1965.04.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 73η

Τρίτη 13 Ἀπριλίου 1965

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 6,25′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι τὸ Ψήφισμα, τὸ ὁποῖον εἴχομεν ἐγκρίνει τὴν Δευτέραν 25ην Ἰανουαρίου 1965, διὰ τὸν θάνατον τοῦ Σὲρ Οὐΐνστων Τσῶρτσιλ, καὶ εἴχομεν διαβιβάσει εἰς Λονδῖνον ἐν καιρῷ, ἐγένετο ἐκεῖ δεκτὸν μὲ πολλὴν ἱκανοποίησιν. Ἔλαβον χθὲς ἐπιστολὰς ἀπὸ τὸν Πρόεδρον (Σπῆκερ) τῆς Βουλῆς τῶν Κοινοτήτων ὡς καὶ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον (Λόρδον Καγκελάριον) τῆς Βουλῆς τῶν Λόρδων. Ἀμφότεροι, προσωπικῶς καὶ ἐν ὀνόματι τῶν Βουλῶν, τῶν ὁποίων προεδρεύουν, ἐκφράζουν τὰς εὐχαριστίας των πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων διὰ τὴν ἀπότισιν φόρου τιμῆς πρὸς τὸν Μεγάλον Ἄνδρα. Τὸ Ψήφισμά μας ἀνεκοινώθη εἰς τὰς Ἀγγλικὰς Βουλὰς τὴν 4ην Μαρτίου ἐ.ἔ., ὡς προκύπτει ἐκ τῶν συναποσταλέντων ἐπισήμων πρακτικῶν. Ἐπίσης διεβιβάσθησαν εὐχαριστίαι πρὸς τὴν Βουλήν μας καὶ ἀπὸ τὴν Λαίδην Τσῶρτσιλ. Ἐπίσης ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς ΑΔΕΔΥ μὲ ἐπεσκέφθη χθὲς εἰς τὸ γραφεῖον μου, ἵνα εὐχαριστήσῃ δι’ ἐμοῦ τὸ Προεδρεῖον, διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον διεξήχθη ἡ συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν, καθὼς καὶ ἅπαντας τοὺς κ.κ. βουλευτὰς διὰ τὴν ἀποδοτικὴν συνεργασίαν των κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ νομοσχεδίου. Ἦλθον ὅλοι μὲ τὸν Πρόεδρόν των νὰ μᾶς ἐπισκεφθοῦν σήμερον (13.4.1965), ὥραν 12ην μεσημβρινήν. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεύς, κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 9ης καὶ 12ης Ἀπριλίου ἐ.ἔ.

§2Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν Πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 9ης καὶ 12ης Ἀπριλίου ἐ.ἔ. μὲ φραστικὰς διορθώσεις τῶν Ὑπουργῶν Κοινωνικῆς Προνοίας κ. Ζορμπᾶ καὶ τοῦ κ. Α. Γιαννοπούλου. Ὁ βουλευτής, Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, κ. Ι. Γκλαβάνης, ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Στρατῆς, ζητεῖ ἄδειαν προκειμένου νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως ἐν Ἀθήναις Μουσείου Εὐρωπαϊκῆς καὶ Ἀνατολικῆς Τέχνης ὑπὸ τῶν Ἰωάννου Δ. Πασσᾶ καὶ Δεσποίνης Ι. Πασσᾶ». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Ὑψηλάντης, Χ. Ἀβραμίδης, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων νόμου 5258)1931 «περὶ Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας» καὶ νόμου 4150)1961 «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῆς Ε.Μ.Υ. κλπ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Κωνιωτάκης, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως Ἀξιωματικῶν Ἀρχισμηνιῶν καὶ Ὑπαξιωματικῶν τῆς Βασ. Ἀεροπορίας εἰσαχθέντων εἰς δίκην δι’ ἀδικήματα ἀμνηστευθέντα διὰ τοῦ Ν.Δ. 3437)1935». Ἀνακοινῶ τὴν κάτωθι ἐπιστολὴν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Ἀνερούση. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Ἀπριλίου 1965 Πρὸς Τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἐνταῦθα Ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, Μὲ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὑπαλληλικοῦ κώδικος» καὶ εἰς σχετικὴν ὁμιλίαν μου, ὁ συνάδελφος ἐξ Ἀθηνῶν κ. Ἀποστολάκος, ἠθέλησε νὰ ἀμφισβητήσῃ τὰ ὅσα εἶπα διὰ τὴν ΑΔΕΔΥ. Δι’ ἐνημέρωσιν τοῦ Σώματος, παραθέτω τὸ δημοσίευμα Ε.Ε. τῆς ἐφημερίδος «Ἡ Καθημερινὴ» τῆς 6.4.1965 ἀριθ. φύλ. 16141 ὃ ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἡ Ε.Ε. τῆς ΑΔΕΔΥ συνεκάλεσε διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν τὸ γενικὸν συμβούλιον προκειμένου νὰ ληφθοῦν αἱ ἐνδεδειγμέναι ἀποφάσεις διὰ τὴν ἔναρξιν ἀπεργιακοῦ ἀγῶνος κατόπιν τῆς κωλυσιεργίας ποὺ ἐκδηλοῦται εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ νομοσχεδίου. Ἡ Ε.Ε. προσθέτει, ὅτι ἡ δημοσιοϋπαλληλικὴ τάξις διαπιστώνει μὲ ἀγωνίαν καὶ κατάπληξιν, ὅτι παρὰ τὰς καταβαλλομένας προσπαθείας ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν, ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου καθυστερεῖ. Ἡ συζήτησις τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία δὲν ἐγένετο χθές, θὰ πραγματοποιηθῇ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς τὴν προσεχῆ Πέμπτην, ὁπότε καὶ προβλέπεται, ὅτι θὰ τερματισθῇ». Ἑπομένως, ὁ κ. Ἀποστολάκος θὰ διαπιστώσῃ, ὅτι εἶχον δίκαιον νὰ παραπονεθῶ, διότι ἡ Ε. Ε. τῆς ΑΔΕΔΥ ἠγνόησε τὴν συμβολὴν τῶν βουλευτῶν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων». Παρακαλῶ συνεπῶς ἡ παροῦσα μου νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ γνωρίσῃ ἕκαστος τῶν κ.κ. συναδέλφων τὴν ἀλήθειαν καὶ τὸ δίκαιον τοῦ παραπονουμένου, διότι ἀναγνώσας καὶ ἔγγραφον τῆς ΑΔΕΔΥ οὐδόλως ηὐχαρίστησε τοὺς κ.κ. βουλευτάς, οἵτινες ἄλλως τε ἔκαμον τὸ καθῆκον των ἐπανορθώσας τὸ λάθος κατόπιν παρατηρήσεως τοῦ κ. Γραφάκου.

Μετὰ τιμῆς

ΕΥΑΓ. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ

Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεύς, κ. Ι. Τσιριμῶκος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§8Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Κ. Γιαννούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Στέγης Τεχνῶν Ἐπιστήμης Γραμμάτων Ἠθῶν Τρικάλων, αἰτουμένης ὅπως εἰς τὸ πρόγραμμα ἐκδηλώσεων τοῦ 1965 συμπεριληφθῇ καὶ ἡ περιφέρεια Τρικάλων. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Κ. Γιαννούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Κοινοτικῶν ὑπαλλήλων Νομοῦ Τρικάλων, αἰτουμένων ταχεῖαν ψήφισιν νομοσχεδίων ἀφορώντων Κοινοτικοὺς ὑπαλλήλους. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Λ. Λασκαρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν ἀδικηθέντων ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν, αἰτουμένων ἐπαναφοράν των καὶ ἐφαρμογὴν τοῦ καταργηθέντος Α.Ν. 510)1945. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Κοινοτήτων Κρήνης, Κυπαρίσσου, Ἁγ. Γεωργίου, Ἁγ. Ἀναργύρων, Δοξαρᾶ, Ψυχικοῦ καὶ Κρανῶνος, αἰτουμένων ἔνταξίν των εἰς τὸ πρόγραμμα ἠλεκτροδοτήσεως 1965. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Τεχνιτῶν ἐργαζομένων εἰς Κ.Ο.Μ.Δ.Ε. Κλιμακίου Λαρίσης, αἰτουμένων ἀναδιοργάνωσιν τοῦ Κ.Ο.Μ.Δ.Ε, μονιμοποίησιν τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ, αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου Καπνοχωρίου Ἐορδαίας, δι’ ἧς αἰτεῖται χορήγησιν ποσοῦ δραχ. 30.000, διὰ τὴν διαρρύθμισιν τοῦ διδακτηρίου τοῦ ἐν λόγῳ σχολείου. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Κ. Γιαννούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ, Βιομηχανικοῦ καὶ Ἐπαγγελματοβιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Τρικάλων, αἰτουμένων ἀναστολὴν ἀποφάσεως ἀπαγορευούσης τὴν συσκευασίαν τοῦ κοινοῦ ἅλατος. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Γονέων καὶ Κηδεμόνων Σχολῆς Ναυπηγῶν Πειραιῶς, αἰτουμένων ἔνταξιν τῆς Σχολῆς εἰς τὴν Ἀνωτέραν βαθμίδα Τεχνικῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, διὰ τηλεγραφήματός του, αἰτεῖ τὴν ἀποστολὴν σκηνῶν καὶ τροφίμων εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους Ζαχάρως, Κουμουθέκρα, Μακίστου καὶ Ροδνῶν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ὑπαλλήλων Ξενοδοχείων ὕπνου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ Περιχώρων, αἰτουμένων κατάργησιν τοῦ ἐδαφίου 2 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Ν.Δ. 1828)42 ἐπαναφορὰν τῆς ὑπαλληλικῆς των ἰδιότητος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου ἐκτάκτων ἡμερομισθίων ἐργατοτεχνιτῶν Ο.Τ.Ε. Ἀθηνῶν, αἰτουμένων ἔνταξίν των εἰς τὸ μόνιμον προσωπικὸν τοῦ Ο.Τ.Ε. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Σωφρονιστικῶν καὶ Ἀναμορφωτικῶν Ὑπαλλήλων Θεσ)νίκης, αἰτουμένων ρύθμισιν ζητήματος ἀποδοχῶν των. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Ε. Ματζαπετάκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων Μαθητῶν Γυμνασίου Χάρακος Μονοφατσίου διαμαρτυρομένου διότι καίτοι παρεχωρήθη ὑπὸ τῆς Κοινότητος κατάλληλον οἰκόπεδον διὰ τὴν ἀνέγερσιν Γυμνασίου καὶ Λυκείου Χάρακος δὲν ἐχορηγήθη ἡ ἀνάλογος πίστωσις. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ὁδηγῶν Αὐτοκινήτων Λαρίσης, διαμαρτυρουμένου διότι ὁ ΚΟΜΔΕ, ἔχων τὴν ἕδραν εἰς Τρίκαλα χρησιμοποιεῖ τεχνίτας ὡς ὁδηγοὺς καὶ τοὺς ἀποσπᾶ εἰς Λάρισαν καταβάλλων ἐπιδόματα ἐκτὸς ἕδρας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου ἐκτάκτων ἡμερομισθίων ἐργατοτεχνιτῶν Ο.Τ.Ε. Ἀθηνῶν, αἰτουμένων ἔνταξίν των εἰς τὸ μόνιμον Προσωπικὸν τοῦ Ο.Τ.Ε. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Κ. Γιαννούσης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων χωρίου Κορυδαλλοῦ Καλαμπάκας αἰτουμένων ἀνέγερσιν κτιρίων Νηπιαγωγείου, Γυμνασίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβὸς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Μικροπωλητῶν Λαρίσης «Ὁ Ἅγ. Χαράλαμπος» αἰτουμένου ὅπως ἀπαγορευθῇ εἰς τοὺς Ἐπιστάτας τῶν Σχολείων ἡ πώλησις εἰδῶν Ζαχαροπλαστικῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ὑπαλλήλων Ξενοδοχείων ὕπνου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ περιχώρων, αἰτουμένων κατάργησιν τοῦ ἐδαφίου 2 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Ν.Δ. 1828)42, ἐπαναφορὰν τῆς ὑπαλληλικῆς των ἰδιότητος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Κ. Γιαννούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ξυλουργῶν Τρικάλων, αἰτουμένων ἀσφάλισίν των εἰς τὸ ΙΚΑ. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Κ. Γιαννούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Κοινοτικῶν ὑπαλλήλων Νομοῦ Τρικάλων, αἰτουμένων σύστασιν παραρτήματος ΚΑΔΚΥ εἰς τὸν ἐν λόγῳ Νομόν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἰδιοκτητῶν οἰκιστῶν Περάματος «Ο ΗΡΑΚΛΗΣ» περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3217)1955 καὶ ἐπεκτάσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὸν χαρακτηρισμὸν καὶ ἐπιλογὴν δικαιούχων στεγαστικῆς συνδρομῆς διὰ λαϊκὴν κατοικίαν ἐν τῇ περιοχῇ Δήμου Περάματος Ἀττικῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διότι Κομματάρχαι καὶ Γραμματεῖς κ. Ὑφυπουργοῦ Συντονισμοῦ προβαίνουν εἰς χαρακτηρισμὸν σεισμοπλήκτων μεροληπτικῶς ἐν τῇ περιοχῇ Ὀλυμπίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ε. Ἀνθόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν οἰκοδόμων καὶ μηχανοξυλουργῶν Σερρῶν, αἰτουμένων ἀντικατάστασιν τῆς προσωρινῆς Διοικήσεως τῆς Γ.Σ.Ε.Ε. κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Κ. Κωνιωτάκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων διὰ τὴν μὴ εἰσέτι χρηματοδότησιν ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Σχολικῶν Κτιρίων τῆς ἀνεγέρσεως Γυμνασίου ἐξυπηρετοῦντος 20 χωρία τῆς ἐπαρχίας Μονοφατσίου, κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου ὑπαλλήλων Ξενοδοχείων ὕπνου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ περιχώρων, αἰτουμένων χαρακτηρισμὸν τῆς ἐργασίας των ὡς βαρείας καὶ ἀνθυγιεινῆς. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν καθηγητῶν Παιδαγωγικῆς Ἀκαδημίας Ἡρακλείου Κρήτης, αἰτουμένων ρύθμισιν ζητήματος ἀποδοχῶν των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Κ. Πετρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων πόλεως Αἰτωλικοῦ, αἰτουμένων κατεδάφισιν καὶ ἀνέγερσιν ἐκ νέου τοῦ ἑτοιμορρόπου Ναοῦ Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἐφραιμίδης διὰ τηλεγραφήματός του διαβιβάζει αἴτημα παραγωγικῶν τάξεων Σερρῶν, αἰτουμένων ἵδρυσιν Βιομηχανικῆς μονάδος, Κονσερβοποιήσεως φρούτων, λαχανικῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σπυρ. Τσιμιτσέλη, ταγματάρχου ἀναπήρου πολέμου, κατοίκου Ἀθηνῶν, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος κατακρατήσεως, χρηματικοῦ ποσοῦ ὑπὸ τοῦ Μ.Τ.Σ. κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἐπιστημονικῶν Ἐργαστηρίων «VITA» Γ. ΒΕΛΕΡΗΣ καὶ Σία, αἰτουμένων τὴν προβολὴν παγκοσμίως τῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα παρασκευαζομένων φαρμακευτικῶν προϊόντων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ἐργατοϋπαλλήλων Κρέατος ἡ «Ἕνωσις», αἰτουμένης χορήγησιν ἀδείας εἰσαγωγῆς ζώντων βοοειδῶν σφαγίων ἐκ τοῦ Σουδάν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§10Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα ἀπὸ χθὲς τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Μοῦ εἴπατε νὰ ἀναπτύξω τὸ προσωπικόν μου θέμα, ὅταν θὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ ὁ συνάδελφος κ. Χασαπίδης, ὅστις τὸ ἐδημιούργησε.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἦλθε, εἶναι παρὼν ὁ κ. Χασαπίδης.

§12Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Τότε, παρακαλῶ, νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§14Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κ.κ. συνάδελφοι, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον προέκυψε τὴν παρελθοῦσαν Τετάρτην, κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ περὶ Παιδείας Ν.Δ. 4379, ὅτε ἀπουσίαζον ἀπὸ τὴν συνεδρίασιν, εὑρισκόμενος εἰς Ἀρκαδίαν πλησίον τῶν σεισμοπλήκτων συμπολιτῶν μου. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, ὁμιλῶν ὁ συνάδελφος τῆς Συμπολιτεύσεως κ. Χασαπίδης, ὡς συνήγορος τοῦ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ Παιδείας ἀρχηγοῦ τοῦ μεταρρυθμιστικοῦ συγκροτήματος, κ. Παπανούτσου, εἶπεν, ἀναφερόμενος εἰς ἐμέ, ἀπουσιάζοντα ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης, τὰ ἑξῆς, προσπαθῶν νὰ σπιλώσῃ τὴν ἐθνικὴν μου δρᾶσιν, ἵνα διὰ τοῦ τρόπου τούτου ἐλαφρύνῃ τὴν στενόχωρον θέσιν, εἰς ἣν εὑρέθη ὁ κ. Γενικὸς Γραμματεύς, κατόπιν τῶν ὅσων ἐλέχθησαν. Ἀναγινώσκω ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τοὺς λόγους τοῦ κ. Χασαπίδη. «Ἀλλὰ ὁ κ. Ἀποσκίτης, ἐνῷ κατασυκοφαντεῖ τὸν κ. Παπανοῦτσον καὶ φθάνει εἰς τὸ σημεῖον νὰ λέγῃ, ὅτι εἶναι ἐθνικῶς, κοινωνικῶς καὶ θρησκευτικῶς διαβλητός, ὁ ἴδιος κατὰ τὸ 1942 ἦτο μὲ ἐκπαιδευτικὴν ἄδειαν, ἐνῷ ἡ χώρα εὑρίσκετο ὑπὸ τὴν Γερμανικὴν κατοχήν». Εἶναι προφανές, κ. βουλευταί, ὅτι ὁ κ. Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, ἔδωσε τὴν πληροφορίαν αὐτὴν εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἀφελῶς καὶ ἀβασανίστως τὴν ἔφερεν εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ ἀντιπαρερχόμην μὲ ἀηδίαν καὶ περιφρόνησιν τὰ συκοφαντικὰ ταῦτα ὑπονοούμενα, ἐὰν ἐπρόκειτο ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον καὶ τοὺς ὑποβολεῖς αὐτοῦ.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε, κ. βουλευτά, νὰ ἐκφράζεσθε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ὅλων τῶν κ.κ. συναδέλφων, ἡ γνώμη εἶναι ἐξ ἴσου σεβαστὴ ἀπὸ ὅλους μας. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγητε, ὅτι ἡ γνώμη ἑνὸς συναδέλφου, δὲν εἶναι ἀξία προσοχῆς.

§16Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, φοιτῶ πολλὰ χρόνια εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ νομίζω, ὅτι ἔχω δώσει πολλὰ δείγματα καὶ σεμνότητος καὶ ἤθους καὶ κοσμιότητος καὶ ὕφους.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ ἠμφεσβήτησε κανείς.

§18Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Ὀφείλω ὅμως, μίαν ἀπάντησιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἵνα μὴ παραμείνῃ μὲ τὰς ἐσφαλμένας ἐντυπώσεις ἐκ τῶν λεχθέντων εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου, εὐχαριστῶν συγχρόνως τὸν κ. Χασαπίδην, ὅστις χωρὶς νὰ θέλῃ ἐγένετο ἀφορμὴ νὰ εἴπω μερικὰ πράγματα περὶ τῆς ἐθνικῆς μου δράσεως, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε λέγει ἐκεῖνος, ποὺ κάμνει ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν καὶ περίστασιν τὸ καθῆκον του. Ἐν πρώτοις, ὁ κ. συνάδελφος, ἐχρησιμοποίησε τὴν βαρυτάτην ἔκφρασιν, ὅτι ὅσα εἶπον περὶ τοῦ κ. Παπανούτσου εἶναι συκοφαντία. Ἡ ἔκφρασις αὐτή, εἶναι ἀπαράδεκτος, διότι, ὅσα εἶπον περὶ Παπανούτσου ἐστηρίζοντο εἰς κείμενα καὶ πράξεις τοῦ ἰδίου. Ἂν τὰ κείμενα καὶ αἱ πράξεις εἶναι δυσμενεῖς δι’ αὐτὸν καὶ ἀποδεικνύουν τοῦ λόγου τὸ ἀσφαλές, δὲν πταίω ἐγώ. Δεύτερον, οὐδέποτε ἐλέχθη ὑπ’ ἐμοῦ, ὅτι ὁ κ. Γεν. Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, «εἶναι κοινωνικῶς διαβλητὸς» ὅπως ψευδῶς ἰσχυρίσθη ὁ κ. Χασαπίδης. Ἴσως τοῦτο ἐλέχθη ἢ ἐγράφη ὑπ’ ἄλλου τινός, ἐγὼ ὅμως, ὡς μὴ κατέχων ἀσφαλῆ στοιχεῖα περὶ τούτου, δὲν ἀνέφερον τὰς σχετικὰς διαδόσεις, σεβόμενος τὴν ἱερότητα τῆς αἰθούσης ταύτης. Ἐγὼ εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ σημερινὸς Γεν. Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων, εἶναι ἐθνικῶς διαβεβλημένος καὶ θρησκευτικῶς ἀμφιλεγόμενος, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον καὶ φρονῶ, ὅτι ἀπέδειξα ἐκ τῶν κειμένων, τὰ ὁποῖα ἔθεσα ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου. Ἔρχομαι τώρα, κ.κ. συνάδελφοι, εἰς τὴν ἐκπαιδευτικὴν ἄδειαν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον, ὡς εἶπεν ὁ κ. Χασαπίδης τὸ 1942 κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς. Εἶναι ἀληθές, κ.κ. βουλευταί, ὅτι ἔλαβον πράγματι ἐκπαιδευτικὴν ἄδειαν δι’ εὐρυτέρας σπουδὰς ἐν Γερμανίᾳ, μόνος ἐγὼ καὶ νεαρὸς τότε ὑπάλληλος τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, τυχὼν καὶ ὑποτροφίας τοῦ HUMBOLD STIFTUNG' ἡ ὁποία δίδεται κατόπιν αὐστηρᾶς ἐπιλογῆς μόνον εἰς ἐπιστήμονας διὰ περαιτέρω μεταπτυχιακὰς σπουδάς. Καὶ εἶμαι εὐγνώμων καὶ ὑπερήφανος διὰ τὴν τιμητικὴν ταύτην μετεκπαίδευσιν καὶ τὰς ἐν Γερμανίᾳ σπουδάς μου. Ἡ ἄδεια ὅμως αὐτή, δι’ εὐρυτέρας σπουδὰς καὶ ἡ μετάβάσίς μου εἰς Γερμανίαν, ἐπραγματοποιήθη ὄχι τὸ 1942, ἀλλὰ τὸ 1938. Ἰδοὺ ἡ ἀπόφασις:

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Αὐγούστου 1938

Ἀριθ. Πρωτ. 42081

ΑΠΟΦΑΣΙΣ

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὸ ἄρθρον 13 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 782)1937 Ἀναγκ. Νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας» ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1158)1938 Ἀναγκ. Νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 782)1937 Ἀναγκ. Νόμου κλπ.», ἀπεφασίσαμεν: Χορηγοῦμεν τριετῆ ἐκπαιδευτικὴν ἄδειαν μετ’ ἀποδοχῶν δι’ εὐρυτέρας ἐν Εὐρώπῃ σπουδὰς εἰς τὸν παρὰ τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου Εἰσηγητὴν Κων)τῖνον Ἀποσκίτην, ὅστις ἔτυχεν ὑποτροφίας παρὰ τοῦ HUMBOLD STIFTUNG. Χρόνον ἐνάρξεως τῆς ἀδείας ὁρίζομεν τὴν ἡμέραν τῆς εἰς τὴν Ἀλλοδαπὴν ἀναχωρήσεως τοῦ ἀναφερομένου, ὅστις ὑποχρεοῦται νὰ ὑποβάλλῃ καθ’ ἑξαμηνίαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἀποδείξεις φοιτήσεως καὶ προόδου ἐν ταῖς σπουδαῖς του.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Ἡ ἔναρξις τοῦ Βʹ Παγκοσμίου Πολέμου μὲ εὑρῆκε τὴν 1ην Σεπτεμβρίου 1939 ἐν Γερμανίᾳ. Ἀμέσως ἀνεχώρησα διὰ τὴν Πατρίδα μου, ὅπου ἔφθασα τὴν 3ην Σεπτεμβρίου, ἀναλαβὼν καὶ πάλιν τὰ καθήκοντά μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, ἐνῷ κάλλιστα ἠδυνάμην νὰ παραμείνω ἐν Γερμανίᾳ καὶ νὰ συνεχίσω ἀνενόχλητος τὰς σπουδάς μου. Κατὰ τὸν Ἑλληνοϊταλικὸν πόλεμον ἐστρατεύθην καὶ ὑπηρέτησα ὡς ἁπλοῦς στρατιώτης, καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τούτου, μετὰ τὸ πέρας τοῦ ὁποίου ἐπανῆλθον εἰς τὴν θέσιν μου καὶ πάλιν, συμμεριζόμενος τὰς ταλαιπωρίας τοῦ λαοῦ μας καὶ τὴν ἀγωνίαν τοῦ Ἔθνους. Τὸ 1942 κατόπιν προσκλήσεως τῶν Καθηγητῶν μου HARTMANT καὶ VERDROSS μετέβην καὶ πάλιν εἰς τὴν Γερμανίαν μὲ τὴν πρόφασιν ἀποπερατώσεως ἀνειλημμένης ἐπιστημονικῆς ἐργασίας. Ἀλλὰ τοῦτο ἦτο ἁπλῶς πρόσχημα διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας παρὰ τῶν ἀρχῶν κατοχῆς. Ἐνῷ ὁ πραγματικὸς σκοπός, καθὼς θὰ ἀποδείξω κατωτέρω, δι’ ἐπισήμων ἐγγράφων ἦτο ἄλλος. Καθ’ ὑπόδειξιν τοῦ τότε Ἀρχιεπισκόπου ἀοιδήμου Δαμασκηνοῦ, ἔπρεπε νὰ μεταβῶ ἐκεῖ διὰ τὴν ὀργάνωσιν καὶ ἐθνικὴν κατεύθυνσιν τῶν Ἑλλήνων σπουδαστῶν, ἵνα μὴ οὗτοι γίνουν ὄργανα τῆς Ναζιστικῆς προπαγάνδας. Τὴν ἐθνικὴν ταύτην ἀποστολὴν ἀπεδέχθην εὐχαρίστως καὶ ἐν γνώσει τῶν μετ’ αὐτῆς συνδεομένων κινδύνων, ἔφερον δὲ ταύτην εἰς πέρας, ὅσον τὸ καλύτερον ἠδυνάμην. Καὶ ἰδοὺ αἱ ἀποδείξεις, τὰς ὁποίας ἀναγκάζομαι, ἐπαναλαμβάνω, νὰ φέρω εἰς φῶς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἐπεθύμουν. Κατ’ ἀρχὰς μετέβην καὶ παρέμεινα ἐπί τι διάστημα εἰς Βερολῖνον, ὅπου διεπίστωσα, ὅτι ἐλάχιστοι Ἕλληνες σπουδασταὶ ὑπῆρχον καὶ δὴ ἅπαντες ὥριμοι ἐπιστήμονες, ἀσχολούμενοι ἀποκλειστικῶς μὲ τὰς σπουδάς των. Ἐν συνεχείᾳ μετέβην εἰς Βιέννην, εἰς ἣν ὑπῆρχεν ὁ μεγαλύτερος ἀριθμὸς Ἑλλήνων σπουδαστῶν καὶ ὅπου ἦτο τὸ κέντρον τῆς Ναζιστικῆς προπαγάνδας διὰ τὰ Βαλκάνια. Ἐκεῖ κατώρθωσα νὰ ὀργανώσω εἰς Σύλλογον ὑπὸ τὴν προεδρίαν μου ὑπὲρ τοὺς ἑκατὸν Ἕλληνας σπουδαστάς, ἐκ τῶν ὁποίων οὐδεὶς ἐδέχθη νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὴν γερμανικὴν προπαγάνδαν, ἡ ὁποία εὐρύτατα ἐχρησιμοποίει τοὺς σπουδαστὰς ξένων χωρῶν εἰς ραδιοφωνικὰς ἐκπομπάς, περιοδικὰ κλπ. διὰ παροχῶν ἢ ἀπειλῶν. Ἡ δρᾶσις μου ὅμως αὕτη, ὅπως ἦτο φυσικόν, περιέπεσεν εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν Γερμανικῶν ἀρχῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον πληροφορηθεὶς ὁ φιλέλλην καὶ ἀντιχιτλερικὸς καθηγητής μου VERDROSS μὲ διηυκόλυνε νὰ ἀπομακρυνθῶ ἐκ Βιέννης καὶ νὰ καταφύγω εἰς Ρηνανίαν (NIEDER-RHEIN), ὅπου μετά τινας ἑβδομάδας συνελήφθην τὴν 15 Δεκεμβρίου 1944 ὑπὸ τῶν S.S. καὶ ἐφυλακίσθην εἰς KREFELD. Μετεφέρθην ἐν συνεχείᾳ εἰς Βιέννην ὅπου μὲ διέγραψαν ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον, στερηθεὶς δὲ οὕτω τῆς σπουδαστικῆς ἰδιότητος παρεπέμφθην εἰς τὸ Γραφεῖον Ἐργασίας (ARBEITSAMT), τὸ ὁποῖον καὶ μὲ ὑπεχρέωσεν εἰς ὁμαδικὴν καταναγκαστικὴν ἐργασίαν κατασκευῆς ὀρυγμάτων κλπ., ὅπου καὶ παρέμεινα εἰς ἐργατικὸν στρατόπεδον εἰς προάστειον τῆς Βιέννης μέχρι τῆς 11ης Ἀπριλίου 1945, ὅτε εἰσῆλθον τὰ ρωσσικὰ στρατεύματα, τὰ ὁποῖα καὶ μὲ ἀπελευθέρωσαν. Μετὰ ἐγκατάστασιν τῶν νέων δημοκρατικῶν Πανεπιστημιακῶν Ἀρχῶν καὶ εἰς ἀναγνώρισιν τῆς ἀντιναζιστικῆς μου δράσεως, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξα μεταξὺ τῶν σπουδαστῶν, τῇ ἐγκρίσει τοῦ Ρωσσικοῦ ἀπελευθερωτικοῦ στρατοῦ, εἰς τὸν τομέα, τοῦ ὁποίου ἀνῆκε τὸ Πανεπιστήμιον, ἀνέλαβον ἡγετικὴν θέσιν εἰς τὴν Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν σπουδαστῶν, κύριος σκοπὸς τῆς ὁποίας ἦτο ἡ ἀποναζιστικοποίησις τῶν σπουδαστῶν. Ἡ μετάφρασις τοῦ σχετικοῦ διοριστηρίου ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον κατέχω, ἔχει ὡς ἑξῆς: «Πανεπιστήμιον Βιέννης. Ὁ κ. Ἀποσκίτης Κων)νος ἀσχολεῖται εἰς τὴν Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν σπουδαστῶν τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Βιέννης. Παρακαλοῦμεν τὰς συμμαχικὰς ἀρχάς, τὰς ἀρχὰς τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, ὡς καὶ τὴν Αὐστριακὴν Ἀστυνομίαν, ἵνα ἐπιτρέπουν εἰς τὸν ἀνωτέρω τὴν ἀνεμπόδιστον ἐπικοινωνίαν μὲ ὅλας τὰς ἀρχάς». (Κείμενον τετράγλωσσον εἰς τὴν διάθεσιν παντός). Ἕτερον ἀποδεικτικὸν τῶν ρωσσικῶν ἀρχῶν κατοχῆς λόγῳ τῆς ἀνωτέρω ἀσχολίας μου, μὲ ἀπαλλάσσει πάσης ἄλλης ἐργασίας, ἐπιτρέπων τὴν κατ’ ἐξαίρεσιν διὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐλευθερίαν καὶ νυκτερινὴν κυκλοφορίαν μου. Κατατίθεται ἐν φωτοτυπίᾳ. Ὑπὸ τὴν ὡς ἄνω ἰδιότητά μου κύριοι βουλευταί, ὅπως ἦτο ἄλλωστε φυσικὸν καὶ σύμφωνον μὲ τὴν ἀποστολήν μου, ἐστράφην ἰδιαιτέρως πρὸς τοὺς Ἕλληνας σπουδαστάς, μεριμνῶν διὰ τὸν δύσκολον τότε ἐπισιτισμόν των καὶ τὴν ἐπανεγγραφήν των εἰς τὸ Πανεπιστήμιον μετ’ ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς ἀποναζιστικοποιήσεως, τῆς ὁποίας μετεῖχον. Ἀπὸ τῆς θέσεως δὲ ταύτης εἶμαι ὑποχρεωμένος μετὰ ἐθνικῆς ὑπερηφανείας νὰ τονίσω, ὅτι ἐκ τῶν 96 Ἑλλήνων σπουδαστῶν τῆς Βιέννης οὐδεὶς ἐχαρακτηρίσθη ὡς συνεργασθεὶς μετὰ τῶν Ναζιστῶν καὶ ἐπετράπη εἰς πάντας ἡ ἐγγραφή, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν συνέβη μὲ τοὺς ἄλλους ξένους σπουδαστάς. Ἡ φροντίς μου ὅμως δὲν περιωρίσθη εἰς τοὺς ἐν Βιέννῃ Ἕλληνας σπουδαστάς, ἀλλὰ ἐπεξετάθη καὶ εἰς ὅλους τοὺς ἐν Αὐστρίᾳ καὶ Γερμανίᾳ δεινοπαθοῦντας τότε συναδέλφους μου. Δὲν πρόκειται, βεβαίως νὰ ἀναφέρω ἐδῶ τὰς σχετικὰς ὑπὲρ αὐτῶν ἐνεργείας μου, διότι ἀρκετὰ ἐκούρασα τὴν Βουλήν, ἐλπίζω, ὅμως νὰ μοῦ συγχωρηθῇ ἡ κάπως εὐρυτέρα αὕτη ἔκθεσις τῆς δράσεώς μου, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ προσωπικοῦ θέματος, καθαπτομένου τῆς ἐθνικῆς μου ἀξιοπρεπείας. Ἐπιτρέψατέ μου μόνον, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἐν πιστῇ μεταφράσει καὶ τὸ τελευταῖον ἔγγραφον, ἐκ τῶν ὀλίγων τὰ ὁποῖα τυχαίως εὑρέθησαν εἰς τὴν κατοχήν μου, τὴν χορηγηθεῖσαν μοι δηλ. ἄδειαν πρὸς ἀνεύρεσιν καὶ περίθαλψιν τῶν Ἑλλήνων σπουδαστῶν: «Ἀκαδημαϊκὴ Ὑπηρεσία Σπουδαστῶν Αὐστριακὴ Δημοκρατικὴ Ἕνωσις Σπουδαστῶν Βιέννη 31 Ἰουλίου 1945 «Ὁ Ἕλλην ὑπήκοος Τμηματάρχης Ὑπουργείου κ. Κ. Ἀποσκίτης, πρόεδρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Συλλόγου σπουδαστῶν Βιέννης, ταξιδεύει εἰς Δυτικὴν Αὐστρίαν καὶ Γερμανίαν πρὸς ἀνεύρεσιν Ἑλλήνων σπουδαστῶν ἀπαχθέντων καὶ διὰ πολιτικοὺς λόγους ἐγκλεισθέντων ὑπὸ τῶν Ναζὶ εἰς στρατόπεδα συγκεντρώσεων. Ὅθεν παρακαλοῦμεν τὰς συμμαχικὰς στρατιωτικὰς ἀρχάς, ὡς καὶ τὰς Αὐστριακὰς διοικητικὰς ἀρχὰς ἵνα ἐξασφαλίσουν εἰς αὐτὸν πᾶσαν βοήθειαν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς του ταύτης. Οὗτος συνοδεύεται καὶ ἀπὸ ἓν ἀκόμη μέλος τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἑλλήνων σπουδαστῶν». Τὸ ἐπίσημον τοῦτο τετράγλωσσον ἔγγραφον, ὡς καὶ τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα, εἶναι ἐπικυρωμένα ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τῶν συμμαχικῶν δυνάμεων Κατοχῆς. Τὰ ἀναφέρω ἄνευ οἱουδήποτε σχολίου ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τὰ καταθέτω ἵνα περιληφθοῦν εἰς τὰ πρακτικά. Περατώσας καὶ τὴν ἀποστολήν μου αὐτὴν κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον, ὕστερα ἀπὸ περιπλάνησιν ἑνὸς μηνὸς καὶ ταλαιπωρίαν μεγάλην εἰς τὴν τότε κατεστραμμένην Γερμανίαν ἔφθασα ἐξηντλημένος καὶ ἀσθενὴς εἰς Μόναχον, ὅπου εἰσήχθην εἰς Ἀμερικανικὸν Νοσοκομεῖον καὶ ἐκεῖθεν δι’ ἀμερικανικοῦ ἀεροπλάνου ἀνεχώρησα διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἐδῶ ἔφθασα τὴν 15ην Σεπτεμβρίου 1945 διὰ νὰ εὑρεθῶ πρὸ ἄλλων ἀλγεινοτάτων οἰκογενειακῶν θυσιῶν εἰς τὸν βωμὸν τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, μὲ τὰς ὁποίας δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν. Μὲ μεγάλην μου λύπην, κ. συνάδελφοι, καὶ προκληθείς, καθ’ ὃν ἀήθη τρόπον προεκλήθην καὶ μάλιστα ἐν ἀπουσίᾳ μου, παρὰ συναδέλφου τὸν ὁποῖον οὔτε ἐγνώριζον οὔτε καὶ μὲ ἐγνώριζε καὶ τὸν ὁποῖον οὔτε κἂν θὰ ἐρωτήσω διὰ τὴν ἰδικήν του δρᾶσιν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς δεκαετοῦς περιπετείας τοῦ Ἔθνους, ἠναγκάσθην ν’ ἀναφέρω μερικὰ μόνον περιστατικὰ τῆς προσωπικῆς μου Ἐθνικῆς δράσεως, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε ἤθελον νὰ προβάλω, διότι ὑπαγορεύονται ἀπὸ τὴν ἔντονον ἐθνικὴν συνείδησιν τοῦ χρέους πρὸς τὴν πατρίδα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιδέχεται προβολήν, ὅταν τὸ αἰσθάνεται κανεὶς ὡς ἀπόλυτον προσταγήν. Σκέπτομαι ὅμως τὴν στιγμὴν αὐτήν, κ. βουλευταί, ὅτι σκόπιμον καὶ ὠφέλιμον θὰ ἦτο διὰ τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τὴν τιμὴν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἀντὶ τοῦ ἀθλίου Νόμου «Πόθεν Ἔσχες» νὰ ἐψηφίζετο ἕνας ἄλλος νόμος ὑποχρεώνων τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας τοῦ τόπου νὰ δηλώσουν ἕκαστος, ποῖος εἶναι καὶ τὶ ἔπραξε καὶ ποίους ἐθνικοὺς τίτλους κατέχει, ἤ, διὰ νὰ χρησιμοποιήσω μίαν Πλατωνικὴν διατύπωσιν «Διδόναι περὶ αὐτοῦ λόγον, ὅντινα τρόπον νῦν τε ζῇ καὶ ὅντινα παρεληλυθότα βίον βεβίωκεν». Ὁπότε θὰ ἐγνωριζόμεθα καλύτερα μεταξύ μας καὶ δὲν θὰ ἠδύνατο οἱοσδήποτε ἐκ προθέσεως ἢ ἄνευ αὐτῆς νὰ υἱοθετῇ ἐσφαλμένας ἢ ἀποσπασματικὰς πληροφορίας εἰς βάρος συναδέλφων του.

§19Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ, κύριε συνάδελφε, νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος αὐτός, διότι ἠρωτήθην, ἐσὺ ποὺ ἤσουν εἰς τὴν Γερμανίαν θὰ γνωρίζῃς σχετικῶς. Ἰδοὺ μέχρι ποῦ φθάνει ἡ συκοφαντία.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ προσωπικόν σας θέμα, κύριε Ἀποσκίτη ἔληξε καὶ εἰσέρχεσθε εἰς ἄλλο θέμα τὸ ὁποῖον προκαλεῖ ἀντιδράσεις. Παρακαλῶ μὴ ἐπιμείνετε.

§21Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Ποῖος εἶναι, τὶ ἔπραξε καὶ ποίους Ἐθνικοὺς τίτλους ἔχει.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐγενικεύσατε τὸ θέμα. Σᾶς ἠκούσαμεν μετὰ μεγάλης προσοχῆς. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐπωφεληθῆτε αὐτῆς τῆς περιπτώσεως. Ὑποβάλετε πρότασιν εἰδικῆς συζητήσεως διὰ τὸ γενικὸν θέμα ποὺ θίγετε.

§23Ι. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. συνάδελφον.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε, δὲν ἐζητήσατε κἂν τὸν λόγον. Σᾶς παρακαλῶ, εἶναι ζήτημα λεπτότητος, ἀλλὰ καὶ ζήτημα οὐσίας. Μὴ ἐγείρεσθε καὶ ὁμιλῆτε αὐθαιρέτως· ζητήσετε τὸν λόγον διὰ τοῦ Προέδρου καὶ θὰ σᾶς δοθῇ ὅταν πρέπει νὰ σᾶς δοθῇ. Ὁ κ. Α. Χασαπίδης ἔχει τὸν λόγον.

§25Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀντιλαμβάνομαι ἀπολύτως τὴν δυσκολίαν τοῦ κυρίου συναδέλφου διὰ τὴν λεπτὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθε. Πράγματι, τὴν περασμένην Τετάρτην, ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐξέφρασα τὴν λύπην μου, διότι ἐπρόκειτο νὰ χρησιμοποιήσω μίαν κρίσιν, ἡ ὁποία εἶχε προσωπικὸν χαρακτῆρα. Ἀλλά, ὡς γνωστόν, μοῦ ἦτο ἀδύνατον, ἀνελθὼν ἐκ νέου εἰς τὸ βῆμα, νὰ ὑπογραμμίσω αὐτὴν τὴν προσωπικὴν κρίσιν. Πρόθεσίς μου δὲν εἶναι νὰ θίξω οὐδένα. Μαχόμεθα ἕκαστος διὰ τὰς ἰδέας του καὶ αὐτὰς ὑποστηρίζομεν. Εἶπεν ὁ κ. Ἀποσκίτης, ὅτι δὲν τὸν ἐγνώριζα. Πράγματι. Ὅταν, ὅμως, ὡμιλοῦσεν ὡς εἰδικὸς ἀγορητὴς τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν νομοσχέδιον, μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν ἡ ἀνεπίτρεπτη προσωπική του ἐπίθεσις κατὰ τοῦ κ. Παπανούτσου, διὰ τὸν ὁποῖον ἡμεῖς, ἡ Ε.Κ., εἴμεθα ὑπερήφανοι. Ὁ κ. Παπανοῦτσος ἴσως νὰ ἔκαμε σφάλματα, ἀλλὰ οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἀγάπην του πρὸς τὴν παιδείαν, τὴν πληρότητα τῆς μορφώσεώς του καὶ τὶ ἔπραξε στὰ 45 χρόνια τῆς ἐκπαιδευτικῆς του ζωῆς. Αὐτὰ θὰ τὰ γράψῃ ἡ ἱστορία διὰ τὸν κ. Παπανοῦτσον, γιὰ μᾶς ἴσως νὰ μὴ ἀσχοληθῇ.

§26Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Προκαλεῖτε τὸ κοινὸν αἴσθημα. Ὅλο γιὰ τὸν Παπανοῦτσο θὰ λέμε;

§27Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν ἡ ἐπίθεσις τοῦ κ. Ἀποσκίτη κατὰ τοῦ κ. Παπανούτσου καὶ ἠθέλησα νὰ ἀναζητήσω στοιχεῖα διὰ νὰ κρίνω. Τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα δὲν τὰ ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Παπανοῦτσον, τὰ ἔλαβον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας. Πάντως μοῦ ἐπροξένησεν ἐντύπωσιν πῶς ὁ κ. Ἀποσκίτης, ὁ ὁποῖος ἦτο καὶ ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας ἠμφεσβήτησε τὴν ἠθικὴν καὶ ἐθνικὴν ὑπόστασιν τοῦ κ. Παπανούτσου.

§28Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Ποῖα εἶναι τὰ στοιχεῖα κατὰ τοῦ κ. Παπανούτσου; Τὰ κατέθεσα, ἀλλὰ πέραν τῶν στοιχείων αὐτῶν μετέφερα καὶ λόγια τοῦ Ἀρχηγοῦ σας περὶ τοῦ κ. Παπανούτσου. Οἱ παριστάμενοι εἰς τὴν συγκέντρωσιν κατὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας ὑπὸ τοῦ κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος ὁμιλῶν εἶπε: «Εἶναι ἐθνικὴ ἀνάγκη ἡ προσφορὰ ὑπηρεσιῶν ὅλων μας κλπ. κλπ. ἐκτὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν συμφωνοῦν μὲ τὰς ἰδέας μας καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ πρέπει νὰ παραιτηθοῦν, δυνάμενοι νὰ διατηρήσουν τὰς ἰδέας των, ἀλλ’ ὄχι καὶ τὰς θέσεις των». Ὁ κ. Παπανοῦτσος ὅταν ἤκουσεν αὐτά, ἀπελθὼν ἀπήγξατο.

§29Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Γνωρίζετε, κ. συνάδελφε, ὅτι ὁ κ. Παπανοῦτσος κατὰ τὴν ἐποχὴν τὴν ὁποίαν ἀναφέρεται ἦτο Γεν. Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργ. Παιδείας καὶ ὡς πολιτικὸν πρόσωπον ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του ὡς ἐπιβάλλει ἡ πολιτικὴ δεοντολογία. Καὶ συνεπῶς οὔτε ἀπῆλθεν οὔτε ἀπήγξατο. Ἐπίσης ἐφέρατε εἰς τὴν Βουλὴν ἕνα ἔγγραφον ἑνὸς Ἀνθυπομοιράρχου...

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, παρακαλῶ περιορισθῆτε εἰς τὸ προσωπικὸν θέμα.

§31Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Ἔφερε, λοιπόν, ὁ κ. Ἀποσκίτης ἕνα στοιχεῖον διαβλητόν, μᾶς εἶπε βάσει τοῦ σημειώματος αὐτοῦ τοῦ Ἀνθυπομοιράρχου Τριπόλεως, ὅτι ὁ κ. Παπανοῦτσος λόγῳ τῶν φιλελευθέρων ἀρχῶν του προετοίμαζε τοὺς νέους νὰ ἐνταχθοῦν εἰς τὸ Ε.Α.Μ. Ἐγένοντο ἀνακρίσεις ὑπὸ Ταξιάρχου, δὲν προέκυψαν στοιχεῖα καὶ τὸ θέμα ἔληξεν. Ἐξ αἰτίας τοῦ γεγονότος αὐτοῦ ἠθέλησα νὰ κάμω μίαν ἔρευναν καὶ διεπίστωσα τὰ ὅσα ἀνέφερε καὶ περὶ τοῦ κ. Ἀποσκίτη. Πάντως ἡ ἀπουσία τοῦ κ. Ἀποσκίτη κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς εἰς Γερμανίαν δὲν εἶναι ὑπὲρ αὐτοῦ. Ὁ κ. Ἀποσκίτης πράγματι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 42 031)19.8.38 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Παιδείας λαμβάνει ἄδειαν τριετῆ ἐκπαιδευτικὴν διὰ Γερμανίαν. Τὸ θέμα φυσικὰ δὲν εἶναι ἐπίμαχον. Ἐπίμαχον ὅμως εἶναι τὸ ὅτι τὸ 1942 διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 27796)27.5.42 ἀποφάσεως μέσα στὴν καρδιὰ δηλαδὴ τοῦ 1942 ὑποβάλλει αἴτησιν καὶ μεταβαίνει εἰς Γερμανίαν μὲ μηνιαῖον ἐπίδομα 7 χιλ. δραχμῶν καὶ ἐφ’ ἅπαξ διὰ συνέχισιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν του σπουδῶν, ἐποχὴν δηλαδὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς ὁλόκληρος καὶ ἡ ἰδιαιτέρα του πατρίδα τὰ Καλάβρυτα ἐκαίοντο. Εἰς τὸ τέλος τῆς αἰτήσεώς του ὁ κ. Ἀποσκίτης λέγει «δὲν παραλείπω νὰ γνωρίζω... ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ ἔλαβον τὴν σχετικὴν ἔγκρισιν τῶν γερμανικῶν ἀρχῶν κατοχῆς». Κατὰ συνέπειαν πῆγε μὲ τὴν ἔγκρισιν τῶν γερμανικῶν ἀρχῶν, ἔρχεται τὸν Αὔγουστον τοῦ 1964. Εἶπεν ὁ κ. Ἀποσκίτης, ὅτι πῆγε μὲ ὡρισμένην ἀποστολήν. Μὲ στοιχεῖα ὅμως ἐκ τοῦ προσωπικοῦ του ἡμερολογίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς πείσῃ. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο ἔγγραφον, τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας τὸ 31483)14.8.44 διὰ τοῦ ὁποίου παρατείνεται ἡ ἄδεια παραμονῆς του πρὸς συνέχισιν τῶν σπουδῶν του μέχρι τῆς 31 Μαρτίου 1945. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι θλιβερὸν νὰ ἀσχολῆται ἡ Βουλὴ μὲ προσωπικὰ θέματα. Ὁ κ. Ἀποσκίτης μετεχειρίσθη βαρύτατες φράσεις, μὲ ἐχαρακτήρισεν ἀφελῆ καὶ ἐδήλωσεν, ὅτι ἀπαξιοῖ νὰ ἀπαντήσῃ. Λυποῦμαι διότι μετεχειρίσθη αὐτὰς τὰς ἐκφράσεις. Ἐγὼ δὲν θὰ τὸν μιμηθῶ. Ἀλλὰ ἐπειδὴ τόσον σεῖς, κ. Ἀποσκίτη, ὅσον καὶ ὁ κ. Δερδεμέζης ἐζητήσατε νὰ πληροφορηθῆτε ποὺ εἴμεθα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐγὼ πάντως ἤμην εἰς τὴν Ἑλλάδα, μὲ τὴν Ἑλλάδα. Σεῖς ὅταν οἱ Ἕλληνες ὑπέφερον ἤσασταν ἀπών, εἰς τὴν Γερμανίαν.

§32Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἀρχίσω μὲ τὴν τελευταίαν ἀποστροφὴν τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι ἦτο εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ τὴν Ἑλλάδα, χωρὶς νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅμως, τὸ τί ἔκαμνεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι ὅλοι εἴμεθα εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§33Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. Ἐπολεμοῦσε τοὺς κατακτητὰς καὶ δὲν συνειργάζετο μὲ τοὺς κατακτητάς.

§34Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ ἐπίσης μὲ τὸν κ. Παπανοῦτσον. Εἶπον ὅσα εἶχον νὰ εἴπω καὶ εἰς τὴν πρώτην μου ὁμιλίαν καὶ σήμερον. Καὶ θὰ μοῦ δοθῇ ἴσως καὶ ἡ εὐκαιρία νὰ εἴπω καὶ ἄλλα ἀκόμη.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πότε συνέβη ἡ πρᾶξις ποὺ ἀναφέρατε;

§36Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Τὸ 1951, ἐπὶ ὑπουργίας τοῦ κ. Παπανδρέου καὶ Ὑφυπουργὸν τὸν κ. Μόδην.

§37Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι ἀληθές. Ὁ κ. Παπανοῦτσος διωρίσθη Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου, ἐπὶ Κυβερνήσεως Βενιζέλου, μὲ Ὑπουργὸν τὸν κ. Νόβαν. Τὸν κ. Νόβαν διεδέχθην ἐγώ, καὶ ἐμὲ διεδέχθη ὁ κ. Παπανδρέου. Χωρὶς νὰ ἀναμείνῃ ἄλλον λόγον, ὁ κ. Παπανοῦτσος μοῦ εἶχε δηλώσει, ὅτι μετὰ θὰ ὑποβάλλω τὴν παραίτησίν μου εἰς τὸν νέον Ὑπουργόν, δηλαδὴ τὸν κ. Παπανδρέου, καὶ εἶναι ἄλλο θέμα ἐὰν θὰ τὴν δεχθῇ ἢ ὄχι. Μόλις ἐτελείωσεν ὁ κ. Παπανδρέου τὴν ὁμιλίαν του κατὰ τὴν προσφώνησιν τῶν ὑπαλλήλων, τοῦ ἔδωσε τὴν παραίτησίν του εἰς τὰ χέρια τοῦ κ. Παπανδρέου. Συνεπῶς, κύριοι βουλευταί, οὔτε ἀπελθὼν ἀπήγξατο, οὔτε τίποτα ἀπὸ αὐτά. Ἐν πλήρει παρουσίᾳ τοῦ ἀπερχομένου Ὑπουργοῦ καὶ ἐν πλήρει παρουσίᾳ ὅλων, ἐνεχείρισεν εἰς τὸν κ. Παπανδρέου τὴν παραίτητίν του, ὁ κ. Παπανοῦτσος. Διότι δὲν ἤθελε νὰ μείνῃ χωρὶς νὰ ἔχῃ ἐκ τῶν προτέρων τὴν ἔγκρισιν τοῦ νέου Ὑπουργοῦ. Καὶ νέος Ὑπουργὸς ἦτο ὁ κ. Παπανδρέου.

§38Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. Εἶναι τιμία ἑλληνικὴ πρᾶξις.

§39Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν προσθέσατε τίποτα νέον, οὔτε ἐγὼ εἶπον τίποτα διάφορον. Ἐγὼ εἶπον ὅτι, ὅταν ἤκουσε τὴν ὁμιλίαν, καὶ ὀρθῶς ἐπερίμενε νὰ ἀκούσῃ τὴν ὁμιλίαν καὶ μετὰ νὰ ἑτοιμάσῃ τὴν παραίτησιν, εἶχεν ἤδη προηγηθῆ φαίνεται κἄτι ἄλλο, ἀλλὰ ὅταν ἤκουσε τὴν ὁμιλίαν ἡ ὁποία κατέληγε «... ὅτι ὅσοι διαφωνοῦν πρὸς τὰς ἰδέας μας αὐτάς, καὶ ἐπιθυμοῦν νὰ διατηρήσουν τὰς ἰδικάς των, νὰ τὰς διατηρήσουν, ἀλλὰ θὰ ἀπωλέσουν τὰς θέσεις των». Κατόπιν αὐτῶν, ὁ κ. Παπανοῦτσος ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του.

§40Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἔχομεν πλήρη διαφωνίαν. Εἴπατε, ὅτι δὲν προσέθεσα τίποτε τὸ νέον. Προσέθεσα τὸ οὐσιωδέστατον, ὅτι ὁ κ. Παπανοῦτσος δὲν ἤθελε νὰ μείνῃ Γενικὸς Γραμματεὺς μὲ Ὑπουργὸν τὸν κ. Παπανδρέου, ἐὰν δὲν τὸν ἐζήτει ὁ κ. Παπανδρέου καὶ εἶχε τὴν παραίτησιν εἰς τὰ χέρια του καὶ μοῦ τὸ εἶχε εἴπει, ὅτι θὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του, ὄχι διότι ἤκουσε ὅσα ἤκουσε. Διότι ἐὰν ἐπερίμενε νὰ ἀκούσῃ καὶ κατόπιν νὰ κανονίσῃ τὴν θέσιν του, δὲν θὰ εἶχε τὴν παραίτησίν του γραμμένην εἰς τὴν τσέπην του πρὶν ἔλθῃ ὁ κ. Παπανδρέου νὰ παραλάβῃ τὴν Ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου.

§41Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι ὁ ἀξιότιμος σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸς τότε τῆς Παιδείας, δὲν ἤθελε τὸν κ. Παπανοῦτσον.

§42Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν ἀναμιγνύομαι εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος. Ἐζήτησα τὴν ἄδειαν νὰ ὁμιλήσω, διὰ νὰ θέσω εἰς τὴν δέουσαν θέσιν τὸ ἁπλοῦν πράγματι ζήτημα πότε καὶ διατὶ ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του ὁ κ. Παπανοῦτσος.

§43Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ σεῖς καὶ ἐγὼ καὶ τὰ πλεῖστα μέλη τῆς Βουλῆς ἔχουν ὑπ’ ὄψει τους καὶ αὐτὸ καὶ ἄλλας δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι προμετωπὶς τῆς Παιδείας ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἀπουσίαζε κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἀγώνων.

§44ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὴ μετατοπίζετε τὸ θέμα. Ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ θὰ ὁμιλήσητε.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζήτησα μίαν διευκρίνισιν, διότι ὅταν ἀνέλαβον τὸ 1945 τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, εὗρον τὸν κ. Παπανοῦτσον Γενικὸν Διευθυντὴν μόνιμον, δηλαδὴ ἀνώτατον ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, διορισθέντα ἀπὸ προκάτοχόν μου Ὑπουργὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, τὸν κ. Χατζηπᾶνον. Ἤθελον νὰ διευκρινίσω μόνον τὴν χρονολογίαν τῆς τοποθετήσεως ποὺ κάμει ὁ κ. συνάδελφος. Συνεπῶς δὲν ὑπάρχει πλέον συνέχεια ἐπ’ αὐτοῦ.

§46Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Μὲ παρακαλεῖτε νὰ μὴ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ θέμα αὐτὸ πλέον, ἐνῷ μὲ προκαλεῖτε καὶ μὲ ἐρωτᾶτε.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοῦ ἀπαντήσατε εἰς ὅ,τι σᾶς ἠρώτησα.

§48Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Νὰ μὴ εἴπω, ὅτι δὲν ὑπάρχει μόνον τὸ ἔγγραφον τοῦ Μοιράρχου, ἀλλὰ ἐλήφθη καὶ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου Νομιμοφροσύνης ὑπὸ τὸν Σκουτερόπουλον...

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις. Ἄλλως θὰ ἤμουν ὑποχρεωμένος νὰ κατέλθω τῆς Προεδρικῆς ἕδρας καὶ νὰ λάβω τὸν λόγον ἀπὸ τοῦ βήματος.

§50Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Μὲ συγχωρῆτε, κ. Πρόεδρε, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ κατέλθητε τῆς ἕδρας. Ὁ Πρόεδρος, κατὰ τὸν Κανονισμόν, διευθύνει τὴν Βουλὴν καὶ θέτει τὰ θέματα ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Αὐτὸ ἐπράξατε.

§51Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐσχημάτισε ὀρθὴν κρίσιν περὶ ἐμοῦ καὶ περὶ τῆς ἐθνικῆς μου δράσεως. Εἶμαι βέβαιος καὶ ὀφείλω χάριτας καὶ εὐγνωμοσύνην εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἡ ὁποία μὲ ἤκουσε μὲ κατάνυξιν, καὶ ἐπείσθη περὶ τῆς ἐθνικῆς μου δράσεως καὶ ἐμοῦ καὶ τῆς οἰκογενείας μου κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν περιπετειῶν τοῦ Ἔθνους. Τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι ἀνέφερα περιστατικὰ ἀπὸ ἡμερολόγιον, δὲν εἶναι ἀληθῆ. Δὲν πρόκειται περὶ ἡμερολογίου. Ἀνεφέρθην εἰς ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα καὶ κατέθεσα. Ἀνέφερα δὲ τὰ ἐλάχιστα, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν εἰς χεῖρας μου, διότι ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐπεκταθῶ εἰς ἀναμνήσεις ἀπὸ ἡμερολόγιον, θὰ ἔλεγα καὶ τὰ ἑξῆς: Εἶχα ἐντολὴν τοῦ ἀειμνήστου Ἀρχιεπισκόπου Δαμασκηνοῦ διὰ τὴν ἀποστολὴν αὐτήν, ὁ ὁποῖος δὲν ἠδύνατο βεβαίως νὰ μοῦ δώσῃ καὶ ἔγγραφον ἐντολὴν περὶ τούτου, ὅμως ὑπάρχουν μαρτυρίαι ἀξιοπίστων ἐν ζωῇ ἀνθρώπων, ἐν οἷς καὶ ἑνὸς Μητροπολίτου καὶ δύο καθηγητῶν Πανεπιστημίου. Ὅταν δὲ ὁ ἀείμνηστος Λούβαρης, ἀρχὰς τοῦ 1944 ἦλθεν εἰς τὴν Βιέννην καὶ μὲ συνήντησε, διὰ νὰ σώσῃ ἕνα συνάδελφόν του, τὸν Καθηγητήν, νομίζω, κ. Πανταζῆν, μοῦ περιέγραψε βαρυαλγῶν καὶ δακρύων τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐπεκράτει τὰς ἀρχὰς τοῦ 1944 εἰς τὴν χώραν μας καὶ συνεπλήρωσε: «Πρόσεξε, παιδί μου, νὰ γυρίσῃς ζωντανός». Τοῦ εἶπον, «κ. Καθηγητά, ἐγὼ εἶμαι ἁπλοῦς στρατιώτης καὶ δὲν ἀσχολοῦμαι μὲ τίποτε ἄλλο». Μοῦ ἀπήντησε, «σοῦ μεταφέρω τὰς εὐχὰς τοῦ Δαμασκηνοῦ, ἑπομένως ξέρω μὲ τί ἀσχολεῖσαι καὶ σὲ συγχαίρω δι’ αὐτό». Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀναμνήσεις. Ὅπως ἀνάμνησις εἶναι καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ὅταν ἐγκατεστάθη ὁ νέος Καγκελάριος τῆς Αὐστρίας, ὁ δόκτωρ Φίγκ, ἐπὶ κεφαλῆς ἀντιπροσωπείας σπουδαστῶν 16 ἐθνῶν, ἐγὼ ὁ Ἕλλην σπουδαστὴς τὸν προσεφώνησα καὶ ἀπήντησε μὲ πολὺ θερμὰ λόγια διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐχάρη, διότι συνέβη ὁ πρῶτος ξένος, ὁ ὁποῖος τὸν ἐχαιρέτησε, νὰ εἶναι Ἕλλην. Καὶ ἤμην ἐπίσης ὁ πρῶτον Ἕλλην, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τὸν Ρ. Σταθμὸν τῆς Βιέννης, ἀπηύθυνα χαιρετισμὸν πρὸς τὴν Δημοκρατικὴν νεολαίαν ὅλου τοῦ κόσμου. Αὐτὸ εἶναι ἡμερολόγιον. Ἐκεῖνα ποὺ ἀνέφερα προηγουμένως, εἶναι ἐπίσημα ἔγγραφα, ἐπικυρωμένα ἀπὸ τὰς συμμαχικὰς ἀρχὰς καὶ γραμμένα εἰς 4 γλώσσας.

§52Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τί συνίσταται τὸ προσωπικόν σας θέμα;

§54Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Προχθές, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, δὲν ἠθέλησα νὰ δημιουργήσω προσωπικὸν θέμα. Ἐπειδή, ὅμως, μὲ ἀνέφερεν ὁ κ. Χασαπίδης, τὸ ἐπανέλαβε καὶ σήμερα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων. Ὅταν ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. Ἀποσκίτη διετύπωσε τὰς ἐπικρίσεις του, ἠρώτησα: Σεῖς ποῦ εἶσθο;

§55Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. Πολεμούσαμε τοὺς Γερμανοὺς καὶ ὑπηρετούσαμε τὴν Ἑλλάδα.

§56Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἐπιβάλλεται κἄποτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ τοῦ ἔργου τοῦ καθενός, διότι ἐπέρασαν τόσα ἔτη καὶ ἔρχονται πολλοί, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται ὡς μεγάλοι πατριῶτες, ἐνῷ εἶναι γνωστὴ ἡ ἀντεθνικὴ καὶ προδοτικὴ ἐνέργεια καὶ αἱ συμφοραὶ τοῦ Ἔθνους ἐξ αἰτίας αὐτῶν. Δὲν θέλω ν’ ἀρνηθῶ εἰς οὐδένα τὸν πατριωτισμόν του, ἀλλὰ νὰ τὸν ἀποδείξῃ. Ὡς πρὸς τὴν ἐπίκρισιν τοῦ κ. Χασαπίδη, ἐφ’ ὅσον προεκλήθην, ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαντήσητε, διότι θὰ γενικευθῇ τότε ἡ συζήτησις καὶ ὁ καθ’ εἷς θὰ ἔχῃ πλέον τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ ποῦ ἦτο καὶ τί ἔκαμε κατὰ τὴν κατοχήν. Δὲν ἀπαντήσατε προχθές, ποὺ ἦτο ἐπίκαιρον τὸ θέμα, καὶ ἐπιμένετε νὰ ἀπαντήσητε σήμερον; Εἶναι πασίγνωστον, ἄλλωστε, ποῦ εὑρίσκεσθο κατὰ τὴν κατοχήν. Πάντως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψω τοιαύτην συζήτησιν αὐτὴν τὴν στιγμήν. Γνωρίζετε πόσον σᾶς ἐκτιμῶ, ἀλλὰ λυποῦμαι ποὺ δὲν μπορῶ νὰ κάμω ἐξαίρεσιν.

§58Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Σεῖς, κ. Πρόεδρε, γνωρίζετε τὴν δρᾶσιν μου, ἀλλὰ ὁ κ. συνάδελφος δὲν τὴν γνωρίζει. Τὸν πληροφορῶ, λοιπόν, ὅτι τὸ 1939 κατὰ τὴν εἰσβολὴν τῶν Ἰταλῶν εἰς Ἀλβανίαν, εὑρέθην εἰς τὰ σύνορα ὡς ἔφεδρος ἀξιωματικός. Τὸ 1940, ἐπολέμησα εἰς τὴν γραμμὴν τῶν πρόσω καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν. Εἰς τὴν κατοχὴν ἦλθα εἰς Ἀθήνας, ἀρχὰς τοῦ 1943, διὰ νὰ κάνω γνωστὴν τὴν κατάστασιν ποὺ ἐπεκράτει καὶ νὰ συνδεθῶ μὲ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ἔπους τοῦ πολέμου 1940–41 καὶ μὲ ἄλλα ἐπιφανῆ πρόσωπα πρὸς συντονισμὸν καὶ ἐθνικὴν κατεύθυνσιν τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ ἀγῶνος κατὰ τοῦ κατακτητοῦ. Παρουσιάσθην τότε καὶ εἰς τὸν κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος ἐκρύπτετο, καταδιωκόμενος ἴσως, εἰς τὸν 7ον ὄροφον μεγάρου τῆς ὁδοῦ Θεμιστοκλέους. Τοῦ εἶπον, ὅτι ἔρχομαι ἀπὸ τὴν Ἤπειρον καὶ ὅτι ἀνέρχονται εἰς τὰ βουνὰ διάφοροι, καὶ ὅτι ἦλθον νὰ λάβω κατευθύνσεις, διὰ νὰ ἀγωνισθῶ, ἐπιστρέφων, διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Πατρίδος. Ἡ ἀπάντησίς του δὲν ἦτο ἐνθαρρυντική. Δὲν τὴν ἔχω εἴπει, οὐδὲ θὰ τὴν εἴπω καὶ τώρα. Μετὰ ταῦτα, ἐφ’ ὅσον ἀπὸ ἐδῶ δὲν ἔλαβα ὁδηγίας, μὲ 400 ἀξιωματικούς, ἀπεφασίσαμε νὰ πᾶμε εἰς τὴν ἀντίστασιν, ὅπου εἴχαμε ἀρχίσει τὸν ἀγῶνα εἰς τὴν περιοχήν μου, τοῦ Λάκκας–Σουλίου. Κατὰ τὴν ἐπιστροφήν, εὕρομεν εἰς τὸ βουνὸ τὸν νῦν Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ἐπολέμησα μὲ τὸν Ζέρβαν τοὺς Γερμανοὺς καὶ Ἰταλοὺς καί, ἀτυχῶς, ὅταν πολεμούσαμε τοὺς Γερμανούς, μᾶς ἐπετέθησαν ἐκ τῶν ὄπισθεν οἱ Ἐλασίται. Ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς θρηνῶ τὸν θεῖον μου ἱερέα Σωτήριον Δερδεμέζην καὶ τὴν μητέρα μου καὶ τὸν γέρο πατέρα μου ἀπὸ τοὺς κομμουνιστάς, καθὼς καὶ τὸν ἐξάδελφόν μου ἀστυνόμον, ποὺ τὸν ἔρριξαν εἰς τὴν πηγάδα Περιστερίου.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψω τοιαύτην συζήτησιν. Ἔχομεν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Ἀναφέρατε τοὺς τίτλους σας καὶ σᾶς ἠκούσαμεν εὐχαρίστως. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅμως, νὰ ἐπιτρέψω τὴν περαιτέρω συζήτησιν. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ συνεχίσητε. Οἱ τίτλοι σας εἶναι γνωστοί.

§60Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἑπομένως, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησίς μου πρὸς τὸν κ. Χασαπίδην. Καὶ ἐὰν ἔχῃ καλλιτέρους τίτλους, νὰ μᾶς τοὺς δείξῃ.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ δὲν σᾶς προεκάλεσε. (Κωδωνοκρουσίαι). Ὁ κ. Α. Χασαπίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§62Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ δώσω συνέχειαν, ἀλλὰ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ἀποσκίτης καὶ ὁ κ. Δερδεμέζης ὡμίλησαν, μὲ ἐκπλήσσει. Ὁ μὲν κ. Δερδεμέζης παρενέβη ἐντελῶς ἀδικαιολογήτως εἰς τὴν συζήτησιν, ἐνῷ δὲν ἦτο ἐρωτῶν, καὶ μὲ προεκάλεσε. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, διότι ἐπιθυμῶ, κ. Πρόεδρε, εἰς τὰ θέματα αὐτὰ τὰ τόσον λεπτὰ νὰ ἀποκατασταθῇ μία ἀρχή, ὅτι βασικὸν εἶναι νὰ εὕρωμεν τὴν ἀλήθειαν, ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νομίζω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρέπει ὅλοι μὲ προσοχὴν νὰ τάμωμεν τὴν ἐπιβεβλημένην ἱστορικὴν τομήν. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω: Ἤμουν στὴν Ἑλλάδα, μὲ τὴν Ἑλλάδα, ὅπου ἡ συντριπτικὴ πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐμάχετο ἐναντίον τῶν κατακτητῶν. (Χειροκροτήματα). Αὐτὸ πρῶτον. Καὶ δεύτερον, ὅποιος ἦτο ἀπὼν ἀπὸ αὐτὴν τὴν μάχην εἶναι ὑπόλογος ἐνώπιον τῆς Ἱστορίας τοῦ Ἔθνους. Ἐπὶ τῶν δύο αὐτῶν στοιχείων δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις. Δεύτερον, ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀνεξαρτήτως κομμάτων καὶ πολιτικῶν παρατάξεων, στὸ σύνολό του, ξεσηκώθηκε σὲ μία ἀντίστασι πρωτοποριακὴ σὲ ὁλόκληρη τὴν Εὐρώπη καὶ ἐὰν ὑπῆρξαν κόμματα, τὰ ὁποῖα προσεπάθησαν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν, ἢ πολιτικαὶ παρατάξεις, τὸν ἀγῶνα αὐτόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατρέψουν τὴν ἱστορικὴν ἀλήθειαν. Καὶ τὰ λέγω αὐτὰ πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, ἀντιστάσεως τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρου. (Χειροκροτήματα). Ἐν συνεχείᾳ, κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἀποσκίτης μᾶς εἶπε τὸ βιογράφημά του, ἀλλὰ δὲν μᾶς ἔφερεν ἔγγραφα, ἀλλὰ εὐχὰς μόνον. Μᾶς εἶπεν ὅτι τὸν συνώδευεν ἡ εὐχὴ τοῦ Δαμασκηνοῦ. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχουν ἀποδείξεις καὶ πιστεύω ὅτι ἐπείσθη ἡ Βουλή. Πάντως, ὅταν οἱ Ἕλληνες μὲ τὰ μπλόκα τῶν Γερμανῶν δὲν ἠμπορούσανε νὰ πᾶνε ἀπὸ τὸ ἕνα τετράγωνο στὸ ἄλλο, ἐκεῖνος μετέβαινε καὶ ἔμεινε στὴν Γερμανία.

§63Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Εἶπον, τὴν εὐχὴν τοῦ Δαμασκηνοῦ, διότι δὲν ἠμποροῦσε νὰ μοῦ δώσῃ ἔγγραφα. Ἀλλὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἐν ζωῇ, Σεβασμιώτατοι, ἐν κυριολεξίᾳ, καὶ Καθηγηταὶ Πανεπιστημίου, ὡς εἶπον καὶ ἀνωτέρω, οἱ ὁποῖοι τὸ γνωρίζουν. Δὲν ἐνόμισα ὅμως, ὅτι ἔπρεπε νὰ τοὺς ἐπικαλεσθῶ καὶ νὰ τοὺς φέρω ὡς μάρτυρας εἰς τὴν Βουλήν. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου. Δὲν ἠμποροῦσε νὰ μοῦ δώσῃ διαταγὴν νὰ πάω νὰ σκοτώσω τὸν Χίτλερ ἢ νὰ κάμω ἀντιναζιστικὴν προπαγάνδαν εἰς τὴν Γερμανίαν.

§64Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅλοι μας εἴμεθα εὔθικτοι ἐντὸς τῆς αἰθούσης, διότι εἴμεθα πολιτικοὶ ἄνδρες. Πρὸ ὀλίγου, συνάδελφος τῆς Ε.Κ. κατῆλθεν ἀπὸ τὰ ὑψηλότερα καθίσματα καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι σὺ γνωρίζεις, διότι ἤσουνα καὶ σὺ ἐκεῖ. Προκαλῶ οἱονδήποτε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐὰν ἔχῃ τι εἰς βάρος μου νὰ μοῦ τὸ εἴπῃ καὶ ἐὰν τολμᾷ ἂς μὲ προκαλέσῃ.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν νομίζω. Οὐδεὶς ζητεῖ τὸν λόγον.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν περὶ σεισμοπαθῶν. Συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν πρῶτος ἐγγεγραμμένος, ἐκ τῶν ἀναγνωρισθέντων ὡς ἐγγεγραμμένων, εἶναι ὁ κ. Χαραλαμπόπουλος, ὁ ὁποῖος καὶ ἔχει τὸν λόγον.

§66Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν ἐξετέθησαν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβε τὸ Κράτος ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων κατὰ τὴν πρώτην φάσιν μετὰ τὸ τραγικὸν συμβὰν τῆς 3ης Ἀπριλίου 1965. Νομίζω, δὲ ὅτι διεφωτίσθη πλήρως τὸ Σῶμα καὶ ὁ λαὸς ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ ἀσφαλῶς ἐπείσθησαν ἅπαντες, ὅτι τὸ Κράτος μὲ ταχύτητα ἀντιμετώπισε τὸ τραγικὸν γεγονὸς καὶ ἔσπευσεν εἰς βοήθειαν τῶν παθόντων. Παρὰ ταῦτα, ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ δὴ τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἠκούσθησαν λόγοι μὲ σκοπὸν νὰ δημιουργηθοῦν ἀμφιβολίαι περὶ τοῦ ἐὰν τὰ ληφθέντα ὑπὸ τοῦ Κράτους μέτρα ἐκάλυψαν τὰς πρώτας ἀνάγκας τῶν παθόντων ἐκ τῶν σεισμῶν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, ὡς ἐκπρόσωπος μιᾶς ἐκ τῶν πληγεισῶν περιφερειῶν, τῆς Μεσσηνίας, καὶ ὡς αὐτόπτης μάρτυς, διότι ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν τῶν σεισμῶν εὑρέθην εἰς τὴν δεινοπαθοῦσαν περιφέρειαν νὰ μεταφέρω τὴν προσωπικήν μου ἀντίληψιν, διὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις πρὸς βοήθειαν τῶν παθόντων καὶ νὰ διασκεδάσω τὰς ἀμφιβολίας τὰς ὁποίας οἱ συνάδελφοι τῆς ΕΡΕ προσπαθοῦν νὰ θέσουν ἐνώπιον ὑμῶν. Δὲν πρόκειται, κύριοι βουλευταί, νὰ μακρηγορήσω, διότι κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν τὸ θέμα τῆς βοηθείας τῶν παθόντων κατὰ τὴν πρώτην φάσιν ἀντιμετωπίσθη ἐπιτυχῶς. Δηλῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πράγματι ἔλαβεν ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθοῦν. Εἰς τὴν περιοχὴν Μεσσηνίας, κ. συνάδελφοι, ἀπὸ τῶν πρώτων ὡρῶν ἐλήφθησαν πληροφορίαι εἰς τὴν Νομαρχίαν, ὅτι ἐπλήγησαν κυριολεκτικῶς 6–8 χωρία. Τὰ χωρία αὐτὰ κατὰ τὰς πρώτας πληροφορίας εἶχον ὑποστῆ ὁλοκληρωτικὴν καταστροφὴν καὶ ἀνεφέρθη καὶ ἕνα θῦμα. Πράγματι, εἰς τὴν Μεσσηνίαν ὑπῆρξε καὶ ἕνας νεκρὸς ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς τῆς 3ης Ἀπριλίου. Πέραν τοῦ νεκροῦ αὐτοῦ ὑπῆρξαν τραυματίαι, μεταξὺ τῶν ὁποίων 2–3 σοβαρῶς καὶ ὡρισμένοι ἐλαφρῶς. Τί ἔπρεπε νὰ πράξῃ, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις; Τὸ ἐξέθεσε λεπτομερῶς ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Προνοίας Ὑπουργός, ὁ κ. Κοκκέβης καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐπίσης ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργός, ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς. Τί ἔπραξαν αἱ τοπικαὶ ἀρχαί; Ὡς αὐτόπτης μάρτυς ἔρχομαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω μὲ συνείδησιν εὐθύνης — διότι ἐκπροσωπῶ τὴν πληγεῖσαν περιοχήν, καὶ ἐὰν τυχὸν δὲν εἶμαι 100% ἀληθὴς εἰς ὅσα λέγω, ὁπωσδήποτε τοῦτο θὰ γνωσθῇ καὶ θὰ ὑποστῶ τὴν δικαίαν κρίσιν ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπλήγησαν καὶ διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἐλήφθησαν μέτρα. Ἡ Νομαρχία μὲ ὅλα τὰ ὄργανα ποὺ εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της, ὁ στρατός, ἡ χωροφυλακήν, ἔσπευσαν ἀπὸ τῶν πρώτων ὡρῶν νὰ παράσχουν τὴν βοήθειάν των εἰς τὰ πληγέντα χωρία, τὰ ὁλοκληρωτικῶς πληγέντα καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀπὸ τῆς 3ης ἀπογευματινῆς τῆς 3ης Ἀπριλίου ἤρχισαν ἐπίσης νὰ σπεύδουν καὶ πρὸς τὰς ἄλλας περιοχὰς τὰς ὀλιγώτερον πληγείσας. Ἀποτέλεσμα, κύριοι συνάδελφοι; Τὴν δευτέραν ἡμέραν τῶν σεισμῶν τὰ ὀρεινὰ χωρία, τὰ ὁποῖα εἶχον ὁλοκληρωτικῶς καταστραφῆ εἶχον στεγασθῆ κατὰ τὴν μεγίστην των πλειοψηφίαν εἰς σκηνὰς αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀφιχθῆ. Καὶ δὲν πρέπει νὰ λησμονηθῇ ἕνα σημαντικὸν γεγονὸς εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, τὸ γεγονός, ὅτι ἦσαν ὀρεινὰ χωρία, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπομεμονωμένα κυριολεκτικῶς ἀπὸ ἀπόψεως ὁδικῶν συγκοινωνιῶν. Ἔπρεπε νὰ μεταφερθοῦν ὅλα τὰ ἐφόδια, τρόφιμα κτλ. εἴτε διὰ τῶν ὤμων, εἴτε διὰ τῶν ὑποζυγίων. Προσωπικῶς εὑρέθην τὴν 4ην Ἀπριλίου εἰς τὰς 12 εἰς τὰ δύο ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὀρεινὰ χωρία, καὶ ἔρχομαι νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπῆρχον ἤδη ξεφορτωμένα τὰ ἐφόδια ἀπὸ τῆς 10ης πρωϊνῆς εἰς τὰς ὁδοὺς αἱ ὁποῖαι ἄγουν εἰς τὰ χωρία. Καὶ πρέπει νὰ εἴπω ὅτι εἶχον ἤδη στείλει οἱ χωρικοὶ τὰ ὑποζύγιά των διὰ νὰ παραλάβουν τὰ ἐφόδια. Βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν ἡμέραν, μὲ τὸν πανικόν, ὁ ὁποῖος ἐπικρατεῖ μετὰ μίαν τοιαύτην καταστροφὴν μὲ τὰ γλίσχρα μέσα, τὰ ὁποῖα ὁπωσδήποτε εἶναι γεγονὸς ὅτι διαθέτομεν ὡς Κράτος νὰ ἐπεμβαίνωμεν παντοῦ καὶ εἰς κάθε περίπτωσιν καὶ νὰ δώσωμεν τὸ παρὸν κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον εἰς ὅλα τὰ σημεῖα. Πρέπει νὰ δώσωμεν τὸ παρὸν ἐκεῖ ποὺ ὑπάρχει ἄμεσος ἀνάγκη νὰ δοθῇ τὸ παρόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας εὑρίσκετο εἰς τὴν Μεσσηνίαν τὴν ἰδίαν ἡμέραν ἀπὸ τῆς 3ης ἀπογευματινῆς. Ἀλλὰ καὶ τὴν ἑπομένην καὶ τὴν μεθεπομένην ἡμέραν τὸ Κράτος ἦτο παρόν. Ἡμεῖς προσωπικῶς περιωδεύσαμεν σχεδὸν ὅλα τὰ πληγέντα χωρία. Καὶ δὲν εἶναι ὀλίγα τὰ χωρία αὐτά. Εἰς τὸν Νομὸν Μεσσηνίας μέχρι τῆς στιγμῆς περίπου ἐπλήγησαν 72 χωρία. Ἀπὸ τὰ 72 αὐτὰ χωρία ἐξαιρῶ διὰ τὸ μέγεθος τῆς καταστροφῆς 7–8 χωρία τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν μικροτέρας ζημίας. Ἀφίχθησαν σκηναί, ἐδόθησαν ὁδηγίαι ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν Κοινωνικῆς Προνοίας, ὁ ὁποῖος καὶ σήμερον ἔχει νὰ δώσῃ νέας πληροφορίας καὶ νέους ἀριθμοὺς καὶ γενικῶς νὰ σᾶς εἴπῃ ποῖα ὑπῆρξαν τὰ ληφθέντα μέτρα, διὰ νὰ πεισθῇ τὸ Σῶμα καὶ δι’ ἡμῶν νὰ ἀκούσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔλαβεν ὅλα τὰ μέτρα, ὥστε πράγματι νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ θύελλα καὶ νὰ ἔλθῃ ἀπὸ τὰς πρώτας ὥρας ὡς ἀρωγὸς τῶν πληγέντων. Δὲν θὰ συνεχίσω ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ σημείου, κύριοι συνάδελφοι. Διηυκρινίσθη ἐπαρκῶς. Θὰ ἤθελα ὅμως ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς θλιβερᾶς αὐτῆς καταστροφῆς νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἔσπευσαν νὰ δώσουν τὸ παρὸν εἴτε ὑπὸ μορφὴν συμπαθείας, εἴτε ὑπὸ μορφὴν συμπαραστάσεως, εἴτε ὑπὸ οἱανδήποτε μορφήν. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ καὶ μία παρέμβασις. Εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν, κἄποιος ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, εἶχεν πράγματι τὴν εὐγενῆ ἰδέαν, τὴν ὡραίαν ἰδέαν, ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀνεκοίνωνεν, ὅτι κἄποιος σύλλογος, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, τῶν γραμματοκομιστῶν, κατέθεσεν ἓν ἡμερομίσθιον ἐκ τοῦ μισθοῦ διὰ μίαν συμβολικήν, ἀλλὰ γενναίαν συμβολὴν πρὸς τοὺς πληγέντας, ἕνας ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, εἶχεν τὴν ἰδέαν ὅτι καλὸν θὰ ἦτο καὶ ἡμεῖς ὡς Σῶμα νὰ ἐκδηλώσωμεν καὶ ἐμπράκτως τὴν συμβολήν μας, νὰ ἐκδηλώσωμεν τὴν συμπάθειάν μας, ὄχι διὰ λόγων ἀλλὰ καὶ ἐμπράκτως. Καὶ θὰ ἤθελα χωρὶς νὰ παρεξηγηθῶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, νὰ κάνω τὴν πρότασιν, ὅπως ὅλοι μας, ἀνεξαιρέτως πτέρυγος εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκομεν, διότι εἰς τὰς μεγάλας συμφορὰς καὶ εἰς τὴν χαρὰν δὲν ὑπάρχουν κόμματα, ἀλλὰ ὅλα τὰ κόμματα εἶναι ἡνωμένα, θὰ ἤθελα νὰ κάμω τὴν πρότασιν ὅλοι μας ὡς Σῶμα νὰ καταβάλωμεν ἕνα μικρὸν ποσὸν ἀπὸ τὴν βουλευτικὴν ἀποζημίωσιν διὰ νὰ σημειώσωμεν ἐμπράκτως, τὴν συμβολήν μας εἰς τοὺς πληγέντας πληθυσμούς. Καὶ κάνω τὴν πρότασιν αὐτήν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον συνέχει τὰς ψυχὰς ὅλου τοῦ Ἔθνους. Θὰ ἤθελα νὰ ἀρθῶμεν ὑπεράνω πολιτικῶν ἀντιδικιῶν, ὑπεράνω πολιτικῶν ἐκμεταλλεύσεων, διότι αἱ στιγμαὶ δὲν ἐπιτρέπουν τοιαύτας ἐκμεταλλεύσεις τοιαύτας σκέψεις. Ἔχομεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν πολλὰ θέματα διὰ νὰ ἀντιδικήσωμεν, καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δώσωμεν μάχας πολιτικὰς ἐπὶ θεμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀφοροῦν μίαν παράταξιν, ἀλλὰ ἀφοροῦν μίαν συμφοράν, ἡ ὁποία ἐπεσυνέβη εἰς μίαν μεγίστην περιοχὴν τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὴν Πελοπόννησον, καὶ πρὸ ἡμερῶν εἰς ἄλλην περιοχήν, ὅπως τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν κτλ. Θὰ πρέπει νὰ ἀρθῶμεν ὑπεράνω κομμάτων καὶ θὰ πρέπει νὰ δώσωμεν τὸ παράδειγμα εἰς ὅλους. Εἶμαι βουλευτής, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ὅταν ἐσκέφθην νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν ἐνεργὸν πολιτικὴν εἰς τὴν ψυχήν μου ὑπῆρχον ἰδανικά. Ἐνόμιζον, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐδῶ, ὅπου ἀκούεται ὁ παλμὸς ὁ ἐθνικός, ἐδῶ ὅπου πρέπει νὰ κτυπᾷ ἡ καρδία τοῦ Ἔθνους, θὰ πρέπει νὰ εἶναι ὁ ναὸς τῶν ἰδεῶν τῶν εὐγενῶν. Δὲν πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ χρησιμοποιῶμεν τὸ βῆμα διὰ πολιτικὰς ἀντιδικίας. Ἡ ἱερότης τῆς σημερινῆς συζητήσεως θὰ πρέπει νὰ μᾶς ἀναβιβάσῃ εἰς ἀνώτερα ἐπίπεδα. Καὶ τὸ βῆμα θὰ πρέπει νὰ χρησιμοποιηθῇ μόνον καὶ μόνον, διὰ νὰ δοθῇ ἡ δυνατότης εἰς ὅλας τὰς πλευρὰς νὰ συμβάλουν εἰς τὴν ἐπίλυσιν τοῦ προβλήματος τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἀπὸ μίαν καταστροφήν, ἀπὸ μίαν θεομηνίαν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γεγονός, ὅτι εἰς τοιαύτας περιπτώσεις δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ παρατηρηθοῦν ὡρισμέναι παραλήψεις. Δὲν θὰ πρέπει νὰ ξεχνῶμεν τὸν πανικόν, ὁ ὁποῖος ἐπικρατεῖ μετὰ μίαν τοιαύτην καταστροφήν. Καὶ δὲν θὰ πρέπει νὰ ξεχνῶμεν, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, δὲν ἔχει ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέσα ἐν ἐφεδρείᾳ, δὲν ἔχει τὴν ἀσφάλειαν ἐκείνην, ποὺ ἄλλα Κράτη περισσότερον πλούσια ἀπὸ ἡμᾶς καὶ καλλίτερον ὠργανωμένα ἔχουν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν συμφοράς, ὡς τὰς συμφορὰς ἐκ σεισμῶν ἢ ἐξ ἄλλων θεομηνιῶν. Διὰ τοῦτο θὰ πρέπει νὰ εἴμεθα ἐπιεικεῖς καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐσημειώθησαν εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις παραλείψεις τινές. Πρέπει νὰ δηλώσω, πρέπει νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι ὅλοι μας πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὸν κόπον καὶ τοὺς μόχθους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν πρώτην καὶ τὴν δευτέραν ἡμέραν τῶν θεομηνιῶν ἔλαβον μέρος εἰς τὸ ἔργον τῆς περιθάλψεως τῶν σεισμοπαθῶν. Ἡ κρατικὴ μηχανή, κύριοι συνάδελφοι, ἐκινητοποιήθη εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τοὺς σεισμούς. Οἱ μηχανικοί, οἱ ὑπάλληλοι, ὁ Στρατός, οἱ πάντες ἀπὸ τῆς 5ης πρωϊνῆς τῆς ἡμέρας τῶν σεισμῶν παρέμειναν ἄγρυπνοι καὶ πλησίον τῶν παθόντων, προκειμένου νὰ ἐκπληρώσουν τὴν ἀποστολήν των. Ἐκεῖνο ποὺ θὰ πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀπασχολήσῃ καὶ τὸ Σῶμα καὶ τὴν Πολιτείαν γενικώτερον, εἶναι ὄχι τὸ τί ἐγένετο μέχρι τοῦδε διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν σεισμοπαθῶν, ἀλλὰ τὸ τί θὰ πράξωμεν ἀπὸ ἐδῶ καὶ εἰς τὸ ἑξῆς διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἐπαρκῶς καὶ ἀποτελεσματικῶς τὴν κατάστασιν τῶν πληγέντων. Θὰ πρέπει νὰ καταβληθοῦν προσπάθειαι τοιαῦται, ὥστε τὰ νέα σπίτια ποὺ θὰ κτισθοῦν νὰ εἶναι σπίτια ἀληθινὰ καὶ ὄχι ὅπως εἶναι σήμερον τὰ σπίτια τῶν ἀγροτῶν μας. Εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, ὑπὸ ποίας συνθήκας, ἀπὸ ἀπόψεως κατοικίας, διαβιοῦν οἱ ἀγρόται μας. Δὲν εἶναι σπίτια αὐτὰ ποὺ ἔχουν. Εἶναι ἀχυρῶνες καὶ εἶναι τοῦτο ντροπὴ διὰ τὸ Κράτος. Θὰ πρέπει νὰ καταβάλῃ ἡ Πολιτεία προσπαθείας, ἵνα δημιουργήσωμεν προϋποθέσεις τοιαύτας διὰ τοὺς ἀγρότας μας οὕτως ὥστε νὰ γίνεται καὶ δι’ αὐτοὺς ἡ ζωὴ κἄπως ἀνθρωπινή. Ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον, κύριοι συνάδελφοι, ἀντλεῖ ἡ πατρίδα μας, ὅτι πολύτιμον εἰς ἀνθρώπινον ὑλικὸν τῆς χρειάζεται διὰ τὴν ζωὴν τοῦ Ἔθνους. Ἡ ὕπαιθρος εἶναι ἐκείνη ποὺ ἔχει δώσει εἰς τὴν πατρίδα μας τοὺς μεγάλους ἄνδρες, τοὺς ἐκλεκτοὺς ἐπιστήμονας καὶ γενικῶς τὰς προσωπικότητας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ αἰσθανώμεθα τὴν πνιγηρὰν ἀτμόσφαιραν τῆς πρωτευούσης. Ἔχει ἡ Ἀθήνα 2.000.000 κατοίκους. Καὶ ἐνῷ αἱ ἄλλαι μεγάλαι πόλεις θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν τὸ ½ ἢ τὸ ⅓ τῶν κατοίκων τῆς Ἀθήνας κατὰ σειράν, ἐν τούτοις ὁ πληθυσμός των μόλις φθάνει τὶς 200 ἢ τὶς 300 χιλιάδες. Εἶναι ἀναλογία αὐτή, κύριοι συνάδελφοι; Ποῦ πηγαίνομεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Διατί νὰ ἀδειάζουν ἔτσι τὰ χωριά μας; Διατί νὰ φεύγουν οἱ ἀγρόται μας διὰ τὴν Αὐστραλίαν; Ὅλα αὐτὰ γίνονται διότι αἱ συνθῆκαι διαβιώσεως εἰς τὴν ὕπαιθρον εἶναι ἄθλιαι. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν τὸ θέμα τῆς στέγης διὰ τὸν ἀγρότην μας θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἀπὸ δῶ καὶ πέρα τὸ καθῆκον μας. Ἡ Ἑλληνικὴ ὕπαιθρος, κύριοι συνάδελφοι, ἔχει ἀτυχῶς ἀκόμη τὴν διάρθρωσιν ποὺ εἶχεν ἀπὸ τὰ χρόνια τῆς σκλαβιᾶς. Κατὰ τοὺς χρόνους τῆς σκλαβιᾶς οἱ κάτοικοι τῆς Ἑλλάδος διὰ λόγους κυρίως ἀσφαλείας ἐδημιουργοῦσαν τὰ χωριά των εἰς τὰς ὀρεινὰς περιοχάς. Ὡς εἶναι λοιπὸν σήμερον τὰ χωρία διεσπαρμένα εἰς τοὺς ὀρεινοὺς ὄγκους, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν Πολιτείαν νὰ τοὺς δώσῃ τὴν εὐχέρειαν τοῦ ἐκπολιτισμοῦ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς θλιβερᾶς αὐτῆς ἱστορίας τῶν σεισμῶν μᾶς δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ ἐφαρμόσωμεν μίαν νέαν οἰκιστικὴν πολιτικήν. Πολλοὶ ἄλλοι συνάδελφοι, εἰδικώτεροι ἐμοῦ, ἔχουν ρίξει τὴν ἰδέαν τῆς συμπτύξεως τῶν χωρίων. Ἄς κάμωμεν ἑπομένως ἕνα πείραμα συμπτύξεως δύο ἕως τριῶν Κοινοτήτων καὶ ἂν τοῦτο ἐπιτύχῃ δυνάμεθα κατόπιν νὰ ξεκινήσωμεν δι’ ἓν εὐρύτερον πρόγραμμα συμπτύξεως. Διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ τοῦτο χρειάζεται βεβαίως θέλησις, χρῆμα καὶ μελέτη. Ἡ μελέτη, ἡ προπαρασκευὴ πρέπει νὰ προηγηθῇ διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ προχωρήσωμεν συντόμως καὶ ἀσφαλῶς. Ἡ θέλησις, νομίζω ὅτι ὑπάρχει, διότι, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα τοῦτο ριζικῶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν χρηματοδότησιν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πληγέντων, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν προχθεσινὴν ὁμιλίαν του ἀπέκλεισε τὴν φορολογίαν. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω τοὺς τρόπους ἐξευρέσεως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῶν χρηματικῶν πόρων διὰ τὴν ἐπιτέλεσιν τοῦ ἔργου τῆς ἀποκαταστάσεως. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἀπεκλείσθη ἡ διὰ φορολογίας χρηματοδότησις, ἐγὼ δὲν ἔχω ἄλλους τρόπους νὰ προτείνω ὡς μὴ ἁρμόδιος. Ἀλλὰ θὰ ἦτο ἴσως συζητήσιμον καὶ ἐρρίφθη ἡ ἰδέα τῆς ἐξευρέσεως τῶν ἀπαραιτήτων χρηματικῶν πόρων δι’ ἑνὸς ἐσωτερικοῦ ἢ ἐξωτερικοῦ δανεισμοῦ. Ἴσως θὰ ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις διὰ τὸν ἐσωτερικὸν δανεισμὸν μὲ τὴν δικαιολογίαν ὅτι οὗτος δὲν εἶναι δῆθεν παραγωγικός. Εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, παραγωγικός, διότι δι’ αὐτοῦ στηρίζομεν τοὺς ἀγρότας μας, διότι ὅπως εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ πρόγραμμά μας εἶναι ἡ στήριξις τῶν ἀγροτῶν καὶ ἡ σύμμετρος ἀνάπτυξις κέντρου καὶ ἐπαρχίας. Πρέπει νὰ ἱεραρχήσωμεν τὰ ἔργα μὲ βάσιν καὶ τὰς ἀνάγκας τῶν ἀγροτῶν. Θὰ πρέπει συνεπῶς πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν περιπτώσεων αὐτῶν νὰ ὑπάρχῃ ἕνας φορεὺς ἕτοιμος ποὺ θὰ διαθέτῃ τὰ μέσα, σκηνὰς κλπ., διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοιούτου εἴδους ἀναγκῶν. Καὶ ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ σκηνῶν θὰ ἤθελα νὰ εἴπω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας παρὰ τὴν συμπάθειαν τὴν ὁποίαν τοῦ ἔχω προσωπικῶς, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὅτι διὰ τὰς 2.000 σκηνάς, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐπὶ πλέον ἀναγκαῖαι, θὰ γίνῃ διαγωνισμὸς διὰ τὴν προμήθειάν των, καὶ θὰ ἔλθουν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς μία ἔκτακτον ἀνάγκην, εἰς μίαν θεομηνίαν ὡς αὐτήν, νὰ ὁμιλῶμεν περὶ διαγωνισμοῦ ἐσωτερικοῦ ἢ ἐξωτερικοῦ διὰ νὰ φέρωμεν μετὰ δύο μῆνας 2.000 σκηνάς. Πρέπει, κ. Ὑπουργέ, νὰ ὑπάρχουν τὰ περιθώρια ἀσφαλείας καὶ αὐτὰ θὰ μᾶς τὰ δώσῃ ἕνας ὀργανισμὸς ἀσφαλίσεως κατὰ τῶν θεομηνιῶν. Διότι, τί θὰ γίνῃ ἐὰν ἔχωμεν καὶ ἄλλους σεισμούς; Εἴχομεν ἐπὶ παραδείγματι προχθὲς νέας σεισμικὰς δονήσεις εἰς τὴν Κρήτην, εὐτυχῶς ὅμως χωρὶς θύματα καὶ καταστροφάς. Θὰ ἀναμένωμεν νὰ γίνουν διαγωνισμοὶ ἐσωτερικοὶ ἢ ἐξωτερικοί; Πέραν τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ θὰ ἤθελα νὰ προτείνω ὅπως ἀναδιοργανωθῇ ἐκ βάθρων ἡ ὑπηρεσία συντάξεως μελετῶν ἵνα ἐγκαίρως καταρτίζωνται αἱ μελέται καὶ προβαίνωμεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν. Ἐὰν δὲν γίνῃ ἡ διάρθρωσις ἐκ βάθρων τῶν ὑπηρεσιῶν ὑπαίθρου καὶ κέντρου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ κατάστασις συντόμως καὶ ἀποδοτικῶς. Θὰ πρέπει συνεπῶς ὁπωσδήποτε νὰ ἐπανδρωθοῦν αἱ ὑπηρεσίαι ποὺ θὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πληγέντων. Καὶ λέγω τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ ἑξῆς περιστατικόν. Μετέβην εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν Σχολικῶν Κτιρίων, διότι συνέβη μεταξὺ τῶν ὑποστάντων ζημίας νὰ εἶναι καὶ ἕνα σχολεῖον εἰς τὴν Μεσσηνίαν διὰ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἐγκεκριμένον ποσὸν 700.000 δραχμῶν. Παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ὤχλησα τὴν Ὑπηρεσίαν καὶ παρεκάλεσα νὰ μᾶς δώσουν καὶ μέρος τῶν χρημάτων αὐτῶν διὰ τὴν ἐπισκευὴν τοῦ σχολείου ποὺ σήμερον στεγάζονται οἱ μαθηταί, ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν μηχανικοὶ παρὰ μόνον δύο, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπαρκοῦν νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς πολλὰς αἰτήσεις. Καὶ ἀνευρέθη ἡ κατ’ οἰκονομίαν λύσις αἱ μελέται νὰ δίδωνται εἰς τοὺς κατὰ τόπους μηχανικοὺς καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ ἀποστέλλωνται εἰς τὸ κέντρον διὰ τὸν ἔλεγχον. Ἀλλὰ οὔτε αὐτὸ εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάμουν. Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ εἰς τὴν Νομαρχίαν. Δὲν ὑπάρχουν μηχανικοὶ διὰ νὰ πᾶνε νὰ ἐκτιμήσουν τὰς ζημίας.

§67Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς διακόψω καὶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὑπάρχουν 25 ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν, ἐὰν λοιπὸν κρατήσωμεν τὸ βῆμα ἐπὶ τόσον χρόνον, δὲν θὰ τελειώσωμεν. Θὰ ἐπρότεινα νὰ περιορισθῇ ὁ χρόνος εἰς τὸ δεκάλεπτον διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ὁμιλήσωμεν ὅλοι οἱ ἐγγεγραμμένοι.

§68Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, πρέπει νὰ ὁλοκληρώσω τὰς ἀπόψεις μου διὰ νὰ διαφωτισθῇ ἡ Βουλή. Νομίζω, ὅτι ἀντὶ νὰ ἀσχολούμεθα μὲ προσωπικὰ ζητήματα, θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ μείνωμεν μέχρι πρωΐας.

§69Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Ὀρθὰ εἶναι αὐτὰ τὰ ὁποῖα μᾶς εἴπατε, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ ἐὰν συνεχίσητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν θὰ μᾶς κάνετε σοφωτέρους.

§70Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐξαντλήσω τὸ θέμα μου σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χαραλαμπόπουλε, παρακαλῶ συντομεύετε, διότι εἶναι ἐγγεγραμμένοι καὶ ἄλλοι πολλοὶ νὰ ὁμιλήσουν.

§72Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλεγον, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ φορέως εἶναι σοβαρώτατον. Θὰ πρέπει νὰ ἐπανδρωθοῦν ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι καὶ θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἓν ὡρισμένον ὄργανον ποὺ θὰ εἶναι ἐπιφορτισμένον μὲ αὐτὸ τὸ καθῆκον, χωρὶς νὰ ἀποψιλώνωνται αἱ ὑπηρεσίαι, αἱ ἄλλαι ὑπηρεσίαι ἀπὸ τοὺς ὑπάρχοντας μηχανικούς, γεγονὸς τὸ ὁποῖον θὰ ἀποβῇ εἰς βάρος τῶν ἄλλων ἔργων ποὺ εἶναι ἐπίσης ἐπείγοντα. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν μελέτην διὰ τὴν προπαρασκευήν. Μᾶς δίδεται, κύριοι συνάδελφοι, ἡ εὐκαιρία νὰ συζητήσωμεν καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς συγχρόνους λύσεις. Πρῶτον, ἡ λύσις τῶν λυομένων οἰκιῶν. Εἶναι ταχεῖαι, εὔκολοι καὶ ὀλιγώτερον δαπανηραί. Πρέπει νὰ εὕρωμεν δεύτερον τὴν καλυτέραν δυνατὴν λύσιν καὶ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ πρόγραμμα κατὰ περιστάσεις, διὰ νὰ δώσωμεν τὴν νέαν μορφὴν εἰς τὰ καινούργια χωρία. Ἤκουσα τὸν Ὑφυπουργὸν κ. Κανελλόπουλον, ὁ ὁποῖος εἶπε, κάτι καινούργιο θὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὰς κατασκευάς. Καὶ ὡμίλησε περὶ κοινῶν ἔργων ὑδρεύσεως, ἐπικοινωνίας κλπ. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι καὶ αἱ κοιναὶ ἐκδηλώσεις πρέπει νὰ εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ συγκρατήσουν τὸν πληθυσμὸν ἐντὸς τῶν 5–8 κοινοτήτων. Ἤκουσα, ἐπίσης, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ τὴν αὐτοστέγασιν. Θὰ διαφωνήσω ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Αὐτοστέγασις εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐκεῖ ποὺ εἶναι 5–10 σπίτια πρὸς ἀνοικοδόμησιν. Καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν ἐπιβάλλεται ἡ σύμπτυξις τῶν χωρίων ὅπου αἱ μεγάλαι καταστροφαὶ καὶ ἡ δημιουργία νέων οἰκισμῶν μὲ τυποποιημένα, ὅπως εἶπα προηγουμένως, οἰκήματα. Ἐπειδή, κύριοι συνάδελφοι, ἀναμένουν καὶ ἄλλοι ἀγορηταὶ τὴν σειράν των νὰ ὁμιλήσουν, ὅπως ὁ κ. Λούλης, θὰ ἤθελα περαίνων νὰ σημειώσω καὶ νὰ τονίσω, ὅτι ἡ μεγάλη ἐθνικὴ ἰδέα ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀνάπτυξις τοῦ χωρίου, ἡ σύμμετρος πρὸς τὸ κέντρον ἀνάπτυξις τῆς ἐπαρχίας. Μᾶς δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ ὀργανώσωμεν τὰ χωριά, νὰ τὰ μεταφέρωμεν πλησίον βιομηχανικῶν ζωνῶν καὶ ἐν ἀνάγκῃ, τὸ λέγω αὐτὸ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ ξυλώσωμεν ὡρισμένα χωριὰ ποὺ δὲν προσφέρουν οὔτε εἰς τὸν ἑαυτόν τους, οὔτε εἰς τὸ κοινωνικὸν σύνολον, καὶ νὰ δημιουργήσωμεν νέας διαρθρωμένας ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς ζωῆς μονάδας ποὺ θὰ εἶναι κέντρα μιᾶς ἐκπολιτιστικῆς λάμψεως, ἡ ὁποία θὰ φθάσῃ μέχρι τῆς τελευταίας Ἑλληνικῆς ἀγροτικῆς οἰκίας. (Χειροκροτήματα).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ συνάδελφος κ. Λούλης ἔκαμε μίαν πρότασιν περιορισμοῦ τῆς ὁμιλίας εἰς τὸ 10λεπτον, πρότασιν πρὸς τὴν ὁποίαν συμφωνεῖ καὶ τὸ Προεδρεῖον. Συμφωνοῦμεν ὅλοι μὲ αὐτὴν τὴν πρότασιν; Ὁ κ. Α. Περρωτῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§74Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπῆρξαν συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐχρησιμοποίησαν, κατὰ τὴν συνεχιζομένην συζήτησιν, τὸ βῆμα ὑπερμέτρως. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθόν, διὰ τὸ Προεδρεῖον, νὰ ἐπιλέξῃ ὡς στιγμὴν περιτμήσεως τῆς συζητήσεως, τὴν στιγμὴν αὐτὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, θὰ ἀνέλθῃ ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ θὰ ὁμιλήσῃ ὁ δεύτερος συνάδελφος τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε, δὲν θὰ κρατήσωμεν πέραν τοῦ δέοντος καὶ τοῦ ἁρμόζοντος εἰς τὴν περίστασιν, τὸ βῆμα. Παρακαλῶ ὅθεν, ὅπως μὴ περιορίζητε αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸν χρόνον τῆς ὁμιλίας.

§75Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἐκ τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως, κ. Πρόεδρε, ὡμίλησε μόνον εἷς. Ὁ κ. Τριανταφυλλάκος...

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡμίλησε καὶ ὁ κ. Πιπινέλης.

§77Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Δὲν ὡμίλησεν ὁ κ. Πιπινέλης, κ. Πρόεδρε. Παρένεβη μόνον εἰς μίαν διακοπήν. Ἤδη, εἶναι ἡ σειρά μου νὰ ὁμιλήσω, καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι θὰ εἶμαι συντομώτερος τοῦ κατελθόντος ἐκ τοῦ βήματος κυρίου συναδέλφου.

§78Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ περιορισθῇ ὁ λόγος. Εἶναι ἑτοίμη νὰ ἀκούσῃ, ἐν πλάτει, τὰς ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι ἐλπίζει ὅτι θὰ προκύψῃ κάτι καλό. Νὰ ἐπαφεθῇ εἰς τὴν κρίσιν τῶν κ.κ. συναδέλφων νὰ αὐτοπεριορισθοῦν, διὰ νὰ διευκολυνθῇ ἡ συζήτησις. Μὲ τὴν συνεννόησιν αὐτὴν ἠμπορεῖ νὰ κατορθωθῇ νὰ τελειώσωμεν ἀπόψε.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι, κ. Ὑπουργέ. Εἶναι ἐγγεγραμμένοι 15 ὁμιληταὶ καὶ ἂν ὁμιλήσουν ἀπὸ ἡμίσειαν ὥραν θὰ χρειασθοῦν 7½ ὧραι. Ὁ χρόνος δὲν φθάνει, ἐνῷ πρέπει νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις τὴν 12ην.

§80Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν μέσην λύσιν. Νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Λαντζούνης χωρὶς περιορισμὸν τῆς ὥρας. Ἐν συνεχείᾳ νὰ περιορισθῇ ὁ λόγος εἰς 10λεπτον, διὰ τοὺς ἄλλους ὁμιλητάς.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφωνοῦμε ὅλοι ἐπ’ αὐτοῦ; Κύριε Ψαρρέα τί λέτε;

§82Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐνωρὶς ἀκόμη νὰ ἐκτιμήσωμεν τὸν χρόνον καὶ νὰ ἐπιβάλλωμεν περιορισμὸν εἰς τὴν ὁμιλίαν. Ἄς ὁμιλήσῃ ὁ κ. Λαντζούνης καὶ βλέπομεν.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λαντζούνης, ἔχει τὸν λόγον.

§84Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ὡς συνάδελφος καὶ ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Ἔθνους καὶ ὡς μέλος τῆς ΕΡΕ, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, θὰ περιορίσω τὴν ὁμιλίαν μου ἐντὸς τῶν πλαισίων τῶν ἐπιβαλλομένων ἀπὸ τὴν περίστασιν, μιᾶς καλῆς καὶ ἀντικειμενικῆς πίστεως διότι πάντα ἐσυνήθισα νὰ εἶμαι καλῆς πίστεως κατὰ τὰς συζητήσεις μου. Ὁ σεισμός, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἕνα φοβερόν, ἕνα φυσικὸν τρομερὸν γεγονός, τὸ ὁποῖον προκαλεῖ δόνησιν ἐπὶ τοῦ φλοιοῦ τῆς γῆς, προερχόμενος ἐκ τοῦ βάθους αὐτῆς καὶ ἑπομένως δύσκολον διὰ νὰ προβλεφθῇ καὶ νὰ ἀντιμετωπισθῇ. (Θόρυβος).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Λαντζούνης δὲν δέχεται καμμίαν διακοπήν.

§86Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἀπὸ τοὺς ἀρχαιοτάτους χρόνους τὸ φαινόμενον τῶν σεισμῶν ἔχει περιγραφῆ ἀπὸ πλείστους ὅσους καὶ ὁ μέγας ἱστορικὸς Ἕλλην, ὁ Παυσανίας, ἀναφέρει, τὸ ἔτος 373 τὸν τρομερὸν σεισμὸν ὁ ὁποῖος ἐξηφάνισε ἀπὸ τῆς ἐπιφανείας τῆς γῆς τὸ Αἴγιον. Ἐπίσης ἀναφέρονται καὶ ἄλλοι σεισμοὶ τρομακτικοί, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο ἄλλοτε εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν, κατὰ τοὺς Βυζαντινοὺς χρόνους, οἱ ὁποῖοι ἐπέφεραν τελείας καταστροφάς. Ἦτο τόσος ὁ τρόμος τῶν λαῶν, ὥστε οἱ ὑμνῳδοὶ τῆς ἐποχῆς, καθώρισαν καὶ ἀνέπεμπον ὕμνους διασώσεως, ὡς ἡμέραν σεισμῶν τὴν 7ην Ὀκτωβρίου. Ἐπίσης καὶ ὁ Ἀριστοτέλης περιγράφει τρομακτικοὺς σεισμοὺς εἰς τὸν Ἑλλήσποντον τὴν Ἀχαΐαν καὶ ἀλλοῦ. Μεταγενεστέρως, κατὰ τὸ 1923 ἕνας τρομακτικὸς σεισμὸς τοῦ Τόκιο, ἐπέφερε τρομακτικὰς καταστροφὰς καὶ πέραν αὐτῶν, καὶ 100.000 νεκροὺς καὶ 100.000 τραυματίας. Ἐν συνεχείᾳ ὁ σεισμὸς τῆς Μεσσήνης τῆς Ἰταλίας κατὰ τὸ 1933 εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα, πέραν τῶν ζημιῶν καὶ 100.000 ἀνθρώπινα θύματα. Διὰ τοὺς λόγους ἀσφαλῶς αὐτούς, οἱ σεισμοὶ προκαλοῦν τὸν φόβον καὶ τὸν τρόμον ὅλων τῶν ἀνθρώπων. Καὶ μίαν τοιαύτην συγκίνησιν, ἕνα τοιοῦτον τρόμον ἠσθάνθημεν ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἀπὸ τοὺς προσφάτους σεισμοὺς τῆς Ἀλοννήσου καὶ Σκοπέλου, τῶν Πατρῶν καὶ τῆς Αἰτωλοακαρνανίας καὶ τελικῶς τῆς Μεσσηνίας, τῆς Ἀρκαδίας, τῆς Ἠλείας, τοὺς ἐπισυμβάντας τὴν 5ην Ἀπριλίου. Τὴν προηγουμένην ἡμέραν εὑρισκόμην εἰς τὴν Μεσσηνίαν μετ’ ἄλλων συναδέλφων. Εἶχε κατέλθει ὁ συνάδελφος κ. Θεοτόκης καὶ ὡμίλησεν εἰς τὴν Καλαμάταν καὶ τὴν ἑσπέραν ἐπεστρέψαμεν εἰς τὰς Ἀθήνας. Τὸ βράδυ μάθαμε τὸ τρομακτικὸν γεγονὸς καὶ ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ τῆς περιφερείας καὶ συνάδελφοι ἄλλων κομμάτων ἐφθάσαμεν εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν σεισμῶν. Ἐπεσκέφθην, κύριοι συνάδελφοι, τὸ Ζευγολατιό, ὅπου τὴν αὐτὴν ἡμέραν, εἶχε φθάσει ἐκεῖ ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεὺς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας. Ἐκεῖ εὑρίσκετο καὶ ὁ κ. Ψαρρέας καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, καὶ ἔφθασα καὶ ἐγώ. Καὶ εὑρέθην πράγματι πρὸ ἀνθρώπων, εἰς τὰ πρόσωπα, τῶν ὁποίων ἦτο ζωγραφισμένος ὁ τρόμος καὶ ἡ ἀπόγνωσις. Ἐπεσκέφθην τὸ Ματζάρι, τὸ Βασιλικό, τὴν Καλλιρρόην, τοὺς Ἁγίους Θεοδώρους, τὴν Ἑλληνοκκλησιά, τὴν Μερώπην, καὶ ἄλλα χωρία, εἰς τὰ πρόσωπα τῶν κατοίκων τῶν ὁποίων ἔβλεπε κανεὶς τὴν συμφοράν, ἡ ὁποία εἶχε πλήξει τὴν περιοχὴν τὴν τόσον πλησίον πρὸς τὴν περιφέρειάν μου τῆς ἄνω Μεσσηνίας. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γεγονός, ὅτι τὸ Κράτος ἐνεφανίσθη εἰς τὴν περιοχὴν τῶν σεισμῶν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς. Καὶ ἐκινήθησαν ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι. Καὶ αἱ Νομαρχιακαὶ καὶ αἱ τεχνικαὶ καὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας. Καὶ διεπίστωνε κανεὶς ἀπὸ ὅπου διήρχετο, τὸ ἐνδιαφέρον. Καὶ τὸ σύνθημα τῆς ἐργασίας καὶ τῆς αὐταπαρνήσεως, ὡς τὸ ἀπεκάλεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, τὸ εἶχε δώσει ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεύς, ὅστις πρῶτος ἔφθασεν εἰς τὰς πληγείσας περιοχάς. Εὐθὺς ἀμέσως, ἔφθασε καὶ ἡ Βασίλισσα–Μήτηρ, ἡ ὁποία περιῆλθεν ὁλόκληρον τὴν περιοχήν, ὅλα τὰ χωρία καὶ συμπαρεστάθη εἰς τὴν δυστυχίαν τῶν κατοίκων, τῆς περιοχῆς αὐτῆς, ὅπως ἔπραξε καὶ κατὰ τὰς ζοφερὰς ἡμέρας τοῦ ἀνταρτοπολέμου, ὅπου πρώτη ἐνεφανίσθη εἰς τὴν Κόνιτσαν. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καὶ ὁ λαός μας θὰ λατρεύῃ πάντοτε αὐτὰ τὰ ὑψηλὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα τοὺς συμπαραστέκουν πάντοτε εἰς κᾶθε δύσκολον στιγμήν. Καὶ τὸ δρᾶμα μετὰ τοὺς σεισμούς, ἤρχισε νὰ ἐπιτείνεται διότι ὁ καιρὸς ἤρχισε νὰ χειροτερεύῃ καὶ νὰ ἀπειλοῦνται βροχαί. Τὴν πρώτην ἡμέραν τῶν σεισμῶν οἱ κάτοικοι διενυκτέρευσαν εἰς τὸ ὕπαιθρον, διότι παρὰ τὰ στοιχειώδη μέσα σκηνῶν, εἶναι γεγονός, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἄλλως. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλέχθη καὶ τὸ ὁποῖον ἐπιστοποιήθη καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι, δηλαδή, μέχρι τῆς παρελθούσης Πέμπτης, μόνον τὸ ⅓ τῶν κατοίκων εἶχον στεγασθῆ, διότι δὲν ὑπῆρχον σκηναί, εἶναι ἀληθές, τὸ λέγει ἄλλωστε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, κατὰ τὴν ὁμιλίαν του τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς. «Σήμερον», λέγει κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, «ἐστάλησαν 300 σκηναὶ καὶ ἐντὸς ὀλίγου θὰ σταλοῦν καὶ ἄλλαι». Πράγματι εἶχον σταλῆ 350 σκηναὶ καὶ ἐστάλησαν, μέχρι τῆς 9ης Ἀπριλίου ἄλλαι 300. Κατὰ συνέπειαν, μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης τὰ δύο τρίτα τοῦ πληθυσμοῦ ἐπερνοῦσαν νύκτες πολὺ δύσκολες. Καὶ δὲν ἔρχεται μόνον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ λέγει, ὅτι ἐστάλησαν εἰσέτι 1.500 σκηναί. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας εἶπεν, ὅτι δὲν εἴχομεν ἄλλας σκηνάς, ὅτι ἐξηντλήθησαν τὰ ἀποθέματά μας. Πέραν αὐτοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀγοράσωμεν σκηνάς, διότι δὲν ὑπῆρχε τρόπος ἀγορᾶς. Ὅμως, κ. Ὑπουργέ, ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι σᾶς ἐπεσκέφθη ἕνας Βιομήχανος εἰς τὸ γραφεῖον σας προχθὲς καὶ σᾶς ἔδωσα προσφορὰ διὰ τὴν προμήθειαν σκηνῶν.

§87Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, εἰς ἐμέ, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας, οὐδεμία βιομηχανία ἔκαμε προσφοράν. Ἀνεζήτησα εἰς ὅλην τὴν ἀγορὰν σκηνὰς καὶ δὴ εἰς τὸ εἰδικὸν κατάστημα «Ὁλλανδέζου» καὶ μοῦ εἶπον, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία. Ἔμαθα ἀορίστως, ὅτι κἄποιος προσέφερεν 100 σκηνάς. Ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς τῶν 100 σκηνῶν πρὸς τὸ μέγεθος τῶν 3 καὶ 4 χιλ. σκηνῶν δὲν ἦτο τίποτε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπίσημος προσφορὰ δὲν ὑπάρχει. Ἐὰν ὑπάρχουν σκηναὶ ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις τῆς δημοπρασίας, εὐχαρίστως νὰ ἔλθουν αὔριο τὸ πρωΐ καὶ νὰ τὰς ἀγοράσωμεν. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχουν, εἶναι ἐσφαλμέναι αἱ πληροφορίαι σας.

§88Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Μοὶ ἀνεκοινώθη, ὅτι ἀπὸ ἐργοστάσιον, ἦλθον εἰς τὸ γραφεῖον σας καὶ ἔκαμαν προσφοράν, τὴν ὁποίαν δὲν ἀπεδέχθητε.

§89Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ψευδέστατον.

§90Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Τὸ Ἰδιαίτερον Γραφεῖον σας τοὺς παρέπεμψεν εἰς τὸν Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου σας, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι ἁρμοδιότης ἰδική μου, εἶναι ἁρμοδιότης τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν καὶ τὸ ὁποῖον βαρύνει τὸ Ὑπουργεῖον σας, εἶναι, ὅτι τὸν Νοέμβριον τοῦ 1964 εἶχε προκηρύξει διαγωνισμὸν διὰ τὴν προμήθειαν 600 σκηνῶν.

§91Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Μόλις χθὲς ἐτελείωσε τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ὑπεγράφησαν τὰ πρακτικά.

§92Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κατεκυρώθη ἐπ’ ὀνόματι τῆς «Πατραϊκῆς» μὲ τιμὴν μικροτέραν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁρίσει ἡ Εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ἀνεμένετο νὰ ὑπογραφῇ ἡ σύμβασις τῆς προμηθείας. Δυστυχῶς δὲν ὑπεγράφη. Ἰδοὺ τὸ ἁμάρτημα. Διὰ ποῖον λόγον δὲν εἶχε τὸ κονδύλιον τοῦ Ὑπουργείου ἐγκριθῆ διὰ τὴν προμήθειαν τῶν σκηνῶν, δὲν γνωρίζω. Ἴσως νὰ διετέθη δι’ ἄλλους παρεμφερεῖς σκοπούς. Χαίρω, διότι ἐνεκρίθη ἤδη χθές, ἀλλὰ εἶναι κατόπιν ἑορτῆς. Ἰδού, λοιπόν, ἡ εὐθύνη τοῦ Ὑπουργείου σας. Πέραν αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ἐξαίρετος αὐτὸς ἄνθρωπος, ὁ στυλοβάτης τῆς Ἐθν. Ἀσφαλείας, εἰς τὸν ὁποῖον στηρίζομεν πολλὰς ἐλπίδας διὰ τὸ μέλλον τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων...

§93Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Πονηρὸν αὐτὸ ποὺ εἴπατε.

§94Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Δὲν εἶναι πονηρόν. Ἐγὼ στηρίζω πολλὰς ἐλπίδας εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ. Τοῦ ἔχομεν ἐμπιστοσύνην. Εἶπεν, ἐπαναλαμβάνω, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης: «Ὅ,τι εἶχε τὸ διέθεσε βοηθῶν τὸ Ὑπουργεῖον Κοιν. Προνοίας». Καὶ εὐτυχῶς ποὺ ἦλθεν ὁ Στρατὸς καὶ ἐβοήθησεν. Ἐὰν τοῦτο δὲν ἐγένετο, ὄχι μόνον δὲν θὰ εἶχον ἀποκατασταθῆ οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὴν ὕπαιθρον σεισμόπληκτοι πλήρως, ἀλλὰ οὔτε τὸ ⅓ δὲν θὰ εἶχε στεγασθῆ ὑπὸ σκηνάς. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἔπραξε τὸ καθῆκον του εἰς τὸ ἀκέραιον καὶ ἀκόμη δὲν ἐφείσθη οὔτε κόπου, οὔτε θυσιῶν. Γνωρίζετε τὸ γλίσχρον τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, γνωρίζετε τὴν συμπίεσιν, ἡ ὁποία ἔχει γίνει, ὥστε σήμερον νὰ μὴ ὑπάρχῃ οὔτε μία σκηνὴ διὰ τὸ στράτευμα εἰς περίπτωσιν ἐπιστρατεύσεως. Ἰδού, λοιπόν, τὸ σφάλμα τὸ κυβερνητικὸν ποὺ ἄλλοτε τὸ Κόμμα τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἔλεγεν, ὅτι ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν ἐξουσίαν θὰ περιορίσωμεν τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας. Δὲν τὰς περιώρισαν, ἀλλὰ ἐλάχιστα. Ἴσως τὰς περιώρισαν ὡς πρὸς τὰς σκηνάς. Τί νὰ τὰ κάμωμεν τὰ σύγχρονα ὅπλα, ὅταν ὁ Στρατὸς δὲν ἔχῃ, εἰς περίπτωσιν ἐπιστρατεύσεως, οὔτε ἓν ἀντίσκηνον; Ὑπάρχει καὶ ἄλλο μέρος τῆς εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκ τῶν γεγονότων τούτων καὶ ἐκ τῆς δηλώσεως τῆς 9ης Ἀπριλίου, ὅτι στέλλονται 300 σκηναί, μέχρι σήμερον ἔχουν σταλῆ μόνον 730, ἐνῷ χρειάζονται ἄλλαι 300. Ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐντὸς τῆς ἡμέρας στέλλονται καὶ αἱ ὑπόλοιποι. Συνεπῶς, σήμερον ἴσως νὰ ὁλοκληρωθῇ τὸ θέμα τῆς προσωρινῆς στεγάσεως τῶν σεισμοπλήκτων. Εἶχον λάβει τὰς ἡμέρας ἐκείνας διάφορα τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς χεῖρα μου. Τὸ πρῶτον, ἔλαβον ἀπὸ τὴν Κοινότητα Διαβολιτσίου, τὸ ὁποῖον ἐστάλη καὶ πρὸς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς Προεδρίας Κυβερνήσεως, Κοιν. Προνοίας, Ὑγιεινῆς, Ἐσωτερικῶν καὶ πρὸς ὅλους τοὺς βουλευτὰς ὅλων τῶν κομμάτων τῆς περιοχῆς καὶ ζητοῦν τὴν ταχεῖαν ἀποστολὴν σκηνῶν. Ἐπίσης συναφὲς τηλεγράφημα ἔλαβον ἀπὸ τοὺς ἐν Ἀθήναις Διαβολιτσαίους, τοῦ Συλλόγου τῶν ὁποίων Πρόεδρος εἶναι ὁ κ. Β. Νικολόπουλος. Ἐπίσης ἔλαβον καὶ τὰ κάτωθι τηλεγραφήματα: Πρὸς Προεδρία Κυβερνήσεως, Σ.Κ.Α., Ὑπουργούς: Ὑγιεινῆς, Προνοίας, Ἐξωτερικῶν, Βουλευτάς: Χαραλαμπόπουλον, Μποῦτον, Λαντζούνην, Καλαντζάκον, Περρωτῆν, Ψαρρέαν, Μπόμπολαν, Σύνδεσμον Διαβολιτσαίων, Πανεπιστημίου 46, Ἀθῆναι, Ἀκαδημίας 87. Κάτοικοι Κοινότητος, διαμαρτύρονται ἐντόνως διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἀποστολὴν ἀναγκαίων ἐφοδίων καὶ σκηνῶν ΣΤΟΠ Δονήσεις συνεχίζονται, ἀφιχθεὶς γεωλόγος Βετούλης, ὑπέδειξεν ἄμεσον ἐγκατάλειψιν ἑτοιμορρόπου σχολείου καὶ οἰκοδομῶν ΣΤΟΠ Σεισμόπληκτοι ἔντρομοι διανυκτερεύουν εἰς ὕπαιθρον ΣΤΟΠ Διανεμηθεῖσαι εἴκοσι μόνον σκηναὶ ἀνεπαρκέστατοι, σύνολον ἑτοιμορρόπων οἰκιῶν ἀνέρχεται εἰς ἑξήκοντα καὶ 80% λοιπῶν ὑπέστησαν ἐπικινδύνους ρωγμὰς μὴ καθορισθεισῶν εἰσέτι ζημιῶν ὑπὸ συνεργείου ΣΤΟΠ Παρακαλοῦμεν ἐνεργηθῆ ἄμεσος προώθησις ἐφοδίων καὶ σκηνῶν.

Πρόεδρος Κοινότητος Διαβολιτσίου

ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ

Πρὸς

ΔΗΜΗΤΡΙΟΝ ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΝ

Βουλευτὴν Μεσσηνίας Ἐνταῦθα Πρόεδρος σεισμοπλήκτου Κοινότητος κωμοπόλεως Διαβολιτσίου, διὰ τηλεγραφήματός του, ἀνακοινοῖ ἐντόνους διαμαρτυρίας κατοίκων γενετείράς μας διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἀποστολὴν ἀναγκαίων ἐφοδίων καὶ σκηνῶν ἐνῷ συνεχίζονται δονήσεις καὶ ὁ ἀφιχθεὶς γεωλόγος Βετούλης ὑπέδειξεν ἄμεσον ἐγκατάλειψιν ἑτοιμορρόπου σχολείου καὶ οἰκοδομῶν ΣΤΟΠ Οἰκοδομαὶ ἑτοιμόρροποι 60 καὶ ἐκ τῶν λοιπῶν τὰ 80% ὑπέστησαν ἐπικινδύνους ρωγμὰς ΣΤΟΠ Κάτοικοι παραμένουσι διανυκτερεύοντες ἐν ὑπαίθρῳ ὑπὸ δυσμενεστάτας καιρικὰς συνθήκας λόγῳ ψύχους καὶ ἐπικειμένων βροχῶν ΣΤΟΠ Διανεμηθεῖσαι σκηναὶ 20 παντελῶς ἀνεπαρκεῖς καλύψωσιν ἀνάγκας σεισμοπλήκτων ἀστέγων καὶ παρακαλεῖ διὰ τὴν ἄμεσον προώθησιν ἐφοδίων καὶ σκηνῶν ΣΤΟΠ Σύνδεσμος τῶν ἐν Ἀθήναις Διαβολιτσαίων συμμεριζόμενος κατάστασιν σεισμοπλήκτων συγχωριανῶν του, παρακαλεῖ δι’ ἄμεσον ἱκανοποίησιν ἀναγκῶν των ΣΤΟΠ. Πρόεδρος τοῦ Συνδέσμου τῶν ἐν Ἀθήναις Διαβολιτσαίων

Θ. ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Πρὸς Βουλευτάς: Μποῦτον Ἰωάννην, Λαντζούνην Δημήτριον. Ἀθήνας, Ἀκαδημίας 87 Σεισμόπληκτοι Ἀγριλοβούνου, οἱ ἄνευ στέγης, παραμένουν στὴν ὕπαιθρο ὑπὸ βροχὴν ἄνευ οὐδεμιᾶς μερίμνης ἀπὸ ἁρμοδίους, ἔχει πρὸ τετραημέρου ἐνημερωθῆ Πρωθυπουργός. ΠΑΝ. ΚΑΡΝΑΚΗΣ, Ἀγριλόβουνο

Πρὸς

ΔΗΜΗΤΡΙΟΝ ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΝ

Βουλευτὴν Μεσσηνίας Ἀθήνας Κάτοικοι ἡμετέρας Κοινότητος σκληρῶς δοκιμαζόμενοι, παραμένουν ἐν ὑπαίθρῳ ὑπὸ δριμὺ ψῦχος ΣΤΟΠ Ἑτοιμόρροποι οἰκίαι 30 στεγαζόμεναι οἰκογένειαι ὑπὸ σκηνὰς 10, παρακαλοῦμεν ἐνεργήσατε ἀποστολὴν ἑτέρων εἴκοσι μετὰ λοιπῶν ἐφοδίων.

Πρόεδρος

ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΓΩΝΗΣ

Πρὸς

ΔΗΜΗΤΡΙΟΝ ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΝ

Βουλευτὴν Μεσσηνίας Ζωναρᾶ 20 (ΑΘΗΝΑΣ) Ἐνεργήσατε δι’ ἀποστολὴν 20 σκηνῶν διὰ στέγασιν σεισμοπαθῶν Κοινότητός μου καὶ ἀποστολὴν τροφίμων.

Πρόεδρος Ἀνδανίας

ΗΛΙΑΔΗΣ

Πρὸς

ΔΗΜΗΤΡΙΟΝ ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΝ

Βουλευτὴν Μεσσηνίας Ζωναρᾶ 20 (ΑΘΗΝΑΣ) Οἰκία μου ὑπέστη ζημίαν, παρακαλῶ ἐνεργήσατε διὰ σκηνήν.

ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ

Πρὸς

ΔΗΜΗΤΡΙΟΝ ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΝ

Βουλευτὴν Μεσσηνίας Ζωναρᾶ 20 (ΑΘΗΝΑΣ) Ζημίαι Κοινότητος Μερόπης: Οἰκίαι καταρρεύσασαι 12, ἑτοιμόρροποι 47, σοβαραὶ ζημίαι 27, ἐπισκευάσιμοι 45, σύνολον 131. Μέχρι τοῦδε ἐστάλησαν μόνον 5 σκηναί, χρειαζόμεθα 40 σκηνάς, ἄλευρα, κτηνοτροφὰς καὶ κουβέρτες. (Πρόεδρος Κοινότητος Μερόπης)

Πρὸς

ΔΗΜΗΤΡΙΟΝ ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΝ

Βουλευτὴν Μεσσηνίας Ἀκαδημίας 87 (ΑΘΗΝΑΣ) Συνεπείᾳ σεισμῶν 12 οἰκίαι κατέρρευσαν, 52 κατέστησαν ἐπικινδύνως ἑτοιμόρροποι, ἀπεστάλησαν ἐν ὅλῳ 33 σκηναί, 256 κουραμάναι, 256 κονσέρβαι, ὑπόλοιποι κάτοικοι ἐν ὑπαίθρῳ, καιρὸς κατέστη ἀνώμαλος ἐκ βροχῶν καὶ ἀέρος, σεισμικαὶ δονήσεις συνεχίζονται, κάτοικοι στεροῦνται τροφίμων καὶ ὑπολοίπων χρειωδῶν τοιούτων, μεριμνήσατε δεόντως.

Κοινοτάρχης

ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

Πρὸς

ΔΗΜΗΤΡΙΟΝ ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΝ

Βουλευτὴν Μεσσηνίας Ζήνωνος 17 (ΑΘΗΝΑΣ) Ἐπὶ 170 οἰκιῶν Μηχανικὴ Ὑπηρεσία ἔκρινεν ἀκατοικήτους 125 ΣΤΟΠ. Ἐπὶ 800 ἀτόμων ἄστεγα 500, σκηναὶ ἀνάγκης 100, παραληφθεῖσαι 40 ΣΤΟΠ. Ἀνάγκη σκηνῶν, ἱματισμοῦ, τροφίμων καὶ κτηνοτροφῶν ΣΤΟΠ. Λόγῳ συνεχῶν σεισμικῶν δονήσεων καὶ καταρρακτώδους σημερινῆς βροχῆς, ἡ Κοινότης μου ἐν ἀπογνώσει, ἐνεργήσατε δέοντα.

Κοινοτάρχης

ΚΑΡΜΠΑΛΙΩΝΗΣ

Πρὸς

ΔΗΜΗΤΡΙΟΝ ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΝ

Βουλευτὴν Μεσσηνίας Ζήνωνος 17 (ΑΘΗΝΑΣ) Ἐπαγγελματοβιοτεχνικὰ καταστήματα κατέστησαν κατεδαφιστέα, κρατικὴ μέριμνα δὲν διαλαμβάνει ἀνοικοδόμησιν. Κατάστασίς μας ἀπελπιστική. Ἐπαγγελματοβιοτέχναι σεισμοπαθεῖς Οἰχαλίας Γεώργιος Κοντόπουλος, Ἰωάννης Μακρῆς, Μίμης Καρμπαλιώτης, Θανάσης Ἀδαμόπουλος, Ἀθ. Σακελλαρόπουλος, Σωτήριος Κωστόπουλος, Γεώργιος Πουλόπουλος, Ἐπαμ. Τασιόπουλος, Κων. Ἀνδρουτσόπουλος, Σόλων Γιαγκίνης, Παναγ. Χαντζόπουλος, Ἰωάν. Τσακίρης, Γρηγ. Ἀδαμόπουλος, Γεώργ. Προυτζόπουλος, Παντελῆς Λυκογιάννης, Θεόδ. Καρμπαλιώτης, Γεώργ. Καρμπαλιώτης, Ἀπόστ. Μεχελῆς, Νικόλ. Καρμπαλιώτης, Μένης Νικολαρόπουλος. Ὅπως βλέπετε, κ. συνάδελφοι, διὰ τῶν τηλεγραφημάτων αὐτῶν διεκτραγῳδεῖται ἡ φοβερὰ κατάστασις καὶ ἡ ἀγωνία τῶν ἀνθρώπων, τῶν ἀγροτῶν μας τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν. Ἀναμφισβητήτως ἡ Κυβέρνησις κατέβαλε προσπαθείας, ἐβοήθησε τὴν στέγασιν τῶν ἀγροτῶν μας ποὺ ὑπέστησαν ζημίας ἐκ τῶν σεισμῶν, πλὴν ὅμως ἐκ λόγων ὡρισμένων ποὺ ἀνέφερον, δὲν ἐλειτούργησαν καλῶς τὰ διάφορα Γραφεῖα Ἐπιστρατεύσεως, διότι δὲν εἶχον λάβει ἐγκαίρως τὰ ἀπαιτούμενα ὑλικά. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἐκεῖνο ποὺ ἔχει σημασίαν εἶναι, ὅπως εἰς τὸ ἑξῆς ἡ Κυβέρνησις προχωρήσῃ εἰς τὴν ὁριστικὴν στέγασιν τῶν πληγέντων ἐκ τῶν σεισμῶν. Αὐτὸ παίζει τὸν πρωτεύοντα ρόλον κι’ αὐτὸ ἔχει σημασίαν, διότι ὃ γέγονε, γέγονε. Ἂς ἴδωμεν τὶ θὰ κάμωμεν εἰς τὸ μέλλον. Θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ συστήσῃ συνεργεῖα. Θὰ πρέπει νὰ συσκεφθοῦν οἱ ἁρμόδιοι τεχνικοὶ παράγοντες διὰ τὴν ὡλοκληρωμένην ἀνοικοδόμησιν τῶν χωρίων αὐτῶν. Διότι, ὡς γνωστόν, δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸ αὐτὸ μέρος ἡ ἀνοικοδόμησις τοῦ κτίσματος, τοῦ χωρίου, τὸ ὁποῖον ὑπέστη ζημίας, ἐκ σεισμῶν ἢ ἐκ κατολισθήσεων. Ἐπειδὴ εἰς πλεῖστα τῶν σεισμοπλήκτων χωρίων ἡ καταστροφὴ εἶναι ὁλική, θὰ πρέπει νὰ συσκεφθοῦν οἱ ἁρμόδιοι τεχνικοὶ παράγοντες τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως, διὰ νὰ γίνῃ σύμπτυξις τῶν χωρίων αὐτῶν εἰς μεγάλας κωμοπόλεις. Νὰ ἐφαρμοσθῇ δηλαδὴ τὸ σύστημα τῶν Ἀγροτοπόλεων, τὸ ὁποῖον εἶχεν εἴπει ἄλλοτε ὁ κ. Μαρκεζίνης.

§95Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Τὸ ἀνέφερα κι’ ἐγώ, κ. συνάδελφε, κατὰ τὴν προχθεσινήν μου ὁμιλίαν.

§96Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἐπίσης ὑπάρχει καὶ ἓν ἄλλο θέμα σοβαρώτατον, τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν σήμερον· εἶναι, ὅτι οἱ ἀγρόται δὲν ἔχουν ἀνάγκην ὑποστηρίξεως δι’ ἐράνων. Δὲν εἶναι ἐπαῖται οἱ ἀγρόται. Οἱ ἀγρόται μας ἐπιθυμοῦν τὴν πλήρη συμπαράστασιν τοῦ Κράτους, ἐπιθυμοῦν ὅπως ἡ Πολιτεία, καθ’ ὃ ἔχει ὑποχρέωσιν, συμβάλῃ ἐνεργῶς εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν τὸ ταχύτερον. Καὶ ἡ Βασιλικὴ Πρόνοια κάμει τὸ καθῆκον της καὶ πάντοτε προστατεύει τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην καὶ ἔρχεται ἀρωγὸς μὲ πρωτεύοντα ρόλον τῶν ἡγητόρων της, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δημιουργήσει σχολεῖα, ἀγροτολέσχες κλπ. Πάντως ἡ Βασ. Πρόνοια ἔχει κάμει πολὺ περισσότερα τῶν ὅσων ἄλλοι ἔχουν καταστρέψει. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, κ. Πρόεδρε, συνέβη κἄτι τὸ ἄτοπον. Ἐξετοξεύθησαν ὕβρεις, δὲν εἶναι ὅμως ἴδιον τῶν ἠθικῶν ἀνθρώπων καλῆς ἀνατροφῆς καὶ πνευματικῆς ἀναπτύξεως. Αἱ ὕβρεις εἶναι ἴδιον τῶν ἀσθενῶν εἰς χαρακτῆρα καὶ πνευματικὸν ἐπίπεδον ἀνθρώπων. Παρενέβην εἰς τὴν συζήτησιν εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζετο, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν σεισμοπλήκτων παραμένει εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ ἠγέρθην διὰ νὰ ἐπιδείξω τηλεγράφημα, ὅτι οἱ κάτοικοι δὲν εἶχον στεγασθῆ καὶ παραμένουν εἰς τὸ ὕπαιθρον. Τότε, ἀξιόπιστον πρόσωπον, ἔκαμε διάκρισιν καλοπίστων καὶ κακοπίστων ἀτόμων. Κακῶς τὸ ἔπραξε τὸ πρόσωπον αὐτὸ καὶ ἐγὼ ἐπιστρέφω τὴν ὕβριν. Καθῆκον ὅλων μας εἶναι νὰ συντείνωμεν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπαθῶν. Παρῆλθον ὀκτὼ ἡμέραι ἀφ’ ἧς ἐγένοντο οἱ σεισμοὶ καὶ ἀκόμη δὲν ἔχει ἀποφασισθῆ τὸ τὶ θὰ γίνῃ. Ἔχει μελετηθῆ πρόγραμμα; Θὰ κτισθοῦν σπίτια; Ὁ Στρατὸς μετέβη ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν, ἀλλὰ δὲν ἤρχισεν ἀκόμη τὸ γκρέμισμα τῶν σπιτιῶν. Ἡ ΕΡΕ ἐνθυμοῦμαι τὸ 1963, θέτουσα εἰς ἐφαρμογὴν τὸ πρόγραμμα στεγάσεως ἀγροτῶν, εἶχεν ἐγγράψει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ εἶχεν ἐγκρίνει κονδύλιον 200 ἑκατ. δρχ. κατ’ ἀρχήν, ἵνα τοῦτο διατίθεται διὰ τὴν στέγασιν, βάσει ἑνὸς μακροχρονίου προγράμματος, τῶν ἀγροτῶν. Δίδεται ἡ εὐκαιρία τώρα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου νὰ συνεχίσῃ καὶ νὰ βελτιώσῃ ἔτι τὴν προσπάθειαν αὐτήν, διότι μέχρι σήμερον οἱ ἀγρόται οὐδὲν ἔλαβον ἐκ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐκ τῆς θυσίας ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Διότι, οἱ πρωτοπόροι εἰς τὸν ἀγῶνα, οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θεμελιώνουν τὸ ἰσχῦον καθεστώς, οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐκ τῶν ὁποίων οἱ πλεῖστοι ἐξ ἡμῶν, ἐκεῖθεν προερχόμεθα, ἔχουν δικαίωμα νὰ ἀξιώνουν ἀπὸ ἡμᾶς ὄχι τοὺς ἀντιπροσώπους των, ἀλλὰ τὰ τέκνα των, ἰδιαιτέραν προσοχήν. Δίδεται ἡ δυνατότης καὶ ἡ εὐχέρεια νὰ ἴδουν τὸ κράτος νὰ πλησιάζῃ πρὸς αὐτοὺς καὶ νὰ δίδῃ χεῖρα βοηθείας πρὸς ἀνέγερσιν περικλεοῦς καὶ τῆς στέγης τῶν ἀγροτῶν καὶ ἰδιαιτέρως τὸ πρῶτον σήμερον ὑπὲρ τῶν πληγέντων σεισμοπλήκτων τῶν Νομῶν Μεσσηνίας, Ἀρκαδίας καὶ Ἠλείας. Εὐχαριστῶ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΡΕ).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Γεωργίου, ἔχει τὸν λόγον.

§98Τ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ὁ συνάδελφος, κ. Χαραλαμπόπουλος, ἀνεφέρθη εἰς τοὺς σεισμοὺς τῆς Πελοποννήσου. Ὁ μεγαλύτερος σεισμὸς ἔγινεν εἰς τὴν Λάρισαν τὸ 1941 καὶ ἐσείετο ἡ πόλις τότε, βομβαρδιζομένη καὶ ἀπὸ τοὺς Ἰταλούς. Ἐπίσης, σεισμοὶ ἔγιναν σφοδροὶ καὶ τὸ 1953 καὶ 1957. Εἰς τὴν Λάρισαν ἀπὸ τὸ 1945, κ. Ὑπουργέ, ὑπάρχουν 50 οἰκογένειαι σεισμοπαθῶν καὶ βομβοπλήκτων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔλαβον καμμίαν ἐνίσχυσιν καὶ παραμένουν ἄνευ στέγης. Ἐπίσης ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς τοῦ 1953 καὶ 1957 ὑπάρχουν 3.000 σεισμοπαθεῖς καὶ πλημμυροπαθεῖς. Διὰ νὰ λάβουν βοήθειαν ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ παρακαλέσω ἐπίσης νὰ δοθῇ ἓν αὐτοκίνητον διὰ τὴν καταγραφὴν τῶν δικαιούχων διὰ νὰ λάβουν καὶ αὐτοὶ δάνεια.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἠλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§100Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, αἱ τραγικαὶ συνέπειαι ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς τῆς παρελθούσης ἑβδομάδος, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοὺς προηγουμένους, εἰς ἄλλας περιοχάς, ἐκτὸς τῆς Πελοποννήσου, νομίζω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπουν κανενὸς εἴδους ἐκμετάλλευσιν εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν κριτικῆς ἐναντίον τῆς ὑπευθύνου Κυβερνήσεως, κριτικῆς, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἐκινεῖτο ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὴν διάθεσιν νὰ ὑποδείξῃ τὰ μέτρα, νὰ ἐπισημάνῃ τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπε νὰ θεραπευθοῦν, ἀλλὰ ἐπίσης δὲν ἐπιτρέπουν νὰ ἐξαρθῇ ἡ καταβληθεῖσα προσπάθεια ἢ ἡ συμβολὴ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς εἴτε τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε οἱουδήποτε ἄλλου παράγοντος εἰς τὴν κοινωνικήν μας ζωήν, διότι ἁπλῶς καθῆκον ἐκτελοῦν καὶ ἐξετέλεσαν ὅσοι συνέβαλον εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν αὐτῶν τῶν ἀναγκῶν. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς πρέπει νὰ σημειώσω, ὅτι τοὐλάχιστον ἡμᾶς μᾶς ἐξένισε μία ἄποψις, ποὺ διετυπώθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ἡ ἄποψις, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκφρασθῇ ἡ εὐγνωμοσύνη πρὸς τὸν στρατὸν ἢ πρὸς τὸν Βασιλέα ἢ τὴν Βασίλισσαν, διότι συμπαρεστάθησαν. Καθῆκον ἐπιτελοῦν καὶ ἑπομένως ἠμπορεῖ νὰ ἐπαινεθῇ ἡ δρατηριότης καὶ ἡ ἔντονος καὶ συνεχὴς προσπάθεια διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν καὶ τῶν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν ἐκ τῶν σεισμῶν, ἀλλὰ θέμα εὐγνωμοσύνης καὶ εὐχαριστιῶν πρὸς οἱονδήποτε δὲν νομίζω, ὅτι συντρέχει. Ὁ καθένας ἔκαμε τὸ καθῆκον του, ὅπως τὸ νοοῦσε καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι θέμα εὐγνωμοσύνης.

§101Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι βλάπτει.

§102Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ νὰ ἐπαινεθῇ καὶ νὰ ἐξαρθῇ ἡ προσπάθεια, ναί, ἀλλὰ δὲν εἶναι θέμα νὰ ἐκφρασθῇ εὐγνωμοσύνη καὶ μάλιστα ὅταν γίνεται ἕνας διαχωρισμός, τὸν ὁποῖον δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ, διατὶ θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ εὐγνωμοσύνη πρὸς τὸν στρατόν, μήπως δὲν εἶναι τὸ Ἔθνος τὸ ἴδιον ὁ στρατός, δὲν εἶναι κρατικὸν λειτούργημα αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ στρατοῦ; Τὸ κράτος ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκον του, τὸ χρέος του καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω καὶ νὰ ἐξάρω καὶ ἐγὼ πράγματι τὴν συμβολὴν ἰδίως τοῦ στρατεύματος κατὰ τὰς πρώτας ἰδίως ὥρας τοῦ κακοῦ, τὸ ὁποῖον ἐνέσκηψεν εἰς βάρος τῶν πληθυσμῶν ἐκείνων. Ἡ συμπαράστασις τοῦ στρατοῦ ἀντεμετώπισε τὰς πρώτας ἐπειγούσας ἀνάγκας καὶ τῆς στεγάσεως καὶ τῆς παροχῆς ὡρισμένων εἰδῶν τροφίμων καὶ ἄλλων εἰς τοὺς πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι ἐπλήγησαν ὁλοκληρωτικὰ ἀπὸ τοὺς σεισμούς. Μὲ αὐτὸ τὸ πνεῦμα εἶχα τὴν ὄχι καλὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισκεφθῶ καὶ ἐγὼ τὰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι ἐπλήγησαν ἀπὸ τοὺς σεισμούς.

§103Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Τὴν εὐγνωμοσύνην εἰς τὸν λόγον μου τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς τὴν διετύπωσα εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, ποὺ περιέγραψα τὴν δρᾶσιν τῆς ἀεροπορίας εἰς τὰς ρίψεις. Εἰς τὴν σελίδα 7 τῶν πρακτικῶν ἀναφέρεται τοῦτο. Πράγματι, ἡ ἀεροπορία κατὰ τὴν ὥραν τοῦ μεγάλου χειμῶνος ἐξετέλεσε κἄτι πάρα πάνω ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ ἦτο τὸ τυπικόν της καθῆκον. Ἔκαμαν ἐπιμόνους πτήσεις οἱ ἀεροπόροι, ὑπὸ δυσκόλους συνθήκας, μὲ τὴν ὁμίχλην καὶ ἐπέμεναν νὰ κάμουν τὰς ρίψεις, διὰ νὰ μὴ ὑποστοῦν κρίσιν πείνης τὰ ζῶα καὶ οἱ ἄνθρωποι. Δι’ αὐτὸ τὸ ἐπὶ πλέον τοῦ καθήκοντος εἶπα τὴν λέξιν εὐγνωμοσύνη. Διὰ τὰ ὑπόλοιπα εἶπα τὸν δημόσιον ἔπαινον τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, ἀλλὰ διὰ τὸ ἐπὶ πλέον εἰς ὥρας κινδύνου οἱ ἀεροπόροι μας ἐξετέλεσαν αὐτὸ τὸ μέγα καθῆκον. Καὶ εἶπα, ὅτι πρέπει νὰ ἐκφρασθῇ ἡ εὐγνωμοσύνη.

§104Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶχε τὴν ἔννοιαν ἐπικρίσεως ἡ φράσις μου, ἀλλὰ ἦτο περισσότερον, ἴσως, θέμα ἐκφράσεως. Δὲν λέγω, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν, ὄχι ἐπὶ πλέον, ἀλλὰ ὑπερβολικά, ἐκτεταμένη ἡ προσπάθεια, ἰδίως τῶν στρατιωτικῶν τμημάτων καὶ τῆς ἀεροπορίας καὶ τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ μηχανικοῦ, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀμέσων προβλημάτων. Πράγματι, ὑπῆρξε μία ἐξαιρετικὰ ἐκτεταμένη προσπάθεια, ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς τὸ νὰ ἀντιμετωπισθοῦν, κατὰ τὸ δυνατόν, ἀποτελεσματικὰ αἱ ἄμεσοι ἀνάγκαι, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν ἀπὸ τὰ γεγονότα αὐτά, ἀπὸ τὸ κακὸν αὐτὸ τῶν σεισμῶν. Τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅπως καὶ ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι, ὀφείλω νὰ τὸ εἴπω, ἐκινητοποιήθησαν καὶ μὲ ταχύτητα καὶ δραστηριότητα καὶ αἱ πολιτικαὶ ὑπηρεσίαι καὶ ἡ Νομαρχία καὶ φυσικὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις. Θὰ εἶχα ὡρισμένας ἐπιφυλάξεις διὰ κάποιες ἐμφανίσεις, αἱ ὁποῖαι, δὲν ξέρω, τί προσέδωσαν εἰς ὅλην αὑτὴν τὴν τραγῳδίαν. Ὁπωσδήποτε, δὲν θὰ σταθῶ ἐκεῖ. Ἐπεσκέφθην τὰς περιφερείας διὰ νὰ σχηματίσω καὶ ἐγὼ ἄμεσον καὶ ἰδίαν ἀντίληψιν τῶν προβλημάτων αὐτῶν τῶν δημιουργηθέντων ἐκ τῶν τραγικῶν ἀναγκῶν καὶ διεπίστωσα, μὲ θλῖψιν, ὅπως καὶ ὅλοι οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁμιλήσαντες, τὰς τραγικὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐθανατώθησαν ἄνθρωποι. Εἶναι ἀνεπανόρθωτα τὰ κακὰ αὐτὰ καὶ προκαλοῦν εἰς ὅλους θλῖψιν, διότι τὰ χωριά, τὰ ὁποῖα ἐπλήγησαν καὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀπέθανον ὑπὸ τὰ ἐρείπια, κατάγονται ἀπὸ τὴν ἰδίαν περιφέρειαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν προέρχομαι καὶ ἐγώ, τὴν περιφέρειαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐγεννήθην. Εἶχα καὶ ἐγὼ τὴν ἀτυχίαν νὰ ἀντικρύσω τὸ χωριό μου κατεστραμμένον 100% καὶ νὰ αἰσθανθῶ τὴν λύπην καὶ τὴν ὀδύνην ποὺ ᾐσθάνθησαν οἱ κάτοικοι ὅλων τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν. Εἶχα, ἐπίσης, τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισκεφθῶ διάφορα σεισμόπληκτα χωριὰ τῶν Νομῶν Ἀρκαδίας, Μεσσηνίας καὶ Ἠλείας, ὡς καὶ τῆς περιφερείας Μεγαλοπόλεως καὶ εἶδον τὰς μεγάλας ζημίας ποὺ ὑπέστησαν, λόγῳ τῶν σεισμῶν. Μόλις ἐπέστρεψα εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐπεσκέφθην τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας καὶ τοῦ ἐνεχείρισα σημείωμα, εἰς τὸ ὁποῖον τοῦ ὑπεδείκνυον τί μέτρα πρέπει νὰ ληφθοῦν ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν. Εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν, μοῦ ἐπροξένησεν ἐντύπωσιν ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε τὰ κατάλληλα μέτρα καὶ ὅτι ὅλοι οἱ κάτοικοι τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν, ἔχουν στεγασθῆ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές, διότι καὶ μέχρι σήμερον ὑπάρχουν κάτοικοι ποὺ παραμένουν ἄστεγοι. Εἰς τὸ σημείωμα ποὺ ἔδωσα εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, τοῦ ὑπεδείκνυα τὰ σημεῖα τῶν ἀναγκῶν. Πρῶτον, εἰς τὰ χωρία ποὺ κατεστράφησαν ὁλοκληρωτικῶς, ἰδιαιτέρως τῆς περιφερείας Μεγαλοπόλεως, ὑπεδείκνυα τὴν χορήγησιν στεγάστρων, διὰ τὰ ζῶα καὶ ὅλα τὰ καταστραφέντα χωρία καὶ τοὺς ὑπεδείκνυα, ἐπίσης, τὴν ἐπέκτασιν τῶν συσσιτίων. Ἐπίσης, συνιστοῦσα τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν ἐρειπίων, διότι ἐκτὸς τοῦ κινδύνου νὰ θρηνήσωμεν ἀνθρώπινα θύματα, ὑπάρχει καὶ κίνδυνος μολύνσεως, διότι πολλὰ ζῶα ἔχουν ταφῆ ὑπὸ τὰ ἐρείπια. Δευτέρα κατηγορία, εἶναι τὰ χωρία ποὺ ὑπέστησαν τὰ σπίτια ρωγμὰς καὶ κατόπιν τούτου, οἱ κάτοικοι, δὲν παραμένουν εἰς τὰ σπίτια των, διότι φοβοῦνται τὴν κατάρρευσίν των. Ὑπεδείκνυα δέ, ὅτι καὶ εἰς αὐτὰ τὰ χωριὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ σταλοῦν σκηναί. Ἐπίσης, πρέπει νὰ γίνῃ ἀμέσως ἡ διαπίστωσις τῶν φθορῶν καὶ ἡ κατεδάφισις τῶν οἰκημάτων ποὺ ἔχουν πάθει ρωγμάς, διότι ὑπάρχει φόβος νὰ θρηνήσωμεν θύματα, λόγῳ τῆς ἀνωμάλου καταρρεύσεως. Ἐπιβάλλεται ἡ ἄμεσος ἐκκαθάρισις τῶν ἐρειπίων. Καὶ διὰ τὴν ταχεῖαν ἐκκαθάρισιν τῶν ἐρειπίων πρέπει νὰ παραμείνουν εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, τὰ στρατιωτικὰ τμήματα, διὰ νὰ προβοῦν εἰς τὴν ταχεῖαν ἐκκαθάρισιν.

§105Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, ἡ ἀπογραφὴ γίνεται ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας. Μόλις τελειώσῃ ἡ ἀπογραφῆ, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ζημιῶν. Ἡ κατεδάφισις γίνεται, ἀλλὰ εἰς ὡρισμένα χωρία ἡ κατεδάφισις ἐμποδίζεται ἀπὸ τοὺς κατοίκους, διότι ἀναμένουν τὴν ἐξαγγελίαν τῶν μέτρων ἀποκαταστάσεως. Πάντως, ὁ στρατὸς θὰ παραμείνῃ καὶ θὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον τῆς κατεδαφίσεως.

§106Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ δώσετε ἐντολὴν νὰ ἀπογραφοῦν αἱ ζημίαι τῆς περιφερείας Ἀγρινίου καὶ ὡρισμένων χωρίων, ἐπίσης τῶν κοινοτήτων Ματαράγκας, Αἰτωλικοῦ, Γραμματικοῦς καί τινων ἄλλων κοινοτήτων τῆς ἐπαρχίας Μεσολογγίου.

§107Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἐδόθη ἐντολὴ ἀπογραφῆς τῶν ζημιῶν τῶν περιφερειῶν Ἀγρινίου καὶ Μεσολογγίου.

§108Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης, ἐπιβάλλεται ἡ ταχεῖα ἀπογραφὴ τῶν ζημιῶν.

§109Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, γίνεται ταχέως ἡ ἀπογραφὴ τῶν ζημιῶν καὶ ἔδωσα ἐντολὴν ὅπως ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ὑποβληθῇ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀπογραφῆς, διὰ νὰ γνωρίζῃ ἡ Κυβέρνησις τί θὰ κάμῃ.

§110Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐρωτήσω, εἰς τὴν περιφέρειαν Τριφυλλίας, τοὺς κατοίκους, ἐὰν μπαίνουν εἰς τὰ σπίτια των. Μοῦ εἶπαν, ὅτι ἠρώτησαν τοὺς μηχανικούς, οἱ ὁποῖοι τοὺς εἶπαν, ὅτι ἠμποροῦν νὰ μποῦν.

§111Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ἐπεσκέφθην σεισμόπληκτα χωρία μὲ μηχανικοὺς καὶ τυγχάνει νὰ εἶμαι καὶ ἐγὼ μηχανικός, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι οἱ μηχανικοὶ διαβεβαίωναν τοὺς κατοίκους, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης, μποροῦσαν νὰ κατοικήσουν εἰς τὰ σπίτια των, ἐφ’ ὅσον, ὅμως, δὲν θὰ ἐγένετο καὶ ἄλλη σεισμικὴ δόνησις. Πρέπει, ἐπίσης, νὰ ὑπογραμμίσω, ὅτι ὑπῆρχε φοβία τῶν κατοίκων δικαιολογημένη, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, δὲν ἔμπαινον εἰς τὰ σπίτια των.

§112Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης, θέλω νὰ ὑπογραμμίσω τὴν ἄμεσον πρόσθετον οἰκονομικὴν βοήθειαν πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν κατοίκων τῶν χωρίων ποὺ κατεστράφησαν ὁλοσχερῶς, διότι ἔχασαν τὰ πάντα καὶ δὲν ἔχουν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν καθημερινὴν τροφήν. Τέλος, εἶναι τὸ πρόβλημα τῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν χωριῶν ποὺ κατεστράφησαν εἰς ὅλας τὰς περιοχὰς τῆς χώρας. Ἤθελα νὰ ὑπογραμμίσω αὐτὸ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Ἡλιοῦ, ὅτι αἱ καταστροφαὶ καὶ τὰ θύματα, τὰ ὁποῖα θρηνήσαμεν, ὀφείλονται εἰς τὸ ὅτι, εἰς πολλὰ χωριὰ τὰ σπίτια ἤτανε παληὰ καὶ κακοκτισμένα. Συνεπῶς, τώρα, πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μέτρα, ὥστε ἡ ἀνοικοδόμησις τῶν σεισμοπλήκτων χωριῶν νὰ γίνῃ μὲ τὴν τελευταίαν λέξιν τῆς τεχνικῆς διὰ νὰ ἀποφύγωμεν καὶ εἰς τὸ μέλλον νέας ζημίας καὶ νέα θύματα. Ἐπίσης, θὰ ἐπρότεινα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὴν ἀνέγερσιν οἰκισμῶν ἐντὸς τῶν μεγάλων πόλεων. Πολλὰ χωριὰ εἶναι ἀπομεμακρυσμένα ἀπὸ τὰς μεγάλας πόλεις. Πρέπει νὰ ἀνοικοδομηθοῦν εὐρύτεροι οἰκισμοὶ διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ εὐχερῶς διὰ τῆς ἑνώσεως τῶν χωριῶν τὸ συγκοινωνιακὸν πρόβλημα, ἡ ὕδρευσις, ὁ φωτισμὸς καὶ τὰ ἀρδευτικὰ ἔργα. Θὰ μποροῦσε, λοιπόν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῶν σεισμῶν, νὰ πραγματοποιηθῇ κἄποια ἕνωσις τῶν χωριῶν εἰς τὸν αὐτὸν οἰκισμόν. Βέβαια, ὑπάρχει διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος αὐτοῦ, ἡ ἀντίδρασις τῶν χωρικῶν, οἱ ὁποῖοι συνδεδεμένοι μὲ τὰ χωριά των, φυσικὸν εἶναι νὰ ἀντιδράσουν νὰ μεταφερθοῦν εἰς ἄλλον τόπον. Νομίζω, ὅτι μὲ αὐτὴν τὴν βάσιν, θὰ πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ ὁριστικὴ ἀνοικοδόμησις τῶν καταστραφέντων χωρίων.

§113Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, κ. Πρόεδρε, ποὺ ἐθίγη τὸ πρόβλημα τῆς ἑνώσεως τῶν μικροτέρων χωρίων, εἰς μεγαλυτέρους συνοικισμούς, ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς πρότασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι, νομίζω, ἀπαραίτητον νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν δημιουργίαν κωμοπόλεων, διὰ τῆς ἑνώσεως μικροτέρων χωρίων καὶ θεωρῶ ἐπάναγκες διὰ τὸν σκοπὸν τοῦτον, νὰ ἀποταθῶμεν πρὸς μεγάλους τεχνικοὺς οἴκους τοῦ ἐξωτερικοῦ, τοὺς ὁποίους νὰ πληρώσωμεν μὲ ἀνταλλαγὴν καπνῶν καὶ ἄλλων ἀγροτικῶν προϊόντων. Οὕτω, πως καὶ τὸ λιμνάζον θέμα τῆς ἐξαγωγῆς τῶν καπνῶν καὶ τῶν ἄλλων προϊόντων μας θὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ εἰς τὴν ταχυτέραν ἀποκατάστασιν τῶν πληγέντων περιοχῶν θὰ προχωρήσωμεν. Ἔτσι, νομίζω, πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ στεγαστικόν μας πρόβλημα καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων.

§114Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης, κ. Ὑπουργέ, θὰ πρέπει νὰ μελετήσετε καὶ τὸ θέμα τῆς ἀναστολῆς τῶν χρεῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἢ οἱονδήποτε ἄλλον πιστωτικὸν ὀργανισμόν, ἀκόμη δὲ καὶ τῆς παροχῆς νέων δανείων, διὰ νὰ δυνηθοῦν οἱ πληγέντες νὰ συνεχίσουν τὰς καλλιεργείας των. Πληροφοροῦμαι, ἀκόμη, ὅτι εἰς τὸ χωρίον Ζευγολατιό, κατεστράφη ἡ παραγωγὴ ἐκ πάγου κατὰ ποσοστὸν 70–80%. Θὰ πρέπει, κ. Ὑπουργέ, καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτήν, νὰ λάβετε ἰδιαιτέραν πρόνοιαν, διότι εἶναι ἀνάγκη οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ἐπανακτήσουν τὸ θάρρος των, διὰ νὰ ἐπιδοθοῦν εἰς τὰ καθημερινά των ἔργα. Θὰ πρέπει ὅλοι οἱ πληγέντες νὰ ἔχουν τὴν πεποίθησιν, ὅτι δὲν εὑρίσκονται μακρὰν ἢ ἔξω τῆς κοινωνικῆς προστασίας.

§115Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Θὰ ἦτο κατώτερον τῆς ἀποστολῆς ὅλων ἡμῶν, ἐὰν ἐπεδιώκαμεν τὴν κομματικὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς τελευταίας θεομηνίας, ὅπως καὶ πάσης ἄλλης θεομηνίας. Ἐὰν ἐπικρίνωμεν τὴν Κυβέρνησιν, τὸ κάμνομεν διὰ νὰ τὴν βοηθήσωμεν εἰς τὸ ἔργον της, τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ἀναγκῶν τῶν σεισμοπλήκτων. Ὅσοι ἀντιμετωπίσαμεν ὁλοκληρωτικὰς καταστροφάς, γνωρίζομεν τὰς δυσκολίας καὶ τὰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει τὸ Κράτος. Παρὰ ταῦτα, ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ πρέπει νὰ αἰσθάνεται ἱκανοποιημένη διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν πρώτων ἀναγκῶν τῶν πληγέντων, ἐκ τῶν σεισμῶν. Ὅπως γνωρίζομεν, τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας, ἔχει τὴν ἁρμοδιότητα καὶ τὴν ἐποπτείαν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν κατὰ τὰς πρώτας 6 ἡμέρας ἀπὸ τοῦ χρόνου τῆς καταστροφῆς. Μετὰ ταῦτα, καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ πληγεῖσα περιφέρεια κριθῇ, ὅτι εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν ἀνάγκης, τὴν διοίκησιν καὶ τὴν εὐθύνην τὴν ἔχει ὁ στρατός. Πληροφορούμεθα, ὅτι εἰς τὴν Μεσσηνίαν ὑπάρχουν 698 κατεδαφιστέαι οἰκίαι καὶ ἐκπλήττομαι, διότι μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς, αἱ οἰκίαι αὐταί, δὲν κατεδαφίσθησαν, μὲ κίνδυνον νὰ θρηνήσωμεν ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου, νέα θύματα, ἐὰν τυχὸν ἤθελον ἐπαναληφθῇ αἱ σεισμικαὶ δονήσεις. Ἡ πρόληψις νέων κινδύνων ἀπαιτεῖ ὅπως τὸ Κράτος ἐπιληφθῇ ταχέως τῆς κατεδαφίσεως τῶν ἑτοιμορρόπων οἰκιῶν. Λυποῦμαι, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε, δὲν ἤκουσα, ὅτι στρατιωτικαὶ μονάδες καὶ μηχανικὸν ἐγκατεστάθησαν εἰς τὰς πληγείσας περιοχὰς διὰ τὴν κατεδάφισιν τῶν ἑτοιμορρόπων οἰκιῶν.

§116Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Γνωρίζω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἀπὸ προχθὲς ἐγκατεστάθη εἰς τὸ Ζευγολατιὸ τμῆμα μηχανικοῦ διὰ τὴν κατεδάφισιν τῶν ἑτοιμορρόπων οἰκιῶν.

§117Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Εἰς ἄλλας περιπτώσεις, ὁμοίων καταστροφῶν, τὸ μηχανικὸν τοῦ στρατοῦ, ἐπελαμβάνετο ἀμέσως τῆς κατεδαφίσεως τῶν ἑτοιμορρόπων οἰκιῶν καὶ τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν ἐρειπίων, διότι ὑπάρχει κίνδυνος ἀσθενειῶν ἐκ τῆς ἀποσυνθέσεως τῶν καταπλακωθέντων ὑπὸ τῶν οἰκιῶν ζώων.

§118Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Εἰς τὰς νήσους, ὁ στρατός, πράγματι, ἐπελήφθη ἀμέσως τῆς κατεδαφίσεως τῶν ἑτοιμορόπων οἰκιῶν καὶ τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν ἐρειπίων. Εἰς τὴν Πελοπόννησον, ὅμως, δι’ αὐτὸ τὸ ἔργον ἀντιμετωπίζομεν τὴν ἀντίδρασιν τῶν χωρικῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐννοοῦν νὰ ἐπιτρέψουν τὴν κατεδάφισιν τῶν ἑτοιμορρόπων οἰκιῶν των, πρὶν λάβουν γνῶσιν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ τὸ Κράτος ὑπὲρ αὐτῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅπου ὑπάρχει κίνδυνος τὸ μηχανικὸν σπεύδει καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον κίνδυνος νὰ ἔχωμεν θύματα ἐκ πτώσεων ἑτοιμορρόπων οἰκιῶν.

§119Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εὑρέθην εἰς τὸν τόπον τῶν καταστροφῶν, ὅταν ἔλαβον χώραν οἱ σεισμοὶ καὶ γνωρίζω τὴν ψυχολογίαν τῶν παθόντων. Ὅλοι οἱ κάτοικοι φοβοῦνται τὴν ἐπανάληψιν νέων σεισμικῶν δονήσεων καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου, δὲν εὑρίσκουν τὴν ἀπαιτουμένην ἠρεμίαν διὰ νὰ ἐπιδοθοῦν εἰς τὰ καθημερινά των ἔργα. Θὰ πρέπει, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἔχει εὐθύνην πρὸς τοῦτο, νὰ προλάβῃ νέα θύματα, κατεδαφίζουσα τὰς ἑτοιμορρόπους οἰκίας. Δυστυχῶς, κ. Ὑπουργέ, καὶ ὑμεῖς καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, παρεσύρθητε καὶ ἀπεδώσατε εἰς ἡμᾶς κἄποιαν πρόθεσιν δημαγωγίας καὶ κομματικῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς θεομηνίας αὐτῆς. Μακρὰν ἀπὸ ἡμᾶς πᾶσα τοιαύτη σκέψις. Ὅλοι κατεχόμεθα ἀπὸ τὸ αἴσθημα συμπαθείας πρὸς τοὺς πληγέντας καὶ ὅλοι πρόθεσιν ἔχομεν νὰ συμπαρασταθῶμεν εἰς τὸν πόνον των καὶ νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πληγέντων. Δὲν θὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τὸ τί ἐπράξαμεν ἡμεῖς, εἰς παρομοίας περιπτώσεις, παρὰ μόνον, ἐὰν προκληθῶ. Ἐκάναμεν, κ.κ. βουλευταί, ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ. Ἀπορῶ, μάλιστα, διότι δὲν βλέπω πραγματοποιούμενον ἓν στεγαστικὸν πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς εἴχομεν ἀρχίσει. Ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1962 εἶχε προγραματισθῆ ἡ ἀποκατάστασις τῶν καταστραφέντων ἐκ κατολισθήσεως χωρίων τῆς Εὐρυτανίας καὶ εἶχον προϋπολογισθῆ, διὰ τὸν σκοπὸν τοῦτον, 45–50 ἑκατομ. Παρὰ ταῦτα, οὐδὲν βλέπομεν μέχρι σήμερον νὰ ἔχῃ συντελεσθῇ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν χωρίων τούτων. Εἶχε γίνει ἕνα πρόγραμμα καὶ μάλιστα, ἐγένοντο καὶ σχεδιαγράμματα καὶ εἶχον παρὰ γεωλόγων ἐπιλεγῆ καὶ εἰδικοὶ τύποι οἰκιῶν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1962 καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἔτος 1965 καὶ ἀκόμη τίποτε δὲν ἔγινε πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν.

§120Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Ἐπὶ ὅλων τῶν τεθέντων ἐρωτημάτων, θὰ ἀπαντήσω ἀργότερον. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ, ὅμως, ὁ κ. συνάδελφος, νὰ εἴπω τώρα δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ ἑξῆς θέματος. Δυστυχῶς, αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου, ἀντιμετωπίζουν τὸ ἑξῆς δύσκολον πρόβλημα, Καὶ ἐκεῖνοι ἐκ τῶν κατοίκων ποὺ πρόκειται νὰ μεταφερθοῦν εἰς ἄλλο χωρίον καὶ ἐκεῖνοι ποὺ θὰ ἀποδεχθοῦν τοὺς νέους κατοίκους, ἀντιδροῦν εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς δημιουργίας μεγαλυτέρων συνοικισμῶν καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου συναντῶμεν μεγάλας δυσχερείας εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν πληγέντων ἐκ κατολισθήσεως. Κάμω ἔκκλησιν πρὸς ὅλους τοὺς συναδέλφους, νὰ καθοδηγήσουν τοὺς ἐνδιαφερομένους, νὰ δεχθοῦν τὰς συστάσεις τῶν ἀρχῶν καὶ νὰ συμορφώνωνται πρὸς τὰς ὑποδείξεις τῆς ὑπηρεσίας. Τὸ λέγω αὐτό, διὰ νὰ δημιουργηθῇ ἓν εὐνοϊκὸν κλῖμα διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀποκατάστασις τῶν πληγέντων ἐκ κατολισθήσεων.

§121Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Ἀκόμη, κ.κ. βουλευταί, ἀπὸ τῶν ἡμερῶν μας, εἶχε προγραμματισθῆ ἡ ἀποκατάστασις τῶν προσφύγων. Εἶχε προγραμματισθῆ νὰ κατασκευασθοῦν 3.500 κατοικίαι διὰ τὴν ὁλοκληρωτικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προσφυγικοῦ προβλήματος τῶν παραπηγματούχων. Ἀκόμη, εἶχον προγραματισθῆ 150 ἑκ. δραχμῶν, διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἀγροτικῶν οἰκιῶν. Διότι, ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι αἱ ἀγροτικαὶ οἰκίαι εἶναι ἀπαράδεκτοι ἀπὸ ἀπόψεως ὑγιεινῆς καὶ ἀντοχῆς των εἰς σεισμικὰς δονήσεις. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας, λοιπόν, εἴχομεν προγραμματίσει, διὰ τοὺς σκοποὺς αὐτούς, 850 ἑκ. καὶ μάλιστα δὲν εἶχεν ἁπλῶς γίνει ἓν πρόγραμμα, ἀλλ’ εἴχομεν προχωρήσει καὶ εἰς ἀπογραφὴν καὶ εἰς σχέδια καὶ εἰς μελέτας καὶ γενικῶς εἴχομεν προχωρήσει εἰς ἓν ὁλοκληρωμένον στεγαστικὸν πρόγραμμα διὰ νομοσχεδίου εἰδικοῦ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀναμφισβητήτως, γνωρίζω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον εἶχε μίαν περιπέτειαν. Δὲν εἶχε μόνιμον Ὑπουργόν. Σήμερα, ὅμως, θὰ πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν μόνιμον λύσιν τοῦ στεγαστικοῦ προβλήματος.

§122Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Γνωρίζετε τὰς ἀντιδράσεις καὶ τὰς δυσχερείας, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν προγραμμάτων τῶν στεγαστικῶν. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι τὸ πρόγραμμα τῆς στεγάσεως τῶν παραπηγματούχων, συνεχίζεται. Ἔγινε προκήρυξις διὰ τὴν περιοχὴν Δουργουτίου καὶ προχωροῦμεν εἰς τὴν περιοχὴν Ταύρου. Πιστεύω, ἐντὸς τοῦ Μαΐου νὰ ἠμποροῦμε νὰ θέσωμεν εἰς ἐφαρμογὴν τὸ πρόγραμμα ἀνοικοδομήσεως τῆς Δραπετσώνας. Ἔχετε πεῖραν τῶν δυσχερειῶν ἐκεῖ...

§123Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Σᾶς ἐβοηθήσαμε, διότι ἐνομοθετήσαμε.

§124Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Τὰς ἀντιδράσεις τὰς γνωρίζετε. Ἔπρεπε νὰ περάσῃ πολὺς χρόνος, νὰ καταβληθῇ προσπάθεια ὅπως πεισθοῦν οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς αὐτῆς, διὰ νὰ δεχθοῦν τὸ σύστημα αὐτό, τὸ ὁποῖον προτείνουν αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι καὶ τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται ἀπὸ τὴν στενότητα τοῦ χώρου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἐκεῖ θὰ προχωρήσωμεν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς Θεσσαλονίκης καὶ αὐτὸ ἔχει δρομολογηθῆ καὶ προχωρεῖ. Ὑπῆρξαν ἀντιδράσεις, τὰς ὁποίας προσπαθοῦμε σιγὰ–σιγὰ νὰ ἐξουδετερώσωμε, ὥστε νὰ προχωρήσωμε μὲ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ, χωρὶς νὰ χρησιμοποιήσωμε τὴν ἀστυνομίαν, διότι νομίζομεν, ὅτι ἡ μέθοδος αὐτὴ εἶναι καλυτέρα. Λοιπόν, δὲν ἐσταματήσαμεν, ἀλλὰ προχωροῦμεν.

§125Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Οἱ παραπηγματοῦχοι τῆς Θεσσαλονίκης θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποκατασταθοῦν.

§126Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ἔχετε διατελέσει ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν Ὑπουργός, θὰ ἠδύνασθο νὰ μᾶς εἴπητε, πῶς ἡ Ὑπηρεσία τῶν Ὑπουργείων Κοιν. Προνοίας καὶ Ὑγιεινῆς ἀντιμετωπίζουν συνήθως τὰς ἐκτάκτους αὐτὰς ἀνάγκας καὶ τί προσφέρουν εἰς τοὺς παθόντας.

§127Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Ἡ ὑπηρεσία αὕτη τῶν Ὑπουργείων Κοιν. Προνοίας καὶ Ὑγιεινῆς εἰς τοιαύτας περιπτώσεις ἀντιμετωπίζει θέμα χορηγήσεως τροφίμων, φαρμάκων, σκηνῶν καὶ γενικῶς εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπίσης θὰ ἔπρεπε νὰ συσταθῇ ὅπως αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου ἀντιμετωπίζουν μὲ εὐρύτερον πνεῦμα τὴν ἐκτίμησιν τῶν ζημιῶν, διότι ὡς γνωστόν, αἱ ὑπηρεσίαι αὗται προβαίνουν μὲ κἄποιαν αὐστηρότητα εἰς τὰς ἐκτιμήσεις των. Ἐπίσης, νομίζω, ὅτι καὶ ὠφέλειαν θὰ ἔχῃ τὸ Δημόσιον καὶ οἰκονομία θὰ γίνῃ ἐάν, ἀντὶ τῆς ἐνισχύσεως δι’ ἐπισκευὰς μὲ 10–20 χιλ. δραχ., προβαίνῃ τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὴν κατεδάφισιν τῶν οἰκιῶν μὲ μεγάλας ζημίας καὶ χορηγῇ πλήρη οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν διὰ νὰ οἰκοδομηθοῦν ὅλαι αἱ κατοικίαι ἐπὶ νέων ἀντισεισμικῶν βάσεων διὰ νὰ μὴ θρηνήσωμεν πλέον νέα θύματα εἰς μελλοντικοὺς σεισμούς. Νομίζω, ἐκ πείρας πάντοτε, ὅτι ταλαιπωρεῖται ὁ κόσμος περισσότερον, ἀπὸ ὅ,τι πρέπει διὰ τὴν ὑποβολὴν ἐνστάσεων. Θὰ ἔπρεπε διὰ τοῦτο αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι νὰ εἶναι περισσότερον ἐπηνδρωμέναι, ὥστε νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ ἐκτίμησις τῶν ζημιῶν. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ Μεσσηνία εἶχε τὸ ἀτύχημα νὰ πληγῇ κατ’ ἐπανάληψιν ἀπὸ σεισμούς. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον θὰ παρεκάλουν ὅπως οἱ σεισμοπαθεῖς μας ἐνισχυθοῦν συντόμως. Θὰ πρέπει νὰ προσέξωμεν νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ ὅ,τι ἐγένετο μὲ τοὺς παλαιοὺς σεισμοπαθεῖς, εἰς τοὺς ὁποίους παρ’ ὅλον, ὅτι ἔχουν χορηγηθῆ ἀπὸ τὸ Δημόσιον 3 ἑκατομμύρια δρχ. ἀπὸ τὸ 1963, ἐν τούτοις τὰ χρήματα αὐτὰ δὲν ἀπερροφήθησαν ἀκόμη. Θὰ ἤθελα αὐτὸ νὰ τὸ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας. Κύριοι βουλευταί, ἀναμφισβήτητα ἡ συμμετοχὴ ὅλων μας εἶναι συγκινητική. Ἔστω καὶ συμβολικῶς καὶ λόγῳ τῶν ἐπικειμένων ἑορτῶν τοῦ Πάσχα θὰ πρέπει καὶ ἡμεῖς, ὡς Βουλή, νὰ συμμετάσχωμεν εἰς τὴν οἰκονομικὴν βοήθειαν τῶν παθόντων. Ἡ συμμετοχή μας αὕτη θὰ ἔχῃ δι’ αὐτοὺς μίαν ἠθικὴν ἱκανοποίησιν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς θὰ ἠδύνατο νὰ καθορίσῃ μίαν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἀπὸ τὸ δῶρον τοῦ Πάσχα θὰ λάβῃ ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς ἕνα ποσόν. Ἕνα ἄλλο θέμα θέλω νὰ τονίσω, κ. Ὑπουργέ. Τὸ νὰ μὴ δίδεται καμμία ἐπὶ πλέον βοήθεια εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, ποὺ ἔχασαν ὅλα τὰ ὑπάρχοντά τους, κατὰ τοὺς σεισμούς, δὲν εἶναι σωστὸν καὶ δίκαιον. Ὅπου ἔχασαν ὅλα τὰ ὑπάρχοντά των εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ μείνουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ μόνον μὲ τὰ ἐφόδια ποὺ ἔδωσε τὸ Ὑπουργεῖον. Καὶ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωμεν, κ. βουλευταί, πόσα εἶναι αὐτὰ τὰ ἐφόδια καὶ τὶ ἀνάγκας δύνανται νὰ καλύψουν. Περαίνων, τονίζω, ὅτι εἴμεθα καὶ ἡμεῖς, ὡς παράταξις, ἀποφασισμένοι νὰ συμβάλωμεν ἀποτελεσματικῶς, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πλῆρες στεγαστικὸν σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου, θὰ ρυθμίζεται ὁριστικῶς καὶ ριζικῶς τὸ θέμα τῶν σεισμοπαθῶν μας εἰς ὅλας τὰς ἀγροτικὰς περιοχάς.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ἄρχος, ἔχει τὸν λόγον.

§129Δ. ΑΡΧΟΣ. Θὰ ἤθελα, κ. Πρόεδρε, νὰ δώσω μερικὰς πληροφορίας πρὸς τὸ Σῶμα, ἀπὸ αὐτάς, τὰς ὁποίας ἔχω ἀπὸ τὴν ἐπίσκεψίν μου εἰς τὴν πληγεῖσαν ἐκ τῶν σεισμῶν ἐπαρχίαν τῆς Μεγαλοπόλεως. Ἔφθασα εἰς τὴν Μεγαλόπολιν τὴν ἡμέραν τῶν σεισμῶν καὶ ἐπεσκέφθην ὅλα σχεδὸν τὰ χωρία τὰ πληγέντα ἐκ τῶν σεισμῶν. Παρακαλῶ τοὺς κ.κ. συναδέλφους νὰ βεβαιωθοῦν, ὅτι ὁ κρατικὸς μηχανισμός, ὅπως ἐγὼ τοὐλάχιστον διεπίστωσα, ἐκινήθη μὲ ταχύτητα συντονισμένην καὶ ἀποτελεσματικωτάτην διὰ τὴν παροχὴν βοηθείας καὶ συμπαραστάσεως εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν πρώτων των ἀναγκῶν. Οἱ τραυματίαι μετὰ τὴν ἐπιτόπιον παροχὴν βοηθείας μετεφέρθησαν εἰς τὸ Παναρκαδικὸν Νοσοκομεῖον ὅπου καὶ ἐνοσηλεύθησαν. Τὰ μαθητικὰ συσσίτια ἤρχισαν ἀπὸ τῆς δευτέρας ἡμέρας νὰ λειτουργοῦν. Στρατιωτικὰ τμήματα ἦσαν παρόντα καὶ προέβαινον εἰς ἐκκαθάρισιν τῶν ἐρειπίων. Ἀλλὰ καὶ τὰ ἐφόδια ἔφθασαν ἐγκαίρως. Καὶ διενεμήθησαν, κ. συνάδελφοι, εἰς τοὺς σεισμοπαθεῖς καὶ σκηναὶ καὶ κουβέρτες καὶ τρόφιμα καὶ ἄρτος. Δὲν θὰ λησμονήσω μὲ πόσην συγκίνησιν οἱ κάτοικοι τῶν τελείως καταστραφέντων χωρίων τῆς Μεγαλοπόλεως, δηλαδὴ τοῦ Χωρεμίου, τῆς Ἀπιδίτσας, Καλυβίων καὶ Κυπαρισσίων κατὰ τὴν ἐπίσκεψίν μου, μοῦ ἐξέφρασαν τὰς εὐχαριστίας καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ μὲ παρεκάλεσαν νὰ διαβιβάσω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν εὐγνωμοσύνην των διὰ τὴν ἄμεσον καὶ ἀποτελεσματικὴν συμπαράστασίν της. Τὸ αὐτὸ διεπίστωσα καὶ εἰς τὰ ἄλλα χωρία, τὰ ὁποῖα ἐπεσκέφθην καὶ τὰ ὁποῖα παρουσιάζουν ὀλιγωτέρας ζημίας. Ἐκφράζω καὶ ἐγὼ ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Νομοῦ Ἀρκαδίας τὰς εὐχαριστίας μου καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους Ὑπουργοὺς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, Ὑγιεινῆς καὶ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καὶ γενικῶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἄμεσον καὶ ἀποτελεσματικὴν συμπαράστασιν, τὴν ὁποίαν παρέσχον εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους. Βεβαίως, ὑπάρχει καὶ παραμένει τὸ θέμα τῆς ὁριστικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπαθῶν κυρίως ἀπὸ ἀπόψεως στεγάσεως. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ μὲ σοβαρότητα βάσει προγραμματισμοῦ, ἀλλὰ καὶ μὲ ταχύτητα, ὥστε νὰ ἔχουν ἀποκατασταθῇ πρὸ τῆς ἐπελεύσεως τοῦ χειμῶνος. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ εἰς τὸ θέμα αὐτό, ἡ Κυβέρνησις θὰ πράξῃ εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκον της.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Παπαηλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§131Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμῶ καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ—τὸ αἰσθάνομαι ἄλλωστε ὡς ἀνάγκη— νὰ ἐκφράσω τὰ αἰσθήματά μου συμπαθείας πρὸς τοὺς κατοίκους τῶν πληγεισῶν ἐκ τῶν σεισμῶν περιοχῶν. Δὲν ἀμφιβάλλω δέ, μετὰ ἀπὸ ὅσα ἠκούσθησαν ἐδῶ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Παρασκευῆς καὶ σήμερον, ὅτι ὅλοι θὰ κατέχωνται ἀπὸ τὰ ἴδια αἰσθήματα ἀγάπης πρὸς τοὺς πληγέντας συνανθρώπους μας. Καὶ ὅλοι, ἀνεξαρτήτως κομματικῆς τοποθετήσεως, θέλω νὰ πιστεύω θὰ ἴδωμεν μὲ τὰ ἴδια μάτια, μὲ τὴν ἰδίαν ψυχὴν καὶ καρδίαν, μὲ τὴν ἰδίαν συνείδησιν τὸ θέμα, καὶ ὄχι μὲ ὁμιλίας καὶ λόγια, ἀφοῦ ἄλλωστε τὸ θέμα εἶναι σαφές. Ἐθνικόν, ὡς ὀρθῶς ἐχαρακτηρίσθη, κατὰ τὴν προηγηθεῖσαν συνεδρίασιν. Θὰ σᾶς διηγηθῶ, δι’ ὀλίγων καὶ ξηρῶς, χωρὶς ἐξάρσεις καὶ σχήματα λόγου, τὰς ἐντυπώσεις μου, ποὺ ἀπεκόμισα, ἀπὸ ἐπιτόπιον ἐπίσκεψίν μου, μετ’ ἄλλων συναδέλφων, εἰς τὰς πληγείσας περιοχὰς τοῦ Νομοῦ Ἀρκαδίας καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὰ τμήματα ἐκεῖνα τῶν δύο ἐπαρχιῶν (τῆς Μεγαλοπόλεως καὶ Γορτυνίας), τὰ ὁποῖα ἐπλήγησαν κατ’ ἐξοχὴν καὶ καιρίως. Ὅπως γνωρίζετε, κ. βουλευταί, τὴν πρωΐαν τῆς προπαρελθούσης Δευτέρας, 5ης τρέχοντος, ἰσχυραὶ σεισμικαὶ δονήσεις ἐπέφερον τεραστίας καταστροφὰς εἰς οἰκίας, ὑλικὰ ἀγαθὰ καὶ ἀνθρωπίνας ὑπάρξεις, εἰς Ἀρκαδίαν, 16 εἶναι ὁ ἀπολογισμὸς τῶν νεκρῶν τῆς πρώτης ἡμέρας καὶ ἀρκεταὶ δεκάδες τραυματιῶν εἰς τὸ Νοσοκομεῖον Τριπόλεως. 4 εἶναι τὰ κατερειπωθέντα χωρία. Ὠνομάζοντο ἄλλοτε Χωρέμι, Κυπαρίσσια, Ἀπιδίτσα καὶ Καλύβια. Τὰ χωρία αὐτὰ δὲν ὑπάρχουν πλέον. Οἱ κάτοικοί των, ἀγρόται κατὰ τὸ σύνολον, πτωχοὶ καὶ νομοταγεῖς, ἀπὸ τῆς προπαρελθούσης Δευτέρας εὑρίσκονται εἰς τὸ ὕπαιθρον, ἐν ἀπελπισίᾳ, ἀγωνίᾳ καὶ πανικῷ. Τοὺς ἐπεσκέφθη ἐκ τῶν πρώτων ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεύς. Ἡ παρουσία του, καθὼς καὶ τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου, τοῦ Νομάρχου καὶ τῶν λοιπῶν ὑπηρεσιῶν, τοὺς ἐνεψύχωσε καὶ τοὺς ἐνεθάρρυνε, τῷ ὄντι. Ἐξ οὗ καὶ τὸ θάρρος των— σχετικόν, βεβαίως— ἡ ἀλληλεγγύη των καὶ ἡ αὐτοθυσία των, ἐν πολλοῖς. Αὐτὰ ἀφ’ ἑνός. Ἀφ’ ἑτέρου, οἱ ἄνθρωποι εὑρίσκονται εἰς τὸ ὕπαιθρον ἀτενίζοντες τὰ σπίτια των, τὰ ὑπάρχοντά των, τὰ ζῶα των καὶ τὸ νοικοκυριό τους, πράγματα ποὺ ἀποτελοῦν κόπον, μόχθον, ἱδρῶτα καὶ αἷμα πολλῶν ἐτῶν, εἰς σωροὺς ἐρειπίων κατακείμενα. Καί, ἐκτὸς αὐτῶν, εἰς τὰ χωρία αὐτὰ ἀντελήφθημεν καὶ ἐγίναμε δέκται τοῦ πόνου τῶν πληγέντων, οἱ ὁποῖοι ἔθαψαν καὶ τοὺς νεκρούς των, τὰ θύματα τῆς τραγωδίας αὐτῆς. Ἀντελήφθημεν τὴν ἀπελπισίαν των, διότι ἡ μανία καὶ ἡ ὀργὴ τοῦ Ἐγκελάδου οὐδὲν τοὺς ἄφησε. Καθ’ ἣν ὥραν ἐφθάναμεν εἰς τὸ χωρίον Καλύβια, 10 φέρετρα κατήρχοντο ὑπὸ τὴν γῆν καὶ ἕτερα 2 εἰς Ἀπιδίτσαν ἀνέμενον τὸ ἴδιο. Ἦτο τραγικὸν τὸ θέαμα. Ὅμως, τὸ ὑπέμειναν οἱ κάτοικοι, μὲ καρτερίαν καὶ ὑπομονήν, ὅπως μὲ καρτερίαν καὶ ὑπομονὴν ὑπομένουν καὶ ἀντιπαρέρχονται τάς, κατὰ καιροὺς κρίσεις καὶ ἀντιξοότητας. Εἶναι ἡ μοῖρα αὐτῶν, ποὺ ζοῦν στὰ χωριά. Εἰς τὰ 4, ὡς ἀνωτέρω, καταστραφέντα χωρία, εἶχε φθάσει ἐγκαίρως ἡ πρώτη βοήθεια τοῦ στρατοῦ, εἰς σκηνάς, ὄχι ἐπαρκεῖς, καὶ τρόφιμα. Ἦτο ἡ βοήθεια ἀνεπαρκής. Καὶ εἶναι τοῦτο ἑπόμενον, διότι μόλις ἀπὸ 24ώρου εἶχεν ἐπισυμβῆ ὁ ὄλεθρος, τοῦτο, ἡ ἀνεπάρκεια δηλαδή, ἀνεγνωρίσθη καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν Προνοίας, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἀναζητεῖ σκηνὰς καὶ δὲν εὑρίσκει. Ὤφειλεν ὅμως, νὰ ἔχῃ ἀποθέματα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅπως ἐγένετο τοῦτο, κατὰ τὸ παρελθόν, πάντοτε.

§132Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Λόγῳ ἐλλείψεως ὁδῶν προσπελάσεως.

§133Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ἀλλὰ δέον νὰ ἐπισημανθῇ, ὅτι αἱ προξενηθεῖσαι ζημίαι δὲν ἦσαν μόνον εἰς τὰ χωρία αὐτά, τὰ ὁλικῶς καταστραφέντα. Εἰς πολλὰ ἀτυχῶς, ἄλλα, ὑπάρχουν σοβαρώταται ζημίαι ὑλικαὶ καὶ πρέπει καὶ ἐκεῖ νὰ στραφῇ ἡ στοργὴ καὶ τὸ ἐνδιαφέρον ὅλων. Π.χ., εἰς τὴν πόλιν τῆς Μεγαλοπόλεως, αἱ οἰκίαι, κατὰ τὰ ¾ κατέστησαν ἀκατοίκητοι. Ἐκτὸς τῶν καταστραφεισῶν οἰκιῶν, ἐκ τοῦ σεισμοῦ, καθίσταται λίαν προβληματικὴ ἡ ἀντοχὴ καὶ ἡ χρῆσις τῶν ἄλλων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀντέχουν εἰς νεωτέραν, ὅπερ ἀπεύχομαι, ἐπανάληψιν σεισμοῦ, ἔστω καὶ μικρᾶς ἐντάσεως. Ἔχω κατάστασιν ἀκριβῆ, ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ τῶν χωρίων, ὅπου συνέβησαν αἱ ζημίαι, δηλαδὴ αἱ καταρρεύσεις, τὰ ἑτοιμόρροπα καὶ αἱ σοβαραὶ ρωγμαί. Οὕτω:

Βεβαίως, ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ κ.κ. Ὑπουργοί, θὰ ἔχουν ἀκριβεῖς καταστάσεις τῶν ἐπενεχθεισῶν ζημιῶν. Ἡ κατάθεσις αὐτὴ τοῦ ἀνωτέρω πίνακος, ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ διαφορὰν ἀπὸ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν, ἔχει τὴν ἔννοιαν ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ μία ἀντιπαραβολή, διὰ τὴν ταχεῖαν καὶ πρέπουσαν λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων. Καὶ ἐπιπροσθέτως: Ἐκτὸς τῆς καθυστερήσεως καὶ ἀνυπαρξίας τῶν σκηνῶν, δὲν ἔφθασεν ἐγκαίρως ἐπαρκὴς βοήθεια καὶ εἰς τροφάς, πρὸς τοὺς πληγέντας. Παρεδέχθη καὶ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς Προνοίας, μὲ τὸ λεχθέν, ὅτι θὰ στείλῃ ἑτέρας 3.000 μερίδας τροφῆς, ἐκτὸς τῶν 3.000 αἱ ὁποῖαι ἐστάλησαν. Παρεδέχθη ἄρα, ἐμμέσως, πλὴν σαφῶς ὅτι αἱ σταλεῖσαι ἐνισχύσεις, ἀρχικῶς, εἰς τρόφιμα, ἦσαν ἀνεπαρκεῖς. Αὐτὸ σημαίνει, τὸ ὅτι θὰ σταλοῦν ἕτεραι 3.000 μερίδες τροφῆς, ἐν συνεχείᾳ τῶν πρώτων. Συμπερασματικῶς, κ.κ. συνάδελφοι, 580 οἰκίαι κατεστράφησαν, 1.200 οἰκίαι εἶναι ἐπικίνδυνοι, 920 οἰκίαι ὑπέστησαν ρωγμὰς σοβαράς, ὁ ἀριθμὸς τῶν ὁποίων ἀναμένεται, ὅτι θὰ αὐξηθῇ. Αἱ ζημίαι εἰς σχολικὰ κτίρια, δύνανται νὰ συνοψισθοῦν εἰς τοὺς ἀκολούθους ἀριθμούς. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεγαλοπόλεως, 28, εἰς τὴν ἐπαρχίαν Γορτυνίας 13, περιλαμβάνονται εἰς πίνακα, τὸν ὁποῖον ἔχω ὀνομαστικῶς. Βλάβαι, ἐπίσης, ἐπροξενήθησαν εἰς τὸ σχολεῖον, τὸ γυμνάσιον καὶ τὴν βιβλιοθήκην Δημητσάνης. Εἰς τὸν πίνακα, τὸν ὁποῖον κατέθεσα, διὰ νὰ περιληφθῇ εἰς τὰ πρακτικά, δὲν περιλαμβάνονται, φυσικά, τὰ ὁλοκληρωτικῶς καταστραφέντα, ὡς προανέφερα, τέσσαρα χωρία, διότι αὐτὰ δὲν ὑπάρχουν πλέον. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἀπὸ τῶν πρώτων ὡρῶν, ὡς καὶ προηγουμένως εἶπον, ἔσπευσαν πρὸς βοήθειαν τῶν πληγεισῶν περιοχῶν μονάδες τοῦ στρατοῦ. Δὲν ἦτο, ὅμως, δυνατόν, διὰ τῶν ἀποσταλέντων μέσων, νὰ ὑπάρξῃ πλήρης ἀντιμετώπισις τοῦ ζητήματος καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι τὰ μέτρα ἦσαν καὶ ἀτελῆ καὶ πρόσκαιρα. Οἱ κάτοικοι παραμένουν ἀκόμη εἰς τὸ ὕπαιθρον, ἐκτεθειμένοι εἰς τὰς καιρικὰς συνθήκας. Καὶ τοῦτο εἶναι ὁ βασικὸς λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ζητοῦν, ὅλοι, ἀπὸ μίαν σκηνὴν τῶν 8 τετραγωνικῶν μέτρων. Τὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα τῶν κατοίκων τῶν πληγεισῶν περιοχῶν εὑρίσκονται καὶ αὐτὰ εἰς τὸ ὕπαιθρον, ἐκτεθειμένα εἰς τὰς καιρικὰς συνθήκας. Ἡ ἀποκατάστασις τῶν ζημιῶν καὶ ἡ ἀνακούφισις τῶν κατοίκων, ἐπείγει. Πᾶσα ἐπιβράδυνσις λήψεως ἀναγκαίων μέτρων, θέλει ἀποβῆ πολλαπλῶς ἐπιζήμιος καὶ ἐπικίνδυνος. Ἡ ἄμεσος καὶ ἀποτελεσματικὴ ἀντιμετώπισις τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως, διὰ τοὺς πληγέντας, δέον νὰ ἀποτελέσῃ χρέος καὶ καθῆκον διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Τὰ κτήνη τῶν κατοίκων τῶν περιοχῶν αὐτῶν, λόγῳ μὴ ὑπάρξεως ζωοτροφῶν, κατέστησαν ἀνίκανα, βεβαίως, διὰ τὴν συνέχισιν τῆς ἐργασίας, τὴν ὁποίαν προσέφερον, ἔχουν δὲ ὡς ἐκ τούτου οἱ κάτοικοι καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς ἀνάγκην προστασίας, ζωοτροφῶν κ.λ.π.

§134Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, ἔχετε γράψει ἕνα λόγον πρὸ 3 ἡμερῶν καὶ τὸν ἀναγινώσκετε. Καὶ λέτε αὐτὰ ποὺ λέτε. Ἡμεῖς ἐζητήσαμεν, ἀπὸ τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν, νὰ μᾶς βοηθήσῃ. Ὁ κ. Ψαρρέας ἔκαμεν ὡρισμένας προτάσεις σοβαράς, ὁ κ. Ἡλιόπουλος τὰ ἴδια. Εἰπῆτε μας καὶ σεῖς μίαν σοβαρὰν πρότασιν νὰ τὴν προσέξωμεν. Σεῖς ἀναγιγνώσκετε ἕνα λόγον, πού, ὅπως εἶπον, τὸν ἔχετε γράψει πρὸ 3 ἡμερῶν. Σήμερον, ὅμως, ἔχουν ἀλλάξει αἱ συνθῆκαι εἰς τὴν περιφέρειάν σας, διότι καὶ ζωοτροφαὶ ἐστάλησαν καὶ τὰ πάντα.

§135Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Σεῖς, κ. Ὑπουργέ, θέλετε νὰ δημιουργήσετε ἐντυπώσεις, ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχουν. Εἶπον, πρὸ ὀλίγου, ὅτι καθ’ ἃ ἐδηλώσατε προχθές, σᾶς ἐζήτησεν ὁ Νομάρχης Ἀρκαδίας, 3.000, ἐπὶ πλέον, μερίδες τροφῆς. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι αἱ ἀποσταλεῖσαι 3.000 μερίδες τροφῶν, δὲν ἐπήρκεσαν. Οὔτε ἀνακοινώσατε ἄλλο μέτρον.

§136Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Μέχρι σήμερα, ἤλλαξαν οἱ ὅροι.

§137Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Διατί θέλετε νὰ κάμωμεν διαλογικὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία δὲν γνωρίζω, ἐὰν θὰ πρέπει νὰ γίνῃ;

§138Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Συζήτησιν νὰ κάμωμεν. Σεῖς ἔχετε διατυπώσει ἕνα λόγον καὶ τὸν διαβάζετε. Καὶ αὐτὸ δὲν ἐπιτρέπεται καὶ ἀπὸ τὸν Κανονισμόν.

§139Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ἅμα ἀναφέρομαι εἰς στοιχεῖα νὰ μὴ διαβάσω; Ἀμφισβητεῖτε, ὅτι εἴπατε προχθές, ὅτι 3.000 μερίδες, τροφῆς, ἐπὶ πλέον, θὰ ἐγκρίνετε;

§140Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Δὲν ἀμφισβητῶ τίποτε. Συνεχίσατε τὸν λόγον σας.

§141Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι κάμνομεν συζήτησιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι σοβαρὰ διὰ τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Εἴπατε προχθές, ὅτι 3.000 μερίδες, ἐπὶ πλέον, «θὰ» ἐγκρίνετε. Ἐφ’ ὅσον εἴπατε «θὰ» ἐγκρίνετε 3.000 μερίδες ἐπὶ πλέον, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι αἱ σταλεῖσαι ἀρχικῶς δὲν ἦσαν ἐπαρκεῖς.

§142Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Αἱ σταλεῖσαι ἀρχικῶς ἦσαν ἐπαρκεῖς, σύμφωνα μὲ τὴν πρώτην ἀπογραφήν. Μετὰ τὴν νέαν ἀπογραφήν, ὁ Νομάρχης ἐνόμισεν, ὅτι πρέπει νὰ αὐξηθοῦν. Καὶ χωρὶς νὰ τὸ ζητήσῃ ὁ Νομάρχης καὶ σεῖς ποὺ εἶσθε βουλευτὴς τῆς περιφερείας, ἡμεῖς ἐκάμαμεν, εἰδικῶς διὰ τὴν περιφέρειάν σας, καὶ κἄτι πρόσθετον· ἀπὸ σήμερον τὸ πρωΐ. Ἐγκατεστήσαμεν εἰς τὴν Μεγαλόπολιν ἑστίαν τοῦ ΠΙΚΠΑ, διὰ νὰ δίδῃ εἰς 500 παιδάκια καλὴν καὶ ὑγιεινὴν τροφήν. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι παρακολουθοῦμεν καὶ εἴμεθα εἰς συνεχῆ ἐπαφὴν μὲ τὸν παλμὸν τῆς ζωῆς τῶν πληγεισῶν περιφερειῶν. Σήμερον τί ὑπάρχει νὰ ἰδῆτε.

§143Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶπα, ὅτι δὲν παρακολουθεῖτε τὴν κατάστασιν. Εἶπα ἐγώ, ὅτι δὲν ἐλάβατε μέτρα ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν; Ἀντιθέτως, εἶπα, ὅτι μετέβητε ἐκ τῶν πρώτων, ὅτι ἐπῆγε ὁ στρατὸς καὶ παρέσχε τὰς πρώτας βοηθείας. Προσκαίρως, ὅμως.

§144Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Καὶ ὁ Βασιλεύς.

§145Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Καὶ ἐτόνισα, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἕνας συντονισμός, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν κατοίκων τῶν πληγεισῶν περιοχῶν. Προχθές, ὁμιλῶν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπεν, ὅτι ἡ στέγασις δὲν εἶναι «βραχείας δραστηριότητος» καὶ ὡμίλησε περὶ ἀπογραφῆς. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἕνας συντονισμὸς ἐνεργειῶν, ὥστε νὰ μὴ βραδύνῃ ἡ στέγασις. Πρὸς τοῦτο πιστεύω, ὅτι πρέπει νὰ διατεθοῦν τὰ ἀπαιτούμενα χρήματα, ἔστω καὶ ἀπὸ κονδύλια προοριζόμενα δι’ ἄλλα ἔργα καὶ δι’ ἀναστολῆς ὡρισμένων ἔργων. Πέραν τούτου, πρέπει νὰ ἀποσπασθοῦν καὶ ἄλλοι τεχνικοὶ ὑπάλληλοι, ἐκ διαφόρων ἄλλων ὑπηρεσιῶν, πρὸς συντονισμὸν τῶν ἐργασιῶν ἀποκαταστάσεως τῶν πληγέντων, δεδομένου, ὅτι πᾶσα ἐπιβράδυνσις εἶναι ἐπὶ ζημίᾳ τῶν ἀξίων πάσης προστασίας κατοίκων τῶν πληγεισῶν περιοχῶν. Θὰ ἤθελα νὰ διατυπώσω μίαν προσωπικήν μου γνώμην ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μία προσφορὰ ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ ἔθνους. Πρὸς τοῦτο τὸ Προεδρεῖον θὰ ἠδύνατο νὰ συγκεκριμενοποιήσῃ τὴν γνώμην μου, διὰ τῆς προτάσεως παροχῆς εἰς τοὺς πληγέντας τοῦ ⅓ ἢ τοῦ ¼, ἀναλόγως, τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως ἑκάστου ἐξ ἡμῶν. Κύριε Πρόεδρε καὶ κ.κ. συνάδελφοι, ἐπίσης θέμα ἐπεῖγον εἶναι ἡ ἐπισκευὴ τῶν ὑποστάντων ζημίας σχολείων. Ἐπίσης, ἐπιβάλλεται ἡ ἀναστολὴ καταβολῆς ἐκ μέρους τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας, τῆς πληγείσης ἀπὸ σεισμούς, παντὸς ἀγροτικοῦ δανείου, συναφθέντος ὑπὸ τούτων μὲ Τράπεζαν ἢ τὸ Δημόσιον. Διὰ τοῦτο, ζητῶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ ἐπειγόντως πάντα τὰ ἐνδεικνυόμενα καὶ ἐπιβαλλόμενα μέτρα, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν. Μὴ ἀφήσετε τοὺς ἀνθρώπους τῶν χωρίων αὐτῶν νὰ τραποῦν εἰς ἄλλας κατευθύνσεις ἐπικινδύνους. Μὴ τοὺς ἀφήσετε εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι καραδοκοῦν τὰς περιστάσεις αὐτάς, τῶν ἐξαθλιώσεων, διὰ νὰ πυκνώσουν τὰς τάξεις των. Μὴ τοὺς ἀφήνετε νὰ πορευθοῦν εἰς Ἀθήνας, δι’ ἀνεύρεσιν ἐργασίας. Ἐνισχύσατέ τους, διὰ νὰ παραμείνουν ἐκεῖ, ὅπου θὰ ὑπάρχῃ δυνατότης, μὲ τὴν βοήθειάν μας, νὰ προοδεύσουν. Μὴ τοὺς ἀφήσετε νὰ αἰσθανθοῦν πικρίαν, ἔναντι τῆς Πατρίδος. Μὴ ξεχνᾶτε, ὅτι τὰ χωριά μας ἔδωσαν «τὸ παρὸν» εἰς ὅλους τοὺς ἐθνικούς μας ἀγῶνας, ποὺ ἐμεγαλούργησεν ἡ Πατρίς μας. Μὴ ξεχνᾶτε, ὅτι ἀπὸ τὰ χωριὰ προέρχονται — καὶ τώρα καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν — αἱ φωτειναὶ διάνοιαι, ποὺ διέπρεψαν καὶ διαπρέπουν εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ἐπιστήμην, τὸ ἐμπόριον, τὰς τέχνας καὶ παντοῦ. Ἀπὸ χωριὰ κατήγοντο καὶ κατάγονται ὅλοι, ἢ σχεδὸν ὅλοι, οἱ μέχρι τοῦδε Πρωθυπουργοί μας καὶ Ὑπουργοί. Στὸ χωριὸ ἐγεννήθη ὁ Θ. Κολοκοτρώνης. Στὸ χωριὸ ὁ Ν. Δημητρακόπουλος, ὁ Α. Παπαναστασίου, ὁ Π. Τσαλδάρης. Στὸ χωριὸ ὁ Γρηγόριος ὁ Εʹ καὶ ὁ Παλαιῶν Πατρῶν Γερμανός. Μὴ ἀφήσωμεν, λοιπόν, τὸ χωριό, τὴν πηγὴν καὶ τὴν ἑστίαν τῶν ταγῶν — ἀνθρώπων. Διότι — κατὰ τὴν ρῆσιν τοῦ Εὐαγγελίου μας — «ἐὰν τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἁλισθήσεται;».

§146Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Καὶ ὁ Παπανδρέου.

§147Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Δὲν ὁμιλῶ διὰ τοὺς ἐπιζῶντας. Εἶναι ἀνάγκη, λοιπόν, νὰ προσέξωμεν τὴν μεγάλην αὐτὴν πηγὴν τοῦ Ἔθνους, τὸ χωριό, διότι ἐὰν δὲν τὸ προσέξωμεν θὰ ἰσχύσῃ τὸ εὐαγγελικὸν ρητόν: «Ἐὰν τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἁλισθήσεται»;

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Φροντιστής, ἔχει τὸν λόγον.

§149Α. ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐπαρχία Σκοπέλου ζῇ τὸ δρᾶμα τῶν σεισμῶν ἐπὶ τρία χρόνια τώρα, κατὰ διαλείμματα. Τὸ θέρος τοῦ 1962 ἐπλήγη τὸ πρῶτον ἀπὸ σεισμοὺς καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐνέσκηψαν ἄλλοι σεισμοί, διὰ νὰ ὁλοκληρώσουν τὴν καταστροφήν. Ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς οἰκιῶν, κατόπιν σχετικῶν ἐξετάσεων καὶ συμπερασμάτων, ἐκρίθη κατεδαφιστέος καὶ ἄλλος ἑτοιμόρροπος. Παρὰ ταῦτα, οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη. Δὲν λέγω, ὅτι πταίει ἡ Κυβέρνησις δι’ αὐτό, διότι, ὁσάκις ἐγὼ καὶ συνάδελφοί μου ἀκόμη, ἀπετάθημεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ μικροτέρας, βέβαια, σημασίας αἰτήματα τῶν περιφερειῶν μας, εὕρομεν κατανόησιν. Ὁ κρατικὸς μηχανισμός, ὅμως, κατόπιν τῶν διαπιστώσεων ἐκείνων, δὲν ἐκινήθη. Καὶ σήμερον ἀκόμη, εἰς σχετικὴν ἐρώτησίν μου, ὁ κ. Ὑπουργός, μοῦ ἐδήλωσεν, ὅτι αἱ ἀρωγαὶ διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν οἰκιῶν τῆς Σκιάθου, δὲν ἐχορηγήθησαν. Δὲν τὸ λέγω δι’ ἐπίκρισιν, ἀλλὰ ὡς συμπέρασμα, ὅτι ὁ κρατικὸς μηχανισμός, δὲν δύναται ν’ ἀντιμετωπίσῃ οὔτε τὰς συνήθεις περιπτώσεις καταστροφῶν. Τώρα, ὅμως, ἡ καταστροφὴ εἰς τὴν Ἀλόννησον, ἦτο ὁλοκληρωτικὴ καὶ εἰς τὰ ἄλλα χωριὰ πολὺ μεγάλη. Ἐπῆγα ἐκεῖ τὴν τρίτην ἡμέραν ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τότε πλέον εἶχαν ληφθῆ τὰ κατάλληλα μέτρα βοηθείας. Καὶ σκηναὶ εἶχον χορηγηθῆ καὶ τρόφιμα εἶχαν ἀποσταλῆ καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ προσπάθεια τῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως ἔβαινε καλῶς. Ὅταν ἐπῆγα εἰς τὸν Βόλον, ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου νὰ δηλώσω αὐτὰς τὰς διαπιστώσεις μου ἐκεῖ. Τοῦτο, ὅμως, ἀπετέλει τὴν πρώτην φάσιν βοηθείας καὶ ἔπρεπε νὰ ἐπακολουθήσουν καὶ ἡ δευτέρα καὶ ἡ τρίτη φάσις, ἰδίως εἰς τὴν Σκόπελον καὶ Γλῶσσαν, ὅπου ὑπῆρχε μία ἰδιορρυθμία κτιρίων καὶ πολεοδομίας. Ὅταν ἦλθον, ὑπέβαλα ἔκθεσιν ὑπὸ τύπον ἐρωτήσεως πρὸς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, ἐκθέτων τὰς ἀπόψεις μου, τελείως ἀντικειμενικῶς καὶ μάλιστα τόσον, ὥστε εἰς συγκεκριμένας περιπτώσεις νὰ παραδέχομαι ἀπόψεις ἀντιθέτους μὲ μερίδα τῆς ΕΡΕ, ἑνὸς χωρίου. Δὲν ἔλαβα οὐδεμίαν ἀπάντησιν. Καὶ εἰς τὰς γενομένας ἐπανειλημμένας συσκέψεις, οὐδέποτε ἐκλήθην, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι κατάγομαι ἀπὸ ἐκεῖ καὶ εἶμαι γέννημα θρέμμα τῆς περιοχῆς καὶ ὡς γνωρίζετε, ὁ ψυχολογικὸς παράγων παίζει μέγιστον ρόλον. Τοῦτο καὶ πάλιν, δὲν τὸ λέγω ὡς κριτική, ἀλλ’ ὡς δεύτερον συμπέρασμα. Πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς συσκέψεις αὐτὰς νὰ μὴ ὑπάρχῃ συμπολιτευόμενος καὶ ἀντιπολιτευόμενος καὶ πρέπει νὰ συμμετέχουν ὅλοι οἱ βουλευταί, νὰ ἐκφέρουν τὰς γνώμας των, αἱ ὁποῖαι εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ προσφέρουν κἄτι καλὸν κατὰ τὰς συζητήσεις. Ἡ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα ὑπὸ μορφὴν ἐρωτήματος εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἶναι συγκεκριμένη διὰ τὰ χωρία, τὰ ὁποῖα ἐπλήγησαν. Ἀναφέρω διὰ κάθε περίπτωσιν χωρίου μίαν συγκεκριμένην λύσιν λόγῳ τῆς γεωλογικῆς καὶ πολεοδομικῆς θέσεως τῶν χωρίων αὐτῶν. Ὅλαι αἱ λύσεις αὐταί, εἶναι πλαισιωμέναι μέσα εἰς αὐτὰ ποὺ ἐλέχθησαν. Πρῶτον, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιλεγοῦν χῶροι γεωλογικῆς σταθερότητος, δεύτερον, ὅτι τὰ οἰκήματα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ κτισθοῦν διὰ τὴν στέγασιν τῶν σεισμοπαθῶν τῶν νήσων αὐτῶν νὰ εἶναι καταλλήλως κατεσκευασμένα, ἀντισεισμικὰ καὶ τρίτον, νὰ προϋποθέτουν καὶ τουριστικὴν ἐκμετάλλευσιν, καὶ τέλος νὰ προβλέπουν συγκέντρωσιν ὅλων τῶν συνοικισμῶν. Ὑπάρχουν ἀκόμη 4 νέα στοιχεῖα εἰδικῶς διὰ τὴν περιοχὴν αὐτήν. Τὸ πρῶτον στοιχεῖον εἶναι ὅτι ἡ περιοχὴ τῶν νήσων αὐτῶν εἶναι κατ’ ἐξοχὴν τουριστικὴ καὶ οἱ κάτοικοι ἔχουν ἕνα σπουδαῖον εἰσόδημα ἀπὸ τὴν τουριστικὴν ἐκμετάλλευσιν. Ἤκουσα προηγουμένως, ἀπὸ συνάδελφον —τὸν ὁποῖον δὲν ἐνθυμοῦμαι— νὰ λέγῃ ὅτι, τὰ νέα σπίτια, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἀνεγερθοῦν θὰ πρέπει, πέραν τῆς καταλλήλου καὶ ἀνθρωπίνης κατοικίας νὰ συμπληρωθοῦν μὲ σταύλους καὶ ἄλλους ἀπαραιτήτους χώρους. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐν προκειμένῳ ἐπιβάλλεται διὰ τὰ χωρία τῶν δύο αὐτῶν νήσων, εἶναι νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα τῆς τουριστικῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν σπιτιῶν αὐτῶν. Δηλαδὴ νὰ ὑπάρξῃ δυνατότης προσθήκης 2 ἢ 3 εἰσέτι δωματίων διὰ τὴν τουριστικήν, ὡς προεῖπον, ἐκμετάλλευσίν των. Δεύτερον θέμα ἀφορᾷ τὴν Σκόπελον. Ἡ Σκόπελος ἐμφανίζει μίαν ἰδιαιτέραν ἰδιορρυθμίαν νησιώτικης κατασκευῆς καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν τεχνολογικήν της κατασκευὴν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πολεοδομίαν. Οὕτω ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν εἶναι ἡ ψυχολογία τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς, ἡ ὁποία εἶναι νοσταλγικῶς συνδεδεμένη μὲ τὴν νοοτροπίαν τῆς νησιώτικης κατασκευῆς. Τὸ τρίτον στοιχεῖον εἶναι, ὅτι ὁ κόσμος εἶναι ταλανισμένος ἐπὶ 3 ἔτη. Δι’ αὐτό, ἐὰν δι’ ὅλα ἐπιβάλλεται ταχύτης, ἐπιβάλλεται ἰδιαζόντως νὰ γίνῃ τὸ ταχύτερον ἡ ἀνοικοδόμησις τῶν νήσων αὐτῶν, διὰ νὰ μὴ εὑρίσκωνται εἰσέτι οἱ κάτοικοι μὲ τὸ ἄγχος τοῦ ἐνδεχομένου νέου σεισμοῦ. Τέλος νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οἱ κάτοικοι ἔχουσιν ἀνάγκην τοῦ τουριστικοῦ εἰσοδήματος εἰ δυνατὸν ἀπὸ ἐφέτος ἀκόμη. Αὐτὰ ἀναφέρω εἰς τὴν ἔκθεσίν μου πρὸς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, ἀλλὰ ἐπειδὴ εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὡς σύνολον, δὲν ἠθέλησε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της τὴν πεῖραν μας, παρὰ τὴν καταγωγήν μας ἀπὸ τὴν περιοχὴν αὐτήν, θὰ ἤθελα νὰ κάμω μίαν ἐξαίρεσιν. Καὶ ἡ ἐξαίρεσις ἔγκειται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ὡρισμένοι Ὑπουργοί, εἰς τοὺς ὁποίους ἀπηυθύνθην ἔδειξαν ἀμέσως τὸ ἐνδιαφέρον των καὶ ἀντεπεκρίθησαν ἀμέσως εἰς τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἔθεσαν ὑπ’ ὄψει των ἐν σχέσει μὲ τὰς σεισμοπαθεῖς αὐτὰς περιοχάς. Καὶ ἀναφέρω συγκεκριμένως τὸν κ. Ὑπουργὸν Προνοίας. Λυποῦμαι, διότι, μέσα εἰς τὸν χειρισμὸν τῆς βοηθείας πρὸς τοὺς σεισμοπλήκτους ἀναγκάζομαι νὰ θίξω, ἓν ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον προῆλθεν ἀπὸ τὴν ἀντιμαχίαν μεταξὺ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθν. Ἀμύνης καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶπεν, ὅτι αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις ἐστεροῦντο εἰς βαθμὸν καταπληκτικὸν σκηνῶν. Ἐνῷ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔσπευσε νὰ διευκρινήσῃ, ὅτι σκηναὶ περιεσσεύουσαι δὲν ὑπῆρχον καὶ ὄχι αἱ ἀναγκαιοῦσαι διὰ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Τὸ δίκαιον, ἐν προκειμένῳ, εὑρίσκεται μὲ τὴν πλευρὰν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Διότι αἱ σκηναί, αἱ ὁποῖαι διετέθησαν, εἶναι αἱ λεγόμεναι σκηναὶ διοικήσεων καὶ ὁ ἀριθμός των εἶναι πάντοτε περιωρισμένος, ἐνῷ οἱ στρατιῶται χρησιμοποιοῦν ἀτομικὰ ἀντίσκηνα, καὶ ὄχι ἀπὸ αὐτὰς τὰς σκηνάς. Ἐὰν πάντως σήμερον ὑπάρχῃ ἔλλειψις σκηνῶν τὴν εὐθύνην τὴν φέρει ἐξ ὁλοκλήρου ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Ἀμύνης ἐπὶ ἑνάμισυ ἔτος καὶ νομίζω, εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ συμπληρώσῃ τὰς ἐλλείψεις, ἂν ὑπῆρχον. Λυποῦμαι, ποὺ ἀνεφέρθην εἰς αὐτὸ τὸ ἀνιαρὸν θέμα, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἱερᾶς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν σεισμῶν. Μὲ ἠνάγκασεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὸ εἴπω, διότι πέραν τῶν ἄλλων εἶπεν, ὅτι ἐντὸς 2 ὡρῶν ἐδραστηριοποιήθη τὸ πᾶν, ἐγένετο συναγερμὸς καὶ παρουσιάσθη ὁ Στρατὸς πρῶτος εἰς τὰς πληγείσας περιοχάς. Τὸ σύστημα τοῦ ἀμέσου συναγερμοῦ τοῦ στρατεύματος δὲν τὸ ἐφεῦρεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ὡργανώθη πολὺ παλαιότερον καὶ ἐτίθετο εἰς ἐνέργειαν ὅταν παρίστατο ἀνάγκη. Μὲ αὐτὴν τὴν ἀποκάλυψιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιθυμεῖ νὰ παραδεχθῶμεν ὅλοι μας, ὅτι ὑπάρχει εἷς Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ μόνος ἀλάθητος καὶ ὁ ὁποῖος ἰσχυρίζεται, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔκαμεν αὐτὸς εἶναι ὅλα καλὰ καὶ ἄλλοι εὐθύνονται διὰ πᾶσαν παράλειψιν. Λυποῦμαι δι’ αὐτό. Ἐπανερχόμενος εἰς τὸ θέμα τῶν σεισμῶν, θέλω νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι τὰ θέματα ἐξηντλήθησαν. Ἡ Κυβέρνησις λέγει, ὅτι ἔχει ἓν ὡρισμένον πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι τὸ πλέον τέλειον διὰ τὴν ὁριστικὴν τακτοποίησιν τῶν πληγεισῶν ὑπὸ σεισμῶν περιοχῶν. Βεβαίως ὡραίους λόγους εἴπομεν ὅλοι. Ἐκεῖνο ὅμως, ποὺ χρειάζεται εἶναι ταχεῖα κίνησις, ταχεῖα ἀπόφασις καὶ ταχεῖα ἐκτέλεσις τοῦ προγράμματος. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει ταχύτατα νὰ μεταβάλῃ τὴν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν εἰς ἔργα. Ἐὰν τὸ πράξῃ ἡμεῖς θὰ τὴν βοηθήσωμεν καὶ θὰ τὴν χειροκροτήσωμεν. Ἀλλὰ μόνον τὰ ἔργα, τὰ ἀποφασιστικά, τὰ μελετημένα, ἀλλὰ καὶ τὰ ταχέως ἐκδηλούμενα.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ράλλης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§151Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ μετεῖχον εἰς τὴν ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπὴν δὲν ἔλαβον γνῶσιν ἐνωρίτερον τοῦ γεγονότος, ὅτι 4 βουλευταὶ τῆς ΕΔΑ κατέθεσαν μίαν πρότασιν —σύστασιν, περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς διὰ τὰ θέματα τῆς ὑδρεύσεως τῶν Ἀθηνῶν, τοῦ Ξενοδοχείου τῆς Πάρνηθος, καὶ τὰ ἔργα τῆς Ὁμονοίας καὶ ἕτερα ἄλλα. Λόγῳ τῆς παλαιᾶς μου ἰδιότητος, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Ὑπ. Δημ. Ἔργων, τὰ περισσότερα ἐξ αὐτῶν μὲ ἀφοροῦν. Ἡ σύστασις αὐτὴ γνωρίζω, διὰ ποῖον λόγον ἔγινε. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις αὐτὴ κατὰ τὴν διαδικασίαν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ νὰ ἀναμείνωμεν τὴν σειράν της, δηλαδὴ νὰ ἀναμείνωμεν νὰ συζητηθῇ μετὰ 2 μῆνας ἢ ποτέ. Δι’ αὐτό, παρακαλῶ, ἐπειδὴ ἐνδιαφέρομαι νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις αὐτὴ πρὸ τῶν ἑορτῶν τοῦ Πάσχα, νὰ συνεννοηθῆτε μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ διαβιβάσητε τὴν παράκλησίν μου, ὅτι ἐπιθυμῶ ἡ συζήτησις νὰ γίνῃ πρὸ τῶν διακοπῶν τοῦ Σώματος. Τὸ θέμα κ. Πρόεδρε, εἶναι ἀπολύτως προσωπικὸν καὶ δικαιοῦμαι νὰ ὑποβάλω πρὸς ὑμᾶς αὐτὴν τὴν παράκλησιν καὶ πιστεύω ὅτι, αὐτὴ ἡ παράκλησίς μου θὰ ἱκανοποιηθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὸ ταχύτερον.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὡς γνωστὸν πρόκειται περὶ προτάσεως —συστάσεως ἡ ὁποία δὲν ἀνεγράφη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων τῆς προσεχοῦς Παρασκευῆς. Τώρα ἂν θὰ συζητηθῇ ἢ ὄχι τὴν προσεχῆ Παρασκευήν, τοῦτο εἶναι ζήτημα ὑποβολῆς σχετικῆς προτάσεως ὑπὸ 10 βουλευτῶν καὶ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς.

§153Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ προσεχὴς Παρασκευὴ εἶναι ἡμέρα Κοινοβουλευτικοῦ Ἐλέγχου καὶ κατὰ συνέπειαν πρέπει νὰ συζητηθῇ ὁπωσδήποτε. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ Παρασκευὴ ὡς ἡμέρα Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, διατὶ νὰ μὴ συζητηθῇ ἡ πρότασις τῶν κ.κ. συναδέλφων. Εἶναι θέμα πολὺ σοβαρόν, μὲ ἀφορᾶ καὶ δὲν ἐννοῶ νὰ μὴ συζητηθῇ πρὸ τῶν διακοπῶν τοῦ Πάσχα.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ συνεννοηθῶ μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς σχετικῶς. Ὁ κ. Σ. Ἡλιόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§155Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὀρθῶς θέτει τὸ θέμα ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐξ Ἀθηνῶν. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς μας δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις νὰ συζητηθῇ τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν ἡ κατατεθεῖσα πρότασις —σύστασίς μας, διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἐκκρεμὲς τὸ θέμα μετὰ τὰς ἑορτάς. Δὲν ἔχει σημασίαν, ἐὰν ἔχῃ ἐγγραφῆ ἢ ὄχι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων διὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς προσεχοῦς Παρασκευῆς. Παρακαλοῦμεν καὶ ἡμεῖς νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς προεῖπον, ἡ πρότασις—σύστασις αὐτὴ δὲν ἔχει ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Καὶ διὰ νὰ ἐγγραφῇ χρειάζονται ὡρισμέναι προθεσμίαι τὰς ὁποίας τάσσει ὁ Κανονισμός. Ἐν πάση ὅμως περιπτώσει θὰ συνεννοηθῶ μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Γ. Λούλης, ἔχει τὸν λόγον.

§157Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐν ἀρχῇ ἐκφράζω τὴν συμπάθειαν τῶν κατοίκων τῶν Σποράδων εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους τῶν περιοχῶν Πελοποννήσου καὶ Αἰτωλοακαρνανίας. Δὲν κάμνω τυπικὸν καθῆκον. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς ἕνα χωρίον τῆς περιφερείας μου, εἶδα τοὺς κατοίκους νὰ παρακολουθοῦν μὲ συγκίνησιν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν τὴν δέησιν, ὄχι μόνον ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων Σποράδων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων πληγεισῶν περιοχῶν. Κύριοι, δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰ προσωρινὰ μέτρα περιθάλψεως τῶν Σποράδων. Ὁ συνάδελφος κ. Φροντιστής, ὁμιλήσας εἶπεν, ὅτι κρίνει ἐπαρκῆ τὰ μέτρα αὐτά. Θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν ἐφεξῆς. Πρῶτον, εἶναι ἀνάγκη ταχύτατα ἡ Κυβέρνησις νὰ συσκεφθῇ μὲ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἀποθηκῶν διὰ τὴν ἐναποθήκευσιν τῆς μελλοντικῆς ἐσοδείας. Τὸ θέμα τοῦτο εἶναι ἐκτὸς στεγάσεως καὶ εἶναι φυσικὰ τῆς ἁρμοδιότητος τῆς ΑΤΕ. Ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ βοηθήσῃ. Δεύτερον, τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς ἀποκαταστάσεως. Αἱ Σποράδες εἶναι τουριστικὴ περιοχή. Θὰ πρέπει οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ νὰ συνεννοηθοῦν μὲ τὰς Τραπέζας διὰ τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς ἀποκαταστάσεως τῆς περιοχῆς. Σήμερα, κ. συνάδελφοι, γίνεται μία προσωρινὴ ἀποκατάστασις διὰ τὴν θερινὴν περίοδον. Θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ κάποιας ἀνεκτῆς στεγάσεως διὰ τὸν χειμῶνα. Εἰσέρχομαι τώρα εἰς τὸ κύριον θέμα τῆς ἀποκαταστάσεως. Ἡ πεῖρα μὲ ἔχει διδάξει, ὅτι ἐὰν αἱ διάφοροι ἁρμοδιότητες εἶναι κατεσπαρμέναι εἰς διάφορα Ὑπουργεῖα, τότε τὸ θέμα τῆς ἀποκαταστάσεως, θὰ καθυστερήσῃ. Προτείνω νὰ ληφθοῦν τὰ ἑξῆς μέτρα. α) Νὰ δημιουργηθῇ μία κεντρικὴ ὑπηρεσία ἀποκαταστάσεως, ἡ ὁποία καὶ θὰ πλαισιωθῇ μὲ ἁρμοδίους ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὰ τεχνικὰ θέματα τῆς στεγάσεως. β) Νὰ ὑπαχθῇ ἡ ὑπηρεσία εἰς ἕνα μόνον Ὑπουργεῖον. γ) Ἀντικειμενικὸς σκοπός μας πρέπει νὰ εἶναι νὰ δώσωμεν εἰς κάθε σεισμόπληκτον τὴν δυνατότητα νὰ γνωρίζῃ ποῦ θὰ κτισθῇ τὸ σπίτι του καὶ νὰ τοῦ δώσωμεν καὶ μίαν μελέτην ἀντισεισμικῆς κατασκευῆς. Διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν, χρειάζονται τὰ ἑξῆς: Νὰ ὑπάρχῃ μία γεωλογικὴ μελέτη τῆς καταλληλότητος τῆς περιοχῆς. Νὰ ὑπάρχῃ πολεοδομικὴ καὶ χωροταξικὴ μελέτη. Νὰ ὑπάρχουν πολιτικοὶ μηχανικοὶ διὰ τὴν ἀντισεισμικὴν μελέτην ἑκάστου οἰκισμοῦ καὶ νὰ ὑπάρχουν ἐπίσης ἀρχιτέκτονες, διὰ τὸ ἀρχιτεκτονικὸν σχέδιον, ἰδίᾳ εἰς τὰς τουριστικὰς περιοχάς. Αὐτὰ ὅλα πρέπει νὰ γίνουν μαζὶ καὶ πλὴν τῶν γεωλόγων, τῶν ὁποίων τὸ ἔργον εἶναι πάρα πολὺ σύντομον, οἱ ἄλλοι θὰ πρέπει νὰ δράσουν ταυτοχρόνως. Ἀλλὰ διὰ νὰ γίνουν ὅλα αὐτά, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἕνας συντονιστὴς τεχνικὸς καὶ οἱ κατάλληλοι ἄνθρωποι ποὺ θὰ τὸν πλαισιώνουν. Ἔργον τοῦ συντονιστοῦ θὰ πρέπει νὰ εἶναι ὁ συντονισμὸς καὶ ἡ λύσις ἐπὶ τόπου πάντων τῶν θεμάτων διὰ τὸν ταχὺν τερματισμὸν τοῦ ἀνωτέρω ἔργου. Πολύτιμος θὰ εἶναι ἡ συνεργασία τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου τῆς Ἑλλάδος. Προσεπάθησα νὰ στείλω εἰς τὴν περιφέρειαν ἕνα πολιτικὸν μηχανικὸν καὶ δύο ἀρχιτέκτονας εἰδικοὺς διὰ τὸν τουρισμόν, ἀλλὰ δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ χορήγησις ἑλικοπτέρου, ὡς ἐζήτουν λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν διέθετον ἐπαρκῆ χρόνον. Ἄν γίνουν ὅλα αὐτά, μόνον ἔτσι θὰ μπορέσωμεν μέσα σὲ δύο μῆνες νὰ γνωρίζῃ ὁ καθένας ποῦ καὶ πῶς θὰ κτισθῇ τὸ σπίτι του. Τὸ θέμα τῆς ἀρωγῆς, ἐνδιαφέρει κυρίως τὸ Κράτος. Ἀλλὰ θὰ πρέπει καὶ πέραν αὐτοῦ, νὰ ὑπάρξῃ ἕνας δανεισμός, ὥστε νὰ μπορέσῃ νὰ κτισθῇ ἕνας σύγχρονος οἰκισμὸς καὶ νὰ μὴ πᾶμε στοὺς παλαιοὺς πυρῆνας ποὺ ἔκαμε τὸ Κράτος μετὰ τὸν ἐμφύλιον πόλεμον. Αὐτὰς τὰς θετικὰς προτάσεις, ἐν σχέσει μὲ τοὺς σεισμοπλήκτους εἶχα νὰ κάμω. Ἀλλὰ πέραν τοῦ τεχνικοῦ συντονιστοῦ, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἕνας πολιτικὸς συντονιστής. Ὅπου ὁ Νομάρχης ἠμπορεῖ νὰ ἐπαρκέσῃ, εἶναι ἀρκετόν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, θὰ ἤθελα νὰ ἐξάρω τὴν συμβολὴν τοῦ Νομάρχου Μαγνησίας εἰς τὴν προσωρινὴν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων τῶν Σποράδων. Ὅταν λέγω πολιτικὸν συντονιστήν, δὲν ἐννοῶ πρόσωπον πολιτικόν, ἀλλ’ ὑπηρεσιακόν. Αὐτὲς εἶναι οἱ προτάσεις μου καὶ δὲν καταγίνομαι εἰς θρηνολογίαν καὶ ἐπικρίσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὶς Σποράδες, ἂς ἀφήσωμεν τὴν μεμψιμοιρίαν καὶ ἂς ἀσχοληθοῦμε μὲ ἔργα. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θεωρῶ ἀπαραίτητον τὴν συμμετοχὴν τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου. Θὰ πρέπει ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος νὰ γίνῃ μία συζήτησις μετὰ τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, διότι ἄλλως δὲν θὰ μπορέσωμεν νὰ προχωρήσωμεν.

§158Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Προν.). Κατηρτίσαμεν κλιμάκιον ἀπὸ Ὑπουργούς, τὸ ὁποῖον μὲ τεχνικοὺς συμβούλους συζητεῖ ἀκριβῶς τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα εἴπατε. Ἡ Κυβέρνησις ἐπελήφθη ἀμέσως τοῦ ἔργου.

§159Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὅταν λέγω κλιμάκιον, δὲν ἐννοῶ κλιμάκιον Ὑπουργοῦ. Ἔχω ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐν τούτοις ὅμως ὑπάρχουν καὶ ὡρισμέναι ὑποδείξεις ἐκ μέρους βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραμερίζωνται. Πέραν τῶν κλιμακίων τῶν Ὑπουργῶν, λάβετε ὑπ’ ὄψει σας καὶ ὡρισμένας ὑποδείξεις. Θὰ τὰς καταθέσω ἐγγράφως καὶ ἐὰν θέλετε λάβετέ τας ὑπ’ ὄψει σας.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου.

§161Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς γλυτώσω ἀπὸ τὴν συνέχισιν τῆς τοποθετήσεως τῶν θεμάτων ἢ μᾶλλον τοῦ θέματος τῶν σεισμοπλήκτων. Ἀλλὰ ἐπειδὴ κατὰ σύμπτωσιν δὶς ὑπῆρξα Ὑπουργὸς Ἀνοικοδομήσεως, ἦτο φυσικὸν νὰ ἐνδιαφερθῶ περισσότερον ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλον, ὄχι ὅμως ὅσον ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, τὸν ὁποῖον συνώδευσα τὴν δευτέραν ἡμέραν τῶν σεισμῶν εἰς τὰς νήσους. Τὸ θέμα εἶναι ὅμως ὅπως ἐτέθη ἀπὸ συναδέλφους. Εἶναι ἕνα θέμα γενικὸν καὶ δὲν θὰ πρέπει νὰ γίνῃ διαστολὴ μεταξὺ νήσων καὶ Πελοποννήσου, ἕλληνες εἶναι, συμπατριῶται μας εἶναι, περιπέτειαν ὑπέστησαν καὶ ἡμεῖς οἱ προερχόμενοι ἀπὸ τὸν Νομὸν Μαγνησίας, ἔχομεν σαφῆ ἰδέαν τοῦ τί ἐστὶ σεισμοπληξία. Τὴν ὑπέστημεν κατὰ τρόπον τραγικὸν καὶ ἴσως ὀλίγαι εἶναι αἱ περιοχαί αἱ ὁποῖαι καὶ σήμερον ἀκόμη εὑρίσκονται εἰς τὸ χάλι εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὁ Βόλος, ἐγκαταλειφθεὶς κατὰ τρόπον πρωτοφανῆ μέχρι σήμερον. Τώρα προσπαθοῦμεν νὰ διορθώσωμεν τὰ σφάλματα, διότι ἔγινε στέγασις καὶ ὄχι ἀνοικοδόμησις. Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις μὲ τοὺς Ὑπουργοὺς Προνοίας καὶ Οἰκισμοῦ ἐτοποθέτησε τὸ θέμα εἰς τὰς τρεῖς φάσεις αἱ ὁποῖαι πάντοτε ἀποτελοῦν τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἀντιμετώπισα ὡς Ὑπουργὸς Ἀνοικοδομήσεως καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ ἀντιμετώπισα τότε ἕνα οἰκισμὸν 60.000 οἰκιῶν. Τρεῖς εἶναι αἱ φάσεις. Ἡ πρώτη εἶναι προσωρινὴ στέγασις, ἡ ὁποία τοὐλάχιστον εἰς τὰς νήσους ποὺ ἔχω σαφῆ ἀντίληψιν—διότι προχθὲς ἀκόμη ἤμην ἐκεῖ— εἶναι πλήρης, πληρεστάτη καὶ ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω καὶ κάτι ἄλλο, ὅτι ποτὲ δὲν εὑρέθην εἰς τόσον εὐχάριστον θέσιν νὰ ὑποστῶμεν ὁ Ὑπουργὸς κ. Παπασπύρου καὶ ἐγὼ ποὺ εἴμεθα μαζὶ προχθὲς Σάββατον, ἐπίθεσιν εὐγνωμοσύνης. Ἴσως θὰ σᾶς φανῇ ὑπερβολή, ἀλλὰ ἦτο συγκινητικὴ ἡ ἐκδήλωσις εὐγνωμοσύνης μὲ τὴν ὁποίαν μᾶς ὑπεδέχθησαν οἱ κάτοικοι τῶν νήσων. Σᾶς βεβαιῶ παρὰ τὸν στενὸν δεσμὸν ποὺ εἶχον μὲ τὴν Ἁλόννησον, διότι ἦτο ὁ ἀδελφός μου ἄλλοτε ἐξόριστος ἐκεῖ καὶ ἐπήγαινα πολὺ συχνά, συνεκινήθην ἀπὸ τὴν ὑποδοχὴν τῆς ὁποίας εἰς ὅλα τὰ σημεῖα καὶ εἰς ὅλα τὰ χωρία ὅπου ἐπήγαμεν ἐτύχομεν. Ἡ δευτέρα φάσις εἶναι ὡς γνωστὸν ἡ μελέτη τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον θὰ γίνῃ ἡ ἀνοικοδόμησις. Καὶ ἠμπορῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι σήμερον εἰς τὰς τρεῖς τὸ μεσημέρι, εἶχε μελετηθῆ τὸ ὄργανον καὶ ὁ φορεὺς ὁ ὁποῖος ἐν τῇ ὁλότητί του θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν μελέτην διὰ νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ τρίτη φάσις, ἡ ἀνοικοδόμησις καὶ ὄχι πλέον πάλιν στέγασις, ὅπως ἔγινεν εἰς τὴν πόλιν τοῦ Βόλου καὶ τοῦ Νομοῦ. Τὰ θέματα αὐτά, συνεζητήθησαν σήμερον καὶ ἐλήφθησαν ἀποφάσεις ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς, διότι τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας καὶ τὸ Ὑφυπουργεῖον Οἰκισμοῦ ἔχουν τὰ στελέχη τὰ ὁποῖα ἀντιμετώπισαν τὴν συμμοριτοπληξίαν τοῦ 1949. Ὑπάρχουν οἱ ἴδιοι μηχανικοί, οἱ ἴδιοι ἐπιστήμονες οἱ ὁποῖοι ἀντιμετώπισαν, ἐπαναλαμβάνω, οἰκισμὸν 60.000 οἰκιῶν, ἀπὸ τὸν Ἰσθμὸν μέχρι τῶν συνόρων τῆς Ἀλβανίας, Σερβίας, Τουρκίας. Οἱ ἴδιοι σήμερον τεχνικοὶ συμμετέχουν καὶ θὰ ἀποτελέσουν τὸν πυρῆνα, ὁ ὁποῖος θὰ συντελέσῃ κυρίως εἰς τὸ νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα τῆς ἀνοικοδομήσεως Πελοποννήσου καὶ τῶν νήσων. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἦτο ἀνάγκη παρὰ τὸ ὅτι δὲν εἶναι κατ’ εὐθεῖαν θέμα ἰδικόν μου προσωπικῶς, ἀλλὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, διὰ τὸν ὁποῖον καὶ ἐξέφρασα εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τὰς θερμοτάτας εὐχαριστίας καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν κατοίκων τῶν νήσων, διότι ποτὲ δὲν ἐφαντάσθην οὔτε ἐγώ, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἦτο δυνατὸν ἐντὸς 4 ἡμερῶν νὰ ὑπάρξῃ σχεδὸν πλήρης στέγασις. Διὰ νὰ σᾶς δώσω ἕνα παράδειγμα τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον συνεπληρώθη τὸ ἔργον αὐτό, θὰ σᾶς ἀναφέρω μόνον τὸ ἑξῆς: Δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Παπασπύρου, μὲ τὸν ὁποῖον εἴμεθα προχθὲς μαζί. Εἰς ὅλα τὰ χωρία, καὶ εἰς τὰ 4 ὅπου ἐπήγαμεν, μᾶς ἐζητήθη συμπλήρωμα 30 σκηνῶν. «Δὲν θέλομεν τίποτε, παρὰ μόνον τὴν παρουσίαν σας. Μᾶς εἶναι ἀρκετή». Αὐτὸ ἐπανελήφθη εἰς ὅλα τὰ κέντρα, κ. συνάδελφοι, ὅπου ἐπήγαμεν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι τὸ ἔργον μέχρι τῆς στιγμῆς ὑπῆρξε πλῆρες. Ἐλήφθησαν ὅλα τὰ μέτρα διὰ τὴν τακτοποίησιν τῶν θεμάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ ἠμποροῦσαν νὰ ἀποτελέσουν τὴν βάσιν διὰ νὰ ληφθοῦν τὰ μέτρα ἀνοικοδομήσεως καὶ ὄχι στέγασις ἐκ τοῦ προχείρου. Βεβαίως ἡ Ἀλόννησος εἶναι ἕνα ὡραῖο χωριὸ—δὲν ἠξεύρω ποῖοι ἔχετε μεταβῆ ἐκεῖ—ἡ Σκόπελος ἐπίσης. Εὐτυχῶς ἡ Σκίαθος δὲν ὑπέστη παρὰ ἐλαχίστας, ἀσημάντους ζημίας, ἀλλὰ ἡ ὡραιότης τῶν χωρίων αὐτῶν ἀναγκάζει νὰ λυπηθῇ κανεὶς ἀκόμη περισσότερον. Δὲν ἠμπόρεσα νὰ ὑπάγω εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἀλλὰ ὁμολογῶ ὅτι ἡ καταστροφὴ τῶν νήσων εἶναι ὁλοκληρωτική. Ἡ Κυβέρνησις ἐξήτασε λεπτομερῶς τὴν κατάστασιν. Σήμερον ἔλαβον μέρος εἰς μίαν μακρὰν σύσκεψιν ὅπου ἐλήφθησαν ἐπαναλαμβάνω τὰ μέτρα τὰ ἀπαραίτητα καὶ ἐπείγοντα. Καὶ μένω μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὸ ἔργον αὐτὸ θὰ προχωρήσῃ ἀνέτως, διότι— ἐπαναλαμβάνω— οἱ ἁρμόδιοι τεχνικοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλεσαν τὸν ἆθλον τότε. Βέβαια ἐπὶ κεφαλῆς ἦτο ὁ κ. Δοξιάδης, ὁ ὁποῖος μοῦ ὑπεσχέθη ὅτι θὰ ἔλθῃ μαζὶ μετ’ ἄλλων Ὑπουργῶν νὰ ἐπισκεφθῶμεν ἐπὶ τόπου τὰς νήσους, ἵνα μᾶς δώσῃ τὴν φωτεινὴν του γνώμην— λέγω τὴν φωτεινήν του γνώμην, ὅπως λέγομεν ἡμεῖς οἱ ἐκ νήσων προερχόμενοι— δι’ ἕνα θέμα τόσον μεγάλον, τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν νήσων. Ἤθελον, κύριοι, μὲ τὰ ὀλίγα αὐτὰ— διὰ νὰ μὴ ἐμποδίσω κανένα συνάδελφον, ὁ ὁποῖος θὰ θελήσῃ τυχὸν νὰ ἐπεκταθῇ περισσότερον— νὰ τονίσω, ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἐλήφθησαν ὅλα τὰ μέτρα, συνεπληρώθη καὶ ἡ δευτέρα φάσις τῆς τεχνικῆς ὀργανώσεως καὶ δὲν μένει πλέον, παρὰ περαιτέρω ἡ ἐκτέλεσις. Εἶμαι ἀπολύτως ἥσυχος ἔχων, ὑπ’ ὄψει τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐχειρίσθησαν οἱ κύριοι ὑπεύθυνοι Ὑπουργοὶ τὰ δυσκολώτερα προβλήματα τῶν πρώτων ἡμερῶν, εἶμαι ἀπολύτως ἥσυχος, ὅτι τὸ ὅλον ἔργον θὰ ἐκτελεσθῇ πλήρως.

§162Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶμαι ἐγὼ καθυστερημένος, εἶσθε σεῖς ἐν καθυστερήσει, διότι μόλις πρὸ τριῶν ἡμερῶν ἐπεσκέφθητε τὴν Γλῶσσαν. Ὅταν ὅμως μετέβην ἐγώ, εἶδα τοὺς κατοίκους τοῦ Κλήματος νὰ σταματοῦν τὸ αὐτοκίνητον τοῦ κ. Νομάρχου εἰς τὴν ἁμαξιτὴν ὁδὸν καὶ νὰ προσπαθοῦν νὰ τύχουν καὶ αὐτοὶ μιᾶς ἀκροάσεως. Καὶ ὁ μὲν κ. Νομάρχης εὑρισκόμενος συνεχῶς εἰς Ἁλόννησον καὶ ἀντιμετωπίζων περισσότερον ἐπείγοντα προβλήματα, δὲν ἠδύνατο βεβαίως νὰ ἐπιληφθῇ τῶν θεμάτων τοῦ Κλήματος, οἱ κάτοικοι τοῦ ὁποίου ἐπέρασαν καὶ ἄλλον δραματικὸν χειμῶνα εἰς τὰς σκηνὰς καὶ ἀτυχῶς κινδυνεύουν καὶ αὐτοὶ καὶ οἱ λοιποὶ κάτοικοι τῶν Β. Σποράδων νὰ διέλθουν καὶ τὸν προσεχῆ χειμῶνα ὑπὸ δραματικὰς συνθήκας. Διότι ἡ διαβίωσις ὑπὸ σκηνὰς εἶναι τῷ ὄντι δραματική. Ἐγὼ δὲν θὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου διὰ τὴν πρόχειρον καὶ ἐμβαλωματικὴν ἀντιμετώπισιν τῆς σεισμοπληξίας τῶν Β. Σποράδων. Διότι νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι λύσις ἡ τοποθέτησις σκηνῶν παραπλεύρως τῶν ἐρειπίων. Οἱ σεισμοπαθεῖς τῶν Σποράδων ἀναμένουν ἄμεσον ἐξαγγελίαν προστατευτικῶν μέτρων διὰ τοὺς ἀγρότας. Εἶναι δὲ ταῦτα: 1) Ἡ ἐπὶ 10ετίαν ἀναστολὴ τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. 2) Ἡ δωρεὰν χορήγησις φυτοφαρμάκων, ἀπαραιτήτων διὰ τὴν προστασίαν τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς. 3) Ἡ χορήγησις μακροπροθέσμων δανείων μὲ χαμηλὸν τόκον διὰ τὴν ἐπιδιόρθωσιν ἀποθηκῶν, ὑποστέγων, κλιβάνων ἀποξηράνσεως δαμασκήνων κλπ. 4) Ἡ κατασκευὴ τῶν ἀπὸ πολλοῦ ἀποφασισθέντων ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων εἰς Στάφυλον καὶ Δίτροπον τῆς Σκοπέλου. 5) Ἡ ἄμεσος ἵδρυσις κτηνιατρείου εἰς Σκόπελον καὶ 6) προκειμένου περὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων τῶν Σποράδων, οἱ ὁποῖοι κατέβαλον καὶ καταβάλλουν ὑπὲρ τὰς δυνάμεις των προσπαθείας διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως, ἡ ἄμεσος χορήγησις πρὸς αὐτοὺς εἰδικοῦ ἐπιδόματος σεισμοπληξίας. Ἀντὶ ὅμως τῆς ἐξαγγελίας μέτρων ἀκούομεν μόνον νὰ γίνωνται συσκέψεις εἰς τὰς ὁποίας μάλιστα δὲν καλοῦνται οἱ ἁρμόδιοι βουλευταὶ Μαγνησίας. Καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον διεμαρτυρήθημεν τόσον ἐγὼ ὅσον καὶ ὁ συνάδελφος τῆς Ε. Κ. καὶ κυβερνητικὸς βουλευτὴς κ. Φ. Παναγιωτόπουλος. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἠναγκάσθην καὶ νὰ διαμαρτυρηθῶ ἀλλὰ καὶ νὰ ἐκθέσω καὶ διὰ τοῦ τύπου τὰς ἀπόψεις μου ἤδη ἀπὸ τῆς 1ης Ἀπριλίου εἰς ἄρθρον μου δημοσιευθὲν εἰς τὴν ἐν Βόλῳ ἐκδιδομένην ἐφημερίδα «Θεσσαλία». Προέτεινα δὲ ἔκτοτε ὅπως προκειμένου νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ πρόβλημα ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς ἐν γένει οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, ἀποφασίσωμεν τὴν ἵδρυσιν τριῶν προτύπων τουριστικῶν πόλεων, εἰς Ἁλλόνησον, Σκόπελον καὶ Γλῶσσαν. Αἱ πόλεις αὐταὶ θὰ συμβάλουν συνεχῶς καὶ μονίμως εἰς τὴν πρόοδον τῆς περιφερείας. Ἡ δὲ δαπάνη διὰ τὴν κατασκευήν των θὰ ἀντιμετωπισθῇ ἐν πολλοῖς καὶ διὰ τῶν ηὐξημένων ἐσόδων τοῦ τουρισμοῦ καὶ τῆς ἐντεῦθεν εἰσροῆς τουριστικοῦ συναλλάγματος. Καὶ πρόκειται ἀκόμη πρὸς τοῦτο ἔκτοτε ὅπως προκληθῇ ἡ παρέμβασις τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον φαίνεται πὼς εἶναι πρόθυμον πρὸς τοῦτο. Αὐτὰ εἶναι τὰ μέτρα, ποὺ ἀναμένομεν, ἀξιότιμοι κύριοι Ὑπουργοί. Μόνον κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν θὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἐπανάληψιν τῶν σφαλμάτων τοῦ παρελθόντος, τῶν ὁποίων πικρὰν πεῖραν ἔχομεν ἡμεῖς, οἱ Βολιῶτες. Ἀτυχῶς ὅμως, πέραν τῶν ἐκφράσεων συμπαθείας καὶ ἀορίστων ὑποσχέσεων, δὲν βλέπομεν οὔτε νὰ λαμβάνεται, οὔτε νὰ ἐξαγγέλλεται οἱονδήποτε συγκεκριμένον μέτρον, συντελεστικὸν διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν τῆς Μαγνησίας.

§163Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε μέτρα καὶ ὑπὲρ τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τῆς δωρεὰν διανομῆς τῶν φυτοφαρμάκων.

§164Ε. ΒΑΝΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ συμπληρώσω τὰς ἐποικοδομητικὰς προτάσεις τῶν κυρίων βουλευτῶν, θέλω νὰ προσθέσω, ὅτι πρακτικῶς εἶναι ἀδύνατος ἡ ἄμεσος παροχὴ βοηθείας ἀπὸ τεχνικῆς πλευρᾶς εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχὰς ἀπὸ τὰ πολιτικὰ Ὑπουργεῖα, διότι στεροῦνται τῶν καταλλήλων τεχνικῶν μέσων. Ἐπιβάλλεται νὰ χρησιμοποιηθῇ ὁ στρατὸς ὁ ὁποῖος ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν του τεχνικὰ μέσα καὶ θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἄμεσος ἐφαρμογὴ τῶν μέτρων ποὺ θὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν. Ἤκουσα τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος ἀνεκοίνωσε τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν πρέπει νὰ λάβῃ μέρος καὶ ὁ στρατός, διότι θὰ ἔχωμεν ἄμεσα ἀποτελέσματα, ἐνῷ ἐὰν ἀφήσωμεν τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰ πολιτικὰ Ὑπουργεῖα, θὰ ἔχωμεν καθυστέρησιν, ἐλλείψει τεχνικῶν μέσων.

§165Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι παραβιάζεται ἡ σειρά. Τὸ θέμα ἐξηντλήθη, ἀλλὰ ἐκ καθήκοντος εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω δύο λέξεις. Κατ’ ἀρχὴν ἐκφράζω τὴν συμπάθειάν μου πρὸς τὰ θύματα τῶν σεισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἔπληξαν πολλὰς περιοχὰς τῆς Πελοποννήσου, τμήματος τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος καὶ νησιὰ τῶν Σποράδων. Συμμερίζομαι τὸν πόνον, τὴν ὀδύνην καὶ ἀγωνίαν των καὶ συμπάσχω μαζί των. Τὰ θύματα τῶν σεισμῶν εἶναι ἄξια ἰδιαιτέρας στοργῆς, ἐνδιαφέροντος καὶ μερίμνης καὶ δέον νὰ τύχουν ἀμέσου προστασίας. Ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἐξεπλήρωσε κατὰ τρόπον ἀπόλυτον τὸ καθῆκον της. Εὑρέθη ἀμέσως εἰς τοὺς τόπους τῆς καταστροφῆς. Μὲ ταχὺν ρυθμόν, μὲ ἄρτιον ὀργανωτικὸν σύστημα παρέσχε τὰς πρώτας βοηθείας καὶ πᾶσαν ἀρωγήν. Ὅλα τὰ ἀντιθέτως λεχθέντα ἀποτελοῦν δημαγωγίαν, εἶναι ἐκτὸς πραγματικότητος καὶ ἀποτελοῦν παραποίησιν τῆς ἀληθείας. Μὲ ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν ἠκούσαμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τοῦ στόματος τοῦ Ἀντιπροέδρου αὐτῆς, τὰς ἐνεργείας εἰς τὰς ὁποίας προέβη καὶ προβαίνει καὶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβε καὶ πρόκειται νὰ λάβῃ πρὸς ὁριστικὴν καὶ μόνιμον ἀντιμετώπισιν τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως. Οἱ δυστυχεῖς σεισμοπαθεῖς μὲ ἀγωνίαν ἀναμένουν τὴν συμπαράστασιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ δρᾶμα των, εἰς τὴν τραγῳδίαν των, εἰς τὴν δυστυχίαν των. Εἰς αὐτὴν ἔχουν ἐναποθέσει τὰς ἐλπίδας των. Θέλω νὰ πιστεύσω ἢ μᾶλλον εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ διεψευσθοῦν, δὲν θὰ δοκιμάσουν ἀπογοητεύσεις. Ἐπιβάλλεται, ὅπως ἡ Κυβέρνησις μὲ προγραμματισμόν, μὲ σωφροσύνην ἐνδιαφερθῇ διὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς καὶ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἄμεσον ἀνοικοδόμησιν τῶν καταστραφέντων χωρίων καὶ κωμοπόλεων. Ἐπείγει ἡ ριζικὴ ἀντιμετώπισις τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως. Ἡ ἀντιμετώπισις πρέπει νὰ εἶναι ταχεῖα, ταχυτάτη, ἄμεσος, ριζική, πραγματική, ἀποτελεσματική, ἱκανοποιητική. Ἡ βραδύτης εἶναι ἀπαράδεκτος. Ἡμίμετρα εἶναι ἀνεπίτρεπτα. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐκτελέσῃ εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκον της ἔναντι τῶν συμπαθῶν σεισμοπλήκτων. Πιστεύω, ὅτι τὸ δρᾶμα, ἡ τραγῳδία τῶν σεισμοπλήκτων δὲν πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον πολιτικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Ὀφείλομεν ἅπαντες οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς τοποθετήσεως, νὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ βαρὺ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐπωμισθῆ, ἔχει ἀναλάβει.

§166Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὅλοι γνωρίζομεν τὸν τρόπον, ποὺ συντάσσεται καὶ τηρεῖται ἡ σειρὰ τῶν ὁμιλητῶν. Καὶ ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ καταλόγου τῶν ὁμιλητῶν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε πρὸ ὀλίγου, κ. συνάδελφε, ἀποδεικνύεται, ὅτι ὡμίλησαν πρὸ ἡμῶν ἄνθρωποι, ποὺ κατεῖχον 7ην σειρὰν μετὰ ἀπὸ ἡμᾶς. Δυστυχῶς, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς μᾶς διαγράφει μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι ἀπουσιάζομεν τῆς αἰθούσης, ἐνῷ δὲν ἐξήλθομεν οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ταύτης. Πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του ὅμως ὁ κ. Πρόεδρος, ὅτι τοῦ λοιποῦ δὲν θὰ περιορισθῶμεν εἰς προφορικὰς μόνον διαμαρτυρίας. Δὲν ἀπειλῶ. Ἁπλῶς προειδοποιῶ. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ θέμα τῶν σεισμῶν. Κατ’ ἀρχὴν εἶναι λυπηρόν, ὅτι εἰς μίαν χώραν, ἡ ὁποία ταλαιπωρεῖται ἀπὸ σεισμούς, ἠφνιδιάσθη τὸ Κράτος ὡς αἰφνιδιάσθη συνεπείᾳ τῶν τελευταίων σεισμῶν. Ἡ ἐμφάνισις τοῦ Κράτους ὀλίγας ὥρας μετὰ τοὺς σεισμοὺς ἦτο ἐμφάνισις αἰφνιδιασθέντος. Ὁ σεισμὸς ἦτο σχετικῶς μικρὸς καὶ αἱ πληγεῖσαι περιοχαὶ εὑρίσκοντο πλησίον τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν. Παρὰ ταῦτα ἐὰν κρίνω ἀπὸ τὴν Μεσσηνίαν ἡ ἐμφάνισις τοῦ Κράτους ὑπῆρξεν ἀπογοητευτική. Κατ’ ἀρχὴν ἡ Μεσσηνία στερεῖται Νομάρχου. Ἡ Διοίκησις δηλαδὴ εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην στερεῖται τοῦ πολυτιμοτέρου τῶν στελεχῶν. Τὸ ἔργον τῆς γνωματεύσεως περὶ τοῦ ἑτοιμορρόπου ἢ μὴ τῶν οἰκιῶν ὁλοκλήρου τῆς Μεσσηνίας τὸ ἀνέλαβον 3 Ὑπομηχανικοὶ καὶ εἷς Μηχανικὸς τῆς Νομαρχίας. Σὲ διάστημα 5 λεπτῶν ἔπρεπεν ὁ Μηχανικὸς νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν τὸ κτίριον ἦτο ἐπαρκὲς διὰ τὴν παραμονὴν ἐντὸς αὐτοῦ ἢ ὄχι. Ἐμπῆκαν παιδιὰ εἰς τὸ Σχολεῖον καὶ συνέχισαν τὸ μάθημά των μὲ γνωμάτευσιν Μηχανικοῦ, ὅτι τὸ κτίριον εἶναι ἐπαρκές, γενομένην σὲ διάστημα μόνον 5 λεπτῶν. Ἡ ὅλη κίνησις τῶν ἁρμοδίων ὑπῆρξε σπασμωδική. Ἀκόμη, ὑπῆρξε σύγκρουσις ἁρμοδιοτήτων μεταξὺ τῶν Ὑπουργῶν Κοιν. Προνοίας καὶ Προεδρίας Κυβερνήσεως, καθ’ ἣν στιγμὴν ἄνθρωποι παρέμειναν εἰς τὸ ἔλεος μεγάλων κινδύνων.

§167Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Οὐδεμία διαφωνία ὑπῆρξεν. Αἱ πληροφορίαι σας δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν ἀλήθειαν.

§168Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὡς Ὑπουργὸς εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ τὸ διαψεύσητε.

§169Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἔχω νὰ διαψεύσω κἄτι, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ἀληθές. Γνωρίζετε, κ.κ. βουλευταί, ὅτι ἀναλαμβάνω εὐθέως τὰς εὐθύνας μου. Τὸ σχέδιον ἐλειτούργησεν ἁρμονικώτατα.

§170Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλειτούργησεν ἁρμονικώτατα τὸ σχέδιον, κ. Ὑπουργέ, μὲ 4 μόνον μηχανικοὺς δι’ ὁλόκληρον τὴν Μεσσηνίαν; Ἦτο δυνατὸν νὰ ἐλειτούργησε τὸ σχέδιον ἁρμονικώτατα ὅταν ὑπῆρξαν χωρία, ὡς τὸ Βασιλικόν, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνέρχονται αἱ καταστραφεῖσαι οἰκίαι εἰς 80 καὶ δὲν ἐδέχθη τὴν ἐπίσκεψιν ἁρμοδίου τινὸς κατὰ τὸ πρῶτον διήμερον, ἀλλὰ μόνον τὸ ἀπόγευμα τῆς ἑπομένης ἡμέρας ἐνεφανίσθη κἄποιος ἁρμόδιος μὲ 30 μόνον σκηνὰς διὰ νὰ προστεθῇ εἰς τὴν ἀπογοήτευσιν ἐκ τῶν σεισμῶν καὶ ἡ ἀπογοήτευσις τῆς διαμάχης ποῖος ἐκ τῶν ἀστέγων θὰ λάβῃ σκηνήν; Εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι εὑρεθεὶς οὗτος πρὸς μιᾶς καταστάσεως πλήρους χαλαρώσεως τῶν πάντων ἠνάλωσε τὰς δυνάμεις του διὰ νὰ βοηθήσῃ τοὺς πληγέντας χωρὶς ὅμως νὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ του. Εἰς χώραν, κ. βουλευταί, ποὺ πάσχει ἐκ σεισμῶν ἕως πότε θὰ κρεμῶμεν τὴν τύχην τῶν ἀνθρώπων εἰς τὸν καλὸν Θεόν; Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς μία περιοχὴ κριθῇ, ὅτι εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν ἀνάγκης, τὴν εὐθύνην διὰ τὴν περιοχὴν ἐκείνην τὴν ἀναλαμβάνει ὁ Στρατός. Διὰ τὴν Μεσσηνίαν ἰδοὺ τὶ συνέβη. Ἕνα Τάγμα Μηχανικοῦ διετάχθη νὰ ἔλθῃ ἐξ Ἰωαννίνων εἰς τὴν Μεσσηνίαν διὰ νὰ κατεδαφίσῃ τὰς ἑτοιμορρόπους οἰκίας. Ἐγὼ ἀνεχώρησα ἐκ τῆς Μεσσηνίας δι’ Ἀθήνας τὴν 6ην ἡμέραν τῶν σεισμῶν καὶ συνήντησα τὸν μηχανικὸν τοῦτον εἰς τὸ ὕψος τοῦ Ἄργους νὰ ἔρχεται εἰς τὴν Μεσσηνίαν. Κατὰ τὰς δύο πρώτας ἡμέρας ποῦ ἦτο ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία διὰ τὴν κατεδάφισιν τῶν ἑτοιμορρόπων οἰκιῶν; Πληροφορήσατέ με ἐὰν καὶ πότε ὁ Στρατὸς ἐγκρέμισεν ἕνα ἔστω σπίτι στὴ Μεσσηνία; Ὅλα αὐτά, κ. βουλευταί, τὰ ἀνέφερα διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι τὸ Κράτος αἰφνιδιάσθη ἐκ τῶν σεισμῶν. Καὶ αὐτὸ ἔχει τὴν ἑξῆς αἰτίαν. Ὅταν ἐν ὀνόματι τῆς κομματικῆς συναλλαγῆς ἐμφανίζωνται οἱ Ὑπουργοὶ ὡς δήμιοι καὶ ἀποκεφαλίζονται αἱ ὑπηρεσίαι ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὡς μειωτικόν, ὅτι φέρουν τὸ στίγμα τῆς ΕΡΕ, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ὑπηρεσίας ἑτοίμους διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοιούτων περιστατικῶν; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ὑπηρεσίας δυναμένας νὰ δράσουν ἀποτελεσματικῶς, ὅταν πρὸ δύο ἡμερῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλου, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθοῦν διατάξεις, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἠμποδίζετο ἡ ἄνοδος τῶν κομματικῶν των φίλων εἰς ἡγετικὰς θέσεις τῆς Διοικήσεως. Δυστυχῶς, ἡ Ἑλλὰς τοῦ 1965 σκέπτεται μὲ τὴν νοοτροπίαν τοῦ 1890. Καὶ μάλιστα παλαιοτέραν, διότι νομίζω, ὅτι τὸ 1890 ἐκυβέρνα τὴν Ἑλλάδα ὁ Τρικούπης. Ἀλλὰ ἂς ἔλθωμεν τώρα ἐπὶ τοῦ πρακτέου. Θὰ ἐμφανισθῶμεν, κ. βουλευταί, ὅλοι μὲ προγράμματα καὶ θὰ ἐξαγγείλωμεν πράγματα ποὺ ἀσφαλῶς θὰ γοητεύσουν τοὺς κομματάρχας καὶ τοὺς ψηφοφόρους μας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐκεῖ τὸ πρᾶγμα. Ὑπάρχει ἀνάγκη προγραμματισμοῦ. Ὑπάρχει ἀνάγκη προγραμματισμοῦ, ὄχι μόνον διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν οἰκιῶν τῶν ἐκ τῶν σεισμῶν καταστραφεισῶν, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ στεγαστικοῦ προβλήματος τῆς ὑπαίθρου. Θὰ τολμήσω νὰ διατυπώσω μίαν σκέψιν. Ἀντὶ νὰ ἐπεκτείνεσθε εἰς τὰ ὀνειρώδη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἴσως καὶ νὰ συγκινοῦν χωρὶς καμμίαν πιθανότητα πραγματοποιήσεως διατὶ δὲν προσπαθεῖτε νὰ πειραματισθῆτε εἰς τὰς περιοχὰς ἐκείνας, τὰς σεισμοπαθεῖς κάνοντες μίαν χωροταξικὴν μελέτην καὶ ἐγκαταλείποντες τὴν αὐτοστέγασιν, ἡ ὁποία ἀτυχῶς δὲν ἔχει ἀποδώσει. Προχωρήσατε εἰς τὴν στέγασιν ἀπὸ τὸ Κράτος. Πιστεύετε, ὅτι δίδοντες 30 χιλ. δρχ. πὼς θὰ βοηθήσετε αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους; Πιθανὸν νὰ τοὺς δώσετε μίαν ἄλλην μορφὴν παρηγορίας διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἰσχνοῦ πορτοφολίου του. Δὲν πιστεύω ὅμως, ὅτι θὰ ἠμπορέσετε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ τοὺς ἐξυπηρετήσετε εἰς τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα. Ὁ Ὑποδιοικητὴς τῆς ΑΤΕ κ. Πεπελάσης εἰς μίαν πραγματείαν του ἐξετάζει τὸ θέμα τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ εἰς τὴν γεωργίαν. Εἰς τὴν μελέτην αὐτὴν τοῦ κ. Πεπελάση φαίνεται πὼς ἐξειλίχθησαν οἱ μισθοὶ εἰς τὴν γεωργίαν καὶ πὼς ἀρχίζει νὰ ὑπάρχῃ ἔλλειψις χειρῶν. Πιστεύετε λοιπὸν εἰλικρινῶς, ὅτι μὲ τὶς 30 χιλ. δρχ. ποὺ θὰ δώσετε εἰς τοὺς παθόντας πὼς θὰ τοὺς ἐξυπηρετήσετε; Θὰ τοὺς δώσετε τὴν δυνατότητα νὰ στεγασθοῦν; Μὲ τὴν ἀνατίμησιν τῶν ὑλικῶν καὶ τῆς ἐργασίας ποὺ ὑπάρχει; Ἀσφαλῶς ὄχι. Ἡ Βουλή, κ. συνάδελφοι, ἔχει κουρασθῆ ἀπὸ τὴν παροῦσαν συζήτησιν. Κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς συζητήσεως τὴν κούρασιν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις. Κατὰ τὴν δευτέραν δὲ ἡμέραν, οἱ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως. Πέραν αὐτοῦ, τὴν εὐθύνην αὐτὴν τοῦ τρόπου τῆς διεξαγωγῆς συζητήσεως τὴν εἶχε τὸ κόμμα τῆς Συμπολιτεύσεως. Δὲν εἶναι σωστόν, κ. συνάδελφοι, καὶ σᾶς τὸ λέγω αὐτὸ μὲ τὴν μεγαλυτέραν σεμνότητα καὶ τὸν μεγαλύτερον σεβασμόν, παλαιὸν κοινοβουλευτικὸν ἡγετικὸν στέλεχος τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τῶν πρώτων ὁμιλησάντων νὰ λέγῃ, ὅτι τοποθετεῖται εἰς ἐπίπεδον πολιτικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Καὶ ὅταν τὸν ἠρώτησα ποῖος ὡμίλησεν ἀπὸ ἡμᾶς, λέγει, κανεὶς ἀλλὰ αἱ ἐφημερίδες. Εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν γραμμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν συνομιλητής της εἶναι αἱ ἐφημερίδες; Εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ διακηρύξῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὅτι περιφρονεῖ τὴν Βουλήν; Νομίζω πὼς δὲν εἶναι δυνατόν, ἂς τὸ ἀποδώσωμεν εἰς σφάλμα. Φαίνεται ὅμως, ὅτι τὸ σφάλμα δὲν εἶναι ἁπλῶς φραστικόν, διότι δὲν θὰ ὡμιλούσαμεν ὅλοι αὐτὸν τὸν τελευταῖον καιρὸν ἐπάνω εἰς προβλήματα δημοσιοϋπαλληλικά, τὰ ὁποῖα τὰ διεκηρύξατε ὡς σοβαρὰ καὶ ἡμεῖς τὰ ἀνεγνωρίσαμεν, ὅτι παρουσιάζουν μίαν σοβαρότητα, εἰς προβλήματα ὅπως τῶν σεισμῶν ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων καὶ ὀλίγων συναδέλφων, ἐκ τῶν ὁποίων μερικοὶ ἀγωνιοῦν διὰ τὸ πότε θὰ εἴπουν τὰς ὀλίγας λέξεις ποὺ χρειάζεται νὰ εἴπουν καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι νὰ παραμένουν μάρτυρες τῆς ἀπουσίας τῶν βουλευτῶν ἀπὸ τὸ Κοινοβούλιον. Ἡ ἀπουσία τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν βουλευτῶν ἀπὸ τὰ μεγάλα προβλήματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραταθῇ.

§171Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Νὰ ἔχητε ὀλίγον σεβασμόν.

§172Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Τὸν σεβασμόν μου εἰς τὴν Βουλὴν τὸν ἀπέδειξα.

§173Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Τὸν βλέπομεν καὶ τὸν ἀκούομεν.

§174Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Εἶναι θέμα ὑποκειμενικῆς ἰδικῆς σας ἐκτιμήσεως, διότι καὶ ἐγὼ θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανίζεσθε προγραμματίζων ἐπὶ δέκα λεπτὰ διὰ θέματα αὐτῆς τῆς σημασίας. Ἂς ἀφήσωμεν τὰς ὑποκειμενικὰς ἐκτιμήσεις καὶ ἂς μείνωμεν εἰς τὴν γενικὴν ἐκτίμησιν τοῦ πράγματος, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τοὺς περισσοτέρους συναδέλφους. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὸν σεβασμὸν ποὺ ἔχω ἀπέναντι τοῦ προβλήματος, ὑποβάλλω τὴν περιωρισμένην ἐκείνην πρότασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὀρθὸν θὰ ἦτο ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι προσφάτως ἐπλήγησαν νὰ προσδιορίσῃ ἕνα χῶρον ὅπου μὲ μίαν χωροταξικὴν μελέτην ἐμπεριστατωμένην —ὑπάρχει τὸ Κέντρον Προγραμματισμοῦ, δὲν χρειάζεται νὰ δημιουργήσωμεν, πιθανὸν ἡ σκέψις τοῦ κ. Λούλη διὰ τὴν βοήθειαν τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου νὰ εἶναι ὀρθὴ —ἂς κάνῃ ἕνα προγραμματισμὸν ἡ Κυβέρνησις μὲ τὸν ὁποῖον ἴσως θὰ ἠμπορέσῃ νὰ εὕρῃ τὸν δρόμον τῆς λύσεως τοῦ μεγάλου στεγαστικοῦ προβλήματος ποὺ ἀπασχολεῖ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Πέραν αὐτοῦ οἱ αὐτοέπαινοι ὡς πρὸς τὴν ἀμεσότητα τῆς ἀντιδράσεως καὶ τῆς παρουσίας καὶ τὸ σκόρπισμα τῆς παρηγοριᾶς δεξιὰ καὶ ἀριστερά, δὲν τιμοῦν κανένα καὶ ἂς τοὺς ἀφήσωμεν πλέον εἶναι καιρός.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἔχει τὸν λόγον.

§176Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, ἦτο ὀξὺς διὰ τὸ θέμα ἀνοικοδομήσεως τῶν σεισμοπλήκτων Πελοποννήσου. Θὰ τὸν παρακαλοῦσα νὰ μοῦ κάνῃ τὴν χάριν, τὴν τιμήν, τὴν εὐχαρίστησιν, νὰ ἔλθῃ μίαν ἡμέραν εἰς τὸν Βόλον διὰ νὰ ἴδῃ μίαν πόλιν 90.000 κατοίκων, πῶς κατήντησε σὰν ἕνα χωρίον, χάρις εἰς ἓν ἄνευ προηγουμένου ἐγκληματικὸν σχέδιον στεγάσεως καὶ ἀνοικοδομήσεως. Ἐπέκρινε τὸ ἔργον ὀλίγων ἡμερῶν μιᾶς Κυβερνήσεως. Δὲν γνωρίζω τὴν Πελοπόννησον ἠμπορῶ νὰ ὁμιλήσω μόνον διὰ τὰ νησιά, ἀλλὰ ἦτο δριμύτατος ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος διὰ τὸ ὅλον ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἀπαντῶ, θὰ ἔλθῃ εἰς τὸν Βόλον ὅπως ἦλθεν ἄλλος συνάδελφός του τῆς ΕΡΕ καὶ ἔμεινε κατάπληκτος ἀπὸ τὸ κατάντημα τῆς ὡραίας αὐτῆς πόλεως.

§177Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ σεβαστός μου κ. Ὑπουργὸς μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθυνθῇ εἰς ἐμὲ θὰ ἀπαντήσω, ὅτι ἐγὼ μὲν δὲν εἶχα πάει εἰς τὸν Βόλον, ἀλλὰ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶδε τὸν Βόλον καὶ δὲν ὁμιλεῖ πλέον διὰ τῶν ἰδίων προσώπων, εἶναι ἱκανοποιημένος μὲ τὸν τρόπον ποὺ ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα; Διότι, οἱ Πελοποννησιακοὶ σεισμοὶ εἶναι πρόσφατοι, τῆς Ἁλοννήσου ἔχουν ἤδη μίαν ὡρισμένην ἡλικίαν. Ὑπῆρξαν δάκρυα διὰ τὴν τραγωδίαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀραὶ διὰ τὴν στάσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ὑπῆρξεν ὑπόσχεσις καὶ πλῆθος μέτρων καὶ τὰ μέτρα αὐτὰ ἀνεμείναμεν, καὶ ποῖα ἦσαν τὰ μέτρα αὐτά; Ἤκουσα ἕνα Ὑπουργὸν ἀπὸ τὴν θέσιν ἐκείνην νὰ καυχᾶται διὰ τὴν ἀποστολὴν σκηνῶν, διὰ τὴν ὁποίαν ἀποστολὴν ἐτόνισεν ὁ κ. Ζορμπᾶς μὲ ἕνα σεβασμὸν τῆς ἀληθείας καὶ ἀνεγνώρισεν, ὅτι δὲν ὑπῆρξε καὶ τόσον ἱκανοποιητική. Ἡμεῖς τοὐλάχιστον εἰς τὸν Βόλον ἐξ ὅσων εἴπατε ἐστήσαμεν ὡρισμένα σπίτια ἄσχημα, σεῖς δὲν ἠμπορέσατε νὰ στήσετε δέκα σκηνάς. Ἂς σεβασθῶμεν, κ. Πρόεδρε, τὴν λογικήν.

§178Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς τὸ τέλος, ἀλλὰ κατηγορήσατε προηγουμένως ρήτορας, ὅτι ἐντὸς δέκα λεπτῶν ἀνέπτυξαν προγράμματα καὶ μοῦ φαίνεται, ὅτι τοὺς ἐμιμήθητε. Σκεφθεῖτε τοὺς τελευταίους σας λόγους καὶ θὰ ἰδῆτε, ὅτι ἐμιμήθητε ἐκείνους ποὺ κατηγορήσατε.

§179Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζετε, ὅτι ὑπάρχει... (Κωδωνοκρουσίαι).

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Περρωτῆ, δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Ὁ κ. Ι. Μποῦτος, ἔχει τὸν λόγον.

§181Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ Ὑπουργοὶ Ὑγιεινῆς καὶ Προνοίας τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, μιμούμενοι τὸ Παπανδρεϊκὸν ραδιόφωνον, μετεβλήθησαν ἀμφότεροι εἰς σπῆκερ τοῦ ραδιοφώνου, οἱ ὁποῖοι ἐξήγγειλαν ἢ μᾶλλον ἀνέγνωσαν ἕνα κατάλογον πράξεων, ἐφοδίων καὶ ἀπηρίθμησαν ἐνεργείας, εἰς τὰς ὁποίας προέβει ἡ Κυβέρνησις. Ὁ τόνος, τὸν ὁποῖον ἔδωσαν, ἦτο τόσον ἀπρόσωπος, ὥστε μοῦ ἐπιτρέπεται ἀκριβῶς αὐτὴ ἡ σύγκρισις τῆς ὁμιλίας των μὲ τὸν ὁμιλητὴν τοῦ ραδιοφώνου. Διορθώνω τὴν φράσιν μου καὶ δὲν λέγω τοῦ Παπανδρεϊκοῦ ραδιοφώνου, διότι τὸ Παπανδρεϊκὸν ραδιόφωνον ἔχει ἐξοπλισθῆ μὲ ὁμιλητὰς ἰδιάζοντος πάθους.

§182Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Δὲν ὑπάρχει Παπανδρεϊκὸν ραδιόφωνον. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαλουκᾶ, σᾶς παρακαλῶ, μὴ θορυβῆτε. (Κωδωνοκρουσίαι).

§184Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύναμαι νὰ ὁμιλήσω ἄνευ παρασίτων, προερχομένων ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ἐπὶ τῆς ραδιοφωνίας Ὑπουργόν;

§185Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). (Ὁμιλεῖ ἀπὸ τῆς θέσεώς του, μὴ ἀκουόμενος).

§186Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Τότε, παραλείπω τὸ «παρασίτων». Πρέπει, ὅμως, νὰ σημειώσω, ὅτι ἐνῷ οἱ Ὑπουργοὶ ἀνεγίνωσκαν τὰς πρὸς τὸ σῶμα ἀνακοινώσεις των, τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, τὴν πρωΐαν τοῦ Σαββάτου, οἱ δυστυχεῖς συμπολῖται μου, οἱ ὁποῖοι ὑπετίθετο, ὅτι ἐλάμβανον τοὺς καρποὺς ἐκ τῆς ταχείας ἐπεμβάσεως τῆς Κυβερνήσεως, κατελαμβάνοντο ὑπὸ αἰσθήματος ἀπογοητεύσεως καὶ ἀγανακτήσεως, ὅταν ἀνεγίνωσκον τὰ ὅσα τὴν προηγουμένην οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ εἶπον. Διότι, πράγματι, μέχρι τῆς μεσημβρίας τῆς Κυριακῆς, οὐδεμία διανομὴ τροφίμων καὶ ἄλλων ἐφοδίων εἶχε γίνει. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι πλὴν τῶν διανομῶν, εἰς τὰς ὁποίας προέβη τὸ δημοτικὸν σχολεῖον Καλαμάτας, ὡς καὶ οἱ ἐργάται τοῦ ἐργοστασίου Καρέλια, μέχρι τῆς Κυριακῆς τὸ βράδυ, οὐδεμία διανομὴ ἐγένετο, ἐκτὸς ἐνδεχομένως εἰς ὡρισμένα ὀρεινὰ χωρία τῆς Ὀλυμπίας. Χθὲς μόνον διενεμήθησαν ὡρισμένα ἐφόδια, τὸ δὲ ἀπόγευμα τῆς Κυριακῆς διενεμήθησαν τρόφιμά τινα, τῶν ὁποίων προεπορεύετο, κατὰ ἐπιδεικτικὸν τρόπον, τὸ ἑλικόπτερον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας. Ὑπῆρξαν χωρία εἰς τὸν Νομὸν Μεσσηνίας — καὶ ἀναφέρομαι εἰδικῶς εἰς τὸ χωρίον Σολάκι — εἰς τὸ ὁποῖον οὐδεὶς μετέβη ἐκεῖ μέχρι τῆς Πέμπτης τὸ βράδυ. Βεβαίως, δὲν θὰ ἀναγκάσω τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ ἀναμασήσῃ πάλιν τὴν χιώτικη μαστίχαν, τῆς ἐλλείψεως σκηνῶν.

§187ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς ΕΚ.). Ὀλίγην σοβαρότητα...

§188Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Τί ἐννοεῖτε μὲ αὐτό; Ἂν θέλετε νὰ σᾶς προσέξωμεν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλήσετε μὲ κἄποιαν σοβαρότητα. Ἠξεύρω τί εἴπατε εἰς τὸ Ζευγολατιό, διότι ἤμην ἐκεῖ.

§189Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Δὲν θὰ ἀναγκάσω, λοιπόν, τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ ἀναμασήσῃ τὴν μαστίχα — παραλείπω τὸ χιώτικην — τῆς ἐλλείψεως σκηνῶν...

§190Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Διότι,— ἐφ’ ὅσον τὸ θέλετε καὶ ἐπιμένετε νὰ ὁμιλῆτε οὕτω — παρελάβομεν κενὰς ἀποθήκας.

§191Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐὰν τὸ θέτετε ἐκεῖ τὸ πρᾶγμα...

§192Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Ἔχετε 1½ χρόνον εἰς τὴν ἐξουσίαν. Τοὐλάχιστον, μὴ μᾶς προκαλῆτε...

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Κρούων τὸν κώδωνα). Δὲν δύνασθε νὰ παρεμβαίνετε καὶ νὰ διακόπτετε τὴν συζήτησιν, κ. Ψαρρέα, ἄνευ τῆς ἀδείας τοῦ Προεδρείου.

§194Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἄν, λοιπόν, τὸ θέμα τὸ τοποθετῆτε εἰς τὸ ὅτι δὲν εὑρίσκοντο σκηναί, διότι δὲν σᾶς παρεδώσαμεν ἡμεῖς ἀρκετάς, τὸ γεγονός, ὅτι εὑρίσκεσθε εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ 1½ περίπου ἔτος, σᾶς ἀφαιρεῖ κἄθε δικαιολογίαν, τὴν ὁποίαν, ὑπὸ ἄλλας περιστάσεις, θὰ ἠδύνασθο νὰ ἐπικαλεσθῆτε. Θὰ ὑπενθυμίσω τὴν ὁμιλίαν τοῦ Προέδρου κ. Πιπινέλη, ὁ ὁποῖος, ὁμιλῶν ἐτόνισεν, ὅτι αἱ μονάδες ἐπεμβάσεως καὶ πολιτικῆς κινητοποιήσεως, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν ἐφοδιασθῆ δι’ ἐφοδίων ἱκανῶν νὰ ἀντιμετωπίσουν πᾶσαν περίπτωσιν θεομηνιῶν καὶ σεισμῶν. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ μανία τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ περιορισμοῦ τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, μανία, ἡ ὁποία περιωρίσθη μόνον εἰς τὴν ἐξαγγελίαν προεκλογικῶν συνθημάτων, διότι ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπεδείχθη ἡ ἀδυναμία τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, καὶ ἀντὶ μειώσεως εἴχομεν αὔξησιν, ἐξεδηλώθη καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου μὲ καταστρεπτικὰ ἀποτελέσματα. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ ἔλλειψις σκηνῶν, δύναται νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὴν τοιαύτην πολιτικήν σας. Πέραν, ὅμως, τῶν ἀνωτέρω, τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν, δὲν εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ δικαιολογοῦν κομπορρημοσύνην εἰς τὴν κυβερνητικὴν πλευράν. Αἱ ὑπηρεσίαι, αἱ πρὸς τοῦτο ἐντεταλμέναι, ἔπραξαν πᾶν ὅ,τι ἠδύναντο εἰς τὴν περίπτωσιν. Ἐκινήθησαν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι καὶ διέθεσαν πᾶν μέσον διὰ τὴν δυνατὴν ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, δὲν δύναται νὰ ὑπερηφανεύεται, ὅτι κατέστρωσε σχέδιον ἀντιμετωπίσεως τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν.

§195Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Λυποῦμαι, διότι διετελέσατε Ὑπουργὸς καὶ ἀγνοεῖτε τὸν τρόπον τῆς πολιτικῆς κινητοποιήσεως, διὰ νὰ ἠξεύρετε τί ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τί ἔκαμον οἱ ὑπηρεσίαι. Ἡ Ἀντιπολιτευτική σας μανία σᾶς ἄγει εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἀγνοῆτε τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ σχεδίου καὶ νὰ ἐπιτίθεσθε ἐναντίον ἡμῶν.

§196Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἡ ἐκφρασθεῖσα λύπη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὡς καὶ ἡ διακοπή του, μοῦ δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω, ὅτι τὸ σχέδιον πολιτικῆς κινητοποιήσεως, καθ’ ὅσον γνωρίζω, εἶναι σχέδιον ἐφαρμοζόμενον αὐτομάτως.

§197Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Ἄνευ ἐμπνεύσεως τῆς Κυβερνήσεως;

§198Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, μὴ συλλαβοῦσα τὴν ἔκτασιν τῆς καταστροφῆς, δὲν ἀντελήφθη ἀπὸ τὸ πρῶτον 24ωρον, ἐὰν χρειάζεται ἐνίσχυσις, ὥστε νὰ κινηθοῦν γρήγορα αἱ ὑπηρεσίαι, πρὸς ἄμεσον ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως.

§199Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Ἡ Κυβέρνησις, ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν, ἀντελήφθη τὴν ἔκτασιν τῆς καταστροφῆς καὶ ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν ἔλαβε τὰ δέοντα μέτρα. Ἐὰν εἰς τὸ θέμα τῶν σκηνῶν εὑρέθη ἀνέτοιμος, τοῦτο ὀφείλεται, διότι ὑπῆρξε μία συσσώρευσις τεσσάρων σεισμῶν ἐντὸς μηνός.

§200Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἂν ἐπιμένετε νὰ μὲ διακόπτετε, θὰ μὲ ἀναγκάσετε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς ὡρισμένα χωριὰ ἡ Κυβέρνησις ἐνεφανίσθη πολύ ἀργότερα. Εἰς τὴν κοινότητα Βασιλικοῦ, ἐπὶ παραδείγματι, ὅπου λόγῳ τῶν σεισμῶν, εἰσήχθησαν καὶ ἄλλαι ὗλαι εἰς τὸ νερὸ καὶ ἦτο προφανὴς ὁ κίνδυνος τῆς μολύνσεως τούτου, ἔπιναν ἐπὶ 3 εἰκοσιτετράωρα οἱ κάτοικοι αὐτὸ τὸ νερὸ καὶ δὲν ὑπῆρχεν οὔτε ἕνας ὑπάλληλος νὰ τὸ ἀπολυμάνῃ ἢ νὰ διαπιστώσῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει κίνδυνος μολύνσεως τῶν κατοίκων.

§201Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, εἰδικῶς δι’ αὐτὸ τὸ θέμα τοῦ νεροῦ, ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τοῦ νομιάτρου τῆς Καλαμάτας. Γνωρίζετε, ὅτι τὴν ἡμέραν τῶν σεισμῶν, ἤμουν εἰς τὴν Καλαμάταν καὶ ἡ πρώτη μου δουλειὰ ἦτο νὰ καλέσω τὸν νομίατρον καὶ νὰ τοῦ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ ὕδατος καὶ μὲ ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἔκαμεν αὐτὴν τὴν χλωρίασιν. Τώρα, ἐὰν εἰς τὸ Βασιλικό, ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος, δὲν ἔσπευσε νὰ εἰδοποιήσῃ τὸν νομίατρον νὰ κάμῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τί πταίομεν ἡμεῖς; Ἐὰν τὸν εἰδοποίησαν καὶ δὲν ἐπῆγεν ὁ νομίατρος, εἶναι εὐθύνη τοῦ νομιάτρου.

§202Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἀπεστάλη τηλεγράφημα ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος. Ὁ συνάδελφος κ. Ψαρρέας καὶ νομίζω καὶ ὁ κ. Καλαντζάκος, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν εἰς τὸ Βασιλικὸν τὴν Τρίτην τὸ ἀπόγευμα, ἐπεκοινώνησαν μὲ τὸν νομίατρον.

§203Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Εἶναι παράλειψις τοῦ νομιάτρου καὶ ὁ κ. συνάδελφος ἐλέγχει τὴν Κυβέρνησιν.

§204Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὁμιλεῖ παρεμβαίνων, μὴ ἀκουόμενος).

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ψαρρέα, ἐχρηματίσατε καὶ Ὑπουργός. Ἄνευ ἀδείας τοῦ Προεδρείου, δὲν δύνασθε νὰ λάβητε τὸν λόγον.

§206Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Μὰ μοῦ ἐπέτρεψαν τὴν διακοπὴν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ὁμιλῶν ἁπλῶς, χρονοτριβοῦμεν.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁρίστε.

§208Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τοιαύτας περιπτώσεις, εἶναι ἀναγκαία ἡ συνοδεία τοὐλάχιστον ἀπὸ ἕνα μηχανικὸν ὑγιεινῆς. Δὲν ὑπῆρξε. Διότι ἂν ὑπῆρχε, θὰ ἐγνώριζεν, ὅτι εἶναι ζήτημα ἀντιμετωπίσεως τοιούτων ζητημάτων κατὰ κύριον λόγον, καθ’ ὅσον μὲ τὴν διαταραχὴν ἐκ τῶν σεισμῶν, εἰσέρχονται ἄλλαι οὐσίαι εἰς τὸ νερό. Σεῖς δὲν συνωδεύθητε ἀπὸ κατάλληλον συνοδείαν, οὐδὲ ἀπὸ μηχανικὸν ὑγιεινῆς, ὄντα ἀπολύτως ἀναγκαῖον διὰ τὴν περίπτωσιν.

§209Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Εἰς τὴν Μεσσηνίαν κατῆλθον μὲ τὸν Βασιλέα καὶ ὅταν ἐτελείωσεν ἡ ἐπιθεώρησις τοῦ Βασιλέως, παρέμεινα μόνος μου. Τὰ θέματα τῆς χλωριάσεως, ξεύρετε, ὅτι εἶναι ἁπλᾶ.

§210Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Ἔπρεπε νὰ ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ σκεφθοῦν ὅλα καὶ ὅλα αὐτὰ εἶναι προδιαγεγραμμένα.

§211Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Ἐὰν εἶναι παράλειψις τοῦ νομιάτρου Καλαμάτας, καλῶς γίνεται ἡ συζήτησις, διὰ νὰ ἐλεγχθῇ ὁ νομίατρος Καλαμάτας. Ἐὰν παρέλειψε τὸ καθῆκον του, θὰ τιμωρηθῇ.

§212Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ δεχθῶ, ὅτι ἔγιναν ὡρισμέναι παραλείψεις. Ἐγὼ ἐπεσήμανα τὸ γεγονός, ὅτι σεῖς δὲν εἴχατε τὸ δικαίωμα τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν νὰ μᾶς εἴπητε μεθ’ ὑπερηφανείας, ὅτι ἐπελύσατε ὅλα τὰ προβλήματα τῶν σεισμοπλήκτων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, ἐπίσης, θέλω νὰ εἴπω εἶναι τοῦτο, ὅτι ἐγὼ συνέστησα εἰς τοὺς κατοίκους, χωρὶς νὰ μετέλθω οὐδένα μέσον δημαγωγίας, ἢ ἐξάψεως τῶν πνευμάτων, καὶ κολακείας, τῶν ἀδυναμιῶν καὶ τῆς δυστυχίας των, τοὺς συνέστησα, λέγω, ψυχραιμίαν. Καὶ ἀκόμη τοὺς ἀνέφερα, κ. Ὑπουργέ, καὶ κἄτι ἄλλο, Ὅτι πέραν τῆς κριτικῆς ποὺ δυνάμεθα νὰ κάμωμεν ἡμεῖς, κατὰ τὴν πρώτην φάσιν τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν δικαιούμεθα οὐδὲν ἄλλο νὰ πράξωμεν, εἰμὴ μόνον νὰ ἀναμείνωμεν τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν πραγματοποίησιν, τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν. Συνέστησα, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, ἐμπιστοσύνην τῶν κατοίκων πρὸς τὸ Κράτος, καὶ δι’ αὐτό, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, παρ’ ὅλα, ὅσα κατὰ καιροὺς λέγετε, ὅσον ἀφορᾷ τὸ τί παρελάβατε, εὑρήκατε ἕνα Κράτος συγκεκροτημένον μὲ ὑπηρεσίας καὶ ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ δράσουν. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, ἐπειδὴ ἀνεφέρατε καὶ τὸ Ζευγολατιό, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἐρωτήσω. Διατί μετὰ τρεῖς ἡμέρας, οἱ κάτοικοι ἠρνήθησαν νὰ ξεφορτώσουν τὰ τρόφιμα ἀπὸ τὰ στρατιωτικὰ αὐτοκίνητα; Διότι, κ. Ὑπουργέ, τὸ ψωμί, ἡ κουραμάνα, ἦταν χαλασμένη, ἦταν μουχλιασμένη. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Αὐτὴ ἦταν ἡ πρόνοια; Μὴ ἀποδίδετε, λοιπόν, τὰ γεγονότα αὐτὰ εἰς ἄλλην αἰτίαν. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, πέραν ὅλων αὐτῶν, ἐκεῖνο, ποὺ ἔχει σημασίαν, εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ κινηθῇ ταχύτατα διὰ ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων πρὸ τοῦ χειμῶνος. Πρέπει νὰ καταστρωθῇ πρόγραμμα ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων, μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου, διότι οἱ μῆνες μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου, γρήγορα περνοῦν καὶ ἔρχεται ὁ χειμών, ὁπότε οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θὰ εὑρεθοῦν ὑπὸ τὰς σκηνάς, αἱ ὁποῖαι, λόγῳ καὶ τῆς παλαιότητός των, δὲν δύνανται νὰ τοὺς προστατεύσουν. Δεύτερον θέμα, κ, Ὑπουργέ, εἶναι ἡ μεθόδευσις τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν πληγέντων κατοίκων καὶ τῶν ἐπαγγελματιῶν. Ἰδίᾳ ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἐπαγγελματιῶν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐξασφαλίζει τὴν εὐζωΐαν τῶν κατοίκων περισσότερον καὶ ἀπὸ τὴν οἰκιστικήν των ἀποκατάστασιν· εἰς τὰ χωρία Οἰχαλία καὶ Διαβολίτσιον μίαν ἑβδομαδιαίαν ἀγοράν, διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ ἐπαναλειτουργήσῃ καὶ θὰ ἐπαναλειτουργήσῃ, ἐὰν τὰ καταστήματα, ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτήν, ἀνεγερθοῦν καὶ ἀποκατασταθοῦν πλήρως. Δὲν γνωρίζω τί θὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν θὰ κινηθῇ ἡ ΜΟΜΑ ἢ αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, ἢ θὰ χωρήσῃ εἰς τὴν δανειοδότησιν, ὑπὸ τὴν μορφὴν ἐνισχύσεως, ὥστε νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰς οἰκιστικὰς καὶ τὰς παραγωγικὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων. Ἀλλὰ καὶ μὲ αὐτὰς θὰ κριθῆτε. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀρωγὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἐπειδὴ ἀνεφέρθησαν τὸ προηγούμενον τῶν σεισμῶν τῆς Ἑπτανήσου καὶ τῆς Μαγνησίας, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω τοῦτο. Τότε, κ.κ. συνάδελφοι, ὁ προϋπολογισμὸς εἶχεν ὕψος 12 δισεκατομμυρίων δραχμῶν καὶ ἡ δαπάνη, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πληγεισῶν περιοχῶν, τῶν Ἑπτανήσων καὶ τῆς Μαγνησίας, θὰ ἀπῄτει τὸ ⅕ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Σήμερον, μὲ ἕνα προϋπολογισμὸν ὕψους 27 δισεκατομ. δὲν δύνασθε νὰ ἰσχυρισθῆτε, ὅτι συμβαίνει τὸ ἴδιον πρᾶγμα, καὶ σᾶς λέγω, ὅτι διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων, δὲν θὰ χρειασθῇ ποσὸν ἄνω τοῦ 2–3% τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§213Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Ἐἐκάματε καλὰ τὸν λογαριασμόν σας, κ. συνάδελφε;

§214Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὁμιλῶ διὰ τοὺς νέους σεισμοπλήκτους, τοὺς σεισμοπλήκτους τῆς Πελοποννήσου.

§215Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Τὴν Σκόπελον, τὴν Ἀλόνησον καὶ τὰς ἄλλας νήσους, θὰ τὰς ἀφήσωμεν ἔξω;

§216Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Δι’ αὐτό, κ., Ὑπουργέ, ὑπολογίζω ἕνα ποσὸν 600–800 ἑκατομ., τὸ ὁποῖον ἰσοδυναμεῖ πρὸς τὸ 2–3% τοῦ προϋπολογισμοῦ, μὲ τὸ ὁποῖον δύνασθε νὰ ἀντιμετωπίσετε ὅλας αὐτὰς τὰς ἀνάγκας. Συνεπῶς, θέμα προφάσεως τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐπιβολὴν νέων φόρων, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ. Δύναται ἡ Κυβέρνησις, μὲ ἕνα προϋπολογισμὸν ὕψους 27 δισεκατομμ. καὶ χωρὶς νὰ διατρέξῃ κίνδυνον ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐπενδύσεων, νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων. Κύριε Πρόεδρε, ἐδημιουργήθη ἡ ἐντύπωσις, τόσον εἰς ἡμᾶς, ὅσον καὶ εἰς τοὺς κατοίκους τῆς περιοχῆς, ποὺ ἐπλήγη ἀπὸ τοὺς σεισμούς, ὅτι αἱ περιοχαὶ αὗται θὰ χαρακτηρισθοῦν, ὡς σεισμοπαθεῖς καὶ θὰ παραστῇ, ὡς ἐκ τούτου, ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἀναστολὴ ἐξοφλήσεως τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Δικαιούμεθα, συνεπῶς, καὶ ἡμεῖς, νὰ ἀναμασήσωμεν τὴν ἄλλην μαστίχαν, τῆς ρυθμίσεως τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν τῶν σεισμοπλήκτων. Σεῖς, κατὰ κόρον, ὑπεσχέθητε εἰς τὸν λαὸν ρύθμισιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν καὶ τὴν ἐκάματε, ὅπως τὴν ἐκάματε. Θὰ εὑρεθῆτε, λοιπόν, εἰς πολὺ δυσκολωτέραν θέσιν ἀπὸ ἡμᾶς καὶ θὰ ἀντιμετωπίσετε τὸ θέμα καὶ θὰ εὑρεθῆτε τελικῶς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀναστείλετε τὰ ἀγροτικὰ χρέη.

§217Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Ἔχει γίνει αὐτό.

§218Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὅπως λέγει, ὁ κ. Ψαρρέας, ἔχει γίνει καὶ ἀλλοῦ καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ παρόμοιον μέτρον καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον. Συνῳδὰ πρὸς αὐτό, κ. Ὑπουργέ, πρέπει νὰ λάβετε μέτρα ἐκτεταμένης διανομῆς σίτου καὶ εἰς μεγάλας ποσότητας. Πέραν αὐτοῦ, κ. Ὑπουργέ, ἡ εὐχὴ ὅλων μας εἶναι, ὅπως ἡ Κυβέρνησις, πράγματι, προχωρήσῃ γοργὰ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων. Ἐὰν τοὺς βρῇ ὁ χειμῶνας, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἔχετε ἀποτύχει. Νὰ καταστρώσετε ἕνα πρόγραμμα καὶ ἐὰν οἱ συμπολῖται μου δὲν εὑρεθοῦν τὸν χειμῶνα εἰς σκηνάς, ἐγὼ πρῶτος θὰ σᾶς ἀναγνωρίσω, ὅτι ἐπετύχατε. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ).

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Ρέντης, ἔχει τὸν λόγον.

§220Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τολμῶ νὰ εἴπω, καὶ τοῦτο δὲν ἀφορᾷ τὸν κ. Ρέντην, τὸν ὁποῖον ἰδιαιτέρως ἐκτιμῶ, ὅτι δὲν ὑπάρχει Προεδρεῖον, καὶ παρακαλῶ, νὰ μὲ διαγράψετε.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγώ, αὐτὴν τὴν σειρὰν εὑρῆκα.

§222Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Δὲν λέγετε τὴν ἀλήθειαν, κ. Πρόεδρε. Ὀφείλετε νὰ ἔχετε τὸ θάρρος καὶ νὰ ἀναλαμβάνετε τὸ βάρος τῶν εὐθυνῶν σας.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀναλαμβάνω.

§224Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Τότε, ψεύδεσθε.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς, ψεύδεσθε.

§226Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι ὁ Κεφαλληνὸς κατηγορεῖ τὸν Προεδρεύοντα, ὅτι ψεύδεται.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγώ, αὐτὴν τὴν σειρὰν εὑρῆκα, μόλις παρέλαβον τὴν ἕδραν καὶ λυποῦμαι, διότι παραφέρεσθε.

§228Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Ἐγὼ λυποῦμαι, κ. Πρόεδρε, δι’ ὑμᾶς.

§229Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, πράγματι, ὁ κ. Κεφαλληνὸς ἔχει δίκαιον, διότι τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, καθωρίσθη ἡ σειρά, τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίαν, μὲ βάσιν τὴν παρουσίαν των κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην καὶ ὁ πίναξ αὐτὸς κατεχωρήθη εἰς τὰ πρακτικά. Διαβάσατε τὰ πρακτικά.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετραλιᾶς, ὅταν ἀνέλαβον τὴν ἕδραν, αὐτὸν τὸν κατάλογον μοῦ ἔδωσε.

§231Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Αὐτὸ τὸ λέγετε σεῖς.

§232Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς ποὺ καθορίζουν τὴν σειρὰν τῶν ὁμιλητῶν.

§233Α. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ἀναμένω ἀπὸ τὸ μεσονύκτιον τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς διὰ νὰ ὁμιλήσω καὶ καθίσταται ἀδύνατον, διότι συνεχῶς παρεμβάλλονται ἄλλοι. Μήπως αὐτὸς εἶναι ἕνας τρόπος διὰ νὰ μᾶς ἀναγκάσετε νὰ παραιτηθῶμεν;

§234Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι ἰδιαιτέρως, διότι νομίζω, ὅτι ἤμουν ἀπὸ τοὺς πρώτους ποὺ εἶχον ζητήσει, ὅταν πέρυσι ἐκουβεντιάσαμε τὸ θέμα τῆς ἐγγραφῆς — τῆς σειρᾶς, ποὺ εἶπον, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἕνας ἐπίσημος κατάλογος τῶν ἐγγεγραμμένων.

§235Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Ὑπάρχουν τὰ ἐπίσημα πρακτικά.

§236Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Καὶ τότε, ὅταν ὡμίλουν, ἀντεμετώπισα τὴν εἰρωνείαν τῶν παλαιοτέρων συναδέλφων. Θὰ ἤθελον, λοιπόν, νὰ παρακαλέσω, αὐτὴν τὴν στιγμήν... (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Παραχωρῶ, εὐχαρίστως, τὴν θέσιν μου, εἰς τὸν κ. Κεφαλληνόν.

§237Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Πρὸς σᾶς, ἔχω ἀπεριόριστον ἐκτίμησιν καὶ ἀγάπην. Δὲν ἔχω ἐκτίμησιν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεκτρέπεσθε.

§239Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Δὲν παρεκτρέπομαι. Νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ δι’ ὅ,τι λέγω, ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην τῶν πράξεών μου, ὅτι τὸ Προεδρεῖον, δὲν ἵσταται εἰς τὸ ὕψος του. (Κτυπᾷ τὰς χεῖρας εἰς τὸ ἕδρανον).

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ κτυπᾶτε τὰ χέρια σας.

§241Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Εἶσθε ἀνάξιος διὰ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Ἔχω δίκαιον.

§242Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Μὲ συγχωρῆτε, ἀλλὰ ὑπάρχουν τὰ πρακτικά.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀνδρεάδη, βλέπω τώρα τὰ πρακτικά. Εἶναι, πράγματι, ὁ κ. Ἄρχος, «...(ἀναγινώσκει)...», ὁ κ. Παπανικολάου, ὁ κ. Ἀνδρεάδης καὶ μετὰ ὁ κ. Κεφαλληνός. Ἀλλά, εἰς τὸν κατάλογον, ποὺ μοῦ ἔδωσεν ὁ κ. Πετραλιᾶς, δὲν εἶναι ὁ κ. Κεφαλληνός, ἀλλὰ ὁ κ. Ρέντης.

§244Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Θέλω νὰ προτείνω, ἔστω καὶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ τηρηθῇ ὁ κατάλογος κατὰ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. Νὰ πάρῃ τὸν λόγον ὁ κ. Κεφαλληνός, ἐὰν τὸ δέχεσθε.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κεφαληνέ, ὁρίστε.

§246Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Ὄχι, κ. Ρέντη.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ ἔχω καὶ ἐγὼ δίκαιον.

§248Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§249Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Δὲν εἶναι θέμα προσωπικόν. Εἶναι θέμα ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς.

§250Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Νὰ τηρηθῇ ἡ σειρά.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὑρῆκα ἕνα κατάλογον ἐγγεγραμμένων. Δὲν ἔγραψα κανέναν ἐγώ.

§252Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Ἐὰν δὲν θέλει ὁ κ. Κεφαλληνὸς νὰ ὁμιλήσῃ, νὰ παραιτηθῇ καὶ νὰ κληθῇ ὁ ἑπόμενος.

§253Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ρέντης πρῶτος.

§254Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ὁ συνάδελφος, κ. Ρέντης, ἐφ’ ὅσον τοῦ ἔδωσε τὸν λόγον, θὰ ὁμιλήσῃ.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ εἶσθε σεῖς καὶ μετὰ ὁ κ. Κεφαλληνός. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸν τὸν κατάλογον εὑρῆκα. Βεβαιωθῆτε, ὅτι δὲν ἔγραψα ἐγὼ κανὲν ὄνομα.

§256Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι δι’ αὐτὴν τὴν διακοπὴν καὶ τὴν ἀνωμαλίαν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη. Ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ εἶμαι σύντομος. Ἐζήτησα τὸν λόγον, διότι προέρχομαι καὶ ἐγὼ ἀπὸ μίαν περιοχὴν ποὺ ὑπέστη τὰς συνεπείας τῶν σεισμῶν, ἐπανειλημμένως. Ἡ περιοχὴ τῆς Κορινθίας καὶ παλαιότερον καὶ προσφάτως, ἀκόμα δὲ καὶ κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας, ὑπέστη ζημίας ἐκ σεισμῶν, αἱ ὁποῖαι, σύμφωνα μὲ τὰ στοιχεῖα, ὑπολογίζονται εἰς 500 σπίτια ἑτοιμόρροπα, τὰ ὁποῖα χρῄζουν ἀμέσου ἀνοικοδομήσεως. Ὑπάρχει στεγαστικὸν πρόγραμμα διὰ τὸν Νομόν μας καὶ παρουσιάζεται μία καθυστέρησις εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος αὐτοῦ. Ἔχουν ὑποστῆ κατὰ τοὺς σεισμοὺς τοῦ 1962 ζημίας 3.500 χιλ. κατοικίαι εἰς Κορινθίαν. Ἀπὸ τὸ 1962 μέχρι σήμερον ἔχουν λάβει βοήθημα μόνον 2.000 καὶ ἀπομένουν εἰσέτι 1.500 δικαιοῦχοι, πολλοὶ τῶν ὁποίων ἐξακολουθοῦν νὰ παραμένουν εἰς σκηνάς. Τὰ σπίτια τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἐκρημνήσθησαν κατὰ τοὺς σεισμοὺς τοῦ 1962 καὶ παραμένουν ἀκόμα εἰς τὰς σκηνάς. Εἰς τὸ θέμα τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν σεισμοπλήκτων χρειάζεται, κ.κ. συνάδελφοι, νὰ καινοτομήσωμεν, νὰ εὕρωμεν ἕνα νέον σύστημα ἀντιμετωπίσεως τοῦ στεγαστικοῦ προβλήματος. Συνήθως, εἰς τοὺς σεισμούς, παρουσιάζονται τρία μεγάλα προβλήματα. Τὸ πρῶτον εἶναι τῆς ἀμέσου ἀντιμετωπίσεως τῶν ἀναγκῶν. Παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι κατὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἐπειγουσῶν αὐτῶν ἀναγκῶν παρουσιάζονται ὡρισμέναι παραλείψεις, πρέπει νὰ ἀπονείμωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας, τὸν ἔπαινον καὶ νὰ ἐκφράσωμεν τὸν θαυμασμόν μας, διότι καὶ τὰ προβλήματα ποὺ παρουσιάσθησαν ἦσαν ἐλάχιστα, ἀπὸ ὅ,τι εἶχον παρουσιασθῆ κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ διότι ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσε ταχύτατα καὶ ἀνταπεκρίθη εἰς τὰς ἐκτάκτους αὐτὰς περιπτώσεις, κατὰ τὸν πλέον ἀξιοθαύμαστον τρόπον. Τὸ δεύτερον εἶναι τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν πληγέντων. Τὸ τρίτον θέμα εἶναι τῆς ἀποπληρωμῆς εἴτε τῶν χρεῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουν πάρει ὑπὸ τύπον δανείου, εἴτε τῶν δανείων, τὰ ὁποῖα ἔχουν πάρει ὑπὸ τύπον στεγάσεως. Νομίζω, ὅτι τὸ ὅλον πλαίσιον θὰ πρέπει νὰ μπῇ εἰς ἕνα ἰδιαίτερον καλοῦπι, τὸ καλοῦπι τῆς ἐργατικῆς στεγάσεως. Ἀπὸ τότε ποὺ ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἦτο Ἀντιπολίτευσις, εἴχομεν μελετήσει ὁλόκληρον πρόγραμμα στεγαστικόν, τὸ ὁποῖον εἶχε δημοσιευθῆ εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ μέσα εἰς αὐτὸ ὑπῆρχεν ὁλόκληρον κεφάλαιον ἀντιμετωπίσεως τοῦ ἀγροτικοῦ στεγαστικοῦ προβλήματος. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμόσωμεν ἀμέσως τὸ στεγαστικὸν αὐτὸ πρόβλημα καὶ νὰ δοθῇ προτεραιότης ἐκεῖ ποὺ χρειάζεται καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὰς περιοχὰς ποὺ ἐπλήγησαν ἐκ τῶν σεισμῶν καὶ θεομηνιῶν. Χρειάζεται νὰ τυποποιήσωμεν τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ κτισθοῦν τὰ νέα σπίτια. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Λούλη, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ζητήσωμεν καὶ τὴν βοήθειαν τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, ὥστε νὰ κατασκευάσωμεν τὰ σπίτια, τὰ ἀγροτικά, κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ποὺ νὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ζωῆς. Αὐτὰ εἶναι τὰ κυριώτερα θέματα ποὺ ἤθελα νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας καὶ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ νὰ εἴπω, ὅτι χρειάζεται νὰ ἀλλάξωμεν τὸν τρόπον ἀντιμετωπίσεως τοῦ στεγαστικοῦ μας προβλήματος, διότι τὸ ἐφαρμοσθὲν κατὰ τὸ παρελθὸν πρόγραμμα, ἀπέδειξεν, ὅτι ἦτο ἀνεπαρκὲς καὶ ἦτο εἰς βάρος τῶν πληγεισῶν περιφερειῶν. Καὶ πρέπει νὰ προχωρήσωμεν μὲ ἕνα νέον σύστημα, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν τὸ ταχύτερον νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὶς συμφορές, αἱ ὁποῖαι ἔπεσαν ἐπάνω μας. Τελειώνοντας θὰ ἤθελον νὰ ἀποτίσω φόρον τιμῆς καὶ εἰς τὰς ὑπηρεσίας καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετώπισε σήμερον τὰς ἐκτάκτους ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι παρουσιάσθησαν καὶ ἐλπίζω καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἰς τὸ μέλλον θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐπαινέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κρατικὸν μηχανισμόν, διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἀντιμετωπίσῃ εἰς τὸ μέλλον τὸ πρόβλημα. Ἀλλὰ χρειάζεται νὰ ἀλλάξωμεν μέθοδον διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος, ὥστε νὰ μὴ μείνουν μόνον αὐτὸν τὸν χειμῶνα, ἀλλὰ καὶ πολλοὺς ἄλλους χειμῶνες, οἱ πληγέντες εἰς τρώγλας καὶ εἰς σκηνάς.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Ἀνδρεάδης, ἔχει τὸν λόγον.

§258Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ συγχαρώ τὴν Κυβέρνησιν, τοὺς ἁρμοδίους κ.κ. Ὑπουργούς, τὸν Ἐθνικόν μας Στρατὸν καὶ τὰ Σώματα Ἀσφαλείας, διότι μὲ ἐξαιρετικὴν ταχύτητα ἐκινήθησαν διὰ νὰ δώσουν τὰς πρώτας βοηθείας εἰς τοὺς τελευταίους σεισμούς. Θὰ ἐθεώρουν ὅμως τὸν ἑαυτόν μου ὑποχρεωμένον ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ ἐπισημάνω μίαν μεγάλην παράλειψιν, μίαν ἐγκληματικὴν θὰ ἔλεγα παράλειψιν τοῦ κράτους, τὸ ὁποῖον ἐπὶ 40 καὶ πλέον ἔτη ἔχει ἐγκαταλείψει μίαν ἄλλην κατηγορίαν σεισμοπλήκτων τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους. Πρὸ 40 περίπου ἐτῶν ἐσημειώθη ἕνας ἄλλος τρομακτικὸς σεισμός, ὁ ὁποῖος ἐγγίζει τὴν ἔκτασιν τῆς ἐθνικῆς συμφορᾶς. Ἐννοῶ τὴν μικρασιατικὴν καταστροφήν, ἡ ὁποία εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὸν ἐκπατρισμὸν τῶν ἀδελφῶν μας τῶν εὑρισκομένων εἰς τὴν Τουρκίαν. Ἐπέρασαν 43 ὁλόκληρα ἔτη καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς Προνοίας εἰς τὴν πρόσφατον ὁμιλίαν του ἀνέφερε μεταξὺ ἄλλων ἀστέγων καὶ 20.000 πρόσφυγας, οἱ ὁποῖοι ζοῦν ὑπὸ τραγικὰς συνθήκας. Καὶ ἐρωτῶ, θὰ συνεχισθῇ ἡ ἀδιαφορία τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων καὶ διὰ τὸ τμῆμα αὐτὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους; Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὴν βαρυτάτην εὐθύνην φέρουν αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τοῦ 1933 μέχρι τοῦ 1963 ἐκυβέρνησαν τὸν τόπον. Παρουσιάζεται ἀκόμη τὸ ἐγκληματικὸν αὐτὸ φαινόμενον νὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι νὰ ζοῦν μέσα εἰς τρώγλας ἐπὶ τόσα ἔτη. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν Προνοίας νὰ μὴ παραλείψῃ καὶ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς κοντὰ εἰς τὰ θύματα τῶν τελευταίων σεισμῶν, νὰ μὴ παραλείψῃ τὸ δρᾶμα, τὸ ὁποῖον ἀκόμη ὑπάρχει, τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἐξερριζώθησαν ἀπὸ τὴν Μικρὰν Ἀσίαν. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι ὑφίσταται μέγα στεγαστικὸν πρόβλημα καὶ μέσα εἰς τὰς περιοχὰς ἐκείνας ποὺ κατοικοῦν ἄνθρωποι τῆς τραγωδίας ἐκείνης εἶναι καὶ ἡ πόλις τῶν Γιαννιτσῶν μὲ 1.300 ἀστέγους πρόσφυγας, καθὼς καὶ ἡ πόλις τῆς Ἐδέσσης. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ νὰ συνεχισθοῦν αἱ παραλείψεις τοῦ παρελθόντος, ἀλλὰ νὰ προχωρήσῃ μὲ θάρρος εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἰδικοῦ της ἐκπονηθέντος καὶ δημοσιευθέντος ταχυτάτου στεγαστικοῦ προγράμματος. Θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ προγραμματίσῃ τὴν στέγασιν ὅλων τῶν θεομηνιοπλήκτων. Ἐπειδὴ αὐτὸ βλέπω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις μὲ τοὺς ἤδη ὑπάρχοντας πόρους, προτείνω νὰ κάμῃ ἕνα δάνειον ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τῶν σεισμοπλήκτων καὶ τῶν πολεμοπαθῶν. Ἐπίσης, ὅπως ἐπρότεινεν ὁ συνάδελφος κ. Χαραλαμπόπουλος, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ συμβάλῃ, ἔστω καὶ συμβολικῶς, ὥστε νὰ δώσωμεν τὸ παράδειγμα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἰς τὰς Τραπέζας, τὰ Ἱδρύματα κλπ., νὰ ἔλθουν ἀρωγοί.

§259Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν. Χθὲς καθήσαμεν μέχρι τὶς 5. Κάθε βράδυ αὐτὸ θὰ γίνεται;

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Κεφαλληνός, ἔχει τὸν λόγον.

§261Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁμιλοῦντες περὶ σεισμῶν δημιουργοῦμεν καὶ ἐδῶ σεισμοὺς κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως, ἴσως διότι μᾶς παρασύρει τὸ θέμα. Ἔχω τὸ θλιβερὸν προνόμιον νὰ εἶμαι ὁ περισσότερον σεισμόπληκτος καὶ πυροπαθὴς βουλευτής. Ζῶ τὸ δρᾶμα αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων ὅσον οὐδεὶς ἄλλος. Εἰς τὴν πατρίδα μου δὲν εἴδαμε τὰ σπίτια μας μόνον νὰ πέφτουν, ἀλλὰ καὶ νὰ καίγωνται. Καὶ ἀπορῶ, ὅταν δημιουργῆται συζήτησις, ὅτι δὲν πῆγαν σκηνές, ὅταν τὸ 1953 στοὺς σεισμοὺς τῶν Ἰονίων ἄργησαν νὰ πᾶνε καὶ οἱ ἄνθρωποι. Οἱ σεισμοὶ εἰς Ζάκυνθον ἔγιναν τὴν 11.8.1953 ὁ πρῶτος καὶ τὴν 12.8.1953 ὁ δεύτερος. Τὴν 13ην Αὐγούστου, 48 ὥρας μετὰ τοὺς σεισμοὺς εἰς τὸν λιμένα τῆς Ζακύνθου ὑπῆρχεν ἕνα καταδρομικὸν Ἀγγλικὸν καὶ ἕνα Ἰσραηλινὸν πλοῖον. Ἑλληνικὸν κανένα. Καὶ συζητοῦμεν τώρα διατὶ ἄργησαν λίγες ὧρες νὰ πᾶνε οἱ σκηνές. Ἐκεῖνο ποὺ ζητοῦν πρῶτα ἀπὸ ὅλα οἱ σεισμόπληκτοι εἶναι ἡ ἠθικὴ συμπαράστασις. Εἶναι ἡ διαβεβαίωσις, ὅτι εἴμεθα κοντά του. Ἡ στοργή, ἐκείνη τοὺς λείπει πρῶτα ἀπ’ ὅλα. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ συνάδελφος κ. Μποῦτος νὰ διαφωνήσω μαζύ του καλοπίστως. Εἶπεν πρὸ ὀλίγου, ὅτι θὰ δοκιμάσωμεν τὴν ἱκανότητα τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὸ ἐὰν θὰ ὑπάρχουν ἢ ὄχι σκηναὶ τὸν Ὀκτώβριον, ἢ μᾶλλον, ἐὰν θὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι εἰς τὰς σκηνὰς τὸν Ὀκτώβριον. Θὰ ὑπάρχουν, κ. συνάδελφε, καὶ τὸν προσεχῆ χειμῶνα καὶ τὸν μεταπροσεχῆ. Δώδεκα ὁλόκληρα χρόνια μετὰ τοὺς σεισμοὺς τῶν Ἰονίων νήσων, ὑπάρχουν οἰκογένειαι ποὺ μένουν ἀκόμη εἰς τὰς τρώγλας. Καὶ δὲν κάνω κομματικὴν πολιτικήν. Δεσμεύομαι πρῶτα ἀπὸ ὅλα ἀπὸ τὴν συνείδησίν μου καὶ μετὰ ἀπὸ οἱανδήποτε κομματικὴν πειθαρχίαν. Βλάπτει καμμιὰ φορὰ ἡ ὑπερβολικὴ κομματικὴ πειθαρχία. Διότι, ὅταν ὑπάρχῃ ὑπερβολή, δὲν ὑπάρχει ἀλήθεια, δὲν ὑπάρχει εἰλικρίνεια. Καὶ ὅταν δὲν ὑπάρχῃ εἰλικρίνεια, δὲν ὑπάρχει οὔτε λόγος ἀξιόλογος. Ἐὰν ἔβλεπα ἕνα σφάλμα θὰ τὸ ἔλεγα. Εἶχα ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὸ εἴπω. Πρῶτον, διότι ὑπῆρξα σεισμόπληκτος καὶ ζῶ τὸ δρᾶμα τῶν σημερινῶν σεισμοπλήκτων. Τὸ ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ ἔφθασαν ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν εἰς τὸν τόπον τῶν σεισμῶν εἶναι κἄτι. Ἠμπορῶ νὰ εἴπω πρωτοφανές. Μετὰ 4 ἡμέρας ἦλθαν οἱ Ὑπουργοὶ εἰς τὴν Ζάκυνθον.

§262Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁ ἀείμνηστος Ἀδαμόπουλος ἦλθε τὴν πρώτην ἡμέραν εἰς τὴν Κεφαλληνίαν καὶ ὑπὸ τὰ ἐρείπια τῆς Νομαρχίας ἔκαμε συντονισμὸν ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων. Ἐπίσης ἐκ τῶν πρώτων ἔφθασε καὶ ὁ Βασιλεὺς Παῦλος.

§263Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Ὡμίλησα ἐγὼ περὶ Βασιλέως; Ὁ ἀείμνηστος Βασιλεὺς Παῦλος ἦλθε τὴν 3ην ἡμέραν μετὰ τοὺς σεισμούς. Ἦλθε τὴν Παρασκευὴν τὴν πρωΐαν. Ὁ πρῶτος σεισμὸς ἔγινε τὴ Τρίτην. Ἔμεινε δύο ὥρας καὶ μετὰ ἐπῆγεν εἰς τὴν Κεφαλληνίαν. Καὶ ἔγραψαν τότε αἱ ἐφημερίδες: Ἔδωσε τὸ παρὸν ὁ Βασιλεὺς ἐκεῖ ποὺ ἀπουσίασαν οἱ ὑπεύθυνοι Ὑπουργοί. Ὁ ἀείμνηστος Ἀδαμόπουλος εὑρίσκετο εἰς τὰς Πάτρας καὶ παρηκολούθει εἰς τὸν λιμένα τῶν Πατρῶν μέχρι τῆς Κυριακῆς τὴν ἄφιξιν τῶν σεισμοπλήκτων. Κύριοι συνάδελφοι, ἐθρηνήσαμεν θύματα ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς αὐτοὺς εἰς τὴν Ζάκυνθον. Τὸ 1953 εἰς τὴν πόλιν τῆς Ζακύνθου ἐθρηνήσαμεν 187 νεκρούς. Καὶ ξεύρετε πῶς πέθαναν; Πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς ἐκαίοντο ζωντανοί. Εἶχαν παγιδευθῆ ὑπὸ τὰ ἐρείπια καὶ δὲν ὑπῆρχεν ἕνας στρατιώτης διὰ νὰ τοὺς ἀπελευθερώσῃ. Καὶ ἐπλησίασεν ἡ φωτιὰ καὶ ἠκούοντο φωναὶ βοηθείας, καὶ δὲν ὑπῆρχε κανεὶς νὰ τοὺς σώσῃ καὶ ἐν τέλει ἐκάησαν ζωντανοί. Τοὺς ἀκούαμεν ποὺ ἐφώναζαν καὶ δὲν ὑπῆρχε κανεὶς νὰ τοὺς βοηθήσῃ. Ἐδῶ τὸ πολὺ–πολὺ νὰ φύγουν ἀπὸ τὸ ἕνα χωριὸ ποὺ κατεστράφη καὶ νὰ πᾶνε εἰς τὸ διπλανό. Ἐκεῖ δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ διαμαρτυρηθῶμεν. Διεμαρτυρήθη ἕνας δημοσιογράφος ποὺ ἦλθεν εἰς τὴν Ζάκυνθον καὶ συνελήφθη καὶ ἐφυλακίσθη. Καὶ ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχον φυλακαὶ ἔβαλον 4 πασσάλους καὶ τοῦ εἶπαν ἐδῶ μέσα εἶναι φυλακὴ καὶ ἐσὺ εἶσαι φυλακισμένος. Ἐὰν τὰ εἶπον αὐτὰ δὲν τὰ εἶπα διὰ νὰ κάμω πολιτικὴν κομματικήν. Ἤθελα ἐπειδὴ ἔζησα τὸ δρᾶμα τῶν σεισμῶν, νὰ κάνω μίαν ἔκκλησιν. Ἂς ξεχάσωμεν δι’ ὀλίγον τὶ μᾶς χωρίζει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, καὶ ἂς ἐνθυμηθῶμεν τὶ πρέπει νὰ μᾶς ἑνώνῃ. Πρέπει νὰ μᾶς ἑνώνῃ ἡ ὑποχρέωσις ἔναντι τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ποὺ εἶναι δυστυχισμένοι. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ καπηλευώμεθα τὴν δυστυχίαν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ νὰ τὴν μετατρέπωμεν εἰς κομματικὴν ἐπιδίωξιν. Σκεφθῆτε, κ. συνάδελφοι, ὅτι εἰς ἕνα σεισμόπληκτον χωρίον τῆς Μεσσηνίας ἢ εἰς τὴν Ἁλόννησον, θὰ ἐρωτοῦν οἱ κάτοικοι αὔριον τὸ πρωΐ τὶ εἶπαν εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλήθεια ὡμιλοῦσαν 2 βράδυα γιὰ μᾶς; Μὴ γράψετε, κύριοι, ὅτι ὡμιλοῦσαν πρὸ κενῶν ἑδωλίων. Γράψατε, ὅτι ἦταν γεμάτη ἡ Βουλή, ὁ σκοπὸς ἁγιάζει τὸ ψέμα, καὶ ὅτι ὡμιλοῦσαν δι’ αὐτοὺς ὅλοι οἱ βουλευταί. Δὲν ὑπάρχουν δεξιοί, κεντρῶοι, ἀριστεροί. Ὑπάρχουν 300 βουλευταὶ καὶ ἔλεγον ὅτι πρέπει νὰ σᾶς βοηθήσουν. Καὶ θὰ σᾶς βοηθήσουν Κυβέρνησις, Ἀντιπολίτευσις, ὅλοι μαζί. Ἀποφεύγω, κ.κ. συνάδελφοι, προσπαθῶ νὰ ἀποφύγω τὸν παραλληλισμόν, ἀλλὰ δὲν γίνεται. Τὸ 1953, ἡ τότε Κυβέρνησις ἀντιμετώπισε τὸ θέμα τῆς βοηθείας τῶν σεισμοπλήκτων μὲ τὴν χορήγησιν δανείων. Παρ’ ὅλον ὅμως, ὅτι ἐχορήγησε δάνεια, ἐπέβαλεν ἐκτάκτους εἰσφοράς. Ἐπέβαλεν εἰδικὴν φορολογίαν. Συνεκέντρωσεν ἡ τότε Κυβέρνησις τεράστια ποσὰ ἀπὸ δωρεὰς τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Συνεκεντρώθησαν ἀπὸ τὰς ἐκτάκτους φορολογίας 12 δισεκατομμύρια ὁλόκληρα. Δώδεκα δισεκατομμύρια ἕως τὸ 1963, διότι ἡ φορολογία ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ. Ἓξ δρχ. φόρος ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων εἰς κᾶθε κιλὸν ζάχαρι. Ἓξ δραχμαὶ φόρος ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων εἰς κᾶθε γαλόνι βενζίνης. Μία δραχμὴ εἰς κᾶθε πακέττο τσιγάρα. Ὑπάρχει ἀκόμη ἡ φορολογία αὐτή. Καὶ τὸ κράτος ἕως τὸ 1963 συνεκέντρωσε 12 δισεκατομμύρια. Ξεύρετε πόσα ἐδαπανήθησαν διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους; Τέσσαρα. Καὶ τὰ 8 —δὲν λέγω, ὅτι τὰ ἔκλεψαν— διετέθησαν διὰ σκοποὺς ἀσχέτους πρὸς τοὺς σεισμοπλήκτους. Καὶ διεμαρτυρήθησαν τώρα συνάδελφοι καὶ εἶπαν, θὰ δώσωμεν μόνον 30.000 στοὺς σεισμοπλήκτους, τὶ θὰ τὶς κάνουν; Στοὺς σεισμοπλήκτους τῶν Ἰονίων ἐδόθησαν 24.000 καὶ αὐταὶ ὡς δάνειον. Τὶς πῆραν σὰν δάνειον. Καὶ ὅταν ἐζήτησαν τὴν διαγραφὴν τῶν ἀρωγῶν, ἠρνήθη ἡ τότε Κυβέρνησις. Ὑπάρχει ὑπόσχεσις τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ., ὅτι θὰ διαγράψῃ τὰς ἀρωγάς. Ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ὑπόσχεσίν της καὶ ὑπογραμμίζω, ὅτι εἶναι ἡ καταλληλοτέρα στιγμὴ διὰ τὴν διαγραφὴν τῶν ἀρωγῶν.

§264Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὑπάρχει πρότασις νόμου.

§265Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Κύριε συνάδελφε, πρὸ τῆς προτάσεως νόμου, ἔχει καταρτισθῆ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν σχέδιον νόμου ἀπὸ τὸν μῆνα Αὔγουστον π.ἔ. Διαμαρτύρομαι, διότι ἐνῷ ἔχει καταρτισθῆ ἀπὸ τὸν μῆνα Αὔγουστον, δὲν ἔχει κατατεθῆ μέχρι σήμερον εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Μποῦτος ὡμίλησε περὶ ἀναστολῆς τῶν χρεῶν. Διαφωνῶ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μπούτου. Μόνον ἡ διαγραφὴ τῶν χρεῶν θὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς ἀγρότας ἀπὸ τὸ καθημερινὸν ἄγχος, τὸ ὁποῖον ἔχουν. Συγχαίρω τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, διότι εἶπον τὴν ἀλήθειαν εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους. Δὲν εἶπον «ΘΑ» Εἶπον τὴν ἀλήθειαν. Τοὺς εἶπον μὲ ποῖον τρόπον θὰ τοὺς ἐνισχύσῃ τὸ Κράτος. Κύριοι συνάδελφοι, ὅσοι παρακολουθοῦμεν τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν, πρέπει νὰ εἴμεθα σύμφωνοι εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τοὺς σεισμοπλήκτους. Πρέπει νὰ εἴμεθα ὅλοι μαζὺ παρὰ τὸ πλευρόν των. Καὶ ἂν γίνῃ κανένα λάθος, δὲν πρέπει νὰ χαροῦμεν διὰ τὸ λάθος, ἀλλὰ πρέπει νὰ βοηθήσωμεν τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς διὰ νὰ διορθώσουν τὸ λάθος των. Ἐὰν ἀνεφέρθην εἰς τὸ παρελθόν, ἀνεφέρθην διὰ νὰ ἐπισημάνω τὰς παραλείψεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν καὶ διὰ νὰ προλάβω νὰ μὴ ἐπαναληφθοῦν. Ἕνας συνάδελφος ὡμίλησε διὰ τὸ Παπανδρεϊκὸν ραδιόφωνον. Πρέπει νὰ γνωρίζουν, ὅτι κερδισμένοι δὲν εἶναι αὐτοὶ ποὺ λέγουν ψέμματα ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον, διότι ἐὰν λένε ψέμματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀκούουν οἱ σεισμόπληκτοι, θὰ ἔλθῃ καιρὸς ποὺ οἱ σεισμόπληκτοι θὰ τιμωρήσουν τοὺς ψεύστας. Ἔζησα καὶ ἐγὼ τὸ ραδιόφωνον τοῦ...—δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω τὸ ὄνομα— τὸ ὁποῖον ἔλεγεν, ὅτι ὅλοι οἱ σεισμόπληκτοι τῆς Ζακύνθου ἐστεγάσθησαν, ἐνῷ γυρίζανε ξυπόλητοι. Ἐὰν ἔγινεν ἕνας πολιτικὸς σεισμός, κατὰ ἕνα λόγον, ὀφείλεται εἰς διαφόρους ψευδολογίας. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι πρέπει ὅλοι μας νὰ εἴμεθα παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν σεισμοπλήκτων καὶ ἐπιβάλλεται ὅπως βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ ἔργον της διὰ τὴν ταχεῖαν ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν καὶ τὴν ταχεῖαν περίθαλψιν τῶν σεισμοπλήκτων.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Καλαντζάκος, ἔχει τὸν λόγον.

§267Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀρχὴν ἐκφράζω τὴν ἀμέριστον συμπάθειάν μου εἰς τὰ θύματα τῶν σεισμῶν. Καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δηλῶ, ὅτι θὰ παράσχω πλήρη τὴν συμπαράστασίν μου διὰ τὴν ταχεῖαν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπαθῶν. Ἐπιβάλλεται ἡ ταχεῖα λῆψις μέτρων ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν, διότι πᾶσα καθυστέρησις θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐγκατάλειψιν τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν. Εἰς δύο στάδια πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ παροχὴ βοηθείας πρὸς τοὺς σεισμοπλήκτους. Πρῶτον, ἡ ἄμεσος προσωρινὴ στέγασίς των καὶ δεύτερον ἡ ἀνοικοδόμησις τῶν καταστραφεισῶν περιοχῶν. Ὑπάρχει ἄμεσος ἀνάγκη ἀποστολῆς σκηνῶν διὰ τὴν προσωρινὴν στέγασιν τῶν κατοίκων τῶν χωρίων, τὰ ὁποῖα κατεστράφησαν ὁλοσχερῶς ἢ μερικῶς ἀπὸ τοὺς σεισμούς. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀνταπεκρίθη πλήρως εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο. Παράδειγμα φέρω, ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν Μεσσηνίας, ὅπου αἱ σεισμόπληκτοι οἰκογένειαι ἀνέρχονται εἰς 2.360, διενεμήθησαν μόνον 846 σκηναί. Τὸ κύριον πρόβλημα δὲν εἶναι ἡ διανομὴ τροφῆς καὶ ἱματισμοῦ. Προέχει ἡ ἄμεσος στέγασις τῶν κατοίκων διὰ νὰ προφυλαχθοῦν ἀπὸ τὰς κακουχίας τοῦ χειμῶνος. Ἐπίσης, ἐπιβάλλεται ἡ ἄμεσος ἀποστολὴ ὑγειονομικοῦ προσωπικοῦ καὶ ὑγειονομικοῦ ὑλικοῦ ἰδίως εἰς τὰ ὀρεινὰ χωρία. Πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι ἡ ἐπελθοῦσα καταστροφή, ἀπεκάλυψε τὴν ἀδυναμίαν τοῦ κράτους νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν πρὸς μίαν θεομηνίαν ἢ αὕτη προέρχεται ἐκ σεισμῶν ἢ ἐξ ἄλλης αἰτίας. Δὲν εἶναι σωστὸν τὸ κράτος νὰ εὑρίσκεται εἰς δύσκολον θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐκτάκτους περιστάσεις. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου κ. Πιπινέλη, ὅτι πρέπει νὰ ἱδρυθῇ Ὀργανισμὸς Ἀρωγῆς. Ἐπιβάλλεται ὅπως ἡ Κυβέρνησις λάβῃ συντόνους ἀποφάσεις πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν. Δὲν πρέπει νὰ ἐπιτείνωμεν τὴν ἀπόγνωσιν τῶν κατοίκων, διότι θὰ ἀποτελέσῃ ἐγκατάλειψιν τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν καὶ μόνιμον ἐγκατάστασιν εἰς τὸ κέντρον. Αὐτὴν τὴν ἀπόγνωσιν τῶν κατοίκων τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν δὲν πρέπει νὰ τὴν ἐπιτείνωμεν, ἀλλὰ διὰ θετικῶν καὶ ἀμέσων μέτρων νὰ τὴν ἐξαμβλύνωμεν. Ἐπίσης, ἐπιβάλλεται ὅπως ἡ Κυβέρνησις σκεφθῇ τὴν ἵδρυσιν οἰκισμῶν διὰ τῆς συγχωνεύσεως τῶν χωρίων. Ἐπίσης, διὰ τὰ ὀρεινὰ χωρία, τὰ ὁποῖα κατεστράφησαν ὁλοσχερῶς, νὰ διατεθῇ ὁ στρατὸς διὰ τὴν ἀνοικοδόμησίν των καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ἐπιτευχθῇ μείωσις κόστους καὶ τόνωσις τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας. Τελευτῶν, ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω, ὅτι θὰ παράσχω μὲ καλὴν πίστιν ἀπεριόριστον τὴν συμπαράστασίν μου διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πληγέντων ἐκ τῶν σεισμῶν.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Πιπιλῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§269Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὥρα εἶνε περασμένη καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ καταπονήσω τοὺς ὀλίγους συναδέλφους ποὺ παρέμειναν εἰς τὴν αἴθουσαν διὰ νὰ παρακολουθήσουν τὴν συζήτησιν ἀπὸ πραγματικὸν ἐνδιαφέρον. Ἀπὸ πρόσφατον ἐπίσκεψίν μου τῶν πληγεισῶν περιφερειῶν διεπίστωσα, ὅτι αἱ ἐλλείψεις διὰ τὴν βοήθειαν τῶν σεισμοπλήκτων εἶναι μεγάλαι καὶ αἱ παραλείψεις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι σημαντικαί. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Κρουνῶν τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ἐπραγματοποίησαν πορείαν εἰς Πύργον διαμαρτυρόμενοι διὰ τὴν μὴ χορήγησιν εἰσέτι ἐπαρκῶν σκηνῶν εἰς αὐτούς. Ἐπίσης καὶ οἱ κάτοικοι τῶν λοιπῶν σεισμοπλήκτων χωρίων διαμαρτύρονται, διότι ἀκόμη δὲν ἐδόθη ἐπαρκὴς ἀριθμὸς σκηνῶν διὰ τὴν προσωρινήν των στέγασιν. Ὁ καιρός, κ. Πρόεδρε, εἶναι βροχερὸς καὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν δύνανται νὰ παραμείνουν εἰς τὸ ὕπαιθρον. Ἐλπίζω καὶ πιστεύω ἡ τελευταία περιοδεία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Προνοίας νὰ ὑπάρξῃ ἐποικοδομητικὴ ἀπὸ ἀπόψεως ἱκανοποιήσεως τῶν πληγέντων μὲ προσωρινὰ στέγαστρα. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν, λυποῦμαι δὲ ποὺ εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσάρεστον αὐτὴν θέσιν νὰ τὸ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι καὶ μέχρι σήμερον συνεχίζονται αἱ ἀτασθαλίαι, τὰς ὁποίας κατήγγειλα προχθὲς καὶ αἱ κομματικαὶ παρεμβάσεις εἰς τὴν διανομὴν τῶν ἐφοδίων καὶ εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν ζημιῶν. Θὰ πρέπει νὰ ἀφήσουν οἱ παρακρατικοὶ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Κέντρων Προνοίας καὶ τῆς Μηχανικῆς Ὑπηρεσίας χωρὶς κομματικὸν ἐπηρεασμὸν καὶ πιέσεις νὰ κάμουν τὸ καθῆκον των. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρόσωπα ξένα πρὸς τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν συνοδεύουν τοὺς ὑπαλλήλους κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τῶν ζημιῶν καὶ ἀναμιγνύονται εἰς τὴν διανομὴν τῶν ἐφοδίων. Θὰ ἤθελα νὰ μὴ εὑρεθῶ καὶ πάλιν εἰς τὴν δυσάρεστον αὐτὴν θέσιν νὰ καταγγείλω τὰ ἴδια πράγματα. Ὁμιλῶ ὑπευθύνως καὶ καταγγέλλω τὰς ἀτασθαλίας αὐτὰς ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος μὲ ὅλην τὴν εὐθύνην ποὺ πρέπει νὰ ἔχωμεν ὁμιλοῦντες ἀπὸ τῆς αἰθούσης αὐτῆς πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§270Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Λέγετε σοβαρὰ πράγματα ἐὰν δὲν θέλετε νὰ φαιδρύνετε τὴν συζήτησιν. Λέγετε σοβαρὰς καὶ συγκεκριμένας πληροφορίας. Αὐτὰ μοῦ τὰ εἴχατε εἴπει καὶ τὴν περασμένην Παρασκευήν. Τὰ ἤλεγξα εἰς τὰ Κρέσταινα καὶ διεπίστωσα, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Συνεπῶς, εἴπατε κἄτι ποὺ ἠμπορεῖ νὰ πείσῃ.

§271Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§272Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Ὁ κ. Κεφαλληνός, ἐπεσήμανε τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Ψαρρέα. Εἶπε σωστὰ πράγματα. Καὶ ἄλλοι συνάδελφοι σωστὰ καὶ συγκεκριμένα πράγματα. Εἴπατε ἐὰν ἔχετε τίποτε σοβαρὸν καὶ συγκεκριμένον διὰ τὴν συζήτησιν. Δὲν εἶναι θέμα διὰ κουτσομπολιό.

§273Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, καὶ προχθὲς σᾶς ἀνέφερον συγκεκριμένον παράδειγμα. Ἡ περίπτωσις τῶν Κρεσταίνων βοᾷ, διότι ἔγινεν εἰς τὸ κέντρον τῆς πλατείας. Ἐδόθη σκηνὴ εἰς ἄνθρωπον μετοικήσαντα ἀπὸ 4μήνου ἀπὸ τὴν κάτω Φυγαλίαν. Εἶναι ὁ Παναγιώτης Βλάχος. Σᾶς τὸ κατήγγειλα τοῦτο προχθές, κ. Ὑπουργέ, καὶ δὲν μοῦ ἐδώσατε ἀπάντησιν. Σᾶς καταγγέλλω ἀκόμη καὶ σήμερον, ὅτι πρόσωπον μὲ βεβαρημένον ποινικὸν μητρῶον ἰσχυριζόμενον ὅτι ἐκπροσωπεῖ ἐκεῖ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου συνοδεύει τὸ συνεργεῖον ἐκτιμήσεως τῶν ζημιῶν καὶ εἰσέρχεται εἰς τὰ ξένα σπίτια, πιέζων τοὺς ἁρμοδίους ὑπαλλήλους διὰ νὰ υἱοθετοῦν τὴν γνώμην του σχετικῶς μὲ τὴν ἐκτίμησιν τῶν ζημιῶν τῶν οἰκιῶν. Ἐπισημαίνω τὴν ἀπαράδεκτον αὐτὴν τακτικὴν καὶ παρακαλῶ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς νὰ λάβουν τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρξῃ συνέχεια αὐτῆς τῆς ἀπαραδέκτου παρεμβάσεως τῶν κομματικῶν παραγόντων τῆς Ε.Κ. Οἱ παρακρατικοὶ πρέπει νὰ σταματήσουν. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον μὲ κομματικὰ κριτήρια νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὴν συμφορὰν τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων. Τέλος, ἐπιθυμῶ νὰ κάμω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἑξῆς φιλικὴν σύστασιν. Εἶναι ἀνάγκη, κ.κ. Ὑπουργοί, μακρὰν πάσης κομματικῆς σκέψεως νὰ ἀντιμετωπίσητε συντόμως καὶ ἀποτελεσματικῶς τὴν τελευταίαν θεομηνίαν. Αἱ ἀνάγκαι εἶναι μεγάλαι καὶ ὁ χρόνος δὲν τρέχει ὑπὲρ ἡμῶν τῶν βουλευτῶν, οὔτε καὶ ὑπὲρ ὑμῶν. Ἂς ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν συμφορὰν μὲ σύνεσιν. Ὑπάρχει ἀκόμη καιρός. Ἡ κατάστασις ἀπαιτεῖ ἔργα καὶ ὄχι λόγια. Τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν εἰς σκηνὰς τοὐλάχιστον θὰ πρέπει νὰ τὴν πληροφορούμεθα ἀπὸ τοὺς πληγέντας καὶ ὄχι ἀπὸ τὰς ἀνακοινώσεις τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν.

§274ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Σταυρόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§275Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅπως εἶναι γνωστόν, ἐκ τῶν τελευταίων σεισμῶν ἐπλήγη καὶ ὁ Νομὸς τῆς Αἰτωλοακαρνανίας. Καὶ καταστροφαὶ καὶ σοβαραὶ ζημίαι ἐσημειώθησαν εἰς πόλεις καὶ κοινότητας τοῦ Νομοῦ μεταξὺ τῶν ὁποίων τὸ Αἰτωλικόν, τὸ Μεσολόγγιον, τὸ Ἀγρίνιον, τὴν Ματαράγκα Γραμματικοῦ κλπ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ τὸ ταχύτερον μέτρα ἀποκαταστάσεως τῶν ζημιῶν καὶ ἐνισχύσεως τῶν πληγέντων κατοίκων.

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βερνῖκος, ἔχει τὸν λόγον.

§277Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἦτο παράλειψις νὰ μὴ ἀκουσθῇ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἡ φωνὴ τῆς Πρωτευούσης. Δι’ αὐτὸ λαμβάνω τὸν λόγον. Νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ὡς ἐκδήλωσις πρὸς τοὺς παθόντας νὰ προχωρήσῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἰδέαν ποὺ ἐρρίφθη ἀπὸ συνάδελφον νὰ ἐνισχύσουν δηλαδὴ καὶ οἱ βουλευταὶ τοὺς παθόντας καὶ θὰ πρέπει νὰ ἐξουσιοδοτηθῇ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς νὰ καθορίσῃ τὴν εἰσφορὰν κατὰ βουλευτὴν καὶ νὰ τεθῇ τὸ ποσὸν ποὺ θὰ συλλεγῇ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας καὶ ἔτσι μὲ ἔργον νὰ ὑπάρξῃ καὶ ὄχι μὲ λόγια πλέον ἡ συμπαράστασις τῶν βουλευτῶν πρὸς τὰ θύματα τῶν σεισμῶν. Θὰ ἔπρεπε, κ. Πρόεδρε, τώρα ποὺ ἐπέρασεν ὁ πρῶτος αἰφνιδιασμὸς νὰ συζητήσωμεν σοβαρὰ τὸ θέμα, νὰ σταματήσουν κἄποτε τὰ αἴτια ποὺ ὁδηγοῦν εἰς τὰς καταστροφάς. Εἰσηγοῦμαι, κ. Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ κἄποια ἰδιαιτέρα σύστασις εἰς τὰς Ὑπηρεσίας καὶ νὰ ἐξακριβωθῇ διατὶ γίνονται αὐταὶ αἱ καταστροφαί. Διότι, δὲν εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφοι, νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ καταστρεπτικῶν σεισμῶν, ἐὰν δὲν ἀναλύσωμεν πῶς συνέβησαν αὐτοί, καὶ ἂν δὲν ἀναφέρωμεν τὰ ἀπίθανα κτίσματα ποὺ ὑπάρχουν εἰς τὰ χωρία. Πρέπει νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὰς αὐτοσχεδίους καταστροφὰς καὶ τὰς προσθήκας. Ἐπίσης εἰς τὸ θέμα τῆς ἀνοικοδομήσεως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπισημάνω, ὅπως προλαμβάνωνται τὰ σφάλματα ἀνοικοδομήσεως, ὅπως ταῦτα συνέβησαν εἰς Σαντορίνην καὶ ἀλλαχοῦ. Θὰ πρέπει νὰ διακρίνωμεν μὲ ἄλλο πνεῦμα τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν Σποράδων καὶ μὲ ἄλλον πνεῦμα τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς Πελοποννήσου. Εἰς τὰ νησιὰ ἐπίσης θὰ πρέπει νὰ διατηρήσωμεν τὸ χρῶμα των. Γενικῶς, πάντως, αἱ νέαι κατασκευαὶ πρέπει νὰ εἶναι ἀντάξιαι τῶν σημερινῶν δεδομένων τῆς τεχνικῆς καὶ τοῦ πολιτισμοῦ μας διὰ νὰ παύσουν ἐπιτέλους οἱ ἀγρόται μας νὰ ζοῦν μέσα σὲ τρῶγλες.

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας, ἔχει τὸν λόγον.

§279Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Κύριοι βουλευταί, παρηκολούθησα μετὰ πολλῆς προσοχῆς τὴν συζήτησιν καὶ τῶν δύο συνεδριάσεων, διότι τὸ θέμα εἶναι καὶ σοβαρὸν καὶ συγκινεῖ εὐρυτάτας περιφερείας τῆς χώρας μας καὶ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡ συζήτησις προεκλήθη πρωτοβουλίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἤθελε νὰ φέρῃ εἰς τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν τὰ πρῶτα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε πρὸς περίθαλψιν τῶν πληγέντων περιοχῶν τῆς χώρας ἐκ τῶν θεομηνιῶν, ἐκ τοῦ σεισμοῦ. Αὐτὸ ἦτο τὸ ἀντικείμενον. Καὶ ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, ἀνέφερε τὰ μέτρα ταῦτα καὶ προεκλήθη συζήτησις. Ἀνεμέναμεν τὴν κριτικὴν τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας καὶ μετ’ εὐχαριστήσεως διεπιστώσαμεν, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, διὰ τὴν κρίσιν τῶν πρώτων μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν παρουσιάσθησαν ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν σοβαραὶ ἀντιρρήσεις ἢ ἐπικρίσεις. Διότι ἡ Κυβέρνησις, πράγματι, ἔλαβεν ἐγκαίρως τὰ δέοντα μέτρα. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς ἐλλείψεως σκηνῶν, τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη, ἐθίγει ὑπὸ τοῦ κ. Ψαρρέα, εἰπόντος, ὅτι τὸ ζήτημα τῶν σκηνῶν εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ, ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει, καὶ ἀπὸ οὐδεμίαν Κυβέρνησιν, νὰ ἀντιμετωπισθῇ, διότι εἶναι δυνατὸν εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας νὰ ὑπάρχουν 10.000 σκηναί, νὰ ἀντιμετωπίσωμεν, ὃ μὴ γένοιτο, μίαν θεομηνίαν καὶ νὰ χρειάζωνται 30.000 σκηναί. Νὰ τὸ ἔλλειμμα. Εἶναι δυνατὸν εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας νὰ ὑπάρχουν 100 σκηναί, νὰ ἀντιμετωπισθῇ μία θεομηνία 50 σκηνῶν καὶ νὰ ὑπάρχῃ ἐπάρκεια. Συνεπῶς, ἡ παρουσία αὐτῆς τῆς ἐλλείψεως, δὲν ἦτο εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς βάρος τοῦ Κράτους. Εἶναι τὸ εἶδος τοιοῦτον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον νὰ συστήσω πρὸς ὅλους τοὺς ἀξ. συναδέλφους, ὅλων τῶν περιφερειῶν, εἶναι νὰ φροντίσωμεν νὰ μὴ δημιουργηθῇ ἡ μανία τῆς σκηνῆς, νὰ μὴ θεωρηθῇ, δηλαδή, ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπῆρε μίαν σκηνήν, πρέπει νὰ τύχῃ ἀποζημιώσεως ἢ ἀποκαταστάσεως τῆς ζημίας. Διότι βλέπω αὐτὴν τὴν ροπήν. Ἐκ τοῦ λόγου τούτου, ζητοῦνται πολλαὶ σκηναὶ εἰς ὅλας τὰς περιφερείας. Ἐκ τῆς ἀπογραφῆς τῶν ζημιῶν ἐκ τῶν σεισμῶν, ἔχομεν 4.356 ἐρειπωθείσας οἰκίας καὶ ἑτοιμορρόπους. Ἔναντι αὐτῶν, ἐστείλαμεν 5.263 σκηνάς. Συνεπῶς ὑπερεκαλύψαμεν τὸν ἀριθμόν. Ἐν τούτοις, ζητοῦνται ἀκόμη σκηναί. Ζητοῦνται ἀπὸ ἐκείνους, τῶν ὁποίων αἱ οἰκίαι ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς ἑτοιμόρροποι, διότι φοβοῦνται, ὅτι θὰ καταρρεύσουν. Ζητοῦν οἱ Νομάρχαι περίπου 2.000 σκηνάς. Ἐπικοινωνῶ μὲ τοὺς Νομάρχας καὶ τῆς Ἀρκαδίας καὶ τῆς Μεσσηνίας καὶ τῆς Ἠλείας καθημερινῶς δύο καὶ τρεῖς φορὰς καὶ μοῦ ζητοῦν ἐπιμόνως ἀκόμη σκηνάς. Εὐτυχῶς, χθὲς ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις, ὑπείκουσα εἰς τὴν ἔκκλησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεὺς καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μᾶς ἀπέστειλεν 1.000 σκηνάς. Μᾶς ἀπέστειλεν ἄλλας 25 σκηνὰς διὰ σχολεῖα. Ὁ Ἑλληνικὸς Ἐρυθρὸς Σταυρὸς ἔκαμε μίαν ἔκκλησιν καὶ ἔρχονται διὰ λογαριασμόν του 700 σκηναί, τὰς ὁποίας θὰ μᾶς παραχωρήσῃ. Ἡ Βρεταννικὴ Κυβέρνησις μᾶς ἔστειλε 100 σκηνὰς καὶ εὑρισκόμεθα εἰς συνεννόησιν μέσῳ τοῦ ἐνταῦθα πρευσβευτοῦ τῆς Σουηδίας, φίλον τῆς Ἑλλάδος, μὲ τὴν Σουηδικὴν Κυβέρνησιν, μήπως μᾶς ἀποστείλῃ καὶ αὐτὴ ἕνα ἀριθμὸν σκηνῶν. Ἐλπίζω, ὅτι καὶ μὲ αὐτὰς τὰς σκηνὰς ποὺ παράγει ὁ στρατός, καλύπτομεν τὰς ἀνάγκας τῆς Πελοποννήσου καὶ ὅλων τῶν ἄλλων περιοχῶν ποὺ ἐπλήγησαν ἀπὸ τοὺς σεισμούς. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ πρώτη φάσις τῆς ἐνισχύσεως πρὸς τοὺς σεισμοπλήκτους πληθυσμούς, παρεσχέθη ταχέως, ἐγκαίρως καὶ δαψιλῶς. Εἶχα προχθὲς εἰς Μεγαλόπολιν μίαν συνάντησιν μὲ ἐπαγγελματίας τῆς πόλεως, οἱ ὁποῖοι μοῦ εἶπαν, σταματᾶτε πλέον τὰ ἐφόδια, διότι θὰ προκύψῃ θέμα οἰκονομικῆς κρίσεως ἰδικῆς μας, διότι θὰ παύσουν οἱ κάτοικοι τῆς πόλεως νὰ ἀγοράζουν ἀπὸ τὰ καταστήματά μας καὶ θὰ τὰ κλείσωμεν. Καταλαβαίνετε, ὅτι εἶναι μία παρατήρησις, ἡ ὁποία προῆλθεν ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ αἱ διάφοροι ὀργανώσεις καὶ ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρός, θὰ ἐνισχύσουν τοὺς σεισμοπλήκτους πληθυσμούς. Ἀπὸ ἀπόψεως ὑλικῶν ἐφοδίων, εἶναι ἀπολύτως ἐξησφαλισμένοι οἱ πληθυσμοί. Ἡ Κυβέρνησις, πέραν αὐτῶν, ἔστειλε σήμερον εἰς Πελοπόννησον τὰς 1.500 σκηνάς. Ἐγκατέστησε δὲ ἑστίας τοῦ ΠΙΚΠΑ διὰ νὰ παρέχουν ζεστὸ φαγητὸ εἰς τὰ παιδιὰ εἰς Κρέσταινα καὶ εἰς Μεγαλόπολιν, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν τοὺς πληθυσμοὺς καὶ τὰ παιδιὰ τῶν περιοχῶν αὐτῶν. Ἀντικειμενικῶς καὶ χωρὶς νὰ παρεξηγηθῶ ἀπὸ τοὺς συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νομίζω, ὅτι ἡ βαρεῖα φράσις, τὴν ὁποίαν εἶπε συνάδελφος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ναρκισσεύεται, εἶναι ἄδικος. Ἡ Κυβέρνησις οὔτε ναρκισσεύεται, οὔτε ὑπερηφανεύεται, οὔτε κομπορρημονεῖ. Ἡ Κυβέρνησις ἔρχεται καὶ λέγει τὰ ἔργα της εἰς τὴν Βουλὴν καὶ κρίνεται ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Χωρὶς νὰ θέλωμεν νὰ περιαυτολογήσωμεν, οὔτε νὰ κομπορρημονήσωμεν, νομίζομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς ἐξ ὁλοκλήρου, ἐξετέλεσαν πλήρως τὸ καθῆκον των ἀπέναντι τῶν πληγεισῶν περιοχῶν καὶ τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἐδοκιμάσθη. Καὶ ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν της ἡ Κυβέρνησις τὴν σοβαρότητα τοῦ προβλήματος, ἤρχισεν ἤδη νὰ μελετᾷ τὸ δεύτερον βῆμα, τὸ θέμα τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς ὁριστικῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι σοβαρόν, διότι ἔχει καὶ τὴν οἰκονομικήν του πλευράν, καὶ τὴν τεχνικήν. Κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, συνεστήθη 4μελὴς ἐξ Ὑπουργῶν Ἐπιτροπὴ καὶ μία ἄλλη τεχνικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ἐπεδόθησαν καὶ αἱ δύο ἐπιτροπαὶ αὐταί, ἀπὸ ἡμερῶν εἰς τὸ ἔργον τῆς μελέτης. Ἀναζητοῦμεν σύστημα ἀντιμετωπίσεως τοῦ προβλήματος διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ταχεῖαν ἀποκατάστασιν ὅλων τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν, τὴν διατήρησιν τοῦ τοπικοῦ χρώματος, κυρίως, εἰς τὰς δύο πληγείσας νήσους τῶν Β. Σποράδων, τὴν χωροταξικὴν συγκέντρωσιν τῶν χωρίων καὶ τῶν οἰκισμῶν, ἐκεῖ ὅπου ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸν ἀναδασμὸν τῆς γῆς, ὥστε νὰ κάμωμεν καὶ τὸ πείραμα τῆς συγκεντρώσεως τῶν πληθυσμῶν καὶ τὴν ἐξασφάλισιν τρόπου ταχείας ἀνοικοδομήσεως, διότι ἡ ἀνοικοδόμησις θὰ γίνεται εἰς ἔκτασιν καὶ εἰς πολλοὺς νομούς. Ἀπὸ τῆς Ἀμφιλοχίας μέχρι τῆς Καλαμάτας καὶ μέχρι τῆς Φωκίδος καὶ εἰς τὰς δύο νήσους τῶν Β. Σποράδων. Καὶ ὑπάρχει καὶ ἔλλειψις τεχνικοῦ καὶ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ. Καὶ ἔχομεν καὶ αὐτὴν τὴν ἀνάγκην καὶ προσπαθοῦμεν καὶ αὐτὸ τὸ πρόβλημα νὰ τὸ μελετήσωμεν καὶ νὰ ἴδωμεν, πῶς θὰ λυθῇ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη ταχύτατα νὰ διαμορφώσῃ τὰ μέτρα της, νὰ δώσῃ λύσιν εἰς τὸ πρόβλημα αὐτὸ καὶ νὰ τὰ ἐξαγγείλῃ εἰς τὸν λαὸν καὶ τὰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι ἐπλήγησαν, διὰ νὰ κατατοπισθοῦν ἐπὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐπειδὴ πρόκειται νὰ περιβληθοῦν καὶ διὰ νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως ἐγκαίρως, ἐνώπιον τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας, διὰ νὰ κριθοῦν. Ἐπειδὴ δὲ ξέρω, ὅτι προκαλεῖται μεταξὺ τοῦ πληθυσμοῦ κυρίως τῆς Πελοποννήσου ἓν αἴσθημα ἀνασφαλείας καὶ μία ροπὴ φυγῆς καὶ γίνεται μία ἀνοίκειος προπαγάνδα ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, κάμνω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ θεωρήσωμεν τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν τοῦ σεισμοῦ ὡς ἐθνικὴν ὑπόθεσιν καὶ τὸ πρόβλημα ὡς ἐθνικόν, διότι κανεὶς δὲν θέλει νὰ ἀδειάσουν αἱ περιφέρειαι αὐταὶ οὔτε ἡμεῖς, ὡς Κυβέρνησις, οὔτε σεῖς ὡς ἀντιπολίτευσις, οὔτε οὐδεὶς ἄλλος ἔχει συμφέρον ἀπὸ αὐτό. Συμφέρον ἀντιθέτως ἔχομεν ὅλοι νὰ συγκρατήσωμεν τὸν πληθυσμὸν ἐκεῖ καὶ θὰ τοὺς συγκρατήσωμεν πιστεύω μὲ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ θὰ κρατήσωμεν τὴν ἰσορροπίαν τοῦ πληθυσμοῦ ἀνὰ τὴν χώραν. Καὶ ἐπειδὴ γίνεται αὐτὴ ἡ προσπάθεια, δηλῶ, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοὺς ἐνδιαφερομένους σεισμοπαθεῖς, ὅτι τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι σοβαρὰ καὶ θὰ ἐκδηλωθοῦν ταχέως καὶ νὰ ἔχουν ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὅπως τὰς πρώτας βοηθείας τὰς παρέσχεν ἐγκαίρως καὶ ταχύτατα, ἔτσι καὶ τὰ μέτρα τῆς ὁριστικῆς ἀποκαταστάσεως ὅταν ἐξαγγελθοῦν καὶ κριθοῦν μὲ πνεῦμα κατανοήσεως, θὰ εὑρεθοῦν ἐπαρκῆ καὶ θὰ ἠμπορέσουν ἔτσι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ εὕρουν τὴν στέγην των αὐτὴν τὴν φορὰν στερεὰν καὶ ὄχι ὅπως ἦτο εἰς τὸ παρελθὸν καὶ νὰ μὴ ἔχουν πλέον αἱ μέλλουσαι γενεαί, αἱ ὁποῖαι θὰ παραμείνουν εἰς τὰ οἰκήματα αὐτά, τὸν φόβον τῶν καταστροφῶν ποὺ ὑπέστησαν οἱ σημερινοὶ σεισμόπληκτοι. Αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν χρειάζεται ὁ πληθυσμὸς νὰ τὴν νοιώσῃ καὶ νὰ νοιώσῃ καὶ τὴν σημασίαν τῆς διαβεβαιώσεως τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ σταματήσῃ ἐκεῖ ποὺ εἶναι καὶ νὰ περιμένῃ τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως ποὺ θὰ ἐκδηλωθοῦν ταχέως καὶ τὰ ὁποῖα θὰ τὸν ἀποκαθιστοῦν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκ τῆς περιοδείας, τὴν ὁποίαν ἔκαμα εἰς ὅλην τὴν ἔκτασιν τῶν πληγεισῶν ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς περιοχῶν, εἶδα βέβαια ὅτι οἱ σεισμοὶ ἦσαν σοβαροί, ἀλλὰ δὲν ἦσαν πρωτοφανεῖς καὶ ἀσυνήθεις. Καὶ εἰς ἄλλας χώρας προκαλοῦνται τέτοιοι σεισμοί. Καὶ τὸ λέγω αὐτὸ διὰ νὰ μὴ δημιουργοῦμεν διὰ τῆς μεγαλοποιήσεως τοῦ προβλήματος τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ χώρα μας εἶναι ἐπικίνδυνος καὶ προκαλέσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ ἄλλας ἀντιδράσεις ποὺ δὲν συμφέρουν οὔτε εἰς τὴν οἰκονομίαν μας, οὔτε εἰς τὴν χώραν γενικώτερον. Ἀλλὰ τὸ πρόβλημα τὸ συνέλαβεν ὀρθῶς ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι τὰ κτίσματα τῆς ὑπαίθρου καὶ τῶν χωριῶν εἶναι τοιαύτης κατασκευῆς, ὥστε νὰ πέφτουν ὄχι μόνον ἀπὸ τοὺς σεισμούς, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸ πέρασμα ἑνὸς αὐτοκινήτου. Καὶ αὐτὸ ποὺ εἶδα ἐγὼ εἶναι ὅτι τὰ σπίτια ἦσαν πλινθόκτιστα, κακῆς κατασκευῆς καὶ δι’ αὐτὸ ἔπεσαν. Ἐκεῖ πρέπει νὰ ἀποδώσωμεν περισσότερον τὴν καταστροφὴν καὶ ὄχι εἰς κινδύνους σεισμοπαθείας. Αὐτὸ οὔτε μᾶς συμφέρει, οὔτε εἶναι καὶ σωστόν, οὔτε καὶ πρέπει νὰ μεγαλοποιῶμεν τὸ πρόβλημα καὶ νὰ λέγωμεν, ὅτι ἡ χώρα μας εἶναι σεισμοπαθὴς καὶ ὑφίσταται κίνδυνος. Δὲν εἶναι οἱ σεισμοὶ τῆς Χιλῆς ποὺ εἶναι εἰς ἔκτασιν καὶ εἰς μίαν συμφοράν, ἐδῶ εἶναι σεισμοὶ συνήθεις, ἀλλὰ αἱ κατασκευαὶ τῶν χωρίων μας θὰ πρέπει νὰ κάμουν τοὺς ὑπευθύνους πολιτικοὺς ἄνδρας νὰ καθοδηγοῦν τὸν λαόν, ὥστε εἰς τὸ μέλλον νὰ κτίζῃ πλέον ἀντισεισμικὰ σπίτια καὶ ν’ ἀποφεύγωνται αἱ ζημίαι αὐταὶ τὰς ὁποίας δὲν θὰ ὑφίσταντο ἐὰν εἴχομεν στερεὰ σπίτια. Καὶ αὐτὴν τὴν τοποθέτησιν τοῦ προβλήματος πρέπει νὰ τὴν κάμωμεν, καὶ νὰ τὴν διακηρύξωμεν, ὥστε νὰ μὴ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅτι τάχα ἡ Χώρα μας εἶναι σεισμογενής. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν διετύπωσα ἐν ὀλίγοις καλύπτει ὅλας τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμον οἱ ἀξιότιμοι ρήτορες καὶ τῆς συμπολιτεύσεως καὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἀπόψε. Δὲν βλέπω καμμίαν γενικὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν νὰ ἔχω ἀφήσει ἀναπάντητον. Πάντως ὅλαι αἱ παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι προῆλθον ἀπὸ ὅλους τοὺς συναδέλφους θὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν μελέτην τοῦ προβλήματος τῆς ὁριστικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν καὶ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν γνωμῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν νὰ ἐφαρμοσθῇ θὰ ἐφαρμοσθῇ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως.

§280Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πιστεύω, ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἄμεσον διαγραφὴν καὶ τῶν χρεῶν τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν, ἥτις ἐνδιαφέρει καὶ τὰς νήσους τῶν Κυκλάδων καὶ τὰς ἄλλας πληγείσας περιοχάς.

§281Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Αὐτὸ εἶναι καὶ ἐκτὸς τῆς ἁρμοδιότητός μου, ἀλλὰ εἶναι καὶ θέμα παράλληλον πρὸς τὰ ἄλλα θέματα. Εἶναι ὅτι ὅ,τι ἐλέχθη ἀπὸ τοὺς συναδέλφους καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Ὁ κ. Λαντζούνης, ὁ ὁποῖος μὲ ἐστενοχώρησε, διότι ἔκαμε κἄτι καρικεύματα εἰς τὸν λόγον του περὶ τῶν ὕβρεων κλπ. εἰς τὸ τελευταῖον μέρος τοῦ λόγου του, τὸ ὁποῖον ἦτο ὀλίγον ὀξύ, μᾶς κατέθεσε μίαν σωρείαν τηλεγραφημάτων, διαμαρτυριῶν κλπ. Ἔχω ἕνα ἄλλο καὶ ἐγὼ ὁρμαθὸν τηλεγραφημάτων τὰ ὁποῖα ἐκφράζουν τὴν εὐγνωμοσύνην των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ δὲν θὰ τὰ καταθέσω, διότι τὸ θέμα δὲν εἶναι ἄξιον τῆς σοβαρότητος τοῦ ζητήματος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκ τῶν πληροφοριῶν ποὺ ἔχομεν ἀπὸ τὰς Ἀρχὰς ἐκ τῶν τηλεγραφημάτων, τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι αὐτὴν τὴν ὥραν ὁ λαὸς πληγεὶς εὑρίσκεται εἰς μίαν ἠρεμίαν, ἐπανευρίσκει τὴν γαλήνην τῆς ζωῆς του καὶ ἀναμένει τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ αὐτὴν τὴν σημασίαν ἔχει ὁ λόγος μου ἀπόψε, ὅτι εἰδοποιῶ τὸν λαὸν αὐτὸν νὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ περιμένῃ τὰ μέτρα μετ’ ἐμπιστοσύνης καὶ σταθερότητος. Εἶδα τὸν λαὸν αὐτὸν πρὸ ἡμερῶν, διότι ἔκαμα εὐρυτάτην περιοδείαν, ὡμίλησα μὲ τὸν πληθυσμὸν καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι ἔχουν ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ περιμένουν τὰ μέτρα. Ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ τὰ μέτρα, ἀλλὰ εἶναι τόσον ὀγκῶδες καὶ τὸ τεχνικὸν καὶ τὸ οἰκονομικὸν τμῆμα τοῦ προβλήματος, ὥστε χρειάζεται κἄποια προπαρασκευή, προετοιμασία καὶ μελέτη διὰ νὰ μὴ κάμωμεν ἐπιπολαιότητας. Δι’ αὐτὸ θὰ περάσῃ ὁ χρόνος ὁ ἀπαραίτητος διὰ νὰ μελετήσῃ ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἀποφασίσῃ καὶ νὰ ἐξαγγείλῃ αὐτὰ τὰ μέτρα. Πάντως καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως συνιστῶ εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους πληθυσμοὺς ὅπως εἰς τὴν πρώτην φάσιν ἡ Κυβέρνησις ἀνταπεκρίθη ἀπολύτως εἰς τὰς ἀνάγκας των καὶ τοὺς ἱκανοποίησεν, ἔτσι καὶ εἰς τὴν δευτέραν καὶ τὴν τρίτην φάσιν θὰ ἀνταποκριθῇ, διότι ἡ Κυβέρνησις κατανοεῖ τὴν σημασίαν τοῦ προβλήματος καὶ θὰ τὸ ἱκανοποιήσῃ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ πληγέντος πληθυσμοῦ ἐκ τῶν σεισμῶν.

§282Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Δι’ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι 43 χρόνια ἄστεγοι δὲν εἴπατε τίποτε.

§283Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Αὐτοὶ εἶναι οἱ πρόσφυγες. Εἶναι ἄλλο πρόγραμμα προσφυγικὸν διὰ τὸ ὁποῖον ὅταν ὡμίλει ὁ κ. Ψαρρέας τοῦ εἶπα, ὅτι εὑρίσκεται ἐν ἐξελίξει τὸ πρόγραμμα τῆς στεγάσεως τῶν παραπηγματούχων.

§284Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε εἶναι ἱκανοποιητικὰ μὲ τὸ δεδομένον, ὅτι τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι καὶ σοβαρὰ καὶ θὰ ἀνακοινωθοῦν συντόμως. Ἀλλὰ ὑπολογίζετε ὅτι μέχρι τοῦ Φθινοπώρου θὰ ἔχουν στεγασθῆ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἰς τὰ σπίτια των;

§285Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ καὶ ἐπιδιώκει ταχύτατα νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν τί νὰ σᾶς εἴπω.

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσομεν περαιωμένην τὴν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησιν περὶ τῶν σεισμοπαθῶν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἢ νὰ διακόψωμεν;

§287ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ συνεχίσωμεν.

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μιχαηλίδης, ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του.

§289Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Ὁ κ. Μιχαηλίδης, ἀπουσιάζει εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Μιχαηλίδη, ἀναβάλλεται. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§291ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 11 π.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 1.30′ π.μ.)