1964.12.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 10η

Τετάρτη 2 Δεκεμβρίου 1964

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 11.15′ π.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Ἰντζές, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Β. ΙΝΤΖΕΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Τ. Κεφαλληνός, Τ. Κολοκυθᾶς, Γ. Γρηγορίου, Κ. Στεφανάκης, Η. Κατριβάνος, Ε. Πέτσος, Α. Μαυρίδης, Στ. Ἡλιόπουλος, Δ. Παπανικολάου, Η. Ἡλιοῦ, Β. Ἐφραιμίδης, Π. Σταυρόπουλος, Ι. Παπαδημητρίου, Ἀλ. Βερνῖκος καὶ Γ. Σταμάτης, καταθέτουσι πρότασιν νόμου, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Συντάγματος, περὶ καταργήσεως διατάξεων τοῦ Ν.Δ. 4430)64 «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Κώδικος περὶ Δικηγόρων». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Ρέντης, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Ἡλιοῦ, Σ. Ἡλιόπουλος, Β. Ἐφραιμίδης, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Α. Μπριλλάκης, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Στεφανόπουλος, Φ. Παναγιωτόπουλος, Τ. Κεφαλληνὸς καὶ Χ. Ἑρμείδης, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Κουτσοχέρας, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Καρατζένης καὶ Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Στειρόπουλος, Ε. Ἀνερούσης καὶ Τ. Μιχαηλίδης, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Γραφάκος, Ε. Ἀνερούσης, Τ. Μιχαηλίδης καὶ Ν. Στειρόπουλος, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Τ. Γεωργίου, Γ. Λούλης, Γ. Ἀναγνωστόπουλος, Δ. Καρδάρας, Γ. Στεφανόπουλος, Α. Φροντιστὴς καὶ Σ. Ἐλαφρός, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Καλαντζῆς, Τ. Γεωργίου, Δ. Θεοχαρίδης, Κ. Παπαγεωργίου καὶ Ν. Ἀλαβᾶνος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Καραντζένης καὶ Χ. Τσαντούλας, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Τσαλδάρης καὶ Δ. Καραντζένης, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Ἀποστολάκος, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, Δ. Καραντζένης, Χ. Τσαντούλας καὶ Α. Τσαλδάρης, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Ἀποστολάκος, Κ. Στεφανάκης, Ε. Πέτσος, Α. Τζιζῆς, Ι. Σακελλαρίου, Δ. Ἄρχος καὶ Η. Κατριβᾶνος, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Τζιζῆς, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὁρισμοῦ ἐκλογικῶν περιφερειῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Φ. Παναγιωτόπουλος καὶ Τ. Κολοκυθᾶς, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὁρισμοῦ ἐκλογικῶν περιφερειῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Βασιλᾶτος, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐθελουσίας ἐξόδου Νομαρχῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Ἡλιοῦ, Β. Ἐφραιμίδης καὶ Γ. Πανάγος, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐθελουσίας ἐξόδου Νομαρχῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Βανταλῆς, Ι. Τσιριμῶκος, Α. Τζιζῆς καὶ Ν. Παπαηλίας, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν ἐκτάκτων μέτρων καὶ ρυθμίσεως συναφῶν θεμάτων». Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Πανελληνίου Συλλόγου Συνταξιούχων Α.Ε. Τ.Ε.—Ο.Τ.Ε., αἰτουμένου ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ ζητήματος τῶν ἐν λόγῳ συνταξιούχων. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ι. Μαυριδόγλου, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Οἰκογενειῶν, Θυμάτων Ναζιστικῆς Κατοχῆς «Ἡ Μάννα τοῦ Φοίνικος», αἰτουμένης ἐπίλυσιν δικαίων αἰτημάτων της. Τὸ Σωματεῖον Μουσικῶν Ναυπάκτου «Ὁ Ὀρφεύς», αἰτεῖται οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς δαπάνης στεγάσεώς του κλπ. Ἡ Πιστωτικὴ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀγρινίου, αἰτεῖται ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ ψηφισθέντος Ν. Δ. 4373)64 «περὶ διαρρυθμίσεως φόρου καταναλώσεως καπνοῦ». Ἡ Γενικὴ Ἕνωσις Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Θεσσαλονίκης καὶ πέριξ 1912 καὶ ἐντεῦθεν, αἰτεῖται κατάργησιν τῶν ἄρθρων 4 καὶ 5 τοῦ Ν. Δ. 3880)58 κλπ. Ὁ ἀναπληρωτὴς Δημάρχου Ἀγρινίου, αἰτεῖται ἐκπόνησιν χωροταξικῆς μελέτης πόλεως Ἀγρινίου, ὡς καὶ ἔγκρισιν ἀνεγέρσεως Διοικητηρίου καὶ Δημοτικοῦ Θεάτρου ἐν αὐτῇ. Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται διὰ ψηφισθὲν νομοσχέδιον περὶ δικηγορικῶν ζητημάτων κλπ. Ὁ Σύλλογος Ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν, Ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς Μαγνησίας, διαμαρτύρεται διὰ περίεργον τρόπον νομοθετικῆς ρυθμίσεως θέματος ἄρσεως ἀδικιῶν Κώδικος Συντάξεων Δημοσίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Πανελληνίου Συνδέσμου Ἐργατοτεχνιτῶν Χημικῶν Προϊόντων Τσιμέντων «Ἡρακλῆς», αἰτουμένων αὔξησιν τῶν καταβαλλομένων ἡμερομισθίων κατὰ 15% κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Καπνοβιομηχανίας Πειραιῶς, αἰτουμένου χορήγησιν ἐπιδόματος ἀνθυγιεινῆς ἐργασίας εἰς τὰ μέλη του κλπ. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Δ. Θεοχαρίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Δημάρχου Ἀμυνταίου, αἰτουμένου ἀποζημίωσιν τῶν δικαιούχων διὰ καταληφθέντα κτήματα κατὰ τὴν διάνοιξιν τῆς τάφρου τοῦ Ἕλους Χειμαδίτιδος. Ὁ Κωνσταντῖνος Κτενᾶς, διαμαρτύρεται διὰ στάσιν μεγάλων δυνάμεων ἔναντι Κυπριακῆς ὑποθέσεως κλπ. Ἡ Ἱερὰ Μητρόπολις Κερκύρας καὶ Παξῶν, διαμαρτύρεται διὰ ψευδεῖς καταγγελίας κατοίκων χωρίου Ἁγίου Ματθαίου Κερκύρας, ἐναντίον ἐφημερίου τοῦ Ἱερομονάχου Δωροθέου Γαρνέλλη. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ὁδηγῶν Ταξὶ–Ἀγοραίων καὶ πάσης φύσεως ἰδιωτικῆς χρήσεως αὐτοκινήτων Πειραιῶς καὶ περιχώρων, αἰτουμένων χορήγησιν ἀδειῶν ταξὶ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Τ. Κωστῆς, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Κοινότητος Λειβανάτων Φθιώτιδος, αἰτουμένης ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου διανομῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος πρὸς ἄρδευσιν τῶν γαιῶν, ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τῶν ἀγροτῶν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Χ. Μπουγᾶς, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Νικαίας καὶ πέριξ περιοχῶν, αἰτουμένου ἐξίσωσιν ἡμερομισθίων ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν, χορήγησιν ἐργατικοῦ εἰσιτηρίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Χ. Μπουγᾶς, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου Ταξιαρχῶν–Κορυδαλλοῦ, αἰτουμένου κάλυψιν τοῦ ρεύματος Ταξιαρχῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Σ. Πολυζωγόπουλος, καταθέτει ὑπόμνημα πατατοπαραγωγῶν Ἠλείας, αἰτουμένων ἀναθεώρησιν ἐξαγγελθέντων μέτρων προστασίας πατάτας. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Οἰκογενειῶν θυμάτων Ναζιστικῆς κατοχῆς «Ἡ Μάννα τοῦ Φοίνικος», αἰτουμένης ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ των ζητήματος. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Οἰκογενειῶν θυμάτων Ναζιστικῆς κατοχῆς «Ἡ Μάννα τοῦ Φοίνικος», αἰτουμένης ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ των ζητήματος. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου ὑπαλλήλων συνταξιούχων καὶ ἀναπήρων καταστημάτων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, αἰτουμένου ἐκπροσώπησιν τῶν ἐν λόγῳ ὑπαλλήλων εἰς τὸ Δ. Σ. τοῦ Ἐπικουρικοῦ Ταμείου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Συλλόγων Προσωπικοῦ Ι.Κ.Α., διαμαρτυρομένης δι’ αἰτηθεῖσαν ὑπαγωγὴν τῶν ἰατρῶν Ι.Κ.Α. εἰς ἀσφάλισιν Ἐπικουρικοῦ Ταμείου Προσωπικοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Πανελληνίου Συλλόγου Γονέων Ἑλλήνων Σπουδαστῶν Ἐξωτερικοῦ (Παράρτημα Θεσσαλονίκης), αἰτουμένου ὅπως, μόνον οἱ ἔχοντες ἀνάγκην παρατάσεως ἀναβολῆς ἀνυπότακτοι σπουδασταὶ δύνανται νὰ ἐξαγοράσουν προκαταβολικῶς τὴν πρόσθετον ὑπηρεσίαν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Ν. Γανίτης, Π. Δούκας καὶ Δ. Παπανικολάου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς εἰς Πολωνίαν Ἑνώσεως Προσφύγων «Ν. Μπελογιάννης», αἰτουμένων ἐπαναπατρισμόν των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Ἐργατικῶν Κατοικιῶν Καλαμάτας, αἰτουμένου ρύθμισιν αἰτημάτων οἰκιστῶν ἐργατικῆς κατοικίας Καλαμάτας. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου ἐπαγγελματιῶν μισθωτῶν ὁδηγῶν αὐτοκινήτων Μεσσηνίας, αἰτουμένου αὔξησιν μισθῶν κατὰ 20% καὶ τῶν παρὰ τοῦ Τ.Σ.Α. Συντάξεων κατὰ 30% κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου ἐργολάβων ἠλεκτρικῶν ἔργων Μεσσηνίας, διαμαρτυρομένου διὰ μελετώμενον νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τῆς ἠλεκτρολογικῆς νομοθεσίας». Ὁ Σύνδεσμος Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Περιοχῆς Σουλίου, αἰτεῖται παράτασιν ἐνοικιοστασίου, ἄνευ προσαυξήσεων καὶ ἐξασφάλισιν ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Οἰκογενειῶν Θυμάτων Ναζιστικῆς κατοχῆς «Ἡ Μάννα τοῦ Φοίνικος», αἰτουμένης συνταξιοδοτικὴν ἀποκατάστασιν κλπ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς συμπλήρωσιν, τροποποίησιν καὶ κατάργησιν τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου». Ὁ κ. Α. Λώρας, ὡς εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ἔχει τὸν λόγον.

§4Η. ΗΛΙΟΥ. Διὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐνοικιοστασίου, κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει κανεὶς ὁ ἀντιλέγων.

§5Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Παρακαλῶ. Ἐγὼ θέλω νὰ ὁμιλήσω, ἐξ ἄλλου ὑπάρχουν καὶ εἰσηγηταὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν οἱ κ. κ. Βουρδουμπᾶς, Γεροκωστόπουλος, Βρανόπουλος καὶ Δεσύλλας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§7Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, κύριοι βουλευταί, ἀντιλαμβάνομαι τὴν ἐπιθυμίαν τῶν κ.κ. συναδέλφων νὰ εἴπουν τὰς ἀπόψεις των ἐπὶ τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ σημερινὴ ἡμέρα πρόσφορος πρὸς τοιαύτην συζήτησιν. Τὸ νομοθέτημα δὲν ἅπτεται οὐδαμῶς τῶν διατάξεων τοῦ ἐνοικιοστασίου. Τὸ ἰσχῦον διάταγμα περὶ ἐνοικιοστασίου παύει νὰ ἰσχύῃ εἰς τὰς 31 Δεκεμβρίου καὶ ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις ἁπλῶς καὶ μόνον ἐξουσιοδότησιν διὰ νέου διατάγματος νὰ καθορίσῃ τὰ τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου. Πᾶσα συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας περιττεύει. Θὰ εἶχε μόνον ἀξίαν ἐὰν οἱ κ.κ. βουλευταὶ θέλουν νὰ τὸ συζητήσουν διὰ τὴν ἔκφρασιν γνωμῶν, τὰς ὁποίας βεβαίως ἡ Κυβέρνησις καὶ ὑποχρέωσιν καὶ θέλησιν ἔχει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της, ἀλλὰ εἰς τὸ νομοθέτημα τοῦ ὁποίου τὴν ψήφισιν ζητοῦμεν ἡ Κυβέρνησις δὲν διαγράφει οὔτε γενικὰς γραμμὰς πολιτικῆς καὶ πολὺ ὀλιγώτερον λεπτομερειακὰς διατάξεις. Ἐὰν οἱ κ.κ. βουλευταὶ θέλουν νὰ συζητήσουν ἐπὶ οὐσιαστικῶν θεμάτων εὐχαρίστως θὰ τὰ ἀκούσω, καὶ θὰ τὰ ἀκούσω μὲ ὅλην τὴν καλὴν διάθεσιν καὶ ὅ,τι νομίσει ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἐξ αὐτῶν θὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει νὰ τὰ λάβῃ. Ἡ γενικὴ γραμμή, ἡ ὁποία ἐπὶ τοῦ παρόντος πρυτανεύει καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης εἶναι διὰ τοῦ διατάγματος τοῦ ἐνοικιοστασίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπακολουθήσῃ νὰ ρυθμισθοῦν κυρίως δύο μεγάλα ζητήματα, τὰ τῶν μικρῶν ἰδιοκτητῶν καὶ μικρῶν ἐνοικιαστῶν καὶ τὰ τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἐπὶ τῶν ἄλλων θεμάτων βεβαίως ἡ Κυβέρνησις διατηρεῖ ἀπόλυτον ἐλευθερίαν νὰ ἀκούσῃ τοὺς πάντας καὶ νὰ λάβῃ τὰς ἰδικάς της ἀποφάσεις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ εἰς τὸ κείμενον τοῦ σχεδίου νόμου νὰ ἐπέλθουν δύο φραστικαὶ τροποποιήσεις. Λέγει εἰς τὴν ἀρχήν: «Διὰ Β. Διατάγματος ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδομένου μέχρι τῆς 31.12.64». Αὐτὸ διεγράφη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν.

§8Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Εἰς τὴν ἀνατύπωσιν εἶναι διαγεγραμμένον.

§9Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Διεγράφη διότι τὸ Διάταγμα θὰ πρέπει νὰ τύχῃ τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Ὁ χρόνος ἐντὸς τοῦ Δεκεμβρίου λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει καὶ τῶν ἡμερῶν διακοπῆς λόγῳ τῶν ἑορτῶν νομίζομεν, ὅτι δὲν ἐπαρκεῖ διὰ τὴν ἀποτελείωσιν τοῦ διατάγματος. Ἀκούω, ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἄλλος χρόνος, δέχομαι νὰ ὁρισθῇ μέχρι 31 Ἰανουαρίου 1965, θὰ ἔχωμεν ἄνεσιν χρόνου, θέλετε καὶ ὀλίγον περισσότερον εὐχαρίστως διὰ πληρεστέραν μελέτην καὶ τῶν ἰδικῶν σας ἀπόψεων καὶ τῶν ἄλλων ἀπόψεων, τὰς ὁποίας ἰδιωτικὰ συμφέροντα θὰ ὑποβάλουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, συμφέροντα τῶν ὁποίων ἡ ρύθμισις καὶ ἡ μελέτη εἶναι ὑποχρέωσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Θέλετε νὰ μᾶς δώσετε καὶ μέχρι τῶν μέσων τοῦ Φεβρουαρίου, ἀκόμη καλύτερον. Ἡ ἐπιθυμία μας εἶναι τὸ ταχύτερον καὶ δι’ αὐτὸ ἡμεῖς ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, εἴχομεν ὁρίσει χρόνον ἕως 31 Δεκεμβρίου τοῦ 1964 ἀλλὰ χρονικῶς δὲν ἐπαρκεῖ. Ἐὰν ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ δεχθῆτε μέχρι 15 Φεβρουαρίου 1965 θὰ σᾶς ὤφειλα χάριτας διότι παρέχετε χρόνον πρὸς πληρεστέραν μελέτην.

§10Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Διατὶ δὲν τηρεῖται ἡ διαδικασία τοῦ Κανονισμοῦ;

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ διαδικασία τηρεῖται. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχουν εἰσηγηταί.

§12Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Καὶ μίαν ἄλλην διασάφησιν ἤθελον νὰ κάμω, πρὸς κατατοπισμὸν τῆς Βουλῆς. Τὸ σχέδιον αὐτὸ εἶχε καθορισθῆ ἐνωρίτερον, μὲ τὴν προοπτικὴν ὅτι μέχρι τέλους Δεκεμβρίου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τερματισθῇ ἡ διαδικασία. Ἐπηκολούθησεν ἡ δημοσίευσις τοῦ νέου Διατάγματος. Μέχρις, ὅμως, τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νέου Διατάγματος, θέλει ἐξακολουθήσει ἡ ἰσχὺς τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 707)63 Β.Δ. περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῶν διατάξεων τοῦ Β.Δ. τῆς 27ης Μαΐου 1957. Δηλαδὴ τὸ ἰσχῦον Διάταγμα, εἶναι τοῦ 1957, τοῦ ὁποίου ἡ ἰσχὺς παρετάθη μέχρι 31 Δεκεμβρίου. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γεννηθῇ ἀμφισβήτησις, ὅτι ἐὰν ἡ διάταξις αὐτὴ ψηφισθῇ ὅπως εἶναι διατυπωμένη, ὅτι θὰ παύσῃ νὰ ἰσχύῃ τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον παρατείνει τὴν ἰσχὺν τοῦ ἐνοικιοστασίου τοῦ 1957 μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου. Ἐγώ, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προτείνω τὴν ἀντικατάστασιν τῆς περιόδου αὐτῆς διὰ τῆς ἑξῆς διατάξεως. «Μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Διατάγματος τούτου, θέλει ἐξακολουθήσει....(ἀναγινώσκει)...». Εἶναι σαφεστάτη ἡ διατύπωσις. Θὰ ἰσχύῃ τὸ νῦν ἐνοικιοστάσιον μέχρι τῆς ἐκδόσεως τοῦ νέου Διατάγματος.

§13Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ εἶμαι ὁ εἰσηγητὴς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, καὶ παρεκάλεσα νὰ ἀντικατασταθῶ διὰ τοῦ κ. Γυιόκα.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα τὸ πληροφοροῦμαι αὐτό. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Γυιόκας ὡς εἰσηγητής. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, κ. Π. Γυιόκας, ἔχει τὸν λόγον.

§15Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἐνοικιοστάσιον εἶναι ἕνας θεσμὸς οὐχὶ παλαιός, ἀναφανεὶς μετὰ τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον. Εἶναι ἕνας θεσμός, δεσμεύων τὴν ἰδιωτικὴν ἀκίνητον ἰδιοκτησίαν πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου, διότι ἐν καιρῷ πολέμου, ὅτε καλεῖται τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ λαοῦ νὰ πολεμήσῃ ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τῆς ἐλευθερίας τῆς Πατρίδος, δημιουργεῖται δυσχερεστάτη κατάστασις καὶ ἀπὸ πλευρᾶς κατοικίας καὶ ἀπὸ πλευρᾶς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Διὰ τοῦτο, τὰς οἰκογενείας ἐκείνων ποὺ καλοῦνται νὰ ἀμυνθοῦν ὑπὲρ τῆς Πατρίδος, ὀφείλει τὸ Κράτος νὰ τὰς διατηρήσῃ εἰς τὴν κατοικίαν των καὶ εἰς τὴν ἐπαγγελματικήν των στέγην ὑπὸ νέας συνθήκας. Τὸ ἐνοικιοστάσιον ἐφηρμόσθη εἰς ὅλας τὰς προηγμένας χώρας μετὰ τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον καὶ ἐφηρμόσθη τὸ ἐνοικιοστάσιον πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἐκτάκτων καὶ παροδικῶν κοινωνικῶν οἰκονομικῶν ἀναγκῶν. Τὸ ἰσχῦον ἐνοικιοστάσιον ἐψηφίσθη τὸ 1957 καὶ ὑποστηρίζει ὡρισμένας συμπαθεῖς κατηγορίας πολιτῶν, τῶν ὁποίων παρατείνει ὑποχρεωτικῶς τὰς μισθώσεις τὰς συναφθείσας μέχρι τοῦ 1950, καθὼς καὶ τὰς εἴς τινας περιπτώσεις ἐπιβληθείσας ἐπιτάξεις ἀκινήτων πρὸς στέγασιν διαφόρων κατηγοριῶν πολιτῶν. Αἱ κατηγορίαι τῶν πολιτῶν αἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζονται ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον, εἶναι ἀπὸ τὰς συμπαθεστέρας τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας. Εἶναι δημόσιοι καὶ ἰδιωτικοὶ ὑπάλληλοι, συνταξιοῦχοι, ἐπαγγελματίαι καὶ ἐργάται. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ἐξεταζόμενον τὸ ἐνοικιοστάσιον, δύναται νὰ τύχῃ τῆς συμπαθείας ὁλοκλήρου τῆς αἰθούσης τῆς Βουλῆς. Ὀφείλομεν, ὅμως, νὰ ἐξετάσωμεν καὶ τὴν ἄλλην πλευράν. Τὴν κατηγορίαν τῶν πολιτῶν, ἡ ὁποία μὲ στερήσεις ἀπεταμίευσε χρήματα διὰ τὴν ἀπόκτησιν ἀκινήτου ἰδιοκτησίας. Αὐτὴ ἡ τάξις καλεῖται νὰ προστατεύσῃ δι’ οἰκονομικῶν θυσιῶν της τὴν ἄλλην τάξιν, τῶν μισθωτῶν, καὶ νὰ διατηρήσῃ αὐτοὺς ἐπὶ περιωρισμένῳ ἐνοικίῳ. Ἀλλὰ ἐρωτᾶται, ἕως πότε αὐτὴ ἡ τάξις τῶν ἰδιοκτητῶν θὰ ὑποχρεοῦται νὰ ἀσκῇ τὴν κοινωνικὴν πρόνοιαν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ βαρύνῃ τὸ Κράτος; Ἡ τάξις τῶν ἰδιοκτητῶν ἀκινήτων, περιλαμβάνει κατηγορίας πολιτῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐπίσης συμπαθέσταται, πρέπει νὰ τύχουν καὶ αὐταὶ τῆς προστασίας καὶ τῆς προσοχῆς τοῦ Κράτους. Ὑπάρχουν αἱ χῆραι, τὰ ὀρφανὰ καὶ οἱ μικροϊδιοκτῆται, οἱ ὁποῖοι ἀποβλέπουν εἰς τὴν συντήρησίν των βάσει τῶν εἰσοδημάτων τῆς μικροϊδιοκτησίας των. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου, πρέπει νὰ προβλέψῃ διὰ τὴν προστασίαν αὐτῶν τῶν ἰδιοκτητῶν, διότι πολλάκις ἔχουν μείζονα ἀνάγκην προστασίας ἀπὸ τοὺς μισθωτάς των. Ἀλλὰ πέραν τούτου πρέπει νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις ὑπ’ ὄψει της, ὅτι ὡρισμένη κατηγορία μισθωτῶν, ποὺ προστατεύονται ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον, ἔχουν φθάσει εἰς ἕνα εἰσόδημα ποὺ τοὺς ἐπιτρέπει νὰ καταβάλουν ηὐξημένον μίσθωμα. Πρέπει νὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ τὸ καταβάλουν, διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ζήσουν καὶ οἱ μικροϊδιοκτῆται ἐκ τῆς ἰδιοκτησίας των. Κύριοι βουλευταί, ζῶμεν εἰς μίαν κατάστασιν ἐλευθέρας οἰκονομίας. Ἐὰν μονοπωλήσωμεν τὴν κατοικίαν καὶ τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην νοθεύομεν τὸ σύστημα τῆς ἐλευθερίας, διότι περιορίζομεν τὴν δυνατότητα τοῦ ἐλευθέρου ἀνταγωνισμοῦ. Καὶ ἐρωτῶ, πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν ἕνας ἐπαγγελματίας νὰ συναγωνισθῇ τὸν ἄλλον ἐπαγγελματίαν ποὺ πληρώνει ἐνοικιοστασιακὸν μίσθωμα, ἀφοῦ ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ μισθώματος τοῦ καταβαλλομένου ὑπὸ τοῦ ἑνὸς εἶναι κατώτερον τοῦ ⅕ τοῦ μισθώματος τοῦ καταβαλλομένου ὑπὸ τοῦ ἑτέρου; Ἐὰν κρατήσωμεν εἰς τὸ διηνεκὲς αὐτὴν τὴν κατάστασιν καθιστῶμεν τὸν ἐπαγγελματίαν, ὁ ὁποῖος πληρώνει νέον μίσθωμα εἰς ὑποδεεστέραν μοῖραν ἀπὸ τὸν ἐπαγγελματίαν, ποὺ πληρώνει ἐνοικιοστασιακὸν μίσθωμα. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της, ὅτι ἐπ’ ἄπειρον δὲν μπορεῖ νὰ διατηρηθῇ ἡ ἄδικος αὐτὴ κατάστασις. Εἶναι ἐπίσης γνωστόν, ὅτι ὁ φόρος ἐξ οἰκοδομῶν δίδει ἔσοδα εἰς τὸν προϋπολογισμόν, διὰ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ἀσκῆται ἡ κοινωνικὴ πολιτικὴ ὅπου ὑπάρχει ἀνάγκη τοιαύτης. Ἡ διατήρησις τῶν χαμηλῶν ἐνοικίων ἀφαιρεῖ σημαντικὰ ἔσοδα ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ, πρὸς ὄφελος πολλάκις μισθωτῶν ἐκμεταλλευομένων τὴν προστασίαν τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ πλουτιζόντων εἰς βάρος τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας. Ἀφαιροῦμεν σημαντικὰ ἔσοδα ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, ἐνῷ ἡ μερικὴ καὶ εὔλογος αὔξησις τῶν ἐνοικίων θὰ ἐδημιουργοῦσε περισσότερα ἔσοδα εἰς τὸν προϋπολογισμόν, τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος θὰ τὰ διέθετε ὄχι μόνον δι’ ἄλλους κρατικοὺς σκοπούς, ἀλλὰ καὶ διὰ κοινωνικοὺς σκοπούς. Μὲ αὐτὰς τὰς σκέψεις ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μελετήσῃ τὴν παράτασιν καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν εἰς σύντομον χρόνον κατάργησιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Διότι πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της, ὅτι τὴν κοινωνικὴν πολιτικὴν πρέπει νὰ τὴν ἀσκῇ τὸ Κράτος καὶ ὄχι οἱ μικροϊδιοκτῆται. Διότι, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, ἐὰν σᾶς ἀναφέρω ὡρισμένους στατιστικοὺς ἀριθμούς, θὰ ἴδωμεν ὅτι οἱ μικροϊδιοκτῆται στεγάζουν τοὺς μισθοσυντηρήτους. Δηλαδή, ἡ μία πτωχὴ τάξις στεγάζει τὴν ἄλλην πτωχήν. Θὰ πρέπει ἑπομένως νὰ τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις, διότι ἄλλως δημιουργεῖται κατάφωρος κοινωνικὴ ἀδικία. Ἐπίσης πρέπει νὰ ἔχωμεν ὡς γνώμονα ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας μας ὁδεύει μίαν σταθερὰν ὁδὸν πρὸς ἄνοδον τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου καὶ θὰ πρέπει τὸ Κράτος νὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας του διὰ τὴν ἄσκησιν τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς, ἀπαλλάσσον τὴν ἀκίνητον ἰδιοκτησίαν ἀπὸ τὸ βάρος τοῦ ἐνοικιοστασίου. Δύο εἶναι αἱ βασικαὶ κατηγορίαι: Οἱ μισθωταὶ κατοικίας καὶ οἱ μισθωταὶ καταστημάτων. Μεταξὺ αὐτῶν εἶναι πολλαὶ συμπαθεῖς περιπτώσεις, ὅπως π.χ. τῶν συνταξιούχων, θυμάτων πολέμου κλπ. Ἀλλὰ καὶ μεταξὺ τῶν ἰδιοκτητῶν ὑπάρχουν ἐπίσης συμπαθεῖς περιπτώσεις. Εἰς ἀμφοτέρας τὰς κατηγορίας ὀφείλομεν νὰ ἄρωμεν τὰς ὑφισταμένας ἀδικίας. Διότι εἶναι συμπαθὴς ἡ τάξις τῶν μικρῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν. Διατὶ ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι συμπαθὴς καὶ ἡ κατηγορία ἐκείνη τοῦ μικροϊδιοκτήτου ποὺ ἔχει ἕνα μικρὸ κατάστημα μὲ ἐνοικιοστασιακὸν μίσθωμα καὶ δὲν δύνανται νὰ ζήσῃ εἴτε διὰ τοῦ ἐνοικίου, εἴτε διὰ τῆς ἰδιοχρήσεως τοῦ καταστήματος; Τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὸν ἰδιοκτήτην, ποὺ θέλει νὰ δώσῃ εἰς τὸ παιδί του μίαν ἐπαγγελματικὴν στέγην ἢ θέλει νὰ προικίσῃ τὸ κορίτσι του; Ἐπιμένω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ δώσωμεν νέαν προθεσμίαν πρὸς ἄσκησιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἰδιοχρήσεως καὶ τῆς ἰδιοκατοικήσεως καθὼς καὶ διεύρυνσιν τῶν περιπτώσεων ἀσκήσεως αὐτοῦ. Εἴπομεν ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς καθεστὼς ἐλευθέρας οἰκονομίας. Ὁ ἐλεύθερος συναγωνισμὸς ἀναπτύσσει τὸ πνεῦμα τῆς εὐγενοῦς ἁμίλλης. Ἐν τῇ ἀνακτήσει τοῦ κέρδους ὁ ἐπιχειρηματίας προσπαθεῖ νὰ βελτιώσῃ τὴν ποιότητα καὶ ν’ αὐξήσῃ τὴν παραγωγήν του καὶ νὰ μειώσῃ τὸ κόστος τῶν προϊόντων του. Τὸ ἐνοικιοστάσιον ὅμως ἐμπαίζει τὸν ἐλεύθερον συναγωνισμόν, διότι δημιουργεῖ ἐπαγγελματίας προνομιούχους, λόγῳ ἐνοικιοστασιακῆς προστασίας καὶ ἐπαγγελματίας ἐλευθέρους καταβάλλοντας μεγάλα ἐνοίκια. Τὸ πρόβλημα τοῦτο δέον ν’ ἀντιμετωπισθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν κατὰ τρόπον δίκαιον καὶ μὲ αἴσθημα εὐθύνης. Ἀπὸ γενομένην κατὰ τὸ ἔτος 1962 στατιστικὴν ἔρευναν, ἀποδεικνύεται ὅτι οἱ προστατευόμενοι κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο, ἀνέρχονται εἰς 130.000 πρόσωπα, φυσικὰ ἢ νομικά. Ἐξ αὐτῶν αἱ 77.000 περίπου ἐπροστατεύοντο, αἱ 2.600 περίπου διὰ γραφεῖα καὶ 51.000 περίπου δι’ ἐπαγγελματικὴν στέγην. Ἡ προστασία αὐτὴ ἀφορᾷ πολίτας ἢ ἐπαγγελματίας ἐγκατεστημένους εἰς μεγάλας κυρίως πόλεις. Ἐκ τῶν 130.000 οἱ 100.000 περίπου εἶναι κάτοικοι τῶν 4 μεγαλουπόλεων τῆς Ἑλλάδος καὶ αἱ ἄλλαι 30.000 ἀφοροῦν ὅλας τὰς ἄλλας πόλεις τῆς Ἑλλάδος. Ὡς εἶναι γνωστὸν ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἔχει διπλασιασθῆ κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον. Ἀλλὰ ἐνῷ ἡ αὔξησις αὐτὴ ἔχει διπλασιασθῆ δι’ ὅλην τὴν ἄλλην Ἑλλάδα, διὰ τὴν πρωτεύουσαν ἔχει 4πλασιασθῆ. Ἐπίσης καὶ τὸ εἰσόδημα τῶν ἄλλων μεγαλουπόλεων ἔχει αὐξηθῆ πολὺ περισσοτέρας φορὰς ἀπ’ ὅ,τι ἔχει αὐξηθῆ εἰς τὰ χωρία καὶ τὰς κώμας. Θὰ πρέπει λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ τοῦτο ὑπ’ ὄψει της καὶ νὰ φροντίσῃ νὰ προστατεύσῃ ἐκείνας τὰς κατηγορίας μισθωτῶν, αἱ ὁποῖαι πράγματι σήμερον ἔχουν ἀνάγκην τοιαύτης προστασίας, ν’ ἀπαλλάξῃ δὲ τῆς ἐνοικιοστασιακῆς δεσμεύσεως τὰς ὑπολοίπους μισθώσεις, διότι ὑπάρχουν πλεῖσται περιπτώσεις, καθ’ ἃς οἱ μισθωταὶ πλουτίζουν εἰς βάρος τῶν ἐκμισθωτῶν. Μὲ αὐτὰς τὰς γενικὰς σκέψεις καὶ παρατηρήσεις, κύριοι βουλευταί, καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ συγκατατεθῇ ὅπως ψηφισθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου χορηγεῖται εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα ἵνα παρατείνῃ τὸ ἐνοικιοστάσιον, ἀλλὰ ὑπὸ τὸν περιορισμὸν ὅμως ὅτι ἡ προστασία αὐτὴ θὰ βαίνῃ φθίνουσα μέχρι τῆς προσεχοῦς, ὡς ἐλπίζω, καταργήσεώς του. Ἐὰν γίνῃ νεωτέρα στατιστικὴ ἔρευνα θὰ παρατηρηθῇ, ὅτι πλεῖστοι μισθωτοὶ προστατευόμενοι ὑπὸ τοῦ ἐνοικιοστασίου ἔχουν ἀγοράσει ἀκίνητα μεγαλυτέρας ἀξίας ἐκείνων, εἰς τὰ ὁποῖα, ὡς ἐπαγγελματίαι, στεγάζονται ἢ ἔχουν μεγαλύτερα εἰσοδήματα τῶν ἐκμισθωτῶν των καὶ ἐν τούτοις ἡ προστασία τοῦ ἐνοικιοστασίου δὲν αἴρεται, διότι δὲν πληροῦνται π.χ. αἱ προϋποθέσεις τοῦ νόμου περὶ καταλληλότητος τοῦ καταστήματος κλπ. Ἐπίσης δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ ἐνοίκια νὰ ρυθμίζωνται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ βασικοῦ προπολεμικοῦ μισθώματος, διότι τότε ἡ οἰκονομία τῆς χώρας μας ἦτο ἀσθενής, ἐνῷ ἤδη εἶναι ἀκμαία καὶ βαδίζομεν πρὸς τὴν εὐημερίαν, ἰδίως εἰς τὰς μεγαλουπόλεις, ὅπου ἡ οἰκονομικὴ πρόοδος καὶ ἀνάπτυξις εἶναι ἁλματώδης. Ἐκ πίνακος εὑρισκομένου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, προκύπτει ὅτι ἐκ τοῦ συνολικοῦ ἀριθμοῦ τῶν 77.055 ἐκμισθωτῶν κατοικιῶν, οἱ ἀναγνωρισθέντες μικροϊδιοκτῆται εἶναι 5.689, ἀνεγνωρισμένοι δικαστικῶς ἢ συμβατικῶς, ἐξ αὐτῶν δὲ οἱ 4.231 στεγάζουν μισθοσυντηρήτους. Δηλαδὴ οἱ πτωχοὶ μικροϊδιοκτῆται στεγάζουν ἐνοικιοστασιακῶς ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον μισθοσυντηρήτους. Ἀλλὰ καλύτερον εἶναι νὰ μεριμνήσῃ τὸ Κράτος διὰ τοὺς μισθοσυντηρήτους, οὐχὶ δέ, οἱ πτωχοὶ μικροϊδιοκτῆται. Ἐκ τῶν προστατευομένων 77.055 εἰς κατοικίας, οἱ 54.489 εἶναι μισθοσυντήρητοι, οἱ δὲ 22.566 εἶναι μὴ μισθοσυντήρητοι. Ἡ κατηγορία τῶν μισθοσυντηρήτων περιλαμβάνει α) 4.145 δημοσίους ὑπαλλήλους, β) 518 δημοτικοὺς ὑπαλλήλους, γ) 10.075 ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους, δ) 15.101 ἐργάτας, ε) 6.009 συνταξιούχους τοῦ δημοσίου, στ) 12.571 συνταξιούχους ἄλλων ὀργανισμῶν καὶ ζ) 3.000 δικηγόρους, θύματα πολέμου, ἀναπήρους κλπ. Ὅλων αὐτῶν τῶν μισθοσυντηρήτων πρέπει νὰ βελτιώσῃ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν ἡ οἰκονομία τῆς χώρας καὶ οὐχὶ οἱ ἰδιοκτῆται. Πέραν δὲ τοῦ μέτρου αὐτοῦ ὀφείλει νὰ ἀντιληφθῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τὴν κοινωνικὴν πρόνοιαν εἰς τὰς ἐξεχόντως δυσμενεῖς περιπτώσεις, θὰ τὴν ἀσκήσῃ τὸ Κράτος καὶ ὄχι ἡ μικρὰ ἰδιοκτησία καὶ θὰ τὴν ἀσκήσῃ, ἀσκῶν τὴν κοινωνικὴν καὶ ἐθνικὴν ἀρετήν, τὴν ἀποταμίευσιν. Ἀλλὰ μία ἀρχὴ τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει, προκειμένου νὰ συνεχίσωμεν τὴν δέσμευσιν τῆς ἀκινήτου περιουσίας, εἶναι ἡ βασική, οἰκονομικὴ ἀρχὴ τῆς φειδοῦς τῶν ἀγαθῶν. Μία κοινωνία, ἡ ὁποία δὲν φροντίζει διὰ τῆς νομοθεσίας της νὰ ἐμπνεύσῃ εἰς τοὺς πολίτας της τὸ αἴσθημα τῆς ἀποταμιεύσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς φειδοῦς τῶν ἀγαθῶν, δὲν ὁδεύει ἀγαθὴν πορείαν. Ἡ φειδὼ δὲ τῶν ἀγαθῶν εἶναι ὅταν δίδῃ ἡ ἀποταμίευσις καὶ ἀποταμίευσιν ἀποτελεῖ καὶ ἡ ἀκίνητος ἰδιοκτησία, ἕνα εὔλογον εἰσόδημα εἰς τὸν ἀποταμιευτὴν ἰδιοκτήτην, διὰ νὰ προβῇ εἰς τὰς ἀναγκαίας ἐπιδιορθώσεις καὶ ἐπισκευὰς τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας του. Διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἰσχύῃ τὸ ἐνοικιοστάσιον εἰς τὴν γενικήν του γραμμήν, εἶχε παύσει ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία νὰ ἔχῃ τὴν συντήρησιν ἐκείνην ποὺ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ. Καὶ τοιουτοτρόπως, ἔχομεν ὑποστῆ καὶ ὑφιστάμεθα καὶ εἰς τὸ μέλλον μίαν φθορὰν τῶν ἀγαθῶν, τὰ ὁποῖα ἀπεταμίευσαν αἱ παροῦσαι γενεαὶ ἀλλὰ καὶ αἱ προκάτοχοι. Ὑπὸ τὴν σειρὰν τῶν σκέψεων αὐτῶν, τὰς ὁποίας ἐξέθεσα ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, προτείνω νὰ ψηφίσωμεν τὸ σχέδιον νόμου, νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα, ὅπως τροποποιήσῃ, ἢ καταργήσῃ ἐν ὅλῳ, ἢ ἐν μέρει καὶ συμπληρώσῃ τὰς διατάξεις τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου τοῦ 1957, ἀλλὰ ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅπως καὶ προλαβόντως εἶχον εἴπει, ὅτι τὸ διάταγμα αὐτὸ θὰ ἐκδοθῇ ἐφ’ ἅπαξ καὶ μέχρι τῆς 15ης Φεβρουαρίου τοῦ 1965, καὶ ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅλας αὐτὰς τὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας ἐξέθεσα. (Χειροκροτήματα ἐκ μέρους τῆς ΕΡΕ).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν εἶχα λάβει γνῶσιν κάποιας μεταρρυθμίσεως, ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Παρακαλῶ τὸν κ. Σεργάκην, ὁ ὁποῖος εἶχεν ὁρισθῆ ὡς ἀναπληρωτὴς τοῦ κ. Λώρα, ὅπως ὁ κ. Γυιόκας εἶχεν ὁρισθῆ ὡς ἀναπληρωτὴς τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας κ. Καλλία, νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§17Α. ΛΩΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξ ὑπαρχῆς εἶχεν ὁρισθῆ εἰσηγητὴς ὁ κ. Σεργάκης.

§18Ι. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. Θὰ εἶμαι σύντομος, κ.κ. βουλευταί. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, κ.κ. συνάδελφοι, ζητεῖται ἡ ἐξουσιοδότησις ἀπὸ τὴν Βουλήν, νὰ δοθῇ ἡ ἐξουσιοδότησις εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ τροποποιηθῇ, νὰ συμπληρωθῇ ἢ νὰ καταργηθῇ ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει τὸ ἰσχῦον ἐνοικιοστάσιον. Συγχρόνως δέ, μέχρι τῆς ἐκδόσεως νέου ἐνοικιοστασίου, διὰ Β.Δ., ἀφήνεται διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἡ ἰσχὺς τῶν διατάξεων τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου. Νομίζω, ὅτι κατὰ συνέπειαν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου περιέχει δύο χωριστὰ καὶ αὐτοτελῆ θέματα. Πρῶτον τὸ θέμα τῆς παρατάσεως καὶ δεύτερον τὸ θέμα τῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Χαίρω ἰδιαιτέρως, διότι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν ἐκ προοιμίου, ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ τεθῇ σύντομος προθεσμία ἐκδόσεως τοῦ Β. Δ. Καὶ πρέπει νὰ τεθῇ, κ.κ. συνάδελφοι. Ἐγὼ δὲ προτείνω νὰ τεθῇ τοὐλάχιστον ἑξάμηνος. Ἔχει εὐχέρειαν ἡ Κυβέρνησις, ἐνωρίτερον νὰ ἐκδώσῃ τὸ διάταγμα, θὰ πρέπει ὅμως νὰ ὑπάρξῃ χρονικὸν ὅριον, τοὐλάχιστον, εἰς τρόπον ὥστε τὸ πολύπλευρον θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου νὰ ἐξετασθῇ ἀπ’ ὅλας του τὰς πλευράς. Πρέπει, ἐπίσης, νὰ τεθῇ ὁπωσδήποτε, ἡ προθεσμία, διότι, ὅπως εἶναι διατυπωμένον κατ’ οὐσίαν, θὰ κινδυνεύῃ νὰ παρεξηγηθῇ, ὅτι εἶναι προθεσμία ἀόριστος, καὶ θὰ κινδυνεύῃ νὰ ἐκτεθῇ εἰς παρεξηγήσεις ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς δι’ ἀτολμίαν ἀντιμετωπίσεως τοῦ κοινωνικοῦ αὐτοῦ θέματος. Καὶ νομίζω, ὅτι οὐδεὶς ἔχει τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, χαρακτηρίζεται ἀπὸ ἀτολμίαν, διότι καὶ τόλμην καὶ γενναιότητα ἔχει ἐπιδείξει καὶ εἰς τὸ προκείμενον εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὴν αὐτὴν γενναιότητα ἀναμφισβητήτως θὰ ἐπιδείξῃ. Προτείνω κατὰ συνέπειαν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς παρατάσεως, νὰ δοθῇ τοὐλάχιστον 6μηνος παράτασις. Καὶ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐλπίζω ὅτι ἠμπορεῖ ἀπὸ τοῦδε νὰ τεθῇ μία προθεσμία διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἰδιοκτησίας ἐκτὸς ἐὰν ἐντὸς τοῦ Ἰανουαρίου, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἴδῃ τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος τὸ Β.Δ., ὁπότε περιττεύει οἱαδήποτε ἄλλη διάταξις τοῦ ἐνοικιοστασίου.

§19Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὸ διάταγμα θὰ ἐκδοθῇ τὸ βραδύτερον μέχρι 15 Φεβρουαρίου. Ἐλπίζω καὶ ἐνωρίτερον. Ἐπομένως, πᾶς ἐνδοιασμὸς περὶ τούτου περιττεύει. Ἔχομεν δὲ κάμει προεργασίαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀλλὰ ἔχομεν καὶ ὅλον τὸν καιρὸν εἰς τὴν διάθεσίν μας μέχρι τῆς 15ης Φεβρουαρίου. Ἡμεῖς μέχρι τέλους Ἰανουαρίου θὰ εἴμεθα ἕτοιμοι καὶ θέτομεν καὶ 15 ἡμέρας ἐπὶ πλέον εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας διὰ νὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ. Ὁπότε μέχρι τὰς 15 Φεβρουαρίου ἠμπορεῖ νὰ δημοσιευθῇ.

§20Ι. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μᾶς ἱκανοποιεῖ. Καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς θέσιν, ἀποδεικνύεται, νὰ δημοσιεύσῃ ἀμέσως τὸ διάταγμα περὶ ἐνοικιοστασίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξουσιοδότησιν, αὐτὰ εἶχα νὰ παρατηρήσω. Δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος. Θὰ πρέπει ὅμως ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς καὶ ὡς ὑπεύθυνοι πολιτικοὶ ἄνδρες καὶ ὡς Κυβέρνησις καὶ Ἀντιπολίτευσις νὰ λάβωμεν θέσιν ἐπὶ ἑνὸς τόσον μεγάλου καὶ οὐσιώδους κοινωνικοῦ προβλήματος, διότι πρόκειται περὶ προβλήματος. Τὸ πρόβλημα, λοιπόν, εἶναι κοινωνικὸν καὶ πολιτικόν. Δὲν εἶναι θέμα νομοτεχνικῆς διαρθρώσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου. Εἶναι θέμα κοινωνικόν, τὸ ὁποῖον ἐπεβλήθη ἀπὸ ἐκτάκτους ἀνάγκας. Ὑπάρχουν ἀντιμαχόμεναι τάξεις, αἱ ὁποῖαι συμβαίνει ἀμφότεραι νὰ ἔχουν δίκαιον. Καὶ ἡ τάξις τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ ἡ τάξις τῶν μισθωτῶν. Ἀναμφισβητήτως ὅμως ἐν τῇ γενικότητι τῶν θεμάτων δημιουργοῦνται ἀδικίαι, λόγοι ἰδιαζόντως ἀτομικῶν ἰδιοτήτων, τὰς ὁποίας ἔχει, εἴτε ὁ μισθωτής, εἴτε ὁ ἰδιοκτήτης. Δὲν εἶναι ἀπαράδεκτον φέρ’ εἰπεῖν νὰ προστατεύεται ὁ πλούσιος μισθωτής. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ δεσμεύεται ὁ μικρὸς ἰδιοκτήτης ἔναντι τοῦ μεγάλου, τοῦ πλουσίου μισθωτοῦ. Κατὰ συνέπειαν τὸ θέμα ἔχει πολλὰς πλευρὰς καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν δὲν εἶναι δυνατὸν θέμα ἐνοικιοστασιακὸν νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν εἰς τὰς λεπτομερείας του, διότι αἱ λεπτομέρειαι ἀναμφιβόλως θὰ κατέστρεφον τὴν κεντρικὴν γραμμήν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καὶ τὴν πολιτικὴν οἱασδήποτε Κυβερνήσεως οἱουδήποτε κόμματος. Σήμερον, ἀναμφισβητήτως, αἱ συνθῆκαι ἔχουν μεταβληθῆ καὶ δὲν πιέζει ἡ ἀνάγκη τῆς στέγης καθ’ ὃν τρόπον ἐπίεζεν ὅταν ὑπῆρχον ἔκτακτοι ἀνάγκαι. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅμως νὰ ὑποστηρίξῃ κανεὶς ὅτι θὰ εἶναι ἀπότομος καὶ κάθετος ἡ ἄρσις τοῦ ἐνοικιοστασίου. Θὰ δημιουργηθοῦν θέματα. Θὰ πρέπει νὰ εἶναι σταδιακή. Ἔπειτα εἶναι τὸ θέμα τοῦ χωρισμοῦ τῆς κατοικίας ἀπὸ τὰ καταστήματα. Ἔχουν τὴν ἰδιομορφίαν των τὸ θέμα τῆς κατοικίας καὶ τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Τὸ θέμα τῆς κατοικίας εἶναι ἁπλῶς μία ἀνάγκη, ποὺ κατὰ ἕνα τρόπον σήμερον δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν ὀξύτητα εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται εἰς μίαν ἔκτακτον ἀνάγκην. Προτείνω, κατὰ συνέπειαν, τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου νὰ περιορισθῇ ἀποκλειστικῶς διὰ τὰς κατοικίας, ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς τοὺς μισθοσυντηρήτους. Τὸ θέμα δὲ τοῦ μισθώματος δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ εἶναι συνάρτησις τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν ἐργατῶν, μοιραία συνάρτησις καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἀπαιτεῖται παράλληλος ἀντιμετώπισις τῶν δύο αὐτῶν θεμάτων. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας δικαιολογεῖται ἡ παράτασις τοῦ ἐνοικιοστασίου, τῆς ἀναγκαστικῆς μισθώσεως, εἰς μὴ μισθωτούς. Ἐμφανίζεται ὅμως ἐντελῶς διάφορον τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου εἰς τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην. Προέρχομαι ἐν τῆς ἐνεργοῦ δικηγορίας καὶ γνωρίζω τί περιπτώσεις ἐκβιασμοῦ ἀντιμετωπίζουν οἱ μισθωταὶ τοῦ ἐκμισθωτοῦ ἰδιοκτήτου. Θὰ πρέπει ἡ Πολιτεία νὰ λάβῃ θέσιν, διότι ὑπάρχουν περιπτώσεις βοῶσαι. Ἡ ἐπαγελματικὴ στέγη ἔχει διπλῆν μορφήν, συντίθεται ἀπὸ δύο παράγοντας. Ὁ ἐπαγγελματίας δὲν ἔχει ἀνάγκην ἁπλῶς στέγης, ἑνὸς καταστήματος, ἀλλ’ εἶναι καὶ τὸ θέμα τῆς πελατείας. Καὶ ὅταν ὁ ἐπαγγελματίας παραμείνῃ ἐπὶ δύο καὶ τρία ἔτη εἰς τὸ μίσθιον, εἰς τὴν λῆξιν τῆς μισθώσεως ἀρχίζει ἕνας ἀπαράδεκτος ἐκβιασμός. Καὶ ὁ ἀπαράδεκτος αὐτὸς ἐκβιασμὸς ἀρχίζει, διότι ὁ ἐπαγγελματίας ἔχει σταθεροποιηθῆ ἐπαγγελματικῶς, ἔχει δημιουργήσει πελατείαν καὶ τοῦ ζητεῖται τριπλάσιον, τετραπλάσιον, πενταπλάσιον μίσθωμα. Ὅταν λοιπόν, εἰς τὰς ἐλευθέρας μισθώσεις γίνεται ὁ ἐκβιασμὸς αὐτός, μὲ συνέπειαν νὰ δημιουργοῦνται σήμερον θέματα, θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ὅταν εὑρίσκεται πρὸ τοιούτων συμπτωμάτων, θὰ πρέπει ἀναμφισβητήτως, νὰ ζητήσῃ καὶ νὰ τῆς δοθῇ ἡ ἐξουσιοδότησις καὶ θέματα τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων νὰ δύναται νὰ ρυθμίσῃ διὰ τοῦ ὑπὸ ἔκδοσιν Βασ. Διατάγματος. Ὄχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς παρατάσεως. Ἀλλὰ δικαιοῦται καὶ ὁ ἐπαγγελματίας τῆς ἐλευθέρας μισθώσεως, νὰ τύχῃ μιᾶς προστασίας, νὰ πληρώνῃ τὸ δίκαιον μίσθωμα καὶ νὰ μὴ ἀφήνεται εἰς τὸν ἐκβιασμὸν τοῦ ἰδιοκτήτου. Δικαιοῦται καὶ ὁ ἰδιοκτήτης νὰ ἀπολαύσῃ δικαίου καὶ ηὐξημένου μισθώματος εἰς τὴν ἐλευθέραν μίσθωσιν, δὲν δικαιοῦται ὅμως νὰ κάμῃ ἐκβιασμὸν εἰς ἕνα ἐπαγγελματίαν, ὁ ὁποῖος ἔχει δημιουργήσει πελατείαν, ὁ ὁποῖος σταδιοδρομεῖ καὶ νὰ ἀξιώνῃ μίσθωμα τὸ ὁποῖον γνωρίζει ὅτι θὰ τοῦ δοθῇ. Προτείνω, λοιπόν, νὰ ἐξουσιοδοτηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ρυθμίσῃ τοιαῦτα θέματα ἀπαραδέκτου ἐκβιασμοῦ. Ἕτερον παράδειγμα εἶναι αἱ ξενοδοχειακαὶ ἐπιχειρήσεις, τῶν ὁποίων ἡ διάρκεια μισθώσεως εἶναι 4, 5 ἢ 6 χρόνια. Καὶ ἐδῶ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς μισθώσεως ἀσκεῖται ἐκβιασμὸς ἀπὸ μέρους τοῦ ἰδιοκτήτου. Εἶναι δυνατόν, εἰς τὴν σύγχρονον ἐποχὴν τῆς ἀναπτύξεως τοῦ τουρισμοῦ, νὰ ἀφήνωμεν τὸν ἐπιχειρηματίαν αὐτὸν ἔκθετον εἰς τὰς κερδοσκοπικὰς ὀρέξεις τοῦ ἰδιοκτήτου; Ὅταν, μάλιστα, ὁ μισθωτὴς ἔχῃ προβῆ εἰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι εἶναι προσηρμοσμέναι εἰς τὸ μίσθιον; Εἶναι δίκαιον ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς νὰ ἀπειλῆται μὲ ἔξωσιν; Οὐδεὶς ὑποστηρίζει τὴν παράτασιν τῆς μισθώσεως. Τὴν διατήρησιν τοῦ δικαιώματος τῆς στέγης εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς ὑποστηρίζομεν, πρὸ παντὸς ὅταν ἔχωμεν λῆξιν τῆς μισθώσεως καὶ τὴν ἐξασφάλισιν ἐλευθέρου δικαίου μισθώματος, κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ τοποθέτησις τοῦ θέματος τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν ἀνάγκην κοινωνικήν, τὴν ὁποίαν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ νὰ μὴ ἀφήσῃ ὑπὸ τὰ ὄμματά της νὰ γίνωνται τοιούτου εἴδους ἐκβιασμοί. Διὰ τὰς μισθώσεις ὅμως τὰς παρατεινομένας, ἀναμφιβόλως, κ.κ. συνάδελφοι, δὲν θὰ πρέπει καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἡ χρησιμότης καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς στέγης νὰ ἐξικνῆται μέχρι καταστροφῆς τοῦ μισθίου. Διότι ὅταν ὁ μισθωτὴς κατέχῃ τὸ μίσθιον ἐπὶ 20, 30 ἢ 40 ἔτη, ἀναμφισβητήτως, ἐξαντλεῖται τὸ μίσθιον. Δικαιοῦται ὁ ἰδιοκτήτης, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀποστερηθῆ τῆς ἰδιοκτησίας του νὰ ἀξιώσῃ ἐλεύθερον μίσθωμα. Διότι τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης μοιραίως περιέχει καὶ ἕνα ἀθέμιτον συναγωνισμόν. Εἶναι ἕνα θέμα πολύπλευρον, τὸ ὁποῖον, ἀναμφισβητήτως, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν ὁμιλίαν ὀλίγων λεπτῶν τῆς ὥρας νὰ ἐξαντληθῇ. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀθέμιτος συναγωνισμὸς εἰς ἐκεῖνον ποὺ κατέχει κατάστημα ἐνοικιοστασιακὸν ἔναντι τοῦ δίπλα ἀπὸ αὐτὸν νὰ πληρώνῃ δηλ. μία δραχμὴ ἐνοίκιον, φέρ’ εἰπεῖν, καὶ ὁ ἔχων ἐλεύθερον μίσθωμα νὰ πληρώνῃ τὸ ἑκατονταπλάσιον; Δὲν θὰ πρέπει, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. νὰ ἐπιτρέψῃ αὐτὴν τὴν συνέχισιν. Νομίζω, ὅτι ὁ ἐπαγγελματίας δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς στέγης. Ὑποχρεοῦται ὅμως ἐκ παραλλήλου νὰ καταβάλῃ σύγχρονον, μίσθωμα, ἐλεύθερον καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ φθάσῃ τὰ μισθώματα εἰς τὰ ὅρια τοῦ θεμιτοῦ μισθώματος. Θὰ πρέπει νὰ δώσῃ τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, ὅτι ἐπανῆλθε τὸ μίσθιόν του εἰς τὰ θεμιτὰ ὅρια. Αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, ἐν γενικαῖς γραμμαῖς εἶχον νὰ εἴπω. Θὰ ἔλεγα ἐν συνεχείᾳ καὶ τὸ ἑξῆς: Ὅταν τὸ ἐνοικιοστάσιον θεσπίζεται λόγῳ ἐκτάκτου ἀνάγκης διὰ τὴν προστασίαν τῶν μισθωτῶν, θὰ ἤθελα νὰ ὑπογραμμίσω, ὅτι δὲν ἔχει κανένα λόγον ὑπάρξεως ἡ προστασία ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Δὲν βλέπω κανέναν λόγον, διατί τὸ Δημόσιον θὰ δύναται νὰ ἐπικαλεσθῇ τὰς διατάξεις τοῦ ἐνοικιοστασίου. Προτείνω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, εἰς τὸ Διάταγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐκδώσῃ νὰ τολμήσῃ καὶ νὰ ἀφαιρέσῃ τὰ εὐεργετήματα αὐτὰ ἀπὸ τὸ Δημόσιον. Θὰ ἔχωμεν μίαν ὠφέλειαν τοῦ Δημοσίου ἔναντι τῶν ἰδιοκτητῶν ἐκείνων, τῶν ὁποίων αἱ περιουσίαι ἐδεσμεύθησαν. Νομίζω, ἐν προκειμένῳ, ὅτι τὸ παράπονον τῶν ἰδιοκτητῶν, θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἐντονώτερον. Προτείνω, κατὰ συνέπειαν, πρῶτον τὸ θέμα τῆς καταργήσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, δεύτερον αἱ διατάξεις περὶ ἰδιοχρήσεως καὶ ἰδιοκατοικήσεως νὰ γίνουν εὐρύτεραι. Θὰ πρέπει δηλ. ἡ ἰδιοκτησία νὰ προστατευθῇ. Παραλλήλως θὰ πρέπει τὸ θέμα τῆς ἰδιοχρήσεως νὰ ἐρευνηθῇ ἐπισταμένως καὶ νὰ τεθοῦν διατάξεις εὐεργετικαὶ καὶ τρίτον ὅσα εἶπον διὰ τὰς ἐλευθέρας μισθώσεις ἀποδίδουν τὴν ἀλήθειαν νομίζω, καὶ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ δώσῃ ἐξουσιοδότησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ παρασχεθῇ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ρυθμίσῃ τὰ θέματα κατ’ ἐλευθέραν κρίσιν καὶ ἐκτίμησιν τῶν ἐλευθέρων μισθώσεων, ἐξασφάλισιν στέγης εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ ἐξασφάλισιν δικαίου μισθώματος εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας. Πρέπει νὰ δοθῇ ἡ ἐξουσιοδότησις αὐτὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ νὰ προβῇ, νὰ τολμήσῃ ἢ ὄχι εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἔχει ὅλον τὸν χρόνον νὰ τὸ ἐξετάσῃ τὸ θέμα. Εἶναι τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου πολὺ σοβαρὸν καὶ πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ διὰ τοῦ παρόντος, διὰ νὰ μὴ εὑρεθῇ ἀργότερα εἴτε εἰς διαμάχας, εἴτε εἰς ἄλλα ζητήματα κοινωνικά. Χαίρω ἰδιαιτέρως, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἶπεν, ὅτι θὰ καταθέσῃ λίαν συντόμως εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ μισθώσεων. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι ἔχει γίνει καὶ προεργασία. Ἐξ ἄλλου, ἡ παρουσία τοῦ ἀξιοτίμου κ. Μπακοπούλου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, τοῦ διακεκριμένου νομομαθοῦς, θὰ ἐνισχύσῃ ἔτι περισσότερον τὸ θέμα αὐτό, ὥστε νὰ δοθῇ εἰς τὴν δημοσιότητα ἕνα διάταγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιλύῃ ἕνα μέγα κοινωνικὸν καὶ οἰκονομικὸν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν παραμένει ἄλυτον καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ μὲ γενναιότητα τὰ αἰτήματα τῶν ἀντιμαχομένων τάξεων. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ γενναιότητα καὶ τόλμην διαθέτει, ὥστε νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι θὰ γίνῃ τὸ καλύτερον. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, τὸ δίκαιον καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, εὑρίσκεται εἰς τὸ Κέντρον. (Χειροκροτήματα).

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§22Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἤκουσα μὲ ἀπόλυτον προσοχὴν τοὺς ὁμιλήσαντας, δὲν διστάζω καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ἐμὲ προσωπικῶς νὰ εἴπω, ὅτι εἰς τὰς γενικὰς γραμμὰς τὰς ὁποίας ἐξέθεσαν, ἐγὼ προσωπικῶς εἶμαι σύμφωνος. Αὐτὸ βέβαια δὲν προδικάζει τὸ περιεχόμενον τοῦ νέου Διατάγματος περὶ ἐνοικιοστασίου, διότι ὅπως γνωρίζετε, τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου δὲν εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ προσωπικῶς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ἢ τὸν Ὑπουργόν. Εἶναι θέμα κοινωνικὸν εὐρείας κοινωνικῆς σημασίας καὶ ἐκδηλώνει ὡς πρὸς τὰ θέματα ποὺ θίγει τὰ βασικὰ τὴν γενικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μεμφθῶ καμμίαν διάταξιν τῶν ἰσχυσάντων ἐνοικιοστασίων. Αἱ οἰκονομικαὶ συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας ἔζη ὁ τόπος μας, καὶ αἱ ὁποῖαι ἐκυριάρχουν εἰς τὸν λαόν μας, τὰ ἀτομικὰ συμφέροντα τὰ ἀλληλοσυγκρουόμενα μεταξὺ τῆς τάξεως τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῆς τάξεως τῶν μισθωτῶν, ἦτο ἑπόμενον νὰ ἀποτελέσουν θέμα ρυθμίσεως ἀπὸ τὸ Κράτος. Καὶ ὅταν πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, περὶ ρυθμίσεως θεμάτων προσωπικοῦ συμφέροντος, τῶν ἐν πολλοῖς ὄχι εὐρειῶν μαζῶν, ἀκόμη καὶ ἐπὶ προσωπικῶν θεμάτων, εἶναι μοιραῖον νὰ προκληθοῦν ἀδικίαι, ἀδικίαι τοὐλάχιστον ἀπὸ μέρους τοῦ νομοθετήματος, ἀλλὰ κατὰ τὴν κρίσιν ἐκείνου τοῦ ὁποίου τὰ συμφέροντα δὲν ἐκανονίζοντο σύμφωνα πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν του. Εἶπον πρὸ ὀλίγου, χωρὶς νὰ προδικάζεται ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι ἡ προσωπική μου γνώμη εἶναι ὅτι δύο μεγάλα θέματα πρέπει νὰ ἀποτελέσουν ἀντικείμενον τοῦ νομοθέτου τοῦ Διατάγματος διὰ τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Ἡ ρύθμισις τῶν πτωχοτέρων, ἂν θέλετε τῶν ἀδυνατωτέρων μισθωτῶν ἐν συγκρίσει πρὸς τοὺς πτωχοτέρους, τοὺς ἀδυνατωτέρους ἰδιοκτήτας, ἀδυνατωτέρους ὄχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἰσχύος τῆς προσωπικῆς, τῆς κοινωνικῆς, τῆς πολιτικῆς, ἀλλὰ ἁπλῶς τῆς οἰκονομικῆς. Καὶ δεύτερον τὸ θέμα τοῦ καθορισμοῦ τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης ὑπὸ τὴν εὐρεῖαν ἔννοιαν ἐντὸς τῆς ὁποίας περιλαμβάνονται καὶ τὰ γραφεῖα. Δὲν ἐπιθυμῶ καὶ δὲν ἔχω δικαίωμα σήμερον νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας ὡς πρὸς τὴν συζήτησιν τῶν θεμάτων αὑτῶν, ἕνα μόνον δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἡ πάροδος τοῦ χρόνου, μία ὁλόκληρος 5ετία παρῆλθε, διέρρευσεν ὑπὸ τὸ Κράτος τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἡ πάροδος τοῦ χρόνου, ἡ ἐξέλιξις τῶν οἰκ)κῶν συνθηκῶν τοῦ τόπου μας, ἡ ἀνάπτυξις τῶν οἰκ)κῶν ἀντιλήψεων, ἔχει δημιουργήσει νέαν ψυχολογίαν σήμερον εἰς τὴν γενικὴν μᾶζαν τοῦ λαοῦ. Θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω γενικὴν ψυχολογίαν καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν, —τὸ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν σημαίνει ἀπὸ ἀπόψεως ἰδιοκτητῶν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως μισθωτῶν— εἰς τρόπον ὥστε ἡ διόρθωσις τῶν ἀδικιῶν νὰ εἶναι εὐχερεστέρα σήμερον ἀπὸ ἄλλοτε, καὶ εἰς τοῦτο νὰ ἦσθε βέβαιοι, θὰ τείνῃ ἡ προσπάθειά μας. Δὲν ἤκουσα πρότασιν πλήρους ἄρσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου. Καὶ δὲν γνωρίζω, ἂν παρ’ ὅλην τὴν εὐμενῆ ἐξέλιξιν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν μιᾶς ἀπολύτως φιλελευθέρας τάξεως εἰς τὰς σχέσεις μισθωτῶν καὶ ἰδιοκτητῶν, θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ ἐνδεδειγμένη σήμερον. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ εἴπω, εἶναι ὅτι ἐπιθυμία ἡμῶν εἶναι τὸ δυνατὸν ταχύτερον νὰ φέρωμεν εἰς φῶς τὸ νέον διάταγμα, ὄχι μόνον διότι πιστεύομεν, ὅτι τὸ ἰσχῦον ἤδη διάταγμα περὶ ἐνοικιοστασίου καὶ χρήζει καὶ εἶναι δεκτικὸν σημαντικῆς βελτιώσεως, ἀλλὰ καὶ διότι εἶναι ἕνα θέμα κοινωνικὸν ἀνοικτὸν τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κλείσῃ. Δὲν εἶναι φρόνιμον τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου νὰ παραμένῃ ἀνοικτόν. Ἡ ἐξέλιξις τῶν πραγμάτων τῶν κοινωνικῶν καὶ πολιτικῶν, τὸ ἔφερε νὰ μὴ ἔχῃ καταστῆ δυνατὸν νὰ ρυθμισθῇ τὸ θέμα ἐντὸς τοῦ Δεκεμβρίου, ὅπως ὤφειλε νὰ ἔχῃ ρυθμισθῆ ἐφ’ ὅσον τὸ Διάταγμα τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου ἔχει ζωὴν μόνον ἕως 31 Δεκεμβρίου 1964, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως Ὑπ. Δικαιοσύνης καὶ πιστεύσατε ἀπὸ ἀπόψεως προσωπικῆς ἰδικῆς μου ἐφ’ ὅσον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι Ὑπ. Δικαιοσύνης, δὲν μὲ συμφέρει νὰ μένῃ ἀνοικτὸν τὸ θέμα. Αἱ πιέσεις εἶναι τεράστιαι, εἶναι δυσβάστακτοι καὶ ὅσον μένει ἀνοικτόν, τόσον γεννᾶται ἡ ὄρεξις καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν νὰ πιέζουν τὸν Ὑπουργὸν εἴτε τὴν Ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία θὰ ἐπεξεργάζεται τὸ ἐνοικιοστάσιον διὰ νὰ ἐπιτύχουν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζουν, ὅτι τοὺς συμφέρει, καὶ ἀνθρώπινον εἶναι κάθε ἕνας ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τὸν συμφέρει νὰ τὸ θεωρῇ, ὅτι εἶναι καὶ τὸ ἀντικειμενικῶς ὀρθόν, καὶ διὰ τοῦτο εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγου, ὅτι θὰ καταβάλω πᾶσαν προσπάθειαν, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ τὸ ἐπιτύχωμεν μέχρι τέλους Ἰανουαρίου καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ὑπ. Δικαιοσύνης νὰ τὸ ἔχῃ ἕτοιμον, οὕτως ὥστε καὶ μία 15θήμερος προθεσμία ἐπεξεργασίας ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καθ’ ἃ ἐπιτάσσει τὸ Σύνταγμα, νὰ ἠμπορέσωμεν μέχρι τῆς 15ης Φεβρουαρίου νὰ τὸ δημοσιεύσωμεν. Δὲν νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ σημερινὴ περαιτέρω ἐπὶ τῆς οὐσίας συζήτησις θὰ ὠφελήσῃ τίποτε. Εἶμαι εὐγνώμων δι’ ὅσας γνώμας ἤκουσα, θὰ ἐξακολουθήσω νὰ εἶμαι εὐγνώμων πρὸς συναδέλφους ἐὰν ἔχουν νὰ ὑποστηρίξουν νεωτέραν γνώμην διάφορον ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἐξετέθησαν, διὰ νὰ ἐτερματίζαμεν κατὰ τὸ δυνατὸν ταχύτερον, χωρὶς αὐτὸ νὰ ὑποδηλώνῃ οἱανδήποτε, ἔστω καὶ τὴν ἀπωτάτην ἐπιθυμίαν εἴτε ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε ἀπὸ τοῦ ἔχοντος τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ πρὸς περιορισμὸν τοῦ λόγου. Ἂν ὑπάρχουν νεώτεραι ἀπόψεις, εὐχαρίστως, εὐγνωμόνως θὰ τὰς ἀκούσω, διότι βοηθοῦν τὸ ἔργον μας. Τὸ Διάταγμα τοῦ ἐνοικιοστασίου δὲν εἶναι προσωπικὸν ἔργον τοῦ Ὑπουργοῦ, δὲν εἶναι προσωπικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχει κομματικὴν χροιάν, θέλει συνεργασίαν ὅλων τῶν ἀπόψεων. Ἀνθρώπινον κατασκεύασμα θὰ εἶναι οἱασδήποτε μελέτης προϊὸν καὶ ἂν ὑπάρξῃ, δεκτικὸν κρίσεων καὶ ἐπικρίσεων θὰ εἶναι, νὰ προσπαθήσωμεν ὅλοι νὰ τὸ κάμωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον ἀτελές. Καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ συνεργασία ὅλων μας, εἴτε διὰ τῶν συζητήσεων ἂν ἡ Βουλὴ θελήσῃ νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τῆς οὐσίας σήμερον, εἴτε δι’ ὑπομνημάτων τὰ ὁποῖα ἂν ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς δώσετε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ διὰ προσωπικῆς ἀκόμη συνεργασίας μεθ’ ὑμῶν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ δυνατὸν καλλίτερον ἀποτέλεσμα. Ὅτι νομίσετε, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἀπὸ πλευρᾶς ἰδικῆς μου, εἶναι ἐν πλήρει εἰλικρινείᾳ εὐπρόσδεκτον.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§24Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰλικρινῶς μὲ ἐξέπληξαν αἱ ἀπόψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ κατὰ τὴν πρώτην του ὁμιλίαν καὶ κατὰ τὴν δευτερολογίαν. Ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι παλαιὸς κοινοβουλευτικός, ὀρθόδοξος κοινοβουλευτικός, πιστὸς εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ Κοινοβουλίου, καὶ ἐγκρατὴς Νομικός. Συνεπῶς, δὲν πρέπει νὰ συμμερίζεται περίπου τὸ λεχθὲν ἀπὸ τὸν κ. εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας ὁ ὁποῖος εἶπεν ὀρθὰς ἀπόψεις δὲν ἐδίστασε νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν καὶ νὰ ὑπαγάγῃ καὶ τοὺς προερχομένους ἐκ τῆς ἐνεργοῦ δικηγορίας, ἀλλὰ μὲ καμμίαν οἰκ)κὴν σκέψιν, νὰ ζητήσῃ καὶ νὰ ὑπαγάγῃ εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν καὶ τὰς ἐλευθέρας μισθώσεις.

§25Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν τὸ δέχομαι. Μὲ συγχωρεῖτε, ἦτο παράλειψίς μου ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου μου, τὸ παρέλειψα. Δὲν τὸ δέχομαι, διότι ἐδῶ ὁμιλοῦμεν περὶ ἐνοικιοστασίου διὰ νὰ ρυθμίσωμεν τὰς σχέσεις, αἱ ὁποῖαι διαγράφονται εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον. Καὶ ἐξ ἄλλου λόγου δὲν τὸ δέχομαι. Ἐὰν δι’ ἄλλου νομοθετήματος ἤθελε τυχὸν προστεθῆ παρομοία διάταξις καὶ πάλιν δὲν θὰ μὲ εὕρισκε σύμφωνον, διότι θίγει τὸ βάθρον τῶν ἐλευθέρων συναλλαγῶν καὶ τῆς κοινωνικῆς εὐταξίας. Δι’ αὐτοὺς τοὺς δύο λόγους δὲν τὸ δέχομαι καὶ εὐχαριστῶ διότι τὸ ὑπεμνήσατε καὶ μοῦ ἐδώσατε τὴν εὐκαιρίαν νὰ συμπληρώσω κάτι ποὺ εἶχα παραλείψει.

§26Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Καὶ τὸ ὁποῖον θὰ προεκάλει μεγάλα θέματα.

§27Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Καὶ δι’ αὐτὸ δὲν τὸ δέχομαι.

§28Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἦτο ἀπαραίτητος ἡ δήλωσίς σας. Ἀλλὰ καὶ ἐγὼ εἶπον, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν δέχομαι νὰ συμμετάσχω εἰς καμμίαν προσπάθειαν περιορισμοῦ τῶν δικαιωμάτων τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου τοῦ Κοινοβουλίου. Καὶ ἐδῶ ὑπῆρξε μία περίπου φίμωσις τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου τοῦ Κοινοβουλίου ὅταν ἐρχώμεθα καὶ λέγομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν οἱανδήποτε Κυβέρνησιν, ὄχι μόνον τὴν Κυβέρνησιν Κέντρου. Πάρετε τὰ δικαιώματά μας. Κάμετε ὅπως θέλετε τὸν ὑπάρχοντα νόμον καὶ κάμετε ὅ,τι θέλετε εἰς τὰς ἄλλας σχέσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν δημιουργηθεῖ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀκρωτηριασμὸν τῶν δικαιωμάτων μας καὶ ἐγὼ τοὐλάχιστον εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ καυτηριάσω. Καὶ νὰ ὑπενθυμίσω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ ἐκ τῶν συναδέλφων εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ἐξ ὀνόματος τῆς παρατάξεως τοῦ Κέντρου, ὁ εὐθὺς καὶ τετράγωνος συνάδελφος κ. Μελᾶς ἔλεγε, κατὰ Δεκέμβριον τοῦ 1962 τὰ ἑξῆς, ὅταν συνεζητεῖτο ἀνάλογον νομοσχέδιον. «Καὶ ἡ μὲν παράτασις τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου...(ἀναγινώσκει)... ἀπόλυτον ἐναντίωσιν». Καὶ συνεχίζει ὁ εἰσηγητὴς τοῦ Κέντρου «Τὸ θέμα ἀφορᾷ ὡσαύτως...(ἀναγινώσκει)... τοῦ Ἔθνους». Αὐτὰ τὰ ὀρθότατα ἔλεγε τότε ἡ παράταξις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου διὰ στόματος τοῦ κ. Μελᾶ, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ ὅμοιον, τὸ ἀνάλογον καί, κακῶς, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐλθὸν ἐδῶ διὰ τοῦ αὐτοῦ τρόπου νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν. Ὡς εἰσηγητὴς τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου τὰ ἔλεγεν αὐτὰ ὁ γενναῖος πράγματι συνάδελφος κ. Μελᾶς.

§29Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὴν διασάφησιν τοῦ χρόνου ἤθελα.

§30Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ ἰδίου νομοσχεδίου κατὰ τὸ 1962. Καὶ ἔρχομαι τώρα καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὁ ὁποῖος εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου λέγει, πολὺ ὀρθῶς, ὅτι ἡ πρώτη Κυβέρνησις Κέντρου ἦτο Κυβέρνησις ἐλαχίστου χρόνου καὶ δὲν εἶχε τὴν δυνατότητα νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Δι’ αὐτό, λέγει εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν ἐπροτιμήσαμεν νὰ κάμωμεν χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἐκ τοῦ νόμου 4282 κλπ. καὶ νὰ παρατείνωμεν τὸ ἐνοικιοστάσιον μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1964. Τὶ ἐκάματε, κ. Ὑπουργέ, ὅλον αὐτὸν τὸν χρόνον; Δὲν τὸ ἐμελετήσατε; Εἶναι καὶ αὐτὸ προπατορικὸν ἁμάρτημα, ὥστε νὰ μὴ μελετᾶτε τίποτε; Μᾶς λέτε ὅτι θὰ κάμετε Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ ἐπεξεργασθῇ. Διατὶ δὲν ἔχετε κάμει; Ἂς ἔχωμεν τὴν γενναιότητα, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, νὰ λέγωμεν ὅτι αὐτὸ τὸ θέμα καίει καὶ δὲν τὸ καταπιάνει καμμία Κυβέρνησις. Καὶ καίει τὸ θέμα. Ἐγὼ παραδέχομαι τὰς δυσχερείας εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεσθε, ἀλλὰ ἡμεῖς ὅσοι ἔχομεν τὴν ἐλευθερίαν νὰ λέγωμεν ξεσκέπαστα τὰς ἀπόψεις μας, τοὐλάχιστον νὰ ἔχωμεν τὸ δικαίωμα νὰ τὰς εἴπωμεν καὶ νὰ μὴ κάμετε ἔκκλησιν, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ἔστω καὶ ἐὰν δὲν ἔχετε τίποτε ἄλλο νὰ εἰπῆτε, ὅτι βιάζεσθε. Διατὶ βιάζεσθε; Διότι πρέπει νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις.

§31Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐπεκαλέσθητε τὴν γνώμην τοῦ κ. Μελᾶ, διὰ νὰ τὴν γενικεύσετε, ὅτι ἦτο ἄποψις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου.

§32Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐξ ὀνόματος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου.

§33Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Καὶ ἐπεκαλέσθητε καὶ ἰδικήν σας γνώμην διὰ νὰ εἴπητε ὅτι δὲν εἶναι ἄποψις τῆς ΕΡΕ. Πῶς συμβιβάζεται αὐτό; Κάθε βουλευτὴς ἔχει τὴν γνώμην του. Ἠμπορεῖ βέβαια εἰς ἄλλα θέματα ἡ γνώμη ἑνὸς βουλευτοῦ νὰ ἐκδηλώνῃ τὴν γνώμην τοῦ Κόμματος. Ὑπήρξατε ἄδικος εἰς αὐτό. Ἔπειτα εἴπατε ὅτι ἡ πρότασις τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς πλειοψηφίας ἀπεμπολεῖ τὰ Κοινοβουλευτικὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς, διότι τὶ ζητεῖ; Νὰ δοθῇ ἐξουσιοδότησις εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ρυθμίσῃ τὸ θέμα. Καὶ σεῖς τὶ ἐκάματε, καὶ ἐπὶ 50 χρόνια τὶ γίνεται; Ἡ ΕΡΕ τὸ ἴδιον δὲν ἔκαμεν; Δὲν μέμφομαι κανένα, ἀλλὰ ὄχι δύο πήρας, μίαν ἐμπρὸς καὶ μίαν ὀπίσω. Δὲν ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ τίποτε ἄλλο. Δὲν ἠμπορεῖ ἐνοικιοστάσιον νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ μὴ ξεχνᾶτε ὅτι ἐπὶ 50 χρόνια ἔτσι ἐγένετο τὸ ἐνοικιοστάσιον. Μᾶς μέμφεσθε ὅτι μᾶς καίει. Τίποτε δὲν μᾶς καίει ἡμᾶς. Καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι, νὰ ποὺ τὸ συζητοῦμεν. Εἶπον μὲ ὅλον τὸν σεβασμόν. Ἐὰν ὑπάρχουν ἄλλαι γνῶμαι νὰ ἀναπτυχθοῦν. Διὰ νὰ μὴ χάνωμεν τὴν ὥραν ἀδίκως. Τώρα θέλετε νὰ ὁμιλήσετε, ὡμιλήσατε.

§34Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐγὼ δὲν ὑποστηρίζω — καὶ οὔτε εἰσῆλθον εἰς τὴν οὐσίαν — τὴν α ἢ β ἐνοικιοστασιακὴν ἄποψιν. Ὑποστηρίζω θεσμούς. Καὶ εἶπον, ὅτι τὸ νομοθετικὸν ἔργον τοῦ Κοινοβουλίου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπεπειράθη πέραν τοῦ κειμένου, διὰ τῶν λόγων, νὰ τὸ περιορίσῃ. Καὶ περὶ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει ἀντίλογος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς εἴπῃ: Κλεῖστε τὸ στόμα σας. Καὶ λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λέγωνται αὐτὰ ἀπὸ Ὑπουργόν, τῆς περιοπῆς καὶ κοινοβουλευτικῆς πίστεως, οἷος ὁ κ. Μπακόπουλος.

§35Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἶπον ἐγὼ τέτοιο πρᾶγμα;

§36Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Τὸ εἴπατε ἐπὶ λέξει: Περιττεύει πᾶσα συζήτησις.

§37Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἶπον ἐγὼ ὅτι περιττεύει;

§38Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Εἰς τὴν πρώτην σας ὁμιλίαν εἴπατε: Δὲν θίγονται οὐσιαστικὰ ζητήματα. Συνεπῶς, περιττεύει κάθε συζήτησις.

§39Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐλπίζω, ὅτι εἶσθε ὁ μόνος ὁ ὁποῖος ἀντελήφθητε ἔτσι καὶ ἀδικεῖτε τὴν ἐγνωσμένην ἐφυΐαν σας. Σᾶς ἐχρειάζετο ὡς βάσις ὁμιλίας σας. Ἐλεύθερος εἶσθε.

§40Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν ἀξίζει πάντως τὸ θέμα διὰ νὰ ἀντιδικήσωμεν.

§41Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Σεῖς ἀντιδικεῖτε. Σεῖς τὸ ρίχνετε εἰς ταπεινὸν ἐπίπεδον.

§42Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ διατάξητε τὴν ἀποστενογράφησιν τῶν πρακτικῶν διὰ νὰ διαπιστωθῇ τὶ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγῃ αὐτὰ ποὺ εἶπε περὶ ταπεινοῦ ἐπιπέδου. Διότι ἐνθυμοῦμαι καὶ ἐσημείωσα αὐτὸ ποὺ εἶπε διὰ νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν αὐτήν. Καὶ δὲν ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν κ.κ. συναδέλφων διὰ νὰ μὴ τοὺς φέρω εἰς δύσκολον θέσιν. Παρακαλῶ νὰ μοῦ δοθοῦν τὰ πρακτικὰ αὐτὴν τὴν στιγμήν, κ. Πρόεδρε. Ζητῶ προστασίαν. Δώσατέ μου τὴν προστασίαν.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποία εἶναι ἡ φράσις;

§44Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ φράσις εἶναι: Δὲν θίγει οὐσιαστικὰ θέματα τὸ ἐνοικιοστάσιον. Συνεπῶς περιττεύει πᾶσα συζήτησις.

§45Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἐὰν θέλετε νὰ ὁμιλήσετε, νὰ ὁμιλήσετε.

§46Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Αὐτὸ ποὺ λέγω ἐγὼ τὸ εἶπεν εἰς τὴν πρώτην του ὁμιλίαν. Ἀφῆστε λοιπὸν τὴν συνηγορίαν. Ἔχομεν τὰ πρακτικά.

§47Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Δὲν εἶπε τοιοῦτον πρᾶγμα.

§48Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἄς ἔλθουν τὰ πρακτικά. Κύριε Πρόεδρε, κάμετέ μου τὴν χάριν. Νὰ ἔλθουν τώρα, πρὶν διορθωθοῦν, διὰ νὰ ζητήσω, ἐὰν πρέπει, συγγνώμην, ἀλλὰ νὰ ἀναγνωρίσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν παραποιῶ τὰ λεχθέντα.

§49Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἔχετε καὶ οἱ δύο δίκαιον.

§50Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Εὔχομαι. Ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν τώρα. Ζητεῖ ἐξουσιοδότησιν ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ τὴν λάβῃ, διότι, πράγματι, εἶναι καίριον τὸ θέμα. Διότι, πράγματι, καὶ ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις ἀπέφυγε νὰ φέρῃ τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλήν. Ἁπλῶς, ἐπεσήμανα, ὅτι δὲν ὑπάρχει γενναιότης, ὅτι δειλιοῦν αἱ Κυβερνήσεις ὅταν ὑπάρχουν θέματα τοιαῦτα καὶ δὲν τὰ ἐμπιστεύονται εἰς τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα, τὸ ὁποῖον Νομοθετικὸν Σῶμα θὰ συνέβαλεν εἰς τὴν καλλιτέραν διατύπωσίν των, ἔστω καὶ ἂν τὸ πλῆθος τῶν τροπολογιῶν κουράσῃ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς καὶ μᾶς εἴπῃ πάλιν ὁ κ. Ὑπουργός, ἐκτὸς ἂν δὲν ἐκατάλαβα καλῶς, ὅτι θέλει νὰ συνεργασθῇ μὲ τοὺς κυρίους βουλευτὰς καὶ νὰ τοῦ πᾶμε ὑπομνήματα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἔργον μας νὰ δίδωμεν ὑπομνήματα. Εἶναι ἔργον μας νὰ μαχώμεθα ἐδῶ καὶ νὰ τροποποιοῦμεν διὰ τῆς ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ παρεχομένης εἰς ἡμᾶς δυνατότητος. Ἐὰν πρόκειται νὰ ὑποβάλωμεν ὑπομνήματα ἢ νὰ πάρωμεν τοὺς ἐνδιαφερομένους καὶ νὰ πᾶμε εἰς τοὺς Ὑπουργούς, τότε εἶναι λάθος ἡ ἀποστολή μας. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ἐπὶ τῆς οὐσίας συμμερίζομαι, ἐν μέρει, τὰ λεχθέντα ἀπὸ τὸν κ. εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας. Ἀπὸ τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους μᾶς ἔδωσεν ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ἀποδεικνύεται, ὅτι τὸ 1960 ὑπάρχουν 2400 μόνον γραφεῖα εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα ἀνοικίαστα. Ξεύρετε τί ἀνοικοδόμησις ἔγινεν ἔκτοτε. Δικαιολογεῖται, ὡς πρὸς τὰ γραφεῖα, νὰ ὑπάρχῃ τὸ ἐνοικιοστάσιον; Ὄχι. Καὶ τὸ ἐπρότειναν καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι. Τὸ ἐπρότεινα καὶ ἐγὼ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Τὰ γραφεῖα, μὲ τὸν ἐλάχιστον ἀριθμὸν ποὺ ἀπέμειναν, δὲν δικαιολογεῖται νὰ προστατεύωνται ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον τὴν στιγμὴν ποὺ ὑπάρχει ἀθρόα προσφορὰ τοιούτων μισθίων εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα καὶ μὲ μισθώματα εἰς τιμὰς συναγωνισμοῦ. Διὰ τὴν στέγην κατοικίας συμμερίζομαι ἀπολύτως τὸ λεχθὲν ἀπὸ τὸν κ. Σεργάκην, ὅτι πρέπει νὰ προστατευθοῦν οἱ μισθοσυντήρητοι, οἱ ἀδύνατοι, καὶ ἰδίως εἰς τὴν ἐπαρχίαν ὅπου, ὡς γνωστόν, αἱ ἐπαγγελματικαὶ δυνατότητες εἶναι μικραὶ καί ἑπομένως, ἐκεῖνος ποὺ ἔχει τὸ μαγαζὶ ἔχει καὶ τὸ σπίτι καὶ εἶναι εἰς ἀδυναμίαν νὰ πληρώνουν ὑψηλότερον ἐνοίκιον νὰ προστατεύεται ἡ κατοικία καὶ τὸ μαγαζί του ἀκόμη. Ἀλλὰ ἔρχομαι εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ δηλῶ, ἐπειδὴ συμβαίνει μέλος τῆς οἰκογενείας μου νὰ ἔχῃ ἀκίνητα, δὲν ἔχω κανένα ἐνοικιοστασιακὸν μίσθιον. Ἀλλὰ γνωρίζω τὸ θέμα, γνωρίζω τί ἀδικίαι ἔχουν ὑπάρξει ὅταν ἀνῆκον εἰς τὴν ἐνεργὸν δικηγορίαν. Καὶ διερωτῶμαι σήμερον, δικαιολογεῖται, δι’ οὓς λόγους ἀνέφερεν ὁ κ. Σεργάκης, καὶ τοὺς λόγους τοῦ συναγωνισμοῦ καὶ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους κανεὶς δὲν ἐπρόσεξε, τῆς προστασίας τοῦ δημοσίου συμφέροντος — ὁ μεγαλύτερος εἰσπράκτωρ ἀπὸ τὴν ἰδιοκτησίαν, ζητήσατε τὰ στοιχεῖα τῶν φόρων, θὰ ἴδητε ὅτι εἶναι τὸ δημόσιον— δικαιολογεῖται, λοιπόν, νὰ ὑπάρχουν καταστήματα, τὰ ὁποῖα νὰ πληρώνουν τὸ τέταρτον καὶ τὸ πέμπτον τοῦ ἐνοικίου, τὸ ὁποῖον πληρώνει ὁ γείτων, ὁ ἀσχολούμενος μὲ τὸ αὐτὸ ἐπάγγελμα; Ἰδοὺ ἕνα θέμα μεγάλο: Νὰ ὑπάρχουν ὡρισμένοι προνομιοῦχοι μισθωτοί, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν ἐπ’ ἄπειρον, ἀφοῦ ἐξεμεταλλεύθησαν ἐπὶ 50 χρόνια τὴν ἀλλοτρίαν περιουσίαν καὶ ἰδιοκτησίαν, πρέπει νὰ τοὺς ἐπιτρέψωμεν καὶ σήμερον ἀκόμη δίδοντες αὐτὰ τὰ ἐλάχιστα 5% καὶ 10% καὶ 15% καὶ νὰ ἀφήσωμεν νὰ συνεχίζεται αὐτὴ ἡ ἐκμετάλλευσις; Τὸ λέγω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἡ Κυβέρνησις θὰ τὸ ρυθμίσῃ, δὲν θὰ τὸ ρυθμίσωμεν ἡμεῖς. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν μὲν ἡ ἰδιοκτησία ἀνήκῃ εἰς μικρὸν ἰδιοκτήτην, αἰσθάνεσθε τί σημαίνει νὰ τοῦ ἐκμεταλλεύεται ἕνας ἔμπορος αὐτὸ τὸ ἕνα μαγαζὶ ποὺ ἔχει, λόγῳ τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἐπομένως, θίγεται ἀδύνατος ἄνθρωπος. Ἂν, ὅμως, ἀνήκῃ εἰς ἕνα μεγάλον ἰδιοκτήτην γνωρίζετε τί χάνει τὸ δημόσιον ἀπὸ αὐτὴν τὴν ὑπὲρ ὡρισμένου προνομιούχου διατήρησιν αὐτῆς τῆς καταστάσεως; Διότι ἐὰν εἶναι μεγάλος ἰδιοκτήτης πληρώνει 50%, 60% τοῦ εἰσοδήματος. Δηλαδή, 50% ἢ 60% τοῦ ἐσόδου τοῦ Δημοσίου χάνεται ὑπὲρ ἑνός, ὁ ὁποῖος, ἐπὶ τέλους, δὲν εἶναι ἄξιος προστασίας, διότι δὲν ἔχει αὐτὴν τὴν ἀνάγκην τῆς προστασίας, διότι ἔχει μίαν ἐπιχείρησιν ἐπὶ τόσα χρόνια. Ἐρωτῶ, ἐν ὀνόματι ποίας δικαιοσύνης πρέπει νὰ συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις; Λέγει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ Λογιστηρίου καὶ μοῦ ἔκαμεν, ἐπίσης, ἐντύπωσιν «ἂν ὑπάρξῃ αὔξησις τῶν ἐνοικίων θὰ ὑποστῇ τὸ Δημόσιον ζημίαν, ἀπὸ τὸ διάταγμα ποὺ θὰ ἐκδώσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, διότι εἶναι μισθωτὴς ἀκινήτων». Ἀλλὰ μισθωτὴς ἀκινήτων ἔπαυσε νὰ εἶναι τὸ Δημόσιον. Τὸ Δημόσιον ἔχει κάμει νέας μισθώσεις, πληρώνει τρέχον μίσθωμα. Τὸ ἀντίθετον δὲν τὸ λέγει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, τὸ τί χάνει ἀπὸ τὴν αὔξησιν. Δὲν ἀντιμετωπίζει τὸ θέμα αὐτό, ὅπως θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ. Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν μὲ προσέχει. Ἀφοῦ μὲ περιεποιήθη ὁ κ. Ὑπουργός, τώρα διαβάζει. Ἡ φιλία μας, εἶναι πάντοτε φιλία.

§51Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Θέλετε νὰ σᾶς εἴπω λέξιν πρὸς λέξιν τί εἴπατε; Εἴπατε, ὅτι ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου λέγει τί θὰ εἰσπράξῃ τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ καὶ τί χάνει. Αὐτὸ δὲν ἐλέγατε; Ἄν, λοιπόν, ἠμπορῶ νὰ γράφω καὶ νὰ σᾶς ἀκούω, εἶναι πλεονέκτημά μου.

§52Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἱκανότης σας, τὴν ὁποίαν θαυμάζω. Κύριε Πρόεδρε, πρὶν τερματίσω, θὰ κάμω καὶ μίαν νύξιν περὶ τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, διότι πολὺς λόγος ἐγένετο ἐσχάτως καὶ εἶδα καὶ ἕνα σχέδιον νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἔχει ἑτοιμάσει τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον. Δὲν ἀρνοῦμαι, κ. Πρόεδρε, ὅτι γίνονται καταχρήσεις, ὅτι ὑπάρχουν ἰδιοκτῆται, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἐπωφεληθοῦν, ὅταν ἕνας ἐπαγγελματίας ἢ ἕνας ἔμπορος διαμορφώσῃ τὴν ἐπιχείρησίν του εἰς τοιαύτην ἔκτασιν, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταβάλῃ μεῖζον μίσθωμα. Ἀπὸ τοῦ σημείου, ὅμως, αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξεταστέον καὶ τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχει τρόπος θεραπείας, μέχρις ὅτου ὑπαγάγωμεν ὅλας τὰς νέας μισθώσεις τῶν καταστημάτων εἰς νέας δεσμεύσεις, ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἔχομεν τὴν πεῖραν τῆς 50ετίας, οἱ ὁποῖοι γνωρίζομεν τί ὑπέστη ὁ τόπος αὐτὸς ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου, τὸ ὁποῖον δικαιολογεῖται μόνον εἰς ἐποχὰς ἀνωμάλους, ὅπου τὰ πάντα θυσιάζονται εἰς τὸ SALUS POPULI, ὑπάρχει μεγάλη διαφορά. Τί δικαιολογεῖ αὐτὴν τὴν κατάστασιν; Ἡ ἰδική μας φοβία. Δὲν θέλομεν ν’ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ θέματα, διότι ὑπολογίζομεν τὴν ψῆφον. Θὰ πᾶμε, λοιπόν, τώρα νὰ δεσμεύσωμεν καὶ τὰς νέας μισθώσεις καταστημάτων καὶ νὰ ἀνακόψωμεν τὸ ἐπενδυτικὸν ρεῦμα, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀνεμόρφωσε τὰς μεγάλας πόλεις, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπαρχίαν μὲ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα τοποθετοῦν καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ οἱ Ἕλληνες εἰς οἰκοδομάς; Βεβαίως, θὰ τὸ ἀνακόψωμεν καὶ βεβαίως θὰ ὑπάρξουν ἐπιπτώσεις καὶ διὰ τὸ δημόσιον καὶ διὰ τὴν οἰκονομίαν, ἐν γένει. Χαίρω, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔκαμε δήλωσιν, ὅτι δὲν θὰ θιγοῦν παρὰ μόνον ἐκεῖνα τὰ καταστήματα τὰ ὁποῖα ὑπάγονται εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον.

§53Ι. ΜΕΛΑΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ, κ. Πρόεδρε.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς εἴπητε εἰς τί συνίσταται τὸ προσωπικόν σας ζήτημα;

§55Ι. ΜΕΛΑΣ. Εἰς ἐλλιπῆ τοποθέτησιν προσωπικῆς μου ἀπόψεως. Παρεμβαίνω κατὰ τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§57Ι. ΜΕΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Χίου κ. Μπουρνιᾶς, ἐπεκαλέσθη ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ Ἐνοικιοστασίου ἐκτεθείσας εἰς τὸ παρελθὸν καθ’ ἣν ἐποχὴν ἀνέπτυσσον τὰς ἀπόψεις τῆς τότε μειοψηφίας. Καὶ ἀπένειμε τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς γενναιότητος καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς εἰσηγήσεώς μου ἐκείνης. Τὸν εὐχαριστῶ διὰ τὸν χαρακτηρισμόν. Αἰσθάνομαι ὅμως τὴν ἀνάγκην νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ γενναιότης αὐτή, ἡ ὁποία μᾶς κατέχει καθ’ ἣν ἐποχὴν ἀνήκομεν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, μᾶς συνοδεύει καὶ ὅταν φθάνωμεν εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ προσωπικῶς, συμβαίνει νὰ ἀνήκω εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὴν γενναιότητα αὐτήν, ἡ ὁποία ἔχει καταστῆ δι’ αὐτοὺς συμφυής, νὰ τὴν πληρώνουν μὲ ἀκριβὸν τίμημα. Πέραν τούτου, ἡ διόρθωσις τῆς ἀπόψεως καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπεμβάσεώς μου, ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι αἱ ἀπόψεις, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. Μπουρνιᾶς, εἶναι ἀπόψεις πράγματι καὶ ἐπὶ λέξει διατυπωθεῖσαι ἐκ μέρους μου καὶ εἰς τὰς ὁποίας πιστεύω ἀπαραχαράκτως καὶ ἐν συνεχείᾳ. Ἀλλὰ πρέπει νὰ παρατηρήσω, ὅτι αἱ ἀπόψεις αὐταὶ ἦσαν ἀπόψεις νομοθετικῆς δεοντολογίας. Ἐπίστευον καὶ πιστεύω, ὅτι νομοθετήματα κρίσιμα, ὅπως εἶναι τὸ Ἐνοικιοστάσιον καὶ τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν ἁρμοὺς τῶν κοινωνιῶν, πρέπει νὰ τυγχάνουν ἄλλης διαδικασίας. Ἡ διαδικασία αὐτὴ θὰ ἐνέκειτο κατὰ τὴν ἄποψιν μου εἰς τὸ νὰ παρασκευάζεται βάσει τῶν ἐπὶ μέρους ἀπόψεων τῶν ἀντιδίκων μερῶν, σχέδιον Ἐνοικιοστασίου, κατόπιν ἐξουσιοδοτήσεως τοῦ Κοινοβουλίου, ἀλλὰ νὰ ἔρχεται ἐν συνεχείᾳ, τὸ σχέδιον καὶ νὰ γίνεται νόμος, μετὰ ψήφισίν του κατὰ τὴν διαδικασίαν τῶν Κωδίκων. Διότι πράγματι, δὲν εἶναι δυνατὸν ἄλλως γενέσθαι, ἐκ τῆς φύσεως τοῦ ἰδιοτύπου θέματος, ἐκ τῆς ἀπειρίας τῶν πρὸς ρύθμισιν περιπτώσεων. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐπεκαλέσθη ὀρθῶς ὅτι ἡ διαδικασία, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖται καὶ σήμερον, ἀποτελεῖ παλαιὰν καὶ παγίαν παράδοσιν. Συνεπῶς, δὲν εἶναι ἴσως δυνατὸν νὰ μεταπηδήσωμεν ἀμέσως εἰς ἄλλην διαδικασίαν. Θὰ ἠμπορούσαμεν ὅμως νὰ ἀκολουθήσωμεν αὐτὴν τὴν ὀρθόδοξον διαδικασίαν, ἢ μᾶλλον τὴν ἐγγὺς πρὸς τὴν ὀρθόδοξον διαδικασίαν, διὰ τῆς ἐξουσιοδοτήσεως καὶ παρασκευῆς σχεδίου ψηφιζομένου εἰς τὸ μέλλον κατὰ τὴν διαδικασίαν τῶν κωδίκων. Θὰ ἔπρεπεν ἐπίσης κατὰ τὴν ἄποψίν μου, ἐπὶ τοῦ μεγάλου θέματος τοῦ Ἐνοικιοστασίου ὅπως καὶ εἰς ὅλα τὰ μεγάλα κοινωνικὰ θέματα, νὰ μὴ εἶναι μονολιθικὸν τὸ νομοθέτημα, ἀφορῶν τοὺς πάντας καὶ τὰ πάντα κατὰ κοινὴν διαδικασίαν. Διὰ νὰ εἶναι τὸ Ἐνοικιοστάσιον, νομοθέτημα χρήσιμον εἰς τὸ Ἔθνος, καὶ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον νὰ ἀποφεύγῃ νὰ δημιουργῇ κοινωνικὰς ἀδικίας, ἔπρεπε νὰ εἶναι νομοθέτημα συγκροτούμενον ἀπὸ τρία κεφάλαια. Ἀπὸ τὸ κεφάλαιον ἐνοικιοστασίου, ἀφορῶντος ἀκίνητα τῆς ἐπαρχίας, ἀπὸ τὸ κεφάλαιον τὸ ἀφορῶν τὰ μεγάλα ἀκίνητα τῶν μεγαλουπόλεων καὶ τρίτον, ἀπὸ τὸ κεφάλαιον τοῦ ἐνοικιοστασίου τὸ ἀφορῶν μικρὰ ἀκίνητα. Δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν νὰ γηράσκῃ ὁ δικαστὴς καὶ ὁ δικηγόρος διὰ νὰ ἀνακαλύπτουν κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἐφαρμοσθῇ ἐπὶ παραδείγματι ἡ διάταξις περὶ «πλεονάζοντος χώρου», ἡ ὁποία προβλέπεται λογικῶς διὰ μεγάλα ἀκίνητα καὶ εἰς τὸ ἕνα δωμάτιον τῆς οἰκίας τοῦ πτωχοῦ προαστειακοῦ συνοικισμοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐγκληματικὴ τοποθέτησις τοῦ μεγάλου αὐτοῦ κοινωνικοῦ θέματος. Κατὰ ταῦτα, ἡ διαδικασία αὐτή, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖται καὶ ἐπὶ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος ἐπὶ σειρὰν δεκαετηρίδων, κατὰ τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσα εἰς τὸ παρελθὸν καὶ διατυπῶ καὶ σήμερον, μὲ τὴν κατεύθυνσιν τῆς εὐκόλου γενικεύσεως τῶν πάντων, εἶναι ἐσφαλμένη, ἀντικοινωνικὴ καὶ ὀλεθρία. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέρμα τῆς μεγάλης κοινωνικῆς ἀνάγκης, ἡ ὁποία ἐπέβαλε τὴν δέσμευσιν τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας, καὶ καλούμεθα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν πλέον τὸ κατάλοιπον τοῦ θέματος. Εὔχομαι, τὸ Ἔθνος νὰ μὴ χρειασθῇ νὰ ἀντιμετωπίσῃ παρομοίαν κοινωνικὴν ἀνάγκην εἰς τὸ μέλλον. Ἀλλὰ ἐάν, ὃ μὴ γένοιτο, ὑποχρεωθῇ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀνάγκην αὐτήν, πρέπει νὰ τὴν ἀντιμετωπίσῃ κατὰ τρόπον ὀρθολογιστικώτερον, καὶ σκοπιμώτερον, κατὰ τρόπον δηλαδὴ παρεμφερῆ πρὸς ἐκεῖνον ποὺ διετύπωσα, ὁμιλῶν κατὰ τὸ παρελθόν καὶ συνεπλήρωσα κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος.

§59Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀρθότατα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐπρότεινε καὶ ὀρθότατα ἐπίσης ἡ Βουλὴ ἔμεινε σύμφωνος, νὰ παραχωρηθῇ ἕνα χρονικὸν διάστημα καὶ μάλιστα περισσότερον ἀπ’ ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς 15ης Φεβρουαρίου, προκειμένου νὰ ἐπιληφθῇ θέματος κατ’ ἐξοχὴν Κοινωνικοῦ περιεχομένου, τὸ ὁποῖον ἄλλως τε συμβαδίζει καὶ μὲ τὴν δημοσίαν οἰκονομίαν. Εἶναι τόσον τεράστιον τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου, ὥστε ἡμεῖς ἐδῶ δυνάμεθα βεβαίως νὰ κάμωμεν καὶ πολιτικὴν εἴτε ὑπὲρ τῶν μέν, εἴτε ὑπὲρ τῶν δέ, ἀλλὰ ἡ θέσις τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης σήμερον, εἰς ἕνα νομοθέτημα τοιαύτης κεφαλαιώδους σημασίας, εἶναι ἄκρως λεπτή, εἶναι ἄκρως εὐαίσθητος καὶ ἑπομένως παρ’ ὅ,τι συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Μπουρνιᾶ, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀπαλλοτριοῦνται τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς, εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ποὺ ἔχομεν τόσας, δὲν ξεύρω πόσας περιπτώσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἐπιληφθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θὰ πρέπει νὰ τοῦ παράσχωμεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ Διάταγμα διὰ νὰ ρυθμίσῃ τὸ κατ’ ἐξοχὴν λεπτὸν καὶ ἀκανθῶδες θέμα ποὺ λέγεται Ἐνοικιοστάσιον, ἀλλὰ ἐλπίζω ἅπαξ. Κύριε Πρόεδρε, ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τοὺς ἀγαπητοὺς συναδέλφους κ.κ. Σεργάκην καὶ Γυιόκαν ὡς εἰσηγητὰς τῆς πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας, οἱ ὁποῖοι ἀναγκαστικῶς καὶ λόγῳ τῆς ἀποστολῆς των εἰσῆλθον εἰς λεπτομερείας. Δὲν θὰ εἶναι δυνατόν, ἐγὼ τοὐλάχιστον νὰ πράξω τοῦτο. Συμφωνῶ μὲ τὰς ὑποβληθείσας προτάσεις, τοὐλάχιστον κατὰ πλειονότητα, ἀλλὰ θὰ πρέπει αὐτὰς τὰς λεπτομερείας ν’ ἀφίσωμεν νὰ τὰς ρυθμίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Οὗτος εἶναι δικηγόρος τῆς ἐνεργοῦ δικηγορίας καὶ μὲ τὴν μακράν του θητείαν εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης, γνωρίζει ὅλας τὰς ἐλλείψεις αἵτινες ἐν τῇ πράξει ὑπάρχουσιν εἰς τὸ ἰσχῦον Ἐνοικιοστάσιον. Ἐδῶ γενικοὺς κανόνας δυνάμεθα νὰ θέσωμεν καὶ πάντοτε γενικῶς. Δηλαδὴ χρειάζεται νὰ ἔλθῃ τὸ Κράτος ὡς ἀμερόληπτος καὶ δίκαιος κριτής, νὰ προστατεύσῃ καὶ τοὺς πτωχοὺς ἐκμισθωτάς, ἀλλὰ νὰ προστατεύσῃ καὶ τοὺς πτωχοὺς μισθωτάς. Ἐδῶ εἶναι ἡ δυσκολία τοῦ θέματος καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι εἶναι λεπτὸν καὶ περίπλοκον. Ἔχομεν ἀναμφισβητήτως κατηγορίας ἐκμισθωτῶν καὶ μισθωτῶν ἀξίας ἰδιαιτέρας προστασίας, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς διαφόρους κοινωνικὰς τάξεις. Ἡ κεφαλαιώδης ὅμως ἀρχὴ ἡ ὁποία πρέπει νὰ τεθῇ, εἶναι ὅτι θὰ πρέπει νὰ προστατευθοῦν οἱ πτωχοὶ μισθωταὶ κατ’ ἀρχήν, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τοὺς ἐργάτας, εἰς τοὺς δραχμοσυντηρήτους, εἰς τοὺς μικροὺς ἐπαγγελματίας, εἰς τοὺς ἀναπήρους καὶ θύματα πολέμου, εἰς τοὺς πολεμιστὰς νόμου 751 καὶ 1836, συνταξιούχους τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ Σωμάτων Ἀσφαλείας, τοῦ ΙΚΑ, ΤΕΒΕ καὶ συνταξιούχους ἐμπορικῶν καταστημάτων καὶ τέλος εἰς τοὺς ὁμογενεῖς τῆς Κων)πόλεως καὶ Αἰγύπτου. Δὲν θὰ πρέπει ὅμως ἐξ ἄλλου νὰ προστατευθοῦν καὶ οἱ πλούσιοι μισθωταί, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 50 ὁλόκληρα χρόνια ἔχουν περιαγάγει τὴν ἰδιοκτησίαν εἰς τὴν κατάστασιν τῆς δημεύσεως. Δὲν ξεύρω εἰς πόσα ἀκόμη Κράτη, τὰ ὁποῖα συμμετέσχον εἰς τοὺς μεγάλους πολέμους ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἀκόμη ἐνοικιοστάσιον. Παρέχω τὴν πληροφορίαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι κατὰ τὸ 1963 13.000 δωμάτια κενὰ ὑπῆρχον εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Ἀθηνῶν, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον μισθωθῆ. Ἔκτοτε δὲν ἔχω ἐπίσημα στοιχεῖα καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἀποφανθῶ. Δι’ αὐτὸ χρειάζεται μεγίστη προσοχὴ διὰ νὰ μὴ προστατεύσωμεν τοὺς πλουσίους μισθωτὰς εἰς βάρος τῶν πλουσίων ἐκμισθωτῶν, ἀλλὰ καὶ ἀντιθέτως. Δι’ αὐτὸ τὸ θέμα, ὅπως ἐτόνισα καὶ θὰ τονίζω συνεχῶς, δὲν εἶναι εὔκολον, ἀλλὰ δυσκολώτατον. Ἤδη ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τοῦ ἔλεγα καὶ ἴσως νὰ τὸ ἔχῃ κάμει νὰ καλέσῃ τοὺς ἐκπροσώπους πρῶτα–πρῶτα τῶν Ἐργατικῶν τάξεων, μετὰ ταῦτα τῶν Ἐπαγγελματιῶν, οἱ ὁποῖοι ἐκπροσωποῦνται ἀπὸ τὰς Συνομοσπονδίας ἐργατῶν Ἑλλάδος, τὴν Συνομοσπονδίαν Ἐπαγγελματιῶν Ἑλλάδος, τὰ Ἐπαγγελματικὰ Ἐπιμελητήρια, τὰ Ἐμπορικὰ Ἐπιμελητήρια, τοὺς Ἐμπορικοὺς Συλλόγους, τὴν Συνομοσπονδίαν Ἰδιοκτητῶν Ἑλλάδος, τὴν ΑΔΕΔΥ καὶ πάντα ἄλλον ἁρμόδιον, ὡς εἶναι ἡ Ἕνωσις Μισθωτῶν καὶ ἂς ἀκούσῃ τὰς ἀπόψεις των, οὕτως ὥστε νὰ ἀπονείμῃ δικαιοσύνην καὶ τοῦ εὔχομαι νὰ τὸ ἐπιτύχῃ. Τοῦ εὔχομαι ὀλιγώτερον νὰ ἀδικήσῃ, διότι ἠμποροῦμεν ἐδῶ νὰ λέγωμεν, ὅτι αὐτὸ τὸ θέμα εἶναι εὔκολον καὶ νὰ κάμωμεν κριτικήν, ἀλλὰ ὅταν κατέχωμεν αὐτὴν τὴν ὑπεύθυνον θέσιν, τὴν ὁποίαν κατέχει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τότε θὰ ἴδωμεν, ἐὰν ἠμποροῦν αὐτὰ τὰ πράγματα ἐν τῇ πράξει νὰ γίνουν εὐκόλως. Μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τῶν μισθώσεων τοῦ δημοσίου, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Σεργάκης. Εἶπεν, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε τὸ δημόσιον νὰ ἔχῃ προστασίαν εἰς τὰς μισθώσεις. Συμφωνῶ ἀπολύτως μαζί του, ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ μὴ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς πλουσίους μισθωτάς, διότι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος εἶναι ἀναμφισβητήτως πτωχόν. Δὲν θὰ ἤθελα, κ. Ὑπουργέ, νὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον, ἔχω ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην, ὅτι κατὰ τὸν καλύτερον τρόπον θὰ ρυθμίσετε τὸ θέμα αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι τόσον δύσκολον καὶ θὰ προστατεύσετε τοὺς πτωχοὺς μισθωτάς, ἀλλὰ ἐπίσης θὰ πρέπει νὰ προστατεύσετε καὶ τοὺς πτωχοὺς ἐκμισθωτάς. Θὰ σᾶς ἀναφέρω μίαν περίπτωσιν, τὴν ἑξῆς εἰς τὰς χιλιάδας τῶν περιπτώσεων. Κλινική, ἡ ὁποία ἔχει 22 δωμάτια εἰς τὸ κέντρον τῆς ὁδοῦ Πατησίων 35 ὁλόκληρα χρόνια τελεῖ ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ ἐνοικιοστασίου. Εἶναι πάντοτε γεμάτη καὶ πληρώνει μίσθωμα 5.000 δραχμές. Τίθεται θέμα νὰ φύγῃ ὁ μισθωτὴς αὐτὸς καὶ ζητεῖ 2.000 λίρες ἀέρα διὰ νὰ φύγῃ. Ἔχω προσωπικὴν ἀντίληψιν τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ ὁ μισθωτὴς αὐτὸς ἐκμεταλλεύεται τὸ μίσθιον αὐτὸ ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον 35ετίαν. Κύριε Ὑπουργέ, θητεύετε εἰς τὴν ἐνεργὸν δικηγορίαν καὶ ξεύρω πόσας ὁμοίας περιπτώσεις ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας. Καὶ δι’ αὐτὸ θὰ εἶμαι εὐτυχὴς ὅταν δημοσιευθῇ τὸ διάταγμά σας καὶ ἴδω ὅτι ἐκάματε ὀλιγωτέρας ἀδικίας καὶ ὀλιγώτερα σφάλματα.

§60Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Νὰ εἴπητε εἰς τὸν φίλον σας νὰ μὴ δώσῃ τὰς 2.000 λίρας.

§61Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἐζήτησα νὰ λάβω τὸν λόγον, δὲν εἶχα ὑπ’ ὄψιν ὅσα ἔχουν ἐκτεθῆ ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους. Ἐζήτησα νὰ λάβω τὸν λόγον μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ ἐπιμείνω, ὅτι δὲν εἶναι σωστὸ νὰ λύεται αὐτὸ τὸ μέγα κοινωνικὸν θέμα δι’ ἑνὸς Β. Δ)τος. Εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκτιμήσω τὴν ἀγόρευσιν καὶ τῶν δύο εἰσηγητῶν, πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας. Τὰ ἐπιχειρήματά των εἶναι ὀρθά, ὅπως ἐπίσης καὶ τῶν ἄλλων ἀγορητῶν. Ἴσως ἔπρεπε νὰ μὴ λάβω τὸν λόγον, ἀλλὰ ἡ συνείδησίς μου μοῦ ἐπιβάλλει νὰ ἐπιμείνω, ὅτι δὲν εἶναι σωστὸ αὐτὸ τὸ μεγάλο κοινωνικὸν θέμα νὰ λύεται βάσει μόνον ὡρισμένων ἀντιλήψεων, ἔστω ἐὰν ἤρχετο εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ἀκουσθοῦν αἱ γνῶμαι τῶν βουλευτῶν τῶν διαφόρων παρατάξεων. Γενικῶς τὸν θόρυβον τὸν δημιουργοῦν αἱ ὠργανωμέναι τάξεις, αὐταὶ θορυβοῦν. Τὴν χήραν, ἡ ὁποία ἔχει ἕνα σπιτάκι, καὶ ὁμιλῶ ἐπὶ συγκεκριμένης περιπτώσεως, τὸ ὁποῖον εἴκοσι χρόνια δεσμεύεται ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον, ποῖος θὰ τὴν προστατεύσῃ; Ταμεῖον ἐνοικιοστασίου, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν ἄλλοτε καὶ ὡς θεσμὸς εἶχεν ἐπιτύχει, δὲν ὑπάρχει σήμερον. Αὐτὴ ἡ φωνή, αὐτῆς τῆς κατηγορίας, δὲν ἀκούεται. Ὁμιλοῦμεν διὰ ἐπαγγελματικὴν στέγην. Τί νὰ σᾶς εἴπω, ἀπὸ τὸ 1912, μετὰ τὸν πόλεμον, ὡρισμένοι κατέχουν τὰ ἴδια καταστήματα καὶ πλουτίζουν, ἐνῷ οἱ ἰδιοκτῆται ὑποφέρουν ἢ πένονται. Ἔχω παράδειγμα ἐπὶ κατοχῆς ἑνὸς καταστηματάρχου, ὁ ὁποῖος ἐπώλησεν ἕνα ποδήλατον διὰ 2.500.000 δραχμὰς καὶ ἐξώφλησεν ἕνα χρέος 2.500.000 προπολεμικῶν δραχμῶν. Ἔχω παράδειγμα ἀπὸ ἄλλους ὑφασματεμπόρους, οἱ ὁποῖοι ἐπωλοῦσαν ἕνα τόπι ὑφάσματος καὶ ἐξοφλοῦσαν χρέη ἑκατομμυρίων. Αὐτὸ τό, ἐπαγγελματικὴ στέγη, παρακούσθηκε, ἀλλὰ βεβαίως εἶναι μία ὠργανωμένη τάξις. Ἔπρεπε αὐτὸ νὰ διαχωρισθῇ. Τί θὰ πῇ ἐπαγγελματικὴ στέγη; Ἔχετε τὴν δυνατότητα καὶ τὰ μέσα νὰ προστατεύσετε τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἐκμισθωτὴς θὰ ζητήσῃ ὑπερβολικὸν μίσθωμα. Ἠμπορεῖ νὰ καθορίσητε τὸ θεμιτὸν μίσθωμα, εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ καθορίσητε θεμιτὸν μίσθωμα, διότι εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ποὺ συνεζήτησα τὸ θέμα, ὑπάρχει θεμιτὸν μίσθωμα. Οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον ἐὰν εἰς τὴν Ἰταλίαν, εἰς τὴν Ἑλβετίαν δὲν ὑπῆρχε θεμιτὸν μίσθωμα. Ἡ ἀδικία ποὺ γίνεται σήμερον, εἶναι κἄτι τι φοβερὸν καὶ τρομερόν. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν ἕνα κατάστημα ραδιοφώνων εἰς τὴν Πλατεῖαν Κλαυθμῶνος. Ἐξηναγκάσθη ὁ ἰδιοκτήτης νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὴν ἐκβίασιν καὶ νὰ πληρώνῃ ἕνα μυθῶδες ἐνοίκιον. Ἔχω ὑπ’ ὄψει τὰ ἐνοίκια, τὰ ὁποῖα πληρώνουν σήμερον ὡρισμέναι ἐπιχειρήσεις. Διερωτᾶται κανείς, πῶς αὐταὶ αἱ ἐπιχειρήσεις βγαίνουν μὲ αὐτὰ τὰ ἐνοίκια καὶ φαντάζεσθε πόσον ἐπιβαρύνεται τὸ κόστος τῆς ζωῆς λόγῳ αὐτῶν τῶν ἐνοικίων. Μὲ τὸ ἰσχῦον ἐνοικιοστάσιον, ἡ ἀδικία εἶναι κατάφωρος. Ἐνῷ ἄλλοι καρποῦνται τὴν ξένην περιουσίαν, ὡρισμένοι ἐπαγγελματίαι ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλλουν μυθώδη μισθώματα καὶ ἡ καταβολὴ αὐτῶν τῶν μισθωμάτων ἐπιβαρύνει τὸ κόστος τῆς ζωῆς. Ὑποστηρίζω καὶ πιστεύω εἰς τὸ ὅτι τὸ ἐνοικιοστάσιον πρέπει νὰ ἔλθῃ δι’ εἰδικοῦ νομοθετήματος εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ἀκουσθοῦν αἱ ἀπόψεις ὅλων τῶν πτερύγων τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν υἱοθετῇ τὴν πρότασίν μου, ὑπάρχει μία μέση λύσις. Νὰ παραταθῇ τὸ ἰσχῦον ἐνοικιοστάσιον, ἀλλὰ νὰ καθορισθῇ μία κοινοβουλευτικὴ γνωμοδοτικὴ ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη ἀπὸ 50 βουλευτάς, ἡ ὁποία νὰ βοηθήσῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἀρτιωτέραν κατάρτισιν τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐν λεπτομερείᾳ κἄθε περίπτωσιν, ὥστε νὰ ἀποφευχθοῦν αἱ ὑφιστάμεναι ἀδικίαι. Νομίζω, ὅτι μόνον διὰ τῆς νομοθετικῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς θὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα καὶ θὰ λυθῇ τὸ κοινωνικὸν τοῦτο θέμα πρὸς τὸ εὐνοϊκώτερον πρὸς ὅλας τὰς περιπτώσεις. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι μέγα τὸ βάρος τῶν εὐθυνῶν ποὺ ἀναλαμβάνετε καὶ δι’ αὐτὸ προτείνω τὴν κατάρτισιν τῆς γνωμοδοτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐνῷ προστατεύωμεν τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην, δὲν προστατεύεται ἡ χήρα καὶ τὰ ὀρφανά. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ὁ Δῆμος Κερκύρας, ὁ ὁποῖος ἔχει εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν του καταστήματα καὶ λουτρά, εἶναι ἐνοικιασμένα μὲ τὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ δὲν εἰσπράττει σχεδὸν τίποτε. Ὅλαι αὐταὶ αἱ περιπτώσεις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθοῦν ἀπὸ ὑμᾶς καὶ ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας σας, Θὰ δεχθῆτε τὴν ἐπίσκεψίν μας, διὰ νὰ σᾶς παραδώσωμεν σημειώματα διαφόρων περιπτώσεων. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, συμφέρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑμῶν, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου νὰ ἔλθῃ δι’ εἰδικοῦ νόμου εἰς τὴν Βουλήν.

§62Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἤθελα νὰ ἀπασχολήσω τὸ Σῶμα, ἀλλὰ διότι θέλω νὰ εἴπω κἄτι συγκεκριμένον εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, δι’ αὐτὸ ἔλαβον καὶ τὸν λόγον. Κατ’ ἀρχὴν εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν προβλεπομένην παράτασιν τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ κάμῃ τὸ πᾶν διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι κἄποτε θὰ πρέπει νὰ συζητήσωμεν τὸ ἐνοικιοστάσιον εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν πρέπει νὰ περιορισθῇ ἢ νὰ ἐπεκταθῇ. Ἐγὼ προσωπικῶς, εἶμαι ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου, διότι πιστεύω, ὅτι πολλαὶ ἀδικίαι ὑφίστανται καὶ ἀδικοῦνται πολλοὶ ἰδιοκτῆται, ἐπὶ τὸ πλεῖστον μικροϊδιοκτῆται. Διότι, ἐνῷ διὰ τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου προστατεύωνται ὡρισμέναι εὔποροι τάξεις, δὲν προστατεύονται αἱ ἄποροι τάξεις. Διὰ τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην, ἠμποροῦμεν νὰ προβλέψωμεν τὴν νομοθετικὴν προστασίαν. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ἐνοικιοστάσιον εἰς τὴν βάσιν του καὶ ἡ ἐξέτασις αὐτὴ θὰ γίνῃ μόνον δι’ εἰδικοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν Βουλήν.

§63Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος κ. Μπουρνιᾶς, εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὴν γενναιότητα νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ ὅλον θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἀνεγνώρισεν ὅμως, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ ἀπέφυγε νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ ἐνοικιοστάσιον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶπεν, ὅτι τὸ θέμα δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἀνοικτόν. Νομίζω, ὅτι οὐδεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν νὰ μείνῃ ἀνοικτὸν τὸ θέμα καὶ νὰ μὴ κλείσῃ. Ἐπίσης, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐζήτησε τὴν συμπαράστασιν ὅλων μας διὰ τὴν ἀρτιωτέραν κατάρτισιν τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μὴ παρακολουθήσω τὴν σκέψιν του, διότι νομίζω, μόνον διὰ τῆς καταρτίσεως εἰδικοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τότε μόνον θὰ συμπαρασταθοῦν οἱ κύριοι βουλευταὶ πρὸς ἀρτιωτέραν κατάρτισιν τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡς ἄνθρωπος, εἶναι δύσκολον νὰ ἀντιμετωπίσῃ μόνος του τὸ μέγα κοινωνικὸν πρόβλημα. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑποστηρίζω, ὅτι μόνον διὰ νόμου θὰ ἀντιμετωπισθῇ πληρέστερα τὸ κοινωνικὸν τοῦτο πρόβλημα. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμείνῃ νὰ καταρτίσῃ τὸ νέον ἐνοικιοστάσιον βάσει τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, πιστεύω, ὅτι θὰ παραταθοῦν αἱ ὑφιστάμεναι ἀδικίαι. Ὡς ἀνένδοτος τοῦ Κέντρου, πιστεύω, ὅτι μόνον διὰ νομοθετήματος τὸ ὁποῖον θὰ συζητηθῇ εἰς τὴν Βουλήν, θὰ λυθῇ τὸ θέμα καὶ τότε ὁ λαὸς θὰ χειροκροτήσῃ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ., διότι δὲν θὰ ἐπιδείξῃ δειλίαν, ἀλλὰ θὰ ἀφήσῃ νὰ συζητηθῇ ἐν ἐκτάσει τὸ κοινωνικὸν τοῦτο πρόβλημα.

§64Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ συνάδελφοι κ.κ. Δεσύλλας καὶ Διαμαντόπουλος, ἐζήτησαν τὸ τέλειον. Ἀλλὰ ὡς ὅτου βροῦμε τὸ τέλειον, θὰ περάσῃ ἀρκετὸ διάστημα. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ θέμα καὶ νὰ εὕρωμεν τὴν μέσην λύσιν. Αἱ διατυπωθεῖσαι ἀπόψεις τῶν συναδέλφων κ.κ. Δεσύλλα καὶ Διαμαντοπούλου, ἀναφέρονται εἰς τὴν δημιουργίαν μιᾶς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ἐπιληφθῇ τῆς λύσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ὅλοι γνωρίζομεν τὰ ἀποτελέσματα αὐτῶν τῶν Ἐπιτροπῶν. Ἀτυχῶς δὲν λύονται αὐτὰ τὰ θέματα μὲ Ἐπιτροπάς. Μὲ τὰς Ἐπιτροπὰς θὰ καθυστερήσωμεν πάρα πολύ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ τὴν πεῖραν ποὺ ἔχει καὶ μὲ τὴν διορατικότητα ποὺ τὸν διακρίνει, νομίζω, ὅτι θὰ βρῇ τὴν λύσιν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον πιστεύω, ὅτι εἶναι προτιμοτέρα ἡ ἀνάθεσις τῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ὑπάρχει ἐπὶ πλέον ὁ τρόπος τῆς ὑποβολῆς ὑπομνημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ μελετηθοῦν καὶ ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, καὶ τὰ ὁποῖα τελικῶς θὰ βοηθήσουν εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφερθῶ καὶ σὲ ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν Πειραιᾶ καὶ μερικὰς ἄλλας περιοχὰς τῆς χώρας. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἕνας ἀριθμὸς βομβοπλήκτων ἐγκατεστάθη εἰς μίσθια τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν μορφὴν τῆς ἐμπορίας, τὴν ὁποίαν ἀσκοῦν οἱ ἄνθρωποι οὗτοι. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ζητοῦν ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς ἡ ἀλλαγὴ χρήσεως τοῦ μισθίου των καὶ καθορισμοῦ τοῦ νέου μισθώματος μὲ ἀπόφασιν τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν. Τὸ αἴτημά των, κ. Ὑπουργέ, εἶναι λογικὸν καὶ δίκαιον καὶ παρακαλῶ ὅπως λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας τὴν πρότασίν μου αὐτήν, οὕτως ὥστε νὰ ἐκδηλωθῇ καὶ κἄποια στοργὴ πρὸς τοὺς βομβοπλήκτους ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι, ἐν ἀντιθέσει μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι, πωλήσαντες ἕνα τόπι ὑφάσματος ἐξώφλησαν ὅλα των τὰ χρέη, κατεστράφησαν.

§65Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου εἶναι ἕνα πολὺ σοβαρὸ καὶ μεγάλο κοινωνικὸ θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ σοβαρὰς ἐπιπτώσεις ἐπὶ τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Παρὰ ταῦτα, εἶμαι σύμφωνος καὶ πρὸς τὴν παροχὴν ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ὡς πρὸς τὸν χρόνον. Θὰ ἤθελα ὅμως ἡ ἰσχὺς τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ νὰ εἶναι δι’ ἕνα χρόνον, οὕτως ὥστε μέσα εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις νὰ δυνηθῇ νὰ μελετήσῃ τὸ ἐνοικιοστασιακὸν θέμα. Ὡς πρὸς τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην, θὰ ἤθελα, κ. Ὑπουργέ, νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν σας ἕνα θέμα πτωχῶν ὀπωροπωλῶν τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος τῆς Ρόδου. Μέσα εἰς τὸν ἐσωτερικὸν χῶρον τῆς λαϊκῆς ἀγορᾶς εἶχον ἐγκατασταθῆ πτωχοὶ ὀπωροπῶλαι, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ χρόνια πολλὰ διέμενον εἰς ἄθλια ξύλινα παραπήγματα. Ὁ Δῆμος Ρόδου ἐν τῷ μεταξὺ, ἔφτιαξε πιστὰ παραπήγματα, εἰς τὰ ὁποῖα καὶ ἐγκατεστάθησαν αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἔμενον εἰς τὰ ἀθλίας ἐμφανίσεως ξύλινα παραπήγματα. Ἡ νομικὴ θέσις τῶν τοιούτων παραπηγμάτων, δὲν εἶναι ἀπολύτως ξεκαθαρισμένη καὶ ἀπειλοῦνται αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ ἐξωσθοῦν. Ὁ Δῆμος Ρόδου δέχεται νὰ τακτοποιηθῇ τὸ θέμα τοῦτο νομοθετικῶς. Διὰ τοῦτο ἔχω σχετικὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν θὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν σας, κύριε Ὑπουργέ, καὶ τὴν ὁποίαν ἀφοῦ μελετήσητε, νὰ συμπεριλάβητε εἰς τὸ Β. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκδώσητε.

§66Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὸ ζήτημα μοῦ εἶναι γνωστόν. Χαίρω, ὅτι διατυπώνετε καὶ σεῖς παρομοίαν εὐχήν. Οἱ συνάδελφοί σας τῆς Ρόδου μοῦ ἔχουν θέσει ὑπ’ ὄψει τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ἐζήτησα ἀπὸ ἐκείνους, τὸ ζητῶ καὶ ἀπὸ σᾶς, ἐφ’ ὅσον ὁ Δῆμος Ρόδου δέχεται τὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν προτείνετε, νὰ ἔχω μίαν δήλωσιν ὑπὸ τύπον αἰτήσεως, ὑπὸ τύπον ψηφίσματος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ὅτι ἀποδέχεται αὐτὴν τὴν παράκλησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶμαι πρόθυμος νὰ ἱκανοποιήσω καὶ τὴν ἀνάγκην καὶ τὸ αἴτημα τοῦ Δήμου καὶ ἀκόμη καὶ τὴν παράκλησιν τὴν ἰδικήν σας καὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων σας ἐκ Ρόδου τῆς Συμπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐκεῖνοι μὲ ἔχουν παρακαλέσει διὰ τὸ ἴδιον θέμα. Θὰ εἶμαι εὐτυχής, ἐὰν σᾶς ἱκανοποιήσω ὅλους, ἀρκεῖ νὰ ἔχω τὴν δήλωσιν τοῦ Δημάρχου Ρόδου, ὅτι συμφωνεῖ.

§67Γ. ΛΑΜΠΡΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρομοίαν τροπολογίαν ἔχω καὶ ἐγὼ ὑποβάλει. Καὶ ἔχω συζητήσει τὸ θέμα μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος μοῦ ὑπεσχέθη, ὅτι ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχῃ τὴν σύμφωνον γνώμην τοῦ Δήμου Ρόδου, θὰ τακτοποιήσῃ τὸ ζήτημα αὐτό.

§68Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι καὶ σεῖς καὶ ὁ κ. Ζίγδης μοῦ ἔχετε ὁμιλήσει δι’ αὐτὸ τὸ θέμα.

§69Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Ὁ συνάδελφος κ. Ζίγδης εἶναι σύμφωνος διὰ τὴν τοιαύτην ρύθμισιν;

§70Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Μάλιστα, μοῦ ἔχει ὁμιλήσει καὶ εἶναι σύμφωνος.

§71Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Ἐρωτῶ, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν εἶναι σύμφωνος ὁ κ. Ζίγδης, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἀντίθεσιν τοῦ κ. Ζίγδη πρὸς τὸν Δήμαρχον Ρόδου.

§72Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ὄχι, μοῦ ἔχει ὁμιλήσει ὁ κ. Ζίγδης.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Κοΐνης, ἔχει τὸν λόγον.

§74Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅλοι οἱ προλαλήσαντες καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς παρεδέχθησαν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν ὁλομέλειαν τῆς Βουλῆς νὰ συζητηθῇ νομοσχέδιον περὶ ἐνοικιοστασίου, διότι τὸ θέμα τοῦτο εἶναι θέμα σοβαρόν. Τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, εἶναι σωστόν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ξένον πρὸς τὸ θέμα καὶ τὸ ἀδελφὸν θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω δειλίαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅστις δὲν δέχεται τὴν ἐξουσιοδότησιν καὶ δι’ αὐτὴν τὴν λύσιν. Τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης θὰ εἶναι πολὺ δύσκολον νὰ ἔλθῃ πρὸς λύσιν διὰ τῆς ὀρθοδόξου ὁδοῦ, τῆς Νομοθετικῆς. Διατὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει διάθεσις τῆς Βουλῆς, δὲν ἀποδέχεται καὶ αὐτὸν τὸν κόπον καὶ αὐτὴν τὴν προσπάθειαν ὁ κ. Ὑπουργός; Ἐφ’ ὅσον, κύριε Πρόεδρε, κοινωνικὴ ἀνάγκη ἐπιβάλλει τὴν διατήρησιν τοῦ ἐνοικιοστασίου ποὺ προστατεύει τὴν μειονότητα τῶν ἐνοικιαστῶν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ μειοψηφία τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ἐπαγγελματιῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργῆται ἀθέμιτος ἀνταγωνισμός; Εἰς κράτη τῆς Εὐρώπης μὲ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα 1200 καὶ πλέον δολλαρίων ὑφίσταται τὸ ἐνοικιοστάσιον. Εὑρισκόμεθα εἰς ἐποχήν, κ. Ὑπουργέ, τοῦ εὐφημισμοῦ τῆς ἀστυφιλίας, ποὺ ἀποκαλεῖται ἐξαστισμός. Ὅλοι οἱ ζωηροὶ καὶ δραστήριοι ἐπαγγελματίαι φεύγουν καὶ συρρέουν εἰς τὰς μεγάλας πόλεις. Καὶ παρὰ ταῦτα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθοῦν ὅλαι αἱ ἀνάγκαι. Καὶ αὐτὸ δημιουργεῖ μίαν κατάστασιν, μίαν ἀνάγκην. Οἱ ἐπαγγελματίαι, οἱ μικροεπαγγελματίαι, εἶναι ὁ ὑγιέστερος ὅρος τῆς κοινωνίας. Ἐὰν δὲν τονώσητε τοὺς μικροεπαγγελματίας εἰς τὴν προσπάθειάν των αὐτήν, ἐὰν δὲν τοὺς θυμηθῆτε, τότε αἱ πτωχεύσεις ποὺ εἶναι πρωτοφανεῖς εἰς τὴν Ἑλλάδα, λόγῳ τῶν ὑψηλῶν ἐνοικίων, θὰ ἐπιφέρουν εἰς αὐτοὺς τὴν ὁλοκληρωτικὴν καταστροφήν. Καὶ ἐρωτῶ, τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης: Εἶναι δυνατὸν νὰ παρίδῃ τὴν τάξιν αὐτήν; Εἴχατε δίκαιον καὶ σεῖς, κ. Ὑπουργέ, καὶ ὁ κ. Μπουρνιᾶς, κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησίν σας. Εἴπατε εὐθέως, ὅτι δὲν εἶναι θέμα οὐσιαστικὸν καὶ ὅτι δέχεσθε ἀνάπτυξιν ἰδεῶν. Ἐφ’ ὅσον δὲν δύναμαι νὰ ἐπεκταθῶ εἰς τὰ προηγηθέντα, καὶ ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρξῃ προσπάθεια καὶ συζήτησις, πρέπει νὰ ἀναδεχθῆτε τὸ βάρος αὐτό. Οἱ συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι τυχὸν φοβοῦνται, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ κάμητε κακὴν χρῆσιν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως αὐτῆς ποὺ θὰ σᾶς προτείνω, ἔχουν ἄμεσον τὴν ἀπάντησίν σας, ὅτι δὲν διαπνέεσθε ἀπὸ ἐπαναστατικὰς τάσεις, ἀλλὰ ἔχετε καὶ τὴν φήμην σας ὡς ἀνθρώπου νουνεχοῦς. Παρακαλῶ, λοιπόν, τοὺς κυρίους συναδέλφους καὶ ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, ν’ ἀκούσητε τὴν πρότασίν μου. Προτείνω, ὅπως εἰς τὸν τέταρτον στίχον τοῦ ἄρθρου μόνου, μετὰ τὴν λέξιν «ἐνοικιοστασίου», νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις «ὡς» καὶ νὰ τεθοῦν εἰς τὸ τέλος τῆς παραγράφου ταύτης αἱ λέξεις «καὶ σχετιζομένων μὲ τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην» καὶ τοῦτο διὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ ἀπεριόριστος ἡ ἐξουσιοδότησις. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀναγνωρίζῃ ὡς θέμα, δύναται νὰ τὸ φέρῃ δι’ ἄλλου τρόπου. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ χρονοτριβῇ, δύναται νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ ἐδῶ. Σᾶς παρέχετε μία ἐξουσιοδότησις, κ. Ὑπουργέ, ἡ ὁποία σᾶς λέγει, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ προχωρήσητε. Δεχθῆτε την. Δὲν εὑρίσκω λόγους διατὶ τὴν ἀποκρούετε, ἐφ’ ὅσον εἶναι καὶ ἡ μόνη ποὺ ἔχει πράγματι οὐσιαστικὸν περιεχόμενον. Λέγω καὶ ἡ μόνη, διότι τὰ ἄλλα θέματα ποὺ ἀπασχολοῦν τὸ ἐνοικιοστάσιον, νομίζω, ὅτι εἶναι λεπτομερειακά. Ὁ μισθοσυντήρητος πρέπει νὰ προστατευθῇ. Αἱ ἄλλαι τάξεις δὲν νομίζω, ὅτι ἔχουν ἀνάγκην ἰδιαιτέρας προστασίας.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἐλαφρός, ἔχει τὸν λόγον.

§76Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρὰ τὰ ὅσα ἀνεπτύχθησαν, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὅλοι μας ἀναγνωρίζομεν τὴν μεγάλην κοινωνικὴν σημασίαν τοῦ ζητήματος οὐδεὶς ἐσκέφθη τὴν ριζικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐμὲ ἀντιμετωπίζεται ὡς ἀφορῶν τὴν λαϊκὴν στέγην. Ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ προβλήματος ἐπὶ τῆς βάσεως αὐτῆς, θὰ μᾶς φέρῃ αὐτομάτως εἰς τὴν μείωσιν ἂν ὄχι εἰς τὴν ἐξάλειψιν τῆς ὀξύτητός του. Ἐὰν ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν ἀπόκτησιν στέγης ἐκ μέρους τῶν λαϊκῶν τάξεων, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ καὶ ὑποχρέωσιν τῆς πολιτείας διὰ τὴν λῆψιν ἑνὸς τοιούτου μέτρου, θὰ παύσῃ αὐτομάτως νὰ ἐμφανίζῃ τὸ πρόβλημα τὴν ὀξύτητα οἵαν ἐμφανίζει. Ἔλαβα τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, κυρίως διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν κυρίων συναδέλφων, ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον οὐδαμοῦ ἀναφέρεται εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον, διότι δὲν εἶχεν ἀνακύψει. Πρόκειται, κ. Πρόεδρε, διὰ τοὺς ἐπαναπατριζομένους ἐξ Αἰγύπτου καὶ Κωνσταντινουπόλεως ὁμογενεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐπανερχόμενοι, λόγῳ τῶν γνωστῶν μέτρων ἐξοντώσεώς των, εἰς τὴν πατρίδα καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἰδιοκτήτους κατοικίας, εἰς τὰς ὁποίας ὅμως δὲν δύνανται νὰ ἐγκατασταθοῦν, ἕνεκα τῆς ἐνοικιοστασιακῆς προστασίας τῶν κατεχόντων σήμερον αὐτάς. Βεβαίως, τὸ ἐνοικιοστάσιον προβλέπει εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς τὴν καταβολὴν ἀποζημιώσεως καὶ τὴν παραλαβὴν τῆς οἰκίας. Ἀλλὰ καὶ τὴν ἀποζημίωσιν αὐτὴν οἱ ἐπαναπατριζόμενοι δὲν δύνανται νὰ καταβάλουν, διότι, ὡς γνωστόν, ψιχία ἐκ τῶν ὑπαρχόντων των δύνανται νὰ παραλάβωσιν μεθ’ ἑαυτῶν ἀναχωροῦντες ἐξ Αἰγύπτου καὶ Κωνσταντινουπόλεως.

§77Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀληθές, ὅτι τέτοιο θέμα δὲν εἶχεν ἐμφανισθῆ μέχρι σήμερον. Ἀναγνωρίζω, ὅτι ὑφίσταται πλέον. Εἶναι ἐπίσης ἀληθές, ὅτι τὸ θέμα τοῦτο ἐξέρχεται τῶν ὁρίων τῶν σχέσεων μισθωτοῦ καὶ ἐκμισθωτοῦ. Ὁ ἐπαναπατρισμὸς εἶναι ἀναγκαστικός, εἶναι πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἐξ ἄλλων αἰτιῶν καὶ ἀνεξαρτήτως, ἐπαναλαμβάνω, τῶν σχέσεων μισθωτοῦ καὶ ἐκμισθωτοῦ, καὶ ἀναγνωρίζω τὴν ἰδιάζουσαν ἀνάγκην τῶν ἀδελφῶν μας αὐτῶν, ὄχι ἀπολύτως, ἀλλὰ ἐν συσχετισμῷ, καὶ ὄχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ προσπάθειά μου νὰ δώσω λύσιν, θὰ καταλήξῃ εἰς ἱκανοποίησιν τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§78Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Τὸ ἐνοικιοστάσιον, κ. Ὑπουργέ...

§79Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Μὴ μοῦ ζητεῖτε περισσότερα, κύριε συνάδελφε.

§80Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Τὸ Διάταγμα τοῦ ἐνοικιοστασίου...

§81Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, ὡμίλησα περὶ τοῦ διατάγματος τοῦ ἐνοικιοστασίου.

§82Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Εὐχαριστῶ, κ. Ὑπουργέ.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ράλλης, ἔχει τὸν λόγον.

§84Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω τὴν τύχην νὰ προβάλω προτάσεις τῆς βαρύτητος τοῦ συναδέλφου κ. Ἐλαφροῦ, αἱ ὁποῖαι διαψεύδουν τὸ ἐπώνυμόν του. Ἐπίσης, ὅσα θὰ εἴπω, καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ νὰ προειδοποιήσω τὴν Βουλήν, διὰ νὰ προλάβω πρόωρον ἔκρηξιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, δὲν ἀφοροῦν τὸν παρόντα Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλ’ εἶναι σκέψεις μου γενικώτεραι, ὅτι εἶναι κοινοβουλευτικῶς ἀπαράδεκτον νὰ δίδωνται αἱ ἐξουσιοδοτήσεις αὐταὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἀκόμη, εἶναι περισσότερον ἀπαράδεκτοι οἱ ἰσχυρισμοὶ πολλῶν ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσῃ ἡ Βουλὴ τοιαῦτα σοβαρὰ θέματα. Εἶναι ὡς ἂν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι ἀρνούμεθα τὴν σπουδαιότητα τῆς νομοθετικῆς ἀποστολῆς τῆς Βουλῆς. Λυποῦμαι, διότι δὲν δύναμαι νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ἀντισυνταγματικότητα τῆς ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου προβλεπομένης ἐξουσιοδοτήσεως, διότι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, κατὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ πρώτου διατάγματος περὶ ἐνοικιοστασίου, ἐκάλυψε μὲ τὴν γνωμοδότησίν του καὶ τὰς ἐν συνεχείᾳ ἀποφάσεις του τὴν συνταγματικότητα καὶ οὕτω εὑρισκόμεθα σήμερον ἐνώπιον ἑνὸς συνταγματικοῦ ἐθίμου. Ὅταν λέγωμεν ἐνοικιοστάσιον, ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι ὑπάρχουν χιλιάδες περιπτώσεις, τὰς ὁποίας καλεῖται νὰ ρυθμίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἐδημιουργήθη, συνεπῶς, ἕνα κακὸν συνταγματικὸν ἔθιμον, εἰς τὸ θέμα τῆς ἐκδόσεως τοῦ διατάγματος τοῦ ἐνοικιοστασίου. Δὲν δυνάμεθα νὰ κατηγορήσωμεν διὰ τὸ συνταγματικὸν αὐτὸ ἔθιμον, τὸν σημερινὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Πάντως, ἐὰν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην λόγῳ τῆς ὀξύτητος, τὴν ὁποίαν ἐνεφάνιζε τὸ πρόβλημα, ἐδικαιολογεῖτο κατ’ ἄκραν ἐπιείκειαν ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς ρυθμίσεως τοῦ προβλήματος, σήμερον δὲν δικαιολογεῖται ρύθμισις τοῦ ἐνοικιοστασίου διὰ διατάγματος κατ’ ἐξουσιοδότησιν. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐπωμίζεται τὰς εὐθύνας ἐκδόσεως ἑνὸς διατάγματος, νομίζω, ὅτι εἶναι πολὺ εὐκολώτερον δι’ αὐτὴν νὰ ἐπωμισθῇ τὸ βάρος διὰ μίαν συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ θέματος, δηλαδὴ νὰ ἔχῃ τὴν πρωτοβουλίαν νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον τοῦ προσεχοῦς ἐνοικιοστασίου. Καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν θὰ ἔπρεπε ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς δώσῃ μίαν ὑπόσχεσιν, ὅτι δὲν θὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸ μέλλον τὸ φαινόμενον τῆς ἐπαναλήψεως νομοσχεδίου περὶ παροχῆς καὶ πάλιν ἐξουσιοδοτήσεως, διότι παρὰ τὰς προσπαθείας αἱ ὁποῖαι κατεβλήθησαν ὑπὸ τῶν ἑκάστοτε Ὑπουργῶν τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὑπάρχουν πάρα πολλαὶ ἀδικίαι, ἄλλαι στρεφόμεναι εἰς βάρος ἐνοικιαστῶν καὶ ἄλλαι εἰς βάρος ἰδιοκτητῶν. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας κ.κ. συναδέλφους ἦσαν μόνον εὐχαί, δὲν ἦσαν τροπολογίαι αἱ ὁποῖαι ἠμποροῦσαν νὰ συζητηθοῦν καὶ ἐνδεχομένως νὰ τεθοῦν εἰς ψηφοφορίαν καὶ ὁπότε θὰ ἐδέσμευον τὴν Βουλήν. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐκφράσω τὴν ἀντίθεσίν μου πρὸς τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ συνάδελφος κ. Μελᾶς, ὁ ὁποῖος ἐζήτησεν, ἀντὶ τῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς τὸν Ὑπουργὸν καὶ ἀντὶ τῆς ψηφίσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς νόμου, νὰ γίνῃ Κῶδιξ. Μὲ εὑρίσκει, ἐπαναλαμβάνω, ἀντίθετον ἡ ἄποψις αὐτή. Πάλιν ὁ Κῶδιξ εἶναι ἓν εἶδος ἀποξενώσεως τῆς Βουλῆς ἀπὸ τὰ νομοθετικὰ δικαιώματά της.

§85Ι. ΜΕΛΑΣ. Κύριε συνάδελφε, διαπιστώνω παρανόησιν τῆς ἰδικῆς μου προτάσεως. Ἡ πρότασίς μου περὶ ἀντιμετωπίσεως τοῦ προβλήματος, ἔγκειται εἰς τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισιν κατὰ τὴν διαδικασίαν τῆς ψηφίσεως τῶν Κωδίκων, νομοσχεδίου καταρτιζομένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου κατόπιν ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Βουλῆς. Ἡ πρότασίς μου ὅμως αὐτή, δὲν ἀφορᾷ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων ποὺ ἀποτελοῦν μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου, τὸ κατάλοιπον πλέον τοῦ θέματος. Ἀφορᾷ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ πραγματικοῦ κυκεῶνος τῶν θεμάτων καὶ τῶν περιπτώσεων, τὰ ὁποῖα προκύπτουν κατὰ τὴν πρώτην ὥραν τῆς ἐμφανίσεως τῆς σκληρᾶς ἀνάγκης τῆς προκαλούσης τὴν θέσπισιν τοῦ Ἐνοικιοστασίου. Ἡ διαχείρισις τοῦ προβλήματος σήμερον, διαχείρισις ὅπως εἶπον, ποὺ ἀφορᾷ τὸ κατάλοιπον πλέον τοῦ ἀρχικοῦ προβλήματος, εἶναι ἀσφαλῶς δυνατόν, νὰ πραγματοποιηθῇ μὲ τὴν κίνησιν τῆς κοινῆς νομοθετικῆς διαδικασίας.

§86Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Χαίρω, κ. Πρόεδρε, διὰ τὴν διασάφησιν, τὴν ὁποίαν ἔκανεν ὁ συνάδελφος κ. Μελᾶς. Ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐκφράζω προσωπικήν μου ἄποψιν, εἶμαι ἐναντίον τῆς διαδικασίας τῶν Κωδίκων, διότι αὐτὸ εἶναι ἕνας τρόπος ἀποδυναμώσεως τοῦ ἑτέρου σκέλους τῆς Βουλῆς, ποὺ εἶναι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία. Θὰ φέρω ἕνα παράδειγμα. Τὸ σφάλμα αὐτὸ διεπράχθη κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος, ὁπότε ἐψηφίσαμεν νόμον βάσει τοῦ ὁποίου θὰ συνταχθῇ Κῶδιξ ἐργασίας. Αὐτὸ ποὺ ἑτοιμάζεται ὡς Κῶδιξ ἐργασίας, κατὰ τὰς πληροφορίας μου, ἀποτελεῖ φιάσκο καὶ θὰ τρίβωμεν τὰ μάτια μας ὅταν θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησιν, εἴτε ἔγινε συνταγματικὸν ἔθιμον, εἴτε αἱ προηγούμενοι Βουλαὶ ἔκαμαν κατάχρησιν τοιούτων ἐξουσιοδοτήσεων, πρέπει νὰ σταματήσῃ μέχρις ἐδῶ. Ἀλλὰ θέλω νὰ μᾶς ὑποσχεθῆτε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὰ κατάλοιπα τῶν ἐνοικιοστασιακῶν σχέσεων θὰ ἔλθουν εἰς τὴν Βουλὴν ὡς σχέδιον νόμου καὶ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν θὰ ἀναπτύξῃ ἐν προκειμένῳ τὰς ἀπόψεις του διὰ τὴν καλυτέραν ρύθμισιν τοῦ θέματος.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τζιζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§88Α. ΤΖΙΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς ὅσα σοφὰ ἐξετέθησαν ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας κ.κ. συναδέλφους, ὀλίγα τινὰ θὰ προσθέσω. Ἴσως θὰ παρήλκει νὰ ὁμιλήσω ἐὰν δὲν ἤθελα νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τοῦ Σώματος τὴν ἄποψιν τὴν κοινωνικὴν ἡ ὁποία παρηρμηνεύθη. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Τὸ ἐνοικιοστάσιον εἶναι ἕνα κοινωνικὸν μέτρον. Νομίζω, ὅτι ἡ ἄσκησις τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς γίνεται ἀπὸ τὸ Κράτος εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν νὰ γίνεται ἄσκησις κοινωνικῆς πολιτικῆς εἰς βάρος ὡρισμένου ἀριθμοῦ πολιτῶν τοῦ Κράτους αὐτοῦ. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο θέμα ἀντισυνταγματικότητος. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκῆται κοινωνικὴ πολιτικὴ ἀπὸ τὸ Κράτος εἰς βάρος ὡρισμένων πολιτῶν; Νομίζω ὅτι τὸ Κράτος ὅταν ἀσκῇ κοινωνικὴν πολιτικὴν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν φλεγόντων κοινωνικῶν προβλημάτων, θὰ πρέπει αὐτὴν τὴν πολιτικὴν νὰ τὴν ἀσκῇ εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι οὕτω ἐπιπίπτει εἰς βάρος τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου. Δι’ αὐτὸ θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος εἶναι ἔγκριτος νομικός, νὰ προσέξῃ καὶ αὐτὸ τὸ σκέλος τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον μᾶς παρουσιάζει τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου. Καὶ κἄτι ἄλλο, θέλω νὰ εἴπω, τοῦτο: Ὅτι, νομίζω, ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ μίαν ἐντελῶς ἀξιοπρόσεκτον ἀναγνώρισιν δικαιωμάτων εἰς τὴν Βουλήν, προέτεινε εἰς τὸν λόγον του τοῦτο: Ἢ θὰ μοῦ ἐγκρίνετε αὐτὴν τὴν ἐξουσιοδότησιν, ἢ θὰ μοῦ ἐγκρίνετε μίαν ἄλλην ἐξουσιοδότησιν, νὰ ἰσχύσῃ τὸ μέχρι σήμερον ἰσχῦον ἐνοικιοστάσιον μέχρις ὅτου θέσω ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου διὰ νέον ἐνοικιοστάσιον.

§89Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν εἶπον τοιοῦτον πρᾶγμα.

§90Α. ΤΖΙΖΗΣ. Τότε τὸ προτείνω ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, καὶ τὸ θέτω ὑπὸ τὴν κρίσιν σας. Νομίζω, ὅτι θὰ ἔλυε πολλὰς διαφορὰς εἰς τὰς σκέψεις τοῦ Σώματος καὶ δὲν θὰ ἀπεμπολεῖτο τὸ δικαίωμά του ἐὰν διὰ τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ὁ κ. Ὑπουργός, δεσμευθῇ διὰ μιᾶς δηλώσεώς του ὅτι εἰς σύντομον χρονικὸν διάστημα θὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν νόμον, ὁ ὁποῖος ὁριστικῶς θὰ τέμνῃ τὸ ζήτημα τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἐπίσης θὰ ἤθελα νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἡ ὁποία ἐπηγγέλθη τὴν ἄσκησιν πλήρους κοινωνικῆς δικαιοσύνης νὰ θέλῃ νὰ προχωρῇ ἐπὶ τῶν ἰχνῶν τῶν προκατόχων της Κυβερνήσεων. Θὰ πρέπει τὰς θιγομένας τάξεις νὰ τὰς προστατεύσῃ μὲ ἓν ὄργανον, μὲ τὸ εἰδικὸν ταμεῖον. Ὑπάρχει ὁ θεσμὸς τῶν ἐργατικῶν κατοικιῶν ὁ ὁποῖος ἐθεσπίσθη καὶ εἶναι θεσμὸς ποὺ ἀσκεῖ κοινωνικὸν λειτούργημα. Δι’ αὐτοῦ καὶ δι’ ἄλλων κοινωνικῶν μέτρων ἀμβλύνεται τὸ θέμα τῆς ἀνάγκης προστασίας τῶν πολιτῶν. Θεωρῶ ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ δικαία ἀντιμετώπισις ὅλων τῶν προβλημάτων τὰ ὁποῖα προέρχονται τόσον ἐκ μέρους τῶν ἰδιοκτητῶν ὅσον καὶ ἐκ μέρους τῶν μισθωτῶν. Ὑπάρχει τάξις ἰδιοκτητῶν, ἡ ὁποία μὲ τὴν παράτασιν τοῦ ἐνοικιοστασίου πλήττεται. Ὑπάρχει ἐπίσης τάξις μισθωτῶν, οἱ ὁποῖοι χρήζουν προστασίας. Ὅσοι συνάδελφοι ἔλαβον τὸν λόγον ὑπέδειξαν τὴν ἐπίλυσιν ὡρισμένων περιπτώσεων ἐγὼ νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται μία γενικωτέρα ἐφαρμογὴ κοινωνικῆς πολιτικῆς διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ ὑφιστάμενα προβλήματα, ὥστε καὶ ἡ Ἕνωσις Κέντρου νὰ εἶναι συνεπὴς πρὸς τὰς ἐπαγγελίας της τὰς συνισταμένας εἰς τὴν ἐφαρμογὴν πλήρους κοινωνικῆς δικαιοσύνης.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παππᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§92Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε συζητήσεως, ἡ ὁποία εἶναι αὐτονόητον ὅτι ἔχει καὶ Ἀκαδημαϊκὸν χαρακτῆρα, κατεφάνη καὶ ἀπὸ τὰς ρεαλιστικὰς καὶ ὠφελίμους προτάσεις τὰς ὁποίας ἔκαμον οἱ κ.κ. συνάδελφοι, πὼς ἕνα τοιοῦτον νομοθέτημα ποὺ ἔχει τόσον σοβαρὸν κοινωνικὸν περιεχόμενον, πρέπει νὰ συζητηθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἦτο πράγματι δικαιολογημένη ἡ ἀντίδρασις ὅλων σχεδὸν τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν πρὸ ἐμοῦ, ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τοῦ τρόπου τροποποιήσεως τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου διὰ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ εἶναι πράγματι δικαιολογημέναι αἱ ἀντιρρήσεις αὐταί, διότι ἐσχάτως παρατηρεῖται μία τάσις ἀπαλλοτριώσεως τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς. Ἀλλοίμονον ἐὰν τοιαῦτα θέματα δὲν συζητοῦνται καὶ ἀποφασίζονται ἀπὸ τοὺς ὑπευθύνους καὶ ἁρμοδίους παράγοντας ὅπως εἶναι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία. Διότι ὅπως εἶναι γνωστόν, φορεῖς αὐτῶν τῶν ἀπόψεων τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ φορεῖς αὐτῶν τῶν κοινωνικῶν ἀναγκῶν, τὰς ὁποίας καλεῖται νὰ θεραπεύσῃ τὸ ἐνοικιοστάσιον εἶναι κατ’ ἐξοχὴν οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, εἶναι οἱ βουλευταί, καὶ ὄχι διάφοροι ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Διότι εἶναι βέβαιον ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσχοληθῇ προσωπικῶς μὲ ὅλας τὰς περιπτώσεις τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ. Ὀφείλω καὶ ἐγὼ νὰ ἐπισημάνω τὸ γεγονὸς τῆς ἀπαλλοτριώσεως δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς. Ἡ Κυβέρνησις ὡς Ἀντιπολίτευσις κατέκρινε τὰς μεθόδους αὐτάς. Ἔχομεν τὸ κακὸν τῶν πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὡς καὶ ἄλλας περιπτώσεις ὡς ἡ χθεσινὴ συνεδρίασις κατὰ τὴν ὁποίαν συνεζητήθη θέμα πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ὑπάρχει μία τάσις περιορισμοῦ τῶν θεμάτων ποὺ θὰ πρέπει νὰ ἀπασχολοῦν τὴν Βουλὴν τόσον πολιτικὰ ὅσον καὶ νομοθετικά. Συμφωνῶ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ συναδέλφου κ. Τζιζῆ, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ζητοῦσε ἐξουσιοδότησιν παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἐνοικιοστασίου. Νομίζω, ἐπίσης, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐβιάσθη νὰ ἐκφέρῃ γνώμην καὶ νὰ δεσμευθῇ ὅταν ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας ὡμίλησε περὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης. Εἶναι θέμα κοινωνικὸν καὶ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λάβῃ κἄποιο μέτρον. Δὲν ἀποτελεῖ δήμευσιν τῆς περιουσίας, τὸ νὰ ληφθῇ ἕνα μέτρον προστασίας τῶν ἐπαγγελματιῶν ἀπὸ τὸν ἐκβιασμὸν τὸν ὁποῖον ὑφίστανται ἐκ μέρους τῶν ἰδιοκτητῶν. Εἰς ὅλα τὰ ἐπαγγέλματα ὁ νόμος προβλέπει ἓν ὅριον θεμιτοῦ κέρδους. Γιατί, νὰ μὴ προστεθῇ καὶ ἡ τάξις αὐτὴ τῶν ἐπαγγελματιῶν, οἱ ὁποῖοι φθίνουν ἐκ τῆς μεγάλης φορολογίας καὶ τῶν ὑψηλῶν τόκων καὶ οἱ ὁποῖοι ὑφίστανται μίαν μεγάλην ἀφαίμαξιν τῶν κερδῶν των ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας ποὺ ἀπαιτοῦν ὑψηλὰ μισθώματα; Θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ καθιερώσῃ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τὸ θεμιτὸν ὅριον. Βεβαίως μέσα εἰς αὐτὴν τὴν περιωρισμένην ὁμιλίαν καὶ μάλιστα ὅταν ἡ συζήτησις γίνεται ὑπὸ τύπον εὐχῶν καὶ ὑποδείξεων, δὲν εἶναι δυνατὸν κανεὶς νὰ ἀναφερθῇ, εἰς ὅλα τὰ θέματα τὰ ὁποῖα προκύπτουν ἐκ τοῦ ἐνοικιοστασίου. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις μέχρι σήμερον δὲν ἐφρόντισε νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ ἐξαγγελθὲν πρόγραμμα τῆς λαϊκῆς στέγης, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν μέτρα δυσμενέστερα ἀπ’ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἰσχύουν σήμερον προκειμένου περὶ μισθοσυντηρήτων. Οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν μέτρα αὐξήσεως τῶν ἐνοικίων εἰς βάρος ὡρισμένης τάξεως ἐπαγγελματιῶν ἰδίως τῶν ἐπαρχιῶν. Καὶ θὰ εἶμαι σύμφωνος ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ μὲ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Πειραιῶς συνάδελφον, κ. Μελᾶν, ὅτι πρέπει κάποτε, ἂν ὄχι τώρα, νὰ γίνῃ ὁ διαχωρισμὸς τοῦ κέντρου ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας, διότι ὑπάρχουν διαφορετικαὶ συνθῆκαι. Εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ ἰδίως εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῶν Νομῶν ὑπάρχει μεγάλη ὀξύτης καὶ κατοικίας καὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης. Καὶ πρέπει τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως προκειμένου περὶ ἐπαρχιῶν νὰ εἶναι εὐρύτερα ἀπὸ ἀπόψεως ἐνοικιοστασιακῆς προστασίας.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§94Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀρχὴν εἴμεθα σύμφωνοι διὰ τὴν παράτασιν τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ ἐνοικιοστασίου ἀλλὰ καὶ ἀπολύτως ἀντίθετοι πρὸς τὴν παρεχομένην διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐξουσιοδότησιν καὶ μάλιστα καθ’ ὃν τρόπον ζητεῖται ἡ ἐξουσιοδότησις αὕτη. Ἡ ἀντίθεσίς μας δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν ὅτι ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐν λεπτομερείαις θὰ τέμνῃ τὰ θέματα τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἀλλ’ ὅτι θὰ ὑπῆρχεν ἕνα νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ εἶχε πλαίσια, θὰ ἐχάραζε κατευθυντηρίους γραμμὰς καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, ἀφοῦ συζητοῦσε ἡ Βουλή, θὰ τὸ ἐψήφιζε καὶ θὰ προχωροῦσε τότε ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς διὰ διαταγμάτων, ἀλλὰ πάντοτε ἐντὸς τῶν πλαισίων αὐτῶν, νὰ ἐπιλύσῃ τὰ ἐπὶ μέρους θέματα. Ἐπειδὴ αὐτὴ εἶναι ἡ ἄποψίς μας, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἴμεθα ἀπολύτως ἀντίθετοι μὲ τὴν ἐξουσιοδότησιν ὅπως ζητεῖται. Πρέπει νὰ παρατηρήσω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἀντίρρησίς μας δὲν εἶναι τυπικὴ ἢ συνταγματικῆς τάξεως, ὄχι διότι δὲν νομίζομεν, ὅτι ἔχουν ἀξίαν καὶ τὰ συνταγματικῆς καὶ τὰ νομικῆς τάξεως ἐπιχειρήματα, ἀλλὰ διότι εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα προέχει, πρὸ παντός, τὸ θέμα τῆς οὐσίας. Δὲν πρέπει, κ. Πρόεδρε, νὰ μείνῃ ἡ παραμικρὰ ἐντύπωσις, ὅτι ἔχομεν νὰ συζητήσωμεν ἕνα θέμα ρυθμίσεως νομικῶν σχέσεων. Αὐτὸ εἶναι ἐντελῶς τὸ τυπικὸν μέρος. Ἔχομεν νὰ ρυθμίσωμεν θέμα κατ’ ἐξοχήν, εὐρύτατα, βαθύτατα οἰκονομικὸν καὶ κοινωνικόν. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι παροδικῆς φύσεως. Πόλεμος, ἀνωμαλίαι κλπ. ἐγέννησαν τὸ ἐνοικιοστάσιον. Ἔληξαν τὰ πράγματα αὐτά. Ἄρα, νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ προηγούμενον καθεστώς; Ὄχι. Ἠμπορεῖ αἱ ἀφορμαὶ νὰ ἦσαν πρόσκαιρα γεγονότα. Ἀλλὰ ἐμεσολάβησαν καταστάσεις, οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς φύσεως, αἱ ὁποῖαι ἐπαγίωσαν τὰς αἰτίας αὐτὰς καί, συνεπῶς, πρὸ πάσης ρυθμίσεως ἢ ἀναρρυθμίσεως τοῦ θέματος, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐρευνηθοῦν τὰ κοινωνικά, τὰ οἰκονομικὰ στοιχεῖα τοῦ ζητήματος. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ διαταγμάτων καὶ ὀχυρούμενος ὄπισθεν πλήθους ὑπομνημάτων ποὺ θὰ πάρῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπὸ τοὺς κυρίους βουλευτὰς ἢ ἀπὸ τὰς ἐνδιαφερομένας τάξεις ἢ πρόσωπα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ εἰς ρυθμίσεις νέας, ἐὰν δὲν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ θέμα ἀπολύτως συναρτᾶται μὲ τὴν εἰσοδηματικὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν καλεῖται, ἐπὶ τέλους, νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις καί, πλέον συγκεκριμένως, μὲ τὸ θέμα τοῦ ποία θὰ εἶναι ἡ πολιτική της ἐπὶ τοῦ προβλήματος «ἀπολαυαὶ τῶν ἐργαζομένων». Ἐπίσης, εἶναι συνδεδεμένον τὸ θέμα μὲ τὴν ἐν γένει στεγαστικὴν πολιτικήν της. Κύριε Πρόεδρε, εἰς ἄλλας χώρας, τὰς ὁποίας συνήθως αἱ ἄλλαι δύο παρατάξεις ἐπικαλοῦνται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τοῦ κοινοβουλευτικοῦ κόσμου, ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ τῆς κατοικίας καὶ τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης ἔπαυσεν ἤδη νὰ εἶναι ἀπολύτως θέμα ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας καὶ ἰδιωτικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Εἶναι τόσον μέγα τὸ θέμα καὶ τόσον ἀπὸ κοινωνικῆς πλευρᾶς σοβαρόν, ὥστε τὸ Κράτος ἔχει αἰσθανθῆ πλέον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ τὸ ἀφήνῃ εἰς χεῖρας κερδοσκόπων εἰς χεῖρας τῆς ἰδιωτικῆς κερδοσκοπίας. Ἐπεμβαίνει. Καὶ δὲν ἐπεμβαίνει μόνον μὲ τὸ σύστημα ἐνοικιοστασιακῶν διατάξεων, ἀλλ’ ἐπεμβαίνει καὶ οὐσιαστικῶς. Ἑπομένως, ἐὰν αὐτὰ τὰ δύο στοιχεῖα δὲν ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν, φοβοῦμαι, ὅτι θὰ δημιουργήσωμεν ὀξύτητα εἰς τὸ ὑφιστάμενον ἤδη ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς οἰκονομικὸν καὶ κοινωνικὸν πρόβλημα. Ἕνα δεύτερον σημεῖον, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ὑπογραμμίσω εἶναι τοῦτο: Ἐλέχθη, ὅτι ἐξ αἰτίας τῶν διατάξεων τοῦ ἐνοικιοστασίου, καλεῖται ἕνα τμῆμα πολιτῶν, οἱ ἰδιοκτῆται, νὰ ἐκπληροῦν ρόλον κοινωνικόν, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὸ Κράτος καὶ «νὰ πληρώσῃ τὰ σπασμένα». Ἀπὸ ὡρισμένης ἀπόψεως τοῦτο εἶναι γεγονός. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἡ ἄλλη πλευρά. Εἶναι τὸ ἀδιάβλητον γεγονὸς ὅτι ἡ ἀκίνητος ἰδιοκτησία, κατὰ τὴν τελευταίαν τοὐλάχιστον δεκαετίαν, ἔχει 100πλασιάσει ἢ 1000πλασιάσει τὴν ἀξίαν της. Πῶς εἶναι δυνατὸν κοινωνικῶς νὰ γίνεται ἀνεκτὸν ὅτι τὸ ἐλάχιστον αὐτὸ τμῆμα τοῦ συνόλου, οἱ ἰδιοκτῆται αὐτοί, θὰ ἀπολαμβάνουν αὐτοῦ τοῦ χιλιαπλασίου τῆς ἀξίας τῆς περιουσίας των, ὅταν εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὸν χιλιαπλασιασμὸν αὐτὸν δὲν συνετέλεσεν ὁ κύριος ἰδιοκτήτης. Συνετέλεσε, συνέβαλε τὸ κοινωνικὸν σύνολον μὲ ὅλας τὰς συνθήκας ποὺ διεμόρφωσεν. Εἶναι δίκαιον, λοιπόν, νὰ ἀπολαμβάνουν αὐτοὶ τὸ σύνολον τῆς ὠφελείας; Καὶ δὲν πρέπει ἡ ὠφέλεια αὐτὴ νὰ κατανέμεται κατὰ ἕνα τρόπον κοινωνικῶς λογικόν; Ἐδῶ, κ. Ὑπουργέ, στηρίζεται ἡ ἄποψις ὅτι πρέπει, ἐφ’ ὅσον δὲν ἠμποροῦμε νὰ ἄρωμεν τὸ ἐνοικιοστάσιον εἰς βάρος τῶν μισθοσυντηρήτων, πρὶν ἀλλάξῃ ἡ εἰσοδηματικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν τὴν κατηγορίαν τῶν μικροϊδιοκτητῶν, οἱ ὁποῖοι πράγματι δυσχεραίνονται νὰ ἐπιβιώσουν, ὅταν μάλιστα, συμβαίνῃ ἡ μοναδικὴ πηγὴ εἰσοδήματός των νὰ εἶναι ἡ μικρὴ ἰδιοκτησία τὴν ὁποίαν ἔκαμαν, νὰ ἱδρυθῇ Ἐνοικιοστασιακὸν Ταμεῖον, πρότασις τῆς παρατάξεώς μας, μὲ πόρους, κ. Ὑπουργέ, ἀπὸ τὰ μεγάλα ἐλεύθερα εἰσοδήματα καὶ ἀπὸ ἕνα ἄλλον πόρον, ὁ ὁποῖος θὰ προέρχεται ἀπὸ τὰς μεγάλας ἰδιοκτησίας. Οἱ δύο αὐτοὶ πόροι καὶ μὲ μίαν ἐνίσχυσιν ἐκ τῶν κονδυλίων τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας θὰ εἶναι ἱκανοὶ νὰ θεμελιώσουν αὐτὸ τὸ Ταμεῖον. Ὑπὸ αὐτὰ τὰ πλαίσια καὶ ἰδίᾳ τὴν ἵδρυσιν Ἐνοικιοστασιακοῦ Ταμείου θὰ εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου μὴ ἐπιμένουσα εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν. Νὰ λάβῃ τώρα ἐξουσιοδότησιν παρατάσεως τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου ἐπί τινα χρόνον καὶ ἐντὸς τῆς προθεσμίας αὐτῆς νὰ φέρῃ σχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ μίαν γενναίαν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§96Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Θὰ ἦτο εὐκταῖον, κ. Πρόεδρε, 15 ἔτη μετὰ τὴν εἰρήνευσιν τῆς Χώρας νὰ εἶχον δημιουργηθῇ αἱ προϋποθέσεις ἄρσεως τῶν ἀναγκαστικῶν νόμων ποὺ λέγονται ἐνοικιοστάσιον. Ἀτυχῶς τὸ πρόβλημα παραμένει καὶ μάλιστα διά τινας κατηγορίας ἀνθρώπων ἐμφανίζεται πολὺ ὀξύ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἀκόμη δραχμοδίαιτοι καὶ οἰκονομικῶς ἀδύνατοι, ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι εἰς θέσιν νὰ καλύψουν τοὺς στοιχειώδεις ὅρους διαβιώσεώς των θὰ πρέπει νὰ ἰσχύῃ ἐνοικιοστάσιον διὰ τὴν ἐξασφάλισιν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τοῦ ἀγαθοῦ τῆς κατοικίας. Τὸ ὀρθότερον θὰ ἦτο ἡ Βουλὴ νὰ εἴπῃ ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἐνοικιοστασίου τὴν τελευταίαν λέξιν. Ἡ πεῖρα ὅμως ἀπέδειξεν, ὅτι τοιαῦτα θέματα μὲ χιλιάδας περιπτώσεων δὲν δύνανται νὰ ἀντιμετωπισθοῦν εὐκόλως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν πεπατημένην. Βεβαίως, ἡ προσωπικότης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι μία ἐγγύησις διὰ τὴν ἐκπόνησιν ἑνὸς ἐνοικιοστασίου ἀρτίου. Νομίζω, ὅμως, ὅτι τὸ ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὴν πεπατημένην καὶ νὰ ὁρίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς πρόσωπα ἀνώτερα ὑποψίας, ὄχι πλέον ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, ἀλλὰ ἄλλα πρόσωπα νὰ μελετήσουν καὶ ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας νὰ συντάξουν τὸ νέον ἐνοικιοστάσιον. Νὰ δώσωμεν λοιπὸν ἐξουσιοδότησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν παρατάσεως τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον, ἐντὸς δὲ τοῦ χρόνου αὐτοῦ νὰ ἐκπονηθῇ τὸ νέον ἐνοικιοστάσιον ὑπὸ προσώπων ἀνωτέρων ὑποψίας. Βεβαίως εἰς τὸ νέον ἐνοικιοστάσιον θὰ γίνῃ πρόβλεψις διὰ τοὺς ἀναπήρους, τοὺς συνταξιούχους, τοὺς μισθοβιώτους καὶ γενικῶς δι’ ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατὰ γενικὴν ὁμολογίαν πρέπει νὰ προστατευθοῦν. Ἐπειδή, ὅμως, δὲν δυνάμεθα νὰ παραγνωρίσωμεν καὶ τοὺς μικροϊδιοκτήτας, εἰς τὰ ἀκίνητα τῶν ὁποίων θὰ πρέπει νὰ προστατευθοῦν, εἶναι ἀνάγκη, κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἱδρύσητε τὸ Ταμεῖον Ἐνοικιοστασίου μὲ σκοπὸν νὰ ἐξυπηρετηθοῦν οἱ οἰκονομικῶς ἀδύνατοι. Τέλος, κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν πρότασιν τοῦ συναδέλφου κ. Δεσύλλα περὶ τοῦ θεμιτοῦ μισθώματος. Λαμβάνει χώραν πολλάκις ἀπαράδεκτος ἐκμετάλλευσις τῶν μισθωτῶν ἐξικνουμένη μέχρι τῆς ἐκβιάσεως. Τέλος, κ. Ὑπουργέ, παρακαλῶ πολὺ νὰ διευκρινήσητε, ὅτι ἡ ἀναγραφὴ εἰς τὴν παρ. 1 περὶ τῶν ἐπιτάξεων δὲν ἐννοεῖ ὅτι θὰ περιληφθοῦν εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ νέαι ἐπιτάξεις αἱ ὁποῖαι μέχρι σήμερον δὲν ἔχουν ρυθμισθῆ ὑπὸ τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἀσφαλῶς ἡ σχετικὴ φράσις ἐννοεῖ τὰς ἐπιτάξεις ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἤδη καταργηθῆ καὶ ρυθμισθῆ ὑπὸ τῶν ἰσχυσάντων μέχρι σήμερον ἐνοικιοστασίων.

§97Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Μάλιστα, δὲν προτιθέμεθα νὰ ρυθμίσωμεν καὶ τὰς μὴ καταληφθείσας μέχρι σήμερον ὑπὸ τοῦ ἐνοικιοστασίου ἐπιτάξεις.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κίνιας, ἔχει τὸν λόγον.

§99Δ. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἀνέμενον μίαν ριζικωτέραν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος τοῦ ἐνοικιοστασίου. Δὲν ἀφορᾷ τὸν νῦν σεβαστὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, αὐτὸ τὸ ὁποῖον θὰ εἴπω, διότι ὁ σεβαστὸς κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μόλις πρὸ διμήνου ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον καὶ δὲν εἶχον ἀπαίτησιν νὰ φέρῃ ἀμέσως νομοθέτημα ριζοσπαστικόν. Ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἐφ’ ὅσον τὸ θέμα ἐπείγει νὰ παραταθῇ δι’ 6 μῆνας ἢ ἕνα χρόνον ὡς ἔχει ἡ κατάστασις, ἀλλὰ ἐντὸς 6 μηνῶν ἢ ἑνὸς ἔτους— θὰ συμφωνήσω μὲ τὸν σεβαστὸν κ. Δεσύλλαν ὁ ὁποῖος ὡμίλησε προηγουμένως— πρέπει εἴτε διὰ διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, εἴτε ἐντὸς τῆς Βουλῆς νὰ λυθῇ ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον ὑφίσταται ἀπὸ 20ετίας. Εἰς οὐδεμίαν χώραν τῆς Δύσεως, οὔτε εἰς τὴν Ρώμην, οὔτε εἰς τὸ Λονδῖνον, οὔτε εἰς τὸ Παρίσι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ὑπάρχει ἐνοικιοστάσιον. Εἶναι παράδοξον ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀκόμη νὰ βαδίζωμεν τὴν πεπατημένην. Δὲν ἀφορᾷ, ἐπαναλαμβάνω, τὸν σεβαστὸν μου καὶ φίλτατον κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης αὐτό, διότι ἐπαναλαμβάνω μόλις πρὸ διμήνου ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον, δὲν ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ φέρῃ ἐπαναστατικὸν νομοθέτημα εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον. Ἀλλὰ θὰ τὸν παρεκάλουν νὰ παραμείνῃ ἡ κατάστασις διὰ 6 μῆνας ἢ δι’ ἕνα χρόνον ὡς ἔχει καὶ ἐντὸς τῶν 6 μηνῶν ἢ τοῦ ἑνὸς ἔτους εἴτε διὰ διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς εἴτε διὰ τῆς συζητήσεως ἐντὸς τῆς Βουλῆς, νὰ λυθῇ τὸ θέμα ριζικῶς, ἐκτὸς μιᾶς ἐξαιρέσεως τὴν ὁποίαν παραδέχομαι. Παραδέχομαι ἀναμφισβητήτως τὸ ζήτημα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτὸ τὸ θέμα δὲν εἶναι ἴση ἡ μεταχείρισις ὡς γίνεται τώρα. Ὑπάρχουν πράγματι ἰδιοκτῆται οἱ ὁποῖοι ἐκβιάζουν τὸν μισθωτὴν ὁ ὁποῖος στρώνει μίαν καλὴν δουλειὰν διὰ διπλασιασμοῦ τοῦ μισθώματος. Γνωρίζω περιπτώσεις μισθωτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐστέριωσαν αὐτὸ τὸ κατάστημα ποὺ ἔχουν, καὶ μετὰ τρία ἔτη νὰ ζητῇ ὁ ἐκμισθωτὴς διπλασιασμὸν τοῦ μισθώματος. Εἶναι ὅμως καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ ἀδικίες, τὸ ἴδιον τὸ κατάστημα παραπλεύρως νὰ πληρώνῃ τὸ ⅓ ἢ τὸ ⅕ τοῦ ἐνοικίου ποὺ πληρώνει ὁ ἄλλος ποὺ πωλεῖ τὰ ἴδια πράγματα. Θὰ ἔλεγα, λοιπόν, διὰ τὸ ζήτημα τῆς προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, νὰ ληφθῇ μία πρόνοια μὲ τὸ νέον νομοθέτημα τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ ὥστε ἐν περιπτώσει διαφωνίας ἐκμισθωτοῦ καὶ μισθωτοῦ, ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν νὰ λύῃ τὴν διαφοράν. Νομίζω, ὅτι εἶναι τὸ τιμιώτερον τὸ ἠθικώτερον, ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν νὰ λύῃ τὰς διαφορὰς ἐκμισθωτοῦ καὶ μισθωτοῦ προκειμένου περὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης. Αὐτὰ εἶχα νὰ εἴπω, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης ἡ διαφορὰ θὰ πρέπει νὰ λύεται διὰ τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν εἴτε περὶ παλαιῶν πρόκειται, εἴτε περὶ νέων ἐνοικιαστῶν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπαϊωάννου, ἔχει τὸν λόγον.

§101Δ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἡ ἔκτακτος πολεμικὴ περίστασις τοῦ 1940 κ. συνάδελφοι, ἐπέβαλε τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἡ ἀτυχία τῆς Ἑλλάδος νὰ παρατείνῃ τὴν πολεμικὴν περιπέτειαν, πέραν αὐτῆς τῆς γενικῆς, ποὺ ὁλόκληρος ἡ ἀνθρωπότης τὴν ὑπέστη, ἐπέβαλε τὴν μέχρι τέλους τῆς πολεμικῆς αὐτῆς περιπετείας, καὶ πολὺ δικαιολογημένην παράτασιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἀλλὰ μετὰ ἀπὸ μίαν 15ετίαν ἀπὸ τῆς λήξεως αὐτῆς τῆς πολεμικῆς περιπετείας, παρετηρήσαμεν ὅτι καὶ πάλιν παρετάθη τὸ ἐνοικιοστάσιον, ἴσως δεδικαιολογημένως εἰς τὴν ἀρχήν, κάθε ἡμέρα ποὺ περνᾶ πιὸ ἀδικαιολόγητα —καὶ θὰ σᾶς ἐξηγήσω τὴν γνώμην μου διατὶ— εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἔχῃ παρατηρηθῆ, ἀπὸ τὴν πεῖραν τὴν ὁποίαν ὅλοι μας ἔχομεν ὡς ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ζῶμεν εἰς τὴν κοινωνίαν, ὅτι ἐνῶ διαρκῶς μειώνεται ὁ ἀριθμὸς τῶν προστατευομένων ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον, πληθαίνουν ἀντιθέτως αἱ περιπτώσεις τὰς ὁποίας ρυθμίζει τὸ ἐνοικιοστάσιον. Εἶναι ἐξ ἄλλου παρατηρημένον ὅτι ἡ διαρκὴς αὔξησις τοῦ ποσοστοῦ τοῦ μισθώματος καταδεικνύει τὴν τάσιν ἡ ὁποία ὑπάρχει νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ὕψος τῶν ἐλευθέρων μισθωμάτων, καὶ αὐτομάτως νὰ ἐπέλθῃ ἡ κατάργησις. Θὰ ἦτο καὶ αὐτὸς ἀναμφισβητήτως ἕνας τρόπος ἄρσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου σταδιακῶς. Τὸ συμπέρασμα τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐξαγάγῃ κανεὶς ἀπὸ ὅλας τὰς ἀπόψεις ποὺ ὑπεστηρίχθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ἀρθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον, διότι πράγματι ἀποτελεῖ μίαν ἀνωμαλίαν μέσα εἰς τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῶν συναλλαγῶν. Περὶ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει ἀμφισβήτησις. Δὲν δύναμαι νὰ κατανοήσω κ. συνάδελφοι, διατὶ αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν προστατευομένων ἐκ τοῦ ἐνοικιοστασίου πρέπει νὰ τυγχάνῃ σχεδὸν ἀσυδοσίας, ἰδιαιτέρας προστασίας ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Εἶναι μισθοσυντήρητος; Μὰ μήπως δὲν ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι μισθοσυντήρητοι οἱ ὁποῖοι δὲν προστατεύονται ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον; Καὶ ὅμως κατορθώνουν νὰ τὰ βγάλουν πέρα. Δὲν νομίζω ὅτι ἐκεῖ εἶναι τὸ μυστικόν. Εἶναι βέβαια τὸ θέμα τῆς στέγης ἕνα ἀπὸ τὰ ζωτικώτερα ἴσον πρὸς τὴν διατροφήν, ἴσον πρὸς τὴν ὑγείαν, διότι δὲν δύναται κανεὶς νὰ μείνῃ ἄστεγος. Ἄλλως ἔπρεπε ἡ Πολιτεία νὰ λύσῃ τὸ θέμα, διὰ ριζικωτέρων μέτρων, εἴτε διὰ χορηγήσεως δανείων στεγάσεως, εἴτε διὰ τῆς ἱδρύσεως ἑνὸς Ταμείου στεγάσεως, ἀλλὰ ἡ ἐξακολούθησις τῆς προστασίας μιᾶς μειοψηφίας προστατευομένων οἱ ὁποῖοι κατέστησαν προνομιοῦχοι, δὲν νομίζω ὅτι δικαιολογεῖ τὴν παράτασιν αὐτήν. Ὑπάρχουν οἱ πτωχοὶ μισθωταί, ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ οἱ πτωχοὶ μικροϊδιοκτῆται. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἡ ἐξουσιοδότησις δεδομένου ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέρμα σχεδὸν τῆς ἐκπνοῆς τῆς προθεσμίας αὐτῆς. Ἀλλὰ ἐκφράζω τὴν εὐχὴν ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἀντὶ νὰ δημοσιεύσῃ τὸ Β. Διάταγμα, καλὸν εἶναι νὰ φέρῃ καὶ πάλιν νόμον ἀφοῦ θὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ σχετικὴ διάταξις βάσει τῆς ὁποίας ὁρίζεται ὅτι μέχρι δημοσιεύσεως τοῦ κειμένου τοῦ νέου νόμου, θὰ πρέπει νὰ ἰσχύῃ ὡς ἔχει τὸ ἐνοικιοστάσιον, καὶ θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι πολιτικὸν τὸ θέμα νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην ἀφοῦ δίδεται καὶ ἐξουσιοδότησις, νὰ καταργήσῃ τὸ ἐνοικιοστάσιον ὑπὸ τὰς συνθήκας ποὺ θὰ ἀναπτύξω, ἢ ἄλλως πῶς νὰ φέρῃ —καὶ αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ πλέον ὀρθόδοξον— νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἕνα νόμον βάσει τοῦ ὁποίου θὰ ρυθμίζῃ τὸ θέμα λεπτομερῶς.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος ἔχει τὸν λόγον.

§103Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Εἶμαι εὐτυχὴς διότι ὁ τελευταῖος ἀγορητὴς συνάδελφος κ. Παπαϊωάννου μὲ ἐπρόλαβεν εἰς τὴν κεντρικὴν σκέψιν τὴν ὁποίαν εἶχον νὰ ἀναπτύξω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν. Ὅλοι οἱ ρήτορες τῆς σημερινῆς πρωΐας συνεφώνησαν ὅτι τὸ ἐνοικιοστάσιον ὑπῆρξε μία κατάστασις πολεμικῆς ἀνάγκης, καὶ ὅτι παρετάθη ἐπὶ πολὺ μακρὸν χρόνον, ὅλοι δὲ εἶπον εἰς τὸ τέλος ὅτι εἶναι ἕνα κατάλοιπον ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἀπαλλαγῶμεν κἄποτε. Ὁ κ. Παπαϊωάννου ἔκαμε μίαν πρότασιν περὶ τοῦ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τελειώσῃ αὐτὸ τὸ κατάλοιπον. Ἐγὼ θὰ κάμω πληρεστέραν πρότασιν καὶ περισσότερον ἁπλῆν: Ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ τὴν ἐξουσιοδότησιν διὰ νὰ καταρτίσῃ τὸ τελευταῖον ἐνοικιοστάσιον ποὺ θὰ ὑπάρξῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα μετὰ τὸν Βʹ. παγκόσμιον πόλεμον. Αἱ τροπολογίαι τὰς ὁποίας θὰ ἐπιφέρῃ εἰς τὸ προηγούμενον ἐνοικιοστάσιον νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτεραι. Θὰ ηὐχόμην μάλιστα νὰ μὴ εἶναι καμμία διὰ νὰ πεισθῇ ὁ κόσμος ὅτι πρόκειται πράγματι αὐτὸ νὰ εἶναι τὸ τελευταῖον. Νὰ εἰδοποιηθῇ δὲ διὰ τοῦ Δ)τος αὐτοῦ, ὅτι μετὰ ἕνα ἢ δύο ἢ καὶ τρία ἔτη τὸ ἐνοικιοστάσιον θὰ ἀρθῇ. Αὐτὸ τὸ χρονικὸν διάστημα νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ἀρκετὸν διὰ νὰ δώσῃ εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους τὸν χρόνον τὸν ἀναγκαῖον, διὰ νὰ ρυθμίσουν τὰ περαιτέρω συμφέροντά των. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν πρόκειται νὰ κάμετε ἕνα ἐνοικιοστάσιον τὸ ὁποῖον θὰ προβλέψῃ συνέχειαν, αὐτὸ εἶναι ἕνα νέον ἐνοικιοστάσιον εἰς τὸ μέλλον καὶ εἶναι βέβαιον ὅτι ὁσονδήποτε χρόνον καὶ ἂν πρόκειται νὰ παραμείνετε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης —καὶ εὔχομαι νὰ παραμείνετε ἐπὶ πολὺ χρόνο σεῖς κ. Μπακόπουλε, ὄχι ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔχετε τὸ ἀξίωμά σας— εἶμαι βέβαιος ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁσονδήποτε χρόνον καὶ ἂν παραμείνετε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, θὰ βασανίζεσθε μὲ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν τοῦ ἐνοικιοστασίου, τὸ ὁποῖον εἶναι πλέον περιττόν, διότι ὁμολογεῖται ὅτι εἶναι ἐλάχιστοι αἱ περιπτώσεις τὰς ὁποίας διακανονίζει. Ἀλλὰ ὅσον ὀλιγώτεραι εἶναι αἱ ἀνάγκαι τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει τὸ ἐνοικιοστάσιον, τόσον μεγαλύτεραι εἶναι αἱ ἀδικίαι αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται δι’ αὐτοῦ. Καὶ δι’ αὐτὸ ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον, ὅπως εἶχον ἀπολύτως δίκαιον καὶ αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις, ὅπου δὲν ἀφήσατε τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ ἐνοικιοστάσιον, διότι εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν θὰ ἔφθανε εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα. Ὑπάρχει λοιπὸν ἀνάγκη νὰ λείψῃ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Θέσατε μία προθεσμία εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους ἑνός, δύο, τριῶν, ἔστω καὶ τεσσάρων ἐτῶν καὶ εἴπατέ τους ὅτι: μετὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἐνοικιοστάσιον, καὶ ἔχετε ὑπ’ ὄψει αὐτὸν τὸν χρόνον διὰ νὰ κανονίσετε τὰς ὑποθέσεις σας. Τὰ ὑπόλοιπα δὲν εἶναι ζήτημα ἐνοικιοστασίου. Ἔγινε λόγος περὶ θεσμοῦ μισθώματος. Ποῖον θὰ εἶναι τὸ θεμιτὸν μίσθωμα μέσα εἰς τὰς Ἀθήνας; Ποῖον θὰ εἶναι διὰ τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος, διὰ τὴν πλατεῖαν τῆς Ὁμονοίας, ποῖον διὰ τὴν ὁδὸν Ἑρμοῦ, ποῖον διὰ τὴν ὁδὸν Αἰόλου; Θὰ ἔχετε, λοιπόν, ἕνα εἰδικὸν μίσθωμα διὰ κάθε δρόμον καὶ διὰ κάθε προάστειον τῶν Ἀθηνῶν, διὰ κάθε ἐπαρχίαν καὶ διὰ κάθε συνοικίαν τῆς πρωτευούσης, τῆς ἐπαρχίας; Νομίζω, ὅτι αὐτὰ δὲν εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ συζητοῦνται. Ἐπίσης, δὲν πρέπει νὰ συζητῆται τὸ θέμα τοῦ Ταμείου τοῦ ἐνοικιοστασίου. Διότι τὸ ἔκαμεν αὐτὸ καὶ ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ἀλλ’ ἀπέτυχε. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τώρα ὅπου δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ἐνοικιοστασίου. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησίς σας ὑποστηρίζῃ ὅτι ὑπάρχει ἔλλειψις στέγης, ἂς λάβῃ μέτρα, διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν στέγασιν τῶν πολιτῶν. Ἂς κάμῃ γενικὰς λαϊκὰς κατοικίας, ὄχι κατὰ τάξεις καὶ ἐπαγγέλματα, ὄχι κατὰ κατηγορίας πολιτῶν, λαϊκὰς κατοικίας δι’ ὅλους ποὺ ἔχουν ἀνάγκην νὰ στεγασθοῦν, διὰ νὰ λήξῃ τὸ πρόβλημα τῆς στέγης. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρατείνεται ἐπ’ ἄπειρον τὸ ἐνοικιοστάσιον, μιὰ ἀνορθογραφία εἰς τὸ ἐλεύθερόν μας πολίτευμα, μία ἀδικία εἰς τὴν ἐλευθέραν μας οἰκονομίαν, μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι αὐτὸ θὰ λύσῃ ἄλλα προβλήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὰς σχέσεις ἰδιοκτητῶν καὶ ἐνοικιαστῶν. Μὴ κάμετε ἄλλο ἐνοικιοστάσιον. Κατὰ τὴν γνώμην μου ἐπαναλάβατε τὸ παλαιὸν Διάταγμα καὶ εἴπητε μετὰ τρία ἔτη θὰ τελειώσῃ, ὥστε τὸ ἐνοικιοστάσιον μετὰ ἓν ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα θὰ ἔχῃ τελειώσει.

§104Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις μὲ ἐδικαίωσε καί ἑπομένως εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ καλῆς πίστεως καὶ ἀγαπητὸς φίλος κ. Ὑπουργὸς θὰ παραδεχθῇ ὅτι ἦτο ἐπιβεβλημένη ἡ συζήτησις, ἂν μὴ τὶ ἄλλο, κ. Ὑπουργέ, ἐνῷ σεῖς εἰς τὸ νομοσχέδιόν σας ἀπὸ περίσκεψιν καὶ σοφίαν ἀπεφύγατε νὰ μᾶς εἴπητε τὴν πολιτικήν σας, διότι ὅταν τὴν εἴπητε θὰ ἀναστατωθῇ ὁ κόσμος ἐπὶ τοῦ ἐνοικιοστασίου, εἴπομεν ἡμεῖς τὶ δέον γενέσθαι καὶ ἀνεπτύχθησαν ὅλαι αἱ ἀπόψεις καὶ χαίρω διότι βουλευταὶ τῆς Ε.Κ., οἱ περισσότεροι, ἐτάχθησαν ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔχετε ἐξουσιοδότησιν. Ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ὁ νόμος ἐδῶ νὰ συζητηθῇ καὶ ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου ἐτάχθησαν ὅλοι, τὸ ὁποῖον τελευταῖος ὁμιλητὴς ὁ κ. Παπαϊωάννου, ἐχαρακτήρισεν ὡς καρκίνωμα. Μία ὑπῆρξε διαφωνία, ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ὁ ὁποῖος εἶπε, σύμφωνα μὲ τὰς ἀπόψεις τῆς παρατάξεώς του, ὅτι τὶ μοῦ λέτε ἐμένα πόλεμος, αὐτὸ εἶναι καθεστὼς ποὺ ἐπαγιώθη καὶ θὰ μείνῃ κατὰ τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Ἐφραιμίδη, δοθέντος ὅτι οἱ ἰδιοκτῆται ἐκέρδισαν ἀπὸ τὸν πολλαπλασιασμὸν τῆς ἀξίας τῶν ἀκινήτων. Ἰδοὺ μία πρότασις, ἡ ὁποία σᾶς ἔρχεται ἀμέσως δι’ ἄλλον συνάδελφον σας, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἂν συμμερίζεσθε αὐτὰς τὰς ἀπόψεις, ἔχετε τὸ θέμα τῆς ὑπεραξίας. Ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις ἀπεπειράθη νὰ ζητήσῃ ὑπεραξίαν καὶ δὲν τὰ ἐκατάφερε. Ζητήσατε ὑπεραξίαν. Εἶναι μέτρον δικαιοσύνης αὐτό, σᾶς προτείνεται ἀπὸ τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Ὑπάρχουν, λοιπόν, οὐσιαστικαὶ προτάσεις, ὑπάρχουν τάσεις, ὑπάρχει πολιτική, ἐδῶ ἀπὸ ὅλους τοὺς συναδέλφους κ. Ὑπουργέ, καί, τοὐλάχιστον εἶμαι βέβαιος ὅτι σεῖς αὐτὸ τὸ ὑλικόν, τὸ ὁποῖον θὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ θὰ τὸ χρησιμοποιήσητε, ὡς προπαρασκευαστικὴν ἐργασίαν τοῦ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκδώσητε. Σεῖς γνωρίζετε καλῶς ὅτι εἶναι εὐρυτάτη ἡ ἐξουσιοδότησις, τὴν ὁποίαν μᾶς ζητεῖτε. Δὲν καθορίζετε κἂν χρόνον. Ἂν θὰ ἀποφασίσητε νὰ παρατείνητε τὸ ἐνοικιοστάσιον, σᾶς δίδομεν τὸ δικαίωμα νὰ τὸ παρατείνητε, ὡς σεῖς κρίνετε. Δὲν σᾶς περιορίζομεν τὸν χρόνον τῆς παρατάσεως. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὕστερα ἀπὸ τὰς ἐκτεθείσας ἀπόψεις ἡμῶν ἡ Κυβέρνησις θὰ κάμῃ καλὴν χρῆσιν αὐτῆς τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, τὴν ὁποίαν, ὅπως εἶπον καὶ ἐγώ, θὰ λάβητε.

§105Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ὡδήγησαν εἰς τὴν θέσπισιν τοῦ ἐνοικιοστασίου ὑπῆρξαν αἱ ἔκτακτοι πολεμικαὶ συνθῆκαι καὶ ἡ νομισματικὴ ἀναστάτωσις, τὴν ὁποίαν προεκάλεσεν ὁ πόλεμος. Εἶναι γεγονὸς ὅτι οἱ λόγοι αὐτοὶ δὲν ὑπάρχουν σήμερον. Καὶ ἐὰν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐνοικιοστάσιον ἢ ὄχι, ὀφείλεται εἰς τὰς ἐπὶ μέρους συνθήκας τῶν ἰδιοκτητῶν ἢ τῶν μισθωτῶν. Τούτου ἔχοντος οὕτως, ὡς ἐπίσης καὶ τοῦ δεδομένου ὅτι μία ἀπογραφὴ καὶ συγκέντρωσις στοιχείων, τὴν ὁποίαν εἴχομεν τότε ἐπιτύχει διὰ τοῦ ἐνοικιοστασίου τοῦ 1951 μᾶς παρέχουν τὴν πληροφορίαν ὅτι ἐλάχιστοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τελοῦν ὑπὸ ἀναγκαστικὴν προστασίαν μισθωταί, μὲ προάγει εἰς τὴν σκέψιν, τὴν ὁποίαν καὶ διατυπώνω πρὸς ὑμᾶς κ. Ὑπουργέ, ὅπως, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν εἰδικοὶ λόγοι οἱ ἐξ’ ἀντικειμένου δι’ ὅλους τοὺς μισθωτὰς ἰσχύοντες καὶ δρῶντες, νὰ γίνῃ ἐκτίμησις τῆς ὑπάρξεως ὑποκειμενικῶν λόγων, παρὰ τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας. Δηλαδὴ νὰ φθάσωμεν καὶ νὰ εἴπωμεν, αἴρεται τὸ ἐνοικιοστάσιον, πλὴν τῶν περιπτώσεων καθ’ ἃς ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν, δικάζων κατὰ τὴν διαδικασίαν τοῦ νόμου Β Χ Η, νὰ ἀποφανθῇ, βάσει τῶν συνθηκῶν, ὑφ’ ἃς τελεῖ ὁ μισθωτής, ὅτι εἶναι διατηρητέα, ἡ ἐπ’ αὐτοῦ ἀναγκαστικὴ προστασία. Νομίζω ὅτι, ἁπλοποιεῖται τὸ θέμα, ἀρκετὰ ἱκανοποιητικὰ καὶ νομίζω τότε, ὅτι θὰ ἀρθοῦν ἕνα σωρὸ παράδοξα, τὰ ὁποῖα ἔχουν προκύψει. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ ἀναγκαστικὴ αὐτὴ προστασία, πρὸς μισθοσυντηρήτους, εἰς τελικὴν ἀνάλυσιν τοὺς ζημιώνει, διότι μένοντες μὲ ἕνα χαμηλὸ μίσθωμα ἐπὶ τόσα ἔτη, δὲν ἐφρόντισαν νὰ ἀποκτήσουν, ἕν οἰκόπεδον, καὶ ἔπειτα ἀπὸ τὴν παρέλευσιν τόσων ἐτῶν, εὑρίσκουν ὅτι τελικῶς ἐβγῆκαν ζημιωμένοι. Ἀλλὰ παραδόξως, ἕνας λόγος τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἦτο νὰ προστατευθοῦν οἱ στρατευθέντες. Καὶ ὅμως ἀπελύθησαν ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ καὶ δὲν ἐβρῆκαν οὔτε κατάστημα διὰ νὰ μισθώσουν, οὔτε κατοικίαν διὰ νὰ μείνουν καὶ ἀπέβη εἰς βάρος των, διότι ἡ στενότης τοῦ χώρου τοῦ μισθίου, ἀναβιβάζει τὰ μισθώματα. Καὶ καλοῦνται ἐκεῖνοι, νὰ ὑποστοῦν τὰς συνεπείας τῆς ὑπάρξεως τοῦ προστατευτικοῦ αὐτοῦ θεσμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔγινε διὰ νὰ τοὺς προστατεύσῃ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προέκυψεν ὡς παράδοξον εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ποῖοι εἶναι οἱ δεόμενοι προστασίας ἐκ τῶν μισθωτῶν. Εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πολὺ χαμηλὸν εἰσόδημα, δηλαδὴ ἄνθρωποι ἐργαζόμενοι τὰ προλεταριακὰ στρώματα. Καὶ ποῦ κατοικοῦν αὐτοί; Ὄχι βεβαίως εἰς τὰ Μέγαρα, ὄχι εἰς ἰδιοκτησίας ἀνθρώπων, ποὺ ἔχουν ἐπιφάνειαν οἰκονομικήν, καὶ δυνατότητα νὰ ὑποστοῦν τὸ βάρος τῆς τοιαύτης ἀνοχῆς τοῦ ἐνοικιοστασίου. Αὐτοὶ μένουν εἰς καλύβας, εἰς ἰδιοκτησίαν πτωχῶν ἐπίσης ἀνθρώπων. Καὶ ἡμεῖς τόσα χρόνια, τὸ κοινωνικὸν αὐτὸ βάρος τοῦ νὰ προστατεύσωμεν αὐτούς, τοὺς πράγματι ἔχοντας ἀνάγκη προστασίας, τὸ ἐπιρρίπτομεν εἰς βάρος τῶν πτωχῶν καὶ δὲν εὑρέθη τρόπος νὰ τὸ ὑποστῇ τὸ βάρος τὸ σύνολον; Εἶναι ἀπαράδεκτον δι’ ἐμέ, ἐκεῖνος ποὺ εἶναι ἕνας συνταξιοῦχος τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ ἔχει ἐνοικιάσει ἕνα δωμάτιον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον προσπορίζεται ἓν μίσθωμα, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ζήσῃ καὶ ἐκεῖνος, νὰ ὑφίσταται τὸ κοινωνικὸν βάρος, χάριν τῶν ἐνδεῶν αὐτῶν τάξεων. Νομίζω, ὅτι κἄποτε, πρέπει νὰ φθάσωμεν εἰς σημεῖον, ὥστε τὸ βάρος αὐτὸ νὰ τὸ ὑποστῇ τὸ κοινωνικὸν σύνολον καὶ ὄχι οἱ πτωχοὶ ἰδιοκτῆται. Ὡς πρὸς τὸ νομοθετικὸν θέμα νομίζω ὅτι εἶναι δύσκολος ἡ κατάθεσις σχεδίου Ν.Δ. τὸ ὁποῖον θὰ συμπεριλαμβάνῃ ὅλας τὰς περιπτώσεις καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον συμφωνῶ μὲ τὴν ἐξουσιοδότησιν ποὺ δίδεται εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι πιστεύω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης ἔγκριτος νομικὸς θὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ ἐκδοθησόμενον Βασ. Διάταγμα πρὸς καλυτέραν διατύπωσιν τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου καὶ θὰ ἀντιμετωπίσῃ μὲ ἀντικειμενικότητα ὅλας τὰς περιπτώσεις.

§106Α. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναμφισβητήτως τοιαύτης σοβαρότητος θέμα θὰ ἔπρεπε νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ἀναπτυχθοῦν γενικώτερον αἱ ἀπόψεις ἐπὶ τοῦ τόσον σοβαροῦ κοινωνικοῦ προβλήματος. Ἀντιλαμβάνομαι ὅμως ὅτι καθίσταται δύσκολος ἡ συζήτησις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἡ κατάρτισις σχεδίου Ν. Δ. λόγῳ τοῦ συντόμου χρόνου λήξεως τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου. Δι’ αὐτὸ ἡ Βουλὴ θὰ παράσχῃ τὴν ἐξουσιοδότησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ νὰ κρίνῃ αὐτὸς πῶς πρέπει νὰ ρυθμισθῇ τὸ μέλλον αὐτοῦ τοῦ θεσμοῦ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθοῦν ὅλαι αἱ περιπτώσεις καὶ νὰ συσχετισθοῦν. Ἐπίσης θὰ πρέπει νὰ γίνῃ κωδικοποίησις τῶν σχετικῶν θεσμῶν διὰ νὰ γνωρίζωμεν τὶ γίνεται. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ εἶχε τὴν ἐπιθυμίαν νὰ πληροφορηθῇ ποῖαι εἶναι αἱ κατευθύνσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἤλπιζον ὡρισμένοι ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ προέβαινε μὲν εἰς τὴν ὁλοσχερῆ κατάργησιν τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἀλλὰ εἰς τὴν κλιμακωτὴν αὔξησιν τῶν ἐνοικίων ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ παλαιοῦ καὶ τοῦ νέου μισθώματος. Ἐπεσημάνθησαν ἀπὸ συναδέλφους ὡρισμέναι περιπτώσεις αἱ ὁποῖαι ἀναμένουν τὴν λύσιν των. Ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν, θὰ ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ κατατοπισθῆ. Μὲ σχετικὰς διατάξεις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χαραχθῇ μία πολιτικὴ καὶ μία γραμμή. Θὰ ἠμποροῦσε νὰ τεθῇ καὶ σχετικὴ διάταξις, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παραταθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν διατάξεις αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι κατευθυντήριοι. Θὰ πρέπει ἐπίσης, νὰ τεθῇ ἕνας χρονικὸς περιορισμός, πότε δηλαδὴ θὰ ἐκδοθῇ τὸ Διάταγμα.

§107Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐτέθη χρονικὸς περιορισμός.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§109Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παράτασις τοῦ ἐνοικιοστασίου εἶναι ἀναγκαία. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἡ ἔκδοσις τοῦ Διατάγματος θὰ πρέπει νὰ τεθῇ ἐπὶ ἄλλης βάσεως. Θὰ ἐπρότεινα, κ. Ὑπουργέ, νὰ σᾶς δώσωμεν παράτασιν μέχρι 30 Ἰουνίου διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου. Θὰ πρέπει νὰ σᾶς δοθῇ χρόνος διὰ νὰ κάμετε μίαν ἀπογραφὴν καὶ τῶν καταστημάτων καὶ τῶν περιπτώσεων. Διὰ νὰ δῆτε, κύριε Ὑπουργέ, ποῖοι εἶναι οἱ ἀσθενέστεροι καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν ἐνοικιαστῶν καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν ἰδιοκτητῶν, θὰ πρέπει νὰ σᾶς δοθῇ μία παράτασις χρόνου διὰ νὰ ἠμπορέσητε ἀνέτως νὰ ἐλέγξητε ὅλας τὰς περιπτώσεις. Εἶναι πράγματι ἕνας κύκλος δύσκολος, δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ σᾶς δοθῇ χρόνος νὰ κάμετε αὐτὴν τὴν ἀπογραφήν, αὐτὴν τὴν ἐκτίμησιν ἡ ὁποία θὰ σᾶς βοηθήσῃ ἀποτελεσματικῶς εἰς τὴν κατάρτισιν τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§111Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι βουλευταί, εἶπον εἰς τὴν προηγουμένην ὁμιλίαν ὅτι εὐγνωμόνως θὰ ἤκουον τὰς γνώμας τῶν κυρίων συναδέλφων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελον νὰ τὰς ἐκφράσουν. Εὐχαριστῶ θερμῶς καὶ εἰλικρινῶς διὰ τὰς ἐξηνεχθείσας συμβουλευτικὰς γνώμας. Παρηπονέθητε ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν καθώρισε τὰς γενικὰς βάσεις τοῦ ἐνοικιοστασίου. Εὐλόγως δὲν τὰς καθώρισε. Δὲν τῆς ἐπετρέπετο νὰ τὰς καθορίσῃ. Οἱ κύριοι βουλευταὶ ἔχουν ἐλευθέραν γνώμην. Ὁμιλοῦν ἐλευθέρως, δὲν ἔχουν τὴν εὐθύνην τῆς πράξεως. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν εὐθύνην τῆς πράξεως. Καὶ δὲν τῆς ἐπιτρέπεται πρὶν καθορίσῃ τὸ πρακτέον νὰ τὸ ἐξαγγείλῃ, ὄχι μόνον διότι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προκληθῇ ἀναστάτωσις, ὅπως ἐλέχθη πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν εἶναι εἰς θέσιν ἐκ τῶν πραγμάτων ὁ καλούμενος νὰ λάβῃ μίαν ἀπόφασιν καὶ νὰ γνωρίζῃ ἐκ τῶν προτέρων καὶ ἀπὸ μακροῦ ἴσως χρόνου σχετικῶς, πρὶν λάβῃ τὰς ἀποφάσεις του, εἰς ποίαν ἀπόφασιν θὰ καταλήξῃ. Ἕνα δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω. Ἤκουσα μετὰ προσοχῆς ὅλους. Καθ’ ὅσον μὲ ἀφορᾶ δὲν μοῦ ἐσημειώθη θέμα, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ γνωρίζω καὶ δὲν μοῦ ἐσημειώθη λύσις, τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ἔχω σκεφθῆ. Δὲν ὑποτιμῶ κανένα. Πιστοποιῶ ὅμως καὶ τὴν ἰδικήν μου δρᾶσιν καὶ γνωρίζω τὰ θέματα. Μὲ ἀπασχολοῦν ὡρισμέναι λύσεις. Δὲν εἶμαι ὅμως εἰς θέσιν σήμερον νὰ εἴπω εἰς ποίαν λύσιν θὰ καταλήξωμεν τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἡ λύσις εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις θὰ καταλήξῃ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν προσωπικὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἐξαρτᾶται καὶ ἀπὸ τὴν σωρείαν ἄλλων καὶ περιστατικῶν καὶ γνωμῶν, τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσῃ καὶ νὰ λάβῃ. Σᾶς παρέχω τὴν βεβαίωσιν ὅτι τίποτε τὸ μυστηριῶδες δὲν ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις, τίποτε τὸ ἔκτακτον, τίποτε τὸ πρωτοφανές. Τὸ νέον ἐνοικιοστάσιον θὰ κινηθῇ ἐντὸς τοῦ περιθωρίου τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἔγινε σήμερον.

§112Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Μπράβο. Σωστόν.

§113Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ.

§114Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Συγγνώμην.

§115Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εὐχαριστῶ διὰ τὸ μπράβο, ἀλλὰ ὀφείλω νὰ συμπληρώσω καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον προηγουμένως ὅτι ἡ γενομένη συζήτησις, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ τιμὴν ἀπέδωκα καὶ εὐγνωμοσύνην ἐξεδήλωσα καθ’ ὅσον μὲ ἀφορᾷ ὡς ἐπιστήμονα δὲν μοῦ παρουσίασε καινόν, τίποτε τὸ νέον οὔτε ὡς πρὸς τὰ θέματα, οὔτε ὡς πρὸς τὰς ὑποδειχθείσας λύσεις. Τὸ περιθώριον τὸ ὁποῖον καθώρισεν ἡ Βουλή, δὲν τὸ ἀποκρύπτω, μὲ ἐνισχύει. Καὶ μὲ ἐνισχύει σημαντικῶς ἀπὸ δύο ἀπόψεις. Πρῶτον καθ’ ὅσον μὲ ἀφορᾷ ἀτομικῶς μοῦ δίδει μίαν τεραστίαν ἠθικὴν δύναμιν, ὅτι αἱ γνῶμαι, τὰς ὁποίας εἶχον σκεφθῆ τυγχάνουν ἐπιδοκιμασίας καὶ εὐρυτέρας καὶ ἑπομένως καὶ κατὰ τεκμήριον εὑρίσκονται εἰς τὴν ὀρθὴν κατεύθυνσιν καὶ δεύτερον ὁ σεβασμός, τὸν ὁποῖον ὀφείλω καὶ ὡς ἄτομον καὶ ὡς βουλευτὴς καὶ ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὰς γνώμας τοῦ Κοινοβουλίου, μοῦ ἐπιβάλλει ἔτι περισσότερον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ἀποστῶ ἀπὸ τὴν γενικὴν γραμμὴν τοῦ Κοινοβουλίου. Διότι τὸ ὅτι τὸ Κοινοβούλιον, τὸ ὅτι ἡ Βουλή, τὸ ὅτι σεῖς τιμᾶτε τὴν Κυβέρνησιν, τιμᾶτε τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης μὲ τὴν παροχὴν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, διὰ νὰ ἐκδώσω τὸ Διάταγμα τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἐπιβάλλει καὶ ἠθικὴν καὶ πολιτικὴν ὑποχρέωσιν εἰς ἡμᾶς νὰ σεβασθῶμεν καὶ τὰς ἀπόψεις τῆς Βουλῆς. Ἰδοὺ ἡ τάξις. Κύριοι βουλευταί, ἐξεφράσθησαν δύο ἀπόψεις, ὡς πρὸς τὴν μέλλουσαν ἰσχὺν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Τινὲς ἐζήτησαν τὴν ἄμεσον κατάργησιν. Δὲν ὑπάρχει λόγος πλέον νὰ ἰσχύῃ, εἶπον. Ἄλλοι εἶπον: Εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ σᾶς δώσωμεν καὶ τριετῆ παράτασιν τῆς ἰσχύος τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἀλλὰ ἐπὶ τέλους καθωρίσατε τὸν χρόνον λήξεώς του. Ἡ προσωπική μου γνώμη —καὶ δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ ἐκφράζω γενικωτέραν κυβερνητικὴν ἄποψιν— εἶναι ὅτι βεβαίως πρέπει νὰ ὁδηγηθῶμεν ἂν ὄχι πρὸς ἀπώτερον, τοὐλάχιστον πρὸς τμηματικὴν περαίωσιν τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς καὶ νομικῆς εἶναι μία ἀνωμαλία. Εὐτυχῶς, ὅπως εἶπον προηγουμένως, ἡ γενικὴ ἐξέλιξις καὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ τόπου καὶ τῆς συνειδήσεως τῶν πολιτῶν μας τείνει εἰς τὴν γενικὴν ἀναγνώρισιν, κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἕνα τέρμα. Ἐλπίζω εἰς διαδοχικὴν λῆξιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Πῶς θὰ γίνῃ; Καὶ ἐὰν θὰ γίνῃ; Προσθέτω καὶ τὸ «ἐάν», διότι ἡ θέσις μου εἶναι λεπτὴ καὶ κάθε τί, τὸ ὁποῖον λέγω πρέπει νὰ τὸ ζυγίζωμεν. Δὲν ἐπαγγέλλομαι λῆξιν. Δὲν ἐπαγγέλλομαι καὶ αἰωνιότητα, μακροβιότητα, ἐὰν θέλετε. Πῶς θὰ γίνῃ; Ὑπάρχουν διάφοροι τρόποι. Θὰ παρακαλέσω μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν ποὺ ἔχω εἰς τὸ Σῶμα, καὶ πρὸς τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι μὲ ἀκούουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ μὴ ἐπιμείνουν νὰ ἐκθέσω λεπτομερέστερον τὰς ἀπόψεις μου, διότι ἡ θέσις μου εἶναι λεπτή. Ἐγένετο πρότασις νὰ δοθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν μακρόμηνος προθεσμία ἐπεξεργασίας τοῦ θέματος. Νομίζω, ὅτι δὲν μᾶς χρειάζεται. Ἡ προθεσμία, τὴν ὁποίαν εὐηρεστήθη ἡ Βουλὴ νὰ ἐγκρίνῃ, κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως, ἐξικνεῖται μέχρι 15 Φεβρουαρίου. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελε νὰ τὴν παρατείνῃ μέχρι 15 Φεβρουαρίου, θὰ τῆς ἤμην εὐγνώμων, διότι ἐσκέφθην ἐγὼ ὅτι μεσολαβοῦν αἱ ἑορταὶ τῶν Χριστουγέννων 10–15 ἡμέρες, ὅπου αἱ ἐργασίαι θὰ εἶναι περιωρισμέναι.

§116Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μέχρι 31 Μαρτίου.

§117Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Ἐὰν θέλετε, ἐγὼ ἀτομικῶς δὲν θέλω τὴν παράτασιν διὰ νὰ φύγῃ τὸ βάρος, ἐὰν θέλετε ὅμως μέχρι 31 Μαρτίου, νὰ τὸ βάλωμεν 31 Μαρτίου. Καὶ τώρα νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω τὸ κείμενον ὅπως τροποποιεῖται διὰ νὰ μὴ γεννηθῇ καμμία ἀμφιβολία. «Ἄρθρον μόνον. Διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδομένου μέχρι 31ης Μαρτίου ...

§118Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ, μέχρι τέλους Φεβρουαρίου.

§119Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Ἀπὸ τοὺς συναδέλφους ἐγένετο ἡ πρότασις 31 Μαρτίου καὶ τὴν ἀπεδέχθην. Ἄν ἐπιμένετε νὰ τὸ βάλωμεν 15 Μαρτίου.

§120Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἔστω.

§121Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). «Διὰ Β. Δ)τος ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδομένου μέχρι 15 Μαρτίου 1965, προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπιτρέπεται ὅπως τροποποιηθῶσι, καταργηθῶσιν, ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει καὶ συμπληρωθῶσι παρατεινομένης καὶ τῆς ἰσχύος αὐτῶν, αἱ διατάξεις τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου, ὡς καὶ πᾶσα ἄλλη διάταξις ἀφορῶσα εἰς τὴν ὑφ’ οἱανδήποτε μορφὴν ἀναγκαστικὴν παράτασιν μισθώσεως ἢ ἐπίταξιν ἀκινήτων». Τὴν ὑφισταμένην ἐπίταξιν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα λέμε: «Μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Διατάγματος τούτου θέλει ἐξακολουθήσει ἡ ἰσχὺς πασῶν τῶν διατάξεων τοῦ ἀπὸ 27)27 Μαΐου 1957 Β.Δ. «περὶ ἐνοικιοστασίου», ὡς τοῦτο ἰσχύει ἤδη, δυνάμει τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 709) 1963 Β.Δ., «περὶ παρατάσεως κλπ.». Αἱ παράγραφοι 2 καὶ 3 παραμένουν ὡς ἔχουν.

§122ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§123Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Εὐχαριστῶ πολύ.

§124Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν δήλωσιν τεῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι αἱ συζητήσεις μας τὸν περιορίζουν καὶ θὰ τὰς λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν, αἴρω τὰς ἐπιφυλάξεις μου καὶ ψηφίζω καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τοῦ σχεδίου Ν.Δ.

§125Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Δὲν εἶπα μὲ περιορίζουν, εἶπα μὲ βοηθοῦν καὶ μοῦ ἐπιβάλλουν τὴν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὰς σεβασθῶ. Ἄλλο τὸ μὲ περιορίζουν.

§126Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, καὶ μὲ αὐτὴν τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ψηφίζω καὶ ἐγώ.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ὡς ἄνω σχέδιον νόμου εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον;

§128ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς συμπλήρωσιν, τροποποίησιν καὶ κατάργησιν τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§130ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον Πέμπτην καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἐκλογὴν Ἀντιπροέδρων καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 3.35′ μ.μ.)