δὲν στηρίζεται σὲ τέτοιου εἴδους ἐπιδιώξεις καὶ χειρισμούς. Τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ 1964 δὲν ἐκρίθη ἀπὸ τὸ ὅτι ἡ ΕΔΑ δὲν ἔβαλεν ὑποψηφίους σὲ 24 περιφέρειες. Ἐκρίθη διότι ὁ λαὸς ἔκανε συνείδηση, ὅτι θὰ πρέπει νὰ καταδικασθῇ ἀμετάκλητα ἡ ΕΡΕ καὶ ἡ πολιτική της. Καὶ νὰ ἀνέλθουν οἱ δημοκρατικὲς δυνάμεις στὴν ἀρχή, ὥστε νὰ προχωρήσωμεν σ’ ἕνα πρόγραμμα ἐκδημοκρατισμοῦ σὲ ὅλους τοὺς τομεῖς. Αὐτὸν τὸ στόχο ὑπηρέτησε κι’ ἡ ἐκλογικὴ τακτικὴ τῆς ΕΔΑ. Πολὺ ἐπικουρικὸ μέτρο ἦταν ἡ μὴ κατάρτιση συνδυασμῶν της σὲ 24 περιφέρειες. Καὶ λίγο τὴν ἐνδιέφερε ποιοὶ ἐκ τῆς Ε.Κ. θὰ ἐκλεγοῦν, διότι δὲν ὑπῆρχε καμμιὰ συναλλαγή. Ὁ κάθε ἀποστάτης ἔχει τὴν εὐθύνη του ἀπέναντι τῶν ψηφοφόρων του ὅποιοι καὶ νἆναι αὐτοί. Ἄν ἀναφερώμαστε σ’ αὐτὸ τὸ θέμα εἶναι γιατὶ ἐνῷ μιλᾶτε γιὰ τακτικὴ διάβρωση τῆς Ε.Κ. ἀπὸ τὴν ΕΔΑ, ξέρετε, ὅτι 10 τοὐλάχιστον «Ὑπουργοί» σας ἔχουν ἐκλεγῆ μὲ ψήφους τῆς ἀριστερᾶς. Δὲν θὰ πρέπει λοιπὸν νὰ σᾶς ἐνδιαφέρῃ ἂν θὰ ἐπαναληφθῇ ἢ ὄχι ὅ,τι ἔγινε τὸ 1964 στὶς ἐκλογές. Ἐκεῖνο ποὺ σᾶς πονᾶ εἶναι ἄλλο. Εἶναι ἡ ἑνότητα ποὺ ἔχει πραγματοποιηθῆ καὶ ποὺ δὲν συνδέεται μὲ τὸν αʹ ἢ βʹ ἐκλογικὸ χειρισμό, ἀλλὰ μὲ τὴν ἀδήριτη πραγματικότητα. Παρὰ τὶς προσπάθειες ποὺ ἔχετε κάνει διὰ τὴν διαίρεσιν τῶν δημοκρατικῶν δυνάμεων, ἐπιτύχατε τὸ ἀντίθετον. Καμμιὰ δύναμις δὲν δύναται νὰ ἀποτρέψῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ὑπάρχει μέτωπον εἰς τὴν βάσιν. Ὄχι, διότι τὸ θέλει ὁ κ. Παπανδρέου, ἀλλὰ γιατὶ τὸ θέλει ὁ λαός, γιατὶ ἡ πολιτική μας εἶναι σύμφωνος μὲ τοὺς πόθους του. Σήμερα ἡ βάσις, αἱ εὐρύτεραι δημοκρατικαὶ δυνάμεις, εἶναι ἐναντίον τῆς ἐκτροπῆς καὶ εἶναι ἀποφασισμέναι νὰ ἐπιβάλουν ἐκλογάς, νὰ κρατήσουν τὸν δρόμον πρὸς τὴν ἑνότητα καὶ τὴν δημοκρατίαν ἀνοικτόν. Αὔριον θὰ εἶναι ἑνωμέναι αἱ δημοκρατικαὶ δυνάμεις γιὰ νὰ ἐπιβάλουν τὴν θέλησήν των, νὰ προχωρήσῃ πρὸς τὰ ἐμπρὸς ἡ χώρα. Αὐτὸ φοβᾶσθε ἀλλὰ δὲν μπορεῖτε νὰ τὸ ἀποτρέψετε. Δὲν ὑπάρχει δυστυχῶς γιὰ σᾶς διαχωριστικὴ γραμμὴ μεταξὺ ἐθνικοφρόνων καὶ ἀριστερᾶς. Ὅσο κι’ ἂν αὐτὸ γίνεται προσωρινὰ ἐκ τῶν ἄνω, εἰς τὴν βάσιν ἡ διαχωριστικὴ γραμμὴ εἶναι ἄλλη. Ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος ὅλαι αἱ δημοκρατικαὶ δυνάμεις γιὰ νὰ ἐπιβάλουν ὅ,τι χρόνια τώρα ἀγωνίζονται, τὴν πρόοδον καὶ τὸν πολιτισμὸν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη ἡ ὀλιγαρχία, οἱ ξένοι, ἡ Αὐλή, ὅλες οἱ ἐγχώριες καὶ ξένες αὐτὲς φασιστικὲς δυνάμεις ποὺ ὑπηρετεῖτε καὶ σήμερα. Ὅσοι ἐπιμένετε γιὰ μιὰ πορεία πρὸς τὰ ὀπίσω, τόσο καὶ θὰ ἀπομονώνεσθε, τόσο καὶ θὰ εὐρύνεται ἡ ἑνότητα τῶν δημοκρατικῶν πατριωτικῶν δυνάμεων. Εἶναι πικρὴ ἀλλὰ πολὺ καθαρὴ αὐτὴ ἡ ἀλήθεια. Τὴν ξέρετε, ἀλλὰ ἀρνεῖσθε νὰ συμβιβασθῆτε μ’ αὐτήν. Δὲν θὰ τὸ ἀποφύγετε ὅμως καὶ αὐτό. Κύριοι βουλευταί, σήμερον τὸ ἐπεῖγον εἶναι νὰ γίνῃ ἡ μόνη δημοκρατικὴ διέξοδος, οἱ ἐκλογές. Ὑπάρχει πράγματι θέμα ἐλευθέρων ἐκλογῶν, ἀπὸ τὴν ἀντίθετη κατεύθυνση ποὺ τὸ θέτει ἡ ΕΡΕ. Εἶναι τὰ προβλήματα τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ ποὺ ἐλέγχεται ἀπὸ τὴν Δεξιὰ καὶ τοὺς ξένους, εἶναι ἡ ἀνάδειξις Κυβερνήσεως δημοκρατικῆς, κοινῆς ἐμπιστοσύνης, τὸ θέμα ἐξασφαλίσεως ἐλευθέρων συνθηκῶν. Ὁ Πρόεδρός μας ἐπισήμως ἐζήτησε καὶ εἶπεν: Ἐλᾶτε νὰ συζητήσωμεν νὰ γίνουν ἐλεύθερες ἐκλογὲς γιὰ ὅλους καὶ ὅλοι μαζὺ νὰ δώσωμεν ἐγγυήσεις γι’ αὐτό. Ὅλα αὐτὰ μπορεῖ νὰ γίνουν. Ἐκεῖνο ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ εἶναι ἡ ἠρεμία ποὺ ἐπιδιώκετε διὰ τῆς ὑποταγῆς. Αὐτὸ νὰ τὸ βγάλετε ἀπὸ τὸ μυαλό σας. Ἐκλογὲς ὅπως ἐκεῖνες μὲ τὸ πραξικόπημα τοῦ 1961 δὲν θὰ ξαναγίνουν. Ὁ λαὸς θὰ συνεχίσῃ καὶ θὰ ἐντείνῃ τοὺς ἀγῶνες του γιὰ νὰ ἐπιβάλῃ τὸ συντομώτερο ἐκλογές, ἐλεύθερες ἐκλογές. Εἶναι καιρὸς ὅσοι πιστεύετε εἰς τὴν ὁμαλότητα — καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἶσθε πολλοὶ — νὰ συμβάλετε εἰς τὴν ταχεῖαν ἐξασφάλιση τῶν ὅρων ποὺ ἀπαιτοῦνται. Παραιτηθῆτε ἀπὸ κάθε ἰδέα βιασμοῦ τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ. Κάθε τέτοια ἀπόπειρα θὰ συντριβῇ, ἀπὸ τὶς ἀκατανίκητες δημοκρατικὲς δυνάμεις. Ὅσο γρογορώτερα τὸ ἀντιληφθῆτε, τόσο τὸ καλύτερο γιὰ τὴν ὁμαλότητα καὶ τὴν ἡσυχία τοῦ τόπου. Ἴσως ἀπόψε λάβετε τὴν ἰσχνὴ τεχνητὴ πλειοψηφία ποὺ ἐπὶ 70 ἡμέρες ἐπιδιώξατε. Μὴ ἔχετε αὐταπάτες, ὅτι αὐτὴ ἡ «πλειοψηφία» ἀξίζει τὸν ἀδήριτο σήμερα συσχετισμὸ τοῦ διχασμοῦ στὸ λαό. Τὸ νέο σχῆμα σας ἔχει καὶ θὰ τὴν ἔχῃ κάθε ἡμέρα περισσότερον αὐτὴν τὴν ἀντίθεσιν τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ. Τὸ ἀνεγνώρισε χθὲς ἐμμέσως καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος. Ἐκεῖνο λοιπὸν ποὺ ἔχει νὰ κάνῃ εἶναι νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἀρχήν, νὰ διευκολύνῃ τὴν λύσιν τῶν ἐκλογῶν μέσῳ Κυβερνήσεως ὑπηρεσιακῆς κοινῆς ἐμπιστοσύνης. Ὅσο θὰ παραμένῃ θὰ ὀξύνῃ ἀντὶ νὰ ἀμβλύνῃ τὴν ἀνωμαλίαν. Δὲν μπορῶ νὰ καταλάβω διατὶ ἐνοχλεῖσθε ὅταν λέγω αὐτά. Διατὶ δὲν δέχεσθε νὰ ὁμιλήσω τρία μόνον ἀκόμη λεπτά, ἐπὶ ἑνὸς τόσον σοβαροῦ θέματος. Εἶσθε ἀντίθετοι μὲ τὴν ἰδέαν τῆς ὁμαλότητος;

§293ΦΩΝΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΕΡΕ. Νὰ σταματήσῃ, τί τρία λεπτὰ ἀκόμη;

§294Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Εἶναι καὶ αὐτὸ ἔνδειξις τῆς νοοτροπίας τῆς δεξιᾶς, ποὺ στηρίζει τὸ νεοαυλικὸ σχῆμα. Εἶναι ἀπόδειξις τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον σκέπτεται νὰ τὸ κατευθύνῃ εἰς τὰ μεγάλα θέματα τῆς χώρας. Εἶναι ἕνας ἐπὶ πλέον λόγος γιὰ νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ ταχύτερον τὴν ἀρχήν. Ἂς τὸ ἀντιληφθῇ ἔστω καὶ τὴν ὑστάτην αὐτὴν στιγμήν.

§295Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντ. καὶ Οἰκον.). Κύριε συνάδελφε, ἂν δὲν βρίσκετε τὴν κορώνα διὰ νὰ καταλήξετε, δὲν σᾶς πταίει εἰς αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις.

§296ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ράλλης, ἔχει τὸν λόγον.

§297Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκτιμῶν τὴν κόπωσιν τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ κυρίως τὴν κόπωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει κουρασθῆ ἂν δὲν ἔχῃ ἀηδιάσει ἀπὸ τὰ περισσότερα τῶν λεχθέντων καὶ διαδραματισθέντων εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, καὶ ὁ ὁποῖος ἀναμένει ἀπὸ ἡμᾶς κυβέρνησιν — τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἀπόψε — διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν ζητημάτων του καὶ τὴν ἄνοδον τοῦ βιοτικοῦ του ἐπιπέδου, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου. (Θόρυβος ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ἀρβανιτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§299Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἴπω δύο λέξεις εἰς τὸν κ. Κοθρῆν. Ὁ κ. Κοθρῆς ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐντρέπεται, διότι μετέστη ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται διὰ τῆς ἐξαγορᾶς ἑνὸς Ὑπουργείου, παρουσιάζει τὸν ἑαυτόν του καὶ ὡς θῦμα. Θὰ ἤθελα νὰ τὸν ἐρωτήσω ἐλησμόνησε τοὺς τόσους ἀγῶνας μας διὰ τὴν δημοκρατίαν καὶ τὸν λαόν; Εἶναι ὡραῖον νὰ εἶναι παρέα μὲ τὸν Μυριδάκην καὶ τὸν Μανιαδάκην τώρα; Ἐλησμόνησεν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔστειλεν ἡμᾶς 171 βουλευτὰς εἰς τὴν Βουλήν, βουλευτὰς τῆς Ε.Κ. μὲ τὴν ρητὴν ἐντολὴν νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὸν λαὸν αὐτὸν καὶ φθάνει εἰς τὸ κατάντημα νὰ εἶναι ὑποστηρικτὴς τοῦ Γεννηματᾶ; Λησμονεῖ ἀκόμη, ὅτι ἐλάβομεν παμψηφεὶ ἀπόφασιν διαγραφῆς τοῦ Πέτρου Γαρουφαλιᾶ ἀπὸ τὸ κόμμα καὶ τώρα ὄχι μόνον τὸν ὑποστηρίζει, ὄχι μόνον εἶναι μαζί του, ἀλλ’ ὁδηγεῖται νὰ ὁρκισθῇ ὑπ’ αὐτοῦ ὡς πρόβατον μετ’ ἄλλων ὁμοίων του; Αὐτὰ τὰ ἐρωτήματα ἤθελα νὰ θέσω εἰς τὸν παριστάνοντα τὸ θῦμα κ. Κοθρῆν. Καὶ πρέπει ἀκόμη νὰ τοῦ τονίσω, ὅτι ἡ συνεργασία τῆς δεξιᾶς μὲ τὴν Αὐλὴν πρὸ 35ετίας περίπου ἐπέφερεν εἰς τὴν χώραν μας μίαν μεγίστην καταστροφήν, τὴν καταστροφὴν τῆς Μ. Ἀσίας. Πρέπει ὅμως τώρα νὰ βεβαιωθῆτε ὅλοι οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὁ λαός μας δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ ἐπανάληψιν τοιαύτης καταστροφῆς τῆς χώρας. Ἂν ἀποτολμήσετε κάτι τοιοῦτον, ἐσεῖς θὰ πᾶτε στὸ Γουδί. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§300Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἐλησμόνησε τὴν παλαιὰν θρασύτητα καὶ τὴν συκοφαντικήν του προδιάθεσιν. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ε.Κ.). Νομίζω, ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ μὲ ἀκούσητε. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ μὲ διακόπτετε. Ἐὰν πιστεύετε, ὅτι εἶσθε βουλευταὶ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον ἠγωνίσθη διὰ τὴν δημοκρατίαν, δὲν ἔχετε δικαίωμα διὰ θορύβου νὰ μοῦ ἀπαγορεύετε νὰ ὁμιλήσω. Γνωρίζετε, ὅτι ἔχω τὸ θάρρος τῆς γνώμης μου. Γνωρίζετε, ὅτι δὲν ἐδίστασα ποτὲ νὰ διατυπώσω εὐθέως τὰς ἀπόψεις μου. Διεφώνησα μὲ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ κόμματος τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἦτο πανίσχυρος ἀρχηγός. Καὶ διεφώνησα καὶ τελευταίως μὲ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε τὸ κόμμα μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ ἀρχηγοῦ. Γνωρίζετε, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι εἶχον μίαν ἀπόλυτον συνέπειαν καὶ ὅτι ἤμην ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξα εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ὁμάδα τοῦ κόμματος, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ Κυβέρνησις ὑπὸ τὸν κ. Στεφανόπουλον καὶ ἐψήφισα τὴν πρότασιν ταύτην, ἐνῷ πολλοὶ ἀπὸ σᾶς, οἱ ὁποῖοι εἴχατε ὑπογράψει τὴν δήλωσιν, ὅτι θὰ ψηφίσετε Κυβέρνησιν Στεφανοπούλου δὲν ἐφάνητε συνεπεῖς. Δὲν ἠμπορεῖτε, λοιπόν, νὰ μὲ κατηγορήσετε ὅταν ἔχω τὸ θάρρος τῆς γνώμης μου καὶ ὑποστηρίζω τὰς ἀπόψεις μου. Ὑπεστήριξα ἐξ ἀρχῆς καὶ μεταγενεστέρως, ὅτι ἡ λύσις τῆς παρούσης Κυβερνήσεως εἶναι λύσις ἐθνική, ἡ ὁποία ἐπεβλήθη ἐκ τῶν πραγμάτων καὶ ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ τὴν χώραν εἰς μίαν πολιτικὴν ὁμαλότητα. Ἀντίληψίς μου εἶναι. Εἶναι δυνατὸν νὰ πλανῶμαι, ἀλλὰ εἶναι ἀντίληψίς μου, τὸ πιστεύω καὶ τὰ πράγματα θὰ τὸ ἀποδείξουν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Σεῖς, οἱ ὁποῖοι λέγετε, ὅτι ἀγωνίζεσθε διὰ τὴν δημοκρατίαν, διὰ τοῦ θορύβου θὰ μοῦ ἀπαγορεύετε νὰ ὁμιλήσω καὶ νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου; Εἶχον τὸ θάρρος νὰ ἀντιταχθῶ εἰς τὸν τότε Πρωθυπουργόν, ὅταν ἠθέλησε νὰ ἐπιβάλῃ τὴν προσωπικήν του δικτατορίαν ἐπὶ τοῦ κόμματος. Πόσοι ἀπὸ σᾶς εἰς τὰς ὁμιλίας, τὰς ὁποίας εἶχα μαζί σας δὲν ἐπεκρίνατε τὴν πολιτικὴν τοῦ ἀρχηγοῦ, ἀλλὰ δὲν εἴχατε τὸ θάρρος νὰ τὸ διατυπώσετε. Δὲν εἶναι αὐτὴ προσφορὰ πρὸς τὴν δημοκρατίαν. Προσφορὰ πρὸς τὴν δημοκρατίαν εἶναι ἡ ἰδική μας στάσις, ἡ ὁποία ἔδωσε λύσιν εἰς μίαν πολιτικὴν ἀνωμαλίαν καὶ ἔχομεν τὸ θάρρος καὶ πιστεύομεν, ὅτι διὰ τῆς στάσεώς μας αὐτῆς ἐξασφαλίζεται ἡ πολιτικὴ ὁμαλότης. Αὐτὴ εἶναι ἡ προσφορά μας εἰς τὴν δημοκρατίαν. (Χειροκροτήματα).

§301Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Κοθρῆν. Θὰ διεφώνει ποτὲ μὲ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ κόμματος τῆς Ε.Κ. καὶ θὰ εὑρίσκετο εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τώρα ἂν δὲν ἔπαιρνεν Ὑπουργεῖον; Ἂς τὸ ὁμολογήσῃ. Τόσον χρόνον τοὺς προηγηθέντας ἀπὸ αὐτόν, τοὺς ἀπεκάλει προδότας. Τώρα ποὺ ἐπῆρε τὸ Ὑπουργεῖον πῶς θέλει νὰ ἀποκαλῇ τὸν ἑαυτόν του;

§302ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσομεν περαιωμένην τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ὁμιλητῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Διαμαντόπουλος κατέθεσεν εἰς τὸ Προεδρεῖον τὴν κάτωθι δήλωσιν.

ΔΗΛΩΣΙΣ

Ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου 1963 δι’ ἐπιστολῆς μου πρὸς τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. ἀπεκάλυπτον τὰς ὑπονοίας μου, ὅτι οὗτος ἐζήτει ἐκλογὰς διὰ ν’ ἀποκτήσῃ ἰσχυρὰν πλειοψηφίαν πρὸς ἱκανοποίησιν μυχίων σκοπῶν του, τῆς ἐφαρμογῆς κοινοβουλευτικῆς δικτατορίας. Κατὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ συνδυασμοῦ τῆς ἐκλογικῆς μου περιφερείας, ἰδίᾳ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ Φεβρουαρίου 1964, ἀπέτρεψα τὴν πριμοδότησιν τῆς ΕΔΑ ἀρνηθεὶς συμμετοχὴν τοῦ παρὰ τοῦ κ. Μανουσάκη ὑποδειχθέντος ὑποψηφίου, δι’ ὃν εἶχε συμφωνήσει καὶ ἐξαγγείλει ὁ κ. Παπανδρέου, ἐπιμείνας εἰς τὴν ὑποψηφιότητα τοῦ ἐκλεγέντος κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 3ης Νοεμβρίου 1963 βουλευτοῦ. Ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῶν ἐκλογῶν τοῦ Φεβρουαρίου 1964, ἠγωνίσθην ἐντὸς τῆς Ε.Κ. ὑπὲρ τῆς ἀληθοῦς δημοκρατίας καὶ ἐναντίον τοῦ καισαρισμοῦ καὶ τῆς οἰκογενειοκρατίας. Ὅτε δὲ ἐπείσθην, ὅτι ἐντὸς τῆς Ε.Κ. ἦτο ἀδύνατον νὰ τὸ ἐπιτύχω καὶ πρὶν ἢ ἐκσπάσῃ ἡ κρίσις, εἶχον διαχωρίσει τὰς εὐθύνας μου καὶ ἐπανεσυνέστησα τὴν Φ.Δ.Ε. διὰ νὰ χρησιμεύσῃ αὕτη ὡς καθοδηγητικὸς φάρος τῶν ὁμοίως σκεπτομένων. Σήμερον, ὡς διεμορφώθη ἡ κατάστασις, ἡ χώρα ἔχει ἀνάγκην γαλήνης καὶ ὁμαλότητος, ὑποχρεώνουσα ἐμὲ ὡς καὶ πάντα θέτοντα τὸ συμφέρον τοῦ τόπου ὑπεράνω Κόμματος καὶ προσωπικῶν ἐπιδιώξεων, νὰ ψηφίσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ἀγωνισθῇ μελοντικῶς διὰ τὴν ἑνοποίησιν ὅλων τῶν ἠθικῶν στοιχείων τῆς κεντρώας παρατάξεως, διὰ νὰ κυβερνήσῃ καὶ πάλιν μόνη της, μέχρις ἐξαντλήσεως τῆς τετραετίας.

Ὁ δηλῶν

ΙΑΚ. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

Βουλευτὴς Ἀττικῆς–Μεγαρίδος Θὰ ἐπακολουθήσῃ ψηφοφορία. Καλοῦνται ἐπὶ τοῦ καταλόγου οἱ κ.κ. Χ. Ρέντης καὶ Σ. Κατσώτας. Οἱ παρέχοντες ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, λέγουσι ΝΑΙ καὶ οἱ ἀρνούμενοι ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς αὐτὴν λέγουσιν ΟΧΙ. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία τῶν κ.κ. βουλευτῶν, ἀπαντώντων, ὡς ἀκολούθως, εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα).

Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς ἀνακοινοῦται ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα.

§303ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 300. Εἶπον ΝΑΙ 152 καὶ ΟΧΙ 148. Συνεπῶς ἡ Κυβέρνησις ἔτυχε ψήφου ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὸ μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς προσεχοῦς τακτικῆς συνόδου τῆς Βουλῆς χρονικὸν διάστημα, θέλει λειτουργήσει ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, ὡς ὁρίζει τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω ὅπως, κατὰ τὸ ἐπικρατοῦν ἔθιμον, ἐγκρίνητε εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τὸ δικαίωμα νὰ καθορίσῃ, ἔκτακτον ἀμοιβὴν διὰ τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς, τὸ ἐργασθὲν καθ’ ὅλον τὸ θέρος πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος καὶ τῆς ἐκτάκτου Συνόδου τῆς Βουλῆς, λόγῳ τῶν ἐκτάκτων δαπανῶν εἰς ἃς τοῦτο ὑπεβλήθη καὶ τῆς μεγάλης κοπώσεως ἐκ τῶν πολυώρων καὶ ὁλονυκτίων συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς.

§304ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συνεπῶς, ἡ Βουλὴ ἐγκρίνει ὁμοφώνως, ὅπως εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς, τὸ ἐργασθὲν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ θέρους πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος καὶ τῆς Ἐκτάκτου Συνόδου τῆς Βουλῆς, λόγῳ τῆς ἐπαχθοῦς ἐργασίας καὶ τῶν ἐκτάκτων δαπανῶν εἰς ἃς τοῦτο ὑπεβλήθη, ἐκ τῶν νυκτερινῶν καὶ μακρῶν συνεδριάσεων, χορηγηθῇ ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσις, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰ ὄργανα τοῦ Φρουραρχείου τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Προέδρου, εἰς βάρος τοῦ Κωδ. ἀριθμοῦ 0261 τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξόδων, τῆς Βουλῆς χρήσεως 1965. Οἱ ἡμερομίσθιοι, ἐν προκειμένῳ δύναται νὰ ἐξομοιωθοῦν μὲ γραφεῖς. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως ἐξουσιοδοτήσῃ καὶ ἐπικυρώσω, ὑπ’ εὐθύνην μου, τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§306ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§308ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§309ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 2 π.μ.)