1965.06.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 103η

Παρασκευὴ 11 Ἰουνίου 1965

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7.20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Παπαγεωργίου ζητεῖ ἄδειαν προκειμένου νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Χασὰν Χατίπογλου ζητεῖ ἄδειαν προκειμένου νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Ἰντζές, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Β. ΙΝΤΖΕΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Κουτσοχέρας, καταθέτει πρότασιν «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 43 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Προκοπίδης καὶ Π. Γυιόκας, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 2 Ν. Δ. 4028)1959 «περὶ ἱεραρχίας προαγωγῶν καὶ τοποθετήσεων τῶν Ἀξιωματικῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Δούκας, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως τῆς οἰκονομίας τῶν ἐκ τῶν ἀρδευτικῶν ἔργων Πηνειοῦ Ἠλείας θιγομένων». Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἀνδρέα Παπαθανασίου, ἀποστράτου ἀξιωματικοῦ Ε.Β.Α., κατοίκου Ἀθηνῶν, κατηγορηθέντος κατὰ τὸ παρελθὸν μετ’ ἄλλων συναδέλφων του διὰ τὴν ὑπόθεσιν δολιοφθορᾶς εἰς τὴν ἀεροπορίαν καὶ μὴ εἰσαχθέντος εἰς δίκην αἰτουμένου ἀποκατάστασιν δι’ ἐκδικάσεως τῆς ὑποθέσεώς του. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν συνταξιούχων καρδιοπαθῶν τοῦ οἴκου τοῦ Ναύτου, αἰτουμένων ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ των ζητήματος. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Σ. Τσιαπάρας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Μικροῦ Μοναστηρίου Θεσσαλονίκης, αἰτουμένου ὅπως τὸ ὑπὸ ἵδρυσιν ἐργοστάσιον γάλακτος ἀνεγερθῇ ἢ εἰς τὴν ἀρχικῶς προκριθεῖσαν θέσιν (περιοχὴν Πλατέως) ἢ παραπλεύρως τοῦ ποταμοῦ Λουδία. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ ἐνοικιαστῶν τῆς ὁδοῦ Χατζημιχάλη Γιάνναρη Χανίων, αἰτουμένων ὅπως μὴ ρυμοτομηθῇ αὕτη διὰ τὸν λόγον ὅτι πρόκειται περὶ ἐμπορικῆς ὁδοῦ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει τηλ)κὴν ἀναφορὰν Συλλόγου τῶν ἁπανταχοῦ συνταξιούχων Ναυτικῶν Πρακτόρων καὶ ὑπαλλήλων, αἰτουμένων ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον «Κλάδων Ἀρωγῆς καὶ Προνοίας» τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐπιτροπῆς ἰδιοκτητῶν κατοίκων Γουδὶ– Ἅγιος Θωμᾶς Δήμου Ζωγράφου, αἰτουμένης ρύθμισιν διαφορᾶς μεταξὺ τῶν ἐν λόγῳ ἰδιοκτητῶν καὶ Ο.Δ.Ε.Π. ἐπὶ ἐκτάσεως εἰς τὴν ἐν λόγῳ περιοχήν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Προσωπικοῦ ΙΚΑ, αἰτουμένης κατάργησιν διατάξεως τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ Ν.Δ. 4346)64, ἀφορώσης βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν ὑπαλλήλων τοῦ Ι.Κ.Α. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἰατρῶν Βοηθῶν Νοσοκομείων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, αἰτουμένων ρύθμισιν ζητημάτων τοῦ κλάδου των. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἰατρῶν Βοηθῶν Νοσοκομείων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, αἰτουμένων ρύθμισιν ζητημάτων τοῦ κλάδου των. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Οἰκοδομικοῦ Συνεταιρισμοῦ Κυθηρίων, αἰτουμένου ἔνταξιν περιοχῆς Κυθήρων εἰς σχέδιον πόλεως. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἐργατοϋπαλλήλων Σταθμοῦ Πρώτων Βοηθειῶν Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ αἰτουμένων ἐφαρμογὴν τῆς ἑκάστοτε ἰσχυούσης ἐργατικῆς νομοθεσίας καὶ διὰ τοὺς ἐργαζομένους εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Ἐρυθρὸν Σταυρόν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Ἐπιτροπῆς Φυστικοπαραγωγῶν Αἰγίνης, αἰτουμένης ἀπαγόρευσιν εἰσαγωγῆς φυστικίων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ λῆψιν προστατευτικῶν ὑπὲρ τῶν φυστικοπαραγωγῶν μέτρων. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Χ. Μπουγᾶς, καταθέτει ψήφισμα Συνδέσμου Σερβιτόρων καὶ Βοηθῶν Ἑστιατορίων —Ζυθεστιατορίων, αἰτουμένων ἔνταξιν τοῦ κλάδου των εἰς βαρέα καὶ ἀνθυγιεινὰ ἐπαγγέλματα, ἐπέκτασιν τῆς ὀκταώρου ἐργασίας εἰς κλάδον των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀσθενῶν τοῦ Βενιζελείου Νοσοκομείου Ἡρακλείου Κρήτης, αἰτουμένων τὴν μὴ κατάργησιν καὶ μετατροπὴν τοῦ ἐν λόγῳ Νοσοκομείου εἰς Κρατικὸν τοιοῦτον. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐφημερίων τῆς πόλεως Ἰωαννίνων, αἰτουμένων ἐπέκτασιν καὶ χορήγησιν τοῦ ἐκ 500 δραχμ. εἰδικοῦ ἐπιδόματος καὶ εἰς τοὺς ἐφημερίους τῶν ἐπαρχιακῶν πόλεων. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συνδέσμων Μονίμων Τεχνικῶν Ὑπαλλήλων Ο.Λ.Π. καὶ τοῦ ἐπιστημονικοῦ προσωπικοῦ Ο.Λ.Π. αἰτουμένων θέσπισιν εἰδικοῦ μισθολογίου διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ο.Λ.Π., χαρακτηρισμὸν τῆς ἐργασίας των ὡς βαρείας καὶ ἀνθυγιεινῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Συνδέσμου ὑπαλλήλων Ζυθεστιατορίων καὶ Μαγειρείων Πειραιῶς, αἰτουμένων ἔνταξιν τοῦ κλάδου των εἰς τὰ βαρέα καὶ ἀνθυγιεινὰ ἐπαγγέλματα, ἐπέκτασιν εἰς τὸν κλάδον των τῆς 8ώρου ἐργασίας, ἐπέκτασιν τοῦ Ἐπικουρικοῦ Ταμείου εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Πανελληνίου Μουσικοῦ Συλλόγου αἰτουμένου ἵδρυσιν κρατικοῦ ὀργανισμοῦ χοροδράματος, ἀξιοποίησιν τῆς συμφωνικῆς ὀρχήστρας τοῦ Ε.Ι.Ρ. κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἰατρῶν Βοηθῶν Νοσοκομείων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, αἰτουμένων ἐπίλυσιν ζητημάτων τοῦ κλάδου των. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Ἀθηνῶν, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἐπὶ τῆς ἐργατικῆς τάξεως τῆς χώρας προσγενομένην ἀδικίαν ἐκ τοῦ ψηφισθέντος ἄρθρου 10 παρ. 3 τοῦ Ν.Δ. 4366)64 «περὶ ἱδρύσεως Ἑλληνικῆς Τραπέζης Βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως».

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἤδη ἀφ’ ἧς ἤρχισεν ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς τὴν 5ην Φεβρουαρίου καὶ τελευταῖον ὅταν κατετέθη τὸ πόρισμα τῆς προανακριτικῆς Ἐπιτροπῆς (τῇ 8 τρέχοντος μηνὸς) εἶχον ἐπιστήσει, καθὼς ἐνθυμῆσθε, τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἀναλαμβάνομεν καθήκοντα δικαστικῆς οὐσίας καὶ μορφῆς. Ταῦτα λέγων, εἶχον φυσικὰ ὑπ’ ὄψει μου καὶ τὰ ἰδικά μου ἰδιάζοντα καθήκοντα, ὡς Προέδρου τοῦ Σώματος. Ἐπειδὴ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἀνεκινήθη ζήτημα παραγραφῆς τῶν καταγγελλομένων ἀδικημάτων, δὲν ἔπαυσα ἐξετάζων ἐμπεριστατωμένως τὸ θέμα. Ἔκρινα, ὅτι εἶχον ὁπωσδήποτε ὑποχρέωσιν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος ἐν καιρῷ τὸ ἐρώτημα. Ἡ παραγραφὴ ὡς θεσμὸς δημοσίας τάξεως, ἐρευνᾶται πάντοτε αὐτεπαγγέλτως κατὰ πᾶσαν στάσιν τῆς δίκης. Κατὰ δὲ τὴν προδικασίαν, ἁρμόδιον νὰ κηρύξῃ τὴν παραγραφὴν εἶναι τὸ Συμβούλιον, θέσιν δὲ Συμβουλίου ἐπέχομεν ἡμεῖς σήμερον, ἡ Βουλή. Διὰ νὰ κριθῇ ὅμως τὸ ἀνακῦπτον θέμα τῆς παραγραφῆς, ἔδει νὰ προσδιορισθοῦν τὰ χρονικὰ ὅρια ἐντὸς τῶν ὁποίων ἀνάγονται αἱ ἐνέργειαι ἢ παραλείψεις τῶν Ὑπουργῶν δι’ ἃς ὑπεβλήθη ἡ πρότασις διώξεως. Μὲ τὴν γενομένην μέχρι τοῦδε ἔρευναν, τὰ χρονικὰ ταῦτα ὅρια προσδιωρίσθησαν ἐπακριβῶς. Διὰ τοῦτο ἀπεφάσισα, ὅπως θέσω ἐν καιρῷ ὁ ἴδιος εἰς τὸ Σῶμα τὸ ἐρώτημα τῆς ἐπελεύσεως ἢ μὴ τῆς παραγραφῆς καὶ προκαλέσω τὴν ἀπόφασίν σας, πρὸ πάσης ἄλλης ἀποφάσεως. Ἡ διεξαγομένη συζήτησις θὰ συνεχισθῇ, φυσικά, ἀπροσκόπτως, ἐφ’ ὅσον οἱ ἐγγεγραμμένοι συνάδελφοι, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τρία ἀκόμη μέλη τῆς Προανακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐπιθυμοῦν νὰ ὁμιλήσουν, ὁπότε καὶ εἰς αὐτοὺς καὶ εἰς ὅσους ἄλλους ζητήσουν τὸν λόγον, θὰ παρασχεθῇ ἡ ἰδία ὡς καὶ μέχρι τοῦδε ἄνεσις χρόνου. Ἀλλὰ ἐπειδὴ πολλὰ λέγονται καὶ γράφονται, προκαλοῦντα ἀοριστίαν καὶ σύγχυσιν περὶ τὸ θέμα, ἐθεώρησα σκόπιμον νὰ ἀνακοινώσω ἀπὸ τοῦδε τὴν πρόθεσίν μου, οὕτως ὥστε νὰ διευκρινισθῇ ἡ κατάστασις καὶ νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν οἱ μέλλοντες νὰ ὁμιλήσουν ποῦ ὁδηγεῖται ἡ συζήτησις, ἵνα ἐξασφαλισθῇ περαιτέρω ἡ ἑνότης αὐτῆς καὶ ἐν συσχετισμῷ μὲ τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως ἐρευνηθῇ καὶ τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς. Ἔχω ἐπίσης νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι ὁ τέως Ὑπουργὸς κ. Μάρτης ὑπέβαλε τὴν παράκλησιν ὅπως τοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ὁμιλήσῃ ἐνώπιον τοῦ Σώματος ἐπὶ τῶν ἀποδιδομένων διὰ τοῦ πορίσματος τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς κατηγοριῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ ὀφείλω νὰ ζητήσω τὴν ἔγκρισιν τοῦ Σώματος.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§9Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ὁ Κανονισμὸς προβλέπει τὴν περίπτωσιν αὐτήν;

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐπιτρέπει ὁ νόμος ΦΠΣΤʹ, περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, ὁ ὁποῖος λέγει: «Κατηγορούμενος μὴ ὢν μέλος τοῦ Σώματος δύναται νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον αὐτοῦ, μετὰ σχετικὴν ἀπόφασιν». Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ παρεδέχθη νὰ προσέλθῃ ἐνώπιον τοῦ Σώματος ὁ κ. Μάρτης εἰς ἡμέραν καὶ ὥραν, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ καθορίσω ἐκ τῆς ἐξελίξεως τῆς ὅλης συζητήσεως.

§11Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν ἀπὸ ἡμερῶν εἰσέλθει εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας μιᾶς ὑποθέσεως, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, πῶς ἐγεννήθη καὶ πῶς ἐξειλίχθη. Ἡ Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωσις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀπὸ μηνῶν ὑφίσταται ἔντονον ἐπίθεσιν ὑπὸ πᾶσαν μορφήν, ἐκ μέρους τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς καὶ τμήματος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Λέγω τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, διότι βάσει τῆς γραμμῆς, τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἀφέθη ἐλευθέρα νὰ κρίνῃ —τὰ μέλη δηλαδὴ τὰ Κοινοβουλευτικὰ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου— ἀφέθησαν ἐλεύθερα νὰ κρίνουν βάσει τῆς δικαστικῆς των συνειδήσεως. Καὶ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν τῆς συγκροτήσεως ἢ μὴ Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἀριθμὸς οὐσιώδης, προφανῶς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ οὐχὶ τῆς Ε.Δ.Α., ἡ ὁποία εἶχεν ὡς Κόμμα ζητήσει τὴν παραπομπήν, ἐψήφισε κατὰ τῆς συστάσεως Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐπίσης ἀριθμὸς βουλευτῶν τῆς Ε.Κ. δὲν προσῆλθε —δηλαδὴ ἀπέσχε κατὰ τρόπον ἐμφανῆ τῆς ψηφοφορίας ἐκείνης. Ἔκτοτε εἰσήλθομεν εἰς μίαν διαδικασίαν. Ἡ διαδικασία αὐτή, πέραν τοῦ βαρυτάτου μόχθου, τὸν ὁποῖον ἀπήτησεν ἀπὸ τοὺς μετέχοντας τῆς Ἐπιτροπῆς, ἰδιαίτατα ἀπὸ τοὺς τέσσαρας ἐξ ὀνόματος τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν καὶ δικαιοῦμαι νὰ ὁμιλήσω, τοὺς προερχομένους ἐκ τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, πέραν τοῦ βαρυτάτου μόχθου, ἐσήμανε καὶ μίαν μεγάλην δοκιμασίαν δι’ ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ριζοσπαστικὴν Ἕνωσιν καὶ εἰδικώτερον, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, δι’ ἐμέ, ὁ ὁποῖος ἔχω τὴν ἱστορικὴν τιμὴν νὰ ἡγοῦμαι αὐτῆς κατὰ τὴν κρίσιμον ταύτην περίοδον. Καὶ σήμερον ἀκόμη ὁ Τύπος, ὁ μὲν τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐξαίρει —καὶ ἔχει πλῆρες δίκαιον νὰ ἐξαίρῃ— τὴν πράγματι θαυμασίαν ὑπεράσπισιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, ἐν ὀνόματι τοῦ δικαίου καὶ τῆς ἠθικῆς, ὑπεράσπισιν τῶν πράξεών του καὶ τοῦ ἑαυτοῦ του, ὁ συνάδελφός μου κ. Παπαληγούρας, ἐνῷ ἐξ ἄλλου ὁ Τύπος, ὄχι μόνον τῆς Ἀριστερᾶς, ἀλλὰ καὶ τοῦ Κέντρου, ἐμφανίζει τὸ πρᾶγμα ἄλλως πως. Αἰφνιδίως αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ ἐνῷ εἰσήλθομεν ἤδη ἀπὸ ἡμερῶν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς οὐσίας, ἐσκέφθητε, καὶ διὰ νὰ σκεφθῆτε σημαίνει, ὅτι ἐμελετήσατε ἐπαρκῶς τὸ θέμα καὶ ἐμελετήσατε καὶ ἐξητάσατε τὴν προσωπικὴν ὑμῶν εὐθύνην ὡς Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἐσκέφθητε καὶ ἐφέρατε θέμα παραγραφῆς. Ὅπως ἐνθυμῆσθε, τὸ ζήτημα τῆς παραγραφῆς τὸ εἶχε φέρει κατὰ τὰς συζητήσεις τοῦ παρελθόντος Φεβρουαρίου, ὅτε δηλαδὴ συνεζήτει ἡ Βουλὴ τὴν κατάρτισιν ἢ μὴ Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ εἶχε φέρει ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Ἡ ἀντίδρασίς μου ὅταν ἐθίγη τὸ ζήτημα, ἦτο ἀντίδρασις, ἡ ὁποία ὑπηγορεύθη ὑπὸ τῆς εὐθιξίας, ἑνὸς ὁλοκλήρου Κόμματος, τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπεῖ τεράστιον τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τὸ ὁποῖον ἐκυβέρνησε τὴν χώραν ἐπὶ μίαν 8ετίαν. Ἀπόψε ἐδώσατε τὴν ἑρμηνείαν, ὅτι μόνον κατὰ τὸ στάδιον τοῦτο ἦτο δυνατὸν ἢ μᾶλλον ἐπιβεβλημένον καθ’ ὑμᾶς, ὅπως εἴπατε, νὰ ἔλθῃ θέμα παραγραφῆς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Σεῖς τὸ ἐκρίνατε, ὡς Πρόεδρος αὐτοῦ τοῦ πολυπληθοῦς Συμβουλίου Πλημμελειοδικῶν, διότι πράγματι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀποστολή μας κατὰ τὸ στάδιον αὐτὸ τῆς ἐξελίξεως τῆς ὑποθέσεως, σεῖς τὸ ἐκρίνατε καὶ πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ αἰφνιδιασμὸς εἶναι ἀπόλυτος. Διότι οὔτε ἐγνώριζον —καὶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διατυπώσω αὐτὸ τὸ παράπονον— οὔτε ἀνέμενον, ὅτι δὲν θὰ μὲ εἰδοποιούσατε προηγουμένως, ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη πρότασις ἐκ μέρους σας, ὄχι δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλὰ διότι ἔπρεπε νὰ σκεφθῆτε τὴν ἰδιάζουσαν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ἔχω ὡς Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ. Καὶ δὲν μὲ εἰδοποιήσατε. Δὲν εἶναι δυνατόν, οὔτε ἔχω δικαίωμα νὰ ἀποκρούσω αὐτό, τὸ ὁποῖον σεῖς λέγετε ὡς ὑπεύθυνος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ βεβαίως θεωρῶ ὀρθόν, νὰ ἀφήσετε τοὺς ὁμιλητὰς νὰ ἀποφασίσουν μόνοι, ἐὰν θέλουν νὰ ἐξακολουθήσουν τὴν ἐπὶ τῆς οὐσίας συζήτησιν, πρὶν ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς παραγραφῆς. Καὶ ἐπίσης, τὸ μόνον τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπω ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, εἶναι ὅτι θὰ ἐπεθύμουν νὰ πληροφορηθῶ καὶ τὴν ἐπὶ τοῦ θέματος γνώμην τῆς Κυβερνήσεως. Καί, τέλος, θὰ ἐπεθύμουν νὰ δηλώσω τοῦτο: Πᾶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ βουλευτὴς θὰ πρέπει νὰ κρίνῃ καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς παραγραφῆς, βάσει τῆς Δικαστικῆς του συνειδήσεως.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ ἔχει τὸν λόγον.

§13Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παράταξίς μας νομίζει, ὅτι εἶναι κατώτερον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὸ νὰ κρυπτώμεθα πίσω ἀπὸ τὸ δάκτυλό μας ἢ νὰ παίζωμεν μὲ τὰς λέξεις. Θὰ λεχθῇ καὶ ἐπὶ τῆς οὐσίας καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς παραγραφῆς ὅ,τι πρέπει νὰ λεχθῇ ἐν τῇ προόδῳ τῆς συζητήσεως. Ἡ παράταξίς μας ἀπὸ τοῦδε ἐν γνώσει τοῦ πράγματος βεβαιοῖ τὸ Σῶμα καὶ πέραν αὐτοῦ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὅτι οὔτε θεία φώτισις τοῦ Προέδρου τοῦ Σώματος εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία παρεμβάλλει τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς, ἀλλὰ πολιτικὴ ἀπόφασις, πολιτικὴ ἀπόφασις ὕστερα ἀπὸ ταλαντεύσεις καὶ συμβιβασμούς, πολιτικὴ ἀπόφασις ἔχουσα τὸν χαρακτῆρα συναλλαγῆς, πολιτικὴ ἀπόφασις ἐπὶ μέρους ἀντίστοιχος πρὸς ὁμοίας πολιτικὰς ἀποφάσεις καὶ ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ Στρατιωτικοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ ἐκδημοκρατισμοῦ. Οὔτε ὅτι αἰφνιδιάσθη ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. Αὐτὰ ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὴν πορείαν τῆς συζητήσεως θὰ θεμελιώσωμεν αὐτὸ τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν καταγγέλλομεν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως ἔχει τὸν λόγον.

§15Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω εἰς οὐδένα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ μὲ ἐμφανίζῃ ὡς ψευδόμενον ἀπέναντι τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Ἔθνους. Τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ἡλιοῦ τὰ ἀποκρούω ὡς ὀφειλόμενα εἰς ἐμπάθειαν καὶ εἰς ἔλλειψιν στοιχειώδους σεβασμοῦ ἔναντι τῆς αἰθούσης ταύτης. Διότι δὲν συνηθίζω νὰ ψεύδωμαι καὶ δὲν δικαιοῦται νὰ προβαίνῃ εἰς τοιαύτην ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ προσβολὴν οἱουδήποτε μέλους τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὄχι ἐμοῦ ὡς ἀρχηγοῦ Κόμματος, ἀλλὰ οἱουδήποτε μέλους τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. (Χειροκροτήματα, ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ διαφωτισθῇ τὸ θέμα πλήρως, ἤθελα καὶ ἐγὼ νὰ βεβαιώσω, ὅτι πράγματι ἡ τελικὴ ἀπόφασίς μου ἐλήφθη σήμερον μετὰ τὸν ἐπιτεινόμενον θόρυβον, ὁ ὁποῖος δημιουργεῖ ἀοριστίαν καὶ σύγχυσιν. Ἐφ’ ὅσον διεπιστώθη ἐπακριβῶς παρέλευσις ὡρισμένου χρόνου διὰ τὰς καταγγελθείσας πράξεις, δὲν ἦτο δυνατὸν πλέον εἰς ἐμὲ νὰ ἀφήσω τὴν Βουλὴν ἐν ἀγνοίᾳ τῆς ὡρίμως μορφωθείσης γνώμης τοῦ Προεδρείου. Συνεπῶς τὰ περὶ συνεννοήσεων καὶ συμβιβασμῶν τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς μὲ οἱονδήποτε τρόπον ἀποκρούονται κατηγορηματικῶς.

§17Η. ΗΛΙΟΥ. Κατόπιν τῆς ὀργῆς, τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., θέλω νὰ δεχθῶ, ὅτι παρὰ τὴν συνήθη ἐνημερότητά του λόγῳ τῆς κοπώσεως αὐτῶν τῶν ἡμερῶν δὲν ἀνέγνωσεν οὔτε καὶ τὰς σημερινὰς μεσημβρινὰς κυβερνητικὰς καὶ μὴ ἐφημερίδας ἐν ὀκταστήλῳ ἐξαγγελλούσας πρὸ ἑξαώρου, ὅταν ἐκυκλοφόρησαν τὴν ἐπελθοῦσαν συμφωνίαν. Ἐπίσης θέλω νὰ συγχαρῶ τοὺς συντάκτας των, διότι προεμάντευσαν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐκυοφορεῖτο ἐν τῷ κρανίῳ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς.

§18Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ εἶμαι πάντοτε καὶ προσπαθῶ νὰ εἶμαι τίμιος ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, τίμιος ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς εἰλικρινοῦς ἀποκαλύψεως τῶν σκέψεών μου. Πρὸ ὀλίγου ἤμην εἰς τὴν ἐδῶ αἴθουσαν τοῦ Κόμματος. Βεβαίως εἶχον ἀναγνώσει δύο ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι ἀναγράφουν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ἡλιοῦ. Ἐρωτώμενος ὑπὸ συναδέλφου μου εἶπον, ὅτι προφανῶς πλανῶνται.

§19Α. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Μάλιστα.

§20Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀναγκαῖον δυστυχῶς νὰ προσλαμβάνῃ ἡ συζήτησις τὴν μορφὴν τῆς κατ’ ἀντιπαράστασιν βεβαιώσεως τῆς ἀληθείας διὰ νὰ κριθῇ ἡ ἐντιμότης τῶν λόγων μου ἐφ’ ὅσον ἔχει εἰσαγάγει αὐτὴν τὴν ἀρχὴν ὁ κ. Ἡλιοῦ νὰ ἀμφισβητήσῃ τὰ ὅσα λέγομεν ....

§21ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΗΣ ΕΡΕ. Δὲν ὑπάρχει λόγος ....

§22Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι καιρὸς νὰ στηλιτευθῇ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς τῆς ἰδικῆς σας καὶ τὸ πράττω ἐγὼ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὁ συνδυασμὸς ἑκάστου θέματος μὲ τὸ ἱερὸν θέμα τῆς Κύπρου. Εἰς πᾶσαν περίπτωσιν προσπαθοῦν νὰ ἐκμεταλλεύωνται οἱ κύριοι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι τόσον ἱερόν, ὥστε δὲν ἔπρεπε τόσο εὔκολα νὰ ἐξέρχεται ἀπὸ τὰ χείλη τοῦ κ. Ἡλιοῦ ἡ φράσις, τὴν ὁποίαν εἶπε. (Χειροκροτήματα, ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς

Ε.Ρ.Ε.).

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§24Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιφυλάσσομαι, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου ἐκτενέστερον καὶ ἀρκοῦμαι, ἤδη, νὰ τονίσω αὐτὰ τὰ ὀλίγα. Ἐγὼ δὲν αἰφνιδιάσθην. Δὲν εἶχον καμμίαν προηγουμένην συνεννόησιν, ἀλλὰ παρακολουθῶν, πράγματι μετὰ πολλῆς προσοχῆς τὰ ἀναγραφόμενα εἰς τὸν τύπον καὶ ἐπικοινωνῶν μετὰ τῶν δημοσιογράφων, ἐνίοτε καὶ πρὶν δημοσιευθοῦν ὡρισμένα θέματα, ἤδη ἀπὸ τῆς 9ης πρωινῆς ἐγνώριζον, ὅτι εἶχε ἤδη δοθῆ γραμμὴ εἰς τὴν εἰδησεογραφίαν, ὡς πρὸς τὴν θέσιν τοῦ θέματος τῆς παραγραφῆς, κατὰ τὴν πορείαν τῆς συζητήσεως. Ἀλλὰ τὸ ἱστορικὸν αὐτὸ εἶναι ἐντελῶς δευτερεῦον. Σημαντικὸν εἶναι τοῦτον. Διερωτῶμαι, κ. Πρόεδρε, ἐὰν εἴχατε ἁρμοδιότητα νὰ θέσητε ζήτημα αὐτὴν τὴν ὥραν σεῖς. Καὶ διερωτῶμαι ἀκόμη καὶ ὡς πρὸς τὸ κατὰ κόρον ἐπαναλαμβανόμενον καὶ τονιζόμενον εἰς τὴν Βουλήν. Ὅτι δηλαδὴ αἰφνιδίως ἔχομεν μεταβληθῆ εἰς δικαστικὸν Σῶμα καὶ κρίνομεν κατὰ δικαστικὴν συνείδησιν. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε. Εἴμεθα καὶ θὰ παραμείνωμεν πολιτικὸν Σῶμα. Νομίζω, ἀκόμη, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὑπάρχει πλήρης παρανόησις τοῦ θέματος τῆς παραγραφῆς. Δύναμαι ἴσως νὰ ὁμιλήσω μὲ κάποιαν αὐθεντίαν, ἐφ’ ὅσον ἔτυχε καὶ εἰς αὐτὸ νὰ εἶμαι ὁ πρῶτος διδάξας. Λέγω, λοιπὸν καὶ φρονῶ, ὅτι ἐπιτελῶ τὸ καθῆκον μου ἀπέναντι τοῦ Σώματος καὶ ἀπέναντι τῆς ἰδικῆς μου συνειδήσεως, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀρχίσῃ ἀνακριτικὴ διαδικασία, ὅταν τὸ περὶ οὗ ἐπρόκειτο νὰ ἐξετασθῇ θέμα ἦτο παραγεγραμμένον. Ἀλλὰ τὸ Σῶμα ἔλαβεν ἀπόφασιν νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν πορείαν αὐτήν. Καὶ ἤδη, ἔχει ἐκδοθῆ πόρισμα, τὸ ὁποῖον κατὰ πλειοψηφίαν, εἶναι παραπεμπτικόν. Καὶ αἰφνιδίως σεῖς ἔρχεσθε καὶ λέγετε, ὅτι, τώρα ὡρίμασε ἡ ὥρα διὰ νὰ κριθῇ ἐὰν ὑπάρχῃ θέμα παραγραφῆς. Κύριε Πρόεδρε καὶ ἐὰν τὸ Σῶμα ἦτο δικαστικόν, ἔχει ἤδη μεταβληθῆ εἰς πολιτικόν. Διότι, ὅταν ἐκδίδεται πόρισμα ἔναντι ἑνός, διατελέσαντος ἐπὶ 8ετίαν Πρωθυπουργοῦ καὶ μιᾶς παρατάξεως ὁλοκλήρου ἡ προβολὴ τῆς ἐνστάσεως παραγραφῆς αὐτὴν τὴν ὥραν εἶναι ἄστοχος. Κύριε Πρόεδρε, τὸ τί φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ θὰ τὸ εἴπω ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα μου, καὶ ἀφοῦ ἀκούσω ὅλους τοὺς ρήτορας. Προκαταβολικῶς μόνον ἠθέλησα τὰ ὀλίγα ταῦτα νὰ τονίσω, δυνάμενα νὰ εἶναι χρήσιμα.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§26Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Κύριοι βουλευταί, ἀπαντῶ πρῶτον, εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ποία εἶναι ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως, ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς καὶ ἐάν, μετὰ τὴν θέσιν τοῦ θέματος παραγραφῆς, θὰ περιορισθῇ ἡ κατ’ οὐσίαν συζήτησις. Ἀπαντῶ, ἡ Κυβέρνησις, ὡς Κυβέρνησις, δὲν λαμβάνει καμμίαν θέσιν. Ποία εἶναι ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει ἐξαγγελθῆ καὶ ἅπαξ καὶ δὶς ἀπὸ στόματος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ὡς Κυβέρνησις, οὔτε ὡς Κόμμα, λαμβάνει θέσιν ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ συζητουμένου, ἀλλὰ ἀφήνει τοὺς φίλους τῆς Κυβερνήσεως τοὺς παρακαθημένους ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἐλευθέρως νὰ κρίνουν κατὰ δικαστικὴν συνείδησιν ἀδέσμευτοι ἀπὸ οἱονδήποτε πολιτικὸν δεσμὸν καὶ ἀπὸ κομματικὴν πειθαρχίαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Συνεπῶς ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος, ἔχει καθορισθῆ ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ της, διὰ δηλώσεών του ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ οὐδεμία μεταβολὴ ἐπέρχεται, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ εἰδικώτερον ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς. Ἑπομένως καὶ ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς, ἕκαστος τῶν ἀξ. βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι περιβάλλουν τὴν Κυβέρνησιν μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην των, εἶναι ἐλεύθεροι νὰ ψηφίσουν κατὰ δικαστικὴν συνείδησιν, ἐλευθέρως καὶ ἀδεσμεύτως. Ὡς πρὸς τὸν χρόνον συζητήσεως κατ’ οὐσίαν, ἐὰν ἀντελήφθην ὀρθῶς, ὁ ἀξ. κ. Πρόεδρος, εἶπεν ὅτι οὐδεὶς περιορισμὸς θὰ ὑπάρξῃ.

§27Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι αὐτονόητον...

§28Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Εἶναι αὐτονόητον καὶ ἐτέθη σαφῶς ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον. Καὶ ἀπαντῶ, τώρα εἰς τὸν ἀξ. κ. Ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι, παρ’ ὅλας τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν ἰδικήν του ἀντίληψιν, ἡ Βουλὴ εἶναι πολιτικὸν Σῶμα.

§29Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Δὲν ἀνέφερον εἰδικῶς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐλέχθη ἐπανειλημμένως καὶ κατὰ κόρον ἐπαναλαμβάνεται τὴν στιγμὴν αὐτήν, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι δικαστικὸν Σῶμα. Δὲν ἀνεφέρθην εἰδικῶς εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡμίλησα μὲ γενικότητα καὶ ἐτόνισα, ὅτι κατὰ τὴν ἐμὴν κρίσιν εἶναι κατ’ ἐξοχὴν πολιτικὸν Σῶμα ἡ Βουλή, ἰδίως τώρα, εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν.

§30Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν εἶπον ἐγώ, ὅτι ἀπηυθύνθητε εἰδικῶς εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἶπον, ἀντιθέτως πρὸς τὰς ἀπόψεις, τὰς ὁποίας ἐξήγγειλεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἑπομένως οὐδεμία παρανόησις. Νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι ὁ μόνος ὁ ὁποῖος θὰ ὑπεστήριζεν ὅτι ἡ Βουλὴ ἐν προκειμένῳ διατηρῇ τὴν πολιτικήν της ἰδιότητα, εἶναι ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προδευτικῶν.

§31Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πολλοὶ τὸ ὑποστηρίζουν.

§32Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ποία εἶναι ἡ διαφορὰ τῶν 2 ἀπόψεων; Ἡ ἄποψις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ὅτι ἡ κρίσις τῶν βουλευτῶν πρέπει νὰ εἶναι ἐλευθέρα κατὰ δικαστικὴν συνείδησιν, μὴ ἐπηρεαζομένη ἀπὸ πολιτικοὺς ὑπολογισμούς. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θεωρηθῇ ὅτι ἐνεργεῖ ὡς πολιτικὸν Σῶμα, ὑπάρχουν τότε πολιτικοὶ περιορισμοὶ εἰς τὴν κρίσιν τῶν βουλευτῶν. Ἐκεῖ ἔγκειται ἡ διαφωνία μας. Ὁ νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, ὁρίζει ὅτι ἡ δίωξις ἄρχεται διὰ τῆς ὑποβολῆς προτάσεως διώξεως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἡ μόνη λοιπόν, ἁρμοδία νὰ ἀποφασίσῃ περὶ διώξεως, ἐὰν ἡ δίωξις προϋποθέτῃ ἀπόφασιν δικαστικήν, ἀπόφασιν δικαστικοῦ συμβουλίου περὶ παραπομπῆς εἰς τὸ ἁρμόδιον δικαστήριον, εἶναι ἡ Βουλή. Καὶ ἐφ’ ὅσον αὐτὴ εἶναι ἡ ἁρμοδιότης τῆς Βουλῆς καὶ περὶ αὐτοῦ κρίνει, εἶναι δικαστικὸν συμβούλιον. Κρίνει ὡς δικαστικὸν Σῶμα καὶ ὡς Συμβούλιον πολυπληθές, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ὡς πολυπληθὲς δικαστικὸν συμβούλιον. Ἐκεῖ εἶναι ἡ μόνη διαφωνία μας. Καὶ ἐν ἀνακεφαλαιώσει ἐμμένει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος, ὅπως ἔχῃ καθορισθῆ ἀπὸ στόματος τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Κυβερνήσεως. Θεωροῦμεν ὅτι ἡ ἐργασία τῆς Βουλῆς, ἐν προκειμένῳ εἶναι ἐργασία Συμβουλίου δικαστικοῦ. Ἕκαστος ἐκ τῶν βουλευτῶν τῶν φίλων τῆς Κυβερνήσεως, ὅσων ἐμπιστεύονται εἰς τὴν σκέψιν καὶ τὴν γραμμὴν τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι, ἐλεύθεροι νὰ δώσουν ψῆφον ὡς δικασταί.

§33Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὅταν θὰ ὁμιλήσω θὰ εἶμαι ἐκτενέστερος. Περιορίζομαι νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅ,τι ἀφορᾶ ἐμὲ καὶ τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν δίδει, ὡς πρὸς τὴν φύσιν τῆς ψήφου τὴν ὥραν αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ὑπάρχει πλήρης, κατ’ ἐμὲ σύγχυσις τῆς ψήφου τοῦ Σώματος ἐλευθέρως κρίνοντος καὶ τῆς πολιτικῆς συνδέσεως τοῦ βουλευτοῦ. Δὲν ὑπεστήριξα ἐγώ, οὔτε ὑποστηρίζω ὅτι ὑποχρεοῦται ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἢ οἱοσδήποτε Ἀρχηγὸς Κόμματος ἐπὶ τοιούτων θεμάτων νὰ θέτῃ πολιτικὸν ζήτημα. Δηλαδὴ νὰ συνδέσῃ τὴν παραμονή του εἰς τὴν ἀρχὴν μὲ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας. Ἐὰν ὑποστηρίζῃ λ.χ. ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ὑπάρχει παραγραφὴ καὶ ἐὰν ἡ Ε.Κ. δεχθῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει παραγραφὴ τότε θὰ πρέπει νὰ παραιτηθῇ. Τοιοῦτόν τι οὔτε τὸ διενοήθην. Κατὰ συνέπειαν δὲν συνεσχέτισα τὸ ἓν ζήτημα μὲ τὸ ἄλλο. Ἀλλοῦ τοποθετεῖται τὸ θέμα, ἂν εἴμεθα δικαστήριον καὶ ἂν θὰ κρίνωμεν κατὰ δικαστικὴν συνείδησιν ἢ ὡς ὑποστηρίζω ἐγώ, ὅτι κρίνομεν κατὰ πολιτικὴν συνείδησιν. Καὶ δὲν φρονῶ, ὅτι εἶμαι ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος ὑποστηρίζω τὴν ἄποψιν αὐτήν. Θὰ ἀπετέλει τοῦτο δι’ ἐμὲ τίτλον διότι θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἔχω δίκαιον. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι εἶμαι ὁ μόνος ὁ ὑποστηρίζων τὴν ἄποψιν ταύτην, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι πολλοί. Ὅταν δὲ λέγω, ὅτι δὲν εἴμεθα αὐτὴν τὴν στιγμὴν δικαστήριον, ἀλλὰ πολιτικὸν Σῶμα, τὸ ἐννοῶ κατ’ ἐξοχὴν σήμερον. Διότι ἐὰν δεχθῶμεν τὴν ὕπαρξιν παραγραφῆς, ἀφ’ ἧς τὴν δεχθῶμεν, προχωροῦμεν εἰς διαδικασίαν κολοβὴν καὶ τυφλήν. Ἀναλαμβάνομεν ἑπομένως πολιτικὰς εὐθύνας. Διότι, ὅταν λέγωμεν, ὅτι θὰ παραπεμφθοῦν οἱ ὑπὸ κατηγορίαν εἰς τὸ δικαστήριον διὰ νὰ δικασθοῦν, ὅταν εἶναι δυνατὸν τὸ δικαστήριον συνερχόμενον νὰ ἀποδειχθῇ (κατὰ τὴν γνώμην μου δὲ βέβαιον) ὅτι συνετελέσθη ἡ παραγραφὴ τότε οἱ ὑπὸ κατηγορίαν δὲν θὰ δικασθοῦν. Καὶ οὕτω οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐπ’ ἄπειρον θὰ βαρύνωνται μὲ τὴν βαρεῖαν κατηγορίαν τῆς πλειοψηφίας. Κατὰ συνέπειαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ κατ’ ἐξοχὴν μὲ πολιτικὴν συνείδησιν ὄχι μὲ δικαστικήν. Πολιτικήν, διότι ὡς Βουλὴ θὰ ἀναλάβετε τὴν εὐθύνην τῆς παραπομπῆς τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ δικασθοῦν. Δηλαδὴ οὐσιαστικῶς θὰ στερήσῃ Ἕλληνας πολίτας τοῦ θεμελιώδους δικαιώματος ἐκ τοῦ Συντάγματος. Θὰ τοὺς στερήσῃ τοῦ φυσικοῦ τῶν δικαστῶν.

§34Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμμερίζομαι τὰς τελευταίας φράσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν, ὁ ὁποῖος εἶπεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λόγῳ τῆς λεπτοτάτης θέσεώς μου δὲν ἠδυνάμην νὰ εἴπω ἐγώ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ μὴ παραμείνῃ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἐγὼ ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς λέγω δῆθεν, ὅτι κατηργήθη ἡ πολιτικὴ ἰδιότης τοῦ Σώματος, διευκρινίζω, ὅτι τὸ Σῶμα ἐξακολουθεῖ βεβαίως νὰ παραμένῃ πολιτικόν, ἀλλὰ βάσει τοῦ ἄρθρου 80 τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ νόμου ΦΠΣΤ ἔχομεν περιβληθῆ ἀόρατον μὲν ἴσως, ἀλλὰ πάντως ὑπαρκτὴν δικαστικὴν τήβεννον.

§36Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, γνωρίζετε πόσον σᾶς ἐκτιμῶ καὶ πόσον φιλικῶς διάκειμαι πρὸς σᾶς. Δὲν ἔχω λοιπὸν λόγον νὰ ἔλθω εἰς ἀντίθεσιν πρὸς ὑμᾶς. Πιστεύσατε ὅμως, ὅτι ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν τὴν ἄποψιν αὐτὴν ἠτύχησαν. Δὲν θὰ εἰσέλθω τώρα εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος. Ἁπλῶς ἐπιθυμῶ νὰ σημειώσω τὸ ἑξῆς: Εἶναι σημαντικὰ ὅλα ὅσα εἴπατε, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ τὰ εἴχατε σκεφθῆ καὶ σεῖς καὶ ἐνδεχομένως καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐνωρίτερον καὶ εἰς τὴν κατάλληλον ὥραν. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐπροχώρησεν ἡ διαδικασία ἡ ἰδική μας, τῶν βουλευτῶν ἡ πολιτικὴ εὐθύνη εἶναι ηὐξημένη. Δεχόμενοι ἤδη τὴν παραγραφὴν καὶ παρακάμπτοντες τὴν οὐσίαν συνεργοῦμεν εἰς τὸ νὰ στερήσωμεν οἱονδήποτε Ἕλληνα πολίτην τοῦ φυσικοῦ αὐτοῦ Δικαστοῦ.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶχε κριθῆ τότε τὸ θέμα καὶ δὲν εἶχον κὰν προσδιορισθῆ τὰ χρονικὰ ὅρια ἐντὸς τῶν ὁποίων ἔλαβον χώραν αἱ πράξεις ἢ παραλείψεις δι’ ἃς ἡ πρότασις διώξεως. Ἐκ τῆς ἐρεύνης, ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Παπαληγούρα, ὁ ὁποῖος, ὡς ὁ ἴδιος εἶπεν, ὑπῆρξεν εὐρέως ἀφηγηματικός, διηυκρινίσθησαν ἐπακριβῶς τὰ χρονικὰ ὅρια καὶ τὰ κριτήρια εἶναι πλέον ἀσφαλῆ.

§38Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐπιμένοντες εἰς μίαν ἀτυχῆ ἄποψιν, καθιστᾶτε τὴν θέσιν σας ἀσθενεστέραν, λέγων ὅτι πρὸ 5–6 μηνῶν δὲν ἠμπορούσατε νὰ κάμετε τοὺς ὑπολογισμούς. Δὲν ἠρχίσατε ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ ἔπρεπε νὰ εἴχατε ἀρχίσει. Ἔπειτα διὰ τὴν παραγραφὴν δὲν πρόκειται ἁπλῶς νὰ μετρηθῇ ὁ χρόνος. Ἐγεννήθησαν καὶ ἄλλαι ἀπορίαι. Διὰ τὸ θέμα λόγου χάριν τοῦ ὑπολογισμοῦ τῆς ἐκτάκτου συνόδου κ.ο.κ. Ἐπειδὴ δὲ ὑπάρχει ἤδη ἐκκρεμὴς καὶ ἄλλη πρότασις παραπομπῆς, φοβοῦμαι, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ σύνδεσις τῆς μιᾶς μὲ τὴν ἄλλην καὶ ὡς ἐκ τούτου θεωρῶ καθῆκον μου, ὄχι ἐκ δικαστικῆς συνειδήσεως, ἀλλ’ ἐκ δικηγορικῶν ἀναμνήσεων, νὰ προφυλαχθῶ ἀπὸ πάσης πλευρᾶς. Δι’ αὐτὸ ἐπαναλαμβάνω θὰ ὁμιλήσω εἰς τὴν ὥραν μου. Ἠρκέσθην σήμερα εἰς ὀλίγα, φρονῶ ἀναγκαῖα καὶ χρήσιμα.

§39Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Κύριε Πρόεδρε, θέτω τὸ ἐρώτημα εἰς ὅλους τοὺς βουλευτὰς τὶ πρόκειται νὰ ἀποφασίσωμεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Τίποτε ἄλλο, παρὰ ἐὰν δεχόμεθα παραγραφὴν ἢ ὄχι. Τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι καθαρῶς δικαστικὸν καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι αἱ ἐργασίαι ἡμῶν ἐν προκειμένῳ εἶναι ἐργασίαι δικαστῶν. Ἐλέχθη, ὅτι δὲν παύομεν νὰ εἴμεθα πολιτικὸν Σῶμα, ποῖος τὸ ἀρνεῖται αὐτό. Τοῦτο εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγου, ὅτι ὁ νόμος περὶ εὐθύνης μόνον εἰς τὸ Πολιτικὸν Σῶμα τῆς Βουλῆς ἀναθέτει τὸ δικαίωμα αὐτό. Συνεπῶς περὶ λέξεων ἡ ἔρις. Εἴμεθα Βουλή, δὲν παύομεν νὰ εἴμεθα Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ὡς Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία πάντοτε εἴμεθα πολιτικὸν Σῶμα. Ἀλλὰ ἐν προκειμένῳ ἐκτελοῦμεν δικαστικὰ καθήκοντα καὶ ὑπομιμνήσκω, ὅτι παλαιότερον, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας, ἡ Γερουσία ἐξετέλει καθήκοντα εἰδικοῦ δικαστηρίου καὶ ὡς εἰδικὸν δικαστήριον ἐδίκασε τὸν στρατηγὸν Πάγκαλον. Ἔπαυσεν ἡ Γερουσία τότε νὰ εἶναι πολιτικὸν Σῶμα: Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκδίκασιν κατηγοριῶν βάσει τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, ἐξετέλει δικαστικὰ καθήκοντα. Καὶ ὅταν καλούμεθα ἡμεῖς νὰ δικάσωμεν ὡς δικασταὶ κατὰ τὴν ἄποψιν τῆς Κυβερνήσεως ἐκδηλωθεῖσαν ἀπὸ στόματος τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ψῆφος μας πρέπει νὰ εἶναι ἐλευθέρα ψῆφος δικαστοῦ ἔχοντος καὶ τὴν κρίσιν τοῦ δικαστοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις ἡ ἰδική μας.

§40Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ ζητήσω ἐκ νέου τὸν λόγον, διότι θὰ ἐκινδύνευε νὰ ἐξαντληθῇ ἡ συνεδρίασις μὲ διάλογον, ὁ ὁποῖος εἶναι εὐχάριστος δι’ ἐμέ, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ἂν καὶ διὰ τὴν Βουλήν. Ἐπιθυμῶ ἁπλῶς νὰ ἐπαναλάβω τὴν θέσιν μου διὰ νὰ δυνηθοῦν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ πᾶς τις ἄλλος μέχρι τῆς Τρίτης ἢ Τετάρτης ἐνδεχομένως, νὰ μὲ ἀντικρούσουν μὲ ὅλην των τὴν ἠρεμίαν καὶ μὲ πλήρη ἐπάρκειαν χρόνου.

§41Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐγνώριζον καὶ ἀνέμενον τὴν ἀποστροφὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν. Ἀναμένομεν, ὅταν θὰ ὁμιλήσωμεν νὰ τοῦ ἀπαντήσωμεν καὶ ἂς εἶναι βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ εἶναι δυσμενὴς δι’ ὑμᾶς καὶ ἱκανοποιητικὴ δι’ ἐκεῖνον ἡ ἀπάντησις. Δὲν θέλω νὰ ἀπαντήσω τώρα, ἀφοῦ δὲν ἀνέκυψε τὸ θέμα καὶ διὰ νὰ μὴ παραταθῇ πέραν τοῦ δέοντος ἡ συζήτησις.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἰδικῆς μου ἐπιθυμῶ καὶ πάλιν νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι ἀνέμενον τὴν ἐξέλιξιν τῆς συζητήσεως διὰ νὰ πεισθῶ περὶ τοῦ πραγματικοῦ χρόνου καθ’ ὃν ἐτελέσθησαν αἱ πράξεις αὗται. Εἰς τὴν μνημονευθεῖσαν προκειμένην περίπτωσιν, μὴ λησμονῆτε, ὅτι ἦτο ἐκ τῶν προτέρων πασίδηλος ὁ χρόνος τῆς τελέσεως, ἐνῷ δὲν ἦτο πασίδηλος διὰ τὰ συζητούμενα ἀδικήματα. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος ἔχει ζητήσει τὸν λόγον.

§43Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, θὰ ἦτο ὁ πλέον ἁρμόδιος νὰ μᾶς ὁμιλήσῃ περὶ αὐτῶν καὶ ὄχι σεῖς, κ. Πρόεδρε.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ἠσχολήθη μὲ τὴν παραγραφήν, διότι οὔτε ἐντολὴν εἶχεν ἀπὸ τὸ Σῶμα καὶ ἀναρμόδιος ἦτο. Ἡμεῖς εἴμεθα ἁρμόδιοι διὰ τὴν παραγραφήν, ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ συζητηθῇ σήμερον. Καλῶ τοὺς ζητήσαντας τὸν λόγον νὰ παραιτηθοῦν αὐτοῦ. Καὶ εἶναι οὗτοι οἱ κ.κ. Διαμαντόπουλος, Βασιλᾶτος, Ρέντης, Τούντας, Χασαπίδης. Δηλῶ καὶ πάλιν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ περατωθῇ ἀπόψε τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς. Καὶ τοὺς ἐρωτῶ, ἐὰν μετὰ τοῦτο καὶ μετὰ τὰ ὅσα εἶπον οἱ κύριοι ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ἐπιμένουν νὰ λάβουν τὸν λόγον.

§45Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, κ. Πρόεδρε, θὰ ὁμιλήσωμεν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Διαμαντόπουλε, ἔχετε τὸν λόγον ἐπὶ τῆς δηλώσεώς μου.

§47Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν αὔριον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ πληροφορῆται ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἐνῷ ἤλθαμεν ἐδῶ νὰ συζητήσωμεν δι’ ὡρισμένον θέμα, παρενεβλήθη ἡ ἰδική σας πρότασις, ἕνα μέρος τοῦ λαοῦ θὰ διερωτηθῇ. Παίζετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν κωμῳδίαν ἐδῶ;

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσέξατε τὰς ἐκφράσεις σας. Δὲν παίζω κωμῳδίαν, οὔτε παίζεται ποτὲ ἐδῶ μέσα κωμῳδία. Ἐπιτελῶ τὸ καθῆκον μου, ὅπως ὅλοι σας καὶ περιφρουρῶ τὸ γόητρον τοῦ Σώματος.

§49Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ τὸ καθῆκον μου ἐπιτελῶ. Ἀφήσατε νὰ τελειώσω, κ. Πρόεδρε. Κύριε Πρόεδρε, θὰ τελειώσω. Προσωπικῶς δὲν δύναμαι νὰ τὸ χαρακτηρίσω. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε θέσιν. Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι τὸν Ἀπρίλιον πέρυσιν ἀπὸ τοῦ βήματος....

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ μὲ συγχωρῆτε. Ἀκούσατε ὀλίγον μετὰ προσοχῆς τὸν Πρόεδρον.

§51Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ παρεμβληθέντος θέματος τῆς παραγραφῆς.....

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλετε νὰ μὲ ἀκούσητε. Δὲν συζητεῖται τὸ παρεμβληθὲν θέμα σήμερον.

§53Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ σεῖς νὰ μὲ ἀφήσητε νὰ τελειώσω. Σᾶς παρακαλῶ μὴ κλείετε τὰ μεγάφωνα, ὅταν ὁμιλῶ.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν, ἐφ’ ὅσον οἱ κ.κ. ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ἐδήλωσαν, ὅτι θὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς παραγραφῆς ἀργότερον, ὅταν τεθῇ τὸ ἐρώτημα, ἐὰν ἐγκρίνῃ νὰ ὁμιλήσουν ἄλλοι συνάδελφοι προεξοφλητικῶς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Διότι ὑπάρχουν ἀγορηταὶ ἐπὶ τῆς οὐσίας, οἱ ὁποῖοι προβλέπεται, ὅτι θὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ ὥρας μακράς. Συνεπῶς οἱ ἐπιθυμοῦντες τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς παραγραφῆς, δέον νὰ ἐπιφυλαχθοῦν νὰ εἴπουν τὰς γνώμας των, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα.

§55Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλετε νὰ μὲ φέρετε εἰς σημεῖον διεγέρσεως, ὥστε νὰ μὴ εἴπω αὐτά, τὰ ὁποῖα ἔχω νὰ εἴπω.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διεγέρσεως; Κατευνασμοῦ προσπαθῶ. Ὑπάρχει ὑπὸ συζήτησιν θέμα παραγραφῆς; Αὐτὸ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν. Ἐρωτῶ τὸ Σῶμα ἂν δέχεται νὰ διακοπῇ ἡ ἄλλη συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας. Φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ συνεχισθῇ ἡ κυρία συζήτησις ἀπροσκόπτως.

§57Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε θέσιν. Ἐρωτῶ: Ἔλαβε θέσιν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὰ βραχώδη οἰκόπεδα, ναὶ ἢ ὄχι; Τώρα, ἔρχομαι εἰς ὑμᾶς, εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Εἴπατε, ὅτι μόνος σας ἐφέρατε τὸ θέμα. Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι εἰς τὴν πρότασιν τῆς ΕΔΑ ἀναφέρονται αἱ ἡμερομηνίαι τῆς τελέσεως τῶν ἀδικημάτων. Καὶ ἐρωτῶ ἐγὼ μὲ τὴν σειράν μου. Διατί ἐγκαίρως δὲν ἐλάβατε τὴν ἀπόφασιν, ἀλλὰ ἐταλαιπωρήσατε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐταλαιπωρήσατε ἡμᾶς καὶ θέλετε νὰ ἀφήσετε ὡρισμένην παράταξιν, νὰ σπιλώσῃ τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας; Διατί αὐτό, τὸ ὁποῖον κάμετε σήμερον, δὲν τὸ ἐκάματε προηγουμένως; Προσωπικῶς γνωρίζετε, ὅτι τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1964 ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς κατωνόμασα δύο βουλευτὰς τῆς ΕΡΕ, τῶν ὁποίων ἐζήτησα τὴν παραπομπήν, βάσει τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, διότι εἰς ἔγγραφον ἀπάντησίν των εἰς τὴν Βουλὴν εἶπον, ὅτι δὲν εἶχον δώσει χρήματα εἰς ἐφημερίδα Ἑλληνόφωνον τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἡ ὁποία διεφήμιζε τὸν Καραμανλῆ καὶ ὕβριζε τὴν Ε.Κ. Καὶ ὅταν τὸν Μάϊον ὡμίλησα ἐκ δευτέρου, εἶπον, ὅτι τὸ παράπονόν μου εἶναι, ὅτι ἡ Ε.Κ. δὲν ἔφερε τὸ θέμα. Τί τὸ φέρετε σήμερον; Δηλαδὴ θὰ ἀκολουθήσωμεν αὐτὸ ποὺ κάνει ἡ ΕΔΑ καὶ θέλομεν τώρα ποὺ παρεγράφησαν τὰ πράγματα νὰ σπιλώσωμεν τὸν πολιτικὸν κόσμον; Ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ θέσιν καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ τὴν γνώμην τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ τῆς Ε.Κ. θὰ ἀκολουθήσωμεν, ἀλλὰ θὰ ἀναλάβῃ καὶ ὁ ἴδιος τὰς εὐθύνας του.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλω νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν, ὅτι ἐνθυμοῦμαι πάντοτε καλῶς τὴν προηγουμένην τοποθέτησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐστηρίχθη αὕτη εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἦτο πασίδηλος ἡ ἐπέλευσις τῆς παραγραφῆς, καὶ ὄντως ἦτο. Ἠρεύνησα μετ’ εὐσυνειδήτου προσοχῆς, τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἐρευνῶν μήπως ὑπῆρχε καὶ εἰς αὐτὴν τὸ πασίδηλον. Δὲν ἐπείσθην περὶ τούτου. Καὶ ἀπέμενον νὰ διευκρινισθοῦν ἐπακριβῶς τὰ χρονικὰ ὅρια τῆς τελέσεως τῶν πράξεων ἢ παραλείψεων. Ἡ διεξαχθεῖσα συζήτησις τὰ διηυκρίνησε καὶ σήμερον ἐθεώρησα χρέος μου, νὰ ὑπομνήσω τὸ θέμα, διὰ νὰ ὀργανωθῇ ἡ ἑνότης τῆς συζητήσεως καὶ νὰ εἶναι ἐν γνώσει τοῦ Σώματος, ὅτι πρὸ πάσης ἄλλης προτάσεως θὰ τεθῇ ὑπ’ ἐμοῦ καὶ αὐτὸ τὸ ἐρώτημα παραγραφῆς.

§59Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἤμην ἐγκαλούμενος, δὲν θὰ ἐδεχόμην θέμα παραγραφῆς.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ ἠδύνασθε κατὰ τὸν νόμον νὰ ἀποκρούσετε. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§61Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως περὶ διώξεως τῶν κ.κ. τέως Ὑπουργῶν, ἀνεκινήθη τὸ ζήτημα τῆς παραγραφῆς καὶ ἡ Βουλὴ παρὰ ταῦτα ἐδέχθη τὴν πρότασιν τῆς παραπομπῆς καὶ ἐξέλεξε τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπὴν κατὰ τὸν νόμον καὶ διέταξε προανάκρισιν. Ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ἐντολὴν νὰ ἐνεργήσῃ προανάκρισιν καὶ ὡς προανάκρισις δὲν εἶχε δικαίωμα κατὰ τὰς κειμένας διατάξεις νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς. Προανάκρισιν ἐκάμαμεν καὶ παρὰ τὴν ἀνακίνησιν τοῦ ζητήματος, ρητὴν ἐντολὴν ἔχοντες τῆς Ὁλομελείας τοῦ Σώματος, νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν προανάκρισιν, παρὰ ταῦτα ἐμεριμνήσαμεν καὶ ἐτακτοποιήσαμεν τὰ χρονικὰ ὅρια ἑκάστου ἀδικήματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς ἔκρινεν, ὅτι πρέπει νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πρότασιν παραπομπῆς ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ Δικαστηρίου, ὥστε νὰ δύναται τὸ Σῶμα ἀσχολούμενον, νὰ κρίνῃ ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ ποῦ ὑπάρχει παραγραφή. Τὰ χρονικὰ ὅρια εἶναι καθωρισμένα. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἄποψιν, ὅταν θὰ ἀνέλθω εἰς τὸ «βῆμα» διὰ νὰ ἀσχοληθῶ ἐπὶ τῆς οὐσίας, θὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, ποῖα ἐκ τῶν ἀδικημάτων εἶναι παραγεγραμμένα καὶ ποῖα δὲν εἶναι.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Ρέντης, ἔχει τὸν λόγον.

§63Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Παραιτοῦμαι.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Τούντας, ἔχει τὸν λόγον.

§65Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς εἶναι τεθειμένον ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς καὶ ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Βασιλᾶτος, ὅταν θὰ δώσουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα, θὰ σταθμίσουν καὶ τὸ ζήτημα τῆς οὐσίας καὶ τὸ ζήτημα τῆς παραγραφῆς. Ἁπλῶς ὑπενθυμίσατε τὴν ὕπαρξιν τοῦ ζητήματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἀπάντησις χωρὶς νὰ σταθμισθῇ καὶ τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς. Ὅταν ἐζήτησα τὸν λόγον, τὸν ἐζήτησα διὰ νὰ ἐπωφεληθῶ τῆς εὐκαιρίας ἐξ αἰτίας ἀκριβῶς τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἐὰν ἡ Βουλή, εἰς τὰς περιστάσεις ὡσὰν τὰς σημερινάς, δέον καλουμένη νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν εἶναι πολιτικὸν Σῶμα ἢ δικαστικόν, διὰ νὰ εἴπω, ὅτι τὸ θέμα πλέον δὲν διηυκρινίσθη, ὅτι εἶναι συγκεχυμένον καὶ ἔχει ἀνάγκην ὅταν κάποτε, κάποια Βουλὴ θὰ προχωρήσῃ εἰς ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος, νὰ τὸ λύσῃ. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, ἤθελον νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἐπειδὴ ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς ὅλους τοὺς ὀργανισμοὺς στέλλομεν ἐλεγκτὰς ἑκάστοτε, καὶ οὐδεὶς λέγει, ὅτι προσβάλλεται διότι στέλλονται οἱ ἐλεγκταὶ τῶν ἐπιχειρήσεων, θὰ ἤθελον καὶ προκαταβολικῶς καὶ A PRIORI νὰ εἴπω, ὅτι μία διάταξις εἰς τὸ Σύνταγμα; λέγουσα ὅτι μία πρότασις ἀπὸ 30 βουλευτὰς πρὸς τὴν Βουλήν, διὰ τὴν συγκρότησιν ἐξεταστικῶν τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῶν, θὰ πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ὁδηγῇ εἰς τὰς συστάσεις Ἐξεταστικῶν Ἐπιτροπῶν, χωρὶς νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀποφύγωμεν τὰς δυσχερείας τοῦ θέματος. Ἐὰν ὑποβάλωμεν τὴν πρότασιν, ἡ πλειοψηφία θὰ ἀρνῆται. Ἐὰν ἀντιθέτως, ἔλθῃ μία ἄλλη πλειοψηφία, θὰ γίνεται ἐκμετάλλευσις, τοῦ ὅτι ἡ χθεσινὴ Ἀντιπολίτευσις, ἡ σημερινὴ πλειοψηφία, ἀπεφάσισεν εἰς βάρος τοῦ χθεσινοῦ κόμματος.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Χασαπίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§67Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐθέσατε πρὸ ὀλίγου θέμα παραγραφῆς τῶν ἀδικημάτων. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον ἔχω πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὸ μεγάλο κῦρος ποὺ ἔχετε, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ πρότασίς σας δὲν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή. Διότι ὅταν τὸ πρῶτον ἦλθε τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἀπὸ τὸν κ. Μαρκεζίνην καὶ ἐθίγῃ ἡ περίπτωσις τῆς ἐκτάκτου συνόδου, ὡστόσο τὸ Σῶμα δὲν ἐδέχθη τὴν πρότασιν καὶ διέγραψε τὴν παραγραφήν, ἐδέχθη δὲ τὴν παραπομπήν. Δεύτερον, ὅταν ἤρχισεν ἡ συζήτησις μὲ βάσιν τὸ πόρισμα τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὑπῆρχε χρόνος νὰ τεθῇ τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς, καὶ ὅμως δὲν ἐτέθη. Σήμερον ὅτε ἐπερατώθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς παρακολουθεῖ μετὰ μεγάλης προσοχῆς τὸ ἀποτέλεσμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασίς σας, περὶ παραγραφῆς. Τρίτον, ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασίς σας, τότε ὅσοι κατηγοροῦνται θὰ μείνουν ἐκτεθειμένοι μὲ τὸ βάρος τῶν κατηγοριῶν καὶ ἀνακύπτει πλέον ἠθικὸν θέμα διὰ τὴν συνείδησίν μας. Δι’ αὐτό, κύριε Πρόεδρε, προτείνω, ὅτι ἡ παραγραφὴ πρέπει νὰ παραγραφῇ, καὶ νὰ ἀποφασίσωμεν ἢ παραπομπὴν ἢ ἀπαλλαγήν. (Χειροκροτήματα). Μόνον αὐτὴ ἡ θέσις κατὰ τὴν γνώμην μου περιφρουρεῖ τοὺς θεσμοὺς καὶ διαπαιδαγωγεῖ τὸν λαόν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ἐλάβατε ὑπ’ ὄψει τὸ ἀναπόφευκτον γεγονός, ὅτι τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς θὰ ἐξετασθῇ ὁπωσδήποτε ἀπὸ τὸ εἰδικὸν δικαστήριον προκαταβολικῶς. Τὸ ὅτι θὰ εἴμεθα ἐκεῖ ἡμεῖς ὡς ἱσταμένη δικαιοσύνη μὲ τοὺς πέντε Ἐπιτρόπους– Εἰσαγγελεῖς, ἂν τυχὸν ἀποφασισθῇ παραπομπή, δὲν σημαίνει, ὅτι θὰ κληθῶμεν νὰ ὑποστηρίξωμεν ἀποτελεσματικῶς, ὅτι δὲν ἔχει ἐπέλθει παραγραφή.

§69ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Πῶς μᾶς προκαταλαμβάνετε;

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τί σᾶς προκαταλαμβάνω; Ἐλεύθεροι εἶσθε πάντοτε, κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου κ. Παπανδρέου, νὰ κρίνετε καὶ ἀποφασίσετε κατὰ συνείδησιν. Ἐγὼ ὑπέμνησα ἁπλῶς, ὅτι θὰ τεθῇ θέμα παραγραφῆς σύμφωνα μὲ τὴν ἰδικήν μου συνείδησιν.

§71Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγίνατε σεῖς ἀφορμὴ νὰ ἐγερθῶ καὶ πάλιν διότι μοῦ ἐκάματε τὴν τιμὴν νὰ μὲ μνημονεύσετε. Ἐπιμένετε δὲ νὰ πορεύεσθε ὁδόν, ἡ ὁποία εἶναι ἀτυχής. Φαίνεται ἴσως, ὅτι ἐγὼ δὲν ἐπέτυχα νὰ μὲ ἀντιληφθῆτε ἀμέσως. Ἐλπίζω, ὅτι ὅταν μετά τινας ἡμέρας θὰ συζητήσωμεν, θὰ ἔχετε ἐκτιμήσει περισσότερον τὴν ἐπιχειρηματολογίαν μου. Ὅτι τὸ κριτήριον ἂν θὰ ἀποφασίσωμεν κατὰ πολιτικὴν ἢ δικαστικὴν συνείδησιν, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰς ἐπιπτώσεις καὶ δὲν ὑπάρχει περίπτωσις νὰ ὁμιλῶμεν περὶ δικαστικῆς συνειδήσεως ὅταν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ εἰς λειτουργίαν μηχανισμὸς ὁ ὁποῖος θὰ ἔφερεν εἰς ἀποτέλεσμα δικαστικῆς διαπιστώσεως ἀθῳότητος ἢ ἐνοχῆς. Ἀπορῶ πῶς ὅσα ὑπεστηρίξατε καὶ εἴπατε σήμερον δὲν τὰ ὑπεστηρίζατε πρὸ ἑξαμήνου καὶ ἔπρεπε νὰ παρέλθουν 5 μῆνες διὰ νὰ σκεφθῆτε καὶ νὰ καταλήξετε εἰς τὴν σημερινὴν πρότασιν. Ἴσως μάλιστα σήμερον δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκδηλωθῆτε ὡς Πρόεδρος ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Ἐξεφράσατε ἤδη γνώμην, ὅτι ἡ ὑπόθεσις εἶναι παραγεγραμμένη. Λυποῦμαι τότε, διότι συνηργήσατε καὶ σεῖς ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς μὲ τὴν καθυστέρησιν νὰ μορφώσετε γνώμην εἰς μίαν ἀπὸ 5μήνου διαδικασίαν δυναμένην νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἠθικὴν μείωσιν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι θὰ βαρύνωνται μὲ τὰ ὅσα ἡ πλειοψηφία τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἰσχυρίζεται, χωρὶς νὰ δύνανται νὰ δικασθοῦν. Θὰ ἀντελήφθητε ὑποθέτω ποία διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ τῆς προτάσεώς σας καὶ τῆς ἰδικῆς μου ἐνστάσεως τῆς ὑποβληθείσης πρὸ 5μήνου.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις καὶ νομίζω, ὅτι ἡ παράτασις αὐτῆς ἀποτελεῖ εὐτύχημα διότι θὰ διευκρινισθῇ ἔτι πλέον ἀπὸ πάσης πλευρᾶς τὸ θέμα καὶ οὐδεὶς θὰ μείνῃ ἀναπολόγητος ἢ ἀνυπεράσπιστος.

§73Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μολονότι ἀφορᾷ ἐμὲ καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ριζοσπαστικὴν Ἕνωσιν κατ’ ἐξοχὴν τὸ συζητούμενον θέμα κατὰ τρόπον πολιτικῶς κρισιμώτατον, ἀνέμενον ἐπὶ τόσην ὥραν σιωπῶν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς οὐσίας. Ὡμίλησαν πολλοὶ κύριοι, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἐπανειλημμένως καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Δὲν θὰ ὁμιλήσω, διότι ἐπιθυμῶ ἐξ ὀνόματος τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, νὰ συνεχισθῇ ἡ ἐπὶ τῆς οὐσίας συζήτησις καὶ νὰ μὴ χάνεται χρόνος.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι καὶ ἡ ἐπιθυμία τοῦ Προεδρείου. Παρακαλῶ τοὺς ἐγγεγραμμένους νὰ ὁμιλήσουν, νὰ παραιτηθοῦν ἢ νὰ περιορισθοῦν εἰς τὸ ἐλάχιστον. Διότι πράγματι ἀνεκόπη ἡ συζήτησις καὶ ἡ δυσφορία τῆς Βουλῆς εἶναι ἔκδηλος. Ὁ κ. Α. Ρουσόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§75Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τῆς...

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Προηγεῖται κατὰ σειρὰν ἐγγραφῆς ὁ κ. Ρουσόπουλος. Κύριε Ρουσόπουλε, ὁρίστε παρακαλῶ.

§77Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ε.Κ. ἔχει λάβει μίαν σοβαρὰν ἐντολὴν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διὰ νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὰ θεμελιώδη προβλήματά του θετικῶς. Ἔχει λάβει τὴν ἐντολὴν διὰ νὰ λάβῃ μέριμναν ὑπὲρ τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἀτομικῆς δικαιοσύνης. Ὡς ὄργανον τῆς ἀποστολῆς αὐτῆς τίθεται σήμερον ἡ ἠθικὴ ἐπιστήμη καὶ ἡ θετική. Ἐπίσης ἡ Βουλὴ ἔχει λάβει μίαν ἐντολὴν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς κρισίμους διὰ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα συνθήκας νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὰς εὐθύνας της αὐτάς, μὲ θάρρος καὶ μὲ θετικότητα. Ἡ γνώμη μου λοιπὸν εἶναι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακόψωμεν ἀρξαμένην διαδικασίαν. Διότι τίνι δικαιώματι, κ. Πρόεδρε, ἀφήνομεν τοὺς ἐγκαλουμένους ἐκκρεμεῖς; Κύριοι συνάδελφοι, ἐμοχθήσαμεν ὅλοι μας καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ἡμεῖς ὅλοι μας ἐπὶ τόσας ἡμέρας. Καὶ ἐρωτῶ, ὅλος αὐτὸς ὁ μόχθος, ὅλος αὐτὸς ὁ κόπος καὶ αἱ συζητήσεις πίπτουν ἐν τῷ κενῷ; Ἀλλὰ τότε νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ ἐξευτελισμὸν τῆς Βουλῆς, ἐξευτελισμὸν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐξευτελισμὸν τοῦ κύρους ὅλων μας. Ἡ διαδικασία πρέπει νὰ συνεχισθῇ.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος εἶπε, κ. συνάδελφε, ὅτι δὲν θὰ συνεχισθῇ; Ἐγὼ ἔκαμα μίαν πρότασιν ἁπλῶς.

§79Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρέμβασίς σας, κ. Πρόεδρε, εἶναι ἄκαιρος. Ἡ διαδικασία πρέπει νὰ συνεχισθῇ καὶ ἐὰν οἱ ἐγκαλούμενοι ἀθωωθοῦν τότε θὰ συζητηθῇ τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς. Ἐπειδή, κ. Πρόεδρε, εἶμαι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπειδὴ εἰς τὸ πόρισμα τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐλλείπει ἡ κρίσις ἐπὶ τεχνικῶν θεμάτων, ἡ ὁποία εἶναι ἀντίθετος ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ στερήσητε τὸν τεχνικὸν κόσμον τῆς χώρας νὰ ἀκουσθῇ καὶ τοὺς ἐγκαλουμένους ἀπὸ τοὺς τεχνικούς των συμβούλους. Θὰ συνεχισθῇ λοιπὸν ἡ διαδικασία, καὶ ἐὰν ὡς ἐλπίζω χάριν τῶν συμφερόντων τῆς χώρας, ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς εἶναι ἀθωωτική, τότε θὰ συζητηθῇ ἡ παραγραφή.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ἐτονίσατε πολλάκις τὴν λέξιν «ἐξευτελίζεται», δὲν νομίζω, ὅτι ἔχετε δίκαιον, διότι ἐξ ὅσων ἐνθυμοῦμαι ἡ Βουλὴ σπανίως ἠσχολήθη μὲ τόσην σοβαρότητα καὶ εὐπρέπειαν, ὥστε νὰ διεξαχθῇ ἄνετος καὶ ἐπισταμένη συζήτησις κατὰ τρόπον ἀπολύτως διαφωτιστικὸν τοῦ ὅλου θέματος. Ἑπομένως δὲν βλέπω πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευτελίζεται ἡ Βουλή, διότι συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας τόσον εὐπρεπῶς.

§81Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶπα, ὅτι ἡ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον διεξαγωγὴ τῆς συζητήσεως, ὁδηγεῖ εἰς ἐξευτελισμὸν τῆς Βουλῆς.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μυλωνᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§83Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμολογῶ, ὅτι ἡ πρότασίς σας μὲ κατέπληξε.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν πρέπει νὰ ἀποφασίσωμεν τώρα ἐπὶ τῆς παραγραφῆς. Δὲν ἔθεσα διὰ σήμερον τὸ ἐρώτημα, προειδοποίησα.

§85Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ὅταν, κ. Πρόεδρε, ἐδημιουργήσατε διὰ τῆς προτάσεώς σας ἕνα κλῖμα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δηλαδὴ ἔχει κλείσει σχεδὸν τὸ θέμα καὶ ὅτι πᾶμε πρὸς παραγραφήν, σᾶς ἐρωτῶ πῶς θὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἡμεῖς αὔριον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος περιμένει ἀπὸ ἡμᾶς σαφῆ ἀπόφασιν. Διότι ἠμπορεῖ νὰ εἶσθε Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ δὲν παύετε νὰ εἶσθε στέλεχος τῆς Ε.Κ. καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀντιλαμβάνεσθε ποίας ἐπιπτώσεις δύναται νὰ ἔχῃ ἐπὶ τῆς παρατάξεώς μας μία ἀσαφὴς θέσις μας. Πάντως θὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ θέματος ὅταν τοῦτο θὰ συζητηθῇ διὰ νὰ ἀναπτύξω τὰς ἐπ’ αὐτοῦ ἀπόψεις μου.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Πιτούλης, ἔχει τὸν λόγον.

§87Φ. ΠΙΤΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι τὸ τεθὲν παρ’ ὑμῖν θέμα, εἶναι ἀναμφισβητήτως θέμα τὸ ὁποῖον ἔχει τεθῆ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς εἰς τὴν συνείδησιν παντὸς βουλευτοῦ ἐπιτελοῦντος δικαστικὸν ἔργον, ὡς προφανῶς ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Συνεπῶς, ὀρθότατα θέσατε, κ. Πρόεδρε, θέμα παραγραφῆς καὶ δὲν μὲ ἐξέπληξε. Περαιτέρω ὅμως ἠφνιδιάσθην ἀπὸ τὰ ἐπιχειρήματα τῶν κ.κ. συναδέλφων κατὰ τῆς προτάσεώς σας καὶ ἰδίως ἀπὸ τὸ τελευταῖον ἐπιχείρημα τοῦ κ. Μυλωνᾶ ὅστις εἶπε τί θὰ εἴπωμεν αὔριον εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Μά, κ. Πρόεδρε, οἱοσδήποτε συνάδελφος ἀπὸ τὰ ἐπιχειρήματα αὐτὰ θὰ ἄγεται; Καὶ οἱ κ.κ. συνάδελφοι, οὕτω πως ἐπιτελοῦν δικαστικὸν καθῆκον; Τότε τὶ θὰ ἀποκριθοῦν αὔριον εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς

ΕΡΕ).

Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν παροῦσαν στιγμὴν δὲν τίθεται ἐνώπιόν μας ἄλλο ἐρώτημα παρὰ τὸ τῆς συνειδήσεώς μας. Εἰς τὴν συνείδησίν μας θὰ ἀπαντήσωμεν καὶ ὄχι εἰς τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ἔχει ἀρίστην συνείδησιν περὶ τῆς δικαιοσύνης, ὥστε νὰ μὴ μᾶς θέτῃ τοιαῦτα ἐρωτήματα. Ἀσφαλῶς ὑποθάλπομεν ὑπονοίας εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ, ὅτι πρέπει μὲ ἐρωτήματα τοιούτου εἴδους νὰ μᾶς ἀπασχολῇ. Ὅταν ὅμως ἡμεῖς εὐθαρσῶς εἴπωμεν, ὅτι μόνον εἰς τὴν φωνὴν τῆς συνειδήσεώς μας ὑπακούομεν καὶ ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς ἀποφαινόμεθα, ἀσφαλῶς ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν θὰ μᾶς ζητήσῃ λόγον.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λούλης, ἔχει τὸν λόγον.

§89Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πιστεύω κατὰ βάσιν, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει νομικῶς τὸ δικαίωμα νὰ ἀποφασίσῃ περὶ τῆς παραγραφῆς ἢ ὄχι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν. Ἐπειδὴ ὅμως θὰ ἐπακολουθήσῃ, ὡς ἐδηλώσατε, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἀναβάλλω τὴν ὁμιλίαν μου ἐπιφυλασσόμενος ὅπως μετὰ τὸ πέρας τῆς συζητήσεως ἀναπτύξω τὰς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἀπόψεις μου.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§91Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὑρίσκομαι εἰς τὴν δύσκολον θέσιν — διότι σᾶς εἶναι γνωστὸς ὁ σεβασμὸς τὸν ὁποῖον ἔχω πρὸς τὸ πρόσωπόν σας.....

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποτελεῖτε ἄλλως τε καὶ μέλος τοῦ Προεδρείου.

§93Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλπίζω καὶ καλὸς συνεργάτης σας — νὰ διαφωνήσω ὡς πρὸς τὴν ἄποψίν σας ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης δηλώσεώς σας παραγραφῆς τοῦ τυχόντος ἀδικήματος. Βεβαίως, κ. Πρόεδρε, εἶσθε Πρόεδρος τοῦ Σώματος καὶ συνεπῶς ἀνήκετε εἰς ὅλας τὰς παρατάξεις τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ εἶσθε καὶ ἓν ἐπίλεκτον στέλεχος τῆς Ε.Κ. καὶ ἡ ὑποβληθεῖσα ἐκ μέρους ἡμῶν πρότασις ἴσως ἐμβάλῃ εἰς ὑποψίας τὸ Σῶμα, ὅτι αὕτη ἀπηχεῖ τὰς ἀπόψεις τοῦ κόμματος. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ τεσσάρων μηνῶν ὁμιλῶν ὁ κ. Μαρκεζίνης ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου θέματος, ἔθεσε τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς. Ἡμεῖς, κρίνοντες κατὰ συνείδησιν, ἀπεφασίσαμεν, ὅτι ὑφίσταται, ἀντιθέτως, θέμα παραπομπῆς. Καὶ ἡ ἄποψις αὐτή, γενομένη ἀπόφασίς μας, ἠκολουθήθη. Ἤδη, μετὰ τὴν εἰσήγησιν ἡμῶν, κ. Πρόεδρε, τίθεται τὸ θέμα ἀκαίρως.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνὰ πᾶσαν στάσιν τῆς δίκης, λέγει ὁ νόμος.

§95Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴπαμεν εἰς τὸν λαόν, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι ἐκ μέρους τῆς ΕΡΕ ἐγένοντο ὑπερβάσεις καὶ ἀτασθαλίαι τοῦ δημοσίου χρήματος, καὶ ὅτι ἐρχόμενοι εἰς τὴν ἀρχὴν θὰ ζητήσωμεν ἐκκαθάρισιν καὶ λογοδοσίαν τῶν ὑπευθύνων.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς ἐπιτρέψω νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τῆς οὐσίας χωρὶς νὰ εἶσθε ἐγγεγραμμένος δι’ αὐτὸ καὶ ἐφ’ ὅσον προηγοῦνται ἄλλοι ὁμιληταί. Δικαίωμά σας, νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τῆς παραγραφῆς, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§97Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σεῖς θὰ καθορίσητε τί θὰ εἴπῃ κάθε βουλευτής;

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπεμβαίνετε εἰς τὰ καθήκοντά μου, δὲν εἶσθε ἐλεγκτὴς τῶν συνειδήσεων τῶν βουλευτῶν.

§99Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ στερήσητε τὸν λόγον, διότι ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ ἀναφυομένου ζητήματος τῆς παραγραφῆς. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀφοῦ τὸ θέμα τίθεται οὕτω ἐκ μέρους ὑμῶν, ἐπιφυλάσσω δι’ ἐμαυτὸν τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω ὅταν ἐπιστῇ ἡ στιγμή. Ἀλλὰ ὑποβάλλω πρότασιν πρὸς τὸ Προεδρεῖον ὅπως ἡ ψηφοφορία γίνῃ φανερά, διὰ νὰ λάβῃ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν τὰς εὐθύνας του καὶ ἔναντι τῆς συνειδήσεώς του καὶ ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι θὰ κριθῇ πλέον θέμα νομικὸν καὶ οὐχὶ προσωπικόν. (Χειροκροτήματα).

§100Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς ὡς νομικὸν θέμα, θὰ ἀποφασισθῇ διὰ φανερᾶς ψηφοφορίας.

§101Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει ἀντίθετος γνώμη, κ. Πρόεδρε.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φυσικώτατα! Ὁ κ. Ε. Βανταλῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§103Ε. ΒΑΝΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶμαι ἐκ τῶν βουλευτῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπασχολοῦν συχνὰ τὸ βῆμα. Παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι εὑρίσκομαι εἰς προκεχωρημένην ἡλικίαν, εἶμαι νέος βουλευτὴς εἰς τὴν αἴθουσαν. Ἡ διαπίστωσίς μου ἐκ τῆς αἰθούσης αὐτῆς εἶναι, ὅτι αὕτη περικλείει πρόσωπα ἀνωτάτου ἐπιπέδου μορφώσεως, πρὸ τῶν ὁποίων μὲ καταλαμβάνει δέος. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅμως, δὲν μᾶς θέλει οὔτε Ἐφέτας, οὔτε Ἀρεοπαγίτας. Μᾶς θέλει χίλιες φορὲς πάρα πάνω ἀπ’ αὐτούς. Μᾶς θέλει ἐκπροσώπους του μὲ πλήρη συναίσθησιν εὐθύνης. Νύκτες παρέμεινα ἄϋπνος, ὄχι διὰ νὰ μελετήσω τὸ πόρισμα, ἀλλὰ διὰ νὰ τακτοποιήσω τὴν συνείδησίν μου ἐπ’ αὐτοῦ........

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς ψηφοφορίας, ἔχετε κάθε δικαίωμα νὰ δικαιολογήσητε τὴν ψῆφον σας. Μὴ ταλαιπωρῆτε τὴν Βουλὴν τώρα, διότι πρόκειται νὰ ὁμιλήσουν ἄλλοι ρήτορες ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ὑποθέσεως ἐπὶ μακρόν.

§105Ε. ΒΑΝΤΑΛΗΣ. Γνωρίζετε, ὅτι ἀποφεύγω νὰ ταλαιπωρῶ τὴν Βουλὴν διὰ λόγους ἐντυπώσεως. Ἀλλὰ θέλω νὰ τονίσω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους κ.κ. συναδέλφους, ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν αἰσθάνωμαι ἑαυτὸν εἰς κατωτέραν μοῖραν ἀπέναντί των............

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς εἶναι εἰς κατωτέραν μοῖραν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§107Ε. ΒΑΝΤΑΛΗΣ. ....... ἀπὸ ἀπόψεως γνώσεων, κοινοβουλευτικῆς πείρας, ἀπὸ ἀπόψεως πορείας καὶ δράσεως ἐντὸς τῆς πολιτικῆς ζωῆς τοῦ τόπου ὅμως πρέπει νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν των, ὅτι ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἐδῶ εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος καὶ ὄχι διὰ μίαν εἰρηνοδικειακὴν ἀπόφασιν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως παραπομπῆς. Ὁ κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§109Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, παρ’ ὅλον, ὅτι ἡ ὥρα δὲν εἶναι καὶ τόσον προχωρημένη, βλέπω εἰς τὴν πλειοψηφίαν τῶν καθισμάτων τῆς Βουλῆς, ἐκδηλουμένην τὴν κόπωσιν τῶν κ.κ. συναδέλφων.

§110Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. Ὄχι εἰς ὅλην τὴν αἴθουσαν.

§111Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἶπον εἰς τὴν πλειοψηφίαν τῶν καθισμάτων τῆς Βουλῆς. Καὶ δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι κόπωσις ἢ ἔλλειψις ἐνδιαφέροντος. Δὲν ἀπαιτῶ ἐνδιαφέρον δι’ ὅσα θὰ εἴπω ἐγώ, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ κρίνουν τὸ θέμα, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνδιαφερθοῦν περισσότερον ἀπὸ ὅσον φαίνεται ἀπὸ τὰ κενὰ καθίσματα καὶ δὴ 8.30′ τὸ βράδυ μόνον. Προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα μου, κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι ὑπὸ τὴν κάλυψιν τοῦ ἀκαταδιώκτου τοῦ βουλευτοῦ, ἐλέχθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν φράσεις βαρεῖαι ἐναντίον προσώπων, τὰ ὁποῖα δὲν εὑρίσκονται ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τὰ ὁποῖα συνεπῶς δὲν ἔχουν τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀπαντήσουν ὑπὸ τὰς αὐτὰς προϋποθέσεις, ἀλλὰ οὔτε καὶ νὰ καταφύγουν εἰς τὸ Δικαστήριον. Θεωρῶ, ὅτι τοῦτο δὲν ὑπῆρξε γενναῖον. Τὸ ἄρθρον 62, νομίζω, τοῦ Συντάγματος παρέχει πρὸς τὸν βουλευτὴν αὐτὴν τὴν προστασίαν. Γεννᾷ ὅμως διὰ τὸν βουλευτὴν καὶ ἠθικὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας, ὅταν παραβλέψωμεν, τὸ Κοινοβούλιον, νομίζω, ὅτι πρωτίστως τραυματίζομεν. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Τσιριμῶκος, εἰς τὴν ὁμιλίαν του τῆς περασμένης Τρίτης, μεταξὺ τῶν ἄλλων εἶπε καὶ τοῦτο: «Μολονότι ἐν πολλοῖς οἱ μάρτυρες (οἱ ἐκ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου προερχόμενοι) ὑπερησπίσθησαν τὰς ἀπόψεις τῶν κυρίων ἐγκαλουμένων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι τὸ ἔπραξαν κατὰ τρόπον εὐπρόσωπον καὶ μὲ σεβασμὸν πρὸς τὸ γράμμα τῆς ἀληθείας». Εἶμαι μεταξὺ αὐτῶν καὶ ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐὰν δέχεται ὁ κ. Τσιριμῶκος — καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξῃ τίποτε ἄλλο — ὅτι καὶ ἐγὼ εἶπον τὴν ἀλήθειαν πρὸς τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπήν, τότε δὲν ὑπερήσπισα ἐγὼ τὸν πρώην Πρωθυπουργὸν καὶ τοὺς πρώην Ὑπουργούς, ἀλλὰ ἡ ἀλήθεια τὴν ὁποίαν εἶπον. Θὰ ἐνθυμοῦνται τὰ μέλη τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἐζήτησα νὰ ὁρκισθῶ καὶ ὡρκίσθην. Θὰ ἔπρεπε δὲ εἰς τὸ θέμα τοῦ ἀλουμινίου ἡ ἰδική μου κατάθεσις, νὰ θεωρηθῇ ὡς ἡ βαρυτέρα ὅλων. Θὰ ἔπρεπε διὰ τὸ θέμα τοῦτο καὶ εἰς μόνην αὐτὴν νὰ ἀρκεσθῇ ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπή, διότι ἐγὼ ἐχειρίσθην τὸ θέμα τοῦτο, ἀπὸ θέσεως κεντρικῆς ὡς ἁρμόδιος καὶ ὑπεύθυνος Ὑπουργός. Ἐγώ, συνεπῶς, γνωρίζω καλύτερον ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλον ὅλας τὰς πλευρὰς αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως. Σᾶς λέγω, λοιπόν, ὅτι ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι δῆθεν ὁ Καραμανλῆς ἔπεισε τὴν Διοίκησιν τῆς ΔΕΗ, νὰ ὑπογράψῃ τὴν σύμβασιν μὲ τὸ ἀλουμίνιον, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐναντίον του διατυπωθεῖσα κατηγορία, δὲν εἶναι μόνον ἀνυπόστατα, εἶναι καὶ τόσον ἐξωφρενικά, ὥστε νὰ μὴ γίνωνται ἀπὸ κανένα πιστευτά. Χρησιμοποιῶ αὐτοὺς τοὺς χαρακτηρισμούς, διότι εἰς τὸ λεξιλόγιόν μου δὲν εὗρον λέξεις καταλλήλους, διὰ νὰ χαρακτηρίσω τὸν ἰσχυρισμὸν αὐτὸν καὶ τὰς κατηγορίας αὐτὰς πρεπόντως. Μὲ ἔχουν κατὰ καιροὺς χαρακτηρίσει ποικιλοτρόπως. Μὲ ἔχουν χαρακτηρίσει ὡς ὠμὸν ἄνθρωπον, ὡς «τζόραν», ὡς «Πρῶσσον», ὡς «πικραγγουριὰν» καὶ δὲν ἠξεύρω τί ἄλλο, ἀλλὰ οὐδεὶς μέχρι σήμερον, κύριοι βουλευταί, ἤκουσα νὰ μὲ ἔχει χαρακτηρίσει ὡς ἠλίθιον. Καὶ ἠλίθιος ἔπρεπε νὰ ἤμην τότε, ἐὰν δὲν εἶχον ἀντιληφθῆ τὰ ὅσα καταγγέλλονται, ὅτι δῆθεν ἐγένοντο πίσω ἀπὸ τὴν πλάτην μου. Ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι τὰ ἐκ τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς ΕΔΑ μέλη τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, μὲ ἐθεώρησαν ὡς ἀμελητέαν ἢ ἀντιπαθῆ δι’ αὐτοὺς ποσότητα. Τοῦτο τὸ συνάγω ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐκ τῆς δυσχερείας μὲ τὴν ὁποίαν προσῆλθον οἱ κ.κ. συνάδελφοι οἱ πλειοψηφοῦντες τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ ὄχι ὅλοι, τὴν 1ην Μαΐου, ὅταν ἐξητάσθην ὡς μάρτυς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐκ τοῦ ὅτι δὲν μὲ περιέλαβον εἰς τὸν πίνακα τῶν ἐξετασθέντων μαρτύρων, ποὺ καταχωρίζεται εἰς τὴν σελίδα 3 τοῦ πορίσματός των. Ἐγὼ ἀντιθέτως ἀνέγνωσα μὲ προσοχὴν ἰδίᾳ τὸ κεφάλαιον ΙΑʹ τοῦ πορίσματος τῶν πλειονοψηφούντων, εἰς τὸ ὁποῖον ἐκθέτουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς ΕΔΑ τὰς ἀντιλήψεις των σχετικὰ μὲ τὴν σύμβασιν ἀλουμινίου. Καὶ ἀπὸ τὴν προσεκτικὴν αὐτὴν ἀνάγνωσιν μοῦ ἐγεννήθησαν διάφορα ἐρωτήματα καὶ σκέψεις καὶ ἐπ’ αὐτῶν θὰ ὁμιλήσω. Μὲ ἱκανοποίησιν διαπιστώνω, ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὐλάχιστον τὸ κείμενον τοῦ κεφαλαίου ΙΑʹ, ὑπάρχει κοινὸν δι’ ὅλους σημεῖον ἐκκινήσεως διὰ τὰς σκέψεις μας. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τί ἀναγράφεται εἰς τὸ κεφάλαιον ΙΑʹ τοῦ πορίσματος τῶν πλειοψηφούντων καὶ εἰς τὸ ἐδάφιον 1 αὐτοῦ: «... (ἀναγινώσκει)...». Ἀπὸ τῶν πρώτων μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἐτῶν, μελετωμένων προγραμμάτων οἰκονομικῆς καὶ ἰδίως βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας ὀρθῶς ἐπεσημαίνετο ὅτι λόγω τοῦ ὑπάρχοντος ἐν Ἑλλάδι ποικίλου, ἀφθόνου καὶ ἐκλεκτοῦ μεταλλευτικοῦ πλούτου ἰδιαιτέραν εἶχε σημασίαν ἡ ἀνάπτυξις τῆς μεταλλουργικῆς βιομηχανίας ἐν γένει, καὶ εἰδικώτερον καὶ τὸ ζήτημα τῆς βιομηχανικῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν Ἑλληνικῶν βωξιτῶν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ὅλαι σχεδὸν αἱ μεταπολεμικαὶ Κυβερνήσεις ἠσχολήθησαν μὲ τὸ θέμα τῆς ἱδρύσεως βιομηχανίας ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου ἐν Ἑλλάδι διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν βωξιτῶν. Τὸ θέμα τοῦτο ἀναπτύσσεται ἀναλυτικώτερον καὶ μὲ συγκεκριμένα στοιχεῖα εἰς τὸ ἀντίστοιχον κεφάλαιον τοῦ πορίσματος τῶν μειοψηφούντων τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς συναδέλφων. Βέβαιον εἶναι πάντως, ἐξ ὅσων ἀνέγνωσα, ὅτι ὅλοι συμφωνοῦμεν, ὅτι ἡ ἵδρυσις ἐν Ἑλλάδι βιομηχανίας ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου εἶναι λίαν ἐπωφελὴς διὰ τὸν τόπον. Ὀρθὸν εἶναι ἐπίσης, αὐτὸ ποὺ ἀναφέρεται εἰς περαιτέρω ἐδάφιον τοῦ ἰδίου κειμένου τοῦ ΙΑʹ κεφαλαίου. Τὸ ἀναγιγνώσκω: «... (ἀναγινώσκω)...». Πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἐνῷ ἀπὸ τὴν ἐξαγωγὴν 1 τόννου ἀλουμινίου εἰς πλάκας (χελώνας) εἰσάγεται συνάλλαγμα περίπου 550 δολλαρίων, τὰ ἀντίστοιχα ἐξ ἑνὸς τόννου ἀλουμινίου «δευτερογενῆ» προϊόντα ἔχουν ἀξίαν περίπου.... Πράγματι ἡ πρόσθετος ἀξία ποὺ περιέχεται ὄχι μόνον εἰς τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα, ποὺ ἔχουν ὡς πρώτην ὕλην τὸ ἀλουμίνιον, ἀλλὰ εἰς ὅλα τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα, φθάνει εἰς σημαντικὸν ποσοστὸν καὶ πολλαπλάσιον τῆς ἀξίας τῆς πρώτης ὕλης. Τὸ ὕψος τῆς οὕτω προστιθεμένης ἀξίας ἐξαρτᾶται ὀλιγώτερον ἀπὸ τὴν πρώτην ὕλην καὶ πολὺ περισσότερον ἀπὸ τὸ παραγόμενον εἶδος. Π.χ. ἡ προστιθεμένη ἀξία εἰς ἕνα ἀεροπλάνον εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα ἀπὸ τὴν προστιθεμένην ἀξίαν εἰς ἕνα οἰκιακὸν σκεῦος ἐξ ἀλουμινίου. Ἡ δὲ τιμὴ ἑνὸς ἀεροπλάνου καθόλου δὲν ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὰς διακυμάνσεις τῶν τιμῶν τοῦ ἀλουμινίου. Ἀλλὰ οὔτε καὶ προκειμένου περὶ οἰκιακῶν σκευῶν ἔχει τόσην ἀξίαν ἡ τιμὴ τῆς πρώτης ὕλης καὶ ἔχομεν ὡς πρόχειρον ἀπόδειξιν τὰ ἐπιτεύγματα π.χ. τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας ΒΙΟΧΑΛΚΟ, ἡ ὁποία ἔχει κατορθώσει νὰ παράγῃ οἰκιακὰ σκεύη διεθνῶς συναγωνίσιμα χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸ ἀλουμίνιον εἰς τιμὴν εὐθηνοτέραν ἀπ’ ὅ,τι τὸ ἔχουν αἱ ἀντίστοιχοι βιομηχανίαι τῆς Εὐρώπης ἢ τῆς Ἀμερικῆς. Σχετικὸν μὲ τὸ θέμα τῆς προστιθεμένης ἀξίας εἶναι καὶ τὸ πολλάκις λεχθέν, καὶ δὲν βλάπτει νὰ ἐπαναλαμβάνεται ἑκάστοτε, ὅτι ἡ ἀξία ἑνὸς τόννου ἀλουμινίου κυμαίνεται γύρω εἰς τὰ 500 δολλάρια, 550 δολλάρια ἀναφέρεται εἰς τὸ πόρισμα τῶν πλειοψηφούντων τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἡ ἀξία δὲ 4 τόννων βωξίτου, ποὺ ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν παραγωγὴν ἑνὸς τόννου ἀλουμινίου, ἀνέρχεται εἰς 20–22 δολλάρια. Ἡ ἀξία δηλαδὴ τοῦ ἀλουμινίου εἶναι 25 φορὰς μεγαλυτέρα ἀπὸ τὴν ἀξίαν τῆς πρώτης ὕλης. Ἀλλὰ ποῖαι εἶναι αἱ προϋποθέσεις διὰ τὴν ἵδρυσιν καὶ λειτουργίαν μιᾶς διεθνῶς συναγωνιστικῆς βιομηχανίας παραγωγῆς ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου ἐν Ἑλλάδι; Ὑπάρχουν διάφοροι προϋποθέσεις. Ἀπὸ τὰς κυριωτέρας ἐξ αὐτῶν εἶναι ἡ ὕπαρξις ἐπαρκοῦς καὶ εὐθηνῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Καὶ τοῦτο εἶναι τὸ θέμα ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει σήμερον. Χαρακτηριστικὸν ἐν προκειμένῳ εἶναι τὸ τί ἔχει λεχθῆ τελευταίως εἰς τὴν Γαλλίαν. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν περικοπὴν ἀπὸ ἕνα περιοδικόν, καινούργιο περιοδικόν, τὸ ὁποῖον ὀνομάζεται «Στόχος». Τὸ ἐκδίδει ὁ κ. Γιάννης Π. Καψῆς. Δὲν ἔχω τὴν εὐχαρίστησιν τῆς γνωριμίας του, ἀλλὰ ἀπὸ τὰς ἀπρεπεῖς ἐκφράσεις ποὺ χρησιμοποιεῖ ἐναντίον τοῦ κ. Καραμανλῆ συνάγω ὅτι πρόκειται περὶ ἐμπαθοῦς κομματικοῦ φίλου τῆς Ε.Κ. Τὸ περιοδικὸν αὐτὸ εἰς τὸ πρῶτον τεῦχος, διότι αὐτὸ ποὺ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου εἶναι τὸ δεύτερον τεῦχος, εἰς τὸ ἐξώφυλλον ἔχει μίαν ὡραίαν ἔγχρωμον φωτογραφίαν τοῦ κ. Α. Παπανδρέου. Συνεπῶς, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία διὰ τὰς προθέσεις τοῦ περιοδικοῦ αὐτοῦ. Ὑπάρχει νομίζω μία ἐρώτησις τοῦ συναδέλφου κ. Διαμαντοπούλου περὶ τοῦ ἐὰν ἐπιχορηγῆται τὸ περιοδικὸν αὐτὸ καὶ πόσον. Νομίζω, ὅτι τὸ ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας. Εἰς τὴν σελίδα 41 τοῦ δευτέρου τεύχους τῆς 3 Ἰουνίου ἀναγράφονται τὰ ἑξῆς: Ὀξύτατος ὁ συναγωνισμὸς τῆς Πεσσινὲ μὲ τὰς ἀμερικανικὰς βιομηχανίας ἀλουμινίου. Οἱ Γάλλοι παραγωγοὶ ζητοῦν κοινὸν Εὐρωπαϊκὸν μέτωπον κατὰ τῶν Ἀμερικανῶν. Ἡ «ἐπιτροπὴ διὰ τὰς ἀπειλουμένας βιομηχανίας», ἡ ὁποία συνεκροτήθη πρὸ ὀλίγου χρόνου μὲ πρωτοβουλίαν τῆς γαλλικῆς Κυβερνήσεως, ὑπέβαλεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν Βιομηχανίας ἔκθεσιν περὶ τῆς σημερινῆς καταστάσεως εἰς τὴν βιομηχανίαν ἀλουμινίου. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει εἰς τὴν ἔκθεσίν της διάφορα μέτρα διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς συναγωνιστικότητος τῆς βιομηχανίας αὐτῆς εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν. Τὰ σπουδαιότερα ἀπὸ τὰ προτεινόμενα μέτρα εἶναι δύο: 1) Ἡ εἰδικὴ μείωσις τοῦ ἐνεργειακοῦ τιμολογίου διὰ τὴν βιομηχανίαν ἀλουμινίου καὶ 2) ἡ διευκόλυνσις, δηλαδὴ ὁ εὐθηνὸς τόκος τῶν πιστώσεων ἐξοπλισμοῦ διὰ τὴν πραγματοποίησιν νέων ἐπενδύσεων, τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου. Ἡ Γαλλικὴ βιομηχανία ἀλουμινίου, τῆς ὁποίας ἡ παραγωγὴ ἀνῆλθε τὸ παρελθὸν ἔτος εἰς 360.000 τόννους (τὰ 80% περίπου ἀπὸ τὴν Πεσσινὲ) ἐστάθη καὶ κατὰ τὸ 1964, ὅπως καὶ προηγουμένως, εἰς τὴν κορυφὴν τῶν εὐρωπαϊκῶν βιομηχανιῶν ἀλουμινίου καὶ εὑρίσκεται πάντοτε εἰς ταχεῖαν ἀνάπτυξιν. Ἐν τούτοις, οἱ ἀριθμοὶ παραγωγῆς τῶν μεγάλων βορειο–ἀμερικανικῶν ἑταιρειῶν, ἤτοι τῆς ALCOA (Η.Π. Α.) καὶ τῆς ALCAN (Καναδᾶς), εἶναι διπλάσιοι καὶ κάτι περισσότερον τοῦ ἀνωτέρω, αἱ δὲ ἄλλαι βορειοαμερικανικαὶ ἑταιρεῖαι ὅπως αἱ REYNOLDS καὶ KAISER τὰς ἀκολουθοῦν κατὰ πόδας. Ἡ ταχεῖα ἀνασυγκρότησις τῆς βορειοαμερικανικῆς παραγωγῆς ὡδήγησε κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εἰς ὀξύτατον συναγωνισμόν, ὁ ὁποῖος ἐμειώθη κάπως λόγῳ τῆς αὐξανομένης καταναλώσεως καὶ τῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν. Ἐν τῷ μεταξὺ, ἡ γαλλικὴ βιομηχανία ἀλουμινίου ἐπαγρυπνοῦσε ζηλοτύπως μέχρι σήμερον, διὰ νὰ μὴ θέσουν πολὺ ἰσχυρὸν πόδα οἱ Βορειοαμερικανοὶ μεγαλοπαραγωγοὶ εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ὡς ὁ σπουδαιότερος εὐρωπαϊκὸς παραγωγός, ἡ Πεσσινὲ ἐπέκτεινεν ἰσχυρῶς τὴν παραγωγήν της καὶ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἐξησφάλισεν ὑπερποντίους πηγὰς προμηθείας διὰ βωξίτην καὶ ἄργιλλον καὶ τελικῶς ἔθεσε πόδα καὶ εἰς τὴν βορειαμερικανικὴν ἀγοράν: Ἡ ἐκεῖ INTALCO, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Πεσσινὲ μετέχει κατὰ 50%, ἀπεφάσισε τελευταίως νὰ διπλασιάσῃ τὸ 1967 τὴν δυναμικότητα τῶν ἐγκαταστάσεών της παραγωγῆς, ποὺ εὑρίσκονται σήμερον ὑπὸ ἀνέγερσιν μὲ ἀρχικὴν πρόβλεψιν 76.000 τόννων κατ’ ἔτος. Ὑπὸ τὰς ἀνωτέρω συνθήκας σκληροῦ ἀμερικανο–εὐρωπαϊκοῦ συναγωνισμοῦ, οἱ Γάλλοι παραγωγοὶ παραπονοῦνται διότι ἡ εὐρωπαϊκὴ παραγωγὴ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ σχηματίσῃ κοινὸν μέτωπον κατὰ τῶν Ἀμερικανῶν παραγωγῶν. Ἡ εἴδησις, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ Ἡνωμένα Ἐργοστάσια Ἀλουμινίου τῆς Βόννης συνηνώθησαν μὲ τὴν καναδικὴν ALCAN διὰ νὰ δημιουργήσουν εἰς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, πρὸ τοῦ τέλους τοῦ 1967, μίαν νέαν δυναμικότητα παραγωγῆς 200.000 τόννων, προεκάλεσε μεγάλην δυσαρέσκειαν. Διὰ τοῦ συνεταιρισμοῦ αὐτοῦ, τὰ κρατικὰ γερμανικὰ ἐργοστάσια ἀλουμινίου προσεχώρησαν, λέγουν οἱ Γάλλοι, εἰς τὸν ἐχθρὸν καὶ διατρέχουν τὸν κίνδυνον νὰ τὰ καταπιῇ ἡ ALCAN, εἰς βάρος τῆς εὐρωπαϊκῆς συνεργασίας. Ἡ σύστασις αὐτὴ τῶν γερμανικῶν ἐργοστασίων ἐνισχύει τὴν πρότασιν νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ γαλλικὴ βιομηχανία ἀλουμινίου μὲ εὐθηνὴν ἐνέργειαν καὶ χαμηλότοκα ἐπενδυτικὰ δάνεια. Δεδομένου ὅτι ἡ παραγωγὴ ἠλεκτρισμοῦ εἰς τὴν Γαλλίαν εἶναι κρατική, ἡ «Ἐλεκτρισιτὲ ντὲ Φρὰνς» ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐφαρμόσῃ εἰδικὰ τιμολόγια δι’ ὡρισμένους μεγάλους καταναλωτὰς ρεύματος. Ἐπίσης ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ χορηγήσῃ μὲ χαμηλὸν τόκον μακροπροθέσμους πιστώσεις δι’ ἐπενδύσεις, μέσῳ τῆς κρατικῆς «Καὶς ντὲ Ντεπὸτ ἔ Κοντινιασιόνς», χωρὶς αὐτὴ ἡ ἔμμεσος ἐπιδότησις ὡρισμένου κλάδου τῆς βιομηχανίας νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἀντίκειται εἰς τὸ γράμμα ἢ τὸ πνεῦμα τῆς συμφωνίας τῆς

Ε.Ο.Κ.

Καὶ ὅταν εἰς τὴν ἀνοικτὴν θάλασσαν τὴν φουρτουνιασμένην ἀγωνίζονται τὰ μεγάλα αὐτὰ σκάφη διὰ νὰ σταθοῦν, ὑπάρχουν, κ.κ. βουλευταί, ἄνθρωποι εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ μεταξὺ αὐτῶν καὶ ὑπεύθυνοι, οἱ ὁποῖοι καὶ σήμερον ἀκόμη ὑποστηρίζουν ὅτι ἡ Βιομηχανία τοῦ Ἀλουμινίου ἔπρεπε νὰ εἶναι κρατική. Εἰς ἄλλην σελίδα τοῦ ἰδίου τεύχους δημοσιεύεται ἡ πληροφορία, ὅτι διὰ τὴν ἐτησίαν παραγωγὴν 52.000 τόννων Ἀλουμινίου ἀρκοῦν σήμερα 800 ἑκατομμύρια κιλοβατώρας ἀντὶ τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου ἑκατὸν ἑκατομμυρίων ποὺ ὑπεστηρίζετο ἄλλοτε ἀπὸ τοὺς ἐπικριτὰς τῆς συμβάσεως. Τὸ λέγω, διότι θὰ μᾶς χρειασθῇ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα σὲ λίγο. Καὶ τὸ ἐρώτημα εἶναι: Ἦτο καὶ εἶναι εἰς θέσιν ἡ ΔΕΗ νὰ παρέχῃ ἀζημίως εἰς τὸ Ἀλουμίνιον τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν εἰς τὴν μέσην τιμὴν τῶν 3,44 χιλιοστῶν τοῦ δολλαρίου εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει συμφωνηθῆ; Μοῦ εἶχε δοθῆ εὐκαιρία κατὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ τέλους Ἰανουαρίου, ὅταν ὡμίλησα πρὸς ὑμᾶς, νὰ προβῶ εἰς μίαν σύντομον ἀνάπτυξιν περὶ τῶν θεμάτων τῶν σχετιζομένων μὲ τὴν ἠλεκτρικὴν οἰκονομίαν. Βλέπω εὐχαρίστως, ὅτι καὶ οἱ πλειονοψηφοῦντες συνάδελφοι, οἱ ἐκ τῆς Ε.Κ. καὶ οἱ ἐκ τῆς ΕΔΑ προερχόμενοι, ἔχουν γράψει ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Καὶ εἶναι λίαν εὐχάριστον, ὅτι ὑπεβλήθησαν εἰς τὸν κόπον νὰ ἀσχοληθοῦν καὶ μὲ τὸ θέμα αὐτό. Ἀναγινώσκω ἀπὸ τὴν παράγραφον IV α: Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, α) Ἐπειδὴ περὶ τῆς ἐννοίας «κόστος» τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος «κέρδος» ἢ «ζημία» ἐκ τῆς πωλήσεως αὐτοῦ «ἐπιδότησις» ἔχει ἐπιχειρηθῆ καὶ ὑπὸ τοῦ Γεωργ. Πεζοπούλου καὶ ὑπὸ τινων μαρτύρων σκόπιμος καὶ δολία προσπάθεια συσκοτίσεως πρὸς παραπλάνησιν κατὰ τὰς ἀναγκαίας ἐκτιμήσεις, εἶναι χρήσιμον νὰ σημειωθοῦν ἐκ προοιμίων ἐν τῷ θέματι τούτῳ ὡρισμέναι παρατηρήσεις περὶ τοῦ τρόπου ὑπολογισμοῦ τοῦ κόστους τοῦ ρεύματος καὶ τῆς τιμῆς αὐτοῦ. Δηλαδή, ὅταν δὲν μᾶς ἀρέσει ἡ κατάθεσις τῶν μαρτύρων, οἱ μάρτυρες εἶναι δόλιοι καὶ ψεύδονται. Περὶ αὐτοῦ ἐλέχθησαν ἤδη πολλὰ καὶ νομίζω, ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ προσθέσω ἐγὼ εἰδικῶς τίποτε ἐπ’ αὐτοῦ. Προχωρῶ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἑπομένου ἐδαφίου τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἐκ τῆς ἐκτυπώσεως σφάλματα: Τὸ κόστος τοῦ ρεύματος ἀνὰ ὡριαῖον κιλοβὰτ (KWH) ἑκατ. KWH, τὸ ἀπόλυτον κόστος «παραγωγῆς κατὰ KWH τῆς διαιρέσεως τοῦ συνόλου τῶν ἐτησίων δαπανῶν ἐν γένει διὰ τὸν σταθμὸν τοῦτον (ἐξυπηρέτησις κεφαλαίων καὶ ἀπόσβεσις ἐγκαταστάσεων, δαπάναι λειτουργίας, διοικήσεως κλπ.) διὰ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὡριαίων κιλοβὰτ τὰ ὁποῖα δύναται νὰ παράγῃ ὁ σταθμὸς (ἐγκατεστημένη ἰσχύς), ἐφ’ ὅσον ταῦτα διατίθενται χρησιμοποιούμενα καθ’ ὅλον τὸ 24ωρον, ἄνευ διακοπῆς. (ἀπόλυτον κόστος). Ἐὰν π.χ. αἱ ἐτήσιαι δαπάναι ἀνέρχονται εἰς 160 ἑκατ. δραχ. τὸ δὲ ἐργοστάσιον δύναται νὰ παράγῃ κατ’ ἔτος 800 ἑκατ. KWH, τὸ ἀπόλυτον κόστος «παραγωγῆς κατὰ KWH ἀνέρχεται εἰς 20 λεπτὰ (160.000.000:800.000.000), ὑπὸ τὴν ρηθεῖσαν βεβαίως προϋπόθεσιν ὅτι τὸ σύνολον τῶν 800 ἑκατ. KWH τῶν δυναμένων νὰ παραχθοῦν εἰς ἓν ἔτος, θὰ καταναλωθοῦν χρησιμοποιούμενα εἰς τὸ σύνολον τῶν ἐντὸς τοῦ ἔτους 8.760 ὡρῶν («συντελεστὴς φορτώσεως» 100%). Ἐὰν ὅμως δὲν ὑπάρξῃ καθολικὴ χρησιμοποίησις τῶν 800 ἑκατ. KWH τῆς δυναμικότητος τοῦ ἐργοστασίου ἐντὸς τοῦ ἔτους, διότι οἱ καταναλωταὶ δὲν καταναλίσκουν τὸ δυνάμενον νὰ παραχθῇ ρεῦμα καθ’ ὅλας τὰς ὥρας τοῦ 24ώρου ἢ τῶν 8.760 τοῦ ἔτους ἐξαντλητικῶς καὶ ἄνευ διακοπῆς (ὡς συμβαίνει κατὰ κανόνα εἰς τὴν κατανάλωσιν διὰ φωτισμὸν— καταναλωταὶ αἰχμῆς), τότε τὸ κόστος τοῦ ρεύματος αὐξάνει, διότι τὸ καταναλισκόμενον— πωλούμενον— ρεῦμα, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ τὸ οὐσιαστικῶς διὰ τὴν ΔΕΗ παραγόμενον, εἶναι μικρότερον. Ἐὰν εἰς τὸ ἀνωτέρω παράδειγμα ἀντὶ τῶν 800 ἑκατ. KWH, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ παράγῃ τὸ ἐργοστάσιον, ἡ κατανάλωσις ἀπορροφᾷ χρησιμοποιοῦσα μόνον τὸ ἥμισυ ἤτοι τὰ 400 ἑκατ. KWH, τὰ ὁποῖα καὶ πωλεῖ τὸ ἐργοστάσιον, εἶναι φανερόν, ὅτι διὰ νὰ καλυφθῇ τὸ σύνολον τῶν δαπανῶν τοῦ ἐργοστασίου, αἱ ὁποῖαι παραμένουν αἱ αὐταὶ καὶ συνιστοῦν τὸ σύνολον τοῦ κόστους τοῦ ρεύματος, πρέπει νὰ διπλασιασθῇ ἡ «τιμὴ κατὰ KWH, ἤτοι νὰ ἀνέλθῃ αὕτη εἰς 40 λεπτὰ (160.000.000:400.000.000), ἤτοι τὸ κόστος ἀνέρχεται εἰς 40 λεπτὰ (σχετικὸν κόστος). Αὐτὸ ὀνομάζει «ἀπόλυτον κόστος» καὶ προχωρεῖ περαιτέρω ὅτι ὑπάρχει καὶ «σχετικὸν κόστος», εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν χρησιμοποιεῖται ἐξ ὁλοκλήρου ὁ ἠλεκτρικὸς σταθμός, ἀλλὰ ἐνῷ π.χ., εἰς τὸ παράδειγμα ποὺ ἀναφέρεται ἐδῶ, ὅλος ὁ ἠλεκτροπαραγωγικὸς σταθμὸς δύναται νὰ παράγῃ 800.000 κιλοβὰτ ἐτησίως, παράγει μόνον 400.000 ὁπότε φυσικὰ τὸ κόστος διπλασιάζεται. Εἰς αὐτὰ τὰ δύο ἐδάφια, κύριοι βουλευταί, οἱ συνάδελφοι τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς Ε.Δ.Α., τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, δέχονται ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἐπανειλημμένως ἔχω ὑποστηρίξει ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ τύπου, δέχονται δηλαδὴ ὅτι τὸ κόστος τῆς κιλοβατώρας εἶναι οἱονεὶ ἀντιστρόφως ἀνάλογον πρὸς τὸν συντελεστὴν χρησιμοποιήσεως τῆς ὡρισμένης ἐγκαταστάσεως ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Καὶ ὅταν μὲν ἡ ἐκμετάλλευσις εἶναι τοιαύτη ὥστε νὰ ἀπορροφᾶται ἀπὸ τὴν πελατείαν ὁλόκληρος ἡ δυναμένη νὰ παραχθῇ κατ’ ἔτος ἐνέργεια, τότε τὸ κόστος τὸ ὀνομάζουν «ἀπόλυτον κόστος». Ὅταν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, ὅπως εἰς τὴν περίπτωσιν καταναλώσεως αἰχμῆς, τότε τὸ ὀνομάζουν «σχετικὸν κόστος». Θὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ τὴν περαιτέρω παράγραφον, διότι ἀξίζει τὸν κόπον. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω ὑπολογισμῶν, τοὺς ὁποίους οὐδεὶς ἐκ τῶν μαρτύρων ἢ τῶν ὑπευθύνων διὰ τὰς συμβάσεις ἠμφισβήτησε προκύπτει σαφῶς ὅτι τὸ «ἀπόλυτον κόστος» (τὸ πηλίκον διαιρέσεως τοῦ συνόλου τῶν δαπανῶν διὰ τῆς μεγίστης δυνατῆς παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως ρεύματος) εἶναι τὸ ἐλάχιστον τίμημα μὲ τὸ ὁποῖον ὑπὸ τὰς εὐνοϊκωτέρας συνθήκας παραγωγῆς καὶ διαθέσεως τοῦ ρεύματος δύναται νὰ καλυφθοῦν αἱ δαπάναι ἐν γένει ἑνὸς ἐργοστασίου. Συνεπῶς μὲ βάσιν τοῦτον τὸν ὁριακὸν ἀριθμὸν τὸν ἐκφράζοντα τὸ ἐλάχιστον κόστος τοῦ ρεύματος εἶναι σαφὲς ὅτι πᾶν ποσὸν τιμῆς πλέον τοῦ ὁρίου τούτου ἀποτελεῖ κέρδος, οὕτω καὶ πᾶσα πώλησις εἰς τιμὴν χαμηλοτέραν αὐτοῦ εἶναι ζημία καὶ ἀποτελεῖ ἐπιδότησιν πρὸς τὸν πελάτην ἐκεῖνον, πρὸς ὃν γίνεται ἡ πώλησις. Καὶ τίθεται τώρα τὸ ἐρώτημα, κύριοι βουλευταί: Ἐὰν δεδομένης ἠλεκτροπαραγωγικῆς ἐγκαταστάσεως— εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦτο δὲν ἀπαντᾷ τὸ πόρισμα καὶ διὰ τοῦτο τὸ θέτω— ἢ συγκροτήματος, ἐὰν θέλετε, ἕνα τμῆμα μὲν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας παράγεται διὰ καταναλωτὴν συνεχοῦς καταναλώσεως, 24ώρου καταναλώσεως, τὸ ἄλλο δὲ τμῆμα παράγεται διὰ καταναλωτὰς αἰχμῆς, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ποῖον εἶναι τὸ σύνολον τῶν δαπανῶν, ποὺ σᾶς ἀνέγνωσα προηγουμένως, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ καταναλωτὴς συνεχοῦς καταναλώσεως; Δὲν ζητῶ ἀπάντησιν. Θὰ ἀπαντήσω ἐγώ. Καὶ θὰ ἀπαντήσω μὲ ἕνα συγκεκριμένον παράδειγμα, τὸ παράδειγμα τοῦ Καστρακίου ἐν συσχετισμῷ πρὸς τὸ Ἀλουμίνιον. Κύριοι βουλευταί, τὸ μέγεθος ἠλεκτροπαραγωγικῆς ἐγκαταστάσεως μετρεῖται μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν κιλοβάτ, μὲ τὴν ἰσχύν, ἡ ἰσχὺς τοῦ Καστρακίου εἶναι 240.000 κιλοβάτ, τὰ ὁποῖα ἰσοῦνται καὶ σᾶς τὸ λέγω αὐτό, διότι οἱ περισσότεροι ἐξ ὑμῶν εἶσθε συνηθισμένοι μὲ τὸν ὅρον ἱπποδύναμις καὶ ὀλιγώτερον μὲ τὸν ὅρον ἠλεκτρικὴ ἰσχύς, ἰσοῦνται μὲ 326.000 ἵππους. Καὶ εἶναι χρήσιμον νὰ ἔχετε καὶ μίαν εἰκόνα τοῦ μεγέθους τῆς ἐγκαταστάσεως. Ἡ μεγίστη ἰσχὺς τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσῃ τὸ ἀλουμίνιον εἶναι κατὰ τὴν σύμβασιν 115.000 κιλοβάτ, ἡ ὁποία μὲ τὴν πληροφορίαν ποὺ σᾶς ἀνέγνωσα προηγουμένως τῶν 800.000 κιλοβατώρων ἐτησίως, θὰ κατέλθῃ χαμηλότερον. Προχωρῶ μὲ τὰ στοιχεῖα τῆς συμβάσεως. Τὰ 115.000 κιλοβὰτ ἰσοῦνται πρὸς τὸ 48% τῆς ἐγκατεστημένης ἰσχύος. Καὶ παραμένει συνεπῶς ἡ ἰσχὺς ἡ διαθέσιμος διὰ τὴν κατανάλωσιν αἰχμῆς, ἴση πρὸς τὸ ὑπόλοιπον, ἤτοι 125.000 κιλοβάτ. Τῆς ὅλης λοιπὸν ἐγκαταστάσεως τοῦ Καστρακίου, τὸ μὲν ἀλουμίνιον θὰ χρησιμοποιήσῃ τὰ 48%, οἱ δὲ καταναλωταὶ αἰχμῆς τὰ 52%. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ κόστος ἑκάστης τοιαύτης ἐγκαταστάσεως εἶναι ἀνάλογον πρὸς τὴν ἰσχὺν καὶ ἱπποδύναμιν. Ἐπειδὴ προκειμένου περὶ ὑδροηλεκτρικοῦ σταθμοῦ καύσιμα ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε δὲν ἀπαιτοῦνται, ἡ δαπάνη συνίσταται ἀπὸ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ κεφαλαίου καὶ τὰ ἔξοδα συντηρήσεως καὶ προσωπικοῦ. Ἀπὸ τὴν μελέτην τῆς EBASCO, σελ. 99 — τὴν μελέτην αὐτὴν αἰτήσει μου κατέθεσεν ὁ Ὑπουργὸς Βιομηχανίας καὶ εἰς τὴν Βουλὴν — προκύπτει, ὅτι τὸ ἔργον τοῦ Καστρακίου εἰς τὸ ὕψος τῶν 240.000 κιλοβάτ, ὑπολογίζεται νὰ στοιχίσῃ 62.600.000 δολλάρια, τὸ δὲ κόστος τῆς διασυνδέσεως θὰ εἶναι 4.120.000 δολλάρια, σύνολον 56.720.000 δολλάρια, ἡ δὲ ἀπόσβεσις ὑπολογίζεται δι’ αὐτὸ τοῦτο τὸ ἔργον — ἀπὸ τὴν EBASCO — πρὸς 6,16%, μὲ ἐξυπηρέτησιν τῶν κεφαλαίων τῆς ΔΕΗ πρὸς 6%, τῆς δὲ διασυνδέσεως πρὸς 6,67%. Συνεπῶς, ἡ ἐξυπηρέτησις τοῦ κεφαλαίου ἀνέρχεται εἰς 3.515.000 δολλάρια κατὰ τὴν EBASCO, αἱ δὲ δαπάναι ἐκμεταλλεύσεως αὐτοῦ τούτου τοῦ ἔργου καὶ τῆς διασυνδέσεως ἀνέρχονται ἐν συνόλῳ εἰς 3.740.000 δολλάρια. Ἐφ’ ὅσον δηλαδή, ἡ Δ.Ε.Η. θὰ εἰσπράττῃ ἐκ τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας τὴν ὁποίαν θὰ παράγῃ ἀπὸ τὸ ἔργον Καστρακίου ἐτησίως 3.740.000 δολλάρια, θὰ καλύπτῃ ὅλα της τὰ ἔξοδα καὶ θὰ ἔχῃ καὶ τὸ κέρδος 6% ποὺ εἶχε καθορισθῆ γενικῶς. Ἡ παραγωγὴ τοῦ Καστρακίου ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μέσης ὑδραυλικότητος τοῦ Ἀχελώου, θὰ εἶναι 816,000,000 κιλοβατώρας. Εἶπα προηγουμένως, ὅτι τὸ ἀλουμίνιον ἀπασχολεῖ τὸ 48% ἀπὸ τὰς ἐγκαταστάσεις καὶ συνεπῶς, κ.κ. βουλευταί, μὲ αὐτὸ πρέπει νὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ κόστος τοῦ ρεύματος τὸ ὁποῖον θὰ χορηγῆται εἰς τὸ ἀλουμίνιον. Δὲν εἶναι νοητὸν νὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ ἀλουμίνιον μὲ κόστος ἐγκαταστάσεων, τὰς ὁποίας δὲν θὰ χρησιμοποιῇ. Μὲ τὸ κόστος τῆς ὑπολοίπου ἐγκαταστάσεως θὰ ἐπιβαρυνθοῦν οἱ καταναλωταὶ ποὺ θὰ χρησιμοποιοῦν τὰς ὑπολοίπους αὐτὰς ἐγκαταστάσεις.

§112Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Εἴπατε τὸ ἑξῆς: «Ὅτι τὸ ἐργοστάσιον τοῦ ἀλουμινίου χρειάζεται τὸ ἔτος 1.300.000.000 κιλοβάτ.

§113Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι χρειάζεται 800.000.000.

§114Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Εἴπατε, ὅτι τὸ ἐργοστάσιον τοῦ Καστρακίου παράγει 800.000.000, τὸ ἔτος. Πῶς θὰ χρησιμοποιῇ τὸ 48% καὶ θὰ ἔχῃ πλήρην λειτουργίαν;

§115Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι δὲν μοῦ ἐκάματε τὴν τιμὴν νὰ μὲ προσέξετε, ὄχι σήμερον, ἀλλὰ δὲν μοῦ ἐκάματε τὴν τιμὴν νὰ μὲ προσέξετε εἰς τὸ τέλος Ἰανουαρίου. Διότι, σᾶς εἶπον, τὸ ἑξῆς: Ὑπάρχουν δύο ἔννοιαι. Ἡ ἔννοια τῆς κιλοβατώρας, μὲ τὴν ὁποίαν μετρᾶται ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια καὶ ἡ ἔννοια τῆς ἰσχύος, ἡ ὁποία μετρᾶται μὲ τὸ κιλοβάτ. Κατὰ τὴν σύμβασιν, οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν τὸ ἀλουμίνιον νὰ τραβήξῃ περισσότερα ἀπὸ 115.000 κιλοβάτ. Περιμένετε καὶ ἴσως ἀπὸ τὴν περαιτέρω ἀνάπτυξιν νὰ ἀντιληφθῆτε τί σημαίνουν αὐτά.

§116Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Εἶναι τεχνικὸν τὸ ζήτημα καὶ θέλω νὰ τὸ καταλάβω.

§117Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπὶ τοῦ παρόντος θέλω νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι εἶναι δύο διάφοροι ἔννοιαι. Ἄλλο τὸ κιλοβάτ, ἄλλο ἡ κιλοβατώρα. Καὶ προχωρῶ εἰς μίαν θεώρησιν τῆς ὅλης ὑποθέσεως τὴν ὁποίαν ἐὰν παρακολουθήσετε — ἐὰν μοῦ κάμετε τὴν τιμὴν — ἴσως ἀντιληφθῆτε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀπὸ ἀπόψεως ἐγκαταστάσεων, ἡ ἐγκατάστασις μετρᾶται ὄχι μὲ τὴν ἐνέργειαν ποὺ παράγει, ἀλλὰ μὲ τὸ ὕψος τῆς ἱπποδυνάμεως, τῆς ἰσχύος δηλαδὴ εἰς κιλοβάτ. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμβάσεως ἀποκλείεται τὸ ἀλουμίνιον νὰ ἀπασχολήσῃ ποτὲ περισσότερα ἀπὸ 48% τῶν ἐγκαταστάσεων τοῦ Καστρακίου. Δὲν εἶναι εἰς θέσιν δηλαδὴ αἱ ἐγκαταστάσεις τοῦ ἀλουμινίου νὰ τραβήξουν περισσότερα ἀπὸ 115.000 κιλοβάτ. Εἶναι, λοιπόν, διαθέσιμος διὰ τοὺς καταναλωτὰς αἰχμῆς ποσότης ἰσχύος 52%, 125.000 κιλοβάτ. Οἱ καταναλωταὶ αἰχμῆς ἀπορροφοῦν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν κατὰ μέσον ὅρον ἐπὶ 1.400 ὥρας ἐτησίως, δηλαδὴ περίπου 4 ὥρας ἡμερησίως. Ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι γενικῶς παραδεδεγμένος, ἀναφέρεται δὲ καὶ εἰς τελευταίαν ἀνακοίνωσιν τῆς σημερινῆς Διοικήσεως τῆς Δ.Ε.Η. Ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια, ὄχι ἡ ἰσχύς, τὴν ὁποίαν θὰ ἀπορροφήσουν ἀπὸ τὸ Καστράκι, οἱ καταναλωταὶ αἰχμῆς, ἀνέρχονται εἰς 125.000 κιλοβάτ Χ 1.400 ὥρας ἴσον 175,5 ἑκατομμύρια κιλοβατῶραι ἐτησίως. Καὶ ἀπομένει ὑπόλοιπον, διὰ τὴν κατὰ μέσην ὑδραυλικότητα, ὑπόλοιπον ἐνεργείας, ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν 861 ἑκατομμυρίων κιλοβατώρων ποὺ εἶναι τὸ σύνολον διὰ τὴν μέσην ὑδραυλικότητα, τῶν 175,5 ἑκατομμυρίων κιλοβατώρων, αἱ ὁποῖαι θὰ τραβηχθοῦν διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ καταναλωταὶ αἰχμῆς. Ἀπομένει δηλαδὴ ποσότης ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ἡ ὁποία δύναται νὰ διατεθῇ εἰς τὸ ἀλουμίνιον, ἴση πρὸς 655 ἑκατομμύρια κιλοβατώρας. Ἔχομεν, δηλαδή, ἓν ἔλλειμμα, κ.κ. συνάδελφοι. Περιμείνατε, παρακαλῶ. Αὐταὶ αἱ 655 ἑκατομμύρια κιλοβατῶραι, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κανόνων ποὺ θέτουν οἱ πλειονοψηφοῦντες εἰς τὸ κεφάλαιον ΙΑʹ περὶ ἀλουμινίου, εἰς τὸ πόρισμά των, ἔχουν κόστος, μὲ ἱκανοποίησιν πάντοτε τῆς Δ.Ε.Η., ὄχι μόνον διὰ τὰ ἔξοδα, ἀλλὰ καὶ διὰ 6% κέρδος ἐπὶ τῶν διατιθεμένων κεφαλαίων, προκύπτει τὸ κόστος αὐτὸ ἀπὸ τὴν διαίρεσιν τοῦ ἀναλογοῦντος ποσοῦ τῶν ἐτησίων δαπανῶν, τοῦ ἀναλογοῦντος εἰς 48% τῶν ἐγκαταστάσεων, τὸ ὁποῖον εἶναι 1.795.000 δολλάρια, μὲ τὰς 655 ἑκατομμύρια κιλοβατώρας ποὺ ἔχομεν. Θὰ ἔχωμεν κόστος κιλοβατώρων διὰ τὸ ἀλουμίνιον κιλοβατώρων, αἱ ὁποῖαι εἶναι 200 περίπου ἑκατομμύρια κιλοβατῶραι ἐτησίως; Πρῶτον, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μελέτης τῆς EBASCO, τὴν ὁποίαν ἔχει ἀποδεχθῆ ἡ Δ.Ε.Η., τὸ ἐργοστάσιον τοῦ Καστρακίου θὰ ἐργάζεται ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸν ὑδροηλεκτρικὸν σταθμὸν τῶν Κρεμαστῶν καὶ συνεπῶς κάλλιστα ἠμποροῦν ἀπὸ τὰ 1.600 ἑκατομμύρια κιλοβατώρας, ποὺ εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθοῦν 200 ἑκατομμύρια κιλοβατῶραι διὰ νὰ συμπληρώσουν τὸ Καστράκι εἰς ὥρας, ὄχι αἰχμῆς, διότι, διὰ τὴν κάλυψιν καθ’ ὁλόκληρον τὸ 24ωρον, ἐθέσαμεν ὁλόκληρον τὴν ἰσχὺν ποὺ ἀπαιτεῖται διὰ τὸ ἀλουμίνιον, 115.000 κιλοβάτ, κατὰ μέρος. Κύριοι βουλευταί, προκειμένου περὶ Κρεμαστῶν, θὰ ἴδητε, ὅτι ἀπὸ 200 ἑκατομμύρια κιλοβατώρας ποὺ θὰ πρέπει νὰ πάρωμεν ἀπὸ ἐκεῖ θὰ ἔχωμεν ὀλιγώτερον ἀπὸ 2,77 μίλς, διότι τὰ Κρεμαστὰ εἶναι ἔργον εὐθηνότερον ἀπὸ ἀπόψεως κόστους κιλοβατώρας ἀπὸ τὸ Καστράκι. Θέλετε νὰ μὴ χρησιμοποιηθῇ ποτὲ ἐνέργεια ἀπὸ τὰ Κρεμαστά; Καὶ αὐτὸ γίνεται. Ὑπάρχουν ἀτμοηλεκτρικοὶ σταθμοί, οἱ ὁποῖοι ὡρισμένας ὥρας τοῦ 24ώρου, π.χ. ἀπὸ τὴν 1ην μετὰ τὰ μεσάνυκτα, ἕως τὰς 5 τὸ πρωΐ — παράδειγμα λέγω — εἴτε ἀργοῦν ὁλοτελῶς, εἴτε ὑποαπασχολεῖται καὶ συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον θὰ καταναλώσωμεν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν ἀπὸ τὰ ἐργοστάσια αὐτά, αὐτὰς τὰς ὥρας, θὰ χρεώσωμεν τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν μὲ τὸ κόστος τοῦ καυσίμου, διότι ἡ ἐγκατάστασις, τὸ προσωπικόν, ὅλα τὰ ἔξοδα, οὕτως ἢ ἄλλως, καταβάλλονται. Καὶ τὸ κόστος τῶν καυσίμων, τῶν μὲν εὐθηνῶν, ἀτμοηλεκτρικῶν σταθμῶν, τῆς Δ.Ε.Η., ἀνέρχεται εἰς 2,7 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου, τὸ δὲ μέσον κόστος τῶν καυσίμων, εὐθηνῶν καὶ μὴ εὐθηνῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Δ.Ε.Η., ἀνέρχεται εἰς 4 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου. Καὶ ἐὰν κάμετε τοὺς ὑπολογισμοὺς — ἐφ’ ὅσον βέβαια δὲν θὰ γίνουν ἀριθμητικὰ λάθη — θὰ ἴδητε, ὅτι φθάνομεν πάλιν πολὺ χαμηλότερον ἀπὸ τὰ 3,4 μὶλς ποὺ ἔχουν συμφωνηθῆ. Ὑπάρχουν ἔτη μακρᾶς ὑδραυλικότητος, τότε θὰ τραβᾷ τὸ ἀλουμίνιον περισσοτέραν ἀτμοηλεκτρικὴν ἐνέργειαν, κατὰ τὰς ὥρας τῆς μὴ αἰχμῆς πάντοτε — προσέξατέ το αὐτὸ — ἐνῷ θὰ τὰ ἀποδίδῃ κατὰ τὰ ἔτη μεγάλης ὑδραυλικότητος, χωρὶς νὰ εἰσπράττῃ τίμημα. Καὶ δι’ αὐτὸ εἰς τὴν ἀνταλλαγὴν τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, δὲν χρεώνεται τὸ καύσιμον, οὔτε εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν, οὔτε εἰς τὴν ἄλλην, διότι συμψηφίζεται.

§118Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§119Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Βεβαίως.

§120Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰ πρακτικὰ τοῦ 1960. Εἰς τὴν σελίδα 27 τῆς 9.11.60, σεῖς ἀνεβιβάζετε τὴν δαπάνην τῶν φραγμάτων εἰς 37 ἑκατ. δολλ. καὶ τὴν ἰσχὺν τῶν ἐργοστασίων 166.000 κιλοβὰτ ἐξ ὧν 100.000 θὰ δαπανῶνται διὰ τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμινίου. Ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν σελ. 4 τῶν αὐτῶν πρακτικῶν, ἀναγράφεται τὸ ὑπ’ ἀριθμ. 115861)10.10.1960 περίφημον σημείωμα τοῦ κ. Πεζοπούλου — διὰ τὸ ὁποῖον καὶ ἔγινε μεγάλη ἱστορία, πῶς περιῆλθεν εἰς χεῖρας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως — ὅπου ὁ κ. Πεζόπουλος κάμνει τοὺς ἑξῆς λογαριασμούς: Δαπάναι κατασκευῆς 37 ἑκατομ. δολλ. δι’ ἀγορὰν ἐξοπλισμοῦ κλπ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰ πρακτικὰ τῆς 13.3.65, ὁπότε ὁ κ. Καλλινάκης, παρουσιάζει τὴν μελέτην τῆς EBASCO καὶ ἀναβιβάζει τὸ ἔργον εἰς 52 ἑκατ. 500 χιλ. δολλ. Καὶ βάσει αὐτοῦ τοῦ ὕψους, τοῦ κόστους τοῦ ἐργοστασίου, ἐρωτωμένη ἀπὸ τὸν κ. Πανᾶν, καθορίζει κόστος μόλις 4,3, Ἐρωτῶ, λοιπόν, ἀφοῦ καὶ σεῖς ὑπολογίζετε τὸ 1960 τὴν δαπάνην εἰς 37 ἑκατ. δολλ., ὅπως καὶ ὁ κ. Πεζόπουλος, καὶ βάσει αὐτοῦ εἰσηγεῖσθε τότε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι βγαίνει τὸ ἐργοστάσιον μὲ 3,6 μίλς, σήμερον, ὁπότε ἀποδεικνύεται, ὅτι ἦτο ἐσφαλμένος ὁ ὑπολογισμὸς τῶν 37 ἑκατ. δολλ. καὶ εἶναι τὸ ὀλιγώτερον 52.500.000 δολλ. ποῖον θὰ εἶναι τὸ κόστος, παρακαλῶ; Ἐπειδὴ εἶσθε τεχνικός.

§121Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ κάμω μίαν ἐρώτησιν, συμπληρωματικήν. Νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Βασιλᾶτον καὶ κατόπιν εἰς σᾶς.

§122Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καλῶς. Πρῶτον, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω κατ’ ἀρχήν, ὅτι καὶ ἡ θεώρησις, τὴν ὁποίαν κάμνω τώρα, ὁ συνδυασμὸς τὸν ὁποῖον σᾶς ἀνέπτυξα, καταναλώσεως συνεχείας, ἀφ’ ἑνὸς καὶ αἰχμῆς ἀφ’ ἑτέρου, εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς πολλοὺς ποὺ ἠμποροῦν νὰ γίνουν. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ θεώρησις ἔγινε χωρὶς τὸν συνδυασμὸν τῶν Κρεμαστῶν. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦτο ἄλλος ὁ ὑπολογισμός, μία περίπτωσις, ἀπὸ ὅσας ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθοῦν ἦτο αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἀνεφέραμεν. Καὶ αὐτὴ ποὺ σᾶς λέγω σήμερον, εἶναι μία ἄλλη περίπτωσις. Εἰς τὴν πραγματικότητα, δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ, οὔτε ἡ μία περίπτωσις, τὴν ὁποίαν ὑπενθυμίσατε, οὔτε ἡ περίπτωσις, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξα σήμερον. Τί θὰ γίνῃ εἰς τὴν πραγματικότητα; Τί πρέπει νὰ κάνῃ δηλαδὴ μία καλὴ διοίκησις τῆς Δ.Ε.Η.; Εἶναι γνωστόν, κ.κ. βουλευταί, ὅτι ὅλαι αἱ ἠλεκτροπαραγωγικαὶ ἐπιχειρήσεις τοῦ κόσμου, ὅλαι αἱ ἐπιχειρήσεις παραγωγῆς, μεταφορᾶς καὶ διανομῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ὅλαι ἀνεξαρτήτως, εἶναι πρόθυμοι νὰ πωλήσουν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν, τὴν ὥραν τῆς μὴ αἰχμῆς, ἐνῷ δυσκολεύονται, πάντοτε, νὰ διαθέσουν ἰσχύν. Εἶπον εἰς τὴν κατάθεσίν μου, καὶ ἴσως νὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι ἔκαμε μίαν ἐντύπωσιν αὐτὸ εἰς τὸν κ. Ἡλιόπουλον, καὶ τοῦ ἐξήγησα, ὅτι ὅλαι αἱ ἠλεκτροπαραγωγικαὶ ἐπιχειρήσεις ἔχουν ἔλλειψιν ἰσχύος καὶ περίσσειαν ἐνεργείας. Ἡ Δ.Ε. Η., λοιπόν, ἐξησφάλισεν ὑπὲρ τοῦ ἀλουμινίου τὴν ἰσχὺν ποὺ εἶχεν ὑποχρέωσιν ἐκ τῆς συμβάσεως νὰ ἔχῃ πάντοτε ἐξησφαλισμένην, τὰ 115 χιλιάδες κιλοβάτ. Θὰ δίδῃ ἐνέργειαν εἰς τὸ ἀλουμίνιον ἀπὸ τὰ ρετάλια της. Θὰ δίδῃ ἐνέργειαν εἰς τὸ ἀλουμίνιον ἀπὸ τὰς ἐγκαταστάσεις ἐκείνας καὶ καθ’ ἃς ὥρας αἱ ἐγκαταστάσεις αὗται, εἴτε θὰ ἀργοῦν, εἴτε θὰ ὑποαπασχολοῦνται. Καὶ μὲ μίαν καλὴν διεύθυνσιν εἰς τὸν τομέα τοῦτον τῆς Δ.Ε.Η., θὰ ἐπιτύχῃ κόστος μικρότερον ἀπὸ αὐτὸ ποὺ σᾶς λέγω τώρα. Αἱ ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδιδα τότε καὶ αἱ ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας δίδω σήμερον, εἶναι διὰ νὰ γίνῃ καταληπτόν, πιὸ συγκεκριμένον, διὰ τοὺς μὴ ἀσχολουμένους μὲ τὸ θέμα. Διὰ νὰ γίνῃ ἀντιληπτόν, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ παροχὴ τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις ποὺ χορηγεῖται.

§123Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ἤθελα μίαν ἐξήγησιν, ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος: Εἴπατε, ὅτι 650 ἑκατ. κιλοβατώρας θὰ ἐξοδεύῃ τὸ ἀλουμίνιον ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον Καστρακίου, καὶ 175 ἑκατ. οἱ λοιποὶ καταναλωταί. Καί, διὰ νὰ βγάλετε αὐτὸ τὸ 2,74 μὶλς κόστος ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, διὰ τὸ ἀλουμίνιον, ὑπελογίσαμεν ὅτι τὰ 650 ἑκατ. κιλοβατώρας, θὰ ἀποβαίνουν τὸ ἥμισυ τῶν ἐγκαταστάσεων αὐτοῦ. Τὰ 175 ἑκατ. κιλοβατώρας, τὸ ἄλλο ἥμισυ ἐγκαταστάσεων. Συνεπῶς, τὸ ρεῦμα, τὸ ὁποῖον θὰ πάρουν οἱ λοιποὶ καταναλωταί, δὲν θὰ στοιχίζῃ 2,74 μίλς, θὰ εἶναι ἀκριβώτερον.

§124Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Βεβαίως.

§125Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχωμεν ἀπὸ τὸ ἴδιον ἐργοστάσιον ρεῦμα μὲ τιμὴν 2,74 μίλς, διὰ τὸ ἀλουμίνιον καὶ τετραπλάσιον, ἢ πενταπλάσιον κόστος δηλαδὴ 8–9 μὶλς διὰ τοὺς λοιποὺς καταναλωτάς, δὲν κάμομεν τίποτε ἄλλο, παρὰ μὲ ἕνα τεχνικὸν τρόπον νὰ μειοῦμεν τὴν ἀξίαν τοῦ ρεύματος, ὑπὲρ τῆς ἀλουμίνας καὶ νὰ ἐπιβαρύνωμεν τοὺς λοιποὺς καταναλωτάς. Ἔτσι τὸ βλέπω ἐγώ.

§126Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς παραπέμπω εἰς τὸ πρῶτον ἐδάφιον τῆς παρ. IV, λατινικόν, ἄλφα, τοῦ κοινοῦ πορίσματος τῶν πλειονοψηφούντων μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅπου γίνεται λόγος περὶ τοῦ «σχετικοῦ κόστους». Καὶ διὰ νὰ γίνῃ παραστατικώτερον ἀκόμη τὸ θέμα, σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς: Ἐὰν ὁλόκληρον τὸ Καστράκι καὶ ὄχι μόνον τὰ 52% διετίθεντο διὰ τοὺς καταναλωτὰς αἰχμῆς, τὸ κόστος τοῦ ρεύματος διὰ τὸν καταναλωτὴν αἰχμῆς, θὰ ἦτο τὸ ἴδιον, ὅπως αὐτὸ ποὺ ὑπολογίζω ἐγώ. Διότι, τὸ κόστος τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ὅπως εἶπον προηγουμένως, καὶ ὅπως δέχεται καὶ τὸ πόρισμα, εἶναι οἱονεὶ ἀντιστρόφως ἀνάλογον ἀπὸ τὸν συντελεστὴν τῶν βαθμῶν χρησιμοποίησεως τῆς συγκεκριμένης ἐγκαταστάσεως. Καὶ ὅταν τὸ μὲν ἀλουμίνιον χρησιμοποιῇ τὸ τμῆμα τῆς ἐγκαταστάσεως, ποὺ ἔγινε δι’ αὐτό, 8.760 ὥρας τὸν χρόνον, ἐνῷ ὁ καταναλωτὴς αἰχμῆς τὸ χρησιμοποιεῖ μόνον 1.400 ὥρας, ἀντιλαμβάνεσθε, διατί ὁ καταναλωτὴς αἰχμῆς θὰ πληρώνῃ τετραπλάσιον καὶ πενταπλάσιον κόστος, ἔναντι τοῦ καταναλωτοῦ 24ώρου καταναλώσεως. Ἐλπίζω, ὅτι ἔγινα ἀντιληπτός.

§127Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Καταλαβαίνω τὰς σκέψεις σας.

§128Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δικαί μου σκέψεις. Εἶναι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν σκέψεις ποὺ δέχεται τὸ πόρισμα, ἀφ’ ἑτέρου σκέψεις παντὸς ἀσχολουμένου μὲ τὴν ἠλεκτρικὴν οἰκονομίαν καὶ τὴν Δ)νσιν ἐπιχειρήσεων παραγωγῆς καὶ μεταφορᾶς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας.

§129Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρωτοπαπαδάκη, θὰ ἤθελα νὰ μοῦ εἴπητε, μὲ τὴν μακρὰν πεῖραν τοῦ εἰδικοῦ, τὴν ὁποίαν ἔχετε, ἐὰν ὑπάρχῃ εἰς τὸν κόσμον ἄλλη σύμβασις, 50ετοῦς διαρκείας, ἄνευ ἀναπροσαρμογῆς τῶν τιμολογίων. Διότι ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου λ.χ., ὅτι παραλληλίζεται ἡ σύμβασις μὲ τὴν ἐν Ἡν. Πολιτείαις Τένεσσυ Βάλλεϋ Ὀτοριτέ. Ἐκείνη, εἶναι διὰ μίαν 10ετίαν καὶ ἐπιτρέπεται ἡ ἀνανέωσις κατὰ 10ετίας, μὲ ἀναπροσαρμογὴν ὅμως τῶν τιμολογίων. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, θὰ παρεκάλουν ἐὰν ἠμπορῆτε νὰ ἀναφέρητε εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν μίαν χώραν τοῦ κόσμου, ὅπου νὰ ὑπάρχῃ σύμβασις 50ετοῦς διαρκείας ἄνευ ἀναπροσαρμογῆς τῶν τιμολογίων.

§130Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, καὶ κ. Βασιλᾶτε, μία σύμβασις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κριθῇ ἀπὸ ἕνα μόνον ὅρον αὐτῆς. Πρῶτον, καμμία σύμβασις παροχῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, εἰς τοιούτου εἴδους πελάτας, εἶναι ἐπακριβῶς γνωστή. Οὐδεμία ἀπολύτως. Καὶ κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ πιστοποιήσῃ ἐνόρκως, ὅτι εἶδε, ἐδιάβασε τὴν σύμβασιν μεταξὺ τῆς τάδε ἠλεκτρικῆς ἐπιχειρήσεως καὶ τῆς τάδε ἐπιχειρήσεως ἀλουμινίου. Ἀλλ’ ὑπάρχει, κ. Βασιλᾶτο, καὶ ἀσφαλῶς ἔπρεπε νὰ τὸ εἴχατε προσέξει, τὸ ἄρθρον 20 τῆς συμβάσεως.

§131Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον τῆς ἀναπτύξεώς σας, εἶχε θέσι αὐτὴ ἡ διακοπή;

§132Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὴν δέχομαι. Ὑπάρχει ἄρθρον εἰς τὴν σύμβασιν, ὅπου ἀναφέρεται, καὶ ἔχει συμφωνηθῆ, ὅτι ἐφαρμογὴν θὰ ἔχῃ ἡ Ἑλληνικὴ Νομοθεσία. Καὶ ὅπως καλύτερον ἀπὸ ἐμὲ γνωρίζετε, ὑπάρχει, νομίζω, εἰς τὸν Ἀστικὸν Κώδικα τὸ ἄρθρον 488 τὸ ὁποῖον προβλέπει, τί θὰ γίνῃ ἐὰν ὑπάρξῃ μεταβολὴ τῶν προϋποθέσεων. Καὶ σᾶς εὐχαριστῶ, ποὺ μοῦ ἐδώσατε τὴν εὐκαιρίαν, νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ὅτι δηλαδὴ εἰς τὴν σύμβασιν, ρητῶς ἐπεφυλάχθη ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δικαίου.

§133Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Προβλέπομεν νὰ ἔχωμεν ἀτέρμονας δικαστικοὺς ἀγῶνας μὲ μίαν ξένην ἑταιρείαν. (Θόρυβος ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§134Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Βασιλᾶτο, ἡ πρόβλεψις διεξαγωγῆς δικαστικῶν ἀγώνων ἄγει τοὺς μεταξὺ τῶν διαφωνοῦντας εἰς συμφωνίαν καὶ εἰς συμβιβασμὸν συνήθως, καὶ ὑποθέτω, ὅτι καὶ σεῖς, σὰν δικηγόρος, αὐτὸ θὰ συμβουλεύητε πάντοτε εἰς τοὺς πελάτας σας, πλὴν ὡρισμένων περιπτώσεων, εἰς τὰς ὁποίας ἴσως νὰ ἐργάζεται μέσα σας, ὄχι ἡ σκέψις τοῦ δικηγόρου, ἀλλὰ τὸ αἴσθημα τοῦ ἀνθρώπου. Ἐκεῖ, ἴσως, νὰ μὴ ἀκολουθῆτε αὐτὴν τὴν γραμμήν.

§135Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀσχοληθῶμεν, πῶς αἰσθάνεται κανεὶς εἰς τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός του. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, κ. Πρωτοπαπαδάκη, ἦτο δύσκολον νὰ καθορίσητε, ὅτι κατὰ ὡρισμένα χρονικὰ διαστήματα γίνεται ἀναπροσαρμογὴ τῶν τιμολογίων, δεδομένου, ὅτι οὐδὲν νόμισμα, ὁσονδήποτε σταθερὸν καὶ ἂν εἶναι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ὑφίσταται τὴν διὰ τοῦ χρόνου μείωσίν του, ἔναντι τοῦ ἀνταλλακτικοῦ ἀγαθοῦ. Καὶ τὸ δολλάριον καὶ ἡ λίρα ὑφίστανται ἔναντι τῶν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν, κατὰ τὴν γνώμην τῶν οἰκονομολόγων, κάποιαν μείωσιν. Καὶ ἀφοῦ διαπραγματεύεσθε, ἦτο δύσκολον νὰ εἴπητε κάθε 5 χρόνια, κάθε 10, κάθε 15, χρόνια, θὰ γίνεται ἀναπροσαρμογή; Καὶ αὐτὸ δὲν τὸ βρίσκετε, ὅτι εἶναι μειονέκτημα, ἀνεπανόρθωτον, τῆς συμβάσεως;

§136Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, σᾶς ἀνέπτυξα προηγουμένως πόσα εἶναι τὰ ἔξοδα τῆς λειτουργίας τοῦ Καστρακίου καὶ σᾶς εἶπον, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μελέτης τῆς EBASCO, ἀπὸ τὰ 3.740.000 δολλάρια ἐτησίως, μόνον τὰ 225.000 δολλάρια εἶναι ἔξοδα λειτουργίας. Τὰ ὑπόλοιπα, 3.515.000 δολλάρια, εἶναι ἔξοδα ἐξυπηρετήσεως τῶν ἐπενδυθέντων κεφαλαίων. Καὶ ἐπειδὴ τὰ κεφάλαια αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐπενδύθησαν εἰς τὸ Καστράκι, εἶναι ὅλα δανεικά, ἕπεται, κ.κ. βουλευταί, ὅτι ὅσον θὰ μειοῦται ἡ ἀξία τοῦ δολλαρίου, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράττῃ ἡ Δ.Ε.Η., διὰ τὴν πωλουμένην ὑπ’ αὐτῆς ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν, τόσον θὰ μειοῦνται καὶ αἱ ὑποχρεώσεις ποὺ ἔχει ἡ Δ.Ε.Η. διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν ἐπενδυθέντων κεφαλαίων. Καὶ πέραν αὐτοῦ, σᾶς ἐπαναλαμβάνω, καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 488 τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος.

§137Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Ὁ κ. Βασιλᾶτος, ὡμίλησε περὶ κόστους 37 ἑκατ. καὶ 52 ἑκατ. δολλαρίων καὶ ἄφησε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι δῆθεν ἔλαβε χώραν αὔξησις τοῦ κόστους καὶ ἀνετράπησαν οἱ ὑπολογισμοί του. Πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ μελέτη Καστρακίου, εἶχεν ἕνα συνδυασμὸν μὲ ἐγκατεστημένην ἰσχὺν 160.000 κιλοβὰτ διὰ 37 ἑκατ. καὶ ἕτερον μὲ ἐγκατεστημένην ἰσχὺν 240.000 κιλοβάτ, μὲ κόστος 52 ἑκατομμ. Ἑπομένως, οὐδεμία ὑπέρβασις ὑπάρχει μέχρις ὅτου βγοῦν οἱ λογαριασμοί.

§138Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δηλαδή, δὲν ὑπάρχει ὑπέρβασις ἀπὸ τὰ 37 ἑκατ. ἕως τὰ 52 ἑκατ., διότι τὰ 52 ἑκατ. προβλέπουν ἐγκαταστάσεις 240.000 κιλοβάτ, ἐνῷ τῶν 37 ἑκατομμ. ἐγκαταστάσεις 160.000 κιλοβάτ. Ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι ὅταν κατασκευάζεται ἓν ἔργον ἢ ἓν εὐρύτερον πλαίσιον, διὰ μίαν ἐγκατάστασιν 240.000 κιλοβατώρων καὶ ἐγκατασταθῇ ἰσχὺς μόνον 160.000 κιλοβάτ, ἀλλὰ ὅλα εἶναι ἕτοιμα καὶ διὰ τὴν τρίτην τουρμπίναν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται σύγκρισις μεταξὺ τῆς δαπάνης τῶν 37 ἑκατ. διὰ τὰ 160.000 κιλοβάτ, πρὸς τὰ 47 ἑκατ. δολλαρίων, διότι ἄλλη ἦτο ἡ προβλεπομένη ἐγκατάστασις τότε καὶ ἄλλη ἡ σημερινὴ. Εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ προβληθῇ, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ κόστος τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας μίας μόνον ἐγκαταστάσεως, ἀλλὰ μιᾶς ὁμάδος ἠλεκτροπαραγωγικῶν ἐγκαταστάσεων. Ὑπεστηρίχθη αὐτό, ἀλλὰ εἴτε ἡ Δ.Ε.Η. εἴτε ὁ Μπόλτον — καὶ θὰ ὁμιλήσω δι’ ὀλίγων διὰ τὸν Μπόλτον — τὸ ὑπεστήριξε αὐτό, οὐδεὶς ἐξέθεσεν ἐπὶ τῇ βάσει τίνων συλλογισμῶν καταλήγει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ κόστος ἑνὸς ἐργοστασίου, ἀλλὰ ἑνὸς συγκροτήματος ἐργοστασίων. Καὶ διατί, τότε, νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ «ἀπόλυτον κόστος» τοῦ συνόλου τῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Δ.Ε.Η., ἀλλὰ μόνον ὡρισμένων ἐγκαταστάσεων αὐτῆς; Καὶ ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ «ἀπόλυτον κόστος» τοῦ συνόλου τῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Δ.Ε.Η., ὡς καθορίζεται εἰς τὸ πόρισμα τῶν πλειονοψηφούντων, τότε φθάνομεν εἰς ἕνα ἀπαγορευτικὸν ἀριθμὸν εἰς 0,009 τοῦ δολλαρίου, ἀκριβῶς σύμφωνα μὲ τὴν κατάθεσιν τοῦ κ. Ἀγγελάτου, ὁ ὁποῖος εἶπε, κ. Βασιλᾶτο, ὅτι τὸ 1966 τὸ «ἀπόλυτον κόστος» τοῦ συνόλου τῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Δ.Ε.Η., θὰ εἶναι 9 μὶλς κατὰ κιλοβατώραν. Ἐὰν προχωρήσωμεν μὲ αὐτὸν τὸν συλλογισμόν, τότε ὄχι μόνον βιομηχανίαν ἀλουμινίου δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ καμμίαν ἄλλην, μὲ ἀκόμη μικροτέραν ἀπὸ τὴν ὑπὸ τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου χρησιμοποιουμένην ποσότητα ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ὁ μόνος ὀρθὸς τρόπος ἀντιμετωπίσεως τῆς ἀνάγκης τῶν ἠλεκτροβόρων βιομηχανιῶν, εἶναι ὁ τρόπος τοῦ καταλλήλου συνδυασμοῦ τῆς καταναλώσεως συνεχείας ἀφ’ ἑνὸς καὶ αἰχμῆς ἀφ’ ἑτέρου, ἐφ’ ὅσον πιστεύομεν, καὶ τὸ πιστεύομεν ὅλοι, νομίζω, ὅτι ἡ ἵδρυσις βιομηχανίας ἀλουμινίου ἐν Ἑλλάδι, θὰ ἀποβῇ ὠφέλιμος διὰ τὸν τόπον. Καὶ διὰ νὰ μὴ λησμονήσω, θὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ διὰ τὸν Μπόλτον. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω ὑπὸ τὴν κάλυψιν τῆς προστασίας τοῦ ἄρθρου 62 τοῦ Συντάγματος, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ δώσω πληροφορίας διὰ τὸν Μπόλτον, ποὺ περιῆλθον εἰς ἐμέ. Τὸ μόνον ποὺ θὰ εἴπω εἶναι νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἐρευνήσῃ, μήπως τυχόν, ὁ Μπόλτον, ἀντὶ νὰ ἐξυπηρετῇ τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα ἐκλήθη νὰ ἐξυπηρετήσῃ, μήπως τυχὸν ἐξυπηρετεῖ συμφέροντα ξένης ἑταιρείας ἀλουμινίου. Περιορίζομαι εἰς αὐτά, διότι δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅσα γνωρίζω ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ὑπὸ τὴν κάλυψιν τοῦ ἄρθρου 62 τοῦ Συντάγματος.

§139Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρωτοπαπαδάκη, μὲ ἐπεκαλέσθητε καὶ ἀναφέρατε τὸν κ. Ἀγγελᾶτον. Ὁ κ. Ἀγγελᾶτος, δὲν εἶναι εἰς τὸ τμῆμα κοστολογήσεως τῆς Δ.Ε.Η.; Ὅτι λέγει, δὲν εἶναι ὀρθόν, ἐφ’ ὅσον εἶναι εἰδικὸς καὶ μηχανολόγος καὶ εἶναι εἰς τὴν κατάλληλον θέσιν; Ἐκτὸς ἐὰν ἐπειδὴ λέγεται Ἀγγελᾶτος καὶ ἴσως κατάγεται ἐκ Κεφαλληνίας, τὸν ὁποῖον δὲν εἶδον ποτέ, ἐτέθη ὑποψία, ὅτι εἶναι πιθανὸν νὰ ὑπάρχῃ ἄλλος λόγος. Διὰ πρώτην φορὰν τὸν εἶδον, ὁ κ. Ἡλιόπουλος τὸν ἐπρότεινε καὶ ἦλθε νὰ ἐξετασθῇ καὶ ἐδεινοπαθήσαμεν ὅλην τὴν Μεγάλην Τετάρτην, μὲ τὰ περίφημα τιμολόγια. Ἐρωτῶ, λοιπόν, δέχεσθε τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ἀγγελάτου, διότι ἐγὼ δὲν εἶμαι εἰδικός, θέλω ἀπὸ σᾶς τὸν εἰδικόν, νὰ ἐπιβεβαιώσετε ἢ νὰ μὴ ἐπιβεβαιώσετε τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀγγελᾶτος.

§140Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐλέχθη, ὅτι τὸ «ἀπόλυτον κόστος» τοῦ συνόλου τῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Δ.Ε.Η. θὰ εἶναι τὸ 1966 9 μίλς. Αὐτὸ τὸ δέχομαι, ἀλλὰ ἡ ἐξέτασις τοῦ κ. Ἀγγελάτου, παρουσίασε, κατ’ ἐμέ, δύο μειονεκτήματα: Θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ ἕνα καὶ εἶναι, ὅτι δὲν ἤμουν ἐγὼ ἐκεῖ διὰ νὰ τὸν ἐρωτήσω καί, ἐὰν ἤμην ἐκεῖ διὰ νὰ τὸν ἐρωτήσω, θὰ ἦτο ὑποχρεωμένος ὁ κ. Ἀγγελᾶτος, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἄξιος τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχει, νὰ μᾶς δώσῃ τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξα ἐγώ. Δὲν εἶναι δυνατὸν μηχανικὸς –ἠλεκτρολόγος, ἀσχολούμενος μὲ τὴν τιμολόγησιν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, νὰ δώσῃ ἄλλην ἀπάντησιν, ἀπὸ αὐτήν, ποὺ ἔδωσα ἐγώ. Δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ προκαλῶ οἱονδήποτε, νὰ συζητήσῃ μαζί μου, ἀλλὰ μαζί μου.

§141Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρωτοπαπαδάκη, ἐγένετο ἡ ἐρώτησις εἰς τὸν μάρτυρα περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖτε καὶ κατέβαλε πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν νὰ μὴ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐρώτησιν. Καὶ κατέβαλε πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν νὰ παραστήσῃ ὅτι δὲν γνωρίζει τίποτε ἀπὸ ὅσα ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ἀσχολούμενος μὲ τὰ τιμολόγια. Καὶ ἀπήντα εἰς πᾶσαν ἐρώτησιν. Δὲν ἔχω τὰ στοιχεῖα μαζί μου, δὲν ἔχω μαζί μου τὰ στοιχεῖα διὰ νὰ σᾶς εἴπω, ποία εἶναι ἡ κατανάλωσις. Δὲν ἔχω τὰ στοιχεῖα, ποία εἶναι ἡ τιμὴ τοῦ ρεύματος. Δὲν ἔχω τὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ σᾶς δώσω καμμίαν πληροφορίαν. Εἶπεν, εἰς ὡρισμένην στιγμήν, ἐπὶ τοῦ κρισίμου θέματος, ὅτι ἡ διεθνὴς βιβλιογραφία, παραδέχεται, ὅτι ἐπιτρέπεται καὶ ἐπιβάλλεται, ὅταν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετηθοῦν βιομηχανίαι ἐθνικοῦ ἐνδιαφέροντος νὰ διατίθενται ἀποκλειστικῶς διὰ τὰς βιομηχανίας αὐτὰς εὐθηνὴ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια, ἐξ εἰδικῶν σταθμῶν παραγωγῆς, ρεύματος εὐθηνοῦ. Καὶ ἔθεσεν αὐτὴν τὴν προϋπόθεσιν ὁ ἐξεταζόμενος ἐκ Κεφαλληνίας μάρτυς.

§142Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τί σημασίαν ἔχει αὐτό; Ἠμποροῦσε νὰ εἶναι καὶ ἐκ Κορινθίας.

§143Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Συνέβη ἀπὸ τὴν Κορινθίαν καὶ τὴν Ἀργολίδα, νὰ μὴ ἐξετασθῇ οὐδεὶς μάρτυς. Καὶ ἐρωτῶ, ἐν συνεχεία, τὸν μάρτυρα: Ἄν ἡ βιομηχανία ἀλουμινίου ἐμπίπτῃ εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν βιομηχανιῶν ἐθνικοῦ ἐνδιαφέροντος, περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσατε προηγουμένως καὶ διὰ τὰς ὁποίας λέγει ἡ βιβλιογραφία, ἡ διεθνής, ὅτι πρέπει νὰ διατίθεται εὐθηνὴ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια, διὰ τὴν τροφοδότησίν των; Καί, ἀντὶ ἀπαντήσεως, κατέφυγεν εἰς ὑπεκφυγὰς καὶ ἔμεινε μεταξεταστέος. Ἐζήτησα καὶ ἀπεφασίσθη ἡ ἐξέτασίς του ἐνώπιον τῆς ὁλομελείας τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀλλά, δὲν ἐκλήθη διὰ νὰ ὁλοκληρώσῃ τὴν ἐξέτασίν του εἰς τὴν ὁλομέλειαν. Αὐτὸς ὑπῆρξεν ὁ περίφημος μάρτυς Ἀγγελᾶτος.

§144Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἄλλωστε, αὐτὸ ποὺ εἶπεν, ὁ κ. Ἀγγελᾶτος, καταθέτων, ὅτι διὰ βιομηχανίας ἐθνικοῦ ἐνδιαφέροντος, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰδικὴ μεταχείρισις, τὸ λέγει καὶ ἡ Δ.Ε.Η. εἰς τὴν πρόσφατον ἀνακοίνωσίν της, διὰ τὸ δάνειον, ὅπου ἀναφέρεται τὸ ἑξῆς: Εἰς τὸ κεφάλαιον περὶ τιμολογίων, ὅτι ἡ μελέτη τὴν ὁποίαν κάμνομεν, ἐνδεχομένως, θὰ μᾶς δώσῃ τὴν δυνατότητα τοιαύτης διαρθρώσεως τῶν τιμολογίων — προσέξατέ του αὐτὸ καὶ σεῖς κ. Λυμπέρη — ὥστε νὰ ὑφίσταται καλυτέρα μεταχείρισις πελατῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν εὐνοϊκωτέραν κατανάλωσιν ἀπὸ πλευρᾶς Δ.Ε.Η. Π.χ., μεγάλαι βιομηχανίαι, μὲ σοβαρὰν καὶ συνεχῆ κατανάλωσιν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Βλέπετε, λοιπόν, κ.κ. βουλευταί, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κανόνων ποὺ θέτει τὸ κοινὸν πόρισμα τῶν συναδέλφων τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τῆς ΕΔΑ, εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συλλογισμῶν τῶν βασικῶν ποὺ διατυπώνουν οἱ πλειονοψηφοῦντες τῆς Ἐπιτροπῆς, καταλήγομεν κατὰ λογικὴν ἀναγκαιότητα εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἐκ τῆς παροχῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας εἰς τὸ ἀλουμίνιον, θὰ ὑπάρξῃ διὰ τὴν ΔΕΗ ὠφέλεια μεγαλυτέρα ἀπὸ ἐκείνην ποὺ ὑπελογίζετο πρὸ πενταετίας. Ἂν δὲ ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι δὲν θὰ εἶναι 115 χιλιάδες τὸ κιλοβὰτ ποὺ θὰ τραβᾶ τὸ Ἀλουμίνιον, ἀλλὰ μόνον τὰ ἀντιστοιχοῦντα εἰς 800 ἑκατομμύρια κιλοβατώρας, ἀντιλαμβάνεσθε τότε πόσον εὐνοϊκωτέρα διαμορφώνεται ἡ εἰκὼν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ ἐργοστασίου Καστρακίου. Καὶ ἐφ’ ὅσον, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τῇ βάσει, ἐπαναλαμβάνω, τῶν συλλογισμῶν ποὺ ἐκτίθενται εἰς τὸ πόρισμα τῶν πλειονοψηφούντων καὶ κατὰ λογικὴν ἀναγκαιότητα, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέπτυξα, καταλήγομεν εἰς τὸ συμπέρασμα αὐτό, τότε νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀσχοληθῶμεν πάλιν μὲ ὅλα τὰ ἄλλα ποὺ γράφονται εἰς τὸ κεφάλαιον ΙΑʹ τοῦ πορίσματος τῶν πλειονοψηφούντων, διότι αὐτὰ ἀποτελοῦν ἁπλῶς ἐπανάληψιν ἐπανειλημμένως λεχθέντων, ἀλλὰ καὶ ἀντικρουσθέντων. Ἀνατρέπονται δὲ πλήρως ἀπὸ τὸ ἀντίστοιχον κεφάλαιον τοῦ πορίσματος τῶν μειονοψηφούντων, κυριολεκτικὰ συντρίβονται, κύριοι βουλευταί. Τοιαύτη ἐπίθεσις, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως νὰ θίξῃ τὸν Κωνσταντῖνον Καραμανλῆν, τόσον μᾶλλον, ὅσον ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος σύμβασις ἐκυρώθη εἰς τὴν οὐσίαν δύο φορὰς ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ὄχι ἀπὸ μόνην τὴν πλειοψηφίαν τῆς ΕΡΕ, καὶ τοῦτο μετὰ διεξοδικωτάτας συζητήσεις. Ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλῆς δι’ ὅσους τὸν γνωρίζουν εἶναι ἤθους αὐστηροτάτου. Ὡς Πρωθυπουργός, κύριοι βουλευταί, κατείχετο ἀπὸ πάθος διὰ τὴν πρόοδον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ διὰ τὴν προστασίαν τοῦ ἐθνικοῦ χρήματος καὶ τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος γενικώτερον. Δι’ αὐτὸ ἤμην πάντοτε σύμφωνος μαζί του καὶ τὸν ἠκολούθουν. Ἀλλὰ εἰς τὸ θέμα τοῦ Ἀλουμινίου δὲν ἠκολούθησα ἐγὼ αὐτόν. Ἐκεῖνος ἠκολούθησεν ἐμένα. Ἐγὼ εἶχα τὴν πρωτοβουλίαν, ἐγὼ διεπραγματεύθην τὴν σύμβασιν, ἐγὼ ἀπὸ ἑλληνικῆς πλευρᾶς συνεφώνησα, ἠμπορῶ νὰ εἴπω καθώρισα τοὺς κυριωτέρους ὅρους τῆς συμβάσεως. Ἐκεῖνος ἐνέκρινε τὰς εἰσηγήσεις μου. Βεβαίως ἐκινήθην πάντοτε μὲ τὴν συνεργασίαν καὶ τὴν πλήρη συμφωνίαν τῶν κατὰ νόμον ἁρμοδίων καὶ ὑπευθύνων συμβούλων τῆς Κυβερνήσεως.

§145ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τοῦ Πεζοπούλου.

§146Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καὶ τοῦ Πεζοπούλου καὶ ἄλλων. Ὅταν καταδικασθῇ ὁ Πεζόπουλος ἀπὸ τὸ Δικαστήριον τὸ πολιτικόν, τότε θὰ ἔχετε δικαίωμα νὰ ὁμιλῆτε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Μέχρις ὅτου δικασθῇ τοῦ ὀφείλετε σεβασμὸν καὶ πρέπει νὰ τοῦ ὀφείλετε σεβασμόν, ὅταν ὁμιλῆτε ὑπὸ τὴν κάλυψιν τοῦ ἄρθρου 62 τοῦ Συντάγματος. Τώρα λοιπόν, ἀποτολμᾶται ἡ διατύπωσις κατηγορίας κατὰ τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ὅταν ὁ ὑπεύθυνος καὶ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἐτιμήθη ἀπὸ τὴν ψῆφον σας, ὅπως ἐτιμήθην ἐγὼ εἰς τὰς 5 Φεβρουαρίου. Σᾶς τὰ ἔχω εἰπῆ καὶ τότε καὶ ἄλλοτε καὶ ὅταν ὡμίλησα εἰς τὰς 29 Ἰανουαρίου παρεπονέθην ἐναντίον τῶν τριῶν δικαστικῶν τότε, διότι, καίτοι ἁρμόδιον καὶ ὑπεύθυνον, δὲν μὲ ἐκάλεσαν καὶ ἦτο γνωστόν, ὅτι ἐγὼ πάντοτε ἐχειρίσθην τὸ θέμα τοῦ ἀλουμινίου. Κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἀπευθύνομαι εἰδικώτερον πρὸς σᾶς, διότι ἀποτελεῖτε τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Ἂν κατορθώσετε νὰ ἀπελευθερώσετε τὴν συνείδησίν σας ἀπὸ κομματικὰς σκέψεις καὶ πάθη, τότε μόνον θὰ ἠμπορέσετε νὰ κρίνετε μὲ συνείδησιν δικαστικήν. Καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς σᾶς παρακολουθεῖ. (Χειροκροτήματα).

§147Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ κάμω μίαν καὶ μόνην ἐρώτησιν.

§148Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Κουτσοχέρα, ὡμίλησα ἀρκετά, εἶσθε ἄνθρωπος μορφωμένος καὶ γνωρίζετε νὰ ὁμιλῆτε, ἂν ἔχετε νὰ μᾶς εἰπῆτε τίποτε ἀξιόλογον, ζητήσατε τὸν λόγον ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ ἐλᾶτε νὰ ὁμιλήσετε, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν πρόκειται νὰ καθήσω ἐδῶ διὰ νὰ μοῦ κάμετε μίαν οἱονεὶ ἀνάκρισιν, οὔτε σεῖς, οὔτε οἱοσδήποτε ἄλλος, εἰπέτε ὅ,τι θέλετε σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς.

§149Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Δὲν πρόκειται νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι θέλω νὰ κρίνω κατὰ δικαστικὴν συνείδησιν. Ἐλήφθη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς νὰ ἀπευθύνωνται ἐρωτήσεις εἰς τοὺς κ.κ. εἰσηγητὰς εἰς τὸ τέλος τῆς ἀγορεύσεως. Εἶμαι ὁ εἰσηγητὴς καὶ ἡ ἐρώτησίς μου δι’ ὑμῶν, κ. Πρόεδρε, εἶναι: Πράγματι, πιστεύει ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ὅτι ὀφείλεται σεβασμὸς εἰς τὸν Πεζόπουλον; Τὸν ἐρωτῶ ὡς πολιτικὸν ἄνδρα, τίποτε ἄλλο.

§150Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, τὸ ἑξῆς: Ὅτι ὀφείλεται εἰς πάντα διωκόμενον κατηγορούμενον ἢ μὴ Ἕλληνα πολίτην ἤ, λέγω, εἰς πάντα ἄνθρωπον ὀφείλεται σεβασμὸς μέχρι τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὑπάρξῃ τελεσίδικος καταδικαστικὴ ἀπόφασις. Καὶ ὀφείλεται, εἶπον, αὐτὸς ὁ σεβασμός, τόσον μᾶλλον ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διότι ὅ,τι διατυπώνεται ἐδῶ διατυπώνεται ὑπὸ τὴν κάλυψιν τοῦ ἀκαταδιώκτου τοῦ βουλευτοῦ. Καὶ θὰ ἔπρεπε, κύριε Πρόεδρε, ἄνθρωπος τῆς καταρτίσεως καὶ τῆς πνευματικῆς ἀναπτύξεως τοῦ κ. Κουτσοχέρα.....

§151Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Εὐχαριστῶ πολύ.

§152Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. .... νὰ ἔχῃ ἐνστερνισθῆ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω καὶ νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ ἐκεῖνος, ὄχι ἐγώ.

§153Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ἐγώ, ἐπειδὴ ἐκτιμῶ τὴν κρίσιν σας, ὡς πολιτικοῦ ἀνδρός, σᾶς ἠρώτησα: Δὲν διεμορφώσατε ἕως σήμερον γνώμην περὶ τοῦ ἀνδρὸς αὐτοῦ; Τίποτε ἄλλο.

§154Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν τολμῶ νὰ διατυπώσω ἄποψιν ἐναντίον ἑνὸς κατηγορουμένου, μέχρις ὅτου ὑπάρξῃ δικαστικὴ ἀπόφασις. Ἔτσι σέβομαι ἐγὼ τὴν δικαιοσύνην.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἡλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§156Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐννοηθοῦν αἱ ἐκδηλωθεῖσαι ἀντιδράσεις ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διάκεινται φιλικῶς πρὸς τὰ ἐγκαλούμενα πρόσωπα. Θὰ ἦτο νοητόν, νὰ δοθῇ ἐξήγησις εἰς τὴν ἀντίδρασιν πρῶτον τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ὁ ὁποῖος ἔσπευσεν ἅμα τῇ ἀναγνώσει τοῦ πορίσματος τῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ ὁμιλήσῃ περὶ παραγραφῆς. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ κάποια ἐξήγησις εἰς τὸν τόνον τῶν ἐφημερίδων, τῶν φιλικῶν πρὸς τὰ διωκόμενα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν παρέλειψαν οὐδεμίαν ὕβριν νὰ ἐκτοξεύσουν ἐναντίον τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, εἰδικῶς τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς. Ὡμίλησαν περὶ στιγματισμένων μέχρι θανάτου καὶ πέραν τοῦ τάφου. Θὰ ἦτο ἀκόμη δυνατόν, νὰ δεχθῇ κανείς, νὰ ἀνεχθῇ κανεὶς αὐτὰς τὰς κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι διατυποῦνται εἰς τὴν πρότασιν τῆς μειοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἐπιχειρεῖται μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς πλειοψηφίας νὰ διωχθῇ μία παράταξις, διὰ μόνον τὸν λόγον, ὅτι ἤσκησε μίαν πολιτικήν, ὅταν ἦτο εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ διώκεται τώρα, ἐνῷ εὑρίσκεται ἐκτὸς τῆς ἐξουσίας. Ἀκόμη, θὰ ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ κάποια ἐξήγησις καὶ εἰς τὴν ἄποψιν τὴν διατυπωθεῖσαν ἀπὸ ἀρχηγὸν ἐπίσης κόμματος, ὅτι εἶναι ἄσματα αὐτά, περὶ τὰ ὁποῖα ἀσχολεῖται ἡ Ἐπιτροπή, ἄσματα ἐν μέσῳ δυστυχίας, ἐν μέσῳ πυρκαϊῶν καὶ πυρπολήσεων τῶν οἰκιῶν ἡμῶν. Ἔτσι εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἔτσι ὑπεδέχθη τὸ πόρισμα. Ὅλα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν ἀνεκτά, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι αὐτὸ τὸ πόρισμα, ὅτι αἱ σκέψεις τοῦ πορίσματος εἶχον αἰφνιδιάσει τὴν δημοσίαν γνώμην, εἶχον πέσει ὡς κεραυνὸς ἐν αἰθρίᾳ εἰς τὴν δημοσίαν ζωὴν τοῦ τόπου, εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Ἐν τούτοις θὰ ἦτο μεγάλη ὑποκρισία ὁ ἰσχυρισμὸς καὶ θὰ ἀπεδείκνυε καὶ ἀποδεικνύει τὴν προσπάθειαν νὰ συγκαλυφθῇ τὸ ἔγκλημα. Αἱ ἐκδηλώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο σχετικῶς μὲ τὸ πόρισμα εἶναι γνωσταὶ εἰς ὅλους τοὺς Ἕλληνας καὶ εἰς τὴν τελευταίαν γωνίαν τῆς χώρας εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ πράξεις, τὰς ὁποίας ἡ πλειοψηφία τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς χαρακτηρίζει ὡς ἐγκλήματα καὶ τὰ πρόσωπα, μὲ τὰ ὁποῖα συνδέει τὰς πράξεις αὐτὰς τὸ πόρισμα, ἀποτελοῦν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, τὸ ἐπίκεντρον τῶν ἐπικρίσεων, δεινοτάτων ἐπικρίσεων καὶ ἔναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατηγοροῦνται καὶ ἔναντι ἐκείνης τῆς ἐπιχειρήσεως ἐντὸς τῆς ὁποίας ἔλαβε χώραν, αὐτὴ ἡ σωρεία τῶν βρωμερῶν γεγονότων, αὐτὴ ἡ ἱστορία, ἡ ὁποία ἐξυφαίνεται ἐπὶ ἔτη μέσα εἰς τὴν μεγαλυτέραν ἐπιχείρησιν τοῦ τόπου. Αὐτὸ εἶναι σήμερον λοιπὸν τὸ θέμα καὶ δὲν δικαιολογεῖται καμμία ἔκπληξις καὶ δὲν δικαιολογεῖται καθόλου ἡ ἀντίδρασις, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη ἀπὸ τὴν πλευρὰν αὐτήν, ἡ ὁποία ἔχει τοποθετηθῆ φιλικῶς πρὸς τὰ διωκόμενα πρόσωπα. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἰδιαιτέρως πρέπει νὰ ὑπογραμμισθῇ εἶναι τοῦτο: Εἴχομεν ἐλπίσει, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ κάποια διάθεσις νὰ προσεγγίσωμεν ὅλοι μαζί, ὅλη ἡ πολιτικὴ ἡγεσία τοῦ τόπου, ὅλοι οἱ ὑπεύθυνοι ἄνθρωποι εἰς τὸν τόπον αὐτόν, νὰ προσεγγίσωμεν αὐτὰ τὰ γεγονότα, νὰ τὰ ἐρευνήσωμεν μὲ καλὴν πίστιν, νὰ ἴδωμεν ἐὰν ὑπάρχῃ τι μεμπτὸν εἰς τὰς πράξεις ἐκείνων, διὰ τὰς ὁποίας καταγγέλλονται τὰ πρόσωπα τὰ ἐγκαλούμενα περὶ τῶν ὁποίων συζητεῖ σήμερον ἡ Βουλή. Ἀντὶ τούτου, βλέπομεν μίαν προσπάθειαν συγκαλύψεως, μίαν προσπάθειαν φυγῆς πρὸ τῆς εὐθύνης νὰ εἴπωμεν εὐθέως τὴν γνώμην μας περὶ τῶν γεγονότων, περὶ τῶν πράξεων καὶ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὰς πράξεις αὐτάς. Ἔφθασε τὸ πόρισμα νὰ ὑποστηρίζῃ, ὅτι ἀποτελεῖ δίωξιν κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἡ ἀπόφασις τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἔφθασεν ἀκόμη καὶ ὁμιλεῖ περὶ ὑποκλοπῆς ἐγγράφων ἀπὸ μέρους μελῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀπὸ τὴν ΔΕΗ, προκειμένου νὰ ἀποκαλυφθοῦν ὡρισμέναι πράξεις, παράνομοι πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν εἰς τὴν ΔΕΗ καὶ ὁμιλεῖ περὶ ὑποκλοπῆς διὰ τὴν ἀποκάλυψιν τῶν ἐγγράφων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀκριβῶς ἀποδεικνύουν τὴν ἐνοχὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐκτὸς τῆς ΔΕΗ ἐβοήθουν διὰ τὴν διάπραξιν αὐτῶν τῶν ἐγκλημάτων. Κατηγορεῖται ὡς ὑποκλέψας ἔγγραφον ὁ κ. Ι. Ζίγδης, διὰ νὰ εὕρουν ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου ἀφορμὴν νὰ δείξουν, νὰ ὑπογραμμίσουν, ὅτι γίνεται τόση σατανικὴ δίωξις ἐναντίον τῶν προσώπων τῶν διωκομένων, ὥστε νὰ γραφῇ ἀκόμη, ὅτι ἔφθασαν νὰ κλέβουν ἐκεῖνοι ποὺ σκέπτονται κακὰ ἐναντίον τῶν διωκομένων προσώπων. Ἀλλὰ ὑπάρχει, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς μειοψηφίας, μία σκέψις, ἡ ὁποία πράγματι δὲν ἦτο ἄξιον νὰ ἐμφανισθῇ εἰς δημόσιον ἔγγραφον, ἀπευθυνόμενον πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων. Ἀποφεύγω νὰ τὴν χαρακτηρίσω προκαταβολικῶς. Τὴν θέτω ἁπλῶς ὑπ’ ὄψει σας. Ἰδοὺ σκέψεις μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα ἐκλήθησαν νὰ κρίνουν περὶ τοῦ ἂν ὑπάρχουν παράνομοι πράξεις εἰς τὴν ΔΕΗ καὶ περὶ τοῦ ποῖοι εἶναι οἱ ὑπεύθυνοι διὰ τὰς πράξεις αὐτάς. Γράφει ἡ ἔκθεσις: «Θὰ ἦτο προφανῶς ἄξιον σοβαρότητος τῆς Ἐπιτροπῆς ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἀντιπαραβάλῃ εἰς τὰς ..... ἀντιπολιτευομένων βουλευτῶν». Ἔφθασεν εἰς αὐτὴν τὴν ταπεινότητα ἡ ἔκθεσις αὐτή, νὰ μὴ δέχεται νὰ ἀντιπαραβάλῃ κἂν τὰς μαρτυρίας βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὴν ΕΡΕ, πρὸς τὰς μαρτυρίας τῶν οἱωνδήποτε προσώπων, διὰ τὰ ὁποῖα χθὲς ὡμίλησεν ὁ συνάδελφος κ. Γρηγορίου. Δὲν δέχεται οὔτε νὰ ἀντιπαραβάλῃ τὰς μαρτυρίας τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὴν ΕΡΕ. Συνεπῶς, κατὰ τὴν ἰδίαν λογικὴν καὶ μὲ τὴν ἰδίαν κρίσιν δὲν δέχεται οὔτε τὰς σκέψεις οὔτε τὴν κρίσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὴν ΕΡΕ τὴν μειοψηφίαν, ἡ ἔκθεσις τῆς πλειοψηφίας. Καὶ ποῖοι εἶναι οἱ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἐξητάσθησαν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ; Εἶναι ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ὁ κ. Ζίγδης, ὁ ὁποῖος εἶχε ἐξετασθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐλέγχου τῆς ΔΕΗ. Εἶναι γνωστὸν μὲ πόσους ἀγῶνας μὲ πόσην πίστιν καὶ μὲ πόσην σκληρότητα ἐπεδίωξε νὰ ἀποκαλύψῃ αὐτὰ τὰ βρωμερὰ σκάνδαλα, τὰ ὁποῖα συνέβαιναν εἰς τὴν Δ.Ε.Η. ὁ κ. Ι. Ζίγδης, ὅταν ἦτο βουλευτὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα τὸ νὰ δέχεται ἢ ὄχι νὰ συγκρίνεται ἢ νὰ μὴ τίθεται κἂν ὑπὸ σύγκρισιν, ὅπως λέγει ἡ μειοψηφία μὲ τὰς γνώμας τῶν ἄλλων ἀπιθάνων προσώπων, τὰ ὁποῖα ἐξητάσθησαν ὡς μάρτυρες δὲν εἶναι πλέον θέμα ἰδικόν μου νὰ τὸ προασπίσω ἢ νὰ τὸ ὑπερασπίσω. Ἐκεῖνο ὅμως, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δικαιοῦμαι νὰ ὁμιλήσω εἶναι τοῦτο, ὅτι πράγματι εἶναι ἀνάξιον νὰ δεχθῶ τὶς ταπεινὲς αὐτὲς σκέψεις προκειμένου νὰ κρίνω τὴν γνώμην καὶ τὴν μαρτυρίαν ἑνὸς ἐπιστήμονος, ὁ ὁποῖος ἔχει τιμήσει τὸν τόπον αὐτόν, ὁ ὁποῖος ἔχει γράψει ἱστορίαν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ἀπὸ ἀπόψεως ἤθους ἄμεμπτος εἰς ὅλην του τὴν ζωήν. Δὲν δέχομαι πράγματι καὶ εἶναι ἀνάξιον ἡμῶν τοὐλάχιστον, εἶναι ἀνάξιον, νομίζω καὶ τῆς Βουλῆς νὰ δεχθῇ αὐτὴν τὴν ταπεινὴν σκέψιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θέσῃ τὴν διαμαρτυρίαν τοῦ κ. Κιτσίκη εἰς τὴν γνώμην ἢ τὴν μαρτυρίαν τῶν ἀπιθάνων ἐκείνων προσώπων, τὰ ὁποῖα προσεπάθησαν μὲ κάθε τρόπον νὰ ἀποφύγουν τὴν διαφώτισιν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἀνεφέρθησαν πολλαί, θὰ ἀναφέρω δύο, διὰ νὰ ἴδητε μὲ ποίους ἀνθρώπους δὲν δέχονται οἱ κύριοι τῆς μειοψηφίας νὰ συγκρίνουν τὴν γνώμην καὶ τὴν μαρτυρίαν τοῦ καθηγητοῦ κ. Κιτσίκη. Ὁ Κυβερνητικὸς ἐπίτροπος εἰς τὴν Δ.Ε.Η. ὁ Βλαχόπουλος, ἐρωτᾶται δι’ ὅλα τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀνεφέροντο εἰς τὸ κατηγορητήριον τὶ γνωρίζει καὶ εἰς ὅλα στερεοτύπως ἀπαντᾶ, «δὲν γνωρίζω τίποτε», «δὲν ἐνθυμοῦμαι τίποτε». Ἐρωτᾶται ἐὰν εἰς τὸ τάδε συμβούλιον ὅπου συνεζητήθη τὸ τάδε θέμα ἔλαβε μέρος καὶ τὶ ἐλέχθη εἰς τὸ συμβούλιον. Ἡ ἀπάντησις, «δὲν ἐνθυμοῦμαι τίποτε». Καὶ ἐχρειάζετο νὰ τοῦ ἀναγνώσωμεν ὄχι τὰ Πρακτικά, ἀλλὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔλεγεν εἰς τὴν συνεδρίασιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου διὰ νὰ ὑποχρεωθῇ τελικῶς νὰ δίδῃ ἐξηγήσεις ἐπὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔλεγεν. Αὐτὸς εἶναι ὁ μάρτυς, πρὸς τὸν ὁποῖον οἱ κύριοι τῆς μειοψηφίας δὲν δέχονται νὰ ἀντιπαραβάλουν τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Ζίγδη καὶ τοῦ κ. Κιτσίκη. Καὶ ἔρχεται ἕτερος μάρτυς ὁ κ. Γρηγ. Πανᾶς. Τοὺς ἀναφέρω ἐπωνύμως διότι εἶναι πρόσωπα, τὰ ὁποῖα κατεῖχον ὑψηλὰς θέσεις εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ εἰς τὴν διοίκησιν.

§157Σ. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ἀναξίως.

§158Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Γρηγ. Πανᾶς ἠρνεῖτο ἐπίσης τὰ πάντα. Ἠρωτήθη ἐπιμόνως καὶ κατ’ ἐπανάληψιν, ἐὰν ἐνθυμῆτε πότε ἔλαβε γνῶσιν τῶν δημοσιευμάτων τοῦ τύπου διὰ τὰ σκάνδαλα τοῦ Πεζοπούλου εἰς τὴν Δ.Ε.Η. Ἀπήντα καὶ ἀπήντα μονίμως, ὅτι ἔλαβε γνῶσιν μόνον ἀπὸ τὰ δημοσιεύματα τῆς «Ἐλευθερίας» τοῦ 1962. Ἠρωτήθη ἐπιμόνως, ἐὰν εἰς τὴν συνεδρίασιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Δ.Ε.Η. εἰς τὸ ὁποῖον μετεῖχεν, ἐγένετο συζήτησις περὶ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἐγράφοντο εἰς τὸν τύπον ἐναντίον Πεζοπούλου καὶ ἀπαντᾶ κατηγορηματικῶς, ὄχι, δὲν ἐνθυμοῦμαι νὰ ἔγινε τοιαύτη συζήτησις. Ἠρωτήθη περαιτέρω, ἐὰν ὁ ἴδιος εἶχε λάβει μέρος εἰς καμμίαν τοιαύτην συζήτησιν καὶ ἀπήντα κατηγορηματικῶς ὄχι. Καὶ ἐχρειάσθη νὰ τοῦ ἀναγνώσωμεν τὰ Πρακτικά, εἰς τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον φαίνεται ὅτι παρίστατο, ἀλλὰ ἔλαβεν ἐνεργὸν μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, ἔλαβεν ἐνεργὸν θέσιν ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ τιθεμένου, ἐὰν πρέπει νὰ γίνῃ δίωξις ἐναντίον τῶν ἐφημερίδων ποὺ ἔγραφαν κατὰ τῆς Δ.Ε.Η. ἢ ὄχι καὶ τότε ἀντελήφθη πλέον —καὶ αὐτὸ εἶναι δύο χρόνια πρὶν ἀπὸ τὰς δημοσιεύσεις τῆς «Ἐλευθερίας», τὸ 1960— τότε ἀντελήφθη πλέον, ὅτι κάτι εἴχομεν διαβάσει καὶ ἡμεῖς. Διότι ἐκαλύπτετο πρὸ αὐτοῦ, «θὰ ἔχουν τάχα διαβάσει ὅλα τὰ πρακτικά;» Ἂς εἴπω ὄχι, εἶναι τὸ εὐκολώτερον. Καὶ τότε ἠναγκάσθη νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Πανᾶς, ὁ ἐξαίρετος αὐτὸς ἄνθρωπος διὰ τὸν ὁποῖον ὡμίλησαν οἱ κύριοι τῆς μειοψηφίας, ἠναγκάσθη νὰ ἀπαντήσῃ πλέον, νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις καὶ τοῦ ἔφυγε καὶ ἡ τσίκλα —διότι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἐξετάσεώς του ἐμασοῦσε καὶ τὴν τσίκλαν του. Ἰδοὺ μὲ ποίους μάρτυρας δὲν δέχεται νὰ συγκρίνῃ ἡ μειοψηφία τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Κιτσίκη καὶ τοῦ κ. Ζίγδη. Κύριοι βουλευταί, εἶπον, ὅτι τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀπησχόλησαν τὴν ἐπιτροπήν μας αἱ παράνομοι πράξεις, τὰς ὁποίας ἠρευνήσαμε καὶ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα βαρύνονται μὲ τὰς πράξεις αὐτάς, δὲν ἐνεφανίσθησαν τὸ πρῶτον εἰς τὴν δημοσίαν ζωήν. Ἤδη ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1960 ἤρχισαν δημοσιεύματα ἐναντίον τοῦ Πεζοπούλου διὰ παρανόμους πράξεις εἰς τὴν Δ.Ε.Η. Τὸν Μάρτιον τοῦ 1960 τὸ σκάνδαλον γίνεται δημόσιον, διότι ἀνεφέρθη αὐτὸ εἰς Δικαστήριον. Ἀνεφέρθη, ὅτι ὁ Πεζόπουλος ἐπῆρε χιλιάδες χρυσὲς λίρες μὲ τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ πληρώσῃ διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὸ διαζύγιον, ἀπὸ προμηθείας του ἀπὸ τὴν Δ.Ε.Η. Τὸν Ἰούνιον καὶ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1960 ἔρχεται ἡ ὑπόθεσις τῆς συμβάσεως τοῦ Ἀλουμινίου, ἡ ὁποία ἐκατηγορήθη ὡς σύμβασις — σκάνδαλον τοῦ αἰῶνος. Ὁ ἴδιος ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Καραμανλῆς, κατὰ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1960 εἶχεν ὁμιλήσει εἰς τὸν Πέτρον Γουναράκην, τὸν Πρόεδρον τῆς ΔΕΗ, περὶ διαβλητῶν σχέσεων τοῦ Πεζοπούλου μὲ τὴν Ἑταιρείαν ΕΜΠΑΣΚΟ, δι’ ὃν λόγον ἐζήτει καὶ νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ ἐπιτυχία τῆς Ἑταιρείας ΕΜΠΑΣΚΟ εἰς τὸν διαγωνισμὸν διὰ τὰ Κρεμαστά. Ὅλα αὐτὰ εἶχον γίνει τὸ 1960 καὶ ἦσαν ἐν γνώσει τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἦσαν δημόσιον θέμα, εἶχαν τεθῆ εἰς δημοσίαν συζήτησιν. Αὐτὰ ὅλα εἶχαν ὁδηγήσει τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς 15.2.1960 νὰ ἔλθῃ καὶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἔλαβε μίαν μεγάλην ἀπόφασιν νὰ ἱδρύσῃ τὸ συμβούλιον τιμῆς καὶ ὅτι προτίθεται νὰ καταθέσῃ πρὸς τοῦτο νομοσχέδιον διὰ νὰ προστατεύσῃ τὴν τιμὴν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Βεβαίως αὐτὸ τὸ μεγαλεπήβολον σχέδιον τὸ ἐγκατέλειψεν. Ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπογραμμισθῇ, ὅτι τότε ἔκαμε μίαν τρομερὰν ἐπίθεσιν ἐναντίον τῶν ἀντιπολιτευομένων, ὅλων τῶν ἀντιπολιτευομένων, οἱ ὁποῖοι ἐκύτταζαν νὰ σπιλώσουν τὸ μεγάλον του ἔργον, ὅτι εἶναι ἡ μοῖρα τῆς ἱστορίας, οἱ μεγάλοι ἄνδρες καὶ τὰ μεγάλα ἔργα νὰ σπιλώνωνται ἀπὸ τοὺς μικρούς. Αὐτὰ εἶχεν εἴπει τότε καὶ ἐξήγγειλε κάτι ἄλλο, ὅτι θὰ ζητήσῃ τροποποίησιν τοῦ Συντάγματος διὰ νὰ φιμώσῃ τὸν τύπον, διότι εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ γράφῃ ὁ τύπος αὐτὰ τὰ ὁποῖα γράφονται.

§159Η. ΗΛΙΟΥ. Καὶ τοὺς βουλευτάς.

§160Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τοὺς βουλευτάς. Καὶ ἐγνώριζαν λοιπὸν ἔκτοτε καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος καὶ ἡ παράταξις ἡ Κυβερνῶσα τότε ὅλα ὅσα ἐλέγοντο περὶ τὴν ΔΕΗ καὶ διὰ τὴν ΔΕΗ καὶ δι’ ὅλα τὰ ἄλλα σκάνδαλα ἐκτὸς τῆς ΔΕΗ, τὰ ὁποῖα διεπράττοντο ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην. Δὲν αἰφνιδιάσθησαν λοιπὸν μὲ τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ ἐξηκολούθησαν. Τὸ 1961 δημοσιεύονται αἱ ἐπιστολαὶ Φιλαρέτου, αἱ ὁποῖαι ἐπιβεβαιώνουν αὐτὴν τὴν ἀθέμιτον συναλλαγὴν Πεζοπούλου εἰς βάρος τῆς Δ.Ε.Η. Μέτρον οὐδέν. Καὶ ἔρχεται τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1962 ὁ κ. Παπαληγούρας, Ὑπουργὸς τότε τοῦ Συντονισμοῦ, ἀνταλλάσσει μίαν ὡραίαν ἀλληλογραφίαν μὲ τὸν Γουναράκην καὶ μὲ τὸν Πεζόπουλον, ὅπου οἱ μὲν Γουναράκης καὶ Πεζόπουλος δηλώνουν εἰς τὸν Ὑπουργόν, ὅτι δὲν δέχονται νὰ κάμουν ἐκεῖνο, ποὺ τοὺς λέγει περὶ τοῦ διαγωνισμοῦ τοῦ Καστρακίου, νὰ δώσουν τὴν προσφορὰν ἑνὸς διαγωνισθέντος οἴκου εἰς ἄλλον διαγωνισθέντα οἶκον, διότι αὐτὸ εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὴν γενικὴν ἀρχὴν ποὺ ἰσχύει εἰς τὴν ΔΕΗ καὶ θέλουν νὰ προστατεύσουν τὴν ΔΕΗ. Μίαν φορὰν ἔκαμαν λάθος καὶ ἐδέχθησαν τὰς Κυβερνητικὰς ὑποδείξεις, ὅταν κατ’ ἀπαίτησιν τοῦ κ. Μάρτη, Ὑπουργοῦ τότε τὸ 1960, ἐδέχθησαν νὰ δώσουν καὶ ἔδωσαν τὰς προσφορὰς ΕΜΠΑΣΚΟ εἰς τὴν ἀνταγωνίστριά της Ἑταιρείαν E.C.I. Συνεπῶς δὲν δεχόμεθα νὰ ἐκτελέσωμεν τὴν ἐντολήν σας καὶ ἀκούσατε τὶ ἀπαντᾷ ὁ κ. Παπαληγούρας, ὁ προϊστάμενος καὶ ἐλέγχων Ὑπουργὸς πρὸς τοὺς ὑφισταμένους του: «Δὲν ἔχει ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ σᾶς διὰ νὰ προστατεύσετε τὸ κῦρος της, ἀντιθέτως σεῖς ἔχετε ἀνάγκην ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀπὸ ἐμένα, ἀπὸ τὸν συνάδελφόν μου τῆς Βιομηχανίας, νὰ προστατεύσωμεν τὸ ἰδικόν σας κῦρος, ὅπως τὸ ἐκάμαμεν καὶ εἰς τὸ πρόσφατον καὶ εἰς τὸ ἀπώτερον παρελθόν». Ἐπροστάτευσα, δηλώνει ὁ κ. Παπαληγούρας, εἰς τὴν ἐπιστολήν του καὶ εἰς τὸ πρόσφατον καὶ εἰς τὸ ἀπώτερον παρελθὸν τὸ κῦρος τοῦ Πεζοπούλου καὶ Γουναράκη ἀπὸ διαβολάς. Ποῖαι ἦσαν αὗται αἱ διαβολαί, αὗται αἱ πράξεις, αἱ ὁποῖαι τοὺς διέβαλον ἢ αἱ φῆμαι ποὺ τοὺς καθίστων διαβλητούς, ἀπὸ τὰς ὁποίας τοὺς ἐπροστάτευσεν ὁ κ. Παπαληγούρας; Δὲν ἐγνώριζε τίποτε περὶ τοῦ τὶ ἐγένετο εἰς τὴν ΔΕΗ; Καὶ προχωροῦμεν πλέον πρὸς τὴν λύσιν τοῦ δράματος τὸν Ἰούνιον τοῦ 1962. Πρὸ τούτου, διότι ἔδωσε μίαν εἰκόνα, ἀλλὰ ὄχι πλήρη, χθὲς ὁ κ. Παπαληγούρας, πρὸ τοῦ Ἰουνίου 1962, ὅτε ἐδῶ ἔγινε μακρὰ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀποκεφαλισμοῦ τῆς ΔΕΗ ἀπὸ τὴν διοίκησίν της, ἕνα μῆνα πρὶν ὁ Π. Γουναράκης, Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ, παρουσιάσθη εἰς τὸν κ. Παπαληγούραν καὶ τοῦ εἶπεν, ὅτι ἐδῶ ὁ τύπος ἐφούντωσεν, ὁ τύπος ὁλόκληρος γράφει διὰ τὰ σκάνδαλα τῆς ΔΕΗ καὶ διὰ τὰ σκάνδαλα Πεζοπούλου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκρατηθῇ πλέον ἡ κατάστασις καὶ καταθέτει ὁ Γουναράκης, ὅτι εἰς τοὺς διαδρόμους καὶ οἱ κλητῆρες ἀκόμη συζητοῦν διὰ τὰ σκάνδαλα τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς ΔΕΗ. Καὶ ζητεῖ ὁ κ. Γουναράκης ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ ἄδειαν εἰς τὸν κ. Πεζόπουλον, νὰ τὸν ἀπομακρύνῃ ἀπὸ τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν καὶ νὰ κινήσῃ τὴν διαδικασίαν τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως, ὥστε νὰ γίνῃ ἔλεγχος περὶ τῶν καταγγελιῶν. Καὶ ὁ κ. Παπαληγούρας ἀπαντᾶ, δὲν τὸν διώχνω τὸν Πεζόπουλον ἀπὸ Γενικὸν Διευθυντὴν μέχρις ἀποδείξεως τοῦ ἐναντίου. Δι’ ἐμὲ εἶναι ἔντιμος ἄνθρωπος ὁ κ. Πεζόπουλος. Ἀπὸ τὸν Μάϊον τοῦ 1962, ἕνα μῆνα πρὶν νὰ γίνῃ ὁ σεισμός, ἕνα μῆνα πρὶν νὰ ἔλθῃ ἐδῶ ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ δὲν ὑπήκουσε ἐκεῖνος νὰ παραιτηθῇ, νὰ ζητῇ τὴν κεφαλήν των ἐπὶ πίνακι, ἕνα μῆνα πρὶν δὲν εἶχε καταλάβει περὶ τίνος ἐπρόκειτο, ἔντιμον ἄνθρωπον τὸν ἐθεώρει ὁ κ. Παπαληγούρας τὸν κ. Πεζόπουλον καὶ ἀρνεῖται εἰς τὸν κ. Γουναράκην νὰ δεχθῇ τὴν πρότασίν του νὰ κάμῃ ἀνάκρισιν, ἀπομακρύνων προσωρινῶς τὸν Πεζόπουλον, ἐδέχθη ὅμως κάτι ἄλλο, διότι ὁ κ. Γουναράκης πλέον προφανῶς θέλων νὰ ὑπεραμυνθῇ ἑαυτοῦ του εἶπε, τότε θὰ μοῦ δώσετε ἐμένα ἄδεια νὰ φύγω, καὶ ἀπήντησε, νὰ φύγῃς, κ. Πρόεδρε, νὰ πάρῃς ἄδεια. Καὶ ἔφυγεν ὁ κ. Γουναράκης διὰ νὰ συνεχίσῃ μόνος ὁ Πεζόπουλος, διότι μετὰ ἕνα μῆνα ὁ κ. Γουναράκης ἔλειπεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Αὐτὰ βεβαιώνει ὁ κ. Γουναράκης καὶ προσέθεσεν ἐξεταζόμενος εἰς τὴν ἀνακριτικὴν ἐπιτροπήν, διότι τοῦ εἶπε καὶ κάτι ἄλλο, εἰς ὥρας ἀνενδότου ἀγῶνος ἐγὼ δὲν διώχνω τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν μιᾶς ἐπιχειρήσεως ποὺ εἶναι ἡ πρώτη ἐπιχείρησις εἰς τὴν χώραν. Ἰδοὺ λοιπὸν ποῖον ἦτο τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ἐπεκράτει παρὰ τῇ Κυβερνήσει τότε σχετικῶς μὲ τὰ ἔργα καὶ τὰς ἡμέρας τοῦ κ. Πεζοπούλου εἰς τὴν ΔΕΗ.

§161Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Νὰ ὑπενθυμίσω τὰς χρονολογίας: Εἰς τὰς 15 Μαΐου ὁ ἴδιος ὁ κ. Πεζόπουλος μοῦ ζητεῖ νὰ ἐφαρμόσω τὴν διαδικασίαν περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖ ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος. Καὶ εἰς ὑποστήριξιν τῶν ἀπόψεων τοῦ κ. Πεζοπούλου ἔρχεται ὁ κ. Γουναράκης. Ταῦτα προκύπτουν ἐκ τῶν φακέλλων, ὑπάρχει ἀναφορὰ τοῦ κ. Πεζοπούλου, διότι εἶχεν ἐκδοθῆ τὸ βούλευμα Στυλιωτοπούλου, τὸ ὁποῖον ἦτο μὲν ἀπαλλακτικόν, ἀλλ’ εἶχεν αἰχμὴν σαφῆ κατὰ τοῦ Πεζοπούλου. Ἐγὼ μάλιστα ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐκδόσεως τοῦ βουλεύματος, καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Πεζοπούλου. Μόλις ἔλαβα τὸ βούλευμα καὶ τὴν ἀναφορὰν τὰ παρέδωσα εἰς τὸν νομικὸν σύμβουλον. Μὲ ἐπισκέπτεται μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, μετὰ τὴν 15ην Μαΐου, ὁ κ. Γουναράκης, ὁ ὁποῖος μοῦ ζητεῖ νὰ δεχθῶ τὴν ἄποψιν Πεζοπούλου. Ἐγὼ τὸ ἀρνοῦμαι. Διατί; Διότι, κ. συνάδελφε ἐπὶ τοῦ βήματος, εἰς τὰς 11 Μαΐου εἶχε δημοσιευθῆ, ἀκριβῶς, αὐτὸ τὸ ἄρθρον εἰς τὴν «Ἐλευθερίαν». Καὶ γνωρίζω, ὅτι ἐπίκειται συνέχεια ἄρθρων καὶ εἶμαι ἐπιφυλακτικός. Καὶ σκέπτομαι, μήπως πρέπει νὰ γίνῃ βαθυτέρα ἐγχείρησις καὶ τομή. Καὶ ὄχι μόνον αὐτὸ ποὺ λέγω εἶναι ἀληθές, ἀλλὰ ἰδὼν ὁ κ. Πεζόπουλος, ὅτι ἐγὼ δὲν στέργω εἰς τὴν υἱοθέτησιν τῆς λήψεως τοῦ, παρ’ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου προταθέντος, μέτρου, ὑποβάλλει δύο ἀναφοράς, τὴν 19ην καὶ τὴν 22αν Ἰουνίου, εἰς τὸν Πρωθυπουργόν, παραπονούμενος κατ’ ἐμοῦ, διότι δὲν δέχομαι αὐτὴν τὴν διαδικασίαν, διότι ἐπληροφορήθη ἐν τῷ μεταξύ, ὅτι ἄλλαι ἦσαν αἱ σκέψεις μου. Ἤθελα πράγματι, νὰ ἴδω μέχρι ποῦ πηγαίνει ἡ ὑπόθεσις. Ἀνέμενα τὴν γνώμην τῶν νομικῶν μου συμβούλων, ὡς πρὸς τὸ νομικὸν θέμα τοῦ βουλεύματος Στυλιωτοπούλου. Καὶ ἤθελα νὰ ἀντιμετωπίσω τὸ ἐνδεχόμενον γενικωτέρας ἐκκαθαρίσεως. Διὰ πρώτην φοράν, κύριοι συνάδελφοι, συμβαίνει, ἐπειδὴ ὁ Ὑπουργὸς λαμβάνει αὐστηρότερον μέτρον, ἀπείρως αὐστηρότερον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προέτεινεν εἰς ἐμὲ καὶ τὸν Πρωθυπουργὸν ὁ κ. Πεζόπουλος, νὰ κατηγορῆται δι’ ἐπιείκειαν ἔναντι αὐτοῦ. Ἐπίσης, παρεβάλλετε τὸ εἶδος τῆς ἀδείας ποὺ ἔδωσα εἰς τὸν κ. Γουναράκην, μὲ τὴν ἄδειαν ποὺ ἐζήτησεν ὁ κ. Πεζόπουλος. Τὶ σχέσιν ἔχει τὸ ἕνα μὲ τὸ ἄλλο; Ὁ κ. Γουναράκης μοῦ ἐζήτησεν ἄδειαν ὄχι συνδυασμένην πρὸς οἱονδήποτε διοικητικὸν ἔλεγχον διὰ τὸν ἑαυτόν του, ἀλλὰ διὰ νὰ πάῃ νὰ ἀναπαυθῇ.

§162Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἀνεχθῇ τὸν Πεζόπουλον.

§163Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Μοῦ ἐζήτησεν ἄδειαν μιᾶς ἢ δύο ἑβδομάδων, διὰ νὰ πάῃ νὰ ἀναπαυθῇ. Ἀλλά, ἐρωτῶ, εἶναι τρόπος συζητήσεως Σώματος, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ ἔχῃ δικαστικὴν συνείδησιν; Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι οἱ περισσότεροι ἀπὸ ἡμᾶς προσπαθοῦμεν νὰ βροῦμε τὴν ἀλήθειαν. Διατὶ δὲν τὸ θέλετε αὐτὸ σεῖς; Ἐγὼ προσπαθῶ νὰ σᾶς ἐξηγήσω, πῶς εἶναι τὰ πράγματα. Καὶ εἶναι τόσον ἁπλᾶ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς τὰς 15 Μαΐου μοῦ ζητεῖ ὁ κ. Πεζόπουλος νὰ ἐφαρμόσω τὴν διαδικασίαν ποὺ λέγει ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος, καὶ ἐγὼ τοῦ ἀρνοῦμαι, διότι ἐπίκειται κῦμα ἄρθρων, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ πρῶτον ἐδημοσιεύθη 4–5 ἡμέρας πρὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς.

§164Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐν ὄψει τοῦ κύματος αὐτοῦ ἐξυπνήσατε, δῆθεν, διὰ νὰ λάβετε τὰ μέτρα; Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ κῦμα αὐτό, δὲν θὰ ἐλαμβάνατε κανένα μέτρο, μέχρι τότε εἶσθε ἀμέριμνοι;

§165Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἄλλο τι μὲ εἶχε βάλει εἰς ὑποψίαν, θὰ εἶχον ἤδη λάβει τὰ μέτρα μου. Ἐγὼ ἀνέφερον, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ Νομοσχέδιον τὸ 1962, ἀναλυτικώτατα, τὶ μὲ ἔβαλεν εἰς ὑποψίαν. Ἀπὸ πότε ἤρχισα νὰ ἔχω ὑπονοίας, τὸ προσδιώρισα ἀκριβέστατα χρονολογικῶς. Ἀλλὰ θὰ σᾶς εἴπω καὶ κάτι ἄλλο. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς κ. Βασιλᾶτος, τὴν ὥραν ποὺ ἐξεταζόμην ἐγὼ εἰς τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπήν, εἶπεν, ὅτι εἶχεν εἰς τὴν τσέπην του ὅλας τὰς ἐπιστολὰς Φιλαρέτου. Ἀπὸ καιροῦ εἶχεν αὐτὴν τὴν ἀτομικὴν βόμβαν εἰς τὴν τσέπην του καὶ δὲν ἐτόλμα νὰ τὴν παραδώσῃ εἰς τὸν Ἀνακριτήν, ἀναλογιζόμενος τὰς ἐθνικάς του εὐθύνας, διότι ἐσκέπτετο μήπως κλονίσῃ τὴν Δ.Ε.Η. Ἐγώ, μὴ ἔχων αὐτὴν τὴν ἀτομικὴν βόμβαν, ἔπρεπε νὰ κλονίσω τὴν Δ.Ε.Η. μὲ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα εἶχον πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τῶν ἐπιστολῶν εἰς τὴν «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΝ» καὶ πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ βουλεύματος Στυλιωτοπούλου; Αὐτὰ τὰ στοιχεῖα ἦσαν ἀπολύτως ἀνεπαρκῆ διὰ νὰ κινηθῇ ἡ ἐναντίον τοῦ κ. Πεζοπούλου διαδικασία. Ὅταν ὅμως ἦλθε τὸ πρῶτον στοιχεῖον καὶ ἡ πρώτη ἀναφορὰ τοῦ κ. Πεζοπούλου, ἀντέδρασα, ὡς γνωρίζετε. Σεῖς τὶ λέγετε κ. συνάδελφε, ὅτι ὁ κ. Πεζόπουλος μοῦ ὑπέβαλεν αὐτὴν τὴν ἀναφοράν, χωρὶς νὰ τελῇ ἐν γνώσει ταύτης ὁ κ. Γουναράκης; Οὔτε τὸν κατηγορῶ βεβαίως, διότι ἐτέλει ἐν γνώσει. Ὁ κ. Γουναράκης μοῦ εἰσηγήθη νὰ κάμω δεκτὴν τὴν πρότασιν Πεζοπούλου καὶ καλὰ ἔκαμε. Ἐγὼ δὲν τὸν κατηγορῶ δι’ αὐτό. Αὐτὴ ἦτο ἡ γνώμη του. Ἐγὼ εἶχον ἴδει τὸ ἄρθρον τῆς 11ης τοῦ μηνὸς εἰς τὴν «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΝ», ἐν τῷ ὁποίῳ ἐγένοντο ὡρισμένοι ὑπαινιγμοὶ βαρύτατοι, περὶ τῶν ἐπιστολῶν περὶ συνεχίσεως ἀποκαλύψεων καὶ οὕτω καθεξῆς. Καὶ ἐν τῷ μεταξὺ δημοσιεύεται καὶ δεύτερον καὶ τρίτον καὶ τέταρτον ἄρθρον εἰς τὴν «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΝ» καὶ εἰς τὸ τέλος αἱ ἐπιστολαί. Καὶ τότε ἡ Κυβέρνησις πράγματι ἔκαμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι φυσικὸν νὰ κάμῃ: Ἐζήτησε παραίτησιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Ἀρνεῖται τὸ Δ.Σ. καὶ ἡ Κυβέρνησις φέρει νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐξουσιοδοτεῖτο αὕτη νὰ παύσῃ τὸ Συμβούλιον καὶ τὸ ἐπαύσαμεν καὶ συνιστᾶται ἡ 3μελὴς Ἐπιτροπὴ ἐκ Δικαστῶν. Οὕτω ἔχουν τὰ πράγματα κ. συνάδελφε. Λοιπὸν ὁ κ. συνάδελφος παρέλειψε νὰ συγχρονίσῃ τὰς ἀναφορὰς Πεζοπούλου, αἱ ὁποῖαι ἀκριβῶς ἐζήτουν αὐτὰ ποὺ ζητεῖ ὁ κ. συνάδελφος. Δὲν θὰ ἰσχυρισθῆτε κ. Ἠλιόπουλε, ὅτι ὑπῆρξα Πεζοπουλικώτερος τοῦ Πεζοπούλου. Ὁ Πεζόπουλος μοῦ ἐζήτησε νὰ κινήσω τὴν διαδικασίαν καὶ δὲν τὴν ἐκίνησα. Θὰ ἤθελα, αὐτὸ τοὐλάχιστον, νὰ τὸ ἐπιβεβαιώσητε, κ. Ἠλιόπουλε, τὸ ἀναμένω ἀπὸ ὑμᾶς, διότι ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα.

§166Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἦτο δυσχερὲς νὰ εἰσέλθω εἰς διαλογικὴν συζήτησιν μὲ τὸν κ. Παπαληγούραν. Δὲν τὸ θέλω. Ἐπιβεβαιώνω, αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγει ἀπολύτως. Ὑπῆρξεν αἴτησις καὶ τοῦ κ. Πεζοπούλου καὶ τοῦ κ. Γουναράκη, διὰ σύγκλησιν τῆς ἀντιπροσωπευτικῆς συνελεύσεως. Ἀλλὰ δὲν ὑπεγράμμισα τοῦτο ἐγώ. Τὸ θέμα δὲν εἶναι αὐτό. Ὁ κ. Γουναράκης ἐζήτησε, καθ’ ὃν χρόνον θὰ ἐγένετο ὁ ἔλεγχος νὰ λείπῃ ὁ Πεζόπουλος ἀπὸ τὴν Δ.Ε.Η., διότι ὁ Πεζόπουλος εἶχε καταντήσει μάστιξ εἰς τὴν ΔΕΗ. Ὑπῆρχον καταθέσεις ὑπαλλήλων εἰς τὴν ἀνακριτικὴν ἐπιτροπήν, οἱ ὁποῖοι βεβαιώνουν, ὅτι ἔτρεμον πράγματι καὶ εἶναι γνωστὴ ἡ περιπέτεια τοῦ Στυλιωτοπούλου καὶ ἄλλων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ βοηθήσουν τὸν κ. Στυλιωτόπουλον εἰς τὸ νὰ εὕρῃ τὴν ἀλήθειαν. Τὸ κρίσιμον θέμα εἶναι ἡ ἀπομάκρυνσις τοῦ κ. Πεζοπούλου ἀπὸ τὴν ΔΕΗ. Ἐκτὸς ἀπὸ αὐτὰς τὰς βαρείας κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι πλέον εἶχον γίνει δημόσιον θέμα, μετὰ τὴν δημοσίευσιν τῶν ἄρθρων τῆς «Ἐλευθερίας» καὶ τῶν ἐπιστολῶν Φιλαρέτου, δὲν ἔγινε δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Γουναράκη καὶ ἐζητήθη ἐν συνεχείᾳ ὅπως τὸ Δ.Σ. παραιτηθῇ ὁλόκληρον. Καὶ ὑπῆρξεν ἐξέγερσις εἰς τὸ Δ.Σ. Μεταφέρω μίαν μόνον φράσιν τοῦ κ. Σειραδάκη: «Ἐὰν ὑπάρχουν κλέφτες εἰς τὴν ΔΕΗ, θὰ φύγωμεν ὅλοι ἀπὸ ἐδῶ ὡς κλέφτες; Ἐγὼ δὲν φεύγω». Αὐτὴ εἶναι ἡ φράσις τοῦ κ. Σειραδάκη καὶ εὔλογος εἶναι ἡ ἄποψίς του, διότι δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν μόνον ὁ Πεζόπουλος κατηγορῆται δι’ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς ἀτασθαλίας πέραν τῶν γενικωτέρων εὐθυνῶν, τὰς ὁποίας ἔχει τὸ Δ.Σ., δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φύγουν καταδιωκόμενοι ὡς κλέπται ἀπὸ ἐδῶ ὅλοι ποὺ ἀποτελοῦν τὸ Δ. Συμβούλιον. Καὶ ἔφθασεν ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ ἀπομακρύνῃ τὴν Διοίκησιν τῆς ΔΕΗ. Δὲν ἦτο μέτρον τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, ἐσύρθη, ὑπεχρεώθη, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ ἄλλως, παρὰ νὰ ἀπομακρύνῃ τὸ Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ, μπροστὰ εἰς τὴν κατακραυγήν, τὴν γενικὴν κατακραυγήν, ἡ ὁποία εἶχεν ἐγερθῆ ἐναντίον αὐτῆς τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς τὴν Δ.Ε.Η. Δὲν ἔκαμε λοιπὸν τίποτε ἄλλο ἡ Κυβέρνησις, παρὰ νὰ συμμορφωθῇ, διότι δὲν ἐγνώριζε ποῖαι θὰ ἦσαν περαιτέρω αἱ συνέπειαι, ἐὰν ἐνέμενεν εἰς τὴν ἄποψίν της νὰ διατηρήσῃ ἀκόμη τὸ Δ.Σ. τῆς ΔΕΗ. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἦλθεν ἐδῶ πρὸς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Διὰ μακρῶν ἠσχολήθη χθὲς ὁ κ. Παπαληγούρας, μὲ τὸ θέμα αὐτό. Πολλὰ εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠμποροῦσαν νὰ λεχθοῦν διὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἔγινε τὰς 5–6 ἡμέρας κατὰ τὰς ὁποίας συνεζητεῖτο αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, διότι ἡ συζήτησις ἤρχισεν εἰς τὰς 22 Ἰουνίου καὶ ἐτελείωσεν εἰς τὰς 28 Ἰουνίου. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας ἐπὶ τῆς συζητήσεως αὐτῆς, διότι πολλὰ ἀπὸ ὅσα εἶπεν, ὁ κ. Παπαληγούρας, δὲν ἀνταποκρίνονται ἀπολύτως πρὸς τὰ πράγματα. Ἠγωνίσθη ὅμως, ὁ κ. Παπαληγούρας, διὰ νὰ πείσῃ, ὅτι δὲν ἐγνώριζε τίποτε περὶ τῆς ἐπιστολῆς Παπαδούκα, σχετικῶς μὲ τὴν προμήθειαν 5%, τὴν ὁποίαν αἱ Γαλλικαὶ Ἑταιρεῖαι εἶχον ὑποσχεθῆ εἰς τὸν κ. Πεζόπουλον καὶ Σία διὰ τὰ ἔργα καὶ τὰς παραγγελίας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐγένοντο εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τὸ ἀποδέχομαι, ὅτι δὲν τὸ ἐγνώριζε. Δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ ἀντιδικήσω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, καίτοι ὑπάρχουν στοιχεῖα πολλά, τὰ ὁποῖα θὰ ἠμποροῦσαν νὰ πείσουν καὶ νὰ δημιουργήσουν ἐνδείξεις, ὅτι τὰ ἐγνώριζε. Δέχομαι ὅμως, ὅτι δὲν τὰ ἐγνώριζε. Τὸ θέμα ὅμως δὲν εἶναι ἐκεῖ, τὸ θέμα εἶναι ἀλλοῦ, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ἔδωσε καμμίαν ἐξήγησιν ὁ κ. Παπαληγούρας, διότι δὲν ὑπάρχει ἐξήγησις. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην ἐβεβαιώθη καὶ τὸ ἐβεβαίωσε τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς συνεδριάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὸ ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἔλαβε γνῶσιν, ὅτι εἶχε φθάσει εἰς τὴν ΔΕΗ ἐπιστολὴ τοῦ κ. Παπαδούκα, Προξένου τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Λυών, ὅπου κατήγγειλεν, ὅτι τοῦ κατηγγέλθη ἀπὸ τοὺς δύο Γεν. Διευθυντὰς τῶν Ἑταιρειῶν ELCO καὶ τῆς M..... ὅτι εἶχε συμφωνήσει ὁ Πεζόπουλος νὰ τοῦ πληρώνουν προμήθειαν 5% δι’ ἑαυτὸν καὶ δι’ ἄλλους ἐν Ἑλλάδι, ἐπὶ ὅλων τῶν παραγγελιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδίδοντο εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Αὐτὴν τὴν φοβερὴν καταγγελίαν, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς ἐπιστολὴν Ἕλληνος προξένου, τὴν ἔμαθε καὶ ὁ κ. Παπαληγούρας καὶ ἡ Κυβέρνησις τὴν τελευταίαν ἔστω ἡμέραν ἐκ τῶν συζητήσεων αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἐδῶ ἀνακύπτει τὸ μέγα ἐρώτημα. Ἐδῶ ὑπάρχει ἡ βαρυτάτη παράλειψις καὶ εὐθύνη καὶ τοῦ κ. Παπαληγούρα καὶ ὅλων ὅσοι ἦσαν ὑπεύθυνοι. Τὶ ἔπραξεν, ὅταν ἔμαθεν, ὅτι ὑπάρχει ἡ ἐπιστολὴ αὐτή, ἡ συναλλαγὴ αὐτή, ἡ ὁποία ἐξέθετε καὶ ἠθικῶς καὶ ὑλικῶς καὶ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν ΔΕΗ εἰς τὸ ἐξωτερικόν; Οὐδὲν ἔπραξε. Διότι οὐδὲν ἄλλο μέτρον ἔλαβεν ἐναντίον τοῦ Πεζοπούλου πέραν τῆς ἀπομακρύνσεως ἀπὸ τὴν Διοίκησιν τῆς ΔΕΗ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀποφασισθῆ πρὶν λάβῃ γνῶσιν τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς. Ἤδη λαμβάνει γνῶσιν τῆς ἐπιστολῆς. Τὶ ἔπραξεν; Τὶ ἔπρεπε νὰ πράξῃ τὸ εἶχεν εἴπει ὁ κ. Παπαληγούρας εἰς μίαν τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, ὅταν ἠρνήθη, ὅτι γνωρίζει τὴν ἐπιστολὴν αὐτήν. Εἰς τὴν πρόσκλησιν ὅλων τῶν βουλευτῶν τῆς Ε.Κ. νὰ κάμῃ ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων ἐπιτροπὴν ἐδήλωσεν, ὅτι «δὲν δέχεται ἡ Κυβέρνησις ἐξεταστικὴν ἐπιτροπὴν διότι ... (ἀναγινώσκει)...». Ἰδού, τὶ ἔλεγεν ὁ κ. Παπαληγούρας, ὅτι ὤφειλε νὰ κάμῃ. Τὴν ἰδίαν ὥραν ποὺ θὰ κατετίθετο ἡ ἐπιστολή, θὰ ἀπηυθύνετο εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Ἀντὶ τούτου τί ἔπραξεν; Τίποτε. Διότι ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα δὲν ἐγένετο τίποτε διὰ τὴν δίωξιν ἐξ αἰτίας τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς.

§167Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε συνάδελφε, πράγματι ἀνέγνωσα μίαν περικοπὴν ἐκ τῆς πρώτης συνεδριάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 ὅπου μοῦ ἔδωσεν αὐτὴν τὴν ἀόριστον πληροφορίαν ὁ κ. Βαρδινογιάννης. Καὶ ἐπειδὴ ἡ πληροφορία αὐτὴ παρέμεινεν ἀόριστος καὶ ἐπειδὴ παρὰ τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Καψάλη καὶ ἐμοῦ δὲν μοῦ ἐδόθησαν περισσότεραι πληροφορίαι, ἐγὼ μετεχειρίσθην τὴν λέξιν, εἶναι ἐπιστολὴ «φάντασμα» καὶ εἶπα δῶστέ μου την νὰ τὴν διαβιβάσω εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Ὅταν εὑρέθησαν τὰ πρακτικὰ τὴν νύκτα τῆς ἑπομένης συνεδριάσεως, ὅταν ὁ κ. Μητσοτάκης ὡμίλησε περὶ πρακτικῶν, ἀπεφασίσαμεν τὴν ἰδίαν ἡμέραν τὴν σύστασιν τῆς τριμελοῦς ἐκ δικαστικῶν ἐπιτροπῆς. Κατὰ τὴν δευτέραν συνεδρίασιν καὶ ὁ κ. Βασιλᾶτος εἶχε προτείνει τὴν σύστασιν ἐπιτροπῆς. Τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ζίγδη, ἐγὼ τὴν ἀποδέχομαι ἀμέσως καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν δικαστικῶν ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος, ἐπιλαμβάνεται τῆς ὅλης ὑποθέσεως. Τῆς παραδίδονται οἱ σχετικοὶ φάκελλοι ἀπὸ τὰ Ὑπουργεῖα Συντονισμοῦ καὶ Βιομηχανίας καὶ ἀπὸ τὴν ΔΕΗ. Καὶ πέραν αὐτοῦ ἔχει ἤδη κινηθῆ ἡ ἀνάκρισις μόνη της ἢ κατόπιν τῆς μηνύσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Στυλιωτόπουλος καὶ τῶν ἐπιστολῶν, τὰς ὁποίας παρέδωσεν ὁ κ. Βασιλᾶτος. Πρὸς ποῖον νὰ κάμω ἐνέργειαν; Πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα; Δὲν ὑπῆρχε περίπτωσις. Πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν τριῶν δικαστικῶν; Ἐγένετο παράδοσις τῶν φακέλλων.

§168Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δυστυχῶς δὲν εἶναι ἔτσι τὰ πράγματα, ὡς τὰ λέγει ὁ κ. Παπαληγούρας. Πρῶτον δὲν ἦσαν ἀόριστοι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας παρέσχεν ὁ κ. Βαρδινογιάννης καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης.

§169Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὁ κ. Μητσοτάκης παρέσχεν ὡρισμένας πληροφορίας καὶ δι’ αὐτὸ μετὰ 6ωρον ἠρευνήθησαν τὰ πρακτικὰ καὶ εὑρέθησαν. Καὶ τὴν ἑπομένην πρωΐαν ὡμίλησα περὶ τοῦ θέματος εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος.

§170Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τόσον δὲν ἦσαν ἀόριστοι αἱ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι παρεσχέθησαν, ὥστε καὶ ὁ κ. Μανιαδάκης τὴν δευτέραν ἡμέραν τῶν συζητήσεων ἐξέφρασε τὴν ἀπορίαν του πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μὴ δύναται νὰ ἐξακριβώσῃ, ἀφοῦ αὐτὸς σὲ τρεῖς ὧρες τὸ ἐξηκρίβωσε. Καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. τότε, ὁ κ. Παπανδρέου, εἶπε πῶς εἶναι δυνατὸν ἐπὶ 4 ἡμέρας νὰ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ εὕρετε τὴν ἐπιστολήν, ὅταν ἐγὼ εἰς 4 ὥρας ἐξηκρίβωσα περὶ τίνος πρόκειται. Δὲν ἦσαν ἀόρισται αἱ πληροφορίαι. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα. Καταθέσατε ἕνα νομοσχέδιον. Ὑπῆρχε ἡ πρόθεσις νὰ γίνῃ τριμελὴς ἐκ δικαστικῶν ἐπιτροπή. Τὸ νομοσχέδιον ἦλθε εἰς τὴν Βουλὴν ἐξ ἀφορμῆς τῶν καταγγελιῶν ἀπὸ τὰς ἐπιστολὰς Φιλαρέτου. Ἄλλο ἦτο τὸ θέμα, καὶ δὲν ἔχει σχέσιν ἡ σύστασις ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς ἐλέγχου τῆς ΔΕΗ, μὲ τὴν ἐπιστολὴν Παπαδούκα. Διὰ τὴν ἐπιστολὴν Παπαδούκα εἴχατε λάβει θέσιν ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν. «Δώσατέ μου την νὰ τὴν πάω εἰς τὸν Εἰσαγγελέα» καὶ ὅταν ἐλάβατε γνῶσιν δὲν τὴν ἐπήγατε εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη παράλειψίς σας. Περιωρισθήκατε μόνον εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ Πεζοπούλου ἀπὸ τὴν ΔΕΗ. Προσεπαθήσατε χθὲς νὰ δημιουργήσετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὅταν ἐπληροφορήθητε τὰ τῆς ἐπιστολῆς Παπαδούκα, ὅτι τὸ Δ.Σ. τῆς ΔΕΗ, τὸ ὁποῖον εἶχε συζητήσει 3–4 συνεδριάσεις περὶ αὐτῶν, τελικῶς κατέληξεν, ὅτι δὲν εἶναι τίποτα τὸ σοβαρόν, ὅτι ὑπάρχουν φῆμαι, αἱ ὁποῖαι εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις μεγάλων συμβάσεων καὶ ἐπιχειρήσεων, ἀκούονται. Καὶ ὅτι τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, ἐν ὄψει αὐτῶν τῶν γενικῶν καὶ ἀορίστων φημῶν ἐθεώρησεν, ὅτι καὶ ἐδῶ δὲν ὑπάρχει τὶ τὸ σοβαρόν. Πρῶτον δὲν ἔγινεν ἔτσι εἰς τὸ Συμβούλιον. Ἡ ἀντίδρασις ὑπῆρξεν ὀξυτάτη. Τὸ ὅτι ἀπησχολήθη εἰς τρεῖς τέσσαρας συνεδριάσεις ἀποδεικνύει πόσην σημασίαν ἀπέδωσεν. Καὶ ὅτι ἀπεφάσισε νὰ ἀπευθυνθῇ ὄχι πρὸς τὴν Πρεσβείαν διὰ νὰ λύσῃ διπλωματικὰ ζητήματα, ἀλλὰ εἰς τὴν OL–CO, διὰ νὰ λύσῃ ἅπαξ διὰ παντὸς τὸ θέμα, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ συκοφαντοῦνται ἢ νὰ δωροδοκοῦνται. Καὶ δὲν ἐλήφθη κανὲν μέτρον. Ἀλλά, ἐπὶ τέλους τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ εὑρίσκεται εἰς τὰ 1957, ὅταν ἔλαβεν γνῶσιν τῆς ἐπιστολῆς Παπαδούκα. Σεῖς, ἡ Κυβέρνησις, ἐλάβατε γνῶσιν τῆς ἐπιστολῆς Παπαδούκα, κατὰ τρόπον ἀναμφισβήτητον, ὅταν τὰ πάντα ἐβόων διὰ τὰς ἀθεμίτους συναλλαγὰς τοῦ Πεζοπούλου εἰς τὴν ΔΕΗ. Αἱ ἐπιστολαὶ Φιλαρέτου, εἶχον δημοσιευθῆ εἰς τὸν Τύπον. Αἱ ἐφημερίδες εἶχον γράψει πύρηνα ἄρθρα ἐναντίον τῆς πολιτικῆς Πεζοπούλου εἰς τὴν ΔΕΗ. Εἶχεν ἀποκαλυφθῆ ἀπολύτως ὁ βόρβορος, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχεν εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς ΔΕΗ, τὴν ἐποχὴν ποὺ ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε γνῶσιν τῆς ἐπιστολῆς Παπαδούκα. Δὲν ὑπῆρχε κανεὶς ἐνδοιασμός, περὶ τοῦ τὶ κρύπτει ἡ φοβερὰ αὐτὴ ἐπιστολή.

§171Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Πρὸς τὸ θεαθῆναι ἔγινεν ἡ ἐξ ἀνωτάτων δικαστῶν Ἐπιτροπὴ ἐκτάκτου ἐλέγχου;

§172Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπράξατε τίποτε, διότι ἤδη τὸ 1965 μετὰ 8 δηλαδὴ χρόνια, ἡ ἐπιστολὴ αὐτὴ δὲν ἔγινεν ἀντικείμενον ἀπασχολήσεως τῆς δικαιοσύνης.

§173Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Λάθος.

§174Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δέχομαι διακοπήν. Νὰ ξαναμιλήσετε. Λέγεται, ὅτι ἡ Δικαιοσύνη ἠσχολήθη μὲ τὸ θέμα. Πλάνη. Δὲν ἀπησχολήθη ἡ Δικαιοσύνη μὲ τὸ θέμα οὔτε ἡ Κυβέρνησις ἠσχολήθη μὲ τὰ θέματα τῶν ἀνηθίκων συναλλαγῶν τῆς ΔΕΗ. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Πετραλιᾶς). Οὔτε ἡ διοίκησις ἠσχολήθη μὲ τὰς ἀθεμίτους συναλλαγὰς εἰς τὴν ΔΕΗ. Ὁ κ. Στυλιωτόπουλος, ὁ δυστυχὴς Στυλιωτόπουλος, ἀσχολεῖται μὲ αὐτά. Μόνον ὁ Στυλιωτόπουλος ἔστειλεν ἀναφορὰς καὶ ἀνεφέρθη εἰς τοὺς Εἰσαγγελεῖς. Τελικῶς ἀπηλλάγησαν. Ἀλλὰ αἱ μηνύσεις δὲν περιελάμβανον ὅλα τὰ μεγάλα θέματα, ἰδίως τὸ τῆς διαχειρίσεως τοῦ Μέγδοβα κλπ. Εἰς καμμίαν καταγγελίαν Στυλιωτοπούλου δὲν γίνεται λόγος περὶ ἐπιστολῆς Παπαδούκα. Συνεπῶς, δὲν ἐγένετο ἀντικείμενον ἐρεύνης ἡ φοβερὰ αὐτὴ ἐπιστολή, ἡ φοβερὰ αὐτὴ ἀποκάλυψις διὰ τὰ σκάνδαλα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν εἰς τὴν ΔΕΗ καὶ δὲν συνεκινήθη ἡ Κυβέρνησις. Θὰ ὑπάρξῃ λοιπόν, κανείς, ὁ ὁποῖος δικαιοῦται νὰ ἀμφιβάλῃ, ὅταν ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ζητεῖ τὴν ἀπομάκρυνσιν ὁλοκλήρου τῆς Διοικήσεως τῆς ΔΕΗ ὑπὸ τὴν κοινὴν βοήν, διότι μόνον δι’ αὐτὸ ἔφερε τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, οὐδεὶς δικαιοῦται ν’ ἀμφιβάλῃ, ὅτι δὲν εἶχε λάβει γνῶσιν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ὅποιος θέλει ἂς τὸ δεχθῇ. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι εἶναι τόσον μέγα τὸ θέμα, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διανοηθῇ Ὑπουργός, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ φθάσῃ νὰ ἐπικυρώσῃ τὰ σκάνδαλα εἰς τὴν ΔΕΗ μὲ ἕνα τοιοῦτον νομοσχέδιον, χωρὶς νὰ τὸ ξεύρῃ ὁ Πρωθυπουργός. Ἔλαβε, λοιπόν, γνῶσιν καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως αὐτῶν τῶν φοβερῶν καταγγελιῶν, μὲ τὰς ὁποίας ἐπὶ ἑξαήμερον ἐσφυροκοπεῖτο ἡ Κυβέρνησις τότε. Ἔλαβε γνῶσιν καὶ ὁ κ. Καραμανλῆς. Δὲν εἶναι, λοιπόν, ἐν ὀνόματι τοῦ τεκμηρίου τῆς παντογνωσίας, ὅπως εἶπε χθὲς ὁ κ. Παπαληγούρας, ἡ βάσις διὰ τὴν παραπομπήν, τὴν ὁποίαν προτείνομεν ἡ πλειοψηφία τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ ὑπάρχουν ἀποδείξεις. Εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι καὶ ὁ Ὑπουργὸς ἔλαβε γνῶσιν τῆς ὑπάρξεως αὐτῆς τῆς ἐπιστολῆς καὶ ὁ Πρωθυπουργός. Καὶ οὐδεὶς ἐνήργησε διὰ τὴν δίωξιν αὐτῶν τῶν ἐγκλημάτων, προκειμένου περὶ τῶν θεμάτων ποὺ ἀναφέρονται εἰς τὸν Μέγδοβα. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν πρότασιν, ζητεῖται ἡ παραπομπὴ τοῦ κ. Καραμανλῆ καὶ τοῦ κ. Μάρτη, ὡς ἠθικῶν αὐτουργῶν ἀπιστίας, διὰ τὰ θέματα τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν ἀνάθεσιν τῆς μελέτης καὶ ἐπιβλέψεως τοῦ ἔργου τῶν Κρεμαστῶν. Συντομώτατα θὰ σᾶς εἴπω περὶ τίνος πρόκειται. Καὶ ἐδῶ δὲν πρόκειται, οὔτε περὶ μαρτυριῶν, οὔτε περὶ τεκμηρίων παντογνωσίας τῶν ἐγκαλουμένων προσώπων, βάσει τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ δίωξις. Ἔγγραφα ὑπάρχουν. Ὄχι ἁπλῶς ἐνδείξεις. Ἀποδείξεις ὑπάρχουν περὶ τῶν ἐπεμβάσεων τῶν ὧν ζητεῖται ἡ δίωξις, τότε Πρωθυπουργοῦ καὶ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, ὅτι καὶ ἐγνώριζον καὶ ἐπενέβησαν, ζημιώσαντες τελικῶς τὴν ΔΕΗ. Ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ τὸ ἔργον τῶν Κρεμαστῶν. Ἔγινεν ἕνας διεθνὴς διαγωνισμὸς διὰ νὰ προκληθῇ ἐνδιαφέρον, ὄχι διὰ νὰ ὑποβληθοῦν προσφοραί, διὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς μελέτης καὶ ἐπιβλέψεως τοῦ ἔργου. Συνωμολογήθη δάνειον ἀπὸ τὸ Ἀμερικανικὸν Ταμεῖον Ἀναπτύξεως. Καὶ τελικῶς ἐκ τῶν 50 προκριθέντων οἴκων ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ διαχωρισμὸς εἰς τὸν ὁποῖον νὰ προσκληθοῦν μόνον Ἀμερικανικοὶ οἶκοι —ἦτο ἀξίωσις τοῦ Ταμείου ποὺ ἐχορήγει τὸ δάνειον— μεταξὺ δὲ αὐτῶν ἐπελέγησαν 4, ὡς παρέχοντες τὰ στοιχεῖα τὰ ἀπαραίτητα διὰ νὰ λάβουν μέρος εἰς τὸ διαγωνισμόν. Ἀπεκλείσθη μία σειρὰ Ἀμερικανικῶν Οἴκων, διότι ἐκρίθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἀπὸ τὸν Πεζόπουλον, ὅτι δὲν προσήγαγον ἀποδείξεις περὶ τῆς ἐμπειρίας των εἰς τὴν μελέτην καὶ ἐπίβλεψιν τοιούτων ἔργων. Ὁ διαγωνισμὸς ὁρίζεται διὰ τὴν 15ην Μαρτίου 1960. Ἔγινε μία Εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ διὰ τὴν διενέργειαν τοῦ διαγωνισμοῦ, ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Καθηγητοῦ Κουτσοκώστα. Εἰς τὰς 12 Μαρτίου δίδεται ἐντολὴ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν Βιομηχανίας, ὅτι κατὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν φακέλλων πρέπει νὰ παραστοῦν καὶ τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ διὰ νὰ εἶναι ὁ διαγωνισμὸς ἀδιάβλητος. Διὰ πρώτην φορὰν γίνεται αὐτό. Ἐρωτῶνται τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, ἰδίως ὁ καθηγητὴς Κουτσοκώστας, τὶ νόημα εἶχεν αὐτὸ τὸ ἀδιάβλητον καὶ ὅλοι δέχονται, ὅτι πράγματι ἐξ ὑπαρχῆς θεωρεῖται, ὅτι τίθεται ὑπὸ ἀμφιβολίαν ἡ καλὴ πίστις τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς. Τίθενται ὑπὸ τὴν κατηγορίαν τῆς διαβλητότητος τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς. Ὅταν ἀνοίξουν τὰς προσφοράς, χρειάζεται νὰ συμπαρασταθοῦν καὶ τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ. Τὸ ἐδέχθησαν καὶ ἠνοίχθησαν αἱ προσφοραὶ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς, παρουσίᾳ καὶ τριῶν μελῶν ἐκ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Εἰς τὰς 15 Μαρτίου ἀνοίγονται αἱ προσφοραί, ἀνακοινοῦνται ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα συνήθως ἀνακοινοῦνται εἰς τοὺς διαγωνισμοὺς καὶ παρελήφθησαν οἱ φάκελλοι διὰ νὰ μελετηθοῦν καὶ νὰ κριθοῦν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν. Τὴν ἑπομένην προσέρχεται εἰς τὸν κ. Κουτσοκώσταν ὁ ἀντιπρόσωπος μιᾶς τῶν διαγωνισθεισῶν ἑταιρειῶν, τῆς ἑταιρείας ECI καὶ ζητεῖ νὰ τοῦ παραδοθῇ ὁ φάκελλος τῆς προσφορᾶς τῆς ἀνταγωνιστρίας ἑταιρείας EBASCO. Κατ’ ἀρχὴν ἠρνήθη ὁ κ. Κουτσοκώστας νὰ δεχθῇ. Δηλώνει, ὅτι δὲν ἐγένετο ποτὲ αὐτὸ εἰς τοὺς διαγωνισμούς. Τὴν ἑπομένην ὁ Πεζόπουλος τοῦ ζητεῖ νὰ παραδώσῃ τὴν προσφορὰν τῆς EBA-SCO εἰς τὴν ECI, διότι τὸ ἐζήτησεν ὁ Ὑπουργὸς Βιομηχανίας, καὶ τὸν παρέδωσε. Ἀπὸ ἐκεῖ ἀρχίζει ἡ περιπέτεια. Ἡ ECI κάνει ἕνα ὑπόμνημα, κριτικὸν ὑπόμνημα, ἐπὶ τῆς προσφορᾶς τῆς EBASCO. Ἐπισημαίνει τίνας παραλείψεις, ἀντιθέσεις ἔχει πρὸς τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως κ.ο.κ. καὶ τὰς κοινοποιεῖ πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Βιομηχανίας, πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ καὶ πρὸς τὴν Ἐπιτροπήν. Ἡ Ἐπιτροπὴ συνέρχεται εἰς τὰς 23 Μαρτίου καὶ συντάσσει τὸ πόρισμά της. Πρῶτον καταλήγει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὁ διαγωνισμὸς ἀπέτυχε, διότι καμμία ἀπὸ τὰς προσφερθείσας ἑταιρείας δὲν ἔχει συμμορφωθῇ πλήρως, ἀπολύτως πρὸς τοὺς ὅρους τοῦ Διαγωνισμοῦ. Διαπιστώνει ἀπὸ συζήτησιν, ἡ ὁποία ἔγινε κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκδόσεως τοῦ πορίσματος, ὅτι ὡρισμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ὑποβάλει ἡ ECI σχετικῶς μὲ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα εἶχε μελετήσει καὶ ἐπιβλέψει, ἀφήνουν κάποιες ἀμφιβολίες. Ἐκάλεσε τὸν Γεν. Δ)ντὴν τῆς ἑταιρείας αὐτῆς νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις. Καὶ διεπιστώθη, ὅτι ὅλα τὰ ὅσα εἶχεν ὑποβάλει εἶναι φωτογραφίαι, ὄχι ἔργων μελετηθέντων καὶ ἐκτελεσθέντων παρ’ αὐτῆς, ἀλλὰ ἦσαν ἔργα ξένων ἑταιρειῶν, καὶ ὅτι ἡ ἰδία δὲν εἶχεν ἐκτελέσει καὶ δὲν εἶχεν ἐπιβλέψει κανὲν ἀπολύτως ἔργον. Εἶχε κάμει μίαν μελέτην εἰς τὴν Ταϋλάνδην, τὴν ὁποίαν δὲν εἶχε θέσει εἰς ἐφαρμογήν. Κατόπιν ἡ Ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται, ὅτι ὁ διαγωνισμὸς ἔχει ἀποτύχει, δὲν ὑπάρχει συμμόρφωσις πρὸς τοὺς ὅρους τοῦ διαγωνισμοῦ καὶ ὅτι πρέπει ἑπομένως νὰ γίνουν διαπραγματεύσεις κατὰ τὴν σειράν, τὴν ὁποίαν ὥρισεν ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐτοποθέτησε τὴν ἑταιρείαν ECI τελευταία εἰς τὸ πρακτικόν της, διὰ νὰ κάμῃ τὰς διαπραγματεύσεις μὲ πρώτην τὴν EBA-SCO. Ἀπὸ ἐκεῖ, κύριοι συνάδελφοι, ἀρχίζει μία περιπέτεια, ποὺ δείχνει κατὰ ποῖον τρόπον καὶ ἡ ΔΕΗ ὡς αὐτοτελὴς ὀργανισμὸς διοικεῖ καὶ διαχειρίζεται τὰ ζητήματά της διὰ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ ποίαν τακτικὴν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν ΔΕΗ. Εἰς τὰς 15 Μαρτίου γίνεται διαγωνισμός. Ἔχει συστήσει ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Καραμανλῆς νὰ προχωρήσουν μὲ γοργὸν ρυθμὸν εἰς τὸ θέμα τῆς ἀναθέσεως τῆς μελέτης. Καὶ ἀπὸ τὰς 15 Μαρτίου ποὺ ἔγινεν ὁ διαγωνισμός, μέχρι τῆς 2ας Μαΐου 1960 δὲν συγκαλεῖται τὸ Δ. Σ. καὶ δὲν καλεῖται νὰ λάβῃ ἀπόφασιν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τοῦ διαγωνισμοῦ, διότι συνέβησαν τὰ ἑξῆς τραγικὰ κατὰ τὸ ἐνδιάμεσον χρονικὸν διάστημα. Εἰς τὰς 20 Μαρτίου τὸ πρωΐ, ὁ Ὑπουργὸς Βιομηχανίας Ν. Μάρτης, καλεῖ τὸν Γουναράκην μαζὶ μὲ τὸν Πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς τὸν κ. Κουτσοκώσταν διὰ νὰ τοὺς εἴπῃ, ὅτι θέλει ἐντὸς τῆς ἡμέρας μίαν ἔκθεσιν, ὅπως βεβαιώνει ὁ κ. Κουτσοκώστας, μίαν ἔκθεσιν περὶ τῆς προτάσεως τῆς ECI περὶ τῶν πλεονεκτημάτων καὶ μειονεκτημάτων τῆς προτάσεως τῆς ECI, τὴν ὁποίαν εἶχον κατατάξει τελευταίαν. Ὁ κ. Κουτσοκώστας βεβαιώνει, ὅτι τίποτε ἄλλο δὲν ἐλήφθη ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν. Καὶ ὅταν ἠρωτήθη διατί τὸν ἐφώναξε, τότε, ἀφοῦ δὲν τὸν ἠρώτησεν οὔτε ὡς τεχνικόν, οὔτε τοῦ ἐζήτησε ἄλλην πληροφορίαν, ἀπέφυγε νὰ δώσῃ ἀπάντησιν. Εἶναι προφανές, ὅτι ἡ πρόσκλησις τοῦ κ. Κουτσοκώστα ἐξεδήλωνε τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ νὰ πληροφορηθῇ ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν ECI. Εἶχεν ἐκδηλωθῆ τὸ πρῶτον ἐνδιαφέρον: Δώσατε τοὺς φακέλλους τῆς EBASCO εἰς τὴν ECI. Αὐτὸ γίνεται τὸ πρωῒ εἰς τὰς 20 Ἀπριλίου. Εἰς τὰς 3 μ.μ. τηλεφωνεῖ ὁ κ. Μάρτης εἰς τὸ σπίτι τοῦ Γουναράκη, ὅτι εἰς τὰς 8 τὸ βράδυ τὸν θέλει ὁπωσδήποτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰ θέματα τοῦ διαγωνισμοῦ Κρεμαστῶν. Ὁ Γουναράκης εἰδοποιεῖ ἄλλον πλέον, τὸν Ἀποστολάκην, καὶ ὄχι τὸν Κουτσοκώσταν καὶ πηγαίνει τὸ βράδυ εἰς τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον. Καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀνακοινώνει τὰ ἑξῆς: Καθυστερεῖτε εἰς τὴν πρόοδον τοῦ ἔργου τῶν Κρεμαστῶν, λέγονται πολλὰ περὶ διαβλητῶν σχέσεων τοῦ Πεζοπούλου μὲ τὴν EBASCO καὶ μάλιστα αὐτὰ λέγονται ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν ECI, ὅτι διὰ νὰ εἶναι ἀδιάβλητος ὁ διαγωνισμός, πρέπει ν’ ἀρχίσετε διαπραγματεύσεις μὲ τὴν ECI καὶ αὐτὸ ποὺ ἐκάματε νὰ τὴν βάλετε τελευταίαν διότι ἀνεκαλύψατε, ὅτι σᾶς γέλασε, δημιουργεῖ ἕνα κενὸν καὶ ὑποψίας. Διὰ τὸ ἀδιάβλητον πρέπει νὰ ἀρχίσετε μὲ τὴν ECI. Καὶ ἐπέρασαν 15– 20 ἡμέρες ἀκόμη χωρὶς νὰ καλῆται τὸ Συμβούλιον καὶ χωρὶς νὰ λαμβάνεται καμμία ἀπόφασις. Λέγει ἀκόμη εἰς τὴν σύσκεψιν ἐκείνην ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, χωρὶς νὰ ἔχῃ γνώμην τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ, ὅτι θὰ τηλεγραφήσῃ ὁ κ. Μάρτης εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀναπτύξεως εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἐὰν δέχεται τὴν ECI. Καὶ ἐτηλεγράφησε πράγματι. Τὴν 25 Ἀπριλίου ὁ Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ἐπῆρε τὴν ἀπάντησιν τῆς DLF καὶ τὴν πηγαίνει εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Γουναράκη καὶ τοῦ Πεζοπούλου καὶ τὴν ἐπιδίδει μὲ τὴν δήλωσιν, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ζητεῖ νὰ ἀρχίσητε διαπραγματεύσεις μὲ τὴν ECI. Καὶ καλεῖ εἰς τὰς 2 Μαΐου τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ διὰ νὰ ἀποφασίσῃ. Καὶ ἐκεῖ τίθεται πρὸ κατηγορηματικῆς δηλώσεως καὶ τοῦ Πεζοπούλου καὶ τοῦ Γουναράκη, ὅτι παρὰ τὸ ὅτι ἡ Ἐπιτροπή, πρῶτον, τὸ Συμβούλιον, δεύτερον, εἶχον προκρίνει τὴν EBASCO ὡς πρώτην διὰ νὰ ἀρχίσουν διαπραγματεύσεις, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις τὸ θέλει θὰ ἀρχίσουν διαπραγματεύσεις μὲ τὴν ECI. Τὸ προτείνουν καὶ ὁ Γουναράκης καὶ ὁ Πεζόπουλος. Καὶ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον πρὸ αὐτῆς τῆς πιέσεως, ὅλοι μηδενὸς ἐξαιρουμένου δηλώνουν, ὅτι μὲ τὴν EBASCO πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν. Τί θὰ πῇ, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν τὰς φήμας καὶ τὰς τυχὸν κατηγορίας; Μήπως ἐὰν πᾶμε μὲ τὴν ECI δὲν θὰ ἔχωμεν κατηγορίας ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν; Παρὰ ταῦτα, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις τὸ θέλει, δὲν ἠμποροῦμε παρὰ νὰ κάμωμεν ἔτσι. Καὶ ἔτσι, ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις τὸ θέλει, τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὁ Ἀνάργυρος Δημητρακόπουλος, ὠνόμασεν «θίασον ἀνδρεικέλων» ἐδέχθη νὰ ἀρχίσῃ διαπραγματεύσεις μὲ τὴν ECI. Καὶ τί σημαίνει τώρα αὐτὸ οἰκονομικῶς διὰ τὴν ΔΕΗ; 3.200.000 δολλάρια εἶχε ζητήσει ἡ ECI διὰ τὴν μελέτην καὶ τὴν ἐπίβλεψιν ὡς πάγιον ποσὸν καὶ 1,20 ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν δαπανῶν. Ἡ EBASCO ἔχει προσφέρει 2.300.000 δολλάρια καὶ 1,25 ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν δαπανῶν. Ὑπάρχει δηλαδὴ μία διαφορὰ 44% μεταξὺ τῶν δύο προσφορῶν τῆς EBASCO καὶ τῆς ECI. Παρὰ ταῦτα, ἀγνοεῖται καὶ τοῦτο τὸ στοιχεῖον, ἀγνοεῖται ἡ κρίσις τῆς Τεχνικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἡ EBASCO παρέχει τὰ ἐχέγγυα τῆς ἐμπειρίας, ποὺ εἶναι τὸ κύριον στοιχεῖον. Ἐνῷ ἀπεκλείσθησαν διάφοροι ἄλλαι Ἑταιρεῖαι Ἀμερικανικαὶ ἐν ὀνόματι τῆς ἐλλείψεως ἐμπειρίας περὶ τὴν μελέτην καὶ ἐπίβλεψιν τοῦ ἔργου αὐτοῦ, αὐτὰ ἀγνοοῦνται ὅλα καὶ ἐν ὀνόματι τοῦ ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὸ ζητεῖ, ἐδέχθη τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ νὰ ἀρχίσῃ τὰς διαπραγματεύσεις ἀπὸ τὴν ECI καὶ νὰ παραμερίσῃ τὴν EBASCO ἐν ὀνόματι δῆθεν τοῦ ἀδιαβλήτου, διότι δῆθεν ἡ ECI κατήγγειλεν εἰς τὸν κ. Καραμανλῆν, ὅτι ὑπάρχουν ἀθέμιτοι συναλλαγαὶ καὶ σχέσεις μεταξὺ Πεζοπούλου καὶ EBASCO, μεταξὺ Ὑπηρεσιῶν τῆς ΔΕΗ καὶ EBASCO. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει, βεβαίως, αὐτὴ ἡ ἀλχημεία τῶν 280.000 δολλαρίων, διότι αἱ διαπραγματεύσεις, αἱ ὁποῖαι ἤρχισαν μὲ τὴν ECI κατέληξαν εἰς 260.000 δολλάρια. Εἶναι ἐνδεικτικὸν τοῦ ποίας διαθέσεις εἶχεν ἀπέναντι τῆς ΔΕΗ, ὅτι μὲ τὴν ἔναρξιν τῶν διαπραγματεύσεων κατῆλθεν εἰς ἕνα τόσον σημαντικὸν ποσόν, δηλαδὴ περίπου 700.000 μείωσιν ἐπὶ συνόλου δαπάνης 3.300. Ἐὰν πράγματι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τότε εἶχε πληροφορίας, ὅτι ὑπῆρχεν ἀθέμιτος σχέσις μεταξὺ Πεζοπούλου καὶ EBASCO, ἢ Ὑπηρεσιῶν τῆς ΔΕΗ καὶ EBASCO, δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς καμμίαν περίπτωσιν νὰ δεχθῇ, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καταγγελίας, αἱ ὁποῖαι ἐδίδοντο ἀπὸ τὴν ἀντίζηλον τῆς EBASCO, μίαν ἑταιρείαν ἐνδιαφερομένην νὰ πάρῃ αὐτὴ τὴν δουλειὰ ἀντὶ τῆς EBASCO καὶ νὰ λάβῃ αὐτὰς τὰς καταγγελίας καὶ τὰς κατηγορίας, μὲ βάσιν διὰ....

§175Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω πολύ. Τὰ πράγματα δὲν εἶναι ἔτσι. Παρελείψατε οὐσιώδη περιστατικὰ καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ τὰ παραλείψητε. Ἐπαναλαμβάνετε μίαν φράσιν ἀλλὰ ἐγκαταλείπετε τὴν πραγματικότητα. Εἴπατε μόνον, ὅτι ἡ ECI διεμήνυσεν ὅτι πιθανὸν νὰ ἐπηρεάζεται ἡ ΔΕΗ ἀπὸ τὴν EBASCO ὄχι ἀθεμίτως λόγῳ τῶν παλαιῶν της σχέσεων μετὰ τῆς EBASCO. Δὲν γνωρίζω κἂν ἐὰν εἶπε τοιοῦτόν τι ἡ ECI. Γνωρίζω — διότι ἦλθε καὶ εἰς ἐμὲ ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ECI καὶ μοῦ ὡμίλησεν, ἀπέστειλε τὸ ὑπόμνημα περὶ τοῦ ὁποίου ὡμιλήσατε — καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μὴ μετέχω καὶ ἐγὼ τῶν εὐθυνῶν, διότι καὶ ἐγὼ ὡμίλησα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι μόνον ὁ κ. Μάρτης. Ἡ ECI ἀπεκάλυψεν, ὅτι ἡ πρότασις τῆς EBASCO ἡ ὁποία εἶχε κάμει μάλιστα καὶ τὴν προμελέτην, περιεῖχε διφορούμενα καὶ ἀσαφῆ σημεῖα. Δι’ αὐτὸ πιστεύω, ὅτι πρέπει νὰ δίδωνται αἱ προσφοραὶ τῆς μιᾶς τεχνικῆς ἑταιρείας εἰς τὴν ἄλλην, φυσικὰ μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν φακέλλων, πρὶν ληφθῇ ἀπόφασις, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δύναται νὰ ἀποκαλύψῃ ἡ μία ἑταιρεία τὰ σκοτεινὰ σημεῖα τῆς ἄλλης, τὰ ὁποῖα οὔτε οἱ ἰδικοί μας οἱ τεχνικοὶ δύνανται νὰ ἀνεύρουν. Τὰ ἀπεκάλυψε λοιπὸν ἡ ECI καὶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ καὶ ὁ κ. Α. Δημητρακόπουλος εἶπε τότε, ὅτι ὑπῆρχε «ἀπροσδιοριστία» εἰς τὴν πρότασιν τῆς EBASCO. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ἡ EBASCO εἶχε κάμει τὴν προμελέτην καὶ ἔλαβε μέρος εἰς τὸν διαγωνισμὸν διὰ νὰ πάρῃ καὶ τὴν μελέτην, τὴν προμελέτην δὲ τὴν εἶχε πάρει ἀπὸ τὴν ΔΕΗ χωρὶς διαγωνισμὸν καὶ παρὰ τὸ μέγα αὐτὸ πλεονέκτημα ἔκαμε προσφορὰν μὲ «ἀπροσδιοριστίαν». Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι παραλείψατε καὶ ἄλλο οὐσιῶδες πρᾶγμα. Ἡ ECI δὲν εἶχεν ἐμπειρίαν, ὅπως ἐγνώριζε καὶ τὸ DLF, ἀλλὰ περιέλαβε ταύτην εἰς τὰς τεχνικὰς ἑταιρείας ποὺ θὰ ἠμποροῦσαν νὰ κάμουν μελέτην καὶ ἐπίβλεψιν. Πῶς καὶ διατί; Διότι ἡ ECI ἀπηρτίζετο ἀπὸ μηχανικοὺς οἱ ὁποῖοι εἶχον κάμει σπουδαιότατα ἔργα καὶ παρὰ ταῦτα ἡ Ἐπιτροπὴ κατανοοῦσα τὴν ἔβαλε 4ην μόνον δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ὅτι δὲν εἶχε κάμει μὲ αὐτὴν τὴν φίρμα — ECI — μελέτας. Ἐὰν αὐτὸ τὸ ἐξετάσητε κατὰ τρόπον ἀντικειμενικόν, πρέπει νὰ καταλήξητε εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐξετάζηται μία ἑταιρεία ἀπὸ τὴν φίρμαν της μόνον, ἀλλὰ ἀπὸ τὰ πρόσωπα ποὺ τὴν ἀπαρτίζουν καὶ τὰ ἔργα ποὺ ἔχει ἐκτελέσει. Ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ πῆτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν ECI εἶχον ἀναλάβει τὴν μελέτην καὶ ἐπίβλεψιν σπουδαιοτάτων ἔργων καὶ εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἀκόμη.

§176Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀληθές. Κύριε Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, δὲν εἶναι ἔτσι τὰ πράγματα. Τὸ τελευταῖον εἶναι ἔτσι, ὅπως τὸ λέγετε. Πράγματι εἰς τὸ ἐπιτελεῖον τῆς ECI ὑπάρχουν στελέχη, τὰ ὁποῖα ἦσαν ὑπάλληλοι ἄλλων Ἑταιρειῶν. Καὶ εἶχον ἀναλάβει τὴν ἐκτέλεσιν καὶ ἐπίβλεψιν ἔργων, ἀλλὰ μελέτη ἀπὸ μέρους τῆς ECI ὡς ὠργανωμένης ἐπιχειρήσεως δὲν ὑπάρχει. Ὡς ὠργανωμένης ἐπιχειρήσεως μελέτη δὲν ὑπάρχει καμμία πλὴν αὐτῆς, τὴν ὁποίαν σᾶς εἶπον τῆς μελέτης τῆς Ταϋλάνδης, διὰ τὴν ὁποίαν ἁπλῆν μελέτην εἶχε κάμει, δὲν εἶχε κάμει ἐπίβλεψιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ Ἐπιτροπὴ ἐμελέτησε τὰ θέματα, καὶ ἐπειδὴ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ κάποια ἐμπιστοσύνη κατὰ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ Ἐπιτροπὴ ἔκρινεν ἔτσι, διότι ἡ ECI δὲν παρεῖχε τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς διεξαγωγὴν τοῦ ἔργου, ἐθεώρησεν, ὅτι ὁ διαγωνισμὸς εἶχεν ἀποτύχει ὡς διαγωνισμός, καὶ ἑπομένως μὲ βάσιν τὰς Ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι μετεῖχον τοῦ διαγωνισμοῦ ἐπροχώρησαν εἰς διαπραγματεύσεις διὰ τὴν ἐπίτευξιν τῶν καλλιτέρων ὅρων, μὲ κατεύθυνσιν, ὅπως ρητῶς ἀναγράφεται εἰς τὰ Πρακτικὰ τῆς Ἐπιτροπῆς μὲ κατεύθυνσιν τῆς πλήρους προσαρμογῆς πρὸς τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως. Ἡ ΕΒΑ-SCO πράγματι δὲν εἶχε συμμορφωθῆ πρὸς τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως καὶ δι’ αὐτὸ ἄλλωστε δὲν ἐθεωρήθη καὶ ἐκείνη ἐπιτυχοῦσα εἰς τὸν διαγωνισμὸν καὶ ἑπομένως κατετάγη καὶ ἐκείνη εἰς τὴν 4ην σειρὰν διὰ διαπραγματεύσεις. Καμμία δὲν ἐξεπλήρωσε τοὺς ὅρους. Καὶ ἐκρίθη ἀπὸ τὴν τεχνικὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι δὲν θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα. Ἀλλὰ ἐπὶ πλέον ὑπῆρξε καὶ κάτι ἄλλο, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὑπῆρξεν ἡ πρότασις νὰ παραδοθοῦν εἰς τὴν E.C.I. αἱ προσφοραὶ τῆς EBASCO. Αὐτὸ εἶναι βέβαιον. Διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι βεβαιώνεται ἀπὸ ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν ἤδη εἰς τὴν Δ.Ε.Η. ἐβεβαιώθη ἀπὸ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ Γουναράκη–Πεζοπούλου τὸ 1962, τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσα προηγουμένως, ἡ ὁποία ἀπηυθύνθη εἰς τὸν κ. Παπαληγούραν, ὅπου ρητῶς λέγεται ὅτι μία μόνον παρέκκλισις ἔγινε σχετικῶς πρὸς τοὺς διαγωνισμοὺς ἐκείνους, κατὰ τὴν ὁποίαν, κατόπιν ἐντολῆς τοῦ κ. Μάρτη, αἱ προσφοραὶ τῆς EBASCO παρεδόθησαν εἰς τὴν E.C.I. Δὲν ὑπῆρχον εἰς τὴν διάθεσιν τῶν διαγωνιζομένων αἱ προσφοραὶ τῶν ἀνταγωνιστριῶν Ἑταιρειῶν, ἀλλὰ εἰδικῶς εἰς τὴν E.C.I. ἐδόθησαν αἱ προσφοραὶ τῆς EBASCO. Συνεπῶς, ὑπάρχει ἤδη ἡ προτίμησις πρὸς τὴν E.C.I. ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, διότι κατ’ ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐδόθησαν αἱ προσφοραὶ αὗται.

§177Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Μάρτης μοῦ ἔχει εἴπει ὅτι εἶχε τότε δώσει ἐντολὴν νὰ δοθοῦν πρὸς ὅλους καὶ ἂν ἀκόμη δὲν τὴν ἔδιδεν ἔτσι ἡ Δ.Ε.Η. θὰ ἔπρεπε νὰ δοθοῦν εἰς ὅλους ποὺ ἐζήτουν. Ἡ E.C.I. ἐζήτησεν ἀπευθυνθεῖσα καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν καὶ εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἀνεμίχθη καθόλου, ἀνεμίχθη μόνον ὅταν τὸν ὤχλησα ἐγὼ καὶ ἐγὼ ἤμουν ἐκεῖνος ποὺ τοῦ εἶπον νὰ καλέσῃ τὸν Πρόεδρον τῆς Δ.Ε.Η., δὲν ἐπενέβη, δὲν εἶπε νὰ δοθοῦν εἰς τὴν E.C.I. σᾶς βεβαιῶ περὶ τούτου ἀπολύτως, ἤμην παρὼν καὶ παρὼν ἦτο καὶ ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκης, παρὼν ἦτο καὶ ὁ κ. Μάρτης. Ἑπομένως, προβαίνετε εἰς εἰκασίας, σχετικῶς, μὲ τὰ λεχθέντα, ὡς νὰ εἴχατε ὠτακουστήσει. Ὑπάρχουν τόσοι μάρτυρες, ἂν εἴμεθα ψευδομάρτυρες ὅλοι, τότε ἔχετε δίκαιον σεῖς.

§178Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω διατί εἰς δεύτερον διαγωνισμόν, ὅταν ἐζήτησεν ἡ E.C.I. νὰ πάρῃ πάλιν τὰς προσφορὰς τῆς EBASCO, διατί τότε δὲν ἐδόθησαν; Καὶ ἀπήντησεν— ὅπως γράφει τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς— ὁ κ. Κουτσοκώστας, ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὅτι ἂν ἐπιμείνουν νὰ δώσω πάλιν ὅπως ἔγινε κατὰ τὸ παρελθὸν τὶς προσφορὲς τῆς EBASCO, ἐγὼ παραιτοῦμαι. Ἐκ τῆς ἀντιθέσεως αὐτῆς προκύπτει, νομίζω, ὅτι δὲν ἦτο σύνηθες τοὐλάχιστον μέχρι τότε τὸ νὰ παραδίδωνται αἱ προσφοραὶ τῆς μιᾶς Ἑταιρείας πρὸς τὴν ἄλλην. Νομίζω, ὅτι τὸ συμπέρασμα προκύπτει αὐτονοήτως, ἦτο κάτι ἀνώμαλον.

§179Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔπρεπε νὰ δοθοῦν καὶ τότε, σύνηθες ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἦτο, ἀλλὰ αὐτὸ τοῦτο τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Δ.Ε.Η., ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἠρεύνησε τὸ ὅλον θέμα ἂν πρέπει νὰ δίδωνται ἢ ὄχι, ἀπεφάνθη ὅτι εἶναι συμφέρον τῆς Δ.Ε.Η. νὰ δίδωνται διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους εἶπον πρὶν καὶ δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω. Ἔπρεπε νὰ δοθοῦν καὶ εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν καὶ πρὸς ὅλας τὰς Ἑταιρείας ποὺ ἐζήτουν, αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδική μου ἄποψις.

§180Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κανὼν ὑπῆρχεν εἰς τὴν Δ.Ε.Η., ὅτι οἱ διαγωνισμοὶ γίνονται ἐνώπιον εἰδικῶν Ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι ὁρίζονται ἀπὸ τὴν Διοίκησιν τῆς Δ.Ε.Η. Ὁ κανὼν αὐτὸς παρεβιάσθη καὶ ἐξ ὑπαρχῆς ἐθεωρήθη ἡ Ἐπιτροπὴ διαβλητὴ μὲ τὴν τοποθέτησιν ἐγκαθέτων παρατηρητῶν μελῶν τοῦ Δ.Σ. Δεύτερον, κανὼν ἦτο ἐπίσης αἱ πληροφορίαι τῶν διαγωνιζομένων νὰ μὴ τίθενται ὑπ’ ὄψιν καὶ εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἄλλων διαγωνιζομένων καὶ δὲν παρεβιάσθη ποτὲ ὁ κανών· διὰ πρώτην καὶ μόνην φορὰν παρεβιάσθη εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν. Καὶ ὅτι αὐτὸ εἶναι βέβαιον δὲν τὸ βγάζω οὔτε ἀπὸ εἰκασίας, οὔτε ἀπὸ καταθέσεις μαρτύρων, ὑπάρχουν ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγράφησαν τότε καὶ ἀναφέρονται αὐτὰ τὰ περιστατικά. Τὸ γεγονὸς ὅτι μετὰ δύο χρόνια ὁ ἴδιος ὁ Καθηγητὴς Κουτσοκώστας, ὅταν ἐπῆρεν ἐντολὰς πολλάκις ἐπαναληφθείσας, νὰ δώσῃ ξανὰ τὴν προσφορὰν τῆς EBA-SCO εἰς τὴν E.C.I., ἐδήλωσεν ὅτι δὲν τὴν δίδει καὶ ὅταν τὸν ἐπίεσεν ὁ Γουναράκης εἶπε καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν — δέχομαι τὴν ἐξήγησιν ποὺ ἔδωσε ὁ κ. Παπαληγούρας, διότι τὸ βεβαιώνουν καὶ ὁ κ. Κουτσοκώστας καὶ ὁ κ. Γουναράκης— τοῦ εἶπεν ὁ κ. Γουναράς, ἐπὶ τέλους δώσατε ὅλες πρὸς ὅλους, καὶ τότε ἀκόμη ἀπήντησε: Δὲν τὶς δίδω σὲ κανένα, δώσατέ μου ἔγγραφον, καὶ διότι δὲν τολμοῦσε κανεὶς νὰ δώσῃ ἔγγραφον δὲν τὶς ἔδωσε. Καὶ δηλώνει ὁ κ. Κουτσοκώστας ὅτι ἐὰν τοῦ ἐδίδετο ἔγγραφος ἐντολὴ θὰ παρῃτεῖτο τὴν ἰδίαν στιγμήν. Δὲν ἦτο, λοιπόν, κάτι τὸ ὁποῖον ἁπλῶς ἐπέρασεν ἀπαρατήρητον, ἦτο ἐπισήμανσις ἐνδιαφέροντος ὑπὲρ τῆς E.C.I. καὶ αὐτὸ τὸ ἐνδιαφέρον κατέληξε νὰ ζημιώσῃ τὴν ΔΕΗ σήμερον μὲ 280 χιλ. δολλάρια.

§181Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Μίαν διακοπὴν μόνον. Κύριε συνάδελφε, εἴπατε ὅτι τὴν πρώτην φοράν, δηλ. ἀπὸ τὸν κ. Μάρτην, δὲν εἶχε δοθῆ ἐντολὴ νὰ δοθοῦν ὅλαι αἱ προσφοραὶ εἰς ὅλους ἀλλὰ μόνον εἰς τὴν E.C.I. Δὲν προκύπτει ρητῶς ἀπὸ τὴν δευτέραν ἐπιστολὴν Πεζοπούλου καὶ Γουναράκη ὅτι καὶ τὴν πρώτην φορὰν ἡ ἐντολὴ ἦτο νὰ δοθοῦν εἰς ὅλους ἀπὸ ἔγγραφον δηλαδὴ τοῦ 1962, ἄσχετον χρονικῶς πρὸς τὴν ἀναζήτησιν οἱωνδήποτε εὐθυνῶν; Καὶ διὰ νὰ τελειώσω, θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω καὶ τὸ ἑξῆς: Δὲν ἦτο, ἐὰν ὑπῆρχεν ἐνδιαφέρον, δυνατὸν νὰ ἐκδηλωθῇ τοῦτο πρὶν ἀρχίσῃ ὁ διαγωνισμός, ἀφοῦ ὁ κανὼν ἐν Ἀμερικῇ ἦτο νὰ μὴ γίνεται διαγωνισμὸς καὶ ἑπομένως ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐκδηλωθῇ ἐνδιαφέρον ἀναθέσεως, ἦτο ἀναγκαῖον νὰ γίνῃ ἡ διαδικασία τοῦ διαγωνισμοῦ καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ σύγκρισις καὶ μάλιστα νὰ διεξαχθῇ ὁ διαγωνισμὸς λόγῳ ἐπιμονῆς τῆς Κυβερνήσεως; Ἑπομένως ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον οἱ ἐξετασθέντες μάρτυρες οἱ καθηγηταί, τῶν ὁποίων προχθὲς ἐδιάβασα τὰς καταθέσεις, ὅτι δηλαδὴ ἦτο συμφερώτερον διὰ τὴν ΔΕΗ νὰ λάβουν ἀμοιβαίως γνῶσιν τῶν προσφορῶν ὅλοι οἱ διαγωνισθέντες καὶ ὅτι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ ὑπόδειξις νὰ προσέξῃ τὸ Δ.Σ., ἦτο πρῶτον ὅτι ἡ E.C.I. ἦτο ἡ μόνη συμμορφωθεῖσα πρὸς τὴν προκήρυξιν τοῦ διαγωνισμοῦ Ἑταιρεία καὶ ὁ παραμερισμὸς τῆς μόνης συμμορφωθείσης θὰ ἐγέννα τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι διὰ τὰς μελέτας τῆς Δ.Ε.Η. ὑπῆρχε μονοπώλιον τῆς EBASCO καὶ δεύτερον ἡ καταγγελία περὶ διαβλητῶν σχέσεων, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ διευκρινισθῇ καὶ περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησαν 10 μάρτυρες.

§182Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Καλλίας μεταφέρει εἰς μίαν θλιβερὰν ὑπόθεσιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπεθύμουν νὰ μὴ τὴν ἀνακινήσω ξανά, διὰ τὴν δευτέραν ἐπιστολὴν Γουναράκη καὶ Πεζοπούλου, τὴν ὁποίαν ὑπέμνησα. Εἶναι μία θλιβερὰ ἱστορία, ἡ ὁποία δὲν ἀξίζει νὰ ἀπασχολήσῃ ἄλλην μίαν φορὰν τὴν Βουλήν. Ὅταν ἐστραγγαλίσθησαν οἱ Γουναράκης καὶ Πεζόπουλος ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν «ἢ ἀνακαλεῖτε αὐτὰ ποὺ γράψατε, ἢ σᾶς στέλλω ἀμέσως εἰς τὸν Εἰσαγγελέα», καὶ αὐτὸ εἶναι ἀκόμη μία ἔνδειξις καὶ ἔνδειξις τοῦ τί ἐπίστευεν ἡ Κυβέρνησις περὶ αὐτῶν τῶν δύο, περὶ τῆς ὑποστάσεως τῆς ἠθικῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς ποινικῆς ἀπέναντι τοῦ νόμου. Ἐχρησιμοποίησε τὴν ἀπειλὴν καὶ στέλλουν ἕνα ἔγγραφον καὶ λέγουν: «Ὅλα ὅσα ἐγράψαμεν εἶναι λάθος». Θέλω νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν τὴν ἐπιστολήν; Διὰ ὄνομα τοῦ Θεοῦ.

§183Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Μοῦ μένει ἡ ἀπορία, εἶναι ἀπὼν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ μόνος ἀναμιχθεὶς εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς E.C.I., ὑπῆρχεν ὑποψία συναλλαγῆς μὲ τὴν EBASCO, ποῖος ἦτο ὁ λόγος τοῦ ἐνδιαφέροντος, διὰ τὴν E.C.I., ἀνεξαρτήτως τοῦ θέματος τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς γνώσεως τῶν ὅρων τῆς EBASCO; Ἀναφέρονται καὶ ἄλλαι δύο παρεμβάσεις. Ἡ πρώτη τοῦ κ. Μάρτη εἰς τὸ Γραφεῖον του, τὸ τηλεφώνημα κατόπιν κλπ., νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ ὁ κ. Κανελλόπουλος ποῖος ἦτο ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον καὶ ὁ ἴδιος, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἦτο ἡ E.C.I. ἀκριβοτέρα, ἐνδιεφέρθητε ὡς Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διατί δὲν εἶναι διαβλητὸν αὐτό;

§184Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ τὸ νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἀποσπάσματα τῶν πρακτικῶν τοῦ Δ.Σ. τῆς 2ας Μαΐου, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο, οὔτε περὶ συστάσεως, οὔτε περὶ ὑποδείξεως, οὔτε περὶ προφυλάξεως τῆς ΔΕΗ ἀπὸ διαβλητὰς ἐνεργείας. Ἐπρόκειτο περὶ ἐπιστολῆς ὑφισταμένης ἤδη. Εἰλημμένης ἤδη ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀναλάβῃ τὴν μελέτην καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τῶν Κρεμαστῶν εἰς τὴν E.C.I. Εἶναι τόσον τρομακτικὰ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν στὸ Συμβούλιον ἐκεῖνο. Καὶ θὰ σᾶς ἀναφέρω μόνον τὶ εἶπεν ὁ Κυβερνητικὸς Ἐπίτροπος, ποὺ αὐτὸ καὶ μόνον ἐὰν θὰ σᾶς ἐλέγετο καὶ δὲν εἶχεν ἀκουσθῆ τίποτε ἄλλο, θὰ ἦτο ἀρκετὸν διὰ νὰ δείξῃ κατὰ ποῖον τρόπον ἀντεμετώπιζεν ἡ Κυβέρνησις τὸ Δ.Σ. τῆς Δ.Ε.Η. Λέγει, λοιπόν, ὁ Κυβερνητικὸς Ἐπίτροπος, ὁ ὁποῖος ὅταν τὸν ἠρωτήσαμεν μᾶς εἶπεν, ὅτι τὸ εἶχε ξεχάσει, ἴσως δὲν ἐνθυμεῖται τίποτε, εἰς τὸ Δ.Σ. Ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ ἀπὸ τὸ Δ.Σ. νὰ ἀποφασίσῃ τὴν ἔναρξιν διαπραγματεύσεων μὲ τὴν E.C.I. διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἔργον ἀδιάβλητον. Ἐάν, δηλαδή, λάβετε ἀπόφασιν διάφορον, εἶναι διαβλητὸν τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον θὰ ἀναθέσετε. Στὸ κάτω–κάτω τῆς γραφῆς, λέγει ὁ Κυβερνητικὸς Ἐπίτροπος στὸ Δ.Σ. τῆς Δ.Ε.Η., πιὸ πολλὰ παίρνετε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν παρὰ ἀπὸ τὸ Ἀμερικανικὸν Ταμεῖον Ἀναπτύξεως καὶ ἑπομένως ὀφείλετε νὰ ἀκούσετε αὐτὸ ποὺ λέγει ἡ Κυβέρνησις. Δηλαδή, σὰν δὲν τὸ δεχθῆτε, δὲν ἔχει παραδάκι. Δὲν θὰ δουλέψετε ἀπὸ δῶ καὶ πέρα, δὲν θὰ σᾶς χρηματοδοτήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Αὐτὴ εἶναι ἡ σκηνὴ ἡ ὁποία παρουσιάσθη στὸ Δ.Σ. τὴν ἡμέραν ἐκείνην. Καὶ μάλιστα θὰ σᾶς ἀναφέρω ἀκόμη καὶ κάτι ἄλλο. Ὑπῆρξε καὶ ἐξαπάτησις ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Πεζοπούλου. Σκεφθῆτε τὴν ἡμερομηνίαν. Εἶναι Μάϊος τοῦ 1960. Ὁ Πεζόπουλος βάλλεται πανταχόθεν. Ἡ γυναῖκα του ἔχει ἀποκαλύψει τὰς ἐπιστολὰς στὸ Δικαστήριον. Αἱ ἐφημερίδες γράφουν ἐναντίον τοῦ Πεζοπούλου. Εὑρίσκεται τότε εἰς δίκην διαζυγίου. Εἶναι ἡ κρίσιμος περίοδος. Ἡ Κυβέρνησις τὸν ἔχει ἀπὸ τὸν λαιμὸν τὸν Πεζόπουλον καὶ τὸν ὑποχρεώνει παρὰ τὴν κατηγορηματικὴν τοποθέτησίν του ἐξ ἀρχῆς, ὅτι πρέπει νὰ ἀρχίσουν διαπραγματεύσεις μὲ τὴν EBASCO, ὅτι αὐτὸ συμφέρει διὰ τὴν Δ.Ε.Η. καὶ τὸ ἔργον, ὁ πλέον διαπρύσιος ὑποστηρικτὴς τῆς E.C.I. Διατί; Πῶς ἔληξεν; Καὶ κάμνει τί; Ἠκούσατε. Πρὶν νὰ φθάσῃ στὸ Δ.Σ. κάμνει ἕνα τηλεγράφημα εἰς τὸ Ἀμερικανικὸν Ταμεῖον Ἀναπτύξεως ὅτι ἡ Δ.Ε.Η. ἀπεφάσισε νὰ ἀναθέσῃ τὸ ἔργον τῆς τελέσεως καὶ ἐπιβλέψεως τοῦ ἔργου εἰς τὴν E.C.I. Παρακαλοῦμεν νὰ μᾶς γνωρίσετε ἐὰν ἀποδέχεσθε ὡς μελετητὴν τὴν E.C.I. Πρὶν νὰ λάβῃ γνῶσιν κὰν τὸ Δ.Σ. περὶ τοῦ τί γίνεται διὰ τὴν E.C.I. καὶ EBASCO, ὁ Πεζόπουλος προεξοφλεῖ τὴν ἀπόφασιν καὶ ζητεῖ ἔγκρισιν ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν καὶ λέγει πλέον στὸ Δ.Σ.: «Ὕστερα ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ἔγιναν, ποὺ ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ νὰ ἀναθέσωμεν στὴν E.C.I. καὶ ἔδωσε τὴν ἔγκρισίν του τὸ D.L.F. — ὁ ἐκβιασμὸς εἶναι πλήρης — δὲν ἀξίζει πλέον νὰ συζητοῦμεν. Θὰ ἀρχίσωμεν μὲ τὴν E.C.I. Καὶ ἐπλήρωσεν 7½–7 ἑκατομμύρια τοὐλάχιστον διότι ὅταν ἤρχιζον διαπραγματεύσεις μὲ τὴν EBASCO τὸ πιθανώτερον εἶναι ὅτι καὶ αὐτὴ θὰ ἐμείωνε τὰς ἀπαιτήσεις, τὰς ὁποίας εἶχεν ὑποβάλει. Καὶ κάτι τελευταῖον ἀκόμη διὰ νὰ καταφανῇ μέσα εἰς ποῖον κλῖμα ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις αὐτὴ καὶ ἀνετέθη ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου. Ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὅτι δηλαδὴ καὶ ἡ EBASCO δὲν εἶχε προσαρμοσθῆ πλήρως πρὸς τὴν διακήρυξιν παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι εἶχε κάμει τὴν προμελέτην εἶναι ἀληθὲς δὲ αὐτὸ καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἔγινε κατακύρωσις τοῦ διαγωνισμοῦ παρ’ ὅτι ἦτο εὐθηνοτέρα. Ἀλλὰ τί ἔκαμεν; Τὴν παραμονὴν τῆς ἡμέρας συνεδριάσεως τοῦ Δ.Σ. ἐν γνώσει, ὅτι πρόκειται νὰ προχωρήσῃ ὄχι εἰς κατακύρωσιν πλέον ἀλλὰ εἰς ἔναρξιν διαπραγματεύσεων, ἔκαμε μίαν ἐπιστολὴν εἰς τὸ Δ.Σ., εἰς τὴν ὁποίαν λέγει, ὅτι εἶναι ἑτοίμη νὰ διαπραγματευθῇ μὲ τὴν Δ.Ε.Η. μίαν σύμβασιν καθ’ ὅλα σύμφωνον πρὸς τὴν διακήρυξιν τῆς δημοπρασίας. Αὐτὸ τὸ ἐχαρακτήρισαν ὅτι δὲν ξεκαθαρίζει ἐντελῶς ἐὰν ἀποδέχεται τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως. Διότι τὸ νὰ διαπραγματευθῶ μίαν σύμβασιν σημαίνει, αὐτὸ τὸ εἶπεν ὁ κ. Βλαχόπουλος, ὅτι θὰ παζαρέψω ἐνῷ τὸ νὰ διαπραγματευθῶ μίαν σύμβασιν ἄλλο σημαίνει. Ἐν πάση περιπτώσει αὐτὴ ἦτο ἡ ἐπιστολή. Ποῖον ἦτο τὸ φυσικώτερον; Ἐὰν ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου ἐδίσταζε νὰ προχωρήσῃ νὰ τὴν καλέσῃ καὶ νὰ εἴπῃ τί ἐννοεῖ μὲ αὐτὰ ποὺ γράφει. Δὲν τὴν ἐκάλεσε καὶ ἐπροχώρησεν εἰς τὴν λῆψιν ἀποφάσεως, περὶ ἐνάρξεως διαπραγματεύσεων τὴν ἑπομένην ἀπέστειλε τηλεγράφημα ἡ EBASCO εἰς τὸ ὁποῖον ἔλεγε «δηλῶ, ἀποδέχομαι πλήρως ὅλους τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως καὶ δέχομαι νὰ ὑπογράψω σύμβασιν καθ’ ὅλα σύμφωνον μὲ τὴν διακήρυξιν». Αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα τὸ ἀπέκρυψε, καὶ δὲν τὸ ἐμφανίζει. Ὅταν εἰς τὰς 23 Μαΐου λαμβάνεται ἡ ὁριστικὴ ἀπόφασις τῆς ἀναθέσεως τοῦ ἔργου εἰς τὴν E.C.I. γίνεται λόγος περὶ τῆς ἐπιστολῆς τῆς EBASCO καὶ πάλιν δὲν ἀναφέρει τίποτε. Ἀποκρύπτει τὸ τηλεγράφημα, ἐνῷ εἶχε συμφέρον καὶ εἶχε σχέσεις μάλιστα διαβλητὲς ὅπως κατηγορεῖτε μὲ τὴν EBASCO δὲν θὰ ἤθελε τάχα νὰ βοηθήσῃ τὴν EBASCO ἀφοῦ τὴν εἶχεν ὑποστηρίξει ἀπὸ τὴν ἀρχήν; Διατί ἐπῆρεν ἀντίθετον θέσιν πρὸς τὴν EBASCO. Ποῖος ἐπηρέασε τὸν Πεζόπουλον; Ποῖος τὸν ἐπίεσε; Διατί τὸ Δ.Σ. ἀπεφάσισε νὰ ζημιώσῃ τὴν Δ.Ε.Η.; Νομίζω, λοιπόν, ὅτι πέραν τῶν κατηγοριῶν περὶ παντογνωσίας, περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ὡμίλησεν ὁ κ. Παπαληγούρας, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐν γνώσει ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος προσωπικῶς ἀνεμίχθη εἰς τὴν ὑπόθεσιν, παρηκολούθησε καὶ τὰ παράπονα τῆς E.C.I. καὶ τὰς διαμαρτυρίας τῆς E.C.I. καὶ τὸ κουτσομπολιὸ διὰ τὰς σχέσεις τοῦ Πεζοπούλου μὲ τὴν EBA-SCO. Τὰς παρηκολούθησε καὶ προσωπικῶς ἔδωσε τὴν ἐντολὴν νὰ τηλεγραφήσῃ εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ νὰ δεχθῇ νὰ διεξαγάγῃ διαπραγματεύσεις. Καὶ δὲν περιωρίσθη εἰς αὑτὸ ἀλλὰ ἔδωσεν ἐντολὴν εἰς τὸν κ. Μάρτην νὰ ἐπαναλάβῃ καὶ ἐπανέλαβεν εἰς τὸ Δ.Σ. ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν καὶ τὴν ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν καὶ ἐζημίωσεν ἐν γνώσει τὴν ΔΕΗ μὲ τὸ ποσὸν τῶν 280.000 δολλαρίων τοὐλάχιστον.

§185Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐκ τῶν πρακτικῶν τοῦ Δ.Σ. βλέπω τὰ ἑξῆς: «Πεζόπουλος: Νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε σήμερον νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ὅμως νὰ μὴ διατυπώσωμεν καὶ νὰ μὴ κοινοποιήσωμεν, ὥστε νὰ μὴ δυσαρεστηθῇ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος διετύπωσε τὴν ἄποψίν του εἰς τὸν κ. Πανᾶν». Τὸ εἶχε προσωπικὰ φαίνεται ὁ κ. Μάρτης τὸ θέμα, διότι ἔτσι λέγουν τὰ πρακτικά. «Θὰ δυσηρεστεῖτο» τὸ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας αὐτό; Θὰ δυσηρεστεῖτο ὁ κ. Μάρτης ἐὰν διετυπώνετο ἡ ἀπόφασις καὶ τοῦτο διεμήνυσεν εἰς τὸν κ. Πανᾶν ὁ ὁποῖος εἶναι ἀξιόπιστος μάρτυς. Ἀλλὰ ὁ ἀξιόπιστος κατὰ πάντα μάρτυς τὸ ἀπέκρυψε καὶ αὐτό. Δηλαδὴ αὐτὸ τί σημαίνει. Προσωπικὰ ἦσαν τὰ ζητήματα. Ἀλλὰ τὸ προσωπικὸν ὅμως ἐνδιαφέρον μέχρι ποῦ ἐξικνεῖται;

§186Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοι ὡμίλησαν ὅτι ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἐπιχειρήσεως ἰδιωτικῆς, ἄλλη θὰ ἦτο ἡ ἀπόφασις. Ἐὰν εἴμεθα ἐλεύθεροι νὰ ἀποφασίσωμεν διὰ τὴν ἀνάθεσιν τῆς μελέτης ἄλλως θὰ ἀπεφασίζαμεν. Ὅμως τώρα τὸ ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία. Ἐὰν θελήσετε νὰ διαβάσετε τὸ κείμενον τῆς προτάσεώς μας δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι πράγματι ἐπεβλήθη εἰς τὸ Δ.Σ. ἡ λῆψις αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως.

§187ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὴν πρότασιν τῆς EBASCO δὲν τὴν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις;

§188Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς, τὴν ἔλαβε.

§189Η. ΗΛΙΟΥ. Ὅπως εἶναι γνωστόν, ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος κ. Πρόεδρε, ἐπὶ 10ήμερον ἦτο σοβαρὰ ἀσθενὴς καὶ μοῦ ἐδήλωσεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσῃ. Θὰ παρακαλούσαμεν λοιπὸν συναινοῦντος τοῦ Σώματος νὰ διακοπῇ ἐπὶ 10 λεπτὰ ἡ συνεδρίασις, καὶ ἐὰν μετὰ τὴν διακοπὴν ἠμπορεῖ νὰ συνεχίσῃ ἔχει καλῶς, ἄλλως νὰ συνεχίσῃ ἐν δευτερολογίᾳ μεθαύριον.

§190Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Διατί δὲν τὸ λέγει ὁ ἴδιος;

§191Η. ΗΛΙΟΥ. Μὲ εἰδοποίησεν πρὸ ὀλίγου.

§192Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Νὰ διακόψωμεν ὅσον θέλετε.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν χάριν ἀναπαύσεως τοῦ κ. ἀγορητοῦ ἐπὶ 10′ λεπτά.

(Ὥρα 1 π.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 1.15′ π.μ.)

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ε. Μπακλατζῆς). Κύριοι συνάδελφοι, ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Λόγῳ ἐκτάκτου ἀσθενείας τοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος συναδέλφου κ. Ἡλιοπούλου μὴ δυναμένου ὡς ἐκ τούτου τὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ι. Ἰορδάνογλου.

§195Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Κύριοι βουλευταί, δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν, ὅτι εἰς τὴν συγκεκριμένην αὐτὴν περίπτωσιν, ἡ Βουλὴ εἶναι Σῶμα πολιτικόν. Ἀντιθέτως πιστεύω, ὅτι εἶναι Σῶμα περιβεβλημένον μὲ δικαστικὴν ἐξουσίαν. Τὴν πεποίθησίν μου αὐτὴν ἐνισχύει καὶ ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν. Εἰς τὸ στάδιον αὐτὸ τῆς διαδικασίας ἡ ὁποία ἐτηρήθη κατ’ ἐφαρμογὴν διατάξεως τοῦ Συντάγματος, ἡ Βουλὴ εἶναι δικαστικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον, βάσει συγκεκριμένου ἀποδεικτικοῦ ὑλικοῦ καὶ μὲ πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, καλεῖται νὰ ἀποφασίσῃ εἰς τὴν ἔκδοσιν παραπεμπτικοῦ βουλεύματος. Ἑπομένως, ἡ εὐθύνη τῶν μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὰ ὁποῖα ἔχουν περιβληθῆ δικαστικὴν ἐξουσίαν, εἶναι μεγίστη, ὅση καὶ ἡ τῶν δικαστῶν καλουμένων νὰ ἀποδώσωσι δίκαιον, εἰς τὸν οἱονδήποτε πολίτην — κατηγορούμενον. Ἡ εὐθύνη εἶναι ἔτι μεγαλυτέρα ὅταν πρόκειται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ ἀποφασίσῃ περὶ παραπομπῆς εἰς δικαστήριον πρώην Ὑπουργῶν καὶ δὴ πρώην Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπὶ 8ετίαν διώκησε τὴν χώραν. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ εὐθύνη εἶναι μεγίστη ὅση καὶ ἡ τῶν δικαστῶν ἔναντι παντὸς πολίτου. Φαντάζεσθε πόσον ηὐξημένη εἶναι ἡ εὐθύνη ὅταν πρόκειται ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφασίσῃ περὶ παραπομπῆς πρώην πρωθυπουργοῦ. Καὶ μόνον τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι ἄξιον νὰ ἀποδείξῃ τὴν ηὐξημένην αὐτὴν εὐθύνην ὅλων μας. Τούτου ἕνεκεν τὸ πρώτιστον καθῆκον ὅλων τῶν βουλευτῶν εἶναι νὰ ἀκούσουν διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ μορφώσουν γνώμην. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσῃ κανεὶς ὅτι δικαστής τις θὰ ἀποφασίσῃ χωρὶς πρότερον νὰ ἀκούσῃ; Καὶ ὅμως ὑπάρχει τὸ πραγματικὸν γεγονὸς ὅτι δὲν ἀκούουν οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν μελῶν τῆς Βουλῆς. Πάντως, καθῆκον ἡμῶν εἶναι νὰ ἐκθέσωμεν τὰς ἀπόψεις μας. Ἤκουσα μετὰ μεγίστης προσοχῆς ὅλους τοὺς ὁμιλήσαντας συναδέλφους. Καὶ ἐνῷ θὰ ἔπρεπε, νὰ εὑρισκώμεθα πρὸ συγκεκριμένων γεγονότων, αἱ περισσότεραι ὁμιλίαι κατηναλώθησαν διὰ γενικὰ θέματα, καὶ δὲν ἠσχολήθησαν ἐπὶ συγκεκριμένων κατηγοριῶν οἱ ρήτορες. Ἐκτὸς τοῦ κ. Ἡλιοπούλου, ὅστις ἀνέπτυξε συγκεκριμένας ἀπόψεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων καὶ θὰ ἀκουσθῇ ὁ ἀντίλογος, οἱ ἄλλοι μόνον ὀλίγα συγκεκριμένα ἀνέφερον τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνεπαρκῆ διὰ τοὺς βουλευτὰς ὅπως μορφώσουν γνώμην. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἀπαντήσω, κατ’ ἀρχὴν, ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τῆς E.C.I. ἐπὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Ἡλιόπουλος. Δὲν εἶναι τὰ πράγματα ὡς τὰ ἐξέθεσεν οὗτος. Σᾶς εἶπε μόνον ὅσα τὸν συνέφερον διὰ νὰ θεμελιώσῃ τὴν κατηγορίαν καὶ ἀπέκρυψε γεγονότα τὰ ὁποῖα, ὀρθῶς ἑρμηνευόμενα, ἀνατρέπουν ἄρδην τὰ ὅσα ὑπεστήριξεν. Ἰδοὺ ἡ ἱστορία. Μετὰ τὴν συνομολόγησιν τοῦ δανείου τῶν 31 ἑκατ. δολλαρίων ἡ ΔΕΗ ἀπεφάσισε νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν σύνταξιν τῆς μελέτης. Ἡ ἀπόφασις ἦτο νὰ διατεθῇ τὸ ἔργον ἄνευ δημοπρασίας εἰς τὴν EBASCO. Ἡ ΔΕΗ δὲν ἤθελε δημοπρασίαν. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως ἐπέμενε λέγουσα ὅτι δὲν δέχεται αὐτὸ τὸ μονοπώλιον μετὰ τὴν προμελέτην νὰ δοθῇ ἄνευ δημοπρασίας καὶ ἡ μελέτη εἰς τὴν EBASCO. Ἀντιθέτως, θέλει νὰ γίνῃ δημοπρασία. Καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο εἰς τὴν πρότασιν τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς χαρακτηρίζεται μεταξὺ τῶν σκανδάλων. Μὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρίζεται οὕτω, ὅταν ἡ ἰδία ὑποστηρίζει ὅτι ἔπρεπε ἡ ἀνάθεσις τῆς μελέτης νὰ γίνῃ ἀπ’ εὐθείας καὶ ὄχι διὰ δημοπρασίας; Ὁ κ. Ἡλιόπουλος εἶπεν ὅτι 4 οἶκοι ἔλαβον μέρος εἰς τὸν διαγωνισμόν. Πῶς ἐκλήθησαν οἱ οἶκοι. Εἶχε γίνει πρόσκλησις τὸ 1958 διὰ τὴν ὑποκίνησιν τοῦ ἐνδιαφέροντος τῶν ξένων οἴκων διὰ τὴν σύνταξιν τῆς ὁριστικῆς μελέτης. Ἐνδιαφέρον δι’ αὐτὸ ἐξεδήλωσαν 82 οἶκοι. Συνῆλθεν ἡ ὑπὸ τὸν κ. Κουτσοκώσταν Ἐπιτροπὴ καὶ ἐκ τῶν 82 οἴκων ἐπέλεξε 50. Ἐκ τῶν 50 αὐτῶν οἴκων, ἡ Δ.Ε.Η. ἐπέλεξε τοὺς 4 πλέον δοκίμους Ἀμερικανικοὺς οἴκους, οἱ ὁποῖοι ἐκρίθησαν ὡς οἱ πλέον δόκιμοι διὰ νὰ ἀναλάβουν τὸ ἔργον. Καὶ ἐκλήθησαν νὰ δώσουν προσφορὰς ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς προκηρύξεως τῆς Δ.Ε.Η., ἡ ὁποία καθώριζεν ὑπὸ ποίους ὅρους πρέπει νὰ γίνουν αἱ προσφοραί. Δίδουν προσφορὰς οἱ 4 οἶκοι. Συνέρχεται ἡ ὑπὸ τὸν κ. Κουτσοκώσταν Ἐπιτροπὴ ἀνοίγει τὰς προσφορὰς καὶ συντάσσει ἕνα πρακτικόν, τὸ ὁποῖον λέγει: «Ἡ μόνη, ἡ ὁποία συνεμορφώθη πλήρως πρὸς τοὺς ὅρους τῆς προκηρύξεως εἶναι ἡ E.C.I. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἡ προσφορὰ τῆς EBASCO, ἡ ὁποία εἶναι φθηνότερη τῆς E.C.I. Διὰ τὰς δύο ἄλλας οὐδεμία συζήτησις ἐγένετο, διότι αὗται ὑπέβαλον προσφοράς, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἐντελῶς διάφοροι ἀπὸ τοὺς ὅρους τῆς προκηρύξεως. Ἐξ αὐτῶν προκύπτει ὅτι ἡ Δ.Ε.Η. ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ ἀρχίσῃ διαπραγματεύσεις μὲ τὴν E.C.I. Διότι, ἀλλοίμονον ἂν ἕνα Κράτος, διότι Κράτος ἦτο ἡ Δ.Ε.Η., κάμνει μίαν προκήρυξιν, ὁρίζει τοὺς ὅρους καὶ ἔρχεται μία Ἑταιρεία, ἡ ὁποία συμμορφώνεται πλήρως μὲ τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως, καὶ ἐν τούτοις τὸ Κράτος λέγει δὲν θὰ ἀρχίσω διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Ἑταιρείαν αὐτήν, ἀλλὰ μὲ μίαν ἄλλην, διότι εἶναι ὀλίγον εὐθηνοτέρα. Αὐτὰ εἶπεν ἡ Ἐπιτροπή. Βεβαίως ἡ E.C.I. ἦτο μία μεγάλη Ἑταιρεία καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνεχθῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ διότι καὶ πρὸ τῶν διαπραγματεύσεων εἶχον κυκλοφορήσει φῆμαι ὅτι ἡ EBASCO θὰ ἦτο ἡ Ἑταιρεία εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀνετίθετο τελικῶς ἡ μελέτη. Ἀλλά, κύριοι, ἡ προσφορὰ τῆς EBASCO δὲν ἦτο ὄχι μόνον εὐθηνοτέρα, ἀλλὰ ἦτο καὶ ἀπροσδιόριστος μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε νὰ εἶναι ἄγνωστος εἰς ποῖον ὕψος ἠμποροῦσε νὰ φθάσῃ ἡ δαπάνη. Ἐρωτᾶται ὅμως ἡ EBASCO, διατί προέβαλεν εἰς τὴν προσφοράν της τὰς ἐπιφυλάξεις αὐτάς; Τὸ ἔκαμε τοῦτο ἐσκεμμένως; Σᾶς ἀπαντῶ ναί. Ἡ EBASCO προέβαλεν ὡς ὅρον, ὅτι ἐὰν ὁ τιμάριθμος ἀνέλθῃ νὰ τῆς πληρωθῇ ἡ διαφορά, ἐνῷ ἡ προκήρυξις δὲν ἀνέφερεν τοιοῦτόν τι. Ἐπίσης ἡ EBASCO ἐζήτει ὅπως εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἐξετελοῦντο καὶ ἄλλα ἔργα, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν θὰ ἐπληρώνετο τὴν διαφοράν. Ἡ διακήρυξις ἔλεγεν, ὅτι οὐδεμία διαφορὰ θὰ ἐπληρώνετο διὰ τὴν ἐκτέλεσιν προσθέτων ἔργων. Ἐπίσης ἐζήτει ὅπως ἐὰν ὁ τιμάριθμος εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν ἀνέλθῃ κατὰ 5% θὰ ἐπληρώνετο κατ’ ἀναλογίαν τὴν διαφοράν.

§196Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διακόπτω διὰ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὅλα αὐτὰ ἔπρεπεν ὁ κ. Ἠλιόπουλος νὰ τὰ εἴπῃ καὶ νὰ μὴ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἡ διαφορὰ μεταξὺ ECI καὶ EBASCO εἶναι 230 ἢ 300 χιλιάδες δολλάρια. Διότι ἡ διαφορὰ εἰς βάρος τῆς ΔΕΗ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι ἐὰν ἐδίδετο εἰς τὴν EBASCO καὶ ἓν ἑκατομμύριον δολλάρια λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν αὐτῶν τῶν ἀσαφῶν καὶ ἀπροσδιορίστων ὅρων. Αὐτὰ δὲν τὰ εἶδεν ὁ κ. Ἠλιόπουλος.

§197Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Περαιτέρω ἡ EBASCO ἔλεγεν. Ἐὰν φέρω ὑπαλλήλους μετὰ τῶν οἰκογενειῶν των ἐξ Ἀμερικῆς καὶ μοῦ πῆτε, ὅτι δὲν μοῦ κάνουν, θὰ μοῦ πληρώσετε ὅλα τὰ ἔξοδα μεταφορᾶς αὐτῶν καὶ τῶν οἰκογενειῶν των εἰς τὴν Ἀμερικήν. Περαιτέρω ἡ διακήρυξις ἀνέφερεν, ὅτι αἱ Ἑταιρεῖαι ἦσαν ὑποχρεωμέναι νὰ ἀναφέρουν μὲ ποῖα πρόσωπα θὰ ἐκτελέσουν τὴν ἐργασίαν. Ἡ EBASCO ἀνέφερεν, ὅτι θὰ ἐκτελέσῃ τὸ ἔργον μὲ 35 πρόσωπα συνολικῶς. Ἡ ECI μὲ 87. Μόνον ἡ διαφορὰ μισθοδοσίας τῶν προσώπων αὐτῶν διὰ μίαν 7ετίαν θὰ ἦτο ἄνω τῶν 500 χιλιάδων δολλαρίων.

§198Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγνώριζε ἡ EBA-SCO, ὅτι μὲ 35 πρόσωπα, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκτελέσῃ τὸ ἔργον. Καὶ θὰ ἔλεγεν, ὅτι ἐγὼ σᾶς εἶπον διὰ 35 πρόσωπα. Ἐὰν ἠναγκάζετο, ὅπως θὰ ἠναγκάζετο, νὰ ἀπασχολήσῃ 80 πρόσωπα, θὰ ἐζήτει νὰ πληρωθῇ τὴν διαφοράν. Αὐτά, κύριοι, ἔλεγεν ἡ EBASCO καὶ ὅμως, τίποτα ἀπὸ αὐτὰ δὲν ἀναφέρει ἡ Ἐπιτροπή. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ἡ Ἐπιτροπή, ἦτο ὅτι ἡ EBASCO ἦτο εὐθηνοτέρα.

§199Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Ποία ἡ διαφορά;

§200Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Καὶ αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Κουτσοκώστας καὶ τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι «ἐγὼ θὰ παραιτηθῶ, ἐὰν δώσετε τὰ χαρτιά», δὲν εἶναι ἀληθές.

§201Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Σᾶς ἠρώτησα, ποία ἦτο ἡ διαφορὰ μεταξὺ 1,2 καὶ 1,25.

§202Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ εἰς αὐτὸ μὲ τὴν σειράν του, κ. συνάδελφε. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, ἡ ἔκθεσις, δὲν ἀναφέρει τίποτε. Λέγει, λοιπόν, ἡ ECI. Θὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι ἡ EBASCO δὲν εἶναι ἡ εὐθηνοτέρα, διότι ἔχει ρήτρας καὶ ὅρους, τῶν ὁποίων αἱ ἐπιπτώσεις, δὲν εἶναι γνωσταί. Δῶστε μου τὸν φάκελλον, νὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω. Τί ἔπρεπε νὰ κάνῃ, κ.κ. συνάδελφοι, ὁ Ὑπουργός; Νὰ μὴ δώσῃ τὸν φάκελλον; Τότε, πολὺ εὐλόγως, ἡ ECI θὰ ἰσχυρίζετο, ὅτι τὴν EBASCO θέλει καὶ ὁ Ὑπουργός, ἄρα ἐμένα θέλει νὰ μὲ ρίξῃ.

§203Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί κάμνομεν τόσην συζήτησιν; Δὲν ἔπρεπε κὰν νὰ γίνεται. Ἀπόδειξις, ὅτι ἡ EBA-SCO δὲν ἐδημιούργησε ζήτημα. Μετά τινα χρόνον, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ κάμῃ πρότασιν διὰ τὴν μελέτην καὶ ἐπίβλεψιν τοῦ Καστρακίου, ἡ νέα αὐτὴ προσφορά της, ἀπηλλαγμένη ἀσαφειῶν, ἐγένετο δεκτή. Καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐνδιεφέρετο μόνον διὰ τὸ ὀρθόν, εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν εἶπεν εἰς τοὺς κυρίους τῆς Δ.Ε.Η. «προσέξατε», εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν δὲν ἐχρειάσθη νὰ εἴπῃ τίποτε, διότι δὲν εἶχε καμμίαν καταγγελίαν. Δεύτερον, διατί, ἀφοῦ εἰς τὸν πίνακα ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ κ. Κουτσοκώστα, εἶχε κατατάξει τὴν ECI τετάρτην καὶ ἐδόθη τέλος εἰς αὐτὴν ἡ μελέτη, διατί, ἐκτὸς τῆς EBASCO, δὲν διεμαρτυρήθησαν αἱ ἑταιρεῖαι, αἱ ὁποῖαι εἶχον λάβει τὴν δευτέραν καὶ τρίτην σειράν; Διατί, δὲν ἔβαλαν τοὺς ἀντιπροσώπους των, νὰ δημιουργήσουν ζήτημα διὰ τοῦ Τύπου; Δὲν σᾶς δημιουργεῖ κανένα ἐρώτημα τὸ γεγονὸς τοῦτο; Ἐὰν ἦτο ἄτοπον αὐτὸ ποὺ ἐγένετο, δὲν θὰ εἶχε χαλάσει ὁ κόσμος εἰς τὰς ἐφημερίδας, δὲν θὰ ἔβαζαν τοὺς νομικούς των συμβούλους νὰ καταγγείλουν, νὰ εἴπουν τοῦτο, νὰ εἴπουν ἐκεῖνο; Δὲν θὰ προσέφευγον καὶ μέχρι τοῦ δικαστηρίου, οἱ ἐνδιαφερόμενοι; Ἡ EBASCO, ὄχι μόνον δὲν ἔπραξε τοιοῦτόν τι, ἀλλὰ μετά τινα χρόνον, ἔκαμε μίαν καλὴν προσφοράν, ἡ ὁποία καὶ ἐγένετο δεκτὴ εἰς βάρος τῆς ECI. Ἡ ἰδία Κυβέρνησις ἦτο, οἱ ἴδιοι εἴμεθα. Εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν ἔγινε προτίμησις ἐκ μέρους τῆς Δ.Ε.Η., κατόπιν τῆς ἐπισημάνσεως, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὡρισμένων θεμάτων, ἐγένετο τελικῶς ἡ πρόκρισις ὑπὲρ τῆς ECI. Εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν, μὲ τὴν αὐτὴν Κυβέρνησιν, ἐγένετο ἡ πρόκρισις ὑπὲρ τῆς EBASCO.

§204Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Ὁ κ. Μάρτης, ἔδωσεν τὴν ἐντολήν, διότι ἠρνεῖτο ὁ κ. Κουτσοκώστας νὰ δώσῃ τὸν φάκελλον. Τί τὸ ἀνώμαλον εἰς αὐτὴν τὴν ἐντολήν; Ἔλαβε γνῶσιν τοῦ φακέλλου ἡ ECI...

§205Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀναφέρετε, συνεχῶς, τὸν κ. Ἡλιόπουλον, διότι ἀπουσιάζει καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ σᾶς δώσῃ ἀπάντησιν.

§206Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἀναφέρομαι εἰς τὸν κ. Ἡλιόπουλον, διότι εἶναι ὁ μόνος ποὺ ὡμίλησεν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ECI, δι’ ἐγγράφου της, διαμαρτύρεται πρὸς τὸν Ὑπουργὸν καὶ τὸν Πεζόπουλον, καὶ διὰ τῆς διαμαρτυρίας ὑπεστήριζεν, ὅτι δὲν ἦτο εὐθηνοτέρα ἡ EBA-SCO καὶ κακῶς δὲν τὴν κατέταξαν πρώτην. Κατόπιν τῆς διαμαρτυρίας τῆς ECI, ἡ Ἐπιτροπή, ἐπανεξετάζει τὸ θέμα καὶ ἀπὸ δευτέρα ποὺ ἦτο ἡ ECI, τὴν κατατάσσει τετάρτη. Καὶ ξεύρετε, διὰ ποῖον λόγον; Διότι ἕνας, ὀνόματι Παπανικολάου, ἐνδιαφερόμενος δι’ ἄλλην Ἀμερικανικὴν Ἑταιρείαν, ἐπληροφόρησε τὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι ἡ ECI, δὲν εἶναι σοβαρὰ ἑταιρεία, δὲν ἔχει ἀσχοληθῆ μὲ μεγάλα ἔργα, ἀλλὰ μόνον μὲ δρόμους. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐδικαιολόγησε τὴν κατάταξιν τῆς ECI ἀπὸ δευτέρας εἰς τετάρτην, ὡς ἑξῆς: Ναὶ μὲν ἡ ECI, ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν της τὸ κατάλληλον τεχνικὸν καὶ ἐπιστημονικὸν προσωπικόν, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἀσχοληθῆ μὲ μεγάλα ἔργα. Καὶ ἐδῶ ἐρωτᾶται, τί ἔπρεπε νὰ ἐλέγξῃ ἡ Ἐπιτροπή; Τὴν Ἑταιρείαν ἢ ἐὰν ἡ Ἑταιρεία εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της τὸ κατάλληλον ἐπιστημονικὸν προσωπικόν, νὰ ἐκτελέσῃ μεγάλα ἔργα; Ἐγώ, νομίζω, ἐκεῖνο ποὺ ἔπρεπε νὰ ἐξετάσῃ ἡ Ἐπιτροπή, εἶναι, ἐὰν ἡ Ἑταιρεία εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της τὸ κατάλληλον ἐπιστημονικὸν προσωπικόν, διὰ νὰ ἐκτελέσῃ μεγάλα ἔργα.

§207Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε συνάδελφε, πολὺ ὀρθῶς ἐτοποθετήσατε τὸ ζήτημα. Ἐὰν διελύετο τὸ ἐπιτελεῖον τῆς Ἑταιρείας, ἡ ὁποία ἔκαμε μελέτας εἰς τὸ παρελθόν, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ νὰ θεωρῆται ἐπαρκὴς εἰς τὸ μέλλον, διὰ μελέτας; Καὶ ἀντιστρόφως: ἦτο δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ νέα Ἑταιρεία μὲ ἀξιώσεις, νὰ λάβῃ μέρος καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀνάθεσιν μελετῶν, ἐὰν ἠξιοῦτο προκαταβολικῶς διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὸ πρῶτον ἔργον, ἐὰν ἠξιοῦτο, ὡς προϋπόθεσις, νὰ ἔχει ἐκτελέσει ἄλλα ἔργα καὶ νὰ ἔχῃ συντάξει ἄλλην μελέτην. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι καμμία νέα ἐπιχείρησις δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συσταθῇ, ἄρα, θὰ ἔπρεπε νὰ παραμένῃ μονοπώλιον εἰς τοὺς Οἴκους, οἱ ὁποῖοι ἅπαξ ἐδημιουργήθησαν καὶ ἀνέλαβον τὴν σύνταξιν μελετῶν.

§208Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἴπατε, ὅτι ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ἔκαμε πολλὰς παραλείψεις. Ἐνόμισα, ὅτι καὶ σεῖς, δὲν θὰ κάμετε παραλείψεις εἰς αὐτὰ ποὺ παρέλειψεν ὁ κ. Ἡλιόπουλος. Παρελείψατε νὰ πληροφορήσετε τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ EBASCO καὶ δι’ ἐγγράφου της καὶ διὰ τηλεγραφήματός της, παρεδέχθη τοὺς ὅρους τῆς προκηρύξεως.

§209Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἀκολουθῶ μίαν σειράν. Δὲν θὰ παραλείψω κανένα σημεῖον. Νὰ εἶσθε βέβαιος. Ἀλλά, ὅταν μία μεγάλη ἐπιχείρησις προκηρύσσῃ ἕνα διαγωνισμὸν καὶ μία μεγάλη Ἑταιρεία, ὅπως ἡ EBASCO, δὲν συμμορφοῦται μὲ τοὺς ὅρους τοῦ διαγωνισμοῦ, σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι ἠθικῶς παραδεκτὸν νὰ δεχθῶμεν ἀντιπροσφορὰν καὶ μάλιστα συμμόρφωσιν εἰς δύο δόσεις; Ἀλλὰ ἡ EBASCO δὲν συνεμορφώθη ἐπακριβῶς, μὲ τοὺς ὅρους τοῦ διαγωνισμοῦ. Διότι, τὸ προσωπικὸν παρέμενεν εἰς τοὺς 35. Διὰ τοῦ τηλεγραφήματός της, δὲν ηὐξάνετο ὁ ἀριθμὸς τοῦ προσωπικοῦ. Ἐπίσης, ὑπῆρχε ὁ ὅρος τῆς EBASCO, ὅτι δὲν θὰ κατέπιπτεν ἡ ἐγγυητικὴ ἐπιστολή, καὶ θὰ κατέπιπτε μόνον, ὅταν θὰ κατέφευγε εἰς τὴν διαιτησίαν.

§210Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, αὐτὸν τὸν ὅρον τὸν ἐζήτησεν ἡ ECI.

§211Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Ὄχι, κ. συνάδελφε, τὸν ἐζήτησεν ἡ EBASCO. Λάθος κάνετε. Ἡ ECI, κατόπιν ἔκαμε τὸ ἀσφαλιστήριον συμβόλαιον, κύριε Πρόεδρε τῆς Ἐπιτροπῆς, δὲν τὰ γνωρίζετε τὰ πράγματα καλῶς, καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ προσέχετε, πρὶν κάμετε τὴν διακοπήν. Ἡ ἀντιπροσφορὰ τῆς EBASCO, γενομένη μάλιστα εἰς δύο δόσεις, δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτή. Δὲν τὸ λέγω ἐγὼ αὐτό. Τὸ λέγει ὁ ἴδιος ὁ Κουτσοκώστας, τὸ λέγει ὁ Φλαμπουριάρης, τὸ λέγει αὐτὴ αὕτη ἡ λογικὴ καὶ ἡ ἠθική. Ἐὰν ἡ Δ.Ε.Η. προέβαινεν εἰς τοιαύτας πράξεις, κανεὶς δὲν θὰ ἐπλησίαζεν εἰς τὸ μέλλον νὰ λάβῃ μέρος εἰς τοὺς διαγωνισμούς, διότι θὰ ἐπίστευαν, ὅτι τοὺς καλεῖ διὰ νὰ δώσουν προσφορὰν καὶ μετὰ τοὺς κοροϊδεύει. Ὅταν, λοιπόν, βλέπῃ ἡ ECI, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν καταπληκτικὸν τρόπον παραμερίζεται, διαμαρτύρεται πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις. Εἰς τὸ τέλος, φέρνει ἐξ Ἀμερικῆς καὶ τὸν γενικὸν ἀντιπρόσωπόν της, ὁ ὁποῖος ἐπισκέπτεται τὸν τότε Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ νῦν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. κ. Κανελλόπουλον, καὶ ἐκθέτει εἰς τοῦτον τὰς ἀπόψεις της. Πάντα ταῦτα, τὰ ἐβεβαίωσεν, ἐνόρκως, ὁ κ. Κανελλόπουλος. Ἦλθεν, εἶπεν, ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ECI ἐπὶ τούτῳ καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι αὐτὰ καὶ αὐτὰ μᾶς κάμνουν καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἀντιδράσετε. Διατί, εἶπεν ἡ ECI, μᾶς ἐκαλέσατε; Τώρα μετὰ ἀπὸ δύο ἔτη ἐθυμηθήκατε, ὅτι δὲν εἶμαι δόκιμος ἑταιρεία; Σεῖς μὲ διαλέξατε, μεταξὺ τῶν 50 ἐνδιαφερθεισῶν ἑταιρειῶν, καὶ μοῦ ὑποδείξατε νὰ δώσω καὶ ἐγὼ ἀντιπροσφορὰν καὶ ἐγὼ τὴν ἔδωσα, ὑποβληθεῖσα εἰς σημαντικὰς δαπάνας. Κατόπιν τούτων, νομίζω, ὅτι ὀρθότατα ἔπραξεν ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ μετέβη καὶ ἐξέθεσε τὰ πράγματα ταῦτα εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ὀρθῶς ἐξετίμησε τὰ πράγματα, ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ μὲ τὴν εὐαισθησίαν ποὺ τὸν διακρίνει εἰς τὰ θέματα τῆς ἠθικῆς τάξεως, ἑπόμενον ἦτο νὰ ἀντιδράσῃ ὡς ἀντέδρασε. Καὶ ἐπεσκέφθη καὶ ἐξέθεσεν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὰ συμβάντα.

§212Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ὁποῖος, μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς, οὐδὲν ἐγνώριζεν. Εἶναι ἀσύλληπτον, ἠθικῶς, νὰ ζητῆται ἡ παραπομπή του δι’ ἕνα τοιοῦτον πρᾶγμα. Ἐγὼ τὸν κατετόπισα, διότι οὐδὲν ἐγνώριζε.

§213Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Εἶπε, λοιπόν, ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸν τότε Πρωθυπουργὸν κ. Καραμανλῆν, ὅλα αὐτὰ ποὺ ἀνέφερεν εἰς τοῦτον ὁ ἐξ Ἀμερικῆς ἐλθὼν ἀντιπρόσωπος τῆς ECI. Τότε, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καλεῖ τὸν Γουναράκην, καὶ ζητεῖ νὰ μάθῃ, διατί ἀπεκλείσθη ἡ ECI καὶ ὁ Γουναράκης, τοῦ ἀπαντᾷ, ὅτι ἀπεκλείσθη, διότι ἔχει μὲν πρόσωπα ἱκανά, πλὴν ὅμως, ὡς ἑταιρεία, δὲν ἔχει ἀναλάβει ἄλλα τοιαῦτα ἔργα. Καὶ τότε ὁ κ. Καραμανλῆς μὲ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν εὐφυΐαν καὶ ἀντίληψιν, εἶπεν, ὅτι ὑπάρχει κάποιο κενὸν διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρῆται ἀδόκιμος μία ἑταιρεία διὰ τὸν λόγον καὶ μόνον, ὅτι δὲν ἔχει ἀναλάβει νὰ μελετήσῃ εἰς τὸ παρελθὸν τοιαῦτα ἔργα. Ἐδῶ ἔχομεν, εἶπε, τὸ Διεθνὲς Ταμεῖον Ἀναπτύξεως καὶ Δανείων ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐγκύρως δυνάμεθα νὰ πληροφορηθῶμεν ἐὰν ὁ Οἶκος αὐτὸς εἶναι δόκιμος. Τί ἄλλο ἔπρεπε νὰ πράξῃ ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς χώρας διὰ νὰ προστατεύσῃ ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος τὴν ἠθικὴν τάξιν καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος τὰ συμφέροντα τῆς ΔΕΗ; Δίδει ἐντολὴν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὸ Διεθνὲς Ταμεῖον ἐὰν ἐκεῖνο ἀναγνωρίζῃ ὡς δόκιμον τὸν ἐν λόγῳ Οἶκον. Καὶ τὸ Ταμεῖον Ἀναπτύξεως καὶ Δανείων ἀπαντᾷ, ὅτι θεωρεῖ τὸν Οἶκον τοῦτον δόκιμον. Τί ἔπρεπεν ἐν συνεχείᾳ νὰ γίνῃ; Λέγει κατόπιν αὐτῶν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς τὸν Γουναράκην. Αὐτά, κύριοι βουλευταί, σᾶς τὰ μεταδίδω ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τοῦ 1960 ὡς τὰ ἐξέθεσεν ὁ Γουναράκης εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ. Μὲ ἐκάλεσε, λέγει, ὁ Γουναράκης, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι ὑπάρχει κάποιο κενὸν καὶ ὅτι τὸ Συμβούλιον θὰ πρέπει νὰ ἐξετάσῃ μήπως θὰ εἶναι ὀρθότερον νὰ κληθῇ πρώτη διὰ διαπραγματεύσεις ἡ ECI. Τίποτε ἄλλο δὲν εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Αὐτὸ εἶναι τὸ μεγάλο ἔγκλημα. Δὲν εἶπεν ὁ Πρωθυπουργός, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ κληθῇ πρώτη ἡ ECI. Τοιοῦτον τι οὐδαμοῦ ἀναφέρεται. Εἶπεν ὁ Πρωθυπουργὸς διὰ τοῦ Γουναράκη πρὸς τὸ Συμβούλιον, ὅτι θὰ πρέπει τὸ Συμβούλιον νὰ ἐπανεξετάσῃ μήπως πρέπει νὰ κληθῇ πρώτη ἡ ECI διὰ διαπραγματεύσεις. Δὲν εἶπε νὰ δεχθῆτε τὴν προσφορὰν τῆς ECI. Νὰ διαπραγματευθῆτε εἶπε, καὶ ἐὰν δὲν σᾶς κάμῃ νὰ διακόψετε τὰς διαπραγματεύσεις. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔγκλημα διὰ τὸ ὁποῖον ζητεῖ ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ παραπέμψωμεν τὸν τότε Πρωθυπουργὸν τῆς χώρας εἰς τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον. Καὶ ἰδοὺ τί κάμνει τὸ Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ. Ὁμοφώνως ἀποφασίζει, ὅτι πρέπει πρῶτα νὰ διαπραγματευθῇ μὲ τὴν ECI. Εἶχεν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν, κύριοι βουλευταί, νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ ἐκεῖ τὰς διαπραγματεύσεις καὶ ὀρθῶς ἀπεφάσισε τὸ Συμβούλιον. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ ἀναζητήσητε ποῖαι ἦσαν αἱ σκοτειναὶ δυνάμεις αἱ ὁποῖαι ἐκ τῶν ὑστέρων ἐδημιούργησαν τὸ κλῖμα, ὅτι ἡ ECI δὲν εἶναι δόκιμος ἑταιρεία, ἀναζητεῖτε εὐθύνας εἰς τὸν Πρωθυπουργὸν διότι ἐπενέβη διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἠθικῆς τάξεως. Εἶπεν ὁ Πρωθυπουργὸς κοιτάξετε μήπως πρέπει νὰ καλέσετε τὴν ECI διὰ τὸ ἀδιάβλητον τοῦ διαγωνισμοῦ διότι δυνατὸν ἄλλως νὰ ἔχωμεν ἐπιθέσεις καὶ ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ ἔχῃ τί νὰ εἴπῃ. Ἀποφασίζεται λοιπὸν νὰ ἀρχίσουν αἱ διαπραγματεύσεις μὲ τὴν ECI καὶ ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἐμφανίζεται ἐνδοτικὴ καὶ κατεβάζει τὰς τιμὰς εἰς τρόπον ὥστε νὰ καλύψῃ τὴν διαφορὰν τῆς EBASCO. Ὑπάρχει μόνον μία διαφορὰ ἐκ 290 χιλ. δολλαρίων εἰς τὸ κονδύλιον τῶν παγίων δαπανῶν. Ἀλλὰ ὑπῆρχε καὶ δεύτερον κονδύλιον, τὸ κονδύλιον τῶν ἀμοιβῶν. Πρέπει νὰ γίνῃ συνδυασμὸς τῶν δύο αὐτῶν κονδυλίων διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν πράγματι ὑπάρχῃ διαφορά. Ἐν ἀρχῇ ἡ ECI εἰς τὸ κονδύλιον τῶν δαπανῶν ἦτο μικροτέρα κατά τι τῆς EBASCO. Ἐζήτει 1.20% ἐπὶ τῶν ἐκτελεσθησομένων ἔργων καὶ ἡ EBASCO ἐζήτει 1.25%. Μετὰ ταῦτα δὲ κατέστησε πάγιον καὶ τὸ κονδύλιον τοῦτο καὶ τὸ καθώρισεν εἰς 600 χιλ. δολλ. ὅπερ σημαίνει ἀμοιβὴν μικροτέραν τοῦ 1% τῶν ἐκτελεσθησομένων ἔργων. Διότι μέχρι τοῦ 1962 ἡ δαπάνη εἶχεν ἀνέλθει εἰς 72.300.000 δολλ. καὶ ἤδη θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπερβῆ τὰ 75 ἑκατομ. δολλ. Καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, κύριοι βουλευταί, ἡ πλειοψηφία τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς περιπίπτει εἰς τὸ ἑξῆς λάθος: «... (ἀναγινώσκει)...». Τί νὰ εἴπω διὰ τὴν Ἐπιτροπήν; Ἐὰν οἱ μετασχόντες αὐτῆς δὲν γνωρίζουν αὐτὰ τὰ ἁπλᾶ πράγματα, δὲν ἔπρεπε νὰ ἀναλάβουν τὴν εὐθύνην τῆς ἀνακρίσεως καὶ νὰ ζητοῦν τὴν παραπομπὴν τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Ἑλλάδος εἰς Εἰδικὸν Δικαστήριον. Τί εἴδους λογαριασμοὶ εἶναι αὐτοί, ἡ ECI μὲ τὴν ἀμοιβὴν τῶν 600 χιλ. δραχμῶν, ἐμείωσε τὸ ποσὸν τῆς ἀμοιβῆς της ἔναντι τῆς EBASCO κατὰ 337½ χιλ. δολλάρια. Ἑπομένως, περὶ συμψηφισμοῦ τῆς διαφορᾶς ἐπρόκειτο καὶ ἦτο κατὰ 55.000 δολλάρια κάτω ἀπὸ τὴν EBASCO.

§214Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Ἐπὶ τῆς ἀμοιβῆς της ἢ ἐπὶ τῆς τελικῆς δαπάνης.

§215Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Ἐπὶ τῆς ἀμοιβῆς της δι’ ἐπίβλεψιν.

§216Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Ἐπὶ τῆς τελικῆς ἀμοιβῆς;

§217Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Ἐπὶ τῆς τελικῆς. Διότι, προκειμένου περὶ τῶν παγίων δαπανῶν, ὥριζαν τὸ ποσόν. Προκειμένου, ὅμως, περὶ τῶν δαπανῶν ἐπιβλέψεως, ἔβαζαν ποσοστόν. Ὅταν ἔρχεται ἡ ECI καὶ λέγει, δέχομαι νὰ τὸ παγιοποιήσω εἰς τὸ ποσὸν τῶν 600.000 δολλαρίων, τότε ἦτο κατωτέρα εἰς τὴν τιμὴν ἀπὸ τὴν EBASCO. Ἐρωτῶ, κ.κ. συνάδελφοι, ποῦ εἶναι ἡ ζημία, τὴν ὁποίαν ἀναφέρατε; Δὲν κάμνετε καλὰ τὸν λογαριασμόν σας. Δὲν τὰ μελετήσατε τὰ πράγματα, ὡς ἔπρεπε. Ἐφθάσατε μὲ στοιχεῖα ποὺ ἀνατρέπονται, νὰ ζητήσετε παραπομπὴν ἐπὶ ἠθικῇ αὐτουργίᾳ, εἰς ἀπιστίαν. Εἰς τὴν ἀρχὴν δὲν ὡμιλήσατε περὶ ἀπιστίας, ἀλλὰ δι’ ἀδίκημα ἐκβιάσεως. Ἀλλὰ τὸ ἀδίκημα αὐτό, ἀπαιτεῖ κατὰ νόμον βίαν ἢ ἀπειλήν. Καὶ τὴν μὲν ἀπειλὴν μᾶς λέτε, ὅτι εὑρίσκετε, λόγῳ τῆς εἰδικῆς θέσεως ποὺ εὑρίσκετο ὁ Πεζόπουλος, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκβιασθῇ. Ἀλλά, ὁ Πεζόπουλος, κ.κ. συνάδελφοι, δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἀποφανθῇ μόνος του. Ὁ Πεζόπουλος, θὰ ἔπρεπε νὰ τὴν φέρῃ εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον καὶ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, νὰ ἀποφασίσῃ. Ἢ, λοιπόν, πρέπει τὴν ἀπειλὴν νὰ τὴν ἐπεκτείνετε εἰς ὅλο τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, ἢ νὰ βρῆτε μίαν ἄλλην φόρμουλαν, νὰ τὸ θεμελιώσετε, διότι ὁ σκοπός σας ἦτο νὰ θεμελιώσετε ἓν ἀδίκημα.

§218Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Καὶ γιὰ τοὺς ἄλλους κάναμε ἀνάκρισι;

§219Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Καὶ διὰ τοὺς ἄλλους, ἂν κοιτάξετε τὴν πρότασίν σας, κ. συνάδελφε, θὰ ἰδῆτε, ὅτι δειλὰ–δειλά, μὲ ἕνα Δ.Σ. λέτε διὰ τὴν πρᾶξιν τῆς ἀπιστίας, τὴν διαπραχθεῖσαν ὑπὸ τῶν Πεζοπούλου καὶ Γουναράκη καὶ Δ.Σ. Οὔτε τὰ ὀνόματα τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, δὲν ἀναφέρετε.

§220Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν εἴχαμε, διὰ τοὺς ἄλλους, ἐντολήν.

§221Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Εἴχατε, κ. συνάδελφε, καὶ ἐκ τοῦ νόμου ὑποχρέωσιν, νὰ ἀποφανθῆτε, ἐὰν οἱ φυσικοὶ αὐτουργοί, θὰ πρέπει νὰ παραπεμφθοῦν ἢ ὄχι μαζὶ μὲ τοὺς ἠθικοὺς αὐτουργοὺς τῆς πράξεως, εἰς τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον. Ἔπρεπε νὰ ἀναφέρετε τὰ ὀνόματα αὐτῶν, διὰ νὰ ἰδῶ, πῶς θὰ τὸ ἐλέγατε. Δὲν χωρίζονται οἱ ἠθικοὶ αὐτουργοί, κ.κ. συνάδελφοι, ἀπὸ τοὺς φυσικοὺς αὐτουργούς. Ἀλλά, κ. Βασιλᾶτο, δὲν ἐτολμήσατε, ἐδειλιάσατε καὶ ᾐσθάνθητε μίαν συστολήν, πῶς θὰ ὀνομάσετε τὸν Δημητρακόπουλον, πῶς θὰ ὀνομάσετε τὸν Γαλάνην, πῶς θὰ ὀνομάσετε τὸν Σειραδάκην, πῶς θὰ ὀνομάσετε τὸν Πανᾶν καὶ τοὺς ἄλλους.

§222Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἀνθοδέσμη προσωπικοτήτων.

§223Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Τὸ ἤκουσα αὐτό, κ. Γρηγορίου, διότι τὸ εἴπατε καὶ χθές. Ἀλλά, μὲ τὴν ἰδικήν σας θεωρίαν, δὲν θὰ ὑπάρξῃ Ἕλλην ποὺ νὰ μὴ χαρακτηρισθῇ ἀνδρείκελον. Ἐπεράσατε, ὡς ὁδοστρωτήρας, τοὺς πάντας. Ἐάν, λοιπόν, δεχθῶμεν τὴν θεωρίαν σας, πρέπει, μόνον σεῖς, νὰ εἶσθε τίμιος καὶ κανεὶς ἄλλος. Τότε, ὅμως, δὲν μποροῦμε νὰ συζητήσωμεν. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ὑπάρχουν πολλοὶ ἔντιμοι ἄνθρωποι εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Καὶ ἔρχομαι τώρα, κ.κ. συνάδελφοι, εἰς τὸ τηλεγράφημα Πεζοπούλου, διότι, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ τηλεγράφημα Μάρτη, ὑπάρχει καὶ τηλεγράφημα Πεζοπούλου. Ὡς γνωστόν, διὰ τὴν ἀντιπροσφορὰν ὑπάρχει ἀπόφασις ποὺ λέγει, νὰ μὴ γίνωνται δεκταὶ ἀντιπροσφοραί. Συνεπῶς, ὀρθῶς ὁ κ. Πεζόπουλος, δὲν ἔφερε τὰ τηλεγραφήματα τῆς EBASCO. Καὶ ὁ κ. Ἀνάργυρος Δημητρακόπουλος, κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, λέγει, ὅτι ἐκπλήσσομαι διὰ τὴν ἀσάφειαν τῆς προσφορᾶς τῆς EBASCO. Ἔκαμε, λοιπόν, καὶ ἕνα τηλεγράφημα ὁ Πεζόπουλος, πρὸς τὴν DLF καὶ μᾶς εἶπεν, ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ὅτι τὸ τηλεγράφημα αὐτό, ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ Πεζόπουλος, ὑποκύψας εἰς πιέσεις τῆς Κυβερνήσεως, προεξοφλεῖ τὴν ἀνάθεσιν τῆς μελέτης εἰς τὴν ECI. Ἔγινε πράγματι τὸ τηλεγράφημα ἀπὸ τὸν κ. Πεζόπουλον, διότι τὸ τηλεγράφημα Μάρτη, δὲν ἐκάλυπτε τὴν περίπτωσιν, δηλαδὴ δὲν ἀπήντα, ἐὰν τὸν ἐδέχετο καὶ διὰ τὴν μελέτην τῶν Κρεμαστῶν. Ἐπειδὴ ἔπρεπε ὁ μελετητὴς νὰ εἶναι τῆς ἐγκρίσεως τοῦ DLF, ἐτηλεγράφησεν εἰς αὐτὸ καὶ τοῦ εἶπεν, ἡμεῖς θὰ ἀναθέσωμεν τὴν μελέτην τοῦ ἔργου τῶν Κρεμαστῶν, εἰς τὴν ECI. Σεῖς τὸ ἐγκρίνετε; Καὶ ἀπαντᾷ τὸ DLF. Τὸ ἐγκρίνομεν. Κύριοι βουλευταί, διατί ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς κατηγορεῖ καὶ διὰ ποίους λόγους; Πρῶτον, διότι ἔκαμε δημοπρασίαν καὶ δὲν ἀνέθεσεν ἀπ’ εὐθείας τὴν μελέτην. Ἀλλοίμονον, κ.κ. συνάδελφοι, ἐὰν ἀναθέταμεν ἀπ’ εὐθείας τὴν μελέτην εἰς τὴν EBASCO καὶ δὲν ἐκάμαμεν τὴν δημοπρασίαν. Μὲ τὰς ἐπιφυλάξεις της καὶ τὰς ρήτρας της, δὲν γνωρίζω, ποῦ θὰ ἔφθανε. Καὶ τὸ περίεργον εἶναι ὅτι, ἐνῷ οἱ πάντες φωνάζουν, ὅτι αἱ μελέται πρέπει νὰ ἀνατίθενται κατόπιν διαγωνισμοῦ, ἐν τούτοις, οἱ κύριοι ὁμιλοῦν, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἀπ’ εὐθείας ἀνάθεσις. Δεύτερον, εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι εἰς τὸ ἄνοιγμα τῶν φακέλλων, ἔπρεπε νὰ λάβουν μέρος καὶ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Μέγα ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον ἀπεσκόπει νὰ κάμψῃ τὸ ἠθικὸν τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς Κρίσεως καὶ νὰ γίνουν ὄργανά του. Τί ἔκαμνεν ἡ Ἐπιτροπή; Ἄνοιξε τοὺς φακέλλους καὶ τὴν ἐπῆγε εἰς τὴν τετάρτην θέσιν, τὴν ECI. Τί μείωσιν ἠδύναντο νὰ πάθουν τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐὰν εἰς τὸ ἄνοιγμα τῶν φακέλλων, παρευρίσκοντο καὶ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Καμμίαν μείωσιν, ἀντιθέτως, ἐξύψωσιν. Δὲν ἐγένετο, πράγματι, προηγουμένως, διότι δὲν διετυποῦντο τοιαῦτα παράπονα. Διάχυτος ἦτο ἡ γνώμη τῶν συμμετεχόντων Οἴκων, ὅτι ὑπῆρχεν εὔνοια πρὸς τὴν EBASCO καὶ ὅτι αὐτοὺς τοὺς ἄλλους Οἴκους, ἀδίκως τοὺς ἐταλαιπώρουν, ἅπαξ ἦσαν ἀποφασισμένοι νὰ δώσουν τὸ ἔργον εἰς τὴν EBASCO. Πλέον τούτου, τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅλα προήρχοντο ἐκ τοῦ προσωπικοῦ τῆς πρώην EBASCO. Ἑπομένως, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξουν παράπονα, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξουν διαβολαί, ἀλλὰ διὰ νὰ δοθῇ πεποίθησις ἀμεροληψίας τοῦ ἀδιαβλήτου. Νὰ δοθοῦν οἱ φάκελλοι εἶπον: Μάλιστα, ἐγὼ ἂν ἤμην, θὰ ἔλεγον ναί, ὅταν ἔρχεται ἡ Ἑταιρεία καὶ λέγει...

§224Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ αὐτὸ τὸ «ἐξηπάτησε», εἶναι βαρύ. Κάθε Ἑταιρεία προσπαθεῖ νὰ κερδίσῃ περισσότερα. Βέβαια, ἀνεμένομεν ἀπὸ τὴν EBASCO, ἡ ὁποία ἔχει ἐγκαινιάσει τὴν Δ.Ε.Η. εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε δοθῇ ἀντὶ 30–40 χιλιάδων δολλαρίων, ἄνευ διαγωνισμοῦ, ἡ προμελέτη, ἀνεμένομεν ἀπὸ τὴν EBASCO, ἡ ὁποία εἶχε κάμει τὴν προμελέτην, βάσει τῆς ὁποίας ἔγινεν ἀκριβῶς ἡ διακήρυξις, διότι οἱ ὅροι τῆς διακηρύξεως βασίζονται εἰς τὴν προμελέτην, ἀνεμένομεν νὰ συμμορφωθῇ πλήρως πρὸς τὴν προμελέτην. Ἀνεμένομεν, ὄχι ἐγώ, πρὶν γίνω Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔγινεν αὐτό, ἀλλὰ γενικῶς ὅλοι οἱ ἄλλοι, ἀνέμενον τοῦτο καὶ τὸ εὗρον λογικόν. Αὐτὴ εἶναι ὅλη ἡ ἱστορία. Μοῦ κατήγγειλαν, ὅτι δὲν εἶναι ἐν τάξει. Ὅτι, δὲν ἦτο ἐν τάξει, ἡ προσφορὰ τῆς EBASCO, ἡ ὁποία εἶχε αὐτὴν τὴν καλὴν προϊστορίαν ἐν Ἑλλάδι καὶ ἡ ὁποία εἶχε κάμει τὴν προμελέτην δι’ αὐτὸ τὸ ἔργον, βάσει τῆς ὁποίας προμελέτης ἔγινεν ἡ προδιαγραφὴ τῆς ὁριστικῆς μελέτης. Ἔ, δὲν ἔπρεπε νὰ ἀνεμένομεν νὰ εἶχε πλήρως συμμορφωθῇ; Ὅπως συνεμορφώθη μετά τινα χρόνον εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ Καστρακίου καὶ τὴν ἐπῆρε τὴν μελέτην τοῦ Καστρακίου καὶ τὴν ἔχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ τὴν μελέτην καὶ τὴν ἐπίβλεψιν τοῦ Καστρακίου. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ἔχομεν καὶ τὴν μίαν καὶ τὴν ἄλλην, διότι ἀμφότεραι εἶναι ἄρισται ἑταιρεῖαι. Ἡ μία ἔχει τὴν ἐπίβλεψιν τῶν Κρεμαστῶν, ἡ ἄλλη τοῦ Καστρακίου. Θὰ ἠθέλατε νὰ εἶχεν ἡ EBASCO καὶ τὴν μίαν καὶ τὴν ἄλλην καὶ τὰ πάντα; Δὲν θὰ ἤρχετο, τότε, οὔτε ἕνας πλέον ἀμερικανικὸς οἶκος εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ θὰ ἐζητεῖτο ἡ παραπομπὴ τοῦ Καραμανλῆ, διότι θὰ τὸ εἶχε κάμει.

§225Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Καὶ τὸ τρίτον. Ἄλλη κατηγορία, φοβερά. Ἡ Ἐπιτροπή, ἀφοῦ ἐνέκρινε καὶ εἶπεν, ὅτι προτοῦ νὰ ἀρχίσουν αἱ διαπραγματεύσεις ἀπὸ τὴν EBASCO, πῶς ἀλλάζει ἡ Κυβέρνησις τὴν σειράν; Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά. Μετὰ ἓν ἔτος, ἔρχεται δευτέρα ἡ EBASCO καὶ πρώτη ἡ ECI καὶ τὸ Δ.Σ. τῆς Δ.Ε.Η. ἀλλάζει τὴν σειρὰν καὶ ἀναθέτει τὴν μελέτην εἰς τὴν EBASCO. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπεδείχθη ἐκ τῶν πραγμάτων, ὅτι ἡ ECI εἶναι ἐκλεκτὴ Ἑταιρεία. Ὑπέδειξε καὶ ἐξετέλεσε τὸ μέγα φράγμα χωμάτινον, ἀντὶ τοῦ ἐκ μπετὸν τῆς EBASCO, τὸ ὁποῖον χωμάτινον φράγμα, εἶναι ἀσφαλέστερον, λόγῳ τῆς ἐλαστικότητός του, εἶναι ἐκτὸς παντὸς κινδύνου, ἀντιθέτως πρὸς τὸ ἐκ μπετόν, τὸ ὁποῖον ὑπόκειται εἰς μερικὴν καταστροφήν, λόγῳ δημιουργίας ρωγμῶν εἰς περιπτώσεις σεισμῶν. Καὶ οὕτω, κ.κ. συνάδελφοι, ἐτελείωσα τὸ κεφάλαιον αὐτό. Ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ μόνη πρᾶξις ποὺ ἔκαμεν ὁ Πρωθυπουργὸς κ. Καραμανλῆς, ἦτο, ὅτι ὑπέδειξε νὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ θέμα τὸ Δ.Σ., μήπως ἔπρεπε νὰ κληθῇ διὰ διαπραγματεύσεις πρώτη ἡ ECI.

§226Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε αὐτό.

§227Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Οὔτε αὐτό. Ἔτσι ἐξηγῶ τὴν προσπάθειαν μερικῶν, ἐκ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, αἰσθανομένων τὴν ἀνάγκην νὰ δικαιολογηθοῦν. Ὅλοι, σχεδόν, εἶπαν, ὁμιλοῦντες. Ἡμεῖς ἐκρίναμεν ἀμερολήπτως, ὡς δικαστικοί. Καὶ διηρωτήθην, διατί αὐτὴ ἡ τάσις τῆς ἀνάγκης πρὸς δικαιολογίαν;

§228Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐπιτρέπετε;

§229Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Ὄχι.

§230Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Πῶς ὄχι; Νὰ σᾶς δώσω τότε τὸ πρακτικόν.

§231Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Τὸ δεύτερον πρακτικόν, εἶναι καλύτερον τοῦ πρώτου. Κύριοι, ἡ ἠθικὴ αὐτουργία εἰς ἀπιστίαν, εἶναι βαρύτατον ἀδίκημα. Θὰ ἤθελα ἀκόμη νὰ προσθέσω, ὅτι...

§232Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Φυσικὴ αὐτουργία, ὑπάρχει;

§233Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι ὁ Καραμανλῆς, διότι εἶπεν αὐτὰ τὰ πράγματα, πρέπει νὰ θεωρηθῇ, ὡς ἠθικὸς αὐτουργός...

§234Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε φυσικὴ αὐτουργία...

§235Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς λέγει, ὅτι ὑπάρχει ζημία 280.000 δολλαρίων, ὅτι ὑπάρχει ἠθικὴ αὐτουργία τοῦ Καραμανλῆ, ὅτι ὅλοι οἱ στρατηγοί, ὅλα αὐτὰ τὰ ἔντιμα πρόσωπα, εἶναι φυσικοὶ αὐτουργοὶ ἀπιστίας.

§236Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Μοῦ ἐπιτρέπετε; (Θόρυβος). Ὅταν μὲ ἀναφέρετε, πρέπει νὰ μοῦ ἐπιτρέπετε καὶ νὰ σᾶς διακόψω.

§237Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Ἀλλοίμονον, ὅταν ἀναφέρωμεν τὸν καθ’ ἕνα, πρέπει νὰ τοῦ ἐπιτρέπωμεν διακοπήν. Μᾶς εἴπατε, ὅτι εἶναι ἀνδρείκελα ὅλοι.

§238Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν τὸ εἶπα ἐγὼ αὐτό.

§239Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Τὸ εἴπατε. Εἴπατε καὶ κάτι χειρότερον. Εἴπατε τὴν λέξιν «τσίρκο». Δὲν εἶναι ἔτσι;

§240Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν τὸ εἶπα ἐγὼ αὐτό. Τὸ εἶπεν ὁ κ. Δημητρακόπουλος. Μετὰ τὸν κ. Δημητρακόπουλον τὸ λέγω ἐγὼ καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω.

§241Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Εἶπον τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι εἰς τὸ στάδιον τῆς προανακρίσεως, δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ἐρευνήσουν τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς. Ὀρθῶς. Ὅταν, ὅμως, ἐπρόκειτο νὰ κάμουν τὴν πρότασιν τῆς παραπομπῆς, ἡ ὁποία ἐπέχει θέσιν προτάσεως Εἰσαγγελέως, δὲν εἶχαν καθῆκον, πρὶν εἰσέλθουν εἰς τὴν οὐσίαν νὰ εἴπουν: Τί ἀδίκημα ἔχομεν; Πότε διεπράχθη τὸ ἀδίκημα; Εἰς τὰς 2 Μαΐου 1960. Ἀπὸ τότε πέρασαν 6–8 τακτικοὶ Σύνοδοι τῆς Βουλῆς καί, ἑπομένως, ὑπάρχει παραγραφή. Τοῦτο ἔπρεπε νὰ πράξῃ ἡ Ἐπιτροπή, ἐφ’ ὅσον ἔβλεπεν, ὅτι παρείχετο εὐχέρεια εἰς τοὺς ἐγκαλουμένους νὰ ἀμυνθοῦν. Τὸ ἀνακῦπτον, τυχόν, ἀδίκημα τῆς ἀπιστίας ἠθικῆς αὐτουργίας, φέρεται τελεσθὲν τὴν 2αν Μαΐου 1960. Εἴχατε ὑποχρέωσιν νὰ ἐρευνήσετε τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς.

§242Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§243Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τόσον βαρύ, τὸ ὅτι δὲν τὸ ἐπράξατε, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπητε, ὅσα λέγετε, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δικασθῇ ὁ κ. Καραμανλῆς, ὥστε καλὸν εἶναι — ἠξεύρετε πόσον παλαιαὶ εἶναι αἱ σχέσεις μας — νὰ ἀναγνωρίσετε, ὅτι περιεπέσατε εἰς βαρύτατον ἁμάρτημα.

§244Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Ρ.Ε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐρωτήσω τὸν ρήτορα τὸ ἑξῆς: Ὀκτὼ μέλη ἀπετέλουν τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπὴν ἢ δώδεκα; Ἀπὸ τοὺς 4 τῆς μειοψηφίας, διατί δὲν ἦλθε κανὲν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν νὰ ὁμιλήσῃ περὶ παραγραφῆς καὶ νὰ πῇ, ποῦ προχωροῦμεν; (Θόρυβος ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ε.Ρ.Ε., κωδωνοκρουσίαι).

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, παρακαλῶ, μὴ θορυβῆτε.

§246Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ, εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ δώσω ἀπάντησιν. Οἱ τέσσαρες, διὰ λόγους εὐθιξίας, στοιχειώδους, δὲν ἐδικαιοῦντο νὰ θέσουν τοιοῦτον ζήτημα. Οἱ 7, διὰ λόγους οὐσιώδους εὐθιξίας καὶ ἠθικῆς τάξεως, ἔπρεπε νὰ τὸ θέσουν πρὶν εἰσέλθουν εἰς τὴν οὐσίαν. (Χειροκροτήματα).

§247Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, διότι τὸ προσωπικὸν ζήτημα, δὲν τὸ ἔθεσεν ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ἀλλὰ τὸ ἔθεσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω.

§248Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ εἶμαι ὑπεύθυνος ἐγὼ διὰ τὴν διακοπήν, καὶ προεκάλεσα τὸ προσωπικὸν ζήτημα, ὡς λέγει ὁ κ. συνάδελφος, θὰ παρεκάλουν νὰ τοῦ δοθῇ ὁ λόγος τώρα, διὰ νὰ ἀκούσωμεν, τί ἄλλο θὰ ἐφεύρῃ νὰ εἴπῃ.

§249Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ πάλιν ἔθιξε τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπήν. Εἶπον, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἔθιξε τὸ ζήτημα τῆς παραγραφῆς καὶ ὅταν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, εἶχε θίξει τοῦτο ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς συζητήσεως τῆς ἐν λόγῳ προτάσεως, ἡ Βουλὴ παρέκαμψεν τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ ἔδωσεν ἐντολὴν εἰς τὴν Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν, ὅπως προχωρήσῃ εἰς τὴν προανάκρισιν τοῦ ὅλου θέματος.

§250Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Καθῆστε κάτω, κ. Βασιλᾶτο. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§251Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Κεφαλογιάννη, σεῖς εἶσθε καὶ νέος βουλευτής, ἀλλὰ καὶ νέος δικηγόρος καί, κατὰ συνέπειαν, πρέπει νὰ προσέχετε, ὅταν συζητοῦνται τόσον σοβαρὰ νομικὰ θέματα.

§252Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς γνωρίζω, ποῖος εἶσθε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§253Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔχω προσφέρει πάρα πολλὰ εἰς ὑμᾶς, κ. Κεφαλογιάννη καὶ καλὸν εἶναι νὰ σιωπᾶτε. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν εἴμεθα τακτικὴ ἀνάκρισις, ἀσφαλῶς, θὰ εἴχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιστρέψωμεν τὴν δικογραφίαν καὶ νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ὅτι κ. Εἰσαγγελεῦ, ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη εἶναι παραγεγραμμένη καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει διαφωνία τῶν μελῶν τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ κατὰ συνέπειαν, τὴν διαφορὰν θὰ τὴν κρίνῃ τὸ Συμβούλιον. Ἐδῶ, καίτοι ὑπῆρχε τὸ ζήτημα τῆς παραγραφῆς, ἐν τούτοις, ἡμεῖς, δὲν ἦτο δυνατὸν ἢ μᾶλλον, δὲν εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ προτείνωμεν τοῦτο ἐκ τῶν προτέρων, διὰ νὰ μὴ στερήσωμεν τοὺς κ.κ. συναδέλφους τοῦ δικαιώματος νὰ ἀναπτύξουν, ἐπὶ τοῦ προκειμένου, τὰς ἀπόψεις των. Ἐὰν εἴχομεν θέσει, ὡς προεῖπον, τὸ ζήτημα τῆς παραγραφῆς, ἡ ὡραία πράγματι — ὀφείλω νὰ ἐξάρω — ἀγόρευσις τοῦ κ. Παπαληγούρα χθές, δὲν θὰ εἶχε λάβει χώραν, διότι θὰ συζητούσαμεν ἀμέσως ζήτημα παραγραφῆς, θὰ ἐτίθετο εἰς ψηφοφορίαν ἡ παραγραφὴ καὶ ἂν μὲν ἐγένετο δεκτή, θὰ εἶχεν ἡ Βουλὴ τερματίσει τὴν συζήτησιν ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν, ἂν ἀπερρίπτετο ἡ παραγραφή, θὰ συνεζητεῖτο ἡ οὐσία διὰ τὴν παραπομπήν. Πόθεν, λοιπόν, ἀντλεῖ τὸ δικαίωμα, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., πάντοτε μὲ αὐτὸ τὸ ὕφος, νὰ στρέφεται πρὸς τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπήν; Δὲν τοῦ ἀναγνωρίζω τὸ δικαίωμα.

§254Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν, κ. Πρόεδρε, θεωρῆται, ὑπὸ τῶν κ.κ. συναδέλφων, ἡ ἀπάντησις, ἡ μακροσκελής, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Βασιλᾶτος, ἐπαρκής, διὰ νὰ ἄρῃ τὴν παρατήρησίν μου, ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ ἀπαντήσω τίποτε ἄλλο.

§255Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ νομικῶς συνεζήτησεν ὁ κ. Βασιλᾶτος, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, νομικῶς, νὰ τοῦ ἀπαντήσω καὶ ἐγώ. Εἴπατε, ὅτι ἡ Προανακριτικὴ Ἐπιτροπή, δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ ἐρευνήσῃ τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς. Ἀλλά, ἡ Ἀνακριτική σας Ἐπιτροπὴ μὴ ὑπάρχοντος Εἰσαγγελέως, ἀναλαμβάνει καθήκοντα εἰσαγγελικὰ καὶ καταρτίζει τὴν πρότασιν διὰ τὸ Συμβούλιον. Σεῖς ἐρρίψατε τὴν λάσπην, χωρὶς νὰ ἔχετε τὸν φόβον, ὅτι θὰ διαψευσθῆτε διὰ μιᾶς δικαστικῆς ἀποφάσεως. Καὶ ἔρχεται τώρα, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ λέγει, ὅτι ἐξήτασε χρονολογικῶς τὰ λαβόντα χώραν καὶ εἶδεν, ὅτι πράγματι, ὑπάρχει θέμα παραγραφῆς. Σεῖς, ἀντὶ τούτου, ἐρρίψατε τὴν λάσπην, προκειμένου νὰ σπιλώσετε ὑπολήψεις καὶ ἀντὶ νὰ εἴπητε, ὅτι θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος, διότι ὑπάρχει παραγραφή, εἴπατε, ὅτι διὰ τῆς συζητήσεως μᾶς ἐδώσατε τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπωμεν τὰς ἀπόψεις μας, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι θὰ κρίνετε κατὰ συνείδησιν, κατὰ δικαστικὴν συνείδησιν. Ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅμως, δὲν ἔκρινε κατὰ δικαστικὴν συνείδησιν, πιθανὸν ἀπὸ φανατισμόν, πιθανὸν ἀπὸ ἐμπάθειαν, πιθανὸν ἀπὸ λάθος. Πάντως, ἡ ἀπόφασίς της, δὲν ἦτο ὀρθή. Εἰσέρχομαι ἤδη εἰς τὴν ἑτέραν βαρυτάτην κατηγορίαν, ἡ ὁποία διετυπώθη διὰ τῶν προτάσεων τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς ἀπάτης. Καὶ μάλιστα ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς φυσικῆς αὐτουργίας.

§256Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Συναυτουργίας.

§257Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐρευνήσω καὶ πάλιν τὴν οὐσίαν, διότι αὐτὸ ἐνδιαφέρει ὅλους σας, νὰ ἀκούσετε, νὰ πεισθῆτε καὶ νὰ ἀποφασίσετε, θὰ σᾶς ἐκθέσω, πῶς ἔχει τὸ πρᾶγμα, δι’ ὀλίγων, διότι εἶναι τεράστιον τὸ θέμα τοῦ ἀλουμινίου. Θὰ προσπαθήσω ἐν συμπεπυκνωμέναις γραμμαῖς, νὰ ἀποδείξω, πῶς ἔχει τὸ θέμα. Οἱ πάντες ἦσαν σύμφωνοι, νὰ γίνῃ ἐργοστάσιον ἀλουμινίου. Ἔχομεν βωξίτας, τοὺς ὁποίους ἐξάγομεν καὶ τοὺς ὁποίους δυνάμεθα νὰ χρησιμοποιήσωμεν ὡς πρώτην ὕλην, πρὸς ὄφελος τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις, ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν, ἐπεθύμουν τὴν ἵδρυσιν τοιούτων ἐργοστασίων. Ἀκόμη καὶ ἡ UNNRA εἶχεν ἀποφασίσει τὴν ἵδρυσιν ἐργοστασίου. Εἰς τὸ ἀλουμίνιον ὁ κυριώτερος συντελεστὴς τοῦ κόστους παραγωγῆς εἶναι ἡ εὐθηνὴ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια. Ὅλοι συμφωνοῦν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐργοστάσιον ἀλουμινίου μὲ ὑψηλὴν τιμὴν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ὁ κ. Κιτσίκης παραδέχεται, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱδρυθῇ ἐργοστάσιον Ἀλουμινίου μὲ ρεῦμα ἄνω τῶν 10 λεπτῶν. Τὸ αὐτὸ ἐπίσης ὑποστηρίζει καὶ ὁ κ. Ζίγδης, ὁ ὁποῖος ἔχει κάμει εἰδικὴν διατριβήν, καὶ ὁ ὁποῖος λέγει συγκεκριμένως, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ βιομηχανία ἀλουμινίου ἂν ἡ τιμὴ εἶναι μεγαλυτέρα τῶν 10 λεπτῶν. Βεβαίως μέχρι τοῦ 1960 δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐργοστάσιον ἀλουμινίου. Ἀφ’ ὅτου ὅμως ἡ ἀνάπτυξις τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ εἰς τὴν χώραν μας καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν ὑδατοπτώσεων ἐπέτρεψεν, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ εὐθηνὴ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια, ἐδημιουργήθησαν πλέον αἱ προϋποθέσεις ἱδρύσεως τοιούτου ἐργοστασίου. Γνωστὸν ἦτο ἐκ τῶν προτέρων καὶ τὸ ἐγνώριζον πάντες, ὅτι ἀλουμίνιον χωρὶς εὐθηνὴν ἐνέργειαν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ ἑπομένως κάθε Κυβέρνησις ἐφρόντιζε νὰ εὕρῃ συνδυασμὸν πῶς θὰ ἐξησφαλίζετο εὐθηνὴ ἐνέργεια. Ἤρχισαν αἱ μελέται τοῦ συστήματος τῶν ἔργων τοῦ Ἀχελώου. Ὑπῆρχον δυνατότητες παραγωγῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος τροφοδοτήσεως τοῦ ἐργοστασίου τούτου. Κατεβλήθησαν ἐνέργειαι διὰ τῆς μεταβάσεως εἰς Ἀμερικὴν καὶ εἰς Γερμανίαν διὰ τὴν ἐξεύρεσιν ἐνδιαφερομένων καὶ δὲν εὑρέθησαν. Τὸ 1960 ἐξεδηλώθη τὸ πρῶτον ἐνδιαφέρον ἀπὸ τὴν Ρέϊνο καὶ Πεσσινέ. Τί θὰ ἔκαμεν οἱοσδήποτε Ὑπουργός, Πρωθυπουργὸς ἢ οἱοσδήποτε πολιτικός; Τὸ πρῶτον θὰ ἦτο νὰ καλέσῃ τοὺς τεχνικοὺς συμβούλους διὰ νὰ ἐρωτήσῃ ποῖον θὰ ἦτο τὸ κόστος τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Μόλις ἤρχισαν αἱ πρῶται διαπραγματεύσεις τὸ πρῶτον, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Κων. Καραμανλῆς, ἦτο τὸ ἑξῆς: Δὲν δέχομαι ἐπιδότησιν, μελετῆστε ποῖον εἶναι τὸ κόστος τοῦ ρεύματος.

§258Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀπὸ ποῦ τὸ βγάζετε αὐτό, κ. συνάδελφε;

§259Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Ἀπὸ 50 ἔγγραφα, κ. Ἠλιοῦ. Ἀπὸ χίλιες δυὸ ἄλλες πληροφορίες. Ἀπὸ ὅ,τι ἐλέχθη εἰς τὸ συμβούλιον ἀπὸ τὸν κ. Πεζόπουλον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποκλείει τὴν ἐπιδότησιν. Ἀπὸ τὸν κ. Ζολώταν. Εἶπε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις, μελετῆστε τὸ κόστος. Ὅλη λοιπὸν ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἡ ἐξεύρεσις τρόπου παραγωγῆς εὐθηνοῦ ρεύματος. Κάποιο ὑδροηλεκτρικὸν σύστημα παραγωγῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας θὰ διετίθετο δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον θὰ ἦτο συνδεδεμένον μὲ τὸ ὅλον δίκτυον, ἀλλὰ θὰ διετίθετο εἰδικῶς διὰ τὸν λόγον αὐτόν. Ποῦ ἔπρεπε νὰ ἀποταθῇ εἰδικῶς διὰ τὸν λόγον αὐτόν. Ποῦ ἔπρεπε νὰ ἀποταθῇ ἡ Κυβέρνησις. Πέραν τοῦ ὅτι ὁ κ. Πεζόπουλος ἦτο ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τῆς ΔΕΗ ἦτο καὶ Καθηγητὴς τοῦ Πολυτεχνείου, τῆς Ἠλεκτρολογίας. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦτο κανεὶς εἰς τὴν Ἑλλάδα ποὺ νὰ εἶχε καμμίαν ἀμφιβολίαν περὶ τοῦ ἤθους καὶ τῆς ἐντιμότητος τοῦ κ. Πεζοπούλου; Μὴ ἐξετάζετε τὸ τί ἀπεκαλύφθη μετά. Ἀλλὰ δὲν ἠσχολήθη μόνον ὁ κ. Πεζόπουλος ἀλλὰ καὶ ὅλες οἱ ὑπηρεσίες τῆς ΔΕΗ ἔκαμαν ὑπολογισμούς, ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτῶν αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ὑπελόγισαν, ὅτι τὸ κόστος τοῦ ρεύματος ἦτο 2,95 μίλς. Καὶ κατόπιν αὐτῶν ἤρχισαν αἱ διαπραγματεύσεις. Δύο μὶλς ἐπρότεινον οἱ ἀντισυμβαλλόμενοι, 4 μὶλς ἡ Κυβέρνησις. Μετὰ σκληρὰς διαπραγματεύσεις ἀπεφασίσθη ἡ τιμὴ τῶν 3,1 μὶλς διὰ τὰ πρῶτα 16 ἔτη καὶ 3,6 μὶλς διὰ τὰ ἑπόμενα. Αὐτὴ ἡ τιμή, βάσει τῶν ὑπολογισμῶν ποὺ ἔκαμαν οἱ εἰδικοί, ἦτο συμφέρουσα. Ἄρα ἐφ’ ὅσον τὸ κόστος ἦτο 2,95, θὰ ἄφηνε καὶ κέρδος. Ὑπεγράφη τὸ πρωτόκολλον καὶ ἀκούσατε, κύριοι, ἀπὸ ἐδῶ ἀρχίζει ἡ φυσικὴ αὐτουργία τῆς ἀπάτης κατὰ τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς. Ὁ Πεζόπουλος εἰσήγαγε τὸ θέμα εἰς τὸ Συμβούλιον, διετυπώθη ἀπὸ ὡρισμένα μέλη, ὅτι προώρως ἔρχεται τὸ θέμα καὶ δὲν ἐπαρκεῖ ὁ χρόνος διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως ἑνὸς τόσον σοβαροῦ ζητήματος. Ἐπακολουθεῖ διεξοδικωτάτη συζήτησις, ζητοῦνται πληροφορίαι, στοιχεῖα, δίδονται ἐξηγήσεις καὶ ἀποφασίζουν ὅλοι, ὅτι ὅσα εἰσηγήθη ὁ Πεζόπουλος εἶναι σωστὰ καὶ ἐγκρίνονται. Ποῖον τὸ ἔγκλημα τοῦ κ. Καραμανλῆ; Εἶπεν ὁ Πεζόπουλος: «Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σᾶς παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ ἀπόφασις ἐντὸς τῆς ἡμέρας, διότι αὔριον θέλει νὰ κάμῃ δηλώσεις διὰ τῶν ἐφημερίδων». Κύριοι, αὐτὸ εἶναι τὸ ἔγκλημα, διατὶ νὰ πῇ ὁ κ. Καραμανλῆς νὰ ληφθῇ ἀμέσως ἀπόφασις.

§260Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν προηγουμένην ὑπεγράφη τὸ πρωτόκολλον.

§261Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Τὴν 27ην ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις τῆς ΔΕΗ καὶ τὴν 26ην ὑπεγράφη τὸ πρωτόκολλον. Διατὶ λοιπὸν νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ κάμῃ δηλώσεις εἰς τὰς αὐριανὰς ἐφημερίδας, αὐτὸ εἶναι ἡ ἀπάτη. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἂν αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ Πεζόπουλος εἶναι σωστά. Ὁ κ. Καραμανλῆς καὶ ὁ κ. Μάρτης δὲν ἦσαν εἰδικοί, δὲν ἦσαν ἠλεκτρολόγοι. Ἠρώτησαν τοὺς εἰδικούς. Ἐδῶ ζητοῦμεν ποινικὰς εὐθύνας ἐὰν ἡ τιμὴ εἰς τὴν ὁποίαν διετέθη τὸ ρεῦμα ἦτο ἡ συμφέρουσα. Ἡ τιμὴ κόστους ἦτο γνωστή. Ἡ ἐπιτευχθεῖσα τιμὴ ἐν σχέσει μὲ τὸ κόστος ἦτο ἱκανοποιητική. Οἱ πάντες ἐπείσθησαν εἰς τὴν εἰσήγησιν Πεζοπούλου. Τί νὰ κάμουν, νὰ ἐξετάσουν τοὺς λογαριασμοὺς ἀπὸ τὴν ἀρχήν; Ἐὰν θὰ ἀναγνώσητε τὰ πρακτικά, θὰ ἀντιληφθῆτε ὅτι ὅλοι μετὰ χαρᾶς ἐξεφράσθησαν. Ἀπὸ τὰ πρακτικὰ προκύπει, ὅτι ὅ,τι πληροφορίας ἐζήτησαν, τὰς ἔλαβον καὶ δὲν ᾐσθάνθησαν τὴν ἀνάγκην νὰ λάβουν ἄλλας πληροφορίας ἢ στοιχεῖα καὶ ἐνέκριναν παμψηφεὶ τὴν σύμβασιν. Καὶ ἐρωτῶ, ἐπειδὴ ἔγινε παράκλησις νὰ ληφθῇ ἀπόφασις ἐντὸς τῆς ἡμέρας, πρέπει νὰ στηριχθῇ τὸ ἀδίκημα τῆς ἀπάτης εἰς βαθμὸν κακουργήματος; Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, εἶπεν εἰς τὴν κατάθεσίν του, ὅτι γνωρίζει 300 περιπτώσεις τοῦ τέως Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ καὶ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἐτήρησεν αὐτὴν τὴν σπουδὴν δι’ ἔργα τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἀναμορφώσουν τὴν Ἑλλάδα.

§262Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πλὴν ἐμοῦ, ὅλους τοὺς εἶχε κάμει νευρικούς, διότι τοὺς ἐπίεζε νὰ τελειώνουν ἀμέσως τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀναλάβει.

§263Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Αὐτὸς ὁ ζῆλος πρὸς λύσιν ἑνὸς θέματος, πρέπει νὰ τύχῃ τῆς παρεξηγήσεως καὶ ἡ παράκλησις ποὺ ἔγινε πρὸς τὸ Δ. Σ. τῆς ΔΕΗ νὰ ἐγκρίνῃ τὴν συμφωνίαν, πρέπει νὰ τὴν χαρακτηρίσωμεν ὡς ἀπάτην;

§264Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐθεώρει ἕνα ἀπὸ τὰ μεγάλα ὄνειρα τῆς Πρωθυπουργίας του, τὴν πραγματοποίησιν αὐτοῦ τοῦ ἔργου περὶ τοῦ ὁποίου ὅλοι εἶχον εἴπει, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Ὅλοι ἔλεγον, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ὅλοι ἔλεγον, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Εἶχε, λοιπόν, ἀπὸ ἡμερῶν βεβαιωθῆ, ὅτι θὰ κατέληγον αἱ συνεννοήσεις εἰς θετικὸν ἀποτέλεσμα. Ἦσαν πάρα πολὺ σκληραὶ αἱ συνεννοήσεις καὶ τὰς κατέστησεν ἔτι σκληροτέρας ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἦτο Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ ὀρθῶς τὰς κατέστησε σκληροτέρας ὁ φίλος κ. Πρωτοπαπαδάκης. Καὶ εἶχεν ὑπολογίσει ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα εἶχε μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσῆλθεν ἡ ἑβδομὰς ἡ κρίσιμος, ὅτι τὸ Σάββατον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπογραφῇ ὄχι ἡ σύμβασις, τὸ προσύμφωνον, ἕνα πρωτόκολλον. Καὶ ἔφθασε τὸ Σάβατον. Ἐγὼ δὲν εἶχον ἄμεσον ἀνάμιξιν εἰς τὸ θέμα καὶ δὲν εἶχον διόλου ἀσχοληθῆ μὲ τὸ ὅλον πρόβλημα. Ἔτυχον ὅμως εἰς τὸ Γραφεῖον τοῦ Πρωθυπουργοῦ καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι, ἐὰν ἐκάλεσε τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην. Νομίζω, τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην, ἴσως καὶ τὸν Γενικὸν Διευθυντήν, καὶ τὸν Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἴσως καὶ τὸν Ὑπουργὸν Βιομηχανίας, δὲν ἐνθυμοῦμαι. Τυχαίως, ἄλλως τε ἤμην ἐκεῖ. Δὲν ἦτο Συμβούλιον καὶ ἔλεγεν, ἐπὶ τέλους τελειώνετε ἕως ἀπόψε, διότι εἶχεν ἐπιτύχει, ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ καὶ ὅτι εἶχε προγραμματίσει μίαν ἑβδομάδα προηγουμένως, δεδομένου, ὅτι παρακολουθῶν τὸ θέμα ἤλπιζεν, ὅτι θὰ κατέληγεν εἰς συνεννόησιν διὰ νὰ προβῇ εἰς δηλώσεις τὴν ἑπομένην. Δι’ αὐτὸ εἰς τὴν κατάθεσίν μου, ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς, ἔλεγον, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Γ. Παπανδρέου δὲν εἶναι δι’ ἔργα τοιαῦτα.

§265Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Διὰ τὴν κατεδάφισιν.

§266Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὴν κατεδάφισιν καὶ αὐτὴ ἦτο ἀναγκαία, ἀλλὰ δὲν ἦτο ἔργον ἡ κατεδάφισις, ἦτο πρᾶξις καὶ δὲν θέλω νὰ ἀποδοκιμάσω τὴν σημασίαν αὐτῆς τῆς πράξεως. Ἀλλὰ εἰς τόσας ἄλλας περιπτώσεις ποὺ εἶχε προγραμματίσει καὶ ἀναγγείλει μέτρα πρὸς ἱκανοποίησιν ὡρισμένων τάξεων καὶ ὡρισμένας ἐνεργείας αὐξήσεως ὡρισμένων τιμῶν ἀσφαλείας —αὐξήσεις δὲν ἔκαμε— διότι καὶ εἰς τὸν σῖτον κατέβασε τὴν τιμήν, ἀπὸ ἐκεῖ ὅπου τὴν εἶχε δηλώσει τὸ 1961, ὅτι ἔπρεπε ἡμεῖς νὰ τὴν εἴχαμεν ἀνεβάσει εἰς 3,50 λεπτὰ δρχ. ἔδωσε 3 δραχμές. Αὐτὴ εἶναι ἡ παρένθεσις. Προκειμένου περὶ τοιούτων ἀναγγελιῶν, φυσικὸν ἦτο νὰ βιάζεται καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, ἀλλὰ ὁ κ. Καραμανλῆς, ἐβιάζετο ὄχι δι’ αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἐπαγγελίας, ἀλλὰ διὰ μεγάλα ἔργα ποὺ μετεμόρφωνον τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας.

§267Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας κατέληξεν ἡ συμφωνία. Ἡ ὁριστικὴ σύμβασις ὑπεγράφη μετὰ δύο μῆνας, τὴν 27ην Αὐγούστου. Ὑπῆρχον συνεπῶς δύο μῆνες μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμφωνίας ἕως ὅτου φθάσωμεν εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῆς ὁριστικῆς συμβάσεως καὶ δὲν εὑρέθη ἕνας σύμβουλος νὰ ἐκφράσῃ τὰς ἀντιρρήσεις του. Ἡ σύμβασις ἐτέλει ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ἕνας Σύμβουλος ἐδημιούργη θέμα, τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ κυρωθῇ ἡ σύμβασις ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἐναντίον τῆς συμβάσεως ἐξέσπασε μία θύελλα ἄνευ προηγουμένου. Ἐκατηγορήθη τότε ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἐπώλησε τοὺς βωξίτας εἰς τοὺς ξένους, ὅτι ἐχάρισεν 25 ἑκατομ. δολλ. ἀπὸ τὴν διαφορὰν κόστους, ὅτι ἐπώλησε τὴν ΔΕΗ ὁλόκληρον.

§268Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν τὴν εἶχε πωλήσει δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν πραγματοποίησιν νέου ὁμολογιακοῦ δανείου, τὸ ὁποῖον ἐπέτυχε. Καὶ ἐπέτυχεν ὄχι μόνον διότι δὲν τὴν ἐπωλήσαμεν, ἀλλὰ μὲ τὴν πολιτικήν μας τὴν ἐστερεώσαμεν διότι φυσικὰ δὲν τὴν ἐστερέωσε μέσα σὲ 1½ χρόνον ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις.

§269Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐχρειάζετο κάθε χρόνο δανεικά, διὰ νὰ ἐπιδοτῇ τὴν ΠΕΣΣΙΝΕ.

§270Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴν τὴν φράσιν τοῦ κ. Ἠλιοῦ, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὴν τοιχοκολλήσῃ μὲ τὰ ἐξ ἴσου μεγάλα γράμματα, μὲ τὰ ὁποῖα ἐγένετο ἡ διαφήμισις τοῦ δανείου διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ποῖον εἶναι τὸ ἐθνικὸν φρόνημα τοῦ κ. Ἠλιοῦ.

§271Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀποδείξω, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ κατηγορίαι ὑπῆρξαν ἀβάσιμοι. Ἡ ὥρα καὶ ἡ κόπωσις τῆς Βουλῆς δὲν μοῦ ἐπιτρέπουν νὰ τὴν ἀπασχολήσω ἐπὶ πολλὴν ὥραν εἰς τὸ βῆμα. Πάντως ὑποστηρίζω, ὅτι ὅλαι αἱ κατηγορίαι ὑπῆρξαν ἀβάσιμοι. Τὶ ἔλεγεν ἡ σύμβασις. Ἀπηγόρευε τὴν ἐξαγωγὴν βωξίτου πέραν τοῦ 1 ἑκατομ. τόννων. Ἀλλὰ τί θέλατε νὰ γίνῃ, ὅταν ἱδρύωμεν ἐργοστάσιον ἀλουμινίου πρέπει νὰ ἐπιτρέπωμεν τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ βωξίτου; Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς τιμῆς καὶ ἐκεῖ δὲν ὑπῆρχε λάθος. Ἀπὸ ὅσα εἶδα ἐκ τῶν ἀντιθέτων ἀπόψεων δὲν ἐπείσθην. Περὶ τοῦ τρόπου ὑπολογισμοῦ τοῦ κόστους τοῦ ρεύματος, οἱ πάντες ἦσαν σύμφωνοι. Ἀλλοῦ ὑπῆρξαν αἱ διαφωνίαι. Εἶπον, ὅτι δὲν ἀρκεῖ τὸ ρεῦμα καὶ ἑπομένως δὲν θὰ ὑπάρχῃ ρεῦμα. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν ἀπὸ ἀπόψεως ἐπαρκείας ρεύματος κατηγορία τις καὶ δι’ αὐτὸ ἐγκατελείφθη. Διαφωνία ὑπάρχει ὡς πρὸς τὸ κόστος τοῦ ρεύματος. Ὁ κ. Κιτσίκης ἐκτὸς ἀπὸ τὸ χρεωλύσιον, ὑπολογίζει καὶ τὰς ἀποσβέσεις. Ἡ ΔΕΗ ὅμως δὲν ἔβαλεν οὔτε μίαν δραχμὴν διὰ τὰ ἔργα αὐτά. Τὰ πάντα τὰ ἔκαμε μὲ δάνειον. Θὰ πρέπει συνεπῶς νὰ ὑπολογισθῇ μόνον τὸ τοκοχρεωλύσιον. Πῶς νὰ ὑπολογισθοῦν αἱ ἀποσβέσεις ἀφοῦ ἡ ΔΕΗ δὲν διέθεσε κεφάλαια; Ὁ κ. Ζίγδης συμφωνεῖ μὲ τὴν ἄποψιν αὐτήν. Μὲ αὐτὸν τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ κ. Κιτσίκη προστίθενται 1.645.000 δολλάρια κατ’ ἔτος καὶ φθάνομεν εἰς τὰ ἀστρονομικὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζει. Ὑπεστηρίχθη ἐπίσης, ὅτι ἀπὸ τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον θὰ περισσεύσῃ δύναμις 60.000 κιλοβάτ, ἡ ὁποία θὰ δοθῇ εἰς τὸ δίκτυον. Ἄλλοι, ὅτι δὲν θὰ περισσεύῃ τόση ἐνέργεια. Ἀπεδείχθη ὅμως, ὅτι θὰ περισσεύσῃ αὐτὴ ἡ ἐνέργεια. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε πῶς κάμνει τοὺς ὑπολογισμούς του ὁ κ. Κιτσίκης θὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἀπὸ τὸ συγκρότημα Καστρακίου «Πρεβέντζας», δέχεται ὅτι θὰ περισσεύσῃ ἐνέργεια 320 ἑκατ. κιλοβατώρων. Καὶ δέχεται ὅτι ἡ ἐνέργεια αὐτὴ δύναται νὰ δοθῇ εἰς βιομηχάνους, ἀλλὰ ὑπολογίζει, ὅτι θὰ ὑπάρχῃ ἔσοδον οὐχὶ μεγαλύτερον τῶν 500 χιλιάδων δολλαρίων. Ἐὰν γίνῃ λογαριασμὸς θὰ ἴδωμεν, ὅτι τὸ κόστος ἀνέρχεται εἰς 1,6 μὶλς καὶ ἐρωτῶ εἶναι αὐτὸς λογαριασμός; Βλέπετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι οὐδὲν στοιχεῖον ὑπάρχει ποὺ νὰ μᾶς πείθῃ περὶ τοῦ ἀντιθέτου. Τὸ γεγονός, ὅτι τὸ διεθνὲς ταμεῖον δανείων καὶ ἀναπτύξεων ἔδωσε δάνεια εἰς τὴν ΔΕΗ καὶ τὸ γεγονὸς ἀκόμη, ὅτι καλύπτονται ὅλα τὰ δάνεια τῆς ΔΕΗ, μᾶς πείθουν, ὅτι καλῶς ἐγένοντο τότε οἱ ὑπολογισμοί. Εἶναι ἀληθές, ὅτι εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος ἐκ λόγων Ἀντιπολιτεύσεως, συνεχωροῦντο καὶ ὡρισμέναι ὑπερβολαί. Ὅταν ὅμως τὰ πράγματα φθάνουν μέχρι τῆς διατυπώσεως κατηγορίας ἐπὶ ἀπάτῃ εἰς βαθμὸν κακουργήματος, τὰ πράγματα ἐξέρχονται τῶν ἐπιτρεπομένων ὁρίων. Αὐτὸ λέγεται καταδυνάστευσις τῆς μειοψηφίας ἐκ μέρους τῆς πλειοψηφίας. Ἀλλὰ ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἀνέθεσεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν κατηγορίαν κατὰ τῶν Ὑπουργῶν, ἠθέλησεν ἀκριβῶς νὰ προστατεύσῃ τοὺς Ὑπουργοὺς ἀπὸ ἀσυστάτους κατηγορίας. Διότι, ἐπίστευσεν ὁ νομοθέτης ἐκεῖνος, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν συνάδελφοι νὰ ὁρμῶνται ἐξ ἄλλων λόγων διὰ νὰ διώξουν συναδέλφους των. Δι’ αὐτὸ εἶπον, κύριοι βουλευταί, ὅτι πρέπει νὰ ἀχθῆτε ὑπεράνω κομμάτων. Ὑπάρχουν ἄλλα στάδια ὅπου δύνανται νὰ ἀναπτυχθοῦν οἱ κομματικοὶ ἀνταγωνισμοί. Θὰ ἔπρεπεν ὅμως εἰς τὸ πόρισμά της ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ ἀναφέρῃ ὅτι τὸ ἀδίκημα εἶναι παραγεγραμμένον. Ἐφ’ ὅσον εἶναι δεδομένον, ὅτι ἔλαβε χώραν ἀδίκημα καὶ τοῦτο ἐγένετο τὴν 27ην Ἰουνίου 1960, θὰ ἔπρεπε νὰ εἴπῃ ἡ Ἐπιτροπή, ὅτι τὸ ἀδίκημα εἶναι παραγεγραμμένον καὶ νὰ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας. Τὸ συμπέρασμα, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὅτι οὐδὲν τῶν δύο αὐτῶν φοβερῶν ἐγκλημάτων ποὺ προτείνει ἡ Ἐπιτροπή, ἔχει ἴχνος τινὸς ἀληθείας. Μὴ κάμετε σύγχυσιν. Οἱ περισσότεροι ἐφροντίσατε νὰ ἀσχοληθῆτε μὲ τὴν ΔΕΗ καὶ μὲ τὸν Πεζόπουλον, ὡς ἐὰν ἐδῶ πρόκειται νὰ δικασθῇ ὁ Πεζόπουλος. Ἐδῶ πρόκειται περὶ συγκεκριμένων ἀδικημάτων, διὰ τὰ ὁποῖα ὡμιλήσατε καὶ σᾶς ἀπέδειξα, ὅτι οὐδὲν τοιοῦτον ὑπάρχει. Θὰ ἀναμείνωμεν λοιπόν, τὴν δικαστικὴν συνείδησιν τῶν κυρίων συναδέλφων νὰ λειτουργήσῃ. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ).

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ρουσόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§273Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρῶτον θὰ ἤθελα νὰ ἀκούσω τὸν κ. Βασιλᾶτον, τὸν Πρόεδρον τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς. Δεύτερον, ἡ ὥρα εἶναι προκεχωρημένη καὶ ἐπειδὴ θὰ χρησιμοποιήσω τεχνικοὺς ὅρους δὲν θὰ ἤθελα νὰ κουράσω τὴν ἤδη κουρασμένην Βουλήν.

§274Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, μετὰ τὸ θέμα περὶ παραγραφῆς, τὸ ὁποῖον ἐθέσατε, παρακαλῶ νὰ προχωρήσητε εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§276Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συνεδρίασις μὲ κενὰ τὰ ἑδώλια. Βέβαια δικαιολογῶ —καὶ δι’ αὐτὸ δὲν διεμαρτυρήθην καθ’ ὃν τρόπον διεμαρτυρήθην τὴν πρώτην βραδυὰ διὰ τὴν ἀπουσίαν συναδέλφων, ἀλλὰ εἶναι πολὺ ἐμφανὴς καὶ πάρα πολὺ κτυπητὴ ἡ ἀπουσία— δικαιολογῶ βέβαια πολλοὺς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων λόγῳ κοπώσεως, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἤρχοντο καὶ παρέμενον ἐπί τινας ὥρας, διότι ὑπάρχουν καὶ πολλοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ζήτημα, ἐὰν παρέμειναν εἰς τὴν αἴθουσαν παρὰ πάνω ἀπὸ μισὴν ὥραν. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, κ. Πρόεδρε, ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρήσω θεμιτὴν τὴν περαιτέρω συνεδρίασιν ἀπόψε. Διότι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνεται ἕνας πρώην Πρωθυπουργὸς καὶ νὰ κρίνωνται δύο πρώην Ὑπουργοί, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ ἕνας εἶναι συνάδελφος ὅλων τῶν κυρίων ποὺ ἀπουσιάζουν καὶ συνάδελφος ἐν ἐνεργείᾳ καὶ νὰ συνεχίζωμεν συνεδρίασιν ἐν ἀπουσίᾳ αὐτῶν. Θεωρῶ, ὅτι αὐτὸ θὰ ἀπετέλει παράβασιν πολιτεύματος, ἠθικῶν κανόνων, ὅλων τῶν ἀρχῶν ἐπὶ τῶν ὁποίων βασίζεται ἡ ζωὴ τῆς κοινωνίας καὶ ἡ συνύπαρξις Κυβερνήσεων καὶ Ἀντιπολιτεύσεων, δηλαδὴ ἡ ἐλευθερία. Διότι, ἡ ἐλευθερία βασίζεται ἐπὶ τῆς συνυπάρξεως αὐτῆς καὶ ὄχι ἐπὶ τῆς συνυπάρξεως ἀντιθέτων καθεστώτων ἐλευθερίας καὶ ὁλοκληρωτισμοῦ.

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πράγματι εἴχομεν λάβει ἀπόφασιν νὰ παρατείνωμεν, ὅσον εἶναι δυνατὸν τὴν συνεδρίασιν. Δὲν τὸ ἐπράξαμεν οὔτε χθές. Καὶ χθὲς ἐκάμαμεν καὶ τὸ λάθος νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ συνεχίσεως τῆς συζητήσεως καὶ τὴν Τρίτην. Ἑπομένως, οἱ κ. βουλευταί, γνωρίζομεν τὴν ψυχολογίαν των, ὅταν ἠκούσθη, ὅτι θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν καὶ τὴν Τρίτην, φυσικὸν ἦτο νὰ διαρρεύσουν.

§278Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ καταλαβαίνω, ἀλλὰ βλέπετε, ὅτι ἡμεῖς μὲν χωρὶς βέβαια νὰ εἴμεθα ὅλοι παρόντες, πάντως ἔχομεν μίαν κάπως ἀντιπροσωπευτικὴν παρουσίαν, ἐνῷ ἀπὸ τοὺς 172 βουλευτὰς τῆς Ε.Κ. εἶναι παρόντες 10–15. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς νὰ κριθῇ ἕνας πρώην Πρωθυπουργὸς καὶ δύο πρώην Ὑπουργοί.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἔχει ληφθῆ ἀπόφασις τοῦ Σώματος νὰ συζητήσωμεν τὴν προσεχῆ Τρίτην τὸ θέμα τῆς ἄλλης προτάσεως περὶ παραπομπῆς διὰ τὰ μυστικὰ κονδύλια, παρακαλῶ νὰ λάβωμεν νέαν ἀπόφασιν, ὅτι θὰ συνεχισθῇ ἡ σημερινὴ συζήτησις τὴν προσεχῆ Τρίτην. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι τὴν προσεχῆ Τρίτην ἠμπορῶ νὰ καλέσω τὸν κ. Μάρτην, διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἐνώπιόν μας, θὰ τὸν εἰδοποιήσω ἐγκαίρως. Ἐλήφθη ἤδη ἀπόφασις τοῦ Σώματος, ὡς πρὸς τὴν παρουσίαν τοῦ κ. Μάρτη.

§280Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς πρὸς τὴν Τρίτην διὰ τὴν ἄλλην πρότασιν, βεβαίως ἡ ἀπόφασις ἐλήφθη χθές, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἦτο δυνατὸς ὁ τερματισμὸς τῆς συζητήσεως σήμερον. Δὲν ὑπάρχει θέμα, ὅτι θὰ διακοπῇ αὐτὴ ἡ συζήτησις διὰ νὰ παρεμβληθῇ ἡ ἄλλη, αὐτὸ πρέπει νὰ ἀποκλεισθῇ.

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ εἶμαι ἐν τάξει ὤφειλα νὰ προκαλέσω ἀπόφασιν τοῦ Σώματος. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§282ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§283ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην 15ην τρέχοντος καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως συνέχισιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ πορίσματος τῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς. (Ὥρα 3.00′ π.μ.)