1965.05.31

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 94η

Δευτέρα 31 Μαΐου 1965

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Τσιριμῶκος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς 28ης Μαΐου ἐ.ἔ.

§2Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς 28ης Μαΐου ἐ.ἔ. Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Ὑψηλάντης, ζητεῖ δεκαήμερον ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται, ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Ἰντζές, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Β. ΙΝΤΖΕΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: 1) Ε. Μπακλατζῆς, Χ. Ἀβραμίδης, Τ. Πλεύρης καὶ Μ. Ξυλούρης, 2) Δ. Κωστῆς καὶ Ι. Σπηλιωτόπουλος, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 2 Ν.Δ. 4028)1959 «περὶ ἱεραρχίας, προαγωγῶν καὶ τοποθετήσεων τῶν ἀξιωματικῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Ἀποστολάκος καὶ Ι. Χαραλαμπόπουλος, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῶν θέσεων τοῦ Πολιτικοῦ Προσωπικοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης Γ.Ε.Ν.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: 1) Ι. Τούμπας, 2) Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀναστολῆς λήξεως τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων καταστημάτων καὶ γραφείων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: Ι. Γιαμᾶς, Ι. Σπηλιωτόπουλος καὶ Τ. Κεφαλληνός, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταβολῆς τοῦ φόρου καταναλώσεως ἐπὶ τῆς βενζίνης καὶ περὶ τρόπου προσδιορισμοῦ τῶν δαπανῶν διακινήσεως τῶν ὑγρῶν καυσίμων καί τινων ἄλλων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Τ. Κεφαλληνός, Ι. Γιαμᾶς καὶ Δ. Διαμαντίδης, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως φορολογικῶν τινων διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Μανωλόπουλος, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναμορφώσεως διὰ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. 5367)1932 «περὶ ἐκτελέσεως Δημοσίων Ἔργων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: 1) Θ. Παπαπαναγιώτου καὶ Λ. Νικολαΐδης, 2) Ι. Κουτσοχέρας, 3) Γ. Σερπᾶνος καὶ Κ. Παπασπύρου, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως τῆς οἰκονομίας τῶν ἐκ τῶν ἀρδευτικῶν ἔργων Πηνειοῦ Ἠλείας θιγομένων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ.: 1) Θ. Μανωλόπουλος, 2) Γ. Σταμάτης, Π. Κλῆς, Ι. Βαρβιτσιώτης, Δ. Ἰωάννου, 3) Χ. Ἀποστολάκος, Ι. Ἀλευρᾶς, Φ. Παναγιωτόπουλος, 4) Ν. Αὐγερινός, Β. Ἰντζές καὶ Α. Πετραλιᾶς, καταθέτουσι προσθήκας καὶ τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως καὶ περὶ ἑτέρων τινων διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν ὑπαλλήλων πρώην στελεχῶν ΟΧΟΑ, αἰτουμένων ρύθμισιν ἐπικουρικῆς των ἀσφαλίσεως παρὰ τῆς Ε.Τ.Β.Α. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ὁμοσπονδιακοῦ Ὀργανισμοῦ Παλαιῶν Πολεμιστῶν Ἑλλάδος, αἰτουμένου ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ ζητήματος τῶν μελῶν αὐτοῦ Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν ὑπαλλήλων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Π. Δούκας, διὰ τηλεγραφήματός του, αἰτεῖται παρέμβασιν τοῦ Ε.Ο.Κ., ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἄμεσον ἀγορὰν τῶν ἀπωλήτων καπνῶν, καὶ καταβληθοῦν ηὐξημένα πρὶμ διὰ τὰ καπνὰ περιφερείας Καβάλας. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Κουτσοχέρας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐν Ἀθήναις Ἀμπελακιωτῶν, αἰτουμένων τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τοῦ χωρίου Ἀμπελάκια Θεσσαλίας. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν συλλόγου γονέων καὶ κηδεμόνων μαθητῶν Γυμνασίου Λεχαινῶν, διαμαρτυρομένων δι’ ἐπιβληθείσας εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις ἀποφοίτων Γυμνασίου εἰς Λύκειον κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Δικηγορικοῦ Συλλόγου Πύργου Ἠλείας, αἰτουμένου σύστασιν ταμείου ἀσφαλίσεως ὑγείας Δικηγόρων ἁπάσης Ἑλλάδος. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Φαρμακοϋπαλλήλων Βόλου καὶ περιοχῆς, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος κατοχυρώσεως τοῦ πόρου τοῦ ταμείου φαρμακοϋπαλλήλων «ΤΕΑΥΦΕ». Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Λεωνίδα Χριστιᾶ, ἀντισυνταγματάρχου, αἰτουμένου ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ του ζητήματος. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν συνδέσμου ὁδηγῶν αὐτοκινήτων ταξὶ Ἀθηνῶν καὶ Περιχώρων, αἰτουμένου ἄμεσον ἀνάκλησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 103)65 ὑπουργικῆς ἀποφάσεως, ἀπαγορευούσης τὴν παραλαβὴν ἐπιβατῶν πρὸς τὴν ἕδραν τῶν αὐτοκινήτων ταξί. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως Κεραμοποιῶν Λαρίσης, αἰτουμένης αὔξησιν ἡμερομισθίων καὶ τοῦ ἀνθυγιεινοῦ ἐπιδόματος, καθιέρωσιν 7ώρου ἐργασίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Δ. Καρατζένης, καταθέτει ἀναφορὰν Σωματείου Ἀγωγέων Ἄρτης «Τὰ Τζουμέρκα», αἰτουμένου χορήγησιν αὐτοῖς γεωργικοῦ κλήρου ἐκ τῆς ἀποξηρανθείσης ἐκτάσεως πεδιάδος Ἄρτης. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Γ. Βιτούλιας, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Λέσβου, αἰτουμένης ἀναστολὴν εἰσπράξεως ὀφειλῶν νομικῶν προσώπων συνεταιρισμῶν ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Α. Φιλιππίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Μελισσοκομικοῦ Συνεταιρισμοῦ Κασσανδρινοῦ καὶ Φούρκας «Τὸ Νέκταρ», αἰτουμένου ἐξαγγελίαν τιμῆς ἀσφαλείας μέλιτος, χορήγησιν σακχάρεως, ἀδασμολογήτου, διὰ τὴν τροφοδοσίαν τῶν κυψελῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημητρίου Κελαϊδίτη, κατοίκου Κορυδαλλοῦ, αἰτουμένου νομοθετικὴν ρύθμισιν ζητήματος προστασίας τῶν ἐν εἰρήνῃ παθόντων ἀναπήρων στρατοῦ, ξηρᾶς, ἀέρος, θαλάσσης Ν. 1370)44 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συνδέσμου ἰδοκτητῶν ἀγοραίων ταξί, ἀγόνων ἐπαρχιακῶν ἑδρῶν, αἰτουμένων κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 126600 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν, δι’ ἧς ἀπαγορεύεται εἰς τὸν ὁδηγὸν ἐπιβατικοῦ αὐτοκινήτου Δ. Χ. ἡ ἀνάληψις ὑποχρεώσεως προμισθώσεως δι’ ὡρισμένας ὥρας, ἡ ἀπαγόρευσις νὰ ἐπιβαίνουν πλὴν τοῦ ὁδηγοῦ καὶ ἄλλα πρόσωπα κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συντακτῶν Ἡμερησίων Ἐφημερίδων Ἀθηνῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὰς ὑπό τινων βουλευτῶν διατυπωθείσας ἐν τῇ Βουλῇ ἀδίκους ἐπικρίσεις κατὰ τῆς τάξεως τῶν ἐπαγγελματιῶν συντακτῶν, ἐξ ἀφορμῆς δημοσιευθέντος ἄρθρου εἰς ἡμερησίαν ἐφημερίδα κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Εἰσπρακτόρων Ἀστικῶν καὶ Ὑπεραστικῶν Λεωφορείων Λαρίσης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἄδικον μεταχείρισιν ἣν ὑφίστανται παρὰ τῆς διοικήσεως τοῦ 15ου ΚΤΕΛ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Νικαίας Λαρίσης, αἰτουμένου χορήγησιν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως ἐκ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, πρὸς ἐκτέλεσιν κοινωφελῶν ἔργων. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Δ. Δαβάκης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Σωματείων Φορτοεκφορτωτῶν Λιμένος Γυθείου, αἰτουμένων ὅπως αἱ φορτοεκφορτώσεις στρατιωτικῶν ὑλικῶν εἰς τὸν λιμένα Γυθείου, ἐκτελοῦνται ὑπὸ τῶν ἐν λόγῳ σωματείων καὶ οὐχὶ ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Δ. Παπανικολάου, διὰ τηλεγραφήματός του, αἰτεῖται ἄμεσον ἀποστολὴν ἁρμοδίων πρὸς ἐκτίμησιν τῶν ζημιῶν ἃς ὑπέστησαν οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων Πλάτανος, Ζάρκο καὶ Ἀρδάνι Τρικάλων, ἐκ τῶν προσφάτων χαλαζοπτώσεων καὶ λῆψιν μέτρων προστασίας διὰ τοὺς ἐν λόγῳ πληγέντας. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ὁδηγῶν Αὐτοκινήτων Ταξὶ Ἀθηνῶν καὶ Περιχώρων, αἰτουμένου τὴν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐργασίας κατάθεσιν καταρτισθέντος νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὰς σχέσεις ὁδηγῶν καὶ ἰδιοκτητῶν αὐτοκινήτων ταξί, καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐξηρτημένης ἐργασίας καὶ ὑπάγονται εἰς τὴν ἐργατικὴν νομοθεσίαν κλπ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ ἐπιστολὴν τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Μπαρότση, ἔχουσαν οὕτω: Πρὸς Τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς Ἐν συνεχεία δηλώσεώς μου κατατεθείσης εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τὴν ἑσπέραν τῆς 27ης Μαΐου, ἐπιθυμῶ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν, τὰ ἑξῆς: Εἰς τὴν σελίδα 26 τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, τῆς 27ης Μαΐου 1965, τὰ ὁποῖα ἐκυκλοφόρησαν σήμερον, ἀναφέρεται, καὶ ὀρθῶς, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς Βιομηχανίας, ἐδέχθη τροπολογίαν μου, περὶ ἀποκαταστάσεως ὑπαλλήλου τῶν σμυριδωρυχείων Νάξου, ἀπολυθέντος βάσει τῶν διατάξεων τοῦ Ν.Δ. 2500)53, λόγῳ καταργήσεως θέσεως καὶ προστατευομένου ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ Ν. 1836)51, ἀντίγραφον τοῦ κειμένου, τῆς ὁποίας ἐπισυνάπτω. Παρὰ τὸ γεγονός, τοῦτο, εἰς τὸ κυκλοφορῆσαν κείμενον τοῦ νόμου «περὶ συστάσεως θέσεων παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Βιομηχανίας, καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων», δὲν περιελήφθη οὐδαμοῦ ἡ ὡς ἄνω γενομένη δεκτὴ τροπολογία. Παρακαλῶ, θερμότατα, ὅπως, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι λεπτότατον καὶ ἐξαιρετικῶς σοβαρόν, ἀπὸ πάσης πλευρᾶς καὶ ἰδίως ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς τάξεως καὶ τῆς τηρήσεως ρητῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, διαταχθῇ ἡ ἀνατύπωσις τοῦ ψηφισθέντος εἰς βʹ συζήτησιν κειμένου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως θέσεων παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Βιομηχανίας καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων», καὶ περιληφθῇ ὡς προσθήκη εἰς τὰς μεταβατικὰς διατάξεις τούτου καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 8 ἡ ὡς ἄνω γενομένη δεκτὴ τροπολογία. Ἐν Ἀθήναις τῇ 31 Μαρτίου 1965

Μετὰ πάσης τιμῆς

Α. ΜΠΑΡΟΤΣΗΣ

Βουλευτὴς Κυκλάδων

ΠΡΟΣΘΗΚΗ

Εἰς τὸ ἄρθρον 8 τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως θέσεων παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Βιομηχανίας καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Εἰς τὸ ἄρθρον 8 τοῦ ὡς ἄνω σχεδίου νόμου, προστίθεται παράγραφος, ἔχουσα οὕτω: «... (Ἀναγινώσκει)...».

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συζητηθοῦν ἐρωτήσεις ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Ε. Σακελλάρη καὶ Ι. Παπαδημητρίου, ἀναφερομένης εἰς ἀδικαιολόγητον ἀπόλυσιν εἰσπρακτόρων καὶ ὁδηγῶν τοῦ 11ου ΚΤΕΛ Φθιώτιδος, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§8Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησις ἀναφέρεται εἰς ἀδικαιολόγητον ἀπόλυσιν εἰσπρακτόρων καὶ ὁδηγῶν τοῦ 11ου ΚΤΕΛ Φθιώτιδος. Ἐάν, οἱ κ.κ. συνάδελφοι, παραπονοῦνται διὰ τὴν ἀπόλυσιν αὐτὴν καθ’ ἑαυτήν, δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητός μου διὰ νὰ ἀπαντήσω. Εἶναι ἁρμοδιότης τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Ἐὰν ἡ ἐρώτησις ἀφορᾷ ποινικὴν εὐθύνην τῶν ὑπευθύνων τοῦ 11ου ΚΤΕΛ, ἂς ἀπευθυνθοῦν εἰς τὴν κατὰ τόπους Εἰσαγγελίαν, διὰ νὰ εὕρουν τὸ δίκαιόν των.

§9Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κακῶς, ἀπηυθύνθην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ κ. Δ. Λαντζούνη, ἀναφερομένης εἰς παρατηρουμένην δραστηριότητα τοῦ Κ.Κ.Ε., ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§11Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος κ. Λαντζούνης, ἐρωτᾷ τί θὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν δραστηριότητα τοῦ Κ.Κ.Ε. Εἶναι τόσον ἀόριστος ἡ ἐρώτησις, ὥστε δὲν δύναμαι νὰ δώσω ἀπάντησιν. Ἂς εἰδικεύσῃ τὴν ἐρώτησίν του διὰ νὰ δύναμαι νὰ τοῦ ἀπαντήσω. Εἶχον δώσει ἀπάντησιν εἰς τὴν Βουλὴν ὅταν ἀνεφέρθην εἰς γενικότητα τοῦ θέματος. Ὁ κ. συνάδελφος, δύναται νὰ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως ἐκείνης, διὰ νὰ διαφωτισθῇ.

§12Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μου ἔχει κατατεθῆ πρὸ 5μήνου, εἶναι δὲ θετικὴ καὶ συγκεκριμένη. Εἶναι γνωστὴ ἡ κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει περιέλθει ἡ χώρα, ἐκ τῆς δραστηριότητος τοῦ Κ.Κ.Ε. Ἔχει εἰσέλθει εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς, μηδὲ τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας ἐξαιρουμένων, εἶναι δὲ γνωστὴ εἰς τὴν ὕπαιθρον ἡ δραστηριότης αὐτοῦ, διὰ τῶν Λαμπράκηδων. Κατὰ συνέπειαν, ἴσως, μόνον ὁ κ. Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης, δὲν τὴν γνωρίζει. Οἱ συμπολῖται του, Ἀρκάδες, καὶ οἱ συμπολῖται μου, Μεσσήνιοι, γνωρίζουν κάλλιστα τὴν δραστηριότητα αὐτὴν καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ πληροφορηθῇ ἀπὸ αὐτούς. Πάντως, πρόσφατον γεγονὸς ἀποτελεῖ ἡ πορεία Εἰρήνης, κατὰ τὴν ὁποίαν κατελύθησαν αἱ Ἀρχαί, διευθυνομένης τῆς πορείας ὑπὸ τῆς Πολιτοφυλακῆς τοῦ Κ.Κ.Ε. Ἕνα ἄλλο γεγονός, ἐπίσης πρόσφατον, λόγῳ τῆς συνεχιζομένης δίκης ἐν Λαμίᾳ, ἀποτελεῖ ἡ ὑπόθεσις Γοργοποτάμου, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ Ἀρχαὶ κατελύθησαν ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Πολιτοφυλακῆς τῆς περιφερείας.

§13Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, καὶ μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου, ὁμολογῶ, δὲν ἐφωτίσθην ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Ὡμίλησε περὶ τῆς δραστηριότητος τῆς ΕΔΑ ἢ τοῦ Κ.Κ.; Οἱουδήποτε κόμματος ἢ οἱασδήποτε ὀργανώσεως ἡ δραστηριότης, ἐν τῇ γενικῇ ἐκφράσει, εἶναι κἄτι ἀσύλληπτον. Ἐγώ, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, φέρω εὐθύνην διὰ παραβάσεις νόμων, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν ἂν καὶ ἐφ’ ὅσον αἱ παραβάσεις περιέρχωνται εἰς γνῶσιν τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, δὲν τυγχάνουν τῆς κατὰ νόμον διώξεως. Ὡμίλησεν, ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, περὶ τῶν γεγονότων τοῦ Γοργοποτάμου. Γνωρίζει καὶ τὸ γνωρίζει ὅλη ἡ Ἑλλάς, ὅτι διὰ τὰς παραβάσεις τοῦ Γοργοποτάμου, ὑπάρχει ἐκκρεμὴς δίκη εἰς τὴν Λαμίαν, ἡ ὁποία καὶ δικάζεται καὶ ἡ δικαστικὴ ἐξουσία θὰ ἀποφανθῇ, ἂν ὑπάρχουν παραβάσεις, τίνες οἱ παραβάται καὶ ποία ἡ κατὰ νόμον κύρωσις. Ἑπομένως, ὡς πρὸς τὸ εἰδικὸν αὐτὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἐμνημόνευσεν, ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, οὐδεμία παράλειψις ἔχει σημειωθῆ ἀπὸ τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν, εἰς τρόπον ὥστε, νὰ ἐγκαλῆται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, διατί δὲν ἐπώπτευσε δεόντως, ὥστε τὰ γεγονότα τοῦ Γοργοποτάμου, νὰ λάβουν τὴν κύρωσιν, ἡ ὁποία κατὰ νόμον ἐπιβάλλεται. Ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι ἡ δίκη γίνεται αὐτὰς τὰς ἡμέρας εἰς τὴν Λαμίαν, τί περισσότερον ἦτο δυνατὸν νὰ κάμουν τὰ δικαστήρια, ἀλλὰ τίποτε εἰδικὸν δὲν ἤκουσα νὰ λεχθῇ. Θὰ παρεκάλουν, τὸν κ. συνάδελφον, ἂν ὑπάρχουν εἰδικὰ θέματα, διὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν παραβάσεις νόμων καὶ ἡ δικαστικὴ ἐξουσία δὲν ἐπενέβη, ἂν ἔχῃ τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ τὰ ἀναφέρῃ καὶ ἂς εἶναι βέβαιος, ὅτι θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων εἰσαγγελέων, νὰ προβοῦν εἰς τὰς κατὰ νόμον δεούσας ἐνεργείας. Ἀλλὰ ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, πέραν τοῦ νὰ συστήσῃ διὰ τῶν ἁρμοδίων εἰσαγγελέων, τὴν προσοχὴν τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων, δὲν ἔχει ἄλλην ἐξουσίαν, ἐξουσίαν ἐπεμβάσεως ἐπὶ τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν δικαστικὴν ἐνέργειαν, δὲν ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§14Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν ἐφωτίσθη ἀπὸ ἐμέ, ἐξ ὅσων εἶπον, περὶ τῆς πορείας εἰρήνης, τοῦ Γοργοποτάμου καὶ τῶν Λαμπράκηδων, ἐλπίζω νὰ φωτισθῇ ἐὰν ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς δίκης τῆς Λαμίας. Ἐκεῖ χύνεται πλῆρες φῶς καὶ θὰ ἀντιληφθῇ, εἰς ποίαν κατάστασιν ἔχει περιέλθει ἡ χώρα. Ἀλλά, δὲν εἶναι μόνον αὐτὸ τὸ ζήτημα. Δὲν εἶναι τὸ θέμα, ἐὰν ἐγὼ ἀναφέρωμαι εἰς συγκεκριμένα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἄλλωστε, ἀνέφερα. Τὸ θέμα εἶναι εἰς τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ προλάβῃ αὐτὰ τὰ γεγονότα, ἀλλὰ δὲν τὰ ἐπρόλαβε καὶ συνοδοιπορεῖ καὶ συμπλέει μετὰ τῆς ΕΔΑ καὶ τῶν ὑποκαταστάτων αὐτῆς.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐὰν ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, δὲν σᾶς ἱκανοποιῆ, νὰ ἐγγράψητε ἐπερώτησιν.

§16Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ὡμίλησα μόνον ἐπὶ 2 λεπτά, ἐνῷ, ὁ κ. Ὑπουργός, ὡμίλησεν ἐπ’ ἀρκετὸν Ἐάν, κ. Πρόεδρε, σᾶς ἐνοχλεῖ ἡ κατάστασις τῆς χώρας μας καὶ δὲν μὲ ἀφήνετε νὰ ὁμιλήσω, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου μου. Θὰ μάθετε, ὅμως, ἀργότερα, ποῦ μᾶς ὁδηγεῖ αὐτὴ ἡ πολιτικὴ τῆς συνοδοιπορίας.

§17Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριοι βουλευταί, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, νομίζω, ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ἀποκρούσω τὴν παραίτησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. βουλευτοῦ, ἀπὸ τὸν κατ’ ἐμοῦ ἔλεγχον, δὲν τὸ δέχομαι, ὅ,τι συγκεκριμένον ἔχει, νὰ τὸ εἴπῃ. Καὶ μὲ τὴν δευτερολογίαν, δὲν εἶδον νὰ προσθέσῃ ἀπολύτως τίποτε τὸ θετικόν, τὸ ὡρισμένον εἰς τὴν ἐρώτησίν του. Ἀναγινώσκω τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. βουλευτοῦ, διὰ νὰ ἰδῆτε, τί ζητεῖ ὁ κ. συνάδελφος. «Ὁ κ. Λαντζούνης, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀναφερομένης εἰς παρατηρουμένην δραστηριότητα τοῦ Κ.Κ.Ε.».

§18Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Διαβάσατε πλήρη τὴν ἐρώτησίν μου, αὐτὸ εἶναι περίληψις.

§19Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐξηγήσω τὴν νευρικότητα τοῦ κ. συναδέλφου. Ἐγὼ δὲν λέγω, ὅτι εἴτε τὸ Κ.Κ.Ε., εἴτε οἱαδήποτε ἄλλη πολιτικὴ ὀργάνωσις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβῇ τοὺς νόμους. Καὶ ἂν ὑπάρξῃ παράβασις τοῦ νόμου, ὅπως προεῖπον, ἔχω ὑποχρέωσιν ὡς ἐφορεύων ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καθόλου, νὰ συστήσω εἰς τοὺς εἰσαγγελεῖς νὰ προβοῦν εἰς τὰς κατὰ νόμον ἐνεργείας, κατὰ τῶν παραβατῶν τοῦ νόμου. Ἄλλην ἁρμοδιότητα δὲν ἔχω. Ὁ κ. συνάδελφος, ἐμνημόνευσε καὶ εἰς τὴν πρώτην ὁμιλίαν του καὶ τὴν δευτερολογίαν, τὰ γεγονότα τοῦ Γοργοποτάμου καὶ ἀπήντησα, ὑπάρχει ἡ δίκη, ὑπάρχει ἐνέργεια τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας καὶ διεξάγεται ἡ δίκη, ἀκριβῶς τὰς ἡμέρας αὐτάς, ἀκόμη καὶ σήμερον συνεχίζεται. Τί περισσότερον ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀπὸ τὴν διεξαγωγὴν τῆς δίκης; Καὶ αὐτὸ θὰ κριθῇ διὰ τῆς δικαστικῆς ὁδοῦ, ἂν ὑπάρχουν παραβάται καὶ εἰς ποῖον βαθμὸν φέρουν ποινικὴν εὐθύνην. Ὁ κ. συνάδελφος, ὡμίλησε, πρὸ ὀλίγου, περὶ συνοδοιπορίας. Αὐτὰ τὰ τετριμμένα λόγια, τὰ ὁποῖα λέγονται μόνον διὰ νὰ λεχθοῦν, πέστε μας τί εἶναι. Ἤλεγξε τὴν γενικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, δικαίωμά του εἶναι νὰ ἐλέγξῃ ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκει σφαλερὰν τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἡ ὁμιλία, ἡ συζήτησις, ἡ ἐπίκρισις ἐπὶ τῆς γενικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, εἰς οἱονδήποτε τομέα, δὲν γίνεται δι’ ἀναφορᾶς, ἂς ὑποβάλῃ τὴν ἐπερώτησίν του καὶ ἂς εἶναι βέβαιος, εἰς τὰς συγκεκριμένας αἰτιάσεις, τὰς ὁποίας θὰ ὀφείλῃ νὰ ἀναφέρῃ, εἰς τὴν ἐπερώτησίν του, θὰ λάβῃ τὴν προσήκουσαν ἀπάντησιν. Ἀλλά, ἡ ἐρώτησίς του, δὲν ἔχει αὐτὸ τὸ περιεχόμενον. Ἂς ἀναφέρῃ, ὡς προεῖπον, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἢ διὰ τῆς Βουλῆς, ὡρισμένα γεγονότα, τὰ ὁποῖα συνιστοῦν παραβάσεις τοῦ οἱουδήποτε πολίτου καὶ ἂς εἶναι βέβαιος, ὅτι καὶ ὁ Ὑπουργὸς καὶ οἱ κατὰ τόπους εἰσαγγελεῖς, θὰ προβοῦν εἰς τὴν δέουσαν, κατὰ νόμον, ἐνέργειαν. Πέραν τούτου, δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε.

§20ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ τοὺς Λαμπράκηδες;

§21Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Νὰ ὑποβάλετε ἐπερώτησιν διὰ τοὺς Λαμπράκηδες καὶ ἐκεῖ θὰ λάβητε τὴν προσήκουσαν ἀπάντησιν, νὰ εἶσθε βέβαιος. Θέμα Λαμπράκηδων, σήμερον, δὲν ἔχομεν.

§22Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἶναι κομμουνισταί, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς κομμουνιστήν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σταμάτη, παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε.

§24Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, οὔτε μὲ τὸν Κανοισμὸν τῆς Βουλῆς, οὔτε μὲ τὴν δεοντολογίαν, διὰ τὴν ἐπαγωγὸν συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ, ἐπιτρέπεται ἐξ ἀπήνης νὰ φέρωνται ὡρισμένα θέματα.

§25Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§26Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. συνάδελφος, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ σήμερον. Ἡ συζήτησις γίνεται μεταξὺ ἐρωτῶντος καὶ Ὑπουργοῦ. Πέραν τούτου, εὑρίσκεσθε ἐν ἀταξίᾳ διττῶς: Πρῶτον, διότι ἀναμιγνύεσθε εἰς τὴν συζήτησιν καὶ δεύτερον, διότι φέρετε εἰς τὴν συζήτησιν θέμα μὴ ὑπάρχον. Καὶ σᾶς λέγω, μὴ νομίσετε, ὅτι ἐμὲ ὡς Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, μὲ πτοεῖ δημοσία συζήτησις περὶ Λαμπράκηδων.

§27Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Δὲν ἀπαντᾶτε.

§28Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν μὲ πτοεῖ, φέρατε τὸ θέμα πρὸς συζήτησιν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Κύριε Πρόεδρε, μεταξὺ τίνων συναδέλφων γίνεται ἡ συζήτησις; Μὲ ὅλους εἶμαι διατεθειμένος νὰ συζητήσω, ἀλλὰ βεβαίως, ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Φέρατε, ὡρισμένον θέμα καὶ διὰ τοὺς Λαμπράκηδες καὶ θὰ ἰδῆτε, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, δὲν πτοεῖται ἀπὸ τὴν συζήτησιν, εἰδικώτερον δι’ αὐτὸ τὸ θέμα, κατὰ μείζονα λόγον.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Λαντζούνη, ἀναφερομένης εἰς τὴν μελετωμένην ὑπαγωγὴν τοῦ Ταμείου Συντάξεως Νομικῶν, Ταμείου Προνοίας καὶ Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως, εἰς ἱδρυθησόμενον Ὑπουργεῖον Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων.

§30Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐπιθυμῶ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον, ὅτι ἔχει μελετηθῆ τὸ θέμα καὶ εἰς προσεχὲς νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλω —ἐλπίζω νὰ ψηφισθῇ τὰς πρώτας ἡμέρας τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35— θὰ συζητηθῇ εὐρέως καὶ αὐτὸ τὸ θέμα. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα ἂν πρόκειται ἡ Κυβέρνησις, διὰ νέου νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον τυχὸν θὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλήν, νὰ συνενώσῃ ὅλα αὐτὰ τὰ εἰδικὰ ταμεῖα, εἰς ἕνα ἑνιαῖον ὀργανισμόν, καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι θέμα τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι γενικώτερον κυβερνητικὸν θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν εἶμαι ἁρμόδιος ἐγὼ νὰ δώσω ἀπάντησιν.

§31Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις, εἶχε καταθέσει σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ὑπουργείου Τουρισμοῦ καὶ Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων», μὲ σκοπὸν τὴν ὑπαγωγὴν τοῦ Ταμείου Συντάξεως Νομικῶν, Ταμείου Προνοίας καὶ Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως, εἰς ἱδρυθησόμενον Ὑπουργεῖον Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων κλπ. Ὅταν ἐπληροφορήθη ὁ νομικὸς κόσμος τῆς χώρας, τὴν κατάθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, διεμαρτυρήθη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τοὺς βουλευτάς, φυσικὸν δὲ εἶναι ἡ διαμαρτυρία τοῦ νομικοῦ κόσμου, νὰ ἀπευθυνθῇ καὶ πρὸς ἐμένα. Τότε ὑπέβαλα τὴν ἐρώτησίν μου, ἡ ὁποία συζητεῖται σήμερον. Ὁ νομικὸς κόσμος τῆς χώρας, θέλει τὸ Ταμεῖον Συντάξεως Νομικῶν, νὰ παραμείνῃ ὡς αὐτόνομος ὀργανισμός, Ταμεῖον, ὡς ἔχει σήμερον καὶ νὰ ἐλέγχεται μόνον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης.

§32Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἀπήντησα ἤδη ἐπὶ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς. Ὄντως, εἶχεν ἐξαγγελθῆ, ὅτι σκέψις ὑπῆρχε παρὰ τῇ Κυβερνήσει, νὰ γίνῃ ἕνας γενικώτερος ὀργανισμός, δὲν ἔλαβε μέχρι τοῦδε σάρκα καὶ ὀστᾶ, δὲν κατηρτίσθη σχετικὸν νομοθέτημα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει περιεχόμενον ἡ ἐρώτησις, εἶναι νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀναφορικῶς πρὸς τὴν τύχην τοῦ Ταμείου Νομικῶν, μάλιστα, ἀλλὰ ἀφήσατε νὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον, ἂν ἔλθῃ, τὸ γενικόν, τὸ ὁποῖον ἐξηγγέλθη καὶ τότε θὰ τὸ κρίνετε ἐν πάσῃ εὐρύτητι καὶ μὲ πλήρη ἐλευθερίαν.

§33Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἡ ἐρώτησίς μου προλαμβάνει οἱανδήποτε τυχὸν ἐνέργειαν, ἵνα μὴ εὑρεθῶμεν κατόπιν ἑορτῆς.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Β. Ἐφραιμίδη, Μ. Θεοδωράκη, Ε. Σακελλάρη καὶ Λ. Κύρκου, ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν διασφάλισιν τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§35Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι εἰς τὴν σκέψιν οὐδενὸς ὄχι μόνον ἐκ τῶν μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀλλὰ γενικώτερον εἰς τὴν σκέψιν οὐδενὸς πολίτου, θὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀμφιβολία ὅτι ἡ Κυβέρνησις κάνει ὅ,τι ἠμπορεῖ καὶ ὅτι κυρίαν μέριμναν ἔχει, τὸ ἔχει ἤδη ἐξαγγείλει, τὴν προάσπισιν τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ λαοῦ. Ἀλλά, ἡ ἐρώτησις, τί σκέπτεσθε νὰ κάμετε, πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ λαοῦ καὶ πάλιν δὲν εἶναι δεκτικὴ λεπτομεροῦς συζητήσεως, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν λεπτομερῆ θέματα, διὰ τὰ ὁποῖα νὰ ἐρωτᾶται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἄν, οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ἔχουν ὡρισμένας παραβάσεις τῶν νόμων, ἐπαναλαμβάνω, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπα καὶ προηγουμένως, ἂς ἀπευθυνθοῦν εἰς τοὺς ἁρμοδίους εἰσαγγελεῖς καὶ ἂν οἱ εἰσαγγελεῖς δὲν κάνουν τὸ καθῆκον των, τότε ἔρχεται ἡ σειρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὡς ἀνωτάτου ἐπόπτου ὅλης τῆς δικαστικῆς λειτουργίας.

§36Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, φοβοῦμαι, ὅτι, ὡς διατυποῦται ἡ ἡμερησία διάταξις, τῶν ἐρωτήσεων, δὲν ἐπιτρέπει, εἰς τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, νὰ ἐνημεροῦνται ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου περιεχομένου των διὰ νὰ δίδουν εἰς τὴν Βουλὴν ὡλοκληρωμένην ἀπάντησιν. Ἡ τακτικὴ αὐτὴ παρέσυρε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ λέγῃ, ὅτι καὶ ἡ ἐρώτησις ἡ δική μας, καὶ ἡ ἐρώτησις τοῦ συναδέλφου κ. Λαντζούνη, εἶχαν διατυπωθῆ μὲ ἀοριστίαν. Τοῦτο διὰ τὴν ἰδικήν μας ἐρώτησιν, δὲν εἶναι ἀληθές, διότι ἔχει διατυπωθῆ μὲ τὸν τύπον δελτίου, μὲ συγκεκριμένα γεγονότα, μὲ τὴν ὥραν τῶν γεγονότων καὶ τὸν τόπον ποὺ ἔλαβαν χώραν. Ἡ ἐρώτησίς μας, ἀναφέρεται καὶ εἰς ἕνα γεγονός, τὸ ὁποῖον συνέβη εἰς τὸ χωρίον Ὄχθια Βάλτου. Διὰ τὸ γεγονὸς αὐτό, οἱ ἀγρόται ἀπέστειλαν διαμαρτυρίαν καὶ καταγγελίαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ πρὸς τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων. Κατὰ τὴν ἔγγραφον αὐτὴν καταγγελίαν, εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ Δεκεμβρίου 1964, πολιτευτὴς ἀνήκων εἰς τὰς τάξεις τῆς ΕΡΕ καὶ συνδεόμενος, νομίζω, μὲ συγγενικὸν δεσμὸν μετὰ τοῦ νῦν Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, περιοδεύων εἰς τὸν Βάλτον καὶ εἰδικώτερον εἰς τὸ χωρίον Ὄχθια, εἰσῆλθεν εἰς χῶρον, ὅπου εὑρίσκοντο ἀγρόται τινὲς καὶ διετύπωσε τὴν ἐρώτησιν, ἐὰν ὑπάρχουν εἰς τὸ χωρίον αὐτό, ἀριστεροὶ καὶ Λαμπράκηδες. Εἷς ἐκ τῶν χωρικῶν εἶπεν, ὅτι φυσικὸν εἶναι καὶ εἰς τὸ χωρίον αὐτό, νὰ ὑπάρχουν καὶ δεξιοὶ καὶ κεντρῶοι καὶ ἀριστεροί. Τότε ὁ πολιτευτὴς εἶπε: «Τί τοὺς φυλᾶτε τοὺς ἀριστεροὺς καὶ δὲν παίρνετε παλούκια νὰ τοὺς ξεκάνετε»; Καὶ ἐσυνέχισεν: «Ἐὰν δὲν ἐπήραμε τὰς ἐκλογάς, ἔχομεν τὸν στρατὸν μαζί μας». Βεβαίως, ἐξ αὐτῶν τῶν παραινέσεων, οἱ ἀγρόται ἐκεῖνοι, δὲν ἀνησύχησαν, διότι εἶναι συνηθισμένοι εἰς τοιούτου εἴδους συνθήματα καὶ εἰς τὸ πρόσφατον παρελθὸν καὶ ἀντιμετώπισαν τὴν ἔμπρακτον τρομοκρατικὴν ἐφαρμογήν των. Παρὰ ταῦτα, ἐθεώρησαν σκόπιμον νὰ ὑπαβάλουν τὴν ἀναφοράν των ταύτην, διότι τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἔχει κάποιον σημασίαν, διότι συνέπεσε μὲ τὴν ἐξαγγελθεῖσαν καὶ γενομένην ἐξόρμησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ εἰς τὰς ἐπαρχίας, τὰς γνωστὰς ἐνθαρρύνσεις τούτου πρὸς ἐπάνοδον εἰς τὴν προηγουμένην γνωστὴν τακτικήν, τῆς ἀναταραχῆς, τοῦ μίσους καὶ τῆς τρομοκρατίας. Ἐπόμενον ἦτο, συνεπῶς, οἱ ἀγρόται αὐτοί, νὰ ἀνησυχήσουν, διότι ἔβλεπον, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν προσπάθειαν δημιουργίας νέων ἀνωμαλιῶν. Μετὰ τὴν κατάθεσιν τῆς ἐρωτήσεώς μας, ἐλάβομεν ἀπάντησιν ὄχι ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἀναγράφεται, ὅτι «ὡς προκύπτει ἐκ τῆς γενομένης ἐρεύνης, τὰ ἀναφερόμενα περιστατικά, δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ἀλήθειαν». Διαχωρίζω, κ. Πρόεδρε, τὸν Ὑπουργὸν Δημοσίας Τάξεως καὶ ὑπενθυμίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ στερεότυπος ἀπάντησις ἐδίδετο καὶ κατὰ τὸ παρελθόν, ἐπὶ ἀναλόγων καταγγελιῶν. Καὶ τότε ἐπανελαμβάνετο, ὅτι εἶναι ἀναληθὲς τὸ καταγγελθέν, ὅτι ὁ Βαρδουλάκης, διέπραξεν ὅσα διέπραξεν εἰς βάρος τοῦ Ντεντιδάκη καὶ ὅτι ἡ δολοφονία τοῦ Λαμπράκη, δὲν ἦτο δολοφονία, ἀλλὰ τυχαῖον περιστατικόν. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως, δὲν θὰ πρέπει ἄνευ βασάνου νὰ θέτῃ τὴν ὑπογραφήν του ὑπὸ ἔγγραφον, συντεταγμένον ὑπὸ ὑπηρεσιακῶν παραγόντων, γνωστῆς ὑπηρεσιακῆς καταστάσεως. Καλὸν θὰ εἶναι νὰ ἐρευνᾷ καλύτερον ἑκάστην καταγγελλομένην περίπτωσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ δημοσία προτροπὴ τῶν πολιτῶν πρὸς διάπραξιν ἀδικημάτων καὶ ἡ πρόκλησις εἰς διχόνοιαν, εἶναι θέματα τῆς ἰδικῆς του ἁρμοδιότητος. Θὰ ἔπρεπε, νομίζομεν, νὰ ὑπάρξῃ ἄμεσος καὶ αὐτεπάγγελτος ἐπέμβασις τοῦ εἰσαγγελέως, ὅταν μάλιστα δι’ αὐτὰ τὰ γεγονότα, ὑπῆρξε καταγγελία, διατυπωθεῖσα εἰς τὴν Βουλήν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Β. Ἐφραιμίδη, Λ. Κύρκου καὶ Ι. Παπαδημητρίου, σχετικῶς μὲ τὴν ἐλευθέραν λειτουργίαν τοῦ Κόμματος τῆς ΕΔΑ.

§38Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησις τῶν κ.κ. συναδέλφων, περιέχει τὰ ἑξῆς: Παραπονοῦνται, οἱ κ.κ. συνάδελφοι, δι’ ὡρισμένας ὑπερβάσεις, ἂς εἴπω τὴν λέξιν, τῶν ὀργάνων τῆς Χωροφυλακῆς. Δὲν εἶμαι ἁρμόδιος ἐγώ, ἁπλούστατα. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, παραπονοῦνται, ὅτι ἀφῃρέθη ἡ ἐπιγραφὴ τῆς ΕΔΑ σὲ κάποιο μέρος, παράβασις νόμου, νὰ τὴν καταγγείλουν εἰς τὸν εἰσαγγελέα, νὰ προβῇ εἰς τὴν ποινικὴν δίωξιν τῶν παραβατῶν τοῦ νόμου. Δὲν εἶναι θέμα, ποὺ νὰ ἀπασχολῇ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης αὐτό. Ἐπίσης, διὰ τὴν ἐπιγραφὴν τῶν γραφείων τῆς ΕΔΑ Δράμας, τὸ αὐτὸ ἔχω νὰ ἀπαντήσω, ἁρμοδιότης τοῦ εἰσαγγελέως, παράβασις νόμου, πράγματι. Ἂς πᾶνε νὰ μηνύσουν τὸν παραβάτην εἰς τὸν εἰσαγγελέα, ὄχι, ὅμως, εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Παραπονοῦνται, ὅτι ὡρισμέναι ἐνέργειαι, προκαλοῦν φοβίαν εἰς τὸν λαόν. Ποῖαι εἶναι αὐταὶ αἱ ἐνέργειαι; Ἀπὸ ποῖον προέρχονται; Ἡ δημιουργία φοβίας, ἐξ ὅσων γνωρίζω, δὲν ἀποτελεῖ ποινικὸν ἀδίκημα. Ἑπομένως, δὲν φέρει εὐθύνην ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, διὰ τὰς πράξεις τὰς ὁποίας σημειώνει ἡ ἐρώτησις τῶν ἀξιοτίμων κ.κ. συναδέλφων.

§39Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, ἔχετε ἐξαντλήσει τὸ πεντάλεπτον, παρακαλῶ, νὰ εἶσθε σύντομος.

§41Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὅσα εἶπον πρὸ ὀλίγου, κ. Πρόεδρε, ἔχουν καὶ ἐδῶ τὴν θέσιν των. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, ὅταν διαπράττωνται τοιούτου εἴδους ἀσχημίαι καὶ παραβάσεις, νὰ ἀδιαφορῇ ὁ κ. εἰσαγγελεὺς καὶ νὰ ἐναπόκειται ἡ ἐφαρμογὴ τῶν νόμων εἰς τὰ ἀστυνομικὰ μόνον ὄργανα. Ἐπιβάλλεται, κ. Πρόεδρε, ὅταν πρὸ πάντων, εὑρισκώμεθα εἰς τὴν ἀπαρχὴν ἐπαναλήψεως αὐτῶν τῶν κρουσμάτων, ὁ κ. εἰσαγγελεύς, νὰ ἐπεμβαίνῃ αὐτεπαγγέλτως, καὶ ὄχι μόνον κατόπιν μηνύσεως τῶν ἐνδιαφερομένων. Ἐξ ἄλλου, εἰς αὐτὰς τὰς περιπτώσεις, δὲν ὑπάρχουν μόνον τὰ συγκεκριμένα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἠδικήθησαν, διὰ νὰ ὑπαβάλουν σχετικὴν ἔγκλησιν, ἀλλὰ ἀπαιτεῖται ἡ ὁμαλότης.

§42Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Νομίζω, ὅτι οἱαδήποτε παράβασις νόμου, παρ’ οἱουδήποτε γενομένη, διαταράσσει τὴν δημοσίαν τάξιν. Ἀλλοίμονον, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἶχε τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον, καὶ εἶχε ὡς σκοπὸν τῆς ἀποστολῆς του, νὰ παρακολουθῇ κάθε παραβάτην τοῦ νόμου ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς παραβάσεως ὑπ’ αὐτοῦ, τοῦ νόμου, μέχρι τῆς καταδίκης του, ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις καταδίκης. Κάθε παράβασις νόμου ἀποτελεῖ διατάραξιν τῆς δημοσίας τάξεως.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5, οἱ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Β. Ἐφραιμίδης, Λ. Κύρκος καὶ Ι. Παπαδημητρίου.

§44Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Συνεζητήθη αὐτό, κ. Πρόεδρε.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 6, Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Η. Ἠλιοῦ, Β. Ἐφραιμίδη, Σ. Ἡλιοπούλου, Α. Μπριλλάκη καὶ Λ. Κύρκου, ἀναφερομένης εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῆς Ἑλληνικῆς θέσεως ἔναντι τῆς προθέσεως τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως θεωρήσῃ παραγεγραμμένα ἐγκλήματα τοῦ τελευταίου πολέμου.

§46Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Θέμα διὰ τὴν Ἑλλάδα τοιοῦτον, δὲν ὑπάρχει, οὔτε τύποις, οὔτε οὐσίᾳ. Οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ἀνησύχησαν ἐκ δημοσιευμάτων, φαίνεται, τῶν ἐφημερίδων, ὅτι εἰς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν ἐπέκειτο ἡ ψήφισις νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ παρεγράφοντο ὅλα τὰ ἀδικήματα τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, τὰ ἀφορῶντα εἰς γερμανοὺς ἐγκληματίας πολέμου.

§47Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, θὰ παρεγράφοντο, ἀλλὰ διὰ παράτασιν τῆς ἰσχύος των.

§48Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὸ ἴδιον εἶναι, ὅτι θὰ ἔπαυε κατὰ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον ἡ δίωξις. Ἅμα παύῃ ἡ δίωξις, παραγραφὴ εἶναι οὐσία, τί εἶναι, παύει ἡ δίωξις διὰ νόμου. Λοιπόν, οἱ συνάδελφοι ἀνησύχησαν καὶ διὰ τῆς ἐρωτήσεώς των ἠρώτησαν, τίνα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα, διότι καὶ εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰς βάρος Ἑλλήνων ἔχουν διαπραχθῆ ἀδικήματα, ἐμπίπτοντα εἰς τὴν γενομένην κατηγορίαν τῶν ἐγκλημάτων πολέμου. Ἀπαντῶ, ἡ ἐξέλιξις εἰς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, ἤγαγεν εἰς τὸ νὰ μὴ ψηφισθῇ αὐτὸς ὁ νόμος καὶ ἑπομένως, ὁ λόγος τῆς ἀνησυχίας ἐξέλιπεν τύποις, ἀλλὰ καὶ οὐσίᾳ. Ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, δὲν ὑπάρχουν ἐγκληματίαι πολέμου, κατοικοῦντες ἢ εὑρισκόμενοι εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἑπομένως δίωξις ἀπὸ μέρους τῶν Ἑλληνικῶν Ἀρχῶν, δὲν εἶναι δυνατή, διότι δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὑπάρχουν εἰς τὴν Γερμανίαν. Ἐὰν τοὺς κάνωμεν δίκην ἐρήμην καὶ τοὺς καταδικάσωμεν ἐρήμην, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις θὰ τοὺς ἐκδώσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἑπομένως ματαία ἡ δίκη. Ἀφ’ ἑνὸς ματαία ἡ ἐρήμην δίκη, ἀδύνατος ἀφ’ ἑτέρου ἡ κατ’ ἀντιμωλίαν δίκη, ἐν τῇ οὐσίᾳ δὲν ὑφίσταται θέμα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ Ἑλλάς, τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, δὲν παρημέλησεν εἰς τὸ νὰ στείλῃ εἰς τὴν Γερμανίαν πίνακα ὅλων τῶν δικογραφιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐκκρεμεῖς εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τῆς Ἑλλάδος, ἀναφορικῶς πρὸς δίωξιν ἐγκληματιῶν πολέμου, μὲ τὴν παράκλησιν, ἡ δίωξις αὐτή, βάσει καὶ συμφωνίας, ἡ ὁποία ἔχει γίνει μὲ τὴν Γερμανίαν, νὰ συνεχισθῇ ἀπὸ τὰ γερμανικὰ δικαστήρια. Ἐκεῖ ἔχει τὸ θέμα, ὥστε ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ παῦσις τῆς διώξεως αὐτῶν εἰς τὴν Γερμανίαν, δὲν ἐγένετο, διότι δὲν ἐγένετο τοιοῦτος νόμος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀπὸ Ἑλληνικῆς πλευρᾶς διοικήσεως ἐστείλαμεν εἰς τὴν Γερμανίαν ὅλας τὰς δικογραφίας τὰς ἐκκρεμούσας ἐναντίον τῶν λεγομένων ἐγκληματιῶν πολέμου Γερμανῶν ὑπηκόων. Ἄλλο τίποτε, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμωμεν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§50Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ τελευταῖον μέρος τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπιβάλλει νὰ προστεθοῦν ὡρισμένα τινά, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι γενικῶς ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὑπῆρξε πλήρης εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον θέτει ἡ ἐρώτησίς μας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἀπὸ Ἑλληνικῆς πλευρᾶς, δυνάμει τῆς γνωστῆς συμφωνίας, ἡ ὁποία ἔγινεν ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ, ἔχει ἀνατεθῆ τρόπον τινά, ἡ δίωξις τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου τῶν δρασάντων ἐν Ἑλλάδι, εἰς τὰς γερμανικὰς ἀρχὰς καὶ ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἑπομένως δὲν ὑπάρχει θέμα διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Ὑπῆρχε, κύριε Ὑπουργέ, ἰδιαιτέρως ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἔγινεν ἐντελῶς φανερόν, ὅτι ἡ δυτικογερμανικὴ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ κηρύξῃ παραγεγραμμένα τὰ ἐγκλήματα αὐτὰ καὶ ἑπομένως θὰ ἔπαυε καὶ ἡ δίωξις. Κάτι τι δηλαδή, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ ἐνεπιστεύθημεν εἰς τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν. Αὐτό, ἀντὶ νὰ τὸ πραγματοποιήσῃ, ἔβαινε πρὸς τὴν παραγραφήν του καὶ ἑπομένως τὴν μὴ δίωξιν τῶν ἐγκληματιῶν αὐτῶν. Τὴν περίοδον ἐκείνην, ὅταν συνέβαινον ταῦτα καὶ κατετέθη καὶ ἡ ἐρώτησίς μας, ἐνομίσαμεν ὅτι ἐπεβάλετο νὰ ἐρωτήσωμεν τὴν σημερινὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν εἰς ποίας ἐνεργείας προέβαινεν ἔναντι τῆς δυτικογερμανικῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ τῆς εἴπωμεν, ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα καὶ κατὰ τοὺς διεθνεῖς κανόνας καὶ κατὰ τὴν εἰδικὴν αὐτὴν συμφωνίαν νὰ κηρύξῃ παραγεγραμμένα ἀδικήματα, τῶν ὁποίων τὴν δίωξιν τῆς ἐνεπιστεύθη μία ἄλλη Κυβέρνησις. Εἶχεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τὸ δικαίωμα αὐτὸ καὶ τὸ ἐνεπιστεύθη εἰς τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ἔπρεπεν οὔτε εἶχε δικαίωμα νὰ τὰ κηρύξῃ παραγεγραμμένα. Ὅτι δὲ τελικῶς ἐματαιώθη ἡ παραγραφὴ αὐτή, φοβοῦμαι, ὅτι τοῦτο δὲν ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα ἐξελίξεων εἰς τὴν δυτικογερμανικὴν περιοχὴν τῆς Γερμανίας, ἀλλὰ ἀποτέλεσμα διαμαρτυριῶν εἰς παγκόσμιον κλίμακα καὶ εἰδικώτερον τῆς Γαλλίας, τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρώπης, τῆς Γαλλικῆς Γερουσίας καὶ σειρᾶς ἄλλων Κυβερνήσεων καὶ ἀκόμη καὶ τῆς ἀνατολικῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὰ τὰ ἐγκλήματα νὰ παραγραφοῦν. Ἐνῷ ταῦτα λοιπὸν συνέβαινον, αὐταὶ αἱ διαμαρτυρίαι, αἱ ὁποῖαι ἠνάγκασαν τὴν δυτικογερμανικὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ παραγράψῃ τὰ ἀδικήματα, ἐδῶ διεπράχθη κάτι τὸ προκλητικόν. Ὄχι μόνον δὲν ὑπῆρξεν ἀντίστοιχος διαμαρτυρία, ἀλλὰ κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν προσεκλήθη καὶ μάλιστα προκλητικώτατα καὶ ὑβριστικώτατα ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ, περιώδευε στρατιωτικὰς μονάδας ὁ γνωστὸς ἐγκληματίας πολέμου, ὁ σφαγιαστὴς τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ, Γερμανὸς στρατηγὸς Τέτνερ, τὸν ὁποῖον προσεκάλεσε καὶ ὑπεδέχθη ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. Αὐτὰ ὅλα συνέθεσαν τὴν ἀφορμὴν καὶ τὴν ὀργήν, ἡ ὁποία προεκλήθη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διὰ νὰ διατυπωθῇ ἡ ἐρώτησις. Φοβοῦμαι, ὅτι τὸ μὲν θέμα ἔληξεν, ἀλλὰ καθ’ ἣν ἐποχὴν ἦτο τρέχον ἀκόμη, ὑπῆρξαν παραλείψεις τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι ἀδίκως τὴν ἐξέθεσαν εἰς ἕνα καίριον θέμα, τὸ ὁποῖον κινεῖ ἐντελῶς τὴν εὐαισθησίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§51Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν παρεπονέθην διὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐρωτήσεως, τὴν ἐδικαιολόγησα τοὐναντίον εἰπών, ὅτι ἀνησύχησαν ἐκ τῆς πληροφορίας, τῆς δημοσιογραφικῆς πληροφορίας, ὅτι ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ἐπρόκειτο νὰ παρατείνῃ τὸν χρόνον τῆς παραγραφῆς. Τέτοιος νόμος δὲν ἐγένετο. Ἀπὸ Ἑλληνικῆς πλευρᾶς ἐρωτώμεθα τί ἐκάμαμεν.

§52Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔγινε νόμος, ἐὰν δὲν ἐγίνετο ὁ νόμος θὰ παρεγράφοντο.

§53Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Παρακαλῶ, κ. συνάδελφε, τέτοιος νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ τερματίζῃ δὲν ἐγένετο. Ἑπομένως παραγραφὴ δὲν ἐπῆλθεν. Ἀπὸ Ἑλληνικῆς πλευρᾶς τί ἐκάμαμεν; Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἦτο δυνατὸν νὰ κάμωμεν, νὰ ἀποστείλωμεν εἰς τὰς Γερμανικὰς ἀρχὰς τὰς ἐκκρεμούσας δικογραφίας μὲ τὴν παράκλησιν νὰ ἐνεργήσουν τὰ κατὰ νόμον, αἱ δικαστικαὶ ἀρχαὶ τῆς Γερμανίας καὶ ἐστείλαμεν 232 δικογραφίας, τὰς φωτοτυπίας, τὰ πρωτότυπα τὰ ἐκρατήσαμεν. Ἑπομένως καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἐκκρεμότης ἀφορῶσα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν διοίκησιν δὲν ὑπάρχει καμμία.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 7 ἐρωτήσεως τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Λαντζούνη, ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν ἵδρυσιν Μεταβατικῶν Ἐφετείων, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§55Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἔχουν καταδικασθῆ πλεῖστοι ἰδίᾳ εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς, δι’ ἀδικήματα θίγοντα τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας εἴτε δι’ ἀδικήματα τοῦ κοινοῦ Ποινικοῦ Δικαίου. Οὗτοι, διὰ διαφόρων κατὰ καιροὺς νομοθετικῶν μέτρων, ἐξῆλθον τῶν φυλακῶν...

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω, ὅτι ἔγινε κάποιο λάθος. Πρόκειται περὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 7 ἐρωτήσεως τοῦ κ. Δ. Λαντζούνη, ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν ἵδρυσιν Μεταβατικῶν Ἐφετείων.

§57Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Πράγματι, ἔχετε δίκαιον, κ. Πρόεδρε, καὶ μὲ συγχωρῆτε. Ὡς πρὸς τὰ Μεταβατικὰ Ἐφετεῖα, θὰ ἤθελον νὰ πληροφορήσω τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι τὸ θέμα μελετᾶται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ θέμα εἶναι πράγματι σοβαρώτατον καὶ ἀπαιτεῖται νόμος.

§58Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μου ἐγένετο πρὸ τριῶν ἢ τεσσάρων μηνῶν. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον καὶ ἀπασχολεῖ ὅλας τὰς ἐπαρχιακὰς πόλεις καὶ τὰ Πρωτοδικεῖα τῆς Ἑλλάδος. Εἰς τὴν περίπτωσιν μιᾶς ποινικῆς δίκης, οἱ διάδικοι, οἱ μάρτυρες καὶ ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ παράγοντες τῆς δίκης, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ μεταβοῦν εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Ἐφετείου. Ἀπαιτεῖται δηλαδὴ ἕνα χρονικὸν διάστημα τριῶν ἡμερῶν. Ὁδοιπορικὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἐπιβαρύνουν ἔτι περισσότερον τοὺς διαδίκους, ἡμεραργίαι καὶ ὅταν πολλάκις, ὡς συνήθως συμβαίνει, ἀναβάλλεται ἡ δίκη, τότε αἱ δαπάναι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως χρημάτων καὶ ἀπόψεως οἰκονομίας χρόνου, εἶναι μεγαλύτεραι. Πέραν αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, ἡ ἐκδίκασις τῆς ὑποθέσεως πλησίον τῆς περιοχῆς, εἰς τὴν ὁποίαν διεπράχθη τὸ ἀδίκημα, ὡς γνωστόν, συμβάλλει εἰς τὴν καλυτέραν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης, λόγῳ τῆς εὐχερεστέρας συλλογῆς τοῦ ἀποδεικτικοῦ ὑλικοῦ. Πρὸ ἐτῶν τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ἀπηύθυνεν ἐρώτημα εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, ὁ δὲ Ἄρειος Πάγος ἔφερε τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς ὁλομελείας, ἡ ὁποία ἀπεφάνθη, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ ἵδρυσις Μεταβατικῶν Ποινικῶν Ἐφετείων. Ὡς συμβαίνει, κ. Πρόεδρε καὶ μὲ τὸ Μονομελὲς Πρωτοδικεῖον, ποὺ ἐξυπηρετεῖ τὰ μέγιστα καὶ τοὺς διαδίκους καὶ τὴν Δικαιοσύνην, οὕτω νομίζομεν καὶ τὸ Μεταβατικὸν Ποινικὸν Ἐφετεῖον θὰ ἔχῃ τὰ ἴδια ἀγαθὰ ἀποτελέσματα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μοῦ ἀπήντησε πρὸ δύο περίπου μηνῶν, ὅτι μελετᾷ τὸ θέμα. Θὰ ἤθελα ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Μεσσηνίας, τῆς ὑπαίθρου, νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ σοβαρῶς τὸ θέμα καὶ νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νόμον περὶ ἱδρύσεως Μεταβατικῶν Ποινικῶν Ἐφετείων εἰς τὴν ὕπαιθρον.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8 ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Γ. Πανάγου καὶ Α. Τσιάρα, ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν ἀποδέσμευσιν τῶν κτημάτων κατηγορίας τινὸς ἀγροτῶν, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§60Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐρώτησις ἐπὶ τῆς ὁποίας ἠθέλησα νὰ ἀπαντήσω προηγουμένως. Ὑπάρχουν ὡρισμένοι, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν εἰς διαφόρους ποινάς, δυνάμει ἀποφάσεων διαφόρων δικαστηρίων καὶ ἐστερήθησαν μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ τῆς περιουσίας των, ἡ ὁποία ἐδημεύθη. Ζητοῦν δὲ οὗτοι τώρα τὴν ἀπόδοσιν τῶν περιουσιῶν των. Οὗτοι ἔχουν καταδικασθῆ δι’ ἀδικήματα θίγοντα τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας ἢ καὶ δι’ ἐγκλήματα τοῦ κοινοῦ δικαίου, ἢ ἔτυχον χάριτος ἢ βάσει τῶν εὐεργετικῶν νόμων ἐξῆλθον τῶν φυλακῶν, παραμένουν ὅμως ἐν ἰσχύει αἱ συνέπειαι τῆς καταδικαστικῆς ἀποφάσεως, αἱ ὁποῖαι δι’ αὐτούς, ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως, εἶναι βαρεῖαι. Ἐπὶ ΕΡΕ πράγματι, ἀπεδόθησαν, ἰδίως εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχὰς Φλωρίνης καὶ Καστοριᾶς. Ἐγὼ ἀτομικῶς δὲν εἶμαι διατεθειμένος, διὰ γενικῆς διατάξεως νὰ τὰς ἀποδώσω, διότι δὲν γνωρίζω ποῖαι εἶναι αἱ καθ’ ἕκαστον περιπτώσεις. Εἰς τὸν νόμον περὶ ἄρσεως τῶν ἐκτάκτων μέτρων θὰ συζητηθῇ τὸ θέμα. Ὠχλήθην καὶ ἐγὼ εἰς τὸ νὰ περιλάβω εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον γενικὴν διάταξιν καὶ δὲν ἐδέχθην τὴν παράκλησιν, καὶ εἶπον, ὅτι εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἐξετάσω μεμονωμένως ἑκάστην περίπτωσιν, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ καὶ ἐὰν πεισθῶ, ὅτι πράγματι συντρέχουν λόγοι χάριτος θὰ τὸ δεχθῶ. Ἀλλὰ γενικὴν διάταξιν περὶ ἀποδόσεως συλλήβδην, δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§62Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πέραν τῶν παραμεθορίων περιοχῶν, ποὺ ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὸ ἐρώτημά μας ἀφορᾷ κυρίως ἀγρότας εὑρισκομένους πλησιέστατα τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης καὶ συγκεκριμένως τῶν χωρίων Καμένου Πενταλόφου κλπ. Πρόκειται περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι πέραν τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης ὁμιλοῦν καὶ τὸ Σλαβομακεδονικὸν ἰδίωμα. Δὲν γνωρίζω διατὶ αὐτὴ ἡ διάλεκτος, ἡ ὁποία ὁμιλεῖται εἰς ὡρισμένα χωριὰ τῆς Μακεδονίας εὑρίσκεται ὑπὸ διωγμὸν ὅταν ἄλλαι διάλεκτοι ὡς εἶναι ἡ Τουρκικὴ καὶ ἡ Ἀλβανικὴ δὲν ὑφίστανται αὐτὴν τὴν δίωξιν. Κι’ ὅμως ὅλοι οἱ ὁμιλοῦντες ὅλας αὐτὰς τὰς διαλέκτους εἶναι πάρα πολὺ καλοὶ Ἕλληνες, ὅταν μάλιστα πολὺ ἐξ αὐτῶν προσέφερον καὶ διακεκριμένας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος. Λόγῳ ὅμως τῶν σκοτεινῶν ἡμερῶν ποὺ ἡ χώρα μας, λόγῳ τοῦ πολέμου πέρασε, οἱ ἀγρόται περὶ ὧν ἡ ἐρώτησίς μας ἀφορᾷ, ἐσύρθησαν εἰς τὰ γνωστὰ Στρατοδικεῖα κατὰ τὴν ἀντίληψίν μας καὶ μὴ ἔνοχοι, ὅμως κατεδικάσθησαν καὶ πέραν τῶν ποινῶν τους, ἐδημεύθησαν καὶ αἱ περιουσίαι των. Τὰ κτήματα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ἔκτοτε τὰ διαχειρίζεται τὸ κράτος διὰ τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφορειῶν καὶ οἱ ἰδιοκτῆται των παραμένουν εἰς αὐτὰ τὰ κτήματά των μὲ ἐνοίκιον καὶ ἤδη τὸ Δημόσιον τοὺς ζητεῖ ἐνοίκια καὶ τοὺς καταδιώκει νὰ εἰσπράξῃ τὰ ἐνοίκια. Πρέπει κ. Πρόεδρε, ἡ κατάστασις αὐτὴ εἴτε μὲ μίαν γενικὴν ἀμνηστίαν, εἴτε μὲ ἕνα ἄλλο γενικὸν μέτρον νὰ τακτοποιηθῇ ὁπωσδήποτε, διότι μία ἀδικία ἡ ὁποία ἔχει τὴν πηγήν της εἰς τὸν πόλεμον καὶ τὴν ἐσωτερικὴν λόγῳ τοῦ πολέμου περιπέτειαν δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ διαιωνίζεται.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας, εἰσερχόμεθα

εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§64Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχα παρακαλέσει νὰ λάβω τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, διὰ νὰ φέρω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ θέμα τῆς χαλαζοπτώσεως τῆς περιοχῆς Τρικάλων.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀνέγνωσα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τηλεγράφημα τοῦ συναδέλφου κ. Παπαϊωάννου σχετικῶς μὲ τὰς ζημίας ποὺ ἐπροξενήθησαν εἰς τὴν περιοχὴν Τρικάλων ἐκ τῆς πτώσεως τῆς χαλάζης.

§66Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, ὡς γνωρίζετε, τὸ θέμα τῆς προτεραιότητος διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος. Ἀλλὰ ἂς εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα. Εἰς τὰς 25 τοῦ μηνὸς ἐγένετο μία χαλαζόπτωσις εἰς τὴν περιφέρειαν Τρικάλων, ἡ ὁποία εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα εἰς 7 μὲν χωρία νὰ καταστραφοῦν ὁλοκληρωτικῶς αἱ καλλιέργειαι, εἰς ἕτερα δὲ 6 χωρία νὰ καταστραφοῦν αἱ καλλιέργειαι ἐν μέρει. Τὰ χωρία εἰς τὰ ὁποῖα κατεστράφησαν ὁλοσχερῶς αἱ καλλιέργειαι εἶναι τὰ ἑξῆς: Πλάτανος, Ἄρυζοι, Λαγκαδιές, Λιόπρασσο, Ἑλληνίκεντρο, Ζάρνο καὶ Πηνειά. Τὰ χωρία εἰς τὰ ὁποῖα κατεστράφησαν ἐν μέρει αἱ καλλιέργειαι εἶναι τὰ ἑξῆς: Κέρτεο, Διαλεκτό, Μουγέρμη, Πρῖνος, Βαλτινὸ καὶ Φυτιές. Αἱ καλλιέργειαι εἰς τὰ χωρία αὐτὰ ἦσαν παντοειδεῖς. Εἰς δύο ὅμως χωρία ὑπῆρχε καλλιέργεια καπνοῦ, ἡ ὁποία καὶ κατεστράφη ὁλοκληρωτικῶς. Ἡ παράκλησίς μου εἶναι, ὅπως διὰ τὰ δύο αὐτὰ χωρία, τῶν ὁποίων αἱ καλλιέργειαι καπνοῦ κατεστράφησαν ὁλοσχερῶς, ἀποσταλοῦν ἐπειγόντως φυτώρια διὰ νὰ μποροῦν νὰ φυτευθοῦν ἐκ νέου τὰ χωράφια αὐτά. Ἐπειδὴ ὅμως εἰς τὰ Τρίκαλα δὲν ὑπάρχουν φυτώρια τὴν ἐποχὴν αὐτὴν δι’ αὐτὸ παράκλησις τῶν καλλιεργητῶν εἶναι, ὅπως ἐφοδιασθῶσι μὲ φυτώρια ἀπὸ θερμοτέρας περιοχὰς καὶ μὲ ὅποια ποικιλία φυτωρίων βροῦν. Ἐπίσης, δεύτερον αἴτημά των εἶναι, ὅπως ἀγορασθοῦν εἰδικῶς ἀπὸ τὰ δύο αὐτὰ χωρία, τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν τὴν καταστροφήν, τὰ ἀποθέματα τοῦ 1964. Καὶ τρίτον νὰ ἀποδεσμευθῶσιν αἱ ποσότητες αἱ ὁποῖαι ἔχουν δεσμευθῆ λόγῳ ὑπερβάσεων εἰς τὴν καλλιέργειαν. Δι’ ὅλα δὲ τὰ χωρία νὰ δοθῶσι οἰκονομικαὶ καὶ πιστωτικαὶ ἐνισχύσεις νὰ δοθῇ σῖτος καὶ νὰ γίνῃ ταχέως ἡ διαδικασία τοῦ ΟΓΑ διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ζημιῶν. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ εἶναι μία συμβολὴ εἰς τὴν ἀνακούφισιν τῆς δυστυχίας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἂν ληφθοῦν τὰ ἐλάχιστα μέτρα ποὺ προηγουμένως ἀνέφερον.

§67Α. ΠΑΓΚΟΥΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τὴν ἡμέραν ποὺ ἔγινεν ἡ χαλαζοπληξία παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὡς καὶ τὰς διοικήσεις ΑΤΕ καὶ ΟΓΑ διὰ νὰ στείλουν ταχέως τὰ ἁρμόδια ὄργανα ἵνα προβοῦν εἰς ἐκτιμήσεις διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν παθόντων. Ἐπίσης παρεκαλέσαμεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπέμβῃ ὁ ΕΟΚ καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν πλεονασμάτων καπνοῦ ἔτους 1964. Εὑρίσκομαι, κ. Πρόεδρε, εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα, μοῦ ἐγένετο δεκτόν, ὅτι θὰ παρέμβῃ ὁ ΕΟΚ διὰ νὰ ἀγοράσῃ τὰ ἀπούλητα καπνὰ τοῦ 1964. Παρακαλοῦμεν ὅμως τὴν Κυβέρνησιν ὅπως δώσῃ ἐντολὴν εἰς τὴν ΑΤΕ νὰ μὴ ἐνοχλήσῃ διὰ τὰ χρέη των τοὺς ἀγρότας ποὺ ὑπέστησαν τὰς ζημίας. Πιστεύομεν ὅτι καὶ οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί, θὰ δώσουν τὴν ἐντολὴν αὐτήν, διότι πράγματι ἡ κατάστασις τῶν χαλαζοπλήκτων τῆς περιφερείας Τρικάλων εἶναι ἀξιολύπητος.

§68Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, μόλις ἐπέστρεψα ἀπὸ τὰ χαλαζόπληκτα χωρία τῶν Τρικάλων. Πράγματι ἡ καταστροφὴ εἶναι μεγάλη. Οἱ προλαλήσαντες κύριοι συνάδελφοι, ἐτόνισαν τὰ μέτρα ποὺ χρειάζεται νὰ ληφθοῦν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε ἡ παρέμβασίς της ὑπὲρ τῶν χαλαζοπλήκτων νὰ εἶναι ἀποτελεσματική. Τονίζω καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ὅτι κυρίως χρειάζεται νὰ ἐπέμβῃ ἀμέσως ὁ ΕΟΚ διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν καπνῶν ἐσοδείας 1964, ὅπως ἐπίσης χρειάζεται καὶ ὁ ΟΓΑ νὰ στείλῃ ἀμέσως τὰ ὑπεύθυνα ὄργανά του διὰ τὴν διαπίστωσιν καὶ τὴν σύντομον ἀποζημίωσιν τῶν προξενηθεισῶν ζημιῶν. Δὲν θὰ πρέπει νὰ παραλείψω καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἀναστολὴ τῶν χρεῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Αὐτὰ μαζὶ μὲ ὅλα τὰ ἄλλα ποὺ ἐτόνισαν καὶ οἱ ἐκ Τρικάλων κ. συνάδελφοι, ἐπιβάλλεται ὅπως ληφθῶσι διὰ τὴν ἀνακούφισιν τῶν παθόντων.

§69Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Παγκοῦτσος εἶπεν, ὅτι εὐθὺς ὡς ἐγένετο τὸ συμβάν, ἠνόχλησε τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος καὶ ὑπεσχέθη τὴν λῆψιν μέτρων. Βεβαίως ἔτσι θὰ εἶναι τὰ πράγματα, ἀφοῦ τὰ βεβαιώνει ὁ κ. συνάδελφος. Προχθὲς ὅμως, κ. Πρόεδρε, τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, ποὺ ἴδωμεν μαζὶ μὲ ὑμᾶς τὸν κ. Ὑπουργόν, παρεκάλεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα σήμερον, δηλώσας, ὅτι δὲν εἶχεν ἀκόμη ἰδέαν τῆς καταστάσεως. Μοῦ ἐπροξένησεν ἑπομένως ἐντύπωσιν, κ. Πρόεδρε, πότε ὁ κ. Ὑπουργὸς διεβεβαίωσε τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ἐλήφθησαν τὰ μέτρα ποὺ ὁ κ. Παγκοῦτσος ἀνέφερε πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν Βουλήν;

§70Α. ΜΠΑΡΟΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνέβη εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, τὴν Νάξον, εἰς ἓν ὀρεινὸν χωρίον τῆς περιφερείας, συνέβη χαλαζόπτωσις ἐπὶ 5½ ὥρας. Κατεστράφη τὸ πᾶν. Εἶναι προηγούμενον ἀπὸ τὸ γεγονὸς τῶν Τρικάλων καὶ ἡ ὑπηρεσία, ἐπὶ τοῦ παρόντος, προέβη εἰς ἁπλῆν διαπίστωσιν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐπειδὴ τὸ χωρίον αὐτὸ εἶναι ἀπολύτως γεωργικὸν καὶ ἐπειδὴ ἡ καταστροφὴ εἶναι ὁλοκληρωτικὴ —εἶναι πρωτοφανὲς τὸ φαινόμενον νὰ πίπτῃ χαλάζι ἐπὶ 5½ ὥρας— θὰ παρακαλέσω νὰ ληφθοῦν ριζικώτερα μέτρα, πέραν τῆς ἁπλῆς διαπιστώσεως τῶν ζημιῶν, διότι εἶναι ἕνα χωρίον ποὺ δὲν ζῇ ἀπὸ τίποτε ἄλλο, παρὰ ἀπὸ τὴν γεωργίαν.

§71Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν εἰς ὅσα μοῦ εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Γιαννούσης, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνταποκρίνονται πλήρως πρὸς τὴν πραγματικότητα. Τὴν Παρασκευὴν τὸ βράδυ, ὅταν εὑρισκόμην ἐδῶ δι’ ἄλλο θέμα, μὲ ἐπλησίασεν ὡς καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὁ κ. Γιαννούσης καὶ ἐζήτησε νὰ γίνῃ συζήτησις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Κατ’ ἀρχὴν τὸ ἐδέχθημεν. Ἀλλὰ βραδύτερον τοῦ εἴπομεν, ὅτι εἶναι ἄτοπον, τυχαίως καὶ μοιραίως νὰ εὑρίσκωμαι ἐδῶ καὶ νὰ ἔρχεται τὸ θέμα αὐτὸ πρὸς συζήτησιν πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Τοῦ εἴπομεν, ὅτι πρέπει νὰ μεσολαβήσῃ χρονικόν τι διάστημα, νὰ ἔχωμεν προειδοποιηθῆ ἀπὸ τὸ πρωΐ. Ὄχι, ὅτι δὲν ἐγνωρίζαμεν τὸ θέμα. Τὸ ἐγνωρίζαμεν, ἀλλά, ἡ τάξις ἐπέβαλεν ἐνωρίτερα νὰ εἰδοποιεῖτο τὸ Ὑπουργεῖον, ὥστε νὰ εἴχομεν μαζί μας τὰ στοιχεῖα μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ ἐνημερώσωμεν τὴν Βουλὴν καὶ νὰ τὸ γνωρίζουν καὶ οἱ ἄλλοι κ.κ. βουλευταί, ὅτι θὰ γίνῃ σχετικὴ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Αὐτά, ὅσον ἀφορᾷ τὴν συζήτησιν τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν καὶ ἡ ὁποία ἀπέβλεπε καὶ εἰς τὴν περιφρούρησιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Πράγματι, κύριοι βουλευταί, εἰς μερικὰς περιοχὰς τῆς χώρας, ἰδιαιτέρως ὅμως εἰς τὰ Τρίκαλα, τὶς τελευταῖες ἡμέρες ἐπλήγη ἡ παραγωγὴ ἀπὸ χαλάζι καὶ ὑπέστη σημαντικὰς καταστροφάς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ Τρίκαλα ἰδιαιτέρως, τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐπεκοινώνησε μὲ τὴν Νομαρχίαν καὶ μὲ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ ἔδωσεν ἐντολὴν καὶ εἰς τὸν Ο.Γ.Α. νὰ πᾶνε ἀμέσως οἱ ἐκτιμηταὶ τοῦ Ο.Γ.Α. διὰ νὰ κάμουν τὴν ἐκτίμησιν τῆς ζημίας, ἡ ὁποία προῆλθεν ἀπὸ τὸ χαλάζι. Εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν δέ, συνεστήσαμεν νὰ μὴ διώκωνται οἱ παραγωγοί, νὰ μὴ εἰσπράττωνται τὰ χρέη ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι λόγῳ τῆς καταστροφῆς εὑρίσκονται εἰς πραγματικὴν ἀδυναμίαν πληρωμῆς τῶν χρεῶν. Ἐπὶ πλέον, συνέστησεν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, νὰ παράσχῃ κάθε δυνατὴν πιστωτικὴν διευκόλυνσιν δι’ ἐφόδια, ἢ ἐπανασπορὰν διὰ νὰ κάμουν νέα ὀργώματα, ὅπου εἶναι δυνατόν, διὰ νὰ προχωρήσουν διὰ νέας καλλιεργείας. Ἐπίσης, ἐλάβαμεν ἀπόφασιν νὰ τοὺς ἐνισχύσωμεν μὲ σιτάρι τοῦ Δημοσίου, 100 κιλὰ κατ’ ἄτομον. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ καπνά, ἡ ἐξαγορὰ τῶν καπνῶν θὰ πραγματοποιηθῇ. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰ φυτώρια, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Γιανούσης —θὰ ἐννοῇ βέβαια τὰ φυτά, διότι φυτώρια δὲν μεταφέρονται— ὅσον ἀφορᾷ τὰ φυτά, δίδονται πιστωτικαὶ διευκολύνσεις εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ οἱ ἁρμόδιοι καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ ζητήσουν τὰ φυτὰ εἴτε εἰς τὴν περιοχὴν Τρικάλων, εἴτε ἀλλοῦ ὅπου ὑπάρχουν καλύτερα. Ἔζησα μέσα εἰς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς καὶ γνωρίζω, ὅτι ὅταν ἐπέρχεται καταστροφὴ εἰς τὰ καπνοφυτώρια, οἱ καπνοπαραγωγοὶ πᾶνε εἰς γειτονικοὺς Νομοὺς ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν φυτά. Ὑπάρχει ὅμως σπάνις φυτῶν, διότι αἱ καιρικαὶ συνθῆκαι δὲν ηὐνόησαν τὴν ἀνάπτυξιν τῶν καπνοφυτωρίων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, αἱ πιστώσεις ποὺ δίδονται εἰς αὐτὸ ἀποβλέπουν. Ἐκεῖνοι ποὺ ἠμποροῦν πέραν τῆς καπνοκαλλιεργείας νὰ κάμουν ἄλλην καλλιέργειαν θὰ προμηθευθοῦν τὸν κατάλληλο σπόρο διὰ νὰ κάμουν ἐπανασποράν. Ἐὰν τοὺς ἐνδιαφέρῃ ἡ καπνοκαλλιέργεια θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν ποὺ θὰ πᾶνε καὶ θὰ εὕρουν τὰ κατάλληλα φυτά. Ἑπομένως, αἱ πιστώσεις αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ἐκ μέρους τῆς ΑΤΕ, ἀντιμετωπίζουν ἀποτελεσματικῶς καὶ αὐτὸ τὸ σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἔθιξαν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, τόσον ὁ κ. Γιαννούσης, ὅσον καὶ ὁ κ. Παγκοῦτσος.

§72Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. (Ἐγείρεται νὰ ὁμιλήσῃ).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννούση, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῇ ἡ συζήτησις ἀκόμη ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ὁ σκοπὸς ἐπετεύχθη καὶ ἀπὸ μέρους καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ὅλων μας ἐξεφράσθη ἡ συμπάθεια πρὸς τοὺς πληγέντας. Παρακαλῶ λοιπόν, μὴ ἐπεκτείνετε τὴν συζήτησιν.

§74Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ. Γνωρίζετε τί θέλω νὰ εἴπω; Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπασχολοῦν συχνὰ τὸ Σῶμα. Μπορεῖ νὰ ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν. Καὶ εἶναι δικαίωμά μου νὰ πῶ ἂν εἶναι καλὴ ἢ κακὴ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐνθυμῆσθε καὶ σεῖς, ὁ ὁποῖος συνέπεσε νὰ εἶσθε κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν τῆς συζητήσεως εἰς τὴν ἕδραν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, εἶπεν, ὅτι δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψει τὸ θέμα.

§75Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν εἶπον τοιοῦτον πρᾶγμα...

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννούση τὸ θέμα ἐξηντλήθη. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§77Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Σᾶς εἶχον εἴπει, ὅτι εἶναι ἄτοπον νὰ τὸ φέρετε ἐκείνην τὴν στιγμὴν τὸ θέμα. Δὲν σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὅπως λέγετε...

§78Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δέχομαι, ὅτι πιθανὸν νὰ μὴ ἀντελήφθην ἐγὼ ὀρθῶς. Σχετικῶς ὅμως μὲ τὰ φυτώρια τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Νομοῦ Τρικάλων δὲν ὑπάρχουν φυτώρια πρῶτον καὶ δεύτερον οἱ τῆς περιφερείας Τρικάλων καπνοπαραγωγοὶ δὲν ἔχουν δικαίωμα παρὰ καλλιεργείας καπνῶν ὡρισμένης ποιότητος. Τὸ ἐρώτημα εἶναι ἐὰν τυχὸν εἰς τοὺς πλησίον Νομοὺς δὲν εὑρίσκεται φυτώριον τῆς ποιότητος αὐτῆς, θὰ τοὺς ἐπιτραπῇ ἡ καλλιέργεια ἄλλης ποιότητος καπνῶν;

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶναι λεπτομέρειες, τὰς ὁποίας θὰ ἠμπορούσατε νὰ τὰς συζητήσετε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§80Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε Γιαννούση, τὸ θέμα αὐτῶν τῶν ποικιλιῶν τὸ ἔθιξα ἐγὼ καὶ ἐξ αὐτοῦ ἠρύσθητε συμπεράσματα. Γνωρίζετε ὅμως, ὅτι τὸ θέμα τῶν ποικιλιῶν καπνοῦ εἶναι μέγα θέμα καὶ διέπεται ἀπὸ αὐστηροτάτας διατάξεις καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτήν.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα ἐτερματίσθη. Οἱ κ.κ. Ν. Στειρόπουλος καὶ Ε. Ἀνερούσης ζητοῦν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Στειρόπουλος.

§82Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ παραμείνῃ ἐπ’ ἐλάχιστον εἰς τὴν αἴθουσαν. Ἐρωτῶ βάσει τίνος ἄρθρου καὶ Κανονισμοῦ ἐγένετο ἡ συζήτησις;

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ Προεδρεῖον ἔκρινε σκόπιμον, λόγῳ τοῦ γεγονότος, ὅτι τὸ θέμα εἶναι λίαν συμπαθὲς καὶ συγκινεῖ, ὡς ἐκ τούτου ὁλόκληρον τὴν Βουλήν, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία παραχώρησις, ὅπως ἄλλωστε γίνεται εἰς παρεμφερεῖς περιπτώσεις.

§84Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἁπλῶς διὰ νὰ σᾶς ἐπαινέσω, κ. Πρόεδρε, διὰ τὴν πρωτοβουλίαν τὴν ὁποίαν εἴχατε καὶ νὰ σημειώσω, ὅτι τὴν παρελθοῦσαν Τετάρτην ἀνέγνωσα καὶ κατέθεσα εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημα περιέχον αἴτημα ἀποζημιώσεως τοῦ Δήμου Σουφλίου διὰ πλημμύρας καταστρεπτικωτάτας αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν εἰς τὸν Ἔβρον καὶ ἰδίᾳ εἰς τὴν πεδινὴν περιοχὴν τῆς ἐπαρχίας Σουφλίου, καὶ διὰ τὰς ὁποίας μέχρις ἑνὸς σημείου δὲν εἶναι ἄμοιρη εὐθυνῶν ἡ Κυβέρνησις, μὴ προβᾶσα ἐγκαίρως πέρυσιν, εἰδοποιηθεῖσα ἀπὸ ἐμέ, εἰς κατασκευὴν ἰσχυρῶν ἀναχωμάτων ἔναντι τῶν τουρκικῶν. Ἐγένοντο τεράστιαι ζημίαι ἀπὸ τὰς πλημμύρας, κατεστράφησαν πολλαὶ χιλιάδες στρεμμάτων, μορεώνων καὶ ὅλαι αἱ ἐαριναὶ καλλιέργειαι τῆς περιφερείας Σουφλίου. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ θεομηνιῶν ἐξ ἴσου μεγάλων καὶ τραγικῶν ὡς καὶ αἱ θεομηνίαι αἱ ὁποῖαι ἔπληξαν τὴν περιοχὴν Τρικάλων καὶ ἐπειδὴ τὸ θέμα τὸ ἔθιξα πρὸ μιᾶς ἤδη ἑβδομάδος, παρακαλῶ κ. Πρόεδρε, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ὀξυτάτου θέματος τῶν θεομηνιῶν τοῦ Ἔβρου ἀμέσως σήμερον. Καὶ παρακαλῶ ἐπειδὴ ἐδώσατε τὸν λόγον εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους, παρὰ τὸν Κανονισμὸν νὰ δώσετε καὶ εἰς ἡμᾶς τὸν λόγον διὰ νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῶν μεγάλων πλημμυρῶν, αἱ ὁποῖαι ἔπληξαν τὸν Ἔβρον. Ἄλλως αὔριον ὁπωσδήποτε.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ὅλα τὰ στοιχεῖα, ἴσως εἰς ἄλλην συνε-

δρίασιν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προεκφωνήσω τὰ ἀναγεγραμμένα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν νομοσχέδια. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως θέσεων παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Βιομηχανίας καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ἀναβάλλεται.

§86Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Περὶ ψηφίσεως συνόλου πρόκειται.

§87Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν συντρέχουν αἱ περιπτώσεις νὰ κρατηθῇ, εἰς τὸ σύνολον ψηφιζόμενον, νομοσχέδιον.

§88Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 10 ἔχει διατυπωθῆ διαφόρως ἀπ’ ὅ,τι τὸ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Καὶ πρόκειται περὶ οὐσιωδεστάτου ἄρθρου ἐξυπηρετοῦντος τὴν ἐργατικὴν τάξιν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ νὰ τὸ ψηφίσῃ κολοβωμένον ἐρρέτω. Ἂν θέλωμεν ὅμως νὰ προστατεύσωμεν τοὺς θιγομένους νὰ κρατηθῇ.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀναστολῆς λήξεως τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων καταστημάτων καὶ γραφείων». Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως τῆς οἰκονομίας τῶν ἐκ τῶν ἀρδευτικῶν ἔργων Πηνειοῦ Ἠλείας θιγομένων». Κρατεῖται. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως καὶ περὶ ἑτέρων τινῶν διατάξεων». Κρατεῖται.

§90Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν κρατηθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ προηγηθῇ συζήτησις τῶν νομοσχεδίων Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ Γεωργίας, θὰ διατρέξωμεν τὸν κίνδυνον νὰ μὴ συζητηθῇ τὸ ὑψίστης αὐτὸ σημασίας σχέδιον νόμου τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν νὰ προταχθῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς προσεχοῦς Πέμπτης.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων τὸ ἐκράτησαν παρακαλῶ νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει των, ὅτι θὰ συζητηθῇ πρῶτον τὴν προσεχῆ Πέμπτην. Ἑπομένως ἀναβάλλεται διὰ τὴν προσεχῆ Πέμπτην. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μειώσεως τῶν συντάξεων τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως βουλευτῶν».

§92Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, παρέστην διὰ νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς ὅπως δεχθῆτε τὴν ψήφισιν τούτου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως. Θὰ τιναχθῇ τὸ Ταμεῖον μας εἰς τὸν ἀέρα. Τὸ νομοσχέδιον δὲν προβλέπει ἄλλο τι παρὰ τὴν μείωσιν τοῦ ποσοστοῦ ἐξ αὐτῆς τῆς αἰτίας.

§93Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω ὅπως τὸ 1% λαμβάνεται ἐκ τοῦ Κόμματος καὶ τὸ ἄλλο 1% ἐκ τῶν βουλευτῶν. Ἀντὶ δηλαδὴ νὰ λαμβάνωνται 15% ἐκ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν βουλευτῶν νὰ λαμβάνωνται 14% ἐκ τοῦ Κόμματος. Καὶ δεύτερον διὰ τὸν Δ)ντὴν τοῦ Ταμείου τὸν ὁποῖον ἔχομεν...

§94Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἐζήτησα νὰ τὸ κρατήσω εἶναι, ὅτι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἀνέπτυξα ἀπόψεις ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει, ὅτι τὸ Ταμεῖον μας θὰ ἦτο ὑγιέστατον ἐφ’ ὅσον θὰ ἱκανοποιήσῃ μόνον τὰς συντάξεις τῶν βουλευτῶν. Ἡ περίπτωσις ποὺ ὑπερεφορτώθη τὸ Ταμεῖον εἶναι, διότι ἐχορηγήθησαν συντάξεις εἰς βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι διετέλεσαν συνάδελφοι πρὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ταμείου μας.

§95ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§96Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Μὴ ἐπιμένετε, κ. κ. συνάδελφοι, διότι θὰ πῶ κρατεῖται καὶ δὲν θὰ γίνῃ αὐτὸ ποὺ θέλετε. Τὸ θέμα εἶναι ἂν θέλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀκούσῃ ὡρισμένας ἀπόψεις καὶ δὲν νομίζω, ὅτι θὰ πάθῃ τίποτε τὸ νομοσχέδιον ἢ καὶ τὸ Ταμεῖον μας, ἂν ἀναβληθῇ διὰ τρεῖς εἰσέτι ἡμέρας, ὥστε νὰ συζητηθῇ.

§97Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμείνετε εἰς τὴν ἄποψιν αὐτήν. Τὸ νομοσχέδιον ἀποτελεῖ καταστάλαγμα ἀπόψεων καὶ ἀνταλλαγῆς γνωμῶν μεταξὺ συναδέλφων ἀσχέτως κομμάτων καὶ νομίζω, ὅτι εὑρίκαμεν τὴν καλυτέραν λύσιν ἰσορροπίας καὶ κοινῆς ἀποδοχῆς. Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον θέτετε, εἶναι θέμα διακεκριμένον, εἶναι θέμα ἄσχετον. Εὐχαρίστως νὰ ἀκούσω τὰς ἀπόψεις σας καὶ κατ’ ἰδίαν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν. Παρακαλῶ ὅμως, τὸ νομοσχέδιον νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε. Σᾶς κάμνω ἔκκλησιν χάριν τοῦ Ταμείου.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ὡς ἄνω σχέδιον νόμου;

§99ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ μειώσεως τῶν συντάξεων τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως βουλευτῶν». Ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2 νομοσχεδίου τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀναστολῆς λήξεως τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων καταστημάτων καὶ γραφείων». Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Η. Κατριβᾶνος, ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ε. Μπακλατζῆς).

§101Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ μηνῶν ἀπεφάσισε καὶ μελετᾷ ἐμπεριστατωμένως τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Εἶναι παγκοίνως γνωστόν, ὅτι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἔχει δημιουργηθῇ μία σοβαρωτάτη ἀντίθεσις μεταξὺ δύο σημαντικῶν κοινωνικῶν τάξεων, τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν μισθωτῶν καὶ τὸ μεταξύ των εὐρυνόμενον χάσμα ἔχει ἐπιπτώσεις δυσμενεῖς, οἰκονομικάς, κοινωνικὰς καὶ ψυχολογικάς. Ἡ μελέτη ὅμως τοῦ ὅλου προβλήματος καὶ ἡ νομοθετικὴ ἀντιμετώπισις τῶν ἱσταμένων σχέσεων μεταξὺ ἰδιοκτητῶν καὶ μισθωτῶν, προϋποθέτει χρόνον καὶ κατὰ συνέπειαν καθυστέρησιν ἔχουσαν ὡς ἀποτέλεσμα ὥστε νὰ πληθύνωνται αἱ ἀνωμαλίαι, νὰ ἀφανίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκδιδομένων Δικαστικῶν ἀποφάσεων ἐξώσεως λόγῳ λήξεως μισθώσεως καὶ τὸ σπουδαιότερον νὰ ἀνασταλῶσι αἱ νέαι συμβάσεις μισθώσεως καὶ αἱ ἀνανεώσεις τῶν παλαιῶν τοιούτων. Ἀλλὰ εἶναι ἐπίσης εἰς ὅλους γνωστὰ τὰ κρούσματα τῶν ἐκβιασμῶν ἐκ μέρους τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ ὁ πειθαναγκασμὸς τῶν μισθωτῶν ὅπως διπλασιάζουν ἢ τριπλασιάζουν τὰ μισθώματα διότι δὲν δέχονται οἱ ἰδιοκτῆται ἀνανέωσιν τῆς μισθώσεως καὶ κατὰ συνέπειαν ἀντιμετωπίζοντες οἱ μισθωταὶ τὸν κίνδυνον τῆς ἐξώσεως ἀναγκάζονται νὰ ὑποκύπτουν εἰς τοὺς ἐξοντωτικοὺς ὅρους τῶν ἰδιοκτητῶν. Τὴν αὐξανομένην αὐτὴν ὀξύτητα καὶ τὰς τεταμένας σχέσεις μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν κοινωνικῶν τάξεων ἔρχεται σήμερον νὰ καλύψῃ τὸ παρὸν ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα, μέχρις ὁριστικῆς ρυθμίσεως τοῦ ὅλου θέματος. Καὶ εἶναι δύο τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα. Πρῶτον: Ποία εἶναι ἡ τύχη τῶν ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ παρόντος νομοθετήματος ληγουσῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, καταστημάτων καὶ Γραφείων, καὶ Δεύτερον: Ποία εἶναι ἡ τύχη τῶν μισθωτῶν, διὰ τοὺς ὁποίους ἐξεδόθησαν δικαστικαὶ ἀποφάσεις ἐξώσεως λόγῳ λήξεως τῆς μισθώσεως —καταστημάτων βέβαια, καὶ γραφείων— καὶ αἱ ὁποῖαι ἀποφάσεις δὲν ἐξετελέσθησαν. Ἐπὶ τοῦ πρώτου θέματος τὸ μὲν νομοσχέδιον καθορίζει ἀναστολὴν τῆς λήξεως τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων μέχρι 31.12.1965. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὅμως περιώρισε τὴν προθεσμίαν μέχρι τῆς 31.8.1965. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου θέματος, παρέχεται ἡ δυνατότης εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν ὅπως κατὰ τὸ ἄρθρον 634 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας καὶ τῶν ἀκολούθων, ἀναστέλλῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων ἐπὶ ἐλευθέρων μισθώσεων, αἱ ὁποῖαι ἔληξαν μέχρι τῆς 31.12.1965 κατὰ τὸ νομοσχέδιον καὶ κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, μέχρι τῆς 31.8.1965. Πρόκειται, ὅπως ἐξέθεσα καὶ ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, περὶ μιᾶς ἀναγκαίας πιστώσεως χρόνου διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως θὰ εἰσαγάγῃ τὸ ταχύτερον ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ τακτοποιηθῇ καὶ ρυθμισθῇ ὁριστικῶς τὸ κοινωνικὸν τοῦτο πρόβλημα. Ὅπως εἶναι γνωστὸν καὶ εἰς ὅλους ὑμᾶς, πρὸ 15 ἡμερῶν παρόμοιον πρόβλημα ἀντεμετωπίσθη καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Προσωπικῶς μάλιστα ὁ Ἄγγλος Πρωθυπουργὸς ἐπελήφθη τοῦ θέματος τῆς προστασίας ἐν Ἀγγλίᾳ τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, διότι καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ εἰς τὰ πλεῖστα τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν ὑπάρχει ὀξύτατον καὶ σοβαρώτατον τὸ πρόβλημα τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Τοῦτο τὸ ἀναφέρω κυρίως διότι κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐκλεκτὸς συνάδελφος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, μᾶλλον διὰ λόγους ἀντιπολιτευτικοὺς παρὰ διὰ λόγους ἀντικειμενικῆς κριτικῆς, εἶπεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο ἐντὸς 5 ὡρῶν νὰ καταρτίσῃ τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης καὶ νὰ μὴ ταλαιπωρῇ τὸν κόσμον, δηλαδὴ τὰς δύο αὐτὰς κοινωνικὰς τάξεις καὶ νὰ μὴ δημιουργῇ σοβαρὰς ἀντιθέσεις μεταξύ των. Εἶναι, κατὰ συνέπειαν, ἐπιβεβλημένη ἡ ψήφισις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου διότι θὰ ἔχῃ εὐεργετικωτάτην ἐπίδρασιν, εἰς τὰς τεταμένας σχέσεις τῶν δύο αὐτῶν κοινωνικῶν τάξεων τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν μισθωτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν βάσιν τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Καὶ ἐπειδὴ οὐδεμία προκαλεῖται δαπάνη εἰς τὸν προϋπολογισμόν μας, εἰσηγοῦμαι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας κ. Λεωνίδας Μπουρνιᾶς.

§103Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἀσφαλῶς, κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας δὲν προσέφερεν ὑπηρεσίας, οὔτε εἰς τὴν παράταξίν του οὔτε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀποδεχόμενος ἀβασανίστως καὶ ἀνερευνήτως τὸν ὑπὸ ἐνίων μισθωτῶν ἀποδιδόμενον εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας χαρακτηρισμὸν ὡς ἐκβιαστῶν, διότι τοῦτο ἐλέχθη πρὸ 5 λεπτῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι οἱ ἰδιοκτῆται εἶναι ἐκβιασταὶ καὶ ζητοῦν διπλάσιον καὶ τριπλάσιον μίσθωμα τῶν καταστημάτων. Ἂς πληροφορηθῇ ἡ τάξις τῶν ἰδιοκτητῶν ποῖαι εἶναι αἱ ἀντιλήψεις τῆς πλειοψηφίας ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου....

§104Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖτε κάτι, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Κατριβάνος νὰ....

§105Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Χαίρω πολὺ διὰ τὰς διαμαρτυρίας.

§106Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα αὐτό....

§107Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ διὰ τὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας.

§108Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ὄχι ὅμως καὶ διὰ τὴν παράταξίν μας.

§109Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Χαίρω πολὺ καὶ ἀνέμενον τὴν εὔλογον ἀγανάκτησίν σας.

§110Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Δὲν εἶναι θέμα παραταξιακό.

§111Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν προσέφερεν ἐπίσης ὑπηρεσίαν. .... (Ψίθυροι ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πλευρᾶς). Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι παράδοσις ὅταν γίνεται εἰσήγησις νὰ μὴ διακόπτεται ὁ εἰσηγητής. Οἱ παλαιοὶ συνάδελφοι τὸ γνωρίζουν. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ σεβασθοῦν τὸ δικαίωμά μου αὐτὸ καὶ νὰ μὲ ἀφήσουν νὰ κάμω τὴν τοποθέτησιν, διότι πράγματι νομίζω, ὅτι πρέπει ὑπερκομματικὴ νὰ εἶναι ἡ διαχείρισις τοῦ θέματος. Δι’ αὐτὸ ἐκάκισα τὴν ἀβασάνιστον ἀποδοχὴν τοῦ χαρακτηρισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπαναλαμβάνω, δίδεται ἀπὸ ἐνίους τῶν μισθωτῶν καὶ ὄχι ὑπευθύνως ἀπὸ τὴν τάξιν τῶν ἐμπόρων καὶ τὸν βιομηχανικὸν καὶ ἐπαγγελματικὸν κόσμον τῆς χώρας. Δὲν προσέφερε δὲ ὑπηρεσίαν ὁ συνάδελφος τῆς πλειοψηφίας λέγων, ὅτι τὸ θέμα εἶναι νέον καὶ μόλις πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἀπασχολεῖ τὴν Κυβέρνησιν. Ὄχι, κ. συνάδελφε, ἀπασχολεῖ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ὅλας τὰς Κυβερνήσεις. Καὶ πρὸ 30 ἐτῶν περίπου καὶ πλέον, τὸ 1933, κατετέθη σχέδιον νόμου ἀπὸ ἕνα συνάδελφον ἐδῶ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης Ψαρρᾶν, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπροχώρησε, διότι βεβαίως ὑφίσταντο καὶ τότε περιπτώσεις προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, ἀλλὰ καμμία Κυβέρνησις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ υἱοθετήσῃ, προχείρως, ἀβασανίστως καὶ χωρὶς ἔρευναν ἕνα τοιοῦτον μέγα κοινωνικὸν καὶ μὲ ἐπιπτώσεις εἰς τὴν οἰκονομίαν γενικωτέρας, θέμα. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν παρέχει ἔδαφος καὶ ὅσα προηγήθησαν αὐτοῦ καὶ ἴσως διὰ τὸν λόγον τῶν προηγηθέντων γεγονότων παρίσταται ὁ Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐδημιούργησε τὸ θέμα διὰ μιᾶς ἐπίσης βιαστικῆς δηλώσεώς του εἰς ἕνα τῶν θεάτρων τῆς Πρωτευούσης, ὅσα λέγω προηγήθησαν τοῦ σχεδίου νόμου, παρέχουν πολὺ ἔδαφος αὐστηρᾶς κριτικῆς τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον διεχειρίσθη τόσον μέγα καὶ μὲ σπουδαίας ἐπιπτώσεις θέμα. Δὲν θὰ παρασυρθῶ ἐν τούτοις, εἰς θέσεις ἀρνητικὰς καὶ ἀντιπολιτευτικὰς διὰ νὰ ζημιώσω ἐνδεχομένως τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ θὰ προσπαθήσω νὰ ἐξετάσω τὸ θέμα ὅσον εἶναι δυνατὸν μὲ ἀντικειμενικότητα καὶ ὑπερκομματικῶς. Ἐν τούτῳ μὲ βοηθεῖ, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἡ στάσις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Δικαιοσύνης, ἡ ὁποία τὸ διεξῆλθε μὲ ἀντικειμενικότητα ποὺ τὴν τιμᾶ καὶ διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἐπέτυχε τοὐλάχιστον τὸν χρονικὸν περιορισμὸν μιᾶς δεσμεύσεως, τὰς συνεπείας τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ γνωρίζω. Εἶμαι βέβαιος ὅτι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θὰ δεχθῇ λογικὰς προτάσεις, ἐξυπηρετούσας τὸ δίκαιον καὶ τὸ γενικώτερον συμφέρον. Διὰ τῶν προτάσεών μας, κύριοι βουλευταί, θὰ προσπαθήσωμεν καὶ ἡμεῖς νὰ βελτιώσωμεν τὴν κατάστασιν, ἀναγνωρίζοντες τὰς δυσχερείας καὶ τοῦ θέματος καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐνεπλάκη μὲ αὐτὸ ἐξ ἰδίου πταίσματος. Εἶμαι, λοιπόν, βέβαιος ὅτι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θὰ δεχθῇ λογικὰς προτάσεις καὶ θὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίαν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἠτύχησεν —εἶναι ἡ πίστις μου, κύριοι βουλευταὶ— ἠτύχησεν εἰς τὸν χειρισμὸν αὐτοῦ τοῦ θέματος καὶ τόσον ἠτύχησεν, ὥστε ἐξηναγκάσθησαν οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν συντηρητικὴν καὶ ἀστικὴν τάξιν τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἐμπόρων τῶν βιομηχάνων καὶ τῶν βιοτεχνῶν, νὰ ἀποδυθοῦν εἰς ἀγῶνα μεταξὺ των διὰ πρώτην φορὰν τώρα. Δὲν ὑπῆρχε προηγουμένως ἀγὼν καὶ ἠπόρησα πῶς ὁ συνάδελφος τῆς πλειοψηφίας εἶδε τοιοῦτον ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον τάχα τὸ νομοσχέδιον πάει νὰ καλύψῃ καὶ νὰ ἐξουδετερώσῃ. Ἀντιθέτως τὸ νομοσχέδιον καὶ τὰ ὅσα προηγήθησαν αὐτοῦ προεκάλεσαν αὐτὴν τὴν ταξικὴν ἀντίθεσιν καὶ ἔκαμε, λέγω, τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν συντηρητικὴν τάξιν νὰ μιμηθοῦν τὴν τόσον γενικευθεῖσαν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως τάσιν διὰ πορείας καὶ συγκεντρώσεις πρὸ τοῦ Κοινοβουλίου, τὰς ὁποίας εἴδομεν καὶ εἰς τὰς δύο περιπτώσεις τῶν ἐνδιαφερομένων διὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Κύριοι βουλευταί, ὡς πρὸς τὸ ἓν τῶν σκελῶν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὴν ἀναστολὴν τῶν ἐξωστικῶν ἀποφάσεων, κατόπιν δικαστικῆς κρίσεως, δὲν θὰ εἴχομεν σοβαρὰς ἀντιρρήσεις. Καὶ δὲν θὰ εἴχομεν σοβαρὰς ἀντιρρήσεις, ἰδιαιτέρως μετὰ τὸν χρονικὸν περιορισμόν, τὸν ὁποῖον ἔκαμεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ θεωρητικαὶ καὶ οὐσιαστικαὶ ἀντιρρήσεις καὶ ὡς πρὸς τὴν ἀναστολὴν τῶν ἐξωστικῶν ἀποφάσεων καὶ Κυβερνητικὴ ἀσυνέπεια, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐξυπηρετικὴ γενικωτέρου συμφέροντος ἡ ἐπισήμανσις καὶ τῆς ἀσυνεπείας καὶ τῶν θεωρητικῶν αὐτῶν ἀντιρρήσεων. Τὸ καρκίνωμα τοῦ ἐνοικιοστασίου —ὅπως τὸ ἐχαρακτήρισε μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου, συνάδελφος τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως— δὲν ἀντιμετωπίζεται μὲ τοιαῦτα μέτρα καὶ προπαντὸς δὲν ἀντιμετωπίζεται ἀπὸ Κυβέρνησιν ἀποφασισμένην νὰ ὑποχωρῇ πρὸ τῶν πιέσεων τῶν πολυπληθεστέρων ἀριθμητικῶς τάξεων, ὅπως ἀτυχῶς συμβαίνει εἰς πᾶσαν περίπτωσιν καὶ κατὰ σύστημα μὲ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Ἁπλούστατα, δημιουργεῖται, κύριοι βουλευταί, δεύτερον καρκίνωμα, τὰς συνεπείας τοῦ ὁποίου θὰ παραδώσωμεν εἰς τὴν μέλλουσαν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν μέλλουσαν γενεάν. Διότι, μὴ πλανᾶσθε, ἂν καθιερώσωμεν τώρα προχείρως ἐξ ἀφορμῆς εὐλόγων ἴσως περιπτώσεων, ἂν παραδώσωμεν εἰς νέαν δέσμευσιν τὴν ἰδιοκτησίαν κάμνομεν ἓν λάθος ὀγκῶδες καὶ μεγάλο, τὸ ὁποῖον θὰ πληρώσουν αἱ μέλλουσαι Κυβερνήσεις καὶ αἱ αὐριαναὶ γενεαὶ καὶ θὰ τὸ πληρώσῃ καὶ ἡ ἀστικὴ τάξις, ἐν τῷ συνόλῳ. Διαφωνοῦμεν ὅμως ριζικά, κ. συνάδελφοι, ὡς πρὸς τὸ ἕτερον σκέλος τοῦ νομοσχεδίου, ὡς πρὸς τὴν αὐτόματον καὶ ἀνεξέλεγκτον καὶ ἄνευ δικαστικῆς κρίσεως παράτασιν ὅλων τῶν μισθώσεων καταστημάτων καὶ γραφείων, φυσικά, ὅπως ἦτο εἰς τὴν ἀρχικὴν διατύπωσιν, πρὸ τοῦ περιορισμοῦ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Καὶ ἡ διαφωνία μας, κ. βουλευταὶ δὲν ἐκτείνεται εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἐνδεχομένης προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν αἱ προϋποθέσεις αὐτῆς τῆς νομικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἐννοίας. Δὲν ἐπεκτείνεται, λέγω, ἡ διαφωνία μας εἰς αὐτὰς τὰς περιπτώσεις, ἀλλ’ εἰς τὸν τρόπον, τὸν ὁποῖον ἐπέλεξεν ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν χώραν μας ἕνα νέον θεσμόν. Διότι ἡ προστασία τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, ὅπου ὑπάρχουν αἱ προϋποθέσεις, ὅπου εἶναι ἔκδηλος ἡ ἀνάγκη αὐτή, ὅπου τὸ δίκαιον καὶ ἡ σύγχρονος περὶ αὐτοῦ ἀντίληψις καὶ αἱ ξέναι νομοθεσίαι καὶ αἱ συνθῆκαι, αἱ διαμορφωθεῖσαι εἰς τὴν χώραν μας, τὸ ἐπιβάλλουν, πρέπει, ἴσως, νὰ γίνῃ πάντοτε ὅμως μὲ τὰς ἐγγυήσεις τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, αἱ ὁποῖαι ἐγγυήσεις θὰ τείνουν εἰς τὴν ἐξισορρόπησιν τῶν ἀντιτιθεμένων συμφερόντων τῶν δύο τάξεων καὶ θὰ ἀποκλείσωμεν ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς μιᾶς ἀπὸ τὴν ἄλλην. Ἰδοὺ πῶς ἀντιλαμβανόμεθα ἡμεῖς τὴν ἐνδεχομένην προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, ὅπου, ἐπαναλαμβάνω, ὑπάρχουν αἱ προϋποθέσεις αὐταί. Ὁ τρόπος, τὸν ὁποῖον ἐπέλεξεν ἡ Κυβέρνησις, κ. βουλευταί, εὐλόγως ἀποδοκιμάζεται, ἔξω ἀπὸ τὰς κομματικὰς πεποιθήσεις, ἀπὸ ἀνθρώπους ἔχοντας ἀντικειμενικὴν κρίσιν καὶ πονοῦντας διὰ τὴν ἐξέλιξιν αὐτοῦ τοῦ τόπου. Διότι ὁ τρόπος αὐτὸς ἀποτελεῖ, οὐσιαστικῶς, νέαν δέσμευσιν τῆς ἰδιοκτησίας, μὲ συνεπείας τὰς ὁποίας δὲν δυνάμεθα νὰ προΐδωμεν ἀπὸ τοῦδε. Ἀντὶ λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀπασχολεῖται ἀπὸ μηνῶν μὲ τὸ θέμα, (θὰ σᾶς δώσω ἔγγραφα στοιχεῖα περὶ τούτου) νὰ ἔχῃ μελετήσει τὸ θέμα, νὰ ἔχῃ εὕρει τὴν λύσιν, ὄχι τὴν ἰδανικήν, ἀλλὰ τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν δικαίαν, προετίμησεν νὰ κόψῃ ἓν λιτὸν σχέδιον νόμου (παγίδα τὸ ὀνομάζω) καὶ νὰ ἔλθῃ νὰ μᾶς εἴπῃ εἶμαι ἀμελέτητος, δώσατέ μου χρόνον νὰ τὸ μελετήσω. Καὶ ἐν τῷ μεταξὺ δεσμεύει ὅλας τὰς μισθώσεις τῶν καταστημάτων καὶ ἀδιαφορεῖ διὰ τὰς συνεπείας. Εἶπα καὶ προηγουμένως, τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα ὑπευθύνως, καὶ κατὰ συνείδησιν, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἶναι λάθος τοῦτο, λάθος, τὸ ὁποῖον, ἴσως ἐν τῇ προόδῳ τῆς συζητήσεως, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τοῦ ὁποίου γνωρίζω τὰς ἰδέας καὶ τοῦ ὁποίου ἔχω δηλώσεις εἰς τὸ παρελθόν, νὰ προσπαθήσῃ νὰ θεραπεύσῃ, εἴτε ἀποδεχόμενος τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν θὰ κάμωμεν ἡμεῖς, εἴτε προτείνων ὁ ἴδιος ἄλλην καλυτέραν. Δὲν ἀρνούμεθα, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὑπάρχουν περιπτώσεις, ὄχι εὐτυχῶς πολλαί, ἐκμεταλλεύσεως ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην καὶ ἐκμισθωτὴν τῆς προνομιούχου θέσεως ὡρισμένων καταστημάτων καὶ δὲν χρειάζεται νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ὑπερβολὴν τοῦ κ. συναδέλφου τῆς πλειοψηφίας, διὰ νὰ ἀποδεχθῶμεν ὅτι ὑπάρχουν ἐλάχισται εὐτυχῶς περιπτώσεις τοιαύτης τάσεως, ἀποπείρας πρὸς ἐκμετάλλευσιν ὡρισμένων προνομιούχων μισθίων. Ὅπως ἐπίσης δὲν ἀρνούμεθα ὅτι εἰς ὡρισμένας ἐμπορικὰς ὁδοὺς τῆς Πρωτευούσης καὶ ἐνίων μεγάλων πόλεων ὑπάρχουν ὡρισμένα σημεῖα εἰς τὰς ὡρισμένας αὐτὰς ὁδοὺς τὰς ἐμπορικάς, ὅπου πράγματι ἔχουν διαμορφωθῆ αἱ προϋποθέσεις τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, εἴτε διότι ἐμόχθησεν ὁ μισθωτής, εἴτε διότι τὰ σημεῖα αὐτὰ κατέστησαν ἐμπορικώτερα, εἴτε διότι ἀνεπτύχθησαν αἱ συναλλαγαὶ εἰς τὰ σημεῖα αὐτὰ ἰδιαιτέρως. Ὑπάρχουν τοιαῦτα σημεῖα καὶ ἐνδεχομένως εἰς τὰς ὁδοὺς αὐτὰς καὶ εἰς τὰ διακεκριμένα σημεῖα των θὰ πρέπει νὰ προστατεύσωμεν τὸν μισθωτὴν καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὸν ἰδιοκτήτην νὰ ζητῇ αὐθαιρέτως καὶ κατὰ τὴν κρίσιν του τὸ μίσθωμα. Αὐτὰς τὰς περιπτώσεις, τὰς ἐλαχίστας περιπτώσεις, τὰς γνωστὰς περιπτώσεις ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰς ἀντιμετωπίσῃ καὶ νὰ ἔχῃ φθάσει εἰς διάταξιν νόμου, ἡ ὁποία νὰ θεραπεύῃ τὸ κακὸν καὶ νὰ ἀπαλλάσσῃ ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν καὶ τῶν δύο πλευρῶν. Διότι, τὶ τὰ θέλετε, κύριοι συνάδελφοι. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἐκμετάλλευσις ἐνίων μισθωτῶν ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας ὑπὸ τὴν μορφήν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέλυσα, μὴ πλανᾶσθε, τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν καὶ τὸ ὁποῖον θὰ κάμωμεν νόμον, θὰ ἐπιτρέψῃ, ἀντιθέτως, τὴν ἐκμετάλλευσιν ὁλοκλήρου τῆς τάξεως τῶν ἰδιοκτητῶν ἀπὸ τοὺς καλοὺς καὶ κακοὺς πλέον μισθωτάς. Ἀντελήφθητε, τὶ ἐννοῶ. Ἀντὶ νὰ προστατεύσωμεν τοὺς ὀλίγους μισθωτὰς ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν ἐνίων κακῶν ἰδιοκτητῶν, παραδίδομεν πλέον αὐτομάτως καὶ διὰ νόμου ὁλόκληρον τὴν τάξιν τῶν ἰδιοκτητῶν εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν ἀνεξαιρέτως ὅλων τῶν μισθωτῶν. Διότι τὶ μᾶς λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης; Δὲν μᾶς λέγει ὅτι τὸ μέτρον θὰ ἐφαρμοσθῇ ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν τὰ προσόντα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης καὶ εἶναι ταῦτα: ἡ ὀργάνωσις ἐπιχειρήσεως, ἡ πελατεία, ἡ φήμη, τὸ ὄνομα. Αὐτὰ λέγουν οἱ συγγραφεῖς, αὐτὰ λέγει τὸ δίκαιον καὶ αὐτοὶ τυγχάνουν καὶ ἀποζημιώσεως εἰς τὴν σφαῖραν ἄλλων σχέσεων τοῦ δικαίου. Συνεπῶς, ἀντὶ νὰ ἔλθῃ νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅπου ὑπάρχει ἡ ὀργάνωσις καὶ δικαιολογεῖται ἡ ἐπαγγελματικὴ στέγη, μᾶς λέγει συλλήβδην καὶ ὁ γαλατᾶς τῆς γειτονιᾶς θὰ ἔχῃ τὴν παράτασιν, ποὺ ἔχει κεφάλαιον 5.000 δραχμῶν καὶ ὁ ἔχων τὸ καφενεῖον τοῦ μεγάρου καὶ ἑπομένως ἐκμεταλλευόμενος τὴν πελατείαν τοῦ μεγάρου, μὴ ἔχων δὲ φήμην, μὴ ἔχων ἰδίαν πελατείαν, μὴ ἔχων κεφάλαια, ἀλλὰ τὴν πελατείαν τοῦ μεγάρου καὶ πιθανώτατα ἀποκτήσας ἕνα μίσθιον διὰ τὸ ὁποῖον ὁ ἰδιοκτήτης ἢ οἱ ἰδιοκτῆται, δὲν γνωρίζουν, κατέβαλεν μεγάλην ἀποζημίωσιν εἰς τοὺς παλαιοὺς μισθωτὰς διὰ νὰ ἀνοικοδομήσουν, ἔρχεται σήμερον χωρὶς κανένα λόγον, χωρὶς νὰ συντρέχουν αἱ προϋποθέσεις διὰ μίαν τοιαύτην περίπτωσιν ἐπαγγελματικῆς στέγης καὶ καλύπτεται καὶ αὐτός. Καὶ ἐὰν αὔριον, μετὰ 1, 2, 3 χρόνια, εἰς τὰς 4 ἢ 5 χιλ. δρχ. μίσθωμα, ὅταν θὰ πάρῃ τὴν αὔξησιν τῶν ποτῶν του καὶ θὰ ἠμπορῇ νὰ δώσῃ αὔξησιν 500 ἢ 1.000 δρχ. εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, δὲν θὰ τὴν δώσῃ, διότι καλύπτεται ἀπὸ τὸν νόμον. Καὶ εἶναι καὶ αὐτὴ ἐπαγγελματικὴ στέγη. Ποῦ τὴν εἴδατε αὐτὴν τὴν ἔννοιαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης; Εἰς ποῖον ξένον νομοθέτημα;

§112Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Ποῦ τὴν εἴδατε σεῖς; Ποίου νομοσχεδίου εἶναι 2 ἐτῶν;

§113Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐδῶ, δυστυχῶς εἰς τὴν ἀσυνέπειαν τὴν ἑλληνικὴν καὶ τὴν πεπατημένην. Σᾶς συνιστῶ, κύριε Ὑπουργέ, νὰ μὴ μὲ διακόπτετε.

§114Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Σεῖς μὲ ἠρωτήσατε.

§115Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Διότι τίποτε ἄλλο δὲν κάμνομεν παρὰ νὰ εἴμεθα ἀσυνεπεῖς. Ὄχι σεῖς. Οἱ πάντες. Δὲν μελετᾶται συνεχῶς ἀπὸ δεκαπενταετίας ἡ ἄρσις τοῦ ἐνοικιοστασίου; Καὶ πότε ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἄρσιν αὐτοῦ. Αὐτὸ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῶν 2, 3 μηνῶν. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ καὶ ἀγωνίζομαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ πείσω.

§116Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Περὶ οὐδενὸς ἄλλου πρόκειται.

§117Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Μόνον σεῖς δὲν πρέπει νὰ τὸ λέγετε αὐτό.

§118Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Μόνον περὶ 2, 3 μηνῶν πρόκειται. Περὶ οὐδενὸς ἄλλου.

§119Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Θὰ προχωρήσωμεν καὶ θὰ μετανοήσετε, διότι κάμετε αὐτὴν τὴν κατηγορηματικὴν δήλωσιν. Ἀλλὰ δὲν ἐπιθυμῶ τόνον ἀντιδικίας, ἰδιαιτέρως μὲ σᾶς.

§120Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Εἴπατε μετὰ δύο χρόνια, καὶ σᾶς ἠρώτησα, ποίου νομοσχεδίου εἶναι δύο χρόνια.

§121Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ ἄποψίς μου εἶναι ὅτι ὅταν θὰ λήξῃ ἡ προθεσμία θὰ ἐπανέλθετε, διότι πρόκειται περὶ θέματος, τὸ ὁποῖον φοβοῦνται νὰ ἀντιμετωπίσουν αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις. Ἐδῶ δὲν βλέπω οὔτε μίαν λέξιν ὡς εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν. Εἶναι θέμα τόσης λιτότητος αὐτὸς ὁ θεσμός, ὥστε νὰ μὴ τολμῶμεν νὰ κάμωμεν μίαν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν;

§122Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Δὲν παρέχεται εὐχέρεια εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ παρατείνῃ.

§123Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Βεβαιωθῆτε, ὅτι ὑποστηρίζω καὶ κεντρώους καὶ τῆς ΕΡΕ καὶ τῆς ΕΔΑ καὶ πάντα, ὁ ὁποῖος εἰς αὐτὴν τὴν ἀντιδικίαν εὑρίσκεται μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ δικαίου καὶ τῆς ἀντικειμενικότητος. Καὶ θὰ δώσω περισσότερα στοιχεῖα, σεῖς δὲ θὰ μὲ κρίνετε καὶ θὰ πρέπει νὰ λάβετε μίαν θέσιν. Ἐγὼ περιμένω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τροποποιήσεις, καὶ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Λέγω λοιπόν, κ. βουλευταί, ὅτι ἀντὶ νὰ λέγωμεν αὐτὰ τὰ ἁπλᾶ, τὰς λέξεις τὰς γενναίας, ἐπροτίμησεν ἡ Κυβέρνησις αὐτὸ τὸ νομοθέτημα, τῆς παρατάσεως τὸ ὁποῖον ἔχει χαρακτῆρα προσωρινότητος. Ἀλλὰ φοβοῦμαι πολὺ αὐτὴν τὴν προσωρινότητα. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησα κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης νὰ τηρηθοῦν ἐστενογραφημένα πρακτικά, διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀγόρευσίς μου, διότι θὰ σᾶς τὴν ὑπενθυμίζω, ὅταν θὰ μᾶς ἔλθετε βιαστικὸς–βιαστικὸς καὶ θὰ μᾶς λέγητε, ὅτι δὲν ἔχομεν καιρὸ νὰ τὸ μελετήσωμεν καὶ δι’ αὐτὸ παρατείνετέ το καὶ πάλιν. Καὶ αὐτὸ θὰ τὸ εἴπῃ καὶ ἄλλος Ὑπουργὸς καὶ ἄλλαι Κυβερνήσεις καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Εἶπον καὶ διὰ τὰς Κυβερνήσεις τοῦ παρελθόντος, ὅτι περίπου κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐχειρίζοντο τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἄλλωστε, ἡ προχειρότης κ. συνάδελφοι, μὲ τὴν ὁποίαν ἐχειρίσθη τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ἕνα γνωστὸν θέμα, γνωστὸν ἀπὸ ἐτῶν, μὲ ὑπομνήματα τῶν ὑπευθύνων ὀργανώσεων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὸν εὔκολον τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ αἴτημα, περὶ τῶν αἰτηθέντων, ὅπως λέγομεν οἱ νομικοί, περιλαμβάνει καὶ τὰ γραφεῖα. Ποῖος ἐζήτησε, ποὺ εἴδατε αἴτημα διὰ τὰ γραφεῖα κ. συνάδελφοι; Ἐδῶ, εἰς συζήτησιν τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου, ἐὰν ἐνθυμῆσθε κατετέθησαν στοιχεῖα ἀπὸ τὴν στατιστικὴν ὑπηρεσίαν, ὅτι τὸ 1962 2.600 γραφεῖα, εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν, ἦσαν ὑπὸ ἐνοικιοστάσιον. Καὶ ὅπως ὅλοι γνωρίζομεν, ἀπὸ τὸ 1962 ἕως τώρα, πολλὰ γραφεῖα ἔγιναν ἰδιόκτητα καὶ δὲν ἀπομένει, δὲν ὑπάρχει θέμα πλέον γραφείων καὶ προστασίας στέγης εἰς τὰ γραφεῖα πρὸς μίσθωσιν τὰ ὁποῖα ἀφθονοῦν καὶ εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ εἰς τὰς μεγάλας πόλεις προσφερόμενα. Πῶς λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις συμπεριέλαβε καὶ τὰ γραφεῖα μέσα; Ποῖος τὸ ἐζήτησε τέλος πάντων; Ἂς ἀποκαλυφθῇ ὁ πάτρων αὐτοῦ τοῦ αἰτήματος, νὰ τὸν γνωρίσωμεν.

§124Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κεκτημένη ταχύτης καὶ συνήθεια εἶναι.

§125Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κακῶς, ὅμως, κ. συνάδελφε. Καὶ ἂς τὰ λέγωμεν τὰ κακά. Δὲν θὰ σταθῶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον καὶ προειδοποιῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ μὴ ἐκνευρισθῇ εἰς τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου, ὅταν συνεζητούσαμεν ἐδῶ τὴν ἐξουσιοδότησιν διὰ τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἔκαμα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν σαφῆ καὶ εἰδικὰ ἐρωτήματα. Καὶ τὶ μοῦ ἀπήντησεν; Ἀκούσατε τὴν ἐρώτησιν καὶ τὴν ἀπάντησιν. Καὶ δι’ αὐτὸ τὸν προειδοποίησα προηγουμένως νὰ μὴ εἶναι τόσον κατηγορηματικός. Δὲν τὸν ἀδικῶ. Μεταβάλλονται αἱ συνθῆκαι καὶ πιεζόμεθα, κύριε Ὑπουργέ. Ἀλλὰ ἂς μὴ εἴμεθα ἀπόλυτοι. Εἶπον λοιπὸν τότε εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν: «Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰλικρινῶς μὲ ἐξέπληξαν αἱ ἀπόψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ κατὰ τὴν πρώτην του ὁμιλίαν καὶ κατὰ τὴν δευτερολογίαν. Ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι παλαιὸς Κοινοβουλευτικός, ὀρθόδοξος Κοινοβουλευτικός, πιστὸς εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ Κοινοβουλίου, καὶ ἔγκριτος Νομικός. Συνεπῶς, δὲν πρέπει νὰ συμμερίζεται περίπου τὸ λεχθὲν ἀπὸ τὸν κ. Εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας ὁ ὁποῖος εἶπε ὀρθὰς ἀπόψεις δὲν ἐδίστασε νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν καὶ νὰ ὑπαγάγῃ, καὶ τοὺς προερχομένους ἐκ τῆς ἐνεργοῦς δικηγορίας, ἀλλὰ μὲ καμμίαν οἰκ)κὴν σκέψιν, νὰ ζητήσῃ καὶ νὰ ὑπαγάγῃ εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν καὶ τὰς ἐλευθέρας μισθώσεις». Καὶ ἀπαντᾶ ὁ κ. Ὑπουργός: «Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Δὲν τὸ δέχομαι. Μὲ συγχωρῆτε, ἦτο παράλειψίς μου, ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου μου, τὸ παρέλειψα. Δὲν τὸ δέχομαι, διότι ἐδῶ ὁμιλοῦμεν περὶ ἐνοικιοστασίου διὰ νὰ ρυθμίσωμεν τὰς σχέσεις, αἱ ὁποῖαι διαγράφονται εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον. Καὶ ἐξ ἄλλου λόγου δὲν τὸ δέχομαι. Ἐὰν δι’ ἄλλου νομοθετήματος ἤθελε τυχὸν προστεθῆ παρομοία διάταξις καὶ πάλιν δὲν θὰ μὲ εὕρισκε σύμφωνον διότι θίγει τὸ βάθρον τῶν ἐλευθέρων συναλλαγῶν καὶ τῆς κοινωνικῆς εὐταξίας. Δι’ αὐτοὺς τοὺς δύο λόγους δὲν τὸ δέχομαι καὶ εὐχαριστῶ διότι τὸ ὑπεμνήσατε καὶ μοῦ ἐδώσατε τὴν εὐκαιρίαν νὰ συμπληρώσω κάτι ποὺ εἶχα παραλείψει». Εἶναι ὁ ἴδιος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Καὶ πρὶν ἀλέκτωρ φωνήσῃ ὄχι μόνον ἔρχεται νομοθέτημα μὲ τὴν προστασίαν πλέον τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, ἀλλὰ φέρει καὶ τὴν ἰδικήν του ὑπογραφήν. Ἀλλὰ εἶπον, ὅτι δὲν θὰ σταθῶ εἰς τὸ ἐπιχείρημα αὐτό, διότι δὲν ἐξυπηρετεῖ, οὐδένα γενικώτερον σκοπὸν καὶ προσπάθειά μου εἶναι νὰ ἐξυπηρετήσωμεν, γενικώτερον σκοπόν, ἀπὸ τὴν σημερινὴν συζήτησιν. Δυστυχῶς, ἡ ἀσυνέπεια κατέστη κανών. Καὶ αὐτῆς τῆς ἀσυνεπείας νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς δώσω τώρα τὰς συνεπείας. Θὰ σᾶς εἴπω ὀλίγα, κ. συνάδελφοι, περὶ τῶν γενικωτέρων ζημιῶν ἀπὸ τὴν καθιέρωσιν αὐτῆς τῆς δεσμεύσεως. Κύριοι, ἂς μὴ γίνῃ σύγχυσις. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς προσωρινότητος. Μόνον διὰ τὴν καθιέρωσιν καὶ τὴν δέσμευσιν καὶ διὰ τὸ ὁριστικὸν τοῦ πράγματος πρόκειται. Θὰ σᾶς δώσω λέγω τὰς συνεπείας καὶ διὰ τὸν δημόσιον βίον καὶ διὰ τὸν ἰδιωτικὸν καὶ διὰ τὰ δημόσια οἰκονομικὰ καὶ διὰ τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν. Καὶ θὰ ὑποδείξω ἕναν τρόπον ἁπλούστατον, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὁ ὁποῖος ἐπέτρεπεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ λύσιν προσωρινὴν εἰς τὸ θέμα, ἂν ἐνδιεφέρετο διὰ προσωρινὴν λύσιν. Ὡς πρὸς τὸ Δημόσιον, κ. βουλευταί, εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ Δημόσιον πραγματοποιεῖ κατὰ τὴν ἐν γένει συναλλαγὴν ἐπὶ ἀκινήτων μεγάλα ἔσοδα. Μόνον ὁ φόρος μεταβιβάσεως ἀκινήτων κ. βουλευταί, παρουσιάζει τὴν ἑξῆς κίνησιν, κατὰ τὰ στοιχεῖα ποὺ ἔλαβον ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. 1960 φόρος μεταβιβάσεως 354 ἑκατ. 1961, 398 ἑκατ., 1962, 435 ἑκατ., 1963, 615 ἑκατ. καὶ 1964, 868 ἑκατ. Μόνον εἰς τὰ ἀκίνητα, κύριοι συνάδελφοι, δὲν χωρεῖ φοροδιαφυγή.

§126Η. ΗΛΙΟΥ. Ἔν τινι μέτρῳ.

§127Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Τὰ εἰσοδήματα ἐξ οἰκοδομῶν τὰ ὁποῖα ὑπήχθησαν εἰς φορολογίαν παρουσιάζουν ἐπίσης τὴν ἑξῆς ἐξέλιξιν: τὸ 1960, 2436 ἑκατ., τὸ 1961, 2844 ἑκατ., τὸ 1962, 3030 ἑκατ., τὸ 1963, 3140 ἑκατ. καὶ τὸ 1964 3575 ἑκατ., ὑπήχθησαν εἰς τὴν φορολογίαν εἰσοδήματος. Ἂν προσθέσετε εἰς αὐτοὺς τοὺς φόρους κ. συνάδελφοι, τὰ ἔσοδα τοῦ κράτους ἀπὸ τὸν φόρον τῶν δωρεῶν καὶ κληρονομιῶν εἰς τοὺς ὁποίους μένουν ἀκίνητα θὰ ἴδητε νὰ δηλοῦνται — ὅπως βλέπω κυβερνητικὸν συνάδελφον καλῶς κατέχοντα τὰ πράγματα νὰ ἐπιδοκιμάζῃ — διότι ὅλα τὰ ἄλλα κρύπτονται, μόνον τὰ ἀκίνητα δηλοῦνται καὶ ἐκεῖ ἐξαντλεῖ ὁ ἔφορος ὅλην του τὴν αὐστηρότητα, θὰ ἴδετε ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς σημαντικοῦ ἐσόδου τοῦ Κράτους τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀμελητέον, διὰ νὰ εἶναι ἀμελητέα ἡ διαχείρισις τῆς ἰδιοκτησίας ἀπὸ τὴν ἑκάστοτε Κυβέρνησιν. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸν ἰδιωτικὸν τομέα κ. συνάδελφοι. Εἶναι γνωστὸν ἐπίσης, ὅτι ἀνεπτύχθησαν εἰς τὴν χώραν μας ἀξιόλογοι, σπουδαιόταται οἰκοδομικαὶ ἐπιχειρήσεις ἐπεκτείνουσαι καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὴν δρᾶσιν των, καὶ ὅτι αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταὶ ἔγιναν ἀφορμὴ νὰ δημιουργηθοῦν ἐπίσης εἰς τὴν χώραν μας βιομηχανίαι καὶ βιοτεχνίαι βοηθητικαὶ αὐτῶν τῶν οἰκοδομικῶν ἐργασιῶν, πολλὰ εἰσφέρουσαι εἰς τὸ Κράτος καὶ δίδουσαι ἀπασχόλησιν εἰς πολλοὺς Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι ἄλλως θὰ εἶχον διέλθει καὶ αὐτοὶ τὴν μεθόριον. Ἰδού, λοιπόν, καὶ οἱ λόγοι οἱ ἀφορῶντες τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν. Εὐτυχῶς ὑπάρχουν εἰς τὴν Βουλὴν συνάδελφοι προερχόμενοι ἀπὸ τὸν Τεχνικὸν κόσμον καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ λάβουν τὸν λόγον καὶ θὰ δώσουν στοιχεῖα καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς ζημίας, ἡ ὁποία ἐνδεχομένως θὰ προκύψῃ ἂν ἀνακοπῇ ἡ οἰκοδομικὴ δραστηριότης τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίζω ὅτι τινὲς τῶν ἐγκεφάλων τῆς Κυβερνήσεως χαρακτηρίζουν καὶ ὡς ἀντιπαραγωγικήν. Ἀλλὰ κάμνω μίαν γενικὴν ἐρώτησιν, τί θὰ συμβῇ, ἐὰν σήμερον, μὲ τὸ κλῖμα τῆς φοβίας, τὸ ὁποῖον θὰ δημιουργηθῇ ἐκ τῆς ἐνδεχομένης δεσμεύσεως τῶν κυριωτέρων μισθίων ποὺ εἶναι τὰ καταστήματα, κύριοι συνάδελφοι; Τὶ θὰ συμβῇ, ἐὰν ὑπάρξῃ αὐτὴ ἡ φοβία; Ἡ ἀποταμίευσις ποῦ θὰ στραφῇ κύριοι; Ἀντί, λοιπόν, νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ φέρνωμεν συνάλλαγμα, ὅπως ἔρχεται συνάλλαγμα καὶ ἐπενδύεται εἰς ἀκίνητα κυρίως, ἀπὸ τοὺς ὁμογενεῖς τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἀντὶ νὰ ἐξυπηρετῆται αὐτὸς ὁ σκοπός, ὁ ὁποῖος πολὺ ὠφελεῖ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν, θὰ συμβῇ τὸ ἀντίθετον. Θὰ φροντίσουν οἱ Ἕλληνες πῶς νὰ ἐξαγάγουν τὸ περίσσευμά των. Ποῖος μᾶς ἐγγυᾶται ὅτι δὲν θὰ συμβῇ αὐτό, ἢ ὅτι δὲν θὰ στραφοῦν, ὅπως εἰς τὸ παρελθόν, πρὸς τὸν χρυσὸν μὲ ὅλας τὰς φοβερὰς συνεπείας τῆς χρυσοφιλίας τὰς ὁποίας ὑπέστημεν κατὰ τὸ παρελθόν; Βλέπετε, κύριοι, ὅτι αὐτὴ ἡ ἐπενδυτικὴ ἱκανότης τοῦ περισσεύματος τῶν Ἑλλήνων εἰς τὰς οἰκοδομάς, ἔδιδεν ἐργασίαν καὶ ἱκανοποιητικὰ ἡμερομίσθια. Μὲ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς πρωτευούσης καὶ τῶν κυριωτέρων πόλεών μας ἐλύσαμεν ἕνα πρόβλημα τὸ ὁποῖον δὲν ἠμποροῦν νὰ λύσουν ἄλλαι προηγμέναι χῶραι. Καὶ ἔχω πρόσφατον δημοσίευμα εἰς τὰς Γαλλικὰς ἐφημερίδας, ὅπου καὶ ἐκεῖ ἠναγκάσθη ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως νὰ δηλώσῃ, ἀδιαφορῶν δι’ ὅσα εἶπεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος παρεῖλκε τὸ θέμα, ὅτι αὐτὴ ἡ κατάστασις τῶν δύο διαφορετικῶν μισθίων, τῶν παλαιῶν καὶ τῶν νέων ἀκινήτων, πρέπει νὰ λείψῃ καὶ δι’ αὐτὸ ἀπὸ τὸν Ἰούλιον θὰ καθιερώσουν εἰς τὴν Γαλλίαν ὕψωσιν τῶν μισθωμάτων τῶν παλαιῶν μισθίων, οὕτως ὥστε νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἡ ἰσορροπία. Ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀντὶ νὰ φέρνωμεν τὰ παλαιὰ εἰς ἕνα ἐπίπεδον λογικόν, πᾶμε νὰ δεσμεύσωμεν καὶ τὰ νέα διὰ νὰ μὴν ὑπάρξουν ἄλλα νέα πλέον εἰς τὸ μέλλον. Εἶπον τινὰς μόνον ἀπὸ τὰς συνεπείας αὐτῆς τῆς ἀπροσέκτου καὶ ἀμελετήτου συλλήβδην καὶ αὐτομάτου δεσμεύσεως τῶν καταστημάτων ὁλοκλήρου τῆς χώρας. Μόνον διὰ ψυχολογικοὺς λόγους, μόνον διὰ τὴν φοβίαν ποὺ θὰ δημιουργηθῇ θὰ ἔπρεπε νὰ διστάσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἐδίστασεν. Βεβαίως ὁμιλεῖ περὶ προσωρινῆς λύσεως τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ ποῖαι εἶναι αἱ ἐγγυήσεις μας ὅτι θὰ εἶναι πράγματι προσωρινὴ λύσις, ὅταν ἔχωμεν τόσην πεῖραν ἐκ τοῦ παρελθόντος, ὅταν πάντοτε τὸ προσωρινὸν ἐδῶ εἰς τὸν τόπον μας διαρκῇ; Θὰ ἐρριψοκινδύνευα, λοιπόν, νὰ κάμω μίαν πρότασιν καὶ πρὸ τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Πρόχειρον, κύριοι συνάδελφοι τὴν ἔκαμα πρὸ ὀλίγου ἐδῶ ἐπάνω εἰς τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου. Διατί, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ δύο ἄρθρα τὸ νομοσχέδιόν σας; Ἂς ἔχῃ ἕνα. Καὶ ἀκούσατε τὴν σκέψιν μου. «Ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν δύναται κατὰ τὰ ἄρθρα 634 κ. ἕ. τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, νὰ χορηγήσῃ ἀναστολὴν ἐκτελέσεως τὸ πολὺ μέχρι 31.8.65 ἐπὶ ἐξωστικῶν ἀποφάσεων διὰ λῆξιν τοῦ χρόνου μισθώσεως τῶν μὴ ὑπαγομένων εἰς ἐνοικιοστασιακὴν προστασίαν μισθώσεων καταστημάτων», ἀντὶ τοῦ ὅρου «τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων» θεωρῶ δοκιμώτερον τὸν χαρακτηρισμὸν «τῶν μὴ ὑπαγομένων εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον μισθώσεων καταστημάτων ..... ὡς καὶ παράτασιν τῆς λήξεώς των ..... μέχρι τοῦ αὐτοῦ χρόνου, ἐφ’ ὅσον κρίνῃ ὅτι τὸ αἰτούμενον ὑπὸ τοῦ μισθωτοῦ νέον μίσθωμα εἶναι ὅλως ὑπερβολικόν». Ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν δηλαδὴ νὰ κρίνῃ, κατὰ περίπτωσιν καὶ ὄχι αὐτομάτως τὴν παράτασιν, ἀφοῦ κατεφύγατε εἰς τὴν ὀρθὴν λύσιν τῆς Δικαστικῆς κρίσεως. Περὶ αὐτοῦ δὲν πρόκειται; Αὐτοὺς δὲν πᾶμε νὰ προστατεύσωμεν ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐκμετάλλευσιν, δὲν πηγαίνομεν νὰ σώσωμεν τοὺς ἐνίους μισθωτάς; Ἔχετε σεῖς τὴν οἰκονομίαν τῆς διατάξεως. Πηγαίνετε εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν διὰ τὴν ἀναστολὴν τῶν ἐξωστικῶν ἀποφάσεων. Διατὶ τὸ ἄλλο πρέπει νὰ εἶναι αὐτόματον, ποὺ θὰ δημιουργήσῃ ψυχολογίαν, νέας δεσμεύσεις ἐνοικιοστασιακῆς μορφῆς. Εἶσθε νομικός, δὲν θὰ ἠμπορέσετε νὰ τὸ ἀλλάξετε. Νὰ δώσῃ παράτασιν τῆς λήξεως τῆς μισθώσεως εἰς ὅσας περιπτώσεις κρίνει ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν, ὅτι ζητεῖται ὑπερβολικὸν μίσθωμα. Μὴ μοῦ ἀπαντήσετε ἀμέσως, κύριε Ὑπουργέ, σκεφθῆτε το. Αὐτὸ εἶναι τὸ ὑπεύθυνον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σᾶς ἐζητήθη ἀπὸ τὴν ὠργανωμένην τάξιν τῶν συναλλαγῶν ποὺ εἶναι ὠργανωμένη εἰς τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον καὶ ἀπορῶ πῶς δὲν τὸ ἔχετε καὶ τὸ ἔχω ἐγὼ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Σεπτεμβρίου τὸ ὑπόμνημα τοῦ Ἐμποροβιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου. Εἶναι δημοσιευμένον εἰς τὸ δελτίον τοῦ ἐπιμελητηρίου. Ποῖος εἶναι ὁ ἀνακαλύψας τὴν μὴ αἰτηθεῖσαν λύσιν; Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔδωσε μίαν θριαμβευτικὴν καὶ πανηγυρικὴν ὑπόσχεσιν εἰς τὸ θέατρον Κεντρικόν, ἀλλὰ αὐτὰ ποὺ ἔχω εἶναι κείμενα, τὰ ὁποῖα δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ὑπερβῶμεν. Τὸ ἐμποροβιομηχανικὸν ἐπιμελητήριον ἔχει κάμει σχέδιον νόμου καὶ εἰσηγητής του εἶναι ὁ ὑφηγητὴς τοῦ Ἐμπορικοῦ Δικαίου καὶ Νομικὸς Σύμβουλος τοῦ Ἐπιμελητηρίου κ. Λουκόπουλος. Ἀκούσατε τὶ λέγει εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν: «Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν τὸ μίσθιον θὰ ἔχῃ οὕτως ἀξιοποιηθῆ, προβαίνετε εἰς τὴν ἀνανέωσιν τῆς ἐπικειμένης λήξεως τῆς μισθώσεως. Κατὰ κανόνα αἱ ὑπερβολικαὶ ἀξιώσεις τοῦ ἐκμισθωτοῦ, ἐπιδιώκοντος συνήθως ὅπως ἀναλώμασι τοῦ μισθωτοῦ ἐμπόρου καρπωθῆ ἅπασαν τὴν ὑπεραξίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης... (ἀναγινώσκει)...». Βλέπετε σᾶς ἀναγινώσκω ἀκριβῶς τὴν ἀντίθετον πρὸς τὴν ἰδικήν μου ἄποψιν. Καὶ συνεχίζει: «Οὕτως ὁ ἐπιχειρηματίας τίθεται πρὸ τοῦ διλήμματος ἢ νὰ δεχθῇ τὴν καταβολὴν ὑπερμεγέθους μισθώματος ἢ νὰ ἐνδώσῃ». Εἰς τὴν Γαλλίαν, λέγει, ὅτι αὐτὸ τὸ ἐχαρακτήρισαν πολὺ πέραν, ὡς ἕνα εἶδος ἰδιοκτησίας PROPRIETE COM-MERCIALE καὶ ὁ εἰσηγητὴς ἐδῶ δὲν δέχεται αὐτὴν τὴν ὑπερβολικὴν ἄποψιν τῶν θεωρητικῶν τῆς Γαλλίας, ἀλλὰ λέγει «ἐν τούτοις κατὰ νομικὴν ἀκριβολογίαν ἡ ἔκφρασις εἶναι ἀτυχής, καθ’ ὅσον ὁ ἔμπορος, ὡς ἁπλοῦς μισθωτής, δὲν ἔχει εἰ μὴ ἁπλοῦν ἐνοχικὸν δικαίωμα ἔναντι τοῦ κυρίου ἐκμισθωτοῦ, τὸ δικαίωμα δὲ τοῦτο δὲν ἐξικνεῖται μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε νὰ ἐπιβάλεται εἰς τὸν ἰδιοκτήτην ὑποχρέωσις πρὸς ἀνανέωσιν τῆς συμβάσεως τοῦ μισθίου, οὔτε πόρρωθεν τίθεται θέμα ἀναγκαστικῆς παρατάσεως τῆς μισθώσεως». Αὐτὸ λέγει τὸ ἐμποροβιομηχανικὸν ἐπιμελητήριον.

§128Η. ΗΛΙΟΥ. Ὡς προστάτης τῶν μισθωτῶν ἢ ὡς προστάτης τῆς ἰδιοκτησίας τὰ λέγει αὐτά;

§129Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Σεῖς πάρετε τὴν θέσιν σας καὶ ἀφίσατε ἡμᾶς νὰ λύσωμεν τὰς διαφοράς μας. Εἶναι γνωστὴ ἡ θέσις σας, κύριε συνάδελφε. Τὸ ἐμποροβιομηχανικὸν ἐπιμελητήριον λέγει ὅτι οὐδὲ πόρρωθεν τίθεται θέμα ἀναγκαστικῆς παρατάσεως τῆς μισθώσεως. Ὁ μισθωτής, ληξάσης τῆς μισθώσεως, δὲν δύναται νὰ παραμείνῃ εἰς τὸ μίσθιον παρὰ τὴν θέλησιν τοῦ ἐκμισθωτοῦ, κυρίου τοῦ ἀκινήτου. Ὁ μισθωτὴς οὕτω περιορίζεται νὰ ἀξιώσῃ ἐπιδίκασιν αὐτῷ ἀποζημιώσεως.

§130Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Συντ.). Κύριε συνάδελφε, τὸ κείμενον ποὺ διαβάζετε ἀναφέρεται εἰς τὴν ρύθμισιν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, δηλαδὴ εἰς τὸν τρόπον τῆς ρυθμίσεως. Τὸ νομοσχέδιον ποὺ συζητοῦμεν ἐδῶ δὲν ἀναφέρεται εἰς τὴν ρύθμισιν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, ἁπλῶς ἐξασφαλίζει ἕνα ὡρισμένον χρόνον πλήρους μελέτης τοῦ θέματος. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν ἡ αὐτόματος παράτασις τῶν μισθώσεων τῶν δύο μηνῶν μὲ τὸν τρόπον τῆς ρυθμίσεως τῶν παρατάσεων ἢ μή, τῶν ἀνανεώσεων ἢ μή, ἢ τοῦ τρόπου τῆς ἀποζημιώσεως τῆς ἐμπορικῆς ἰδιοκτησίας, ὅπως λέγεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἡ ἐπαγγελματικὴ στέγη.

§131Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν εἶχα ἀνάγκην, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ μὲ πείσετε ὅτι συμπλέετε μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἀφοῦ σεῖς ὑπήρξατε ὁ καπετάνιος αὐτῆς τῆς πορείας. Δὲν ὑπῆρχεν ὅμως λόγος, κ. Ὑπουργέ, νὰ κάμετε αὐτὴν τὴν δήλωσιν διὰ τόσον ἁπλοῦν θέμα, διότι ἐγὼ τὸ ἐπεσήμανα καὶ τὸ εἶπα μόνος μου, ὥστε νὰ εὑρεθῆτε καὶ σεῖς αὔριον εἰς δυσχερῆ ἴσως θέσιν. Περὶ τῆς προσωρινότητος πρόκειται σήμερον καὶ σᾶς ὑπέδειξα ὅτι αὔριον...

§132Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Συντ.). Ἐπειδὴ ἀπηυθύνθητε πρὸς ἐμὲ σᾶς ἀπήντησα ἐπὶ ἑνὸς συγκεκριμένου θέματος, εἶσθε ἐλεύθερος νὰ ἀναπτύξετε τὰς ἀπόψεις σας. Ἐγὼ διεχώρισα δύο διακεκριμένα θέματα, τὸ συζητούμενον καὶ τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γίνεται, ἀναφέρεται εἰς τὴν οὐσιαστικὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος.

§133Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ διασαφηνίσετε τὸ ἑξῆς θέμα. Ἐὰν ἀντελήφθην ὀρθῶς, ὡς πρὸς τὴν νομοτεχνικὴν διατύπωσιν τοῦ σχεδίου, προτείνετε νὰ δοθῇ εὐχέρεια εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ δίδῃ παράτασιν ἐκτελέσεως τῶν ἐξωστικῶν ἀποφάσεων καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ παρατείνῃ καὶ τὸν χρόνον λήξεως.

§134Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Μέχρι τέλους Αὐγούστου 1965.

§135Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Μέχρις οἱουδήποτε χρονικοῦ ὁρίου.

§136Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὄχι, δὲν εἶπα τοιοῦτον πρᾶγμα.

§137Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Παρακαλῶ, κ. συνάδελφοι καὶ ἀντίληψιν ἔχω καὶ γλῶσσαν ἔχω. Λέγω, μέχρις οἱουδήποτε χρόνου διὰ νὰ θέσωμεν τὸ θέμα ἐντὸς τοῦ νομίμου πλαισίου, ἐὰν εἶναι διὰ τρεῖς μῆνας ἢ διὰ τρία ἔτη, ἄλλο τὸ θέμα, εἶναι λεπτομέρεια. Ἐσεῖς λέτε νὰ παρασχεθῇ ἐξουσιοδότησις εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν ἀφ’ ἑνὸς νὰ δίδῃ παράτασιν ἐκτελέσεως τῆς ἐξωστικῆς ἀποφάσεως καὶ αὐτὸ εἶναι σύνηθες, γίνεται, καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ παρατείνῃ τὸν χρόνον λήξεως. Δηλαδή, ἐξουσιοδότησιν νὰ θέτῃ κανόνα δικαίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοιά σας;

§138Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὄχι, τελειώσητε σεῖς νὰ ὁμιλήσω ἐγώ, δὲν κάνομεν διάλογον ἐπειδὴ τὸ ἐπιθυμεῖτε σεῖς.

§139Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν κάμω διάλογον, σᾶς ἐρωτῶ ἐὰν θέλετε νὰ δώσετε τὴν ἀπάντησιν, ἐὰν δὲν θέλετε μὴ τὴν δίδετε. Ποία εἶναι ἡ ἔννοια αὐτῆς τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, νὰ δώσωμεν διὰ νόμου ἐξουσιοδότησιν εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν νὰ θέτῃ κανόνα δικαίου; Διότι ἐὰν τοῦ δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ παρατείνῃ τὸν χρόνον τῶν ὑπαρχουσῶν μισθώσεων τοῦ δίδομεν ἐξουσιοδότησιν νὰ θέτῃ κανόνα δικαίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά. Ἐνῷ διὰ τοῦ νομοθετήματος θέτομεν τὸν κανόνα δικαίου καὶ δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν νὰ παρατείνῃ τὸν χρόνον ἐκτελέσεως ἐξωστικῶν ἀποφάσεων. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά.

§140Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὁ ἕνας τῶν Ὑπουργῶν μοῦ εἶπε ἄπαγε τοῦ θέματος, κάτω τὰ χέρια, μὴ θίγεις τὴν οὐσία.

§141Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Διατί θέλετε διὰ δευτέραν φορὰν νὰ δημιουργῆται θέμα ἀνύπαρκτον; Σᾶς εἶπον κάτω τὰ χέρια; Ἀνεγνώσατε κάποιο κείμενον περιλαμβάνον προτάσεις καὶ εἰσηγήσεις. Καὶ ἀναφερόμενος εἰς αὐτὸ σᾶς ἐτόνισα, ὅτι τὸ κείμενον ἐκεῖνο ἀναφέρεται εἰς τὸν τρόπον ρυθμίσεως τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πραγματοποιεῖται διὰ πολλῶν τρόπων, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ἡ μὴ ὑποχρεωτικὴ παράτασις τῆς μισθώσεως, ἀλλὰ ἀντιθέτως τὸ δικαίωμα προτιμήσεως ἢ ἐνδεχομένως ἀποζημιώσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἄσχετον θέμα καὶ ὀρθῶς ἀναφέρεται ἐκεῖ. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν συζητεῖται ἐὰν πρέπει ἢ ὄχι νὰ δοθῇ ἕνας ὡρισμένος χρόνος ἀνέσεως, πρὸς ἀποφυγὴν οἱουδήποτε τετελεσμένου γεγονότος, διὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ θεσμοῦ τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἐπ’ αὐτοῦ διατυπώνεται ἡ πρότασις, ὅτι δίδεται παράτασις διὰ τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν. Εἶναι μία πρότασις ἄσχετος ἐντελῶς μὲ τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης διὰ τοῦ ὁποίου ἀντλεῖτε ἐπιχειρήματα καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, σᾶς ἀνέφερεν ἕνα ἐπιχείρημα βασικόν. Σᾶς προσθέτω καὶ ἕνα δεύτερον ἐπιχείρημα ἐγώ, διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς εἰς τὸ κρίσιμον αὐτὸ χρονικὸν διάστημα, μέχρι τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ θεσμοῦ δὲν ἀποτρέπεται ὁ δικαστικὸς ἀγὼν καὶ ἡ προσπάθεια εἶναι νὰ ἀποτραπῇ, πρὸς τὸ ἑκατέρωθεν συμφέρον, ὁ δικαστικὸς ἀγών.

§142Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριοι Ὑπουργοί, ἐννοῶ τὴν δυσχέρειαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεσθε. Ἐγὼ κάμνω καλόπιστον συζήτησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θέλετε νὰ μὴ ὁμιλήσω διὰ τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος; Θέλετε νὰ μὴ σᾶς εἴπω τί λέγει τὸ ὄργανον τῆς τάξεως αὐτῆς, τὴν ὁποίαν πᾶτε νὰ προστατεύσητε καὶ ζητεῖτε χρόνον; Ἐν τῷ μεταξὺ δὲ δίδετε παράτασιν αὐτομάτως. Ἐγὼ σᾶς λέγω, κ. Ὑπουργέ, μὴ δίδετε παράτασιν αὐτομάτως. Ἐξαρτήσατέ την ἀπὸ τὸν Δικαστήν.

§143Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Ἐπαναλαμβάνετε τὰ ἴδια.

§144Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Καὶ σεῖς ἐπανελάβατε τὰ ἴδια.

§145Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Σεῖς μὲ ἐξηναγκάσατε εἰς τοῦτο. Ἄλλο τὸ ἕνα θέμα καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο. Καὶ ἡμεῖς εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ κάμωμεν καὶ δὲν θὰ κάμωμεν ἀναγκαστικὴν παράτασιν εἰς τὴν ρύθμισιν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἄρα εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι μὲ τὸ κείμενον ποὺ ἐδιαβάσατε.

§146Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν τελευταίαν σας δήλωσιν. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀποδεικνύεται φοβούμενος τὴν Δικαιοσύνην. Μοῦ εἶπεν ὅτι προτιμᾷ νὰ κάνῃ τὴν αὐτόματον αὐτὴν ὑπαγωγὴν καὶ δέσμευσιν ὅλων τῶν μισθώσεων παρὰ νὰ ἐξαρτήσῃ διὰ τὸν προσωρινὸν χρόνον, μέχρι τέλους Αὐγούστου, τὰς μισθώσεις ἀπὸ τὸν Πρόεδρον Πρωτοδικῶν. Δὲν ὑπεισέρχομαι εἰς τὴν λύσιν τοῦ μεγάλου θέματος διὰ τὸν προσωρινὸν χρόνον καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς τὸ ὑποδεικνύω μὲ τόσην φιλικότητα, μήπως τυχὸν δεχθῆτε καὶ διαλυθοῦν ὅλοι αὐτοὶ οἱ φόβοι καὶ αἱ ψυχολογίαι ποὺ δημιουργοῦνται. Ἐγὼ πάντως, ἐμπιστεύομαι τὴν δικαιοσύνην. Ἔχει ἀντίρρησιν μήπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης;

§147Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν φοβοῦμαι τὴν δικαιοσύνην, φοβοῦμαι τὸ Σύνταγμα, διότι τὸ Σύνταγμα δὲν μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ δίδωμεν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ.). Ἁπλούστατα αὐτὸ εἶναι.

§148Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἰς τὰ χειροκροτήματα τῶν κυρίων συναδέλφων, ὅτι θὰ ἐχειροκροτοῦσα καὶ ἐγὼ ἐὰν ὑπῆρχε ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸ Σύνταγμα. Σᾶς παραπέμπω εἰς γνωστὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, διὰ τὸ ζήτημα τοῦ ἐνοικιοστασίου. Παραγνωρίζετε καὶ τώρα, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, βασικὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος καὶ λέγετε ὅτι φοβεῖσθε τὸ Σύνταγμα, προκειμένου περὶ τῆς ἰδικῆς μου προτάσεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει βλέπω τὴν τύχην τῆς προτάσεώς μου. Ἐγὼ νομίζω, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι εἰς τὸ θέμα αὐτὸ ποὺ δὲν εἶναι πολιτικόν, ποὺ δὲν ἀπαιτεῖ κομματικὴν πειθαρχίαν, ποὺ δὲν ἀφορᾷ τοὺς ὀπαδοὺς τῆς ΕΡΕ, ἀλλὰ ἀφορᾷ ὅλους τοὺς Ἕλληνας εἰς οἱανδήποτε πολιτικὴν παράταξιν καὶ ἂν ἀνήκουν, ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσωμεν αὐτὴν τὴν ἠπίαν ὁδόν, ἡ ὁποία δὲν βλάπτει, ἀλλὰ ὠφελεῖ, ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν ὁδόν, ἡ ὁποία προστατεύει τοὺς μισθωτούς, οἱ ὁποῖοι ἐνδεχομένως ὑφίστανται μίαν ἐκμετάλλευσιν ἀπὸ τοὺς κακοὺς ἐκμισθωτάς, διότι οἱ ἀνεύθυνοι καὶ ἡ μάζα των διαμαρτύρονται. Εἶναι ἐλάχιστοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν μίαν ἀπόπειραν καταβολῆς ὑψηλοτέρου μισθώματος. Δὲν τοὺς προστατεύομεν ἐὰν πᾶμε εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν καὶ κρίνει αὐτός; Δίνει 15, τοῦ ζητάει 17, δῶστε τα, θὰ ἀποφανθῇ ὁ Πρόεδρος. Σοῦ ζητεῖ 35, ὄχι δὲν τὸ δίνετε καὶ προσφεύγετε εἰς τὸν δικαστήν. Καθωρίσατε σεῖς τὴν ἐξουσιοδότησιν μέχρι τέλους Αὐγούστου νὰ δικάζωνται ὑπὸ τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν. Λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, συνοψίζω καὶ λέγω ὅτι ἐμπιστεύομαι ὡς ἀστός, πονῶν δι’ αὐτὸν τὸν τόπον καὶ διὰ τὴν τύχην του, παρὰ τὴν ἔκφρασιν θυμηδίας τοῦ κ. Ἠλιοῦ.

§149Η. ΗΛΙΟΥ. Μὲ σεβασμὸν σᾶς παρακολουθῶ.

§150Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Σᾶς βλέπω, ὅτι ὅταν λέγω ὅτι εἶμαι ἀστὸς ἐκπλήττεσθε. Ὑπάρχουν ἀστοὶ καὶ πολλοὶ ἀκόμη καὶ μὴν ἐκπλήττεσθε. Ζητῶ λοιπὸν νὰ προστατεύσωμεν τὸν ἀστικὸν κόσμον, εἴτε εἶναι ἰδιοκτῆται, εἴτε εἶναι ἔμποροι, εἴτε εἶναι ἐπαγγελματίαι καὶ θὰ τοὺς προστατεύσωμεν ἐὰν ἐμπιστευθῶμεν εἰς τὴν Δικαιοσύνην τῆς Πατρίδος μας τὴν λύσιν αὐτοῦ τοῦ εἴδους τῶν διαφορῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ).

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§152Η. ΗΛΙΟΥ. Ὀφείλω νὰ εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι βεβαίως ὄχι μόνον ὑπάρχουν ἀστοί, ἀλλὰ ὅτι ἡ διαφορὰ καὶ ἡ ἀντίθεσις, ἡ ὁποία παρουσιάζεται, παρουσιάζεται μεταξὺ ἀστῶν, μεταξὺ στρωμάτων τοῦ ἀστικοῦ κόσμου.

§153Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἔτσι μᾶς κατήντησεν ἡ Κυβέρνησις. Ἔχετε δίκαιον.

§154Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀκριβῶς εἶναι ἴδιον τοῦ ἀστικοῦ κόσμου, τοῦ ἀστικοῦ καθεστῶτος, νὰ ἀναπτύσσωνται εἰς τοὺς κόλπους του ἀντιθέσεις συμφερόντων.

§155Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Διότι ὑπάρχει ἐλευθερία.

§156Η. ΗΛΙΟΥ. Βλέπω, ὅτι τὸ πρῶτον θέμα τὸ ὁποῖον ρυθμίζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον ἀπὸ μακροῦ χρονίζει καὶ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τύχει καὶ εἰς τὴν χώραν αὐτὴν μιᾶς ρυθμίσεως. Φυσικὰ συμφωνῶ, ὅτι σήμερον συζητεῖται μία ἀναστολή, δὲν συζητεῖται ἡ οὐσία. Δυστυχῶς καλῶς ἢ κακῶς ἐμπήκαμε κάπως καὶ εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω δύο λόγους διὰ νὰ διαστείλω ἀπολύτως δύο πράγματα τελείως ἄσχετα μεταξύ τους καὶ τελείως διάφορα. Ἡ προστασία τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Ἡ ἐπαγγελματικὴ στέγη ἀναγνωρίζεται διεθνῶς. Εἶναι ἕνα εἶδος ἀσωμάτου ἀγαθοῦ. Καὶ ὑπάρχουν εἰς τὸ δίκαιόν μας τοιαῦτα ἀγαθά, ὅπως ἡ πνευματικὴ ἰδιοκτησία, τὸ σῆμα, ἡ εὑρεσιτεχνία. Εἶναι ἕνα εἶδος ἀσωμάτου ἀγαθοῦ τῆς πελατείας, τῆς καλῆς φήμης, τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς ποιότητος, συνδεομένη μὲ ἕνα κατάστημα καὶ ἡ ὁποία καλὴ φήμη καὶ πελατεία σχηματίζονται βαθμιαίως διὰ θυσιῶν δαπανῶν καὶ κόπων τοῦ ἐπαγγελματία. Εἰς τὸν σχηματισμὸν τοῦ παράγοντος αὐτοῦ δὲν παίζει κανένα ρόλον ὁ ἰδιοκτήτης. Θὰ σᾶς εἴπω μερικὰ κτυπητὰ παραδείγματα. Ἂν σήμερα ἐκκενωθῇ τὸ κατάστημα Λαμπροπούλου ἢ Τσιτσοπούλου ἢ τὰ ζαχαροπλαστεῖα Παπασπύρου, οἱοσδήποτε διάδοχος μέσα εἰς αὐτὰ τὰ καταστήματα δὲν ἔχει νὰ ἀνησυχήσῃ ὅτι ἡ ἐπὶ μακρὸν δημιουργηθεῖσα πελατεία τῶν ἐπιχειρήσεων αὐτῶν, θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ἔρχεται εἰς τὸ κατάστημά των. Ὅσοι ἔχουν μίαν κάποιαν σχετικὴν ἡλικίαν, θὰ ἐνθυμοῦνται τὰς περιπτώσεις τῶν τριῶν μεγάλων καταστημάτων, ὄχι βέβαια καὶ τοῦ Λαμπροπούλου ποὺ εἶναι παλαιότερον. Θὰ ἐνθυμοῦνται, ὅτι ἐπὶ ἔτη ὅταν ἱδρύθησαν αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταί, πολὺ ἐδυσκολεύθησαν διὰ νὰ δημιουργήσουν μὲ τὴν δραστηριότητά των τὴν εὐφυΐαν των κλπ., τὴν πελατείαν, τὴν φήμην καὶ τὸ ὄνομα τὸ ὁποῖον ἔχουν. Πολλὲς φορὲς ἡ ἐπαγγελματικὴ στέγη εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία κοστίζει μεγάλας ὑλικὰς δαπάνας εἰς τὸν ἐπαγγελματίαν. Π.χ. ὁ ἐκμισθωτὴς σοῦ λέγει ὅτι ἐγὼ σοῦ δίδω τὸ μίσθιον ὅπως εἶναι καὶ ἐσὺ κάνε ὅσες τροποποιήσεις καὶ προσθῆκες καὶ βελτιώσεις, δι’ ἰδίων δαπανῶν, θέλεις. Ὅταν ὅμως λήξῃ ἡ μίσθωσις δὲν ἔχεις νὰ ἀποσύρῃς ἢ ἀποσπάσῃς τι. Κύριοι συνάδελφοι, ἀφοῦ δημιουργηθῇ ἄνευ οὐδεμιᾶς προσπαθείας τοῦ ἰδιοκτήτου αὐτὸ τὸ ἀσώματον περιουσιακὸν στοιχεῖον, τὸ ἀσώματον ἀγαθόν, ἡ ἐπαγγελματικὴ στέγη, ἀφοῦ καταστῇ λόγῳ τῆς προσπαθείας τοῦ ἐπαγγελματίου περιζήτητον τὸ κατάστημα, ἢ ἀφοῦ ἀποκτήσῃ καὶ τὸ μικρὸν ἀκόμη κατάστημα, τὸ καφενεῖον, τὸ γαλακτοπωλεῖον κλπ. μίαν πελατείαν, ἔρχεται ὁ ἰδιοκτήτης κατὰ τὴν λῆξιν τῆς μισθώσεως καὶ ἀξιώνει διπλάσιον ἢ τριπλάσιον ἢ πολλαπλοῦν μίσθωμα. Καὶ φθάνει εἰς τὸ ὅτι ἄνευ οὐδεμιᾶς δημιουργικῆς συμβουλῆς τοῦ ἰδιοκτήτου εἰς τὴν δημιουργίαν αὐτοῦ τοῦ ἀσωμάτου ἀγαθοῦ, νὰ διεκδικῇ κάτι τι καὶ νὰ φωνάζῃ ὅτι ἀδικεῖται. Νὰ διεκδικῇ κάτι τι τὸ ὁποῖον ξεπερνᾷ τὰ ἐπίπεδα τοῦ κοινωνικῶς θεμιτοῦ καὶ κοινωνικῶς ὑποφερτοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ δημιουργήσῃ τὸ μὴ παραγωγικῆς δραστηριότητος κεφάλαιον εἰς μίαν ἐποχὴν π.χ. καθ’ ἣν καταθέτων τις εἰς τὸ Ταμιευτήριον, παίρνει τόκον 4 ἢ 5% ἢ ἐγγραφόμενος εἰς τὰ δάνεια τοῦ Δημοσίου ἢ τῆς ΔΕΗ παίρνει 6½%, ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ καταστήματος, ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ τὴν ἐσωτερικὴν ὠφέλειαν ἐκ τῆς συνεχοῦς ἀνατιμήσεως τῶν ἀκινήτων παίρνει 7–8% εἰς τὸ ξεκίνημα, τὸν δεύτερον χρόνον 10%, τὸν τρίτον 15% καὶ ἔχομεν καταστήματα σχετικῶς νέα μόλις 10 ἐτῶν τὰ ὁποῖα ἔφθασαν —διὰ τῶν ἀλλεπαλλήλων ἐκβιαστικῶν δηλώσεων τῶν ἐκμισθωτῶν ὅτι ἢ διπλασιάζεις τὸ μίσθωμα ἢ τερματίζω τὴν μίσθωσιν— ἔφθασαν νὰ ἀποδίδουν 40 καὶ 50% εἰς τὸν παρασιτικῶς μετέχοντα τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος ἰδιοκτήτην ὁ ὁποῖος ἐπωφελεῖται παραλλήλως καὶ τῆς ἐσωτερικῆς ἀνατιμήσεως τοῦ κεφαλαίου του, πρᾶγμα κοινωνικῶς ἀπαράδεκτον. Πρῶτοι ἡμεῖς εἰς τὰς 4 Φεβρουαρίου ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ ὑπερτιμήματος τῶν ἀκινήτων, ἐθέσαμεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος τὸ ζήτημα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης καὶ τῆς ἀνάγκης τῆς προστασίας της. Σᾶς ἀναγιγνώσκω ἀπὸ τὰ Πρακτικὰ τὰ ἑξῆς: «Ὑπάρχει μία ἄλλη μορφὴ πελωρίας κερδοσκοπίας ἐπὶ τῶν ἀκινήτων. Εἶναι τὸ μέγα θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης». Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ κέντρον τῶν Ἀθηνῶν καταστήματα ἐνοικιάζονται ἀντὶ τῆς προσηκούσης τιμῆς καὶ μισθωτικῆς ἀξίας. Δουλεύει ὁ ἔμπορος ἕνα χρόνο, ὁ ἐπαγγελματίας, ὁ κουρεύς, ὁ ράπτης καὶ ἄλλοι, δημιουργεῖ τὴν πελατείαν, εἰς τὴν δημιουργίαν τῆς ὁποίας δὲν συνέβαλεν οὐδὲ ἐπ’ ἐλάχιστον ὁ κτηματίας καὶ εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους λέγει: «Θὰ μοῦ δώσῃς τὰ διπλᾶ», δηλαδὴ τὸν ἐκβιάζει. Καὶ ἔχομεν σωρείαν περιπτώσεων ὅπου μέσα σὲ 5 χρόνια ἔφθασαν νὰ πραγματοποιοῦν ἀπὸ 6%, τὸ ἀνώτατον ὅριον ποὺ ἠμπορεῖ νὰ δικαιολογηθῇ κοινωνικῶς εἰσόδημα τοῦ οὐδὲν πράττοντος ἀλλὰ εἰσπράττοντος μόνον ἐνοίκια, ἔφθασεν εἰς τὸ 40–50%. Κύριοι τί λέγει ὁ κ. Μαῦρος περὶ δημιουργίας κεφαλαιαγορᾶς — καὶ ἐκφράζει τὴν Κυβέρνησιν ἔστω καὶ ἂν δὲν εἶναι Ὑπουργὸς— ὅταν ὑπάρχῃ δυνατότης κοινωνικῶς παρασίτων καὶ ὀκνηρῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς ἀνατιμήσεως τοῦ μισθώματος καὶ λόγῳ ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης ἐξασφαλίζουν μετὰ 2–3 ἔτη ἀμοιβὴν κεφαλαίου 30 –50%. Δημιουργοῦμεν τεμπέληδες καὶ δημιουργοῦμεν ἕνα προσανατολισμὸν τῆς ἐπενδύσεως ἐκεῖ ποὺ δὲν εἶναι παραγωγική. Καὶ ἔπειτα δίδει μάχας ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου καὶ ἡ Κυβέρνησις κατὰ τῆς ἀκριβείας τῆς ζωῆς, ἀλλὰ εἶναι βέβαιον ὅτι τὰ προϊόντα τὰ βιομηχανικὰ καὶ τὰ ἄλλα διοχετεύονται εἰς τὸν καταναλωτὴν διὰ τῆς λιανικῆς πωλήσεως, δηλαδὴ διὰ τῶν καταστημάτων. Ἀλλὰ τὰ καταστήματα ἔχουν νὰ πληρώσουν αὐτὰ τὰ ἰλιγγιώδη ποσά, τὰ ὁποῖα ἐκβιάζονται νὰ πληρώσουν λόγῳ μὴ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Καὶ συνεπῶς μάταιος εἶναι ὁ ἀγὼν κατὰ τῆς ἀκριβείας τῆς ζωῆς, Ἠξεύρω καταστήματα τὰ ὁποῖα ἀμφιβάλλει κανεὶς ἐὰν ἔχουν τζίρον 60.000 δρχ. ἐνῷ ἠναγκάσθησαν νὰ πληρώσουν τὸ ποσὸν αὐτὸ ὡς ἐνοίκιον ὅταν τὸ ἀρχικὸν ἐνοίκιον ἦτο 15.000. Εἶναι ἕνα καρκίνωμα τῆς ἰδιοκτησίας, τὸ ὁποῖον εἰς τὸν νόμον τοῦ ὑπερτιμήματος τοῦ 1919 ὁ μακαρίτης Νεγρεπόντης τὸ εἶχε συνδυάσει καὶ ἐπέβαλε φορολογίαν ἐπὶ τοῦ ὑπερεισοδήματος. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι τὸ ζήτημα σήμερον νὰ εἰσπράξῃ καὶ ἀπὸ ἐκεῖ μερίδιον τὸ Κράτος, ἀλλὰ νὰ υἱοθετήσῃ τὴν πρότασιν νόμου περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰ ἐπιχειρήματα ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐμμένω, θέλω νὰ προσθέσω ὅτι σήμερον τὸ ἐμπόριον καὶ ἡ διακίνησις καὶ ἡ διανομὴ τῶν ἀγαθῶν ἐν γένει διὰ τοῦ λιανικοῦ ἐμπορίου εἰς τοὺς καταναλωτάς, διέρχεται ἀπὸ ἕνα ἀλλοπρόσαλλον πράγματι σύστημα. Διότι, ὑπάρχει ἡ διατίμησις καὶ ὁ ἀγορανομικὸς ἔλεγχος καὶ εὐλόγως ὑπάρχει, διὰ νὰ διατηρηθῇ χαμηλὸν τὸ κόστος τῆς ζωῆς εἰς τοὺς λιανοπωλητάς. Ἀλλὰ οἱ λιανοπωληταὶ ἀναγκάζονται ἄνευ οὐδεμιᾶς διατιμήσεως νὰ πληρώνουν κατ’ ἀξίωσιν τοῦ ἰδιοκτήτου ἰλιγγιώδη μυθώδη ποσὰ καὶ νὰ προσκρούωμεν καὶ διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ εἰς τὸ ζήτημα τῆς διατηρήσεως τοῦ τιμαρίθμου εἰς λογικὰ ὅρια. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι ἔχει δίκαιον ὁ κ. συνάδελφος εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, ὁ κ. Μπουρνιᾶς, λέγων ὅτι πρόκειται νὰ ὑποστῇ νέαν δέσμευσιν ἡ ἰδιοκτησία διὰ τῆς ἀναγνωρίσεως καὶ τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Πρόκειται ἁπλούστατα νὰ παύσῃ νὰ καρποῦται μίαν ὠφέλειαν εἰς τὴν δημιουργίαν τῆς ὁποίας δὲν συνέβαλε καὶ ἡ ὁποία δι’ αὐτὸ δὲν τῆς ἀνήκει. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν θίγουν θέματα οὐσίας, οὐσίας τοῦ μέλλοντος νὰ εἰσαχθῇ καὶ νὰ ψηφισθῇ νομοσχεδίου περὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης καὶ προώρως εἰσάγονται. Ἄλλως τε εἰς τὰς πλείστας ἐξ αὐτῶν ἔχομεν βασικὴν διαφωνίαν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ κάμνει διστακτικὸν εἶναι τὸ ἑξῆς. Ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ κατὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ σχεδίου, τὴν ἀρχικὴν προθεσμίαν τῆς 31ης Δεκεμβρίου τὴν περιώρισεν εἰς τὴν 31ην Αὐγούστου διεπομένη ἀπὸ μίαν αἰσιοδοξίαν ὅτι ἕως τὴν 31ην Αὐγούστου, τὸ ἀκανθῶδες νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ καὶ προπαρασκευὴν καὶ μελέτην νομοτεχνικὴν πρὶν συζητηθῇ, ἀλλὰ καὶ ζωηρὰς συζητήσεις θὰ προκαλέσῃ, ὅτι μέχρι τῆς 31ης Αὐγούστου θὰ ἔχῃ ψηφισθῆ. Νομίζω, ὅτι ἂν κρίνωμεν ἀπὸ τὸ προηγούμενον ἐκεῖνο τῶν διαβοήτων μέτρων τάξεως, τὰ ὁποῖα κατετέθησαν ὡς πρῶτον νομοσχέδιον εἰς τὴν προηγουμένην σύνοδον τῆς Βουλῆς καὶ μετὰ δύο ὁλοκλήρους συνόδους δὲν ἔχει κατορθωθῆ νὰ ψηφισθῇ, θὰ πρέπει νὰ χαρακτηρίσωμεν ὡς ὑπερβολικῶς μεγάλην τὴν αἰσιοδοξίαν ὅτι θὰ ἔχωμεν ψηφίσει νόμον μέχρι τῆς 31ης Ὀκτωβρίου καὶ προτείνω νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ἀρχικὴν διατύπωσιν τῆς προθεσμίας τῆς 31ης Δεκεμβρίου τὸ νομοσχέδιον τὸ συζητούμενον, τὸ ὁποῖον κατὰ τὰ ἄλλα θὰ ψηφίσωμεν.

§157Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ἄξιον εὐρείας συζητήσεως τὸ νομοσχέδιον, διότι δὲν ἔχει περιεχόμενον εὐρύ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ τὴν παροχὴν ἑνὸς σχετικῶς βραχέος, ἀλλὰ εὐλόγου χρόνου διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὸ νομοθέτημα περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, εἰσηγητὴς τῆς ΕΡΕ, ἀνέμιξε τὸν θεσμὸν τοῦ ἐνοικιοστασίου μὲ τὸν θεσμὸν τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης καὶ ἐκεῖ ἐστήριξεν ὅλην τὴν ἀγόρευσίν του. Ἀλλὰ δὲν ἔχει καμμίαν ἀπολύτως σχέσιν τὸ ἐνοικιοστάσιον μὲ τὴν προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Δὲν ἔχει καμμίαν ἀπολύτως σχέσιν, καμμίαν ἀπολύτως συνάφειαν, οὐδένα παραλληλισμόν. Ἁπλούστατα τὸ ἐνοικιοστάσιον ρυθμίζει ὑποχρεωτικῶς τὰς σχέσεις ἐκείνας τῶν μισθώσεων, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ ἐτῶν πολλῶν διατελοῦν ὑπὸ ἐνοικιοστάσιον, ὑπὸ τὸν περιορισμὸν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Καὶ τὰς ἐρρύθμισε καθ’ ὃν τρόπον τὰς ἐρρύθμισε μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν ἐπιτεύξιμον εὐχερῶς, μετὰ 3ετίαν νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἐξ ἀντικειμένου θέμα ἐνοικιοστασίου. Καὶ ὑπὸ τὸν θεσμὸν τοῦ ἐνοικιοστασίου διατελοῦν κατὰ μέσον ὅρον τὰ 50% τῶν καταστημάτων πρωτευούσης καὶ μεγάλων πόλεων. Κατὰ μέσον ὅρον. Ἐὰν εἶναι ὀλίγον παραπάνω καὶ ὀλίγον παρακάτω, διὰ τὸ θέμα αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ δὲν εἶναι ἀποφασιστικὸς παράγων. Ἡ προστασία τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης ἀφορᾷ εἰς τὰς μισθώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπάγονται εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον, αἱ ὁποῖαι ρυθμίζονται διὰ ἐλευθέρας συναλλαγῆς μεταξὺ ἰδιοκτήτου καὶ μισθωτοῦ. Τὰς σχέσεις τὰς μισθωτικὰς τῶν ὑπαγομένων εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον μισθώσεων τὰς ρυθμίζει ὁ νόμος ὑποχρεωτικῶς. Τὰς μισθώσεις τῶν καταστημάτων, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπάγονται εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον, τὰς ρυθμίζει ἐλευθέρα συμφωνία, ἐλευθέρα συναλλαγὴ μεταξὺ ἰδιοκτήτου καὶ μισθωτοῦ. Ποία συνάφεια ὑπάρχει μεταξὺ τῶν δύο θεσμῶν; Διὰ τὴν Κυβέρνησιν ζήτημα ἐνοικιοστασίου δὲν ὑπάρχει. Ὑπάρχει ζήτημα εἰσαγωγῆς καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα τοῦ θεσμοῦ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Καὶ ὅταν ἡ σκέψις αὐτὴ γίνῃ πρᾶγμα, δηλαδὴ ψηφισθῇ ὁ θεσμὸς αὐτός, εἰς τὸ διηνεκὲς θὰ ἀφορᾷ ὄχι μόνον τὰς ἐλευθέρας μισθώσεις, αἱ ὁποῖαι σήμερον ἔχουν καταρτισθῆ ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἐλευθέρας συναλλαγῆς, ἀλλὰ καὶ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι σήμερον ὑπάγονται εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ αἱ ὁποῖαι μετὰ τρία ἔτη θὰ γίνουν καὶ αὐταὶ ἐλεύθεραι μισθώσεις. Ἄλλο λοιπόν, τὸ ἕνα καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο. Διατί ὑπεβάλομεν τὸ νομοσχέδιον. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἰσηγητὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀναξία νὰ διοικῇ τὸν τόπον, ὑπέκυψεν, ὄχι μόνον εἰς τὸ προκείμενον θέμα, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλο, εἰς τὰς διαφόρους πορείας καὶ τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀπόρροια πιέσεων, τὰς ὁποίας ἤσκησαν ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἀπόρροια αἰτήματος ἀδιάφορον πόθεν προερχόμενον. Κύριοι βουλευταί, οὐδὲν αἴτημα, οὐδὲν πρόσωπον οὐδεμιᾶς τάξεως ἐκπροσωπεῖ τὸ νομοθέτημα. Τὴν εὐθύνην τοῦ νομοθετήματος τὴν φέρει ἀκεραίαν ἡ Κυβέρνησις. Καὶ εἶναι ἀπόρροια ἰδικῶν της σκέψεων, ἰδικῆς της πολιτικῆς. Ὅταν ἐδημοσιεύσαμεν τὸ ἐνοικιοστάσιον, οἱ ἰδιοκτῆται ἐπανηγύρισαν. Εἴχομεν ἐπικρίσεις ἀπὸ ἕνα μικρὸν ἀριθμὸν μισθωτῶν. Τὸ μεγάλο μέρος τῶν μισθωτῶν καὶ ἐκεῖνο ἐπανηγύρισεν, ἐβράβευσε. Τώρα ἐπὶ τῇ ἐξαγγελίᾳ ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ εἰσάγῃ νομοθέτημα προστατεῦον τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην, ἀκούομεν ἐπικρίσεις ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας, βράβευσιν ἀπὸ τοὺς ἐπαγγελματίας. Ἀπόδειξις ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀσκοῦσα τὴν πολιτικὴν της δὲν ἐπηρεάζεται οὔτε ἀπὸ τὴν μίαν κοινωνικὴν τάξιν, οὔτε ἀπὸ τὴν ἄλλην. Ἀλλὰ ἔχει πρὸ ὀφθαλμῶν τὸ γενικὸν κοινωνικὸν θέμα τῆς ρυθμίσεως τῶν σχέσεων ἰδιοκτησίας καὶ ἐπαγγελματιῶν. Καὶ ρυθμίζει τὰ θέματα αὐτὰ τόσον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς τριετοῦς παρατάσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου, ὅσον καὶ γενικώτερον τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης κατὰ τρόπον γενικόν, κατὰ τρόπον ἀπρόσωπον, κατὰ τρόπον ἐκδηλοῦντα τὴν ἰδικήν της πολιτικήν, πολιτικὴν τῆς ὁποίας φέρει εὐθύνην μόνον ἡ Κυβέρνησις καὶ κανεὶς ἄλλος. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα εἶναι ἁπλοῦν καὶ ἡ ἱστορία του σαφής. Καὶ σᾶς εἶπον ὅτι τὴν σχέσιν ἐκμισθωτοῦ καὶ μισθωτοῦ ρυθμίζει τὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ ὁ νόμος ρυθμίζει ὑποχρεωτικῶς τὸ μίσθωμα πλὴν τῶν περιπτώσεων ἐκείνων, κατὰ τὰς ὁποίας τὸ ἐνοικιοστάσιον ὁρίζει ὡς καταβλητέον μίσθωμα τὸ ἐλεύθερον μίσθωμα καθοριζόμενον ὑπὸ τῆς Δικαστικῆς ἐξουσίας, ἤτοι ὑπὸ τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν κατὰ πρῶτον βαθμὸν καὶ ὑπὸ τοῦ Ἐφετείου κατὰ δεύτερον. Τί συμβαίνει ὅμως; Ἐνῷ τὸ ἐνοικιοστάσιον ἔχει 3ετῆ ζωήν, αἱ ἐλεύθεραι μισθώσεις δὲν λήγουν μετὰ 3 ἔτη. Ὁ χρόνος λήξεως τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων εἶναι σταδιακός. Ἄλλες σήμερον, ἄλλες μετὰ ἕνα μῆνα, ἄλλες μετὰ ἕνα ἑξάμηνον. Καὶ συνεπῶς κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ ἥμισυ τῶν καταστημάτων εἶναι δεσμευμένον μὲ τὸ ἐνοικιοστάσιον, τὸ δὲ ἄλλο ἥμισυ τὸ ὁποῖον ὑπάγεται εἰς τὰς ἐλευθέρας μισθώσεις δὲν ἐλευθεροῦται ἀμέσως, ἀλλὰ σταδιακῶς, ἀναλόγως τοῦ χρόνου, ποὺ ἔχει συμφωνηθῆ διὰ μίαν ἑκάστην μίσθωσιν. Ἀποτέλεσμα: Ὅτι ἡ προσφορὰ καταστημάτων μὲ τὴν ζήτησιν δὲν εὑρίσκεται εἰς λογικὸν ἐπίπεδον. Καὶ ἐνεφανίσθη δυστυχῶς τὸ φαινόμενον ἐπὶ τῇ λήξει μισθωτικῶν συμβάσεων διεπομένων ὑπὸ ἐλευθέρας συμφωνίας, μερίς τις μικρά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι μεγάλη, διότι μικροῦ ἀριθμοῦ μισθώσεων λήγει ὁ συμβατικὸς χρόνος, μερίς τις τῶν ἰδιοκτητῶν —δὲν ἔχω ἀκριβεῖς ἀριθμούς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχω— ἐξεδήλωσεν ἐξοργιστικῶς ἀπαράδεκτον βουλιμίαν διὰ νέας μισθώσεις. Καὶ ἀνεφέρθη εἰς ἡμᾶς, ὅτι οἱ ἰδιοκτῆται, οἱ ὁποῖοι εἶχον συμφωνήσει ἐλευθέραν μίσθωσιν, μὲ τὸν μισθωτὴν ἐπαγγελματίαν Αʹ μίσθωμα, τώρα διὰ τὴν ἀνανέωσιν ζητοῦν ὄχι 2 Αʹ, ἀλλὰ 5 Αʹ καὶ 10 Αʹ. Μᾶς ἀνεφέρθη ἡ περίπτωσις ὅπου δι’ ἕνα μικρὸ μαγαζὶ ἐζητήθησαν 245.000 μηνιαῖον μίσθωμα.

§158Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ποῦ ἔκειτο αὐτὸ τὸ μαγαζί;

§159Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Εἰς τὴν ὁδὸν Σταδίου. Καὶ τὸ μίσθωμα τὸ ἐζήτησαν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Μᾶς κατηγγέλθη ὑπευθύνως καὶ δι’ ἄλλο μαγαζὶ τῆς ὁδοῦ Στουρνάρα, ὅπου ἐζητήθη 8πλάσιον μίσθωμα. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κωφεύῃ ἔναντι μιᾶς ἀθεμίτου καταστάσεως;

§160Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δηλαδή, πρόκειται νὰ προστατευθῇ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα;

§161Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Σᾶς ἀνέφερον τὸ παράδειγμα αὐτὸ ὡς μίαν ἐκδήλωσιν τῆς ἀκρατήτου βουλιμίας. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω διατὶ τὸ ἀνέφερον. Καὶ μὴ νομίζετε, ὅτι δὲν ἀνέμενον τὴν παρατήρησίν σας. Τὸ ἀνέφερον διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Πρόκειται νὰ καθορισθῇ ἡ προστασία τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, δὲν θὰ ἀφεθῶ σήμερον πρὸς συζήτησιν περὶ τοῦ θέματος τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Δὲν μᾶς ἀφορᾷ σήμερον τὸ θέμα. Ἡ Κυβέρνησις θὰ καταλήξῃ εἰς τὸ συμπέρασμα σχετικῶς μὲ τὸ θέμα αὐτό, θὰ τὸ ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τότε θὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ τρόπου, τὸν ὁποῖον προκρίνει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν λύσιν τοῦ θέματος καὶ διὰ τὸν τρόπον καθορισμοῦ τοῦ μισθώματος. Ἕνα μέρος τῶν σκέψεων τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν καθορισμὸν τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης καὶ τὸν καθορισμὸν τοῦ τί εἶναι ἐλεύθερον μίσθωμα ἀκόμη καὶ διὰ τὰς περιπτώσεις αἱ ὁποῖαι ὑπάγονται εἰς τὸ Ἐνοικιοστάσιον εἶναι ὑποχρεωτικῶς καταβλητέον τὸ μίσθωμα, ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐντὸς τοῦ θέρους νὰ εἰσαγάγῃ νομοθέτημα πρὸς ψήφισιν διὰ τοῦ ὁποίου θὰ καθορίζῃ διὰ τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν τὰ ἀντικειμενικὰ κριτήρια ἐντὸς τῶν ὁποίων ὁ δικαστὴς θὰ καθορίζῃ τὸ ἐπιτρεπόμενον ἐλεύθερον μίσθωμα. Καὶ ἰδοὺ τώρα διατὶ ἐμνημόνευσα τὴν περίπτωσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Διότι εἰς τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσαγάγωμεν, ὁ δικαστής, πρὸς μόρφωσιν τῆς δικαστικῆς του κρίσεως περὶ ἐλευθέρας μισθώσεως, θὰ εὑρίσκεται πρὸ τοῦ ἰσχυρισμοῦ τοῦ ἰδιοκτήτου, ὅτι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ καθορίζεται ηὐξημένον μίσθωμα ὅταν παραπλεύρως ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα πληρώνῃ 245.000 δραχ. καὶ θὰ εἴπῃ ὁ ἰδιοκτήτης, δὲν θὰ μοῦ δώσητε ἐμένα 200 ἢ 100; Ἰδοὺ διατί ἐμνημόνευσα τὴν περίπτωσιν. Ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας μὲ ἐμέμφθη, ὅτι ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοθέτημα διὰ τοῦ ὁποίου ἐζήτουν ἐξουσιοδότησιν διὰ τὸ νέον ἐνοικιοστάσιον, εἰς παρατήρησιν τοῦ ἰδίου κ. συναδέλφου ἐὰν ἤμην διατεθειμένος νὰ περιλάβω εἰς αὐτὸ καὶ τὰς ἐλευθέρας μισθώσεις, εἶπον ὄχι, διότι τὸ ἐνοικιοστάσιον δὲν ἔχει καμμίαν θέσιν μὲ τὰς ἐλευθέρας μισθώσεις, ἀλλὰ καὶ διότι κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν εἶναι σωστὸ νὰ θίγωμεν τὴν τάξιν τῶν ἐλευθέρων συμβάσεων. Τὸ εἶπον αὐτὸ καὶ τὸ πιστεύω, ἀλλὰ ἐξ ἴσου πιστεύω, ὅτι ἡ βάσις τῶν ἐλευθέρων συμβάσεων εἰς μίαν εὐνομουμένην πολιτείαν καὶ ἕνα Κράτος δικαίου, εἰς ἕνα Κράτος διεπόμενον ἀπὸ ἠθικὰς ἀρχὰς ἡ ἠθικὴ τάξις παρεβιάσθη ἀπὸ ὀλίγους, ἐλαχίστους ἰδιοκτήτας, οἱ ὁποῖοι, ἐπωφελούμενοι τῆς μικρᾶς προσφορᾶς καταστημάτων ἐζήτησαν μὲ ἐξοργιστικὴν βουλιμίαν, καθορισμὸν ὑψηλοτάτου μισθώματος. Δὲν εὑρίσκομαι, λοιπόν, ἐγὼ ἐν ἀντιφάσει. Ἐμνημόνευσεν, ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἡμεῖς δεσμεύομεν τὴν ἰδιοκτησίαν διὰ μίαν περίοδον 2–3 ἐτῶν. Καὶ ἐρωτῶ: Ποῦ βλέπει τὰ δύο χρόνια εἰς τὸ νομοθέτημα; Τὸ νομοθέτημα ζητεῖ μίαν προθεσμίαν ὀλίγων μηνῶν διὰ νὰ δοθῇ εὐκαιρία εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ρυθμίσῃ τὸ θέμα. Ποῦ εὑρῆκε τὰ δύο αὐτὰ χρόνια; Ἄν πρόκειται μὲ τέτοια πράγματα νὰ ἀντιτίθεσθε εἰς τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι σωστόν. Ἐκεῖνοι μόνον θὰ εὑρίσκωνται ἐν τάξει καταψηφίζοντας τὸ νομοσχέδιον, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, διότι τὸ νομοσχέδιον δὲν θεσπίζει ἐπαγγελματικὴν στέγην, ζητεῖ ὅμως, προθεσμίαν διὰ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα καὶ νὰ εἰσαγάγῃ τὸ νομοθέτημά της. Μᾶς εἶπον καὶ στὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν: Σὲ 5 ὧρες δὲν κάμνετε ἕνα νομοθέτημα. Κάμνομεν, ἂν πρόκειται νὰ πάρωμεν κἄτι τι ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ νὰ ἀντιγράψωμεν τὸ κείμενον, ἀλλὰ ἔργον τοῦ νομοθέτου δὲν εἶναι ἡ ἀντιγραφὴ ξένων θεσμῶν, εἶναι ἡ μελέτη τῶν ξένων θεσμῶν, ποῖαι διατάξεις ἐξ αὐτῶν ἠμποροῦν νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὸν τόπον μας, ἡ μελέτη δηλαδὴ τῶν Ἑλληνικῶν συνθηκῶν. Καὶ διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀνάγκην ὀλίγου τινὸς χρόνου. Διατί εἴπομεν 31 Δεκεμβρίου: ΜΕΑ ΚΟΥΛΠΑ, δικό μου τὸ σφάλμα, κ.κ. συνάδελφοι, ἐντολὴν ἔλαβα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργός, νὰ εἰσαγάγω κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον. Ἡ διατύπωσίς του εἶναι ἐμὴ καὶ ἡ διατύπωσις ἡ τεθεῖσα ἐμή. Πῶς ἐσκέφθην; Ἠθέλησα νὰ δώσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν εὐρέως τὸ ἀπαιτούμενον περιθώριον χρόνου νὰ συμπληρώσῃ τὰς μελέτας της καὶ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἕνα ἄρτιον σχέδιον νομοθετήματος. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ περιώρισε τὴν προθεσμίαν αὐτὴν μέχρι 31 Αὐγούστου, δὲν τὸ δέχομαι, ὄχι ἀπὸ ἐγωϊσμόν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὁ χρόνος πιθανὸν νὰ μὴ μᾶς ἀρκέσῃ. Γνωρίζω, ἐπίσης, ὅτι κατὰ τοὺς μῆνας Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον θὰ ἐργάζεται ἡ Βουλὴ καὶ εἰς τὴν Βουλὴν νομοθέτημα περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, δὲν θὰ περάσῃ, λόγῳ τῆς φύσεως τοῦ θέματος καὶ λόγῳ τοῦ τρόπου διεξαγωγῆς τῶν νομοθετικῶν ἐργασιῶν εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ διὰ τοῦτο, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλήν, νὰ δεχθῶμεν προθεσμίαν τὴν 31ην Ὀκτωβρίου, δηλαδὴ τὸ ὅριον τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35. Μοῦ διετυπώθη ἡ εὐχή, νὰ θέσω βραχυτέραν προθεσμίαν καὶ συγχρόνως νὰ ζητήσω ἐξουσιοδότησιν, ὅπως διὰ διατάγματος ἢ δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ, παρατείνεται ἡ προθεσμία. Πρὸς τί ὅμως; Ἄν ἡ Κυβέρνησις κατορθώσῃ, ὡς ἐλπίζομεν νὰ κατορθώσῃ, νὰ ἔχῃ τὸ νομοθέτημά της ἐγκαίρως ἕτοιμον, δὲν θὰ ἐξαντλήσωμεν τὴν προθεσμίαν, ἂν μᾶς λείψῃ ὀλίγος τις χρόνος, διατί νὰ ἀπευθυνθῶμεν πάλιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ζητοῦντες τὴν παράτασιν; Ἰδού, λοιπόν, διὰ ποίους λόγους νομίζω, ὅτι ὁ καθορισμὸς τῆς 31ης Ὀκτωβρίου, εἶναι ὁ εὔλογος χρόνος. Τὸ ὅριον αὐτοῦ τοῦ χρόνου, κ.κ. βουλευταί, δὲν εἶναι σταθερόν, ἀμετάβλητον, δὲν εἶναι συνταγματικὴ διάταξις, δὲν εἶναι περιοριστικὴ διάταξις, εὐχέρεια διὰ τὴν Κυβέρνησιν εἶναι, νὰ ἔχῃ τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἀπὸ τὸ σχέδιον νόμου, ὅπως τὸ ὑπέβαλεν ὁ Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης, ἀπήλειψε τὰ γραφεῖα. Ὀρθῶς τὰ ἀπήλειψε. Διατί, ἀφοῦ εἶναι ὀρθῶς, ἐγὼ τὰ περιέλαβον. Ἂν δὲν τὰ εἶχον περιλάβει ἐφοβήθην, ὅτι θὰ εὕρισκα ἐδῶ τὴν ἀντίστροφον ἀντίρρησιν, διατί δὲν βάζεις καὶ τὰ γραφεῖα καὶ τρέχα γύρευε νὰ δικαιολογήσω ἐγώ, ὅτι τὰ γραφεῖα εἶναι πολλὰ καὶ οἱ ἰδιοκτῆται ψάχνουν νὰ εὕρουν μισθωτὰς διὰ τὰ γραφεῖα καὶ δὲν εὑρίσκουν καὶ διὰ τοῦτο ἐπροτίμησα νὰ τεθῇ τὸ θέμα ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ νὰ μᾶς εἴπουν, οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς λέγουν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη. Ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη τὸ δέχομαι, καὶ δέχομαι καὶ ἐγὼ τὴν ἀπάλειψιν τῶν γραφείων.

§162Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Κατ’ ἀρχήν, συμφωνοῦμεν, κ. Ὑπουργέ, ὅτι εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, Ἀθήνας, Πειραιᾶ καὶ Θεσσαλονίκην, δὲν ὑπάρχει ἔλλειψις γραφείων, ἀλλὰ ὑπάρχει μεγάλη ἔλλειψις εἰς τὰς ἐπαρχίας. Δι’ αὐτὸ ἐγὼ ἐπέμεινα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, νὰ μὴ γίνῃ ἀπάλειψις τῆς λέξεως γραφείων. Δὲν πρέπει νὰ σκεπτώμεθα μόνον τὰ γραφεῖα τῆς πρωτευούσης καὶ τῆς συμπρωτευούσης, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐπαρχιῶν.

§163Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ.κ. συνάδελφοι, περὶ ὅλων τῶν θεμάτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀπόλυτος ὁμοφωνία. Ἀνθρώπινον κατασκεύασμα εἶναι καὶ τὸ μὲν καὶ τὸ δὲ καὶ συνεπῶς, ὑπόκειται εἰς κρίσεις καὶ ἐπικρίσεις περὶ ἀτελείας, ἐγὼ ἀποδέχομαι τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, πρὸς ἀπάλειψιν τῶν γραφείων. Ἐλέχθη, ἐπίσης, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον τῆς μειοψηφίας, ἀπὸ ἀπόψεως νομοθετικῆς, νὰ μεταβληθῇ ἡ σειρὰ τῶν φράσεων καὶ νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, ἀφ’ ἑνὸς νὰ παρατείνῃ τὸν χρόνον τῆς μισθώσεως καὶ ἀφ’ ἑτέρου, νὰ δίδῃ ἀναστολὴν ἐκτελέσεως τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων. Φοβοῦμαι, πεποιθώς, ὅτι μία τοιαύτη παροχὴ νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, νὰ θέτῃ κανόνα δικαίου καὶ νὰ λέγῃ κυριαρχικά, παρατείνω τὸν χρόνον μισθώσεως, εἶναι ἀνεπίτρεπτον, ἀντισυνταγματικὸν καὶ δὲν τὸ δέχομαι. Δέχομαι τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως τὴν ἔχομεν ὑποβάλει καὶ παρακαλῶ, νὰ τεθῇ μόνον πρὸς διασαφήνισιν εἰς τὸ ἄρθρον 2 τὸ ἑξῆς: Λέγομεν εἰς τὸ ἄρθρον 2 «ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν δύναται, κατὰ τὰ ἄρθρα 634 καὶ ἑπόμενα τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, νὰ χορηγήσῃ ἀναστολὴν ἐκτελέσεως τὸ πολὺ μέχρι 31 Ὀκτωβρίου — τώρα — ἐπὶ ἐξωστικῶν ἀποφάσεων, διὰ λῆξιν τοῦ χρόνου μισθώσεως ἐπὶ τῶν ἐν τῇ παραγράφῳ 1 τοῦ παρόντος μισθωτικῶν σχέσεων». Φοβοῦμαι, ὅτι μὲ τὴν διατύπωσιν αὐτήν, πιθανόν, ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν, νὰ εἴπῃ, ἂν αὐτὸ ἀφορᾷ τὰς ἐξωστικὰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐκδοθοῦν μετὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ παρόντος, ἀλλὰ ἐξωστικαὶ ἀποφάσεις διὰ χρόνον λήξεως τῆς μισθώσεως, μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ παρόντος, θὰ ἐκδοθοῦν, διότι ὁ κανὼν δικαίου, ὅτι ἀναστέλλεται ἡ λῆξις, τίθεται εἰς τὸ ἄρθρον 1 καὶ διὰ τοῦτο προσθέτω: «Ἐξωστικαὶ ἀποφάσεις, ἐκδοθεῖσαι πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος διὰ λῆξιν τοῦ χρόνου μισθώσεως κλπ....», ἐπιτρέψατέ μου, νὰ ἀναγνώσω, πῶς διατυποῦται τὸ νομοσχέδιον μὲ αὐτὰς τὰς διορθώσεις. ἄρθρον 1ον: ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος, ἀναστέλλεται ἡ λῆξις τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, τῶν καταστημάτων, μέχρι 31ης Ὀκτωβρίου 1965. Δεύτερον: Ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν, δύναται κατὰ τὰ ἄρθρα 634 ἑπόμενα, τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, νὰ χορηγήσῃ ἀναστολὴν ἐκτελέσεως, τὸ πολὺ μέχρι 31ης Ὀκτωβρίου 1965, ἐπὶ ἐξωστικῶν ἀποφάσεων ἐκδοθεισῶν πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος, διὰ λῆξιν τοῦ χρόνου μισθώσεως τῶν ἐν τῇ παραγράφῳ 1 τοῦ παρόντος μισθωτικῶν σχέσεων. Τρίτον: Αἱ διατάξεις τῆς προηγουμένης παραγράφου, δὲν ἐφαρμόζονται εἰς περίπτωσιν ἀνοικοδομήσεως τοῦ μισθίου καταστήματος, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος».

§164Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ αἰτιολογία, τὴν ὁποίαν εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν μὲ πείθει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ λέξις «δύναται». Χάριν τῆς ἑνιαίας ρυθμίσεως καὶ τῆς ἰσονομίας, δι’ ὅλους τοὺς μισθωτούς, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ λέξις «δύναται», διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ, οὔτε μία ἐξαίρεσις, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Πρόεδρος Πρωτοδικῶν, νὰ μὴ χορηγῇ τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐξωστικῆς ἀποφάσεως.

§165Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι τυχαία ἡ διατύπωσις. Ἔχω σκεφθῆ τὴν παρατήρησιν. Δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Πρόεδρον νὰ κρίνῃ, βάσει τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν, εἰς ἑκάστην περίπτωσιν, ἐὰν πρέπει ἢ ὄχι, νὰ δοθῇ ἡ ἀναστολή, ἐὰν δηλαδὴ αἱ οἰκονομικαὶ δυνατότητες τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου, δικαιολογοῦν τὴν ἀναστολήν. Βλέπετε, ὅτι γραμμὴ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι ἀπολύτως, ἡ δέσμευσις τῆς ἰδιοκτησίας, οὔτε μὲ τὸ νομοθέτημα αὐτό. Ὁ Πρόεδρος θὰ κρίνῃ. Ἐὰν κρίνῃ, ὅτι αἱ εἰδικαὶ συνθῆκαι, ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν, δικαιολογοῦν τὴν ἀναστολὴν ἐκτελέσεως τῆς ἀποφάσεως, νὰ τὸ κάνῃ.

§166Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Μὲ τὴν δυνητικὴν διατύπωσιν, διαιρεῖτε τὴν ἑνιαίαν ρύθμισιν τῶν μισθώσεων, διότι ἐνδεχομένως, εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, ἐφ’ ὅσον ὁ Πρόεδρος Πρωτοδικῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μὴ ἀναστείλῃ τὴν ἐξωστικὴν ἀπόφασιν, νὰ κάμῃ κἄτι διάφορον τοῦ σκοποῦ τοῦ νομοθετήματος. Νομίζω, ὅμως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τοῦ δοθῇ αὐτὸ τὸ δικαίωμα. Καλῶς εἴπατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι πρέπει νὰ προστατευθῇ ἡ ἐπαγγελματικὴ στέγη καὶ ἡ ρύθμισις νὰ καταλάβῃ καὶ τὰς ληξάσας ἤδη μισθώσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐξεδόθη ἐξωστικὴ ἀπόφασις. Διατί νὰ ὑπάρξῃ διάφορος μεταχείρισις, ἔστω καὶ ἐπὶ ἐλαχίστων περιπτώσεων; Νὰ ἔχῃ τὸ παράπονον ἐκεῖνος, καθ’ οὗ ἐξεδόθη μία ἐξωστικὴ ἀπόφασις, ὅτι τὸν ἠδίκησε ὁ Πρόεδρος. Ἢ θὰ ἀναστείλωμεν ἑνιαίως ὅλας τὰς μισθώσεις ἢ ὄχι.

§167Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Σεῖς δηλαδὴ προτείνετε νὰ τεθῇ «χορηγεῖ», κατὰ τὴν διάταξιν καὶ ὄχι «δύναται», δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§168Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶμαι δικηγόρος τῆς μαχομένης δικηγορίας καὶ ἔχω πολλὰς περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν περάσει ἀπὸ τὰ χέρια μου καὶ εἶδον, ὅτι εἰς ὡρισμένας ἐξ αὐτῶν, ὁ Πρόεδρος Πρωτοδικῶν, ὑπέκειτο εἰς πιέσεις.

§169Δ. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ διέκοπτον, ἀλλὰ ἐπειδὴ παρενεβλήθη ἡ διακοπὴ τοῦ κ. συναδέλφου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προσθέσω ὀλίγα τινά. Κατὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἔγινε πρὸ δύο μηνῶν εἰς τὴν Βουλήν, τὸ πνεῦμα ὅλων μας ἦτο, ὅτι ὁ Πρόεδρος θὰ κρίνῃ τὰς διαφοράς. Ἐδέχθημεν τότε τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Προέδρου, ὥστε οὔτε οἱ ἰδιοκτῆται νὰ πιέζουν τοὺς μισθωτάς, οὔτε οἱ μισθωταὶ τοὺς ἰδιοκτήτας.

§170Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Νομίζω, ὅτι εἴτε τὸ ἕνα δεχθῶμεν, εἴτε τὸ ἄλλο, περιεχόμενον δὲν ὑπάρχει εὐρύ. Διότι, σὲ δύο–τρεῖς μῆνες, τελειώνει τὸ πρᾶγμα. Ἔτσι ἔχει διαμορφωθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ παρακαλῶ, τὴν Βουλήν, νὰ τὸ ἀποδεχθῇ.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοσχέδιον ἔχει τελικῶς διατυπωθῆ ὡς ἑξῆς: 1. Ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος ἀναστέλλεται ἡ λῆξις τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, τῶν καταστημάτων, μέχρι τῆς 31ης Ὀκτωβρίου 1965. 2. Ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν, χορηγεῖ κατὰ τὰ ἄρθρα 634 ἑπόμενα, Πολιτικῆς Δικονομίας, ἀναστολὴν ἐκτελέσεως, τὸ πολὺ μέχρι τῆς 31ης Ὀκτωβρίου 1965, ἐπὶ ἐξωστικῶν ἀποφάσεων, ἐκδοθεισῶν πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος, διὰ λῆξιν τοῦ χρόνου μισθώσεως τῶν ἐν τῇ παραγράφῳ 1 τοῦ παρόντος μισθωτικῶν σχέσεων. 3. Αἱ διατάξεις τῶν προηγουμένων παραγράφων, δὲν ἐφαρμόζονται εἰς περίπτωσιν ἀνοικοδομήσεως τοῦ μισθίου καταστήματος, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος.

§172Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔγινε μία διατύπωσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. Μέχρι τώρα, εἴχομεν ἄλλην διατύπωσιν. Τώρα ἔχομεν νέαν διατύπωσιν.

§173Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν ὑπάρχει νέα διατύπωσις. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἔγινε, εἶναι, ὅτι ἀπηλείφθησαν τὰ γραφεῖα καὶ διεσαφηνίσθη, ὅτι ὁ Πρόεδρος Πρωτοδικῶν, νὰ χορηγῇ ἀναστολὴν ἐκτελέσεως, κατὰ τὰς διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, ἐπὶ ἀποφάσεων ἐξωστικῶν, αἱ ὁποῖαι, ἐνδεχομένως, ἐξεδόθησαν πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος. Ἐάν, οἱ κ.κ. συνάδελφοι, θέλουν νὰ ὁμιλήσουν, ἔχουν ὅλο τὸ δικαίωμα. Δικαίωμά τους, εἶναι ἐλεύθεροι. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, παρακαλῶ, εἶναι νὰ περιορισθοῦν αἱ ὁμιλίαι μόνον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἐὰν θέλουν, οἱ κ.κ. συνάδελφοι, νὰ ὁμιλήσουν εὐρύτερον καὶ περὶ τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, θὰ παρεκάλουν νὰ τὸ ἀναβάλουν, ἕως ὅτου ἔλθῃ τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλήν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν συζήτησιν περὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης, δὲν θὰ εἰσέλθω, ὄχι διότι δὲν σέβομαι τὰς γνώμας τῶν κ.κ. συναδέλφων, ἀλλὰ διότι, νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ συζήτησις, δὲν ἔχει πρακτικὸν σκοπὸν σήμερα. Αὐτὴν τὴν παράκλησιν ἔχω νὰ διατυπώσω.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπεβλήθη, πρὸς τὸ Προεδρεῖον, ἡ ἑξῆς πρότασις, ὑπογραφομένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν: Πρὸς Τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Προτείνομεν, ὅπως ἡ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀναστολῆς λήξεως τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, καταστημάτων καὶ γραφείων», διεξαχθῇ κατὰ τὴν κανονικὴν διαδικασίαν, εἰς δύο συζητήσεις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 31 Μαΐου 1965 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Α. Ταλιαδοῦρος, Ε. Καλαντζῆς, Π. Γυιόκας, Ε. Ἀνερούσης, Ι. Ἰορδάνογλου, Κ. Στεφανόπουλος, Α. Περρωτῆς, Γ. Βογιατζῆς, Δ. Βρανόπουλος, Α. Πρωτοπαπαδάκης, Λ. Μπουρνιᾶς, Α. Γεροκωστόπουλος, Μ. Μυριδάκης, Π. Σταυρόπουλος, Τ. Μιχαηλίδης, Α. Θεοδοσιάδης, Δ. Θανόπουλος, Α. Παπαλουκᾶς. Συνεπῶς, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, θὰ συζητηθῇ κατὰ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν τῶν δύο συνεδριάσεων.

§175Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν εἶναι ἔνστασις ἀπαρτίας αὐτή.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, μοῦ ὑπεβλήθη ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἐνόμισα, ὅτι πρόκειται περὶ ἐνστάσεως ἀπαρτίας.

§177Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐφ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον θὰ συζητηθῇ εἰς δύο συζητήσεις, συνιστῶ καὶ παρακαλῶ, διὰ νὰ τηρῆται ὁ Κανονισμὸς καὶ τὸ Προεδρεῖον νὰ σέβεται τὴν διαδικασίαν τῆς ψηφίσεως τῶν νόμων, νὰ ἐκτυπωθῇ αὐτὸ τὸ καινούργιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχω ἐγώ, τοὐλάχιστον, ὑπ’ ὄψει μου, νὰ ἴδωμεν ἐὰν ὑπάρχουν μεταβολαί.

§178Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Μίαν λέξιν μόνον.

§179Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Μία λέξις, ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ μεγάλας συνεπείας.

§180Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δικαίωμα τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ ζητήσῃ τὴν συζήτησιν εἰς δύο συνεδριάσεις. Θὰ παρακαλέσω, νὰ τὸ ψηφίσωμεν σήμερον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ποὺ θὰ ἔχῃ ἐκτυπωθῇ, νὰ κάμουν τὰς παρατηρήσεις των, οἱ κ.κ. συνάδελφοι.

§181Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἂς γίνῃ ἡ πολυγράφησις. Ἂς γραφῇ εἰς τὸν πολύγραφον καὶ ἐν τῷ μεταξύ, ἂς συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, διὰ νὰ τὸ ἴδωμεν γραμμένο.

§182Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν λέγει τίποτε. Ἡ μόνη μεταβολὴ εἶναι, ὅτι βγαίνουν τὰ γραφεῖα.

§183Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς φοβοῦμαι, ὅταν ὁμιλῆτε μὲ τόσον γλυκὸν τρόπον.

§184Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐκεῖ ὅπου ἔχω θητεύσει, εἰλικρινῆ γλῶσσαν ἔμαθα.

§185Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Προτιμῶ νὰ τὸ ἴδω γραμμένον.

§186Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ νὰ ψηφίσωμεν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον. Οἱ κ.κ. συνάδελφοι, δὲν καταλαβαίνουν, ὅτι ἀπαλείφεται ἡ λέξις «γραφεῖα».

§187Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ἔχει ἀναδρομικὴν ἰσχύν.

§188Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὄχι, καμμίαν. Ἁπλῶς, λέγει, ὅτι «ἡ ἐκτέλεσις ἐξωστικῶν ἀποφάσεων, ἀναστέλλεται μέχρι 31ης Ὀκτωβρίου».

§189Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἀναδρομικότης εἶναι αὐτό. Δὲν εἶναι, λοιπόν, μόνον ἡ ἀπάλειψις τῶν γραφείων.

§190Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι τὸ ἴδιον.

§191Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι.

§192Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, νὰ πολυγραφηθῇ καὶ νὰ τὸ ψηφίσωμεν σήμερον, εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§193Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς πληροφορήσητε ὑπευθύνως, εἶσθε διατεθειμένος νὰ δεχθῆτε τροπολογίας, ναὶ ἢ ὄχι;

§194Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὄχι, ὄχι ἀπὸ ἐγωϊσμόν, ἀλλὰ ζητοῦμεν μόνον μίαν ἀναστολὴν ἐκτελέσεως, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἑτοιμάσωμεν τὸ πάγιον νομοθέτημα, περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίζεται ἡ συζήτησις. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§196Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργός, ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν θὰ δεχθῇ καμμίαν τροπολογίαν. Εἶπεν, ἐπίσης, ὅτι θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ διατύπωσις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν καὶ συνεπῶς, θὰ ἀναμείνωμεν διὰ νὰ τὴν ἀναγνώσωμεν. Ἐν τῷ μεταξύ, δι’ ὀλίγων, θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Κύριε Πρόεδρε, ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ἐζήτησε τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ συνεπῶς τηρεῖ τὴν γραμμὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, ἐζήτησε τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ αὐτομάτου καὶ τὴν χορήγησιν δι’ ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου. Ὁ κ. Ὑπουργός, εἶπεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶναι παρὰ μία τρίμηνος παράτασις, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ἀπὸ τὴν Βουλήν, διὰ νὰ δοθῇ ὁ χρόνος εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἑτοιμάσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ὁ κ. Ἡλιοῦ, ὑπῆρξε συνεπὴς πρὸς τὰς ἀρχάς του, ἐὰν ἠμποροῦσε νὰ καταργήσῃ τὴν ἰδιοκτησίαν, θὰ τὸ ἔκαμνεν εὐχαρίστως. Ἀπὸ ὅσα ὁ καθεὶς ἀνέπτυξε, βγαίνει τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὅλοι τους ἐμμένουν εἰς τὰς ἀντιλήψεις των. Ἡμεῖς, οἱ βουλευταί, τὸ θεωροῦμεν τὸ θέμα, κοινωνικὸν–ἐθνικὸν καὶ ἑπομένως, ὑπερκομματικόν. Ὁ κ. Ἡλιοῦ, ὡμίλησε περὶ ἀστῶν καὶ συμφερόντων. Ἐγὼ θὰ τοῦ δώσω ἀπάντησιν, ἀποδεικνύουσαν, ὅτι ὑπεράνω ἀστικῶν συμφερόντων, ὑπάρχει καὶ ἠθική. Εἶμαι ἐπαγγελματίας ἰατρὸς καὶ διετήρουν κλινικήν, διὰ τὴν ὁποίαν κατέβαλον τοιοῦτον ἐλεύθερον μίσθωμα, ὥστε θὰ ἠδυνάμην κάλλιστα, ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν, νὰ τὴν εἶχον ἀγοράσει. Ἔληξεν ἡ μίσθωσις. Τὸ ἀκίνητον ἦτο τῆς Ἐμπορικῆς Τραπέζης. Μετὰ τὴν λῆξιν τῆς μισθώσεως, ἔπρεπε νὰ γίνῃ δημοπρασία, διὰ τὴν ἐνοικίασιν. Ἔγινε δημοπρασία, δὲν εὑρέθη κανεὶς νὰ τὸ μισθώσῃ, ἐγένετο ξανὰ καὶ πάλιν συνέβη τὸ ἴδιον καὶ ἤμουν ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος προσέφερον τὸ ἥμισυ τοῦ μισθίου, τὸ ὁποῖον ἐπλήρωνον, ὅταν ἤμουν μισθωτής. Ἦλθεν, ὅμως, ἡ Τράπεζα καὶ μοῦ ἐζήτησε νὰ τὸ ἐκκενώσω. Θὰ ἠδυνάμην νὰ προσφύγω εἰς τὴν δικαιοσύνην, ἀλλὰ δὲν τὸ ἔπραξα, διότι ὑπεράνω τοῦ συμφέροντός μου, εἶναι ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος. Ἡ Κυβέρνησις ἀντιφάσκει πρὸς ἑαυτήν. Λέγει, ὅτι θὰ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἰσχυριζομένη, ὅτι ὑπάρχει εὐμάρεια κλπ. Παρ’ ὅλα ταῦτα, οὐσιαστικά, σπεύδει νὰ ἀναστείλῃ τὴν λῆξιν. Μᾶς εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ τὴν Τράπεζαν. Ἡ Τράπεζα, κ. Πρόεδρε, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ὁπουδήποτε γραφεῖα, διότι δύναται νὰ ἔχῃ γραφεῖα πλησίον καὶ ὄχι ἐπὶ τῆς πλατείας Ὁμονοίας ἢ Συντάγματος. Καὶ ἂν ἀκόμη ἐπλήρωνεν ἡ Τράπεζα, δὲν ἐπρόκειτο νὰ καταστραφῇ, τὸ δὲ Κράτος, θὰ εἰσέπραττεν ἀνάλογον φόρον. Κάθε νόμισμα, ὡς γνωστόν, ἔχει δύο ὄψεις. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι, κ. Ὑπουργέ, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐλεύθερες χαμηλὲς μισθώσεις, κτίζουν βίλλες καὶ ὅμως, θέλουν νὰ προστατευθοῦν αὐτομάτως καὶ οὐχὶ διὰ προσφυγῆς εἰς τὴν δικαιοσύνην. Ὅταν, κ.κ. συνάδελφοι, ἐκλήθην νὰ συμμετάσχω εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, συζητουμένου τοῦ νόμου περὶ 35ετίας, ἠρνήθην, διότι ἐθεώρουν τὸν νόμον αὐτὸν ἀντισυνταγματικόν. Εἶπον δέ, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ καταφύγωμεν εἰς νόμον καὶ ἂν ἕνας Ὑπουργός, θέλῃ νὰ ἐκκαθαρίσῃ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου του, θὰ ἠμποροῦσε νὰ φωνάξῃ τὸν εἰσαγγελέα καὶ νὰ διώξῃ ὅσους ἔπρεπε νὰ ἀπολυθοῦν καὶ ὄχι νὰ γίνῃ αὐτὸ ποὺ ἔγινε σήμερα, νὰ ἀπολυθοῦν ὑπάλληλοι καὶ νὰ τοὺς ἐπαναφέρωμεν ξανά, ὡς εἰδικοὺς συμβούλους. Ἐδικαιώθην, κ.κ. συνάδελφοι. Τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, διὰ ψήφων 9 κατὰ 8, ἔκρινε συνταγματικὸν τὸν νόμον καὶ ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, ἀπὸ τὴν διαφορὰν τῶν ψήφων, ἔκρινε βάσει σκοπιμότητος, διότι ἄλλως, θὰ ἐδημιουργεῖτο κοινωνικὸς σάλος. Ἄς μὴ μεμφώμεθα τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἢ τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὅταν εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὰς ἀντιλήψεις μας. Ἐγώ, κ.κ. συνάδελφοι, σεβόμενος τὸν ἑαυτόν μου καὶ τὸ Σύνταγμα, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ὡρκίσθην, δηλῶ, ὅτι δὲν θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον, διότι, δυστυχῶς, ἐμάθαμεν ὅλοι νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ Συντάγματος, ἀλλὰ κἄθε φορὰ νὰ τὸ καταπατοῦμεν, ἀναλόγως τῶν συμφερόντων μας.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ἐπειδὴ εἶναι ἐγγεγραμμένοι πολλοὶ νὰ ὁμιλήσουν, ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, τὸ ἰδικόν σας νομοσχέδιον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε.

§198Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν, νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον καὶ νὰ γίνῃ συζήτησις κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§199Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὄχι. Θὰ θέσωμεν εἰς ψηφοφορίαν τροπολογίας. Θὰ διεξαχθῇ κανονικῶς συζήτησις.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Στεφανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§201Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ ἔλαβεν ἀπόφασιν νὰ συζητηθῇ τὴν Πέμπτην τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἡ ἀπόφασις ἐλήφθη ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ συνεζητεῖτο σήμερον τὸ νομοσχέδιον τοῦ Πηνειοῦ. Παρακαλῶ, τὴν Βουλήν, ὅπως δεχθῇ καὶ ψηφίσῃ εἰς αʹ συζήτησιν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Πηνειοῦ».

§202Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω εἴπει καὶ ἄλλοτε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν καθορίζει ποῖα σχέδια νόμων θέλει νὰ συζητήσῃ. Ἡμεῖς ἐπειγόμεθα νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ Πηνειοῦ», ἂς συνεννοηθῇ τὸ Προεδρεῖον μὲ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ τὸ ἐγγράψουν πρῶτον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς ἑπομένης συνεδριάσεως.

§203Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει ἡ λύσις. Νὰ γίνῃ δεκτὸν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου καὶ μετὰ ταῦτα, νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ σχεδίου νόμου, ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ Προεδρεῖον θὰ συνεννοηθῇ μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ποῖον σχέδιον νόμου θὰ ἐγγραφῇ πρῶτον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Πέμπτης.

§205Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, νὰ συζητηθῇ πρῶτον, τὴν προσεχῆ Πέμπτην, τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ μεταβιβάσω τὰς ἀπόψεις τῆς Βουλῆς εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ θὰ ληφθῇ σχετικὴ ἀπόφασις.

§207Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα διὰ τὸ σχέδιον νόμου τοῦ Πηνειοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἐπείγεται νὰ τὸ ψηφίσῃ. Ἐὰν ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ συζητηθῇ τὴν Πέμπτην πρῶτον τὸ σχέδιον νόμου τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἐλήφθη ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ συνεζητούσαμεν σήμερον τὸ νομοσχέδιον «περὶ Πηνειοῦ». Παρακαλῶ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον «περὶ Πηνειοῦ», ἐγγραφῇ πρῶτον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Πέμπτης.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Στεφανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§209Κ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπαντῶντες, οἱ κ.κ. Ὑπουργοί, εἰς τὸν εἰσηγητὴν τῆς μειοψηφίας, εἶπον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται σύγχυσις τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου μὲ τὸ ὑπὸ μελέτην σχέδιον νόμου «περὶ ἐνοικιοστασίου», τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ λίαν προσεχῶς πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν ἡ Κυβέρνησις. Καὶ εἶπον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται σύγχυσις, διότι τὸ παρὸν νομοσχέδιον δίδει προσωρινὴν λύσιν. Διαφωνῶ μὲ τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, διότι ἡ Κυβέρνησις προέκρινε τὸ παρὸν σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνοικιοστάσιον καὶ εἶναι ἐνοικιοστάσιον, διότι παρατείνει ἐνοικιοστασιακὰς διατάξεις. Τουλάχιστον, ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς εἴπῃ, τί λέγει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καταρτίζει καὶ τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον, νὰ μᾶς ἔλεγεν, ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ποὺ καταρτίζει δίδῃ λύσιν εἰς τὰ θέματα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἀλλά, κ.κ. συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις, δὲν μελετᾷ σήμερον τὰ θέματα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Τὰ μελετᾷ ἀπὸ τὴν 2αν Δεκεμβρίου καὶ μέχρι σήμερον, δὲν ἔδωσε λύσιν εἰς τὰ θέματα αὐτά. Ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἔχει ἀνάγκην ἐνοικιοστασίου, ἔχει ἀνάγκην πολιτικῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἐδημοσίευσε Β.Δ., κατόπιν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν, ἐδημοσίευσε Β.Δ., θὰ ἔλεγα, τὸ τολμηρότερον, διότι διὰ τοῦ Διατάγματος καὶ αὐξήσεις μισθωμάτων προέκρινε καὶ τακτὴν ἡμέραν λήξεως τῶν μισθωμάτων καθώριζεν. Τὸ Β.Δ. τὸ ὁποῖον ἐδημοσίευσεν ἡ Κυβέρνησις, ἀπεκηρύχθη ἀπὸ μέλος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ἐδήλωσεν, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἀναστείλῃ τὸ Β.Δ., διὰ τοῦ ὁποίου ἐχορηγήθησαν αἱ αὐξήσεις τῶν μισθωμάτων καὶ καθωρίσθη τακτὴ ἡμέρα λήξεως τῶν μισθώσεων. Ἡ Κυβέρνησις δὲν γνωρίζει, ποίαν γραμμὴν θὰ τηρήσῃ. Τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, εἶναι πρόκριμα. Θὰ ἔπρεπεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, νὰ μᾶς εἴπῃ, τί πρόκειται νὰ κάνῃ καὶ τί πρόκειται νὰ νομοθετήσῃ, διὰ τοῦ καταρτιζομένου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον του σχεδίου νόμου, τὸ ὁποῖον, ὅπως μᾶς εἶπε, θὰ φέρῃ συντόμως πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν. Ὡμίλησεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης, περὶ θεμιτοῦ μισθώματος. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, ποῖος θὰ πληρώνῃ τὸ θεμιτὸν μίσθωμα; Ὁ δικαστὴς θὰ καθορίσῃ τὸ θεμιτὸν μίσθωμα. Ἐφ’ ὅσον διὰ τοῦ δικαστοῦ θὰ καθορισθῇ τὸ θεμιτὸν μίσθωμα, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, τότε καὶ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου εἶναι ἐνοικιοστάσιον, διότι διὰ τούτου προβλέπεται ἡ παράτασις τῆς μισθώσεως.

§210Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀναστολὴ εἰς τὴν Δικονομίαν;

§211Κ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀναστολῆς. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀγορητὴς τῆς ἀριστερᾶς, ἐξηντλήθη ὑπὲρ τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Εἴμεθα καὶ ἡμεῖς ὑπὲρ τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, δι’ ὡρισμένας, ὅμως, περιπτώσεις. Τοῦτο πρέπει νὰ τονισθῇ. Ἐὰν θέλωμεν νὰ εὕρωμεν ὀρθὴν λύσιν, πρέπει νὰ κρίνωμεν ἑκάστην περίπτωσιν, κεχωρισμένως. Πρέπει νὰ ἐπιτύχωμεν μεταξὺ τῶν ἀντιτιθεμένων συμφερόντων εἰς τὴν ἐργασίαν. Ἡ μόνη δυνατὴ ἀντιμετώπισις τοῦ δημιουργηθέντος προβλήματος, εἶναι ἡ κατὰ περίπτωσιν κρίσις καὶ μόνον μὲ τὴν κατὰ περίπτωσιν κρίσιν, θὰ προστατεύσωμεν τὸν πτωχόν, ἀπὸ τοῦ πλουσίου, τὸν ἐκβιαζόμενον ἀπὸ τοῦ ἐκβιαστοῦ. Αὐτὸ τοῦτο τὸ δίκαιον ὑπαγορεύει τὴν ἄσκησιν τοῦ δικαιώματος, κατὰ τρόπον μὴ ἀντιβαίνοντα εἰς τὴν κρατοῦσαν κοινωνικὴν ἀντίληψιν περὶ δικαίου. Ὁ δικαστὴς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ κρίνῃ, ἐὰν τὸ δικαίωμα ἀσκῆται καταχρηστικῶς, ὅπερ ἀπαγορεύεται, κατὰ τὸ ἄρθρον 281 τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος. Εἰς τὰς περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας τὸ δικαίωμα, δὲν ἀσκεῖται καταχρηστικῶς, ἡ μίσθωσις θὰ λύεται καὶ ὁ μισθωτὴς θὰ ἐξώνεται. Ἐὰν ὁ δικαστὴς κρίνῃ, ὅτι ἡ ἄσκησις τοῦ δικαιώματος ἀντιβαίνει εἰς τὰ χρηστὰ ἤθη, καὶ ἀσκεῖται κατὰ τρόπον καταχρηστικὸν καὶ πάλιν, τότε, δὲν θὰ πρέπει νὰ παρατείνῃ τὴν μίσθωσιν, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ὑποχρεώνῃ τὸν ἐκμισθωτὴν νὰ καταβάλῃ εἰς τὸν μισθωτὴν μίαν ἀποζημίωσιν ἀπὸ 1–2 ἐτῶν μισθώματα. Καὶ μάλιστα, ἡ ἀποζημίωσις, νὰ μὴ ὑπολογίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταβαλλομένου μισθώματος, ἀλλὰ τοῦ ὑπὸ τοῦ ἐκμισθωτοῦ αἰτουμένου. Προεβλήθησαν, ὅμως, ἐπιχειρήματα τινὰ κατὰ τῆς λύσεως αὐτῆς, τὰ κυριώτερα τῶν ὁποίων εἶναι τὰ ἑξῆς: Ὅτι δῆθεν μία τοιαύτη λύσις, θὰ ἀγάγῃ εἰς τὴν δημιουργίαν πολλῶν δικαστικῶν ἀγώνων, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει, κατὰ τὸ δυνατὸν νὰ ἀποφύγωμεν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἀπὸ τοῦδε, θὰ πρέπει νὰ ψηφίσωμεν κἄτι ἀνάλογον μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ ὡς ὁριστικὸν μέτρον ἡ Κυβέρνησις, διὰ τὴν προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἀλλά, κ.κ. βουλευταί, ἐὰν θεσπίσωμεν ἓν τοιοῦτον μέτρον, πρέπει νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι δὲν θὰ καταλήξουν ἅπαντες εἰς τὰ δικαστήρια.

§212Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐτέθη τὸ ζήτημα, ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ αὐτομάτως παράτασις μέχρι τῆς 31ης Δεκεμβρίου ἢ ἐὰν αὕτη θὰ ἔπρεπε νὰ παρέχεται μέσῳ τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν καὶ διατυπώνετε τὴν παρατήρησιν, ὅτι δὲν θὰ τεθῇ ζήτημα δικαστικῶν ἀγώνων, διότι ἐλάχιστοι θὰ προσφύγουν. Θέλω νὰ σᾶς ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς, εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐρωτήσεως, τὴν ὁποίαν μοῦ ἐκάματε. Θὰ τεθῇ ζήτημα νὰ καταφύγουν εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, ποῖοι; Ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων ἔληξεν ἡ σύμβασις τῆς μισθώσεως; Διὰ ποῖον λόγον; Διὰ τὸ ἐνδεχόμενον, ὅτι ὁ ἐκμισθωτὴς θὰ ἀπαιτήσῃ ἀπὸ αὐτοὺς ὑψηλότερον μίσθωμα, ὑπερβαῖνον τὸ προσῆκον μέτρον. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ὁ μισθωτής, ληξάσης τῆς μισθώσεως δὲν θὰ δεχθῇ σύμβασιν μισθώσεως. Δὲν θὰ τοῦ εἴπῃ δῶσε μου τόσα, ἀλλὰ θὰ τοῦ εἴπῃ, φῦγε.

§213Κ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδὲ εἶναι πειστικὴ καθόλου ἡ ἐξήγησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος προϋποθέτει ἐκβιαστὰς μισθωτάς.

§214Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν ὡμίλησα περὶ ἐκβιαστῶν εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν καὶ δὲν δέχομαι τὸν χαρακτηρισμὸν δι’ οὐδένα, οὔτε διὰ τοὺς ἰδιοκτήτας, οὔτε διὰ τοὺς μισθωτάς. Ἀντιθέτως, ὅταν μοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία θὰ ἀναπτύξω, ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης πολὺ περισσότερον ἀπὸ τὸν μισθωτήν.....

§215Κ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ὁ ἐκμισθωτὴς δὲν θὰ ζητήσῃ ηὐξημένον μίσθωμα, ἀλλὰ θὰ ἀξιώσῃ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ μισθωτοῦ. Τὸν πληροφορῶ ὅμως, ὅτι ὁ λογικὸς ἐκμισθωτὴς —καὶ θὰ εἶναι οἱ περισσότεροι τῶν ἐκμισθωτῶν λογικοί, προκειμένου νὰ κριθῇ ἡ περίπτωσίς των ὑπὸ τοῦ Δικαστοῦ— δὲν θὰ ἀξιώσῃ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ μισθωτοῦ, ἀλλὰ θὰ ἐπιδιώξῃ τὴν παράτασιν τῆς μισθώσεως μὲ νέον λογικὸν μίσθωμα. Εἶναι συνεπῶς, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐπιβεβλημένον νὰ θέσωμεν τὴν ἀρχὴν τῆς κατὰ περίπτωσιν κρίσεως. Ὁ ἐκμισθωτὴς δὲν θὰ ζητῇ ὑπὸ τοῦ μισθωτοῦ ὅ,τι θέλει, διότι θὰ ἔχῃ τὸν κίνδυνον τῆς κρίσεως τοῦ δικαστοῦ. Εἴπατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι φοβεῖσθε τὴν δημιουργίαν πολλῶν δικαστικῶν ἀγώνων, τοὺς ὁποίους ἐπιθυμεῖτε νὰ ἀποφύγετε. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ἡ Δικαιοσύνη διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων ἔγινεν. Δὲν ὑπάρχει ἐξ ἄλλου τρόπος νὰ ἀναθέσωμεν εἰς ἄλλον παράγοντα τὴν κρίσιν ἐὰν θὰ πρέπει νὰ καταβληθῇ ηὐξημένον μίσθωμα ἢ ὄχι. Καὶ προσέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἂν δεχθῇ τὴν ἰδικήν μου ἄποψιν καὶ ἀναθέσῃ εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν τὴν κατὰ περίπτωσιν κρίσιν, φοβεῖται, ὅτι τὸ νομοσχέδιόν του θὰ εἶναι ἀντισυνταγματικόν. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, ἡ τάσις τοῦ δικαίου εἶναι νὰ χαράσσωνται εὐρύτατα ὅρια εἰς τοὺς νόμους, ὥστε νὰ παρέχεται εὐχέρεια μεγαλυτέρας κινήσεως τοῦ δικαστοῦ. Πῶς εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς μεταβολῆς τῶν συνθηκῶν, δέχεσθε τὸ δικαίωμα τοῦ δικαστοῦ νὰ παρατείνῃ τὴν σύμβασιν καὶ τώρα νομίζετε, ὅτι θὰ εἶναι ἀντισυνταγματικὴ ἡ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀνατεθῇ εἰς τὸν δικαστὴν ὁ καθορισμὸς τῆς ἀποζημιώσεως, εἰς περίπτωσιν ποὺ θὰ κρίνῃ οὗτος, ὅτι ὑπάρχει καταχρηστικὴ ἄσκησις τοῦ δικαιώματος; Τὸ μόνον, λοιπόν, ἐπιχείρημα ποὺ ἀπομένει εἶναι, ὅτι ἡ γενικὴ διάταξις θὰ εἶναι ἄδικος καὶ πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν κατὰ περίπτωσιν κρίσιν. Ὁ Πρόεδρος Πρωτοδικῶν θὰ ἀποφασίζῃ τὴν καταβολὴν ἀναλόγου ἀποζημιώσεως ὅταν θὰ κρίνῃ, ὅτι τὸ δικαίωμα τῆς ἐξώσεως ἀσκεῖται κατὰ τρόπον καταχρηστικόν. Τελειώνων ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἀνάλογον πρὸς τὴν λύσιν, τὴν ὁποίαν σκέπτεται νὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ὅτι θὰ πρέπει νὰ προτιμήσωμεν τὴν κατὰ περίπτωσιν κρίσιν ἂν θέλωμεν νὰ μὴ διακόψωμεν τὸν οἰκονομικὸν ρυθμὸν τῆς χώρας καὶ νὰ μὴ ἐμπαίζωμεν τοὺς πολίτας, τοὺς ὁποίους μὲ τὸ ΚΗʹ Ψήφισμα προετρέψαμεν νὰ ἐπενδύσουν τὰ χρήματά των εἰς ἀκίνητα καὶ τέλος, ἐὰν θέλωμεν, νὰ μὴ ποδοπατῶμεν τὸ Σύνταγμα, ἐφαρμόζοντες ἕνα νέον ἐνοικιοστάσιον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΡΕ).

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Μιχαηλίδης ἔχει ζητήσει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§217Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν παρελθοῦσαν Πέμπτην κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἔργων Πηνειοῦ κλπ.», ἤμην ὁ τελευταῖος ὁμιλητὴς καὶ ἔκλεισεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου μὲ πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Γεωργίας, ὅπως γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν ὅπου θὰ συνεζητεῖτο τοῦτο εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν κατ’ ἄρθρον, νὰ δοθῇ ὁ λόγος ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς τοὺς ἐγγεγραμμένους διὰ νὰ λάβωσι τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Παραδόξως, κ. Πρόεδρε, βλέπω ἀναγεγραμμένον εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον εἰς πρώτην συζήτησιν. Τέτοιο πρᾶγμα δὲν ἐγένετο κ. Πρόεδρε. Εἰς τὰ πρακτικὰ ἀναγράφεται ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον ἀπ’ ὅ,τι ἐγένετο. Καὶ δὲν ἔφθανε μόνον αὐτό. Ἀλλὰ ἔρχεσθε μὲ τὴν σημερινὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας καὶ ἀναγράφετε, ὅτι τὸ προαναφερθὲν νομοσχέδιον ἔρχεται ἐνώπιον τοῦ Σώματος εἰς δευτέραν συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Γεωργίας ὁμιλῶν ἀπόψε παρεκάλεσε τὸ νομοσχέδιόν του κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν, νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Θὰ πρέπει, κ. Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς νὰ διορθώσῃ τὴν φράσιν του, διὰ νὰ μὴ εὑρίσκεται εἰς ἀντίφασιν πρὸς τὴν γενομένην πλαστογραφίαν τῶν πρακτικῶν, διὰ τὴν ὁποίαν εὐθύνεται τὸ προεδρεῖον. Θὰ πρέπει, κ. Πρόεδρε, νὰ μπῇ ἐπὶ τέλους κάποια τάξις, διότι τὸν τελευταῖον αὐτὸν καιρὸν πολλὰ ἀνάποδα καὶ στραβά, πολλὰ ἀπαράδεκτα γίνονται.

§218Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γεγονός, ὅτι προχθὲς ἐγένετο κατ’ ἀρχὴν δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον μὲ τὴν συμφωνίαν, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων οἱ ἐγγεγραμμένοι θὰ ἠδύναντο νὰ ὁμιλήσουν καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἔπρεπε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἦτο παρὼν καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§220Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι θέμα Προεδρείου καὶ ὄχι Ὑφυπουργοῦ.

§221Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ γίνῃ διόρθωσις τῶν πρακτικῶν, διότι τὰ πράγματα ἔχουν ὡς τὰ εἶπεν ὁ κ. Μιχαηλίδης.

§222Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰς βαρείας φράσεις, τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησα, τὰς εἶπον ἐν ἐπιγνώσει τῆς σημασίας των καὶ λυποῦμαι, διότι ἡ ἀνώμαλος λειτουργία τοῦ Κοινοβουλίου, δημιουργεῖ τὴν ἀνάγκην χρησιμοποιήσεως τόσον βαρέων φράσεων.

§223Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ὅπως διορθωθοῦν τὰ πρακτικά, διότι τὰ πράγματα ἔχουν ἔτσι ὅπως τὰ ἐξέθεσεν ὁ κ. Μιχαηλίδης.

§224Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι καὶ οἱ συνάδελφοι τοῦ Κέντρου ἔτσι θὰ ἀντελήφθησαν. Ὅτι δηλαδὴ ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ ἐπεφυλάχθησαν οἱ ἐγγεγραμμένοι συνάδελφοι ὁμιλοῦντες ἐπὶ τῶν ἄρθρων νὰ ἀναφερθῶσι καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§225Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Ποία εἶναι ἡ διαφορά; Δὲν βλέπω καμμίαν διαφοράν, τὸ λέγω τοῦτο, διότι ἐδῶ ἐγένετο λόγος περὶ παραποιήσεως.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικὰ τῆς παρελθούσης Πέμπτης. Θὰ δοθῇ ἐντολὴ νὰ γίνῃ ἀποστενογράφησις τῶν ἐστενογραφημένων διὰ νὰ ἴδωμεν πῶς ἀκριβῶς ἔχει τὸ θέμα.

§227Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ ἀποφύγωμεν αὐτὴν τὴν ἀσάφειαν καὶ προκειμένου περὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, εἶναι ξεκαθαρισμένον, ἐλπίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, ποὺ συζητοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ ψηφισθῇ εἰς δύο συζητήσεις, διότι τώρα εὑρισκόμεθα εἰς τὴν πρώτην κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Εἶναι ἔτσι, κύριε Πρόεδρε;

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔγινε πρότασις ἐκ μέρους ὡρισμένων βουλευτῶν καὶ θὰ γίνῃ ὑποχρεωτικῶς, κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου εἰς δύο ἀναγνώσεις. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ὡς εἰδικὸς ἀγορητὴς τῆς ΕΔΑ, ἔχει τὸν λόγον.

§229Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ ζωή, ἡ κοινωνικὴ ὄψις καὶ ἡ φύσις ἔχει καὶ παρουσιάζει τὰς ποικιλίας της, τὰς ἰδιομορφίας της, αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν παραμένουν κατὰ τρόπον μόνιμον καὶ ἀνεξέλικτον, ἐξελίσσονται, ἀναπτύσσονται καὶ ἔρχεται κάποτε ἰδιαιτέρως εἰς τὰ κοινωνικὰ φαινόμενα καὶ εἰς τὰς κοινωνικὰς καταστάσεις, ἔρχεται ἡ περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ποικιλία καὶ ἡ ἰδιομορφία, ἡ ὁποία, ἐνῷ ἄλλοτε καὶ εἰς ἄλλην περίοδον θὰ ἤθελε τὰ εἰδικὰ δι’ ἑκάστην περίπτωσιν μέτρα, τὰς εἰδικὰς ρυθμίσεις, ἔρχεται περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὴ ἡ ποικιλία ἐξελίσσεται καὶ τείνει νὰ διαμορφωθῇ εἰς γενικωτέραν κατάστασιν, ὁπότε ἐὰν θελήσῃ κανεὶς νὰ τὴν ὑπαγάγῃ εἰς ρυθμίσεις καθ’ ἑκάστην περίπτωσιν, εἶναι ὡσὰν νὰ θέλῃ νὰ βιάσῃ ὑπάρχουσαν πραγματικότητα, εἶναι ὡσὰν νὰ θέλῃ νὰ ταλαιπωρήσῃ τὴν ζωήν. Αἱ διαπιστώσεις αὐταὶ νομίζω, ὅτι ἔχουν ἀπόλυτον ἐφαρμογὴν ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος καὶ ἐπὶ τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον ἠθελήθη ἀπὸ ὡρισμένης πλευρᾶς νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ζήτημα καὶ φυσικὰ ἔγινεν ἐπίκλησις ἀκραίων περιπτώσεων διὰ νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἐπιβάλλεται καὶ εἶναι ἀνάγκη καὶ σήμερον ἀκόμη νὰ ἔχωμεν ρυθμιστικὴν παρέμβασιν τοῦ νομοθέτου ἐπὶ τῇ βάσει τῆς καθ’ ἑκάστην περίπτωσιν ἀντιμετωπίσεως ἑνὸς φαινομένου, μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἔπαυσε πλέον νὰ ἔχῃ αὐτὰ τὰ ἰδιότυπα χαρακτηριστικὰ καὶ ἀπαιτεῖ ρύθμισιν, ἐπέμβασιν μὲ γενικὰ κριτήρια. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἠθελημένως ἢ ἀθελήτως δὲν εἴπομεν τὰ πράγματα, ὅπως ἀκριβῶς παρουσιάζονται, ὠμά, γυμνά. Περὶ τίνος πρόκειται, διατὶ ἡ Κυβέρνησις ἀναγκάζεται νὰ φέρῃ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, διατὶ ἐνωρίτερον καὶ πρὸ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ ἔγιναν πολλαὶ συζητήσεις καὶ περὶ ἐνοικιοστασίου καὶ περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης; Εἶναι μόνον τὰ ἔκτακτα γεγονότα, πόλεμος κλπ., τὰ ὁποῖα ἐπέβαλον τὴν ἀνάγκην τῆς θεσπίσεως αὐτῶν τῶν μέτρων; Τὰ ἔκτακτα γεγονότα παρῆλθον, παρὰ ταῦτα, ὅμως αἱ καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν, ἐπέβαλον τὴν διατήρησιν σχεδὸν εἰς τὸ ἀκέραιον τῶν μέτρων αὐτῶν καὶ ὅπου τυχὸν ἔγινε μία κάποια ἄρσις, ἔγινε μετὰ πολλῆς προσοχῆς καὶ εἰς ἐλαχίστην ἔκτασιν. Τοῦτο ὅμως ἀποτελεῖ καὶ μίαν πανηγυρικὴν ἐπιβεβαίωσιν, ὅτι κάτι ἔχει ἀλλάξει, κάτι, τὸ ὁποῖον πλέον ἔγινε κατάστασις καὶ δὲν εἶναι ἓν ἐντελῶς πρόσκαιρον φαινόμενον, τὸ ὁποῖον ὀφείλεται εἰς ἐκτάκτους ἀνάγκας. Ὥστε λοιπὸν ὑπῆρξε καὶ ὁμολογεῖται εὐτυχῶς ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς θέμα προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης καὶ δι’ ἐκείνους ἀκόμη, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἤθελαν τὴν ὑποστήριξιν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Διότι λοιπὸν θὰ ἐπηρεάζοντο ἀπὸ συμφέροντα ἀντίθετα, δὲν εἶναι εὔκολον νὰ εἴπουν, ὅτι εἶναι ἐναντίον τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Διατί; Ὁ λόγος εἶναι ἁπλούστατος, διότι εἰς τὴν ὑπόθεσιν προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης ἔχομεν μίαν συντριπτικὴν πλειοψηφίαν στρωμάτων, τὰ ὁποῖα κυριολεκτικῶς ἐξαρτοῦν τὴν ἐπιβίωσιν, τὴν ἐξέλιξιν, τὸ μέλλον των ἀπὸ τὸ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον θὰ ὑπάρξῃ ἀποτελεσματικὴ προστασία τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Καὶ ἐὰν ἀκόμη λοιπὸν ἔχῃς ἰδιαίτερα συμφέροντα ποὺ σὲ ὑποχρεώνουν καὶ θὰ σὲ ὑπεχρέωναν νὰ ἀντιταχθῇς εἰς τὴν προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, δὲν τὸ ἀποτολμᾶς καὶ δὲν ἠμπορεῖς νὰ τὸ εἴπῃς, διότι ἔρχεσαι σὲ σύγκρουσιν μὲ αὐτὸ τὸ πελώριον τμῆμα τῶν κοινωνικῶν στρωμάτων ποὺ τὸ ἀπαιτοῦν ὡς θέμα ἐπιβιώσεως πλέον. Καὶ ἡ παρατήρησις αὐτὴ νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ ἀπολύτως νὰ ἔχῃ τὴν ἐφαρμογήν της εἰς τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐτοποθετήθησαν ὡρισμένοι συνάδελφοι ἐπὶ τοῦ θέματος. Διεφάνη, ὅτι δὲν θὰ ἤθελαν τὴν προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, διότι ὑπάρχουν τὰ συμφέροντα τῶν ἐκμισθωτῶν, τῶν ἰδιοκτητῶν, ἀλλὰ δὲν ἦτο εὔκολον, ὠμά, ἀνοιχτά, νὰ τὸ εἴπουν αὐτό, διότι θὰ εἶχον τότε τὴν σύγκρουσιν μὲ τὰς δεκάδας καὶ ἑκατοντάδας χιλιάδων ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν, ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν αὐτὴν τὴν προστασίαν. Κύριοι βουλευταί, δὲν ξεύρω, ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀνεπάρκεια ἀκόμη τῆς στατιστικῆς μας ὑπηρεσίας καὶ ἴσως δὲν ἔχομεν ἀκριβῆ στοιχεῖα. Ἐὰν τὰ εἴχαμεν ἐπίσημα, ἐπικυρωμένα τὰ στοιχεῖα, ἴσως τὸ πρόβλημα θὰ διεφωτίζετο, θὰ εἴχομεν μίαν ἁπλούστευσιν, μίαν καθαρότητα. Τὸ θέτω ἐρωτηματικῶς: Ἆραγε εἰς τὴν περιοχὴν τῆς πρωτευούσης μὲ τὸν πληθυσμὸν τοῦ 1.800.000 ἢ καὶ 2.000.000 πόσοι εἶναι οἱ ἐπαγγελματοβιοτέχναι, οἱ ἔμποροι μὲ ἐλεύθερα ἢ μὲ ἐνοικιοστασιακὰ μισθώματα καὶ πόσοι εἶναι οἱ ἐκμισθωταὶ–ἰδιοκτῆται; Καὶ πῶς εἶναι δυνατόν, κ. βουλευταί, νὰ συζητοῦμεν νὰ ταλαιπωρούμεθα ἐὰν π.χ. εἶναι γεγονός, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἰδιοκτῆται–ἐκμισθωταὶ εἶναι ζήτημα ἐὰν φθάνουν τοὺς 10.000; Ἐνῷ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν ἔχομεν δεκάδες χιλιάδες ἐπαγγελματοβιοτέχνας, ἐμπόρους ποὺ ἔχουν ἀνάγκην ἀπὸ αὐτὴν τὴν προστασίαν; Πῶς εἶναι δυνατόν, ὅταν συγκρίνωμεν αὐτὰ τὰ δύο συμφέροντα, ποὺ συγκρούονται αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ συζητοῦμεν σὰν Βουλή, ἀντιπροσωπευτικὴ καὶ νὰ ταλαιπωρούμεθα καὶ νὰ διστάζωμεν καὶ νὰ ὑπάρχουν ἀντίθεται γνῶμαι καὶ νὰ λέγεται ἀκόμη ὅτι δῆθεν ὑπάρχει σύγκρουσις συμφερόντων δύο τάξεων; Ποῖαι τάξεις; Μία εἶναι, κ. βουλευταί, οὐσιαστικῶς, εἶναι αὐτὸς ὁ κόσμος τῶν μεσαίων στρωμάτων, ἡ συντριπτικὴ αὐτὴ σὲ ἀριθμὸν πλειοψηφία ἀπέναντι σὲ μία ἐλαχίστην, ἐλαχιστοτάτην μειοψηφίαν, ἡ ὁποία συμβαίνει νὰ εἶναι ἰδιοκτήτης–ἐκμισθωτὴς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Δὲν πρόκειται περὶ συγκρούσεως τάξεων οὔτε κἂν στρωμάτων. Ἑπομένως, κ. βουλευταί, νομίζω, ὅτι ἐὰν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς εἶχε τοποθετηθῆ τὸ θέμα ἐπὶ τῆς πραγματικῆς του βάσεως ὡς ἐμφανίζεται, θὰ εἴχομεν καὶ τὴν ἐπίλυσίν του. Ἀλλά, ἐδημιουργήθη καὶ ἡ ἐπίκρισις, ἡ ἐπίκρισις αὐτή, κ. βουλευταί, ἡ ὁποία ἕλκει τὴν καταγωγήν της ἀπὸ τὸ παρελθόν. Ποῖον παρελθόν; Τὸ παρελθὸν ἐκεῖνο ποὺ καταντᾷ φραγμὸς εἰς τὴν περαιτέρω οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Τὶ λέγει αὐτὴ ἡ ἀντίρρησις; Ἐρωτᾷ, τὸ Σύνταγμα τὶ γίνεται καὶ ποῦ πάει ἡ προστασία τῆς ἰδιοκτησίας; Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ πότε καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσῃ κανείς, ὅτι αὐτὸ τὸ κοινωνικὸν καθεστὼς ἔχει ὡς βάσιν τὴν ἰδιοκτησίαν ἐπὶ τῶν ἀκινήτων καὶ ποίων ἀκινήτων; Τῶν ἀκινήτων μιᾶς μειοψηφίας, ἡ ὁποία καταπιέζει ὅλους ἐκείνους τοὺς ὁποίους λέτε, ὅτι θέλετε νὰ προστατεύσετε, τοὺς ἐμπόρους, τοὺς ἐπαγγελματίας μὲ μίαν λέξιν τὰς ἐπαγγελματικὰς τάξεις. Ἀλλὰ τότε, κύριοι συνάδελφοι, ποῦ πᾶνε αἱ ἀγορεύσεις σας εἰς τὰ Συνέδρια;

§230Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Τὸ ἀναλάβατε σεῖς.

§231Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸ τὶ ἀναλάβαμεν ἐμεῖς κύριε Γυιόκα, τὸ ξαίρει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἔλεγον λοιπόν, ὅτι δὲν ἀντιλαμβάνεσθε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον συντρίβεται τὸ κοινωνικὸν καθεστὼς τοῦ ὁποίου θέλετε νὰ ἐμφανίζεσθε ὡς προστάται;

§232Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Θὰ ἀκούσωμεν τὰς συμβουλάς σας.

§233Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὄχι συμβουλάς, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ τὰς ἀπόψεις μας. Σεῖς ἄλλωστε εἴσαστε καὶ οἰκονομολόγος καὶ τὰ ξεύρετε αὐτά. Ἤθελα λοιπὸν νὰ εἴπω, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ πᾶτε νὰ προστατεύσετε, τὸ συντρίβετε. Διότι, τὸ νὰ λέῃ μία παράταξις, ὅτι ἀνήκει εἰς τὴν μεσαίαν τάξιν καὶ ὅτι εἶναι ἀστικὸν κόμμα, εἶναι ἄλλο πρᾶγμα, καὶ ἄλλο εἶναι ὡρισμένα Κόμματα τῆς ἀκραίας δεξιᾶς ὑπὸ τὸ προκάλυμμα ὅτι εἶναι ἀστικὰ κόμματα, νὰ ἀνεβαίνουν πάνω ἀπὸ τὴν ἀστικὴν τάξιν καὶ νὰ ἐκμεταλλεύωνται τὴν μεγάλην μᾶζαν αὐτῆς. Ἡ περίπτωσις ὑπάρχει εἰς αὐτὴν τὴν Βουλὴν καὶ ἐξεδηλώθη ἀπὸ ὡρισμένους συναδέλφους. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἡ ἐκδήλωσις αὐτὴ ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος. Ἀλλὰ ἐφάνη ἀπόψε ἡ ὑπεράσπισις, ὅτι δὲν κατευθύνεται πράγματι εἰς τὴν ὑπεράσπισιν τῶν ἐπαγγελματιῶν.

§234Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Τότε τὶ προστατεύουν;

§235Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τώρα μᾶς λέτε, ὅτι ἐὰν πάρετε τὰ μέτρα αὐτὰ ἐνσπείρετε τὴν φοβίαν, ἐνῷ ἄλλοτε ἐφαρμόζατε τὸ ΚΗʹ Ψήφισμα. Κύριοι βουλευταί, δὲν στέκει πουθενὰ ἡ ἄποψις αὐτή. Πρέπει κάποτε νὰ καταλάβουν καὶ οἱ κύριοι αὐτοί, ὅτι καὶ ἡ ἰδική τους ἐπιβίωσις ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ ἐὰν ὁ κόσμος αὐτὸς θὰ εἶναι εἰς θέσιν, ἀντὶ νὰ καταρρέῃ, νὰ ἐπιβιώσῃ, νὰ ἀναπτύσσεται. Καὶ ἐδῶ, τίθεται τὸ πελώριον θέμα: Τὶ συζητοῦμεν; Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὴν εἴσοδον τῆς χώρας εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. ὑπάρχει ἕνας κίνδυνος, ποὺ ὅλα αὐτὰ τὰ στρώματα νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν ὑπὲρ τῶν ξένων. Καὶ ἐνῷ λαμβάνετε μέτρα διὰ τὰ ξένα συμφέροντα, δὲν σκέπτεσθε, ὅτι πρέπει κάποτε νὰ πάρετε μέτρα ὑπὲρ αὐτῶν τῶν στρωμάτων ποὺ ἔχουν μπῆ στὸ σφυρί. Χάνετε, κύριοι, τὴν σπονδυλικὴν στήλην τοῦ Κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Δὲν λέγω, ὅτι τὸ μοναδικὸν θέμα ποὺ χρειάζονται αὐτὰ τὰ στρώματα εἶναι ἡ προστασία τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, ἀλλὰ λέγω, ὅτι εἶναι ἀπὸ τὰ σημαντικώτερα.

§236Α. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Εὐτυχῶς ποὺ τὸ γνωρίζετε σεῖς.

§237Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Συμπαριστάμεθα καὶ αὐτῶν τῶν στρωμάτων τοῦ λαοῦ μας, ἐμεῖς εἴμαστε καὶ δι’ αὐτούς, δι’ αὐτό, ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου θέματος, συμφωνοῦμεν μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Δι’ αὐτὸ ἡ παράταξίς μας ἐδήλωσε διὰ τοῦ κ. Ἠλιοῦ, ὅτι συμφωνεῖ μὲ τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ φέρῃ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, κερδίζουσα ἐν τῷ μεταξὺ κάποιον χρόνον, ὥστε εἰς τὸ μεσοδιάστημα νὰ γίνῃ ἡ προπαρασκευὴ τῶν μέτρων. Συμφωνοῦμεν νὰ ἔλθῃ τὸ μέτρον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ τὸ ψηφίσωμεν. Διαφωνοῦμεν ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἄργησεν, καθυστερεῖ εἰς τὰ μέτρα ἐπὶ τῆς οὐσίας. Δὲν νομίζω, ὅτι ἔλλειψεν ὁ χρόνος. Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι νεοσσός. Ἔχει δύο χρόνια εἰς τὴν ἐξουσίαν. Εἶναι θέματα ποὺ συγκινοῦν τὴν τελευταίαν 15ετίαν τὴν Βουλήν, τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν κοινὴν γνώμην. Ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ μίαν προχωρημένην προπαρασκευὴν καὶ ἔπρεπε νὰ ἦτο ἕτοιμος. Καθυστέρησε καὶ καθυστερεῖ. Εἴμεθα ἐπικριταὶ καὶ διὰ κάτι ἄλλο. Περιμέναμεν αὐτὴν τὴν ἀποστολήν. Ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις μέσα μὲ μερικὰς κατευθυντηρίους γραμμὰς εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν καὶ πέραν αὐτῶν, νὰ δώσῃ προσηρτημένως μερικὰ στατιστικὰ στοιχεῖα ποὺ μέσα εἰς τὰ πλαίσια αὐτὰ θὰ μᾶς ἐπέτρεπον νὰ ἀντιληφθῶμεν πῶς προτίθεται νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τῆς ἐργατικῆς στέγης καὶ νὰ μᾶς ζητήσῃ νὰ τῆς ἐγκρίνωμεν αὐτὸ τὸ περιωρισμένον νομοσχέδιον διὰ τὸ θέμα τῆς οὐσίας. Θὰ ἦτο ὁμαλωτέρα καὶ συντομωτέρα ἡ συζήτησις, ἐὰν αὐτὸ εἶχε προβλεφθῆ. Ἀκόμη, θὰ ἦταν καὶ βοήθεια τῆς Κυβερνήσεως, αἱ γενικαὶ σκέψεις ἐπὶ κάποιου προσχεδίου, διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς ὀρθότερα μέτρα ἐπὶ τῆς οὐσίας διὰ τὸ θέμα ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει. Ἰδοὺ λοιπόν, ποὺ συμφωνοῦμεν, εἰς ποῖον σημεῖον διαφωνοῦμεν καὶ εἰς ποῖον σημεῖον ἐπικρίνομεν τὴν Κυβέρνησιν. Αὐτὸ τὸ νομοθέτημα μὲ τὰ μέτρα ἐπὶ τῆς οὐσίας εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ψηφισθῇ μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου. Ἰδία ἡ Κυβέρνησις ἄλλωστε, ἐξέδωκεν κατὰ τὸ παρελθὸν ἕνα διάταγμα τὸ ὁποῖον ἀνεστάλη...

§238Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν ἀνεστάλη.

§239Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀρκετὸν νὰ ἀναλωθῶμεν εἰς διακηρύξεις, ὅτι θὰ γίνουν ὁπωσδήποτε. Πέραν τῶν διακηρύξεων ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ προχωρήσῃ εὐθὺς μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ σχεδίου τούτου, εἰς τὴν ἐργασίαν, ἡ ὁποία χρειάζεται διὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ νομοσχεδίου της ἐκείνου. Καὶ νὰ ὑπάρξῃ μόνιμος συνεργασία τῶν ἀπὸ Κυβερνητικῆς πλευρᾶς ἐπεξεργαζομένων τὸ νομοσχέδιον μετὰ τῶν ἐνδιαφερομένων στρωμάτων. Καὶ θὰ ἔλεγον, ἀκόμη νὰ ἐζήτει καὶ τὰς ἀπόψεις τῶν Κομμάτων. Τὸ ἴδιον νὰ πῇ εἰς τὰ ἐνδιαφερόμενα μέλη, εἰς τρόπον ὥστε μὲ αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἀνταλλαγὴ τῆς πείρας τῆς Βουλῆς καὶ τῶν διαφόρων τάξεων τῶν ἐνδιαφερομένων. Κύριοι βουλευταί, ὡς τελικῶς διετύπωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὸ νομοσχέδιόν του, εἴμεθα γενικῶς σύμφωνοι πρὸς αὐτό. Ἔχομεν βεβαίως ὡρισμένας ἐπιφυλάξεις εἰς ὡρισμένα σημεῖα, ὅπως ἐπὶ παραδείγματι ὡς πρὸς τὴν ἀπάλειψιν τῆς διατάξεως περὶ γραφείων. Δὲν νομίζομεν, ὅτι εἶναι τόσον ἁπλοῦν στοιχεῖον. Διὰ νὰ μὴ ἐπεκταθῶ εἰς τὴν ἰδιομορφίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, ἡ κατεύθυνσις, τὴν ὁποίαν θὰ χαράξῃ ἡ Κυβέρνησις πρὸς λύσιν τοῦ ζητήματος καὶ ὅπου πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ τὸ Δικαστήριον διὰ τὸ πόσον πρέπει νὰ εἶναι τὸ μίσθωμα, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐλαμβάνετο ἕνα γενικὸν κριτήριον: Ὁ γενικὸς τιμάριθμος τῆς ζωῆς. Διατί, κύριοι καὶ ἡ ἐργατικὴ τάξις καὶ πᾶς ἄλλος, ὁ ὁποῖος εἴτε παρέχει ὑπηρεσίας, εἴτε παρέχει ἄλλα μέσα, εἰς τὸ κοινωνικὸν σύνολον καὶ ἑπομένως καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος παρέχει τὸ ἀκίνητόν του νὰ μὴ διέπωνται ἀπὸ τὸ γενικὸν κριτήριον τοῦ γενικοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς; Θὰ εἶναι κάτι ποὺ κανένα δὲν θὰ ἀδικήσῃ, κανένα δὲν θὰ εὐνοήσῃ καὶ κανένα δὲν θὰ ἀναγκάσῃ νὰ ἐκβιάζεται. Ἐὰν μεταξὺ ἄλλων ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν αὐτὸ τὸ κριτήριον, νομίζομεν, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ μία ἱκανοποίησις. Καὶ ὅπου τυχὸν ὑπάρξουν δυσχέρειαι, ἢ ὅπου τυχὸν θέλετε ὑπάρξουν καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ εὐνοηθοῦν, ἢ θὰ ἀδικηθοῦν κατὰ περίπτωσιν, αὐταὶ θὰ εἶναι ἐντελῶς ἐλάχιστοι, ἢ ἐντελῶς ἀμελητέαι, μέχρις ἀνυπαρξίας, περιπτώσεις. Ἐπὶ πλέον, κ. κ. βουλευταί, δὲν θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ λησμονήσῃ, ὅτι εἰς τὸ θέμα αὐτὸ ἔχομεν φθάσει εἰς κάποιον σημεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξοργιστικόν. Ἐνῷ ὁ νόμιμος τόκος φθάνει μέχρις 10% — εἰς τὰ Ταμιευτήρια νομίζω εἶναι 5,5%, δὲν γνωρίζω καλὰ— ὅταν καὶ τὰ ἄλλα ποσοστὰ κέρδους εἰς γενικὴν κλίμακα κάπου ἐκεῖ κυμαίνονται, δὲν εἶναι δυνατὸν, νὰ ἐπιτρέψωμεν ἡ ἰδιοκτησία ἐπὶ τῶν ἀκινήτων ποὺ χρησιμοποιοῦνται διὰ μίσθια ἐπαγγελματιῶν, βιοτεχνῶν καὶ ἐμπόρων νὰ ἔχῃ τὰ γνωστὰ ὑψηλὰ περιθώρια κέρδους. Θὰ ἠμποροῦσε, κανείς, κ. συνάδελφοι, ἐὰν δὲν ἦτο περασμένη ἡ ὥρα, νὰ παραθέσῃ ἀπειρίαν ἐξοργιστικῶν παραδειγμάτων. Αὐτὸ καταντᾷ ἀντικοινωνικόν. Καταντᾷ ἕνα καρκίνωμα, τὸ ὁποῖον τείνει νὰ διαλύσῃ τὴν κοινωνικὴν συνοχὴν καὶ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀνεκτόν. Μὲ τὰ κριτήρια ἑπομένως καὶ χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἐμπάθεια κατὰ τῶν ἰδιοκτητῶν ἀκινήτου περιουσίας, ἀλλὰ διότι ἀκριβῶς τὸ θέμα καταντᾷ νὰ ἔχῃ τὴν γενικὴν αὐτὴν σημασίαν, διότι καταντᾷ θέμα κοινωνικῆς ὑποδομῆς, πρέπει αἱ διατυπώσεις νὰ γίνωνται μὲ κάποιαν ὀξύτητα, διὰ νὰ βοηθηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἀντιδράσεις ποὺ ἔχουν τὰ συμφέροντα αὐτά, τὰ ὁποῖα, δὲν πρέπει νὰ τὸ λησμονῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅσον ὀλιγάριθμα καὶ ἐὰν εἶναι, τόσον καὶ περισσότερα τεχνάσματα καὶ μέσα ἐπιρροῆς, ἐπιδράσεως διαθέτουν. Κύριοι βουλευταί, δὲν θέλω νὰ καταπονήσω τὴν Βουλήν, Εἶχα ὑπ’ ὄψει μου καὶ ὡρισμένας μελέτας ποὺ εἶχον δημοσιευθῆ, καὶ δὲν ἔχουν ἀμφισβητηθῆ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς. Ἐπίσης καὶ τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα ποὺ ὑπάρχουν, ἀλλὰ εἶπον, δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς. Καὶ ἀπὸ τὰ στατιστικὰ αὐτὰ στοιχεῖα, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, θὰ διεφαίνετο καὶ ἕνα θέμα φοροδιαφυγῆς. Διέκοψεν κάποιος συνάδελφος καὶ εἶπεν, ὅτι τὸ μόνον τμῆμα εἰσοδήματος ποὺ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ φοροδιαφυγὴν εἶναι τὸ προερχόμενον ἐκ τῆς ἀκινήτου περιουσίας.

§240Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐὰν ὁμιλῆτε.

§241Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐὰν ὁμιλῆτε διὰ ὡρισμένους μικροὺς ἰδιοκτήτας, βεβαίως ἔτσι ἔχει τὸ πρᾶγμα. Ἀλλὰ ἐδῶ, ἔπρεπε νὰ τὸ ἔχετε ἀντιληφθῆ, ὁμιλῶμεν διὰ τὰ μεγάλα ψάρια, δι’ ἐκείνους ποὺ παίρνουν 70–100 χιλιάδας ἐνοίκια, δι’ ἐκείνους ποὺ διπλασιάζουν καὶ τριπλασιάζουν μὲ τὰ ἐνοίκια τὴν περιουσίαν. Αὐτοὶ ἔχουν τὴν εὐχέρειαν τῆς φοροδιαφυγῆς. Αὐτοὶ δὲν πληρώνουν φόρον. Δι’ αὐτοὺς πληρώνει φόρον κάποιος ἄλλος. Τὸν πληρώνει ὁ μισθωτής. Διότι αὐτοὶ φαίνεται, ὅτι τὸ ἀποταμιεύουν καὶ δὲν φαίνεται, ὅτι εἰσπράττουν τὸ μίσθωμα. Παίρνουν προκαταβολικῶς τὸ μίσθωμα. Εἴπομεν, ὅμως, κ. συνάδελφοι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ καταπονήσωμεν τὴν Βουλήν. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα ἔχει καταστῆ σαφέστατον.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω νὰ σᾶς κάμω μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε. Δέχεσθε νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον καὶ ὅσοι εἶναι ἐγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων πλέον ἐκτεταμένα;

§243Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Πράγματι, κ. Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι πολὺ σοβαρόν, ὥστε νὰ μὴ πρέπει νὰ συζητῆται μὲ 15–20 βουλευτάς. Ἀντὶ λοιπὸν τῆς προτάσεώς σας νὰ τὸ ψηφίσωμεν κτλ., ἐνῷ γνωρίζετε, ὅτι εἶναι ἐγεγραμμένοι πολλοὶ συνάδελφοι, ὅλων τῶν παρατάξεων, θὰ παρεκάλουν νὰ διακόψωμεν καὶ νὰ εἴμεθα συντομώτατοι μεθαύριον. Δηλαδὴ νὰ ὁρίσωμεν ἀπὸ τοῦδε ἕνα συντομώτατον χρόνον ὁμιλίας, εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἔλλειψις πλήρους διαφωτίσεως ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ θέματος.

§244Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἡ Κυβέρνησις παρακαλεῖ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον σήμερον κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον. Ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις θέλῃ νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν ἀπαρτίας, δικαίωμά της. Τούτου μὴ ὑπάρχοντος ζητοῦμεν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἐὰν δέχεται τὸ νομοσχέδιον.

§245Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις μέχρις ἐξαντλήσεως τοῦ καταλόγου, ἀφ’ οὗ ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει νὰ ἔχῃ νομοθέτημα μὲ 15 ὑπογραφάς, ἀλλὰ τὰ πρακτικὰ δὲν θὰ τὰ ἀλλάξετε. Τὸ νομοθέτημα θὰ πάῃ εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας. Περὶ αὐτοῦ νὰ εἶσθε βέβαιοι.

§246Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως, τὸ προεῖπον κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου, τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἁπλούστατον. Ἀπορῶ πῶς τὸ Προεδρεῖον ἐπέτρεψεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς προστασίας ἐπὶ τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ νομοθέτημα. Κακῶς τὸ Προεδρεῖον ἐπέτρεψεν τὴν συζήτησιν αὐτήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν δεχόμεθα τὴν πρότασιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἶπον καὶ πρίν, ὅτι ἐκεῖνοι μὲν δικαιοῦνται νὰ καταψηφίσουν τὸ νομοσχέδιον, ὅσοι δὲν θέλουν τὴν προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης καὶ μὲ οἱονδήποτε πρόσχημα κωλυσιεργοῦν. Αὐτὴ εἶναι ἡ σαφὴς θέσις τοῦ ζητήματος. Ἕκαστος ἂς ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας του. Κωλυσιεργοῦν, διότι δὲν θέλουν νὰ δώσουν τὴν εὐχέρειαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ τὸ νομοθέτημα προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὴν προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἀπόδειξις εἶναι, λέγουν, ὅτι εἴμεθα ἕνα χρόνο Κυβέρνησις καὶ δὲν τὸ ἐκάμαμε. Ἦσαν 10 χρόνια καὶ δὲν ἔκαμαν τίποτε. Καὶ τώρα τὸ καταπολεμοῦν.

§247Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι πάρα πολύ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, δίδει τοιαύτην ὀξύτητα εἰς μίαν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν κάνομεν ὅλοι μὲ καλὴν πίστην εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§248Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Βεβαίως.

§249Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πέραν ἐκείνων ποὺ λέγει, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, συνεχῶς ὀργιζόμενος, σᾶς δηλῶ, ὅτι ἔχετε βαρυτάτην εὐθύνην, ἐὰν ἐξακολουθήσητε τὴν συνεδρίασιν μὲ 20 βουλευτὰς εἰς τὴν αἴθουσαν. Ἡ εὐθύνη σας, ἐπαναλαμβάνω, θὰ εἶναι βαρυτάτη.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμετε, κ. συνάδελφε, ἔνστασιν ἀπαρτίας διὰ νὰ διαπιστώσωμεν τὴν ἔλλειψιν.

§251Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον, κ. Πρόεδρε, ἔχει ἀρκούντως συζητηθῆ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἐὰν θέλουν οἱ κ. συνάδελφοι, νὰ ἀναπτύξουν ὡρισμένας ἀπόψεις νὰ τὰς ἀναπτύξουν εἰς τὴν ἄλλην συνεδρίασιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι δεκάδες χιλιάδες ἐπαγγελματιῶν περιμένουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὸ ραδιόφωνον νὰ ἀκούσουν ἐὰν ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον. Νομίζω, ὅτι ὅλοι οἱ συνάδελφοι ἔχουν ὑποχρέωσιν νὰ συμβάλουν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§252Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὥρα εἶναι μεταμεσονύκτιον. Ἡ Βουλὴ παρηκολούθησε τὴν συζήτησιν μὲ μεγάλην προσοχήν. Ὁ κ. Ὑπουργός, κακῶς ἔθεσε τὰ πράγματα. Ἡ πραγματικότης τῆς Βουλῆς αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἶναι ἀπαράδεκτος, διότι συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ νομοσχεδίου τόσον σοβαρωτάτου, παρουσίᾳ 10 βουλευτῶν τῆς Ε.Κ., 10 τῆς ΕΡΕ, 4 τῆς ΕΔΑ καὶ 1 τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβάλετε ἔνστασιν ἀπαρτίας κ. Λαντζούνη;

§254Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἡμεῖς, οὔτε ὑπεβάλομεν οὔτε θὰ ὑποβάλωμεν ἔνστασιν ἀπαρτίας, οὔτε κωλυσιεργοῦμεν. Σεῖς ὅμως ὁ ἔντιμος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, σᾶς ἐρωτῶ, εὑρίσκεται τὴν Βουλὴν ἐν ἀπαρτίᾳ; Πρέπει, ὡς ἀντικειμενικὸς Πρόεδρος καὶ ὄχι ὡς Πρόεδρος τοῦ Κόμματος τῆς Ε.Κ., νὰ δεχθῆτε, ὅτι εὑρισκόμεθα ἐν ἐλλείψει ἀπαρτίας καὶ νὰ διατάξητε νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§255Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριε Πρόεδρε, τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δικαιοῦνται οἱ κ. συνάδελφοι, εἶναι νὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος.

§256Α. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Βεβαίως, αὐτὸ τὸ λέγει ὁ Κανονισμός.

§257Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Τὸ «βεβαίως» περιττεύει, διότι τὸ ὁρίζει ὁ Κανονισμός.

§258Α. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Δὲν εἶναι παραχώρησις.

§259Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριε Πρόεδρε, οἱ κ.κ. συνάδελφοι δικαιοῦνται νὰ ὁμιλήσουν. Οὐδεμία παραχώρησις γίνεται. Ἔχετε ὅμως, κ. Πρόεδρε, ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ἐπιτρέψητε εἰς τοὺς κ.κ. ἀγορητὰς νὰ ἐξέλθουν τοῦ θέματος. Τὸ θέμα δὲν εἶναι ὀργανωτικὸν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Εἶναι ποῖοι δέχονται τὸ νομοσχέδιον καὶ ποῖοι ὄχι. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Τὰ ἄλλα εἶναι ἐκ τοῦ πονηροῦ καὶ ἐκ περισσοῦ.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, τὸ Προεδρεῖον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ καλέσῃ τὸν πρῶτον ἐκ τῶν ἤδη ἐγγεγραμμένων νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα. Ὁρίστε, κ. Γυιόκα, ἔχετε τὸν λόγον.

§261Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὡς γνωστὸν πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν καὶ νὰ θεσπίσωμεν ἕνα νέον θεσμόν, ἄγνωστον μέχρι σήμερον εἰς τὴν νομοθεσίαν μας. Νομίζω, ὅτι μὲ τὴν παροῦσαν ἐμφάνισιν τῆς αἰθούσης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ περαιτέρω συζήτησις ἐπὶ τόσον σοβαρωτάτου νομοθετήματος. Ὅταν ἡ Βουλὴ ἐργάζεται ἐπὶ 6 συνεχεῖς ὥρας, ὅπως συμβαίνει ἀπόψε, κ. Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ὁ κάματος ὁ φυσικὸς εἶναι ἀρκετός, ὥστε νὰ πείσῃ καὶ σᾶς, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ περαιτέρω ἡ συζήτησις. Πρέπει νὰ διακόψωμεν διὰ τὴν προσεχῆ Πέμπτην. Κύριε Πρόεδρε, 6 μηνῶν διάστημα εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της ἡ Κυβέρνησις νὰ μελετήσῃ τὸν θεσμὸν αὐτὸν καὶ νὰ μᾶς φέρῃ ἓν νομοσχέδιον πλῆρες καὶ ὄχι νὰ μᾶς ζητῇ ἐξ ὑφαρπαγῆς νὰ ψηφίσωμεν τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν μας. Αὐτὴν τὴν ὥραν, ἔχετε ὑποχρέωσιν, κατὰ τὸ ἄρθρον 84 τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ διαπιστώσετε, ἂν ὑπάρχῃ ἀπαρτία. Μὴ ὑπαρχούσης ἀπαρτίας ὑποχρεοῦσθε νὰ λύσετε τὴν συνεδρίασιν.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπαναλαμβάνω. Ὑποβάλατε ἔνστασιν ἀπαρτίας.

§263Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις; Ὑπάρχει Βουλή; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λαντζούνη, ὀλίγην ψυχραιμίαν, εἶναι ἀπαράδεκτος ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἀπευθύνεσθε πρὸς τὸ Προεδρεῖον.

§265Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν ἀντιδικίαν δὲν τὴν ἐπιθυμοῦμεν εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν καὶ λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Ὑπουργός, ἐνεθυμήθη τὸν τόνον, τὸν ὁποῖον ἔδωσεν, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐνοικιοστασίου. Δὲν νομίζω, ὅτι ἀμφισβητεῖτε τὴν ὕπαρξιν μόνον 24 βουλευτῶν. Προτιμότερον, κ. Πρόεδρε, νὰ κάμετε μίαν πρότασιν, ὅτι κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν ποὺ θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ οἱ κ.κ. συνάδελφοι θὰ περιορισθοῦν εἰς τὰ χρονικὰ ὅρια τῶν 5–10 λεπτῶν, παρὰ νὰ ἐπιμένετε καὶ σεῖς εἰς τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως.

§266Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς ΕΡΕ, διαμαρτύρονται, ὅτι προσπαθοῦμεν νὰ περάσωμεν τὸ νομοσχέδιον, μὴ ὑπαρχούσης ἀπαρτίας. Ἡμεῖς ἐκάμαμεν πολλὰ χρόνια εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ θὰ τοὺς ὑπενθυμίσω, ὅτι πολλὲς φορὲς περνοῦσαν νομοσχέδια μὲ παρόντας πολὺ ὀλιγωτέρους βουλευτάς. Ἀλλὰ ἡμεῖς, ἐφ’ ὅσον ἐπηγγέλθημεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ἐρχόμενοι εἰς τὴν ἐξουσίαν θὰ ἐπιβάλωμεν τὴν τάξιν ἐφαρμόζοντες τὸ Σύνταγμα καὶ τὸν Κανονισμόν, δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ διαβάσωμεν τὸ ἄρθρον 56 τοῦ Συντάγματος καὶ ὄχι τὸ ἄρθρον 84, τὸ ὁποῖον λέγει: «ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ συζητήσῃ, ἄνευ τῆς παρουσίας τοὐλάχιστον τοῦ ⅓ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν μελῶν αὐτῆς, μηδὲ νὰ ἀποφασίσῃ τὶ ἄνευ ἀπολύτου πλειοψηφίας τῶν παρόντων μελῶν, ἥτις ὅμως οὐδέποτε δύναται νὰ εἶναι μικροτέρα τοῦ ¼ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν. Ἐν περιπτώσει ἰσοψηφίας, ἡ πρότασις ἀπορρίπτεται». Δηλαδὴ πρέπει νὰ εἶναι παρόντες 75 βουλευταί. Συνεπῶς, θὰ εἶναι ἀντισυνταγματικὴ ἡ περαιτέρω συνέχισις τῆς συζητήσεως.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίζεται ἡ συζήτησις. Ὁρίστε, κ. Γυιόκα, ἔχετε τὸν λόγον.

§268Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις πρὸ 6 μηνῶν, περίπου, μᾶς εἶχε φέρει ἕνα νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου τὴν ἐξουσιοδοτήσαμεν νὰ κάμῃ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, εἶχον ἐκδηλωθῆ ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας αἰσθήματα ἀπογοητεύσεως, διὰ τὴν παράτασιν τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ διὰ τὴν μακρὰν δέσμευσιν τῆς ἀκινήτου περιουσίας. Ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Βουλῆς εἶχεν ἐκδηλωθῆ ἐπιθυμία, ὅπως τεθῇ ἕνα τέρμα εἰς τὴν δέσμευσιν τῆς ἰδιοκτησίας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἓν ἐκ τῶν μεγαλυτέρων ἐμποδίων εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας μας. Ἔγινε τὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ ἐνῷ ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ ἐμελέτα τὸ ὅλον θέμα καὶ θὰ ἔφερε σχετικὸν νομοθέτημα εἰς τὴν Βουλήν, τοῦ ὁποίου τὸ ἀντικείμενον θὰ ἦτο γνωστὸν εἰς ὅλους τοὺς κυρίους συναδέλφους καὶ θὰ εἶχεν ὅλας τὰς παρατάξεις τῆς Βουλῆς συμφώνους δὲν τὸ ἔφερεν. Θὰ πρέπει νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ ἑξῆς: ὅτι ὑπῆρχε δυσαρέσκεια εἰς ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς αἰθούσης διὰ τὴν ἀλόγιστον παράτασιν τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ ἐνῷ εἶχεν ἐκδηλωθῆ ἡ ἐπιθυμία νὰ σταματήσῃ τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου, σήμερον εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς νομοθετήματος, δι’ ὅλας τὰς περιπτώσεις τὰς νέας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπροστατεύοντο. Ἡ Κυβέρνησις, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν τί πρόκειται νὰ πράξῃ καὶ ποίου εἴδους ἐπαγγελματικὴν στέγην ἐννοεῖ, ζητεῖ νὰ τῆς δώσωμεν μίαν δέσμευσιν μέχρι τῆς 31 Ὀκτωβρίου 1965, ὁπότε λέγει ὅτι θὰ φέρῃ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον. Ἡ Κυβέρνησις ἀορίστως μᾶς λέγει, ὅτι θέλει νὰ προστατεύσῃ τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην, χωρὶς νὰ μᾶς λέγῃ ποῖον ὑπόστρωμα θὰ δώσῃ εἰς τὴν προστασίαν αὐτῆς καὶ πῶς ἐννοεῖ τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην. Διότι τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης ἀποτελεῖ ἕνα ὅρον, ὁ ὁποῖος κινεῖται μεταξὺ μηδενὸς καὶ ἀπείρου. Ἡ ἐπαγγελματικὴ στέγη εἶναι ἕνας ὅρος ἀπροσδιόριστος καὶ ὁ κ. Ἡλιοῦ, ὅπως ἠθέλησε νὰ τὸ ἀναπτύξῃ δὲν μᾶς ἔδωσε τὴν ἔννοιαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης.

§269Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁμιλεῖτε ἐνώπιον 10 βουλευτῶν καὶ ἐγὼ εἶμαι ἐγγεγραμμένος, ἀλλὰ δὲν θὰ ὁμιλήσω. Ἡ σημερινὴ συνεδρίασις ὑποβιβάζει τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου.

§270Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. συνάδελφος ἔχει δίκαιον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσωμεν τὴν συνεδρίασιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶ ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων. Παρακαλῶ νὰ διακόψωμεν διὰ τὴν Πέμπτην.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ Προεδρεῖον διαπιστοῖ ἔλλειψιν ἀπαρτίας καὶ εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἐλλείψει ἀπαρτίας δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. ... (Ὥρα 0.30′ π.μ.)