1965.06.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 109η

Πέμπτη 24 Ἰουνίου 1965

Προεδρία: κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Φ. Πιτούλης, ζητεῖ 10ήμερον ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Βενέτης, ζητεῖ 10ήμερον ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Τσιριμῶκος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Ι. Παπαδημητρίου, καὶ Μ. Θεοδωράκης, καταθέτουν ὑπόμνημα Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πειραιῶς, αἰτουμένου ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναστολῆς λήξεως τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων καὶ ψήφισιν νομοσχεδίου περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης, Π. Δούκας καὶ Α. Μπριλλάκης, καταθέτουν ἀναφορὰς Ἑνώσεως συγγενῶν, τῶν εὑρισκομένων ἐν τῷ ἐξωτερικῷ Ἑλλήνων πολιτικῶν προσφύγων, καὶ κατοίκων Νομοῦ Σερρῶν, αἰτουμένων ἐπαναπατρισμὸν τῶν Ἑλλήνων πολιτικῶν προσφύγων. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Κερκύρας, αἰτουμένου ὅπως τὰ πρὸς ἐξαγωγὴν κρατικὰ ἔλαια ραφινάρωνται εἰς ραφινερίας Κερκύρας. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Γ. Βιτούλιας, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Συλλόγου Ὑπαλληλικοῦ Προσωπικοῦ Ο.Τ.Ε. Μυτιλήνης, διαμαρτυρομένου διὰ μελετωμένην κατάργησιν περιφερείας Ο.Τ.Ε. Αἰγαίου καὶ ὑπαγωγὴν ταύτης εἰς κεντρικὰς ὑπηρεσίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Φ. Ζαΐμης, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐκπολιτιστικῶν Συλλόγων Ἔξω Ἀγυιᾶς–Μέσας Ἀγυιᾶς Ζαβλανίου–Ἀμπελοκήπων καὶ Ἀνθουπόλεως Πατρῶν, αἰτουμένων ὅπως τὸ Διοικητήριον Πατρῶν ἀνεγερθῇ εἰς τὴν πρὸ τοῦ Πρακτικοῦ Γεωργικοῦ Σχολείου ἔκτασιν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ε. Ἀνθόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου Ἐμποροεπαγγελματικοῦ Συλλόγου Ροδολίβους Ν. Σερρῶν, αἰτουμένου ὅπως μὴ ματαιωθῇ ἡ ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Η. ἐγκριθεῖσα ἐγκατάστασις γραφείου καὶ ἀποθήκης ὑλικῶν ἐν τῇ ἐν λόγῳ κωμοπόλει. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Φ. Ζαΐμης, καταθέτει ἀναφορὰν Συλλόγου ἀποσκευοφορέων σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ Αἰγίου «Ὁ Κανάρης», αἰτουμένου ἄρσιν ἀπαγορευτικῆς διατάξεως μεταφορᾶς ἀποσκευῶν διὰ τρικύκλων μοτοποδηλάτων ἐν τῇ ἐν λόγῳ πόλει. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ε. Ἀνθόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Σωματείου Ἐργατῶν Δέρματος Σερρῶν, αἰτουμένου ἐπέκτασιν τοῦ Νόμου πολλαπλῆς ἀσφαλίσεως καὶ διὰ κλάδον φοντιατζήδων. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ε. Ἀνθόπουλος, καταθέτει ὑπόμνημα συντεχνίας ραπτῶν καὶ ἐμπορορραπτῶν Νομοῦ Σερρῶν, αἰτουμένης μείωσιν τῆς τιμῆς ρεύματος διὰ τὸν ἐν λόγῳ κλάδον. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ε. Ἀνθόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐπὶ συμβάσει ἡμερομισθίων ὑπαλλήλων Α.Τ.Ε. Νιγρίτης, αἰτουμένων προκήρυξιν ἐσωτερικοῦ διαγωνισμοῦ, μονιμοποιήσεως ἐκτάκτων ὑπαλλήλων. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Συλλόγου μονίμων ἐργατῶν φορτηγίδων ΟΛΠ, αἰτουμένου ἔνταξίν των εἰς μόνιμον δύναμιν λιμενεργατῶν ΟΛΠ, καθιέρωσιν ἑξαώρου ἐργασίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν Κοινοτήτων Νομοῦ Χανίων Κρήτης, αἰτουμένων ὅπως κατὰ τὴν ἐκπομπὴν τῆς Κρητικῆς Μουσικῆς ἐκ τῶν Ραδιοφωνικῶν Σταθμῶν Ἀθηνῶν καὶ Χανίων, γίνεται χρησιμοποίησις ἀμφοτέρων τῶν ὀργάνων, βιολιοῦ καὶ λύρας. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Χανίων, Κρήτης, αἰτουμένου τὸν διπλασιασμὸν τῆς χορηγουμένης οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως πρὸς τοὺς μαθητὰς τῆς Σχολῆς Δαιδάλου, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν οἰκονομικῶν ἀναγκῶν τῆς Σχολῆς. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρων Ἐπιστημονικῶν Ὀργανώσεων, Ἐμπορικοῦ καὶ Ἐπαγγελματικοῦ Ἐπιμελητηρίου, καὶ Μορφωτικῶν Σωματείων Κομοτηνῆς, αἰτουμένων τὴν ἵδρυσιν Πανεπιστημιακῆς Σχολῆς εἰς Κομοτηνήν. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἐλευθέρων Φυλάκων Φορτηγίδων ΟΛΠ, αἰτουμένου τὸν καθορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐλευθέρων φυλάκων φορτηγίδων, ὡς καὶ τὴν τροποποίησιν τοῦ ὑπάρχοντος κανονισμοῦ ἐργασίας τῆς εἰδικότητός των. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ε. Ἀνθόπουλος, καταθέτει ὑπόμνημα Σωματείου Καπνεργατῶν καὶ Καπνεργατριῶν Σερρῶν, «Ἡ Ἐλπὶς», αἰτουμένου ἔνταξιν τοῦ ἐπαγγέλματος τοῦ καπνεργάτου εἰς τὰ βαρέα καὶ ἀνθυγιεινὰ ἐπαγγέλματα. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρου Κοινότητος Ἀναλήψεως Μεσσηνίας, αἰτουμένου ἀποστολὴν γεωπόνου πρὸς ἐκτίμησιν τῶν ἐκ τῆς χαλάζης προξενηθεισῶν ζημιῶν ἐν τῇ ἐν λόγῳ Κοινότητι. Ὁ βουλευτὴς Ξάνθης κ. Κλέων Πιαλόγλου, διὰ τηλεγραφήματός του, αἰτεῖται τὴν ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων τῆς Ἐθνικῆς Συνομοσπονδίας Παντοπωλῶν Ἑλλάδος. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης, Π. Δούκας καὶ Ε. Σακελλάρης, διὰ τηλεγραφήματός των, αἰτοῦνται τὴν ἀποστολὴν εἰδικοῦ συνεργείου εἰς Νομοὺς Σερρῶν, Καβάλας, Δράμας καὶ Ξάνθης, πρὸς καταπολέμησιν τῶν ἀνωφελῶν κωνώπων. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ψήφισμα Συλλόγου Οἰκοδόμων Τεχνιτῶν «Ὁ Ἀνθέμιος» Κάτω Ἀχαΐας, αἰτουμένου ἐπέκτασιν τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων εἰς τὴν ἐν λόγῳ περιφέρειαν. Ἡ βουλευτὶς Μαγνησίας κ. Μαρία Καραγιώργη, διὰ τηλεγραφήματός της, αἰτεῖται κατάργησιν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων διὰ τὰς θέσεις ὑδρονομέων. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Συνδέσμου Ἰδιοκτητῶν Ἰνστιτούτων Ξένων Γλωσσῶν ἐν Ἑλλάδι, αἰτουμένων τὴν μεταξὺ των ἐξίσωσιν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης, κ. Ε. Δενδρινός, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου 55ου ΚΤΕΛ Κεφαλληνίας, αἰτουμένου ὑπαγωγὴν τῆς συγκοινωνιακῆς γραμμῆς Κεφαλληνίας–Ἀθηνῶν, εἰς τὸ ἐν λόγῳ ΚΤΕΛ. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν ὑπαλλήλων 31ου ΚΤΕΛ Κερκύρας, αἰτουμένων ὑπαγωγὴν των εἰς ἀσφάλισιν Ταμείου Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως ΟΕΑΣ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Συνδικάτου Χερσαίων Ἐμπορευματικῶν Μεταφορῶν, αἰτουμένου νομοθετικὴν ρύθμισιν τῆς διώξεως τῶν διὰ πλαστῶν ἀδειῶν κυκλοφορίας καὶ πινακίδων κινουμένων αὐτοκινήτων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Φ. Ζαΐμης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Συλλόγου Ἀγελαδοτρόφων Πατρῶν, αἰτουμένου ἄρσιν ἀπαγορευτικῆς διατάξεως πωλήσεως νωποῦ γάλακτος. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Φ. Ζαΐμης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Ε.ΔΗ.Ν. Νομοῦ Ἀχαΐας, αἰτουμένης ὅπως τὸ κράνος εἰς ὁδηγοὺς καὶ ἐπιβάτας δικύκλων μοτοσυκλεττῶν καὶ σκοῦτερ, καταστῇ προαιρετικόν. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐκπολιτιστικῶν Συλλόγων Ἔξω Ἀγυιᾶς–Μέσης Ἀγυιᾶς–Ζαβλανίου–Ἀμπελοκήπων καὶ Ἀνθουπόλεως Πατρῶν, αἰτουμένων ὅπως τὸ Διοικητήριον Πατρῶν, ἀνεγερθῇ εἰς τὴν πρὸ τοῦ Πρακτικοῦ Γεωργικοῦ Σχολείου ἔκτασιν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρων Κοινότητος καὶ Συλλόγου Σεισμοπλήκτων Ζευγολατιοῦ, αἰτουμένων ἀναστολὴν πάσης οἰκοδομήσεως μέχρις ἐνάρξεως σχεδίου πόλεως τοῦ ἐν λόγῳ χωρίου. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν ὑπαλλήλων κινηματογραφικῶν ἐπιχειρήσεων Μεσσηνίας, αἰτουμένων αὔξησιν μισθῶν, παροχὴν ἐπιδόματος ἀνθυγιεινῆς ἐργασίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ψήφισμα Συνδικάτου Χερσαίων Ἐμπορευματικῶν Μεταφορῶν, αἰτουμένου νομοθετικὴν ρύθμισιν τῆς διώξεως τῶν διὰ πλαστῶν ἀδειῶν κυκλοφορίας καὶ πινακίδων κινουμένων αὐτοκινήτων κλπ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ τεθέντος θέματος ἐμπιστοσύνης. Τὸν λόγον ἔχει ὁ Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ κ. Α. Παπανδρέου.

§8Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀναπλ. Ὑπ. Συντον.). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, εἶναι ὑπερήφανος διὰ τὴν οἰκονομικήν της πολιτικὴν καὶ διὰ τὰ ἐπιτεύγματά της, κατὰ τοὺς 18 μῆνας τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας. Εἶναι ὑπερήφανος, διότι ἐφαρμόζει πολιτικὴν νέαν, ριζικῶς διάφορον ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν καὶ ἐφήρμοσαν αἱ Κυβερνήσεις τοῦ παρελθόντος. Δύο εἶναι τὰ στηρίγματα, αἱ βάσεις τῆς ἰδικῆς μας οἰκονομικῆς πολιτικῆς: Ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις καὶ ἡ δημοκρατία. Λησμονεῖται ἐνίοτε, ὅτι ἡ πολιτικὴ καὶ ἡ κοινωνικὴ δημοκρατία, εἶναι ἀρρήκτως συνδεδεμέναι μὲ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Ἐὰν πράγματι οἱ καρποὶ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως δὲν περιέρχωνται εἰς τὰς μάζας, εἰς τὸν λαόν, ἐὰν περιορίζωνται εἰς τοὺς ὀλίγους, τότε αὐτὸ δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ τὸ ὀνομάζωμεν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Εἶναι, ἴσως, μία μορφὴ προόδου τῆς οἰκονομίας, ἀλλὰ ὄχι οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις μὲ συμμετοχὴν τοῦ λαοῦ, ὑπὲρ τοῦ λαοῦ ὁλοκλήρου τῆς χώρας. Ἑπομένως, ἡ δικαιοτέρα κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἶναι τμῆμα ἀναπόσπαστον τῆς πολιτικῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Καὶ αὐτὸ εἶναι μία ἀπὸ τὰς πεποιθήσεις μας, ἡ ὁποία προσδιορίζει τὴν θέσιν μας ἔναντι τοῦ οἰκονομικοῦ μας προβλήματος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὄψις τῆς κοινωνικῆς δημοκρατίας, ἡ ὁποία συνδέεται μὲ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ ἡ ὄψις τῆς πολιτικῆς δημοκρατίας, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ συνδέεται ἀρρήκτως μὲ τὴν καλῶς ἐννοουμένην οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Διότι εἰς τὸ σύγχρονον Κράτος, ἀπαιτεῖται πρόγραμμα. Δὲν ἐγκαταλείπεται ἡ οἰκονομία εἰς τὴν τύχην τῆς ἀγορᾶς. Ὑπάρχει μία ἀλληλεξάρτησις, μεταξὺ τῶν δυνάμεων τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς καὶ τῶν κατευθύνσεων, τὰς ὁποίας δίδει ἡ Κυβέρνησις μὲ τὸ πρόγραμμά της. Ὑπάρχει συχνάκις τοῦ ζητήματος αὐτοῦ μία σύγχυσις. Ὅταν ὁμιλοῦν μερικοὶ περὶ προγράμματος, νομίζουν, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ καθαρῶς ἐπιστημονικὴν ὑπόθεσιν, ὅτι ἀρκεῖ ἁπλῶς ἡ διατύπωσις περὶ προγράμματος. Τοῦτο εἶναι πολὺ μακρὰν τῆς ἀληθείας. Πρόγραμμα σημαίνει, κατὰ πρῶτον λόγον, στόχον πολιτικόν. Τὸν στόχον αὐτὸν θὰ ὁρίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὑπεύθυνος Κυβέρνησις. Εἶναι δὲ δυνατὸν ὁ στόχος νὰ μεταβάλλεται ἐνίοτε, ὑπ’ εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως, ἀναλόγως τῶν περιστάσεων, διότι οὐδὲν πρόγραμμα εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ προβλέψει τὰ πάντα. Ἡ Κυβέρνησις, ἑπομένως, παίζει ἀποφασιστικὸν ρόλον εἰς τὴν διαμόρφωσιν τοῦ περιεχομένου τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Καὶ ἡ πολιτικὴ δημοκρατία, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ λαὸς στηρίζει τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις ὑπηρετεῖ τὸν λαόν, εἶναι καὶ μία ἐξασφάλισις, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις θὰ πραγματοποιῆται πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ συνόλου τῶν πολιτῶν. Βεβαίως, ἡ πολιτική μας εἶναι διάφορος ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία δὲν κατορθώνει νὰ ἐννοήσῃ τὴν διαφοράν, διότι εὑρίσκεται πολὺ μακρὰν ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας ἄποψιν. Σήμερον ὑπάρχει, πράγματι, ὑπεύθυνος ἐποπτεία, ὑπεύθυνος ἔλεγχος, ὑπεύθυνος πολιτική. Μὲ ὀλίγους λόγους, θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰς βασικὰς γραμμὰς αὐτῆς τῆς πολιτικῆς. Πρῶτον, ὁ ρυθμὸς ἀναπτύξεως: Ὁ ρυθμὸς ἀναπτύξεως τοῦ παρελθόντος, τῆς δεκαετίας 1953–63, ἦτο 6% εἰς σταθερὰς τιμάς. Ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος, κατὰ τὴν τελευταίαν διετίαν, διαμορφοῦται, σαφῶς, εἰς 8 καὶ πλέον τοῖς ἑκατόν, εἰς σταθερὰς τιμάς. Εἶναι αὐτὸ ἐπίτευγμα μέγα, ἐν συγκρίσει μὲ τὰ ἐπιτεύγματα οἱασδήποτε ἄλλης χώρας. Ἐλπίζομεν, ὅτι εἰς τὴν προσεχῆ πενταετίαν, θὰ διατηρήσωμεν τὸν ρυθμὸν περὶ τὸ 7,5–8%. Πρόκειται, πράγματι, περὶ σημαντικοῦ ρυθμοῦ αὐξήσεως τοῦ εἰσοδήματος καὶ ἀποτελεῖ σταθερὰν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως ἡ πραγματοποίησίς του. Ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως τοῦ εἰσοδήματος, εἶναι θέμα λεπτόν. Διότι, ἂν ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως τῆς παραγωγικῆς δυναμικότητος μιᾶς χώρας εἶναι ταχύτερος ἀπὸ τὴν διεύρυνσιν τῆς ἀγορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως, τότε ὁδηγούμεθα εἰς στασιμότητα, εἰς κάμψιν οἰκονομικήν. Δὲν ἐκμεταλλευόμεθα τοὺς παραγωγικοὺς πόρους τῆς οἰκονομίας εἰς τὸ μέγιστον δυνατὸν σημεῖον. Ἄν, ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν, ἔχωμεν ὑποαπασχόλησιν, ἀνεργίαν κ.ο.κ., ἔχομεν, βεβαίως, ἀσφαλῶς, τότε, σταθερὸν νόμισμα καὶ ἰσοζύγιον πληρωμῶν ἱκανοποιητικόν. Εἶναι δυνατόν, δηλαδή, μὲ ἐπιβράδυνσιν τοῦ ρυθμοῦ ἀναπτύξεως νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ νομισματικὴ σταθερότης καὶ ἡ ἰσορροπία τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν. Ἄν τὸ 6% δὲν ἐξασφαλίζῃ τὴν σταθερότητα, τὸ 3% θὰ τὴν ἐξασφαλίσῃ. Εἶναι πάντοτε δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ κανεὶς νομισματικὴν σταθερότητα, διὰ τῆς μειώσεως τοῦ ρυθμοῦ αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν, ἂν πιέσῃ κανεὶς τὸν ρυθμὸν αὐτόν, πέραν ἑνὸς σημείου, ἂς εἴπωμεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν περίπτωσιν, πέραν τοῦ 8%, τότε ἡ ζήτησις αὐξάνεται ταχύτερον τῆς διευρύνσεως τοῦ παραγωγικοῦ δυναμικοῦ τῆς οἰκονομίας, μὲ συνέπειαν τὸν πληθωρισμόν. Μία χώρα, ὅπως ἡ ἰδική μας, ἡ ὁποία ἐδέχθη τὴν μεγάλην πρόκλησιν τῆς εἰσόδου εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ ἔλαβε τὴν μεγάλην ἀπόφασιν — διότι ἐντὸς τῆς προσεχοῦς 10ετίας θὰ αἰσθανθῶμεν τὰς ἐπιπτώσεις τῆς συνδέσεως μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν — πρέπει νὰ προωθήσῃ τὴν ἀνάπτυξίν της μὲ τὸν ταχύτερον δυνατὸν ρυθμόν. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ὑπεύθυνον πολιτικήν. Πρέπει νὰ βαδίσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, πιέζοντες πρὸς τὰ ἄνω τὸν ρυθμόν, ἀλλὰ προβλέποντες καὶ τοὺς κινδύνους, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ προκύψουν ἂν διαταραχθῇ ἡ ἰσορροπία μεταξὺ ζητήσεως καὶ παραγωγικῆς δυναμικότητος. Πιστεύομεν, ὅτι ἔχομεν προωθήσει τὸν ρυθμὸν ἀναπτύξεως εἰς τὸ μέγιστον δυνατὸν σημεῖον, χωρὶς νὰ ἔχωμεν θέσει ἐν κινδύνῳ τὴν νομισματικὴν σταθερότητα. Ἀποδείξεις περὶ αὐτοῦ, θὰ προσκομίσουν οἱ συνάδελφοί μου καὶ ἐγώ. Ἡ διεύρυνσις τῆς ζητήσεως, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὴν ἰδικήν μας πολιτικήν, τὴν ὁποίαν οἱ ἀντίπαλοί μας ὀνομάζουν πολιτικὴν παροχῶν, συνδέεται μὲ τὸν ρυθμὸν αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, διότι ἂν τὸ καταναλωτικὸν κοινὸν δὲν ἔχῃ ἀγοραστικὴν δύναμιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ ἐγχώριος βιομηχανία καί, ἑπομένως, ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις δὲν θὰ προχωρήσῃ. Δὲν ὑπάρχει, κ.κ. συνάδελφοι, ἀντίφασις μεταξὺ οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ κοινωνικῆς δικαιοσύνης. Ἀμφότερα συμπορεύονται καὶ αὐτὸ εἶναι τρομερὰ δύσκολον νὰ τὸ ἐννοήσῃ ἡ Ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις. Ἐπὶ μίαν 10ετίαν δὲν τὸ ἀνεγνώρισεν. Ἀντιθέτως, ὑπεστήριξεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνουν θυσίαι διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις. Ἀλλὰ αἱ θυσίαι, ἦσαν θυσίαι μόνον τῶν λαϊκῶν τάξεων. Θυσίαι, βεβαίως, εἶναι ἀπαραίτητοι εἰς μίαν διαδικασίαν ταχείας ἀναπτύξεως. Πρέπει, ὅμως, νὰ εἶναι δικαίως κατανεμημέναι. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Δικαιοσύνη εἰς τὴν κατανομὴν τῶν θυσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Τὰ ἐπιτεύγματά μας εἶναι, νομίζω, γνωστά. Μόνον ὀλίγους χαρακτηριστικοὺς ἀριθμοὺς θὰ ἀναφέρω. Ὁ ρυθμὸς ἀναπτύξεως εἰς σταθερὰς τιμὰς 8 καὶ πλέον τοῖς ἑκατόν. Σημαντικὴ εἶναι καὶ ἡ ἀνακατανομὴ τοῦ εἰσοδήματος, ὑπὲρ τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ καὶ ὑπὲρ τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Δηλαδή, ηὐξήθη ἡ ποσοστιαία συμμετοχὴ τοὺς εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, κατὰ τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας ἀπὸ τὴν Ε.Κ. Πέραν αὐτοῦ, ὅμως, καὶ ἡ χρησιμοποίησις τῶν ἐθνικῶν πόρων ἀπὸ ἀπόψεως ἐπενδύσεως καὶ καταναλώσεως, ἐβελτιώθη. Τοῦτο πρέπει νὰ ἐπισημανθῇ, διότι ἔχομεν κατηγορηθῆ ὡς ἀκολουθοῦντες δῆθεν καταναλωτικὴν πολιτικήν, ὅτι αἱ παροχαὶ πρὸς τοὺς ἐργαζομένους, ὁδηγοῦν εἰς αὔξησιν τῆς καταναλώσεως εἰς βάρος τῶν ἐπενδύσεων καὶ ὑπονομεύουν οὕτω τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Ἡ ποσοστιαία συμμετοχὴ τῶν ἐπενδύσεων εἰς τὸ σύνολον τῶν ἐθνικῶν πόρων ηὐξήθη καὶ τὸ 1964 καὶ τὸ 1965. Καὶ ἐμειώθη ἀντιστοίχως τὸ ποσοστὸν τῆς καταναλώσεως. Ἐπὶ πλέον, ἡ διάρθρωσις τῶν ἐπενδύσεων ἐβελτιώθη τὸ 1964 καὶ τὸ 1965. Συγκεκριμένως, τὸ ποσοστὸν τῶν ἐπενδύσεων εἰς τὴν μεταποίησιν ηὐξήθη. Αὐταὶ ἦσαν αἱ ἐπαγγελίαι μας καὶ τὰς πραγματοποιοῦμεν. Ὁμιλοῦμεν καὶ σήμερον, ὅπως πάντοτε, εἰλικρινῶς. Ὑπάρχει ἕνας περιοριστικὸς παράγων εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν, τὸ ὁποῖον θέτει τὸ φράγμα πρὸς τὰ ἄνω εἰς τὸν ρυθμὸν ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Διότι τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν, δὲν εἶναι μία μικρὰ κατηγορία εἰς τὸ οἰκονομικὸν σύστημα. Εἶναι, κατ’ οὐσίαν, ἡ σύνθεσις καὶ ἡ ἐκδήλωσις ὅλης τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως μιᾶς χώρας καὶ ἐκφράζει ὅλας τὰς ὀργανικὰς ἀδυναμίας τῆς οἰκονομίας. Εἶναι, ἑπομένως, ἡ βαρεῖα κληρονομία τοῦ παρελθόντος. Ποῖα εἶναι τὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν; Σὲ κάθε ἀναπτυσσομένην χώραν, οὕτω καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, μὲ τὴν ἄνοδον τοῦ εἰσοδήματος, μὲ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, αὐξάνουν αἱ εἰσαγωγαί. Αὐξάνουν πρῶτον, διότι αἱ ἐπενδύσεις ἀπαιτοῦν εἰσαγωγὴν κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν. Αὐξάνουν, δεύτερον, διότι ἡ ηὐξημένη βιομηχανικὴ δραστηριότης ἀπαιτεῖ μεγαλυτέρας ποσότητας πρώτων ὑλῶν. Αὐξάνουν, τρίτον, διότι αὐξάνεται ἡ κατανάλωσις καὶ μεταβάλλεται καὶ ἡ διάρθρωσίς της. Οὕτω, ὁδηγεῖται ἡ χώρα εἰς μεγαλυτέρας εἰσαγωγάς. Ἡ ἀξία, ὅμως, τῶν εἰσαγωγῶν, ἀνέρχεται πολλάκις καὶ διότι αἱ διεθνεῖς αὐξάνουν, πρᾶγμα ἄσχετον πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν. Πράγματι, τὸ 1964 κατὰ 30 ἑκατομ. δολλάρια περίπου ἡ αὔξησις τῆς ἀξίας τῶν εἰσαγωγῶν, ὀφείλεται ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν αὔξησιν τῶν διεθνῶν τιμῶν. Τὸ ὑπόλοιπον ἐκφράζει τὴν φυσιολογικὴν ἄνοδον τῶν ἐπενδύσεων καὶ τῆς καταναλώσεως. Δυστυχῶς, ὅμως, αἱ ἐξαγωγαί μας δὲν ἀκολουθοῦν τὴν αὔξησιν τῶν εἰσαγωγῶν. Ἦσαν καὶ εἶναι περίπου στάσιμοι. Καὶ οἱ λόγοι εἶναι γνωστοί. Ἡ Ἑλλὰς ἐξάγει τὰ κλασσικὰ προϊόντα, ἡ διάθεσις τῶν ὁποίων ἀντιμετωπίζει σοβαρὰς δυσχερείας εἰς τὰς ἀγορὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἡ συμβολὴ τῶν ἐξαγωγῶν βιομηχανικῶν προϊόντων εἰς τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον τῆς χώρας εἶναι λίαν περιωρισμένη, ἂν καὶ ηὐξήθη κατὰ τι τὸ 1965. Καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ εἶναι καὶ ἀλλέως, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν, πράγματι, προχωρήσει ἀκόμη ἐπιτυχῶς εἰς τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας. Ὁμιλῶ διὰ τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω καὶ κάτι ἄλλο ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Προηγούμεναι Κυβερνήσεις, ἐπίστευσαν, ὅτι θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ αὐξηθοῦν αἱ ἐξαγωγαὶ μὲ τὴν παροχὴν ἐξαγωγικῶν κινήτρων, μὲ τὴν στροφὴν νεοϊδρυομένων ἐπιχειρήσεων πρὸς τὰς ἐξαγωγάς, διὰ τῆς καθιερώσεως συμβατικῶν ἐξαγωγικῶν ὑποχρεώσεων. Ὑπάρχει σχετικὴ νομοθεσία, ὑπάρχουν κανονισμοὶ καὶ πολυπληθεῖς ἀπαλλαγαί. Δὲν ἀπέδωσαν. Καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν, διότι εἶναι ἐσφαλμένη ἡ βάσις τῆς σκέψεως. Πρᾶξις πρώτη κατὰ τὰ πρῶτα στάδια τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως εἶναι ἡ ὑποκατάστασις εἰσαγωγῶν. Εἶναι κατὰ πολὺ εὐκολώτερον νὰ ἐπιδοθῶμεν εἰς τὴν κατάκτησιν τῆς ἐσωτερικῆς ἀγορᾶς. Ὅταν ἡ βιομηχανία ἀναπτυχθῇ καὶ καταστῇ βαθμιαίως ἀνταγωνιστικὴ καὶ ἐξοικειωθῇ μὲ τὰς μεθόδους διεισδύσεως καὶ κατακτήσεως τῆς ἐσωτερικῆς ἀγορᾶς, θὰ δυνηθῇ νὰ ἀναπτύξῃ καὶ ἐξαγωγικὴν δραστηριότητα. Τοῦτο, βεβαίως, δὲν σημαίνει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προωθήσωμεν τὰς ἐξαγωγάς. Σημαίνει, ὅτι πρέπει νὰ γνωρίζωμεν τὰς δυσκολίας καὶ ὅτι, ἂν στηρίξωμεν τὴν βελτίωσιν τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου, ἀποκλειστικῶς ἢ καὶ κυρίως ἐπὶ τῶν ἐξαγωγῶν, τότε κτίζομεν ἐπὶ τῆς ἄμμου. Καὶ ἐπὶ τῆς ἄμμου ἔκτισαν αἱ Κυβερνήσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐπὶ μίαν 10ετίαν περίπου. Τὸ 1962 τὸ ἔλλειμμα τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου ἦτο 365 ἑκατομμύρια δολλάρια, τὸ 1963 412 ἑκατομ. δολλάρια, τὸ 1964 522 ἑκατομμύρια δολλάρια. Οἱ λόγοι ἔχουν ἤδη ἀναπτυχθῆ. Εὐτυχῶς, διὰ τὴν Ἑλλάδα, ὑπάρχουν οἱ ἄδηλοι πόροι. Τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἀδήλων πόρων, καλύπτει τὸ μεγαλύτερον μέρος αὐτοῦ τοῦ ἐλλείμματος. Τὸ 1962 ἐκάλυψε τὰ 292 ἑκατομμύρια δολλάρια, τὸ 1963 τὰ 356 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ τὸ 1964 τὰ 350 ἑκατομμύρια δολλάρια. Κατὰ τὸ 1964, λόγῳ τοῦ μεγάλου μας ἐθνικοῦ θέματος τῆς Κύπρου, ὁ τουρισμὸς καὶ οἱ ἄλλοι ἄδηλλοι πόροι δὲν ηὐξήθησαν, ὅσον εἶχε προβλεφθῆ. Τέλος, ἡ διαφορά, ἡ τελικὴ διαφορά, καλύπτεται ἀπὸ τὴν εἰσροὴν ξένων κεφαλαίων — ἰδιωτικῶν καὶ δημοσίων. Καὶ ἐν τέλει, ἂν δὲν καλυφθῇ ἀπὸ τὴν εἰσροὴν κεφαλαίων, ἀντανακλᾶται βεβαίως εἰς τὰ ἐπίσημα συναλλαγματικὰ ἀποθέματα. Ἡ καθαρὰ εἰσροὴ κεφαλαίων εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ 1962 ἦτο 71 ἑκατομμύρια δολλάρια. Τὸ 1963 75 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ τὸ 1964 139 ἑκατομμύρια δολλάρια. Οἱ ἄδηλοι πόροι καὶ ἡ εἰσροὴ κεφαλαίων, περίπου, ἐκάλυψαν τὸ ἔλλειμμα. Μικρὴ ἦτο ἡ διαφορά, ἡ ὁποία ἐκαλύφθη ἀπὸ μείωσιν τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος, τὸ 1964. Ἀλλ’ αὐτὴ ἔχει ἐνδιαφέρον βραχυπρόθεσμον. Ἐὰν πράγματι, ἐπιθυμοῦμε νὰ ἀναπτύξωμε τὴν οἰκονομίαν μὲ ρυθμὸν 8% καὶ πράγματι, τὸ ἐπιθυμοῦμεν καὶ τὸ ἐπιδιώκομεν, τότε ἡ διαφορά, ἡ ὁποία μένει ἀκάλυπτος ἀπὸ τοὺς ἀδήλους πόρους, πρέπει νὰ χρηματοδοτηθῇ διὰ τῆς εἰσροῆς κεφαλαίων. Αὐτὸ εἶναι πολιτικὴ ἀπόφασις. Καὶ ἔχει ληφθῆ. Ἡ ἄποψις, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ ρυθμὸς ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας — ἀπὸ 8% νὰ κατέλθῃ εἰς τὸ 6%, εἰς τὸ 5% — διὰ νὰ διευκολυνθῇ τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν, χαρακτηρίζεται, κατὰ βάσιν, ἀπὸ συντηρητικὸν πνεῦμα. Καὶ ἡμεῖς εἴμεθα προοδευτικοί. Πιστεύομεν εἰς τὴν ταχεῖαν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀπαραίτητος ὁ ἐξωτερικὸς δανεισμὸς βραχυπροθέσμως διὰ νὰ διατηρήσωμεν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας, καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀπαραίτητος ὁ ἐξωτερικὸς δανεισμός, δὲν εἶναι λύσις. Μακροπροθέσμως θὰ πρέπει νὰ μεταβληθῇ ἡ διάρθρωσις τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου. Ἀλλὰ τοῦτο σημαίνει εἰρηνικὴν ἐπανάστασιν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὸν γεωργικὸν καὶ εἰς τὸν βιομηχανικὸν τομέα. Προϋποθέτει, κατὰ τὴν γνώμην μας, τοὐλάχιστον δύο πενταετῆ προγράμματα. Τὸ πρῶτον θὰ βάλῃ τὰς βάσεις, τὸ δεύτερον θὰ κλείσῃ τὸ θέμα. Καὶ ἔχομεν ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν 10ετίαν. Οὔτε ἕνα χρόνον παραπάνω, ἐφ’ ὅσον εἰσήλθομεν εἰς τὸν χῶρον τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ περὶ πληθωρισμοῦ, διότι ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐπιμένει, ὅτι ἀκολουθοῦμεν πληθωριστικὴν πολιτικήν. Ὡς εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔχει ἐξαπολύσει πόλεμον κατὰ τοῦ ἐθνικοῦ μας νομίσματος. Ἡ διαφώτισις, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἔχει σημασίαν καὶ εἶναι ἀπαραίτητος. Θὰ περιορισθῶ εἰς ὀλίγας παρατηρήσεις. Ὁ συνάδελφός μου κ. Κανελλόπουλος, θὰ εἴπῃ ἐπ’ αὐτοῦ περισσότερα. Πληθωρισμὸς λαμβάνει χώραν, ὅταν ἓν ἀπὸ τὰ δύο πράγματα συμβαίνῃ: Εἴτε ἡ ζήτησις αὐξάνει μὲ ρυθμὸν ταχύτερον τῆς αὐξήσεως τοῦ παραγωγικοῦ δυναμικοῦ, εἶναι ἡ κλασσικὴ μορφὴ πληθωρισμοῦ, ἤ, δεύτερον, λαμβάνει χώραν πληθωρισμός, ἐὰν αἱ τιμαὶ τῶν συντελεστῶν παραγωγῆς αὐξάνουν μὲ ρυθμὸν ταχύτερον ἀπὸ τὴν ὁριακὴν των παραγωγικότητα. Εἰς τὴν Ἑλλάδα οὔτε τὸ ἕνα οὔτε τὸ ἄλλο συμβαίνει. Πράγματι, ηὐξήθη ἡ προσφορὰ τοῦ χρήματος εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ εἶναι φυσικὸν καὶ ἀναγκαῖον νὰ αὐξάνῃ, ἐφ’ ὅσον ἀνέρχεται τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Εἶναι, ὅμως, ἐνδιαφέρον καὶ χαρακτηριστικόν, ὅτι ἐμειώθη ἡ ταχύτης κυκλοφορίας τοῦ χρήματος. Διατὶ ἐμειώθη ἡ ταχύτης κυκλοφορίας; Διὰ τὸν λόγον, ὅτι τὸ χρῆμα κατανέμεται εὐρύτερον. Ἔχει ἐπέλθει ἐκχρηματισμὸς τῆς οἰκονομίας εἰς μεγαλύτερον βαθμόν. Τὰ ἡμερομίσθια ηὐξήθησαν. Ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἡ αὔξησις τῶν κατωτάτων ὁρίων μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων κατὰ 12%. Ἀπὸ μίαν ἔρευναν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν κάμει, γνωρίζομεν ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν αἱ αὐξήσεις τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων ὑπελείποντο σημαντικῶς τῶν αὐξήσεων τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Μεταξὺ τῶν πρώτων ἀποφάσεων τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. ἦτο νὰ ὑπάγῃ εἰς τὰ 12%. Εἶναι ἀπολύτως ἐντὸς τῶν ὁρίων ἀντοχῆς τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας τὸ 12%. Δὲν ἐξεπεράσαμεν εἰς τὴν κοινωνικήν μας πολιτικὴν τὰ ὅρια, τὰ ὁποῖα καθορίζουν ἡ παραγωγικὴ δυναμικότης καὶ ἡ αὔξησις τῆς παραγωγικότητος. Ἀπονέμομεν δικαιοσύνην, χωρὶς νὰ ὑπονομεύωμεν τὴν νομισματικὴν σταθερότητα. Αἱ τιμαὶ ηὐξήθησαν, μᾶς λέγουν. Καὶ εἶναι γεγονὸς ὅτι αἱ τιμαὶ ὡρισμένων εἰδῶν ἔχουν, αὐξηθῆ. Ὁ τιμάριθμος τὸ 1964 ηὐξήθη ὀλιγώτερον τοῦ 1%. Τώρα εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ συζήτησις περὶ τοῦ τιμαρίθμου. Εἶναι σωστὸς ὁ τιμάριθμος; Εἶναι θέμα μέγα ὁ τιμάριθμος, ἀλλὰ εἶναι ὁ τιμάριθμος ὁ ὁποῖος ἐχρησιμοποιεῖτο καὶ εἰς τὸ παρελθόν. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἀρκετὸν διὰ συγκρίσεις μὲ τὸ παρελθόν. Μὲ αὐτὸν τὸν τιμάριθμον ἡ αὔξησις ἦτο μικροτέρα τοῦ 1% τὸ 1964. Ποία ἄλλη χώρα ἔχει τὸ ἴδιον ἐπίτευγμα; Τὸ 1963 ἦτο 3% ἐπὶ ΕΡΕ. Ἐπὶ Ε. Κ. τὸ πρῶτον ἔτος ἦτο 1%, τὸ δεύτερον ἔτος, τὸ 1965, ἡ πρόβλεψίς μας εἶναι κάτω τοῦ 3%, πλησίον τοῦ 2½. Εἶναι ὁ ρυθμὸς αὐτὸς αὐξήσεως συνεπὴς πρὸς τὸν ταχὺ ρυθμὸν ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας μας. Τὸ 2,5% δὲν εἶναι πληθωρισμός, εἶναι φυσιολογικὸν φαινόμενον διὰ μίαν ἀναπτυσσομένην οἰκονομίαν. Εἶναι δὲ ἀξιοσημείωτον, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁ τιμάριθμος ηὐξήθη ὀλιγώτερον καὶ ἀπὸ τὰς Δυτικὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν πολὺ μικρότερον ἡμῶν ρυθμὸν ἀναπτύξεως. Ὁ τιμάριθμος ἀνέρχεται εἰς τὴν Δύσιν ταχύτερον ἀπὸ ὅ,τι εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅταν ὁ ρυθμὸς ἀναπτύξεως τοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος αὐτῶν εἶναι σημαντικῶς χαμηλότερος τοῦ ἰδικοῦ μας. Ποῦ βασίζεται ἑπομένως ἡ κριτική; Ἡ ἀπάντησις εἶναι: Δὲν εἶναι καλόπιστος. Βεβαίως ἔχουν ἀνέλθει αἱ τιμαὶ ὡρισμένων εἰδῶν, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν μεγάλας κατηγορίας καταναλωτῶν. Πρόκειται διὰ τὸ κρέας καὶ τὸ τυρί. Ὁ συνάδελφός μου, κύριος Κανελλόπουλος, θὰ ὁμιλήσῃ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ περισσότερον. Ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ θίξω μίαν–δύο ὄψεις τοῦ προβλήματος. Πρῶτον αἱ τιμαὶ τοῦ κρέατος ἔχουν ἀνέλθει εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἔχουν ἀνέλθει σημαντικά. Δεύτερον, ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ πολιτικὴν ἀναπτύξεως τῆς κτηνοτροφίας. Κάποτε ἔπρεπε νὰ δώσωμεν τὴν ὤθησιν. Καὶ κάποτε θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποφασίσωμεν νὰ πληρώσωμεν ὀλίγον διὰ νὰ ἀναπτύξωμεν τὴν κτηνοτροφικήν μας παραγωγήν. Ἀλλὰ συγχρόνως πρέπει νὰ προστατεύσωμεν καὶ τὸν καταναλωτὴν τῶν πόλεων. Πρέπει νὰ προσέξωμεν τὴν ἀγορανομίαν καὶ τὴν προσέχομεν. Μέτρα ἔχουν ληφθῆ καὶ θὰ ληφθοῦν πρόσθετα μέτρα ριζικὰ πρὸς ἐπιβολὴν αὐστηροῦ καὶ ἀποτελεσματικοῦ ἀγορανομικοῦ ἐλέγχου. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω μερικὰ μόνον λόγια διὰ τὸ μακροπρόθεσμον οἰκονομικὸν πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος. Ἀνεφέρθην περισσότερον εἰς τὰ βραχυπρόθεσμα, εἰς τὰ τρέχοντα. Ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ γίνῃ σύγχρονον κράτος καὶ νὰ ἀναπτυχθῇ οἰκονομικῶς. Θὰ στηριχθῇ εἰς τὸν Ἕλληνα. Ὁ Ἕλληνας εἶναι καὶ τὸ μέσον ἀναπτύξεως, εἶναι καὶ ὁ σκοπὸς τῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἡ παιδεία παίζει μέγιστον ρόλον στὸ πρόγραμμα οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Ἔχει πράγματι εἰς τὸν τομέα αὐτὸν ἐπιτελεσθῆ μία ἐπανάστασις. Καὶ ἡ ἐπανάστασις θὰ συνεχισθῇ. Ἀλλ’ ἐξ ἴσου σημαντικὴ μὲ τὴν παιδείαν εἶναι καὶ ἡ διοίκησις. Μέτρα διὰ τὴν ριζικὴν ἀναδιάρθρωσιν τῆς διοικήσεως ἡ Κυβέρνησις θὰ προτείνῃ εἰς τὴν Βουλὴν εἰς τὴν ἑπομένην σύνοδον. Χαρακτηρίζεται ἡ Ἑλληνικὴ διοίκησις ἀπὸ τεράστιον συγκεντρωτισμὸν καὶ μίαν ἀπίθανον γραφειοκρατίαν. Εἶναι πράγματι ἀδύνατον νὰ ἐπιτύχωμεν τοὺς στόχους τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ποὺ ἔχομεν θέσει, ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ ριζικὴ μεταρρύθμισις εἰς τὸν διοικητικὸν τομέα καὶ δὲν ὑπάρξῃ ἀπογραφειοκρατικοποίησις καὶ ἀποκέντρωσις. Εἶναι δύο βασικὰ στοιχεῖα διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας. Τὸ πενταετὲς πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὸ Φθινόπωρον, δὲν θὰ ἀναφέρεται μόνον εἰς ἀριθμούς, θὰ περιλαμβάνει καὶ τὰς ἀλλαγάς, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τοῦ Ἔθνους. Καὶ πάλιν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ πρόγραμμα, διότι ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη σύγχυσις. Ὁμιλοῦμεν διὰ πρόγραμμα καὶ σκεπτόμεθα τὴν κατάρτισιν, τὴν σύνταξιν τοῦ προγράμματος, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν συσχέτισιν τῶν διαθεσίμων πόρων μὲ τοὺς στόχους τὴν ἐξέτασιν τοῦ ἐφικτοῦ τοῦ προγράμματος κ.ο.κ. Πολὺ πιὸ σημαντικὴ ἀπὸ τὴν κατάρτισιν, ἀπὸ τὴν σύνταξιν τοῦ προγράμματος, εἶναι ἡ ἐκτέλεσις τοῦ προγράμματος. Ἐκεῖ συνήθως δὲν πᾶνε καλὰ τὰ πράγματα, ὅπως δὲν ἐπῆγαν καλὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν. Τὸ προηγούμενον πενταετὲς ἦτο πλήρης ἀποτυχία, ὡς ἀνεγνωρίσθη καὶ ἀπὸ διεθνεῖς ὀργανισμούς. Δὲν νομίζω, ὅτι ἄξιζε νὰ φέρω τὰ κείμενα καὶ νὰ ἀναγνώσω τὰς κρίσεις διὰ τὸ προηγούμενον πενταετές. Τὰς γνωρίζετε καὶ σεῖς, κ.κ. βουλευταί. Ἀλλ’ ἡ ἐκτέλεσις προγράμματος ἀναπτύξεως χώρας ὡς ἡ ἰδική μας, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν θέμα ὀργανωτικόν. Εἴμεθα μικτὴ οἰκονομία, στηριζόμεθα καὶ εἰς τὸν ἰδιωτικὸν τομέα καὶ εἰς τὸν δημόσιον. Ἀπαιτεῖται ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιλέξῃ μὲ μεγάλην προσοχὴν τὰ ὄργανα ἀσκήσεως τῆς πολιτικῆς της. Ἀπαιτεῖται ἐπίσης νὰ ἀποφασίσῃ ποῖαι ἀλλαγαὶ θεσμῶν διοικητικῶν καὶ ἄλλων εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ἐπίτευξιν τῶν στόχων μας. Μόνον ὅταν ἔχωμεν τὴν εἰλικρίνεια νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ προβλήματα αὐτά, θὰ ἐπιτύχωμεν. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. ἔχει καὶ τὴν πρόθεσιν καὶ τὴν εἰλικρίνειαν νὰ τὸ πράξῃ. Ὑπάρχουν σήμερον δύο ὄψεις τοῦ προβλήματος, δύο βασικαὶ ὄψεις, ἡ κλαδικὴ ὄψις βιομηχανία, γεωργία, τουρισμὸς κ.ο.κ. — καὶ ἡ χωροταξικὴ ὄψις–Ἤπειρος, Πελοπόννησος, Μακεδονία, Κρήτη, Θεσσαλία κ.ο.κ. — Εἶναι ἀδύνατον ἕνα πρόγραμμα νὰ εἶναι πράγματι ἐπιτυχές, ἐὰν ἔχῃ μόνον κλαδικὴν ὄψιν. Διότι εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι ὅταν ὁμιλῇ κανεὶς περὶ βιομηχανικῶν κλάδων κάπου θὰ πρέπει νὰ ἐγκατασταθοῦν καὶ ἑπομένως ὑπάρχει χωροταξικὴ ὄψις. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἔχῃ κανεὶς εἰς τὴν διάθεσίν του πρόγραμμα συντονισμένον κατὰ περιφερείας, δὲν εἶναι πιθανόν, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ καὶ τοὺς κλαδικοὺς στόχους. Ἔχομεν προχωρήσει μὲ ταχὺ ρυθμὸν εἰς τὴν μελέτην καὶ τὴν ἔρευναν, αἱ ὁποῖαι θὰ ὁδηγήσουν εἰς τὴν παρουσίασιν ἑνὸς προγράμματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὄχι μόνον κλαδικήν, ἀλλὰ καὶ χωροταξικὴν ὄψιν, διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλ’ εἰς αὐτὴν τὴν δευτέραν ὄψιν, τὴν χωροταξικήν, ἡ ἐκτέλεσις τοῦ προγράμματος ἀπαιτεῖ ἀποκέντρωσιν. Ἔχομεν ἱδρύσει τρεῖς ὑπηρεσίας περιφερειακῆς ἀναπτύξεως: Ἠπείρου, Πελοποννήσου καὶ Κρήτης. Θὰ προχωρήσωμεν ταχέως εἰς τὴν ἵδρυσιν καὶ ἄλλων, ὥστε νὰ καλυφθῇ ἡ Ἑλλάς. Αἱ ὑπηρεσίαι αὐταὶ θὰ παίξουν ρόλον, πέραν τοῦ ἐρευνητικοῦ, συντονιστικὸν ἐν συνεργασίᾳ μὲ τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ Δημοσίου καὶ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως. Θὰ πρέπει νὰ κινητοποιηθοῦν ὄχι μόνον ἐρευνητικῶς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐκτελέσεως τοῦ προγράμματος. Ἡ διοικητικὴ ἑπομένως μεταρρύθμισις, ἡ ὁποία θὰ προβλεφθῇ, ἀναγκαστικῶς θὰ περιλαμβάνῃ καὶ αὐτὴν τὴν ὄψιν τοῦ προβλήματος. Συνδέεται τὸ πρόγραμμα μὲ τὴν διοικητικὴν μεταρρύθμισιν, ἡ δὲ ἐπιτυχία θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὸ θάρρος, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιδείξωμεν διὰ νὰ φέρωμεν εἰς πέρας βασικὰς ριζικὰς διοικητικὰς ἀλλαγάς. Ἔχομεν ἓν ὅραμα, ὅταν ὁμιλοῦμεν διὰ τὸ 5ετὲς πρόγραμμα. Θέλομεν νὰ δημιουργήσωμεν μίαν νέαν Ἑλλάδα, θέλομεν νὰ προχωρήσωμεν βαθειὰ σὲ διαρθρωτικὲς ἀλλαγές, ἄλλως δὲν θὰ ἐπιτύχωμεν ὡς οἰκονομία καὶ ὡς Ἔθνος. Εἰς τὴν ὕπαιθρον θὰ ἀπαιτηθῇ πράγματι μία εἰρηνικὴ ἐπανάστασις, ἡ ὁποία πέραν τῆς ὑποδομῆς τοῦ ὁδικοῦ δικτύου, τοῦ ἠλεκτρικοῦ, τοῦ νεροῦ, τοῦ σχολείου, θὰ ἀπαιτήσῃ καὶ σημαντικὰς ἀλλαγὰς εἰς τὴν διάρθρωσιν τῶν οἰκισμῶν. Νέοι πόλοι ἕλξεως θὰ δημιουργηθοῦν, ἐν συσχετισμῷ μὲ τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν. Νέου εἴδους κέντρα, συνδέσμων Κοινοτήτων, ὡς ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχεν ἀναπτύξει εἰς τὸ παρελθόν, θὰ ἀναπτυχθοῦν. Θὰ πρέπει νὰ δεχθῶμεν ἐπίσης, ὅτι ἡ μετανάστευσις ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ ὄχι πρὸς τὰς Ἀθήνας, εἶναι ἐπιθυμητή. Θὰ ὑπάρξουν σημαντικαὶ μετακινήσεις πληθυσμῶν, μετακινήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ πρέπει νὰ συνδυασθοῦν μὲ τὸ πρόγραμμα σχολικῶν κτιρίων, νοσοκομείων, βιομηχανιῶν. Ὅλα συνδέονται. Τὸ νέον ὅραμα ἐμπρός μας, βλέπει τὴν ὕπαιθρον πράγματι δραστηριοποιουμένην μὲ τὸν πληθυσμόν της μετακινούμενον ἀπὸ μιᾶς περιοχῆς εἰς ἄλλας. Νέους πόλους ἕλξεως, νέας βιομηχανικὰς περιοχάς. Σημαντικὸν τμῆμα τοῦ προγράμματος αὐτοῦ, τοῦ ὁράματος αὐτοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἐντὸς τῆς πρώτης 5ετίας. Ἡ μεγάλη πληγὴ τοῦ Ἔθνους, ἡ μετανάστευσις πρὸς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ εἰς μικρότερον βαθμὸν ἡ μετανάστευσις εἰς τὰς Ἀθήνας θὰ περιορισθῇ. Θὰ λάβωμεν μέτρα ὄχι ἀστυνομικά, συνδυασμένα μέτρα, νὰ μειώσωμεν τὴν μετανάστευσιν πρὸς τὸ ἐξωτερικόν, διότι ἐνῷ ἴσως τοὺς διδάσκει πειθαρχίαν ἐργοστασίου, δὲν τοὺς ἐξειδικεύει καὶ δὲν ἐπανέρχονται μὲ ἀπόκτησιν εἰδικεύσεως. Φεύγει τὸ ἄνθος τῆς νεότητος, δημιουργοῦνται στενότητες εἰς τὴν ἀγορὰν ἐργασίας ἀκριβῶς τὴν στιγμὴν ἐκείνην ποὺ θέλομεν νὰ κάμωμεν τὴν βιομηχανικήν μας ἐξόρμησιν. Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ μειωθῇ ἡ μετανάστευσις καὶ εἰς αὐτὸ θὰ βοηθήσωμεν ὄχι μὲ ἀστυνομικὰ μέτρα, ἀλλὰ μὲ οἰκονομικὰ μέσα. Καὶ βεβαίως κατὰ τὴν προσεχῆ 10ετίαν, ἡ πρώτη φάσις τῆς ὁποίας εἶναι τὸ 5ετὲς πρόγραμμα, θὰ προχωρήσωμεν μὲ ταχὺν ρυθμὸν εἰς τὴν ἐκβιομηχάνησιν τῆς χώρας. Ἤδη προχωροῦμεν εἰς τὴν δημιουργίαν βιομηχανικῶν περιοχῶν καὶ ζωνῶν. Ἤδη ἕνα νέον πνεῦμα ὅσον ἀφορᾷ τὰς κατευθύνσεις τῆς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως ἔχει πνεύσει. Γεωργικαὶ βιομηχανίαι, ὑποκατάστασις εἰσαγωγῶν καὶ βέβαια μερικαὶ σημαντικαὶ βιομηχανικαὶ μονάδες. Εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ προσφέρωμεν τὴν προστασίαν μας μόνον εἰς βιομηχανικὰς μονάδας, αἱ ὁποῖαι περιέχουν βιωσιμότητα, διότι μόνον διὰ 10–15 ἔτη θὰ δυνάμεθα νὰ τὰς προστατεύσωμεν. Καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ἐπιλέξωμεν μὲ προσοχὴν τοὺς τομεῖς τοὺς ὁποίους θὰ βοηθήσωμεν. Ἡ διαδικασία αὐτὴ εἶναι ἤδη ἐν κινήσει. Θὰ ἀναπτυχθῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἤδη καὶ αὐτὸ τὸ θέμα εὑρίσκεται ἐν κινήσει καὶ θὰ λάβῃ καὶ αὐτὸ τὴν θέσιν του εἰς τὸ 5ετὲς πρόγραμμα. Καὶ βέβαια θὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ εἰσαγωγὴ κεφαλαίων. Εἶναι εὐπρόσδεκτα, ἀλλὰ εἶναι εὐπρόσδεκτα, ἐφ’ ὅσον ἐξυπηρετοῦν τὰ συμφέροντα τῆς χώρας. Ὄχι πᾶσα εἰσαγωγὴ κεφαλαίων, ἀλλὰ ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐντάσσονται εἰς τὸ πρόγραμμα, αἱ ὁποῖαι προωθοῦν τὴν ἐπίτευξιν τῶν στόχων τοῦ προγράμματος. Χρειάζεται καὶ ἐδῶ ἐπιλογή, χρειάζεται καὶ ἐδῶ πρόγραμμα. Ὅταν καὶ ἐάν, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὅταν καὶ ἐὰν ἐπιτευχθοῦν αὐτοὶ οἱ στόχοι, τότε καὶ μόνον θὰ ἔχωμεν λύσει τὸ πρόβλημα τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν κατὰ τρόπον ὁριστικόν. Μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης θὰ ἀπαιτηθῇ ἡ στήριξις εἰς τὴν εἰσαγωγήν, εἰς τὴν εἰσροὴν κεφαλαίων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Περαίνων, θὰ ἤθελα νὰ τονίσω, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις εἶναι στενὰ συνδεδεμένη μὲ τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν. Εἶναι τόσον μεγάλο τὸ ἔργον τῆς ἀναπτύξεως, ἀπαιτεῖ τόσες θυσίες, τόσην προσπάθειαν, τόσην ἀφοσίωσιν, πρὸς τοὺς στόχους, ὥστε συνδέεται ἄρρηκτα μὲ τὴν ὑπερηφάνειαν τοῦ Ἔθνους. Πρέπει νὰ κινητοποιηθοῦν ὅλαι αἱ δυνάμεις τοῦ Ἔθνους διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὸ πρόγραμμα διὰ νὰ ἐπιζήσῃ ἡ Ἑλλάς. Καὶ δι’ αὐτὸ ἀπαιτεῖται Κυβέρνησις ἐκ τοῦ λαοῦ, καὶ διὰ τὸν λαόν. (Χειροκροτήματα). Ἡ Ε.Κ., εἶναι λαοπρόβλητος Κυβέρνησις, ὑπηρετεῖ τὸν λαὸν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ φέρῃ εἰς πέρας τὴν ἐντολήν της καὶ θὰ ὁδηγήσῃ εἰς μίαν σύγχρονον, ἐλευθέραν καὶ ὑπερήφανον Ἑλλάδα. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἐγγεγραμμένοι 26 βουλευταὶ νὰ ὁμιλήσουν. Θὰ τηρηθῇ ἡ σειρὰ τοῦ λόγου καὶ τοῦ ἀντιλόγου. Καλεῖται εἰς τὸ βῆμα ὁ κ. Β. Νεφελούδης τῆς Ε.Δ.Α.

§10Β. ΝΕΦΕΛΟΥΔΗΣ. Ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματος τῆς ΕΔΑ, ὁ κ. Ἠλιοῦ ὡμίλησεν, ἀναλυτικά, γιὰ τὶς συνέπειες ποὺ εἶχε καὶ γιὰ τοὺς κινδύνους ποὺ περικλείει ἡ ἀθέτησις τῶν κυβερνητικῶν ἐπαγγελιῶν στὸν πολιτικὸ τομέα. Εἶναι βέβαιον, ὅτι τὶς ἴδιες ἀρνητικές, δυσμενεῖς γιὰ τοὺς ἐργαζομένους συνέπειες, εἶχεν ἡ ἀθέτηση τῶν ὑποσχέσεων καὶ τῶν διακηρύξεων τῆς κυβερνήσεως καὶ στὸν οἰκονομικὸ καὶ τὸν κοινωνικὸ τομέα. Εἶναι ἐντελῶς ἔξω ἀπὸ τὶς προθέσεις καὶ τὰς ἐπιδιώξεις τοῦ κόμματός μας, νὰ ἐπιχειρήσουμε νὰ ἀρνηθοῦμε εἴτε νὰ μειώσουμε τὰ ὅσα θετικὰ βήματα πραγματοποιήθησαν σ’ αὐτοὺς τοὺς τομεῖς. Εἶναι ὅμως πραγματικὰ δύσκολο, ὅσο καλὴ θέληση καὶ ἂν ἔχῃ κανείς, νὰ διαπιστώσῃ, ἐρευνῶντας τὰ γεγονότα, μιὰν βαθύτερη, πέρα ἀπὸ φραστικὲς ἀλλαγές, μιὰν οὐσιώδη διαφορά, στὴν πολιτική, ποὺ ἐφαρμόζει ἡ Κυβέρνησις, στὸν οἰκονομικὸ καὶ στὸν κοινωνικὸ τομέα, ἀπὸ ἐκεῖνον τῶν προκατόχων της. Δυστυχῶς, τὰ γεγονότα ἀποδεικνύουν, ὅτι εἶναι λόγια χωρὶς οὐσιαστικὸ περιεχόμενο τὰ ὅσα ἔχουν λεχθῆ κατὰ καιροὺς καὶ ἐπαναλήφθηκαν καὶ χθές, ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, δὲν συνδέεται μὲ ὀλιγαρχικὰ συμφέροντα, ὅτι εἶναι Κυβέρνησις τῶν πολλῶν, ὅτι διὰ τοὺς πολλοὺς δηλαδὴ διὰ τὸν Ἑλληνικὸ λαὸ ἀγωνίζεται καὶ αὐτοῦ τὰ συμφέροντα ἐξυπηρετεῖ. Τὰ ἐπίσημα στατιστικὰ στοιχεῖα, ἡ ἀδιάψευστη γλῶσσα τῶν ἀριθμῶν, μαρτυροῦν γιὰ τὸ ἀντίθετο. Ἔχει εἰπωθῆ, ἀπὸ κυβερνητικῆς πλευρᾶς καὶ εἶναι ἀλήθεια, ὅτι στὸ διάστημα τοῦ 1½ χρόνου ποὺ κυβερνᾶ τὴ χώρα ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ἔγιναν ὡρισμένες βελτιώσεις στὸν τρόπο τῆς διαθέσεως τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν. Ἔγιναν μερικὲς ἐπανορθώσεις, καταφώρων ἀδικιῶν τοῦ παλαιοῦ καθεστῶτος, πρὸς ὄφελος ὡρισμένων τομέων τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς ἢ ὡρισμένων κατηγοριῶν ἐργαζομένων. Ἡ ΕΔΑ ἔδωκε τὴν ψῆφον της στὴ Βουλὴ καὶ ὑπεστήριξε, μέτρα, ὅπως ἡ αὔξηση τῶν δαπανῶν τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ γιὰ τὴν παιδεία, ἡ βελτίωση τῶν τιμῶν ἀσφαλείας γιὰ ὡρισμένα προϊόντα τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς, ἡ αὔξηση τῶν συντάξεων τοῦ ΤΕΒΕ κλπ. Ταὐτοχρόνως, ἡ ΕΔΑ διαπιστώνει, ὅτι οὔτε στὴν οἰκονομικὴ οὔτε στὴν κοινωνικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχουν τὰ στοιχεῖα τῶν ἀπαραιτήτων διαρθρωτικῶν ἀλλαγῶν, ἐν σχέσει μὲ τὴν οἰκονομικὴ καὶ τὴν κοινωνικὴ πολιτικὴ τῆς δεξιᾶς. Οἱ παράγοντες ποὺ ἐπιδροῦσαν ἀρνητικὰ καὶ παρεμπόδιζαν τὴν οἰκονομικὴ καὶ τὴν κοινωνικὴ ἀνάπτυξη τῆς χώρας ἐξακολουθοῦν νὰ δροῦν πρὸς τὴν ἴδια κατεύθυνση, μὲ τὴν ἴδια δύναμη καὶ μὲ τὰ ἴδια ἀποτελέσματα, ὅπως καὶ πρίν. Διαρθρωτικὲς ἀλλαγὲς στὴν οἰκονομικὴ καὶ τὴν κοινωνικὴ πολιτικὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν ἂν δὲν ἀνεξαρτοποιηθῇ ἡ οἰκονομία τῆς χώρας, ἂν δὲν ἀποτιναχθῇ ἡ ἀποπνικτικὴ δεσμευτικὴ κηδεμονία τοῦ ξένου μονοπωλιακοῦ κεφαλαίου, ἂν δὲν παύσῃ νὰ ἀσκῇ καθοριστικὸ ρόλο στὴ χάραξη καὶ στὴν ἐφαρμογὴ τῆς οἰκονομικῆς καὶ τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἡ οἰκονομικὴ ὀλιγαρχία. Μὲ τὸ πνεῦμα αὐτὸ ἐπιβάλλεται ἀναθεώρησις ὅρων καὶ συνδέσεως ποὺ ἐμποδίζουν τὴν ἀνάπτυξιν. Χωρὶς τὶς προϋποθέσεις αὐτές, οἱ διακηρύξεις καὶ οἱ ἐπαγγελίες γιὰ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξη, γιὰ κράτος δικαίου, γιὰ κοινωνικὴ δικαιοσύνη, γιὰ πολιτική, οἰκονομικὴ καὶ κοινωνικὴ δημοκρατία, εἶναι καταδικασμένες νὰ μείνουν στὴ σφαῖρα τῶν ὑποσχέσεων, χωρὶς νὰ μποροῦν νὰ πάρουν καὶ οὐσιαστικὸ περιεχόμενο. Γιὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ δὲ ὅτι ὑπερβάλλωμεν στὴν κριτική μας ἔναντι τῆς οἰκονομικῆς καὶ τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἀντιπαραθέσωμε στὶς ἐπαγγελίες καὶ στὶς διακηρύξεις τὰ γεγονότα. Μερικὲς ἀπὸ τὶς πιὸ ἀξιοπρόσεκτες κυβερνητικὲς διακηρύξεις εἶναι οἱ ἀκόλουθες: «Οἱ προκάτοχοί μας ἐπεδίωξαν τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν ἐπὶ θυσίᾳ τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης. Πιστεύομεν, ὅτι ὁ ταχὺς ρυθμὸς ἀναπτύξεως μιᾶς συγχρόνου οἰκονομίας, συμβαδίζει μὲ τὴν δικαιοτέραν καὶ συνεχῶς βελτιουμένην κατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος». Καὶ σὲ ἄλλη περίπτωση: «Ἐπιδίωξίς μας εἶναι νὰ φθάσωμεν τὰς ἀποδοχὰς τῶν Ἑλλήνων ἐργαζομένων εἰς τὸ ὕψος τῶν ἀποδοχῶν τῶν συναδέλφων των τῶν χωρῶν τῆς Κοινῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἀγορᾶς». Θὰ μποροῦσε ν’ ἀναφερθῇ κανεὶς σὲ πολλὲς ἐπαγγελίες, καὶ διακηρύξεις παρομοίου περιεχομένου. Δυστυχῶς, ἡ Κυβερνητικὴ πρακτικὴ καὶ ἡ καθημερινὴ ζωὴ διαψεύδουν αὐτὲς τὶς διακηρύξεις. Ποσοστιαία σχέσις τῶν ἀκαθαρίστων ἐπενδύσεων παγίου κεφαλαίου πρὸς τὸ ἀκαθάριστον ἐθνικὸν προϊὸν στὴν πενταετία 1960–1964.

Αὔξησις τοῦ ποσοστοῦ ποὺ διατίθεται γιὰ ἐπενδύσεις, ἀπὸ τὸ ἀκαθάριστο ἐθνικὸ προϊὸν στὴ διάρκεια τῆς πενταετίας 1960–1964 1,8%. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ε. Μπακλατζῆς). Καλύπτεται τὸ 47% τῶν κρατικῶν ἐπενδύσεων ἐκ δανείων τοῦ ἐξωτερικοῦ. Δηλαδὴ τοῦτο σημαίνει, ὅτι τὸ ἥμισυ τῶν ἐπενδύσεων γίνεται διὰ δανείων τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὑποστηρίζεται, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μᾶς τρομάζῃ ἡ εἰσροὴ τῶν ξένων κεφαλαίων. Τοῦτο εἶναι ζήτημα ὅρων καὶ προκειμένης ἀντιμετωπίσεως τοῦ θέματος προέχει ἡ ἐξέτασις τῶν ὅρων. Ἂν εἶναι συμφέροντες, ἂν εἶναι ἱκανοποιητικοὶ οἱ ὅροι αὐτοί, τότε ἀσφαλῶς εἶναι εὐπρόσδεκτοι. Δυστυχῶς, ὅμως εἶναι κοινὸν μυστικόν, ὅτι οἱ ὅροι, ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἱκανοποιητικοί, ὄχι μόνον δὲν εἶναι συμφέροντες, ἀλλὰ περικλείουν ἀντιθέτως σοβαρωτάτους κινδύνους διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Ἀνεφέρθη ὁ κ. Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ἐπὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἐνῷ ἡ παραγωγικότης τῆς ἐργασίας, κατὰ τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας ὑπὸ τῆς ΕΡΕ, ηὔξανετο κατὰ 18% ἐτησίως, αἱ αὐξήσεις τῶν ἡμερομισθίων ἔφθαναν ἐτησίως τὸ ὕψος τοῦ 6%. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ ἦτο ἐχθρικὴ διὰ τὴν ἐργατικὴν τάξιν, ἀρνητικὴ διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν καὶ καταστροφικὴ διὰ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν καὶ τὰ ἐθνικὰ θέματα, καὶ κυρίως διὰ τὸ Κυπριακόν. Ἡ ἐργατικὴ τάξις, ὁλόκληρος ὁ λαός, ἐπλήρωσαν τὴν ΕΡΕ μὲ τὸ νόμισμα ποὺ τῆς ἤξιζεν. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. ἂς προσέξει νὰ μὴ γλυστρήσῃ ἐξ ὁλοκλήρου, στὶς θέσεις καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Ε.Ρ.Ε., στὰ οἰκονομικὰ καὶ στὰ κοινωνικὰ θέματα. Δυστυχῶς, στὴν χώραν μας, οἱ φραγμοὶ ποὺ ὀρθώνονται ἀπὸ τὸ ξένο μονοπωλιακὸ κεφάλαιο, λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς ποὺ ἀκολουθεῖται, γίνονται ὅλο ἕνα καὶ ψηλότεροι. Ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ ἄλυτον τὸ πρόβλημα τῆς παραγωγικῆς ἀπασχολήσεως τοῦ ἐργατικοῦ μας δυναμικοῦ. Ἐξακολουθεῖ ἡ αἱμορραγία τῆς μαζικῆς μεταναστεύσεως. Ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ σὲ ἀπαράδεκτο χαμηλὸ ἐπίπεδο ἡ στάθμη ζωῆς τῶν ἐργαζομένων. Καὶ τὸ ἐξοργιστικὸ φαινόμενο ποὺ εἶχε καταγγελθῆ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἦταν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι δηλαδὴ οἱ πλούσιοι γίνονται πλουσιώτεροι καὶ οἱ πτωχοὶ πτωχότεροι, συνεχίζεται. Ἰδοὺ οἱ ἀριθμοί: Τὸ 1964, ἐν σχέσει μὲ τὸ 1963 τὸ ἐθνικὸ εἰσόδημα αὐξήθηκε κατὰ 12% σὲ τρέχουσες τιμὲς καὶ σὲ σταθερὲς τιμὲς κατὰ 8,5%. Κατὰ τὸ πρῶτο ἑξάμηνο τοῦ 64, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὶς δηλώσεις τῶν ἐπιχειρήσεων εἰς τὴν Ἐφορίαν, προκύπτει αὔξησις τῶν ἐσόδων κατὰ 17%. Ἀναλυτικά, ὁ πίνακας τῶν ἐσόδων τῶν ἐπιχειρήσεων ἔχει ὡς ἑξῆς:

Αὔξησις 17% Ἔναντι αὐτῆς τῆς δηλωθείσης ἀκαθαρίστου αὐξήσεως ἐσόδων τὸ εἰσόδημα τῶν ἀγροτῶν αὐξήθηκε τὸ 1964 κατὰ 7,8%. Τὸ συνολικὸν εἰσόδημα τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων μὲ βάσει δειγματοληπτικὴ ἔρευνα σὲ 100 βιομηχανικὲς ἐπιχειρήσεις εἰς τὴν περιοχὴν πρωτευούσης, ἀπὸ τὸ ΙΚΑ, παρουσιάζει τὴν ἀκόλουθη ἀντίστροφη πορεία. Ὀκτώβριος 1963 ἀπασχόλησις 18.441. Ὀκτώβριος 1964 17.178. Μείωσις 6,8%. Μέσον ἡμερομίσθιον Ὀκτώβριος 1963 73,14. Ὀκτώβριος 1964 78,36. Αὔξησις 7,1%, ἡ ὁποία ὅμως ἐκμηδενίζεται διὰ τὸ σύνολον τῶν ἀπασχολουμένων ἀπὸ τὸ γεγονὸς τῆς ἐλαττώσεως τῆς ἀπασχολήσεως. Ἡ ἡμερησία δαπάνη τῶν ἐπιχειρήσεων αὐτῶν διὰ τὴν ἀμοιβὴν τῆς ἐργασίας τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1963 ἦτο 1.348.774 καὶ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1964 1.346.068. Μὲ βάση τὰ στοιχεῖα τῆς Ε.Σ.Υ.Ε. ἡ αὔξησις τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς τοῦ 1964 ἐν σχέσει μὲ τοῦ 1963 εἶναι 10,6%. Ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου χονδρικῆς πωλήσεως τοῦ 1964 εἶναι 4,1%, ἡ αὔξησις τοῦ ἀτομικοῦ ἡμερομισθίου εἶναι 5 δραχμὲς κ.λ.π. Ἔτσι ἀποδεικνύεται, ὅτι συνεχίζεται ἡ διαδικασία, βάσει τῆς ὁποίας ἐξακολουθοῦν νὰ γίνωνται οἱ πλούσιοι πλουσιώτεροι καὶ οἱ πτωχοὶ πτωχότεροι. Ἐν συνεχείᾳ, ἀναφέρομαι εἰς τὴν ἀσυδοσία καὶ τὴν ἀχαλίνωτη αὔξησι τῶν κερδῶν τῶν ἐπιχειρήσεων, ὡς καὶ τὰ βιομηχανικὰ καὶ ἐμπορικὰ κέρδη, βάσει ἰσολογισμῶν τῶν ἐπιχειρήσεων. Ἀπὸ τὴν συνεχιζομένην ἀνατίμησιν τῶν εἰδῶν λαϊκῆς καταναλώσεως, φαίνεται, ὅτι ὑπάρχει μείωσις τῆς ἀγοραστικῆς ἱκανότητος τῶν λαϊκῶν μαζῶν, ὡς ἐμφαίνεται ἀπὸ σχετικοὺς πίνακας τιμαρίθμου χονδρικῆς πωλήσεως, ὡς καὶ τὸν δείκτην τιμῶν καταναλωτοῦ ἀστικῶν κέντρων καὶ ἀπὸ τίτλους ἡμερησίων ἐφημερίδων, δημοσιευουσῶν τὴν εἰκόνα τῶν ἀνατιμήσεων. Τὰ γεγονότα καὶ οἱ ἀριθμοί, ἀποκαλύπτουν τὴν ἐσφαλμένην κατεύθυνσιν τῆς ἐργατικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν διάψευσιν τῶν κυβερνητικῶν ἐπαγγελιῶν. Ἡ διάψευσις αὐτή, ὑπογραμμίζεται ἐντονωτέρα ἀπὸ τὴν ἀρνητικὴν στάσιν τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῶν ἐργατικῶν ἀγώνων. Ἡ διάστασις μεταξὺ ἐπαγγελιῶν καὶ ἐφαρμοζομένης πολιτικῆς δὲν ἦτο δυνατόν, παρὰ νὰ προκαλέσῃ διαμαρτυρίας τῶν ἐργαζομένων καὶ ἀγῶνας, κατόπιν μιᾶς περιόδου ἀναμονῆς, διὰ νὰ ὑποχρεωθοῦν κατὰ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1964 νὰ ἀποδυθοῦν εἰς ἀπεργιακοὺς ἀγῶνας, 500.000 περίπου ἐργάτες καὶ ὑπάλληλοι. Πῶς ἀντιμετώπισεν ἡ Κυβέρνησις τοὺς ἀγῶνας τῶν ἐργαζομένων; Τοὺς ἀντιμετώπισεν, δυστυχῶς, μὲ ἐχθρικὴν διάθεσιν. Οἱ ἀπεργοσπαστικοὶ νόμοι 1984 καὶ 1986, τῆς Μεταξικῆς Δικτατορίας, περὶ πολιτικῆς ἐπιστρατεύσεως, ἐτέθησαν ἐπανειλημμένα σὲ ἐφαρμογὴ ἐναντίον τῶν ἀπεργῶν, παρὰ τὸ ὅτι ἔρχονται σὲ σαφῆ ἀντίθεσιν πρὸς τὰς διατάξεις τῶν ὑπ’ ἀριθ. 87 καὶ 98 Διεθνῶν Συμβάσεων Ἐργασίας. Πέραν αὐτῶν, τέθηκαν ἐπανειλημμένα σὲ ἐφαρμογὴ οἱ ἀντεργατικὲς διατάξεις τοῦ νόμου 3239, μὲ τὴν παραπομπὴ τῶν διενέξεων στὴν ὑποχρεωτικὴ διαιτησία. Συχνά, οἱ ἀστυνομικὲς δυνάμεις κινητοποιήθηκαν κατὰ τρόπον προκλητικὸν καὶ βάναυσον ἐναντίον τῶν νομίμως ἀγωνιζομένων ἐργατῶν. Ἀξίζει νὰ ἐκτεθῇ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἡ περίπτωσις τῆς ἀπεργίας τῶν κλωστοϋφαντουργῶν τοῦ Λαυρίου, σὰν δεῖγμα τῆς ἐφαρμοσθείσης ἐργατικῆς πολιτικῆς. Ἡ ἀπεργία εἶχε καθαρῶς ἀμυντικὸ χαρακτῆρα. Ἐκηρύχθη ἐναντίον παρανόμων ἀπολύσεων τῆς συνδικαλιστικῆς ἡγεσίας τῶν κλωστοϋφαντουργῶν. Ἐπῆρε τὴν μορφὴν τῆς λευκῆς ἀπεργίας. Ἡ ἀστυνομία διὰ νὰ βγάλῃ τοὺς ἐργάτες ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον ἐξαπέλυσεν ἄγρια ἐπίθεσιν ἐναντίον των, τὴν στιγμὴν ἀκριβῶς ποὺ ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἀπεργῶν συζητοῦσε μὲ τὸν Εἰσαγγελέα τὸ ζήτημα τῆς ἐκκενώσεως τοῦ ἐργοστασίου. Τὸ κυνηγητὸ ἁπλώθηκε σ’ ὁλόκληρη τὴν πόλι τοῦ Λαυρίου. Ξυλοδαρμοί, τραυματισμοὶ δεκάδων ἐργατῶν. Ἐπηκολούθησαν δίκες, καταδίκες ἐργατῶν, ἐνῷ περιέργως ἐρρίφθησαν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας αἱ μηνύσεις ἐναντίον τῶν βιοπραγησάντων ἀστυνομικῶν. Καὶ συνεχίστηκε ὁ διωγμὸς μὲ 316 ἀπολύσεις κλωστοϋφαντουργῶν, σὲ διάστημα 6 μηνῶν μετὰ τὴν ἀπεργίαν. Καὶ μὲ 98 μηνύσεις ἐναντίον ἐργατῶν διὰ φανταστικὲς παραβάσεις, μετὰ τὴν ἀπεργίαν. Ἀνάλογη ἦταν ἡ στάσις τῆς ἀστυνομίας ἔναντι τῶν κλωστοϋφαντουργῶν ἀπεργῶν τῆς Πειραϊκῆς–Πατραϊκῆς στὴ Νέα Πέραμο. Ἔναντι τῶν ἀπεργῶν τῆς Βιοχάλκο, ἔναντι τῶν καπνεργατῶν Θεσσαλονίκης καὶ πολλὲς ἄλλες περιπτώσεις. Ἡ ἐχθρικὴ στάσις τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῶν ἐργατικῶν ἀγώνων, ἡ οὐσιαστικὴ κατάλυσις τοῦ συνδικαλιστικοῦ δικαιώματος, ὅπως ἐκφράζεται στὰ ἐργοστάσια μὲ ἀθρόας ἀπολύσεις. Ἡ διατήρησις ὅλων τῶν ἀντιδημοκρατικῶν νόμων καὶ διαταγμάτων τῆς δικτατορίας, τῆς κατοχῆς καὶ τῆς μεταπολεμικῆς περιόδου, ἡ διατήρησις τοῦ νόμου 509 ποὺ ἐπιτρέπει τὴν διάλυσιν τῶν ὀργανώσεων ἀπὸ τὶς διοικητικὲς ἀρχές, ἡ διατήρησις τῶν νόμων 512 καὶ 516 ποὺ ἐπιτρέπουν τὶς μαζικὲς ἀπολύσεις, καθὼς ἐπίσης καὶ τῶν νόμων 1984, 1985, 1986 κλπ. καθὼς καὶ τοῦ νόμου 3239 κλπ. Δι’ ὅλων αὐτῶν τῶν νόμων συνεχίζεται ἡ παράτασις τῆς ἀντιδημοκρατικῆς ἀνωμαλίας στὸ συνδικαλιστικὸ κίνημα. Τὴν ἀνωμαλίαν ἐπιτείνει καὶ ἀρνητικὴ στάσις ἔναντι τῶν πλέον μαζικῶν καὶ ἀγωνιστικῶν ὀργανώσεων τῆς ἐργατικῆς τάξεως, ὅπως ἐκδηλώνεται μὲ τὸν ἀποκλεισμὸν τῶν 115 σωματείων ἀπὸ τὴν προσωρινὴν διοίκησιν τῆς ΓΣΕΕ, μὲ σαφῆ τάσιν νὰ ἀποκλεισθοῦν καὶ ἀπὸ τὸ Συνέδριον. Ὅλα αὐτὰ συνθέτουν τὴν ἐργατικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦν τὴν ἔμπρακτον διάψευσιν τῶν ἐπαγγελιῶν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν κοινωνικὴν δικαιοσύνην καὶ διὰ τὴν κοινωνικὴν δημοκρατίαν.

§11Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἐκπροσωποῦνται τὰ 115 Σωματεῖα εἰς τὴν προσωρινὴν διοίκησιν τῆς

Γ.Σ.Ε.Ε.;

§12Β. ΝΕΦΕΛΟΥΔΗΣ. Δυστυχῶς ὄχι, κ. συνάδελφε, δὲν ἔχουν οὔτε ἕνα ἀντιπρόσωπον. Κύριοι συνάδελφοι, ἐθεώρησα χρέος μου νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀληθινὴν εἰκόνα διὰ τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν καὶ γιὰ τὴν πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὴ ἡ κατάστασις καὶ αὐτὴ ἡ πολιτικὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθοῦν διὰ τοὺς ἑξῆς βασικοὺς λόγους: Ἡ ἐργατικὴ τάξις εἶναι ἡ ραχοκοκαλιὰ τοῦ Δημοκρατικοῦ λαοῦ. Στάθηκε ὁ κύριος συντελεστὴς τῆς Δημοκρατικῆς νίκης. Ἀποτελεῖ, τὴν πιὸ ἀποφασιστικὴν δύναμιν ἀντιστάσεως στὰ δικτατορικὰ σχέδια τῆς χούντας. Μπορεῖ καὶ πρέπει νὰ εἶναι ὁ βασικὸς συντελεστὴς τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Δι’ ὅλους τοὺς λόγους ἐπιβάλλεται ριζικὴ ἀλλαγὴ πολιτικῆς ἔναντι τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Οἱ ζωτικὲς διεκδικήσεις τῶν ἐργαζομένων πρέπει νὰ ἱκανοποιηθοῦν καὶ μπορεῖ νὰ ἱκανοποιηθοῦν. Τὸ αἴτημα γιὰ γενικὴ αὔξησι τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων κατὰ 20% καὶ τῶν συντάξεων κατὰ 30% μπορεῖ καὶ ἐπιβάλλεται νὰ ἱκανοποιηθῇ. Τὸ αἴτημα τῆς καταργήσεως τῶν ἀντεργατικῶν νόμων καὶ διατάξεων ἐπιβάλλεται νὰ βρῇ τὴν ἄμεση δικαίωσί του. Τὸ αἴτημα γιὰ παράτασι τῆς προθεσμίας ἐπεξεργασίας τοῦ ἐργατικοῦ κώδικος, ἀπαλλαγῆς του ἀπὸ τὰς ἀντεργατικὰς διατάξεις καὶ ἀποφασιστικῆς βελτιώσεώς του πρέπει ἐπίσης νὰ ἱκανοποιηθῇ. Νὰ ληφθοῦν ἀποτελεσματικὰ μέτρα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δημιουργηθοῦν εὐκαιρίες ἀπασχολήσεως καὶ νὰ τεθῇ τέρμα στὴν αἱμορραγία τῆς μεταναστεύσεως. Δυστυχῶς ἡ μέχρι σήμερον πεῖρα δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ εἴμεθα αἰσιόδοξοι, ὡς πρὸς τὴν πρακτικὴν ἐφαρμογὴν τῶν διακηρύξεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἐπεσημάνθησαν, ὅτι θὰ ἐκτελεσθῶσιν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰς παλαιοτέραν ἐποχὴν καὶ ἐκείνων περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ἀπόψε ὁ ἀξιότιμος Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ. Ἡ ΕΔΑ βλέπει μὲ πικρίαν καὶ ἀνησυχεῖ διὰ τὴν τοιαύτην ἀντεργατικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν τοιαύτην διάψευσιν τῶν ἐπαγγελιῶν καὶ διακηρύξεών της. Καὶ ὅπως εἶπε χθὲς ὁ ἀξιότιμος κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματός μας, ἡ ψῆφος μας, εἰς τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ἡ Κυβέρνησις, θὰ κριθῇ βασικὰ ἀπὸ τὴν μέχρι σήμερον πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὄχι ἀπὸ τὰς διαψευσθείσας διακηρύξεις της. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας).

§14Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δι’ ἐπισήμων δηλώσεών του, καθώρισε σαφῶς τὴν θέσιν τοῦ πολιτικοῦ θέματος καὶ τὴν αἴτησιν τῆς ἀνανεώσεως τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Σώματος πρὸς τὴν Κυβέρνησίν του. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτοῦ. Ἄλλωστε, τελειώνων τὴν συζήτησιν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ εὕρῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπαναλάβῃ τὰς ἀπόψεις του ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, νὰ ἐνημερώσῃ καὶ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, νὰ ἐξηγήσῃ καὶ πάλιν τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον τὴν αἴτησιν τῆς ἀνανεώσεως τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Σώματος. Ἀλλὰ τὸ ἐκπληκτικὸν εἶναι ἄλλο εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, καὶ αὐτὸ καλεῖται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ ἐκτιμήσῃ. Προσῆλθεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ἐλάσσονος Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀπησχόλησαν, κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἐπὶ μακρὸν τὸ Σῶμα καὶ διετύπωσαν βαρείας κατηγορίας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀφοῦ τὰς διετύπωσαν εἰς ὅλα τὰ γενικὰ θέματα τῆς κυβερνητικῆς δραστηριότητος, ἀπῆλθον. Ἐὰν ἐνέμενον εἰς τὴν ἄποψιν τῆς ἀποχῆς καὶ ἔκαμνον τὴν ἁπλῆν δήλωσιν ὅτι δὲν εἶναι διατεθειμένοι νὰ παρακολουθήσουν τὴν συζήτησιν, θὰ εἶχε μίαν ἐξήγησιν τὸ πρᾶγμα. Ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ἔκαμε μίαν δριμυτάτην ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Εἶπεν, ὅτι οὐσιώδη ἔργα ὑποδομῆς ἀνελήφθησαν ἀπὸ 1½ ἔτους καὶ ἐν τούτοις οὐδεμία νέα βιομηχανικὴ μονὰς οὐσιώδης ἱδρύθη. Κατηγόρησε τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι κεκτημένα εἰς τὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν ζωὴν δεδομένα ἀπωλέσθησαν, ὅτι ἡ νομισματικὴ κυκλοφορία αὐξάνει κατὰ τρόπον ἐπικίνδυνον, ὅτι τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα μειοῦται, ὅτι ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ λαοῦ ἔχει κλονισθῆ, ὅτι οὐδεμία σοβαρὰ ἐπένδυσις ἐγένετο καὶ διετύπωσε σαφῶς τὴν δυσπιστίαν του διὰ τὸ θέμα τῆς οἰκονομικῆς ἰσορροπίας, διὰ τὴν ἀκρίβειαν τῶν εἰδῶν καὶ μὲ συγκίνησιν ἀνεφέρθη εἰς τὸ θέμα τῶν ἀγροτῶν καὶ διετύπωσε τὴν ἀνησυχίαν του καὶ εἶπεν, ὅτι ὁ σῖτος δὲν εἶναι πλέον πρόβλημα διὰ τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι δρᾶμα καὶ διετύπωσε τὴν ἐθνικήν του ἀνησυχίαν, ποὺ ἡ συγκομιδὴ του προσεχῶς θὰ ἐναποθηκευθῇ. Διετύπωσε τὴν ἀνησυχίαν του καὶ ἐξέφρασε τὴν δυσπιστίαν τῆς παρατάξεώς του διὰ τὸ θέμα τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν, ἡ ὁποία κάμνει βήματα πρὸς τὰ ὀπίσω καὶ ὄχι πρὸς τὰ ἐμπρὸς καὶ ἀνέφερε χαρακτηριστικῶς ὅτι ἡ περυσινὴ παραγωγὴ τοῦ βάμβακος ἀνῆλθεν εἰς 70.000 τόννους, ἐνῷ τοῦ προηγουμένου ἔτους ἔφθασεν εἰς 100.000 καὶ ὡμίλησεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ περὶ ἐξανδραποδισμοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἔφθασαν εἰς τὸ κατακόρυφον αἱ ἀνησυχίαι του διὰ τὴν ἐσωτερικὴν ἀσφάλειαν καὶ εἶπεν ὅτι κάθε ἐνέργεια προασπίσεως τῆς ἐλευθερίας διώκεται καὶ ἔτιλε τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς του διότι ἀπεστρατεύθησαν ἕνας στρατηγός, ἕνας συνταγματάρχης καὶ ἕνας ἀντισυνταγματάρχης, δῆθεν διὰ τὰ γεγονότα τοῦ Γοργοποτάμου. Καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ δυσπιστία του ἐξεδηλώθη διὰ τὰ θέματα τῶν ὑπηρεσιῶν ποὺ σχετίζονται μὲ τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν καὶ ἀνεφέρθη εἰς τὴν Κ.Υ.Π. καὶ εἶπεν, ὅτι αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις ἀνεμίχθησαν εἰς τὴν πολιτικήν. Καὶ εἰς ἐκεῖνο πλέον ποὺ ἔφθασεν εἰς τὸ κατακόρυφον, ἦτο τὸ θέμα τῆς Κύπρου. Τεχνηέντως παρέλειψε τὴν Παιδείαν, τὴν ἀντιπαρῆλθε καὶ ἦλθεν εἰς τὴν ἠθικὴν τάξιν, ἦλθεν εἰς τὸν καθαρμὸν καὶ ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς πλέον διετύπωσε κατηγορίαν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶχε τὴν δειλίαν νὰ μὴ δημιουργήσῃ τὸ θέμα τοῦ ἠθικοῦ καθαρμοῦ κατὰ τὴν πρώτην σύνοδον, ἀλλὰ τὴν δευτέραν, ὅταν ἦτο παραγεγραμμένη ἡ ὑπόθεσις. Καὶ διετύπωσε τὴν κατηγορίαν, ὅτι στερεῖται θελήσεως ἢ καὶ ἐὰν δὲν στερῆται θελήσεως, τότε ἄφησε ἐπίτηδες νὰ παρέλθῃ ὁ κατὰ νόμον χρόνος, ὥστε ἡ ὑπόθεσις νὰ ὑποπέσῃ εἰς τὴν παραγραφήν. Καὶ τέλος ἀνεφέρθη εἰς τὸ πολιτικὸν θέμα καὶ μᾶς κατηγόρησεν, ὅτι δημιουργοῦμεν σκηνοθεσίαν, ὅτι δὲν ἔχομεν τὸ θάρρος νὰ ἐκκαθαρίσωμεν τὰ ἐσωτερικά μας καὶ ὅτι καταβάλλομεν προσπαθείας νὰ δεσμεύσωμεν τὴν φωνὴν καὶ τὴν ἐκδήλωσιν τῶν βουλευτῶν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Καὶ ἀφοῦ ἠγόρευσεν ἐπὶ ὥραν, ἀφοῦ ἡ ὁμιλία του κατέλαβεν ἕνδεκα πυκνοτυπωμένας σελίδας τοῦ δελτίου τύπου ἔκαμε τὴν θεαματικὴν ἀποχώρησιν διὰ νὰ ἐπανέλθῃ μετ’ ὀλίγον ὅταν ὡμίλει ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ὁ ὁποῖος περιέργως διετύπωσε τὰς αὐτὰς κατηγορίας. Μᾶς κατήγγειλε πρῶτον ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὅτι ἔπρεπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ ἀνοίξῃ τὴν συζήτησιν, ὅτι ὑπάρχουν ἀνησυχίαι εἰς τὴν Ε.Κ. καὶ δι’ αὐτό, ἐπεξήγησε ἔλαβε τὸν λόγον ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὄχι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐπανῆλθεν ὁ κ. Μαρκεζίνης εἰς τὴν ταφὴν τοῦ καθαρμοῦ καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ χρεωκοπία μας ἐπεκτείνεται καὶ εἰς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν καὶ ἀνεφέρθη ἀκόμη διὰ νὰ παραστήσῃ καὶ χρωματίσῃ τὴν χρεωκοπίαν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν χρόνον τὸν πρὸ τοῦ 1909, ὅταν ἡ Ἑλλὰς ἦτο εἰς ἀφάνειαν καὶ εἰς πραγματικὴν ὑποτέλειαν. Καὶ ἀνεφέρθη ἀκόμη μέχρι τῶν πανεπιστημιακῶν θεμάτων καὶ διετύπωσε τὴν ἀνησυχίαν ὁ κύριος Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ὅτι θὰ παύσουν πλέον τὰ Πανεπιστημιακὰ πτυχία νὰ ἔχουν τὴν ἐξέχουσαν ἐκείνην ἰσχὺν ποὺ εἶχον μέχρι τοῦδε. Καὶ ταῦτα πάντα διότι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. ἵδρυσε νέας πανεπιστημιακὰς μονάδας διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν παιδείαν, τὴν μόρφωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἀφοῦ ἀνεφέρθη εἰς τὸ οἰκονομικὸν καὶ ἔκαμε τὴν κορώναν διὰ τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ Κ.Κ.Ε. τότε πλέον ἐν πλήρει ἐναγγαλισμῷ μὲ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε., τῇ συνοδείᾳ τῶν βουλευτῶν τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τοῦ Κόμματός του ἀπῆλθεν ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης. Μεγαλυτέρα φυγομαχία καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν δημοσίαν ζωὴν οὐδέποτε ἐξεδηλώθη. Ὅταν ἔρχωνται ἐδῶ, καὶ διατυπώνουν τὴν δυσπιστίαν των διὰ τὴν κυβερνητικὴν δραστηριότητα καὶ κατηγοροῦν τὴν Κυβέρνησιν διὰ σοβαρώτατα θέματα, χρέος των ἦτο νὰ παραμείνουν ἐδῶ νὰ ἀκούσουν τὸν ἀντίλογον, νὰ ἀκούσουν τὰς κυβερνητικὰς ἀπόψεις καὶ ἐὰν ἔχουν ἐπιχειρήματα νὰ μᾶς ἀντικρούσουν. Ἐπροτίμησαν ὅμως νὰ φύγουν, ἔχουν ἄλλωστε τὸ παράδειγμα καὶ τοῦ ἱδρυτοῦ των, ὁ ὁποῖος μὲ ψευδὲς διαβατήριον ἐφυγομάχησε καὶ ἀπῆλθε τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ εἶχον κάπως πρόσφατον παράδειγμα οἱ κύριοι τῆς ΕΡΕ καὶ τῶν Προοδευτικῶν. Εἶχε γίνει μὲ ἐπερώτησιν συναδέλφων τῆς Ε.Ρ.Ε. μία μακρὰ συζήτησις πρὸ τετραμήνου, μὲ πρωτοβουλίαν τοῦ ἄλλοτε στρατιωτικοῦ ἡγέτου καὶ ἤδη συναδέλφου κ. Φροντιστῆ καὶ μὲ συμμετοχὴν πλειάδος βουλευτῶν καὶ μὲ παρεμβολὰς τῶν Ἀρχηγῶν τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τῶν Προοδευτικῶν διὰ τὰ θέματα τῶν Ἐθνικῶν δυνάμεων καὶ εἶχε ἀπασχοληθῆ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τρεῖς μακρὰς συνεδριάσεις καὶ ἠθέλησαν ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους νὰ παρουσιάσουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διέλυσε τὰς ἐθνικὰς δυνάμεις, ὅτι δὲν προστατεύει τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν καὶ ἡ ἧττα των ὑπῆρξε συντριπτική. Ἐτράπησαν τότε εἰς φυγὴν καὶ ἔφθασαν εἰς γελοιοποίησιν. Ἦλθον ἐδῶ νὰ μᾶς εἴπουν καὶ διὰ τὰς μαύρας κάλτσας ποὺ φοροῦσαν οἱ μαθήτριες καὶ ὅτι εἰς τὴν Καλαμαριὰν ἐδημιουργήθησαν μεταξὺ τῶν μαθητῶν ὡρισμένα θέματα μὲ ἀποτέλεσμα νὰ τίθεται ἐν κινδύνῳ τὸ Ἔθνος. Καὶ ὑπῆρξε ἡ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως συντριπτικὴ καὶ ἦλθεν ὁ τραγικὸς ἐπίλογος ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μαζὶ μὲ τὴν ἀντίκρουσιν ποὺ ἔκαμε, προῆλθε καὶ εἰς τὴν θλιβερὰν δι’ αὐτοὺς ἀποκάλυψιν τοῦ «Περικλῆ». Καὶ κατεπλάγη τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον ἀπὸ τὴν τραγικὴν ἀποκάλυψιν. Ἐτράπησαν οἱ ἀντίπαλοί μας εἰς φυγὴν καὶ ὑπέστησαν ἧτταν δεινήν. Καὶ ἐγνώριζον καὶ σήμερον ποία τύχη τοὺς ἀνέμενε καὶ δι’ αὐτὸ ἀφοῦ ἔκαμον χθὲς τὰς ἐπικρίσεις των τόσον ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ὅσον καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἐτράπησαν εἰς φυγήν, ἐφοβήθησαν τὸν ἀντίλογον, τὴν ἀντεπίθεσιν δὲν τὴν ἀντέχουν τὸ ἔχουν ἀποδείξει ἄλλωστε. Καὶ νομίζουν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ κάμουν τὴν ἀπομίμησιν εἰς τὴν πορείαν ποὺ εἶχε κάμει πρὸς τὸν λαὸν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ἀλλὰ ἦσαν ἄλλοι οἱ καιροὶ καὶ ὅπως οὗτος εἶπε καὶ προχθὲς αἱ ἀπομιμήσεις δὲν ὠφελοῦν γελοιοποιοῦν ἐκείνους ποὺ τὰς χρησιμοποιοῦν. Ἐπῆγε καὶ ἡ Ε.Κ. πρὸς τὸν λαόν, ἀλλὰ ἐχρειάσθη, διότι ἦσαν ἄλλαι αἱ προϋποθέσεις καὶ αἱ συνθῆκαι, σήμερον ἡ δημοκρατία λειτουργεῖ, οἱ ἐλεύθεροι θεσμοὶ ἀποκατεστάθησαν, ἡ φωνὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι ἐλευθέρα καὶ οἱ ἀγῶνες ἐδῶ πρέπει νὰ διεξάγωνται, ὄχι μὲ δειλίαν τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσεν ἡ Ε.Ρ.Ε., μὲ τὴν κατασυκοφάντησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διέλυσε τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις καὶ τὰ Σώματα Ἀσφαλείας, ὅτι τίποτα δὲν ὑπάρχει ἐδῶ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ μὲ τὴν συμπαράστασιν ὡρισμένης μερίδος τοῦ τύπου ἡ ἀντίπαλος παράταξις ἐνεφάνισε τὸ Κράτος ἐν διαλύσει καὶ ὅτι τὰ πάντα τελοῦν εἰς κατάστασιν χρεωκοπίας, ἐπειδὴ ἔφυγαν αὐτοὶ ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν καὶ ὅτι τὰ πάντα εὑρίσκονται ὑπὸ διάλυσιν. Ἀλλὰ ἂς μεθοδεύσωμεν τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν εἰς τοὺς ἀπελθόντας Ἀρχηγοὺς καὶ βουλευτὰς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τῶν Προοδευτικῶν. Ἔθεσαν ὑπὸ κατηγορίαν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ θέματα ἠθικοῦ καθαρμοῦ, ἡ στάσις τῆς ὁποίας ὑπῆρξε καθαρά, τιμία, διαυγὴς καὶ σύμφωνος μὲ τὰς ἐπιταγὰς τοῦ Νόμου. Μᾶς διετύπωσαν τὴν κατηγορίαν ὅτι ἐπιδιώκομεν νὰ σπιλώσωμεν τὸν ἀντίπαλον πολιτικὸν κόσμον. Ἤθελα νὰ εἶναι ἐδῶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν διὰ νὰ τοὺς ὑπομνήσω, ὅτι εἰς ἐποχὴν παντοδυναμίας των, ὅταν ὁ Ἑλλ. Συναγερμὸς ἦλθεν εἰς τὴν Ἀρχὴν τὸ 1952, τὶ ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησίς των, ὑπὸ τὴν ἔμπνευσιν τῶν κ.κ. Κανελλοπούλου καὶ Μαρκεζίνη, πρὶν ἀκόμη λάβῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Σώματος. Ὁ Στρατάρχης Παπάγος τὴν 12.12.52 ἀπέστειλεν ἐγκύκλιον εἰς ὅλους τοὺς Ὑπουργούς, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνέφερε τὰ ἑξῆς: «Κύριε Ὑπουργέ, κατὰ τὸ στάδιον τῆς προεκλογικῆς μάχης, ἀλλὰ καὶ πρότερον ἐν τῇ Βουλῇ ἐπανειλημμένως ἐγένοντο καταγγελίαι ἐπίσημοι, διαφόρων ἐκτρόπων καὶ ἀτοπημάτων, τῶν ἀπὸ τοῦ 1946 καὶ ἐντεῦθεν κυβερνησάντων τὴν χώραν. Πέραν τούτου, ὑφίστανται εἰς χεῖρας ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἐκθέσεις δύο Ἀρεοπαγιτῶν, διὰ τὰ Ὑπουργεῖα Ἐθν. Οἰκονομίας καὶ Μεταφορῶν, ἐκ τοῦ ἐλέγχου τῶν ὁποίων, προέκυψεν ἡ ἀνάγκη ἐρεύνης. Ἐπὶ τῶν ἐκθέσεων τούτων, δὲν ἐγένετο μέχρι σήμερον, καθ’ ὅσον γνωρίζω, καμμία περαιτέρω νόμιμος ἐνέργεια. Καὶ ἐπειδὴ ἐπαγγελίαν ἡμῶν ἀπετέλεσεν ἡ ἀποκατάστασις τῆς Δ)σεως, ἀλλὰ καὶ ἀναγκαίαν προϋπόθεσιν ἀποτελεῖ ἤδη αὕτη τῆς εὐοδώσεως τοῦ ὅλου κυβερνητικοῦ ἔργου, νομίζω σκόπιμον ἵνα μὴ τὸ ὅλον ζήτημα περιέλθῃ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν ἀνευθύνων ἐπικριτῶν, ὅπως ἐν τῇ ἁρμοδιότητι ὑμῶν ἐπιζητήσητε τὴν διαλεύκανσιν ὅλων ἐκείνων τῶν περιπτώσεων, αἱ ὁποῖαι ἀποκαλυπτόμεναι καὶ βεβαιούμεναι ἤθελον φέρει εἴτε τὰ στοιχεῖα ἀδικήματος εἴτε τῆς ἁπλῆς πολιτικῆς εὐθύνης. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον παρακαλοῦμεν νὰ διατάξητε τὴν διενέργειαν ἀνακρίσεων ὑπὸ ἀνωτάτου δικαστικοῦ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ὁποίου νὰ διατεθοῦν ὅλα τὰ μέσα πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς των». Καὶ ἔχομεν ταυτόσημον ἀνακοίνωσιν τοῦ τότε Ὑπουργοῦ κ. Παπαληγούρα. Ὁ κ. Παπαληγούρας, Ὑφ. Ἐμπορίου, τότε, ἐρωτηθείς, ἐὰν θὰ διενεργήσῃ ἔλεγχον εἰς τὸ πρώην Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, τοῦ ὁποίου αἱ ὑπηρεσίαι ἀνῆκον εἰς τὴν ἁρμοδιότητά του, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον σύμφωνα μὲ τὴν ἐντολὴν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, παρετηρήθησαν πολλαὶ ἀνωμαλίαι, ἀπήντησεν ὅτι: «Θὰ ζητήσω ἐντὸς τῆς σήμερον τὴν ἐγκατάστασιν Ἀρεοπαγίτου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πρὸς τὸν ὁποῖον θὰ παραπέμψω σωρείαν ὑποθέσεων, μεταξὺ τῶν ὁποίων, τῆς ὀρύζης, τῆς σακχάρεως, τῆς ΕΦ–ΕΞ, τοῦ σίτου». Τὸ θέμα τῆς ζαχάρεως, κύριοι, ἀφορᾷ τὸν μετέπειτα συναγωνιστήν του κ. Ε. Ἀβέρωφ. Αὐτὴ ὑπῆρξε ἡ διακήρυξις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Καὶ αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ πρακτικὴ ἐκδήλωσις τῶν τότε Κυβερνήσεων. Καὶ εἶχον καὶ ἐγὼ τὴν τιμὴν κ. συνάδελφοι, νὰ μετέχω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ ἀειμνήστου Στρατηγοῦ Πλαστήρα. Ὅλοι οἱ Ὑπουργοὶ ἐτέθησαν ὑπὸ κατηγορίαν καὶ ὑπὸ ἔλεγχον. Ἐγκατεστάθησαν Ἀνώτατοι Δικαστικοὶ εἰς τὰ Ὑπουργεῖα. Ἤλεγξαν ὅλους τοὺς φακέλλους. Ἤλεγξαν ὅλας τὰς παραβάσεις. Εἶχον τότε τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι εἰς τὰς ἕδρας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὡς μέλος τῆς ΕΠΕΚ. Καὶ ἠξιώναμεν καὶ ἐφωνάζομεν καὶ διεμαρτυρόμεθα, ὅτι ἔπρεπεν ἐπὶ τέλους νὰ δοθῇ ἕνα τέρμα εἰς αὐτὴν τὴν ἀέναον ἔρευναν καὶ τὴν ἀνάκρισιν. Κύριοι συνάδελφοι, ποτὲ δὲν ἔφθασαν εἰς τὴν δημοσιότητα οἱ φάκελλοι. Ποτὲ δὲν ἦλθον εἰς τὴν Βουλήν. Ποτὲ δὲν ἐδόθη περαιτέρω συνέχεια. Διατί; Διότι, διεπιστώθη πόσον ἄψογος, πόσον ἦτο τιμία ἡ διαχείρισις τῶν δημοσίων πραγμάτων ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ ἔθεσεν ὑπὸ κατηγορίαν. Ἀναφέρομαι εἰς τὸ περιστατικὸν αὐτό, διὰ νὰ ἐξηγήσω, ὅτι ἑκάστοτε εἰς τὸν δημόσιον βίον παρουσιάζεται ἡ ἀνάγκη τοιούτων ἐρευνῶν. Καὶ ἡ Ε.Κ., ὅταν ἦτο εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν σκληρότατον διεξήγαγεν ἀγῶνα διὰ τὸν καθορισμὸν καὶ τῶν πολιτικῶν καὶ ἐνδεχομένως τῶν ποινικῶν εὐθυνῶν. Ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατόν, Κυβέρνησις δημοκρατική, νὰ παραβιάσῃ τοὺς ἐλευθέρους θεσμούς, νὰ παραβιάσῃ πρὸ παντὸς τὰς δικονομικὰς διατάξεις καὶ τὴν ἠθικὴν τάξιν καὶ νὰ κάμῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα χθὲς μετὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς παραγραφῆς διετύπωσαν καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Ἀφοῦ δηλαδὴ ἐξησφαλίσθη πλέον ἡ παραγραφή, ἐν συνεχείᾳ ἐν πλήρει συναυλίᾳ καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ΕΔΑ διετυπώθησαν αἱ αὐταὶ κατηγορίαι.

§15Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§16Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Μόνον σὲ σᾶς.

§17Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἐγκατέστησεν Ἀρεοπαγίτας, διὰ νὰ ἀνεύρουν ἀτασθαλίας καὶ μᾶς παραπέμψῃ εἰς τὰ Δικαστήρια. Βεβαίως δὲν εὑρῆκαν ἀπολύτως τίποτε. Χαρακτηρίζω ὅμως τὴν πρᾶξιν, ὅτι ἐγκατέστησαν μόνοι των, ὡς δικτάτορες, Ἀνωτάτους Δικαστικοὺς εἰς τὰ Ὑπουργεῖα. Καὶ ὅταν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐξέλεξεν ἡμᾶς, ὡς μέλη μιᾶς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀπετόλμησε βαρυτάτην κατηγορίαν ἐναντίον μας ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὅτι ἐξελέγημεν, διότι ἐκ τῶν προτέρων εἴμεθα καταδικαστικοί. Καὶ ἐν τούτοις ἡμεῖς μὲν ἐχαρακτηρίσθημεν, ὅπως ἐχαρακτηρίσθημεν ἀπὸ τὸν κ. Κανελλόπουλον καθ’ ἣν στιγμὴν ἐξελέγημεν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ ἐπράξαμεν τὸ καθῆκον μας, ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὁ ὁποῖος ἔθεσε τοὺς Δικαστικοὺς νὰ φροντίσουν, νὰ μᾶς συκοφαντήσουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ἔχουν εὕρει φακέλλους καὶ καταχρήσεις, ὁ κ. Κανελλόπουλος ἔπραξε πράξεις ἁγίας καὶ νομίμους, ἐνῷ ἡμεῖς εἴμεθα οἱ στιγματισμένοι, οἱ ἐκ τῶν προτέρων καταδικαστικοί, εἰς βάρος τῶν πράγματι ἀνακαλυφθεισῶν ἀξιοποίνων πράξεων.

§18Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ἔπεσαν εἰς τὸ κενὸν ὅλαι αὐταὶ αἱ αἰτιάσεις ἐκ μέρους τῆς ΕΡΕ. Ἀλλὰ ἂς ἐπανέλθω εἰς τὸν συλλογισμόν μου. Ἡ Κυβέρνησις τῶν 50 ἡμερῶν τοῦ κ. Γ. Παπανδρέου, εὐθὺς ἀμέσως, ἀνταποκρινομένη πρὸς ὅσα εἶχε διακηρύξει πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἤρχισε τὴν ἔρευναν εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς δημοσίας ζωῆς. Εἰς ἀδιαβλήτους καὶ ἀκεραίους δικαστικούς, ἀνέθεσε τὴν δικαστικὴν ἔρευναν, διὰ νὰ γίνουν δικαστικαὶ διαπιστώσεις. Ἔγιναν αἱ ἐκλογαί. Ἡ ἔρευνα συνεχίζετο. Καὶ πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι πέραν τῶν ἐρευνῶν ποὺ διετάχθησαν εἰς τοὺς διαφόρους τομεῖς, εἶχον ἀρχίσει ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἀλλὰ κατόπιν ἐπιμόνου ἀγῶνος, ὁ ὁποῖος ἐγένετο εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Καὶ εἶναι πρόσφατοι αὐτοὶ οἱ ἀγῶνες ποὺ διεξήχθησαν ἐπάνω εἰς τὰ θέματα τῆς ΔΕΗ καὶ κατόπιν ἐπιμόνων προσπαθειῶν τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως. Βλέπω ἄντικρύ μου τὸν κ. Ζίγδην, ὁ ὁποῖος ἐκ μέρους τῆς Ε.Κ. διεξήγαγε τότε πράγματι σκληρὸν ἀγῶνα μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, μαζὶ μὲ ἄλλους συναδέλφους, ἀλλὰ καὶ μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος κατηύθυνε τὸ ἀγῶνα ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐξηναγκάσθη τότε ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ νὰ σχηματίσῃ Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπὴν ἀπὸ 3 Ἀνωτάτους Δικαστικούς, ἕνα προερχόμενον ἐκ τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἕνα ἐκ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ ἕνα ἐκ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, διὰ νὰ κάμῃ ἔρευναν ἐπὶ τῆς ὅλης διαχειρίσεως τῆς ΔΕΗ. Καὶ ἦτο ἐν ἐξελίξει ἡ ἔρευνα, αὐτὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῶν 50 ἡμερῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν μετέπειτα Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία προῆλθεν ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τοῦ Φεβρουαρίου 1958. Ἐν συνεχείᾳ ἐγένετο ἡ ἔρευνα, ἡ ὁποία διετάχθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῶν 50 ἡμερῶν καὶ συνεπληρώθη ἡ ἐντολὴ τῆς ἐρεύνης καὶ εἰς ἄλλους τομεῖς τῆς δημοσίας ζωῆς. Ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐρεύνης, ὅσον ἀφορᾶ τὴν ΔΕΗ, κατετέθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὸν Ὀκτώβριον 1964, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς Συνόδου. Καὶ πρέπει νὰ σημειώσετε κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐγένοντο συνεχεῖς ὑπομνήσεις καὶ συνεχεῖς παρακλήσεις, διότι ἦτο περιωρισμένη ἡ προθεσμία. Ἀλλὰ ὅταν ἀπὸ 3 Ἀνωτάτους Δικαστικοὺς ἐδίδετο ἡ ἀπάντησις, ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ὁ χρόνος διὰ τὴν ἔρευναν, ὅτι δὲν ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἐμφανίσουν τὰ πορίσματά των ἐπὶ ὅσων, βάσει τῶν φακέλλων καὶ τῶν περιπτώσεων εἶχον ἐρευνήσει, θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις, προκαταβολικῶς, ἔχουσα τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης, νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ νὰ διατυπώσῃ κατηγορίας; Τὶ ἔγινε; Ἀπὸ τὴν ἔρευναν τῶν 3 Ἀνωτάτων Δικαστικῶν προέκυψαν βαρύταται εὐθῦναι καὶ διεπιστώθησαν ὡρισμέναι παραλείψεις καὶ ἀθέμιτοι ἐνέργειαι, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀσκήσαντας, κατὰ ὡρισμένην περίοδον, τὴν διοίκησιν τῆς ΔΕΗ. Ἡ ἔρευνα ὅμως αὐτὴ τῶν 3 Ἀνωτάτων Δικαστικῶν δὲν ἐπεξετάθη ἐπὶ τῶν εὐθυνῶν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν καὶ τοῦ τότε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἐντολὴ αὐτή. Καὶ αὐτὸ τὸ πόρισμα καὶ αὐτοὶ οἱ φάκελλοι ἦλθον εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ εἰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως κατὰ Ὀκτώβριον 1964. Ἡ Σύνοδος ἔχει παρέλθει πλέον. Καὶ ὅταν τὸ θέμα ἔφθασεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἦτο χρέος πλέον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποδεχθῇ τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπήν, οὕτως ὥστε νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ἔρευνα ἐπὶ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Οἱ ἐξ ὑμῶν ἔχοντες νομικὴν προέλευσιν θὰ ἀντιληφθοῦν περισσότερον τὴν ἔννοιαν τῶν λόγων μου, ἔπρεπε νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ δικαστικὴ ἔρευνα καὶ ἀνάκρισις, διὰ νὰ καθορισθοῦν τὰ χρονικὰ ὅρια μέσα εἰς τὰ ὁποῖα ἐσημειώθησαν παραλείψεις ἢ ἀθέμιτοι ἐνέργειαι Ὑπουργῶν. Καὶ μόνον μετὰ τὴν ἔρευναν αὐτήν, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ πλέον σαφὴς ὁ καθορισμὸς τῶν χρονικῶν αὐτῶν ὁρίων. Καὶ ὅταν αὐτὰ διεπιστώθησαν, ἦτο πλέον θέμα εὐθύνης καὶ θέμα συνειδήσεως διὰ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μὴ παίξῃ μία κωμῳδίαν. Καὶ ἐδημιουργήθη μία παρανόησις. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ κοινὴ γνώμη νὰ ἔχῃ σαφῆ τὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα ἀνακύπτουν ἀπὸ διατάξεις τῆς Ποινικῆς μας Δικονομίας. Ἀλλὰ μία Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παίξῃ κωμῳδίαν. Διότι τὶ ἄλλο θὰ ἦτο παραπομπὴ διὰ πράξεις, αἱ ὁποῖαι εἰς τὸ πρῶτον τρίλεπτον τῆς συνεδριάσεως τοῦ εἰδικοῦ Δικαστηρίου θὰ ἐκηρύσσοντο παραγεγραμμέναι;

§19Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λάθος.

§20Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ἐν πλήρῃ εὐθύνῃ τῶν ὅσων διατυπώνω, τὸ ὑποστηρίζω. Καὶ ἐδῶ ἔγινε μία παρανόησις. Μετετέθη τὸ θέμα εἰς εὔκολον τομέα, εἰς τὴν πολιτικὴν ἄποψιν. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ροπῶν καὶ τῶν τάσεων τῆς κοινῆς γνώμης ἐπεχειρήθη ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς νὰ διαβληθῇ μία τιμία, μία εὐσυνείδητος κυβερνητικὴ ἐνέργεια. Διότι δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ παρίδῃ σαφεῖς διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας. Καὶ ὅταν μία Κυβέρνησις διὰ τοῦ Προέδρου της ἔχῃ διακηρύξει τὴν κυριαρχίαν τοῦ νόμου, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν παραβιάσῃ καὶ νὰ παίξῃ κωμῳδίαν, διὰ νὰ μεταθέσῃ τὴν εὐθύνην τῆς κηρύξεως τῶν ἀδικημάτων ὡς παραγεγραμμένων εἰς τὸ εἰδικὸν δικαστήριον. Θὰ ἦτο μία πρᾶξις δειλίας, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἦτο ἄξιος οὔτε ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε οἱ συνεργάται του, οὔτε ἡ κυβερνητικὴ πλειοψηφία. Ἔγινεν ὅμως προσπάθεια διαβολῆς, ἐνῷ εἶναι σαφῆ, συγκεκριμένα καὶ ξεκαθαρισμένα τὰ θέματα. Καὶ ἐπεχειρήθη καὶ ἀπὸ τοὺς συναδέλφους τῆς ΕΔΑ, ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ πολιτικοῦ αὐτοῦ θέματος. Εἶναι ἄριστοι νομικοί, ὅσοι προέρχονται ἐκ τοῦ κλάδου τῶν δικηγόρων καὶ κατέχουν τὰς ἕδρας τῆς ΕΔΑ. Καὶ γενικώτερον, ὄχι μόνον οἱ ἐξ αὐτῶν νομικοί, ἀλλὰ καὶ ὅλοι οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὴν παράταξιν αὐτήν, κάτι ξεύρουν, θὰ ἔλεγα κατὰ κάποιον τρόπον, ἔχουν εἰδικευθῆ εἰς τὰ θέματα τῆς παραγραφῆς. Ἡ πορεία τῶν δημοσίων πραγμάτων καὶ τῶν ἐσωτερικῶν ἐξελίξεων τοὺς ἔκαμε νὰ ἀσκηθοῦν εἰς τὰς ποινικὰς διατάξεις. Καὶ ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι κάποια τακτοποίησις τῶν ζητημάτων ποὺ τοὺς ἐνδιαφέρουν κυρίως ἐπῆλθε μὲ τὴν ἄσκησιν τῆς παραγραφῆς.

§21Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Παραγραφὴ καὶ λήθη.

§22Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Μάλιστα, παραγραφὴ καὶ λήθη. Καὶ ἡ παραγραφὴ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε τὰς προϋποθέσεις, ὥστε χιλιάδες ἄνθρωποι ποὺ εὑρίσκοντο εἰς τὰς φυλακὰς —καὶ συνέπεσε τότε νὰ εὑρίσκωμαι ἐπικεφαλῆς τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης...

§23Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Διὰ λωποδυσίας, ὄχι.

§24Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Διὰ τῆς παραγραφῆς ἐτακτοποιήθησαν πλεῖστα ὅσα ζητήματα. Καὶ τὰ θέματα τῆς παραγραφῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὰς χρονολογίας, ὅσον ἀφορᾷ τὰς κατὰ τὸν νόμον προϋποθέσεις, ὅλοι οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰ ἕδρανα τῆς ἀριστερᾶς, καὶ ἰδιαιτέρως οἱ συνάδελφοι οἱ νομικοί, τὰ κατέχουν πάρα πολὺ καλά. Τὰ ἀντιπαρῆλθον ὅμως διὰ νὰ πᾶνε εἰς τὸ πολιτικὸν θέμα, διὰ νὰ κατωρθώσουν νὰ ἔχουν ὡρισμένας ὠφελείας. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, αἱ ἐντυπώσεις παρέρχονται καὶ ἠρεμοῦν κάποτε τὰ πνεύματα. Καὶ ἡ ἄσκησις τῆς πολιτικῆς ἐκμεταλλεύσεως ἔρχεται ἡ ὥρα ποὺ κάποτε σταματᾶ, καὶ ὁ λαὸς ἀντικρύζει πλέον γυμνὴν τὴν ἀλήθειαν. Καὶ ἡ γυμνὴ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπραξεν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκον της. Δὲν ἦτο δυνατὸν πρὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ πορίσματος τῶν τριῶν ἀνωτάτων δικαστικῶν, ὅταν δὲν εἴχομεν κἂν τὰ δεδομένα, νὰ διατυπώσωμεν κατηγορίαν.

§25Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐπιτρέπετε, κ. Ὑπουργέ, μίαν διακοπήν;

§26Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ὄχι, σᾶς παρακαλῶ.

§27Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐὰν δὲν θέλετε θὰ ὁμιλήσω μετά. Θέλω ὅμως, νὰ σᾶς εἴπω κάτι, διὰ νὰ σᾶς δώσω τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαντήσετε: Κύριε Ὑπουργέ, ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν τριῶν ἀνωτάτων δικαστικῶν προεκλήθη ἀπὸ καταγγελίας μέσα εἰς τὴν Βουλήν, λέτε τοῦ κ. Ζίγδη, ἐγὼ λέγω τοῦ κ. Μητσοτάκη καὶ τοῦ κ. Ἠλιοπούλου καὶ ἄλλων βουλευτῶν. Τὰ πράγματα, ὑπὸ ἔποψιν κατηγορίας, συγκροτήσεως κατηγορίας, ἦσαν γνωστά. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐλέγχου παρεκώλυε τὴν δυνατότητα διώξεως, διότι ἐδημιούργουν προϋποθέσεις παραγραφῆς κατὰ τὰς ἰδικάς σας ἀπόψεις. Διατὶ νὰ μὴ εἰσαχθοῦν, αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔγιναν, ὡς ἔλεγχος τὸ 1962, διατὶ νὰ μὴ εἰσαχθοῦν ἀπὸ σᾶς, οἱ ὁποῖοι ἐνδιεφέρθητε καὶ ἐδώσατε ὑποσχέσεις ἠθικοῦ καθαρμοῦ, τὸ 1963, χωρὶς τὸ παράπαν νὰ παρακωλύεται, χωρὶς νὰ ἀποκλείεται νὰ συμβαδίζῃ ἡ ἀνακριτικὴ ἐνέργεια τῆς τριμελοῦς Ἐπιτροπῆς καὶ ἡ ἐνέργεια τῆς διώξεως εἰς εἰδικὸν δικαστήριον, δεδομένου, ὅτι διὰ τῆς ἀναμονῆς τοῦ πορίσματος ἐβαίνατε, κατὰ τὴν ἰδικήν σας ἑρμηνείαν, εἰς παραγραφήν; Δεύτερον: Διατὶ θέλετε νὰ συγχύσετε τὰ πράγματα, ὅπως τὰ ἐσυγχύσατε καὶ τότε, ὅταν ἦσθε Ὑπουργὸς τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως, ὅπου ἐδώσατε, ἐπὶ ὡρισμένων περιπτώσεων ἀμνηστείαν καὶ τὴν ἐβαπτίσατε, διότι δὲν ἠθέλατε νὰ τὸ εἴπητε, ὅπως οἱ καλόγηροι τοῦ μεσαίωνος τὶς χῆνες τὶς ἐβάπτιζον ψάρια, τὴν ἐβαπτίσατε παραγραφήν, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ὁ παράγων χρόνος; Ἐδώσατε παραγραφήν, διὰ νὰ δώσετε λαθραίως ἀμνηστείαν, χωρὶς νὰ ἠμποροῦν νὰ σᾶς ἐγκαλοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐφρόνουν τὰ ἀντίθετα. Διατὶ μπερδεύετε τὸ θέμα μὲ τὴν παραγραφήν, τὴν ὁποίαν δὲν ἐπίστευε τὸν Φεβρουάριον ἡ πλειοψηφία, ἀλλὰ τὴν ἐπίστευσε τὸν Ἰούνιον, ἐπὶ ἀδικημάτων καταληστεύσεως τοῦ δημοσίου πλούτου;

§28Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ἐν πρώτοις, κ. συνάδελφε, δὲν ἐγνώριζον ὅτι σᾶς ἐζημίωσα μὲ τὴν θέσπισιν τῆς παραγραφῆς τὸ 1962. Τὸ ἀνακαλύπτω τώρα.

§29Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν εἶπον αὐτό, κ. Ὑπουργέ. Εἶπον, ὅτι καλῶς ἐκάματε, ἀλλὰ τὴν ἐβαπτίσατε παραγραφήν.

§30Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Δεύτερον, δὲν εἴχομεν δεδομένα νὰ διατυπώσωμεν κατηγορίας κατὰ τῶν ἀντιπάλων μας, ἐφόσον δὲν εἶχε κατατεθῆ ἡ ἔκθεσις τῶν τριῶν δικαστικῶν. Ἀλλὰ καὶ σεῖς ἠκολουθήσατε τὴν αὐτὴν τακτικήν, διότι ἐπεριμένατε τὸ πόρισμα τῶν τριῶν δικαστικῶν διὰ νὰ κάμετε τὴν πρότασιν εἰς τὴν Βουλὴν περὶ διώξεως. (Χειροκροτήματα). Διατί, αὐτὸ ποὺ ἀποδίδετε εἰς ἡμᾶς, σεῖς, μὲ τόσον μένος πολιτικόν, δὲν τὸ ἠσκήσατε, ὥστε νὰ ἔχετε ἔναντι τοῦ λαοῦ τὸ προνόμιον, ὅτι ἐπρολάβατε διὰ νὰ μὴ χωρέσῃ παραγραφή;

§31Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, κατέστη σαφὲς εἰς τὴν πρώτην πρότασίν μας περὶ ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὰ βραχώδη οἰκόπεδα, ὅτι κατὰ κάποιον τρόπον, τοὐλάχιστον ἐὰν ὄχι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς κυβερνητικῆς πλειοψηφίας, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς Κυβερνήσεως, ἐξεφράζετο μία δυσφορία, ὅτι τὶς πρωτοπορίες τὶς ὁποῖες ἡ λαϊκὴ ἐντολὴ ἔδωσεν εἰς ἐσᾶς, τὰς ἐπαίρναμε ἐμεῖς καὶ ἐκάμαμε δυσχερῆ τὴν θέσιν σας, μὲ τὰ περὶ συνοδοιπορίας κλπ. καὶ ὑπεσχέθητε, ὅτι θὰ εἰσαγάγητε καὶ τὴν ὑπόθεσιν τῶν μυστικῶν κονδυλίων. Καὶ περιεφέρετο μία πρότασις—φάντασμα εἰς τὰ θηλάκια τῶν βουλευτῶν καὶ ἐψηφίσατε τὴν ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπὴν διαρκούσης αὐτῆς τῆς συνόδου, ἐνῷ τώρα λέτε, ὅτι ἦτο παραγεγραμμένον τὸ ἀδίκημα. Καὶ ὑπῆρξε μία πρᾶξις ἀνωτέρας πνοῆς, ἡ ἐκδήλωσις, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Καὶ εἶναι μέσα εἰς τὴν μακρὰν σειρὰν τῶν τιμητικῶν καὶ γενναίων πράξεων καὶ τῶν ἐνεργειῶν του, διότι ἦλθε ἐδῶ καὶ σᾶς εἶπεν εὐθαρσῶς, σᾶς εἶπεν, εἶναι πασίδηλον ὅτι πρόκειται περὶ παραγεγραμμένων πράξεων καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἔρευναν, ὅταν δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸν ἀντίπαλόν μας νὰ δώσωμεν δικαίωμα νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὴν ὑπόθεσιν ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης. Καὶ μόνον ἄνθρωπος ἀνωτέρας πνοῆς καὶ ἀνωτέρου ἠθικοῦ ἀναστήματος ἠμποροῦσε νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν διατύπωσιν, μὲ τόσην παρρησίαν.

§32Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρ. Κυβερνήσεως). Εἶχον παρέλθει τέσσαρες περίοδοι.

§33Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Τέσσαρες περίοδοι, ὄχι σύνοδοι τέσσαρες βουλευτικαὶ περίοδοι εἶχον παρέλθει, τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν γραμμὴν αὐτὴν τὴν ὁποίαν υἱοθετεῖ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἡ Ἀριστερὰ καὶ νὰ διατάξῃ ἔρευναν ἐπὶ ὑποθέσεως ἡ ὁποία πασιδήλως ἦτο παραγεγραμμένη; Ὑπῆρχον καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ΔΕΗ ἓξ σύνοδοι δι’ ὡρισμένας παραβάσεις, ὑπῆρχον ὅμως καὶ ἄλλα θέματα εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ΔΕΗ ποὺ εἶχον ἀνάγκην εἰδικῆς διευκρινήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὰ χρονικὰ ὅρια καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔγινεν ἡ ἀποδοχὴ τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὥστε νὰ εἶναι πλήρης ἡ ἔρευνα. Καὶ διότι, κύριοι συνάδελφοι, μὴ γελιώμαστε, μὲ τὴν δημαγωγίαν ποὺ ἐγένετο ἐδῶ πέρα...

§34Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι δημαγωγία.

§35Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβέρν.). Δὲν εἶπον διὰ τὴν ἰδικήν σας πλευράν.

§36Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφήσατε νὰ μὴ ξανανοίξωμεν τὰ χαρτιά, διότι θὰ βγῆτε ζημιωμένοι.

§37Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Ἡλιόπουλε, δὲν ἠκούσατε χθὲς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ καὶ τὸν κ. Μαρκεζίνην, φαίνεται ὅτι δὲν ἦσθε ἐδῶ διὰ νὰ ἰδῆτε τί εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης διὰ τὰ θέματα τοῦ καθαρμοῦ καὶ τί διετύπωσαν, ὥστε νὰ δικαιοῦμαι νὰ τοὺς λέγω, ὅτι ἔκαμαν μίαν δημαγωγίαν μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς παραγραφῆς. Διατί τόσον ἐνοχλεῖσθε, διατί τόσον ἐξάπτεσθε καὶ διατί κάνετε τόσην διαστροφὴν τῶν λόγων μου; Ἀφήσατε λοιπὸν νὰ ξεκαθαρίσωμε τὰ πράγματα. Ὑπῆρξε, κύριοι συνάδελφοι, καὶ εἰς τὸ θέμα τῶν βραχωδῶν οἰκοπέδων καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς ΔΕΗ μία τιμία, μία γενναία ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διαχείρισις. Οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες ἔχουν ἕνα χρέος προκειμένου νὰ ὑπηρετήσουν τὸ δίκαιον, προκειμένου νὰ ὑπηρετήσουν τὴν νομιμότητα καὶ τὴν ἀλήθειαν. Εἶναι πολλὲς φορὲς ἠναγκασμένοι νὰ λάβουν μέτρα καὶ ἀποφάσεις ποὺ ἠμποροῦν νὰ τοὺς ἐκθέσουν εἰς τὴν δημοσίαν γνώμην. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀποστολή, ἡ πραγματικὴ ἀποστολὴ καὶ τὸ χρέος τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν ποὺ ἔχουν συνείδησιν τῶν εὐθυνῶν. Καὶ ξέρουν ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δημιουργοῦνται ἱστορικὰ παραδείγματα μὲ τὰ ὁποῖα φωτίζεται ὁ δρόμος τῶν νεωτέρων γενεῶν. Ἦτο ἡ τιμία, ἡ ὀρθὴ ἀντιμετώπισις καὶ πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν εἶναι μόνον τὸ θέμα τῶν ποινικῶν εὐθυνῶν. Ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ παρελθόντος γίνεται καὶ μὲ τὴν διατύπωσιν καὶ τὸν καθαρμὸν τῶν ἠθικῶν εὐθυνῶν. Καὶ ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἰσχυρισθῇ καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι τὰ δικαστικὰ πορίσματα καὶ αἱ προτάσεις ποὺ διατυποῦνται ἀπὸ τὰ δικαστικὰ συμβούλια, ὅταν γίνωνται μὲ πνοὴν καὶ μὲ ἦθος δικαστικόν, ἀποτελοῦν τὴν βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ οἰκοδομηθοῦν ἀσφαλῆ κριτήρια, τόσον διὰ τοὺς ὑπευθύνους πολιτικοὺς ἄνδρας, ὅσον καὶ γενικώτερον διὰ τὴν κοινὴν γνώμην. Καὶ αὐτὸ ἦτο ἕνα ἐπίτευγμα τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Διαβάλλεται, διαβάλλεται ἀπὸ πάσης πλευρᾶς καὶ χθὲς τὸ βράδυ ἠκούσαμεν ἐδῶ τοὺς ἀφορισμοὺς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ τοῦ κ. Κανελλοπούλου καὶ τοῦ κ. Μαρκεζίνη. Καὶ περιέργως, κύριοι συνάδελφοι, μᾶς ὡμίλησε καὶ περὶ χρεωκοπίας τοῦ θέματος τοῦ ἠθικοῦ καθαρμοῦ ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὁ ὁποῖος ἠγωνίζετο ἐναντίον τῆς κατηγορίας, ὑπεστήριξεν ὅτι εἶναι ἀβάσιμος ἡ κατηγορία, ὅτι δὲν πρέπει, δὲν στέκει διὰ τὸν δημόσιον βίον. Καὶ ἐνῷ ἐψήφιζεν ἐναντίον τῆς παραπομπῆς τῆς ὑποθέσεως εἰς τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπήν, ἐνῷ ἐψήφιζεν ἐναντίον τῆς κατηγορίας, ἐνῷ ἀπεδέχθη τὴν παραγραφήν, ἦλθε χθὲς τὸ βράδυ νὰ διατυπώσῃ ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς τὴν κατηγορίαν περὶ χρεωκοπίας τῆς Κυβερνήσεως ἐπάνω εἰς αὐτὸ τὸ κρίσιμον θέμα. Ὄχι μόνον δὲν ἐχρεωκόπησεν ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ ἔχει τίτλον τιμῆς, μίαν γραμμὴν τὴν ὁποίαν καθώρισεν ὁ Πρόεδρός της, τὴν ὁποίαν ἠκολουθήσαμεν ὡς συνεργάται του καὶ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν οἱ κ.κ. συνάδελφοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Πράγματι, ἐπῆλθε μία ἐκκαθάρισις εἰς τὸ παρελθὸν καὶ τὰ θέματα ἔκλεισαν μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου καὶ μόνον τοῦ νόμου καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου σὲ κάτι τέτοιες περιπτώσεις πρὸ παντός, κύριοι συνάδελφοι, τῆς Ἀριστερᾶς, πολὺ σᾶς συμφέρει καὶ πολλὰ ἔχετε εἰσπράξει ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῶν τῶν διατάξεων.

§38Η. ΗΛΙΟΥ. Μὲ συγχωρῆτε, αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον.

§39Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Πολὺ φτηνό.

§40Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλος χαρακτηρισμὸς ἀνήκει.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε. Μετ’ ὀλίγον θὰ ὁμιλήσετε. Εἶσθε ἐγγεγραμμένος.

§42Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Ταῦτα, κ.κ. συνάδελφοι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τοῦ ἠθικοῦ καθαρμοῦ, διὰ τὸ ὁποῖον πολὺς λόγος ἔγινε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα καὶ ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τερματισθῆ καὶ νὰ πᾶνε εἰς τὴν λήθην αὐτοῦ τοῦ θέματος, μὲ τὰς ἐπιθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐκ μέρους τοῦ κ. Κανελλοπούλου καὶ τοῦ κ. Μαρκεζίνη, τὸ ἐπανέφερον, νομίζοντες, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσουν δυσχερείας εἰς τὴν Ε.Κ. Ἠπατήθησαν οἰκτρῶς. Ἡ ἀλήθεια λάμπει κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε κανεὶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραπλανηθῇ. Πέραν τούτου, κ.κ. συνάδελφοι, ἐπετέθησαν οἱ Ἀρχηγοὶ τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως, ἐφ’ ὅλων τῶν τομέων τῆς Κυβερνητικῆς δραστηριότητος. Καὶ ἠκούσαμεν τὰς ἀπαντήσεις. Πρῶτον, τὰ θέματα ἐτέθησαν ἐπὶ γενικωτέρας βάσεως ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν ἀρχικήν του ὁμιλίαν καὶ μὲ τὴν δευτερολογίαν του. Καὶ πάνω εἰς οἰκονομικὰ θέματα ἠκούσαμεν ἀπόψε μίαν φωτισμένην καὶ ἐμπνευσμένην ὁμιλίαν τοῦ Ἀναπληρωτοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔθεσε κατὰ τρόπον ἐναργῆ τὰ γενικώτερα οἰκονομικὰ προβλήματα. Θὰ ἐπακολουθήσουν αἱ ὁμιλίαι τῶν συναδέλφων Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ Ὑφυπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, πάνω εἰς αὐτὰ τὰ θέματα καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία θὰ ἐκτιμήσῃ ἐὰν ἐπετελέσθη ἀξιόλογον ἔργον καὶ ἐὰν ἔγιναν βήματα προόδου, πάνω εἰς τὸ κρίσιμον τοῦτο θέμα. Ἀλλά, περιέργως, δὲν ἠρκέσθησαν μόνον εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτῶν τῶν αἰτιάσεων οἱ δύο ἀποχωρήσαντες Ἀρχηγοί, τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τῶν Προοδευτικῶν. Ἐπροχώρησαν εἰς τὴν διατύπωσιν καὶ ἄλλων κατηγοριῶν. Μᾶς ἐνεφάνισαν, ὅτι διαλύομεν τὰς Ἐθνικὰς Δυνάμεις, ὅτι τὰ Σώματα Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας, δὲν κατοχυρώνουν τὴν ἐσωτερικὴν ἀσφάλειαν, ὅτι αἱ ἐθνικαὶ ὑπηρεσίαι εὑρίσκονται εἰς κατάστασιν διαλύσεως. Διετυπώθη ἡ αἰτίασις, ὅτι ἀπεστρατεύθησαν Στρατηγοὶ καὶ Συνταγματάρχαι διὰ τὰ γεγονότα τοῦ Γοργοποτάμου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις στερεῖται καὶ βουλήσεως, στερεῖται καὶ ἐμπνεύσεως. Ἀνέμιξαν τὰ θέματα τὰ ἀγροτικά. Ἐνεφάνισαν τὸν ἀγροτικὸν κόσμον ἐν κινδύνῳ, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὑπερήφανος, ὅτι εἰς ὅλους γενικῶς τοὺς τομεῖς τῆς δραστηριότητός της, ἐπετέλεσεν ἅλματα προόδου, διότι πράγματι, ἔφερεν εἰς θετικὴν ἄνοδον τὸ βιωτικὸν ἐπίπεδον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἐλπίζω, ὅτι θὰ εὕρῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ θέσῃ ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὡρισμένα στοιχεῖα καὶ δεδομένα αὐτῆς τῆς προόδου. Δὲν ἠξεύρω, ἐάν, ἐν τῇ ἐξελίξει τῆς συζητήσεως, θὰ προλάβῃ νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἀπόψεις του. Ἀλλὰ ἐπειδή, οἱ κ.κ. Ἀρχηγοί, οἱ ἀποχωρήσαντες, ἐνδιέτριψαν εἰδικώτερον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὁ δὲ κ. Κανελλόπουλος διετύπωσε τὴν ἀνησυχίαν του διὰ τοὺς ἀποθηκευτικοὺς χώρους τοῦ σίτου, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ὑπομνήσω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν: δὲν ὑπάρχει κάποια συστολὴ διὰ νὰ μὴ κάμω ἄλλον χαρακτηρισμὸν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν βαρυτάτην εὐθύνην τῆς 8)μελοῦς διακυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι εἶδον νὰ μπαίνῃ εἰς πραγματικὴν ἐξαθλίωσιν ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, οἱ ὁποῖοι εἶδον τὴν ραγδαίαν ὑποτίμησιν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, οἱ ὁποῖοι εἶδον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν των τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ὑπαίθρου ἐκ μέρους τῶν ἀγροτῶν; Οἱ ἀγρόται κατέφυγον εἰς τὰς μεγαλοπόλεις, διὰ νὰ γίνουν ὑπηρέται, καὶ ἐργάται καὶ θυρωροί. Σᾶς εἶπεν, ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, θὰ σᾶς εἴπουν καὶ οἱ οἰκονομικοὶ Ὑπουργοί, τί τεράστια ποσὰ διετέθησαν διὰ τὴν προστασίαν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ διὰ τὴν ἄνοδον τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἀγροτῶν. Καὶ ἔτσι, πράγματι, συνεκρατήθη ἡ ἀγροτικὴ τάξις. Καὶ ἡ προσπάθεια διὰ τὴν παραπέρα βελτίωσιν τῶν ὅρων τῆς ζωῆς της, συνεχίζεται. Ἀλλὰ ἐδῶ συμβαίνει τὸ ἑξῆς περίεργον, νὰ διατυπώνωνται σαφεῖς κατηγορίαι ἐκ μέρους τῶν ἀντιπάλων μας καὶ καθημερινῶς διὰ τοῦ τύπου των καὶ μέσα εἰς τὴν Βουλήν, ἐκτοξεύουν τὴν κατηγορίαν, ὅτι σείομεν ἐκ θεμελίων τὴν οἰκονομικὴν ὑπόστασιν τοῦ τόπου, ὅτι πᾶμε εἰς οἰκονομικὴν καταβαράθρωσιν, ὅτι ἐξευτελίζομεν τὴν δραχμήν μας. Καὶ ἐνῷ ὁμιλοῦν διὰ δῆθεν νομισματικὴν ἀστάθειαν καὶ ἀνησυχοῦν διὰ τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα καὶ διατυπώνουν τὴν κατηγορίαν, ὅτι κάμνομεν ἀλογίστους καὶ δημαγωγικὰς παροχάς, πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ εἰς πᾶσαν ἐκδήλωσιν καὶ εἰς πᾶσαν προσπάθειαν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων του, ὑπερακοντίζουν καὶ πρωτοστατοῦν εἰς ἐκδηλώσεις καὶ εἰς πορείας. Καὶ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀντινομία, ὅτι ἡμεῖς τάχα ὑποσκάπτομεν τὸ νόμισμα μὲ τὰς παροχὰς καὶ παρὰ ταῦτα ἐκεῖνοι εἶναι ποὺ ὑποθάλπουν κάθε ἐξέγερσιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, κάθε ἐξέγερσιν τῶν βαμβακοπαραγωγῶν, κάθε ἐξέγερσιν τῶν σιτοπαραγωγῶν, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἡ προσπάθειά των πίπτει εἰς τὸ κενόν, διότι οἱ γεωργοί μας ἔχουν πλέον ἀντιληφθῆ τί πράττει ὑπὲρ αὐτῶν ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ὅλαι αὐταὶ αἱ κραυγαί των καὶ ὅλη αὐτὴ ἡ δημαγωγικὴ προσπάθεια, πίπτει ἀπολύτως εἰς τὸ κενόν. Δὲν ἔχει καμμίαν ἀνταπόκρισιν. Ἤδη πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἡμερῶν, ἐδημιούργησαν θόρυβον διὰ τὰ θέματα τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι ἐκ μέρους των ὑπῆρξε εἰλικρινὴς ἐκδήλωσις πραγματικῆς εὐγνωμοσύνης. Διότι ἀντελήφθησαν καὶ οἱ καπνοπαραγωγοί, καὶ οἱ σιτοπαραγωγοὶ καὶ ὅλοι γενικῶς οἱ καλλιεργηταὶ καὶ οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὴν γῆν, ὅτι πράγματι ὑπάρχει στοργικὸν ἐνδιαφέρον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Παρὰ ταῦτα, πᾶσαν δημαγωγικὴν προσπάθειαν καὶ πᾶν δημαγωγικὸν σύνθημα, τὸ ὑποθάλπτουν, ἐμφανίζοντες αὐτὴν τὴν γοερὰν ἀντίφασιν μεταξὺ λόγων καὶ ἔργων. Καὶ αὐτὴν καταγγέλλομεν, κ.κ. συνάδελφοι, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Καταγγέλλομεν αὐτὴν τὴν ἀπαράδεκτον καὶ ἐπονείδιστον τακτικὴν καὶ τὴν στιγματίζομεν ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πέραν τούτου, ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας. Συνετρίβησαν τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1965 ἐπ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ δὲν ἀπεθαρρύνθησαν. Συνετρίβησαν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Φροντιστῆ. Τότε ἦλθον ἐδῶ διὰ νὰ διαδηλώσουν τὰς ἀνησυχίας των καὶ νὰ θέσουν ὑπὸ δοκιμασίαν καὶ ὑπὸ τὸν ἔλεγχόν των τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἡ Κυβέρνησις ὑπονομεύει, ὑπεστήριξαν, τὰς Ἐθνικὰς δυνάμεις. Καὶ ἔφυγαν, θὰ ἐνθυμῆσθε, ντροπιασμένοι, ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Παρὰ ταῦτα, ὁ ἀγὼν συνεχίζεται. Καὶ ἡ καπηλεία τῆς ἐθνικοφροσύνης, κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον, ἐκδηλοῦται καὶ τώρα ἀκόμη. Ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν, μὲ τὸν Τύπον των, μὲ τὰ πολύστηλα «συνταρακτικὰ» ψεύδη ἢ ἐξωγκωμένα δημοσιεύματα, δημιουργοῦντα τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡμεῖς ὑπενομεύομεν, τάχα, τὰς Ἐθνικὰς Δυνάμεις καὶ ὅτι τὰ Σώματα Ἀσφαλείας, δὲν ἐκτελοῦν καὶ δὲν πραγματοποιοῦν τὸν προορισμόν των, ἐπῆραν τὴν ἀπάντησίν των. Καὶ παρὰ ταῦτα, ὁ «ὑπέρτατος» ἀγών, συνεχίζεται. Καὶ συνεχίζεται κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον καὶ πρὸ παντὸς κατὰ τρόπον ἀντεθνικόν. Καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ εἰς τὸν κῆπον τοῦ Κλαυθμῶνος καὶ εἰς τὰς περιοδείας του, αὐτὰς τὰς αἰτιάσεις μᾶς ἀπηύθυνε. Καὶ αὐτὰς διετύπωσεν, ἀλλὰ ποτὲ ἐν διαλόγῳ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Μὲ μονόλογον μόνον. Καὶ συνεχίζεται μία προσπάθεια καπηλείας γύρω ἀπὸ τὴν ἐθνικοφροσύνην. Καὶ διαρκῶς τὸ ἔργον των εἶναι νὰ παρουσιάζουν τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, ὡς συνοδοιποροῦσαν μὲ τὴν Ἀριστεράν, ὡς ὑπονομεύουσαν τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, ὡς ἑτοίμην νὰ παραδώσῃ τὰ ἱερὰ καὶ τὰ ὅσια καὶ τὰ ἐθνικὰ δίκαια εἰς τοὺς ἐχθρούς. Δὲν εἶναι τωρινή, κ.κ. συνάδελφοι, εἶναι πάρα πολὺ παλαιά, ἡ ἱστορία αὐτή. Πολὺ παλαιά. Ὄχι μόνον μεταπολεμικά, ἀλλὰ καὶ προπολεμικὰ μπορεῖ κανένας νὰ ἀναδράμῃ εἰς αὐτήν. Καὶ μὴ λησμονῶμεν τὸν ρόλον, τὸν ὁποῖον ἔπαιξεν ἡ ἀντιδραστικὴ Δεξιά, ὑπὸ οἱονδήποτε μορφὴν καὶ ἐὰν ἐνεφανίζετο. Δὲν θέλω νὰ ἀναδράμω αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὰς διαφόρους ὀνομασίας, τὰς ὁποίας ἔλαβε κατὰ τὴν τελευταίαν 10ετίαν. Ὑπὸ οἱανδήποτε μορφὴν καὶ προσωπεῖον ἐνεφανίσθη, αὐτὴν τὴν καπηλείαν ἔκαμε: Τὴν καπήλευσιν τῆς ἐθνικοφροσύνης. Παλαιότερον ὡμίλουν περὶ Βενιζελοκομμουνισμοῦ. Τὸ ὄνομα ἐκείνου ποὺ ἐδόξασε τὴν Ἑλλάδα, ποὺ ἔστησε τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ ἐπραγματοποίησε τὰ πλέον παράδοξα ὄνειρα τῆς φυλῆς, δὲν ἔμεινε ξένον ἀπὸ τὴν καπηλείαν αὐτήν. Περὶ Βενιζελοκομμουνισμοῦ ὡμίλουν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Καὶ ἡ συνέχεια ὑπάρχει. Κατὰ σύμπτωσιν, σήμερον, ἀναδιφῶν διὰ νὰ ἀνεύρω τὴν ἐγκύκλιον τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, διὰ τὴν ἔρευναν τῆς δράσεως τῶν Ὑπουργῶν, τῶν κυβερνησάντων ἀπὸ τοῦ 1946 μέχρι τοῦ 1952, εἶδον τοὺς τίτλους ἑνὸς πολυστήλου δημοσιεύματος εἰς ἐφημερίδα τῆς Δεξιᾶς. Εἶναι δημοσίευμα τῆς 31.10.1952, ἤτοι ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1952. Ἦτο τότε ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις ποὺ διεξήγαγε τὰς ἐκλογάς. Ἔγραφε, λοιπόν, εἰς πολύστηλον δημοσίευμα ἡ ἐφημερὶς τῆς Δεξιᾶς, ἡ ὁποία συνεχίζει καὶ σήμερον τὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Παπανδρέου: «Ἡ συνωμοσία ἀποκαλύπτεται ἐπισήμως. Ὁ Ν. Πλαστήρας εὑρίσκεται εἰς στενὴν ἐπαφὴν μὲ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Κ.Κ.Ε. Πλήρης καὶ αὐθεντικὴ ἐξιστόρησις τῆς συμφωνίας Κ.Κ.Ε. καὶ Πλαστήρα». Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, ἐγένοντο αἱ ἐκλογαὶ τοῦ 1952, ποὺ ἔφεραν τὸν Συναγερμὸν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Καὶ ὁ Συναγερμὸς ἦλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν μὲ ἓν σύνθημα, τὸ ὁποῖον ἐξαπελύθη ἀπὸ τὴν Ἀριστεράν: «Τί Πλαστήρας, τί Παπάγος». Ἔτσι, ἐκέρδισεν ὁ Παπάγος τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1952, μὲ τὸ σύνθημα: «Τί Παπάγος, τί Πλαστήρας». Καὶ παρὰ ταῦτα, εἰς τοὺς πηχυαίους αὐτοὺς τίτλους, εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν δημαγωγικὴν προσπάθειαν, ὑπῆρξε μία συκοφαντικὴ πρόθεσις, νὰ ἐμφανίσουν ἕνα λευκὸν στρατιώτην, ποὺ εἶχε συνδέσει τὸ ὄνομά του μὲ μεγάλας ὑπηρεσίας καὶ πραγματοποιήσεις εἰς αὐτὸν τὸν τόπον, ὑπῆρξε μία θλιβερὰ καὶ ἀθλία προσπάθεια, νὰ τὸν ἐμφανίσουν ὡς πράκτορα τοῦ κομμουνισμοῦ, διὰ νὰ ἔλθῃ ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος ἡ διάψευσις τοῦ συνθήματος: «Τί Παπάγος, τί Πλαστήρας» καὶ μὲ τὸ σύνθημα αὐτὸ νὰ ἐπικαθήσῃ ἡ Δεξιὰ εἰς τὴν ἐξουσίαν ἐπὶ μίαν καὶ πλέον δεκαετίαν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἄνθρωποι.

§43Μ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§44Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Καλύτερα νὰ πᾶτε μὲ τὰς καλλιτεχνικάς σας ἐνασχολήσεις. Ἐὰν θέλετε κάποτε, νὰ κάμωμεν καὶ αὐτὴν τὴν συζήτησιν. Ἀλλ’ ἀφήσατέ τα αὐτά. Συνεχίζεται, ὅμως, ὅλη αὐτὴ ἡ ἱστορία καὶ οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὸ κοινωνικὸν καθεστὼς καὶ οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν καταπολέμησιν τοῦ κομμουνισμοῦ, τί νομίζουν, ὅτι προσφέρουν εἰς τὸν τόπον, ὅταν ἐμφανίζουν ψευδῶς, ὅτι ἡ πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι ὁ ἡγέτης τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι οἱ συνεργάται του, ὅτι οἱ βουλευταὶ τοῦ Κέντρου, εἶναι τάχα ἐθνικῶς διαβλητοί; Δὲν ἠμποροῦν — καὶ δὲν ἔχουν τὸ ἀνάστημα — αὐτοὶ οἱ κύριοι, νὰ προσβάλλουν τὸν λαόν μας. Καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀμφισβητήσουν τὰς ἐθνικὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ἔχει προσφέρει μέσα εἰς μίαν 50ετίαν εἰς αὐτὸν τὸν τόπον ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ἱστορικῶς δεδομέναι καὶ καθωρισμέναι αἱ ἐθνικαὶ αὐταὶ ὑπηρεσίαι. Κατὰ τί προάγουν, λοιπόν, τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, ὅταν συστηματικῶς συκοφαντοῦν καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἕνα μεγάλο δημοκρατικὸ κόμμα, ὅπως ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ ἕνα μεγάλον πολιτικὸν ἡγέτην, ὅπως ὁ Γεώργιος Παπανδρέου; Πέραν νὰ δημιουργήσουν αἰτιάσεις, νὰ σπιλώσουν, νὰ παραστήσουν, ὅτι ἐδῶ τίποτε ἄλλο δὲν πράττει ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦ νὰ συνοδοιπορῇ μὲ τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν;

§45Μ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. Μὰ εἶναι σπίλωσις αὐτό;

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Θεοδωράκη, σᾶς παρακαλῶ μὴ διακόπτετε.

§47Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Θεοδωράκη, οἱ συνάδελφοί σας ἂς σᾶς κάμουν ἕνα φροντιστήριον πολιτικό.

§48Μ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε κάτω, δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Διαταράσσετε τὴν συζήτησιν. Νὰ ἐγγραφῆτε νὰ ὁμιλήσετε. Περίεργον πρᾶγμα. Σεῖς καλλιτέχνης, ἀντὶ νὰ κατευνάζητε, μὲ τὴν μουσικήν σας ἀκτινοβολίαν, προκαλεῖτε ἀναταραχήν. Νὰ ἐγγραφῆτε νὰ ὁμιλήσετε, νὰ εἴπητε ὅ,τι θέλετε.

§50Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μόνον δύο–τρεῖς λέξεις θέλω νὰ εἴπω. Δὲν καταλαβαίνω γιατὶ πρέπει νὰ κάμῃ ἀνασκαφὲς ὁ κ. Ὑπουργός, τὶ ἔγινε τὸ 1952. Ποίαν σχέσιν ἔχομεν μὲ τὸν Πλαστήραν ἡμεῖς; Εἴχομεν μάλιστα καὶ συναντήσεις καὶ συζητήσεις. Ἀλλὰ δὲν ἦτο λόγος σήμερον νὰ τὰ φέρητε ἐδῶ μέσα, διότι ἅμα θὰ ἀρχίσωμεν νὰ φέρωμεν ἐδῶ τὸ παρελθόν, δὲν ξέρω ποιὸς θὰ βγῇ ζημιωμένος. (Φωναὶ ἐκ τοῦ Κέντρου): Ὄχι δά.

§51Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ ἔτσι εἰς τὸν ἀέρα. Δὲν πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀναφέρεται εἰς τὸ παρελθὸν καὶ νὰ... (Θόρυβος).

§52Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ....

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπριλλάκη, πετάξετε τὸ τσιγάρο καὶ καθήσατε εἰς τὴν θέσιν σας. Σεβασθῆτε τὴν αἴθουσαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεσθε. Σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν. Δὲν εἶναι συμπεριφορὰ αὐτή, δὲν εἶναι καφενεῖον ἐδῶ. Πετάξετε τὸ τσιγάρο σας. Σᾶς παρακαλῶ πολύ, καθήσατε. Σᾶς παρακαλῶ ἀμέσως, νὰ πετάξετε τὸ τσιγάρο σας. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§54Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα τὸν λόγον κ. Πρόεδρε, γιὰ νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου καὶ ὄχι νὰ μιλῶ ἔτσι μὲ αὐτὸ τὸν θόρυβον καὶ μὲ τὰς διακοπάς σας.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴπατε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν ἔπρεπε νὰ ἀναφερθῇ εἰς τὸ παρελθόν, δὲν ἠμπορεῖτε ὅμως νὰ συνεχίσετε ἀγόρευσιν.

§56Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ μὲ διακόπτετε.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπριλλάκης δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ διακόψῃ ἐσᾶς.

§58Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Εἶναι δική του δουλειὰ τοῦ Μπριλλάκη, τὶ θὰ κάμῃ, δὲν εἶναι δική μου. Εἶπε, λοιπόν, ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἂν ἐγίνετο μία συνεννόησις καὶ μαζί σας, αὐτὸ εἶναι σπίλωση καὶ ὅτι ἐὰν συνέβαινε νὰ συνεργάζεσθε μαζί μας, εἶναι κατασπίλωση. Πῶς τὸ λέτε αὐτό; Διατί δὲν σέβεσθε μίαν παράταξιν; Δὲν ξέρετε, πῶς ἤλθατε εἰς τὴν ἐξουσίαν;

§59ΦΩΝΑΙ (ἐκ τῆς Ε.Κ.). Μπά;

§60Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Μάλιστα, θὰ τὰ εἴπω ὅλα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πασαλίδη, παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῆτε, νὰ ὁμιλήσετε. Δὲν εἶναι διακοπὴ αὐτή. Θὰ σᾶς ἀκούσωμεν μὲ πάντα σεβασμόν. Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ νὰ προχωρήσετε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§62Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πασαλίδη, διακόψετε ἐπὶ τέλους. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ συνεχίσετε ἀγόρευσιν. Νὰ ἐγγραφῆτε νὰ ὁμιλήσετε.

§64Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Ἤλθομεν μὲ τὴν ψῆφον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§66Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Παρακαλῶ τὸν κ. Πασαλίδη νὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του, προσδιορίζων, πῶς ἤλθομεν εἰς τὴν ἐξουσίαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§67Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Μὲ εἰλικρίνειαν. Ὅταν ἐτέθη τὸ ζήτημα, 13 Ἰουλίου, τὶ θὰ κάμωμεν ἐμεῖς, ἐφ’ ὅσον κατέρχεται μόνον του τὸ κόμμα τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἐγὼ μὲ εἰλικρίνειαν εἶπα εἰς τοὺς συναδέλφους: Μόνοι μας, δὲν μποροῦμε νὰ γκρεμίσουμε τὸν Καραμανλῆ, δὲν μποροῦμε νὰ ἀπαλλάξουμε τὴν χώρα ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν τῆς Δεξιᾶς. Εἶναι ἀνάγκη νὰ εὕρουμε τοὺς τρόπους καὶ τὰς μεθόδους, γιὰ νὰ ἔρθῃ ἡ Ἕνωσις Κέντρου αὐτοδύναμος. Ἀκούσατε ἢ ὄχι; Καὶ ἔτσι, παρ’ ὅλον ὅτι ἐπετίθετο ἐναντίον μας ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, οὐδέποτε ἐμεῖς τὸν ἐθίξαμε, οὐδέποτε τὸν ἐπολεμήσαμε ἂν καὶ πολλὲς εἴχαμε διαφορές. Ὁ ἴδιος ἤξερε, ὅταν ἦλθε στὴν Θεσσαλονίκη, ὅτι ἐγὼ εἶπα: Δὲν ἔχομεν ἀντιδικίαν μαζί του. Τώρα ὁ ἐχθρός, εἶναι ἡ Δεξιά, ἡ ΕΡΕ. Ὅταν θὰ τελειώσουμε καὶ θὰ ἐπιτύχουμε νὰ ἀπομακρυνθῇ ἡ ΕΡΕ, τότε μποροῦμε νὰ τὰ ποῦμε μὲ τὴν Ἕνωση Κέντρου. Καὶ τώρα, τὰ λέγω. Ὅτι ἐμεῖς δὲν τὸν ἐπολεμήσαμε. Ἐὰν τὸν ἐπολεμούσαμεν, δὲν ξεύρω τὶ θὰ ἐγίνετο. Ἡ πραγματικότης εἶναι αὐτή. Ἀλλὰ ἐγώ, δὲν εἶμαι προφήτης, τί μποροῦσε νὰ γίνῃ. Δὲν τὸν ἐπολεμήσαμε ὅμως καθόλου. Τουλάχιστον ἐγώ, ὡς Πρόεδρος τῆς ΕΔΑ, δὲν τὸν ἐπολέμησα γιατὶ ἐκείνη τὴν ὥρα ὁ στόχος ἦταν νὰ φύγῃ ἡ ΕΡΕ. Ἴσως στὶς ἐπαρχίες, ποὺ ὑπάρχουν αὐτὲς οἱ μικροπολιτικὲς νὰ ἔγινε αὐτό, ἀλλ’ ἐγώ, ὡς Πρόεδρος τῆς ΕΔΑ, ἀπὸ τὸ βῆμα τῆς Θεσσαλονίκης εἶπον: Δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντιδικίαν μὲ τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Αὐτό, ὅταν τὸ λέγω ἐγώ, συνέβη. Ἐδώσαμε στὸν πολιτικόν μας ἀγῶνα ἰδεολογικὴ μορφή. Νὰ πέσῃ ὁ Καραμανλῆς καὶ αὐτὸ τὸ ἐκάμαμε. Ἄν αὐτὸ δὲν θέλετε νὰ τὸ ἀναγνωρίσετε, τὸ πιὸ χειρότερο δι’ ὑμᾶς.

§68Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀφήσω ἀναπάντητον τὸν ἀπαράδεκτον αὐτὸν ἰσχυρισμόν. Προσφέρετε εἰς τὴν Δεξιάν, μίαν ἐγκληματικὴν ὑπηρεσίαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Τῆς δίδετε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ αὔριον, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἐξουσίαν, χάρις εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῆς ΕΔΑ... Δὲν σᾶς δίδομεν αὐτὸ τὸ δικαίωμα. Κύριε Πασαλίδη, εἶσθε τίμιος ἄνθρωπος, ἀλλὰ δὲν εἶναι τίμιον αὐτό, τὸ ὁποῖον εἴπατε. Οὐδέποτε εἴχομεν συνεννόησιν μαζί σας. Σᾶς προκαλῶ, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους, νὰ εἰπῆτε: Ὑπῆρξε ποτὲ συνεννόησις μεταξὺ ἡμῶν, πρὸ τῶν ἐκλογῶν; Σᾶς ἐρωτῶ.

§69Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Δὲν εἶπα, ὅτι ἔκαμα καμμίαν συνεννόησιν μαζί σας, εἶπα συζητήσεις καὶ συνεννόησιν μὲ τὸν Πλαστήρα ποὺ εἶχον ἀποτύχει. Ἔπρεπε νὰ μὲ ἀκούατε τὶ εἶπα. Κύριε Πρόεδρε, εἶσθε ἐρεθισμένος ἀπὸ μερικὲς κραυγές. Δὲν εἶπα, ὅτι συνεννοήθηκα μαζί σας. Ὄχι. Ἐγὼ εἶπα εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὅταν ὡμίλησα μετὰ ἀπὸ σᾶς, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀντιδικίαν μὲ τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Αὐτὸ τί σημαίνει; Ἠθέλαμε νὰ ἔλθετε εἰς τὴν ἐξουσίαν, νὰ φύγῃ ἡ ΕΡΕ. Ἡ πραγματικότης αὐτὴ εἶναι. Τί τὰ θέλετε κ. ἀρχηγὲ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τὰ ἄλλα; Μὴ τὰ παίρνετε διαφορετικὰ καὶ λέτε, ὅτι αὔριο θὰ τὰ ἀκούσῃ ἡ δεξιὰ καὶ θὰ πῇ, ὅτι ὁ Πασαλίδης ἔκαμε αὐτὸ καὶ ἐκεῖνο. (Θόρυβος). Ἐμεῖς δὲν δίδομεν δικαίωμα νὰ λένε τίποτε περισσότερο ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ κάνουμε καὶ λέμε ἐμεῖς. Ἀκούσατε τὶ εἴπαμε. Μὴ ἐρεθίζεσθε. Αὐτὰ ποὺ εἶπον εἶναι ἡ πραγματικότης. (Θόρυβος).

§70Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ποῖα;

§71Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Δὲν σᾶς ἐπολεμήσαμε ὡς ἐχθρούς, ὅπως ἐπολεμήσαμε ἐκείνους ποὺ ἔφυγαν ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν καὶ ἐξακολουθοῦμε νὰ τοὺς πολεμᾶμε καὶ σήμερον γιατὶ αὐτὴ ἦταν ἡ πολιτική μας, ὄχι γιατὶ ἐκάμαμε τάχα ὁποιεσδήποτε συνεννοήσεις μαζί σας. Λοιπὸν δὲν ἔπρεπε νὰ ἐρεθισθῆτε οὔτε σεῖς, κ. βουλευταί, οὔτε ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ λέγῃ, ὅτι ἦλθα εἰς συνεννόησιν μαζί του. Καμμίαν συνεννόησιν δὲν ἠθέλατε σεῖς. Τὸ ξέρουμε καὶ τὸ ξέρουν ὅλοι αὐτό. Μία φορὰ ἔτυχε νὰ ἔλθω καὶ νὰ ὁμιλήσω μαζί σας παλαιότερα πρὸ τῶν ἐκλογῶν διὰ τὸ ζήτημα μιᾶς συγκεντρώσεως. Σεῖς δὲν ἠθέλατε καθόλου νὰ δεχθῆτε νὰ συναντηθοῦμεν. Ὁ Καραμανλῆς βέβαια οὔτε συζήτησις. Σεῖς ὅμως ἔπρεπε νὰ μὲ δεχθῆτε. Ὠφείλατε νὰ δεχθῆτε συζήτησιν μαζί μου. Ποιὸς εἶπε, πῶς ἀκούσατε, ὅτι ἦλθα εἰς συνεννοήσεις μαζί σας; Πάντως δὲν ἤλθαμεν εἰς συνεννόησιν μαζί σας. Τὸ λέγω αὐτό, ἀνοικτὰ καὶ ξάστερα. Ἀφῆστε λοιπὸν αὐτά. Δὲν ἔπρεπε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως νὰ κάμῃ ἀνασκαφές.

§72ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ε.Κ.). Ἐλέγατε τότε, τὶ Πλαστήρας, τὶ Παπάγος.

§73Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Αὐτὰ τὰ ἔλεγε τὸ ΚΚΕ, δὲν τὰ ἐλέγαμε ἐμεῖς.

§74Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Τὸν λόγον παρακαλῶ κ. Πρόεδρε.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ μὴ ἐπιμένετε σεῖς...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§76Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ἐν μέσῳ θορύβου καὶ κωδωνοκρουσιῶν). Τὸν λόγον. Ὑβρίζεται ἕνας νεκρός...

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος προεκάλεσε μίαν ἀπάντησιν.

§78Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους θὰ καταστῇ ἀπολύτως σαφές, ὅτι δὲν ὑπῆρξε καμμία ἀπολύτως συνεννόησις. Τὸ ἐπεβεβαίωσε καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς ΕΔΑ κατὰ τὴν συζήτησιν. Δὲν ὀφείλομεν τὴν δύναμίν μας εἰς κανένα ἄλλον, ἐκτὸς ἀπὸ τὸν λαόν. Τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται κάτω ἀπὸ τὴν σημαίαν μας. (Χειροκροτήματα). Ὁ ἀνένδοτος ἀγών, καὶ ὁ προεκλογικὸς ἀγὼν διεξήχθησαν ἐν ὀνόματι τῆς ἀληθοῦς δημοκρατίας, ἡ ὁποία ἐπάλαιε καὶ ἐναντίον τῆς δεξιᾶς καὶ ἐναντίον τῆς ἀριστερᾶς. Ἐναντίον τῆς δεξιᾶς, ἡ ὁποία καπηλεύεται τὸ Ἔθνος καὶ ἐναντίον τῆς ἀριστερᾶς, ἡ ὁποία καπηλεύεται τὴν δημοκρατίαν. Αὐτὸ εἶναι καὶ σήμερον τὸ ἔργον μας: Ἀγὼν καὶ ἐπὶ τῶν δύο μετώπων. (Χειροκροτήματα). Μένομεν πιστοὶ εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος. Καὶ διότι μένομεν πιστοὶ ὁ λαὸς παραμένει μὲ ἐνθουσιασμὸν καὶ μὲ πίστην ὑπὸ τὰς πτυχὰς τῆς σημαίας μας. (Χειροκροτήματα). Μᾶς ἀπευθύνεται ἐνίοτε κατηγορία, ἐκ μέρους τῆς ΕΔΑ, ὅπως καὶ χθές, διότι δὲν προβαίνομεν εἰς «ἐκδημοκρατισμόν». Ὁ ὅρος εἶναι ἰδικός μας. Ἡμεῖς ἐπηγγέλθημεν εἰς τὸν λαὸν τὸ ἰδικόν μας πρόγραμμα. Καὶ πραγματοποιοῦμεν τὸ ἰδικόν μας καὶ ὄχι τὸ ἰδικόν σας. (Χειροκροτήματα). Μένομεν πιστοὶ εἰς τὴν ἐντολὴν τοῦ λαοῦ μας, στρατιῶται τῆς ἀληθοῦς δημοκρατίας, παντοδύναμοι ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία διαρκῶς αὐξάνει καὶ μᾶς δίδει τὴν δύναμιν νὰ πραγματοποιήσωμεν τὴν μεγάλην ἐπαγγελίαν: Τὴν δημιουργίαν μιᾶς νέας καλλιτέρας Ἑλλάδος. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§79Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὅπως μοῦ δώσετε τὸν λόγον.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβετε τὸν λόγον, ὁμιλεῖ ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος δὲν δέχεται διακοπάς.

§81Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Θέλω νὰ προστατεύσω τὴν μνήμην ἑνὸς νεκροῦ, κ. Πρόεδρε, καὶ δι’ αὐτὸ ζητῶ τὸν λόγον.

§82Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑβρίζεται ἕνας νεκρός.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπει διακοπὰς ὁ κ. Ὑπουργός. Εἶναι ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ θὰ δώσῃ ἀπαντήσεις.

§84Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ δώσῃ ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργός. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§85Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον, ὑβρίζεται ἕνας νεκρός.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπει ὁ ρήτωρ διακοπήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβῶμεν τὸν Κανονισμόν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§87Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Μίαν λέξιν, κ. Πρόεδρε.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δέχεται διακοπὴν ὁ ρήτωρ. Μὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παραβῶμεν καταφώρως τὸν Κανονισμόν; Καθῆστε, παρακαλῶ, εἰς τὴν θέσιν σας. Θὰ ὁμιλήσετε μετ’ ὀλίγον. Εἶσθε ἐγγεγραμμένος.

§89Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ δώσῃ ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργός. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψω διακοπήν, ἐφ’ ὅσον ἐπανειλημμένως ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν δέχεται διακοπάς. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§91Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. ... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Τούμπα, θὰ μὲ ἀναγκάσετε νὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν.

§93Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Θὰ μὲ ἀφήσετε νὰ ὁμιλήσω. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διακόψω τὴν συνεδρίασιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς πρόκειται νὰ ἀπαντήσῃ καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐπιτρέπει διακοπάς.

§95Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ὁμιλήσω. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἔλθετε σεῖς νὰ διευθύνετε τὴν συνεδρίασιν καὶ τότε νὰ ὁμιλήσετε. Ὁρίστε, κ. Παπασπύρου, συνεχίσατε.

§97Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Μίαν ἐρώτησιν θὰ κάμω.

§98Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Δὲν δέχομαι οὐδεμίαν διακοπήν.

§99Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε τὴν διακοπήν.

§100Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Ὄχι. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δέχεται διακοπὴν καὶ ἔχει δικαίωμα νὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του. Εἶναι ἐπαρκὴς ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰ λεχθέντα.

§102Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, κ. συνάδελφοι τῆς Ε.Κ., διατί μοῦ ἀρνεῖσθε τὸ δικαίωμα νὰ ὑπεραμυνθῶ διὰ τὴν μνήμην ἑνὸς ἥρωος, δι’ ἕνα ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἐτίμησεν, ἐδόξασε τὴν Ἑλλάδα, ἐδόξασε τὰ ὅπλα, ἐτίμησε τὸν στίβον τὸν πολιτικόν, ἀπέθανε πένης, μὲ τὴν γενικὴν πεποίθησιν, ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς ἥρωος, ὁ ὁποῖος εἰς τὰς πλέον κρισίμους περιστάσεις τῆς δημοσίας ζωῆς, προσέφερε τὰς μεγαλυτέρας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος; Διατί μοῦ ἀρνεῖσθε αὐτὸ τὸ δικαίωμα, νὰ δώσω ἐγὼ τὴν ἀπάντησιν; Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σημερινὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, τὴν ἀπάντησιν τὴν ἔδωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ εἶναι αὐταπόδεικτον, ὅτι εἶναι τελείως διαχωρισμένα τὰ ὅρια μεταξὺ τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς ἀριστερᾶς καὶ εἶναι αὐταπόδεικτον, ὅτι διμέτωπος ὑπῆρξεν ὁ ἀγὼν καὶ εἶναι αὐταπόδεικτον, ὅτι ἡ μεγάλη καὶ συντριπτικὴ πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὰ 53%, ἐπεδοκίμασαν τὸ πρόγραμμα τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου, τὸν ἔφερεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν περιβάλλει μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην του. Καμμία συνεννόησις, καμμία ἀπολύτως σχέσις δὲν ὑπῆρξε. Καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε τὸ θάρρος νὰ προκαλέσῃ τὸν ἀρχηγὸν τῆς ΕΔΑ. Ἀλλὰ ἐδῶ ἔγινε μία παρένθεσις. Ἐγὼ ἀνεφέρθην εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πλαστήρα, διὰ νὰ εἴπω, ὅτι ὄχι μόνον εἰς τὴν περίοδον ἐκείνην, ἀλλὰ καὶ προηγουμένως ἐπὶ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, εἶχεν εὑρεθῆ ὁ ὅρος τῶν Βενιζελοκομμουνιστῶν. Καὶ ἀνέφερον παρεμπιπτόντως χωρὶς νὰ θέλω νὰ θίξω κανέναν, τὴν θέσιν τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος τόσα προσέφερεν εἰς τὸν τόπον, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τοὺς σκληροτέρους ἀγῶνας καὶ εἶπον τὶ ὑπέστη ἀπὸ τὴν ἐπίθεσιν τῆς δεξιᾶς. Καὶ εἶναι ἀπαράδεκτον, νὰ ἐμφανίζεται ἐδῶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς ΕΔΑ καὶ νὰ ἐπικαλῆται — διότι ἱστορικά, παρεμπιπτόντως ἀνέφερον αὐτὸ τὸ πρᾶγμα — νὰ ἐπικαλῆται συνεννόησιν. Διὰ πότε; Διὰ τὸ 1952, ποὺ ὑπῆρξε σαφής, συγκεκριμένη ἡ θέσις τῆς ἀριστερᾶς, ποὺ ἐπολέμησε τὸν Πλαστήρα μὲ τὸ σύνθημα «τὶ Παπάγος, τὶ Πλαστήρας»; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§103Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. Πρόεδρε, μίαν διακοπήν, διὰ νὰ βοηθήσω τὸν κ. συνάδελφον. Ζητῶ τὴν ἄδειαν ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπέτρεψα εἰς ἄλλους πλείστους συναδέλφους καὶ δι’ αὐτὸ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς παρακαλέσω θερμῶς νὰ μὴ ἐπιμείνετε. Δημιουργεῖται ἕνα προηγούμενον. Πῶς θὰ ἀρνηθῶ κατόπιν εἰς τοὺς ἄλλους κυρίους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι θὰ θελήσουν νὰ διακόψουν;

§105Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Σᾶς παρακαλῶ θερμῶς.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δημιουργοῦμεν ἀναταραχήν. Ἀφήσατε μετὰ νὰ ζητήσετε τὸν λόγον καὶ νὰ ὁμιλήσετε.

§107Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Κάποια ψυχραιμία δὲν εἶναι κακή.

§108Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Πολὺ σωστά.

§109Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Τὸ ὄνομα τοῦ Ν. Πλαστήρα, ἔχει πλέον γραφῆ εἰς τὰς σελίδας τῆς ἱστορίας. Οὐδεὶς ὑπαινιγμός, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μειώσῃ τὴν μεγάλην ἐθνικήν του ἀξίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μειώσῃ τὸ τεράστιον ἐθνικόν του ἔργον. Καὶ λυποῦμαι βαθύτατα, διότι ἐπεχειρήθη ἀπόψε ἀπὸ πολιτικὸν ἡγέτην, ὁ ὁποῖος ἐθήτευσεν ἐπὶ μακρὸν εἰς τὴν αἴθουσαν αὑτήν, ὁ ὁποῖος γνωρίζει πάρα πολὺ καλὰ ποίας ἐθνικὰς ὑπηρεσίας προσέφερεν ὁ Ν. Πλαστήρα, πόσον ἦτο διαχωρισμένος εἰς τὰς σχέσεις του μὲ τὴν ἄκραν ἀριστεράν, πόσον ἦτο ξεκαθαρισμένη ἡ ἐθνική του πορεία.

§110Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴν διακόπτετε καὶ πάλιν.

§112Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Μήπως ἐγὼ εἶπον τίποτε ἐναντίον τοῦ Πλαστήρα; Σᾶς παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρ’ ὅλον τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον ἔχω πρὸς ὑμᾶς, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λαμβάνετε τὸν λόγον, ὅποτε θέλετε.

§114Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Διαμαρτύρομαι. Δὲν ἠξεύρει τὶ λέγει. Καταπατεῖ τὴν ἀλήθειαν καὶ διαστρεβλώνει ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον ἐγώ. Ἔχει κουρασθῆ φαίνεται. (Θόρυβος, κωδωνορουσίαι).

§115Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Τὴν ἀλήθειαν ἔπρεπε νὰ εἴχατε τὴν τόλμην νὰ τὴν εἴπητε ὅταν ἔζη ὁ Πλαστήρας καὶ ὄχι νὰ συκοφαντῆτε ἕνα νεκρό.

§116Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ὄχι κύριοι. Τὸ εἶπε τὸ Κ.Κ. Δὲν τὸ εἶπον ἐγώ. Ἐδῶ εἶναι ἡ διαφορά μας. Σταματήσατε νὰ διαστρεβλώνετε τὴν ἀλήθειαν. Αὐτὰ τὰ εἶπε τότε ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Κ.Κ. Ν. Ζαχαριάδης. Πρέπει νὰ τὸ καταλάβετε καὶ πρέπει νὰ τὸ ἠξεύρετε. Καὶ ἡμεῖς τότε, ἐπὶ Πλαστήρα, κατήλθομεν εἰς τὰς ἐκλογάς. Ἀλλὰ ἐνωρίτερον ἔγιναν συνεννοήσεις καθαρὰ καὶ ξάστερα.

§117Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Δὲν ἔγινεν ὅμως συμφωνία. Διατί δὲν λέγετε τὴν ἀλήθειαν;

§118Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης.). Διατί ἐπαναλαμβάνετε, τί εἶπεν ὁ Ζαχαριάδης, τὸν ὁποῖον ἀπεκαλέσατε πράκτορα τῆς Ἰντέλιτζενς Σέρβις, καπιταλιστὴν καὶ προδότην; Διατί ἐπαναλαμβάνετε ἀπόψε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν αὐτά; Ἀφήσατε τὴν μνήμην ἑνὸς ἥρωος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§119Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Συμφωνία δὲν ἔγινε, κ. Πρόεδρε.

§120Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πασαλίδη, νὰ ζητήσετε νὰ ὁμιλήσετε κατόπιν. Θὰ σᾶς δώσω εὐχαρίστως τὸν λόγον, ὁπότε θὰ ἀναπτύξετε τὰς γνώμας σας ἀνέτως καὶ θὰ σᾶς ἀκούσῃ μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς ἡ Βουλή. Μὲ τὰς διακοπὰς ποὺ προκαλοῦν τόσον θόρυβον, δὲν διαφωτίζεται τὸ θέμα. Κύριε Πασαλίδη, καὶ πάλιν σᾶς παρακαλῶ θερμῶς νὰ λάβετε τὸν λόγον μετὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ νὰ ἐκθέσετε ἀκωλύτως ὅσα θέλετε.

§122Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Δὲν ἐκάματε πρότασιν καὶ τὴν ἀπέρριψεν ὁ Πλαστήρας; Διατὶ δὲν τὸ λέγετε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Διατί δημιουργεῖτε ἐντυπώσεις; Τότε εἴχατε σεῖς τὴν πρωτοβουλίαν.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πασαλίδη, παρακαλῶ νὰ μὴ κουράζεσθε ἀδίκως. Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς διευκολύνω νὰ ὁμιλήσετε ἐν ἀνέσει διὰ νὰ διευκρινισθοῦν πλήρως τὰ προκαλέσαντα τὸν θόρυβον θέματα. Θὰ μὲ ὑποχρεώσετε ἂν θελήσετε νὰ καθήσετε.

§124Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. (Ἀπευθυνόμενος πρὸς διαμαρτυρομένους βουλευτάς). Σᾶς βεβαιῶ, δὲν πᾶτε καλά.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι δὲν ἀκούεσθε καὶ δὲν διαφωτίζεται ἡ Βουλή; Λάβετε τὸν λόγον μετὰ καὶ θὰ ἀκουσθῆτε.

§126Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπαναλάβῃ ὁ κ. Πασαλίδης, νὰ ἀκουσθῇ, ὅτι ὁ Πλαστήρας ἀπέκρουσε τὰς προτάσεις του.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασπύρου, σᾶς παρακαλῶ θὰ ὁμιλήσετε ἢ θὰ ἐπιτρέπετε διακοπάς;

§128Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Δὲν πρόκειται οὔτε νὰ ὁμιλήσω, οὔτε νὰ διακόψω. Ὁ κ. Πασαλίδης, εἶπεν ὅτι δὲν ἔγινε καμμία συμφωνία μὲ τὸν Πλαστήρα. Παρακαλῶ νὰ τὸ ἐπαναλάβῃ καὶ νὰ ἀκουσθῇ διὰ νὰ λήξῃ κάθε συζήτησις. Νὰ ἐπαναλάβῃ, ὅτι δὲν ἔκαμε καμμίαν συμφωνίαν. Παρακαλῶ νὰ ἐπαναληφθῇ διὰ νὰ ἀκουσθῇ.

§129Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ὁ Πασαλίδης δὲν ἔρχεται ἐδῶ δι’ ἀνάκρισιν.

§130Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ τελειώνω, ἐγὼ δὲν ἔκαμα τὴν ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθὸν διὰ νὰ θίξω κανένα, ἀλλὰ ἁπλῶς διὰ νὰ ὑπομνήσω ποίας μεθόδους μεταχειρίζεται ἡ δεξιά. Σᾶς παρακαλῶ λοιπόν, διὰ νὰ ἐκκαθαρισθῇ τὸ θέμα. Εἴχατε καμμία συμφωνίαν εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1952 μὲ τὸν Πλαστήρα, ναὶ ἢ ὄχι; Αὐτὸ τὸ ἐρώτημα σᾶς ἀπευθύνεται. Ὑπῆρξε καμμία ἐκλογικὴ συνεννόησις;

§131Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἀνακριβὴς ἐγίνατε σεῖς ἀπὸ τὸ βῆμα. Ἀφήσατε αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἐγὼ εἶμαι εἰλικρινής. Συνεννοήσεις ἔγιναν, ἀλλὰ δὲν κατελήξαμεν εἰς συμφωνίαν.

§132Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Τὸ εἶπε. Ἡμεῖς κατήλθομεν ξεχωριστά.

§133Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Προτάσεις ἔκαμαν καὶ δὲν ἔγιναν δεκταί.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι διηυκρινίσθη ἐντελῶς τὸ θέμα αὐτό.

§135Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως.). Λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν θὰ δεχθῶ καμμίαν διακοπήν.

§136Ι. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Συνεννοήσεις ἔγιναν καὶ μὲ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἀλλὰ δὲν κατέληξαν εἰς συμφωνίαν.

§137Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἔκαμα μίαν ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθόν, τὸ ἔκαμα διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι ταὐτοσήμως μεταχειρίζονται τὰς ἰδίας μεθόδους, τὰ ἴδια συνθήματα, τὰς ἰδίας συκοφαντικὰς ἐκδηλώσεις καὶ διαθέσεις οἱ ἄνθρωποι τῆς δεξιᾶς. Δι’ αὐτὸ ἀνεφέρθην εἰς τὸ παρελθὸν καὶ χαίρω, διότι δίδεται ἡ ἀφορμὴ νὰ διαπιστωθῇ διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, ὅτι δὲν ὑπῆρξε καμμία συνεννόησις εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1952 μεταξὺ τοῦ ἀειμνήστου Πλαστήρα, μὲ τὸν ὁποῖον ἄλλως τε συνέπραττε καὶ ὁ ἀείμνηστος Σοφοκλῆς Βενιζέλος καὶ τῆς ΕΔΑ. Ἀπόδειξις, ὅτι κατῆλθεν ὡς αὐτοδύναμος ἡ ἀριστερά. Ἐγὼ δὲν ἐρευνῶ οὔτε παραπονοῦμαι διὰ τὸ σύνθημα τί Παπάγος, τί Πλαστήρας, οὔτε δικαιοῦμαι νὰ ζητήσω εὐθύνας δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Πάντως μὲ τὸ σύνθημα: «Τί Πλαστήρας, τί Παπάγος», ὁ Παπάγος ἐκέρδισε τὰς ἐκλογὰς καὶ ἦλθε μὲ πλειοψηφίαν. Καὶ κάτι ἄλλο, κ. συνάδελφοι, διὰ νὰ ἰδῆτε τὴν καπηλείαν τῆς Ἐθνικοφροσύνης. Τὸ ἀνέφερα καὶ ἄλλοτε. Μέχρι πρό τινος, ἐπὶ ΕΡΕ, ὁ ἀρχηγὸς τῆς ὑπηρεσίας διώξεως τοῦ κομμουνισμοῦ, ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ὑποδιευθύνσεως Ἀσφαλείας, ὁ Ἀστυνομικὸς Διευθυντὴς Καραχάλιος, συνελήφθη τὸ 1952 εἰς τὴν Νέαν Φιλαδέλφειαν μαζὶ μὲ ὁμάδα ἀστυνομικῶν, ἐπικεφαλῆς αὐτῶν, νὰ διανέμῃ προκηρύξεις καὶ νὰ προπαγανδίζῃ ὑπὲρ τῆς ΕΔΑ. Διατί; Διὰ νὰ συγκρατήσῃ τὰς ψήφους τῆς ΕΔΑ, νὰ μὴ διαρρεύσουν πρὸς τὸ Κέντρον καὶ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ πλειοψηφία τῆς δεξιᾶς. Τί μεγαλυτέραν ἀπόδειξιν θέλετε περὶ αὐτοῦ; Ὁ Πλαστήρας εἶναι γραμμένος εἰς τὰς Δέλτους τῆς Ἑλληνικῆς Ἱστορίας καὶ τίποτε δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸν μειώσῃ. Ἄν ἀνεφέρθην ἀπόψε εἰς τὸ ὄνομά του, τὸ ἔκαμα διὰ νὰ ὑπομνήσω, ὅτι δὲν λέγονται μόνον διὰ τὸν Γεώργιον Παπανδρέου αὐτά, ὅτι προηγήθησαν διὰ τὸν Πλαστῆρα, προηγήθησαν διὰ τὸν Ἐλευθέριον Βενιζέλον. Δὲν ἔμεινεν ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ μὴν ἐπιχειρήθη νὰ σπιλωθῇ ἐκ μέρους τῆς δεξιᾶς μὲ διαφόρους μεθόδους.

§138Ι. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως κάμνομεν ἐδῶ, ἢ ἱστορίαν;

§139Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Κάμνω πολιτικὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον τῶν ἀντιπάλων μας, οἱ ὁποῖοι διαρκῶς βυσσοδομοῦν εἰς βάρος μας. Μᾶς ἐμφανίζουν, ὅτι ὑπονομεύομεν τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, ὅτι προδίδομεν τὸν τόπον, ὅτι ἐνῷ εἴμεθα μὲ τὸ ΝΑΤΟ, ὅτι ἐνῷ εἴμεθα μέλη τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας, ἡμεῖς συνοδοιποροῦμεν δῆθεν μὲ τὴν ΕΔΑ, ἡ ὁποία ἀντιτίθεται εἰς αὐτὰς τὰς συμμαχίας μας. Κάμνω μίαν ἀντεπίθεσιν δι’ ὅσα εἶπαν ἐναντίον μας οἱ φυγάδες. Πρέπει νὰ λεχθοῦν καίτοι δὲν εἶναι παρόντες διὰ νὰ τὰ ἀκούσουν. Ἀλλὰ καὶ κάτι ἄλλο: Μᾶς εἶπαν οἱ κύριοι τῆς δεξιᾶς, ὅτι ἐξηυτελίσαμεν τὴν δημοσίαν ζωήν, ὅτι ἐξανδραποδίζομεν τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Καί, ἀντιθέτως, μίαν κατηγορίαν ἀκούομεν συνεχῶς ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς καὶ τοὺς ὀπαδοὺς τῆς Ε.Κ., ὅτι ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς εὑρίσκεται ἀκόμη παραδεδομένος εἰς τὴν ΕΡΕ. Καὶ παρὰ τοῦτο χθὲς ἀπετόλμησεν ὁ ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν νὰ μᾶς εἴπουν, ὅτι κάμνομεν ἐξανδραποδισμὸν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἡμεῖς θέλομεν τὴν Διοίκησιν χρηστὴν καὶ κάμνομεν τὸ πᾶν διὰ νὰ ὑπάρξῃ κράτος δικαίου, νὰ καταλυθῇ τὸ κομματικὸν κόμμα, τὸ ὁποῖον εἶχε καθιερωθῆ. Διότι, ἐπὶ ΕΡΕ τὰ πάντα εἶχον ὑποταχθῆ εἰς τὴν θέλησιν τοῦ κόμματος. Ἡ ἔννοια τοῦ κράτους ἐπὶ ΕΡΕ εἶχεν ὑποχωρήσει, καὶ εἶχε κυριαρχήσει ἡ ἔννοια τοῦ κόμματος. Καὶ καταβάλλεται ἔντονος καὶ συστηματικὴ προσπάθεια νὰ καταλυθῇ αὐτὸ τὸ κομματικὸν κράτος. Καὶ ἀκούονται ἴσως καὶ δίκαια παράπονα ἐκ μέρους συναδέλφων τοῦ Κέντρου, ὅτι δὲν ἔχει πραγματοποιηθῆ ἡ ἐκκαθάρισις τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν, δὲν ἔχει ἀποβληθῆ τὸ πνεῦμα τοῦ κομματισμοῦ ἀπὸ ὡρισμένας Δημοσίας Ὑπηρεσίας. Θὰ ἤθελα ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ νὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν, ὅτι ἐδῶ ἐδημιουργήθη τὸ λεγόμενον «ἀντιβενιζελικὸν κράτος». Ἐχρειάσθησαν 30 συναπτὰ ἔτη διὰ νὰ καθιερωθῇ τὸ ἀντιβενιζελικὸν Κράτος. Ἄρχισε νὰ δημιουργῆται ἀπὸ τὸ 1935. Ἔχει τὰς ρίζας του, ἔχει τοὺς πλοκάμους του. Εἶναι δυνατὸν μέσα εἰς ἕνα χρόνον νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἐκκαθάρισις εἰς τὴν δημοσίαν ζωὴν καὶ τὸν Κρατικὸν μηχανισμόν; Γίνεται μὲ μεθόδευσιν ἡ προσπάθεια. Ἐφηρμόσθη ὁ νόμος τῆς 35ετίας, ἐπῆλθεν ἡ ἀνανέωσις τῶν στελεχῶν εἰς τὴν Διοίκησιν. Μὲ αὐστηρὰν τήρησιν τῆς νομιμότητος ἀντιμετωπίζομεν τὰ προβλήματα αὐτά. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Γ. Παπανδρέου προχωρεῖ μὲ φρόνησιν, ἀλλὰ ταυτοχρόνως καὶ μὲ γενικότητα εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ παρελθόντος εἰς τὴν δημιουργίαν Κράτους πραγματικοῦ, Κράτους δικαίου, ἀπηλλαγμένου ἀπὸ τὸν κομματισμόν. Ὑπάρχουν, βέβαια, τὰ ὑπολείμματα, ἀλλ’ ἐναντίον τῶν ὑπολειμμάτων αὐτῶν ἡ Κυβέρνησις θὰ στραφῇ μὲ σταθερὰν χεῖρα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ κατάστασις αὐτή. Καί, πρὸ παντός, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχεται ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ νὰ παραπονῆται, ὅτι ἡμεῖς δημιουργοῦμε τὸν ἐξανδραποδισμὸν τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν. Ἀντιθέτως, ἄνεμος δημοκρατικὸς καὶ ἄνεμος ἐλευθερίας πνέει εἰς ὅλον τὸν τόπον, εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς δημοσίας ζωῆς. Καὶ ὁ λαὸς χαίρεται τὴν ἐξασφάλισιν τῶν ἐλευθεριῶν του. Κάθε ἕνας εἶναι ἐλεύθερος νὰ ἔχῃ τὸ φρόνημά του, τηρῶντας τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ ὑψώσαμεν ἐναντίον τῆς βίας καὶ τῆς αὐθαιρεσίας τὴν ἰσχὺν καὶ τὴν δύναμιν τοῦ νόμου. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καθιερώσαμεν καὶ μὲ τὴν νομιμότητα καὶ τὴν σταθερότητα προχωροῦμεν καὶ ἀντιμετωπίζομεν τὰ διάφορα προβλήματα καὶ προσπαθοῦμε νὰ ἀποκαθάρωμε τὸν Κρατικὸν μηχανισμὸν ἀπὸ ὅλα τὰ μιάσματα τοῦ παρελθόντος, ἀλλὰ προχωροῦμεν πάντοτε μὲ σύνεσιν, μὲ φρόνησιν καὶ πρὸ παντὸς μὲ νομιμότητα. Δὲν ἠμπορῶ, κ. συνάδελφοι, νὰ ἀφήσω ἀναπάντητον καὶ ἕναν ἄλλον ἰσχυρισμόν, τὸν ὁποῖον κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον προέβαλεν καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Μᾶς εἶπεν, ὅτι ἐδημιουργήσαμεν αὐτὴν τὴν σκηνοθεσίαν διὰ νὰ ξεκαθαρίσωμεν τὰ ἐσωτερικά μας προβλήματα καὶ ὅτι δὲν ἀπετολμήσαμεν ἐν οἴκῳ νὰ συζητήσωμε τὰ ζητήματά μας καὶ τὰ ἐφέραμεν ἐν δήμῳ. Εἶναι ὕβρις πρὸς τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, εἶναι ὕβρις πρὸς μίαν παράταξιν γνησίως καὶ πραγματικῶς δημοκρατικήν, δὲν ἔχομε τίποτε νὰ φοβηθῶμεν καὶ διὰ τὰς συζητήσεις ἐν οἴκῳ καὶ διὰ τὰς συζητήσεις ἐν δήμῳ. Οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου δὲν εἶναι μέλη λόχου, ὅπως ἦσαν οἱ βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ. Οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἔχουν δημοκρατικὴν πίστιν, ἔχουν δημοκρατικὴν συνείδησιν, πνέει ἄνεμος πραγματικῆς ἐλευθερίας καὶ δημοκρατίας μέσα εἰς τὴν συγκρότησιν τοῦ κόμματος, κάθε ἕνας εἶναι ἐλεύθερος νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του. Ἐκεῖ ποὺ τίθενται τὰ πολιτικὰ θέματα ὑπάρχει τὸ δικαίωμα καὶ ἡ εὐχέρεια νὰ ἀκουσθῇ ἡ ἀντίθετος γνώμη. Εἰς τὰ πολιτικὰ θέματα εἶναι τὸ θέμα τῆς πολιτικῆς καὶ τῆς κομματικῆς πειθαρχίας, οὐδεὶς ὅμως ποτὲ ἐφοβήθη νὰ διατυπώσῃ ἐλευθέρως τὴν ἄποψίν του καὶ τὴν γνώμην του. Ποτὲ δὲν ἐστήθησαν παρατηρητήρια ἀπὸ ἐκείνην τὴν πλευράν. Ὁ σεβασμὸς πρὸς τὴν σκέψιν, τὴν συνείδησιν καὶ τὴν θέλησιν τῶν βουλευτῶν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἶναι ἀμείωτος, εἶναι ἀπόλυτος. Καὶ ἦλθεν χθὲς ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν νὰ ὁμιλήσουν περὶ σκηνοθεσίας. Τοὺς ἀνταποδίδομεν καὶ τοὺς ἐπιστρέφομεν τὴν ὕβριν. Εἶναι γενναῖοι ἄνδρες οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἔχουν συνείδησιν τοῦ χρέους των καὶ τῆς ἀποστολῆς των, δὲν πτοοῦνται οὔτε φοβοῦνται. Ἀπόδειξις ὅτι ἐκεῖ ποὺ δὲν εἶχε τεθῆ πολιτικὸν θέμα, μὲ θάρρος καὶ εἰλικρίνειαν ὅσοι διεφώνουν ἐφ’ ἑνὸς δικαστικοῦ θέματος εἶχον τὴν ἄνεσιν νὰ διατυπώσουν ἐλευθέρως τὰς σκέψεις των. Ἄλλα εἶναι τὰ θέματα τῆς κομματικῆς πειθαρχίας ἐπάνω σὲ δογματικὰ καὶ πολιτικὰ θέματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἡ εὔνοια τῆς πολιτικῆς καὶ κομματικῆς πειθαρχίας εἶναι ἀπόλυτος, ἀλλὰ εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν σκέψεων, τῶν ἰδεῶν καὶ τῶν κινήσεων ἔχουν ἀποδείξει οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι δὲν εἶναι μέλη λόχου, ἀλλὰ εἶναι μέλη πραγματικὰ δημοκρατικοῦ κόμματος, κινοῦνται, σκέπτονται καὶ δροῦν ὡς πραγματικοὶ καὶ ἀληθινοὶ δημοκράται καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν χθὲς τὸ βράδυ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ καὶ τοῦ κ. Μαρκεζίνη εἶναι ἀνεπίτρεπτα, εἶναι ἔξω τῆς πραγματικότητος. Ἡ πορεία καὶ ἡ δρᾶσις τῶν βουλευτῶν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως ἔχουν ἀποδείξει πόσον δημοκρατικὴ εἶναι ἡ γραμμή, ἡ σκέψις καὶ ἡ πορεία τοῦ κόμματός μας. Δὲν ἐκάμαμεν σκηνοθεσίαν, οὔτε εἴχομεν ἀνάγκην ἀπὸ αὐτὴν τὴν σκηνοθεσίαν. Εἴμεθα ὑπερήφανοι διότι εὑρίσκομεν ἀνταπόκρισιν ἀπὸ τὸν λαὸν καὶ εἶναι ηὐξημένη ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν ἡγέτην μας. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει μόνον τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν βουλευτῶν τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου, ἀλλὰ τῆς μεγάλης μάζης τοῦ δημοκρατικοῦ λαοῦ, τῶν ἁπλῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι χαίρονται τὴν ἐλευθερίαν των καὶ τὴν πρόοδον τοῦ τόπου, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἱκανοποιημένοι μὲ τὸ ἀνέβασμα τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἐργαζομένων ἀνθρώπων. Διότι πολλὰ ἔχουν ἐπιτελεσθῆ καὶ εἰς τὸν ἀγροτικὸν καὶ τὸν ἐργατικὸν τομέα καὶ ἐπειδὴ δὲν ξεύρω ἐὰν θὰ προλάβῃ ὁ συνάδελφός μου τῆς Ἐργασίας καὶ ἐπειδὴ ὁ προλαλήσας συνάδελφος τῆς ἀριστερᾶς ἀνεφέρθη εἰς ἐργατικὰ θέματα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ ὑπομνήσω, ὅτι τὰ κατώτατα ὅρια τῶν μισθῶν ηὐξήθησαν κατὰ 12%, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν παρεσχέθη ἐπίδομα ἀδείας, τὸ ὁποῖον ἀντιστοιχεῖ μὲ εἰσόδημα τοῦ ἡμίσεος τοῦ μηνιαίου μισθοῦ περίπου, καὶ ἔτσι ἡ αὔξησις φθάνει τὰ 16%. Διακόσιαι ἐνενῆντα (290) συλλογικαὶ συμβάσεις ὑπεγράφησαν καὶ ἐτέθησαν ἐν ἰσχύϊ, τὸ ἐπίδομα ἀδείας ἐπεξετάθη καὶ εἰς τοὺς συνταξιούχους μὲ τὸν νόμον 4476, τὰ οἰκογενειακὰ ἐπιδόματα ἐδόθησαν δι’ ὅλα τὰ τέκνα διότι ἕως τώρα ἐδίδοντο μόνον διὰ τὰ δύο τέκνα, ἐνῷ τώρα δίδονται δι’ ὅλα μέχρις ἡλικίας 15 ἐτῶν. Καὶ διετέθησαν διὰ τὰ οἰκογενειακὰ ἐπιδόματα 110.000.000 δραχμῶν διὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον τοῦ 1965, ἐνῷ εἶχον διατεθῆ 68.000.000 διὰ τὸ ἀντίστοιχον τρίμηνον τοῦ 1964. Καὶ μὲ τὸν νόμον 4350 ἐθεσπίσθη εἰδικὸν συνταξιοδοτικὸν καθεστὼς διὰ τὰ βαρέα καὶ ἀνθυγιεινὰ ἐπαγγέλματα. Καὶ πέραν τούτου μὲ τὸν νόμον 4361 τοῦ 1964 ἐξησφαλίσθησαν αἱ συνδικαλιστικαὶ ἐλευθερίαι, ἔπαυσε πλέον ἡ παρέμβασις ἡ Κυβερνητικὴ εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ συνδικαλισμοῦ καὶ ὁ συνδικαλισμὸς κατωχυρώθη πλέον κατὰ τρόπον ἀπόλυτον. Ἀλλὰ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἔκαμεν εἰδικὴν μνείαν καὶ εἰς τὸ θέμα τοῦ ραδιοφώνου.

§140Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Αὐτὸς ἦλθεν εἰς συνεννόησιν μὲ τὴν ΕΔΑ, ὁ κ. Μαρκεζίνης, διὰ νὰ ἡγηθῇ πολιτικοῦ σχήματος.

§141Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Νομίζω, ὅτι ἐδόθη ἡ ἀπάντησις καὶ ἐτερματίσθη τὸ θέμα· παρανόησις ἔγινε. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνεφέρθη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν καὶ εἰς τὸ θέμα τοῦ ραδιοφώνου καὶ ὑπεστήριξεν, ὅτι δῆθεν εἰς τὴν ἐποχήν μας τὸ ραδιόφωνον δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο, ἀπὸ τὸ νὰ ὑμνῇ τὰ κυβερνητικὰ ἔργα. Φαίνεται, ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, δὲν παρακολουθεῖ τὸ ραδιόφωνον. Ἴσως, νὰ ἔχῃ τὴν ἀνάμνησιν τῆς ἰδικῆς του ἐποχῆς, ὅταν ἦτο Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ καὶ μάλιστα ἐνθυμοῦμαι συνεκρατεῖτο ἡ ἀναπνοὴ ἑκάστην 9ην τοῦ μηνός, τὴν 9ην νυκτερινὴν ὥραν, διότι ἦτο ἡ ἡμερομηνία τῆς προτιμήσεως τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι καὶ ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τοῦ Συναγερμοῦ καὶ μετέπειτα, ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε., οἱ ἀντίπαλοι τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἀνεφέροντο καθόλου, εἶχεν ἀποκλεισθῆ τὸ ὄνομά των. Ἐδίδοντο ἀπαντήσεις ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς τὸν κ. Παπανδρέου, αἱ ὁποῖαι ἀνεφέροντο ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον, χωρίς, ὅμως, νὰ ἀναφέρωνται καὶ χωρὶς ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον νὰ ἀποδίδωνται αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Παπανδρέου. Ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον εἶχαν ἀποκλεισθῆ οἱ πολιτικοὶ ἀντίπαλοι τῆς Ε.Ρ.Ε., ἀκόμη καὶ οἱ ἄνθρωποι τοῦ πνεύματος καὶ τῆς τέχνης, ποὺ δὲν ἀνῆκαν εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἠμποροῦν νὰ πληροφορηθοῦν, ὅτι χθές, ἐπὶ ἐκπομπῆς 15 λεπτῶν εἰδήσεων, διετέθησαν τρία λεπτὰ τῆς ὥρας ἐπὶ τοῦ ὅλου προγράμματος, διὰ νὰ δοθῇ περίληψις τοῦ λόγου τοῦ κ. Μαρκεζίνη καὶ μὲ μεγαλυτέραν διάρκειαν ἐδόθη εὐρεῖα περίληψις τοῦ λόγου τοῦ κ. Κανελλοπούλου. Πάντοτε, γίνεται ἀνακοίνωσις περὶ τῆς πορείας του, τῶν περιοδειῶν του καὶ διευκολύνσεις τοῦ παρεσχέθησαν, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ κάμῃ, ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, τὴν συγκέντρωσιν τῆς πλατείας Κλαυθμῶνος. Τρεῖς σελίδες ὁλόκληροι ἐδόθησαν ἀπὸ ραδιοφώνου, ὅταν ὡμίλησεν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως εἰς Ναύπακτον, τὴν πατρίδα τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ἀκόμη καὶ εἰς τὰ πνευματικά του θέματα, εἰς ἕνα ὡραῖον, πράγματι βιβλίον του, τὸ ὁποῖον ἐκυκλοφόρησε τελευταῖα, ἐγένετο εὐρεῖα περίληψις καὶ ἐνημέρωσις τοῦ κοινοῦ διὰ τὴν παρουσίαν εἰς τὸν πνευματικὸν τομέα τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. Ποτὲ δὲν ἀνεφέρθη εἰς τὸ παρελθὸν τὸ ὄνομα τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου, ποτὲ δὲν ἠκούσθησαν αἱ δηλώσεις του ἀπὸ ραδιοφώνου, καὶ γενικώτερον πολιτευταί, καλλιτέχναι, ἐπιστήμονες, ποὺ δὲν ἦσαν προσδεδεμένοι πρὸς τὴν Ε.Ρ.Ε., οὐδέποτε ἠκούσθησαν ἀπὸ ραδιοφώνου. Καὶ ἔχει μεταβληθῆ αὐτὸ τὸ καθεστώς. Προβάλλεται, βεβαίως τὸ Κυβερνητικὸν ἔργον καὶ ἀνακοινώνονται αἱ δηλώσεις τῶν Ὑπουργῶν, δὲν παραλείπεται, ὅμως, καὶ ἡ ἐμφάνισις ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τῶν ἀπόψεων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ ἦλθον χθὲς ἐδῶ, διὰ νὰ παραπονεθοῦν, διὰ νὰ διατυπώσουν δριμύτατα σχόλια εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὸ θέμα τοῦ ραδιοφώνου καὶ δὲν ἔμειναν ἐδῶ διὰ νὰ ἀκούσουν τὴν ἀπάντησιν. Ἐφυγομάχησαν, διότι δὲν τοὺς συμφέρει ὁ ἀντίλογος, διότι ἠξεύρουν, μὲ ποῖα δεδομένα καὶ ποῖα στοιχεῖα ἀτράνταχτα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τοὺς ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἐνόμισαν, ὅτι μὲ ὅσα εἶπον χθές, θὰ ἔδιδον τροφὴν εἰς τὰς ἐφημερίδας των, διὰ τὴν καταδημαγώγησιν τῆς κοινῆς γνώμης. Ἠπατήθησαν, ὅμως, οἰκτρῶς. Κύριοι συνάδελφοι, θέλω, νὰ σᾶς ἐξομολογηθῶ. Δὲν ἦτο εἰς τὴν πρόθεσίν μου νὰ ἀναμοχλεύσω τὸ παρελθόν, εἰλικρινῶς τὸ λέγω καὶ μοῦ ἔκαμε ἐντύπωσιν, διότι ἤρχισε ἡ ἀντίδρασις ἐκ μέρους τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀριστερᾶς. Καί, ὅπως πολὺ ὀρθῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ἐπεχείρησαν ὡρισμένα μέλη τῆς ΕΔΑ νὰ δώσουν ἐπιχειρήματα εἰς τὴν Δεξιάν, διὰ νὰ δημαγωγήσῃ εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι, βέβαια, σύνηθες τὸ φαινόμενον διὰ τὴν Δεξιάν. Ἀπὸ τότε ποὺ ἤρχισαν αἱ προοδευτικαὶ δυνάμεις νὰ ἀνέρχωνται εἰς τὸν τόπον, ἀπὸ τοῦ 1909 καὶ μετέπειτα, μὲ τὴν ἐμφάνισιν τοῦ πολιτικοῦ ἡλίου, τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, ἤρχισεν ἡ ὀργάνωσις εἰς αὐτὰ τὰ τεράστια ἔργα, εἰς τὰ μεγάλα ἐπιτεύγματα εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς, εἰς τοὺς κοινωνικοὺς τομεῖς, εἰς τὴν ἐργατικὴν ἄνοδον, εἰς τὴν ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν, εἰς τὴν ἐκπαιδευτικὴν μεταρρύθμισιν, ἡ σκληρὰ ἀντίδρασις τῶν ἀνθρώπων τῆς Δεξιᾶς, ἐξεδηλώθη κατὰ τρόπον ἐπίμονον. Ἡ ἀντίδρασις ὑπῆρξεν ἔντονος καὶ ὅταν ἐτάνυε ἡ Ἑλλὰς διὰ τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, τὰς πτέρυγας, διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὴν Βασιλίδα τῶν Πόλεων καὶ εἰς τὴν Σμύρνην, διὰ νὰ στήσῃ τὰ τρόπαια καὶ τὰς Ἑλληνικὰς σημαίας εἰς τὴν μεγάλην Ἑλλάδα, τῶν πέντε θαλασσῶν καὶ τῶν δύο ἠπείρων! Εἰς πᾶσαν προοδευτικὴν ἐκδήλωσιν ἡ ἀντίδρασις τῆς Δεξιᾶς, ὑπῆρξεν ἀμείλικτος. Καὶ πάντοτε μὲ τὰς ἰδίας δημαγωγικὰς ἐκδηλώσεις. Δι’ αὐτὸ ἀνεμνήσθην τοῦ μεγάλου Ἕλληνος Νικολάου Πλαστήρα, ὁ ὁποῖος ἔχει εἰσέλθει πλέον εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ θρύλου καὶ τὸν ὁποῖον ἐπεχείρησαν νὰ τὸν σπιλώσουν. Ἐξακολουθεῖ καὶ σήμερον πανομοιότυπα ἡ ἰδία τακτική. Καὶ εἶναι ἀδίστακτοι εἰς τὰς ἐπιθέσεις των. Βάλλουν σήμερον ἐναντίον πνευματικῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τιμὴν καὶ δόξαν τῆς πατρίδος μας. Δὲν ὑπῆρξε θέμα προοδευτικὸν ποὺ νὰ μὴ ἐξεδηλώθη ἡ ἀντίδρασίς των. Ἔφερεν ἡ Κυβέρνησις ἕνα νομοσχέδιον, διὰ τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρονται εὐρύτατες ἐπαγγελματικὲς τάξεις, διὰ τὴν προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπεδίωξαν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἡ ἀντίδρασις τῆς Δεξιᾶς, ἐματαίωσε τὴν ἐπιψήφισίν του. Ἐκ τῶν πρώτων, βέβαια, θὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ἡ ἀντίδρασις τῆς Δεξιᾶς, δὲν θὰ κατισχύσῃ. Ἀλλ’ ἡ ἀντιδραστικὴ Δεξιά, ἐνῷ λυσσωδῶς καταπολεμᾷ τὰ προοδευτικὰ κυβερνητικὰ μέτρα, εἰς τὰ συνέδρια τῶν παραγωγικῶν τάξεων, ἐμφανίζεται ὡς ὑπέρμαχος τῶν αἰτημάτων των. Καταγγέλλομεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, τὴν ἀπαράδεκτον αὐτὴν τακτικὴν καὶ καλοῦμεν, ὄχι μόνον τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, ἀλλὰ ὅλους τοὺς καλῆς πίστεως πολίτας, νὰ συναγάγουν τὰ συμπεράσματά των. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ λήξῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ περιβληθῇ μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ σώματος, ἀλλὰ ὁ ἀγὼν θὰ συνεχισθῇ μὲ πίστιν πρὸς τὴν δημοκρατίαν. Εἶπεν, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὸ πρῶτον ἔτος ἐχρειάσθη διὰ νὰ τεθοῦν τὰ θεμέλια τῆς κυβερνητικῆς προσπαθείας. Εἰσερχόμεθα ἤδη εἰς ἕνα νέον δημιουργικὸν ἔτος καὶ θὰ καταβληθῇ προσπάθεια διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων τοῦ λαοῦ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι μόνον οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι στηρίζουν τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, ἀλλὰ καὶ γενικώτερον ὅλοι οἱ καλόπιστοι ἄνθρωποι, θὰ εὑρεθοῦν συμπαραστάται τῆς κυβερνητικῆς προσπαθείας. Καὶ ἡ προσπάθεια ποὺ καταβάλλει ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ τὸ Προοδευτικὸν Κόμμα, νὰ βυσσοδομήσῃ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, θὰ πέσῃ εἰς τὸ κενόν, διότι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν πόλεμον αὐτὸν ἀπαντᾷ μὲ πραγματικὰ καὶ θετικὰ στοιχεῖα. Εἶναι ἀρνητικὴ ἡ θέσις των καὶ ἀρνητικὴ ἡ πορεία των. Ἐπιχειροῦν νὰ ἀνανεώσουν τὸν διχασμὸν μὲ τεχνητὰ μέσα. Ἐπιχειροῦν ἐδῶ νὰ διαιωνίσουν τὴν ἀνωμαλίαν, ἀλλὰ ὅλα αὐτὰ εἶναι ξεπερασμένα. Ὁ λαὸς ὁ δημοκρατικός, ἡνωμένος, θὰ προχωρήσῃ εἰς τὸν δρόμον τῆς προόδου καὶ τῆς ἀληθοῦς δημοκρατίας. Ἡ Κυβέρνησις στηριζομένη εἰς τὴν θέλησιν τῆς πλειοψηφίας τοῦ σώματος καὶ τῆς συντριπτικῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ, θὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ δημιουργικόν της ἔργον. Καὶ θὰ ἐξασφαλίσῃ τὰς ἐλευθερίας τοῦ λαοῦ, τὴν προκοπὴν καὶ τὴν ἄνοδον τοῦ πολιτιστικοῦ καὶ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ε. Μπακλατζῆς).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κύρκος, ἔχει τὸν λόγον.

§143Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Παπασπύρου μᾶς συνήθισε, κατὰ τὸ παρελθόν, εἰς μαχητικοὺς ἀγῶνας καὶ ἐκτιμούσαμε τὴν ἱκανότητά του αὐτήν, νὰ εἶναι δηλαδὴ μαχητὴς ἔναντι τοῦ κοινοῦ ἀντιπάλου τῆς Δημοκρατίας. Ἀπόψε, ὅμως, ἐνεφανίσθη μὲ διάθεσιν ἐμπρηστικὴν ἢ ἂς πῶ ἔτσι, μὲ μίαν ἔλλειψιν τοῦ ὀφειλομένου σεβασμοῦ πρὸς ὅλους, ὅσους ἠγωνίσθησαν διὰ τὸν αὐτὸν σκοπόν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχουν διαφωνίαι μεταξύ μας. Ἀλλὰ ἄξιον ὑπευθύνων ἀνδρῶν δὲν εἶναι νὰ ἀναξέωμεν, τὴν στιγμὴν αὑτήν, τὰς διαφωνίας, ἀλλὰ νὰ συγκεντροῦμεν ὅλας τὰς διαθεσίμους δυνάμεις, νὰ τὰς ἐμπνέωμεν καὶ νὰ τὰς κινῶμεν ἐναντίον τῶν κοινῶν στόχων: τῶν ὑπονομευτῶν τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος, ὑπὸ οἱονδήποτε ὄνομα καὶ ἂν δροῦν. Ὁ κ. Παπασπύρου ἐσκέφθη ποῖον ἀντίκτυπον θὰ ἔχῃ εἰς τὰς μεγάλας μάζας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἡ ἀποψινή του ἀγόρευσις; Ἐγὼ θὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν τῆς ἀποψινῆς του στάσεως. Ἔχει ἀναλάβει νὰ φέρῃ εἰς πέρας ἕνα ἄχαρι ἔργον. Ἐνεφανίσθη εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν σάλον ποὺ ἠγέρθη ἀπὸ τὰς παραγραφὰς τῶν σκανδάλων τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς τὰς τάξεις τοῦ δημοκρατικοῦ λαοῦ καὶ αὐτῶν τῶν ὀπαδῶν σας συμπεριλαμβανομένων. Καὶ προτίμησε νὰ μετατοπίσῃ τὸ ζήτημα. Εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν εὐαισθησίαν ποὺ ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐπιδεικνύετε ἔναντι τῆς συνεργασίας, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι αὕτη εἶναι πρᾶξις πολιτικὴ καὶ ἔγινεν, ὡς θὰ ἐνθυμεῖσθε, τὸ 1956 καὶ ὑπῆρξαν περίοδοι, ὅπως τὸ 1952, ποὺ δὲν ἔγινεν ἐκλογικὴ συνεργασία. Ἐὰν ὅμως κατὰ τὴν τελευταίαν ταύτην χρονολογίαν ἐγένετο ἐκλογικὴ συνεργασία, ὡς ἡμεῖς ἐπεδιώκαμεν, δὲν θὰ ἤρχετο εἰς τὴν ἐξουσίαν ὁ Παπάγος καὶ αἱ μετέπειτα Κυβερνήσεις τῆς Ε.Ρ.Ε., πρᾶγμα ὅπερ ἀπετέλει τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορικὴ ἀλήθεια καὶ ἡ εὐθύνη σας. Ἡμεῖς, κ. συνάδελφοι, συνηθίζομεν νὰ πειθαρχοῦμεν εἰς τὴν πολιτικήν μας σκέψιν καὶ τὰ νεῦρα μας, συμφώνως πρὸς τὰ πραγματικὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ δὲν παρασυρόμεθα εἰς τὸ νὰ ἀνοίξωμεν μέτωπα, ἐκεῖ ὅπου ταῦτα δὲν χρειάζονται, ἀλλὰ βάλλομεν καὶ ἀγωνιζόμεθα ἐναντίον τῶν ὑπονομευτῶν τῶν δημοκρατικῶν κατακτήσεων τοῦ λαοῦ, ἐναντίον τῶν στρατοκρατῶν τῆς «ΧΟΥΝΤΑ», τῆς ὀλιγαρχίας καὶ τῶν ξένων ἐπεμβάσεων. Κατ’ ἀκολουθίαν, κ. συνάδελφοι ἡ πολιτική μας συνεισφορὰ εἶναι νὰ ἐνισχύσωμεν κάθε προσπάθειαν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τῶν μεγάλων διὰ τὸ Ἔθνος κινδύνων καὶ τῶν ἀκόμα μεγαλυτέρων δυνατοτήτων, νὰ σφυρηλατήσωμεν μαζὶ μὲ τοὺς συνεπεῖς δημοκράτας τὴν πορείαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσῃ τὸ Ἔθνος. Ὁ κ. Παπασπύρου μᾶς κατηγόρησε διὰ δημαγωγίαν εἰς τὸ θέμα τῶν σκανδάλων τῆς Δ.Ε.Η. Ὁ κ. Ὑπουργός, νομίζω, ὅτι ἠθέλησε νὰ νοθεύσῃ τὰ πράγματα. Ὑπεστηρίξατε, ὅτι εἰς τὰ θέματα τῆς Δ.Ε.Η. ὑπῆρξεν ἡ παραγραφὴ καὶ ὅτι ἀναμένατε τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐκτάκτου Ἐλέγχου ἐξ ἀνωτάτων Δικαστικῶν, διὰ νὰ προβῆτε συμφώνως πρὸς αὐτό, εἰς περαιτέρω ἐνεργείας. Δὲν ἐσκέφθητε, ὅμως, κ. Ὑπουργέ, τὶ ἀκριβῶς συνέβη μὲ τὰ μυστικὰ κονδύλια. Διότι, ὅσον ἀφορᾷ αὐτά, αἱ συντηρητικαὶ ἐκθέσεις τῶν ἀνωτάτων Δικαστικῶν ὑπῆρχαν ἤδη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Μαΐου. Καὶ εἴχατε τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον νὰ προτείνετε ἐγκαίρως τὴν σύστασιν Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς. Πιστεύομεν, ὅμως, μετὰ πεποιθήσεως, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἀκολουθήσατε αὐτὴν τὴν τακτικήν, ὄχι λόγῳ ἐσφαλμένης ἐκτιμήσεως τῶν προθεσμιῶν, ἀλλὰ ἐπειδὴ τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ ἐπιθυμία τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἄλλων τινῶν. Τοῦτο τὸ εἶπεν ὁ κ. Ἠλιοῦ εἰς τὴν ἀγόρευσίν του, ὅτι δηλαδὴ ἡ ἐνέργειά σας αὐτὴ ἀπετέλεσε πρᾶξιν συναλλαγῆς. Νὰ γιατὶ σᾶς ψέγομεν. Ὠφείλατε ἀπόψε νὰ δώσετε καθαρὰς ἐξηγήσεις στὸ Λαὸ καὶ νὰ ἀναλάβετε τὰς εὐθύνας σας. Ἐν τούτοις ἀπεφύγατε μὲ λυρικοὺς τόνους νὰ παράσχετε καθαρὰς καὶ πειστικὰς ἀπαντήσεις. Τὸ συζητούμενον πολιτικὸν θέμα, ποὺ ἦλθε μὲ ἐπιβαλλομένην πρωτοβουλίαν τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι κρίσιμον καὶ πρέπει τὸ Ἔθνος νὰ διαφωτισθῇ τόσον ἐπὶ τῶν κινδύνων, οἱ ὁποῖοι τὸ περιβάλλουν, ὅσον καὶ ἐπὶ τῶν δυνατοτήτων τὰς ὁποίας ὁ δημοκρατικὸς κόσμος διαθέτει διὰ τὴν περιφρούρησιν τῶν κατακτήσεών του. Ἡ Ε.Ρ.Ε., κ. συνάδελφοι, ἐφυγομάχησε, διότι δὲν αἰσθάνεται ἄνεσιν εἰς τὸ δημοκρατικὸν αὐτὸ βῆμα. Δὲν ἔχει ἡ Ε.Ρ.Ε. ἰδέας νὰ ὑποστηρίξῃ. Καὶ προτιμᾶ διὰ τοῦτο νὰ καταφεύγῃ εἰς τὸ πεζοδρόμιον καὶ νὰ προκαλῇ ἀνησυχίαν καὶ ἀνωμαλίαν μὲ τὴν ἐλπίδα τῆς παρεμβάσεως τοῦ Βασιλέως. Σᾶς ὑπενθυμίζω μίαν φράσιν τοῦ Μάρξ, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν: «Ὅλα τὰ μεγάλα γεγονότα ἐπαναλαμβάνονται δύο φορές. Τὴν πρώτην φορὰν ὡς τραγῳδία, τὴν δευτέραν φορὰν ὡς φάρσα. Ἡ δημοκρατικὴ ἀντίστασις, ἢ κατὰ σᾶς ὁ ἀνένδοτος ἀγὼν τοῦ δημοκρατικοῦ λαοῦ, μὲ τοὺς ἀνωτέρους του σκοπούς, ὑπῆρξε δραματικὴ προσπάθεια διὰ τὴν κατακρήμνισιν τῆς παρανόμου δεξιᾶς. Ἐνῷ ὁ ἀγὼν τῆς Ε.Ρ.Ε. εἶναι γελοιοποίησις καὶ φάρσα. Δὲν δύναται ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ ἀποφύγῃ τὸν χαρακτηρισμόν. Τότε, κ. συνάδελφοι, ἐμαχόμεθα ἐναντίον νόθου Βουλῆς καὶ παρανόμου Κυβερνήσεως. Σήμερον ἡ φασιστικὴ Δεξιὰ μάχεται νὰ ἀνατρέψῃ τὴν συντριπτικὴν καὶ νόμιμον πλειοψηφίαν τοῦ δημοκρατικοῦ λαοῦ. Ἔφυγεν ἡ ΕΡΕ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ποῦ ὅμως θὰ βαδίσῃ; Πρὸς τὸν λαόν; Ἐκεῖ τὴν ἀναμένει ἡ κατακόρυφος κατακρήμνισις. Εὑρίσκει ἴσως ἡ ΕΡΕ ἀπήχησιν εἰς τὰς κορυφὰς τῆς κοινωνικῆς ζωῆς ὅπου κυριαρχοῦν οἱ συνδυασμοὶ συμφερόντων. Δὲν ἔχει ὅμως σημασίαν τὶ πραγματοποιεῖ ἐκεῖ. Σήμερον εὑρίσκεται ὑπὸ τὸ κράτος φοβερῶν ἀποκαλύψεων καὶ ὑπὸ τὴν ἀνηλεῆ πίεσιν τοῦ δημοκρατικοῦ λαοῦ. Καὶ δὲν μπορεῖ νὰ διεκδικῇ ὅτι ἐκπροσωπεῖ τὸ 35% τοῦ 1964. Γιατὶ βέβαια, οἱ ἁπλοῖ δεξιοί, πολλὰ ἀπὸ τὰ στελέχη της, καὶ ἀπὸ τοὺς βουλευτάς της ἀκόμα θὰ ἦτο ἄδικον νὰ θεωρηθοῦν συνυπεύθυνοι τοῦ ἀντιδημοκρατικοῦ ὀργίου. Ἡ Ε.Ρ.Ε., κ. συνάδελφοι, ἔχει περιέλθει εἰς δεινὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἐπεδείνωσαν ἀκόμη περισσότερον αἱ ἀποκαλύψεις τοῦ Ὑπομοιράρχου Καπελώνη. Βαδίζουσα πρὸς τὸν λαὸν θὰ εἰσπράξῃ μόνον τὴν κατακραυγὴν του καὶ τὰς ἀράς του. Ἔφυγεν ἡ Ε.Ρ.Ε. ἀπὸ τὴν Βουλὴν διὰ νὰ προκαλέσῃ ἀνωμαλίαν καὶ ἐπέμβασιν τοῦ Βασιλέως. Καὶ διὰ νὰ μὴ ἐννοηθῇ, ὅτι λέγω ταῦτα κατεχόμενος ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὸν μένος, σᾶς ἀναγινώσκω τὴν ἐφημερίδα «ΗΜΕΡΑ», ὄργανον τῆς Δεξιᾶς καὶ προσωπικῆς τοῦ κ. Καραμανλῆ, ἡ ὁποία γράφει: «... (ἀναγινώσκει)...». Εἶναι ἐμφανὲς ἐκ τοῦ ἄρθρου τούτου, ὅτι γίνεται ἔκκλησις ἐπεμβάσεως τοῦ Βασιλέως ὄχι ὡς συνταγματικοῦ ρυθμιστοῦ, ἀλλὰ ὡς παράγοντος ἀνωμαλίας. Μετὰ τὰ πρόσφατα γεγονότα, ἰδίᾳ μὲ τὴν ἀποδοχὴν τῆς παραγραφῆς διὰ τὰ σκάνδαλα, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀνέμενε τὴν πολιτικὴν συζήτησιν σὰν ἕνα νέο σάλπισμα μάχης καὶ ἀγῶνος. Γνωρίζετε, κ. συνάδελφοι τῆς Ε.Κ. ἐκ τῆς διετοῦς ἐπαφῆς μὲ τοὺς ὀπαδούς σας, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θέλει τὴν πορείαν πρὸς τὰ ἐμπρός. Προσεφέρθη ὅμως ἀντὶ τῆς μάχης ἡ πλατφόρμα τοῦ συμβιβασμοῦ. Ἀπέκρουσεν ἡ Κυβέρνησις μὲ ἀγανάκτησιν τὴν κατηγορίαν τῆς συναλλαγῆς. Ἐπεβεβαιώθη ὅμως αὕτη διὰ τοῦ στόματος τοῦ ἀξιοτίμου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Στεφανοπούλου, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι προσεφέρθη διὰ τῶν παραγραφῶν ἡ ὁμαλότης καὶ ἡ νομιμότης καὶ ἐκάλεσε τὴν Ε.Ρ.Ε. νὰ ἀσκήσῃ δημιουργικὴν Ἀντιπολίτευσιν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρέπει νὰ παίζωμεν μὲ τὴν ἔννοιαν τῆς νομιμότητος καὶ τῆς ὁμαλότητος. Διότι ἀποτελεῖ τὴν ἀκριβῆ ἐλπίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλά, ποίας ὁμαλότητος; Τῆς ὁμαλότητος, κύριοι, ἡ ὁποία ἀφοπλίζει τὴν ἀνωμαλίαν καὶ κατασφαλίζει τὴν σταθερὰν δημοκρατικὴν ἀνέλιξιν, ὄχι ἐκείνης, ἡ ὁποία ὑποκρύπτει τὸ στιλέττον κατὰ τῆς δημοκρατίας. Ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι κατεθέσαμεν τὰς 4 προτάσεις, δὲν ἐκινήθημεν ἀπὸ εὐτελῆ, ταπεινά, καὶ προσωπικὰ κίνητρα. Διαφωνοῦμεν μὲ τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ κ. Στεφανοπούλου. Δὲν εἶναι προσωπικὸς ὁ ἀγῶνας. Ὅλοι διεκηρύσσαμεν καὶ ἠγωνιζόμεθα διὰ τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τῆς Δημοκρατίας ὄχι μόνον διὰ τὸ παρόν, ἀλλὰ καὶ τὴν παγίωσίν της εἰς τὸ μέλλον. Καὶ προϋπόθεσις ἦτο ἡ κάθαρσις τοῦ δημοσίου βίου ἀπὸ τὸ κράτος — συμμορία τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ἀπὸ τὰς ἀναθυμιάσεις τῶν σκανδάλων τῆς Ε.Ρ.Ε. Κατὰ συνέπειαν, ἡ ἰδική μας πρᾶξις, τῆς ἀποκαλύψεως τοῦ ἠθικοῦ στιγματισμοῦ, καθὼς καὶ ἡ πρότασις διὰ τὴν διοικητικὴν καὶ δικαστικὴν ἐκκαθάρισιν, ἔχει τὴν σφραγίδα τῆς μεγάλης ἠθικῆς ποιότητος, κ. Ὑπουργὲ τῆς Προεδρίας. Καὶ διότι ἡ ἀριστερὰ εἶναι κίνημα κατ’ ἐξοχὴν ἰδεολογικὸν καὶ δὲν εἶναι κίνημα ποὺ καταξευτελίζει τοὺς ἀγῶνας μὲ προσωπικὰ κίνητρα, διὰ τοῦτο δὲν ὑποστέλλει τὰς σημαίας του, οὔτε δέχεται οἱονδήποτε συμβιβασμὸν εἰς βάρος τοῦ λαοῦ καὶ τῆς Δημοκρατίας. Ἡ ἀρχή, ἡ ὁποία τηρεῖται μὲ θρησκευτικὴν εὐλάβειαν ἀπὸ τὸ Κόμμα μας, εἶναι ἡ πλήρης ἐκπλήρωσις τῶν δεσμεύσεων ἔναντι τοῦ λαοῦ, μέχρι τέλους. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀντιλαμβάνομαι, εἰλικρινῶς, τὶ ἔδαφος ὑπάρχει διὰ νὰ ἀναπτυχθῇ αὐτὴ ἡ πολιτικὴ τῆς «ὁμαλότητος», εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρθη ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῆς συμφιλιώσεως μὲ τὴν Δεξιάν. Πάντα ταῦτα ἔρχονται εἰς ἀντίθεσιν μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἠχοῦν ἀκόμη εἰς τὰ αὐτιά μας, μὲ τοὺς λόγους δηλαδὴ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἀπεκαλύφθη τὸ γνωστὸν σχέδιον «ΠΕΡΙΚΛΗΣ», ὁ ὁποῖος, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Δεξιάν, εἶπε: «Κύριοι, δὲν εἶσθε Ἐθνικὴ παράταξις, εἶσθε φασισμός». Δὲν δυνάμεθα, κ. Ὑπουργὲ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀντιληφθῶμεν, πῶς ἀποτολμᾶτε αὐτὴν τὴν πλατφόρμαν τῆς συμφιλιώσεως. Διότι, ὀφείλετε νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἡ ΕΡΕ ὄχι μόνον δὲν ἀνεγνώρισε τὴν πολιτικήν της ἧτταν, ἀλλὰ ἑκατονταεπλασίασε τὶς προσπάθειές της, διὰ νὰ ἐπανέλθῃ, μὲ κάθε τρόπο καὶ μὲ κάθε μέσον, εἰς τὸν ἀπολεσθέντα ὑπ’ αὐτῆς παράδεισον. Ἡ Δεξιὰ καλλιεργεῖ μὲ εὐτελεῖς μεθόδους κλῖμα ἀνησυχίας, ἐπικαλεῖται δικτατορικὰς λύσεις, καλεῖ διὰ τῆς «Ἀκροπόλεως» εἰς ἀνοιχτὴν ἀντεπανάστασιν, ὁμιλεῖ περὶ ἐθνικοῦ διχασμοῦ καὶ περὶ τοῦ ἐνδεχομένου «αἱματηρῶν λύσεων». Ἰδοὺ διατί, κ. Ὑπουργὲ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ ὁμολογήσετε, ὅτι ἡ ἀποψινή σας ἐμφάνισις δὲν συνετέλεσεν, ὥστε νὰ συσπειρωθοῦν αἱ δυνάμεις τῆς Δημοκρατίας καὶ νὰ ἐνημερωθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς περὶ τῶν κινδύνων καὶ περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς πάλης γιὰ τὴν ἐξουδετέρωσίν τους. Καὶ πρέπει νὰ σᾶς ποῦμε, εἴτε ἀπὸ ἔλλειψιν θάρρους εἴτε ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ σᾶς ἐξεστόμησε κατὰ πρόσωπον ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ἀπὸ ἔλλειψιν βουλήσεως, εἴτε ἀπὸ δεσμεύσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς κύκλον τῆς ἡγεσίας σας, ὁδηγεῖσθε εἰς παραχωρήσεις καὶ ἀφήνετε τὰς πύλας τῆς Δημοκρατίας ἀφρουρήτους. Καὶ κατὰ τοῦτο, διότι εἶσθε Κυβέρνησις, αἱ εὐθῦναι σας ἐν προκειμένῳ, εἶναι ἱστορικαί. Ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματός μας, κ. Ἠλιοῦ, εἰς μίαν λαμπροτάτην ἀγόρευσίν του, ἡ ὁποία ἔκαμε βαθεῖαν αἴσθησιν εἰς ὅλους τοὺς κυρίους συναδέλφους χθές, ἔθεσε τὸ πύρινον ἐρώτημα, αὐτὸ τοῦ ὁποίου δὲν δύναται κανεὶς νὰ εὕρῃ ἔστω καὶ ἓν σπέρμα εἰς τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Παπασπύρου: Ποῖος κυβερνᾶ, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος σᾶς ἔδωσε τὸ 53%, διὰ νὰ πραγματοποιήσετε τὰς δημιουργικὰς ἐπαγγελίας ἢ κυβερνοῦν οἱ ἐξωπολιτικοὶ παράγοντες, οἱ ὁποῖοι τιμίως καὶ εὐθαρσῶς ὠνοματίσθησαν καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι Παλατιανοί, στρατοκράτορες, ξένοι καὶ πράκτορες τῆς ὀλιγαρχίας; Εἰς τὸ κρίσιμον αὐτὸ θέμα εἴμεθα ὅλοι ὑποχρεωμένοι νὰ δώσωμεν μίαν ἀπάντησιν καὶ ὄχι θεωρητικήν, ἀλλὰ στὴν πρᾶξιν μὲ μέτρα ἀποφασιστικὰ καὶ ἀναγκαῖα. Ἀνήλθατε, κύριοι τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ἐξουσίαν, ὡσὰν εἰρηνικὴ ἐπανάστασις. Ὁ ὅρος τῆς ἀλλαγῆς δὲν σᾶς ἤρκει θέλατε νὰ ἦσθε ἐπανάστασις. Καὶ νωπὰ τὰ λόγια τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι τρία στάδια θὰ ἀντιμετωπισθοῦν, διὰ τὴν ἀνύψωσιν τῆς χώρας μας. Πρῶτον, τὸ τῆς κατεδαφίσεως τοῦ ἁμαρτωλοῦ οἰκοδομήματος τῆς ΕΡΕ, τὸ δεύτερον στάδιον τῆς θεμελιώσεως τῶν βάσεων αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ τεθοῦν καὶ τρίτον, ἡ ἀνέγερσις. Δὲν νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ πρῶτον συνετέλεσθη. Ἐὰν πιστεύετε ὅτι συνετέλεσθη, τότε βάλλετε τὸν δάκτυλόν σας ἐπὶ τὸν τύπον τῶν ἥλων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας εἶπεν ὅτι ἡ Δημοκρατία ἀποκατεστάθη. Ἀλλὰ ἐπαγιδεύθη, διότι εἶπεν ἐν συνεχείᾳ, ὅτι ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς κυριαρχεῖται ἀπὸ τὴν Δεξιάν. Κατὰ συνέπειαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλοῦμεν καὶ νὰ ὑποστηρίζωμεν, ὅτι ἀποκατεστάθη ἡ Δημοκρατία ὅταν ἔχωμεν Χοῦντες καὶ Γεννηματάδες καὶ Παπαδόπουλους καὶ Ἀρναούτηδες. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, διότι ὑπάρχουν ὡρισμένα ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα θέλομεν νὰ θέσωμεν ὑπ’ ὄψιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ μᾶς δοθοῦν ἀπαντήσεις. Ἐπειδὴ ὅμως εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, θὰ παρεκάλουν νὰ ἔχωμεν ἀπὸ αὐτὸν τὴν ἀπάντησιν. Πρώτη ἐπαγγελία ἦτο ἡ ἀποκατάστασις τῆς Δημοκρατίας. Καὶ ὑπῆρξε λόγος τῆς Κυβερνήσεως σαφής, ὅτι ἡ ἀποκατάστασις τῆς Δημοκρατίας σημαίνει κατάργησιν τῶν ἐκτάκτων μέτρων, ἐκκαθάρισιν τῆς Διοικήσεως, ἐθνικοποίησιν τοῦ στρατοῦ καὶ περιορισμὸν τῆς Αὐλῆς μέσα εἰς τὰ Συνταγματικὰ περιθώρια. Εἰς τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν 31ην Μαρτίου 1964 εἶπεν ὅτι ὑπάρχει τὸ καθεστὼς τῶν ἐκτάκτων μέτρων καὶ εἶναι ἀνειλημμένη ὑποχρέωσις ἡμῶν νὰ καταργήσωμεν αὐτὸ τὸ καθεστώς. Ἔχομεν εἶπε καταρτίσει τὰ σχετικὰ νομοσχέδια καὶ ἐντὸς τῶν ἡμερῶν θὰ κατατεθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας νὰ μᾶς εἴπῃ, ποῦ εὑρίσκονται τὰ νομοσχέδια αὐτά, ποία περιπέτεια ὑπέστησαν καὶ διατὶ δὲν ἦλθαν πρὸς συζήτησιν καὶ ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν σᾶς ἐζήτησε κ. Ὑπουργὲ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΔΑ νὰ ἐφαρμόσετε τὸ πρόγραμμα τῆς ΕΔΑ, σᾶς ἐζήτησε νὰ τιμήσετε τὸ πρόγραμμά σας, νὰ τιμήσετε τοὺς λόγους καὶ τὴν ὑπογραφήν σας. Ἀνεμέναμεν τὴν τήρησιν αὐτῆς τῆς ὑποσχέσεως. Εἶναι ἰδική σας ὑπόσχεσις ἔναντι τῶν ἰδικῶν σας ὀπαδῶν, ἔναντι ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἔναντι τῆς Δημοκρατίας. Δὲν ἐτηρήθη. Ἀναμένομεν τὴν ἀπάντησιν: Διατί, καὶ πότε θὰ τηρηθῇ. Σύγχρονος ἐπαγγελία σας ἦτο, ὅτι θὰ καταργήσετε τὰ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων καὶ δὲν θὰ ἀπαιτοῦνται ἐφεξῆς πιστοποιητικά, ἐκτὸς διὰ τὰς Ὑπηρεσίας Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας καὶ προκειμένου διὰ δημοσίους καὶ δημοτικοὺς ὑπαλλήλους, ὡς ὁρίζει τὸ Σύνταγμα. Ἀφιερώνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τὴν ἀκόλουθον ἐπιστολήν, (ἥτις ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα «ΑΥΓΗ» τὴν 30.4.65. «Κύριε Διευθυντά, ὑπέβαλα στὴν Πρόνοια αἴτησιν διὰ νὰ υἱοθετήσω ἕνα παιδί. Πέρασε ἀρκετὸς καιρὸς περίπου τρεῖς μῆνες καὶ ἐνῷ περίμενα νὰ μοῦ δώσουν μίαν ἀπάντησιν διὰ τὸ παιδί, μὲ κάλεσε τὸ Παράρτημα Ἀσφαλείας Πατησίων. Ἐκεῖ μοῦ εἶπον, ὅτι κατὰ τὴν Κατοχὴν εἶχα ἀναπτύξει κομμουνιστικὴν δρᾶσιν, καθὼς ἐπίσης καὶ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1944, τοὺς εἶπα, ὅτι ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1943 ἤμουν φυλακισμένος ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς στὴν Γερμανίαν καὶ γύρισα τὸν Αὔγουστον τοῦ 1945. Ἑπομένως ὅλα αὐτὰ ποὺ λέγονται διὰ κομμουνιστικὴ δρᾶσι τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1944, εἶναι ψέμματα. Ὁ ἀξιωματικὸς τῆς Ἀσφαλείας μοῦ εἶπε νὰ κάμω γραπτὴ αὐτὴ τὴ διάψευσι. Τὴν ἔκαμα. Ὕστερα ὅμως μοῦ εἶπε, ὅτι εἶμαι ἀμετανόητος κομμουνιστής, διαβάζω κομμουνιστικὸν Τύπον καὶ ὅλα αὐτὰ ἴσως σταθοῦν ἐμπόδιον διὰ τὴν υἱοθεσίαν. Γι’ αὐτὸ καὶ μοῦ εἶπε νὰ ἀποκηρύξω τὸ Κ.Κ.Ε., ὁπότε αὐτομάτως θὰ ἀποχρωματισθῶ καὶ ὅλα θὰ πᾶνε καλά. Μοῦ πρόσθεσε δὲ ὅτι κάθε ἄλλο, παρὰ μὲ .... βιάζει γιὰ νὰ τὸ κάμω αὐτό». Ἀθῆναι τῇ 23 Ἀπριλίου 1965 Ἰωάννης Ἀράτος–Τσίλλερ 32. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Εἶναι καὶ τὰ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων. Ἀκοῦστε τὶ γράφει ὁ Ἰωάννης Ξηρομερίτης, καπνοπαραγωγὸς ἀπὸ τὴν Ὑπάτη Φθιώτιδος: «Τὸ 1958 ζήτησα νὰ δουλέψω σὰν ἐργάτης στὰ δασικὰ ἔργα ποὺ γίνονται στὴν περιφέρειά μου. Μοῦ ζήτησαν πιστοποιητικὸ κοινωνικῶν φρονημάτων. Τὸ 1960 ἔκαμα αἴτησι διὰ τὴν ὑδρονομία. Καὶ πάλιν ἐμπόδιο τὸ πιστοποιητικὸ κοινωνικῶν φρονημάτων. Τὸ περασμένο Φθινόπωρο κατέβηκα στὴν Ἀθήνα γιὰ νὰ δουλέψω, βρῆκα δουλειὰ σὰν κηπουρός. Ἀλλὰ γιὰ ἄλλη μιὰ φορὰ μοῦ ζήτησαν πιστοποιητικὸ κοινωνικῶν φρονημάτων. Ἔκαμα πρὶν ἕνα μῆνα αἴτησι γιὰ νὰ δουλέψω ὑδρονομέας. Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον ἐγκρίνει, ὁ ἀγρονόμος ὅμως σύμφωνα μὲ διαταγὴ παλαιὰ ποὺ ἔχει μοῦ εἶπε, ὅτι πρέπει νὰ ἔχω πιστοποιητικὸν κοινωνικῶν φρονημάτων». Αὐτὰ ἐν ἔτι 1965 μηνὶ Ἀπριλίῳ, κ. Ὑπουργὲ τῆς Προεδρίας. Ὑπῆρξεν ἐπίσης τὸ θέμα τῶν πολιτικῶν κρατουμένων. Καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ κ. Παπασπύρου ἐπρομάχησεν εἰς ἕνα στάδιον, εἰς τὸ θέμα αὐτό. Καὶ σήμερα παρατηρεῖται τὸ φαινόμενον νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὰς φυλακὰς ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τὸ πᾶν εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως καὶ μεταξὺ αὐτῶν ἐλάχιστες γυναῖκες, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἀνέχεται νὰ εὑρίσκωνται ἐλεύθεροι λωποδύτες.

§144Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποίους λέτε λωποδῦτες; Νὰ τὸ ξεκαθαρίσετε.

§145Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Ὀφείλω λοιπὸν νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ κ. Παπασπύρου κατὰ τὴν πρώτην Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ. ἀπέλυσεν ἕνα μεγάλο ἀριθμὸν κρατουμένων. Ἀλλὰ κύριοι, τὸ ξέρετε, ὅτι ὑπάρχουν 8 γυναῖκες κρατούμενες εἰς τὰς φυλακάς; Δὲν σᾶς λέγω, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τοὺς 80 κρατουμένους ἄνδρας. Ὀκτὼ γυναῖκες καὶ τὶς κρατᾶτε φυλακή, μὲ ποιὸ αἴσθημα δικαιοσύνης, μὲ ποιὸ αἴσθημα ἀνθρωπιᾶς τὶς κρατᾶτε ἐκεῖ; Ἐρωτῶ καὶ τὸν ἀπουσιάζοντα κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὸν παρόντα Ὑπουργὸν Προεδρίας, νὰ μᾶς εἴπῃ πῶς ἐνῷ ὁ νόμος 375 εἶναι ὑπὸ κατάργησιν, ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν ἀπὸ τὸν συνταγματάρχην Παπαδόπουλον. Γνωρίζετε ποῖος εἶναι ὁ Παπαδόπουλος. Προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὸν ἐκάλυψε. Καὶ ἐρωτῶμεν ποῖα μέτρα πρόκειται νὰ ληφθοῦν εἰς βάρος του μετὰ τὴν ἀποκάλυψιν τῆς ἀθλίας σκευωρίας; Ὡς γνωστὸν ἔφθασεν εἰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης ἕνα σημείωμα τοῦ Ἀντισυνταγματάρχου Παπαδοπούλου καὶ τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι συνελήφθησαν δύο στρατιῶτες κατηγορούμενοι διὰ δολιοφθορὰν καὶ οἱ ὁποῖοι κατηγοροῦν τὸν πατέρα τοῦ ἑνός, ὁ ὁποῖος εἶναι κομμουνιστής. Δὲν ἐξεγείρεσθε; Τὸν πατέρα του; Ἐὰν ἐπὶ τέλους κατηγοροῦσε τὸν Πασαλίδη ἢ τὸν Θεοδωράκην θὰ ἐδικαιολογεῖτο. Ἀλλὰ τὸν πατέρα του;

§146Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Διὰ νὰ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις, λέγετε δι’ ἕνα σημείωμα ἑνὸς ἀντισυνταγματάρχου, δὲν πρόκειται περὶ σημειώματος, ὅπως ἤκουσα, ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἐσχηματίσθη μία δικογραφία ἐγένετο προανάκρισις ἔνορκος, ἡ ὁποία ἀπὸ τὴν προϊσταμένην ἀρχὴν τοῦ Ἀντισυνταγματάρχου διεβιβάσθη ἐδῶ καὶ ἔγινε περαιτέρω ἡ νομότυπος ἐνέργεια. Τώρα ἀναφέρεσθε εἰς τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀνακρίσεως.

§147Π. ΔΟΥΚΑΣ. Ἦσαν ἕνα μῆνα ἀπεμονωμένοι οὔτε ἡ μάννα τους δὲν ἠμποροῦσε νὰ τοὺς ἰδῇ.

§148Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ἀφήσατε αὐτά, κάμνω συζήτησιν μὲ τὸν ὁμιλοῦντα. Ξεύρετε ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα τὴν κατὰ νόμον πορείαν τῆς ὑποθέσεως. Κατὰ τὸν νόμον, μὲ τὴν λῆξιν τῆς ἀνακρίσεως; θὰ ἐκδοθῇ τὸ βούλευμα. Ἐὰν ὑπάρχουν εὐθῦναι, θὰ ἀναζητηθοῦν μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ βουλεύματος. Ἐφ’ ὅσον ἡ ὑπόθεσις εὑρίσκεται εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀνακρίσεως ἀποκλείεται ἐκ τοῦ νόμου κάθε παρέμβασις.

§149Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἀμφισβήτησα, ὅτι ἐγένετο ἐνέργεια ἀνακριτική. Τὸ ὑλικὸν συνεκεντρώθη ἀπὸ τὸν Παπαδόπουλον. Δὲν συζητῶ ὅμως περὶ αὐτοῦ. Ἦλθε στὰ χέρια σας ἕνα σημείωμα, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἕνας ἀπὸ τοὺς συλληφθέντας στρατιώτας κατηγόρησε τὸν πατέρα του. Αὐτὸ δὲν σᾶς ἔκανε νὰ ἐξεγερθῆτε. Ἐμεῖς εἰς τὴν θέσιν σας θὰ θέταμεν ἐκτὸς ὑπηρεσίας τὸν Παπαδόπουλον. Ἀλλὰ θὰ σᾶς θυμήσω καὶ μίαν ἄλλην περίπτωσιν. Τὴν θυμᾶσθε τὴν ὑπόθεσιν Κωστάκου; Ὁ Κωστάκος ἦταν ὁ ὑπεύθυνος ἐν Θεσσαλονίκῃ, τῆς γνωστῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν διηύθυνε ὁ Γωγούσης. Ἐδημοσιεύθησαν τότε εἰς τὸν τύπον διάφορα ἔγγραφα τῆς δραστηριότητος τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς. Ἐδημιουργήθη τότε σάλος καὶ ἐγένετο ἀνάκρισις. Μήπως ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς πῆτε τὶ ἀπέγινεν; Σᾶς πληροφορῶ ἐγώ. Ἐγένετο δίωξις κατὰ τοῦ διακεκριμένου δημοσιογράφου εἰς τὴν ἐφημερίδα, τοῦ ὁποίου ἐδημοσιεύθησαν τὰ ἔγγραφα καὶ ἐκλήθη νὰ καταθέσῃ τὸ πῶς εὑρέθησαν εἰς χεῖρας του δημόσια ἔγγραφα! Κύριε Ὑπουργέ, φοβοῦμαι τὶς ἐνέργειες καὶ τὶς ἀνακρίσεις σας, διότι αὐτὰ ἀποτελματώνουν τὶς ὑποθέσεις.

§150Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶπεν χθὲς ὁ Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης καὶ σήμερα σεῖς ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐφήρμοσε τὴν δικονομίαν, καὶ οἱ κατηγορούμενοι διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς δολιοφθορᾶς ἔφθασαν εἰς τὸ στρατοδικεῖον καὶ ἀπηλλάγησαν. Δεχόμεθα ὅτι μέχρις αὐτοῦ ὅλα ἔγιναν σωστά. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει, ὅτι αὐτὸ τὸ χαρτί, ποὺ ἔστειλεν ὁ Παπαδόπουλος εἶχεν φθάσει εἰς τὸν τύπον τῆς δεξιᾶς. Ὁ τύπος τῆς δεξιᾶς ἀνέγραψεν ἐπίσης, ὅτι ἐγένετο ἀπόπειρα δολιοφθορᾶς καὶ εἰς 17 τάνκς. Μπορεῖτε σήμερα νὰ λέτε, ὅτι ἠκολουθήσατε τὴν δικονομίαν. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ἐπεβεβαιώθησαν τὰ ὅσα ἀνεφέρθησαν περὶ Παπαδοπούλου ὁ κ. αὐτὸς ἔπρεπε νὰ ἐπήγαινεν εἰς τὸ σπίτι του. Νὰ γιατί ἐμεῖς λέμε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Κέντρου δὲν ἐφήρμοσε τὶς ἐπαγγελίες της.

§151Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ἡλιόπουλος εἶναι διακεκριμένος δικηγόρος καὶ ἠξεύρει πολὺ καλά, ὅτι ὅταν εἶναι ἐν ἐκκρεμότητι μιὰ ὑπόθεσις, μόνον μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ βουλεύματος ἀναζητοῦνται εὐθῦναι, ἐὰν ὑπάρχουν. Ἐφ’ ὅσον ἀκόμη εὑρίσκεται ἐν ἐκκρεμότητι ἡ ὑπόθεσις εἰς τὰς ἁρμοδίας δικαστικὰς ἀρχάς, δὲν ὑπάρχει θέμα πειθαρχικοῦ ἐλέγχου. Διὰ τὴν ἀντικειμενικὴν ἔρευναν τῆς ὑποθέσεως ἡ Κυβέρνησις ἀπέστειλε τὸν στρατηγὸν τῆς Στρατιωτ. Δικαιοσύνης, κ. Ἀθανασούλην, εἰς Θεσσαλονίκην, διὰ νὰ ἐποπτεύσῃ τὰς ἀνακρίσεις. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐν ἀναμονῇ τῆς ἐκθέσεως τοῦ βουλεύματος καὶ θὰ ἐρευνήσῃ ὅσα καταγγέλλονται μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ βουλεύματος. Αὐτὰ λέγει ὁ νόμος, αὐτὰ λέγει ἡ καλὴ πίστις καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ἐδημιούργησε τοιοῦτον θέμα. Διότι ἂν ἦτο ἐν ἀγνοίᾳ τῶν νομικῶν δεδομένων καὶ θεσμῶν, θὰ τὸ ἐξηγοῦσα. Θὰ τὸ ἐπερίμενα ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλον, ἐκτὸς ἀπὸ τὸν κ. Ἡλιόπουλον.

§152Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις μονάχα. Μοῦ κάνει κατάπληξιν ἡ ἐπιμονὴ τοῦ κ. Παπασπύρου νὰ ἐμμένει εἰς τὰς ἀπόψεις του. Τελείωσε ἡ ἀνάκρισις. Οἱ κατηγορηθέντες ὡς κατάσκοποι ἀφέθησαν ἐλεύθεροι. Γιατί ὁ κ. Παπαδόπουλος ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ εἰς τὴν θέσιν του; Κύριε Ὑπουργέ, ὅπως ξέρετε, κάποτε θὰ βρεθῆτε καὶ σεῖς δεμένος, ὅπως καὶ τόσοι ἄλλοι, χωρὶς νὰ τὸ καταλάβετε.

§153Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Θὰ σᾶς διορίσω δικηγόρον μου.

§154Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε θὰ εἴμαστε μαζί. Ἀλλὰ σᾶς προειδοποιῶ, ὅτι θὰ ξυπνήσετε κανένα πρωΐ δεμένος. Μαζὶ θὰ εἴμαστε, βεβαίως, δὲν θὰ ὑπάρχῃ διαφορὰ τότε.

§155Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ἀναμένομεν τὴν ἔκδοσιν τοῦ βουλεύματος ἐντὸς τῶν ἡμερῶν. Ἐδόθη ἡ ἐντολὴ ταχείας περαιώσεως τῶν ἀνακρίσεων. Καὶ τὸ ἔργον μας θὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὴν ἡμέραν, ποὺ θὰ λάβῃ τὴν δημοσιότητα τὸ βούλευμα. Ἐπειδὴ ὅμως ἀπὸ ἀγαπητὸν συνάδελφον ἐτέθη θέμα ἁρμοδιότητος, τὸν πληροφορῶ, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἰσχύει ἀκόμη ὁ νόμος 375 ὑπάρχει καὶ ἁρμοδιότης τῶν στρατιωτικῶν δικαστικῶν ἀρχῶν.

§156Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Δὲν παραπέμπονται δι’ ἀδίκημα τοῦ νόμου 375.

§157Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Σεῖς τὸ λέγετε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Ὁ γενόμενος χαρακτηρισμὸς ἀφορᾷ παράβασιν τοῦ νόμου 375. Συνεπῶς, ἁρμοδίως ἐκινήθησαν αἱ στρατιωτικαὶ δικαστικαὶ ἀρχαί.

§158Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ περίπτωσις, ἡ ὁποία ἀνεφέρθη καὶ δὲν ἔπεισε κανένα, εἶχε καὶ προηγούμενον. Ὑπῆρξεν, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἡ ἀποκάλυψις τοῦ σχεδίου «ΠΕΡΙΚΛΗΣ». Πέραν τῆς ὑποχρεώσεως ἀμέσων διοικητικῶν μέτρων, χωρὶς ἀνακρίσεις, ἦσαν τὰ ἀδικήματα σαφῶς, δι’ ἐγγράφων, ἀποδεικνυόμενα. Φυσικά, ὅταν εἶναι ὁ Γεννηματᾶς Ἀρχηγὸς τοῦ ΓΕΣ, δὲν ἠμποροῦσε νὰ διώξῃ τὸν Παπαδόπουλον. Ἀναθέσατε, εἴπατε, εἰς τὸν Εἰσαγγελέα νὰ κάμῃ ἀνακρίσεις. Ποῦ εὑρίσκονται αὐταὶ αἱ ἀνακρίσεις; Ἠμπορεῖτε νὰ ἐνημερώσητε τὴν Βουλήν, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ ποινικὴ δίωξις ἐναντίον τοῦ «ΠΕΡΙΚΛΗ»;

§159Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ἐρευνᾶται ἡ ὑπόθεσις ἀπὸ δικαστικῆς πλευρᾶς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησίς μας.

§160Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἀπὸ ποῖον;

§161Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας δικαστικὰς ἀρχάς.

§162Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι εἶναι εἰς τὸ Ἀρχεῖον.

§163Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Θὰ ἤθελα, κ. Πρόεδρε, μὲ ὅλην τὴν λεπτότητα ἔναντι τῶν συναδέλφων, νὰ μὴ ἔχω διακοπὰς ἄλλας, διὰ νὰ μπορέσω νὰ τερματίσω καὶ νὰ μὲ διαδεχθοῦν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι εἰς τὸ βῆμα.

§164Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερν.). Μὲ ἀφορᾷ καὶ ἐμὲ αὐτό; Διότι ἀπόψε, δὲν ξέρω διατὶ μὲ κακομεταχειρίζεσθε.

§165Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Σεῖς εἰσπράττετε τὰ ἐπίχειρα τῆς ἰδικῆς σας κακίας. Κύριοι συνάδελφοι, προεκλογικὴ, ὑπόσχεσις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἡ διάλυσις καὶ τῶν ΤΕΑ καὶ αὐτὴν τὴν ὑπόσχεσιν δὲν τὴν ἐτήρησεν ἡ Κυβέρνησις. Ἀκοῦστε ὅμως τὶ λέγεται δι’ ἕν πάθημα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν μετέβη εἰς τὴν Βουλγαρίαν καὶ ὑπέγραψε Συμφωνίαν μετὰ τῆς Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν φιλικῶν σχέσεων τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς γείτονος Βουλγαρίας. Ὅταν ἐπέστρεφεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπὸ τὴν Βουλγαρίαν καὶ ἔφθασεν εἰς τὴν Κούλαν ἀντίκρυσε μεγάλο πανώ, τὸ ὁποῖον μεταξὺ ἄλλων ἀνέγραφεν, ὅτι οἱ Βούλγαροι εἶναι οἱ προαιώνιοι ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδος καὶ αὐτὸ τὸ πανὼ τὸ εἶχαν ἀναρτήσει τὰ ΤΕΑ. Βλέπεται ὅτι τὰ ΤΕΑ ρυθμίζουν τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Ἑλλάδος! Ὄχι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως μᾶς εἶπεν, ὅτι τὸ ραδιόφωνον δὲν εἶναι κομματικόν, ὅπως ἦτο κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ΕΡΕ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς φέρῃ ἀπὸ τὰ ἀρχεῖα τοῦ ραδιοφώνου τὰ κείμενα τῶν ὁμιλιῶν τῆς ἀριστερᾶς. Δὲν θὰ τὰ ἀνεύρῃ, διότι ποτέ δὲν ἐπετράπη εἰς τὴν ἀριστερὰν νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ ραδιόφωνον. Ὁ κ. Μαρκεζίνης ἄνοιξε κάποιο παράθυρον εἰς τὸ σκότος τῆς πολιτικῆς σκέψεως καὶ σᾶς εἶπεν, ὅτι εἰς τὴν Ὁλλανδίαν ἐπετράπη εἰς τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα ἡ χρῆσις τοῦ ραδιοφώνου. Πράξατε καὶ σεῖς τὸ ἴδιον καὶ ἐπιτρέψατε εἰς τὴν ΕΔΑ τὴν χρῆσιν τοῦ ραδιοφώνου. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐφήρμοσε τὰς δημοκρατικὰς της ἐπαγγελίας καὶ μὲ τὰς πράξεις της ἐνισχύει τοὺς πράκτορας τῆς δεξιᾶς. Βάλλομεν ὅλοι ἐναντίον τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου. Ἀλλὰ δὲν ἐρωτήσατε νὰ μάθετε ποῖος εἶναι ὁ Ὑπαρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου. Εἶναι ὁ κ. Λαναρᾶς, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν δίκην τοῦ Ἡρακλείου ὅταν ἠρωτήθη τὶ στάσιν θὰ τηρήσῃ ἐὰν κηρυχθῇ Δικτατορία, ἀπήντησεν, ὅτι «τὴν στάσιν του θὰ τὴν καθωρίσῃ ἀπὸ τὸ πρόσωπον τοῦ Δικτάτορος!!». Ἡ δευτέρα ἀπὸ τὰς ἐπαγγελίας σας, εἰς τὴν ὁποίαν ἤθελα νὰ μείνω ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Ἡ Κυβέρνησις εἶχε διακηρύξει ὅτι θὰ ἀσκήσῃ Ἑλληνικὴν πολιτικὴν ἐθνικῆς ὑπερηφανείας. Διὰ τὸ Κυπριακὸν εἶχε ταχθῆ ἐναντίον τῶν διαπραγματεύσεων. Δὲν πέρασαν μερικοὶ μῆνες ἀπὸ τὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶναι ἐναντίον τῶν διαπραγματεύσεων καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀνῄρεσε τὴν χαραχθεῖσαν γραμμήν της καὶ ἦλθεν εἰς συνεννοήσεις καὶ διαπραγματεύσεις.

§166Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε συνάδελφε, κάμετε ἕνα μεγάλο λάθος καὶ μοῦ κάμει ἐντύπωσιν πῶς ὁμιλεῖτε μὲ τόσην εὐχέρειαν ἐπὶ τῆς πολιτικῆς αὐτῆς καὶ τὴν κατακρίνετε, χωρὶς νὰ γνωρίζετε τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις. Ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθησε καὶ ἀκολουθεῖ τὴν πολιτικὴν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ὅταν δὲ κανεὶς ἀκολουθῇ τὴν πολιτικὴν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι δὲν κάμει διάλογον. Ἄλλο εἶναι ὁ διάλογος, ἄλλο εἶναι αἱ διαπραγματεύσεις ποὺ ἠμπορεῖτε νὰ κάμετε μόνος σας καὶ ἄλλο εἶναι ἡ ὁδὸς τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθησε τὴν ὁδὸν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη ὥρισαν ἕνα μεσολαβητήν, ὁ μεσολαβητὴς ὑπέβαλε μίαν ἔκθεσιν, εἰς τὴν ἔκθεσίν του δὲ συνιστᾷ συνομιλίας καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθοῦσα τὴν ὁδὸν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν σύστασιν τοῦ μεσολαβητοῦ, καί, συνεπῶς, ἤρχισε συνομιλίας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἡ Κυβέρνησις ἔφθασεν εἰς τὰς συνομιλίας. Δὲν ὑπάρχει ἑπομένως, κ. συνάδελφε, ἀντίφασις, ὑπάρχει ἁπλῶς τὸ ὅτι σεῖς παραβλέπετε καὶ δὲν ἔχετε ἀντιληφθῆ τὴν ὁδόν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις.

§167Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Καὶ ἂν ἀκόμη χάριν συζητήσεως παραδεχθῶ, ὅτι δὲν ἤμουν ἐνήμερος ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου, τὴν εὐθύνην τὴν ἔχει ἡ Κυβέρνησις, διότι δὲν ἐνημερώνει τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἀλλὰ ἡ ἔκθεσις Πλάζα ὡμιλοῦσε περὶ συνομιλίας ἐντὸς τῆς Κύπρου. Δὲν ὡμιλοῦσε διὰ γενικωτέρας συνομιλίας. Ἀλλὰ γνωρίζετε καλύτερον ἐμοῦ τὰς πιέσεις....

§168Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Σᾶς ἀρέσει νὰ κάνετε κατάχρησιν τῆς λέξεως πίεσις. Καμμία πίεσις δὲν ἠσκήθη διὰ νὰ ἔχωμεν συνομιλίας, διὰ νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν σύστασιν τῆς ἐκθέσεως Πλάζα, τὴν σύστασιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Δὲν ἐχρειάζετο καμμία πίεσις, ἐχρειάζετο συνέπεια εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν, ἀλλὰ ἔχετε τὴν ὄρεξιν καὶ τὴν τάσιν νὰ χρησιμοποιῆτε ὡρισμένας λέξεις, μεταξὺ δὲ τῶν λέξεων αὐτῶν εἶναι καὶ ἡ λέξις πίεσις.

§169Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Σεῖς ἔχετε τὴν τάσιν νὰ ἀγνοῆτε τὴν λέξιν πίεσιν, ἀλλὰ νὰ δέχεσθε τὴν οὐσίαν τῆς λέξεως.

§170Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς γνωρίζει τὸν χαρακτῆρα μου, γνωρίζει ἐὰν εἶμαι ἀπὸ ἐκείνους ποὺ δέχονται πιέσεις καὶ ἐκβιασμούς. Δὲν ἐδέχθην ποτὲ πιέσεις καὶ ἐκβιασμούς. Ἔχουν λευκανθῆ τὰ μαλλιά μου, εἶμαι βουλευτὴς ἀπὸ τὸ 1932 καὶ δὲν ἐδέχθην ποτέ, οὔτε ἐκβιασμούς, οὔτε πιέσεις καὶ ἠδιαφόρησα πάντοτε διὰ τὰς συκοφαντικὰς ἐπιθέσεις.

§171Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Χαριστικά, σᾶς εἶπον, ὅτι ἐδέχθητε πιέσεις. Τώρα σᾶς λέγω, ἀφοῦ προκαλεῖτε ὅτι δὲν ἔχετε κἂν ἀνάγκην πιέσεων, διὰ νὰ ἐνδώσετε. Δεύτερον θέμα, εἶναι ὁ δημιουργηθεὶς θόρυβος περὶ ἀνταλλαγμάτων. Ἐνθυμοῦμαι τὴν ὑπερήφανον ρῆσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν «ἡ Τουρκία δὲν δίδει τίποτα, ὥστε νὰ δικαιοῦται νὰ λάβῃ». Αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ τοποθέτησις τοῦ ζητήματος. Παρὰ ταῦτα, πολλάκις ἐγένετο συζήτησις καὶ διεσπάρησαν ψίθυροι, περὶ παροχῆς ἀνταλλαγμάτων καὶ διετυπώθη —ὡς λέγεται— ἡ ἄποψις ὅτι ἕνωσις δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἄλλως. Θὰ ἠθέλαμεν, λοιπὸν νὰ γνωρίζωμεν τὴν ὑπεύθυνον τοποθέτησιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Ὁ Μακάριος εἶπεν, ὅτι τὸ αἷμα μας τὸ δίδομεν, ἀλλὰ ἀνταλλάγματα ὅμως δὲν δίδομεν. Θὰ πρέπει συνεπῶς, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπ’ αὐτοῦ νὰ μᾶς ἀποσαφηνίσῃ ποίαν θέσιν ἔχει. Μᾶς εἶπεν ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ τὴν ὁδὸν τοῦ ΟΗΕ, θετικὴ δήλωσις, τὴν ὁποίαν κρατοῦμεν. Ὁ ΟΗΕ, ὅμως, δὲν γνωρίζει τὴν γλῶσσαν τῆς Ἑνώσεως. Γνωρίζει μόνον τὴν γλῶσσαν τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τῆς ἀποστρατικοποιήσεως τῆς Κύπρου. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι ὑπῆρξε καὶ προσπάθεια ὑπὸ τὸ σύνθημα τῆς Ἑνώσεως νὰ καλυφθῇ ἡ διχοτόμησις τῆς νήσου. Εἶναι τὸ γνωστὸν σχέδιον Ἄτσεσον. Πιστεύομεν, ὅμως, ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἔχουν τὴν γνώμην, ὅτι μία εἶναι ἡ ὀρθὴ τοποθέτησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἐκείνη, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ἡ ΕΔΑ εἰς τὸ ὑπόμνημά της πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἡ ἀδέσμευτος ἀνεξαρτησία, ἀποστρατικοποίησις, αὐτοδιάθεσις, ἕνωσις. Ἡ ἕνωσις ὡς καρπὸς τῆς αὐτοδιαθέσεως. Περὶ αὐτῆς θὰ ἀποφασίσῃ ὁ Κυπριακὸς λαός, ὅταν μείνῃ ἀνεξάρτητος μακρὰν τῆς παρουσίας τῶν ξένων καὶ τῶν βάσεών των. Πέραν αὐτῶν ἐπιθυμοῦμεν νὰ σᾶς καταστήσωμεν κοινωνοὺς τῶν ἀνησυχιῶν μας. Αἱ σοβαρώτεραι ἀνησυχίαι μας ἀναφέρονται εἰς τὴν ὑπονόμευσιν τῆς ἐσωτερικῆς συνοχῆς τοῦ Ἔθνους. Καὶ εἰς τὴν Κύπρον ἐνεφανίσθη τὸ αὐτὸ ἀκριβῶς φαινόμενον, ποὺ κατατρύχει καὶ τὴν Μητέρα Ἑλλάδα. Χούντα ἐδῶ, Χούντα καὶ ἐκεῖ. Καὶ ἐκεῖ ὑπῆρξαν οἱ καλοθεληταί, ποὺ μὲ προκηρύξεις καὶ βιαίαν ἀρθρογραφίαν ὑπονομεύουν τὴν ἑνότητα τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ καὶ προσπαθοῦν νὰ ξεσηκώσουν τὸν λαὸν ἐναντίον τῆς ἡγεσίας. Ὁ Μακάριος ἀποκαλεῖται ἐρυθρὸς καλόγηρος καὶ προδότης. Ἀλλά, κ. βουλευταί, μόνον μία ὁδὸς εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν εὐτυχῆ ἐθνικὴν λύσιν τὸ Κυπριακὸν πρόβλημα. Μόνον, ἐὰν ὁ λαὸς ὑπάρξῃ ἑνωμένος καὶ ἐδῶ καὶ εἰς τὴν Κύπρον, μόνον τότε θὰ δυνηθῶμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα. Οὐδέποτε ἄλλοτε ὑπῆρξεν τόσον εὐπαθὴς ἡ ἀρχὴ τῶν συγκοινωνούντων δοχείων μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Κύπρου. Χούντα ἐδῶ, Χούντα καὶ ἐκεῖ.

§172Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐν ὀνόματι τῆς ἑνώσεως ὑποστηρίζετε, ὅτι ἡ δύναμις, ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἕνωσιν, εἶναι ἡ ἑνότης τοῦ Κυπριακοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἐν ὀνόματι αὐτῆς τῆς ἑνότητος σεῖς ὁ ἴδιος σήμερον, αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ὁμιλεῖτε κατὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ὁμιλεῖτε ἐναντίον τῆς ἑνώσεως μὲ τὸ νὰ λέτε χούντα ἐδῶ, χούντα ἐκεῖ, συνωμοσία κατὰ τοῦ Μακαρίου, ἀνατροπὴ τοῦ Μακαρίου. Αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀβάσιμα ἀπολύτως καὶ φαντασιώδη, λέγονται ἀκριβῶς, διὰ νὰ πολεμήσουν καὶ νὰ διασπάσουν τὴν ἑνότητα τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ. Αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὁδηγοῦν οὐχὶ εἰς τὴν ἑνότητα, ἀλλὰ εἰς τὴν διάσπασιν.

§173ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπός τους.

§174Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ εἶναι ἡ τελευταία διακοπή, ἡ ὁποία γίνεται.

§175Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Βεβαίως δὲν σᾶς συμφέρει.

§176Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Τώρα θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν συμφέρει σᾶς. Δὲν ἠξεύρω εἰς ποῖον συνωμοτικὸν σχέδιον τῆς χούντας θὰ πληροφορηθῶμεν κάποιαν ἡμέραν, ὅτι ἐν ἔτει 1965 ἀρχηγὸς τῆς χούντα ἦτο ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς.

§177Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Νὰ ἀνακαλέσῃ, κ. Πρόεδρε.

§178Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀπόψε ἠκούσθησαν ὕβρεις ἐναντίον Ἑλλήνων Ὑπουργῶν. Ἐλέχθη, ὅτι εἶμαι τοποτηρητὴς τοῦ στέμματος. Εἶχε τὸ θράσος ὁ ἀγορεύων νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ εἶμαι ἀρχηγὸς τῆς χούντα. Εἶσθε σεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκετε τὰς λέξεις αὐτάς, διὰ νὰ δηλητηριάσετε τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ νὰ σπιλώσετε τὰς ὑπολήψεις. Δὲν ὑπάρχει χούντα, ὑπάρχει μόνον καταχθόνιον σατανικὸν σχέδιον ἰδικόν σας. Εἴχατε τὸ θράσος ἀπόψε νὰ δυσφημήσετε καὶ τὸν νεκρὸν ἥρωα Πλαστῆρα. Μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου ἐφθάσατε.

§179Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Εἶναι προδότης. Νὰ ἀνακαλέσῃ αὐτὰ ποὺ εἶπε διὰ τὸν κ. Γαρουφαλιᾶν.

§180Γ. ΜΕΛΑΣ. Πρέπει νὰ ἐντρέπεσθε. Ἐντροπή σας.

§181Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀνακαλέσῃ.

§182Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀφῆστε με νὰ συνεχίσω. Παρεφέρθην καὶ ὡμίλησα εἰς τὸν τόνον, εἰς τὸν ὁποῖον ὡμίλησε καὶ ὁ κ. Ὑπουργός.

§183Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ζητῶ ἀπὸ τὸν κ. Κύρκον νὰ ἀνακαλέσῃ. Θέλω, μόνον, νὰ δημοσιευθοῦν αὔριον, ὅσα εἶπεν ἀπόψε.

§184Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Λέγει, κ. Ὑπουργέ, μία ἐγγλέζικη παροιμία, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὰ βάζετε μὲ τὸν ἰσχυρότερόν σας. Δὲν μὲ θίγει ἡ πρόκλησίς σας. Μᾶς θωρακίζει ἡ πίστις στὴν Δημοκρατία καὶ ἡ συμμετοχή μας στὸν ἀγῶνα κατὰ τῆς φασιστικῆς τυραννίας. (Φωναί, κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§185Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἔχετε τὰς βαρβαρότητας ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τὰς φρικαλεότητας τοῦ Δεκεμβρίου. (Φωναί, κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος. Πολλοὶ βουλευταὶ ἐγείρονται ὄρθιοι καὶ διαμαρτύρονται, δι’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Κύρκος).

§186Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἔχετε ψυχραιμίαν διὰ νὰ ἀκούσετε τὴν συνέχειαν.

§187Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Οἱ προδότες ἦλθαν νὰ μᾶς διδάξουν. Νὰ μὴ μᾶς προκαλοῦν, κ. Πρόεδρε. (Φωναί, θόρυβος).

§188Γ. ΜΕΛΑΣ. Εἶναι πρόκλησις, κ. Πρόεδρε, τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ δεχθῇ ἡ Ἑλληνικὴ Βουλή. Σεῖς, πρῶτος, κ. Πρόεδρε, ἔπρεπε νὰ ἐπέμβητε αὐτεπαγγέλτως. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§189Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τὰ γράφει τὸ «Βῆμα». Καὶ σεῖς διαβάζετε «Βῆμα», κ. Μελᾶ. Φοβόσαστε νὰ μὴ στάξῃ ἡ οὐρὰ τοῦ γαϊδάρου διὰ τὴν «χούντα»;

§190Γ. ΜΕΛΑΣ. Ἀφήσατε τὰ περὶ «χούντας» καὶ θυμηθῆτε τὸ Μπούλκες.

§191Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Παρακαλῶ οἱ κύριοι νὰ ἠρεμήσουν. Ἐδέχθην ἀρκετὰς ἐπιθέσεις καὶ νομίζω, ὅτι ἔμεινα εἰς τὸ ἐπίπεδον ψυχραιμίας τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ. Ἔγινε μία πολιτικὴ κριτικὴ ὀξεῖα.

§192Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κριτικὴ εἶναι αὐτή, ἢ μᾶς ὑβρίζετε; Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὑβρίζετε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§193Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος λόγῳ τοῦ θορύβου καὶ τῶν κωδωνοκρουσιῶν).

§194Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἀκούσατε, κ. Μελᾶ, ἐγὼ διαβάζω δικά σας— τοῦ κόμματός σας καὶ τῆς ΕΛΔΗΝ,— κείμενα. Ἀφήσατέ τα νὰ ἀκουσθοῦν. Ἐὰν διαβάσω δικά μου κείμενα διακόψατέ με. Ἡ ΕΛΔΗΝ, λοιπόν, προεδρεύεται ὡς γνωστὸν, ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν κ. Γ. Παπανδρέου. Καὶ αὐτὸ θὰ τὸ γνωρίζετε. Ἡ ΕΛΔΗΝ εἶναι δεῖγμα τῆς ἰδιαιτέρας ἀγάπης τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν νεολαίαν τὴν ὁποίαν ἀμφισβητεῖ ὁ κ. Μελᾶς καὶ δὲν τὴν ἀναγνωρίζει. Τὴν θεωρεῖ κομμουνιστικήν. Πολύ καλά. Γράψτε την εἰς τὸν μαῦρον πίνακα τῶν Λαμπράκηδων. Αὐτὴ ἡ ΕΛΔΗΝ, ἡ ὁποία προεδρεύεται ἀπὸ τὸν κ. Γ. Παπανδρέου εἶχε προχθὲς μία συγκέντρωσιν. Καὶ ὁ ἀρχηγός της ὁ κ. Χρυσικόπουλος, ὁμιλητὴς τῆς συγκεντρώσεως, παρουσίᾳ βουλευτῶν καὶ Ὑπουργῶν τῆς Ε.Κ. εἶπεν ὅτι δὲν ἔχουν θέσιν εἰς τὸ Κόμμα καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, οἱ προδόται καὶ οἱ φυγάδες τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος ὡς καὶ οἱ πρωταγωνισταὶ τῆς βίας καὶ τῆς νοθείας εἰς τὸν Στρατόν. Τί κάνει νιάου νιάου εἰς τὰ κεραμίδια; Μόνον ὁ κ. Διαμαντόπουλος δὲν τὸ ἀντελήφθη.

§195Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε συνάδελφε, σᾶς εὐχαριστῶ διότι ἤλθατε μὲ γεμάτες τὶς τσέπες ἀπὸ ἐπιχειρήματα ἐναντίον μου. Σᾶς εὐχαριστῶ διότι ἀντὶ νὰ κάμετε ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἐκάματε προσωπικὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον μου. Ἔχω μόνον νὰ σᾶς τονίσω τὸ ἑξῆς: Ὅτι εἰς τὴν πολιτικὴν ἱστορίαν τῆς οἰκογενείας μου, ἡ ὁποία ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Ἄρτης ἀπὸ τὸν Τουρκικὸν ζυγὸν ἕως σήμερον, ἡ οἰκογένειά μου παραμένει πάντοτε ἀμετακίνητος ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκετο. Ἀφ’ ἧς καὶ ἐγὼ ἐπολιτεύθην διὰ πρώτην φοράν, τὸ 1932, δὲν μετεκινήθην ἀπὸ τὰ ἑδώλια ἐκεῖνα, οὔτε συνειργάσθην μὲ καμμίαν πτέρυγα. Ἔμεινα πάντοτε πιστὸς εἰς τὰ δημοκρατικὰ ἑδώλια. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ἄλλοι μετεκινήθησαν εἰς διάφορα ἑδώλια. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ἄλλων ἡ πολιτικὴ οἰκογένεια μετεκινήθη ἀπὸ τὸ κόμμα τοῦ Βενιζέλου, διὰ νὰ γίνουν Ὑπουργοὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ διὰ νὰ γίνουν κατόπιν βουλευταὶ τῆς ΕΔΑ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ συνέπεια ἡ ἰδική σας. Αὐτὸς εἶναι ὁ δημοκρατικὸς ἀγών σας. Αὐτὴ εἶναι ἡ δημοκρατική σας ἰδεολογία. Διὰ νὰ γίνετε Ὑπουργοὶ ἐπροδώσατε τὸν Καφαντάρην καὶ ἐγίνατε Ὑπουργοὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ κατόπιν βουλευταὶ τῆς ΕΔΑ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§196Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Τώρα λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, θὰ συμφωνήσετε ὅλοι —ἀκόμα καὶ ὁ κ. Παπαπαναγιώτου, ἐὰν ἔχῃ ἴχνος εὐαισθησίας —νὰ ἀκούσετε μὲ ἄκραν προσοχὴν τὴν ἀπάντησιν. Ἀποτελεῖ ἔνδειξιν ἐσχάτης πολιτικῆς ἀνανδρίας, κ. Ὑπουργέ, τὸ γεγονός, ὅτι ἐπειδὴ δὲν εὑρήκατε στόχον νὰ πλήξετε ἐμέ, ἐστράφητε κατὰ τοῦ πατρός μου— διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται— χωρὶς νὰ ἔχετε τὸ θάρρος καὶ νὰ τὸ εἴπητε εὐθέως. Ὁ πατέρας μου δὲν ἔχει ἀνάγκην ὑπερασπίσεως. Ἐλευκάνθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ συνεδέθη μὲ ὅλους τοὺς μεγάλους δημοκρατικοὺς ἀγῶνας. Ὡς παλαιὸς πολιτικός, εἶχε τὴν σταδιοδρομίαν τῆς γενιᾶς του. Ἀπὸ δὲ τὸ 1936, τὴν ἐποχὴν τῆς δικτατορίας καὶ τῶν θυσιῶν, εὑρῆκε τὸν δρόμον μέσα στὶς πιὸ συνεπεῖς πολιτικὲς δυνάμεις καὶ στάθηκε εἰς ὅλας τὰς περιπετείας, εἰς τὸ πλευρὸν τοῦ λαοῦ. Τιμῶ τὸν πατέρα μου. Καὶ ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω καὶ κάτι τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζετε· δὲν θὰ μιλοῦσα ποτὲ περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ μὲ ὑποχρεώνετε. Καὶ οἱ δύο μας εἴμαστε κρατούμενοι τὸ 1949. Ἐγὼ καταδικασμένος σὲ θάνατο παμψηφεί. Μὲ πῆραν μαζὶ μὲ ἄλλους γιὰ ἐκτέλεσι. Καὶ αὐτὸν τὸν ἐκάλεσαν καὶ τοῦ εἶπαν: «Ἔχεις τὸ κεφάλι τοῦ παιδιοῦ σου εἰς τὰ χέρια σου, σκέψου καὶ ἀποφάσισε». Καὶ τὸ ἔπαιξε, κύριοι, τὸ κεφάλι τοῦ παιδιοῦ του. Ἀλλὰ δὲν ὑπέκυψε στὸν ἐκβιασμό, σὰν ὑπερήφανος δημοκράτης.

§197Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε συνάδελφε, βεβαίως σᾶς τιμῶ, διότι τιμᾶτε τὸν πατέρα σας, θὰ ἦτο πρόστυχον, συχαίνομαι τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν τιμοῦν τὴν οἰκογένειά τους καὶ τὸν πατέρα τους. Ἐγὼ ἀνεφέρθην εἰς ἕνα ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον ἐλησμονήσατε. Πρὸ τοῦ 1936 ὁ πατέρας σας ἦτο βουλευτὴς τοῦ Καφαντάρη καὶ εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1932, ἐνῷ διεξήγαγε τὸν ἀγῶνα ὁ Καφαντάρης, ἐκέρδισε τὰς ἐκλογὰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα καὶ ἔγινε Κυβέρνησις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Ἤμην βουλευτὴς τότε μαζὶ μὲ τὸν πατέρα σας νεαρός, προσεφέρθη καὶ εἰς ἐμένα ὑπουργικὸν χαρτοφυλάκιον, διὰ νὰ φύγω ἀπὸ τὰς ἕδρας ἐκείνας, νεαρὸς βουλευτὴς τότε, καὶ νὰ ἔλθω εἰς τὰς κυβερνητικὰς ἕδρας καὶ μάλιστα τὴν πρότασιν μοῦ τὴν ἔκανεν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, μακαρίτης Θεοτόκης, πατέρας τοῦ σημερινοῦ συναδέλφου μας. Ἐγὼ ἠρνήθην, ὁ πατέρας σας μετεπήδησε καὶ ἔγινεν Ὑπουργὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Τὸ 1936 εὑρῆκε, διὰ σᾶς, τὸν δρόμον τοῦ λαοῦ καὶ ἔγινε βουλευτὴς τῆς ΕΔΑ. Ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ χαρακτηρίσω ποία ὁδὸς ὁδηγεῖ πρὸς τὸν λαὸν καὶ ποία ὁδὸς ὁδηγεῖ εἰς τὰ ἑδώλια τὰ κυβερνητικὰ καὶ ποία ὁδὸς ἐπιτρέπει ποῖον δικαίωμα δύναται νὰ ἔχῃ ἕνας νὰ κατακρίνῃ καὶ νὰ κατηγορήσῃ ἕνα πολιτικόν, ὁ ὁποῖος δὲν μετεκινήθη ἀπὸ τὰ ἑδώλια τὰ δημοκρατικὰ καὶ δὲν ἐδέχθη καμμίαν παροχήν, κανένα ἀντάλλαγμα, κανένα ὑπούργημα, καμμίαν πρότασιν συμβιβασμοῦ. Αὐτὸ ἤθελα νὰ σᾶς τονίσω καὶ ὅταν προηγουμένως μοῦ ἐπετέθητε, πρὶν ἀρχίσετε μίαν συκοφαντικὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον μου, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχετε προηγουμένως ζητήσει τὰ βιογραφικά μου σημειώματα. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας).

§198Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι τερματίζεται αὐτὴ ἡ ἀξιοθρήνητος ἱστορία. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἠμπορεῖ νὰ εἶχε κάποια θέσι εἰς τὴν συνείδησίν μου. Κατόπιν ὅμως αὐτῆς τῆς ἀθλίας ἱστορίας....

§199Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἄθλιον εἶναι αὐτὸ ποὺ εἴπατε σεῖς ὅτι εἶμαι ἀρχηγὸς «χούντας».

§200Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἂς ἀναζητήσῃ ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς τοὺς εἰς βάρος του χαρακτηρισμοὺς εἰς τοὺς κύκλους τοὺς ἰδικούς σας. Εἶναι ἰδική σας ὑπόθεσις. Δὲν μπαίνουμε εἰς τὰ οἰκογενειακά σας. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ τελειώσω. Ἄρχισε ἡ ὁμιλία μου μὲ εὐπρεπεῖς διακοπὰς καὶ ἐξειλίχθη εἰς ὀξεῖαν πολιτικὴν ἐπίκρισιν καὶ εἰς μίαν δυσάρεστον ἱστορίαν. Κύριε Γαρουφαλιᾶ ἐγὼ τὰ ἐξέχασα.

§201Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μοῦ εἶναι ἀδιάφορα τὰ ὅσα εἴπατε καὶ τὰ ὅσα θὰ ἐξακολουθήσετε νὰ εἴπητε.

§202Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἡ ἠθικὴ καὶ πολιτική μας ὑπεροχὴ εἶναι ὑπεράνω ὅλων, ἡμεῖς κάμνομεν πολιτικοὺς ἀγῶνας καὶ ὄχι προσωπικούς. Μοῦ εἶσθε ἐξ ἴσου ἀδιάφορος ὡς πρόσωπο. Κύριοι συνάδελφοι, παρ’ αὐτὴν τὴν δύσκολον κατάστασιν στὴν ὁποία περιῆλθον τὰ πράγματα μὲ τὴν ὑποχωρητικότητα τῆς Κυβερνήσεως στὰς πιέσεις τῆς Δεξιᾶς καὶ τῆς Αὐλῆς δὲν ὑπάρχει ἀδιέξοδο. Γιὰ τὴν δημοκρατία, ὑπάρχουν πάντα, στηριγμένες στὴν ἑνότητα, τὴν κινητοποίησι καὶ τὴν δρᾶσιν τῶν μελῶν. Ἀκούσατε ἀπόψε ἀπὸ ὑπεύθυνα χείλη ὅτι ἡ Δημοκρατία ἀποτελεῖ τὸν ὅρον διὰ τὴν πολιτικὴν καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Σ’ αὐτὸ τὸν δρόμον τῆς σταθεροποιήσεως, ἀποκαταστάσεως καὶ διευρύνσεως τῆς Δημοκρατίας, πρέπει νὰ βαδίσωμεν μὲ ἀκλόνητον ἐμπιστοσύνην στὰς δυνάμεις τοῦ λαοῦ. Διατυπώνονται, κύριοι συνάδελφοι, ἀπειλαὶ δικτατορίας, πραξικοπημάτων καὶ αἱματηρῶν ἐξελίξεων. Ἂς μὴ βαυκαλίζωνται οἱ πράκτορες τῆς ἀνωμαλίας: Οἱαδήποτε ἐξέλιξις πρὸς οἱανδήποτε τυραννίαν, πρὸς οἱανδήποτε ἐκτροπὴν ἀπὸ τὴν συνταγματικὴν τάξιν «θὰ ἀνατραπῇ ὡς κάρφος ἀχύρου» ἀπὸ τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ ἀποτελεῖ τοῦτο προειδοποίησιν καὶ πρὸς τὰ ἄνω καὶ πρὸς τὰ κάτω. Ὑπάρχουν μεγάλες δυνάμεις ποὺ φρουροῦν τὴν Δημοκρατία παρ’ οἱασδήποτε διαφοράς. Ὑπάρχει πάνω ἀπ’ ὅλα ἑδραία ἡ θέλησις τῶν ἐργαζομένων νὰ μὴ ἐπιτρέψουν ἐπάνοδον πρὸς τὰ πίσω, πρὸς καμμιὰ μορφὴ ἀνοιχτοῦ ἢ συγκεκαλυμμένου φασισμοῦ.

§203Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Καὶ τοῦ κόκκινου;

§204Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Τὰ αἰτήματα τῆς παρούσης ὥρας εἶναι κοινὰ δι’ ὅλους τοὺς δημοκράτας: Νὰ ἀπαλλαγῇ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοὺς τοποτηρητάς. Νὰ ἀπαλλαγῇ τὸ στράτευμα ἀπὸ τοὺς «Περικλῆδες» καὶ ἡ διοικητικὴ μηχανὴ ἀπὸ τοὺς πράκτορες τῆς Δεξιᾶς. Νὰ καταργηθοῦν τὰ ἔκτακτα μέτρα. Νὰ νομιμοποιηθῇ τὸ κομμουνιστικὸ κόμμα. Νὰ ἀπολυθοῦν οἱ πολιτικοὶ κρατούμενοι. Νὰ αὐξηθοῦν οἱ μισθοὶ καὶ τὰ ἡμερομίσθια. Νὰ συνυφανθῇ ἡ Δημοκρατία μὲ τὴν κατοχυρωμένη ἐλευθερία, τὴ δουλειὰ καὶ τὸ ψωμί. Νὰ υἱοθετηθῇ μία πολιτικὴ ἐθνικῆς ἀνεξαρτησίας καὶ εἰρήνης. Νὰ ὑπάρξῃ πνοὴ ἀναπτύξεως καὶ ὁρμή. Νὰ χρησιμοποιηθοῦν οἱ ἀστείρευτες δυνάμεις τοῦ λαοῦ, ποὺ βρίσκονται καὶ στὴν Ε.Κ. στὴν προοπτικὴ τῆς Ἀναγεννήσεως. Αὐτὰ —τὰ ἀναγκαῖα —προϋποθέτουν πνεῦμα μάχης, ἐπίθεσης καὶ ὄχι συμβιβασμῶν. Καὶ ἐπιβάλλουν τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ οὐσιαστικοῦ προβλήματος ποὺ ἔθεσε μὲ παρρησία ἡ ΕΔΑ: Ποῖος κυβερνᾷ; Ἡ πολιτική μας, κύριοι συνάδελφοι, ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξε φωτισμένη. Κάθε βῆμα σωστό, τὸ ὑπεστηρίξαμε. Καὶ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ λαοῦ, μαχόμαστε ἐναντίον κάθε ὑπαναχωρήσεως. Παράλληλα, βαδίσαμε στὴν ἐκλαΐκευσι τοῦ προγράμματος τῆς Ἐθνικῆς Δημοκρατικῆς Ἀλλαγῆς, διανοίγοντας τὴν προοπτικὴ τῶν ριζικῶν μεταβολῶν ποὺ ἔχει ἀνάγκη ὁ τόπος. Διευκρινίσαμε ἤδη, ὅτι ἔναντι κάθε πραξικοπηματικῆς ἀπειλῆς τῶν δυνάμεων τῆς ἀνωμαλίας, εἴμαστε στὸ πλευρὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι, καὶ αὐτή, δὲν θὰ θερμαίνῃ τὶς συνωμοσίες στὸν κόρφο της, ἀλλὰ θὰ ἐνεργῇ διὰ τὴν συντριβή τους, στηριζομένη στὸ λαό. Ἡ θέσι μας εἶναι ἀπολύτως σαφής, ὅπως προσδιορίζεται στὴ λαμπρὴ ἀγόρευσι τοῦ κοινοβουλευτικοῦ μας ἐκπροσώπου. Καταδικάζουμε τὶς ὑπαναχωρήσεις καὶ τὶς ταλαντεύσεις τῆς Κυβερνήσεως. Διαπιστώνουμε μαζὶ μὲ ὅλους τοὺς δημοκράτες τὴν ἀνάγκην νὰ ἀλλάξῃ ἡ πολιτική της, ὥστε νὰ ὑπηρετήσῃ τὸ νόημα τῆς λαϊκῆς ἐντολῆς τῆς 3.11.1963 καὶ 16.2. 1964 ποὺ βάθυνε ἔκτοτε στὶς δημοτικὲς ἐκλογὲς καὶ κατόπιν. Ἄν ἡ Κυβέρνησις θελήσῃ νὰ προχωρήσῃ στὴν κατεύθυνσι αὐτὴ καὶ νὰ ἀσκήσῃ μὲ γενναῖα μέτρα τὴν πολιτικὴ ποὺ ἀξιώνει ἡ Δημοκρατία καὶ τὸ Ἔθνος, ἐμεῖς θὰ τὴν βοηθήσουμε, γιατὶ αὐτὸ συμφέρει στὸ λαὸ καὶ τὴν Πατρίδα. Δικαιούμαστε, βέβαια, νὰ τρέφουμε τὴ μεγαλύτερη δυσπιστία στὶς ἐπαγγελίες. Τὴν ἴδια, ποὺ τρέφει καὶ τὸ μεγάλο τμῆμα τῆς δημοκρατικῆς κοινῆς γνώμης. Δικαιούμεθα ἐπίσης καὶ νὰ θεωροῦμε πὼς ἡ συνεπέστερη λύσις θὰ ἦταν, μιὰ Κυβέρνησι ποὺ νὰ στηρίζονταν σὲ ὅλες τὶς δημοκρατικὲς δυνάμεις τῆς ὑπαρχούσης Βουλῆς, γιὰ νὰ ἐφαρμόσῃ ἕνα κοινὸ πρόγραμμα δημιουργικῆς ἀνάπλασης. Καὶ αὐτὴ τὴν προοπτικὴ διανοίγουμε. Μὲ ἤρεμη τὴν συνείδησι ἐλέγχουμε καὶ ἐλεγχόμαστε μπροστὰ στὸν κυρίαρχο Ἑλληνικὸ λαό. Τηρήσαμε σὲ κάθε περίπτωσι μὲ εὐθύτητα καὶ συνέπεια τὶς δεσμεύσεις ποὺ ἀναλάβαμε ἔναντι τοῦ λαοῦ. Ὑποστηρίζομε μὲ φωτισμένη σκέψι καὶ μαχητικὴ ἐμμονὴ τὶς θέσεις τῆς Δημοκρατίας. Πιστεύουμε, ὅτι ἡ καθημερινὴ πρᾶξις δικαιώνει τὴ γραμμή μας, ποὺ εἶναι: Μαζὶ μὲ ὅλους τοὺς δημοκράτες καὶ πατριῶτες ἐναντίον τῆς ξένης ἐπεμβάσεως καὶ τῆς ἀντιδραστικῆς ὀλιγαρχίας, γιὰ τὴν δημιουργικὴ ἀναγέννησι τῆς Ἑλλάδος. Ἀπὸ τὸ βῆμα αὐτὸ ἀκούετο ἐπὶ μῆνας τὸ ὑπερήφανο κήρυγμα ὅλων μας: «Ἡ Δημοκρατία θὰ νικήσῃ». Δὲν ἔσβησε ἡ ἠχὼ τῶν λόγων καὶ ἡ ἀντιστοιχία τους πρὸς τὶς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι ἐκείνη ποὺ ζητεῖ ὁ λαός. Μαζὶ μὲ ὅσους πίστεψαν, ὑπέφεραν καὶ ἀγωνίστηκαν, παρ’ οἱεσδήποτε δυσκολίες, ἐπαναλαμβάνουμε: Ἡ Δημοκρατία στηριγμένη στὴν ἐπαγρύπνησι, στὴν κοινὴ θέλησι καὶ πάλη τοῦ λαοῦ, θὰ ἀποκατασταθῇ καὶ θὰ προχωρήσῃ. Ἡ Δημοκρατία τελικὰ θὰ νικήσῃ.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§206Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔθεσεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος θέμα ἐμπιστοσύνης. Ὀρθῶς ἐτέθη, διότι εἶναι σύμφωνον καὶ μὲ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος καὶ μὲ τὸ γράμμα καὶ τὸ νόημα τοῦ Δημοκρατικοῦ μας πολιτεύματος. Τὸ ἄρθρον 78 τοῦ Συντάγματος ρητῶς ὁρίζει ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ δικαιοῦται νὰ θέτῃ θέμα δυσπιστίας καὶ ἡ Κυβέρνησις θέμα ἐμπιστοσύνης. Μόνον εἰς τὴν τελευταίαν ἀναθεώρησιν ἐτέθη περιορισμὸς διὰ τὴν πρότασιν δυσπιστίας ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπακολουθήσῃ πρὶν περάσῃ δίμηνον χρονικὸν διάστημα. Ἡ Κυβέρνησις συνεχῶς πρέπει ν’ ἀπολαμβάνῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς καὶ τοῦτο ὀφείλει νὰ τὸ ἀποδεικνύῃ εἰς κάθε στιγμήν, ἀνάλογα μὲ τὸν βαθμὸν τῆς πολιτικῆς της εὐαισθησίας. Μία Κυβέρνησις μὲ μεγάλην πολιτικὴν εὐαισθησίαν ὅπως εἶναι ἡ παροῦσα, ἡ ὁποία εἶναι πραγματικὰ λαοπρόβλητος Κυβέρνησις ὀφείλει εἰς κάθε περίπτωσιν καθ’ ἣν θ’ ἀμφισβητηθῇ ἡ Κοινοβουλευτικὴ της πλειοψηφία νὰ σπεύδῃ νὰ θέτῃ ζήτημα ἐμπιστοσύνης, ἄλλως εἶναι ἀναξία τῆς λαϊκῆς ἐμπιστοσύνης. Ἐρωτῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅλους ὑμᾶς οἱ ὁποῖοι παρακολουθεῖτε τὴν πολιτικὴν ζωήν μας, πότε ἄλλοτε κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη κατὰ τόσον ἰταμὸν καὶ προκλητικὸν τρόπον ἠμφεσβητήθη ὑπὸ τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἡ λαϊκὴ βάσις καὶ ἡ κοινοβουλευτικὴ πλειοψηφία μιᾶς Κυβερνήσεως, ὅσον τῆς σημερινῆς. Καθημερινῶς ἀναγινώσκομεν εἰς τὸν ἀντιπολιτευόμενον τύπον τὸν καθοδηγούμενον ὑπὸ τῆς Ε.Ρ.Ε. ὅτι διασπᾶται ἡ κοινοβουλευτικὴ πλειοψηφία. Καθημερινῶς ἀναγράφονται πληροφορίαι δῆθεν θετικαὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις πίπτει βαλλομένη ἔσωθεν. Δὲν θ’ ἀπετέλει λοιπὸν ὁμολογίαν τῆς καταστάσεως αὐτῆς ἡ μὴ ὑποβολὴ πολιτικοῦ θέματος ἐν τῇ Βουλῇ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως; Ἀποτελεῖ λοιπὸν πολιτικὴν πρᾶξιν ἀνταποκρινομένην εἰς τὸ πνεῦμα καὶ τὸ γράμμα τοῦ Δημοκρατικοῦ πολιτεύματος τῆς χώρας ἡ θέσις ζητήματος ἐμπιστοσύνης καὶ συγχαίρομεν τὸν κ. Γεώργιον Παπανδρέου διὰ τὴν εὐαισθησίαν του. Κατ’ ἀκολουθίαν ἡ ἀποχώρησις τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τὴν συζήτησιν πολιτικοῦ θέματος ἐμπιστοσύνης τεθέντος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἀποτελεῖ: α) Πρᾶξιν πολιτικῆς ἀνωμαλίας καὶ ἀντιδημοκρατικήν, διότι ἀντίκειται πρὸς τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος. Διὰ τῆς ἀποχωρήσεώς της ἀποδεικνύει ὅτι δὲν πιστεύει εἰς τὰς σχετικὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος καὶ δὲν δέχεται ὅτι πρέπει μία Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ πολιτικὴν εὐαισθησίαν ὥστε νὰ δίδῃ τὴν εὐκαιρίαν εἰς συχνὴν διαπίστωσιν τῆς κοινοβουλευτικῆς της δυνάμεως. β) Ἀποδεικνύει ὅτι δὲν ἔχει δυνατότητα ν’ ἀντικρούσῃ τὴν κυβερνητικὴν πολιτικὴν καὶ ἐλλείψει ἐπιχειρημάτων καὶ εὐθέως ἀγῶνος προτιμᾷ τὴν φυγήν. γ) Δικαιώνει ἀπολύτως τὴν κατηγορίαν τὴν ὁποίαν τοὺς ἀπηύθυνεν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς παλαιοτέραν ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησιν, ὅτι ἀποτελεῖ κόμμα φασιστικόν, διότι ἡ φυγή της εἶναι πρᾶξις ἀντιδημοκρατική. δ) Καὶ τὸ σπουδαιότερον ἀποδεικνύει ὅτι δὲν συνέλαβεν ἢ προσποιεῖται ὅτι δὲν ἀντιλαμβάνεται τὸ βαθύτερον νόημα τοῦ πολιτικοῦ προβλήματος τῆς χώρας μας. Ἡ πολιτικὴ ἀνωμαλία εἰς τὴν χώραν μας, ὅπως γνωρίζετε, κ. συνάδελφοι, ἀνατρέχει ἀπὸ τὴν περίοδον τῆς 4ης Αὐγούστου. Τότε διεκόπη ἡ ὁμαλὴ ἐξέλιξις τῆς πολιτικῆς ζωῆς καὶ ἡ ἐπαφὴ λαοῦ καὶ πολιτικῆς ἡγεσίας καὶ ἐματαιώθη καὶ ἡ ὁμαλὴ αὐτὴ ἀνανέωσις. Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἀνωμαλία, ὡς ἦτο φυσικόν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λήξῃ ἀμέσως μὲ τὴν ἀπελευθέρωσιν, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν εὐθὺς ἀμέσως νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἀναγκαία ὁμαλὴ πολιτικὴ διαδοχὴ καὶ ἡ ἀναγκαία ἀναπροσαρμογὴ τῶν πολιτικῶν δυνάμεων τῆς χώρας. Κατεβάλλετο ὅμως φιλότιμος προσπάθεια ὑπὸ τοῦ περισσοτέρου κόσμου πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Τὴν προσπάθειαν ταύτην ἐτορπίλλισεν ἡ εὐνοιοκρατία ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ ἱδρυτοῦ τῆς ΕΡΕ. Ἐπολιτεύθη κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος ἐταύτισε τὸ Κράτος μὲ τὸ Κόμμα καὶ ἐθεμελίωσε τὴν ἀνωμαλίαν διὰ τῶν κυβερνήσεων τῆς μειοψηφίας μὲ τὴν νοθείαν, ὁλόκληρον τὸν κρατικὸν μηχανισμὸν μὲ τὸ Κόμμα καὶ βάσει σχεδίου ἐβάδιζον πρὸς τὴν ἐγκαθίδρυσιν φασισμοῦ εἰς τὴν χώραν, μεταχειριζόμενοι μόνον ὡς ἐπιχείρημα τὸν κομμουνιστικὸν κίνδυνον. Ὡλοκληρώθη ἡ προσπάθεια αὕτη μὲ τὸ σχέδιον «Περικλῆς», τὸ ὁποῖον ἀπέβλεψεν εἰς τὴν ὁριστικὴν ὑποταγὴν τοῦ Κράτους εἰς τὸ Κόμμα τῆς ΕΡΕ καὶ τοῦ Καραμανλῆ, ὁ ὁποῖος διεκήρυττεν ὅτι πέραν αὐτοῦ θὰ ἐδημιουργεῖτο χάος. Ὁ λαὸς ἀπήντησεν. Ὁ σκληρὸς ἀνένδοτος ἀγὼν τῆς Ε.Κ. ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ σημερινοῦ Πρωθυπουργοῦ, ἐπεκράτησε, διὰ πρώτην φορὰν ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν πραγματικὴ δημοκρατικὴ Κυβέρνησις λαοπρόβλητος, μὲ ἀπόλυτον πλειοψηφίαν. Ἡ ἄνοδος τῆς Κυβερνήσεως Κέντρου δὲν ἦτο μία ὁμαλὴ ἐναλλαγή, ἦτο ἐπαναστατική. Ὁ σκληρὸς ἀγὼν ἐπεκράτησεν εἰρηνικὰ καὶ ἀπέτρεψε τὴν ἔνοπλον ρῆξιν, ἀλλὰ δὲν ἔπαυσε νὰ εἶναι ἐπανάστασις. Καὶ ὅπως κάθε ἐπανάστασις καὶ ἡ εἰρηνικὴ τοιαύτη ἔχει δύσκολον ἔργον κατεδαφίσεως καὶ ἀνοικοδομήσεως. Ἰδοὺ ἡ δυσχέρεια τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν ν’ ἀντιμετωπίσωμεν ψυχραίμως. Δὲν νομίζω νὰ ὑπῆρξεν εἰς τὴν μεταπολεμικὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ εἶχε ν’ ἀντιμετωπίσῃ τόσον δυσχερὲς ἔργον. Νὰ ἐπιβάλῃ ἐπαναστατικὸν πρόγραμμα μὲ εἰρηνικὰς λύσεις καὶ μὲ ἀντίδρασιν ὡργανωμένης μέχρι σήμερον κρατούσης καταστάσεως λαοῦ. Εἶναι γεγονός, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἰς τὴν χώραν μας ὑπῆρξε πολιτικὴ ἀνωμαλία ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς δικτατορίας τῆς 4ης Αὐγούστου. Τὴν ἀνωμαλίαν αὐτὴν ἐπληρώσαμεν καὶ κατὰ τοὺς χρόνους τῆς κατοχῆς καὶ ἐξακολουθοῦμεν ἀκόμη νὰ πληρώνωμεν. Μεταπολεμικῶς κατεβλήθη πράγματι προσπάθεια ἀπὸ ὅλα τὰ πολιτικὰ κόμματα διὰ νὰ σταθεροποιηθῇ μία πολιτικὴ ὁμαλότης εἰς τὸν τόπον. Τὴν ὁμαλότητα αὐτὴν ἦλθε νὰ ἐμποδίσῃ καὶ νὰ διαταράξῃ τὸ κόμμα τῆς ΕΡΕ. Ἡ ΕΡΕ ἐταύτισε τὸ κόμμα μὲ τὸ Κράτος καὶ μετέβαλεν ὅλα τὰ ὄργανα τῆς πολιτείας εἰς ὄργανα τοῦ κόμματος. Ἡ νοθεία τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1961 ἀπέδειξε τὸ γεγονὸς αὐτό. Ἀλλὰ ἀπεδείχθη ὅτι αἱ δημοκρατικαὶ δυνάμεις εἰς τὴν χώραν μας εἶναι ἰσχυρόταται. Ὁ ἀνένδοτος ἀγὼν ποὺ διεξήχθη ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου καὶ εἰς τὸν ὁποῖον συνεβάλομεν ὅλοι, ἀνέτρεψε τὴν προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν κατέβαλον αἱ δυνάμεις τῆς Δεξιᾶς διὰ νὰ ὁδηγήσουν τὴν χώραν εἰς τὴν δικτατορίαν. Ὁ ἀγὼν τῆς Ε.Κ. ἐδημιούργησε τὸ λαϊκὸν ρεῦμα, καὶ ἐπετελέσθη ἡ μεγάλη καὶ πρωτοφανὴς νίκη ποὺ ἐπέβαλε τὴν πραγματικὴν δημοκρατίαν, ἡ ὁποία ἀνέβασε τὰς ἀφανεῖς καὶ ἀδρανούσας δημοκρατικὰς δυνάμεις εἰς τὸ προσκήνιον καὶ κατέστησεν ἀδύνατον πᾶσαν ἐναντίον τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος ἐπιβουλήν. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. ἔχει νὰ ἐπιτελέσῃ ἔργον δυσχερέστατον διότι φυσικὸν εἶναι νὰ συμβιβάσῃ πολιτικὰς ἀντιθέσεις αἱ ὁποῖαι δὲν συμβιβάζονται εὐκόλως. Ὀφείλομεν, ὅμως, νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπετέλεσεν ἔργον ἱκανοποιητικὸν καὶ δύσκολον, διότι ὡς εἶπεν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔπρεπε νὰ κατεδαφίσωμεν διὰ νὰ ἀνοικοδομήσωμεν. Τοῦτο, ὅμως, διὰ μίαν χώραν πτωχὴν καὶ μικράν, ὡς εἶναι ἡ Ἑλλάς, δὲν εἶναι ἔργον εὔκολον. Ἡμεῖς, ὅμως, κ.κ. συνάδελφοι, ποὺ ἠγωνίσθημεν σκληρὰ καὶ εἰργάσθημεν ἀνιδιοτελῶς διὰ νὰ νικήσωμεν εἰς τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα, πρέπει νὰ ἀγωνισθῶμεν ὥστε ἡ ἀντιδραστικὴ δεξιὰ νὰ μὴ ἔλθῃ καὶ πάλιν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Διότι ὅλοι βλέπομεν τὴν κακόβουλον προσπάθειάν της δι’ ἧς ἐπιδιώκει τὴν διάσπασιν τῆς Ε.Κ. Ἡ Ε.Κ., ὅμως, κ.κ. συνάδελφοι, περικλείει ὅλας τὰς ὑγιεῖς τάσεις τοῦ Ἔθνους καὶ δύναται νὰ ἐπανορθώσῃ τὰ τυχὸν σφάλματά της. Εἶναι φυσικὸν μία Κυβέρνησις, ὅσον πλήρης καὶ ἂν εἶναι, νὰ ἔχῃ καὶ ἀποτυχίας, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον, ὅμως, ὑπάρχει καλὴ διάθεσις, ἀγωνιστικότης καὶ εἰλικρινὴς συνεργασία ὅλων τῶν παραγόντων της, αἱ ἀποτυχίαι αὗται νὰ μὴ ἐπηρεάσουν τὴν γενικωτέραν πολιτικήν της. Κύριοι συνάδελφοι, εὑρισκόμεθα εἰς μίαν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Δημοκρατία, ἀναγνωρίζεται ὡς τὸ καλύτερον σύστημα διὰ τὴν διακυβέρνησιν τῶν λαῶν. Αὐτὸ τὸ σύστημα ἐπροτίμησε καὶ ἡ χώρα μας ἀπὸ τοῦ παρελθόντος αἰῶνος, ἀπὸ τοῦ Χαριλάου Τρικούπη, διὰ τῆς καθιερώσεως τῆς ἀρχῆς τῆς δεδηλωμένης. Ἀντεγράψαμεν τὴν Κοινοβουλευτικὴν Δημοκρατίαν τῆς Μ. Βρεταννίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπεβλήθη κατόπιν σκληρῶν καὶ μακροχρονίων ἀγώνων. Πράγματι, ἡ χώρα αὕτη ἔχει ἀληθῆ Κοινοβουλευτικὴν Δημοκρατίαν. Πρέπει, ὅμως, κ.κ. συνάδελφοι, καὶ ἡμεῖς, νὰ διαφυλάξωμεν διὰ παντὸς τρόπου τὴν Κοινοβουλευτικήν μας Δημοκρατίαν. Τί ἔκαμεν, ὅμως, ἡ Ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις, διὰ τὸ πολίτευμα αὐτό; Προσπαθεῖ νὰ προσεταιρισθῇ τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα καὶ τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατεύματος, ἐπισείουσα τὸν ἀντικομμουνιστικὸν κίνδυνον. Οὔτε ὁ Βασιλεύς, οὔτε ἡ ἀληθὴς δημοκρατία, κ.κ. συνάδελφοι, ἔχει ἀνάγκην προστασίας ἀπὸ στρατιωτικὰς καὶ πολιτικὰς ὀργανώσεις. Ἀπόδειξις τῆς δυνάμεως τῆς δημοκρατίας εἶναι, ὅτι ἡ Ἀριστερά, οὐδέποτε ὑπεστήριξεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ κομμουνιστικὴν πολιτικήν. Δρᾷ ἐντὸς τῶν ὁρίων ποὺ τῆς ἐπιτρέπουν τὸ Σύνταγμα καὶ οἱ νόμοι καὶ βάλλει ἐναντίον μας, διότι, κατ’ αὐτήν, δὲν βαδίζομεν πρὸς τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἀληθοῦς ἀστικῆς δημοκρατίας. Πρέπει, κ.κ. συνάδελφοι, νὰ ἐπικρατῇ εἰς τὰς τάξεις μας ἑνότης, καλὴ πίστις, ἀγωνιστικότης διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς ποὺ ἐχαράξαμε διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν πόθων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅστις μᾶς ἐνεπιστεύθη νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν ἀληθῆ πολιτικὴν δημοκρατίαν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ μὴ ἀναλογισθῶμεν τὰς εὐθύνας, τὰς ὁποίας ἔχομεν ἀπέναντι καὶ τῶν ἐκλογέων μας καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς τὴν πλέον εὐαίσθητον περίοδον τῆς πολιτικῆς μας ἱστορίας. Ἐὰν ἐκτραπῶμεν τῆς ὁδοῦ τὴν ὁποίαν ἐχαράξαμεν, ἐὰν δὲν ἐφαρμόσωμεν τὰς ἐπαγγελίας, τὰς ὁποίας ὑπεσχέθημεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐὰν προκληθῇ δι’ οἱονδήποτε λόγον ἡ οἱαδήποτε διάσπασις τῆς παρατάξεώς μας, αἱ ἐθνικαὶ ζημίαι θὰ εἶναι ἀπροσμέτρητοι καὶ ἡ ἱστορία θὰ μᾶς καταδικάσῃ, καὶ αἱ ἐπερχόμεναι γενεαί, θὰ μᾶς καταρῶνται. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἐν τῇ μεγίστῃ του πλειοψηφίᾳ, εἶναι δημοκρατικός, μὲ συνείδησιν καὶ πίστιν δημοκρατικήν, εἶμαι, λέγω, βέβαιος, ὅτι ἡ πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, μᾶς ἀκολουθεῖ, καὶ ἡ δυσφορία, τὴν ὁποίαν ἐκδηλώνει, λόγῳ τοῦ ὅτι βραδυποροῦμεν εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἐπαγγελιῶν μας, δὲν μειώνει τὴν ἐμπιστοσύνην του. Ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Ε.Κ. καὶ ἀποδοκιμάζει ἡ Δεξιά, διὰ ν’ ἀνατρέψῃ τὸ δημιουργικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. καὶ νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν, ὄχι μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ μὲ τὰ γνωστά της τεχνάσματα. Εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ἡ Δεξιά, εἶναι ξεπερασμένος πολιτικὸς ὀργανισμὸς καὶ οὐδὲν φοβεῖται ἡ δημοκρατία καὶ δι’ αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ προχωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. εἰς τὴν ὁλοκλήρωσιν τοῦ μεγάλου της προγράμματος. Ἐάν, μετὰ τὸ πέρας τῆς 4ετίας, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διαπιστώσῃ, ὅτι ἡμεῖς, δὲν ἐφαρμόσαμεν αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐπηγγέλθημεν, τότε θὰ μᾶς ἀποδοκιμάσῃ καὶ θὰ φέρῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν ἄλλην δημοκρατικὴν Κυβέρνησιν, ποτέ, ὅμως, Κυβέρνησιν τῆς ἀντιδραστικῆς Δεξιᾶς, ἡ ὁποία ὡς σκοπὸν ἔχει τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τῆς ὀλιγαρχίας. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀγὼν τῆς Ε.Κ. εἶναι ἀγὼν ἰδεολογικὸς καὶ ὄχι πρακτικὸς καὶ προσέφερε μεγίστην ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ἔθνος, διότι ἀνέτρεψε μίαν ἀντιδημοκρατικὴν κατάστασιν δι’ εἰρηνικῶν καὶ μόνον μέσων. Κατ’ ἀκολουθίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ αἱ μεγάλαι μάζαι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ εὐγνωμονοῦν τὴν παράταξίν μας, διότι διὰ τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος ἀνέτρεψε τὴν ἀντιδραστικὴν Δεξιάν. Ὁ ἀγὼν μας δὲν εἶναι ἀγὼν προσωπικός. Ἐὰν ἐκάμαμε προσωπικὸν ἀγῶνα, καὶ ὄχι ἰδεολογικόν, τότε ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δὲν θὰ μᾶς ἠκολούθει. Αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν προσεφέραμεν εἰς τὸ Ἔθνος καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει μὲ αἰσιοδοξίαν νὰ ἐξακολουθήσωμεν διεξάγοντες τὸν ἀγῶνα μας, ὥστε νὰ ἀκολουθῇ τὸ Ἔθνος μας, σταθερά, τὴν ὁδὸν τῆς δημοκρατίας. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ χώρα μας, διέρχεται, ὡς γνωστόν, μίαν ἀπὸ τὰς δυσχερεστέρας στιγμὰς τῆς ἱστορίας της, διότι βαλλόμεθα ἀπὸ παντοῦ, μὲ ἐκκρεμὲς τὸ μέγα ἐθνικὸν θέμα τῆς Κύπρου καὶ μὲ οἰκονομίαν πολὺ βεβαρυμένην. Κατὰ συνέπειαν, ὁ χειρισμὸς τῶν μεγάλων οἰκονομικῶν θεμάτων, εἶναι δυσχερής, καὶ ἔχει ἀνάγκην συνέσεως, καὶ περισσότερον ἔχει ἀνάγκην ἐθνικῆς ἑνότητος. Τὴν ἑνότητα αὐτήν, τὴν ἐπετύχαμεν ἐντὸς τῆς Ε.Κ., μὲ τὴν συμπαράστασιν ὅλων τῶν προοδευτικῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὴν χώραν μας. Δι’ αὐτό, ἐπιβάλλεται, νὰ προχωρήσωμεν μὲ θάρρος καὶ αὐτοπεποίθησιν τὸ δημιουργικὸν ἔργον τῆς Ε.Κ. καὶ νὰ προσέξωμεν μὴ πέσωμεν θύματα τῆς ὠργανωμένης προπαγάνδας τῶν ὀλιγαρχικῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι διαθέτουν πολλὰς δυνατότητας, διὰ νὰ ἐπιτύχουν παρὰ τὴν θέλησιν τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὴν κατάληψιν τῆς ἐξουσίας. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει ὅλοι μαζὶ ἡνωμένοι, νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι τὰ προσωπικά μας θέματα, ἔρχονται εἰς δευτέραν θέσιν. Ὀφείλομεν, χάριν τοῦ γενικοῦ συμφέροντος, τὰς προσωπικάς μας φιλοδοξίας, νὰ τὰς θέσωμεν εἰς δευτέραν μοῖραν καὶ νὰ προχωρήσωμεν ὅλοι ἡνωμένοι ὡς μία δημοκρατικὴ παράταξις, εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἐθνικῶν προβλημάτων, παρὰ τὸ πλευρὸν τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα).

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§208Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζετε, ὅτι χάριν τοῦ Σώματος πρέπει νὰ διακόψωμεν, διότι συνεδριάζομεν ἀπὸ τῆς 7ης ἀπογευματινῆς, συνεχῶς;

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακόψωμεν, διότι πρέπει νὰ κατανοήσουν, οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι τεθέντος πολιτικοῦ θέματος, εἶναι ἐγγεγραμμένοι πάρα πολλοὶ νὰ ὁμιλήσουν, καὶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος, ὅταν συνεδριάζωμεν ἐπὶ τόσας ὀλίγας ὥρας.

§210Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Κανονισμὸς ἔχει μίαν εὔνοιαν ὑπὲρ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων καὶ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν. Ἀλλά, νομίζω, ὅταν μάλιστα εἴμεθα μόνοι μας, ὅτι πρέπει οἱ κ.κ. Ὑπουργοί, νὰ ὁμιλοῦν περιωρισμένην ὥραν, ὥστε νὰ δοθῇ καὶ εἰς ἡμᾶς ἡ εὐχέρεια νὰ εἴπωμεν τὰς ἀπόψεις μας. Ἡμεῖς γνωρίζομεν, τί ἔχει κάμει ἡ Κυβέρνησις καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιβάλλεται νὰ λάβωμεν τὸν λόγον, ὥστε νὰ ἐπικροτήσωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑπὲρ τοῦ λαοῦ ἔχει πράξει καὶ ἐν συνεχείᾳ, νὰ ἐπισημάνωμεν ὡρισμένας, ἂν ὑπάρχουν, παραλείψεις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλοῦν ἐπὶ ὥρας οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ καὶ ἡμεῖς νὰ μεταβληθῶμεν εἰς μαθητὰς τῶν Ὑπουργῶν. Ἐπίσης, δὲν εἶναι νοητὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐνώπιον μόνον 30 βουλευτῶν, καὶ δι’ ἕνα εἰσέτι λόγον, διότι ἀπουσιάζει τῆς συζητήσεως ἡ Δεξιά. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μεθοδεύσωμεν τὴν συζήτησιν, νὰ ὁμιλήσουν δηλαδὴ δι’ ὀλίγων, οἱ Ὑπουργοί, καὶ ἡμεῖς, οἱ ἐγγεγραμμένοι, ἐπὶ 10 λεπτὰ ἕκαστος, ὥστε ἐντὸς τῆς αὔριον, νὰ τελειώνωμεν.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν ἔχετε δίκαιον. Ὁ κ. Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὡμίλησεν ἐπὶ οὐσιαστικῶν θεμάτων, ἐπ’ ὀλίγον χρόνον, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας, διεκόπτετο καὶ παρέμεινεν ἐπὶ μίαν καὶ πλέον ὥραν συνεχῶς εἰς τὸ βῆμα. Συνεπῶς, δὲν καταλαμβάνουν τὸν χρόνον οἱ κ.κ. Ὑπουργοί.

§212Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ μεθόδευσις τῆς συζητήσεως, πρέπει νὰ γίνῃ ὡς ἐγὼ εἶπον καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς εἴπουν, οἱ κ.κ. Ὑπουργοί, τί ἔκαμαν, κατὰ τὸ διάστημα τῆς ὑπουργίας των.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, αὔριον πρόκειται νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὑπάρχει πρόβλεψις νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις. Ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀπόντες 108 βουλευταί, τινὲς τῶν ὁποίων ἀσφαλῶς θὰ ἐλάμβανον μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐντελῶς δικαιολογημένη ἡ ἔκφρασις τῆς εὐχῆς, νὰ τελειώσωμεν αὔριον.

§214Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσω, ἐνεγράφην χθές, προτοῦ ἀκόμη ἀποχωρήσῃ ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν. Ὁ σκοπός μου ἦτο νὰ δώσω ὡρισμένας ἀπαντήσεις εἰς τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. Μετά, ὅμως, τὴν ἀποχώρησιν τῆς Ε.Ρ.Ε., παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§215Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνηγγείλατε πρὸ ὀλίγου, ὅτι πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ τελειώσωμεν αὔριον. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐπὶ πολιτικοῦ θέματος ἡ συζήτησις ἠμπορεῖ νὰ φθάσῃ καὶ μέχρι 5 ἡμερῶν. Δὲν σημαίνει αὐτό, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν 5 συνεδριάσεις. Ὡς γνωστόν, εἶναι ἐγγεγραμμένοι συνάδελφοι νὰ ὁμιλήσουν. Δὲν νομίζω, ὅτι μονομερῶς τὸ Προεδρεῖον ἢ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφασίσῃ διὰ τὴν λῆξιν τῆς συζητήσεως, ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ἡ ἀντιδραστικὴ Δεξιά. Τί σχέσιν ἔχει, ἂν ἀπουσιάζῃ ἡ Δεξιά; Ἀντιπολίτευσις ὑπάρχει καὶ ὠφείλατε νὰ συνεννοηθῆτε ἐκ τῶν προτέρων, πρὶν ἢ προβῆτε εἰς τοιαύτας δηλώσεις.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεννοήθην, κ. συνάδελφε, μὲ τὸν ἐκπρόσωπον τοῦ Κόμματός σας, σχετικῶς. Ἐξ ἄλλου, ἐγὼ διαπιστώνω, ὅτι ὑπάρχει διάθεσις περαιτέρω συνεχίσεως τῆς συζητήσεως. Ὁρίστε, κ. Κουτσοχέρα, ἔχετε τὸν λόγον.

§217Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Εἶμαι ἕνας ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ποὺ ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς ἐτάχθησαν κατὰ τῆς παραγραφῆς καὶ γιὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς Δ.Ε.Η. καὶ γιὰ τὰ μυστικὰ κονδύλια. Λέγω «ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς», γιατὶ καὶ πολλοὶ ἄλλοι συνάδελφοι τῆς Ε.Κ., διανοίᾳ ἦσαν κατὰ τῆς παραγραφῆς. Ἐτάχθην ἔργῳ καὶ λόγῳ κατὰ τῆς παραγραφῆς, α) ἀπὸ ἀπόψεως γραπτοῦ νόμου, διότι ἀκολουθῶ τὴν νομικὴν ἐκδοχήν, ὅτι ἡ ἔκτακτος σύνοδος, δὲν συνυπολογίζεται μὲ τὰς τακτικὰς συνόδους, προκειμένου νὰ προσμετρηθῇ ὁ χρόνος τῆς παραγραφῆς, β) ἀπὸ ἀπόψεως ἀγράφου νόμου, διότι συντάσσομαι πρὸς τὴν ἐπιταγὴν τῆς πολιτικῆς ἀρετῆς, ποὺ εἶναι ἡ συνισταμένη τῶν ἠθικῶν ἀξιῶν καὶ ἐπὶ πλέον πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ καλῶς ἐννοουμένου συμφέροντος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ποὺ πρέπει νὰ περιβάλλεται μὲ διαφανῆ μανδύα τοῦ δημοσίου ἀνδρὸς καὶ ὄχι τὸν βαρὺν μανδύαν, τῆς παραγραφῆς, αὐτὴν ἄλλωστε, τὴν ἀρχὴν ἠκολούθησα καὶ ὅταν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου «πόθεν ἔσχες» ὑπέβαλα τροποποίησιν, ἡ ὁποία καὶ ἔγινε δεκτὴ ἀπὸ ὅλες τὶς παρατάξεις, καὶ τώρα ἀποτελεῖ διάταξιν νόμου, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποίαν καὶ ἐν περιπτώσει παραγραφῆς, ἢ νομίμου κωλύματος, ἐρευνᾶται ἡ οὐσία περὶ τοῦ θεμιτοῦ ἢ μὴ τῆς ἀποκτήσεως τοῦ περιουσιακοῦ στοιχείου ἐκ τῶν πολιτῶν καὶ γ) διότι ἠκολούθησα τὴν λαϊκὴν ἐπιταγήν, ποὺ εἶχε καὶ ἔχει γιὰ αἴτημά της τὸν ἠθικὸν καθαρμόν, αὐτὸ τὸ κατὰ πάντα ὑγιὲς αἴτημα, ποὺ εἶναι, ἄλλωστε, σύνθημα καὶ ἐπαγγελία τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Καὶ αὐτοῦ τοῦ ὑγιοῦς λαϊκοῦ αἰτήματος, διαποτισμένου, ὅμως, τώρα μὲ πολλὴν πικρίαν, θέλω καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, νὰ γίνω διερμηνεύς. Γιατί τὸ θεωρῶ σὰν ἐπιτακτικὸν χρέος μου καὶ ἔναντι τῆς ὑγιοῦς κοινῆς γνώμης, καὶ ἔναντι τῆς χώρας καὶ ἔναντι τῆς παρατάξεως, εἰς τὴν ὁποίαν μὲ ἔταξε ἡ ψῆφος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διαψεύδων ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε., ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπεν, ὅτι τὰ ἐνδοοικογενειακὰ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, δὲν ἔχουν θέσιν σὲ αὐτὴν τὴν αἴθουσαν, ὑπενθυμίζοντάς μας, ὅτι: «Τὰ ἐν οἴκῳ μὴ ἐν Δήμῳ». Ἀλλά, ὁ οἶκος μας εἶναι αὐτὴ ἡ αἴθουσα τῆς Βουλῆς, καὶ ἡ λεωφόρος, ἡ ὁποία μᾶς ὡδήγησε καὶ μᾶς ὁδηγεῖ ἐδῶ, εἶναι ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Καὶ τὴν παράταξιν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, τὴν ἀποτελοῦν δημοκρατικοὶ πολίτες, ποὺ ἔχουν τὴν ἐπιπρόσθετον εὐθύνην νὰ ἐκπροσωποῦν δημοκρατικοὺς πολίτας. Καὶ δὲν πρέπει νὰ διστάζουν νὰ λέγουν τὴν ἀλήθειαν, εἴτε πρὸς τὰ κάτω, εἴτε πρὸς τὰ ἄνω–κάτω, ὡς ἐπιγραμματικὰ εἶπεν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος. Καὶ δὲν διστάζουν νὰ ἀντιλέγουν ἀκόμα, γιατὶ ὁ λόγος ἔχει καὶ διάλογον καὶ ἀντίλογον καὶ ἐκ τῆς ἀντιθέσεως προέρχεται ἡ σύνθεσις, καθὼς παρατηρεῖ ὁ Ἡράκλειτος. Αὐτὸ τὸ αἴτημα καὶ τὴν πικρίαν τῆς δημοκρατικῆς κοινῆς γνώμης μεταφέρω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τῆς Βουλῆς εἰς τὸν κ. Πρόεδρον καὶ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ποὺ δὲν ηὐτύχησαν, στὸ σημεῖον αὐτό, νὰ δικαιώσουν τὸ ὑγιὲς κοινὸν αἴσθημα. Καὶ μεταφέρω αὐτὴν τὴν δυσφορίαν καὶ τὴν πικρίαν, σὰν μιὰ ὀδυνηρὴ ἀλλὰ καὶ ἐπιτακτικὴν ὑπόμνησιν τοῦ χρέους μας γιὰ τὴν ἐξυγίανσιν τοῦ κοινωνικοῦ καὶ δημοσίου βίου τῆς χώρας. Γιατί, τὸ θέμα τοῦτο, ἀποτελεῖ τὴν ὑποδομὴν κάθε προσπαθείας μας, γιὰ μιὰ ριζικὴ ἀλλαγὴ καὶ ἕνα ὁμαλὸ καὶ γόνιμο ρυθμὸ τοῦ διοικητικοῦ καὶ κρατικοῦ μηχανισμοῦ, ἂν θέλουμε νὰ ὁδεύσουμε σὲ μιὰ πραγματικὰ χρηστὴ διοίκησιν τῆς μορφῆς τοῦ 1910–1912, μὲ ἁδρότερον, ὅμως, ρυθμόν, ἐν ὄψει τῶν σημερινῶν συνθηκῶν. Γιατὶ μονάχα ἂν θεμελιωθοῦμε σὲ μιὰ ἑδραία χρηστὴ διοίκησι, θὰ μπορέσουμε νὰ πορευθοῦμε στὴν πορεία τῆς Νεοελληνικῆς ἀναδημιουργίας, ποὺ θὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν γιὰ τὴν πλήρη ἐφαρμογὴν τῶν δύο πενταετῶν προγραμμάτων, ὅπως τόσο ἐπιγραμματικὰ μᾶς τὰ ἐξέθεσε ἀπόψε, ὁ Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ κ. Α. Παπανδρέου. Μὲ τὴν χρηστὴν διοίκησιν, θὰ μπορέσουμε καὶ θὰ δώσουμε οὐσιαστικὸ περιεχόμενο — πολιτικόν, κοινωνικὸν καὶ οἰκονομικὸν — σὲ μιὰ κοινωνικὴ δημοκρατία, ποὺ ἀποσκοπεῖ στὸ ὑπέρτατο ἀγαθὸ τῆς πολιτείας, ποὺ εἶναι ἡ κατ’ ἀρετήν, εὐδαιμονία τοῦ πολίτου. Ἀλλὰ γι’ αὐτό, χρειάζεται θάρρος, περισσότερο θάρρος, ἀκόμα περισσότερο θάρρος. Θὰ χρειασθῇ σὲ κάθε πρᾶξιν μας, νὰ κάνουμε λόγο καὶ ἔργο αὐτὴν τὴν μεγάλην ἀλήθειαν, ποὺ μᾶς ἐκληροδότησεν ὁ πρῶτος ἄρχοντας τῆς Ἀθηναϊκῆς Δημοκρατίας. Εὔδαιμον τὸ ἐλεύθερον καὶ ἐλεύθερον τὸ εὔψυχον.

§218Ε. ΒΑΝΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καθ’ ὅσον γνωρίζετε, ἀνήκω καὶ ἐγὼ εἰς τοὺς νέους βουλευτάς. Εἶχα τὴν πρόθεσιν νὰ ἐπωφεληθῶ τῆς εὐκαιρίας τῆς συζητήσεως τοῦ θέματος ἐμπιστοσύνης, διὰ νὰ κάμω καὶ ἐγὼ μίαν τοποθέτησιν εἰς τὰ προβλήματα τῆς χώρας. Δυστυχῶς, ἡ ἀποχώρησις τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τῶν Προοδευτικῶν καὶ τὸ περασμένον τῆς ὥρας, δὲν μοῦ δίνουν ἄνεσιν πρὸς τοῦτο. Θέλω, ὅμως, νὰ σημειώσω τὰς δύο ἀντιφατικὰς θέσεις, τόσον τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅσον καὶ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν. Ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἐπικοινωνῶν παντοιοτρόπως μὲ τὸν λαόν, (διάφορα συνέδρια, συνεστιάσεις, Βουλή), παροτρύνει διαρκῶς τὴν Κυβέρνησιν διὰ μεγαλυτέρας κοινωνικὰς παροχάς. Χθές, ὅμως, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἔκρουσε κώδωνα κινδύνου, διὰ τὸ νόμισμα, διὰ τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον, διὰ τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα. Ἂν αὐτὰ συμβαίνουν, ἀξιότιμε Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Ρ.Ε., μὲ ποῖον αἴσθημα εὐθύνης παροτρύνετε τὴν Κυβέρνησιν, διὰ μεγαλυτέρας παροχάς; Ἐπίσης, ὁ κ. Μαρκεζίνης, χθές, ὕψωνε περιέργως τὸν τόνον τῆς φωνῆς του, αὐτοερεθιζόμενος, λέγων, ὅτι ὁ λαὸς πεινάει. Ἐρωτῶ, τὸν κ. Μαρκεζίνην: Πῶς διαπιστώνετε τοῦτο, ἀφοῦ, ὅταν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. ἦλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν τὸ 1964, ὁ τιμάριθμος ἦτο κάτω καὶ τοῦ 1%, ἤτοι 0,9%, κατὰ δὲ τὸ ἑπόμενον ἔτος τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ὑπὸ τῆς Ε.Κ., δηλαδὴ κατὰ τὸ διανυόμενον ἔτος 1965, ὁ τιμάριθμος πιθανώτατα δὲν θὰ φθάνῃ τὸ 3%, ἔναντι 4% ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἀλλά, κ.κ. συνάδελφοι, ἡμεῖς ἐδώσαμεν 12% αὔξησιν εἰς τοὺς ἐργάτας, ἡ ὁποία αὔξησις τυπικῶς εἶναι 12%, οὐσιαστικῶς φθάνει τὸ 30% καὶ περὶ τούτου διαβεβαιῶ τὴν Βουλήν, καὶ τὸν λαόν. Καὶ ἐρωτῶ, ἀφοῦ ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου εἶναι 3%, ἡ δὲ αὔξησις τοῦ ἡμερομισθίου τῶν ἐργατῶν εἶναι 12% (τυπικῶς), πῶς πεινάει ὁ λαός; Οἱ σιδηρόδρομοι διερχόμενοι τὴν ὁδὸν ἀπὸ Ἀθηνῶν πρὸς Οἰνόην ζητοῦν ἐργάτας καὶ ἐνῷ τὸ ἡμερομίσθιον τῶν συλλογικῶν συμβάσεων εἶναι 60 δρχ. τοὺς προσφέρεται 80 δρχ. καὶ δὲν πηγαίνουν. Εἰς τὴν Λάρισαν, ὁ ἐργολάβος, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀναλάβει τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἐκεῖ Κρατικοῦ Νοσοκομείου, ζητεῖ ἐργάτες καὶ τοὺς καταβάλλει ἡμερομίσθιον 100 δρχ., ἐνῷ αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις ὁρίζουν 62 καὶ κανεὶς δὲν πηγαίνει. Ἄρα ἡ αὔξησις, δὲν ἀντιστοιχεῖ, πράγματι, εἰς 12%. Πῶς, λοιπόν, κ. Μαρκεζίνη, ὁ λαὸς πεινᾷ; Μοῦ ἔκαμε, λοιπόν, ἐντύπωσιν αὐτὸ καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν τὸ σημειώνω. Πῶς εἶναι δυνατὸν πολιτικοὶ ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι ἐκυβέρνησαν τὸν τόπον, καὶ φιλοδοξοῦν νὰ τὸν κυβερνήσουν ξανά, μὲ τόσην ἐλαφρότητα, ἀντιμετωπίζουν τοιαῦτα ζητήματα; Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀνήκω εἰς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι πλέουν εἰς παραλήρημα εὐδαιμονίας. Εἰς τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, ὑπάρχουν κενά, ὑπάρχουν λάθη. Ἕνα, ὅμως, εἶναι γεγονός, ὅτι ἀφ’ ἧς ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἀρχὴν ἡ Ε.Κ., ὁ λαὸς ἐγνώρισε καὶ ἐλευθερίαν καὶ δικαιοσύνην. Μὲ ὅσα, ὅμως, καὶ ἂν ἐγένοντο, δὲν ἐξαντλεῖται τὸ ἐνδιαφέρον μας διὰ τὸν λαόν. Ἔχομεν ἀκόμη πολλὰ νὰ κάμωμεν. Ἀλλὰ εἰς τὴν κοινωνίαν ὑπάρχουν ἰδεώδη, τὰ ἰδεώδη, ὅμως, αὐτά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι στόχος ὀλίγων μηνῶν. Χρειάζεται χρόνος πολύς. Καὶ αὐτὸ ποὺ ἐμεῖς κάμνομεν, εἶναι νὰ ὁδηγοῦμεν τὰ βήματά μας εἰς τὸν δρόμον τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς εὐημερίας. Ἀνήκω εἰς τὴν Ε.Κ. καὶ θὰ ψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὁδηγεῖ τὸν λαὸν εἰς τὴν πρόοδον καὶ τὴν εὐημερίαν.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§220Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωσταὶ αἱ ἐπὶ μέρους ἀντιρρήσεις μας διὰ τὴν μέχρι σήμερον ἀκολουθηθεῖσαν γραμμὴν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι γνωστόν, ὅτι κατ’ ἐπανάληψιν καὶ μὲ ἀτομικὴν βλάβην ἐγνωρίσαμεν θαρραλέως τὴν διαφωνίαν μας. Τὸ μέγα ἐθνικὸν θέμα τῆς Κύπρου καὶ αἱ προσδοκίαι τοῦ λαοῦ, ὅπως ἡ Ε.Κ., εἰς τὴν δημιουργίαν τῆς ὁποίας καὶ ἡμεῖς συνετελέσαμεν, ἐκπληρώσῃ τὰς προεκλογικάς της ἐπαγγελίας, μᾶς ἐπιβάλλει νὰ τῆς δώσωμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης, ἐξαιρέσει τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν Ἀναπληρωτοῦ Συντονισμοῦ καὶ Ὑφυπουργοῦ Παιδείας, καθ’ ὃ ἔχομεν, ἐκ τοῦ Συντάγματος, δικαίωμα. (ἄρθρον 78). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ θέσῃ πολιτικὸν θέμα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι κατὰ κανόνα, θέμα πολιτικόν, θέτει πάντα ἡ Ἀντιπολίτευσις. Καὶ δύναται μόνον, μετὰ πάροδον διμήνου νὰ ἐπανέλθῃ, ἐξαιρέσει ἐκτάκτου ἀνάγκης, εἰς χρόνον ἐνωρίτερον, μόνον ἂν τὸ ζητήσῃ ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς. Τύποις σήμερον ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ θέσῃ θέμα πολιτικόν. Οὐσιαστικῶς, ὅμως, διατί τὸ ἔθεσεν; Ἡ σύνοδος εἶχε τελειώσει καὶ οὐδεὶς τῆς εἶχεν ἀμφισβητήσει τὴν πλειοψηφίαν. Εἶναι λυπηρόν, τὸ ὅτι ἡ παράταξις τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ἡ παράταξις τῶν Προοδευτικῶν, ἀπεχώρησεν ἐκ τῆς Βουλῆς. Ἔπρεπε νὰ παραμείνουν καὶ νὰ δώσουν τὴν πολιτικὴν μάχην. Ἀλλά, ἐὰν ἔφυγαν, εἴμεθα καὶ ἡμεῖς ὑπεύθυνοι, διότι δὲν ἐξεπληρώσαμεν τὰς ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας ἐδώσαμεν εἰς τὸν λαόν, κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος, δηλαδή, ἐγκαίρως νὰ τοὺς παραπέμψωμεν, πρὶν ἢ χωρήσῃ παραγραφή. Λυποῦμαι, διότι οὐσιαστικῶς ἡ σύσκεψις τῆς Κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος, γίνεται μὲ παρουσίαν παρατηρητοῦ τῆς ΕΔΑ.

§221Γ. ΛΑΜΠΡΙΑΝΟΣ. Κύριε Διαμαντόπουλε, ἐκ μέρους τῆς Ε.Ρ.Ε. ὁμιλεῖτε;

§222Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Λαμπριανέ, ἂν εἶσθε δημοκρατικὸς πολίτης, θὰ πρέπει νὰ μὲ ἀκούσητε, τὸ τί θὰ εἴπω καὶ θὰ ἀντιληφθῆτε τὸ νόημά μου. Ἐπειδή, ὅμως, μὲ διεκόψατε, θὰ σᾶς γνωρίσω, ὅτι ἀπὸ 20ετίας, ὅτε τὸ πρῶτον ἐπεστρατεύθην ἀπὸ τὸν σημερινὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, Ἀρχηγὸν τότε Κόμματος, παρέμεινα πιστὸς εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς δημοκρατίας καὶ εἰς τὰς τάξεις τοῦ Κέντρου. Ἐνῷ εἶχα ἕνα διεθνὲς ὄνομα καὶ μίαν ἐπαγγελματικὴν καρριέραν, ἐπεστρατεύθην, ὑπηρέτησα τὴν παράταξιν καὶ ἔμεινα πιστὸς εἰς τὰς τάξεις της. Δὲν ἦλθα εἰς τὴν Βουλήν, ὡς ἄλλοι, νὰ δώσω διάλεξιν ἐπὶ τῆς εἰδικότητός μου, ἀλλὰ ἠγωνίσθην μὲ ὅλας τὰς δυνάμεις μου διὰ τὴν δημοκρατίαν καὶ προσέφερα πολλὰ διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος. Ἀλλά, κ.κ. συνάδελφοι, αὐτό, τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερα, θὰ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ μὲ μίαν σύγκλησιν, δίκην κογκλαβίου, τῆς Κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος. Καὶ ἐκεῖ, ἀφοῦ ὁ καθεὶς θὰ ἀνέπτυσσε τὰς ἀπόψεις του καὶ ὅλοι μαζὶ μετὰ αὐτοκριτικήν, θὰ βρίσκαμε τὸν ὀρθόν, διὰ τὴν Ε.Κ., δρόμον, μὲ ἕνα ἀνακοινωθὲν θὰ ἐτονίζαμε τὴν ἑνότητά μας καὶ θὰ ἐτονώναμε τὸν λαόν, ποὺ μᾶς ἀκολουθεῖ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ἐψηφίζετο, παρ’ ἡμῶν, ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶχε θέσει θέμα κομματικῆς πειθαρχίας. Ἡ ἐργασία τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς ὑπῆρξε καὶ ἐπίπονος καὶ ἀποδοτική. Παρὰ ταῦτα, νομίζω, ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ τοῦ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν του, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐκλεγῇ καὶ εἰς ἄλλην περίοδον, θὰ πρέπει νὰ σέβεται τὸν Κανονισμόν. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν ὁμιλῇ ἕνας βουλευτής, καὶ μετὰ ἀπὸ αὐτόν, μετὰ πάροδον δύο–τριῶν ὡρῶν, νὰ ὁμιλοῦν ἄλλοι, νὰ ἀναφέρεται ἡ ὁμιλία τῶν ἄλλων εἰς τὸ δελτίον τύπου, ἡ ἰδική του δὲ ὁμιλία, ὡς μὴ εὐνοουμένη, νὰ ἑτοιμάζεται τὰς πρωϊνὰς ὥρας, ὥστε νὰ μὴ λαμβάνῃ γνῶσιν ὁ Τύπος.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁσάκις μοῦ κατηγγέλθη τοιοῦτον, διεξήγαγα ἔρευναν καὶ ἱκανοποίησα τοὺς κ.κ. συναδέλφους.

§224Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης, ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, δὲν θὰ πρέπει νὰ παραβαίνῃ καὶ ἄλλα ἄρθρα τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν θὰ πρέπει, ὅταν βουλευταὶ καταθέτουν μίαν ἐπιστολήν, νὰ μὴ τὴν ἀναγινώσκῃ τὸ Προεδρεῖον, ἔστω καὶ ἂν ἔχουν παρέλθει μῆνες, ὡς συνέβη, κατ’ ἐπανάληψιν, ὡς πρὸς ἐμέ.

§225Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Διαμαντόπουλε, διὰ τὴν Κυβέρνησιν ὁμιλεῖτε ἢ διὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς;

§226Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ μὴ μὲ διακόπτετε, διότι θὰ μὲ ἀναγκάσητε νὰ παραμείνω περισσότερον χρόνον ἐπὶ τοῦ βήματος, διὰ νὰ σᾶς δώσω ἀπάντησιν. Καί, ἔτι περαιτέρω. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, νὰ ρυθμίζῃ αὐτός, εἰς ποίαν παράταξιν ἀνήκει ὁ κάθε βουλευτής. Τὸ ἄρθρον 2 ἐπέχει θέσιν Νόμου. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα, ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, νὰ κυκλοφορῇ καταστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας τὴν μίαν φορὰν θὰ ἀναφέρῃ, ὅτι ἀνήκει ὁ τάδε βουλευτής, εἰς τὸ ἕνα κόμμα καὶ τὴν ἄλλην ὅτι δὲν ἀνήκει, δεδομένου, ὅτι ἰσχύει πάντοτε ἡ δήλωσις τοῦ βουλευτοῦ. Καὶ ἐπειδὴ ὡμιλήσαμε καὶ περὶ ραδιοφώνου, ὅτι κάμει κακὴν χρῆσιν ἡ Κυβέρνησις, θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι μοῦ ἐγένετο ἡ τιμὴ νὰ ἀνακοινωθῇ, κατόπιν ἐντολῆς τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τοῦ ραδιοφώνου, ὅτι δὲν ἀνήκω εἰς τὴν Ε.Κ., πρὶν ἢ ὁ ἴδιος λάβω γνῶσιν τῆς θελήσεώς του. Δικαίωμά σας καὶ τῶν μελῶν τῆς Κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος, εἶναι νὰ εἴπετε, ὅτι δὲν ἀνήκω εἰς τὴν Ε.Κ., ἀλλὰ καὶ ἰδικόν μου δικαίωμα εἶναι νὰ εἴπω, ὅτι ἀνήκω εἰς τὴν Ε.Κ. Οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μὲ διαγράψῃ. Ἔχω τὸ δικαίωμα, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, νὰ ἐλέγχω τὴν Ε.Κ. Ἐάν, κατὰ τὰς ἑπομένας ἐκλογάς, δὲν θὰ εἶμαι ἐπιθυμητός, εἰς τὰς τάξεις τῆς Ε.Κ., τότε θὰ μπορῆτε νὰ πῆτε, ὅτι δὲν ἀνήκω εἰς τὴν Ε.Κ. Ἀλλά, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἔχωμεν ἐκλογὰς πρὸ τῆς συμπληρώσεως τετραετίας τῆς Βουλῆς, διότι ἡ παροῦσα Βουλή, δύναται νὰ δώσῃ καὶ ἄλλα κυβερνητικὰ σχήματα, πάντοτε, βέβαια, ἐκ τῆς Ε.Κ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ ἔμεινα πιστὸς εἰς τὴν Ε.Κ. καὶ μάλιστα εἰς περιοχήν, ὅπου ὑπῆρχον ἑστίαι μὲ ποσοστὸν δημοκρατικῶν πολιτῶν 1%, ὅταν πρωτοεπολιτεύθην καὶ ἐνῷ ἄλλοι μετέβαλλον κόμματα, ἐγὼ ἔμεινα πιστὸς καὶ ὅταν ἡ Ε.Ρ.Ε. προσέφερεν εἰς ἐμὲ Ὑπουργεῖον. Ὅταν τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν τῆς βίας καὶ τῆς νοθείας, ἐπεσκέφθην τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ Καστρί, οὗτος ἤκουε ραδιόφωνον. Ἦτο ἀπελπισμένος. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω, τὶ μοῦ εἶπε καὶ τὶ τοῦ εἶπον. Ἐγώ, πάντως, τὸν ἐτόνωσα καὶ ἐπετέλεσα τὸ καθῆκον μου, ἐντὸς τῆς Ε.Κ., ὑπὲρ τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος. Ἀλλά, ἐπιτρέψατέ μου, νὰ μὴ σᾶς εἴπω, τί ἔλεγεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πρὸ 20ετίας, ὅταν καὶ τὸ πρῶτον μὲ ἐπεστράτευσεν. Σᾶς ἀναφέρω σχετικὰ ἀποσπάσματα λόγου του, κατὰ Ἀπρίλιον 1947, εἰς τοπικὸν συνέδριον Ἀττικοβοιωτίας, τοῦ Κόμματός του: 1) Ἔχει ἐκπέσει ἡ ἔννοια τοῦ κόμματος εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν, διότι εἰς τὰς περισσοτέρας περιπτώσεις, ὁ τρόπος τῆς λειτουργίας τοῦ κόμματος γίνεται κατὰ τρόπον ἀσυμβίβαστον πρὸς τὴν ἀληθῆ του ἔννοιαν... 2) Ἀρνούμεθα τὴν κατανομὴν τῶν Ἑλλήνων εἰς δύο κατηγορίας. Εἰς τοὺς φίλους τοῦ κόμματος, οἱ ὁποῖοι προστατεύονται ἀθεμίτως καὶ εἰς τοὺς ἐχθροὺς τοῦ κόμματος, οἱ ὁποῖοι διώκονται... Τοιαύτη διάκρισις εἶναι φαύλη, ἀνήκει εἰς τὰς τυραννίας, εἶναι ἀναξία καὶ τοῦ Κράτους καὶ τοῦ λαοῦ. ................................... ................................... 3) Διὰ τὰ θέματα, εἰς τὰ ὁποῖα πιστεύομεν, εἴτε μᾶς ὁδηγοῦν, εἴτε μᾶς ἀπομακρύνουν ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν, θὰ μείνωμεν πάντοτε ἀνένδοτοι ἀγωνισταί. Τὰ ἐπίστευσα, τὰ ἠκολούθησα καὶ ἔμεινα ἀνένδοτος ἀγωνιστής. Δυστυχῶς, ὑπάρχουν πρόσωπα ποὺ σκύβουν τὸ κεφάλι καὶ κολακεύουν τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων. Τέτοια πρόσωπα ὑπάρχουν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, συκοφαντοῦν ἐντίμους ἀγωνιστὰς καὶ κολακεύουν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ εἶχα τὸ θάρρος, πάντοτε, νὰ τοῦ λέγω τὴν γνώμην μου, ἔστω καὶ δυσάρεστον. Τὴν 17ην Δεκεμβρίου 1963, ἀπέστειλα ἐπιστολὴν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπιστολήν μου, ἔλεγα τὰ ἑξῆς: Αἱ ἐκλογαὶ τῆς 3ης Νοεμβρίου διεξαχθεῖσαι κατὰ τρόπον ἀδιάβλητον, ὡς παρεδέχθησαν ὅλα τὰ Κόμματα, μὲ τὴν σύνθεσιν τῆς παρούσης Βουλῆς, ἐκφράζουν πραγματικὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ. Ἀλλοίμονον, ἂν δημιουργηθῇ παράδοσις εἰς τὸν τόπον, ὥστε κάθε κόμμα κυβερνῶν, νὰ εἰσηγῆται διάλυσιν τῆς Βουλῆς, ὁσάκις αὐτὸ νομίζει, ὅτι κατερχόμενον εἰς τὰς ἐκλογὰς θὰ αὐξήσῃ τὰς ἕδρας του, διότι τότε θὰ καταντήσῃ τύραννος τῆς μειοψηφίας, μὲ τὰς σχετικὰς μελλοντικὰς συνεπείας. Μία πραγματικὴ δημοκρατικὴ Κοινοβουλευτικὴ Κυβέρνησις, δὲν θὰ πρέπει νὰ στηρίζεται εἰς τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἀπωλέσῃ, λόγῳ τῶν πράξεών της, ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, ἀλλὰ εἰς τὰς πράξεις της, εἰς τὰς ὁποίας, ὄχι μόνον θὰ στηρίζεται, ἔχουσα μόνον σχετικὴν πλειοψηφίαν, ἀλλὰ ἀπὸ τὰς ὁποίας, σὺν τῷ χρόνῳ, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκτήσῃ τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν. Τίς δύναται νὰ ἀναλάβῃ, ἔναντι τοῦ Ἔθνους, τὴν εὐθύνην νέων ἐκλογῶν, ἐξ ὧν μελλοντικῶς, παρὰ τὴν θέλησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ., καὶ τῶν πλείστων συνεργατῶν του, δὲν θὰ δημιουργηθοῦν, ἐνδεχομένως προβλήματα Κοινοβουλευτικῆς δικτατορίας ἢ δημιουργίας καθεστωτικοῦ; Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου μιὰ περικοπὴν τοῦ λόγου τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ὁ ἀγὼν τῆς Δεξιᾶς, εἶναι καταδικασμένος εἰς ἀποτυχίαν. Καὶ ἐρωτῶ, ποῖος εἶναι αὐτὸς ὁ ὁποῖος δὲν εὔχεται, ὁ ἀγὼν τῆς Δεξιᾶς, νὰ εἶναι καταδικασμένος εἰς ἀποτυχίαν; Ἀλλὰ ἡ ἀποτυχία τοῦ ἀγῶνος τῆς Δεξιᾶς, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰς πράξεις τὰς ἰδικάς μας ὑπὲρ τοῦ λαοῦ καὶ τὰ σφάλματά της.

§227Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἀπὸ τὰς πράξεις τὰς ἰδικάς της.

§228Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἀπὸ τὰς πράξεις τὰς ἰδικάς της, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰς ἰδικάς μας. Εἶπεν ἀπόψε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς παραγραφῆς, ἡ Κυβέρνησις, ἐνήργησε βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας. Καὶ ἦλθεν ἀπόψε ἡ ΕΔΑ καὶ μᾶς κατηγόρησεν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Καὶ ἐρωτῶ, τὴν Κυβέρνησιν, ὅταν πέρισυ εἶχε καταθέσει πρότασιν διὰ τὴν παραπομπὴν δύο τέως Ὑπουργῶν τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ποὺ τὸ ἀδίκημα δὲν εἶχε παραγραφῆ, διατί ἡ Κυβέρνησις, ἀπέφυγε καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ παραπεμφθοῦν ἐνώπιον τοῦ Εἰδικοῦ Δικαστηρίου, οἱ δύο τέως Ὑπουργοὶ τῆς Ε.Ρ.Ε.; Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ βοηθήσωμεν τὸ Κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκομεν καὶ διὰ νὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἐπιβάλλεται νὰ κάμωμεν αὐτοκριτικήν. Πρέπει νὰ παραδεχθοῦμε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἐτήρησε εἰς τὸ ἀκέραιον τὰς ὑποχρεώσεις της πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§229Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, συνέβη νὰ εἶμαι παρὼν εἰς τὸ Καστρί, ὅταν ἐκλιπαρούσατε τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ σᾶς ἀναθέσῃ Ὑπουργεῖον. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ. Ἐὰν σᾶς ἀνέθετεν Ὑπουργεῖον θὰ ἐκάνατε αὐτὴν τὴν κριτικήν; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι κάνετε τὴν κατὰ κόρον προσωπικὴν ἐπίθεσιν κατὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὄχι ἀπὸ ἰδεολογικὴν ἀντίθεσιν εἰς τὴν πολιτικὴν γραμμὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἀπὸ προσωπικήν σας πικρίαν λόγῳ μὴ ὑπουργοποιήσεώς σας καὶ τὰ ἰδιοτελῆ σας κριτήρια ἔχουν γίνει πλέον ἀντιληπτά.

§230Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὰ ἐπὶ μέρους προσωπικὰ θέματα αὐτομάτως γίνονται καὶ γενικὰ θέματα. Διατὶ εἶναι προσωπικὸν τὸ ὅτι δὲν ἔγινα καὶ δὲν εἶναι προσωπικόν, ὅταν ἔγινε ἢ ἔγιναν ἄλλοι; Τὴν ἑπομένην τῆς βίας καὶ νοθείας σὲ ἕνα ἕκαστον ὀπαδὸν τῆς ΕΡΕ παρετήρησα ὅτι ἔσκυβε τὸ κεφάλι ἐνῷ ἕνας ἕκαστος τῆς ΕΚ πετοῦσε ψηλά. Ἡ παράταξις ὅλη ἀπετελεῖτο ἀπὸ ἕνα– ἕνα ἀσφαλῶς. Λυποῦμαι δι’ ὑμᾶς νὰ λέτε ὅτι μὲ ἀκούσατε ὅτι ἐκλιπαροῦσα τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ μοῦ δώσῃ Ὑπουργεῖον. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι κανένα δὲν ἐξελιπάρισα. Δὲν εἶμαι ἀπὸ τὰ πρόσωπα ποὺ ἐκλιπαροῦν. Πῆγα καὶ εἶδα τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἔδωσα τὰς ἐργασίας μου καὶ τοῦ εἶπον, ὅτι εἶμαι εἰς τὴν διάθεσίν του νὰ μὲ χρησιμοποιήσῃ σὲ ὅποιον τομέα νομίζει. Δυστυχῶς αὐτὸ ποὺ ὑποστηρίζετε σεῖς τὸ ὑποστηρίζουν καὶ ὡρισμένοι Ὑπουργοί. Εἶναι ντροπὴ νὰ ὑπάρχουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τέτοιοι Ὑπουργοί.

§231Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς ἐκτιμοῦσα, ὅταν τὰ λέγατε αὐτὰ ἀπὸ τοὺς Ὑπουργικοὺς θώκους.

§232Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι εἶμαι ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος ὑποψήφιος ὢν εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν ἐδιώχθην καὶ ἀργότερον ὑποβαλὼν δι’ ὑφηγεσίαν τὸ ἐπλήρωσα μὲ τὴν δικτατορίαν, διότι εἶμαι ὁ μόνος Ἕλλην, ὁ ὁποῖος δὲν ἔτυχον κρίσεως εἰς τὸ Πανεπιστήμιον διὰ ὑφηγεσίαν. Εἶναι ντροπὴ νὰ μὲ κατηγορεῖτε μὲ ἀσύστολα ψεύδη. Ἐζήτησα διὰ μέσου τρίτου προσώπου ἀπὸ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ συζητήσωμεν γενικὰ θέματα καὶ ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠρνήθη. Εἶμαι ἀπὸ τοὺς πρώτους ἀγωνιστὰς τῆς Ε.Κ. Ἐνθυμοῦμαι, ὅταν ἡ Φ.Ι.Δ.Ε. συνεδρίαζε διὰ νὰ ἀποφασίσῃ τὴν συνεργασίαν της μὲ τὴν Ε.Δ.Α., ὁ ἀείμνηστος Σοφοκλῆς Βενιζέλος ἠρνήθη τὴν συνεργασίαν καὶ τὸν ἠκολούθησα καὶ ἐγὼ μεταξὺ ἄλλων 6 ἐπὶ 300. Διένειμα δὲ χιλιάδας προκηρύξεις εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, εἰς τὰς ὁποίας ἔλεγον ὅτι δὲν δέχομαι νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν Βουλὴν μὲ τοὺς ψήφους τῆς Ἀριστερᾶς. Κύριοι συνάδελφοι, δυστυχῶς ἐφθάσαμεν εἰς τὴν εὐνοιοκρατίαν καὶ οἰκογενειοκρατίαν. Καὶ νὰ μὲ διώχνετε δὲν θὰ φύγω ἀπὸ τὴν Ε.Κ. Οὔτε ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως οὔτε ἡ Κοινοβουλευτικὴ ὁμὰς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μὲ διαγράψῃ ἀπὸ τὴν Ε.Κ. Θὰ μείνω εἰς τὴν Ε.Κ. Καὶ ἐὰν θέλετε νὰ στερεώσετε τὴν Ε.Κ. ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν ὅτι ὅλοι σας θὰ πρέπει νὰ κάμετε αὐτοκριτικὴν τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως, γιὰ νὰ τὴν βοηθήσετε νὰ στερεωθῇ.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Α. Τσιάρας ἔχει τὸν λόγον.

§234Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ γεωργικοῦ τομέως παρακαλῶ νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος, ὅταν παρίσταται καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Β. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον.

§236Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μέχρι στιγμῆς δὲν γνωρίζομεν εἰς ποῖον σημεῖον ἡ Κυβέρνησις ἐτοποθέτησε τὸ πολιτικὸν ζήτημα. Τὶ εἴδους ἀντίλογον θέλετε ἐνῷ δὲν ἔχομεν ἀκούσει τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς εἰς ποῖον σημεῖον ἐτοποθέτησαν τὸ πολιτικὸν ζήτημα. Παρακαλῶ νὰ διακόψωμεν διὰ νὰ ἀκούσωμεν αὔριον τοὺς κυρίους Ὑπουργούς.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐὰν δὲν λάβετε τὸν λόγον θὰ προχωρήσω εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου. Ὁ κύριος Θεοχαρίδης λόγῳ ἀπουσίας διαγράφεται.

§238Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μὲ διαγράψετε, ἀλλὰ θὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ἐγγεγραμμένων καὶ θὰ προχωρήσετε εἰς ψηφοφορίαν. Αὐτὸ ἐπιβάλλει ὁ κανονισμός.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, αὐτὸ θὰ γίνῃ, θὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ἐγγεγραμμένων. Ὁ κ. Κ. Κωνιωτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§240Κ. ΚΩΝΙΩΤΑΚΗΣ. Ἡ ὥρα, κ. Πρόεδρε, εἶναι παρωχημένη καὶ δὲν σκέπτομαι νὰ ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἄλλωστε δὲν ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος τῆς ἐμπιστοσύνης, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ ἐξέθεσαν ἀπόψε καὶ θὰ ἐκθέσουν καὶ αὔριον τὰ ἐπιτεύγματα τῆς Κυβερνήσεώς μας εἰς τοὺς καθ’ ἕκαστα τομεῖς. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς ζωῆς τοῦ ὁποίου ἔχουν γίνει αἰσθητὰ ἀμέσως τὰ εὐεργετικὰ αὐτὰ μέτρα καὶ εἶναι ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου εὐγνώμων πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπιτάσσει εἰς ἡμᾶς τοὺς ἐκπροσώπους του νὰ μένωμεν συσπειρωμένοι γύρω ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ συνεχίσῃ τὸ εὐεργετικὸν ἐνδιαφέρον του μὲ δημιουργίαν ὄχι μόνον ὑπὲρ τῶν ὀλίγων, ἀλλὰ κυρίως ὑπὲρ τῆς εὐρείας μάζης τῶν λαϊκῶν τάξεων αὐτοῦ. Εἶναι λοιπὸν ἐξ ἀντικειμένου δεδομένη ἡ καθολικὴ ἀνταπόκρισις τῆς παρατάξεώς μας πρὸς τὴν Κυβέρνησίν μας καὶ πρὸς τὸν Πρόεδρον αὐτῆς, ὅπως εἶναι ἐκ προοιμίου γνωστὸν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας, ἡ ὁποία θὰ ἐπακολουθήσῃ. Ἐὰν ὑπῆρξαν —καὶ ὑπάρχουν— διαφοραὶ γνωμῶν μέσα εἰς τὴν παράταξιν, καὶ κυρίως εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν τομέα τῆς πραγματοποιήσεως τῆς ἀλλαγῆς ποὺ προεκλογικῶς ὑπεσχέθημεν, τοῦτο συμβαίνει διότι εἰς μίαν δημοκρατικὴν παράταξιν ὡς ἡ ἰδική μας, οἱ βουλευταὶ δὲν εἶναι λόχος μὲ μόνην ἀποστολὴν νὰ χειροκροτοῦν τὸν Ἀρχηγόν. Καὶ πράγματι νομίζω, ὅτι ὑπάρχουν ἀρκετοὶ βουλευταὶ ποὺ πιστεύουν, ὅτι τὰ μέτρα εἰς τὸν τομέα τῆς ἀλλαγῆς μποροῦσαν νὰ εἶναι πολὺ γενναιότερα γιὰ νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς προσδοκίας τοῦ λαοῦ, ὄχι βεβαίως εἰς παραχωρήσεις πρὸς τὴν ἀριστεράν, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἠθικοῦ καθαρμοῦ, τῆς καταργήσεως τῶν κακῶν μεθόδων τοῦ παρελθόντος, τῆς πατάξεως τοῦ καθεστῶτος τῆς εὐνοιοκρατίας. Τὸ ὅτι ὅμως δὲν συνέβη μέχρι σήμερον, δὲν σημαίνει ὅτι δὲν θὰ συμβῇ καὶ εἰς τὸ μέλλον. Μὲ μεγάλην ἱκανοποίησιν ἤκουσα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δηλώνῃ δημοσίᾳ, ὅτι πρόκειται νὰ προβῇ εἰς μεταβολὰς εἰς τὴν ἡγεσίαν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ἴσως ὑπάρχουν πολλοὶ ἀνήκοντες εἰς τὸ παγιωμένον καθεστὼς ποὺ διαχέουν πρὸς ἐκφοβισμόν μας ψιθύρους, ὅτι ἐὰν προχωρήσωμεν εἰς μεταβολὰς θὰ ὑπάρξῃ ἀντίδρασις, ἡ ὁποία ἐνδεχομένως φθάσῃ καὶ εἰς κατάλυσιν τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. Ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι καὶ ἂν ἀκόμη οἱ τὰ τοιαῦτα διαδίδοντες ἔχουν τὸ θράσος νὰ ἔλθουν ἀντιμέτωποι μὲ τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ἐὰν ἀκόμη νομίζουν, ὅτι ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ ἀνατρέψουν βιαίως τὴν Κυβέρνησιν ποὺ στηρίζεται στὸ 53%, αὐτὸ δὲν πρόκειται νὰ συμβῇ ποτέ, διότι ἀφ’ ἑνὸς δὲν θὰ ἔχουν τὸ θάρρος νὰ ἀντιμετωπίσουν 8 ἑκατομμύρια δημοκρατικῶν Ἑλλήνων, ἀφ’ ἑτέρου διότι αἱ δυνάμεις ὑπὲρ τῶν ὁποίων ὑποτίθεται, ὅτι θὰ προέβαιναν εἰς τοιαύτην ἐνέργειαν δὲν θὰ τοὺς τὸ ἐπέτρεπαν ποτέ, διότι γνωρίζουν καλῶς αἱ δυνάμεις αὐταὶ ὅπως γνωρίζομεν ὅλοι μας, ὅτι δικτατορίαι σήμερον καὶ δὴ εἰς χώρας συνορευούσας μὲ τὸ Παραπέτασμα, προετοιμάζουν μὲ μαθηματικὴν βεβαιότητα τὴν ἐπικράτησιν τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἐπιδιώκουν ἁπλῶς διὰ τῶν ἀπειλῶν νὰ μᾶς ἐκφοβίζουν καὶ νὰ μᾶς ὁδηγοῦν εἰς συμβιβασμοὺς ποὺ θὰ μᾶς στερήσουν τῆς λαϊκῆς μας βάσεως, ὥστε ἅμα μὲ τὸν καιρὸν φθάσωμεν εἰς τὰς ἐκλογάς, νὰ μὴ φέρωμεν τόσην δύναμιν ὅσην διαθέτομεν σήμερον, διὰ νὰ ἠμπορέσουν εὐκολώτερα νὰ πραγματοποιήσουν τὰ σχέδια των καὶ νὰ δημιουργήσουν πολιτικὸν σχῆμα πλήρως ὑποτεταγμένον εἰς τὰ κελεύσματα τῆς εὐνοιοκρατίας. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἐλάμβανα τὸν λόγον νὰ διατυπώσω αὐτὰς τὰς σκέψεις ἂν δὲν μὲ διήγειρε τὸ ἐγκυρότερον δημοσιογραφικὸν ὄργανον τῆς ΕΡΕ, τὸ ὁποῖον μὲ ἡμερομηνίαν 23 τρέχοντος καὶ ἐν κυρίῳ σχολίῳ, καταλήγει ἀπειλοῦσα εὐθέως τὰς λαϊκὰς ἐλευθερίας. Καταλήγει τὸ σχόλιον. «Ὀφείλομεν νὰ προειδοποιήσωμεν ὅσους ἔχουν τὴν διάθεσιν νὰ ἀκούσουν τὴν προειδοποίησιν, ὅτι ἡ πλήρης ὑποταγὴ τῶν Ἐνόπλων δυνάμεων εἰς τὴν Κεντροαριστερὰν θὰ σημάνῃ τὸ τέλος τῆς συνταγματικῆς νομιμότητος ἐν Ἑλλάδι καὶ τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ». Δὲν εἶναι νομικός, κύριε Πρόεδρε, καὶ δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον ἡ τοιαύτη διατύπωσις συνιστᾶ ἀδίκημα, διὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπέμβῃ αὐτεπαγγέλτως ὁ Εἰσαγγελεύς. Ἔχω ὅμως τὸν κοινὸν νοῦν καὶ κρίνω ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ ἀμέσως ἀπειλὴν κατὰ τοῦ 53% καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία τὸ ἐκπροσωπεῖ καὶ αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ προβῶμεν καὶ ἡμεῖς μὲ τὴν σειράν μας εἰς τὴν προειδοποίησιν, ὅτι θὰ ἐνεργήσωμεν τὰς μεταβολάς, ὄχι βεβαίως ὅπως τὰς ζητεῖ ἡ ἐφευρεθεῖσα ὑπὸ τῆς ΕΡΕ ἀνύπαρκτος κεντροαριστερά, ἀλλὰ ὅπως τὰς θέλει τὸ 53% ποὺ μᾶς ἐψήφισε, τμῆμα τοῦ ὁποίου ἐκπροσωποῦν ὁ Στρατηγὸς Κατσώτας, ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ, καὶ πλεῖστοι συνάδελφοι — καὶ ὁμιλῶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐχαρακτηρίσθησαν ὑπὸ τῆς ΕΡΕ ὡς κεντροαριστερά, ἐπειδὴ ἐψήφισαν κατὰ τῆς προτάσεως παραγραφῆς, διὰ τὰ σκάνδαλα τῆς ΔΕΗ, — οἱ ὁποῖοι ὅπως τὴν ὥραν τοῦ κινδύνου δὲν ἐκάθηντο εἰς πολυτελεῖς αἰθούσας καπηλευόμενοι ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς μὲ ὡραιολογίας τὴν ἐθνικοφροσύνην, ἀλλὰ προέτασσον τὰ στήθη των ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν, ἔτσι θὰ τὸ πράξουν καὶ πάλιν ἂν αἱ ἐλευθερίαι τοῦ λαοῦ ἀπειληθοῦν ἀπὸ τὸν ὁλοκληρωτισμόν, εἴτε ὁ κίνδυνος προέλθῃ ἀπὸ τὸν κομμουνισμὸν πάλιν, εἴτε προέλθῃ ἀπὸ τὰς δυνάμεις τῆς φασιστικῆς δεξιᾶς.

§241Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀναμφισβήτητα περνοῦμεν μίαν κρίσιμον καμπὴν καὶ πρέπει ὅλοι μας νὰ κατεχώμεθα ἀπὸ ἕνα βαθὺ αἴσθημα εὐθύνης. Ἡ Κυβέρνησις ἔθεσε ζήτημα ἐμπιστοσύνης μπροστὰ στὸ Σῶμα καὶ ἀποτελεῖ αὐτὸ ἕνα σημαντικὸ πολιτικὸ γεγονός. Ἡ ΕΡΕ διεκήρυξε ὅτι πρόκειται περὶ σκηνοθεσίας καὶ μὲ τὸ πρόσχημα αὐτὸ ἀπεχώρησε. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι στὸ βάθος δὲν ἀντέχει σὲ δημοσία συζήτησι. Διότι κι’ ἂν ἀκόμα ἐπρόκειτο περὶ σκηνοθεσίας τῆς ἐδίνετο ἡ δυνατότητα μέσα στὴν αἴθουσα αὐτή, νὰ ἀσκήσῃ μία αὐστηρὴ κριτικὴ καὶ νὰ ἀποκαλύψῃ τὶς ἀδυναμίες καὶ τοὺς ἐνδεχομένους ἑλιγμοὺς τῆς Κυβερνήσεως, ὁπότε ἡ Ἕνωσις Κέντρου, σὰν Κόμμα καὶ σὰν Κυβέρνησι θὰ ἐκτίθετο θανάσιμα μπροστὰ στὸ λαό. Εἶμαι ἕνας ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς ποὺ ἐψήφισαν ἀνοικτὰ κατὰ τῆς παραγραφῆς, καὶ ἐπιθυμῶ νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν ὕστερα ἀπὸ τὴν προσπάθεια ποὺ καταβάλλει ἡ ΕΡΕ γιὰ νὰ παρουσιάσῃ τὴ διαφοροποίησι τῆς ψήφου κατὰ τὴν παραγραφή, σὰν διάσπαση τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου. Εἶναι γνωστὸ σὲ ὅλους, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν ἀρχὴ στὰ θέματα δικαστικῆς κρίσεως διεκήρυξε τὴν ἐλευθερία τῶν βουλευτῶν. Δὲν τέθηκε ζήτημα πολιτικὸ ἢ ἰδεολογικό, ἢ ἀκόμα κομματικῆς πειθαρχίας, οἱ βουλευταὶ ἦταν ἐλεύθεροι νὰ ἀποφασίσουν, κατὰ κρίση. Ἀντίθετα, ἡ διαφοροποίηση αὐτὴ τῆς ψήφου δείχνει τὴν ὑγεία, ἀποδεικνύει τὴν ἐλευθερία τῆς κυκλοφορίας τῶν ἰδεῶν καὶ παρουσιάζει πῶς πρέπει νὰ λειτουργῇ ἕνα Κόμμα, στὰ θέματα ποὺ ἐπιβάλλεται ἡ ἐκδήλωσι ἡ ἐλεύθερη τῆς συνειδήσεως. Κατὰ συνέπεια, καμμία μείωσι δὲν ἔχει ὑποστῆ τὸ Κόμμα ἀπὸ τὴ διαφοροποίησι αὐτή. Ὁ ἀνένδοτος ἀγώνας εἶχε βασικὸ τὸ σύνθημα τῆς ἐλευθερίας σὲ ὅλες τὶς ἐκδηλώσεις καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀπαρνηθοῦμε ποτέ. Ἐρωτᾶται τώρα ποῖο εἶναι τὸ βασικὸ ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖο ἡ Κυβέρνηση θέτει τὸ θέμα τῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης. Πιστεύω, ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι γιὰ τὴν ἐπιδοκιμασίαν τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου, ἀλλὰ κατὰ κύριο λόγο, ἡ ἀναβάπτησί της, ὥστε νὰ προχωρήσῃ θαρραλέα στὴν ἐκπλήρωσι τῶν βασικῶν ἐπαγγελιῶν της. Πιστεύω, ὅτι οἱ μέθοδοι καὶ ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἀντεμετωπίσθησαν μέχρι σήμερα τὰ βασικὰ θέματα δὲν ἦτο ὁ ἐνδεδειγμένος. Πρέπει νὰ ὁμολογήσουμε, ὅτι ὑπάρχει ἕνα θέμα ἐξουσίας, ὅτι ὑπάρχουν καρκινώματα μέσα στὸν Κρατικὸ μηχανισμό, τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ ἀποκοποῦν, ὥστε νὰ ἀσκῆται πλήρης ἐποπτεία εἰς τὸν Κρατικὸ Ὀργανισμὸ καὶ τοὺς θεσμούς. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητο, ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἀπέδωσε στὸν Ἑλληνικὸ λαὸ τὴν ἐλευθερία. Ἐὰν ὅμως δὲν ξεκαθαρίσουμε αὐτὰ τὰ καρκινώματα, τότε ἡ ἐλευθερία διακινδυνεύει καὶ ὑπάρχει ὁ φόβος αὐτὸ τὸ ὕψιστο ἀγαθὸ νὰ ἀντιμετωπίσῃ νέες γνώριμες περιπέτειες, γιὰ τὶς ὁποῖες δὲν ἔχει νέα περιθώρια. Πρὸς αὐτὴ τὴν κατεύθυνσι πρέπει νὰ προχωρήσῃ ἡ Κυβέρνησι, χωρὶς κανένα ἀπόλυτα δισταγμό. Εἴμαστε Κυβέρνησι μὲ πρωτοφανῆ πλειοψηφία εἰς τὰ Ἑλληνικὰ πολιτικὰ χρονικά, καὶ πρέπει νὰ βαδίσουμε χωρὶς καθυστέρησι, στὴν πραγματοποίησι ὅλων τῶν ἀλλαγῶν ποὺ μᾶς ἐμπιστεύθηκε ἡ συντριπτικὴ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ τῆς Ἑλλάδος καὶ θὰ πρέπει νὰ βεβαιωθοῦμε ὅλοι καὶ νὰ τὸ λάβουμε σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὅλοι οἱ πολιτειακοὶ παράγοντες θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ ὑποταχθοῦν μπροστὰ στὴν πανηγυρικὴ λαϊκὴ θέληση. Ἡ Ἐξουσία πρέπει νὰ ἀσκῆται μόνο στὸ ὄνομα τῆς Κυβερνήσεως καὶ κανένα μερίδιο τῆς Ἐξουσίας δὲν πρέπει νὰ ὑποκλέπτεται ἀπὸ ὁποιασδήποτε δυνάμεις ποὺ παρὰ τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς Νόμους ἐπιθυμοῦν νὰ παρεμβαίνουν, μὲ φανερὴ πρόθεσι νὰ προετοιμάσουν τὴν παραμόρφωσι τῶν θεσμῶν καὶ τὴν κατάργηση τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ λαοῦ. Δὲν νομίζω, ὅτι ὅλα τὰ ἄλλα ἐπιτεύγματα, τὰ ὁποῖα θὰ παρουσιάσῃ ἡ Κυβέρνησις—διότι ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὑπάρχουν πολλὲς ἀκόμη ἐλλείψεις— ἀποτελοῦν τὸ βασικὸν θέμα. Διότι ὁ ἀνένδοτος ἀγώνας δὲν ὑπῆρξεν ἀγώνας πολιτικῆς δημοκρατίας. Ὑπῆρξε καὶ ἀγῶνας κοινωνικῆς Δημοκρατίας. Ὅταν ὡς Ἀντιπολίτευσις ἐκαλούσαμε τὴν Ἑλληνικὴν νεολαίαν καὶ τὶς ἐλέγαμε, ὅτι θὰ προχωρήσωμεν εἰς βαθείας ἀλλαγάς, ἡ νεολαία ἐνεπιστεύετο εἰς ἡμᾶς καὶ μᾶς ἠκολούθησε. Τώρα μετὰ λύπης μου διαπιστώνω, ὅτι εἰς τὴν νεολαίαν ὑπάρχει κάποια κάμψις καὶ ἀπογοήτευσις. Καὶ ἡ κάμψις τῆς νεολαίας ὁδηγεῖ πρὸς ἀβεβαιότητα διὰ τὸ μέλλον τοῦ ἔθνους. Αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, εἶχα νὰ εἴπω. Τὸν Γεώργιον Παπανδρέου ἐξακολουθοῦμεν νὰ τὸν βλέπουμε ὡς ψυχὴν τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος. Θὰ ψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου θὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἀναγέννησιν τοῦ τόπου. Στόχος μέγας τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀνάπλασις τοῦ Ἐθνικοῦ μας βίου. Θὰ πρέπει μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ χώρου ὅπου μπαίνομεν νὰ παίξωμεν ἕνα ἀποφασιστικὸν ρόλον καὶ νὰ μὴ εἴμεθα οὐραγοὶ τῶν λαῶν καὶ ὑστερόγραφα τῆς ἱστορίας. Ψηφίζομεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν καλοῦμε νὰ προχωρήσῃ μὲ γοργὸ καὶ ἀποφασιστικὸ ρυθμὸ πρὸς ὁλοκλήρωσιν τοῦ προγράμματος τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος χωρὶς καμμίαν νόθευσιν καὶ παραχώρησιν ἰδίως εἰς τὰ θέματα τῶν ἐλευθεριῶν καὶ τῆς ἀποκλειστικῆς ἀσκήσεως ἐξουσίας ὑπὸ μόνης τῆς Δημοκρατικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀναμφισβήτητα τότε θὰ ὁδηγήσῃ τὸν λαὸν πρὸς τὴν ποθουμένην εὐημερίαν καὶ πνευματικὴν ἐξύψωσιν. (Χειροκροτήματα).

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Λασκαρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§243Λ. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι ἀσφαλῶς θὰ δώσω ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ θὰ δώσω τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν μὲ ὅλην τὴν καρδίαν μου. Πράττω τοῦτο διότι ἡ μέχρι τοῦδε παρουσία της ἔκαμε ὡρισμένας βασικὰς πραγματοποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ὠφέλησαν τὴν χώραν. Δὲν θὰ ὁμιλήσω τόσον διὰ τὴν προσπάθειαν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, οὔτε καὶ διὰ τὴν προσπάθειαν τῆς ἀνακατανομῆς τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, διότι ταῦτα εἶναι θέματα, τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς τὰ ἀναλύσουν οἱ ἁρμόδιοι πρὸς τοῦτο Ὑπουργοί. Τὸ πιὸ κορυφαῖο γεγονὸς ποὺ συνοδεύει, κύριοι συνάδελφοι, τὴν παρουσίαν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἐξουσίαν εἶναι ἡ ἀποκατάστασις εἰς τὸν τόπον μας τῆς πολιτικῆς δημοκρατίας. Αὐτὸ ποὺ ἔκαμε μέχρι τώρα ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν τομέα αὐτὸν εἶναι μία σοβαρὴ ἀρχή. Ἀλλὰ πέραν τῆς πολιτικῆς δημοκρατίας ποὺ ἀποκατέστησε καὶ πέραν ὅλων τῶν ἄλλων ποὺ μέχρι τώρα ἔπραξε ἐκεῖνο ποὺ ἔχει σημασία εἶναι αὐτὸ ποὺ πρέπει νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἀπὸ δῶ καὶ πέρα. Μέχρι τώρα ἐδικαιολογοῦντο ὡρισμέναι παραλείψεις διότι ἡ Κυβέρνησις ἐπερνοῦσε τὴν φάσιν τῆς προσαρμογῆς. Ἀπὸ δῶ καὶ πέρα μπαίνει εἰς τὴν φάσιν τῆς νέας ἀφετηρίας. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων σοβαρὰς ἀντιδράσεις. Ἐδῶ ὅμως θὰ δοκιμασθῇ ἡ δυνατότης της. Καὶ ἡ δυνατότης αὐτὴ θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις. Θὰ πρέπει πρῶτον νὰ κάμῃ μίαν ἀναδιάρθρωσιν εἰς ὅλο τὸ σύστημα τῆς διοικήσεως. Ἐπίσης θὰ πρέπει νὰ προσέξῃ καὶ τὸ θέμα τῆς γραφειοκρατίας. Ἐκεῖνο ποὺ θὰ πρέπει ἰδιαιτέρως νὰ προσέξῃ καὶ νὰ πατάξῃ ἡ Κυβέρνησις εἶναι τὸ ὅτι εἰς ὡρισμένας βασικὰς θέσεις ὑπάρχουν ἄνθρωποι καὶ ὑπηρετοῦν ἀπὸ πίστιν καὶ καταγωγὴν ἀντιδραστικοί. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ παράγοντες ἀποτελοῦν μίαν ἀντίδρασιν ποὺ ἐμποδίζει τὴν ὁλοκλήρωσιν τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου καὶ εἰς τὸν βράχον τῆς συνθέσεως τῶν παραγόντων αὐτῶν συγκρούεται κατὰ τρόπον δραματικὸν κάθε εἰλικρινὴς προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως γιὰ βασικὰς πραγματοποιήσεις. Οἱ ἀντιδραστικοὶ αὐτοὶ παράγοντες κατ’ ἐντολὴν κινοῦν τὰ νήματα τῆς ἀντιδράσεως καὶ τῆς γραφειοκρατίας. Διὰ νὰ προχωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν ὅλων αὐτῶν τῶν παραγόντων ὀφείλει νὰ ἀποκτήσῃ μεγαλυτέραν πίστιν καὶ νὰ ἀπαλλαγῇ ἐπὶ πλέον ἀπὸ ὡρισμένας ἀδυναμίας, αἱ ὁποῖαι χαρακτηρίζονται καὶ ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας καὶ ἀπὸ τοὺς χρονογράφους ἀκόμη τῶν ἐφημερίδων ὡς κόμπλεξ ἐθνικοφροσύνης. Νομίζω, κύριοι, ὅτι πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ αὐτὸ τὸ κόμπλεξ. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἶναι ἕνα καθαρὸν ἰδεολογικὸν κίνημα. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡγέτης τῆς Ἑνώσεως Κέντρου προσδιώρισε κατὰ τρόπον σαφῆ τὰ ἰδεολογικὰ ὅρια τοῦ κόμματός μας. Συνεπῶς δὲν ἔχομεν νὰ φοβηθῶμεν ἀπὸ τίποτε καὶ νὰ ἔχωμεν θάρρος. Θὰ πρέπει νὰ ἀποκτήσωμεν περισσότερον ρεαλισμὸν καὶ νὰ προχωρήσωμεν. Εἴμεθα δύο χρόνια εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ ἀκόμη δὲν ἐγεύθημεν τοὺς καρποὺς τῆς ἐξουσίας, διότι ὑπάρχουν πάντα μπροστά μας καὶ μᾶς ἐμποδίζουν οἱ ἄνθρωποι τῆς ἀντιδράσεως. Ἡ Κυβέρνησις πιστεύω, ὅτι ἔχει ἤδη κάμει τὰς ἀναλύσεις της καὶ θὰ ἔχῃ καταλήξει εἰς συμπεράσματα καὶ θὰ πάρῃ τὰς ἀποφάσεις της. Μετὰ τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς καὶ τὴν βαθεῖαν αὐτὴν πίστιν θὰ ψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ τὴν ψηφίσω διὰ νὰ διαλυθῇ καὶ ἡ παρεξήγησις, ὅτι ἡ ψῆφος τοῦ ὄχι ποὺ ἐδώσαμεν διὰ τὴν παραγραφὴν ἀποτελεῖ σημεῖον διασπάσεως τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Αὐτὰς τὰς ἀναλύσεις κάμνει ἡ ἀντιδραστικὴ δεξιά, ἡ ὁποία ἢ δὲν θέλει ἢ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι μέσα εἰς ἓν δημοκρατικὸν κόμμα δυνατὸν νὰ ἐκφράζωνται ἀντίθετοι ἀπόψεις καὶ ὅτι ἐπὶ τῆς ἐλευθέρας κυκλοφορίας τῶν ἰδεῶν σφυρηλατεῖται ἡ ἑνότης. Ἡμεῖς δὲ πιστεύομεν, ὅτι αὐτὲς οἱ δυνατὲς καὶ καθαρὲς φωνὲς ποὺ ἀκούονται θαρραλέα εἰς τὸ κόμμα μας, στοιχεῖον ἀπολύτου ὑγείας, θὰ τὸ καταστήσουν ἀκόμη περισσότερον προοδευτικὸν καὶ μὲ μεγαλύτερον ρεαλισμόν. Καὶ πιστεύομεν ἀκόμη ὅτι οὕτω πορευόμενοι καὶ πραγματοποιοῦντες ἀπὸ τῆς στιγμῆς αὐτῆς ποὺ ἐπῆλθον ἡ προσαρμογὴ καὶ ὁ προσδιορισμὸς τῶν ἀδυναμιῶν καὶ τῶν στόχων, ὅταν φθάσωμεν εἰς τὸν κατάλληλον χρόνον τῶν ἐκλογῶν θὰ εἰσπράξωμεν ἀπὸ τὸν λαὸν πέραν τοῦ 53% τῶν ψήφων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Παναγιωτόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§245Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ διακόψωμεν μετὰ τὸν κ. Παναγιωτόπουλον;

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν ἔδωσα θὰ ἐκφωνήσω ὁλόκληρον τὸν κατάλογον καὶ ὅσοι δὲν εἶναι παρόντες, θὰ διαγραφοῦν.

§247Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους σᾶς ἐξήγησα, θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως καὶ τὴν Βουλὴν νὰ ὁμιλήσω αὔριον.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐγγραφῆτε νὰ ὁμιλήσητε αὔριον. Ὁ κ. Τούντας. Ἀπὼν διαγράφεται. Ὁ κ. Χ. Ἀποστολάκος ἔχει τὸν λόγον.

§249Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν προτίθεμαι νὰ ἐκφωνήσω λόγον εἰς αὐτὴν τὴν προκεχωρημένην ὥραν καὶ ἐνώπιον τόσον ὀλίγων συναδέλφων, ἐνώπιον δηλ. οἰκογενειακῆς συγκεντρώσεως. Θὰ εἴπω μόνον ἐλαχίστας λέξεις. Ἤμουν ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος εἰς ἀπάντησιν τοῦ τεθέντος ἐρωτήματος περὶ παραγραφῆς ἢ μὴ τῶν συμβάντων εἰς τὴν Δ.Ε.Η., ἀπήντησα εὐθαρσῶς διὰ τῆς λέξεως «παρών», καὶ θὰ δώσω σήμερον τὴν ἑρμηνείαν αὐτῆς τῆς λέξεως. Τὸ παρὼν εἶχε τὴν ἔννοιαν τῆς εὐθείας διαμαρτυρίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸν ἄστοχον ὑπ’ αὐτῆς χειρισμὸν τῆς ὑποθέσεως τῆς Δ.Ε.Η. Ἄστοχον χειρισμὸν ἔναντι τοῦ λαοῦ καὶ ἔναντι τῶν πολιτικῶν μας ἀντιπάλων. Ἔναντι τοῦ λαοῦ, διότι ἐνῷ καὶ προεκλογικῶς καὶ μετὰ ταῦτα τοῦ ἐδημιουργήσαμεν, ὡς παράταξις, τὴν πεποίθησιν, ὅτι συνέβησαν μεγάλα σκάνδαλα, μεγάλαι καταχρήσεις καὶ ὑπεσχέθημεν καθαρμὸν καὶ τιμωρίαν, ἤλθομεν ἐδῶ ἐξαίφνης, μετὰ δύο ὁλόκληρα σχεδὸν ἔτη, διὰ νὰ ἀνακαλύψωμεν, ὅτι παρεγράφησαν αἱ διάφοροι κατηγορίαι, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι τὸν ἐξηπατήσαμεν. Ἀλλὰ ἄστοχος ὑπῆρξεν ὁ χειρισμὸς καὶ ἔναντι τῶν ἀντιπάλων μας, ἔναντι τῶν ὁποίων δὲν ἐνεφανίσθημεν γενναῖοι, Καὶ ὁμιλῶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, περὶ γενναιότητος ἔναντι τῶν ἀντιπάλων μας. Ἔναντι δηλ. τοῦ Καραμανλῆ, τὸν ὁποῖον, ὡς γνωστόν, ὅταν πρὸ ἐτῶν μὲ ἐξεδίωξε μέσῳ τοῦ Ἐκλογοδικείου τῆς αἰθούσης ταύτης, καίτοι πρῶτον βουλευτὴν τῶν Ἀθηνῶν, ἐπολέμησα μετὰ πάθους καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀπτόητος καὶ μὲ λεβεντιά, καίτοι πλέον ἐστερούμην βουλευτικῆς ἀσυλίας. Ἀλλὰ ἄλλο εἶναι τοῦτο. Σήμερον, κ. Πρόεδρε, αἴρομαι ὑπεράνω προσωπικῆς πικρίας καὶ πάθους ἂν θέλετε ἀκόμη καὶ δηλῶ, ὅτι δὲν ἐνεφανίσθημεν γενναῖοι ἔναντι τῶν ἀντιπάλων μας ἀφοῦ καίτοι πρὸ πολλοῦ καιροῦ ἐγνωρίζαμεν τὰ περὶ παραγραφῆς, συνεχίσαμεν τὸν θόρυβον χωρὶς νὰ τοὺς δώσωμεν τὴν διέξοδον τῆς δικαστικῆς κρίσεως τοῦ δικαστηρίου καὶ ἐκεῖ ἀμυνόμενοι νὰ τιμωρηθοῦν, ἐὰν ὑπῆρξαν ἔνοχοι, νὰ ἀθωωθοῦν ἐὰν ὑπῆρξαν ἀθῶοι. Ἰδοὺ διατὶ δὲν ὑπήρξαμεν καὶ γενναῖοι· καὶ ὁ λαὸς μᾶς θέλει πράγματι γενναίους καὶ ἔναντι τῶν ἀντιπάλων μας. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔννοιαν τῆς ψήφου μου ἐπὶ τῆς παραγραφῆς τῶν ὑποθέσεων Δ.Ε.Η. κ.λ.π. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ πολιτικὸν θέμα. Δὲν θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ ὅλων τῶν τομέων. Εἶναι ἄλλοι συνάδελφοι ἁρμοδιώτεροι ἐμοῦ. Θὰ ὁμιλήσω δι’ ὀλίγων διὰ τὰς τάξεις ποὺ ἐκπροσωπῶ κατὰ τεκμήριον, τοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς συνταξιούχους, τοὺς ἐργάτας κλπ. ἐργαζομένους. Καὶ πρέπει νὰ τονίσω, ὅτι ὑπῆρξαν σπουδαῖα ἐπιτεύγματα ὑπὲρ αὐτῶν τῶν τάξεων. Ὁ θεσμὸς τῆς 35ετίας θὰ παραμείνῃ πράγματι ἱστορικός. Ἡ ἐπέκτασις τοῦ 15θημέρου τῆς ἀδείας εἰς ὅλους τοὺς ἐργαζομένους καὶ συνταξιούχους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λησμονηθῇ. Τὸ τελευταῖον δημοσιοϋπαλληλικὸν νομοσχέδιον, μὲ τὸ ὁποῖον εὐηργετήθησαν πολλαὶ χιλιάδες δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ ὑπάλληλοι Ν.Π.Δ.Δ., ἀποτελεῖ κατάκτησιν. Αἱ διαβαθμίσεις τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, σταθμὸς πραγματικός. Ἡ ἄρσις τῶν ἀδικιῶν τῶν συνταξιούχων, ὁ διπλασιασμὸς τῶν συντάξεων τοῦ ΤΕΒΕ καὶ τόσα ἄλλα ἐπιτεύγματα εἶναι ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸ παντὸς ὑπὲρ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μητσοτάκη, μὲ τὴν γνωστήν του γενναιότητα, καὶ τῆς Ἐργασίας μὲ τὴν στοργήν του. Καὶ εἶμαι εὐτυχής, ὅτι καὶ ἐγὼ συνέτεινα εἰς τὴν ἐπίτευξιν τῶν ἀνωτέρω διὰ τῶν γνωστῶν ἀγώνων μου καὶ εἰς τὸν συνδικαλισμόν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι ἐκλήθημεν σήμερον ἐδῶ διὰ νὰ ἀκούσωμεν τοὺς Ὑπουργοὺς μακρηγοροῦντας καὶ ἀναπτύσσοντας εἰς ἡμᾶς ἕκαστος τὸ ἔργον του. Ὑποτίθεται ὅτι ὡς Κυβερνητικοὶ βουλευταὶ τὸ γνωρίζομεν. Οὔτε ἐκλήθημεν ἐδῶ διὰ νὰ ἐξάρωμεν ἐπιτυχίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅπου ὑπάρχουν. Ἄλλος νομίζω, εἶναι ὁ σκοπός μας νὰ ὑποσημειώσωμεν δηλ. τὰς ἀδυναμίας της, νὰ τονίσωμεν τὶ νομίζομεν ἡμεῖς, ὅτι πρέπει νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις ἔναντι τοῦ λαοῦ καὶ ἔναντι τοῦ Ἔθνους. Ἔτσι ὑπηρετοῦμεν τὴν παράταξίν μας, τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τὸ Ἔθνος. Ὅταν μεταξὺ μας διαπιστώνωμεν τὰ λάθη μας καὶ τονίζωμεν τὴν ἀλήθειαν. Καὶ μὲ ἀπασχολεῖ, κ. Πρόεδρε, σοβαρῶς καὶ μὲ ἀνησυχεῖ ἡ ὑπόθεσις τοῦ Στρατοῦ. Ὁ Στρατὸς νὰ μείνῃ εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀποστολήν του. Ἐπιθυμῶ τὸν στρατὸν καθαρῶς στρατὸν μόνον τοῦ Ἔθνους καὶ ποτὲ τοῦ κόμματος, οὔτε τοῦ ἰδικοῦ μας, οὔτε τῆς ΕΡΕ καὶ πολὺ βεβαίως περισσότερον τῆς ἀριστερᾶς. Καὶ αἱ καθημεριναὶ φῆμαι πότε περὶ Χούντας, πότε περὶ Ἰδέα, πότε περὶ Ἀσπίδος κλπ., δὲν ἐνισχύουν τὸν στρατόν, ἀνησυχοῦν τὸν λαὸν καὶ βλάπτουν τὸ Ἔθνος. Ἂς ἀφήσωμεν τοὺς θεσμοὺς ποὺ ἀποτελοῦν ἐγγύησιν τῆς σταθερότητος ἀνεπάφους, μακρὰν τῆς πολιτικῆς καὶ τῶν κομμάτων. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, προεκλογικῶς ὑπεσχέθημεν πλὴν τῆς πολιτικῆς δημοκρατίας καὶ ἐλευθερίας καὶ κοινωνικὴν δικαιοσύνην καὶ κοινωνικὴν Δημοκρατίαν. Ὑπεσχέθημεν δηλαδὴ μισθούς, συντάξεις, ἡμερομίσθια, φάρμακα, γιατρούς, στέγην διὰ τὰ λαϊκά μας στρώματα. Καὶ δὲν θὰ εἴπω τὴν ἀλήθειαν ἐὰν ὑποστηρίξω, ὅτι ἐπετελέσαμεν σπουδαῖα ἅλματα ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω. Ἐδώσαμεν μικρὰς αὐξήσεις, παρὰ τὰς ὑποσχέσεις μας. Ἀλλὰ πρὸ παντός, τὸ σπουδαιότερον, ὅ,τι ἐδώσαμεν εἰς αὐξήσεις γενικὰς καὶ ποσοστιαίας, ἐξηνεμίσθη πλήρως, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν τῶν λαϊκῶν εἰδῶν ποὺ συνθέτουν καὶ τὸν πραγματικὸν τιμάριθμον τῶν λαϊκῶν τάξεων. Ὁ κ. Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ὡμίλησε περὶ ἀνακατανομῆς τοῦ εἰσοδήματος καὶ περὶ αὐξήσεως κατὰ 1% μόνον τοῦ τιμαρίθμου. Τὶ νὰ εἴπω, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τούτων. Νομίζω, ὅτι μὲ θεωρίας μόνον δὲν τρέφεται ὁ πτωχὸς λαός. Πρέπει νὰ τοῦ λέγωμεν τὴν ἀλήθειαν. Διότι ἄλλωστε εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὴν γνωρίζῃ καὶ ὁ ἴδιος. Καὶ ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι ὁ τιμάριθμος ἀφηνίασε. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ τιμαρίθμου τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τὸν ὁποῖον προφανῶς ἐννοεῖ ὁ κ. Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐννοῶ τὸν τιμάριθμον τῆς νοικοκυρᾶς, τὸν τιμάριθμον ἐκεῖνον ποὺ καὶ ὁ σημερινὸς κ. Πρωθυπουργὸς ἠννόει, ὡς Ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅταν διεκήρυττε δημοσίᾳ ἐπὶ Καραμανλισμοῦ, ὅτι «εὐημεροῦν οἱ ἀριθμοὶ καὶ πάσχουν οἱ ἄνθρωποι». Κύριε Πρόεδρε, φοβοῦμαι, ὅτι οἱ ἀντίπαλοί μας ἤρχισαν νὰ μᾶς πολεμοῦν μὲ τὸ ἴδιον ἐπιχείρημα, ἤρχισαν νὰ λέγουν καὶ δι’ ἡμᾶς «εὐημεροῦν οἱ ἀριθμοί, ἀλλὰ πάσχουν οἱ ἄνθρωποι». Κρούω τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου πρὸς τὸν Πρωθυπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ κρατήσουν τὰς τιμὰς καὶ τὸν τιμάριθμον. Ἂν ξεφύγουν αἱ τιμαί, ἂν πέσῃ ἡ δραχμή μας, θὰ ἐξαφανισθοῦν τὰ ἐπιτεύγματα, θὰ πέσῃ ἡ παράταξις τοῦ Κέντρου, θὰ πέσῃ, φοβοῦμαι, ὁλόκληρον τὸ καθεστώς. Γνωρίζω τὰς ἀντιδράσεις τῆς ὀλιγαρχίας, ἀγωνιζομένης νὰ διατηρήσῃ τὰ προνόμιά της εἰς βάρος τῆς συντριπτικῆς πλειοψηφίας τοῦ πτωχοῦ λαοῦ μας. Γνωρίζω τὰς ἀντιδράσεις σκοτεινῶν δυνάμεων. Ἀλλὰ ἐκεῖ ἀκριβῶς συνίσταται ἡ θέλησις, ἡ δύναμις, ἡ ἀποφασιστικότης ποὺ πρέπει νὰ ἐπιδείξῃ ἡ Κυβέρνησις. Οἱ ἐχθροὶ τῶν θεσμῶν καὶ τῆς Πατρίδος, εἶναι ἕτοιμοι, καραδοκοῦν. Αὐτή, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ ἀλήθεια, ἐνώπιος ἐνωπίῳ.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γεωργίου μὲ παρεκάλεσε νὰ τὸν διαγράψω. Ὁ κ. Πιτούλης ἀπὼν διαγράφεται. Ὁ κ. Δ. Μυλωνᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§251Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνεγράφην διὰ νὰ ὁμιλήσω, διότι ἐνόμιζα, ὅτι θὰ παρίστατο εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ ἡ ἀξιωματικὴ ἀντιπολίτευσις διὰ νὰ ἀκούσῃ ὅσα θὰ ἔλεγον. Τώρα ὅμως ποὺ ἀπουσιάζει, νομίζω, ὅτι ἡ ὁμιλία μου θὰ εἶναι ἄνευ νοήματος, διότι λείπουν οἱ στόχοι. Θέλω νὰ εἴπω ὅμως, ὅτι θὰ ψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ὡς κυβερνητικὸς βουλευτὴς θεωρῶ καθῆκον μου νὰ τὴν ψηφίσω, ἀλλὰ καὶ διότι μὲ ἱκανοποιοῦν τὰ ἐπιτεύγματά της καὶ εὔχομαι τὸ ἔργον της νὰ ὁλοκληρωθῇ, πρὸς τὸ καλὸν τοῦ τόπου καὶ τοῦ λαοῦ. Ἰδιαίτερα θέλω νὰ εἴπω δύο λέξεις διὰ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ κόμματος τῶν Προοδευτικῶν, ὅστις πρό τινος ἀπεκάλεσε τὸ κόμμα μας, πλασιὲ τῆς Ε.Δ.Α. πρᾶγμα ποὺ δὲν συνέβη ποτέ. Ἐνῷ ὁ ἴδιος μὲ τὴν στάσιν ποὺ ἐτήρησε κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, ἀπέδειξε ὅτι αὐτὸς εἶναι πλασιὲ τῆς Ε.Ρ.Ε. κατὰ συνείδησιν καὶ κατὰ σύστημα.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λαζαρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§253Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ἕνας ἀπὸ τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν ὄχι εἰς τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς. Θέλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἐψήφισα ὄχι καὶ ἐπὶ πλέον ὅτι καὶ οἱ συνάδελφοι ποὺ ἐψήφισαν ἐπίσης ὄχι, ὅλοι μαζὶ εἴμεθα ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τονώσαμε καὶ ὄχι ἀδυνατίσαμε τὴν Ε.Κ. Αὐτά, εἰς ἀπάντησιν τῆς ἀντιδραστικῆς δεξιᾶς, ἡ ὁποία ἐθεώρησε τὴν ψηφοφορίαν διασπαστικήν. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω εἰλικρινῶς, ὅτι ἡ μόνη βραδυὰ ποὺ κοιμήθηκα χωρὶς ἄγχος εἶναι ἐκείνη ποὺ ἐψήφισα ὄχι διὰ τὴν παραγραφήν. Ἐπαγγελία τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ὅτι ὅλους αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἐνέχονται εἰς τὴν διασπάθισιν τοῦ δημοσίου χρήματος θὰ τοὺς παραπέμψωμεν. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ πρᾶξις μου αὐτή, δηλαδὴ νὰ μὴ τοὺς παραπέμψωμεν θὰ ἦτο ἡρωϊκή. Ἡρωϊκὴ κατὰ τὴν γνώμην μου θὰ ἦτο ἡ ἀπόφασις νὰ ἐλέγομεν ὅτι τοὺς ἀμνηστεύομεν. Θὰ ἤθελα νὰ τοὺς εἴπωμεν ὅτι, κύριοι διασπαθίσατε τὸ δημόσιο χρῆμα. Σήμερον ὅμως σᾶς ἀμνηστεύομεν. Εἰς τὰς ἐκλογὰς τῆς 18ης Φεβρουαρίου ὁ λαὸς μᾶς ἔδωσε τοιαύτην δύναμιν, ὥστε ἐτρέψαμεν εἰς φυγὴν τὴν δεξιάν. Πλὴν ὅμως δὲν ἐκάμαμεν ἀξιοποίησιν τῆς μάχης, τὴν ὁποίαν ἐκερδίσαμεν. Διὰ νὰ ὁμιλήσω τὴν στρατιωτικὴν γλῶσσαν, ἐγκαταλείψαμεν τοὺς ἐχθρούς, χωρὶς νὰ τοὺς καταδιώξωμεν μέχρι τελικῆς συντριβῆς, καὶ ἐδώσαμεν εἰς τὴν δεξιὰν τὸ δικαίωμα νὰ ἀναθαρρήσῃ, νὰ ἀνασυνταχθῇ, καὶ νὰ κάμῃ ἀντεπίθεσιν. Ἀναγράφουν σήμερον αἱ ἐφημερίδες τῆς δεξιᾶς, ὅτι εἰς συγκέντρωσιν ὀπαδῶν τῆς Ε.Ρ.Ε., οἱ κύριοι Μανιαδάκης, Τσαλδάρης κλπ. ἐκάλεσαν τοὺς ὀπαδούς των μὲ τὰς λέξεις σπᾶστε τὸ κεφάλι τοῦ Παπανδρέου. Ὡς εἶναι ἐπίσης γνωστὸν ὁ Ἀντιστράτηγος Βέλλιος, κατηγόρησε τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὡς τὸν Κερένσκυ τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἀπεκάλυψε τὴν ἐγκύκλιον, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρετο ὁ ἀνωτέρω χαρακτηρισμός, Ἀνδριτσόπουλος συν)χης τῆς ἀνωτέρας διοικήσεως τῆς δυτικῆς Μακεδονίας, ἐμηνύθη ὑπὸ τοῦ κ. Βέλλιου ἐπὶ συκοφαντικῇ δυσφημήσει καὶ καλούμεθα ἡμεῖς νὰ παραστῶμεν ὡς μάρτυρες ὑπερασπίσεως τοῦ κ. Ἀνδριτσοπούλου. Νομίζω, συνεπῶς, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ἀντιδράσῃ ἡ Ε.Κ. καὶ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν πραγμάτωσιν τῶν ἐπαγγελιῶν, τὰς ὁποίας εἶχεν ὑποσχεθῆ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἐπετύχαμεν πολλά, πρέπει τοῦτο νὰ ὁμολογηθῇ. Ἠδυνάμεθα ὅμως νὰ ἐπιτύχωμεν περισσότερα ἐὰν προχωρούσαμεν εἰς τὴν ἀποκαραμανλικοποίησιν τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ καὶ τὴν ἀποτοξίνωσιν αὐτοῦ. Διότι ὡς εἶναι γνωστὸν ἡ δεξιὰ κυβερνῶσα ἐπὶ τόσα πολλὰ ἔτη κρατεῖ εἰς τὰς χεῖρας της τὰ κλειδιὰ τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ. Εἶναι κρῖμα, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις τοῦ 53% νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ξαναγυρίσῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν τὸ κόμμα τῆς δεξιᾶς, τὸ κόμμα τῶν πολιτικῶν δολοφονιῶν, τὸ κόμμα τῶν σκανδάλων. Ἐὰν ἀφίσωμεν νὰ γίνῃ αὐτό, νὰ εἶσθε βέβαιοι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὁ λαὸς δὲν θὰ μᾶς τὸ συγχωρήσῃ ποτέ. Μετὰ τὴν συντριπτικὴν πλειοψηφίαν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπιστεύσαμεν, ὅτι ὁ Ἀρχηγός μας θὰ κάνῃ βαθεῖαν τομὴν καὶ πλήρη ἐκκαθάρισιν τῆς γεμάτης πύου πληγῆς. Δὲν θὰ σᾶς κουράσω περισσότερον, κύριοι συνάδελφοι. Θὰ ψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν. Ὀφείλω ὅμως νὰ πληροφορήσω τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ περαιτέρω τὸν λαὸν τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος, τὸν ὁποῖον ἐκπροσωπῶ καὶ νὰ τοῦ εἴπω ὅτι ἐὰν χρειασθῇ νὰ προστατεύσω τὴν δημοκρατίαν, καὶ τὴν ζωήν μου ἀκόμη θὰ δώσω πρὸς τοῦτο, ἀγωνιζόμενος κατὰ τῆς ἀντιδραστικῆς δεξιᾶς, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ συνεχῶς περὶ πραξικοπημάτων. Θὰ παλαίψωμεν, διὰ νὰ μὴ ἴδωμεν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν πραξικοπηματικῶς ἡ δεξιά. Πρέπει νὰ εἶναι κανεὶς σχιζοφρενὴς διὰ νὰ πιστεύσῃ, ὅτι κατὰ τὸ 1965 εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ περιθώριον διὰ πραξικοπηματικὴν ἀνάληψιν τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας. Ἂς ἀναλογισθοῦν τὰς ἱστορικάς των εὐθύνας καὶ ἂς ἀποτολμήσουν τὸ πραξικόπημα. Πιστεύω πὼς τὰ σφάλματα τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ ἐδῶ καὶ μπρὸς θὰ εἶναι ὀλίγα. Θὰ ἐξαντλήσωμεν τὴν 4ετίαν καὶ θὰ ἐκπληρώσωμεν εἰς ὁλόκληρον τὰς ἐπαγγελίας μας. Κύριοι, Ὑπουργοί, πέστε τὴν ἀλήθειαν εἰς τὸν πρωθυπουργὸν καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι ὁ λαὸς θὰ ἔλθῃ καὶ πάλι μαζί μας. Πρέπει νὰ καταργήσωμεν τὰ ἔκτακτα μέτρα καὶ τὰ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων. Ἡ κατάργησις δὲ τῶν τελευταίων πρέπει νὰ εἶναι πλήρης. Διότι πιστεύω, πὼς ἀποτελεῖ ἐντροπὴν διὰ τὸν Ἕλληνα νὰ ἀπαιτῆται ἡ παρουσίασις τοῦ πιστοποιητικοῦ αὐτοῦ διὰ τὴν ἀνάληψιν οἱασδήποτε ἐργασίας ὡς συνέβαινεν ἐπὶ Ε.Ρ.Ε. Τοῦτο, νομίζω ἔχομεν χρέος νὰ τὸ πράξωμεν. Αὐτὰ νομίζω πὼς ἔπρεπε νὰ πῶ γιὰ νὰ εἶμαι συνεπὴς καὶ μὲ τὴν συνείδησίν μου.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κίνιας ἔχει τὸν λόγον.

§255Δ. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, διὰ νὰ μεταφέρω ἀπόψεις τοῦ λαοῦ, τὸν ὁποῖον ἐκπροσωπῶ καὶ ὁ ὁποῖος μὲ ἐτίμησε τρεῖς κατὰ συνέχειαν φοράς. Μοῦ ἐδημιούργησαν, κύριοι βουλευταί, δυσμενῆ ἐντύπωσιν ὅσα ἀναγράφονται τὰς τελευταίας ἡμέρας εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ ὅσα λέγονται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Θὰ διαφωνήσω πρὸς τὸν τρόπον ὁμιλίας διαφόρων συναδέλφων. Αἱ ἀναπτυχθεῖσαι ὁμιλίαι καὶ τὰ γραφόμενα εἰς τὰς ἐφημερίδας δὲν δημιουργοῦν κατάστασιν γαλήνης καὶ ἠρεμίας εἰς τὸν ἑλληνικὸν λαὸν μὲ ἀμέσους δυσμενεῖς οἰκονομικὰς ἐπιπτώσεις εἰς τὸν ἐμπορικὸν καὶ ἐπαγγελματικὸν κόσμον καὶ εἰς τὸ καταναλωτικὸν κοινὸν τοῦ λαοῦ μας. Ἐὰν ἤρχετό τις σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα θὰ ἐνόμιζε ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ ἀπειλουμένης ἐπαναστάσεως, μὲ τὰ περὶ Χούντας καὶ τὰ τοιαῦτα τὰ ὁποῖα γράφονται καὶ λέγονται. Κύριοι βουλευταί, πιστεύσατέ με ὅτι τρέφω αἰσθήματα ἐκτιμήσεως πρὸς τὸν λαὸν ποὺ τρεῖς μέχρι σήμερον συνεχεῖς φορὰς μὲ ἐτίμησε διὰ τῆς ψήφου του. Αἱ ἐπαγγελίαι τὰς ὁποίας ἐδώσαμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι δὲν ἐξεπληρώθησαν εἰς τὸ ἀκέραιον οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκπληρωθοῦν ἐντὸς 1½ ἔτους, ἀλλά, νομίζω, ὅτι ἀρκετὰ ἐδόθησαν ἀπὸ ὅσα ὑπεσχέθησαν καὶ μὲ τὴν πεφωτισμένην μορφὴν τοῦ ἀρχηγοῦ μας Γεωργίου Παπανδρέου ὅλαι μας αἱ ἐπαγγελίαι θὰ ἐκπληρωθοῦν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς νὰ ἐρχώμεθα ἐδῶ καὶ νὰ ὁμιλοῦμεν ἀντιθέτως πρὸς τὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν. Ἐπετεύχθησαν ἐπαγγελίαι, ἐπετεύχθησαν ἐπιτεύγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄξια ἐπαίνου καὶ ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἐπίτευγμα δὲν εἶναι μόνον τὸ τῆς Παιδείας, ἐπίτευγμα εἶναι ἡ ἐλευθερία, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ πολίτης σήμερον. Ἐπίτευγμα εἶναι ἡ ρύθμισις τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν, ἐπίτευγμα εἶναι ὁ διπλασιασμὸς τῶν συντάξεων, τοῦ Τ.Ε.Β.Ε., ἐπιτεύγματα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα χαρακτηρίζουν τὴν ἱστορίαν τῆς Ε.Κ. Ἀλλὰ ὀφείλομεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὴν ἀφίσωμεν μὲ ἠρεμίαν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ δημιουργικόν της ἔργον. Ὄφελος τῶν ἑκάστοτε Ἀντιπολιτεύσεων εἶναι νὰ δημιουργοῦν ἀνωμαλίας. Ὄφελος τῶν Κυβερνήσεων εἶναι διὰ τῆς γαλήνης καὶ τῆς ἡσυχίας νὰ προχωροῦν εἰς τὸ δημιουργικὸν ἔργον των. Κύριοι βουλευταὶ ἐδώσαμεν ἐπαγγελίας ἐκ τῶν ὁποίων τινὲς εἰσέτι, δὲν ἐξετελέσθησαν. Ἐδώσαμεν εἰς τὸν γεωργικὸν κόσμον ὑποσχέσεις, ὡς τὸ τῆς μειώσεως τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων, τῆς ἐλαττώσεως τῆς τιμῆς τῶν καυσίμων καὶ τῆς καταργήσεως τῶν δασμῶν τῶν γεωργικῶν ἐργαλείων καὶ μηχανημάτων. Μὲ μίαν λέξιν ἐδώσαμεν ὑπόσχεσιν νὰ μειώσωμεν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τοῦ ἀγροτικοῦ μας κόσμου. Δὲν ὑποστηρίζομεν, ὅτι ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἔχομεν τὴν ἀπαίτησιν νὰ γίνουν ὅλα. Ἀλλὰ ἔχομεν ὑποχρέωσιν ἐντὸς τοῦ δευτέρου ἔτους τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑνώσεως Κέντρου νὰ πραγματοποιήσωμεν καὶ τὰς ἀνωτέρω ἐπαγγελίας μας. Κύριοι συνάδελφοι, ἐδώσαμεν ὑπόσχεσιν εἰς τὸν λαὸν τῆς Λεβαδείας, τόσον ἐγὼ ὅσον καὶ ὁ παριστάμενος εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως κ. Παπασπύρου ὡς καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὅταν θὰ γίνωμεν Κυβέρνησις θὰ καταθέσωμεν ν)διον «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Κωπαΐδος». Εἶναι τὸ ν)διον, τὸ ὁποῖον περιμένουν οἱ ἀτυχεῖς κληροῦχοι τῆς Κωπαΐδος ἐπὶ 1½, τώρα, ἔτος. Τὴν ὑπόσχεσιν αὐτὴν ὀφείλομεν νὰ τὴν πραγματοποιήσωμεν καὶ νὰ ἐπισπεύσωμεν τὸ ταχύτερον τὴν κατάθεσιν τοῦ ν)δίου «περὶ ὀργανισμοῦ Κωπαΐδος». Δυστυχῶς, ἂν καὶ κατέθεσα ἐρώτησιν τὸν Φεβρουάριον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας μαζὶ μὲ τὸν συνάδελφον τῆς γείτονος ἐκλογικῆς περιφερείας κ. Σακελλαρίου, οὔτε ἀπάντησιν ἐλάβομεν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐδῶ καὶ νὰ μᾶς δώσῃ ἔστω καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν μίαν ἀπάντησιν. Ὡς Ἀντιπολίτευσις τὸ 1962 καὶ ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας καὶ ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ ἐγὼ ὡμιλήσαμεν μετὰ φανατισμοῦ, ἐναντίον τοῦ περιφήμου ν)δίου «περὶ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου». Εἶναι τὸ περίφημον ἐκεῖνο ν)διον, διὰ τοῦ ὁποίου εἰσήγετο ἀτελῶς βάμβαξ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Δυστυχῶς ἡ διάταξις αὐτὴ τῆς Ε.Ρ.Ε. «περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς βάμβακος ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ» ἰσχύει ἀκόμη. Ἀναμένομεν ἐντὸς τοῦ ἔτους αὐτοῦ, τοὐλάχιστον τὴν κατάργησιν τῆς διατάξεως αὐτῆς. Ἀναμένομεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, συμφώνως μὲ τὰς ὑποσχέσεις μας τὸν καθορισμὸν τιμῆς ἀσφαλείας βάμβακος, δεδομένου ὅτι μετὰ δίμηνον οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ θὰ ἀρχίσουν τὴν συλλογὴν τοῦ βάμβακος, ἐνῷ ὑπεσχέθημεν, ὅτι μὲ τὴν καλλιέργειαν θὰ ἀναγγέλλωνται τιμαὶ ἀσφαλείας. Ἀναμένομεν τὴν κατάθεσιν τοῦ ν)δίου, ἐκείνου «περὶ Ὀργανισμοῦ τῆς Κωπαΐδος». Ἀναμένομεν τὴν ἐλάττωσιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Ἐλπίζομεν καὶ πιστεύομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ τηρήσῃ τὰς ἐπαγγελίας αὐτὰς καὶ θὰ τὰς πραγματοποιήσῃ ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ πρέπει νὰ σταματήσῃ ὁ θόρυβος εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην περὶ διαφόρων ὀργανώσεων εἰς τὸ στράτευμα. Ὡς γνωστὸν ἡ Κυβέρνησις ἀνέθεσεν εἰς τὸν Ὑποστράτηγον κ. Σῖμον νὰ διεξαγάγῃ ἀνακρίσεις. Πράγματι ὁ Ὑποστράτηγος κ. Σῖμος διεξήγαγε τὰς ἀνακρίσεις καὶ κατέθεσε τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων. Διατὶ δὲν ἐμπιστευόμεθα εἰς αὐτά, τὰ ὁποῖα ὑπευθύνως λέγει ἡ Κυβέρνησις καὶ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐνετάλησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ ὁποῖα διαλαμβάνονται εἰς τὸ πόρισμα, ὅτι ἂν ὑπάρχουν ἔνοχοι θὰ τιμωρηθοῦν καὶ σπεύδομεν ἔτι περισσότερον τοῦ πορίσματος καὶ λέγομεν πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαράδεκτα; Κύριοι συνάδελφοι, ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ τῆς Ε.Κ. καὶ ἐγὼ προσωπικῶς μὲ τὸ ἀνωτέρω πνεῦμα, θὰ δώσω ἀπεριόριστον ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὸν σεβαστὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ προχωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ ταχύτερον εἰς τὸ δημιουργικόν της ἔργον, πρὸς ἐπαλήθευσιν τῶν ἐπαγγελιῶν, τὰς ὁποίας ἐδώσαμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ εἰδικώτερον εἰς τὸν ἀγροτικόν μας κόσμον διὰ τῆς ἀπαραιτήτου γαλήνης καὶ ἠρεμίας, τὴν ὁποίαν χρειαζόμεθα καὶ οὐχὶ διὰ τοῦ θορύβου καὶ τῶν ταραχῶν τὸν ὁποῖον δημιουργοῦν τὰ δύο ἄκρα διὰ νὰ δημιουργήσουν ἀβεβαιότητα καὶ οἰκονομικὴν ἀπαθλίωσιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. (Χειροκροτήματα).

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Κεφαλληνὸς ἔχει τὸν λόγον.

§257Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνήκω εἰς τοὺς βουλευτὰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὸ βράδυ τῆς περιφήμου ψηφοφορίας διὰ τὴν παραγραφὴν ἐψήφισεν «ΝΑΙ» καὶ ὁμολογῶ, ὅτι δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ κοιμηθῶ ἥσυχος, ὅπως ἐκοιμήθηκεν ὁ συνάδελφος κ. Λαζαρίδης. Ἀλλὰ εἰς τὴν περίπτωσιν ἐκείνην ὑπῆρξα δικαστὴς καὶ ἔπρεπε νὰ παραμείνω δικαστὴς μέχρι καὶ τῆς τελευταίας στιγμῆς, ἄλλως θὰ ἐδίδαμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ΕΡΕ νὰ ἰσχυρισθῇ, δικαίως, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τώρα ἰσχυρίζεται ἀδίκως, ὅτι δὲν ὑπάρχει δικαία κρίσις εἰς τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἔχω ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὸ ἐπαναλάβω καὶ μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ μέλους τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ βουλευτοῦ καὶ μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ δικηγόρου, ὅτι τὰ ἀδικήματα ἦσαν παραγεγραμμένα. Καὶ ἦσαν παραγεγραμμένα ὄχι διότι πρέπει νὰ συνυπολογισθῇ ἡ ἔκτακτος Σύνοδος. Ἦσαν διότι εἶχον ἐκτελεσθῆ πρὸ τοῦ 1962. Συνεπῶς ἡμεῖς ποὺ τὴν ἐζήσαμεν, ποὺ τὴν ἐμελετήσαμε καὶ τὴν νοιώσαμε τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, εἴχαμε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἦσαν παραγεγραμμένα, ὄχι συνυπολογίζοντες τὴν ἔκτακτον Σύνοδον τῆς Βουλῆς. Ὡς πρὸς τὰ μυστικὰ κονδύλια ἐψηφίσαμεν «ὄχι», διότι ἐκεῖ ἄλλως εἶχον τὰ πράγματα. Θὰ μοῦ εἴπητε: Δικαιολογῶ τὴν θέσιν μου; Ὄχι. Δὲν σᾶς ἐνδιαφέρει τὶ ἔκαμα ἐγώ. Ἐνδιαφέρει τὴν Βουλὴν νὰ ἴδῃ, νὰ πιστοποιήσῃ καὶ νὰ μάθῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, βουλευταί, ἦσαν ἐλεύθεροι νὰ ψηφίσουν, κατὰ συνείδησιν καὶ ἐψήφισαν κατὰ συνείδησιν. Προκαλεῖ ἐντύπωσιν τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἰς τὴν ΕΡΕ καὶ ὁμιλεῖ περὶ ἀποσυνθέσεως. Βεβαίως ἔχομεν χρόνια νὰ ἴδωμεν νὰ κυβερνᾶ τὴν Ἑλλάδα Κόμμα Δημοκρατικόν, Κόμμα, ποὺ οἱ βουλευταὶ ἦσαν Δημοκρατικοὶ βουλευταί, καὶ ὄχι φαντάροι Καραμανλικοῦ Λόχου. Αὐτά, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα ποὺ ἐδημιούργησε σκιὲς ποὺ πρέπει νὰ σταματήσουν νὰ ὑπάρχουν, διότι εἰς τὴν οὐσίαν δὲν ὑπῆρχον σκιές, ἀλλὰ φῶς Δημοκρατίας. Καὶ ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ θέμα τῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης. Εἴθισται αἱ Ἀντιπολιτεύσεις νὰ θέτουν θέμα ἐμπιστοσύνης. Ἀλλὰ δὲν εἶχε τὴν τόλμην ἡ φυγομαχοῦσα ΕΡΕ νὰ τὸ φέρῃ καὶ ἀρκεῖται εἰς φυγομαχίαν καὶ μόνον. Τώρα ποὺ ὑπάρχει ἐλευθερία σκέψεως καὶ λόγου, ἐφυγομάχησε. Συνεχίζει νὰ φυγομαχῇ καὶ θὰ φυγομαχῇ. Ἀλλὰ ἐὰν ἐκείνη δὲν τολμᾶ, ἐτόλμησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἴσως ἂν ἦτο ἐδῶ ἡ ΕΡΕ νὰ μοῦ ἔκαμε μίαν παρατήρησιν: 171 βουλευτὰς ἔχει τὸ Κέντρον, τοὺς ὁποίους θὰ πάρῃ. Ἐρωτῶμεν τὶ κερδίζει πάρα πάνω; Θὰ πρέπει νὰ πληροφορηθοῦν, ὅσοι σκέπτονται αὐτά, ὅτι δὲν εἶναι οἱ ψῆφοι τῶν βουλευτῶν ποὺ θὰ στηρίξωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Κάθε ἐκπρόσωπος τῆς Ε. Κέντρου, εἶναι ἐκπρόσωπος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ δίδων τὴν ψῆφον του πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ψῆφος του αὐτὴ εἶναι ψῆφος τοῦ κυρίαρχου Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡμεῖς ἐδῶ δὲν στηριζόμεθα εἰς τὴν εὔνοιαν. Εἴμεθα μισθοφόροι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ψηφίζοντες οὕτω μεταφέρομεν τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Καὶ ἴσως μὲ ἐρωτήσετε: Ἐὰν ἐκαλεῖτο ὁ λαὸς θὰ ἔδιδε ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν; Ἀπαντῶ: Θὰ ἔδιδε, διότι τὰ ἐπιτεύγματα εἶναι μεγαλύτερα ἀπὸ τὰς παραλείψεις, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐγνώριζε καὶ γνωρίζει, ὅτι πέραν ἀπὸ τὴν Δημοκρατίαν ὑπάρχουν αἱ ληστοσυμμορίαι καὶ τὸ χάος. Δὲν ἀπετέλεσε, κ.κ. συνάδελφοι τέρμα ἡ 16η Φεβρουαρίου, ἀλλὰ τὴν ἀφετηρίαν. Ἀπὸ ἐκεῖ ξεκινήσαμεν καὶ προχωροῦμεν νὰ φθάσωμεν ἑνωμένοι ἐκεῖ ποὺ μᾶς ὁδηγεῖ ἡ ψῆφος τοῦ λαοῦ. Τὸ τέρμα εἶναι μακρυὰ καὶ ὑπάρχει μπροστά μας ἀνήφορος, ἀλλὰ δὲν θὰ λυγίσωμεν ποτέ. Ἂς ὑπάρχουν μικροδιαφωνίες μεταξύ μας. Εἴμεθα ἐλεύθεροι ἄνθρωποι καὶ θὰ βροῦμε τὸν δρόμον διὰ νὰ φθάσωμεν νικηταὶ εἰς τὴν κορυφήν. Γρήγορα, περισσότερον γρήγορα, μᾶς λέγει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Καὶ αὐτὴν τὴν ἔκκλησιν κάμνω εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Πιὸ μεγάλα βήματα καὶ πιὸ σταθερά. Σεβόμεθα τὸν νόμον. Δὲν εἶναι εἰς ἡμᾶς ἀντίθετος ὁ νόμος, ἀλλὰ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τολμοῦν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ τορπιλλίζουν τὸ δημιουργικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τρόπον ἐπαίσχυντον. Δὲν εἶναι μόνον ἡ Ἀθήνα, ὑπάρχει καὶ ἡ ἐπαρχία. Καὶ κάθε ὑπηρεσία ἐκεῖ εἶναι κράτος ἐν κράτει, διὰ νὰ πικραίνεται ὁ κόσμος. Εἶναι τὰ τελευταῖα ὑπολείμματα τῆς ΕΡΕ. Ὅσο διὰ τὰς ἀπειλάς, τὰς γράφομεν εἰς τὰ παλαιά μας παπούτσια. Ἀντεμετωπίσαμεν τὸν Καραμανλῆν ὅταν ἦτο εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἄν τολμᾷ, νὰ ξανάρθῃ. Μὴ ξεχνᾷ ὅμως, ὅτι τὰ χέρια του εἶναι λερωμένα, ὄχι μόνον ἀπὸ τὰ σκάνδαλα τῆς ΔΕΗ, ἀλλὰ καὶ μὲ αἷμα.

§258Α. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι θὰ ὑπερψηφίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Εἰς τὴν παροῦσαν μάλιστα περίπτωσιν πρέπει νὰ διακηρυχθῇ ἡ ἑνότης τοῦ κόμματος κατὰ τρόπον ἀκόμη περισσότερον πανηγυρικόν, καθ’ ὅσον, τόσον ἡ ΕΡΕ, ὅσον καὶ τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν, ἔδωσαν μίαν περίεργον ἔννοιαν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Δὲν ἠννόησαν ἀκόμη, ὅτι ἡ αὐτοκριτικὴ ἐντὸς τοῦ κόμματος ἀποτελεῖ ἰσχὺν καὶ ἀντικατοπτρίζει τὸ μεγαλεῖον τῆς Δημοκρατίας. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου δὲν εἶναι λόχος, ἀλλ’ οἱ βουλευταὶ ἐλεύθεροι ψηφίζουν κατὰ συνείδησιν καὶ εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς ἡγεσίας τοῦ κόμματος τὸ ὅτι εἰς τὰς πλείστας τῶν περιπτώσεων τοὺς ἀφήνει ἐλευθέρους. Ἡ ΕΡΕ φυγομαχοῦσα μᾶς ἐτίμησεν ἀπόψε μὲ τὴν ἀπουσίαν της μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι ἡ παροῦσα ψῆφος ἐμπιστοσύνης ἀποτελεῖ οἰκογενειακήν μας ὑπόθεσιν καὶ σκοπὸν ἔχει νὰ ἄρῃ τὴν διάσπασιν τοῦ κόμματος. Ἐνῷ τοιαύτη διάσπασις οὐδέποτε ὑπῆρξε δὲν ὑπῆρχε λόγος θέσεως θέματος ἐμπιστοσύνης διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ ὅ,τι ποτὲ δὲν διερράγη. Ἐψήφισα καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, δὶς κατὰ τῆς παραγραφῆς καὶ τοῦτο διὰ νομικοὺς λόγους καὶ πολιτικὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας ἔκαμα. Τοῦτο δὲν ἐνέχει ἔννοιαν διασπάσεως τοῦ κόμματος. Τοὐναντίον ἡ διατύπωσις διαφόρων ἀπόψεων ἐντὸς τοῦ κόμματος πάντοτε μὲ ἱκανοποιεῖ, διότι ἀποδεικνύει τὴν προσωπικότητα τῶν βουλευτῶν τῆς Ε.Κ. Τὴν δικαιολογίαν, τὴν ὁποίαν προβάλλει ἡ ΕΡΕ, ὅτι εἶναι οἰκογενειακή μας ὑπόθεσις, λόγῳ διασπάσεώς μας, σᾶς λέγω, ὅτι δὲν τὴν πιστεύει. Διότι, ἐὰν τὴν ἐπίστευε θὰ παρέμενεν εἰς τὴν αἴθουσαν, διὰ νὰ ἐκμεταλλευθῇ τυχοῦσαν διάσπασιν τοῦ Κέντρου καὶ νὰ ρίψῃ τὴν Κυβέρνησιν. Γνωρίζουν ὅμως, ὅτι, ὅταν τεθῇ θέμα ἐμπιστοσύνης, κατὰ τρόπον πανηγυρικὸν παρέρχεται αὕτη, καὶ ἑπομένως δὲν βαυκαλίζονται πλέον μὲ τοιαύτας σκέψεις ὅπως ἄλλοτε. Διότι ἔχουν διαπιστώσει ἀπὸ ἐτῶν, ὅτι εἰς ἐκεῖνο ποὺ ἐχαρακτήρισα ἀνωτέρω ὡς μεγαλεῖον τῆς Δημοκρατίας ἐπακολουθεῖ πάντοτε ἡ πανηγυρικὴ διαπίστωσις τῆς ἑνότητος τῆς παρατάξεώς μας, τὸ μεγαλεῖον τῆς ἑνότητος. Δι’ ὃ καὶ ἐτράπησαν ἀπὸ μακροῦ πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις καὶ ἀπομιμούμενοι τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα μας, ἔχουν ἐπιχειρήσει τὸν λεγόμενον ὑπέρτατον ἀγῶνα. Εἶναι ὅμως αὐτὸς ἀντιδημοκρατικὸς καθ’ ὅσον δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὸ αἴσθημα τοῦ λαοῦ, διὰ τοῦτο καὶ ἀπέτυχεν. Ἤδη, ἐπιχειροῦν ἀπό τινος χρόνου ἀγῶνα ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ δημιουργοῦν ὀξύτητα, ὡς χθὲς εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐνεργοῦν ἀντικοινοβουλευτικὰ καὶ ἀντιδημοκρατικὰ διότι προτιμοῦν τὸν μονόλογον, φεύγοντες χωρὶς νὰ ἀκούσουν τὸν ἀντίλογον καὶ ὑπαινισσόμενοι καὶ λύσεις δικτατορικάς. Ἔχομεν ἐξ ἄλλου, κύριοι συνάδελφοι, πολὺν ἀγῶνα ἀκόμη, καὶ πρέπει ὡς καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἐτόνισαν νὰ προχωρήσωμεν γρηγορώτερα καὶ ἔχει καὶ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἡ παροῦσα ψηφοφορία. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ εἶναι συντριπτικὴ ἡ ἔκφρασις ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ ἀποτελέσῃ ἀφ’ ἑνὸς ἔναυσμα διὰ περαιτέρω ἔργα ἀκόμη περισσότερον δημιουργικά, ἀλλὰ ἀφ’ ἑτέρου καὶ πρόσκλησιν πρὸς τοὺς ἀπουσιάζοντας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ προσαρμοσθοῦν πρὸς τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ καὶ τῶν δημοκρατικῶν κομμάτων καὶ ἐπιστρέψουν εἰς τὸν ὁμαλὸν κοινοβουλευτικὸν καὶ δημοκρατικὸν βίον.

§259Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν ΕΡΕ, τὴν ἀγροτικὴν πολιτικὴν ποὺ ἐφήρμοσεν ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ θὰ ἀναγνώσῃ πιστεύω τὰ ὅσα θὰ εἴπω. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι συνάδελφοι, ἐφήρμοσε κατὰ τρόπον πρωτοφανῆ εἰς τὴν χώραν, τὴν καλλιτέραν ἀγροτικὴν πολιτικήν. Διὰ τοῦτο πρέπει ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅλο τὸ κόμμα, νὰ ὑπερηφανεύεται, ὅτι εἶναι τὸ μεγαλύτερον ἀγροτικὸν κόμμα. Οἱ χωρικοί, ὅταν ἤρχιζεν ἡ πώλησις τῶν καπνῶν, ἔκλαιγον. Ἔτρεχαν καὶ παρακαλοῦσαν τοὺς βουλευτάς, τὸν Νομάρχην, τὸν Μητροπολίτην διὰ νὰ συνηγορήσουν νὰ πωλήσουν τὰ καπνά. Ἤρχοντο οἱ καπνέμποροι ἐπεσκέπτοντο 5–10 πόρτες καὶ μετὰ ἔφευγον. Ἤρχοντο μετὰ 10 ἡμέρας καὶ ἀπὸ 50 δραχμὲς τῆς ἀρχικῆς τιμῆς, προσέφερον 40 δραχμές. Ἤρχοντο ἀργότερα προσέφερον 30 δραχμὰς κ.ο.κ., μέχρι ποὺ ἔφθανε νὰ πωλῆται ἡ ποιότης τῶν 50 δραχμῶν 8 δραχμές. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν τολμοῦσαν βουλευταὶ νὰ ἐπισκεφθοῦν κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν πωλήσεων τὰ χωριά. Σήμερα οἱ βουλευταὶ κυβερνητικοὶ καὶ ἀντικυβερνητικοί, ἐπισκέπτονται τὰ χωριὰ καὶ βλέπουν τὴν χαρὰ στὸ πρόσωπο τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ἄλλοτε ἡ καπνοπώλησις ἤρχιζε τὸν Φεβρουάριον καὶ συνεχίζετο μέχρι τοῦ Ὀκ)ρίου. Σήμερον ἐντὸς δύο 24ώρων γίνεται ἡ πώλησις τῶν καπνῶν. Σήμερα ἀπὸ ποιότητα σὲ ποιότητα ὑπάρχει μία διαφορὰ ἀπὸ 1–2–3 δραχμὲς καὶ ὄχι διαφορὰ 40 δραχμῶν ὅπως ὑπῆρχεν ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ. Ἀλλὰ τὸ ἄλλο ὄνειρο τῶν καπνοπαραγωγῶν, ἡ ἡμερομηνία λήξεως τῶν ἀγορῶν, ἔγινε πραγματικότης. Σήμερα οἱ καπνέμποροι βάσει τῶν παραγγελιῶν των ἐπισπεύδουν τὰς ἀγοράς των μέχρι λήξεως τῆς καπναγορᾶς. Ἀλλὰ καὶ ἕνα ἄλλο θέμα ἡ πριμοδότησις τῶν εὐγενῶν καπνῶν, ἔγινε πραγματικότης. Ἐνθυμοῦμαι τὸ 1952 ποὺ ὁ τότε Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ καὶ νῦν ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἐχαρακτήριζε τὸ πρὶμ ὡς καρκίνωμα καὶ τὸ ὁποῖον ἔκοψεν ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς καὶ τὸ ἔδωσεν εἰς τοὺς φίλους του τοὺς καπνεμπόρους. Ἦλθεν ὅμως ἡ Κυβέρνησις Κέντρου καὶ ἔδωσε τὴν πριμοδότησιν. Ἀλλὰ καὶ εἰς ἕνα ἄλλο τομέα, εἰς τὸν τομέα τοῦ σίτου μήπως δὲν ἐταλαιπωροῦντο οἱ παραγωγοί; Μόλις ἡ ποσότης κατὰ τὴν συγκέντρωσιν ἔφθανε τὶς 250–300 χιλιάδες τόννους, ἄρχιζε τὶς φωνὲς ἡ ΕΡΕ καὶ ἔλεγε δὲν ἔχω ἀποθῆκες, τί θὰ τὸ κάμω τόσο σιτάρι. Καὶ μόλις ἔφθανε τὶς 350–400 χιλιάδες, σταματοῦσε τὴν συγκέντρωσιν. Τότε οἱ χωρικοὶ ἠναγκάζοντο νὰ πωλοῦν τὸ σιτάρι τους εἰς τοὺς ἐμπόρους πρὸς 2,70 τὸ κιλὸ καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι τὸ ἀγόραζαν ἀργότερα, πρὸς 4 δραχμὲς τὸ κιλό. Σήμερα ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ., ἡ συγκέντρωσις εἶναι ἀπεριόριστος καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸν φανταστικὸν ἀριθμὸν τῆς συγκεντρώσεως 1.000.000 τόννων καὶ αὐτὸ παρ’ ὅλον τὸ μεγάλον φόρτον τὸν οἰκονομικόν, ἐξ αἰτίας τοῦ Κυπριακοῦ, ποὺ ἡ ΕΡΕ μᾶς ἐκληρονόμησεν. Φωνάζουν ἐπίσης, ὅτι ὁ τιμάριθμος ἀνέβηκε. Δὲν ἔχουν ἄδικον, ἀλλὰ καὶ δὲν γνωρίζουν τὶ ἐγένετο ἐπὶ ΕΡΕ. Τὴν ἐποχὴν τῆς ΕΡΕ τὸ μοσχάρι ἐπωλεῖτο πρὸς 35 δραχμὰς τὸ κιλὸν εἰς τὴν κατανάλωσιν, ἀλλὰ ὁ παραγωγὸς τὸ ἐπώλει πρὸς 18 δραχμὰς τὸ κιλό. Ὁ χωρικὸς ἔπαιρνε δάνειον παχύνσεως τοῦ μόσχου καὶ τοῦ ἐστοίχιζε τὸ δάνειον 24 δραχμές, ἐνῷ ἐπώλει πρὸς 18 δραχμὰς τὸ κιλό. Τὰ χρέη τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν εἰς τοὺς ἀγρότας, ἔγιναν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Σήμερα, τὸ μοσχάρι ἔχει βέβαια 40 δραχμές, ἀλλὰ ὁ παραγωγὸς πωλεῖ 32 δραχμὰς σὺν 2 δραχμὲς τὴν ἐπιδότησιν. Τὸ ἄνοιγμα λοιπὸν τῆς ψαλίδος εἶναι 6 δραχμαὶ ὅπως ἦτο τὴν ἐποχὴν τῆς ΕΡΕ. Σήμερα, οἱ Ὑπουργοὶ ἐπισκέπτονται τακτικὰ τὴν ὕπαιθρον. Εἰς τὴν περιοχὴν Δράμας, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκλέγωμαι ἐπὶ μίαν 10ετίαν, δύο τρεῖς φορὲς ἐπεσκέφθησαν οἱ Ὑπουργοὶ τὴν περιφέρειαν. Στὸ διάστημα τῆς σημερινῆς διακυβερνήσεως ὑπὸ τῆς Ε.Κ., οἱ περισσότεροι Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως ἔχουν περάσει ἀπὸ τὴν περιφέρειάν μου καὶ δίδουν ἄμεσον λύσιν εἰς τὰ θέματα τοῦ λαοῦ. Εἶναι αὐτὸ ἕνα ἄλλο μεγάλο εὐχαριστῶ τοῦ ὑπερηφάνου Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι δι’ αὐτὸ ἐψηφίσαμεν αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ εἶναι πάντα κοντά μας. Ἕνα θέμα εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ πιστεύω, ὅτι θὰ δοθῇ λύσις καὶ εἰς αὐτό, εἶναι τὰ πιστοποιητικὰ ἀπορίας. Αἴτημα τῆς περιοχῆς μου εἶναι νὰ καταργηθοῦν τὰ πιστοποιητικὰ ἀπορίας τῶν χωρικῶν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ψηφίσω μὲ φανατισμὸν τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ. Θὰ ψηφίσω μὲ φανατισμὸν τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία δικαίως ὑπερηφανεύεται, ὅτι εἶναι τὸ μόνον ἀγροτικὸν κόμμα τῆς Ἑλλάδος.

§260Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι πρὸ ὀλίγου ὁ συνάδελφος κ. Παπαδόπουλος, παρουσίᾳ δύο Ἀνωτέρων Κρατικῶν Λειτουργῶν, ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ ἐπεισοδίου εἶπεν, ὅτι λυπεῖται δι’ αὐτό, ἀλλὰ τὸ ἔκαμε, διότι δὲν ἠμποροῦσε νὰ σταθῇ ἄλλως εἰς τὴν ἐπαρχίαν του. Ἐπίσης θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὴν Κυβέρνησιν νὰ φροντίσῃ διὰ τὴν μείωσιν τοῦ κόστους τῆς ζωῆς, ὑπὲρ τῶν λαϊκῶν μαζῶν. Ἐπίσης δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν διὰ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ. μετὰ 18 μῆνας παρουσίας της εἰς τὴν ἀρχὴν νὰ ὑπάρχουν ἐπαρχίαι, ὅπως ἡ ἐπαρχία Οἰτύλου καὶ ἡ ἐπαρχία Μαργαριτίου ὅπου ὁ δείκτης παροχῆς ρεύματος παρὰ τῆς ΔΕΗ εἶναι 0, ἐν σχέσει μὲ ἄλλες ἐπαρχίες τῆς Ἑλλάδος. Ἐπίσης, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως νὰ δηλώσῃ σαφῶς, ὅτι θὰ ὑποστηρίξῃ τοὺς ἀγελαδοτρόφους τῆς Ἀττικῆς ἡ Κυβέρνησις, διότι, ὡς γνωρίζει καλῶς, τὸ κόστος παραγωγῆς γάλακτος εἶναι ἀνώτερον τῆς τιμῆς πωλήσεως γάλακτος καὶ ἔχει ἐπιφέρει πλήρη ἐξαθλίωσιν τῆς ἀγελαδοτροφίας εἰς τὴν περιφέρειάν μου. Τελευτῶν, ἐπειδὴ ὁ κ. Ἠλιοῦ ἠρώτησε ποῖος κυβερνᾷ τὸν τόπον καὶ ὅτι ἀναμένει δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως ἡ ΕΔΑ διὰ νὰ ρυθμίσῃ τὴν στάσιν της ἐφ’ ὅσον θὰ ἐθνικοποιηθῇ ὁ στρατὸς καὶ θὰ ἐκδημοκρατικοποιηθῇ ἡ Αὐλή, ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἔχω ἀνησυχίας καὶ θὰ εὑρίσκωμαι ἐν ἐπιφυλακῇ. Ἐπίσης ὁ κ. Κύρκος ὡμίλησε περὶ Χούντας ἐδῶ καὶ εἰς Κύπρον καὶ ὅτι ἀρχηγὸς τῆς Χούντας εἶναι ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς. Εἶναι ἀπαράδεκτον διὰ δημοκρατικὸν βουλευτὴν νὰ ἀνέχεται τοιαύτας ὕβρεις, καὶ θὰ πρέπει νὰ γίνῃ νοητόν, ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον 32 τοῦ Συντάγματος ὁ Βασιλεὺς ἄρχει τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἐφ’ ὅσον δὲ ὡρκίσθημεν πίστιν εἰς τὸν Βασιλέα τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους θὰ πρέπει νὰ τοῦ ἀναγνωρίζωμεν, τοὐλάχιστον τὸ δικαίωμα νὰ ἐνδιαφέρεται διὰ τὸ Στράτευμα, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς θὰ προστατεύσωμεν, ἵνα μὴ εὑρεθῶμεν ἀργότερον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀντιμετωπίσωμεν μελλοντικὰς ἐνεργείας τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς εἰς βάρος τοῦ Στρατεύματος.

§261Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Διαμαντόπουλον νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ τί ἐννοοῦσεν ὅταν εἶπεν, ὅτι ἐγὼ παρεσύρθην δι’ ὅσα εἶπον διὰ τὸ πρόσωπόν του καὶ τοῦτο τὸ ἔπραξα, διότι δὲν μπορῶ νὰ σταθῶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου.

§262Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶπον αὐτό, εἶπον, ὅτι ὁ κ. Παπαδόπουλος μοῦ ἐξέφρασε τὴν λύπην του δι’ ὅσα εἶπε καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι τὰ εἶπον αὐτὰ διότι δὲν μπορῶ νὰ σταθῶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν.

§263Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶπον, ὅτι μὲ τὰ ὅσα λέτε προσφέρετε ὑψίστην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν ΕΡΕ ἐνῷ ἐπιμένετε, ὅτι ἀνήκετε εἰς τὴν Ε.Κ. καὶ μᾶς λένε εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας οἱ ὀπαδοὶ τῆς ΕΡΕ νὰ τί σᾶς καταμαρτυροῦν οἱ ἴδιοι οἱ βουλευταί σας διὰ τῶν ἐπιθέσεων ποὺ κάμνουν εἰς τὴν Βουλὴν ἐναντίον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Κύριε συνάδελφε, ἐσεῖς συμπληρώσατε, ὅτι «ἀφοῦ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως γνωρίζει τὴν ζημίαν τὴν ὁποίαν προκαλῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διατὶ δὲν μὲ ὑπουργοποιεῖ»; Ἐπαληθεύοντας τὰ ὅσα εἶπα προηγουμένως δι’ αὐτόν, ὅτι κινεῖται ἀπὸ ἰδιοτελῆ ἐλατήρια.

§264Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅταν ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις ζητῇ νὰ ἀποκαλύπτωμεν διὰ νὰ στερεώσωμεν τὴν Δημοκρατίαν, τί θέλετε νὰ κάμω ἐγώ;

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐξηντλήθη ὁ πίναξ τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§266ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ τεθέντος θέματος ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Ὥρα 4 π. μ.)