1965.05.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 93η

Παρασκευὴ 28 Μαΐου 1965

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Ἰντζές, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Β. ΙΝΤΖΕΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Ματζαπετάκης καὶ Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν κειμένων διατάξεων «περὶ ἀναγκαστικῶν ἀπαλλοτριώσεων», ὑπὲρ βιομηχανιῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Ι. Τούμπας, 2) Χ. Ἀποστολάκος, 3) Ι. Κουτσοχέρας, 4) Σ. Νικολαΐδης, Ι. Λαυρεντίδης, Θ. Ἀνδρεάδης, Ι. Ψαρρέας, Μ. Χλουβεράκης, Ε. Ματζαπετάκης, Σ. Κωτιάδης, καταθέτουσι προσθήκας καὶ τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως καὶ περὶ ἑτέρων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Ἡρακλείου Ἀττικῆς, αἰτουμένου ἐπέκτασιν τοῦ σχεδίου πόλεως εἰς τὴν μεταξὺ τῶν ὁδῶν Ἀμαρουσίου–Πλαπούτα καὶ τοῦ Νεκροταφείου περιοχήν, ἀναγνώρισιν ὑπάρχοντος καρροδρόμου ὡς δημοτικῆς ὁδοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ι. Μαυριδόγλου, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Ἐπιχειρηματιῶν κατασκευαστῶν οἰκοδομικῶν καὶ τεχνικῶν ἔργων, διαμαρτυρομένης δι’ ἐπικειμένην συζήτησιν φορολογικοῦ νομοσχεδίου, ὡς περιέχοντος καταστρεπτικὰς διατάξεις διὰ τοὺς ἐπιχειρηματίας κατασκευαστὰς τεχνικῶν ἔργων, καὶ αἰτεῖται ὑποστήριξιν τῶν ὑπ’ αὐτῆς προτεινομένων τροπολογιῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων πολέμου Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, Θράκης καὶ Νήσων Βορείου Αἰγαίου, αἰτουμένων αὔξησιν τῶν χορηγουμένων συντάξεων, καταβολὴν συντάξεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν θνησκόντων ἀναπήρων πολέμου, κατάργησιν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2200)1952 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν Ἁλιέων Στερνῶν Ἀκρωτηρίου Χανίων Κρήτης, αἰτουμένων μετατόπισιν τῆς γραμμῆς περιφράξεως τοῦ λιμενίσκου «Μινώα», ἄρσιν διαταγῶν ἀπαγορευόντων τὴν ἁλιείαν εἰς τὸν ἐν λόγῳ λιμενίσκον κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Μεσολογγίου, αἰτουμένου ἵδρυσιν Γραφείου περιφερειακῆς ἀναπτύξεως ἐν τῇ Ἱερᾷ πόλει Μεσολογγίου. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν γονέων καὶ κηδεμόνων Γυμνασίου Ἐμπορίου καὶ Ἀναρράχης, αἰτουμένων τὴν ταχεῖαν ἔναρξιν ἐργασιῶν κατασκευῆς Γυμνασίου. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν ὑπαλλήλων τῆς Υ.Ε.Κ.Κ.Ε.Α.Λ., αἰτουμένων τὴν μὴ διάλυσιν τῆς ἐν λόγῳ ὑπηρεσίας καὶ ὁριστικὴν καὶ ἀμετάκλητον τακτοποίησίν των. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἰντζές, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἄνω Πορροΐων, αἰτουμένου παρέμβασιν τοῦ Ε.Ο.Κ., προκειμένου νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν ἀπωλήτων καπνῶν εἰς περυσινὰ ἐπίπεδα τιμῶν. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Μεσολογγίου, διαμαρτυρομένου διότι διὰ τὴν Ἱερὰν πόλιν Μεσολογγίου οὐδεμία ἐξαγγελία ἐγένετο περὶ ἐγκαταστάσεως Πανεπιστημιακῆς Σχολῆς. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως ἐπιχειρηματιῶν κατασκευαστῶν οἰκοδομικῶν καὶ τεχνικῶν ἔργων, διαμαρτυρομένων δι’ ἐπικειμένην συζήτησιν φορολογικοῦ νομοσχεδίου, ὡς περιέχοντος καταστρεπτικὰς διατάξεις διὰ τὰς οἰκοδομικὰς καὶ τεχνικὰς ἐπιχειρήσεις κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων Ἑλλάδος, αἰτουμένης ἐπαναφορὰν τῶν διὰ πολιτικοὺς λόγους ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Συλλόγων προσωπικοῦ Ι.Κ.Α. διαμαρτυρομένης διὰ τὴν μὴ κατάργησιν διατάξεως τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ Ν.Δ. 4346)

1964 ἀφορώσης βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν ὑπαλλήλων τοῦ

Ι.Κ.Α.

Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ι. Μαυριδόγλου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Χίου, αἰτουμένου αὔξησιν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, μείωσιν προϋποθέσεων διὰ τὴν ἐπιδότησιν ἀνέργων, βελτίωσιν κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου Κοινότητος Νικαίας Λαρίσης, αἰτουμένου χορήγησιν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως ἐκ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ πρὸς ἐκτέλεσιν κοινωφελῶν ἔργων. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν Συλλόγου Ἀγελαδοτρόφων Ν. Σερρῶν, αἰτουμένων ἀνάκλησιν ἀποφάσεως ἀπαγορευούσης τὴν πώλησιν νωποῦ γάλακτος παρὰ τῶν παραγωγῶν καὶ πλανοδίων γαλακτοπωλῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, Θράκης καὶ Νήσων Βορείου Αἰγαίου, διαμαρτυρομένων διὰ τὸν διωγμὸν τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως καὶ αἰτοῦνται τὴν ἄμεσον ἐπέμβασιν τῶν μεγάλων δυνάμεων πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ἀνωμαλιῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναγορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, Θράκης καὶ Νήσων Βορείου Αἰγαίου, αἰτουμένων αὔξησιν τῶν χορηγουμένων συντάξεων, καταβολὴν συντάξεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν θνησκόντων ἀναπήρων πολέμου, κατάργησιν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν.Δ. 2200)52 κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐθνικοῦ Συνδέσμου θυρωρῶν πολυκατοικιῶν καὶ μεγάρων Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ περιχώρων, αἰτουμένων ἄμεσον ἀναθεώρησιν τῶν διεπουσῶν τὴν ἐργατικὴν σχέσιν τῶν θυρωρῶν διατάξεων. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Συλλόγων Προσωπικοῦ ΙΚΑ, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν μὴ κατάργησιν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ Ν.Δ. 4346)64 ἀφορωσῶν βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν ὑπαλλήλων Ι.Κ.Α. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ι. Μαυριδόγλου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Ἐπαγγελματικοῦ καὶ Βιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Χίου, αἰτουμένου παράτασιν ἰσχύος ὑφισταμένου ἐνοικιοστασίου. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ι. Μαυριδόγλου καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν — Βιοτεχνῶν Χίου, αἰτουμένης ἀνάκλησιν ἀποφάσεως ἀφορώσης δέσμευσιν δικαιωμάτων τῶν Ὀργανώσεων καὶ παράτασιν ἰσχύος ὑφισταμένου ἐνοικιοστασίου. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Θ. Παππᾶς, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Λέσβου, αἰτουμένων ἀναστολὴν εἰσπράξεως ὀφειλῶν Νομικῶν προσώπων συνεταιρισμῶν παρὰ Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Παπαδημητρίου καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀστακοῦ, αἰτουμένης παρέμβασιν τοῦ Ε.Ο.Κ. προκειμένου ὅπως προβῇ εἰς τὴν συγκέντρωσιν τῶν ἀπωλήτων καπνῶν. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Παπαδημητρίου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἀποκατασταθέντων Παραπηγματούχων Προσφύγων Νομοῦ Σερρῶν «Ο Α-ΓΙΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ», αἰτουμένου διαγραφὴν τῶν εἰς αὐτοὺς χορηγηθέντων στεγαστικῶν δανείων. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Παπαδημητρίου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Μεσολογγίου, διαμαρτυρομένου διότι κατὰ τὰς ἐφετεινὰς τουριστικὰς ἐκδηλώσεις δὲν συμπεριελήφθη ἡ Ἱερὰ Πόλις τοῦ Μεσολογγίου. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Α. Φράγκος καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρων Κοινότητος, Συνεταιρισμῶν καὶ Συλλόγων Γραμματικοῦ Ἀττικῆς, διαμαρτυρομένων διὰ καταπάτησιν ὑπὸ διαφόρων ἰδιωτῶν Δημοσίας ἐκτάσεως εὑρισκομένης ἐν τῇ παραλιακῇ περιοχῇ τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Χ. Μπουγᾶς καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπαγγελματιῶν, κατοίκων τοῦ Δήμου Περάματος Πειραιῶς; αἰτουμένων τὴν παρὰ τοῦ Ο.Λ.Π. ἐπαγγελματικήν των ἀποκατάστασιν. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἀρτοποιῶν ὑπαίθρου Μεσσηνίας, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος συνταξιοδοτήσεως τῶν ἀρτοποιῶν εἰς χωρία κάτω τῶν τριῶν χιλιάδων (3.000) κατοίκων. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Θ. Παπαπαναγιώτου διὰ τηλεγραφήματός του αἰτεῖται τὴν ἀπέλασιν τοῦ Κουβανοῦ Πρέσβεως ὡς ἀνεπιθυμήτου ἐν Ἑλλάδι ἕνεκα τῆς ἀναρμόστου συμπεριφορᾶς του ἔναντι Ἑλλήνων εἰς Θερμοπύλας. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Χρίστογλου καταθέτει ἀναφορὰν Συλλόγου Θυμάτων τῶν Ναζιστῶν «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» Ν. Κερδυλίων Σερρῶν, αἰτουμένων καταβολὴν ἀποζημιώσεως εἰς ἅπαντα τὰ θύματα τῆς Ναζιστικῆς Κατοχῆς. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν ὁδηγῶν Αὐτοκινήτων Ταξὶ Ἀθηνῶν καὶ Περιχώρων αἰτουμένων ἄμεσον ἀνάκλησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 103) 65 ὑπουργικῆς ἀποφάσεως ἀπαγορευούσης τὴν παραλαβὴν ἐπιβατῶν πρὸς τὴν ἕδραν τῶν αὐτοκινήτων ταξί. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Παπαδημητρίου καταθέτει ἀναφορὰν Συνταξιούχων Ι.Κ.Α. Ἀγρινίου καὶ περιοχῆς αἰτουμένων αὔξησιν τῶν χορηγουμένων συντάξεων καθορισμὸν κατωτάτου ὁρίου αὐτῶν εἰς 1.000 δρχ. κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἔβρου κ. Α. Κωνσταντινίδης διὰ τηλεγραφήματός του αἰτεῖται ἀποστολὴν ἁρμοδίων πρὸς διαπίστωσιν τῶν ζημιῶν ἃς ὑπέστησαν οἱ κάτοικοι κοινότητος Σουφλίου ἐκ τῶν πλημμυρῶν τοῦ ποταμοῦ Ἔβρου. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Α. Φιλιππίδης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς Χωρίου Συκιᾶς Χαλκιδικῆς αἰτουμένης ἄμεσον τοποθέτησιν Ἰατροῦ εἰς τὸ ἐν λόγῳ χωρίον. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἰντζές, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρου Συνδικάτου Τύπου Θεσσαλονίκης διαμαρτυρομένου διότι διεύθυνσις ἐφημερίδος Θεσσαλονίκης «Ἑλληνικὸς Βορρᾶς» ἠπείλησε μὲ ἀπόλυσιν ἐργαζομένους, ἐὰν ἤθελον λάβει μέρος εἰς γενικὴν συνέλευσιν τοῦ ἐν λόγῳ Συνδικάτου. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Στεφάνου Γκίνη αὐτοκινητιστοῦ κατοίκου Θεσ)νίκης αἰτουμένου χορήγησιν ἀδείας αὐτοκινήτου Δημοσίας χρήσεως. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ταχυδρομικῶν Ὑπαλλήλων Θεσσαλίας, αἰτουμένου αὔξησιν τοῦ ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ταχυδρομείου Λαρίσης. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Χανίων, αἰτουμένου ἀποπεράτωσιν τοῦ Σχολικοῦ κτιρίου τοῦ Οἰκονομικοῦ Γυμνασίου Χανίων.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως ἐβράδυναν νὰ τυπωθοῦν, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἐξουσιοδοτήσητε ὅπως ἐπικυρώσω ταῦτα μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου ποὺ ἐψηφίσθησαν τὰ δύο σύνολα τῶν νομοσχεδίων τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ Νόμου 3215) 55 περὶ προτιμήσεως τῶν προϊόντων τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων» πρῶτον καὶ δεύτερον «περὶ καταργήσεως τοῦ ὑποχρεωτικοῦ Κρατικοῦ ἐλέγχου τῶν ἐσωτερικῶν ἠλεκτρικῶν ἐγκαταστάσεων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων».

§4Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο, διότι ἐνδεχομένως νὰ ὑπάρχουν καὶ φραστικὰ λάθη. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπικύρωσις διὰ νὰ ἴδωμεν τὰ πρακτικά.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐζήτησα τὴν ἄδειαν ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ἔχει λόγους ζητῶν τοῦτο ἐπειδὴ θὰ μεσολαβήσῃ ἡ διήμερος διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος. Λέγω ἐὰν θέλετε νὰ μὲ ἐξουσιοδοτήσητε νὰ τὰ ἐπικυρώσω.

§6Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ πρώτην φορὰν βλέπω νὰ διαχωρίζωνται τὰ πρακτικὰ ἐπειδὴ μεσολαβεῖ τὸ Σαββατοκύριακον. Προχθὲς ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ἦλθε καὶ διώρθωσε φραστικὰς ἀτελείας εἰς ὡρισμένον νομοσχέδιον. Κατὰ συνέπειαν εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπάρχουν τοιαῦται καὶ εἰς τὰ δύο αὐτὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας τῶν ὁποίων ζητεῖτε τὸν διαχωρισμόν. Ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς δώσωμεν ἐξουσιοδότησιν, πάρτε την. Ἀλλὰ εἶναι καινοφανὲς νὰ διαιροῦνται τὰ πρακτικά, ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας βιάζεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι καινοφανές. Βεβαίως αἱ ἀντιρρήσεις σας εἶναι σοβαραὶ καὶ λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν, ἀλλὰ μὴ λέγετε ὅτι εἰσάγω καινὰ δαιμόνια.

§8Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἄλλην φορὰν ἐζητήσατε διαίρεσιν τῶν πρακτικῶν; Ἐγὼ πρώτην φορὰν τὸ ἀκούω.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀκούετε ὡς ἀντιπολιτευόμενος πρώτην φοράν. Ὡς συμπολιτευόμενος τὸ ἔχετε ἀκούσει πολλὲς φορές.

§10Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν δι’ αὐτὸ ποὺ ζητεῖτε. Ἐὰν διατυπῶ διαφωνίαν, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπάρχουν φραστικὰ λάθη. Πρόκειται περὶ ψηφίσεως εἰς τὸ σύνολον δύο νομοσχεδίων καὶ δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἴδωμεν τὰ πρακτικά. Ἐγὼ τοὐλάχιστον διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀρνοῦμαι τὴν ἐξουσιοδότησιν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἀφοῦ ἐπιμένετε, ἀναβάλλεται ἡ ἐπικύρωσις. Κύριοι συνάδελφοι, συζητοῦνται αἱ ἐρωτήσεις ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Τσιάρα καὶ Σ. Ἠλιοπούλου, ἀναφερομένης εἰς καθυστέρησιν χρηματοδοτήσεως τοῦ ΑΣΟ καὶ Γεωργικῶν Ὀργανώσεων.

§12Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ μιᾶς παλαιᾶς ἐρωτήσεως ὅσον ἀφορᾷ τὴν χρηματοδότησιν τοῦ ΑΣΟ, ποὺ ἔχει τακτοποιηθῆ καὶ ἔχει τακτοποιηθῆ μάλιστα ἐγκαίρως. Ὅταν μάλιστα κατετίθετο ἡ ἐρώτησις, εἶχεν ἤδη τακτοποιηθῆ τὸ θέμα τῆς χρηματοδοτήσεως τοῦ ΑΣΟ, εἶχον ληφθῆ ἀποφάσεις καὶ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ Κυβερνητικοῦ Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου, εἶχε δοθῆ δὲ καὶ ἡ ἐγγύησις τοῦ Δημοσίου ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§13Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μᾶς ἱκανοποιεῖ πλήρως, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τομέα τῶν ἐξαγωγῶν καὶ τὰς ἐπιδοτήσεις. Ὑποβάλλομεν ὅμως θερμὴν παράκλησιν τὰ θέματα αὐτὰ ποὺ ἀφοροῦν τὴν ἐνίσχυσιν τῶν παραγωγῶν εἰς τὴν αἰχμὴν τῆς παραγωγῆς των νὰ ἀντιμετωπίζωνται συντόμως καὶ ἐγκαίρως διὰ νὰ μὴ φθάνουν μέχρι διαμαρτυριῶν αἱ ἐνδιαφερόμεναι τάξεις καὶ ἐν προκειμένῳ οἱ λεμονοπαραγωγοὶ Αἰγιαλείας.

§14Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Σᾶς λέγω, κ. συνάδελφε, ὅτι ὅταν κατετέθη ἡ ἐρώτησίς σας, πολὺ ἐνωρίτερον εἶχε τακτοποιηθῆ τὸ θέμα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Σακελλάρη, Μ. Καραγιώργη καὶ Δ. Παπανικολάου, ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ αἰτήματος τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Σπηλιὰ–Λαρίσης κλπ.

§16Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Πρόκειται περὶ τῆς ἱδρύσεως Σποροπαραγωγικοῦ Κέντρου εἰς τὸ χωρίον Σπηλιὰ–Λαρίσης. Εἴχομεν δώσει ἐντολὴν εἰς τὴν Γεωργικὴν Ὑπηρεσίαν Λαρίσης καὶ ἐζητήσαμεν στοιχεῖα. Ἀλλὰ τὰ στοιχεῖα δὲν εἶναι ἱκανοποιητικὰ διὰ τὴν δημιουργίαν Σποροπαραγωγικοῦ Κέντρου Γεωμήλων εἰς τὴν ἐν λόγῳ Κοινότητα, διότι δὲν ὑπάρχουν αἱ προϋποθέσεις διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ Κέντρου αὐτοῦ, λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν ὑπάρχει κατάλληλος ἔκτασις διὰ καλλιέργειαν γεωμήλων. Δυστυχῶς, ὅπως λέγουν αἱ Τοπικαὶ Ὑπηρεσίαι, ἡ ἐκεῖ ὑπάρχουσα ἔκτασις διὰ τὴν καλλιέργειαν σπορογεωμήλων εἶναι πάρα πολὺ μικρά, δι’ ὃ καὶ δὲν ἐπροτιμήθη διὰ τὴν ἵδρυσιν ἐκεῖ τοῦ Σποροπαραγωγικοῦ Κέντρου.

§17Ε. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ. Βεβαίως, δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν ἔκτασιν. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι μεταξὺ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν προστασίαν τῆς Γεωργίας, θὰ πρέπει νὰ λαμβάνῃ εἰδικώτερον ὑπ’ ὄψιν τὰ πτωχὰ χωρία. Πάντως ἐκεῖνο ποὺ ἔχει ἀξία διὰ τὸ χωρίον Σπηλιὰ–Λαρίσης εἶναι, ὅτι ἡ παραγομένη ἐκεῖ πατάτα εἶναι ἀρίστης ποιότητος.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη καὶ Β. Ἐφραιμίδη, δι’ ἧς ζητοῦν νὰ πληροφορηθῶσι, διατί καθυστερεῖ ἡ χορήγησις ἀδείας κυνηγίου ὑπὸ τοῦ Δασαρχείου Καλαβρύτων καὶ τῆς Ὑποδιοικήσεως Χωρ)κῆς Αἰγίου εἰς ἀπὸ μηνὸς ὑποβαλόντας σχετικὴν αἴτησιν κατοίκους τῆς πόλεως ταύτης.

§19Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐν λόγῳ ἐρώτησις εἶναι ἁρμοδιότητος τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ Γεωργίας.

§20Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχουν στεγανὰ διαμερίσματα μεταξὺ Ὑπουργείου καὶ Ὑφυπουργείου;

§21Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, δὲν ὑπάρχουν στεγανὰ διαμερίσματα, ἀλλὰ ὑπάρχει ἐν προκειμένῳ ἁρμοδιότης τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ. Ὡς γνωρίζετε, αἱ ἁρμοδιότητες τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας εἶναι πολὺ μεγάλαι καὶ δι’ αὐτὸ ἔχουν διαχωρισθῆ καὶ ἐν προκειμένῳ τὸ θέμα αὐτὸ ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ. Ἐὰν ἐγνώριζα, ὅτι ἠθέλατε ἀπὸ ἐμὲ προσωπικῶς ἀπάντησιν, θὰ ἐζητοῦσα πληροφορίας καὶ εὐχαρίστως θὰ σᾶς ἀπαντοῦσα.

§22Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀπάντησις ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐρωτήσεώς μας καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Εἶναι ἕνα θέμα, κ. Πρόεδρε, διὰ τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ἔχομεν ἀπασχολήσει τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Πρόκειται διὰ τὸ πιστοποιητικὸν τῶν κοινωνικῶν φρονημάτων. Ὁ θεσμὸς αὐτός, δυστυχῶς, παρὰ τὰς ἐξαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως ἐξακολουθεῖ νὰ ἐφαρμόζεται καὶ εἰς τοὺς ἡμερομισθίους ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ εἰς αὐτοὺς ἀκόμη τοὺς συνεταιριστάς. Ἀπολύονται ὑπὸ τοῦ Νομάρχου συνεταιρισταί, διότι δὲν ἔχουν πιστοποιητικὸν κοινωνικῶν φρονημάτων. Τὸ θέμα ἔχει τεθῆ καὶ πάλιν κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ εἶχε δηλώσει ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι θὰ τὸ μελετήσῃ καὶ θὰ προβῇ εἰς τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα μέχρις ὅτου ψηφισθῆ τὸ περιβόητον πλέον νομοσχέδιον περὶ μέτρων τάξεως. Ἀτυχῶς μέχρι σήμερον, κ. Πρόεδρε, οὐδὲν ἐγένετο ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων κυρίων Ὑπουργῶν καὶ εὑρισκόμεθα ἀκόμη εἰς τὸ θλιβερὸν φαινόμενον νὰ ἀπολύωνται πτωχοὶ ἡμερομίσθιοι ὑπάλληλοι. Ἐπὶ ὅλων αὐτῶν, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δύναται νὰ μᾶς δώσῃ ὡρισμένας πληροφορίας.

§23Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι κακῶς ἐπιμένει ὁ κ. συνάδελφος νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Εἶναι ἄτοπον αὐτὸ καὶ παρὰ τὸν Κανονισμόν. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ ἐρώτησις ὁμιλεῖ διὰ τὴν Δασικὴν Ὑπηρεσίαν καὶ λέγει: «Ἐπὶ ἐρωτήσεώς των, δι’ ἧς ζητοῦν νὰ πληροφορηθῶσι, διατί καθυστερεῖ ἡ χορήγησις ἀδείας κυνηγίου ὑπὸ τοῦ Δασαρχείου Καλαβρύτων καὶ τῆς Ὑποδιοικήσεως Χωροφυλακῆς Αἰγίου εἰς ἀπὸ μηνὸς ὑποβαλόντας σχετικὴν αἴτησιν κατοίκους τῆς πόλεως ταύτης». Καὶ σᾶς εἶπον, ὅτι τὴν Γενικὴν Δ)νσιν τῶν Δασῶν τὴν παρακολουθεῖ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος ζῇ τὰ θέματα αὐτά, τὰ ἐπιμελεῖται, εἶναι ἔργον του. Ἠμπορεῖ νὰ εἶναι «Ὑπουργεῖον Γεωργίας», ἀλλὰ λόγῳ τοῦ ὄγκου τοῦ περιεχομένου του καὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν ἁρμοδιοτήτων του ὑπάρχει ἀπὸ παλαιὰ τὸ Ὑφυπουργεῖον Γεωργίας. Καὶ πρέπει νὰ σεβώμεθα, κύριοι συνάδελφοι τὸν Κανονισμόν. Καὶ σεῖς, κ. συνάδελφε, ποὺ ἔχετε τόσην μεγάλην πεῖραν δὲν εἶναι σωστὸν νὰ κάμετε κατάχρησιν τῆς εὐθύτητος καὶ τοῦ Προεδρείου καὶ τῆς Κυβερνήσεως.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐξέφυγεν ὁ στόχος τοῦ κυνηγίου, κύριε Ἐφραιμίδη.

§25Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸν Κανονισμὸν ἀποδεικνύει, ὅτι ὀφείλεται ἐκτίμησις καὶ πρὸς τὸ ἀξίωμα τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν. Καὶ ἡ ἐκτίμησις αὐτὴ ἀπεδείχθη κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐρωτήσεως, διὰ τῆς ὁποίας δίδεται ἡ εὐκαιρία εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν Γεωργίας......

§26Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν ὑπάρχει ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.

§27Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. ... νὰ ἐπανορθώσῃ κάτι ποὺ ἀφορᾷ ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου του.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 3 ἑπομένως ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Τσιάρα καὶ Ε. Σακελλάρη, σχετικῶς μὲ τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν λεμονοπαραγωγῶν Αἰγιαλείας.

§29Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἀρκετὰς φορὰς συνεζητήθη τὸ θέμα τῆς ἐνισχύσεως τῶν ἑσπεριδοκαλλιεργητῶν καὶ συνεπῶς ἔχει ἐξαντληθῆ. Πρόκειται βέβαια περὶ παλαιᾶς ἐρωτήσεως τὴν ὁποίαν κατέθεσαν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ἀλλὰ ὑπῆρχε πλῆθος ὁμοίων ἐρωτήσεων τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ποὺ εἶχε κατατεθῆ. Καὶ ἐκάμομεν ἐπ’ αὐτῶν συζήτησιν κατ’ ἐπανάληψιν καὶ νομίζω, ὅτι τὸ Σῶμα εἶχε διαφωτισθῆ. Ἐὰν θέλετε νὰ ἐπαναλάβωμεν τὰ ἴδια δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Πάντως ἡ Κυβέρνησις ὑπεστήριξε καὶ ὑποστηρίζει τὴν καλλιέργειαν ἑσπεριδοειδῶν καὶ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἀναγνωρίζεται καὶ ἀπὸ τὴν κοινὴν γνώμην καὶ ἀπὸ τοὺς ἰδίους τοὺς παραγωγούς, διότι ἦσαν ἐξαιρετικὰ ἐντελῶς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἐφέτος ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν προστασίαν τῶν ἑσπεριδοκαλλιεργητῶν. Οὐδέποτε δὲ τοιαύτη ὑποστήριξις καὶ ἐπιδότησις τῶν ἑσπεριδοειδοπαραγωγῶν ἔγινεν εἰς τὸ παρελθόν. Διὰ πρώτην φορὰν ἔγινεν αὐτό, ὅπως καὶ διὰ πρώτην φορὰν ἐπίσης ἐσημειώθη τοιαύτης ἐκτάσεως αὔξησις τῶν ἐξαγωγῶν μας εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ διὰ πρώτην φορὰν χάρις εἰς τὴν κατάλληλον ἐμπορικὴν πολιτικήν μας, ἐξηγάγομεν 36.000 τόννους πορτοκάλια καὶ λεμόνια εἰς τὴν Δύσιν, πρᾶγμα ποὺ θεωρεῖται ἆθλος. Γενικώτερον δὲ ἐνῷ πέρυσι εἴχομεν πραγματοποιήσει ἐξαγωγὰς 60–65.000 τόννων, ἐφέτος ἐφθάσαμεν 138.000 τόννους. Ἐπίσης ἐπεξετείναμεν τὴν ἐπιδότησιν καὶ στὴ χυμοποίησιν. Ὑπάρχει συνεπῶς πλήρης ἱκανοποίησις τῶν παραγωγῶν. Τώρα ἐὰν τινὲς τῶν κ.κ. συναδέλφων δὲν ἱκανοποιοῦνται, εἶναι ἄλλο πρᾶγμα. Ἠμπορεῖ νὰ ἐπαναλάβουν τὰ ἴδια πράγματα, ἀλλὰ τὸ θέμα ἔχει ἐξαντληθῆ, διότι κατὰ τὰς προηγηθείσας συζητήσεις ἐξητάσθησαν καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔχομεν λάβει, καὶ ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀπὸ τὴν μίαν πτέρυγα καὶ τὴν ἄλλην, διετυπώθησαν αἱ ἀπόψεις. Νομίζω, συνεπῶς, ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἐξηντλημένον. Ἐὰν πάλιν θέλετε νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησίν του, εὐχαρίστως.

§30Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Πράγματι, κ. Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ὡρισμένα μέτρα. Ἡ ἐρώτησίς μας ὅμως δὲν ἔτυχεν ἀπαντήσεως ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων θεμάτων τῆς ἐρωτήσεώς μας. Ὁπωσδήποτε τὰ κυβερνητικὰ μέτρα δι’ ὅσα σημεῖα εἶπον προηγουμένως ἱκανοποιοῦν ἡμᾶς ὄχι ὅμως καὶ τοὺς ἐνδιαφερομένους, οἱ ὁποῖοι μάλιστα ὅπως βλέπω ἀπὸ τὸ ὑπόμνημά των εἶχον φθάσει εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συνθέσουν ἐπιτροπὴν ἀγῶνος διὰ νὰ διεκδικήσουν τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ποικίλων αἰτημάτων των. Θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι ὑπάρχουν θέματα μεγάλης σπουδαιότητος τὰ ὁποῖα ἀναμένουν τὴν λύσιν των. Δὲν θὰ πρέπει ἐν οὐδεμία περιπτώσει νὰ παίξωμεν μὲ τὴν δυστυχίαν τῶν παραγωγῶν. Ἡ Κυβέρνησις οὐδόλως ἀπήντησεν ἐὰν ἠσχολήθη καὶ ἐὰν θὰ λάβῃ μέτρα ὑπὲρ τῶν ἐκκρεμῶν θεμάτων τῶν παραγωγῶν ἑσπεριδοειδῶν ὡς ταῦτα ὑπὸ τῶν ἰδίων μὲ πολὺ ἁπλὲς γραμμὲς διετυπώθησαν. Θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ γνωρίζῃ διὰ τοῦ ραδιοφώνου καὶ τοῦ τύπου εἰς τοὺς ἀγρότας τὰς τιμὰς αἱ ὁποῖαι διαμορφώνονται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἰς ὅλα γενικῶς τὰ προϊόντα των διὰ νὰ μὴ πληροφοροῦνται αὐτὰς ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπήντησεν ἀκόμη εἰς τὸ αἴτημα τῶν λεμονοπαραγωγῶν, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτρέπεται ὅπως τὸ σκάρτο ἐμπόρευμα πωλῆται οὔτε καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικόν, προτείνοντας ὅπως τοῦτο χρησιμοποιῆται μόνον διὰ χυμοὺς μὲ τιμὴν 0,70 κατὰ κιλόν. Ἀκόμη, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπήντησεν ἐὰν εἶναι διατεθειμένη νὰ βοηθήσῃ καὶ πῶς, τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις εἰς τὴν χώραν μας διὰ νὰ ἐμπορεύωνται αἱ ἴδιαι τὰ προϊόντα τῶν μελῶν των. Ἀλλὰ κυρίως, κ. Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν ἀπήντησε πῶς σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ κατοχυρώσῃ ἐπὶ τέλους καὶ διὰ τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα τὰς τιμὰς ἀσφαλείας, ἐκείνας ποὺ θὰ καλύπτουν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς μὲ ἕνα περιθώριο λογικοῦ καὶ δικαίου κέρδους. Ὅλοι οἱ ἀγρόται δι’ ὅλα τὰ προϊόντα των, σῖτον, καπνά, βαμβάκι, κτηνοτροφικὰ κλπ., ζητοῦν τιμὰς ἀσφαλείας. Ἐπὶ ὅλων αὐτῶν τῶν θεμάτων τῆς ἐρωτήσεώς μας, τίποτε δὲν μᾶς ἀπήντησεν ἡ Κυβέρνησις. Θὰ παρακαλέσω ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ μᾶς δώσῃ σχετικὰς πληροφορίας, χωρὶς νὰ παραλείψω καὶ τὸ εἰδικὸν αἴτημα τῶν λεμονοπαραγωγῶν, ὅπως ἀπαγορευθῇ ὁ διὰ τεχνικῶν μέσων ἀποχρωματισμός, διότι ὅπως γίνεται εἶναι βλαβερὸς διὰ τὴν ὑγείαν καὶ ἐπικίνδυνος διὰ τὰς ἐξαγωγάς μας.

§31Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ ἐπιδότησις καὶ ἡ διευκόλυνσις τῶν ἐξαγωγῶν ἀκριβῶς, εἶναι τὰ στοιχεῖα διὰ τῶν ὁποίων προστατεύεται καὶ ἡ παραγωγή. Καὶ γνωρίζετε, ὅτι ὑπάρχει τιμὴ ἀσφαλείας καὶ εἰς τὰ λεμόνια καὶ εἰς τὰ πορτοκάλια καὶ εἰς τὰ μανδαρίνια καὶ ἀπορῶ πῶς λέγεται, ὅτι δὲν ὑπάρχει τιμὴ ἀσφαλείας. Ἔχομεν καθορίσει αὐτὰς τὰς τιμὰς καὶ ἐπραγματοποιήθησαν αὐταὶ αἱ τιμαὶ εἰς μέγιστον βαθμὸν ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς, ἐπὶ σχετικῆς ἐρωτήσεώς του.

§33Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργός, θὰ ἀπαντήσῃ εἰδικῶς εἰς τὴν ἰδικήν μου ἐρώτησιν ἢ θὰ ἐμμείνῃ εἰς ὅσα γενικῶς ἀπήντησεν. Ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ ἀπαντήσῃ εἰδικῶς ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεώς μου, πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι, ἤκουσα ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἐκφράζω τὴν λύπην μου, διότι δὲν πρόκειται περὶ ἄλλου τινὸς παρὰ περὶ ἐπαναλήψεως τῶν καυχησιολογιῶν, αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν ἀπὸ ἄλλα μέλη τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν καὶ Ὑφυπουργὸν Ἐμπορίου, καυχησιολογιῶν συνισταμένων εἰς τὴν προσκόλλησιν τῶν ηὐξημένων ἐξαγωγῶν, χωρὶς νὰ ἔχουν προσέξῃ τὸν καϋμὸν τῶν ἑσπεριδοειδοπαραγωγῶν τῆς χώρας. Κύριε Πρόεδρε, τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι παρὰ τὸ ὅτι συνεχῶς ἐπαναλαμβάνεται τὸ τροπάριον περὶ ηὐξημένων ἐξαγωγῶν, τὸ εἰσόδημα τῶν παραγωγῶν εἶναι γενικῶς μικρότερον ἐφέτος καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπαντήσουν οἱ ἁρμόδιοι. Εἰδικῶς διὰ τὴν περιφέρειαν τῆς Χίου ἐτόνισα, ὅτι λόγῳ τῆς ἀποστάσεως δὲν ἔχουν γίνει ἐξαγωγαὶ ἐκ τῆς νήσου καὶ εἶναι φυσικὸν τοῦτο, διότι οἱ ἔμποροι προτιμοῦν τὰς ἀγορὰς Ἠπειρωτικῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ τί θὰ γίνουν οἱ παραγωγοὶ τῆς Χίου; Ἐζήτησα εἰδικὴν μεταχείρισιν καὶ ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις λέγει, ὅτι λαμβάνει μέτρα, τί μέτρα ἔλαβε διὰ τὴν εἰδικὴν αὐτὴν μεταχείρισιν τὴν ὁποίαν ἐζήτησα διὰ τοὺς παραγωγοὺς ἑσπεριδοειδῶν τῆς νήσου Χίου; Τί μέτρα ἔλαβε μὲ τὰς ὀφειλὰς εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν; Τί πράγματα εἶναι αὐτά; Παριστάμεθα ἐδῶ καὶ ἀκούομεν καυχησιολογίας, ὅταν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι πεινοῦν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σακελλάρης, ἔχει τὸν λόγον.

§35Ε. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ βασικοῦ θέματος τῆς ἐρωτήσεώς μας δὲν ἐδόθη ἀπάντησις ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἐδόθησαν ἱκανοποιητικαὶ τιμαὶ μόνον. Ἡμεῖς διαφωνοῦμεν ὡς πρὸς τοῦτο καὶ λέγομεν, ὅτι δὲν εἶναι ἱκανοποιητικαὶ αἱ δοθεῖσαι τιμαί. Πέραν αὐτοῦ ὅμως, ἡ ἐρώτησίς μας θέτει καὶ εἰδικὰ θέματα, ὡς μάλιστα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Τσιάρας καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων εἰδικῶν θεμάτων δὲν ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§36Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἤλπιζα, ὅτι ἡ ἀπάντησίς μας θὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς κυρίους συναδέλφους. Αὐτὴ ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία γίνεται τώρα, ἐπανελήφθη τόσας φορὰς ἐδῶ καὶ ἦσαν παρόντες ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι καὶ ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν. Καὶ νομίζω, ὅτι μόνοι σας θὰ συμφωνήσητε μαζί μου, ὅτι ὕστερα ἀπὸ τόσας φορὰς ποὺ τὸ Σῶμα ἔχει ἀπασχοληθῆ μὲ τὸ ζήτημα αὐτό, διότι μετὰ 10 ἡμέρας θὰ ἔχωμεν πάλιν ἀναλόγους ἐρωτήσεις, διότι ἔρχονται ὅλαι αἱ ἐρωτήσεις τοῦ Ὀκτωβρίου καὶ τοῦ Νοεμβρίου καὶ ἔχουν κατατεθῆ 50 ἐρωτήσεις διὰ τὸ αὐτὸ θέμα καὶ 50 φορὰς θὰ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ μὲ τὸ ἴδιο ζήτημα, νομίζω, ὅτι τὸ θέμα ἔχει ἐξαντληθῆ. Σᾶς ἐρωτῶ: Πόσας φορὰς ἔγινεν ἡ συζήτησις; Πόσας φορὰς ἐλάβατε τὸν λόγον, ὅλοι σας; Ὅλοι οἱ συνάδελφοι ἐδῶ, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ περιφερείας ποὺ παράγουν ἑσπεριδοειδῆ; Αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω, δὲν ἀποτελοῦν ὑπερβολήν, εἶναι μία πραγματικότης. Οὐσιαστικῶς, τὸ θέμα ἐξηντλήθη. Τώρα ἂν θέλετε ἐρωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν κατατεθῆ τὸν Ὀκτώβριον, διαρκῶς, κάθε 15θήμερον, νὰ ἀπασχολοῦν τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ἐπαναλαμβάνωμεν τὰ ἴδια πράγματα, εἶναι ἄλλο θέμα. Ὑποστηρίζομεν, ὅτι ὑπῆρξε πλήρης ἡ ὑποστήριξις τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοὺς ἑσπεριδοειδοκαλλιεργητάς. Οὐδέποτε Κυβέρνησις διέθεσε τόσας πιστώσεις, τόσας ἐπιδοτήσεις, διὰ νὰ τονώσῃ τὸ εἰσόδημα τῶν ἑσπεριδοειδοπαραγωγῶν, οὐδέποτε. Καὶ πέραν τῆς προσπαθείας τὴν ὁποίαν κατέβαλε διὰ νὰ πραγματοποιήσῃ ἐξαγωγὰς εἰς τὸ ἐξωτερικόν, αἱ ἐξαγωγαὶ αὐταὶ ὑποβοηθοῦν τὴν συγκράτησιν τῶν τιμῶν καὶ εἰς τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Ὅσον φεύγουν τὰ προϊόντα αὐτὰ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, τόσον τονώνεται ἡ τιμὴ εἰς τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Εἶναι αὐτονόητον αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Διὰ πρώτην δὲ φορὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπεξέτεινε τὴν μέριμνά της καὶ διὰ τὴν χυμοποίησιν, τὴν ὁποίαν ἰδιαιτέρως ἐνεθάρρυνε καὶ ἰδιαιτέρως ἐνίσχυσε. Καὶ διὰ πρώτην φορὰν ἔγιναν σημαντικαὶ ἐξαγωγαὶ εἰς τὴν Δύσιν, ἡ ὁποία εἶναι τόσον δύσκολος εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν ἑσπεριδοειδῶν μας. Ἐξήχθησαν 36.000 τόννοι εἰς τὴν Δύσιν, μὲ βαρεῖαν ἐπιδότησιν καὶ θυσίας ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου. Οἱ κύριοι συνάδελφοι λέγουν, νὰ ἀναλάβουν τὸ ἔργον αὐτὸ αἱ Συνεταιριστικαὶ Ὀργανώσεις. Τὰς ἐνεθαρρύναμεν τὰς Συνεταιριστικὰς Ὀργανώσεις. Ὅσαι Συνεταιριστικαὶ Ὀργανώσεις προσῆλθον νὰ βοηθήσουν τὸ ἐξαγωγικὸν ἔργον, τὴν συγκέντρωσιν, τὴν διακίνησιν τοῦ προϊόντος, ἰδιαιτέρως ἐνεθαρρύνθησαν, ἰδιαιτέρως ἐνισχύθησαν. Εὑρισκόμεθα ἐν πλήρει ἐπαφῇ μὲ ὅλας τὰς Συνεταιριστικὰς Ὀργανώσεις καὶ δὲν ἀκούομεν παράπονα. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὰς συμβουλευθῆτε, νὰ τὰς ἴδητε, διότι ὑπάρχει μία ἀπόστασις μεταξὺ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν διὰ λογαριασμόν των, καὶ ἐκείνων ποὺ συμβαίνουν ἔξω. Εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Μπουρνιᾶς: Διὰ τὴν Χίον ποῖα ἰδιαίτερα μέτρα ἐλήφθησαν; Τὰ μέτρα ἦσαν γενικά. Ὅταν πραγματοποιῆται ἡ ἐξαγωγὴ εἰς τόσον μεγάλην ἔκτασιν, πορτοκαλιῶν, μανταρινιῶν, λεμονιῶν, εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἶναι ἑπόμενον νὰ ἐπηρεάζωνται αἱ τιμαὶ καὶ εἰς τὴν Χίον καὶ παντοῦ ὅπου ὑπάρχει ἡ καλλιέργεια αὐτῶν τῶν προϊόντων. Δὲν ἠξεύρω εἰδικῶς τί ἔγινεν εἰς τὴν Χίον, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αἱ τιμαὶ δὲν εὑρίσκονται εἰς ἀπόστασιν ἀπὸ τὰς τιμὰς τὰς ὁποίας ἐπραγματοποίησαν οἱ παραγωγοὶ ἄλλων μεγάλων κέντρων ποὺ παράγουν τὰ ἑσπεριδοειδῆ. Εἶναι ἑπόμενον, ὅταν ἀπορροφᾷ ἡ ἐσωτερικὴ κατανάλωσις, ὅταν πραγματοποιοῦνται ἐξαγωγαί, νὰ τονώνεται ἡ τιμὴ καὶ ὁ ἀντίκτυπος εἶναι γενικώτερος εἰς ὅλα τὰ κέντρα τῆς παραγωγῆς. Καὶ εἰς τὴν Κάρυστον καὶ εἰς τὴν Χίον καὶ εἰς ἄλλας νήσους ὅπου παράγονται ἀνάλογα προϊόντα, εἶναι ἑπόμενον νὰ δεχθοῦν τὴν εὐεργετικὴν ἐπίδρασιν αὐτῶν τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν σᾶς ἱκανοποίησαν τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως; Διαμαρτύρεσθε διὰ λογαριασμὸν τῶν Συνεταιριστικῶν Ὀργανώσεων. Διαμαρτύρεσθε διὰ λογαριασμὸν τῶν παραγωγῶν. Ἀλλά, ἐγώ, δὲν δέχομαι καμμίαν διαμαρτυρίαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, οὔτε ἀπὸ τοὺς ἑσπεριδοειδοκαλλιεργητάς, ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, οὔτε ἀπὸ τὰς Συνεταιριστικὰς Ὀργανώσεις. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τοὺς εἴπητε νὰ ἔλθουν, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ἔχουν πράγματι παράπονον. Τὰ παράπονα τὰ διατυπώνουν εἰς σᾶς, ἢ μήπως εἶναι παράπονα τοῦ Ὀκτωβρίου; Ἐπέρασαν 6–7 μῆνες ἔκτοτε. Μήπως ἔχει ἀλλάξει ἡ κατάστασις; Ἂς ἔλθουν νὰ τοὺς ἴδωμεν νὰ τοὺς συμβουλευθῶμεν καὶ ἡμεῖς καὶ σεῖς καὶ νὰ τοὺς ἐρωτήσωμεν, διότι δὲν νομίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἔπρεπε τόσο πολὺ νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ. Διότι ἔχομεν τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις, μὲ τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα εἰς διαρκῆ ἐπαφὴν καὶ διὰ τὰς ὁποίας ὀρθῶς ὡμίλησαν οἱ κ.κ. συνάδελφοι Τσιάρας καὶ Σακελλαρίου, οἱ ὁποῖαι δὲν διατυπώνουν οὐδὲν παράπονον, διὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν. Ἐπίσης καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι παραγωγοί, δὲν ζητοῦν τίποτε ἐπὶ πλέον ἐκείνων, τὰ ὁποῖα κάμνομεν. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι διετύπωσαν εὐχαριστίας, ὅπως εἰς τὴν πραγματικότητα συνέβη.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§38Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω, διατί αὐτὸς ὁ τόνος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Πρῶτον, ὅτι δὲν μᾶς ἀπαντᾷ εἰς τὰ ἐρωτήματα ποὺ πάντοτε, συγκεκριμένα, θέτομεν, ἵνα ἐπ’ αὐτῶν ἔχομεν καὶ ἀπάντησιν εἰς τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ δεύτερον, διότι οὔτε λίγο, οὔτε πολύ, μᾶς κατηγόρησεν ἀκόμη, ὅτι δὲν εὑρισκόμεθα εἰς ἐπικοινωνίαν, οὔτε μὲ τοὺς παραγωγούς, οὔτε μὲ τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις των καὶ περίπου μᾶς κατηγόρησεν, ὅτι ἐκεῖνοι μέν, οἱ παραγωγοὶ καὶ οἱ συνεταιρισμοί, δὲν ἔχουν κἂν παράπονα, ἀλλ’ ὅτι ἡμεῖς, τάχα, παραπονούμεθα διὰ λογαριασμόν των. Ἂς μᾶς εἴπῃ, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ κ. Ὑπουργός, πρῶτον ἂν πῆραν οἱ παραγωγοὶ τὶς 3 δραχμὲς ποὺ ἐζήτησαν διὰ τὰ λεμόνια, εἰς τιμὴν ἀσφαλείας; Δεύτερον, δὲν γνωρίζομεν, βέβαια, ποῖοι διοικοῦν τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις. Πιθανὸν νὰ τὰς διοικοῦν πρόσωπα τῆς Κυβερνήσεως, ἐκεῖνο ποὺ γνωρίζομεν εἶναι, ὅτι οἱ συνεταιρισμοὶ διαρκῶς λαμβάνουν βοήθειαν διὰ νὰ ἐπιδοθοῦν καὶ μὲ τὴν ἐμπορίαν καὶ τὴν διάθεσιν τῆς παραγωγῆς τῶν μελῶν των. Ἡ Κυβέρνησις, πάντως, ὅπως βλέπομεν ἀπὸ τὰς συνεχεῖς διαμαρτυρίας τῶν παραγωγῶν, δὲν ἀντεμετώπισεν, οὔτε ἀντιμετωπίζει, τὸ μέγα καὶ ἐπίμονον θέμα τοῦ καθορισμοῦ τῶν τιμῶν ἀσφαλείας ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς παραγωγῆς των. Ἐπίσης, ἐπιμένομεν εἰς τὴν κατάργησιν ὁπωσδήποτε τοῦ ἀποπρασινισμοῦ τῶν ἑσπεριδοειδῶν. Ἐπ’ αὐτῶν ὅλων τῶν αἰτημάτων, τῶν συγκεκριμένων αἰτημάτων, τῶν παραγωγῶν, ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν μᾶς ἔδωσεν, ἀτυχῶς, καμμίαν συγκεκριμένην ἀπάντησιν. Δὲν ἀπήντησεν, ἐπίσης, ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ τὴν περιφέρειαν τῆς Αἰγιαλείας συγκεκριμένως, διὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο σήμερον καὶ ἡ ἐρώτησίς μας, ὅσον ἀφορᾷ τὰς μεθόδους καὶ τὰ μέσα οἰκονομικῆς των ἐνισχύσεως. Τὰ αἰτήματα τῶν ἑσπεριδοειδοπαραγωγῶν, κ. Πρόεδρε, τὰ ἐθέσαμεν ἁπλᾶ καὶ καθαρὰ καὶ περιμένομεν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ τὰς συγκεκριμένας ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων αὐτῶν ἀπαντήσεις.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§40Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τέλους, ὕστερα ἀπὸ 6 μῆνες, εἰς τὴν γεωγραφίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὑπῆρξε καὶ ἡ Χίος καὶ ἔδωσε μίαν ἀπάντησιν διὰ νὰ τὴν παρηγορήσῃ, ὅτι ἀφοῦ γίνονται αἱ ἐξαγωγαὶ ἀπὸ ἄλλα τμήματα τῆς χώρας, πλαγίως καὶ ἐμμέσως ἱκανοποιοῦνται καὶ οἱ Χιῶτες. Αὐτὸ εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀλλὰ ἐγὼ σᾶς δηλῶ, ὑπευθύνως ὅτι ἐδῶ θὰ πρέπει νὰ σοβαρευθῶμεν, δι’ αὐτὸ καὶ ἔχω μετατρέψει τὴν ἐρώτησίν μου εἰς ἐπερώτησιν, ὅτι ἐπώλησαν οἱ Χιῶτες μέρος τῆς παραγωγῆς τῶν μανταρινιῶν των, ἀντὶ τῆς μιᾶς δραχμῆς κατὰ κιλόν, ἐπὶ πιστώσει. Σᾶς ἱκανοποιεῖ, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, αὐτό; Ὑποθέτω, ὄχι. Πορτοκάλια δὲν ἔχομεν ἐξαγάγει. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγητε, ὅτι «παρηγορηθῆτε, διότι, μὲ τὸ νὰ κάμνωμεν ἐξαγωγάς, φεύγουν καὶ τὰ ἰδικά σας». Δὲν φεύγουν τὰ ἰδικά μας καὶ τὰ χαραμίσαμεν — διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν φράσιν τοῦ λαοῦ — τὰ μανταρίνια. Σᾶς ζητοῦμεν κἄτι, προστατεύσατε, ἐπὶ τέλους καὶ βοηθήσατε καὶ τοὺς Κυβερνητικοὺς βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι, ἐπὶ τέλους, στενοχωροῦνται μὲ αὐτὰ ποὺ λέγω, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας.

§41Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ τὴν ἄδειάν σας, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω δύο λόγια.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἐπιμένετε, κ. συνάδελφε. Ὡμιλήσατε προχθὲς δύο–τρεῖς φοράς, ἐπὶ συναφοῦς θέματος. Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5 τῆς ἡμερησίας Διατάξεως τοῦ κ. Π. Σταυροπούλου, ἀναφερομένου εἰς τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν ὀρύζης. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔχει τὸν λόγον.

§43Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Καὶ αὐτὴ εἶναι μία παλαιὰ ἐρώτησις. Πολὺ παλαιά. Ἔκτοτε ἐπέρασεν ἀρκετὸς χρόνος. Εἶχον ἀναγγελθῆ τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν προστασίαν τῆς ὀρύζης, ἔχομεν τὴν ἐξέλιξιν τῆς διαθέσεως τοῦ προϊόντος καὶ νομίζω, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα θὰ πρέπει νὰ ἱκανοποιῇ τὸν κ. συνάδελφον, ἀπὸ τὰς τιμάς, αἱ ὁποῖαι διεμορφώθησαν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Π. Σταυρόπουλος.

§45Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸ μὴ ἔγκαιρον τῆς συζητήσεως τῆς ἐρωτήσεώς μου, δὲν εὐθύνεται οὔτε ὁ κ. Ὑπουργός, οὔτε, φυσικὰ καὶ ἐγώ. Θὰ πρέπει κἄποτε νὰ μεθοδευθῇ τὸ πρᾶγμα, ὥστε αἱ ἐρωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐπίκαιρον χαρακτῆρα, θὰ πρέπει λέγω, νὰ εὑρεθῇ κάποιος τρόπος, ὥστε νὰ συζητῶνται εἰς τὸν κατάλληλον χρόνον. Ἡ ἐρώτησίς μου κατετέθη τὴν 9ην Ὀκτωβρίου 1964, ὅτε τὸ θέμα ἦτο ἐπίκαιρον. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ δεύτερον σκέλος τῶν παρατηρήσεων, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, δὲν θὰ ἤθελον νὰ τὸν στενοχωρήσω, ἀλλὰ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ἐὰν ἀναγνώσουν τὰς δηλώσεις του εἰς τὸν Νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας, οἱ ὀρυζοπαραγωγοί, ἀσφαλῶς, δὲν θὰ εἶναι ἱκανοποιημένοι ἀπὸ τὴν ἀπάντησιν. Κύριε Ὑπουργέ, αἱ τιμαὶ τῆς ὀρύζης, εἰς τὸν Νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας, ἐκυμάνθησαν ἐφέτος ἀπὸ 80 λεπτὰ ἕως 1 δραχμὴν ἐπὶ ἔλαττον τῶν περυσινῶν. Καὶ τὸ γεγονὸς αὐτὸ πρέπει νὰ ἐκτιμηθῇ, ἐν συνδυασμῷ μὲ δύο ἄλλα γεγονότα. Πρῶτον, μὲ τὸ ὑψηλὸν κόστος τῆς παραγωγῆς, ἐν σχέσει μὲ τὸ παρελθὸν καὶ δεύτερον, μὲ τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμαρίθμου, γεγονότα τὰ ὁποῖα συντείνουν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀπαθλίωσιν τῆς θέσεως τῶν ἀγροτῶν. Τοῦτο, κ. Πρόεδρε, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παρατηρήσω εἰς ὅσα ὑπεστήριξεν, ὁ κ. Ὑπουργός.

§46Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡ παρατήρησις εἶναι σωστή, ὅτι πρέπει νὰ ἔρχωνται οἱ ἐρωτήσεις ἐγκαίρως πρὸς συζήτησιν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι διὰ τὴν ὄρυζαν κατετέθησαν 20–30 ἐρωτήσεις, διὰ τὰ καπνὰ 40–50, διὰ τὰ ἑσπεριδοειδῆ 60–70 ἐρωτήσεις. Ὅταν δὲ διὰ τὴν ὄρυζαν, ὅπως καὶ διὰ τὰ ἑσπεριδοειδῆ, ἔχωμεν κάμει τόσας φορὰς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι ἑπόμενον νὰ μὴ ἐπαρκῇ ὁ χρόνος, τὸν ὁποῖον διαθέτει τὸ σῶμα, διὰ νὰ συζητήσῃ ὅλας τὰς ἐρωτήσεις. Βεβαίως, διὰ τὴν ὄρυζαν, καὶ τὰ ἑσπεριδοειδῆ, ἔχει ἀξίαν ἡ συζήτησις νὰ γίνεται, τότε, ὅταν διακινοῦνται τὰ προϊόντα καὶ ἔγινε καὶ τότε συζήτησις. Ἀλλά, ἐν τῷ μεταξύ, κατατίθενται καὶ ἄλλαι ἐρωτήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθοῦν καὶ ἐν τῷ μεταξύ, τὰ προϊόντα φεύγουν. Τώρα δὲ ποὺ δὲν ἔχομεν πρόβλημα ὀρύζης, δὲν ἔχομεν προβλήματα πορτοκαλιῶν καὶ λεμονιῶν, κάμνομεν συζήτησιν τί ἔγιναν τὰ λεμόνια καὶ τὰ πορτοκάλια. Τὰ πορτοκάλια ἔχουν φύγει, ἡ ὄρυζα ἔχει φύγει, οἱ δὲ παραγωγοὶ δὲν διατυπώνουν παράπονον. Εἰδικώτερον, διὰ τὴν ὄρυζαν, κατακλυζόμεθα ἀπὸ αἰτήσεις, δι’ ἄδειαν καλλιεργείας. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ὑπάρχουν κίνητρα, τὰ ὁποῖα ἐνθαρρύνουν τὴν ἐπέκτασιν τῆς καλλιεργείας. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι, ἀλλὰ πρέπει νὰ εὑρεθῇ ἕνας τρόπος ὥστε ὅλαι αἱ ἐρωτήσεις νὰ συζητῶνται ταὐτοχρόνως. Ἐὰν ρίψετε μίαν ματιὰν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, κ.κ. συνάδελφοι, θὰ ἴδητε, ὅτι διὰ τὰ καπνὰ καὶ διὰ τὴν ὄρυζαν, τὰ πορτοκάλια καὶ τὸν σῖτον, ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἐρωτήσεις καὶ συζητοῦμεν τώρα διὰ τὸν σῖτον, τῆς παρελθούσης ἐσοδείας.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Ρουσόπουλος καὶ Α. Τσιάρας, ζητοῦν τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§48Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λόγια. Εἰς ὅσα εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργός, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐγκαίρου συζητήσεως τῶν ἐρωτήσεων, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι ἡ ἐρώτησίς μου κατετέθη τὴν 9ην Ὀκτωβρίου 1964, ὅτε τὸ θέμα ἦτο φλέγον. Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ μία λύσις, ὥστε αἱ ὑποβαλλόμεναι ἐρωτήσεις, διὰ τὰ βασικὰ προϊόντα, νὰ συζητῶνται εἰς τὸν ἐπίκαιρον χρόνον. Ὁ κ. Ὑπουργός, ὅμως, δὲν μοῦ ἀπήντησεν εἰς τὸ θέμα, ὅτι ἐφέτος εἴχομεν μείωσιν τιμῶν κατὰ 80 λεπτὰ ἕως 1 δραχμὴν κατὰ κιλὸν ἀπὸ πέρυσι. Εἰς τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ζητεῖται ἡ ἐπέκτασις τῆς καλλιεργείας τῆς ὀρύζης παρὰ τῶν παραγωγῶν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ, ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι οἱ παραγωγοί, ἀπογοητευθέντες ἀπὸ τὴν καλλιέργειαν ἄλλων προϊόντων, στρέφονται πρὸς καλλιέργειαν ἑτέρων, μὲ τὴν ἐλπίδα, μήπως ἐπιτύχουν καλυτέραν τιμήν.

§49Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Νὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ εἰς αὐτό. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ προστατεύσωμεν ἀκριβῶς τὴν ὀρυζοπαραγωγήν, ἐκάμαμεν πολὺ μεγαλυτέραν συγκέντρωσιν, ἀπὸ τὴν συγκέντρωσιν τῶν παρελθόντων ἐτῶν. Ἡ ἀποφασισθεῖσα συγκέντρωσις τὸ 1964, ἦτο 15 χιλ. τόννων. Καὶ ἠξεύρετε, ὅτι πέρυσι καὶ προπέρυσι, ὅλα τὰ χρόνια, εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις νὰ γίνῃ συγκέντρωσις 7 χιλ. τόννων. Τὸ 1961 ἐπραγματοποιήθη συγκέντρωσις 3.900 τόννων, τὸ 1962 συγκέντρωσις 628 τόννων. Ἡ προσφορὰ ἦτο πολὺ μικρή. Τὸ 1963 211 τόννων. Ἐπειδὴ ἡ παραγωγὴ ἦτο μεγαλυτέρα τὸ 1964, ἐφθάσαμεν νὰ συγκεντρώσωμεν 12.300 τόννους ὀρύζης. Αἱ δὲ τιμαί, τὰς ὁποίας καθωρίσαμεν, εἶναι τοιαῦται, ὥστε ἐνθαρρύνουν τὴν ἐπέκτασιν τῆς ὀρυζοκαλλιεργείας. Παντοῦ, σᾶς λέγω, ὅτι πιεζόμεθα ἀπὸ τοὺς παραγωγούς. Ὅπως καὶ διὰ τὰ τεῦτλα, μᾶς ζητοῦν συνεχῶς τὴν ἐπέκτασιν τῆς καλλιεργείας αὐτῶν, ἔτσι καὶ διὰ τὴν ὄρυζαν καὶ τὸν καπνόν. Αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι αἱ τιμαί, αἱ ὁποῖαι πραγματοποιοῦνται, ἱκανοποιοῦν τοὺς παραγωγούς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς τιμάς, θὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ παραγωγικότης καὶ ἡ ἀπόδοσις αὐξάνουν, ἐν τούτοις, ἡμεῖς, ἀπὸ πέρυσιν, ἔχομεν βελτιώσει σημαντικῶς τὰς τιμάς.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 7, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔχει τὸν λόγον.

§51Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡ Ἑταιρεία Ζακχάρεως, προσφάτως ἐψήφισε τὸν Κανονισμὸν αὐτόν.

§52Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Πότε;

§53Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἰς τὴν τελευταίαν γενικὴν συνέλευσιν.

§54Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Δηλαδή, πότε;

§55Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Θέλετε, ἀκριβῶς, τὴν ἡμερομηνίαν;

§56Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Ἀσφαλῶς, ναί, καὶ τὴν ἡμερομηνίαν τῆς συνεδριάσεως καὶ τὴν ἀπόφασιν. Ὅλα τὰ θέλω.

§57Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐπιφυλασσόμεθα νὰ σᾶς τὰ εἴπωμεν. Πάντως, σᾶς λέγομεν, ὅτι δὲν μελετᾶται τὸ θέμα, ἀλλὰ ἐπέρασε ἀπὸ τὴν γενικὴν συνέλευσιν. Αὕτη ἐπραγματοποιήθη τὴν 3ην Μαΐου. Κατὰ τὴν συνέλευσιν ἐκείνην, δὲν ἐξηντλήθη τὸ θέμα καὶ ἀνεβλήθη εἰς ἄλλην γενικὴν συνέλευσιν νὰ συζητηθῇ, ἡ ὁποία καὶ ἐπραγματοποιήθη. Ἔχει ψηφισθῆ ὁ Κανονισμὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τόσον καιρὸν ἦτο ἐκκρεμής.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Λαυρεντίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§59Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα μελετᾶται καὶ δὲν ἔχει ληφθῆ ἀκόμη ἀπόφασις. Ἡ λύσις τοῦ θέματος αὐτοῦ, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἐσᾶς καὶ πάντα εὑρισκόμενον ἐν τῇ Κυβερνήσει, θὰ βοηθήσῃ. Ὅταν, κ. Ὑπουργέ, ὑπάρχῃ ὀργανισμὸς τοῦ προσωπικοῦ, τὸ κόστος θὰ πέσῃ. Ἂν αἱ πολλαπλαῖ ἀσχολίαι σᾶς ἐπέτρεπον, θὰ ἔπρεπε νὰ μεταβῆτε εἰς τὰ ἐργοστάσια αὐτά, διὰ νὰ διαπιστώσητε, πόσον ἀπαραίτητος εἶναι ἡ ὕπαρξις τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ προσωπικοῦ. Θὰ διεπιστώνατε, ὅτι ἡ μὴ τακτοποίησις τοῦ προσωπικοῦ, ἐπιτρέπει τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτῶν ἀπὸ θρασυτάτους ἀνθρώπους καὶ ἀπὸ τὴν ἐπέμβασιν διαφόρων παραγόντων. Συμβαίνουν πράγματα μὲ τὸ προσωπικόν, ποὺ οὔτε εἰς χώρας κάφρων δὲν συμβαίνουν. Ἐὰν θέλωμεν νὰ λεγώμεθα πολιτισμένοι θὰ πρέπει, μαζὶ μὲ τὴν θεμελίωσιν τῶν ἐργοστασίων, νὰ προβλέπωμεν καὶ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ προσωπικοῦ, ἐπ’ ὠφελείᾳ καὶ αὐτῶν καὶ τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Δὲν ἔκαμα τὴν ἐρώτησιν, κ. Ὑπουργέ, διὰ νὰ σᾶς πειράξω. Πονῶ καὶ ἐγὼ διὰ τὴν τύχην τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν, τὴν στιγμὴν μάλιστα ποὺ τὸ ἓν ἐξ αὐτῶν, τὸ ἐργοστάσιον τῶν Σερρῶν, εἶναι κτισμένο εἰς τὸ χωριὸ μου, καὶ ἐνῷ ἐπιστεύαμεν, ὅτι θὰ γίνῃ πρότυπον ἐργοστασίου, εὑρίσκεται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν.

§60Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα εἴπατε, δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὴν ἐρώτησίν σας.

§61Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Βεβαίως περιλαμβάνονται.

§62Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἐὰν τὰ διετυπώνατε εἰς τὴν ἐρώτησίν σας, θὰ τὰ ἐξητάζαμεν, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ἔχουν βάσιν. Δικαίωμά σας εἶναι βεβαίως νὰ τὰ διατυπώσητε εἰς ἐρώτησιν. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ μᾶς αἰφνιδιάζετε καὶ ἄλλα νὰ λέγετε εἰς τὴν ἐρώτησίν σας καὶ ἄλλα ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Εὑρισκόμεθα εἰς δυσάρεστον κατάστασιν, νὰ μὴ ἠμποροῦμεν νὰ σᾶς ἀπαντήσωμεν εἰδικώτερον εἰς τὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἐθίξατε. Εἰς τὴν ἐρώτησίν σας συνιστᾶτε νὰ γίνῃ τὸ ταχύτερον ὁ ἐσωτερικὸς Κανονισμός. Ἐὰν ἡ ἐρώτησις ὑπεβάλετο πρὸ ἑνὸς μηνὸς θὰ σᾶς ἔλεγον, ὅτι μελετᾶται. Ἀλλὰ ἀφοῦ συζητεῖται τώρα, σᾶς λέγω, ὅτι ὁ Κανονισμὸς ἐψηφίσθη. Νομίζω, ὅτι ἡ δήλωσίς μου αὐτὴ ἔπρεπε νὰ σᾶς ἱκανοποιήσῃ. Ἠμπορεῖ νὰ μὲ πειράξῃ τὸ ὅτι ἐζητήσατε καὶ τὴν ἡμερομηνίαν. Σᾶς λέγω καὶ πάλιν, ὅτι ἐνθυμοῦμαι τῆς πρώτης συνελεύσεως τὴν ἡμερομηνίαν, τὴν 3ην Μαΐου. Κατ’ ἐκείνην δὲν ἐξηντλήθη τὸ θέμα. Ἡ συνεδρίασις ἀνεβλήθη διὰ μίαν ἑβδομάδα ἢ 10 ἡμέρας, ὁπότε ἠξεύρω πολὺ καλά, ὅτι ὁ Διοικητὴς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία εἶναι ὁ κυριώτερος μέτοχος αὐτῆς τῆς Ἑταιρείας, μετέβη εἰς τὴν Θεσσαλονίκην διὰ τὴν δευτέραν Γενικὴν Συνέλευσιν, ἡ ὁποία ἐπραγματοποιήθη καὶ ἐψηφίσθη ὁ Κανονισμός. Καὶ ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ σημείου — νομίζω — σᾶς δίδω πλήρη καὶ κατηγορηματικὴν ἀπάντησιν.

§63Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὰ ὅσα εἶπα ἀναφέρονται εἰς τὴν ἐρώτησίν μου. Ἡ ἐρώτησίς μου διετυπώθη στὶς 20 Ὀκτωβρίου καὶ ἀπὸ τότε παρῆλθον 7 μῆνες. Θὰ χαρῶ ἰδιαιτέρως ποὺ θὰ γίνῃ Ὀργανισμός. Ἐπειδὴ σὲ 2 μῆνες θὰ ἀρχίσουν αἱ προσλήψεις καὶ ὁπωσδήποτε θὰ ὑπάρξουν μεγάλαι πιέσεις, νὰ προσέξετε νὰ μὴ ἐπαναληφθοῦν τὰ σφάλματα τοῦ παρελθόντος.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ρουσόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§65Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ σημερινὴ συζήτησις, μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάσωμεν ἕνα θέμα Κανονισμοῦ. Αἱ συζητήσεις εἰς τὴν Βουλήν, γίνονται βάσει τῶν ἀντιλήψεων τοῦ παρελθόντος. Σήμερον, ὑπάρχουν ζωτικὰ θέματα. Ἡ παραγωγικὴ καὶ οἰκονομικὴ λειτουργία τοῦ Κράτους εἶναι σοβαρώτατον θέμα. Δυστυχῶς, ὁ Κανονισμὸς ἐπὶ παραγωγικῶν καὶ οἰκονομικῶν θεμάτων, προβλέπει τὰς ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι συζητοῦνται μετὰ ἀπὸ 6 μῆνες. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι σῶμα ἀκροάσεως, ἡ Βουλὴ βουλεύεται καὶ εἶναι τὸ Ἀνώτατον Σῶμα τοῦ Κράτους. Δὲν πρέπει, συνεπῶς, ἡ Βουλὴ νὰ ἀσχολῆται μὲ δευτερεύοντα ρόλον. Λυποῦμαι, διότι εἰς τὰς τελευταίας συζητήσεις ποὺ ἔγιναν εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ἠκούσθη, ὅτι ὁ βουλευτὴς εἶναι ἐξουσία. Αἱ διεξαγόμεναι συζητήσεις εἰς τὴν Βουλήν, ὡς διεξάγονται, ρίπτουν εἰς χαμηλὸν ἐπίπεδον τὸ Κοινοβούλιον. Δὲν συζητοῦμεν σοβαρὰ θέματα, ἀλλὰ ἀσχολεῖται ἡ Βουλὴ μὲ δευτερεύοντα θέματα.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴν ἐπεκτείνεσθε, κ. συνάδελφε.

§67Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ὁμιλῶ.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχετε νὰ παρατηρήσετε παράβασιν συγκεκριμένης διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ εἰσηγῆσθε τροποποίησιν τοῦ ὑφισταμένου καθεστῶτος, κάμετε μίαν πρότασιν, ὅπως σᾶς εἶπα καὶ ἄλλοτε, καὶ νὰ τὴν παραπέμψωμεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Κανονισμοῦ.

§69Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ὁμιλῶ, δὲν ὁμιλεῖτε σεῖς. Σᾶς ἀγαπῶμεν καὶ σᾶς ἐψηφίσαμεν καὶ προχθές, εἶσθε καὶ Ἀκαδημαϊκὸς καὶ σᾶς θέλομεν νὰ εἶσθε καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ πρέπει νὰ εἶσθε καὶ εἶσθε ἀσφαλῶς. Αὐτή, λοιπόν, ἡ κατὰ κἄποιον τρόπον ἐμφανιζομένη πτῶσις τῆς Βουλῆς, ποὺ ἔχει γενικωτέρας ἐπιπτώσεις, ὀφείλεται κατὰ κύριον λόγον εἰς αὐτό, ὅτι δὲν συζητοῦμεν τὸ κύριον θέμα. Μαζευόμεθα ἐδῶ καὶ συζητοῦμεν διὰ τὰ ἐνδιαφέροντα τὴν πολιτικὴν σφαῖραν καὶ διὰ τὰ κύρια θέματα, ὑποβάλλομεν ἐρωτήσεις, λέγει ὁ Κανονισμός. Μαζεύονται 100 θέματα καὶ ἔρχονται μετὰ 6 μῆνες πρὸς συζήτησιν ἢ μετὰ ἓν ἔτος. Δὲν εἶναι τρόπος λειτουργίας αὐτός, κ. Πρόεδρε. Δὲν εἶναι δευτερεῦον θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι θὰ κάμωμεν μίαν μεταβολὴν εἰς τὸν Κανονισμόν, εἶναι θέμα οὐσιῶδες. Δηλαδή, ἡ Κυβέρνησις ἔχει τοὺς συμβούλους της, τοὺς ἐγκεφάλους της καὶ τὸν ἰδικόν της ἐγκέφαλον, καὶ τοὺς βουλευτάς, τὴν Βουλήν, νὰ τὴν βοηθοῦν. Ἀλλά, εἰς τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα εἶναι κύρια θέματα καὶ εἶναι καὶ πολύπλοκα, ἀκολουθεῖται αὐτὴ ἡ διαδικασία ποὺ σᾶς εἶπα.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅπως ἀντελήφθην, κάμνετε διάλεξιν, κατὰ τῶν διαλέξεων. Ἀναμένω συγκεκριμένην πρότασιν τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ.

§71Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί μὲ διακόπτετε, κ. Πρόεδρε; Πρῶτον, δὲν κάμνω διάλεξιν, κάμνω ἀγόρευσιν. Εἶμαι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δὲν εἶμαι εἰς τὴν Ἀκαδημίαν, οὔτε εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ αἴτησις, ἀφορᾷ συγκεκριμένην παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτύξετε ὁλόκληρον θέμα ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Συγκεκριμένην παράβασιν νὰ ἀναφέρετε. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς ὁμιλίας ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§73Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχετε τόσας δυνάμεις καὶ ἔχετε μίαν ἀδυναμίαν, νὰ μὲ διακόπτετε. Σᾶς παρακαλῶ, θὰ εἶχα τελειώση.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσετε. Σεῖς εἶσθε κατὰ τῶν διαλέξεων καὶ κάνετε διάλεξιν. Ὑποβάλετε συγκεκριμένην πρότασιν μὲ τὰς παρατηρήσεις σας, νὰ τὴν φέρω εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Κανονισμοῦ. Πάντως, αὐτὴν τὴν στιγμήν, παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν.

§75Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν μὲ ἀφήνετε νὰ τελειώσω. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρὸν καὶ νομίζω, ὅτι δὲν τὸ χειρίζεσθε ὅπως πρέπει. Ἀφήσατέ με νὰ τελειώσω. Οὐδέποτε ταλαιπωρῶ τὴν Βουλήν, καὶ οὐδέποτε καταχρῶμαι τοῦ χρόνου, οὔτε τοῦ ἰδικοῦ σας, οὔτε τῆς Βουλῆς. Τὸ θέμα, λέγω, εἶναι κύριον. Διὰ τὰ δευτερεύοντα καὶ τριτεύοντα θέματα, εἶναι πλήρως κατωχυρωμένος ὁ Κανονισμός, διὰ τὰ πρωτεύοντα, ὅμως, δὲν εἶναι. Ἡ Κυβέρνησις, λέγω, καὶ παρακαλῶ, νὰ μὴ μὲ διακόψετε, ἔχει τοὺς συμβούλους της, τὰ συμβούλιά της, ἔχει καὶ τὴν Βουλήν. Δι’ ὅλα αὐτά, τὰ θέματα τῶν περιφερειῶν, πρέπει νὰ εὑρεθῇ ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ συζητοῦνται καὶ ὄχι νὰ συνεχισθῇ ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον συζητοῦνται σήμερον, ὁ μοιραῖος καὶ ὁ ἀνόητος, διότι ἐκεῖ καταντᾷ μὲ τὰς ἀναβολὰς τῆς συζητήσεως καὶ τὴν συζήτησιν μετὰ ἑξάμηνον κλπ. Νὰ εὑρεθῇ τρόπος, ὥστε ἐγκαίρως, νὰ ἔρχεται ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, νὰ δίδῃ τὰς ἀπαντήσεις. Σᾶς ἐξηγῶ, λοιπόν...

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ δὲν εἶναι οὔτε ὁ τρόπος, οὔτε ὁ χρόνος, κατάλληλος δι’ αὐτὴν τὴν συζήτησιν. Ἔχετε δικαίωμα νὰ καταγγείλετε παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀλλά, ἐδῶ παραβιάζομεν τὸν Κανονισμόν, συζητοῦντες, καθ’ ὃν τρόπον συζητοῦμεν τώρα.

§77Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφίσατε νὰ σᾶς εἴπω, τί θέλω, διὰ νὰ συλλάβετε αὐτὸ ποὺ θέλω νὰ εἴπω. Λοιπόν, ὁ Ὑπουργός, θὰ ἔρχεται ἐγκαίρως, νὰ δίδῃ ἀπάντησιν. Αὐτὸς θὰ εἶναι ἕνας νέος τρόπος συζητήσεως. Οὔτε ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ εἶναι μονοπώλιον τῆς σκέψεως. Αὐτὸ εἶναι λάθος, αὐτὴ ἡ φιλοδοξία, ἡ πολιτικὴ φιλοδοξία τῶν ἀτόμων καὶ τῶν κομμάτων εἶναι οἰκτρά. Δὲν εἶναι μόνη της ἡ Κυβέρνησις, θὰ συζητήσῃ μὲ τὴν Βουλήν, θὰ ἀκούσῃ καὶ τοὺς βουλευτὰς καὶ θὰ βγάλῃ συμπεράσματα καὶ θὰ χαράξῃ τὴν πολιτικὴν ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ, τῆς ὀρύζης κλπ.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἀναπτύξετε ὁλόκληρον σύστημα τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, αὐτὴν τὴν στιγμήν. Παραβαίνομεν τὸν Κανονισμὸν ὅπως συζητοῦμεν ναὶ ἢ ὄχι;

§79Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κακῶς ἐφαρμόζετε τὸν Κανονισμόν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι σοβαρὰ ὅσα λέγετε, ἀλλὰ δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας. Ὑποβάλατε τὴν πρότασίν σας καὶ θὰ τὴν συζητήσωμεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Κανονισμοῦ καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν Βουλήν, ὁπότε καὶ σεῖς καὶ οἱ ἄλλοι προτείνοντες τροποποιήσεις θὰ ἀναπτύξετε τὰς ἀπόψεις σας.

§81Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος εἰς τοῦτο.

§82Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν, ὅτι αὐτὸ ποὺ κάνομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι τὸ κύριον ἔργον τῆς Βουλῆς. Ποῖον εἶναι ὅμως τὸ κύριον ἔργον τῆς Βουλῆς; Ὑπονοεῖτε τὴν χάραξιν τῆς καπνικῆς ἢ τῆς ἀγροτικῆς ἢ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Ὡς σκέψις γενικωτέρα, φυσικά, εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ θὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ χάραξις τῆς πολιτικῆς γίνεται ὅταν ἀσχολῆται ἡ Βουλὴ μὲ νομοθετικὸν ἔργον. Ὅταν γίνεται τὸ νομοθετικὸν ἔργον, τότε ἡ Βουλὴ ὡς κυρίαρχον Σῶμα ἀναλαμβάνει τὰς εὐθύνας της ὅταν ψηφίζῃ τοὺς νόμους. Ὅταν γίνεται πολιτικὴ συζήτησις κυρίαρχον Σῶμα εἶναι ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν τῆς ἐμπιστεύεται ἢ ὄχι τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας. Μέσα εἰς τὴν φύσιν ὅμως τοῦ Κοινοβουλίου, εἶναι καὶ ἡ ἄσκησις τοῦ ἐλέγχου. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν χαράσσομεν οὔτε καπνικήν, οὔτε ἀγροτικὴν πολιτικήν, εἶναι ἡ ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν δεχόμεθα τὰς ἐπικρίσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κυρίως, ἀλλὰ καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως ἐνίοτε. Εἶναι βεβαίως ἓν ἔργον ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ κατὰ τὰς συνεδριάσεις αὐτὰς ποὺ ἀσχολεῖται ἡ Βουλὴ μὲ τὸν ἔλεγχον, δὲν χαράσσει τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ θέμα εἶναι ἄλλο θὰ ἦτο σωστὸν καὶ παρετηρήθη τὸ ἄτοπον τὸ αὐτὸ θέμα πολλάκις νὰ μᾶς ἀπασχολῇ δέκα καὶ εἴκοσι φορές. Αὐτὸ τὸ κακὸν ὀφείλομεν νὰ τὸ θεραπεύσωμεν, ὥστε ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος νὰ εἶναι γενικός. Καὶ φιλοδοξοῦμεν καὶ εἰς τὸν τόπον μας νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν ἐξύψωσιν τῆς λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου. Διότι, πολλάκις εἶναι ὠφέλιμος ὁ ἔλεγχος, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖται, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸν συστηματοποιήσωμεν, ὥστε ὅταν γίνεται αὐτὴ ἡ συζήτησις νὰ μὴ φθάνωμεν εἰς τὴν ἀπεραντολογίαν. Διότι, ἄλλως ἡ συζήτησις ἐκφυλίζεται καὶ τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου καταπίπτει. Ἐκεῖ πρέπει νὰ ἴδωμεν πῶς θὰ ἐξεύρωμεν τρόπον ἀντιμετωπίσεως τοῦ ζητήματος. Αὐτὸ θὰ ὑπονοῆτε καὶ σεῖς. Καὶ πρέπει ν’ ἀσχοληθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Κανονισμοῦ, ὅπου ἀντιπροσωπεύονται ὅλαι αἱ πτέρυγες τῆς Βουλῆς, ὥστε νὰ γίνῃ κἄτι τὸ οὐσιαστικόν, τὸ ὁποῖον καὶ τοὺς συναδέλφους νὰ ἱκανοποιῇ, ἀλλὰ καὶ τὸ Κοινοβούλιον νὰ ἐξυψώνῃ καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβοηθῇ εἰς τὸ ἔργον της, διότι ὁ ἔλεγχος εἶναι πάντοτε εὐπρόσδεκτος.

§83Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ ὀρθῶς εἴπατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ συζήτησις αὐτὴ εἶναι ἔλεγχος κλπ. Ὅπως χρειάζονται αἱ ἡμέραι τοῦ ἐλέγχου, χρειάζονται καὶ ἄλλαι ἡμέραι, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ γίνεται αὐτό, τὸ ὁποῖον προηγουμένως σᾶς εἶπα ἐγώ, δηλαδὴ τὴν προετοιμασίαν τοῦ ἔργου εἰς τὰ σοβαρὰ θέματα, τὰ ὁποῖα θέματα δὲν εἶναι καὶ δὲν πρέπει νὰ συζητοῦνται βιαστικά, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχουν ὡριμάσει καὶ ἀπὸ τὰς Ὑπηρεσίας καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Χρειάζεται ἡ δημιουργία ἑνὸς θεσμοῦ μέσα εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως εἶναι ὁ θεσμὸς τοῦ ἐλέγχου, ὅπως εἶναι τῶν θεμάτων ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν κλπ. Πρέπει νὰ γίνῃ ὁ θεσμὸς τῆς μελέτης ὑπὸ τῆς Βουλῆς τῶν μεγάλων γραμμῶν τῆς οἰκονομικῆς καὶ τεχνικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸ τὸ θέμα εἶναι τὸ μεγαλύτερον ἀπὸ ὅλα καὶ ἀπὸ τὰ πολιτικὰ καὶ ἀπὸ τὰ θέματα τῆς ἐμπιστοσύνης. Συνεπῶς, αὐτὴ ἡ μεταρρύθμισις τοῦ Κανονισμοῦ πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ νομίζω, ὅτι ὅλοι οἱ κ. συνάδελφοι ὅλων τῶν κομμάτων συμφωνοῦν νὰ τὴν μελετήσωμεν. Εὐχαριστῶ.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀναφο-

ρῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 271 τοῦ κ. Διαμαντοπούλου, ἀναβάλλεται.

§85Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γνωσθῇ ποῖος εἶναι ὁ ἐπερωτῶν καὶ τὶ ζητεῖται διὰ τῆς ἐπερωτήσεως.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 271 ἐπερώτησις εἶναι τοῦ κ. Διαμαντοπούλου καὶ ἀφορᾷ τὸν Ὑπουργὸν Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ζητεῖται δὲ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν δι’ ὑποβολῆς καταστάσεως κινουμένων αὐτοκινήτων κλπ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας ἀπουσιάζει εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀναβάλλεται ἡ ἐπερώτησις. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 272 ἀναβάλλεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 280 τοῦ κ. Ἐφραιμίδη, ἥτις ἀπευθύνεται πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς συνεφωνήθη ἡ ἐπερώτησις αὕτη νὰ συζητηθῇ τὴν προσεχῆ Τρίτην.

§87Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ ἡ ἰδική μου ἐπερώτησις καὶ ἐζήτησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Τρίτην. Ἐπειδὴ ἡ ἑπομένη ἐπερώτησις, τὴν ὁποίαν θὰ συζητήσωμεν, ὡς μὲ ἐπληροφόρησε τὸ Προεδρεῖον ἔρχεται πρὸς συζήτησιν κατὰ πρόταξιν καὶ ἑπομένως δὲν προηγεῖται τῆς ἰδικῆς μου, ἡ συζήτησις πρέπει νὰ δικονομηθῇ ὡς ἑξῆς. Θὰ συζητήσωμεν σήμερον αὐτήν, ἡ ὁποία εἶναι κατὰ πρόταξιν καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν περατωθῇ, τὴν Τρίτην θὰ ἔχῃ σειρὰν ἡ ἰδική μου ἐπερώτησις, διότι εἶναι δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐζήτησε νὰ ἀναβληθῇ ἀκριβῶς διὰ τὴν Τρίτην.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογραφομένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, διὰ τῆς ὁποίας αἰτεῖται ἡ πρόταξις τῆς συζητήσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 149 ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βρανοπούλου ἡ ἀπευθυνομένη πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Δημ. Ἔργων καὶ τοὺς Ὑφυπουργοὺς Δημ. Ἔργων καὶ Προεδρίας Κυβερνήσεως καὶ ἀφορῶσα τὰ ὕψη οἰκοδομῶν. Ἡ πρότασις ὑπογράφεται ὑπὸ τῶν συναδέλφων κ.κ. Βρανοπούλου, Ἀλιπράντη, Πολυζωγοπούλου, Προκοπίδη, Θανοπούλου, Κ. Παπαδημητρίου, Γεροκωστοπούλου, Λαντζούνη, Σταυροπούλου, Ἀνερούση καὶ Δαμιανοῦ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης;

§89ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα μάλιστα.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§91Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ μακρὸν μὲ τὸ θέμα τῆς σημερινῆς ἐπερωτήσεώς μου καίτοι τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι σπουδαιότατον. Ἄλλωστε, ὅπως γνωρίζετε, εἶμαι πάντοτε σύντομος. Παρ’ ὅλων τῶν συναδέλφων καὶ τῆς 1ης καὶ τῆς 2ας περιφερείας Ἀθηνῶν ἔχει διαπιστωθῆ ἡ ὑπάρχουσα ἀναρχία ἀπὸ ἀπόψεως ἀνοικοδομήσεως τοῦ Λεκανοπεδίου τῆς Ἀττικῆς. Ἡ κατάστασις αὐτὴ ἐδημιουργήθη ἰδίως μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν. Τὸ κακὸν ὅμως ἐπεδεινώθη κατὰ τὴν τελευταίαν 10ετίαν ὅταν μέγας ἀριθμὸς οἰκογενειῶν ἐγκαθίσταται εἰς τὰς μεγάλας πόλεις ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν ἢ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ δὴ ἀπὸ τὴν Τουρκίαν καὶ τὴν Αἴγυπτον. Βεβαίως, ἡ ὑπάρχουσα ἀναρχία δὲν βαρύνει τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Βαρύνει ὅλας τὰς Κυβερνήσεις ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐφεξῆς. Καὶ λέγω βαρύνει ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, διότι οὐδεμία Κυβέρνησις κατέβαλε σοβαρὰν προσπάθειαν διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ τεραστίου αὐτοῦ προβλήματος. Ἀποτέλεσμα τούτου εἶναι νὰ βλέπωμεν τὰ πολεοδομικὰ γραφεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν τόσην σημασίαν, νὰ μὴ ἔχουν καταλλήλως ἐπανδρωθῆ καὶ ἀναδιοργανωθῆ. Ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ, δὲν ἔχει τεχνικὰς γνώσεις. Θὰ θέσω ὅμως ὑπ’ ὄψιν σας ὡρισμένα θέματα, τὰ ὁποῖα ὑποπίπτουν εἰς τὴν ἀντίληψιν πάντων. Καὶ πρῶτον ἀπὸ ὅλα εἶναι τὸ θέμα τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν. Οὐδὲν ἰδιαίτερον συμφέρον ἔχω ἢ σύνδεσμον μὲ τοὺς ἀσχολουμένους μὲ οἰκοδομάς. Εἶμαι ὅμως ἀποδέκτης παραπόνων τοῦ κοινοῦ, τὸ ὁποῖον εὐλόγως ἀξιοῖ νὰ ὑπάρξῃ κἄποια τάξις καὶ ἰσότης μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἀνοικοδομήσουν. Θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς ὡρισμένους φαρδεῖς δρόμους τῶν Ἀθηνῶν, ὡς εἶναι ἡ Βασ. Σοφίας, νὰ ἀνεγείρωνται οἰκοδομαὶ 10όροφοι. Παρὰ ταῦτα, εἰς τοὺς δρόμους αὐτοὺς ἐπιτρέπεται νὰ ἀνεγερθοῦν οἰκοδομαὶ μόνον 6όροφοι. Εἰς ἄλλους δρόμους στενούς, ὡς εἶναι ἡ Θεμιστοκλέους, ἀνεγείρονται οἰκοδομαὶ 9όροφοι. Εἰς τὸ Παγκράτι, τὸ ὁποῖον εἶναι μακρὰν τῶν ἀρχαιολογικῶν χώρων καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει δρόμους φαρδεῖς ὅπως εἶναι ἡ Εὐφράνορος, ἡ Προφήτου Ἠλιοῦ, ἡ Φιλολάου, ἡ Μάρκου Μουσούρη, ἡ Ἀρχιμήδους, ἡ Μερκούρη, ἡ Εὐτυχίδου, αἱ Πλατεῖται Βαρνάβα, Πλαστήρα, ἡ Πρόκλου, ἐπιτρέπεται νὰ ἀνεγερθοῦν μόνον 6όροφοι οἰκοδομαί. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ μὲ ἄλλας λαϊκὰς περιφερείας, ὅπως εἶναι τῶν Σεπολίων, Ἁγίου Μελετίου, τοῦ Σκουζὲ καὶ Θυμαράκια. Οἱ ἐνδιαφερόμενοι ζητοῦν νὰ τοὺς ἐπιτραπῇ μεγαλύτερον ὕψος οἰκοδομῶν πέραν τῶν 7 ὀρόφων καὶ τὸ Πολεοδομικὸν Γραφεῖον ἀρνεῖται. Πρὸ καιροῦ, κ.κ. συνάδελφοι, τὸ ἴδιον συνέβαινε καὶ εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ χάρις εἰς τὰ μέτρα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπετράπη τὸ ὕψος εἰς ὡρισμένας ὁδούς. Τοῦτο εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα, μιᾶς ἐργώδους ἀνοικοδομήσεως καὶ σιγά, σιγά, τὸ πρῶτον λιμάνι τῆς Ἑλλάδος λαμβάνει ἄλλην ὄψιν. Τὸ θέμα τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν, κ.κ. βουλευταί, ἔχει τεραστίαν σημασίαν. Διότι, ἀπὸ αὐτὸ θὰ ἐξαρτηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὀρόφων καὶ ἡ ἀνέγερσις τῆς οἰκοδομῆς δίδει ἐργασίαν εἰς 15 ἐπαγγέλματα. Ἑπομένως καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς τὸ θέμα τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν δὲν εἶναι ἀσήμαντον. Καὶ ἀξίζει τὸν κόπον νὰ τὸ ἐξετάσῃ μετὰ προσοχῆς ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ἤδη, κ.κ. συνάδελφοι, ἔρχομαι εἰς ἕνα θέμα συναφές, τὸ θέμα τῶν λεγομένων ἀρχαιολογικῶν χώρων. Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἀττικὴν καὶ ἰδίᾳ εἰς τὰς Ἀθήνας κάθε πετράδι ἔχει κάτωθεν αὐτοῦ καὶ ἀπὸ μίαν ἀρχαιότητα. Καὶ εἶναι ὡς ἐκ τούτου τὸ Κράτος ὑποχρεωμένον νὰ λαμβάνῃ μέτρα διὰ τὴν προστασίαν τῶν ἀρχαιοτήτων. Ἀλλὰ ἐρωτῶ, κ.κ. βουλευταί, εἶναι ἴδιον τοῦ κράτους δικαίου νὰ ἔχωμεν περιφερείας, ὡς εἶναι ὁλόκληρος ἡ περιφέρεια τῆς Ἀκαδημίας Πλάτωνος, δεσμευμένας ἀπὸ τοῦ 1923; Εἶναι λέγω κράτος δικαίου, αὐτὸ ὅταν μία ὁλόκληρος περιοχὴ ἔχει δεσμευθῆ, διότι συνέβη ἐκεῖ νὰ εὑρεθοῦν τὸ 1923 διάφοροι ἀρχαιότητες; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως βλέπω, ὅτι δὲν μᾶς ἐτίμησεν ἀπόψε διὰ τῆς παρουσίας του, ἐνῷ εἶναι θέμα τῆς ἰδικῆς του ἁρμοδιότητος, διὰ νὰ μᾶς δώσῃ μίαν ἀπάντησιν. Ἀποτέλεσμα τῆς μεταχειρίσεως αὐτῆς τοῦ Κράτους ὑπῆρξε τὸ παράπονον 100.000 κατοίκων τῆς περιφερείας Ἀκαδημίας Πλάτωνος, διότι δὲν ἠμποροῦν οὔτε νὰ πωλήσουν, οὔτε νὰ μισθώσουν, ἀλλ’ οὔτε καὶ νὰ προικίσουν τὰ παιδιά τους. Πέραν αὐτοῦ, ὁλόκληρος ἡ περιοχὴ εἶναι γεμάτη ἀπὸ λάκκους, οἱ ὁποῖοι γεμίζουν νερὰ τὸν χειμῶνα καὶ λάσπες, τὸ δὲ καλοκαίρι μεταβάλλονται εἰς σκόνην, ἡ ὁποία ἐπιδρᾷ ἀνθυγιεινῶς ἐπὶ τῆς ὑγείας τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐργατικοὶ ἄνθρωποι καὶ πτωχοί. Ὁ ἀγὼν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἐπὶ δεκάδες ἐτῶν ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ πείσῃ τὸ Κράτος ἵνα ἀποδεσμεύσῃ τὴν περιουσίαν των ἢ ἐφ’ ὅσον θὰ θέλῃ νὰ τὰ ἀπαλλοτριώσῃ, νὰ τὰ πληρώσῃ καὶ νὰ τὰ πάρῃ. Δὲν εἶναι ὅμως ἐπιτετραμμένον νὰ τὰ κρατήσῃ ἐπὶ τόσα ἔτη δεσμευμένα. Ζητοῦν λοιπὸν τὸ στοργικὸν ἐνδιαφέρον τοῦ Κράτους καὶ ὅπου ὑπάρχουν ἀρχαιότητες νὰ τὰς διαπιστώσῃ νὰ τὰς ἀπαλλοτριώσῃ καὶ νὰ τὰς πάρῃ. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι συμπεριφορὰ κράτους αὐτή, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται σήμερον νὰ κρατῇ δευσμευμένην τὴν περιουσίαν μιᾶς περιοχῆς 100.000 κατοίκων. Συνεζήτησα, κ. βουλευταί, μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἓν ἄλλο ἐπίσης θέμα σοβαρώτατον καὶ ἀπὸ κοινωνικῆς ἀπόψεως. Συνεζήτησα λέγω, μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως εἰς τὰς ἀνεγειρομένας σήμερον οἰκοδομὰς ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν κατοικίαν τῶν θυρωρῶν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ μένουν ἀσπάλακες μέσα εἰς ὑπόγεια καὶ ἀνήλια δωμάτια εἰς τὰ ὁποῖα δὲν μποροῦν νὰ ἁπλώνουν οὔτε τὰ πόδια των, οὔτε τὰ πόδια τῆς συζύγου των, οὔτε τὰ πόδια τῶν παιδιῶν των. Ἐξεδόθη, ὡς πληροφοροῦμαι, μία σχετικὴ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλὰ αἱ πλεῖσται τῶν οἰκοδομῶν ἔχουν ἤδη ἀνεγερθῆ. Δι’ αὐτὸ θὰ πρέπει ταχύτατα εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ κατατεθῇ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ λάβῃ ἰδιαιτέραν μέριμναν διὰ τὴν κατοικίαν τῶν θυρωρῶν.

§92Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὑπὸ τὰς συνθήκας ποὺ ζοῦν οἱ θυρωροὶ ζοῦν καὶ αἱ ὑπηρεσίαι, αἱ ὑπηρέτριαι εἰς τὰς πολυκατοικίας. Κατοικοῦν μέσα εἰς δωμάτια μικρὰ καὶ συνήθως σκοτεινά. Θὰ πρέπει λοιπὸν νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ διὰ τὴν κατοικίαν τῶν ὑπηρεσιῶν.

§93Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀρθοτάτη πράγματι ἡ παρατήρησις τοῦ κ. συναδέλφου. Ἔχει δίκαιον καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ διὰ τὴν κατοικίαν τῶν ὑπηρετριῶν.

§94Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ἔχω καὶ ἐγὼ καταθέσει πολλὰς ἐρωτήσεις γύρω ἀπὸ τὸ θέμα αὐτό, θὰ παρεκάλουν νὰ συνηγορήσετε εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα τοῦ ὕψους καὶ εἰς τὰς συνοικίας. Συγκεκριμένως ὁμιλῶ διὰ τὴν Καλλιθέαν, τὴν Καισαριανὴν καὶ ἰδιαιτέρως διὰ τὴν Λεωφόρον Κηφισσίας. Διότι, ἐνῷ μέχρι τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ ἐπιτρέπονται 6 καὶ 7 ὄροφοι εἰς τὸ ἑπόμενον τετράγωνον τὰ πράγματα ἀλλάσουν. Πρόκειται συγκεκριμένως περὶ τῆς περιοχῆς Διαβολορρέματος. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἀντιπροσωπεύσητε καὶ τὴν δευτέραν περιφέρειαν Ἀθηνῶν, τὴν ὁποίαν καλῶς γνωρίζετε ἐξ ἄλλης παλαιοτέρας ἰδιότητός σας, ὥστε ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς δώσῃ ἐπ’ αὐτοῦ μίαν ἀπάντησιν.

§95Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν ἐνδιαφέρει ἀπολύτως τὸ μέλλον τῆς πρωτευούσης μας. Τόσον τὴν 9ην Ἰουνίου, ὅσον καὶ τὴν 24ην Νοεμβρίου τοῦ παρελθόντος ἔτους, εἶχον τὴν τιμὴν διὰ πρώτην φορὰν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νὰ ἀναπτύξω μὲ ἐπιστημονικὰ δεδομένα τὴν ἀναγκαιότητα αὐξήσεως τοῦ ὕψους εἰς λαϊκὰς συνοικίας πλησίον τοῦ κέντρου τῶν Ἀθηνῶν, ὅπως τοῦ Θησείου, Παγκρατίου, Πετραλώνων, Ἀκαδημίας Πλάτωνος κλπ. Ἐπίσης ἔθιξα τὸ ἀπαράδεκτον τῆς ἐπεμβάσεως τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ὑπηρεσίας διὰ περαιτέρω καὶ αὐθαιρέτους μειώσεις καὶ ὁ τότε Ὑφυπουργὸς Προεδρίας κ. Μυλωνᾶς, μὲ συνεχάρη διὰ τὴν ἀντικειμενικότητα τῆς ὁμιλίας μου ὡς εἶπεν, ἀλλὰ οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη.

§96Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πράγματι, κ. Ὑπουργέ, διὰ τὰς περιφερείας ποὺ ἀνέφερεν ὁ συνάδελφος κ. Ράλλης, σᾶς παρακαλῶ ὅπως ἐπιδείξητε τὸ ἐνδιαφέρον σας.

§97Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Δημ. Ἔργων). Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ὑπάρχει πρότασις πολλῶν συναδέλφων περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς.

§98Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί, κ. Ὑπουργέ.

§99Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Δημ. Ἔργων). Ἐγὼ τοὐλάχιστον αὐτὴν τὴν πληροφορίαν ἔχω ἀπὸ τὸν κ. Γενικὸν Γραμματέα. Ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη πρότασις, δηλῶ, ὅτι εὐχαρίστως θὰ τὴν ἀπεδεχθῶ διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ λάβουν τὸν λόγον περισσότεροι βουλευταί, διότι τὸ θέμα εἶναι ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα καὶ τὰ βασικώτερα ποὺ πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσουν. Τὸ θέμα δὲν εἶναι παρωνυχίς. Δι’ αὐτὸ ἐπαναλαμβάνω μετὰ μεγάλης εὐχαριστήσεως ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔβλεπε τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης.

§100Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω, κ. συνάδελφοι, νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, διότι ἔθεσεν ὡς ἔθεσε τὸ θέμα. Τὸ θέμα δὲν εἶναι παρωνυχίς, εἶναι σοβαρώτατον καὶ πρέπει ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως νὰ γενικευθῇ διὰ νὰ ἀκουσθοῦν ὅλαι αἱ γνῶμαι. Ἕτερον θέμα, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ θίξω, κ. συνάδελφοι, εἶναι τὸ θέμα πνευμόνων πρασίνου. Πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπῆρχον 500 περίπου κοινόχρηστοι χῶροι, τοῦτο γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως ὅταν ἤμην Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ Δήμου Ἀθηναίων, καὶ ἐπειδὴ ὁ Δῆμος στερούμενος χρημάτων, δὲν ἠδύνατο νὰ ἀγοράσῃ τὰ οἰκόπεδα αὐτὰ καὶ νὰ δημιουργήσῃ πνεύμονας πρασίνου, τὸ ἥμισυ σχεδὸν τῶν κοινοχρήστων αὐτῶν χώρων ἔχουν γίνει πολυκατοικίαι. Εἴμεθα ἡ μοναδικὴ χώρα εἰς τὸν κόσμον ποὺ ἡ πρωτεύουσά της ἡ ποιὸ λαμπρὴ πρωτεύουσα τοῦ κόσμου, δὲν ἔχει πνεύμονας πρασίνου, διότι δὲν ὑπάρχουν κοινόχρηστοι χῶροι. Πρέπει λοιπὸν πρὶν γίνουν νταμάρια καὶ οἱ ὑπόλοιποι κοινόχρηστοι χῶροι, νὰ ἐπέμβῃ τὸ κράτος καὶ νὰ βοηθήσῃ τοὺς Δήμους διὰ νὰ δημιουργηθοῦν πνεύμονες πρασίνου. Ἐπίσης, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἐπρότεινα, τώρα ποὺ θὰ λάβετε μέριμναν νὰ λάβετε μέτρα δημιουργίας ὑπογείων γκαρὰζ κάτωθι τῶν πολυκατοικιῶν, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν αὐτοκινήτων αὐξάνει. Θὰ ἔχῃ μεγάλην σημασίαν διὰ τὴν κυκλοφορίαν ἡ ὕπαρξις γκαρὰζ εἰς τὰς πολυκατοικίας ἐντὸς τοῦ ὁποίου θὰ δύνανται νὰ σταθμεύουν 30–40 καὶ 50 αὐτοκίνητα. Διὰ τὸ χρῶμα τῆς Πλάκας εἶχα συζητήσει μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ἐμείναμεν σύμφωνοι νὰ μείνῃ ὡς ἔχει. Ἡ Πλάκα, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἡ περιοχή, εἶναι ὁ τόπος ποὺ προσθέτει κάτι τι περισσότερον εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὰς Ἀθήνας καὶ τὴν λατρεύουν Ἕλληνες καὶ ξένοι. Πρέπει, λοιπόν, τὸ τοπίον αὐτὸ — καὶ πολὺ ὀρθῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς συνεκάλεσε μίαν σύσκεψιν εἰς τὴν ὁποίαν μετέχουν παράγοντες τοῦ τεχνικοῦ κόσμου, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἔχουν γνώμην καὶ αἱ ὑποδείξεις των θὰ εἶναι ὠφέλιμοι— θὰ πρέπει λέγω τὸ τοπίον αὐτὸ νὰ προστατευθῇ ἀπὸ τὴν παρανομίαν. Ἂς ἴδωμεν τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σήμερον μὲ οἱαδήποτε μέτρα καὶ ἂν λάβῃ τὸ κράτος. Ἀλλά, τί εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ὅταν τὰ πολεοδομικὰ γραφεῖα εὑρίσκωνται μὲ ἐλαχίστους μηχανικούς; Τόσον τὸ Πολεοδομικὸν Ἀθηνῶν καὶ τὸ Γραφεῖον Πειραιῶς διὰ τὰ ὁποῖα ἔχω προσωπικὴν πεῖραν ὅταν ὑπηρέτησα ἐκεῖ ὡς Ἀστυνομικὸς Διευθυντής, ὅσον καὶ τὸ Πολεοδομικὸν Γραφεῖον Ἀθηνῶν ἔχουν κατακλυσθῆ μὲ πληθώραν ὑποθέσεων οἰκοδομικῶν, αἱ ὁποῖαι λόγῳ ἐλλείψεως τοῦ ἀπαραιτήτου ἐπιστημονικοῦ προσωπικοῦ καθυστεροῦν, εἰς τὸ νὰ προωθοῦν τὰ ἐκκρεμῆ πολ. θέματα. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Οἰκισμοῦ, ἐκάματε καὶ κάνετε ἕνα μέγα βῆμα καὶ εἶναι πρὸς τιμήν σας. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιτύχετε πρέπει νὰ ἐνισχύσετε τὸ ταχύτερον, ἢ μᾶλλον νὰ διορίσετε τὸ κατάλληλον ἐπιστημονικὸν τεχνικὸν προσωπικὸν εἰς τὰ πολεοδομικὰ γραφεῖα εἰδικώτερον τῶν Ἀθηνῶν Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης, διότι ἂν δὲν γίνῃ αὐτὸ θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ γεγονότος —κάμνω ἐν προκειμένῳ μίαν παρένθεσιν— ὅπως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνέβη μὲ τὸν δικαστὴν κατὰ τὴν δίκην Ριζοπούλου προχθές. Εἰς τὰς Ἀθήνας ἔπρεπε νὰ ὑπηρετοῦν 250 Πρωτοδίκαι καὶ δυστυχῶς ὑπηρετοῦν ἐλάχιστοι, οἱ ὁποῖοι χρεώνονται μὲ 60 καὶ 70 ὑποθέσεις δι’ ἑκάστην συνεδρίασιν. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ εἰς τὰ Πολεοδομικὰ Γραφεῖα. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη τὰ πολεοδομικὰ γραφεῖα νὰ πλαισιωθοῦν μὲ τὸ κατάλληλον τεχνικὸν προσωπικὸν καὶ νὰ τὰ ἐξυπηρετοῦν τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα, ὡς ἄλλως τε γίνεται. Ἀλλὰ τὶ νὰ πρωτοκάμουν τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα μὲ τὸν φόρτον τῆς ἐργασίας ποὺ ἔχουν; Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ἐδῶ ὅ,τι ἰσχύει εἰς τὰ ξένα κράτη δηλαδὴ εἰς ὅλα τὰ κράτη τοῦ κόσμου ὑπάρχει ἀστυνομία οἰκοδομῶν. Τὸ ἴδιον θὰ πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ἐδῶ. Ἐὰν ὅμως, τοῦτο δὲν κατορθωθῇ λόγῳ τῶν οἰκονομικῶν δυσχερειῶν μπορεῖ νὰ γίνῃ τὸ ἑξῆς: Νὰ καλέσετε τοὺς προϊσταμένους τῆς Ἀστυνομίας καὶ ζητήσετε νὰ ἀποσπασθοῦν ἀστυνομικοὶ εἰς τὰ πολεοδομικὰ γραφεῖα Ἀθηνῶν Πειραιῶς νὰ εἰδικευθοῦν, ὥστε νὰ ἔχουν τὴν ἱκανότητα ἀντιμετωπίσεως ὅλων τῶν πολεοδομικῶν περιπτώσεων. Θὰ ἠξεύρετε, κύριοι συνάδελφοι, ὁποία κατάστασις ἐδημιουργήθη κατὰ τὰς δύο τελευταίας ἐκλογὰς μὲ τὰ αὐθαίρετα κτίσματα. Ἀπὸ τὰ στοιχεῖα ποὺ ἔχω εἰς χεῖρας μου κατὰ τὰς δύο αὐτὰς ἐποχάς, καθ’ ἃς τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα ἦσαν ἐπιφορτισμένα μὲ τὴν τάξιν τῆς προεκλογικῆς κινήσεως, ἐκτίσθησαν 11 χιλ. αὐθαίρετα καὶ ἀντιλαμβάνεσθε ὁποία κατάστασις δημιουργεῖται ἐν συνεχείᾳ λόγῳ τῶν κτισμάτων αὐτῶν.

§101Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφ. Δημ. Ἔργων). Ὅταν λέγω 300.000 ἐννοῶ ὅλας τὰς παραβάσεις τῆς πολεοδομίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι αὐθαίρετοι. Δηλαδὴ δὲν ἐννοοῦμεν μόνον τὰς αὐθαιρέτους κατασκευὰς εἰς οἰκοδομάς, ἀλλὰ καὶ τὰς παραβάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο χορηγουμένων τῶν ἀδειῶν, καὶ συνεπῶς τὰς παραβάσεις τῆς ἀδείας. Αὐταὶ αἱ παραβάσεις βάσει τῶν στοιχείων ποὺ δίδει τὸ πολεοδομικὸν Γραφεῖον Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς προκύπτει ὅτι εἶναι 300.000.

§102Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκούσατε, κ. συνάδελφοι τὶ λέγει ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐγὼ ἐγνώριζον ὅτι μόνον εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογὰς εἴχομεν 11.000 αὐθαίρετα. Τώρα λέγει ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι συνολικῶς εἶναι 300.000. Ὅλοι δὲ γνωρίζετε τὴν τεραστίαν σημασίαν τῶν αὐθαιρέτων. Διότι ἐκεῖ ὅπου ἐγκαθίστανται τὰ αὐθαίρετα μετὰ μικρὸν χρονικὸν διάστημα τίθεται θέμα δρόμων, ἠλεκτροφωτισμοῦ κλπ. καὶ δημιουργοῦνται οὕτω προβλήματα. Λέγουν δὲν εὑρίσκουν τεχνικούς. Διατὶ ὅμως δὲν εὑρίσκονται τεχνικοὶ διὰ νὰ προσληφθοῦν ἀπὸ τὰς Δημοσίας Ὑπηρεσίας; Διότι τὸ Ὑπουργεῖον δὲν δίδει ἐπαρκεῖς ἀποδοχὰς διὰ τοὺς ἐπιστήμονας αὐτούς, οἱ ὁποῖοι σήμερον ζητοῦνται πανταχοῦ. Πρέπει λοιπόν, ἐὰν τὸ Κράτος θέλῃ νὰ ἔχῃ μηχανικοὺς νὰ πληρώσῃ. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, κ.κ. συνάδελφοι, θὰ κάνω μίαν πρότασιν τὴν ὁποίαν θέτω ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ὑπὸ τὴν κρίσιν βεβαίως τῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ σοβαρωτάτου τούτου θέματος, θὰ πρέπει νὰ γίνῃ μία Ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν πρῶτα–πρῶτα θὰ συμμετέχουν οἱ πράγματι ἐκλεκτοὶ καὶ διακεκριμένοι τεχνικοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν τόσον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων ὅσον καὶ εἰς τὸ Ὑφυπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων. Μετὰ ταῦτα πρέπει νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον καὶ δὴ τῶν Ἀθηνῶν, νὰ χρησιμοποιήσωμεν τοὺς καλοὺς ἀρχιτέκτονας καὶ μηχανολόγους, νὰ χρησιμοποιήσωμεν τοὺς πολιτικοὺς μηχανικοὺς καὶ νὰ ζητήσωμεν τὴν γνώμην πολεοδόμων διεθνοῦς κύρους ὅπως εἶναι ὁ κ. Βασιλειάδης ὁ κ. Ρουσόπουλος καὶ ἄλλοι. Νομίζω, ὅτι μὲ ἐκπροσώπους τοῦ Δημοσίου, μὲ ἐκπροσώπους τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας θὰ πρέπει νὰ γίνῃ μία εὐρυτάτη συζήτησις. Ὄχι εἰς μίαν συνεδρίασιν, εἰς πολλὰς συνεδριάσεις, δημοσίας κ. Ὑπουργέ, εἴτε ὑπὸ τὴν Προεδρίαν σας, εἴτε ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Προέδρου τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ αὐτό. Βεβαίως τὸ θέμα θὰ τὸ συζητήσωμεν τώρα ἐδῶ, καὶ οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ἐφ’ ὅσον ἐλήφθη ἀπόφασις γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, θὰ εἴπουν τὰς γνώμας των. Ὅλα ὅμως αὐτὰ θὰ καταλήξουν εἰς σᾶς καὶ σεῖς πρέπει νὰ συστήσετε τὴν Ἐπιτροπήν, οὕτως ὥστε τὸ θέμα νὰ συζητηθῇ πρὸς λῆψιν ὁριστικῶν ἀποφάσεων. Κύριε Ὑπουργέ, τόσον τὸ θέμα τῶν ὑψῶν, ὅσον καὶ τὸ θέμα τῶν ἀρχαιολογικῶν χώρων θὰ πρέπει νὰ λυθῇ. Καὶ θὰ λυθῇ ἐὰν τὸ Κράτος λάβει ἀπόφασιν. Καὶ νομίζω ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοθέτημα, ἐὰν δὲν προηγηθῇ ἡ δημοσία αὐτὴ συζήτησις περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα. Τὸ σχέδιον δέ, τὸ ὁποῖον θὰ προέλθῃ ἀπὸ τὴν δημοσίαν αὐτὴν συζήτησιν, θὰ πρέπει νὰ δημοσιευθῇ εἰς τὸν τύπον, νὰ γίνῃ ἀνακοίνωσις, νὰ προκληθῇ γενικὴ συζήτησις, νὰ ἀκουσθοῦν αἱ γνῶμαι ἰδίως τῶν πολεοδόμων καὶ τῶν τεχνικῶν, ὥστε τὸ ἀποτέλεσμα ὅλων αὐτῶν νὰ εἶναι ἓν ἄρτιον νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλήν μας καὶ τὸ ὁποῖον θὰ δύναται νὰ θεραπεύσῃ ὅλας τὰς ὑπαρχούσας ἀνάγκας. Αὐτὸ δὲ τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον νὰ ἀνακοινώνωνται εἴτε ἀπαλλοτριώσεις, εἴτε διανοίξεις καὶ διαπλατύνσεις ὁδῶν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ. Διότι π.χ. εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ὁδοῦ Κοραῆ συνέβη τὸ ἑξῆς: Ἔγινεν ἀνακοίνωσις καὶ ἔγινεν λόγος, ὅτι ἡ ὁδὸς Κοραῆ θὰ προεκταθῇ καὶ θὰ φθάσῃ ἐκεῖ κάπου στὸ Μοναστηράκι. Ἐπὶ 4 χρόνια δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πωληθῇ τίποτε. Οἱ δὲ καταστηματάρχαι τῆς ὁδοῦ αὐτῆς ἤρχισαν νὰ διώχνουν τὸ προσωπικόν των. Τὸ ἴδιον συνέβη καὶ μὲ τὴν ὁδὸν Φιλελλήνων. Δὲν πρέπει νὰ ἀνακοινώνωνται αὐτὰ τὰ πράγματα ἐκ τῶν προτέρων, ἀλλὰ πρέπει ὅταν τὰ πάντα προετοιμασθοῦν τότε νὰ δημοσιεύωνται. Ἐπίσης νομίζω, ὅτι πρέπει διὰ τὴν ἐπιτυχῆ λύσιν τοῦ θέματος νὰ ἔχωμεν καὶ μίαν στενὴν συνεργασίαν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν. Ἐπὶ παραδείγματι τὸ θέμα τῶν ὑπογείων διαβάσεων, εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον εἶχεν συζητηθῆ, ὅταν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν, μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων καὶ μετ’ ὅλων τῶν ἀνωτέρων καὶ ἀνωτάτων στελεχῶν τοῦ Ὑπουργείου καὶ τοῦ Ὑφυπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Νομίζω, ὅτι ἐὰν ὅλα αὐτὰ γίνουν θὰ παρουσιασθῇ μία βελτίωσις τῆς καταστάσεως. Ἡγηθῆτε, κ. Ὑπουργέ, αὐτῆς τῆς σταυροφορίας καὶ θὰ ἐγγράψετε εἰς τὸ ἐνεργητικόν σας ἕναν μεγάλον θρίαμβον. Νέος εἶσθε. Ἔχετε τὰ νειάτα, ἔχετε ἕνα ἐξαιρετικὸν τεχνικὸν ἐπιτελεῖον καὶ ἠμπορεῖτε μὲ ὅλα αὐτὰ τὰ ἐφόδια νὰ μᾶς φέρετε ἐδῶ ἕνα τέλειον νομοθέτημα, διὰ νὰ προλάβωμεν τὸ κακόν. Διότι ὅταν μᾶς λέγετε, ὅτι 300.000 αὐθαίρετα εὑρίσκονται εἰς τὸ λεκανοπέδιον τῶν Ἀθηνῶν, φαντασθῆτε ἐὰν δὲν σπεύσωμεν νὰ λάβωμεν τὰ κατάλληλα μέτρα τὶ πρόκειται νὰ γίνῃ. Εἰς τὸ τέλος–τέλος ἡ πρωτεύουσα τῶν Ἀθηνῶν εἶναι Πρωτεύουσα ὅλων τῶν Πρωτευουσῶν καὶ ἀξίζει πᾶς ἁρμόδιος νὰ λάβῃ ἐνεργὸν μέρος εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτήν, διότι ἡ Ἀθήνα μας ἀξίζει καλυτέρας τύχης.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ράλλης ἔχει τὸν λόγον.

§104Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἄξιος θερμῶν συγχαρητηρίων, ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος, διότι ἔθεσε ἐπὶ τάπητος ἕνα ἀπὸ τὰ σοβαρώτερα ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν ὁλόκληρον τὸ λεκανοπέδιον, ἢ μᾶλλον σωρείαν ζητημάτων, διότι δὲν εἶναι ἕνα μόνον ζήτημα. Ἐὰν τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἀπέτυχεν κάπου παταγωδῶς —ἔχει πολλὰς ἐπιτυχίας καὶ πολλὰς ἀποτυχίας εἰς διαφόρους τομεῖς— ἐὰν ἀπέτυχεν παταγωδῶς εἶναι εἰς τὸ θέμα τῆς Πρωτευούσης. Διότι ἀφ’ ἧς συνεστήθη, ἢ μᾶλλον ἀφ’ ἧς αἱ Ἀθῆναι ἔγιναν Πρωτεύουσα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, οὐδεμία προσπάθεια κατεβλήθη πλὴν τῶν σοβαρῶν σχεδίων τοῦ ἀρχιτέκτονος Κλεάνθη τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν ἠκολουθήθησαν, ἀλλὰ ἔμειναν σχέδια καὶ ἔμειναν μὲ τὰ ὡραῖα κτίρια ποὺ ἐχάρισεν εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν. Τίποτε δὲν ἔγινεν ἀπὸ καμμίαν Κυβέρνησιν, ἀπὸ συστάσεως τοῦ Κράτους, ὥστε αἱ Ἀθῆναι, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἡ Πρωτεύουσα τῶν Πρωτευουσῶν νὰ εἶναι σύγχρονος πόλις. Ἡ Ἀθήνα εἶναι ὡραία. Ἐὰν ὅμως τὴν κοιτάξωμεν ἀπὸ ἀπόψεως πολεοδομικῆς καὶ συγκοινωνιακῆς ὡς πρωτεύουσαν, φοβοῦμαι πολὺ ὅτι ἡ σύγκρισίς της μὲ ἄλλας πρωτευούσας πολὺ νεωτέρας θὰ εἶναι εἰς βάρος της. Διότι δὲν νοεῖται Πρωτεύουσα Κράτους, χωρὶς πλατείας καὶ πράσινον καὶ εὐρεῖς δρόμους. Ὅποιος ἀνέλθῃ εἰς τὴν Ἀκρόπολιν ἢ εἰς τὸν Λυκαβηττὸν θὰ καταληφθῇ ἀπὸ ἀπελπισίαν διὰ τὸ θέαμα ποὺ ἐμφανίζουν αἱ Ἀθῆναι ἐκ τῆς παντελοῦς ἐλλείψεως πρασίνου. Φαίνεται ὅτι ἀνέκαθεν οἱ Ἀθηναῖοι ἐθεώρουν ὡς πολύτιμον δι’ ἀνοικοδόμησιν καὶ τὸ τελευταῖον ἑκατοστὸν τῆς Ἀθηναϊκῆς γῆς. Καὶ ἐξ αἰτίας αὐτῆς τῆς ἀσφυκτικῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν Ἀθηνῶν, ἔχει δημιουργηθῆ καὶ ἡ συγκοινωνιακὴ συμφόρησις. Δὲν ἀποτελεῖ λύσιν τοῦ προβλήματος τούτου ἡ διάνοιξις τῶν ὁδῶν Κοραῆ, Φιλελλήνων ἢ ἄλλης κεντρικῆς ἢ περιφερειακῆς ὁδοῦ, οὔτε ἡ κατασκευὴ τοῦ ΜΕΤΡΟ, διότι μὲ τὰ ἔξοδα ποὺ θὰ ἀπαιτηθοῦν διὰ μόνον τὴν ἐργασίαν αὐτήν, θὰ ἠδύνατο νὰ κτισθῇ ἐκ θεμελίων μία νέα Πρωτεύουσα τῆς Ἑλλάδος, ἱκανοποιοῦσα τὰς συγχρόνους ἀνάγκας. Ὑπῆρξε παντελὴς ἔλλειψις φαντασίας καὶ προγράμματος ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, εἰς ὅλας τὰς Ἑλληνικὰς Κυβερνήσεις, ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου ἢ μᾶλλον ἀπὸ τῆς καθιερώσεως τῶν Ἀθηνῶν ὡς Πρωτευούσης καὶ ἰδίᾳ μετὰ τὸ 1945. Συνεπείᾳ τῶν πολεμικῶν καὶ ἐσωτερικῶν γεγονότων, ὡς ἐπίσης καὶ τῆς περαιτέρω ἀναπτύξεως ὡς βιομηχανικῆς περιοχῆς τοῦ Λεκανοπεδίου τῆς Ἀττικῆς, ἦτο προφανές, ὅτι θὰ παρατηρηθῇ συρροὴ ἑκατοντάδων χιλιάδων ἐπαρχιωτῶν εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἐπίσης τὰ διεθνῆ γεγονότα καθίστων πλέον βεβαίαν τὴν συρροὴν Ἑλλήνων ἐκ Κέντρων τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὅπου ἐπὶ αἰῶνας ἀνθοῦσε τὸ Ἑλληνικὸν στοιχεῖον, ὅπως εἶναι ἡ Κωνσταντινούπολις καὶ ἡ Αἴγυπτος. Παρὰ ταῦτα, οὐδεμία πολεοδομικὴ πρόβλεψις ἐγένετο, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἀνοικοδομηθοῦν αἱ παρυφαὶ ὅλων τῶν βουνῶν τῆς Ἀττικῆς καὶ μὲ προοπτικὴν νὰ φθάσουν τὰ νέα σπίτια μέχρι καὶ τῶν κορυφῶν. Ὑπῆρχον περιοχαὶ ἐγγύτατα τοῦ κέντρου τῶν Ἀθηνῶν, ὅπως εἶναι ἡ περιοχὴ Ὁμονοίας, Μεταξουργείου, ΒΙΟ, Βοτανικοῦ καὶ Πετραλώνων, ἡ ὁποία μὲ κατάλληλον προπαρασκευὴν θὰ ἠδύνατο νὰ μεταβληθῇ εἰς μίαν ἀληθινὴν ἐργατούπολιν, διότι καὶ συγκοινωνίαν διαθέτει καὶ ὕδρευσιν καὶ ἀποχετευτικὸν σύστημα καὶ Σχολεῖα καὶ Ἐκκλησίας καὶ γενικῶς τὰς περισσοτέρας προϋποθέσεις ἑνὸς συγχρόνου Οἰκισμοῦ. Μὲ τὴν ἔφεσιν τοῦ Ἕλληνος νὰ ἀποκτήσῃ στέγην, ὁ ὁποῖος θεωρεῖ, ὅτι λύει τὸ στεγαστικόν του πρόβλημα, ἐὰν κατορθώσῃ νὰ τοποθετήσῃ ἔστω καὶ ἕνα κεραμίδι, πολλοὶ οἰκογενειάρχαι ἔκτισαν αὐθαίρετα κτίσματα εἰς ἀπομεμακρυσμένας περιοχὰς καὶ ἐθεώρουν τοὺς ἑαυτούς των εὐτυχεῖς εἰς τὴν ἀρχήν, μέχρις ὅτου ἀνεκάλυπτον ὅτι δὲν εἶχον συγκοινωνίαν, νερό, ἠλεκτροφωτισμόν, δρόμους, Σχολεῖα, Ἐκκλησίας κλπ. Συνεπῶς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἐχρεωκόπησεν εἰς μίαν ἀπὸ τὰς βασικάς του ἀποστολάς, ὅπως εἶναι ἡ δημιουργία συγχρόνου Πρωτευούσης. Ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Βρανόπουλος, ἀνέπτυξε τὰ περισσότερα τῶν ζητημάτων, μὲ μεγάλην πειστικότητα, δι’ αὐτὸ θὰ περιορισθῶ δι’ ὀλίγων νὰ θίξω μερικὰ ἐξ αὐτῶν. Τὸ πρωταρχικὸν καὶ βασικὸν θέμα εἶναι τοπογράφησις ὁλοκλήρου τοῦ κατῳκημένου Λεκανοπεδίου τῆς Ἀττικῆς καὶ ἡ αὐτόματος ἐπέκτασις τοῦ Σχεδίου Πόλεως εἰς αὐτό. Διότι αὐτὸ ὑπῆρξεν ἡ βασικὴ αἰτία τῆς ἀσταματήτου κατασκευῆς αὐθαιρέτων κτισμάτων, τὰ ὁποῖα, ὡς ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἀνέρχονται εἰς 300 χιλιάδας.

§105Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελα νὰ διευκρινήσω, ὅτι πρόκειται περὶ 300 χιλιάδων αὐθαιρέτων παραβάσεων καὶ ὄχι οἰκημάτων. Αὐτὰ διὰ τὴν ὀρθὴν τοποθέτησιν τοῦ θέματος.

§106Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀσφαλῶς δὲν πρόκειται περὶ 300 χιλιάδων κτισμάτων, ἀλλὰ παραβάσεων, ἀλλὰ μὴ ἀνησυχῆτε, συντόμως θὰ φθάσωμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν τῶν κτισμάτων, διότι ὡς γνωστόν, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀναμένει τὰς ἡμέρας αὐτὰς τὸ εὐτυχὲς γεγονὸς τῆς γεννήσεως τοῦ διαδόχου τοῦ Ἑλληνικοῦ Θρόνου καὶ μὴ ἀμφιβάλλετε ὅτι πολλοὶ θὰ ἐπωφεληθοῦν τῆς εὐκαιρίας αὐτῆς διὰ νὰ κτίσουν μερικὰς χιλιάδας αὐθαιρέτων.

§107Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφυπ. Δημ. Ἔργων). Εἰς τὴν παρατήρησιν τοῦ συναδέλφου ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι πράγματι δὲν πρόκειται περὶ 300 χιλ. οἰκημάτων. Πάντως σᾶς ἀναφέρω, ὅτι σήμερα κτίζονται αὐθαίρετα οἰκήματα μὲ ρυθμὸν 3.000 μηνιαίως ὅπερ σημαίνει 36.000 ἐτησίως.

§108Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλὰ διὰ νὰ κατορθώσετε, κ. Ὑπουργέ, νὰ τοπογραφήσετε τὴν περιοχὴν τοῦ Λεκανοπεδίου Ἀττικῆς, θὰ πρέπει νὰ ἐνισχύσετε τὰς Ὑπηρεσίας σας διὰ προσθέτου τεχνικοῦ προσωπικοῦ καὶ μάλιστα μὲ μηχανικοὺς καλῶς ἀμοιβομένους. Ἐὰν δὲν ἐπεκτείνετε αὐτομάτως τὸ Σχέδιον Πόλεως εἰς ὁλόκληρον τὴν περιοχὴν δὲν θὰ ἀνασταλῇ ἡ βιομηχανία τῶν αὐθαιρέτων. Τὸ δεύτερον θέμα εἶναι τῶν ὑψῶν τῶν οἰκοδομῶν. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ἡ Πόλις τῆς Καλλιθέας, ἡ ὁποία εἶναι ἐκ τῶν 5 μεγαλυτέρων τῆς Ἑλλάδος, νὰ μὴ ἔχῃ τὰ ἀντίστοιχα οἰκοδομικὰ ὕψη τῶν Ἀθηνῶν. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ μὲ τὴν Νέαν Σμύρνην, εἰς ὡρισμένας περιοχάς, τῆς ὁποίας οἱ κάτοικοι ζητοῦν τὴν αὔξησιν τοῦ ὕψους. Ἐπίσης ὁλόκληρος ἡ περιοχὴ τῆς Καισαριανῆς, Βύρωνος, Ἀναλήψεως, Ν. Ἑλβετίας, Ὑμηττοῦ κλπ. δὲν ἐπιτρέπεται νὰ στερῆται τοῦ δικαιώματος ἀνοικοδομήσεως πλέον τῶν 2 ὀρόφων. Ὁμοίως ἡ περιοχὴ τῆς Λεωφόρου Κηφισίας, δεξιὰ τῷ ἀνερχομένῳ, μεταξὺ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ Νέου Ψυχικοῦ, πρέπει νὰ ἀποκτήσῃ δικαίωμα ὕψους μέχρι 22 μέτρων, ἀντὶ τῶν 11 σήμερον ἐπιτρεπομένων, τὰ ὁποῖα ἄλλωστε 22 μέτρα προϋπῆρχον. Σοβαρὸν ἐπίσης θέμα εἶναι ἡ δέσμευσις τῶν περιοχῶν τῶν ἀρχαιολογικῶν χώρων, εἰς τὰς ὁποίας ἐπὶ 10ετίας οἱ κάτοικοι ἔχουν στερηθῆ τοῦ δικαιώματος τῆς ἐλευθέρας διαθέσεως τῆς περιουσίας των, ἄνευ οὐδενὸς λόγου. Τὸ τελευταῖον θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξ ἴσου σοβαρὸν μὲ τὰ ἄλλα, εἶναι ἡ νομιμοποίησις τῶν αὐθαιρέτων κτισμάτων. Τυγχάνει ἐσφαλμένη ἡ παλαιὰ ὑπηρεσιακὴ ἀντίληψις, ὅτι διὰ νὰ νομιμοποιηθοῦν τὰ αὐθαίρετα πρέπει νὰ καταβληθοῦν εἰσφοραὶ καὶ φόροι. Τοῦτο ἐπεχειρήθη καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1960 καὶ εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπρωτοστάτησαν διὰ νὰ ἀποσυρθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον ἀπὸ τὴν Βουλήν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ ἐπέτυχον. Σᾶς κάμω ἔκκλησιν, κ. Ὑπουργέ, εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον, ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὰς ἀπαντήσεις ποὺ μοῦ ἔχετε δώσει εἰς τὰς σχετικὰς μου ἐρωτήσεις εἰς τὴν Βουλὴν ἑτοιμάζετε νὰ καταθέσετε, νὰ ἀπαλείψετε πᾶσαν διάταξιν, ἡ ὁποία προβλέπει ἐπιβάρυνσιν τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν αὐθαιρέτων διὰ φόρων ἢ εἰσφορῶν. Οἱ ἰδιοκτῆται αὐτοὶ εἶναι ἐργάται, ὑπάλληλοι, συνταξιοῦχοι, μικροεπαγγελματίαι καὶ μικροβιοτέχναι, οἱ ὁποῖοι κατέβαλον πολλαπλῶς τὴν ἀξίαν τοῦ μικροῦ σπιτιοῦ των, διὰ νὰ κατορθώσουν νὰ τὸ ἀποκτήσουν καὶ δὲν ἐπιθυμῶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ταλαιπωρίας καὶ ἐκβιασμούς, τοὺς ὁποίους ὑπέστησαν, καὶ οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ καταβάλουν πρόσθετα βάρη. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ ἐὰν ψηφίσετε τοιοῦτον νόμον, οὐδεὶς θὰ θελήσῃ νὰ συμμορφωθῇ, ὄχι διὰ κανένα ἄλλον λόγον, ἀλλὰ διότι δὲν θὰ ἔχῃ τὴν οἰκονομικὴν δυνατότητα πρὸς τοῦτο. Συνεπῶς, εἶναι προτιμότερον νὰ μὴ ἐπιβληθοῦν φόροι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀδύνατον νὰ εἰσπραχθοῦν. Μὴ παρασύρεσθε ἀπὸ ὑπηρεσιακὰς εἰσηγήσεις, ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς τοιαύτης φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως νὰ ἐκτελεσθοῦν πολεοδομικὰ καὶ λοιπὰ ἔργα εἰς τὰς περιοχὰς αὐτάς. Πιθανὸν νὰ μὲ ἐρωτήσετε τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὰς περιοχὰς αὐτάς. Ἡ πρόβλεψίς μου εἶναι ἀπογοητευτική. Πλὴν τῆς φυσιολογικῆς καὶ μακροπροθέσμου ἀναπτύξεώς των, δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ μετατροπὴ των συντόμως εἰς συγχρόνους Οἰκισμούς. Τὰ ποσὰ ποὺ ἀπαιτοῦνται πρὸς τοῦτο εἶναι τεράστια καὶ θὰ πρέπει νὰ σταματήσῃ ὅλη ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας, διὰ νὰ γίνῃ ἀρχὴ τῆς πολεοδομικῆς ἀναπτύξεως τῶν περιοχῶν αὐτῶν. Εἶναι μοιραῖον διὰ πολλὰ χρόνια νὰ ἀποτελοῦν τὴν κακὴν προθήκην καὶ περίγυρον τῆς Πρωτευούσης τῆς χώρας. Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ εὑρεθοῦν τὰ χρηματικὰ μέσα, ὥστε νὰ χορηγηθῇ εἰς κάθε κάτοικον τῶν ἀκραίων αὐτῶν περιοχῶν ἓν κεντρικὸν διαμέρισμα εἰς τὰς Ἀθήνας, παρὰ νὰ συνεχίζεται ἡ ἀπρογραμμάτιστος καὶ ἄλογος δαπάνη ποὺ ἀπὸ ἐτῶν γίνεται καὶ συνεχίζεται σήμερον. Συνοψίζων, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ συναδέλφου κ. Βρανοπούλου, περὶ συστάσεως τῆς Εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς, πρὸς μελέτην τῶν προβλημάτων αὐτῶν καὶ παραλλήλως νὰ συσταθῇ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐξ ὅλων τῶν βουλευτῶν τῶν Αʹ καὶ Βʹ περιφερειῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἡ ὁποία νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Βουλὴν συγκεκριμένας λύσεις. (Χειροκροτήματα).

§109Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφυπ. Δημ. Ἔργων). Λυποῦμαι πάρα πολύ, διότι λαμβάνω τὸν λόγον πρὶν ὁμιλήσουν οἱ ἄλλοι συνάδελφοι. Ἀλλ’ ἐπειδή, ἤδη ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἔθιξαν οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἔχουν ληφθῆ ἀποφάσεις, διὰ νὰ μὴ κουράζωμεν περισσότερον τοὺς συναδέλφους καὶ διὰ νὰ λυθοῦν ὡρισμέναι ἀπορίαι, λαμβάνω τὸν λόγον ἵνα ἐν συντομίᾳ ἐκθέσω πῶς ἔχει τὸ θέμα καὶ ἐν τῇ πορείᾳ τῆς συζητήσεως θὰ δώσω πᾶσαν ἐξήγησιν καὶ πᾶσαν εὐχέρειαν εἰς οἱονδήποτε ἐξ ὑμῶν τῶν συναδέλφων θὰ ἤθελε νὰ κατατοπισθῇ πληρέστερον. Κατ’ ἀρχὴν ὀφείλω νὰ εὐχαριστήσω τοὺς κυρίους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἔφερον τὸ ὅλον πολεοδομικὸν ζήτημα τῶν Ἀθηνῶν καὶ γενικῶς τὸ πολεοδομικὸν ζήτημα τῆς Ἑλλάδος ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ νὰ ἐκφράσω καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην μου διότι ὄντως οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες κατὰ τρόπον ἄκρως πολιτισμένον καὶ κατὰ τρόπον πράγματι προηγμένον καὶ ἀνώτερον, ἀνέπτυξαν τὰς ἀπόψεις των, αἱ ὁποῖαι ὄντως εἶναι ἐποικοδομητικαὶ διὰ τὴν λῆψιν τῶν μελλουσῶν νὰ ληφθοῦν ἀποφάσεων. Θὰ δώσω μίαν εἰκόνα, κύριοι συνάδελφοι, τῆς ὅλης καταστάσεως, διὰ νὰ ἐννοήσετε πόσον μέγα εἶναι τὸ πρόβλημα, πόσον δυσχερὲς καὶ πόσον ἐπείγει ἡ ἐπίλυσίς του. Τὸ πρόβλημα κυρίως δημιουργεῖται μετὰ τὸ 1945 ἢ μᾶλλον διὰ νὰ ἀκριβολογήσω μετὰ τὸ 1950, ὅτε πλέον ἀποκαθίσταται εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ ὁμαλότης καὶ ἀρχίζει ἡ ἀνασυγκρότησίς της. Ἦτο ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐὰν ἐλαμβάνοντο ὡρισμένα μέτρα διὰ τὸ πολεοδομικὸν ζήτημα, κυρίως τῆς πρωτευούσης, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων μεγάλων πόλεων Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης ὡς καὶ διὰ τὸ συγκοινωνιακὸν τοιοῦτον, νομίζω ὅτι θὰ ἐφθάναμεν μέχρι σήμερον εἰς ἓν ἀρκετὰ αἴσιον ἀποτέλεσμα μὲ πολὺ ὀλιγωτέραν δαπάνην καὶ πρὸ πάντων θὰ ἐδίδομεν εἰς τὰς πόλεις αὐτὰς τὰς μεγάλας μίαν μορφὴν συγχρόνων πόλεων διὰ νὰ ἠμποροῦν νὰ κατοικοῦν μέσα εἰς αὐτὰς ἄνθρωποι ἀξιοῦντες νὰ ἔχουν τὰς συγχρόνους ἀνέσεις. Δυστυχῶς αἱ Κυβερνήσεις ἀπὸ τὸ 1950 καὶ ἐντεῦθεν δὲν ἔδωσαν τὴν δέουσαν προσοχὴν καὶ νομίζω, ὅτι τὸ θέμα, πλὴν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν μεταξὺ τῶν συναδέλφων καὶ μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἰδικῶς ἀσχολοῦνται μὲ αὐτό, ὡς καὶ μεταξὺ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς ὡρισμένους ἐξωραϊστικοὺς συλλόγους, δὲν εἶναι γνωστὸν ἐν τῇ τραγικότητί του εἰς τὰς μεγάλας μάζας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον παρουσιάζει μὲν ἐνδιαφέρον μεταξὺ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι πράγματι ἀσχολοῦνται καὶ τρομάζουν ἀπὸ τὸ μέγα αὐτὸ θέμα, δὲν παρουσιάζει ὅμως ἐνδιαφέρον μέσα εἰς τὰς πλατυτέρας μάζας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι νομίζουν, ὅτι ὑπάρχουν ἄλλα προβλήματα τὰ ὁποῖα εἶναι περισσότερον ἐπείγοντα. Κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην τὸ πλέον ἐπεῖγον θέμα εἶναι τοῦτο, διότι ἐὰν χαθῇ τὸ λεωφορεῖον, κατὰ τὸ κοινῶς λεγόμενον, δὲν εἶναι εὔκολον πλέον νὰ τὸ προλάβωμεν. Καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς πολεοδομίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμείνωμεν, διότι διὰ κάθε ἡμέραν ποὺ περνᾷ δημιουργεῖ καινούργια προβλήματα, προσθέτους δυσχερείας διὰ τὴν ἐφαρμογὴν ἑνὸς πλήρους καὶ τελείου πολεοδομικοῦ προγράμματος. Ἀπὸ τὸ 1950 καὶ ἐντεῦθεν δὲν ὑπῆρξε πολιτικὴ τῶν Κυβερνήσεων εὐθεῖα, ἐν πάσῃ περιπτώσει πολιτική, ἡ ὁποία θὰ ἐτηρεῖτο σταθερῶς ἀφοῦ προηγουμένως ἐμελετῶντο τὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ μελετηθοῦν. Δὲν ἐμελετήθησαν αἱ πόλεις, δὲν ἐδημιουργήθησαν τὰ λεγόμενα ρυθμιστικὰ σχέδια τῶν πόλεων, βάσει τῶν ὁποίων καὶ βάσει τῆς μελέτης ἐκ μέρους εἰδικῶν καὶ εἰδημόνων θὰ καθωρίζοντο θέσεις ὅπου θὰ ἐτοποθετοῦντο αἱ βιομηχανίαι, ὅπου θὰ κατώκει τὸ ἐργατικὸν δυναμικὸν τῆς Ἑλλάδος, ὅπου θὰ ἦτο τὸ ἐμπορικὸν κέντρον, ὅπου γενικὰ θὰ ἐτοποθετεῖτο κάθε τι διὰ τὴν κατάλληλον θέσιν. Καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐδημιουργήθη ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἡ πολεοδομικὴ ἀναρχία τὴν ὁποίαν βλέπομεν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα μόνον κτυπητὸ παράδειγμα τὸ ὁποῖον βλέπει κανεὶς μόλις εἰσέλθῃ ἀπὸ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης. Ἐκεῖ, ὅπως ἠξεύρετε, ἐγένετο ἕνας ἐργατικὸς οἰκισμός, εἰς τὴν συνοικίαν τοῦ Βότση. Εἶναι πέραν τοῦ ἀκραίου σημείου τῆς Θεσσαλονίκης, πρὸς τὸ ἀεροδρόμιον, περίπου 5–6 χιλιόμετρα. Τὸ βιομηχανικὸν κέντρον τῆς Θεσσαλονίκης δημιουργεῖται πρὸς τὸ ἄντικρυς ἀντίθετον μέρος τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης καὶ εἰς ἀπόστασιν 17 ἢ 20 χιλιομέτρων ἀπὸ τοῦ σημείου εἰς τὸ ὁποῖον ἔχουν κτισθῆ αἱ ἐργατικαὶ πολυκατοικίαι. Ἀποτέλεσμα: Διότι ἀκριβῶς δὲν ὑπῆρχε μελέτη, διότι δὲν ὑπῆρχε ρυθμιστικὸν σχέδιον τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης, ὅπως δὲν ὑπάρχει καὶ εἰς οὐδεμίαν πόλιν τῆς Ἑλλάδος, εἶναι νὰ σηκώνωνται οἱ δυστυχισμένοι ἐργάται, νὰ ξεκινοῦν ἀπὸ τὸ σπίτι των, νὰ ἀλλάζουν τρία διάφορα λεωφορεῖα, νὰ φθάνουν μετὰ μίαν ὥραν εἰς τὸν τόπον τῆς ἐργασίας των, νὰ ἔχῃ τοῦτο ἐπίπτωσιν ἐπὶ τῆς ἀποδόσεως τῆς ἐργασίας των, διότι χάνουν μίαν ὥραν ἀπὸ τὸν ὕπνον των, ἀπὸ τὴν ἀνάπαυσίν των, ἀπὸ τὴν ἡσυχίαν των καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἀντὶ νὰ εἶναι εὐχαριστημένοι, διότι ἀπέκτησαν, ὅσοι ἀπέκτησαν, μίαν μικρὰν στέγην, νὰ καταρῶνται τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν τὴν ἀπέκτησαν, διότι ἀκριβῶς, δὲν ὑπῆρχεν οὐδεμία μελέτη ἐπὶ τοῦ θέματος. Εἶναι ἕνα παράδειγμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέφερα, διὰ νὰ ἴδητε πόσον μεγάλην σπουδαιότητα ἔχει εἰς τὸ ζήτημα τῆς ζωῆς τῶν πόλεων, ἡ πλήρης μελέτη αὐτῶν. Πέραν αὐτῶν, δὲν ἐδόθη ἡ δέουσα σημασία εἰς τὸ οἰκιστικὸν πρόβλημα τῆς χώρας μας. Βάσει τῶν ἀτελῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἔχομεν ὡς Ὑπηρεσία, ὑπάρχουν σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα 300.000 οἰκογένειαι ἀστέγων, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι στεροῦνται στέγης, ὄχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἀστέγου ἡ ὁποία ἰσχύει εἰς τὰ λοιπὰ Κράτη. Μὲ τὸν ρυθμὸν μὲ τὸν ὁποῖον βαδίζομεν ὡς Κράτος, διὰ νὰ στεγάσωμεν ὅλους τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, θὰ ἀπαιτηθοῦν, χωρὶς νὰ προστεθῇ καὶ ἡ παλαιότης ἡ ὁποία ἐν τούτοις δημιουργεῖται εἰς τὰς ὑφισταμένας οἰκοδομάς, θὰ ἀπαιτηθοῦν πλέον τῶν 50 ἐτῶν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οἱ δυστυχεῖς ἄνθρωποι, οἱ πτωχοί, ἀναγκάζονται νὰ ἀναζητοῦν στέγην καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, ἔστω καὶ ἂν πίπτουν θύματα ἐκμεταλλεύσεως. Διότι, γενικῶς, ὅλος ὁ κόσμος καὶ πρὸ πάντων οἱ Ἕλληνες, θέλουν σπιτάκι καὶ ψωμάκι. Διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν λοιπὸν αὐτὸ τὸ σπιτάκι, ἀναγκάζονται νὰ προστρέχουν εἰς ἐπιτηδείους, οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη νὰ συγκεντρώσουν εἰς χεῖράς των ἐκτάσεις, ἀγοράσαντες αὐτὰς ἀντὶ πινακίου φακῆς καὶ νὰ μεταπωλοῦν ταύτας, ὑπὸ μορφὴν ἀγροτεμαχίων, ἀντὶ ὑπερόγκου τιμήματος, εἰς πτωχοὺς ἀστέγους, οἱ ὁποῖοι πάλιν, ἀφοῦ τὰ ἀγοράσουν προσπαθοῦν νὰ κτίσουν ἕνα σπιτάκι, ἔστω καὶ ἄνευ ἀδείας, μὲ ἄμεσον ἀποτέλεσμα νὰ δημιουργῶνται αἱ αὐθαίρετοι κατασκευαὶ καὶ νὰ ἔχῃ μετατραπῆ ὁλόκληρον τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς εἰς ἓν ἀπέραντον πέλαγος ἀπὸ σπίτια αὐθαίρετα, ἡ δὲ Πολιτεία ἀναγκάζεται νὰ ἀνέχεται τὸ γεγονός, διότι αἰσθάνεται ἑαυτὴν ὑποχρεωμένην εἰς τοῦτο, ἐπειδή, ἀκριβῶς, δὲν ἔκαμε τίποτε διὰ τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς ἀνθρώπους, ὥστε νὰ βοηθηθοῦν καὶ νὰ ἀποκτήσουν τὴν ποθητὴν στέγην. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, δημιουργουμένου τοῦ μεγάλου κοινωνικοῦ προβλήματος πλέον καὶ τιθεμένου τοῦ ἐρωτήματος: Νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον καὶ νὰ ρίψωμεν εἰς τὸν δρόμον ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι μὲ κόπον καὶ μόχθον ἀπέκτησαν, ἔστω καὶ παρανόμως ἄνευ τῆς τηρήσεως δηλ. τῶν νόμων τοῦ Κράτους, τὴν μικράν τους αὐτὴν στέγην, ἢ νὰ μὴ τηρήσωμεν τοὺς νόμους, νὰ τοὺς παραβιάσωμεν δηλ. ἡμεῖς καὶ νὰ ἀφήσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς μέσα εἰς τὰ σπίτια τὰ αὐθαίρετα ἔστω, ποὺ μὲ τόσον κόπον καὶ μόχθον ἀπέκτησαν, ἀναγκαζόμεθα νὰ προτιμήσωμεν τὴν δευτέραν λύσιν προτιμῶντες νὰ παραβῶμεν τὸν νόμον διὰ νὰ μὴ δημιουργήσωμεν καὶ νέους ἀστέγους. Πέραν ὅμως αὐτοῦ εἶναι καὶ τὸ ἄλλο πρόβλημα. Θὰ ἦτο δυνατὸν διὰ τῆς πολιτικῆς τῆς καταστολῆς νὰ προληφθῇ τὸ ὅλον πρόβλημα; Νομίζομεν ὅτι, δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς καταστολῆς νὰ ἐπιτευχθοῦν τὰ ἐπιδιωκόμενα ἀποτελέσματα, ἀλλὰ μόνον διὰ τῆς προλήψεως. Διὰ νὰ προλάβῃ ὅμως τὸ Κράτος τὴν αὐθαιρεσίαν, πρέπει ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ παρέχῃ τοῦτο, στοιχειωδῶς ἔστω τὰ μέσα εἰς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι καταφεύγουν εἰς τὰς αὐθαιρέτους κατασκευὰς (καὶ κατὰ τὴν μεγίστην πλειοψηφίαν, — ὄχι πάντες — ἀλλὰ κατὰ τὴν μεγίστην πλειοψηφίαν, εἶναι οὗτοι οἱ δυστυχεῖς, οἱ πτωχοὶ ἄνθρωποι) στοιχειωδῶς τὰ μέσα διὰ τὴν ἀπόκτησιν νομίζω οἰκίας, ἀφ’ ἑτέρου δέ, πρέπει νὰ διαθέτῃ τὰ μέσα εἰς τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας διὰ τὴν πρόληψιν τῶν αὐθαιρέτων καὶ παρανόμων τούτων κατασκευῶν. Δυστυχῶς ὅμως δὲν ὑπάρχει οὔτε τὸ ἓν οὔτε τὸ ἄλλο. Οὔτε τὸ Κράτος ἔρχεται ἀρωγὸν εἰς ὅλους τοὺς ἀστέγους, ἐκτὸς ἐξαιρέσεών τινων, οὔτε τὰ μέσα τῆς προλήψεως ὑπάρχουν. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς τονίσω, ὅτι τόσον οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Πολ)κοῦ Γραφείου Ἀθηνῶν, ὅσον καὶ τῶν τοιούτων τῆς Θεσσαλονίκης καὶ Πειραιῶς ἔχουν ἀπηυδήσει ἀπὸ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, ὥστε ὅλοι εἶναι ἀποφασισμένοι νὰ φύγουν ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, νὰ παραιτηθοῦν, διότι σὺν τοῖς ἄλλοις προστίθεται καὶ νέον πρόβλημα εἰς τούτους καὶ εἰς τὴν ζωήν των. Καθημερινῶς καλοῦνται εἰς ἀπολογίαν, διὰ παράβασιν καθήκοντος, διότι δὲν κατεδάφισαν αὐθαίρετον κατασκευὴν καὶ κάποιος γείτονας, καλῶς ἢ κακῶς, δὲν τὸ ἐξετάζω αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀξιῶν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου καὶ ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς προϊσταμένους τῶν Πολεοδομικῶν Γραφείων αἰτεῖται τὴν κατεδάφισιν τῆς αὐθαιρέτου οἰκοδομῆς. Καὶ ὁ ὑπάλληλος εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον καὶ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ στείλῃ τὸ συνεργεῖον κατεδαφίσεως καὶ νὰ ἴδῃ μετὰ ἡμίσειαν ὥραν πεταγμένα εἰς τὸν δρόμον τὰ παιδιὰ τοῦ δυστυχοῦς αὐτοῦ ἀνθρώπου, τὴν γυναῖκα του καὶ ὅλους γενικῶς, οἱ ὁποῖοι ἐστεγάσθησαν μέσα εἰς τὴν οἰκοδομὴν αὐτήν. Ἐὰν πάλιν δὲν προβῇ εἰς τὴν ὡς ἄνω ἐνέργειαν, κινδυνεύει νὰ καταδικασθῇ ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον δικαστήριον διὰ παράβασιν καθήκοντος. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐδημιουργήθησαν εἰς τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς 300.000 παραβάσεις τοῦ Οἰκοπεδικοῦ Κανονισμοῦ τοῦ Κράτους, διότι ὅταν οἱ ἄνθρωποι τῶν πόλεων εἰς τὰς ὁποίας ἰσχύει τὸ σχέδιον πόλεως, βλέπουν ὅτι δὲν διώκονται διὰ τὸν α ἢ β λόγον, οἱ αὐθαιρετοῦντες ἐμφανῶς εἰς τὰς παροχὰς τῆς πόλεως, ἀποφασίζουν καὶ αὐτοὶ νὰ αὐθαιρετοῦν καὶ πέραν αὐτοῦ μηχανεύονται αὐτοὶ οἱ ἐπιτήδειοι καὶ χιλίους ἄλλους τρόπους, διὰ νὰ παραβαίνουν τὸν γενικὸν οἰκοδομικὸν Κανονισμὸν τοῦ Κράτους. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ὡς παράδειγμα μερικὰ περιστατικὰ εἰς τὸ Παλαιὸν Φάληρον. Ἐκεῖ κατορθώνουν νὰ παίρνουν λόγῳ ὑψομετρικῆς διαφορᾶς τοῦ ἐδάφους, τελείως αὐθαιρέτως καὶ παρανόμως ἕνα ὄροφον περισσότερον. Ἀνασκάπτουν κατ’ ἀρχὴν τὸν χῶρον τοῦ ὑπογείου, τὸ φέρνουν εἰς τὸ σχέδιον ὡς ὑπόγειον καὶ κοινόχρηστον χῶρον καὶ φυσικὰ ἐπιτρέπεται ἐφ’ ὅσον δὲν κατοικοῦν ἄνθρωποι. Ἐν τῇ πορείᾳ τῆς ἐργασίας ἀνασκάπτουν πέριξ καὶ μετατρέπουν τὸν ὑπόγειον χῶρον εἰς διαμερίσματα, τὰ ὁποῖα εἶναι παράνομα. Πολλὰς φορὰς τὸ γεγονὸς καταγγέλλεται εἰς τὰς Ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι πηγαίνουν καὶ ἐπιβάλλουν τὰς προβλεπομένας ἐκ τοῦ νόμου κυρώσεις, ἀλλὰ εἶναι ἀτελὴς ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ὁ νόμος, καὶ φεύγουν. Ἐν τῷ μεταξὺ πτωχοὶ ἄνθρωποι, δυστυχεῖς, ἔχουν ἀνάγκην νὰ στεγασθοῦν καὶ ἐπειδὴ τὰ ὑπόγεια αὐτὰ εἶναι εὐθηνότερα τὰ ἀγοράζουν. Τέλος δὲ ἐμφανίζονται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον ὄχι οἱ πωλοῦντες, οἱ οἰκοδομοῦντες νὰ παρακαλέσουν, ἀλλὰ οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἠναγκάσθησαν νὰ ἀγοράσουν τὰ διαμερίσματα αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶναι εὐθηνότερα. Πέραν αὐτοῦ καὶ εἰς τὰς ἄλλας συνοικίας τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος δημιουργοῦνται τὰ ἴδια ζητήματα ἀκριβῶς καὶ πολλὰ ἄλλα. Δὲν σᾶς ἀποκρύπτω ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι ὅτι οὐδέποτε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διανοηθῶ ὅτι θὰ ἠμποροῦσαν νὰ ὑπάρξουν ἄνθρωποι μὲ τόσον πνεῦμα, ὥστε νὰ μηχανεύωνται τόσας καταστρατηγήσεις τοῦ νόμου. Καθημερινῶς παρουσιάζονται καινούργιες καταστρατηγήσεις. Ὅλα αὐτὰ δὲ γίνονται διότι δὲν ὑπάρχει μιὰ πλήρης μελέτη τῶν πόλεων, ἡ ὁποία νὰ καθορίζῃ ποῦ θὰ κτίζῃ καὶ πῶς ὁ καθείς, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι νὰ προστίθενται καθημερινῶς εἰς τὰς αὐθαιρέτους οἰκοδομὰς νέαι μέχρι σημείου νὰ ἐπισημαίνεται ὅτι εἰς τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς τοὐλάχιστον 100 αὐθαίρετοι οἰκοδομαὶ προστίθενται ἡμερησίως ὃ ἔστι μεθερμηνευόμενον, ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς πολλαπλασιαζόμενος ἐπὶ 365 ἡμέρας, διὰ νὰ μὴ προσθέσω καὶ τὰς νύκτας, διότι τὰς νύκτας κυρίως γίνονται αὐτά, εἶναι 36–40.000 ἐτησίως. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι τὸ μὲν Δημόσιον νὰ χάνῃ τὰ τέλη του, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσέπραττεν ἐὰν ἐξεδίδοντο αἱ σχετικαὶ ἄδειαι καὶ τὰ ὁποῖα θὰ διέθετε καὶ πάλιν διὰ πολεοδομικοὺς σκοπούς, πέραν δὲ τούτου νὰ δημιουργῆται καὶ τὸ μέγα παράπονον τῶν φιλονόμων πολιτῶν, ὅτι αὐτοὶ μὲν οἱ ὁποῖοι θέλουν καὶ τηροῦν τοὺς νόμους, δὲν ἠμποροῦν νὰ κτίσουν, οἱ ὑπόλοιποι δὲ οἱ ὁποῖοι δὲν τοὺς τηροῦν νὰ ἀποκτοῦν σπίτι. Αὐτὸ τὸ τονίζω ἰδιαιτέρως, διότι νομίζω ὅτι μέχρι σήμερον ἐτηρήθη μία ἐσφαλμένη πολιτική, ὅσον ἀφορᾷ τοὐλάχιστον, τὴν ἐπέκτασιν τῶν σχεδίων πόλεων εἰς τὰ θέρετρα, δηλαδὴ εἰς τὰς περιοχὰς ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας διάφοροι Οἰκοδομικοὶ Συνεταιρισμοὶ σοβαροὶ ἀπεφάσισαν νὰ κάμουν οἰκισμούς. Ἡ ὑπηρεσία Οἰκισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων ἦτο πάρα πολὺ φειδωλὴ εἰς τὴν ἔγκρισιν ἐπεκτάσεως σχεδίου πόλεως εἰς τὰς περιοχὰς αὐτάς. Καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δημιουργοῦνται αἱ αὐθαίρετοι οἰκοδομαὶ καὶ ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργὸς καλεῖται ἁπλῶς νὰ νομιμοποιήσῃ τὸ σχέδιον πόλεως τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησαν αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι αὐθαιρέτως χαράσσουν δρόμους, δημιουργοῦν οἰκισμοὺς καὶ κτίζουν οἰκοδομάς. Ἐνῷ ἐκεῖ νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγκρίνεται ταχέως τὸ σχέδιον πόλεως καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ προλαμβάνεται ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ προληφθῇ. Δεδομένου δὲ ὅτι οἱ ἄνθρωποι οἱ μετέχοντες τῶν Συνεταιρισμῶν αὐτῶν ἀναλαμβάνουν νὰ κατασκευάσουν καὶ τοὺς δρόμους καὶ νὰ πληρώσουν καὶ τὰς δαπάνας τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ καὶ τῆς ὑδρεύσεως δὲν θὰ προσέθετον εἰς τὰς γειτονικὰς Κοινότητας ἢ Δήμους προσθέτους δαπάνας διὰ τοὺς ὡς ἄνω σκοπούς. Καὶ ἤδη ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἕτερον σοβαρώτατον ζήτημα, ἤτοι εἰς τὰ ὕψη τῶν οἰκοδομῶν. Ὑπῆρχε πάλαι ποτὲ εἰς τὸν Γενικὸν Οἰκοδομικὸν Κανονισμὸν τοῦ Κράτους, διάταξις βασικὴ ἡ ὁποία καθώριζε τὰ ὕψη τῶν οἰκοδομῶν βάσει τοῦ πλάτους τῆς ὁδοῦ. Μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἀναφέρω καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι αὐτὸ κατηργήθη καὶ ἐπροτιμήθη ἀντὶ τοῦ σταθεροῦ αὐτοῦ χαρακτηριστικοῦ, ἡ κατάτμησις τῶν πόλων εἰς τομεῖς πρὸς καθορισμὸν τῶν ὑψῶν. Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ μὲ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν. Διὰ τοῦ Νόμου 4275)1950 καθωρίσθησαν βάσει αὐτῶν τῶν ἀρχῶν πλέον τὰ ὕψη τῶν Ἀθηνῶν, διότι ὁ νόμος αὐτὸς καθώριζεν, ὅτι διὰ διατάγματος ἐφ’ ἅπαξ ἐκδοθησομένου καθορισθήσονται τὰ ὕψη τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Τὸ Δ)γμα αὐτὸ ἐξεδόθη κατὰ τὸ 1955, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, τὸν Ὀκτώβριον καὶ τὰ ὕψη καθωρίσθησαν βάσει αὐτοῦ τοῦ Δ)τος καὶ βάσει τῶν τομέων εἰς τοὺς ὁποίους εἶναι χωρισμένη ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν, διότι ἀπαιτεῖται νόμος, ἀπαιτεῖται διάταξις τροποποιοῦσα τὸν νόμον 4275)50 διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ συζητήσωμεν πλέον καὶ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποφάσεις διὰ τὰ ὕψη τῶν Ἀθηνῶν. Καὶ εἰς τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατηρτίσαμεν περιελάβαμεν σχετικὴν διάταξιν καὶ πιστεύομεν, ὅτι συντόμως θὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, διότι ὅπως ξέρετε ἀπὸ τὴν Βουλὴν δυσκολώτατα περνοῦν τοιαῦτα νομοθετήματα. Καὶ ἐν τῷ μεταξύ, διὰ νὰ μὴ χάνωμεν καὶ πολύτιμον χρόνον, ἐδώσαμεν ἐντολὴν εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν νὰ εἶναι παρασκευασμένη, οὕτως ὥστε ὅταν θὰ ἀποκτήσωμεν τὸ ὅπλον νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐπιληφθῶμεν ταχέως καὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Δράττομαι ὅμως τῆς εὐκαιρίας, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς τονίσω ἰδιαιτέρως, ὅτι τὸ ζήτημα τῶν ὑψῶν δὲν εἶναι ἀπὸ τὰ βασικώτερα ζητήματα τῆς πολεοδομίας, δὲν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιλύσῃ τὰ προβλήματα τὰ οἰκιστικά, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται συνεπείᾳ τοῦ αʹ ἢ βʹ ὕψους εἰς μίαν πόλιν. Κάτωθεν τῶν αἰτημάτων περὶ παροχῆς ὑψῶν, ὑπάρχουν ὕψιστα οἰκονομικὰ συμφέροντα. Συνήθως ζητοῦν τὰ ὕψη ὅσοι ἔχουν οἰκόπεδα καὶ θέλουν νὰ τὰ ἀξιοποιήσουν καλύτερα, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ὑλικήν, δηλαδὴ νὰ πάρουν μεγαλυτέραν ἀξίαν καὶ νὰ εἰσπράξουν εἴτε εἰς χρῆμα, ἂν τὰ μεταπωλήσουν, περισσότερα λεπτὰ εἴτε ἐὰν τὰ δώσουν μὲ ἀντιπαροχήν, νὰ φθάσουν εἰς μεγαλύτερον ποσοστόν. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν πρέπει νὰ εἶναι κανεὶς πολὺ προσεκτικός, ὅταν πρόκειται νὰ ἀποφασίσῃ περὶ τῶν ὑψῶν τῶν οἰκημάτων μιᾶς πόλεως. Διότι ἐὰν αὐτὴν τὴν στιγμὴν σᾶς ἔλεγα, ὅτι ἀπεφασίσαμεν νὰ δώσωμεν ὕψη, νὰ εἶσθε ἀπολύτως βέβαιοι, ὅτι ἀπὸ αὔριον ἀφ’ ἑνὸς μὲν πᾶσα οἰκοδομικὴ ἐργασία ἐπὶ ἀκαλύπτων οἰκοπέδων θὰ εἶχε σταματήσει ἐν ἀναμονῇ τῶν ὑψῶν, διότι τὸ ὕψος δίδει εἰς τὸν κύριον τοῦ οἰκοπέδου περισσοτέραν ἀντιπαροχὴν καὶ ἀπὸ τὸ ἕνα βράδυ εἰς τὸ ἄλλο μεγάλο κέρδος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ εἴχομεν ἐπίσης τὰς συνεχεῖς ὀχλήσεις τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἔχουν τὰ οἰκόπεδα, οἱ ὁποῖοι ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει θὰ μετεβίβαζον ταῦτα ἐν ἀναμονῇ τῆς τροποποιήσεως τῶν διατάξεων περὶ ὑψῶν τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀκόμη δὲν ἠξεύρομεν τὶ θὰ κάμωμεν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὕψη τῶν Ἀθηνῶν, διὰ νὰ μὴ ἐνθαρρύνωνται ὡρισμένοι ἄνθρωποι καὶ νομίζουν, ὅτι ἡ μελέτη τῶν ὑψῶν καὶ ἡ αὐξομοίωσις σημαίνει συνεχῶς ἄνοδον. Εἶναι ἐνδεχόμενον, ὅπου ἐπιβάλλεται τοῦτο καὶ τὸ ἐπιβάλλουν τὰ συμφέροντα τῆς ὁλότητος, νὰ ἔχωμεν καὶ πτῶσιν. Ἐξηγοῦμαι ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ παρανόησις. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ οὐσιαστικώτερον δὲν ἐπιλύεται καὶ δι’ ἄλλους λόγους πρὸ πάντων τὸ ζήτημα τῶν Ἀθηνῶν διὰ τῆς αὐξήσεως ἐνδεχομένως τῶν ὑψῶν, διότι κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῶν ἁρμοδίων καὶ τῶν εἰδικῶν, βάσει τῶν ἰσχυόντων ὅρων δομήσεως εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, βάσει δηλαδὴ τῶν διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα ἤδη ὑφίστανται καὶ ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον κτισθῇ ἡ πόλις, βάσει αὐτῶν τῶν διαταγμάτων, κατ’ ἄλλους μὲν δύναται νὰ περιλάβῃ 12.000.000 πληθυσμόν, κατ’ ἄλλους δὲ 8.000.000. Ἐγὼ ὅμως σᾶς λέγω ὅτι ἐσφαλμένοι ἐνδεχομένως εἶναι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ καὶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ περιλάβῃ 5–6.000.000. Πρὸς τὶ λοιπὸν νὰ σπεύδωμεν δι’ αὐτό, ὅταν σὺν τοῖς ἄλλοις δὲν ἔχωμεν πλατείας καὶ δὲν ἔχωμεν καὶ εὐρείας ὁδούς, δικαιολογούσας μεγαλύτερα ὕψη; Διότι, καὶ τὰ ὕψη δημιουργοῦν πυκνότητα καὶ δημιουργοῦν προβλήματα καὶ συγκοινωνιακὰ καὶ πολεοδομικὰ καὶ τοιαῦτα ζωῆς τῶν κατοίκων. Πρέπει νὰ ἐννοήσωμεν καλῶς ὅλοι μας, ὅτι ὑπεράνω τῶν μικρῶν ἀτομικῶν συμφερόντων ὑπάρχει τὸ συμφέρον τῆς ὁλότητος, ὑπάρχει τὸ συμφέρον τῆς Ἑλλάδος. Καὶ αὐτὸ ἐπιβάλλει νὰ παρέχωμεν εἰς τοὺς Ἕλληνας πολίτας ὅρους διαβιώσεως, οἱ ὁποῖοι θὰ τοὺς ἐξασφαλίζουν πραγματικὰ ἀνθρώπινον ζωὴν καὶ ὄχι νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἔφθασεν ἤδη ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν. Ὑπάρχουν δρόμοι τῶν Ἀθηνῶν, τοὺς ὁποίους εἶναι ἀδύνατον νὰ διασχίσῃ ἄνθρωπος ὀρεινὸς τῆς ὑπαίθρου τῆς Ἑλλάδος. Ἐὰν θελήσῃ νὰ διασχίσῃ τὴν ὁδὸν Ἀκαδημίας, ἀσφαλῶς θὰ πνιγῇ ἀπὸ τὸν βῆχα, διότι τὰ καυσαέρια εἰς αὐτὸν θὰ ἔχουν ἄμεσον ἀποτέλεσμα, ἐνῷ ἡμεῖς κατὰ κάποιον τρόπον τὰ ἔχομεν πλέον συνηθίσει. Δὲν εἶναι λοιπὸν τὸ ζήτημα τῶν ὑψῶν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα. Δὲν ὑποστηρίζω, ὅμως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ διορθωθοῦν ὡρισμένα πράγματα. Θὰ πρέπει ὅμως ἐν τῇ πορείᾳ τῆς λήψεως τῶν ἀποφάσεων, νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι εἰς αὐτὰς τὰς περιπτώσεις ὑπάρχουν τὰ συγκρουόμενα συμφέροντα. Ἐὰν ἀποφασίσωμεν νὰ διανοίξωμεν μίαν ὁδόν, ἀμέσως θὰ δεχθῶμεν τὴν ἐπίθεσιν αὐτῶν, τῶν ὁποίων τὸ οἰκόπεδον ἢ τὸ οἴκημα πλήττεται, οὐδέποτε δὲ θὰ ἀκούσωμεν εὐχαριστίας ἀπὸ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι θὰ ὠφεληθοῦν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπηρεάζονται καὶ οἱ βουλευταὶ καὶ οἱ Ὑπουργοὶ καὶ πᾶς παράγων καὶ ἐνῷ δημιουργοῦν ζήτημα εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς, ἕνα 5% τοῦ συνόλου ἐπειδὴ ἀκριβῶς τὸ 95% δὲν δημιουργεῖ ζήτημα ἀντίθετον, δηλαδὴ δὲν προβαίνει εἰς ἀντιδιαδήλωσιν, διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἐπηρεάζονται οἱ Ὑπουργοὶ καὶ ὑποκύπτουν πλέον εἰς τὰς ἀξιώσεις αὐτὰς τὰς παραλόγους. Δὲν λέγω, ὅτι πάντοτε εἶναι παράλογοι αἱ ἀξιώσεις, ἀλλὰ ἔχω ἀποκτήσει μίαν σχετικὴν πεῖραν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Ὡρισμένοι μεγαλόσχημοι (καὶ ἐπιτυγχάνουν πάντοτε οἱ μεγαλόσχημοι ἰδιαιτέρας συναντήσεις ἀπὸ τοὺς Ὑπουργούς), ζητοῦν ἰδιαιτέραν συνάντησιν, διὰ νὰ δώσουν δῆθεν μίαν ἐθνοσωτήριον συνταγὴν καὶ μᾶς ἀπασχολοῦν ἐπὶ ὥρας συζητοῦντες μαζί μας, προσπαθοῦντες νὰ μᾶς πείσουν διατὶ τὸ γενικὸν δῆθεν συμφέρον ἐπιβάλλει νὰ δοθῇ ὕψος ἢ διατὶ δὲν πρέπει νὰ διανοιγῇ ἡ ὁδός, καὶ ἀφοῦ συζητήσουν καὶ μᾶς ταλαιπωρήσουν ἐπὶ ὥρας εἰς ἐρώτησιν μήπως ἔχουν οἰκόπεδον καὶ ἑπομένως ἔχουν ἰδιαίτερον συμφέρον, ἀπαντοῦν καταφατικῶς ὁπότε ἐξηγεῖται τὸ ἐνδιαφέρον. Καὶ ἐπειδὴ τὰ περιστατικὰ εἶναι πάρα πολλά, καὶ οἱ συνάδελφοι βουλευταὶ ὑφίστανται αὐτὰς τὰς πιέσεις, φυσικὸν εἶναι νὰ δημιουργῆται καὶ μία ἀτμόσφαιρα. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, εἰς αὐτὰς τὰς περιπτώσεις πρέπει νὰ εἶναι κανεὶς σκληρὸς ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὄχι τῆς ἀπανθρωπίας, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν τοιαύτην, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑποκύπτῃ εἰς μὴ λογικὰς ἀξιώσεις. Ἑπομένως, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς θὰ ἤθελα νὰ ζητήσω ἀπὸ ὅλους τοὺς συναδέλφους εἰς οἱανδήποτε πτέρυγα καὶ ἂν ἀνήκουν, καὶ οἱ ὁποῖοι πολιτεύονται εἰς τὰς Ἀθήνας, νὰ μᾶς ἐνισχύσουν εἰς τὴν προσπάθειαν, διότι νὰ εἶσθε ἀπολύτως βέβαιοι, ὅτι πᾶσα προσπάθεια, ἡ ὁποία θὰ λαμβάνεται θὰ ἀφορᾷ τὸ συμφέρον καὶ μόνον τὸ συμφέρον τῆς πόλεως. Καὶ αἱ συμβουλαί σας θὰ μᾶς εἶναι πολύτιμοι, ἀρκεῖ νὰ καταλήγουν καλοπίστως εἰς ὡρισμένας ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ὠφελοῦν τὸ σύνολον καὶ νὰ μὴ ὑποκύπτωμεν εἰς παραλόγους πιέσεις ἰσχυρῶν λεγομένων παραγόντων. Οἱ συνάδελφοι μεταξὺ ἄλλων ἔθιξαν καὶ τὸ ζήτημα τῶν κατοικιῶν, αἱ ὁποῖαι χρησιμοποιοῦνται, διὰ τοὺς θυρωρούς. Κατ’ ἀρχὴν τὸ θέμα τοῦτο δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητός μας, διότι τοῦτο ἀφορᾷ κυρίως τοὺς ὅρους ὑγιεινῆς τῆς κατοικίας. Καὶ ὑπάρχουν σχετικαὶ διατάξεις αἱ ὁποῖαι ἐξασφαλίζουν θεωρητικῶς, ἄλλο εἰς τὴν πρᾶξιν τὶ γίνεται, ὅρους ὑγιεινῆς διαβιώσεως τῶν πράγματι δυστυχισμένων αὐτῶν ἀνθρώπων. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἰδικῆς μας ἐξετάζεται μόνον ἐὰν νομίμως ἐκτίσθη ἢ ὄχι ἡ κατοικία τοῦ θυρωροῦ καὶ φυσικὰ ὅταν μᾶς καταγγελθῇ, ὅτι ὑπάρχει παρανομία, λαμβάνομεν τὰ μέτρα μας καὶ ἀποστέλλομεν τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία ἀφοῦ διαπιστώσῃ τὴν παρανομίαν προβαίνει εἰς ὅλας τὰς νομίμους ἐνεργείας. Γνωρίζετε ὅμως οἱ ἐξ ὑμῶν ἀσχολούμενοι μὲ τὰ νομικὰ ποία διαδικασία χρειάζεται καὶ ποῦ καταλήγει εἰς τὸ τέλος αὐτὴ ἡ διαδικασία. Πέραν αὐτοῦ ἐδημιουργήθη τὸ ζήτημα τῶν αὐθαιρέτων κατασκευῶν, ὡς τὸ ἔθεσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ράλλης, δηλαδὴ ἀπὸ ἀπόψεως νομιμοποιήσεως αὐτῶν. Διὰ τοῦ κατατεθέντος ἤδη νομοσχεδίου λαμβάνεται πρόνοια διὰ τὴν τύχην τῶν κτισμάτων αὐτῶν. Ἠκολουθήσαμεν μεταξὺ τῶν δύο συστημάτων δηλαδὴ τῆς πλήρους ἀναγνωρίσεως καὶ τῆς ὑφ’ ὅρους ἀναγνωρίσεως τὸ δεύτερον σύστημα καὶ τεχνικῶς θὰ ἀναγνωρίζωνται ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐντάσσεται ἡ περιοχὴ εἰς τὸ σχέδιον πόλεως. Καὶ φυσικὰ ἐπειδὴ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ παραγνωρίσωμεν τώρα μίαν διαμορφωθεῖσαν πράγματι κατάστασιν, τὸ σχέδιον πόλεως θὰ προσαρμόζεται πλέον κατὰ τὸ δυνατὸν εἰς τὴν ὑφισταμένην κατάστασιν. Ἀπὸ τὰς αὐθαιρέτους κατασκευὰς κατὰ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἠκολουθήσαμεν δὲν θὰ ἀναγνωρίζωνται μόνον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐμπίπτουν ἐντὸς κοινοχρήστων χώρων, δηλαδὴ εἰς δρόμους καὶ εἰς πλατείας. Αὐτὰ θὰ κατεδαφίζωνται, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἄλλως γενέσθαι. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιβολὴν εἰσφορᾶς θὰ εἶχα νὰ ἀπαντήσω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ εἰσφορᾶς, πρόκειται περὶ τοῦ τέλους τὸ ὁποῖον θὰ κατεβάλετο μόνον εἰς τὸ Δημόσιον ἐὰν ὁ αὐθαιρέτως κτήσας ἐλάμβανε τὴν ἄδειαν ὁπότε θὰ ἐπλήρωνεν ἕνα τέλος καὶ αὐτὸς ὄχι δι’ ὅλας τὰς οἰκοδομάς, ἀλλὰ διὰ τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι ἀντιπροσωπεύουν ἀξίαν ἀπὸ ὡρισμένον ποσὸν καὶ ἄνω, δηλαδὴ δι’ οἰκοδομὰς ἀνθρώπων οἰκονομικῶς εὐρωστοτέρων. Διότι δὲν σᾶς ἀποκρύπτω, ὅτι καὶ εἰς τὰ αὐθαίρετα ἐγένετο παρανομία τῆς παρανομίας, δηλαδὴ ὑπάρχουν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔχουν κτίσει δύο καὶ τρεῖς ὀρόφους εἰς ὡρισμένα μέρη. Ἀλλὰ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, εὐκαιρίας διδομένης νῦν, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω, τοὺς συναδέλφους κυρίως τῶν Ἀθηνῶν, νὰ ἔχουν κατανόησιν, ὅταν ἀναγκαζώμεθα νὰ λάβωμεν μέτρα διὰ τὴν κατεδάφισιν ὡρισμένων αὐθαιρέτων κατασκευῶν. Πρὸ μηνὸς περίπου, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς τὴν ἡμερομηνίαν διετάχθη ἡ κατεδάφισις ἑνὸς παρανόμως καὶ ἄνευ ἀδείας ἀνεγερθέντος κινηματογράφου, εἰς τὴν Ἀνθούπολιν. Ἐπὶ τέλους διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀναφέρω θὰ σεβασθῶμεν τὰς αὐθαιρέτως οἰκοδομηθείσας οἰκίας τῶν δυστυχισμένων ἀνθρώπων, ὄχι ὅμως καὶ τοὺς αὐθαιρέτως κτισθέντας κινηματογράφους. Τοῦτο νομίζω, ὅτι ξεπερνάει τὰ ὅρια τῆς καλῶς ἐννοουμένης ἀνοχῆς. Ἐν τούτοις εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν συνεκεντρώθησαν οἱ κάτοικοι ὑπὸ τὸ πρόσχημα ὅτι δῆθεν θὰ κατεδαφίζοντο καὶ αἱ οἰκίαι των, ἐνῷ γνωρίζουν καλῶς οἱ πάντες, ὅτι διὰ τὰ αὐθαίρετα κτίσματα τὰ ὁποῖα ἀνηγέρθησαν μέχρι 31.3. 65, ὑπάρχει ἐγκύκλιός μας ἡ ὁποία ἀπαγορεύει τὰς κατεδαφίσεις, ὡς ἐπίσης γνωρίζουν καλῶς πόσον ἐπιεικῶς φερόμεθα διὰ τὰ μετέπειτα κτισθέντα ὅταν τὰ βλέπωμεν ὅτι εἶναι τελειωμένα καὶ σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις ἀντέστησαν κατὰ τὰς ἐνεργείας τῆς πολιτείας καὶ ἀντὶ τὸ κράτος νὰ κάμῃ ἐπιχείρησιν πολεμικήν, ὅπως τὴν ἐχαρακτήρισαν, ἐγένετο ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν βουλευτῶν ἐπιχείρησις κατὰ τοῦ κράτους, ἐδάρησαν τὰ ὄργανα τῆς τάξεως, τὰ ὁποῖα ἐπὶ τέλους ἐντολὴν ἐξετέλουν, μὲ ἄμεσον ἀποτέλεσμα νὰ ἐνθαρρυνθοῦν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὅλοι ὅσοι θέλουν νὰ παρανομήσουν, ἀνεξαρτήτως ἐὰν ἔχουν ἀνάγκην ἢ ὄχι, αὐτοῦ τοῦ μικροῦ ἢ μεγάλου οἰκήματος, καὶ νὰ ἐξευτελίζουν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ κράτος, δημιουργουμένης οὕτω τῆς ἐντυπώσεως, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἔννομος τάξις, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον κράτος. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου ἐφιστῶ ὅλως ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν ὅλων τῶν συναδέλφων, εἰς οἱανδήποτε μερίδα καὶ ἂν ἀνήκουν, ὅπως ἀποφεύγωνται αἱ τοιαῦται ἐνέργειαι, διότι συμφέρον ὅλων μας εἶναι νὰ βοηθῶμεν τὴν πολιτείαν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων, δημιουργουμένης τῆς πρὸς αὐτὴν πίστεως, διότι ἀλλοίμονον ὅταν ἀρχίσῃ νὰ κλονίζεται ἡ πίστις αὐτή. Δὲν γνωρίζω ποῖοι θὰ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πρῶτοι θὰ κλαύσουν. Πέραν αὐτοῦ, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἐθίγη καὶ τὸ θέμα τῶν ἀρχαιολογικῶν χώρων. Βεβαίως τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι σοβαρώτατον. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὑπάρχοντος τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον προστατεύει τὴν ἀτομικὴν ἰδιοκτησίαν νὰ ἔρχεται οἱαδήποτε ὑπηρεσία, οἱοσδήποτε Ὑπουργός, οἱαδήποτε Κυβέρνησις καὶ κατ’ οὐσίαν νὰ δεσμεύουν τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν ἄλλων ὑπὸ τὸ πρόσχημα, ἢ ὑπὸ τὴν πραγματικότητα ὅτι ὑπάρχουν ἀρχαιολογικὰ εὑρήματα εἰς τὸ ὑπέδαφος. Εἶναι ἐντιμότερον νὰ ἐντοπισθοῦν ἅπαξ διὰ παντὸς ταῦτα καὶ νὰ ἀποφασίσῃ τὸ Κράτος νὰ ἀποζημιώσῃ ταῦτα διὰ νὰ γνωρίζουν καὶ οἱ μέχρι τοῦδε κύριοι τούτων τὶ θὰ πράξουν, καὶ νὰ μὴ τελοῦν διαρκῶς ὑπὸ τὴν ἀβεβαιότητα ἐὰν θὰ τοὺς χορηγηθῇ ἢ ὄχι ἄδεια ἀνοικοδομήσεως. Οἱ νόμοι μας οἱ προστατεύοντες τοὺς ἀρχαιολογικοὺς χώρους εἶναι σκληροί. Καὶ πέραν αὐτοῦ, ὅπως γνωρίζετε, οἱ χῶροι αὐτοὶ προστατεύονται καὶ συνταγματικῶς καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ αὐτό, διότι ἐὰν ἡ Ἑλλὰς προσελκύῃ κόσμον ἕνας λόγος ἐπὶ πλέον εἶναι οἱ ἀρχαιολογικοί μας χῶροι. Πέραν αὐτοῦ ὅμως οἱ ἀρχαιολογικοί μας χῶροι ἀποτελοῦν μία διεθνῆ προβολὴν τῆς Ἑλλάδος, διὰ τὴν ὁποίαν εἴμεθα ὅλοι ὑπερήφανοι. Ἀλλὰ ἕτερον ἑκάτερον. Ὅσοι χῶροι μᾶς χρειάζονται πρέπει νὰ τοὺς πληρώσωμεν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἀνήκουν εἰς τὸ Δημόσιον, δι’ αὐτὸν δὲ τὸν λόγον πρέπει νὰ μελετηθῇ τὸ θέμα αὐτὸ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸ ἕτερον θέμα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Βρανόπουλος, τὸ θέμα τῆς Πλάκας. Μετ’ οὐ πολὺ θὰ ἐκδοθοῦν τὰ σχετικὰ Διατάγματα, τὰ ὁποῖα θὰ καθορίζουν πλέον τὴν τύχην τῶν μερῶν αὐτῶν. Προσεπαθήσαμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ἔχωμεν τὰς γνώμας ὅλων τῶν ἁρμοδίων παραγόντων. Ἐπραγματοποιήσαμεν 3 συσκέψεις καθ’ ὃν χρόνον ἡ ὑπηρεσία ἐμελέτα τὸ ὅλον θέμα καὶ κατελήξαμεν εἰς ὁριστικὰ συμπεράσματα. Δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι τὰ τελειότερα. Προσεπαθήσαμεν ὅμως νὰ ἐπιτύχωμεν ἀνθρωπίνως τελειότερον. Γνωρίζω πολὺ καλῶς ὅτι ἅμα τῇ ἐκδόσει τῶν Διαταγμάτων, θὰ δημιουργηθοῦν πολλαὶ ἀντιδράσεις. Καὶ τοῦτο διότι ὑπάρχουν τὰ συμφέροντα. Φυσικὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀδικήσω κανένα, διότι διεκδικεῖ ἱκανοποίησιν τοῦ συμφέροντός του. Ἕνα μόνον ἔχω νὰ σᾶς τονίσω, ὅτι διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ σχεδίου καὶ τῆς μελέτης τὴν ὁποίαν κατήρτισεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία ἀπαιτεῖται ποσὸν πλέον τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου κατὰ τοὺς πλέον μετριωτάτους ὑπολογισμούς, καὶ διὰ τὴν περιοχὴν μόνον τῆς Πλάκας. Τὰ χρήματα αὐτὰ θὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ νὰ ἀποζημιωθοῦν οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ὁποίων θὰ ἀπαλλοτριωθοῦν αἱ ἐκτάσεις, διὰ νὰ ἀποζημιωθοῦν ὡρισμένα ἀκίνητα τὰ ὁποῖα ἐθεωρήθησαν ὡς διατηρητέα μνημεῖα καὶ διὰ νὰ δημιουργηθοῦν ὅλαι ἐκεῖναι αἱ προϋποθέσεις αἱ ὁποῖαι ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ ἐξασφαλίσουν τοὺς ἀρχαιολογικοὺς χώρους ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ ἐξασφαλίσουν τὸ χρῶμα τῆς Πλάκας, τὸ ὁποῖον συγκινεῖ ὄχι μόνον τοὺς Ἀθηναίους, ἀλλὰ καὶ ὅλους τοὺς Ἕλληνας καὶ ξένους οἱ ὁποῖοι ἐπισκέπτονται τὰς Ἀθήνας. Πέραν αὐτῶν θὰ ἤθελον νὰ κατατοπίσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ ἑνὸς ἄλλου θέματος θεμελιώδους ἀξίας διὰ τὴν ὕπαρξιν κυρίως τῶν μεγάλων πόλεων τῶν Ἀθηνῶν, τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τοῦ Πειραιῶς. Δὲν θὰ παρέλθῃ μακρὸν χρονικὸν διάστημα καὶ ἡ ζωὴ ἀπὸ ἀπόψεως κυκλοφορίας καὶ πολεοδομίας θὰ καταστῇ ἀφόρητος καὶ πρὸ παντὸς διὰ τὰς Ἀθήνας. Δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κυκλοφοροῦν ὀχήματα καὶ ἄνθρωποι, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλέγχεται ἡ ζωὴ μέσα εἰς τὴν ἀποπνικτικὴν ἀτμόσφαιραν εἰς τὴν ὁποίαν ζοῦν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι. Σήμερον λέγεται ἐκ μέρους τῶν εἰδικῶν, ὅτι ἡ ἀτμόσφαιρα τῶν Ἀθηνῶν, λόγῳ τῶν καυσαερίων, εἶναι εἰς ἀπηγορευμένον ἀριθμὸν μολυσμένη διὰ τὴν ζωὴν τῶν ἀνθρώπων. Ἐὰν δὲ ὑπάρχῃ πράγματι αἰτιώδης συνάφεια μεταξὺ τῆς ἐπαράτου νόσου καὶ τῶν καυσαερίων, τότε πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν θὰ εἶναι μακρὰν ὁ χρόνος κατὰ τὸν ὁποῖον καὶ τὰ κρούσματα τῆς νόσου θὰ πολλαπλασιασθοῦν καὶ θὰ ἐμφανίζωνται καὶ εἰς πολὺ νέους ἀνθρώπους. Κατόπιν αὐτῶν νομίζω ὅτι ἀπαιτεῖται σταυροφορία διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν ὅ,τι δὲν ἔγινε μέχρι σήμερον. Ἂς ἀρχίσωμεν. Καθημερινῶς δημιουργοῦνται καὶ νέα προβλήματα. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς ἀναφέρω τί ἀπαιτεῖται διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ νῦν ἰσχῦον ρυμοτομικὸν σχέδιον βάσει τῶν ἐκδοθέντων Διαταγμάτων, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάνοιξιν τῶν ὁδῶν. Θὰ σᾶς καταλάβῃ ἴλιγγος. Ἤδη ἀπαιτοῦνται, χωρὶς νὰ λυθῇ τὸ πρόβλημα τὸ κυκλοφοριακὸν καὶ τὸ πολεοδομικόν, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νῦν ἰσχυόντων διαταγμάτων, πλέον τῶν πέντε δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Ἐρωτᾶται, εἶναι δυνατὸν νὰ προσπαθήσωμεν νὰ τακτοποιήσωμεν αὐτὰ τὰ ζητήματα, μὲ τὰς δυνατότητας τοῦ οἱουδήποτε προϋπολογισμοῦ ποὺ ὑπάρχει σήμερον; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν αὐτά; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἀπαιτεῖται συντόμως νὰ ληφθοῦν δραστικὰ μέτρα. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους, ὅτι πρέπει συντόμως νὰ γίνῃ διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ὄχι Ἐπιτροπὴ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τοὺς καθ’ ὅλα βέβαια σοβαρωτάτους, τοὺς ὁποίους ἐπρότεινεν ὁ κ. Βρανόπουλος ὄχι δι’ ἄλλους λόγους, ἀλλὰ διότι τὸ θέμα θὰ διαιωνίζετο. Ἡ διακομματικὴ ὅμως Ἐπιτροπή, θὰ προωθήσῃ τὸ θέμα καὶ ὅταν θὰ φθάσῃ εἰς τὰς εἰδικωτέρας γνώσεις, τότε θὰ συμβουλευθῇ καὶ αὐτοὺς ποὺ εἰδικώτερα γνωρίζουν τὰ θέματα. Νομίζω ὅτι τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν ἀπὸ τοὺς κυρίους συναδέλφους, τὰ διεξῆλθον κατὰ διεξοδικὸν τρόπον καὶ μὲ συγχωρεῖτε διότι σᾶς ἐκούρασα, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἔπρεπε καὶ ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ γνῶσιν καὶ ὁ λαὸς νὰ γνωρίζῃ ποῦ εὑρισκόμεθα. Ἐν τῇ πορείᾳ τῆς συζητήσεως θὰ παρακολουθήσω τὰς προτάσεις τῶν κυρίων συναδέλφων καὶ θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν ταύτας, οὕτως ὥστε ἐν τῇ λήψει τῶν ὁριστικῶν ἀποφάσεων νὰ εἶμαι παρεσκευασμένος κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν κάθε καλόπιστον πρότασιν νὰ τὴν περιλάβω εἰς τὰ νομοθετήματα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ. Ποιοῦμαι μόνον μίαν ἔκκλησιν. Ἐπειδὴ τὰ ζητήματα αὐτὰ δημιουργοῦν ἀντιδράσεις τῶν συγκρουομένων συμφερόντων, θὰ πρέπει νὰ εἴμεθα ἀντικειμενικοὶ καὶ πράγματι διακομματικοί. Δὲν πρόκειται περὶ θέματος τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ Αʹ ἢ Βʹ κόμμα, ἀλλὰ περὶ θέματος τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ζωὴν τῶν πόλεων ἐντὸς τῶν ὁποίων ζοῦμε καὶ θὰ ζήσουν αἱ ἐπερχόμεναι γενεαί. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἔχομεν προσθέτους ὑποχρεώσεις, ὥστε καὶ ἀντικειμενικοὶ νὰ εἴμεθα καὶ ἄτεγκτοι ἐν τῇ ἐπιδιώξει τῶν κοινῶν συμφερόντων.

§110Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα μὲ τὴν σειράν μου νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ νὰ τοῦ ἀνταποδώσω τὰ καλὰ λόγια ποὺ ἀνεγνώρισε τόσον εἰς ἐμὲ, ὅσον καὶ εἰς τὸν συνάδελφον κ. Ράλλην. Θέλω νὰ τὸν διαβεβαιώσω καὶ ἐγὼ καὶ νὰ τὸν συγχαρῶ, ὅτι ἀντεμετώπισε τελείως ἀντικειμενικοὶ καὶ ἀμερόληπτα τὸ θέμα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν συμφερόντων διὰ τὰ μεγάλα ὕψη, τὸ ὁποῖον ἔθιξε, θέλω νὰ τὸν διαβεβαιώσω, ὅτι τόσον ἐγώ, ὅσον καὶ οὐδεὶς ἄλλος ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων ποὺ θὰ λάβουν τὸν λόγον, ἔχει σχέσιν μὲ τοιούτου εἴδους συμφέροντα.

§111Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφ. Δημ. Ἔργων). Οὐδέποτε διενοήθην τοιοῦτον τι, κ. συνάδελφε. Ἀντιθέτως, θέλω ἐπ’ εὐκαιρίᾳ νὰ δηλώσω, καθ’ ἣν στιγμὴν τὰς ἡμέρας αὐτὰς βάλλεται ὁ πολιτικὸς κόσμος, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων ἦλθε νὰ μοῦ ζητήσῃ αὔξησιν ὕψους διὰ τὸν Αʹ ἢ διὰ τὸν Βʹ. Ἐπίσης, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα, ὅτι ὁσάκις ἐπλήττοντο συνάδελφοι, ὄχι μόνον δὲν μοῦ ἐζήτησαν ἰδιαιτέραν μεταχείρισιν ἀλλ’ ἦλθον καὶ μοῦ εἶπον, ὅτι ἡμεῖς πρέπει νὰ δίδωμεν τὸ παράδειγμα. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς εὐχαριστῶ θερμῶς διὰ τὰς ἐξηγήσεις καὶ θὰ ἐπεθύμουν, ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ράλλη, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθητε νὰ ἀκουσθοῦν καὶ αἱ γνῶμαι τῶν ἐξαιρετικῶν πολεοδόμων μας καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ συγκροτηθῇ ἡ διακομματικὴ ἐπιτροπὴ τὴν ὁποίαν εἴπατε διὰ τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχεῖαν καὶ ἀρτίαν ἀντιμετώπισιν τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ προβλήματος.

§112Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος, ἐὰν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς δὲν δέχεται μίαν ἐρώτησίν μου εἰς αὐτὰ ποὺ εἶπεν, ἀνεξαρτήτως μὲ τὴν προσεχῆ μου ἀγόρευσιν.

§113Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ τηρηθῇ ἡ σειρὰ τῶν ἐγγεγραμμένων καὶ ἅπαξ ἐκλήθη νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Σπηλιωτόπουλος, οὐδεὶς δύναται νὰ διακόψῃ.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Σπηλιωτόπουλε.

§115Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μιὰ καὶ ἔχομεν Δημοκρατίαν καὶ τὸ πιστεύομεν αὐτό, πρέπει νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ γνώμη τοῦ κάθε ἑνὸς ἐλευθέρως. Παρὰ τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον ἔχω πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑφυπουργὸν τοῦ Οἰκισμοῦ, θὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἐπὶ τοῦ ζωτικωτάτου αὐτοῦ προβλήματος. Κατὰ τὸ ἔτος 1950, ὁμὰς ἀνθρώπων προέβη εἰς τὴν ἀγορὰν οἰκοπεδικῆς ἐκτάσεως 80.000 τετραγωνικῶν μέτρων περίπου, ἀπὸ τὸν κ. Πεσματζόγλου καὶ Μελᾶν παρὰ τὸ Διαβολόρεμα καὶ ἀφοῦ ἐξήτασαν τοὺς τίτλους καὶ ἔμαθαν ὅτι τὸ ὕψος τῶν οἰκοδομῶν εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν ἦτο 14 μέτρα, προέβησαν εἰς τὴν ἀγορὰν τρεῖς καὶ τέσσαρες συνεταιρικὰ διὰ νὰ οἰκοδομήσουν καὶ νὰ πάρῃ ἕκαστος ἀπὸ μίαν πλάκαν διὰ νὰ στεγάσουν τὰς οἰκογενείας των. Ὅταν ἤρχισαν τὴν ἀνοικοδόμησιν ἐπληροφορήθησαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον ὅτι ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις τοῦ κ. Γεωργακοπούλου εἶχε μειώσει τὸ ὕψος ἀπὸ 14 ἕως 11 μέτρα, διότι ἐκάθητο ἀπέναντι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς Γεωργακόπουλος καὶ τὸ ὕψος των παρημπόδιζε νὰ βλέπῃ τὸν «τρελλὸν» κατὰ τὴν περίοδον τοῦ χειμῶνος. Οἱ ἄνθρωποι ἐξανέστησαν, ἔκαμαν παραστάσεις ἀργότερα εἰς τὸν ἀείμνηστον Ὑπουργὸν Ἀδαμόπουλον, ὁ ὁποῖος τοὺς ὑπεσχέθη ὅτι ἐντὸς συντόμου χρονικοῦ διαστήματος, θὰ ἐτροποποίει τὸ διάταγμα ἐκεῖνο καὶ θὰ ἔδιδε καὶ πάλιν τὸ ὕψος, τὸ ὁποῖον ἀρχικῶς εἶχε δοθῆ κατὰ τὴν ἀγορὰν τῶν οἰκοπέδων, δυστυχῶς ἡ Κοινοβουλευτικὴ Κυβέρνησις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης δὲν τὸ κατώρθωσε νὰ ἀνατρέψῃ τὸ διάταγμα τῆς Ὑπηρεσιακῆς.

§116Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφ. Δημ. Ἔργων). Ζητήματα τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν πραγματικὰς ἀδικίας, ἐδήλωσα ὅτι θὰ τὰ ἐξετάσω. Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω αὐτὴν τὴν στιγμὴν λεπτομερείας. Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω ἂν θὰ δώσωμεν ὕψη ἢ ὄχι διότι ἂν κάμω τοιοῦτόν τι, μέχρι τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐξαγγείλωμεν τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν θὰ ἐδημιουργεῖτο πραγματικὴ κοινωνικὴ ἀναστάτωσις. Ὅταν ἐτόνισα, ὅτι τὰ ὕψη δὲν ἐπιλύουν τὰ προβλήματα ἐννοοῦσα γενικώτερον τὸ θέμα. Ὅπου ὅμως ὑπάρχουν ἀδικίαι δὲν ἕπεται μὲ τοῦτο, ὅτι δὲν θὰ τὰς διορθώσωμεν.

§117Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπιμένω καὶ δὲν ἀξιῶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ ἀπόψε ὑπόσχεσιν διὰ τὰ ὕψη, ἀλλὰ νὰ τὸ μελετήσῃ τὸ συντομώτερον. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφερθῶ εἰς ὡρισμένα περιστατικά. Καὶ γεγονὸς εἶναι, ὅτι αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Κυβερνήσεις ἀγωνίζονται ἐπὶ πολλὰ ἔτη νὰ ἐκδώσουν ἕνα διάταγμα ἢ νὰ φτιάξουν ἕνα νόμον ἢ νὰ ἀκυρώσουν κάθε παράνομον Νομοθέτημα τῶν Ὑπηρεσιακῶν Κυβερνήσεων, θὰ γνωρίζετε καὶ θὰ ἔχετε κακὴν πεῖραν, τοῦ ὅτι διάφοροι Ὑπηρεσιακαὶ Κυβερνήσεις ἐθέσπιζαν διατάγματα στὸ ἅψε σβῆσε, ἐνῷ αἱ κοινοβουλευτικαὶ ἐμπαίζονται ἢ σαμποτάρονται ἀπὸ τοὺς ὑπηρεσιακοὺς παράγοντας καὶ χρειάζεται μακροχρόνιος μελέτη διὰ νὰ ἀποφασίσουν. Παρὰ τὰς παρακλήσεις βουλευτῶν καὶ πολιτῶν εἰς τοὺς ὑπηρεσιακοὺς παράγοντας νὰ θεραπεύσουν τὸ αἴτημά τους δὲν ἐλάμβανον οὐδεμίαν ἀπάντησιν. Φαίνεται, ὅτι τοὺς ἀπασχολοῦσε τότε τὸ Χίλτον καὶ τὰ κεντρικὰ οἰκόπεδα τῶν Ἀθηνῶν καὶ δὲν εἶχαν χρόνον νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὴν Νέαν Σμύρνην, Καλλιθέαν, Τούμπαν, Καλαμαριᾶν, Ἀξιόν, Νεάπολιν, Βότση τὰς λοιπὰς λαϊκὰς συνοικίας. Οὐδένα παρεμποδίζει τὸ ὕψος τῶν συνοικισμῶν, οὔτε τὴν θέαν τῆς Ἀκροπόλεως καὶ τοῦ Θησείου κρύπτουν οἱ συνοικισμοί. Ἐλπίζομεν, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ κ. Ἀγγελούση, αἱ πόλεις Θεσσαλονίκης, Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς νὰ προσεχθοῦν ὅλως ἰδιαιτέρως καὶ σύντομα ἡ Τούμπα ποὺ ἔχει χῶρον νὰ κατοικήσουν 200 χιλιάδες κάτοικοι καθὼς ἡ Νέα Σμύρνη, Καλαμαριά, Νεάπολις, Καλλιθέα καὶ Βότση. Ἀλλὰ ἐλλείψει ὕψους ὄχι μόνον δὲν ἀξιοποιοῦνται καὶ δὲν ἐξελίσσονται, ἀλλὰ παραμένουσι φτωχογειτονιές. Ἐάν, ὅμως, δώσῃ τὸ ὕψος ὁ καθένας ποὺ ἔχει ἕνα οἰκοπεδάκι θὰ τὸ δώσῃ μὲ ἀντιπαροχήν, θὰ πάρῃ δύο διαμερίσματα, θὰ καθίσῃ στὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο θὰ τὸ δώσῃ προῖκα στὴν κόρη του ἢ θὰ τὸ ἀγοράσῃ ἕνας ἐργαζόμενος ἐπαγγελματίας ἢ ὑπάλληλος, διότι δὲν θὰ εἶναι κεντρικόν, θὰ εἶναι εὐθηνότερον καὶ προσιτὸν σὲ κάθε φτωχόν. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βρανοπούλου, νὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπὴ ἀπὸ πολεοδόμους τοῦ Ὑπουργείου καὶ νὰ καλέσωμεν καὶ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν (Εὐρώπη), ἀλλὰ ἀπὸ βουλευτάς, ποὺ εἶναι διακεκριμένοι ἐπιστήμονες, ποὺ διαθέτει ἡ χώρα μας ὡς εἶναι ὁ κ. Ρουσόπουλος, κ. Κιτσίκης καὶ ἀπὸ τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ ἐξετάσουν ὅλα τὰ θέματα τῆς πολεοδομίας τὸ συντομώτερον. Ἐπιβάλλεται, κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἀνατρέψητε τὸ ὑπηρεσιακὸν Νομοθέτημα ποὺ ἐφήρμοσεν ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις ὡς πρὸς τὸ «Διαβολόρεμα» καὶ νὰ τακτοποιήσετε τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἄνεσις, πρέπει νὰ δώσετε ὕψη τόσον εἰς τὴν Ν. Σμύρνην, ὅσον καὶ εἰς τὴν Καλλιθέαν. Εἰς τὴν Ν. Σμύρνην δὲν θὰ πάῃ ὁ πλούσιος, θὰ πάῃ ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ κάμῃ ἕνα σπιτάκι καὶ δὲν παρεμποδίζει τίποτε τὸ νὰ δώσωμεν ὕψος εἰς συνοικισμοὺς ὅπως ἡ Τούμπα, ἡ Καλαμαριά, ἡ Καλλιθέα καὶ Νεάπολις Θεσσαλονίκης. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν συνάδελφον ὅτι λόγῳ τῶν ὑψῶν θὰ ἐπέλθῃ συμφόρησις. Καὶ θὰ πάθωμεν ὅλοι ἀπὸ καρκίνον ἀπὸ τὰ καυσαέρια, γιατὶ δὲν παθαίνουν εἰς Λονδῖνον, εἰς τὴν Γαλλίαν, Ἀμερικήν, Γερμανίαν καὶ εἰς τὰ ἄλλα κράτη; Γιατί, ἀφοῦ διατρέχουμε κίνδυνον ἀπὸ τὰ καυσαέρια ποὺ βγαίνουν ἀπὸ τὰ αὐτοκίνητα, ὡς λένε οἱ σοφοὶ ἐπιστήμονες τῆς Ἑλλάδος, δὲν διατρέχομεν κίνδυνον ἀπὸ τὰ καλοριφέρ, ἀπὸ τὰ ἀρτοποιεῖα, ἀπὸ τὰ ἐργοστάσια ποὺ καῖνε σκέτο μαζούτ; Καὶ ἐξακολουθεῖ καὶ συνεχίζεται ἡ χορήγησις ἀδειῶν μετατροπῆς μαζούτ. Κύριοι συνάδελφοι, παρατηρεῖται εἰς τὰς πόλεις μωσαϊκὸν ὑψῶν εἰς τὸν ἴδιον τομέα, ἡ γωνία ἔχει 10 ὀρόφους, τὸ διπλανὸ 7 ὀρόφους, εἰς ἕνα δρόμον ὡς εἶναι ἡ λεωφόρος Κηφισίας, 5 ὀρόφους καὶ δύο ρετιρέ. Δίπλα 6 ὀρόφους καὶ ἕνα ρετιρέ. Καὶ συνέχεια 9 ὀρόφους, ἄνευ ρετιρέ. Ἀποτελεῖ ἐντροπὴν τὸ φαινόμενον. Κύριε Ὑπουργέ, σώσατε τὰς πόλεις καὶ τὰ προάστια. Ἐπίσης, προτείνω καὶ τὰ μπάζα τῶν οἰκοδομῶν νὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ προσχώσεις λάκκων, ρεμάτων καὶ προεκτάσεως παραλιῶν. Ὁ κάθε μηχανικὸς καὶ οἰκοπεδοῦχος νὰ παίρνῃ ἐντολὴν ποῦ πρέπει νὰ πετᾶνε τὰ μπάζα καὶ νὰ καταβάλῃ τὰ ἔξοδα τῆς ἰσοπεδώσεως. Διότι, ὡς γνωστόν, τὸ Κράτος καὶ τὸ Λιμενικὸν Ταμεῖον Θεσσαλονίκης ἐξώδευσε τεράστια ποσὰ διὰ νὰ κατασκευάσῃ τὴν ὡραίαν παραλιακὴν λεωφόρον τῆς Θεσσαλονίκης. Θὰ ἀναμείνωμεν, κύριε Ὑπουργέ, τὴν συντομωτέραν θεραπείαν τῶν ἀνωτέρω. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ παράπονον ὡρισμένων ὑπαλλήλων ὅτι κουράζονται καὶ δὲν ἀμείβονται παρ’ ὅλην τὴν ἐκτίμησιν καὶ τὴν ἀγάπην μου ποὺ τρέφω πρὸς τὸν ὑπαλληλικὸν κόσμον, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω, διότι ὅταν τοὺς ἐπισκεπτώμεθα, καταρῶνται, ὡρισμένοι ἐξ αὐτῶν, τὴν ὥραν ποὺ γίνανε ὑπάλληλοι, ὅταν ὅμως τοὺς πάρῃ τὸ ὅριον ἡλικίας, ἡ τριακονταπενταετία, ξενυχτοῦν στοὺς προθαλάμους καὶ κινοῦν ὅλους τοὺς πολιτικοὺς τους φίλους, παρακαλοῦντες παράτασιν ἢ διορισμὸν ἐπὶ θητείᾳ, ὡσὰν εἰδικοὶ σύμβουλοι, γενικοὶ γραμματεῖς, Διευθυνταί, ἢ σύμβουλοι σὲ κανένα Ταμεῖον καὶ ὅπου δεῖ ἀλλοῦ, φθάνει νὰ καταλάβουν ἕνα πόστο διὰ νὰ συνεχίσουν τὰς ἀρνητικὰς ὑπηρεσίας πρὸς τὸν λαόν, οἱ δὲ τεχνικοὶ ἀσχολοῦνται μὲ ἐπιβλέψεις καὶ σχεδιαγράμματα. Πρέπει νὰ μάθουν αὐτοὶ οἱ ὀλίγοι προνομιοῦχοι ὑπάλληλοι, νὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας ἀγογγύστως καὶ θὰ εἶναι ἢ παπᾶς, παπᾶς, ἢ ζευγᾶς, ζευγᾶς, διότι τὸ φορτίον τὸ τραβᾷ ἡ πληθώρα τῶν εὐσυνειδήτων ὑπαλλήλων καὶ ὀλίγοι καρποῦνται τιμάς, προαγωγὰς καὶ οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἔχω παρὰ νὰ σᾶς εὐχαριστήσω, διότι μὲ ἠκούσατε καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι αὐτὰ ποὺ εἶπον, τὰ εἶπεν ἕνας καλὸς φίλος σας καὶ ἕνας καλὸς πατριώτης καὶ θέλω νὰ τὰ λάβετε σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν, διὰ νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ ἀπαράδεκτος κατάστασις. Θέλω ἐπίσης νὰ εὐχαριστήσω τοὺς κυρίους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν καλωσύνην καὶ τὴν ὑπομονὴν ἄνευ διακοπῶν νὰ μὲ ἀκούσουν. (Χειροκροτήματα).

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀναγνωστόπουλος, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ προσωπικοῦ του ζητήματος.

§119Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπιμένω ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, ἁπλῶς ἐπεκαλέσθην τοῦτο, διὰ νὰ ἔχω τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἰς μίαν ἁπλῆν ἐρώτησίν μου. Ἀνέφερεν, ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε ὡρισμένοι ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων βουλευτῶν τῶν Ἀθηνῶν νὰ φέρουν εἰς τὴν Βουλὴν θέματα αὐξήσεως τῶν ὑψῶν οἰκοδομῶν δι’ ἄγραν ὡρισμένων σταυρῶν.

§120Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφ. Δημ. Ἔργων). Δὲν εἶπον τέτοιο πρᾶγμα, κ. συνάδελφε. Δὲν εἶπον διὰ συναδέλφους. Εἶπον διὰ τὸν ἑαυτόν μου.

§121Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ. Ἐτονίσατε ὅτι σεῖς δὲν εἶσθε βουλευτὴς Ἀθηνῶν, καὶ προσεθέσατε ὅτι ἡμεῖς οἱ ἐξ Ἀθηνῶν δὲν πρέπει νὰ παρασυρώμεθα ἀπὸ τὴν ἄγραν ψήφων. Θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω ὡς πρὸς τὸν ἑαυτόν μου τοὐλάχιστον ὅτι κατὰ τὰς δύο ἀναπτύξεις ἐπερωτήσεών μου τὸν παρελθόντα Ἰούνιον καὶ Νοέμβριον ἔθεσα τὸ ὅλον θέμα ἐπὶ ἐπιστημονικῶν βάσεων λόγῳ τῶν εἰδικῶν γνώσεών μου ἐπὶ τοῦ πολεοδομικοῦ προβλήματος καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι οὐδεὶς ἐπιστήμων μὲ κατάρτισιν καὶ συνέπειαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ θυσιάσῃ ἐπιτυχημένην ἐπαγγελματικὴν σταδιοδρομίαν διὰ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ δημοκοπήσῃ εἰς βάρος τῆς πόλεώς του, εἰδικῶς αὐτός, δι’ ἄγραν ψήφων. Ἀγαπῶ τὴν πόλιν μου πολὺ περισσότερον ἀπ’ ὅτι φαντάζεσθε καὶ ἔχω μελετήσει ἐπὶ μακρὸν καὶ μὲ πλήρη στοιχεῖα τὸ ὅλον πρόβλημα προτοῦ τὸ φέρω δὶς ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου. Καὶ πιστεύω ὅτι προορισμὸς τῶν νέων πολιτικῶν εἶναι ἡ, μετὰ μελέτης ἀλλὰ καὶ συνεπείας, προβολὴ τῶν μεγάλων προβλημάτων τῶν Ἀθηνῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ λεχθὲν ὑφ’ ὑμῶν μόλις πρὸ ὀλίγου, ὅτι μὲ τὰ ὑπάρχοντα μέγιστα ὕψη καὶ τὸ ὑπάρχον σχέδιον τῶν Ἀθηνῶν εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθοῦν οἰκιστικαὶ ἀνάγκαι πλέον τῶν 8 ἑκατομ. κατοίκων, θὰ ἤθελα νὰ τονίσω ὅτι ἀκριβῶς τοῦτο ἀποδεικνύει περιτράνως τὴν ἄμεσον ἀνάγκην αὐξήσεως τῶν ὑψῶν. Διότι τὸ στατιστικὸν στοιχεῖον ποὺ ἐπεκαλέσθητε, κ. Ὑπουργέ, ἀποδεικνύει τὸ πόσον ἔχει ἤδη ἐπεκταθῆ ἡ ἐπίσημος πόλις τῶν Ἀθηνῶν ἀφοῦ μὲ τὰ ἀναμφισβητήτως περιωρισμένα ἀνώτατα ὕψη εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ διὰ πληθυσμὸν ὡς τῆς Ν. Ὑόρκης. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, εἶναι δυνατὸν μία χώρα, μὲ δημοκρατικὸν πολίτευμα, νὰ ὑποχρεώνῃ τοὺς κατοίκους νὰ κτίσουν ἀναγκαστικῶς τὰς οἰκοδομάς των μὲ τὰ ἐπιτρεπόμενα ὕψη ἔστω καὶ ἂν αὐτὸ εἶναι ἀντιοικονομικόν; Αὐτὰ μόνον εἰς τὰς δικτατορίας συμβαίνουν. Εἰς τὰς Ἀθήνας ὡς καὶ ἄλλοτε ἐτόνισα ἐμφανίζεται ὑπερκορεσμὸς ἀνοικοδομήσεως εἰς τὰς ἐλαχίστας περιοχὰς ποὺ ἐπιτρέπονται ὑποφερτὰ ὕψη καὶ πλήρης οἰκοδομικὸς μαρασμὸς εἰς ἐκτεταμένας κεντρικωτάτας περιοχὰς ὅπου ἐπιτρέπονται λίαν περιωρισμένα ὕψη. Ἀποτέλεσμα αἱ περιοχαὶ αὐταὶ θὰ συνεχίσουν νὰ παραμένουν ἄκτιστοι λόγῳ τοῦ ἀσυμφόρου οἰκονομικῶς τῆς ἀνοικοδομήσεως οἰκοδομῶν μικροῦ ὄγκου μὲ πολλὰς ἐκ κοινοχρήστων ἐπιβαρύνσεις, ἐνῷ λόγῳ τῆς ἐκπληκτικῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν τῶν ἐλαχίστων ἐναπομεινάντων οἰκοπέδων εἰς τὰς εὐνοουμένας περιοχὰς αἱ τιμαὶ τῶν πωλουμένων διαμερισμάτων ἔχουν ἤδη καταστῆ ἀπαγορευτικαὶ διὰ τὸ μεγαλύτερον τμῆμα τοῦ πληθυσμοῦ, ἄρα συνέπεια ἡ συνεχὴς παράνομος δὲ συνηθέστατα, ἐπέκτασις τῶν οἰκισμῶν μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν, καὶ δὴ ἄνευ ἀνάγκης ἀφοῦ ἡ Ἀθήνα ὡς εἴπατε ὑπερεπαρκεῖ, καὶ διὰ τὸν πληθυσμὸν καὶ τῆς Ν. Ὑόρκης ἀκόμη, μὲ καταστρεπτικὰς συνεπείας διὰ τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν, λόγῳ τῆς ἀνάγκης συνδέσεως τοῦ ὁδικοῦ δικτύου εἰς ἀραιοὺς οἰκισμοὺς μακρὰ μήκη ὑπονόμων, δημ. φωτισμοῦ καὶ πλήθους ἄλλων δημοσιονομικῶν δυσμενῶν ἐπιπτώσεων. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα, κ. Ὑπουργέ, καὶ τὴν προσεχῆ φορὰν ποὺ εἶμαι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσω, θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰ βασικὰ σημεῖα τοῦ ὅλου θέματος.

§122Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι πρῶτος εἰς τὴν σειρὰν καὶ θὰ ὁμιλήσω πρῶτος κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κ. συνάδελφε. Ἡ σειρὰ ἔχει ὡς ἑξῆς: Σ. Μερκούρης, Δ. Λαντζούνης, Ν. Ἀναγνωστόπουλος. Β. Εὐφραιμίδης, Ν. Κουντούρης, Π. Κατσώτας, Ι. Διαμαντόπουλος, Σ. Ἡλιόπουλος καὶ Α. Ρουσόπουλος. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ συνέχισις τῆς συζητήσεως τῆς ἐν λόγῳ ἐπερωτήσεως θὰ γίνῃ τὴν ἐρχομένην Παρασκευήν, διότι τὴν ἐρχομένην Τρίτην θὰ συζητηθῶσιν αἱ προτασσόμεναι, βάσει τοῦ Κανονισμοῦ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.45′ μ.μ.)