1964.07.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 60ὴ

Πέμπτη 9 Ἰουλίου 1964

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 6.30′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Θ. Ρέντης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῶν δύο προηγουμένων συνεδριάσεων.

§2Θ. ΡΕΝΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει ἀντίρρησις διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν τῶν δύο προηγουμένων συνεδριάσεων;

§4Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ γενικωτέρους λόγους θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, διότι ἔκαμα τὰς διορθώσεις καὶ τὰς ἔδωσα εἰς τὰ πρακτικά, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Βέβαια χθές, κατὰ τὰς ἀπογευματινὰς ὥρας εἴμεθα ὅλοι κουρασμένοι, καθὼς καὶ οἱ κύριοι πρακτικογράφοι, ἀλλὰ βλέπω εἰς τὰ πρακτικὰ διατυπωμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς ὅσα εἶπον ἐγώ. Θὰ ἐνθυμῆσθε, κύριοι συνάδελφοι, ὅσοι ἦσθε παρόντες ὅταν ἐπανῆλθον εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Λύχνου, ὅτι εἶπον, ὅτι θὰ ἔπρεπε οἱ ἐκδόται καὶ οἱ διευθυνταὶ τῶν ἐφημερίδων πάσης φύσεως νὰ ὑπόκεινται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου. Καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, ἐξῆρον τὰς παραδόσεις τοῦ τύπου καὶ ἀνέφερον καὶ ὀνόματα δημοσιογράφων ποὺ παρέσχον ὑπηρεσίας εἰς τὸν τόπον καὶ ἀπέθανον πτωχοί. Ἰδού, ὅμως, τί ἀναφέρεται εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι εἶπον: «Βεβαίως, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι πολλοὶ δημοσιογράφοι τῶν παρελθόντων ἐτῶν ἤσκησαν τὸ λειτούργημά των ἐν πάσῃ τιμιότητι καὶ χωρὶς νὰ πλουτίσουν, ἀπέθανον δέ, ὅπως λέγεται, εἰς τὴν ψάθαν. Σήμερον θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, ὑπάρχουν ἔντιμοι δημοσιογράφοι;». Οὐδέποτε εἶπον τοιοῦτόν τι. Ἠρώτησα, ὑπάρχουν σήμερον μόνον ἔντιμοι δημοσιογράφοι ἢ καὶ ἐκδόται λαθροβίων, εἰς τοὺς ὁποίους μᾶς παραδίδει τὸ νομοσχέδιον; Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ ἀποφεύγωνται παρόμοια λάθη, θὰ συνίστων πρὶν γίνῃ τὸ δελτίον τύπου, νὰ μᾶς δίδεται νὰ τὸ διορθώνωμεν. Ἐὰν δὲν τὸ ἔβλεπον, θὰ εἶχον τὴν κατηγορίαν, ὅτι ἐξύβρισα ὅλους τοὺς δημοσιογράφους.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κ. Μπουρνιᾶ, νὰ δώσητε τὰς διορθώσεις καὶ θὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικά.

§6Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶπον χθές, ὅτι ἐὰν ἐπιτρέψωμεν τὴν δημοσίευσιν τῆς δηλώσεως εἰς τὸν τύπον, δὲν θὰ εἰσέρχωνται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν οἱ ἐπαγγελματίαι καὶ οἱ λοιποὶ ἐπιχειρηματίαι. Δέν εἶπον μόνον οἱ ἔμποροι. Εἶναι ἐλλιπὴς ἡ φράσις καὶ παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ.

§7Ι. ΜΕΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ ἔχω μερικὰς φραστικὰς διορθώσεις, κ. Πρόεδρε.

§8Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ἔχω φραστικὰς διορθώσεις.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πᾶσα ἄλλη φραστικὴ διόρθωσις, παρακαλῶ νὰ κατατεθῇ εἰς τὸ γραφεῖον τῶν πρακτικογράφων, διὰ νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§10Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς ἀπαντήσεις αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ἐκ μέρους μου εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, ὑπάρχουν ὡρισμένα λάθη. Εἶναι φραστικαὶ διορθώσεις καὶ παρακαλῶ νὰ περιληφθοῦν κατὰ τὴν τελικὴν διατύπωσιν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κύριε Ὑπουργέ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῶν δύο προηγουμένων συνεδριάσεων. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Βογιατζῆς, ζητεῖ 10ήμερον ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μαυριδόγλου, ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Λ. Λαγάκος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§16Λ. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Μαναβῆς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας τῆς τιμῆς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας τῆς τιμῆς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου». Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν ὁδηγῶν καὶ εἰσπρακτόρων Ἀθηνῶν καὶ περιχώρων, αἰτουμένων τροποποίησιν Ν. 197)1961 περὶ Τ.Σ.Α. κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὀργανισμοῦ Οἰνοποιείων Κρήτης, αἰτουμένων ἔνταξίν των εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν Κοινοτήτων Ἰννιαχωρίων Κισσάμου Νομοῦ Χανίων Κρήτης, αἰτουμένων ἵδρυσιν Προγυμνασίου εἰς τὸ χωρίον Κεφάλι, ὡς κειμένου εἰς τὸ κέντρον τῆς ἐν λόγῳ περιοχῆς. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Κοινοτικῶν Ὑπαλλήλων Νομοῦ Χανίων Κρήτης, αἰτουμένου διάθεσιν τοῦ ὑποσχεθέντος ποσοῦ διὰ τὴν πριμοδότησιν τοῦ Ταμείου μισθοδοσίας τῶν Κοινοτικῶν ὑπαλλήλων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Δ. Καρδάρας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Λαρίσης, αἰτουμένου ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθερία καὶ ἄνευ διγράμμων ἐπιταγῶν διακίνησις μικροποσοτήτων σίτου διὰ τὸ ἐμπόριον κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Δούκας καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Νικήσιανης Καβάλας, αἰτουμένου ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς κατοίκους τῆς ἐν λόγῳ κοινότητος ἡ καυσοξύλευσις ἐκ τῶν ἤδη λειτουργουσῶν δασικῶν ἐκμεταλλεύσεων Δράμας ἢ Σταυρουπόλεως κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Ἠλιοῦ, Α. Τσιάρας, Γ. Πανάγος καὶ Α. Μπριλλάκης καταθέτουν ὑπόμνημα κατοίκων τῶν κοινοτήτων Μεσοβούνου Ἑορδαίας καὶ Βαρετοῦ Κοζάνης, αἰτουμένων ἀπόλυσιν τοῦ πολιτικοῦ κρατουμένου Δ. Βασιλούλη ὡς καὶ ὅλων τῶν τοιούτων, ἐπαναπατρισμὸν τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν προσφύγων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν Γονέων καὶ Κηδεμόνων τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου Γεωργιουπόλεως Ἀποκορώνου Χανίων Κρήτης, αἰτουμένων χρηματοδότησιν τῆς σχολικῆς ἐφορείας πρὸς ἐπισκευὴν τῆς ὑπαρχούσης μοναδικῆς αἰθούσης τοῦ σχολείου καὶ προσθήκην ἑτέρας τοιαύτης. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαρδουλάκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Διοικήσεων τῶν Κυνηγετικῶν Σωματείων Κανδάνου καὶ Παλαιοχώρας Σελίνου, Καστελλίου καὶ Κολυμβαρίου Κισσάμου Χανίων Κρήτης διαμαρτυρομένων δι’ ἄρσιν τῆς ἰδιότητος τῶν συνεργαζομένων σωματείων τῶν ὡς ἄνω τεσσάρων κυνηγετικῶν συλλόγων κλπ. Ἡ Ἕνωσις Τραυματιῶν Πατρῶν πολέμου 1940–49, αἰτεῖται ρύθμισιν ζητήματος ὑποχρεωτικῆς ἀποχωρήσεως ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ὑπαλλήλων συμπληρούντων 35ετῆ ὑπηρεσίαν κλπ. Ἡ Νομικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου Θεσπρωτίας, ἡ Διοίκησις τοῦ Συνδέσμου Πλακοστρωτῶν καὶ τὸ Συνδικάτον Ἐργαζομένων Ἑταιρείας Λιπασμάτων, διὰ τηλεγραφημάτων των ἐκφράζουν τὴν ἀγανάκτησίν των διὰ τὴν θρασεῖαν κατὰ τῶν ἐκπροσώπων τοῦ Ἔθνους ἐντὸς τοῦ ἱεροῦ χώρου τοῦ Κοινοβουλίου ἐπίθεσιν καὶ αἰτοῦνται παραδειγματικὴν τιμωρίαν τῶν ἐνόχων καὶ ταχεῖαν διάλυσιν τῶν παρακρατικῶν ὀργανώσεων. Οἱ ὑπάλληλοι ΙΚΑ Πειραιῶς, τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον Πατρῶν, ἡ Πανελλήνιος Συνομοσπονδία Τουριστικῶν Ἐπαγγελμάτων, ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ Πανελληνίου Ἑνώσεως Ἐφοριακῶν ὑπαλλήλων, τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον Λεβαδείας καὶ οἱ κάτοικοι Νιγρίτης, αἰτοῦνται τὴν παραδειγματικὴν τιμωρίαν τῶν ἐπιδραμόντων κατὰ τοῦ Κοινοβουλίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν εἰς κρατικὰ Σανατόρια νοσηλευομένων ἀνασφαλίστων φυματικῶν, αἰτουμένων ἐπιδότησίν των δι’ ἐπιδόματος ἐκ τριακοσίων δραχμῶν μηνιαίως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπάνος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐθνικοῦ Σωματείου Ὑπαλλήλων Ὁδηγῶν Αὐτοκινήτων Ἀγρινίου, αἰτουμένου χορήγησιν ἀδειῶν αὐτοκινήτων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπάνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Ἀγρινίου, αἰτουμένης ἐκδημοκρατισμὸν τῆς ἡγεσίας τοῦ συνδικαλισμοῦ, ρύθμισιν τοῦ πιστοδοτικοῦ ζητήματος τῶν ἐν λόγῳ ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Δ. Καρδάρας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συν)σμῶν Λαρίσης–Τυρνάβου–Ἁγιᾶς, αἰτουμένης σμίκρυνσιν τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς σίτου τῆς κατηγορίας Β)2, Β)3 ἀπὸ τῆς τοιαύτης Β)1 ὡς ἴσχυε καθ’ ὅλα τὰ προηγούμενα ἔτη, εἰς πέντε λεπτὰ ἀντὶ τῶν καθιερωθέντων 15 τοιούτων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπάνος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ ἁλιευτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἀστακοῦ, διαμαρτυρομένου διὰ παράνομον φραγμὸν ὑπὸ τοῦ Ἰωάν. Καλούδη 6–7 στρεμμάτων θαλάσσης καὶ τοῦ διαύλου ἀποκλείοντος οὕτω τῆς ἁλιείας πολλοὺς οἰκογενειάρχας ἁλιεῖς. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Διοικήσεως ὑπαλλήλων ὁδηγῶν αὐτοκινήτων, παραπονουμένης διὰ γενομένην προσπάθειαν ἀνατροπῆς τῆς ὑπ’ ἀριθ. 20)64 διαιτητικῆς ἀποφάσεως περὶ αὐξήσεως ὁδηγῶν. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν μονίμων Λιμενεργατῶν τοῦ Νομοῦ Χανίων, αἰτουμένων πρόσληψιν ὡς μονίμου Λιμενεργάτου τοῦ συναδέλφου των Ἀντωνίου Χατζηδάκη. Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Δημοσίου Ν. Δ)τος 3768)57 ἀντιπροσωπευόμενοι ὑπὸ τοῦ Συνδικαλιστοῦ ἀντιπροσώπου Γ. Κωνσταντοπούλου, κατοίκου Θεσσαλονίκης, ὑποβάλλουν θερμοτάτας εὐχαριστίας διὰ τὸ περιεχόμενον τοῦ καταρτισθέντος νομοσχεδίου περὶ ὑποχρεωτικῆς ἐξόδου ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τῶν ὑπαλλήλων τῶν συμπληρούντων 35ετίαν κλπ. Ἀκτήμονες καλλιεργηταὶ ἀγροκτήματος Κεραμωτῶν Ἄρτης διὰ τηλεγραφήματος διαμαρτύρονται διὰ καταβαλλομένας προσπαθείας ἀφαιρέσεως τῆς διανομῆς φυτειῶν τοῦ ὡς ἄνω κτήματος. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ὑπόμνημα μικροϊδιοκτητῶν οἰκοπέδων κειμένων ἐντὸς ἀπαλλοτριωθείσης ἐκτάσεως παρὰ τὸ «Δουργούτι» Ἀττικῆς πρὸς ἀποκατάστασιν προσφύγων, αἰτουμένων ὅπως παραχωρηθοῦν καὶ εἰς αὐτοὺς οἰκόπεδα ἐντὸς τῆς ἐκτάσεως αὐτῆς, παραιτουμένων οὕτω τῆς πρὸς ἀποζημίωσιν ἀξιώσεώς των. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως Προσφύγων Πυροπαθῶν «Ἡ Ἐλπὶς» Συνοικισμοῦ Ἄνω Παλαιῶν Σφαγείων, αἰτουμένων δικαίαν ἀποζημίωσιν διὰ προσγενομένας ὑπὸ τῶν Γερμανῶν εἰς αὐτοὺς ζημίας. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων αἰτουμένης ὅπως τὸ νυκτερινὸν Γυμνάσιον Λαρίσης, γίνῃ κρατικὸν κλπ. Τὸ Σωματεῖον Ὑπεραστικῶν Λεωφορειούχων Ν. Ἠλείας καὶ τὸ 32ον ΚΤΕΛ Σάμου, διὰ τηλεγραφημάτων των, αἰτοῦνται ματαίωσιν μελετωμένης νομιμοποιήσεως πειρατείας ἐπιβατηγῶν αὐτοκινήτων Δημοσίας Χρήσεως. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Μπριλλάκης, Μ. Θεοδωράκης καὶ Λ. Κύρκος, καταθέτουν τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Διοικήσεως τοῦ Σωματείου Προσωπικοῦ Λεωφορείων Χανίων, αἰτουμένης ματαίωσιν παρασκηνιακῶν ἐνεργειῶν τῆς Ἐργοδοτικῆς ὀργανώσεως Αὐτοκινητιστῶν Χανίων πρὸς ἐφαρμογὴν ἀποφάσεως καθοριζούσης αὔξησιν ἀποδοχῶν τῶν ὁδηγῶν. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Κ. Τρικούπης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Τεχνικῶν Οἰκοδόμων Μεσολογγίου, αἰτουμένων ταχεῖαν ἐπιψήφισιν τοῦ ἀφορῶντος αὐτοὺς Νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Λεμβούχων Πειραιῶς «Ἡ Ἀρχαία Τριήρης», αἰτουμένης ὅπως κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ σχετικοῦ περὶ ἀποζημιώσεως λεμβούχων Πειραιῶς νομοσχεδίου τεθῇ ὅρος καθορίζων τὴν προαιρετικὴν ἀποζημίωσιν τοὐλάχιστον διὰ τὸν Λιμένα Πειραιῶς κλπ. Γονεῖς καὶ Κηδεμόνες Σπουδαστῶν Παραρτήματος τοῦ Ἑλληνοαμερικανικοῦ Ἐπιμορφωτικοῦ Ἰνστιτούτου Βόλου, διὰ τηλεγραφήματός των, αἰτοῦνται ἀποτροπὴν τοῦ μελετωμένου ὑποβιβασμοῦ τῶν Σχολῶν Ξένων Γλωσσῶν, εἰς Φροντιστήρια. Ἡ Νομαρχιακὴ καὶ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου Ρόδου διὰ τηλεγραφήματός της διαμαρτύρεται διὰ τὴν στάσιν τοῦ βουλευτοῦ Λαμπριανοῦ καὶ τῆς ἐκεῖ ἐκδιδομένης ἐφημερίδος «Πρόοδος» συμμαχήσαντες μὲ τὸν ὑποψήφιον Δήμαρχον Πετρίδην. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Ροδόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ πολεμιστῶν Νόμου 751) 1948 Βορείου Ἑλλάδος, αἰτουμένου ὅπως μὴ ἀπομακρύνωνται ἐκ τῆς ὑπηρεσίας οἱ ὑπάλληλοι πολεμισταὶ μετὰ συμπλήρωσιν τριακονταπενταετίας κλπ. Ὁ Διδασκαλικὸς Σύλλογος Περιφερείας Καλύμνου «Ὁ Ἰεζεκιὴλ» αἰτεῖται ἀναγνώρισιν ὡς πραγματικῆς συνταξίμου ὑπηρεσίας τοῦ χρόνου παρεμποδίσεως ὑπὸ τῶν Ἰταλικῶν Ἀρχῶν Κατοχῆς τῶν Δωδεκανησίων Ἐκπαιδευτικῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν εἰς Κρατικὰ Σανατόρια νοσηλευομένων ἀνασφαλίστων φυματικῶν, αἰτουμένων ἐπιδότησίν των δι’ ἐπιδόματος ἐκ δραχ. τριακοσίων μηνιαίως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Πανάγος, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῆς Γενικῆς Ἀσφαλείας Θεσσαλονίκης ἀσκουμένην πίεσιν ἐπὶ τοῦ Χ. Φωτοπούλου ὅπως διακόψῃ τὰς σχέσεις του μετὰ τῆς Ε.Δ.Α. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Λ. Μπουρνιᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Χίου διαμαρτυρομένου διὰ διακοπὴν ἔργων ὁδοῦ Χίου–Μεστῶν λόγῳ μετακινήσεως τοῦ ΜΟΜΑ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπάνος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν κατοίκων χωρίων Σιδηρῶν καὶ Μαυρέα, πληττομένων ὑπὸ τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ ἔργου κρεμαστῶν Ἀχελώου, αἰτουμένων διευκόλυνσιν φορολογικήν, ηὐξημένην ἀποζημίωσιν οἵαν ἔτυχον καὶ οἱ ἀποζημιωθέντες ἐκ τῶν ἔργων Ταυρωποῦ κλπ. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων εἰς ἐρωτήσεις κ.κ. βουλευτῶν. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8230)1.7.64 ὑμετέρου ἐγγράφου ἀφορῶντος τὴν εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων κατατεθεῖσαν ὑπ’ ἀριθ. 1094 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τὸ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον οὐδεμίαν ἀνάμιξιν εἶχεν εἰς τὸ θέμα τῆς ἀπονομῆς παρασήμου ὑπὸ τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν Ὑπουργὸν Ἐμπορίου τῆς τελευταίας Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως καθηγητὴν κ. Π. Στεριώτην. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Ἰουλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΕΛΑΣ

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Μ. Καραγεώργη, Ε. Σακελλάρη καὶ Δ. Παπανικολάου. Ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8118) 6098)30.6.64 ὑμετέρου ἐγγράφου 1087 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Μ. Καραγεώργη, Ε. Σακελλάρη καὶ Δ. Παπανικολάου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν τὰ κάτωθι: Τὸ αἴτημα τῶν ἐργατοϋπαλλήλων Ἁγ. Γεωργίου Ἰωλκοῦ (Βόλου) περὶ αὐξήσεως κατὰ δραχ. 20.000 τοῦ χορηγηθέντος εἰς ἕκαστον τούτων δανείου αὐτοστεγάσεως ποσοῦ δρχ. 69.200 δὲν δύναται νὰ ἱκανοποιηθῇ, διότι διὰ τοῦ χορηγηθέντος ὡς ἄνω ποσοῦ ἐξεδηλώθη διὰ τοὺς αἰτοῦντας ὅλως κατ’ ἐξαίρεσιν προνομιακὴ στεγαστικὴ μέριμνα, δοθέντος ὅτι τὸ ὕψος τοῦ χορηγουμένου ποσοῦ δανείου αὐτοστεγάσεως, δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰς δραχ. 60.000. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Ἰουλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

III. Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8429)3.7.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου, σχετικῶς μὲ τὴν παροχὴν πληροφοριῶν, «ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς Βιομηχανίας σκέπτεται ἢ οὒ νὰ παρατείνῃ τὴν λήξασαν τὴν 30.6.64 προθεσμίαν μεταφορᾶς τοῦ ἐν Κερατσινίῳ καὶ ἐπὶ τῶν ὁδῶν Ἀθηνᾶς καὶ Ἀριστείδου ὑφαντηρίου τοῦ Ι. Κούρταλη», ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι βάσει τῶν κειμένων διατάξεων ἡ ἁρμοδιότης χορηγήσεως ἢ μὴ ἀδείας λειτουργίας τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ὑφαντηρίου ἀνήκει εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν Μηχανολογίας Ἀθηνῶν (περιφερειακὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας), ἥτις ἐν προκειμένῳ ἐξέδωκε τὴν ὑπ’ ἀριθ. 4997)27. 6.64 ἀπόφασίν της, δι’ ἧς ἀπερρίφθη αἴτημα τοῦ κατόχου τοῦ ὑφαντηρίου περὶ χορηγήσεως ἀδείας λειτουργίας τῆς ἐγκαταστάσεώς του. Κατὰ τῆς ἀποφάσεως ταύτης δύναται ὁ κάτοχος τοῦ ὑφαντηρίου νὰ ὑποβάλῃ σχετικὴν ἔνστασιν, ἥτις θὰ παραπεμφθῇ εἰς ἁρμοδίαν τριμελῆ ἐπιτροπὴν πρὸς γνωμοδότησιν, διὰ τὴν ἐν συνεχείᾳ ἔκδοσιν ἀποφάσεως, ἐπὶ τῆς ἐνστάσεως, ὑπὸ τῆς αὐτῆς ὡς ἄνω ὑπηρεσίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Ἰουλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΖΙΓΔΗΣ

IV. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Παιδείας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Ν. Γανίτη, Θ. Παππᾶ καὶ Β. Ἐφραιμίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6806)5016)15.6.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Ν. Γανίτη, Θ. Παππᾶ καὶ Β. Ἐφραιμίδη, κατατεθεῖσα εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀριθ. 919 ἐρώτησις, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τοὺς ἐρωτῶντας κ.κ. συναδέλφους, ὅτι διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 77955)29.6.64 ἡμετέρου ἐγγράφου, διετάξαμεν τὸν Γυμνασιάρχην Ἁγίου Κηρύκου, ὅπως ἀναφέρῃ ἡμῖν περὶ τῶν ἐν τῇ ὑμετέρᾳ ἐρωτήσει καταγγελλομένων καὶ ἰδίᾳ περὶ τῶν στοιχείων ἐφ’ ὧν στηριζόμενος ὁ καθηγητὴς τοῦ Γυμνασίου τούτου κ. Σάββας Σαββάκης ὑπέδειξεν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ἀρχὴν τοῦ Ἁγίου Κηρύκου ὡς ὑπόπτους διαπράξεως ἀδικήματος τοὺς συλληφθέντας μαθητάς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ

V. Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν Βουλευτῶν κ.κ. Π. Παρασκευοπούλου, Α. Τσιάρα καὶ Σ. Ἡλιοπούλου. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1067 ἐρώτησιν βουλευτῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰς κατωτέρω ἐνεργείας εἰς τὰς ὁποίας προέβημεν μέχρι σήμερον διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν ἀμέσων προβλημάτων τῆς πτηνοτροφίας ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν τοιούτων τοῦ προσεχοῦς μέλλοντος ἀφ’ ἑτέρου. Τινὰ ἐκ τῶν ληφθέντων μέχρι σήμερον μέτρων ἀμέσου ἀνακουφίσεως τῆς κτηνοτροφίας εἶναι: 1) Ἐχρηματοδοτήθησαν αἱ συνεταιρικαὶ πτηνοτροφικαὶ ὀργανώσεις, διὰ τῆς ΑΤΕ, διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν ὠῶν πρὸ τοῦ Πάσχα καὶ ἐξησφαλίσθη εἰς τὸν παραγωγὸν ἡ τιμὴ τῶν 0,80–0,85 δραχμῶν ἀνὰ ὠόν. 2) Ἐγένοντο ἐνέργειαι πρὸς τὴν ΑΤΕ διὰ τὴν ἐκ νέου χρηματοδότησιν τῶν Συνεταιριστικῶν Πτηνοτροφικῶν Ὀργανώσεων διὰ 10 ἑκατομμυρίων δραχμῶν πρὸς συγκέντρωσιν ἰσαρίθμων τεμαχίων ὠῶν καὶ ἐξασφάλισιν εἰς τὸν παραγωγὸν τῆς τιμῆς τῶν 0,80–0,85 δραχμῶν ἀνὰ ὠόν. Τὰ μικροτέρας πνοῆς μέτρα εἶναι: 1) Ἐδώσαμεν ἐντολὴν εἰς τὴν Νέαν Κεντρικὴν Λαχαναγορὰν Ἀθηνῶν διὰ τὴν ταχεῖαν ἀνέγερσιν τοῦ κτιριακοῦ συγκροτήματος πτηνοσφαγείου καὶ ὠοσκοπικοῦ κέντρου, τὴν δημιουργίαν μονάδος ταχείας καταψύξεως (−43 βαθμ. Κ.) καὶ διὰ τὴν προμήθειαν τοῦ ἐξοπλισμοῦ τοῦ ὠοσκοπικοῦ κέντρου. 2) Ἐπανήλθομεν διὰ νεωτέρας ἐνεργείας μας πρὸς τὴν ΔΕΗ διὰ τὴν μείωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. 3) Συνεστήσαμεν εἰς τὰ Ὑπουργεῖα Παιδείας, Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας τὴν χρησιμοποίησιν ὠῶν καὶ κρέατος πουλερικῶν εἰς συσσίτια, κατασκηνώσεις καὶ Ἱδρύματα. 4) Διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς ἐμπορίας τῶν ὠῶν. α) Ἐπανήλθομεν ἐκ νέου πρὸς τὴν ΑΤΕ ἵνα μελετήσῃ τὴν δυνατότητα συστάσεως Κοινοπραξίας ΑΤΕ καὶ Πτηνοτροφικῶν Ὀργανώσεων. β) Ἐλήφθη ἀπόφασις ἐπιχορηγήσεως τῶν Πτηνοτροφικῶν Συνεταιριστικῶν Ὀργανώσεων πρὸς ἀντιμετώπισιν μέρους τῶν δαπανῶν συσκευασίας τῶν ὠῶν εἰς εἰδικὰ κυτία τῶν 6,10 ἢ 12 ὠῶν, τῆς ἐπιχορηγήσεως ἀνερχομένης μέχρι μιᾶς δραχμῆς ἀνὰ κυτίον. 5) Εἰσηγήθημεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ ΙΚΥ τὴν ἀποστολὴν εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν 15 γεωπόνων, ἐντὸς τῆς προσεχοῦς 5ετίας, διὰ τὴν εἰδίκευσίν των εἰς τοὺς διαφόρους κλάδους τῆς πτηνοτροφίας. Ἐν κατακλεῖδι γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον μας διὰ τὴν πτηνοτροφίαν θὰ συνεχισθῇ εἰς ἐντατικὸν βαθμόν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Ἰουλίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Γραφάκου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6813)5023)15.6.64 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσατε ἡμῖν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 926 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Γραφάκου, σχετικῶς μὲ τὴν ἵδρυσιν εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Λεκανοπεδίου Λακωνίας κονσερβοποιείου ὀπωροκηπευτικῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 130940)6896)24.6.64 διαταγῆς μας ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Δ)νσιν Γεωργίας Λακωνίας ὅπως μᾶς ὑποβάλῃ τὸ ταχύτερον πλήρη στοιχεῖα ἐπὶ τῆς σκοπιμότητος ἱδρύσεως τοῦ ἐν λόγῳ κονσερβοποιείου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Κύρκου καὶ Ε. Σακελλάρη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὕπερθεν ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι οἱ αἰγοτρόφοι τῆς περιοχῆς τοῦ Δασαρχείου Ἱστιαίας δὲν ἐπεδοτήθησαν μέχρι τοῦδε διὰ τὰς παρ’ αὐτῶν σφαγείσας αἶγας ἐλλείψει σχετικῶν παρ’ ἡμῖν πιστώσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ

VI. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1002)18.6.64 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου, ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ μεταβιβαζομένου μερίσματος εἰς τὴν ὀρφανικὴν οἰκογένειαν τῶν ἀποβιωσάντων μετόχων τοῦ Ταμείου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Συμφώνως πρὸς τὰς κειμένας διατάξεις περὶ Μ.Τ.Π.Υ. (ἄρθρ. 19 τοῦ Καταστατικοῦ 1919) τὸ μεταβιβαζόμενον εἰς τὴν ὀρφανικὴν οἰκογένειαν μέρισμα ὁρίζεται: α) Διὰ τὴν χήραν σύζυγον εἰς τὸ ½ τοῦ ἀποβιώσαντος. β) Διὰ τὴν χήραν μεθ’ ἑνὸς τέκνου (ἀνήλικον ἄρρεν ἢ ἄγαμον θῆλυ) εἰς ⅝ καὶ γ) Διὰ τὴν χήραν μετὰ πλειόνων ἀνηλίκων ἀρρένων καὶ ἀγάμων θυγατέρων εἰς τὰ ¾. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω προκύπτει ὅτι ὁ καθορισμὸς τοῦ ποσοστοῦ τοῦ μερίσματος, στηριζόμενος εἰς ρητὰς διατάξεις νόμων, τυγχάνει νόμιμος. Οἱαδήπτοε τυχὸν τροποποίησις τοῦ ὑπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Μ.Τ.Π.Υ. καὶ ἐπὶ τεσσαρακονταπενταετίαν ἰσχύσαντος συστήματος, ἤθελεν ἐπιφέρει ἀναμφισβητήτως ἀνατροπὴν τῆς ἀσφαλιστικῆς βάσεως τοῦ Ταμείου, μὲ τὰς ἀναγκαίας ἐκ τούτου σοβαρωτάτας οἰκονομικὰς ἐπιπτώσεις, ἃς προφανῶς δὲν δύναται τοῦτο νὰ ἀναλάβῃ ὑπὸ τὴν ὑφισταμένην σήμερον οἰκονομικὴν του κατάστασιν. Περαιτέρω φρονοῦμεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ σύγκρισις τοῦ Μ.Τ.Π.Υ. ἀπὸ ἀπόψεως τρόπου συνθέσεως παροχῶν καὶ μόνον πρὸς ἄλλα Ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα καὶ δὴ τοιαῦτα, εἰς ἃ διάφορος καὶ ηὐξημένη εἶναι ἡ ἀσφαλιστικὴ εἰσφορὰ τῶν εἰς αὐτὰ μετεχόντων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Ἰουλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΚΩΝ)ΝΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Χρίστογλου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7313)10.6.64 ἐγγράφου ὑμῶν ὑπ’ ἀριθ. 1001)17.6.64 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Χρίστογλου, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἄνευ τιμήματος παραχώρησιν ἀνταλλαξίμων οἰκοπέδων εἰς τοὺς κατέχοντας ταῦτα γηγενεῖς ἀποκατασταθέντες εἰς γεωργικὸν κλῆρον ὡς τοῦτο προβλέπεται διὰ τοὺς πρόσφυγας κληρούχους βάσει τοῦ ἄρθρου 20 παρ. 6 τοῦ Ν.Δ. 3713)57, γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι ἡ ρηθεῖσα διάταξις ἐτέθη εἰς τὸ ὡς εἴρηται Ν.Δ. 3713)57, πρὸς ἐξυπηρέτησιν καὶ μόνον τῶν προσφύγων καὶ τοῦτο διότι ἡ ἐν Ἑλλάδι ἀνταλλάξιμος περιουσία ἀποτελεῖ οὕτως εἰπεῖν περιουσιακὸν στοιχεῖον τῶν προσφύγων ἔναντι τῆς ἐν Τουρκίᾳ ἐγκαταλειφθείσης περιουσίας των, δι’ ὃ καὶ ὁλόκληρον τὸ προϊὸν ἐκ τῆς διαχειρίσεως τῆς περιουσίας ταύτης διατίθεται ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἀστῶν τοιούτων. Ἐπὶ τούτοις, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν, ὅτι θέλομεν λίαν προσεχῶς ἐπιληφθῇ τοῦ ὅλου θέματος τῆς διαχειρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, ὁπότε καὶ θὰ ἐξετάσωμεν καὶ τὸ ὡς ἄνω αἴτημα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Ἰουλίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ

VII. Τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Κωτιάδη. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὕπερθεν ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Κωτιάδη, καταχωρηθεῖσα ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 717 βιβλίου ἐρωτήσεων, σχετικῶς μὲ τὴν ἀνέγερσιν κτιρίων διὰ τὴν στέγασιν τῶν Κοινοτικῶν καὶ Ἀγροτικῶν Ἰατρείων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι διὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐπρογραμματίσθη ἡ ἀνέγερσις δέκα (10) Ἰατρείων ἀνὰ τὴν Χώραν, ἐκ τοῦ προγράμματος δημοσίων ἐπενδύσεων συνολικῆς δαπάνης δρχ. 2.400.000. Λόγῳ τοῦ μικροῦ ἀριθμοῦ τῶν προγραμματισθέντων Ἰατρείων, οὐδὲν δυστυχῶς τοιοῦτον περιελήφθη τῆς Δωδεκανήσου. Ἐλπίζομεν, ὅτι κατὰ τὸν νέον προγραμματισμὸν θὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὸ πρόγραμμα καὶ ἡ ἀνέγερσις ἰατρείων ἐν Δωδεκανήσῳ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Ἰουλίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Βαρβιτσιώτη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6827)15.6.64 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Βαρβιτσιώτη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ ἔναρξις τῆς λειτουργίας τῶν ἰαματικῶν πηγῶν ἐκφεύγει τῆς ἡμετέρας ἁρμοδιότητος, πλὴν ὅμως κατὰ πληροφορίας μας ἡ ἔναρξις τούτων καθυστερεῖ λόγῳ ἀπαραιτήτων ἐπισκευῶν παρὰ τοῦ ΟΔΕΠ τοῦ ἀποχετευτικοῦ συστήματος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ἐπιβλέψεως τῶν λουομένων παρὰ ἰατρῶν βάσει τῶν διατάξεων τοῦ Ν. 4086)60 ἔχει ἤδη διατεθῆ ἐπαρκὲς ἰατρικὸν προσωπικὸν ὅπερ θέλει παρακολουθῆ τοὺς λουομένους εὐθὺς ὡς τεθοῦν ἐν λειτουργίᾳ αἱ ἰαματικαὶ πηγαὶ Βουλιαγμένης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Καρδάρα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6479)10.6.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 882 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Καρδάρα ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ τιμολογίου τῶν ὀδοντιατρικῶν ἀμοιβῶν ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἀπήντησε τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 51509) Βου153)16.6.64 ἐγγράφου του μὲ τὸ περιεχόμενον τοῦ ὁποίου συμφωνοῦμεν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Ἰουλίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ

VIII. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Παιδείας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Κωτιάδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6819)5029)13.6.1964 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Στ. Κωτιάδη κατατεθεῖσα εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀριθ. 932 ἐρώτησις, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως πληροφορήσητε τὸν ἐρωτῶντα κ. συνάδελφον, ὅτι ἐκ τῶν παρ’ ἡμῖν ἐπισήμων στοιχείων προκύπτει, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν τοῦ Γυμνασίου αʹ βαθμίδος Κάσου (Αʹ τάξις 17 μαθηταί, Βʹ τάξις 21 καὶ Γʹ τάξις 12) δὲν δικαιολογεῖ ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον, τὴν ἵδρυσιν πλήρους Γυμνασίου, παρ’ ὅλον ὅτι κατὰ τὴν ἱεραρχίαν τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἀναγκῶν τῆς Χώρας λαμβάνεται πάντοτε ὑπ’ ὄψιν τὸ κριτήριον τῆς νήσου ἢ τῶν ἄλλων ἀπομεμονωμένων οἰκισμῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 30 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Φροντιστῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5860)4229)4.6.64 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Φροντιστῆ κατατεθεῖσα εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀριθ. 807 ἐρώτησις ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως πληροφορήσητε τὸν ἐρωτῶντα κ. συνάδελφον α) ὅτι, ἀφ’ ἧς ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου κατηργήθησαν τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη καὶ αἱ ὑπὲρ τῶν σχολικῶν Ταμείων εἰσφοραί, οὐδὲν ποσὸν εἰσπράττεται ὑπὸ τοῦ κράτους ἢ τῶν σχολ. Ταμείων παρὰ τῶν μαθητῶν δημ. σχολείων δι’ οἱανδήποτε αἰτίαν, β) ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1964 προβλέπει ἐπιχορήγησιν ὑπὲρ τῶν σχολ. Ταμείων τῶν δημ. Γυμνασίων ἐκ δραχ. 19 ἑκατομμ. ἐξ ὧν 12 ἑκατομ. διὰ τὰς γενικὰς ἀνάγκας καὶ 7 ἑκατ. διὰ τὴν καθαριότητα. Τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι ἀνώτερον τοῦ ποσοῦ ὅπερ ἐξ ὑποχρεωτικῶν εἰσφορῶν ὑπὲρ τῶν σχολ. Ταμείων εἰσεπράττετο κατὰ ἕνδεκα ἐν ὅλῳ ἑκατομμύρια, ὅτι ἡ ἐνίσχυσις τῶν σχολ. Ταμείων θὰ ἀρχίσῃ εὐθὺς ὡς ὑπογραφῇ ἐντὸς τῶν ἡμερῶν κοινὴ ἀπόφασις τῶν Ὑπουργῶν Παιδείας καὶ Οἰκονομικῶν ἀφορῶσα εἰς τὸν τρόπον κατανομῆς καὶ διαχειρίσεως τῆς ὡς ἄνω πιστώσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Ἰουλίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Μπουρνιᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ διαβιβασθέντος ἡμῖν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας ὑπ’ ἀριθ. 4854)3269)24.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου εἰς ὃ ἐπισυνάπτεται ἡ ὑπ’ ἀριθ. 659 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Μπουρνιᾶ ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως πληροφορήσητε τὸν ἐρωτῶντα βουλευτὴν ὅτι ἡ ἵδρυσις Δημοσίας Τεχνικῆς Σχολῆς Ἁλιείας μελετᾶται ὑφ’ ἡμῶν, ἔχομεν δὲ ἤδη ἀναθέσει τὴν μελέτην καὶ σύνταξιν τοῦ προγράμματος τῶν διδακτέων εἰς τὴν Σχολὴν μαθημάτων, εἰς τὸ ΑΣΕΠ Ἐπαγγελματικῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Ἰουλίου 1964.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ

IX. Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. Ἐπὶ Ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7925)5942)27.6.64 ἐγγράφου σας, διαβιβασθείσης ὑπ’ ἀριθ. 1063)24.6.64 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἰακώβου Διαμαντοπούλου, σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τῶν ἀγορασάντων ἐπισήμως φορτηγὰ αὐτοκίνητα, μετὰ τὴν 7.6.1964, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Μέχρι τῆς ἐκδόσεως τοῦ νέου Β. Δ)τος, διετάξαμεν τὴν ἀναστολὴν χορηγήσεως ἀδειῶν διὰ τὴν κυκλοφορίαν νέων φορτηγῶν αὐτοκινήτων, ἰδιωτικῆς χρήσεως, πλὴν τῶν περιπτώσεων τοιούτων αὐτοκινήτων ὠφελίμου φορτίου μέχρι καὶ ἑνὸς τόννου ἀγορασθέντων διὰ συμβολαίου ἢ συμβολαιογραφικοῦ προσυμφώνου ἢ εἰσαχθέντων ἐπ’ ὀνόματι τῶν κατόχων αὐτῶν μέχρι καὶ τῆς 6ης Ἰουνίου 1964, δι’ ἃ ἐπετράπη ἡ χορήγησις ἀδειῶν κυκλοφορίας κατὰ τὰ μέχρι τοῦδε ἰσχύοντα. Ὅσον ἀφορᾷ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠγόρασαν ἐπισήμως φορτηγὰ αὐτοκίνητα κάτω τοῦ ἑνὸς τόννου, μετὰ τὴν 7.6. 1964 θὰ κριθοῦν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν σχετικῶν δικαιολογητικῶν των παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἐπιτροπῶν, μετὰ τὴν ἔκδοσιν καὶ δημοσίευσιν τοῦ νέου Β. Δ)τος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ

Χ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπ. Ναυτιλίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Μπουρνιᾶ. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7104)5258 ἀπὸ 17.6.1964 ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 978 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Μπουρνιᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: 1) Εἰς ἀλλεπαλλήλους ὑπὸ τὴν Προεδρίαν μου συσκέψεις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιακῶν παραγόντων καὶ ἀντιπροσώπων τῶν ἐνδιαφερομένων ναυτικῶν καὶ συνταξιούχων, ἐξητάσθησαν τὰ ἀφορῶντα τούτους θέματα. Ἀπεφασίσθη ὅπως ὅλα τὰ αἰτήματα τῶν συνταξιούχων καὶ τῶν ναυτικῶν μελετηθῶσι παρὰ τῆς πρὸς τοῦτο συσταθείσης εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ ἐξαχθῶσιν ἀσφαλῆ συμπεράσματα ὅσον ἀφορᾷ τὴν δυνατότητα ἱκανοποιήσεώς των ἐν σχέσει πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἀντοχὴν τῶν ἀσφαλιστικῶν ἱδρυμάτων Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ. 2) Μεταξὺ τῶν ὑπὸ μελέτην θεμάτων περιλαμβάνεται καὶ τὸ τοῦ ὑπολογισμοῦ τοῦ χρόνου στρατεύσεως ἐν εἰρήνη καὶ ἐν πολέμῳ ὡς συνταξίμου τοιούτου διὰ τοὺς ναυτικούς. Μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν συμπερασμάτων τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὴν ἐκπόνησιν τῶν οἰκείων ἀναλογιστικῶν μελετῶν θὰ κληθῶσιν ἐκ νέου οἱ ναυτικοὶ καὶ οἱ συνταξιοῦχοι Ε. Ν. καὶ ἀπὸ κοινοῦ νὰ ἀποφασισθῇ ποῖα ἐκ τῶν αἰτημάτων των εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῶσι, χωρὶς νὰ διασαλευθῇ ἡ οἰκονομικὴ ἰσορροπία καὶ βάσις τῶν ἀσφαλιστικῶν ἱδρυμάτων τῶν ναυτικῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΜΠΙΡΗΣ

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα. Βουλευτικόν. Πρόεδρον Βουλῆς Ἑλλήνων Ἀθήνας. Διὰ τῆς ἀπὸ 1.7.1964 ἀποφάσεως τοῦ Ἐκλογοδικείου ἀνεκηρύχθην βουλευτὴς Πιερίας τῆς Ἑνώσεως Κέντρου Στόπ. Ἐπειδὴ κατεῖχον τὴν θέσιν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ὀργανισμοῦ ἐλευθέρας ζώνης καὶ Λιμένος Θεσσαλονίκης καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐκ τοῦ ἄρθρου 71 τοῦ Συντάγματος ἐντὸς 8 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἀνακηρύξεώς μου ὡς βουλευτοῦ νὰ δηλώσω ποῖον ἀξίωμα ἐκ τῶν δύο θὰ κρατήσω, σᾶς δηλῶ διὰ τοῦ παρόντος, ὅτι ὑπέβαλον τὴν παραίτησίν μου ἐκ τῆς θέσεως τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ καὶ ἀποδέχομαι τὸ ἀξίωμα τοῦ βουλευτοῦ στόπ. Κωνσταντῖνος Δημόπουλος Βουλευτὴς Πιερίας Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀνακοινώσω, ὅτι κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 19 Ἰουνίου, ὅταν ἐλήφθη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς σχετικῶς μὲ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν βουλευτῶν, ἔγινεν ἕνα λάθος εἰς τὴν διατύπωσιν, συνεπείᾳ τοῦ ὁποίου, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ ἐπίδομα ἀδείας, τὸ ὁποῖον δίδεται, ὅπως γνωρίζετε, εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, καὶ τὸ ὁποῖον ἐπεξετάθη καὶ εἰς τοὺς βουλευτάς, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσπραχθῇ κανονικῶς, ὅπως ἦτο καὶ ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο, παρακαλῶ, ὅπως ἐγκρίνητε νὰ διορθωθῇ ἡ τροποποίησις, ὥστε τὸ ἐπίδομα αὐτὸ ἀδείας ἑνὸς 15θημέρου, νὰ καταβάλλεται τὴν 15ην Ἰουλίου ἑκάστου ἔτους εἰς τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ βουλευτάς. Ὑπῆρχε κίνδυνος νὰ ὑπολογισθῇ ἄλλως ὁ χρόνος τοῦ δικαιώματος.

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει: Ἡ κατὰ τὴν Συνεδρίασιν ΜΖʹ τῆς 19ης Ἰουνίου 1964 ληφθεῖσα ἀπόφασις τῆς Βουλῆς διορθοῦται ὡς ἑξῆς: 1) Ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1964 ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις ἀνερχομένη μέχρι τοῦδε εἰς δρχ. 15.318 διὰ λόγους καθαρῶς λογιστικούς, ὁρίζεται μηνιαίως εἰς δραχμὰς δέκα πέντε χιλιάδας πεντακοσίας (15.500). 2) Εἰς τοὺς βουλευτὰς παρέχεται ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις: α) Ἑνὸς μηνὸς ἄνευ κρατήσεων ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς τῶν Χριστουγέννων. β) Ἑνὸς 15θημέρου ἄνευ κρατήσεων ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς τοῦ Πάσχα καὶ γ) Ἑνὸς 15θημέρου ἄνευ κρατήσεων (ἐπίδομα ἀδείας) καταβαλλομένου τὴν 15ην Ἰουλίου ἑκάστου ἔτους εἰς τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ βουλευτάς. 3) Αἱ περὶ ὧν ἡ προηγουμένη παράγραφος ἀποζημιώσεις ἀντιστοιχοῦσιν: α) Ἡ τῆς περιπτώσεως αʹ εἰς τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ 16 Ἀπριλίου μέχρι καὶ 15 Δεκεμβρίου ἑκάστου ἔτους, καὶ ἡ τῆς περιπτώσεως βʹ ἀπὸ τῆς 16 Δεκεμβρίου μέχρι καὶ τῆς 15 Ἀπριλίου τοῦ ἑπομένου ἔτους. 4) Ἡ κατὰ τὴν Συνεδρίασιν ΠΑʹ τῆς 23.3.1958 ληφθεῖσα ἀπόφασις ὡς αὕτη ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη, καταργεῖται ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1964. Ἐπίσης, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω ὅπως, κατὰ τὸ ἐπικρατοῦν ἔθιμον, ἐγκρίνεται εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τὸ δικαίωμα νὰ καθορίσῃ ἔκτακτον ἀμοιβὴν διὰ τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς τὸ ἐργασθὲν κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον τοῦ Σώματος.

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συνεπῶς ἡ Βουλὴ ἐγκρίνει ὁμοφώνως ὅπως, εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς τὸ ἐργασθὲν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Αʹ συνόδου καὶ λόγῳ τῶν ἐκτάκτων δαπανῶν εἰς ἃς τοῦτο ὑπεβλήθη καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν ἐργασιῶν τῆς Αʹ Συνόδου ἐκ τῶν νυκτερινῶν καὶ μακρῶν συνεδριάσεων, χορηγηθῇ ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσις κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Προέδρου, εἰς βάρος τοῦ κωδικοῦ ἀριθμοῦ 0261 τοῦ Προϋπολογισμοῦ Ἐξόδων τῆς Βουλῆς, χρήσεως 1964. Οἱ ἡμερομίσθιοι ἐν προκειμένῳ δύνανται νὰ ἐξομοιωθοῦν μὲ γραφεῖς.

§22Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Νὰ περιληφθῇ καὶ ἡ Φρουρά.

§23Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ καινοτομήσωμεν. Θὰ τηρηθοῦν τὰ καθιερωμένα.

§25Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι 5 ἡμέρας πρὶν σημειωθοῦν τὰ γεγονότα εἶχον δηλώσει εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἶναι ὅλοι συγκεντρωμένοι εἰς μίαν εἴσοδον. Ὤφειλον νὰ ἀναφέρουν τοῦτο ὅπου δεῖ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ ἀνέφερον. Νομίζω, ὅτι ἔχουν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν οἱ ἰθύνοντες νὰ κάμουν αὐστηρὰς ἀνακρίσεις. Διότι ἐὰν εἶχε ληφθῆ ὑπ’ ὄψει ἡ παρατήρησίς μου καὶ ἡ σύστασίς μου θὰ εἶχον ἀποφευχθῆ τὰ γεγονότα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκρίνω ἐγὼ καὶ διὰ τὴν Φρουρὰν ἀμοιβὴν διὰ τὴν ἀμέλειαν τῶν καθηκόντων των, ἡ ὁποία παρ’ ὀλίγον νὰ εἶχε σοβαρὰς συνεπείας.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀνώτερος Διοικητὴς Χωροφυλακῆς διεξάγει ἐξέτασιν αὐστηρὰν καὶ ἐπιμελημένην, ὥστε νὰ καταλογισθοῦν αἱ εὐθῦναι.

§27Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, γνωρίζω ὅτι καθ’ ὅλα τὰ χρόνια ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, μαζὶ μὲ τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς ποὺ πράγματι ἀξιεπαίνως ἐργάζονται καὶ δικαιοῦνται ἐπιδόματος, ἐλάμβανον καὶ ἅπαντες οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὴν φρουρὰν τῆς Βουλῆς ἀξιωματικοὶ καὶ χωροφύλακες. Ἐὰν ὑπάρχουν δύο ἢ τρία κατώτερα ὄργανα τὰ ὁποῖα δὲν ἐξετέλεσαν τὰ καθήκοντά των κατὰ τὰς τελευταίας σκηνὰς εἰς τὴν Βουλὴν θὰ ἐξετασθῇ ποῖοι εἶναι αὐτοὶ καὶ θὰ τοὺς ἐπιβληθοῦν κυρώσεις. Τοῦτο ὅμως δὲν ἀποτελεῖ λόγον, διὰ νὰ στερηθοῦν ὅλοι οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὴν φρουράν, τοῦ ἐπιδόματος αὐτοῦ, ποὺ ἐλάμβανον ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν. Τοῦτο θὰ εἶναι ἄδικον καὶ δὲν τὸ δέχομαι.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅ,τι ἔχει καθιερωθῆ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος θὰ ἰσχύσῃ καὶ τώρα καὶ αὐτὸ εἶναι νομίζω τὸ ὀρθόν.

§29Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δι’ ὅσων εἶπον δὲν ἐννοοῦσα νὰ μὴ πάρουν ὅλοι, ἀλλὰ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εὐθύνονται. Καὶ ὁ ἀνώτερος διοικητὴς πρωτευούσης, ὁ ὁποῖος εἴπατε ὅτι διεξάγει ἀνακρίσεις καὶ ἐπρόκειτο νὰ μὲ καλέσῃ διὰ νὰ καταθέσω, μοῦ εἶπεν ὅτι ἔφυγεν ἀπὸ τὰς χεῖρας του ἡ ὑπόθεσις.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προστασίας τῆς τιμῆς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου».

§31ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας τῆς τιμῆς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου». Ὅπως γνωρίζει ἡ Βουλή, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ἔχει περαιωθῆ. Ἀπομένει ἡ λῆψις ἀποφάσεως ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν τῶν κ.κ. Λύχνου καὶ Ἰορδάνογλου.

§33Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἐδήλωσα εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ἀποδέχομαι μόνον τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κουτσοχέρα, καὶ οὐδεμίαν ἄλλην.

§34Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μίαν διευκρίνισιν. Οἱ ἐν ἐνεργείᾳ βουλευταὶ καὶ Ὑπουργοὶ θὰ ὑποβάλουν τὴν δήλωσίν των εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, οἱ τέως βουλευταὶ καὶ Ὑπουργοί, ποῦ θὰ ὑποβάλουν τὴν δήλωσίν των;

§35Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Καὶ αὐτοί, κ. συνάδελφε, εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἔχει κηρυχθῆ περατωθεῖσα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τέσσαρα. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν ἀποδέχεται τὸ ἄρθρον μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κουτσοχέρα, ἡ ὁποία ἐγένετο, ὡς γνωστόν, δεκτή.

§37Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὴν τροπολογίαν, ποὺ ὑπέβαλον ἐγώ, κ. Πρόεδρε; Θὰ γίνῃ ψηφοφορία ναὶ ἢ ὄχι;

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠρωτήθη χθὲς ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ ἀπήντησεν, ὅτι δὲν τὴν δέχεται, ἡ δὲ Βουλὴ παρεδέχθη ὅπως ἡ τελικὴ ψηφοφορία γίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχικῆς διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου.

§39Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἀπήντησα, ὅτι δὲν τὴν ἀποδέχομαι.

§40Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐζήτησα ὅπως αἱ δηλώσεις τῶν βουλευτῶν ἢ τῶν ἄλλων πολιτευομένων, ἐν σχέσει μὲ τὰ περιουσιακά των στοιχεῖα δημοσιεύωνται εἰς τὸν Τύπον ὁλόκληροι καὶ ἄνευ ἐπιλογῆς. Ἐὰν μία ἐφημερὶς θελήσῃ νὰ δημοσιεύσῃ μίαν δήλωσιν νὰ τὴν δημοσιεύσῃ ὡς ἔχει καὶ νὰ μὴ δύναται νὰ τὴν περικόπτῃ εἰς τρόπον ὥστε νὰ τὴν παρουσιάζῃ ὅπως θέλει. Πρέπει ἡ ἐφημερὶς νὰ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ τὴν....

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ συζήτησις ἔχει περατωθῆ καὶ ἡ Βουλὴ ἔκαμε δεκτὸν τὸ ἄρθρον μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κουτσοχέρα.

§42Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἀπεφάνθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι δὲν τὴν ἀποδέχεται. Ἀλλὰ ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐξηγήσω ποία εἶναι ἡ τροπολογία μου, διότι ὅταν ἐγένετο ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτῆς ὑπῆρχον τριάκοντα βουλευταὶ καὶ ἀπὸ τὰς δύο παρατάξεις. Πρέπει νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ χωρὶς νὰ γνωρίζῃ τὶ θὰ ψηφίσῃ;

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ ἄρθρον ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἀρχικῶς εἶχε διατυπωθῆ, μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κουτσοχέρα. Δὲν δυνάμεθα συνεπῶς νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ ἄρθρου ψηφισθέντος ἤδη.

§44Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διατὶ χάνομεν χρόνον; Ὑπάρχει ἁπλουστάτη διαδικασία. Ἁπλούστατα νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν κ. Λύχνον νὰ εἴπῃ ποῖον εἶναι τὸ περιεχόμενον τῆς τροπολογίας του καὶ κατόπιν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφανθῇ.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη. Τὸ ἄρθρον ἐψηφίσθη ὡς ἀρχικῶς εἶχε διατυπωθῆ μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κουτσοχέρα.

§46Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τέσσαρα ἔληξε τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν. Νομίζω, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κάμετε, εἶναι νὰ ἀναγνώσητε τὰς τροπολογίας καὶ νὰ ζητηθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἐὰν τὰς δέχεται ἢ ὄχι.

§47Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι χθὲς ἡ συζήτησις, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος, ἐτερματίσθη ἐπὶ τοῦ ἄρθρου καὶ διεκόπη ἡ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς λόγῳ ἐλλείψεως ἀπαρτίας. Εἰς ψηφοφορίαν εἶχε τεθῆ ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου ὅπως εἶχε διατυπωθῆ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἑπομένως εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ εὑρίσκετο τὸ θέμα χθὲς καὶ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ καὶ πέραν θὰ συνεχίσῃ σήμερον τὸ ἔργον της ἡ Βουλὴ καὶ θὰ κληθῇ αὕτη νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ θέματος περὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἀπεφάνθη ἐλλείψει ἀπαρτίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι πράγματι εἶχον ὑποβληθῆ καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἔγινε μακρὰ συζήτησις, αἱ τροπολογίαι αὐταὶ εἶναι ἐγγύτεραι καὶ ἀπωτέρα εἶναι ἡ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου. Συνεπῶς ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου ἀποκλείονται αἱ τροπολογίαι.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§49Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Συνεπῶς συζήτησις ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ.

§50Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορῶ μὲ τὴν ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Ἡλιόπουλος καὶ ἐλπίζω, ὅτι δὲν θὰ τὴν δεχθῆτε, διότι θὰ ἀπετέλει ἀνατροπὴν ρητῆς διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τῆς βασικῆς ἀρχῆς, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβληθοῦν τροπολογίαι. Ἐὰν ἐπροχωρούσαμεν εἰς ὅλα τὰ νομοσχέδια ἔτσι ὅπως προτείνει ὁ κ. Ἡλιόπουλος, θὰ καθίστατο ἀδύνατος πᾶσα τροπολογία, διότι θὰ ἐλέγαμεν, ὅτι εἶναι ἀπωτέρα πρότασις. Ἡ ἀπωτέρα πρότασις εἶναι ἐννοιολογικὴ διάκρισις λίαν ἀσαφής. Τί λέγει τὸ ἄρθρον 4; Τὸ ἄρθρον 4 λέγει, ὅτι θὰ πρέπει νὰ δίδεται εἰς πάντα ὁ ὁποῖος θὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ἀπὸ τὸ Γραφεῖον τὸ ὁποῖον θὰ ὁρισθῇ, ἀντίγραφον τῆς δηλώσεως ἑνὸς πολιτευτοῦ ὑποκειμένου εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου. Δὲν ὁμιλεῖ τὸ ἄρθρον περὶ δημοσιότητος, ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ οὔτε ἀπωτέρα, οὔτε ἐγγυτέρα, οὔτε εὐρυτέρα, οὔτε στενωτέρα ἡ τροπολογία. Πρόκειται περὶ ἄλλου θέματος, εἶναι ἀδύνατον λογικῶς ἀλλὰ καὶ ὑπὸ πᾶσαν ἔννοιαν ἠθικῆς ἐπίσης. Πάντως καὶ νομικῶς ἐὰν θεωρηθῇ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ ἄρθρου 4 ὡς ἀποκλείουσα τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον θέτει διὰ τῆς τροπολογίας του ὁ κ. Λύχνος, ἐγὼ δὲν τὸ συλλαμβάνω. Ἀποτελεῖ μίαν πρωτότυπον θεωρίαν, ἐλπίζω, ὅτι θὰ τὸ ἀναγνωρίσῃ καὶ ὁ κ. Ἡλιόπουλος ἀναγινώσκων τώρα τὸν Κανονισμόν, διότι οὔτε καὶ ἐγὼ ἂν δὲν τὸν κυττάξω τὸν ἐνθυμοῦμαι — δὲν εἶναι εἰς βάρος του, ὅτι προχείρως εἶπε τὴν γνώμην του. Ἑπομένως, κ. Πρόεδρε, εἴτε ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 4, εἴτε ὄχι, ἡ τροπολογία τοῦ κ. Λύχνου καὶ θὰ συζητηθῇ καὶ θὰ γίνῃ ἐπὶ αὐτῆς εἰδικὴ ψηφοφορία.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἄποψις αὐτή, κ. Πρόεδρε, διότι ἡ Βουλὴ ἐκήρυξεν ἤδη περαιωθεῖσαν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4. Ψηφοφορία μόνον θὰ γίνῃ σήμερον ὄχι πλέον συζήτησις.

§52Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τίνος ἐτερματίσθη, κ. Πρόεδρε; Κύριε Λύχνο, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Πρόεδρος δὲν θέλει νὰ κατανοήσῃ τὴν ἄποψίν μου, κάμετε τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας νὰ προσθέτετε νέον ἄρθρον, ὁπότε θὰ συζητηθῇ. Ἀφοῦ τὸ θέλετε ἔτσι, κ. Πρόεδρε, ἰδοὺ ἡ λύσις.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, ἐγένετο εὐρεῖα συζήτησις ἐπὶ τῆς τροπολογίας ὡς θὰ ἐνθυμῆσθε. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθωμεν.

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Λύχνο, κάμετε νέον ἄρθρον, εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ κ. Πρόεδρος νὰ τὸ θέσῃ ὑπὸ συζήτησιν. Ἐδῶ εἶναι Βουλὴ καὶ παρακαλῶ νὰ σεβασθῆτε ἀπολύτως τὸν Κανονισμὸν καὶ τὰς παραδόσεις.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ τὸν σέβομαι καὶ παρακαλῶ νὰ τὸν σεβασθῆτε καὶ σεῖς. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπιβάλλετε τὴν ἰδικήν σας γνώμην, εἶμαι καὶ ἐγὼ νομικὸς καὶ ἐπὶ πλέον ἔχω μακρὰν πεῖραν τῆς κοινοβουλευτικῆς διαδικασίας. Δὲν ἔχετε δίκαιον καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένετε.

§56Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ξεύρετε πολὺ καλὰ πόσον σέβομαι καὶ τὸ Προεδρεῖον καὶ Ὑμᾶς προσωπικῶς, ἀλλὰ ἡ διαρκὴς ἐκ μέρους σας ἄρνησις τῆς ὀρθότητος μιᾶς στοιχειώδους ἀπόψεως τὴν ὁποίαν ὡς Ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως προτείνω, αὐτὴ ἡ διαρκὴς ἄρνησις, εἶναι κἄτι τι τὸ πρωτοφανὲς ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις νέα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Ἠρωτήθη ἡ Βουλὴ καὶ ἐκηρύχθη περαιωμένη ἡ συζήτησις.

§58Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἄρνησις τῆς ἰδικῆς μου ἀπόψεως, εἶναι ἄρνησις τῶν κανόνων τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Ὁ κ. Λύχνος προτείνει προσθήκην εἰδικοῦ ἄρθρου.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν λάβητε ὑπ’ ὄψει σας τὰ ἐπίσημα πρακτικά, θὰ ἴδητε, ὅτι ἐδήλωσα εἰς τὸ τέλος, ὅτι ἡ συζήτησις τοῦ ἄρθρου 4 ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ κηρύσσεται περαιωμένη. Εἶμαι, κατόπιν τούτου, ὑποχρεωμένος νὰ ἐφαρμόσω τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ νέου Κανονισμοῦ καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Ἔγινε δι’ ἀναστάσεως ἡ ψηφοφορία καὶ κατόπιν ἐζητήθη ἀπὸ τὸν κ. Παπακωνσταντίνου ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ δευτέρου ἐδαφίου, ὀνομαστικὴ ψηφοφορία. Ὡς ἐκ τούτου δὲν ἐπῆλθεν ἀποτέλεσμα καὶ δὲν ἐψηφίσθη τὸ ἄρθρον, ἀλλὰ ἡ συζήτησις ἐτερματίσθη, εἴχομεν προχωρήσει εἰς τὸ στάδιον τῆς ψηφοφορίας.

§60Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἐρωτῶ, κ. Πρόεδρε, καὶ παρακαλῶ νὰ τὸ σκεφθῆτε πρὶν ἀπαντήσητε, παρακαλῶ θερμότατα νὰ τὸ σκεφθῆτε καὶ ὡς βουλευτὴς καὶ ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ ὡς μέλος τῆς Ἀκαδημίας καὶ συνάδελφός μου ἐν τῇ Ἀκαδημίᾳ, ὅπου ὑποτίθεται ὅτι οἱ λογικοὶ κανόνες πρέπει νὰ τηρῶνται ἔτι μᾶλλον.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὅπου συζητοῦμεν ἠρεμώτερα...

§62Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι εἰς τὴν Βουλὴν ὑπάρχει πολιτικὸν πάθος, ἐνῷ εἰς τὴν Ἀκαδημίαν δὲν ὑπάρχει. Σᾶς ἐρωτῶ, λοιπόν: Ὑπάρχει λέξις περὶ δημοσιότητος εἰς τὸ ἄρθρον 4; Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀπαντήσητε, ὑπάρχει;

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεγνώσθη χθὲς ἡ τροπολογία τοῦ κ. Λύχνου καὶ συνεζητήθη, ἐν τέλει δὲ ἐζήτησα τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς. Δὲν ἐλήφθη ἀπόφασις. Δέχομαι νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴ καὶ σήμερον ἐπ’ αὐτοῦ.

§64Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει εἰς τὸ ἄρθρον 4 λέξις περὶ δημοσιότητος;

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συζητήσεως, διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία πρόθεσις νὰ μὴ εἰσακουσθῇ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐδέχθη καὶ σχετικὴν πρότασιν τοῦ κ. Γιαννούση, νὰ γίνεται εὐρεῖα δημοσίευσις ὅλων τῶν κατατεθειμένων δηλώσεων. Κατόπιν ὅμως μακρᾶς συζητήσεως ἐπανῆλθεν ἡ Βουλὴ καὶ ἐρωτηθεῖσα ἂν δέχεται αὐτὴν τὴν εὐρεῖαν δημοσίευσιν ὅλων τῶν δηλώσεων ποὺ κατατίθενται, ἢ μόνον νὰ συζητήσῃ τὸ ἄρθρον κατὰ τὴν ἀρχικήν του διατύπωσιν μὲ τὴν περιωρισμένην δημοσιότητα. Καὶ ἐδέχθη ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ τὸ ἄρθρον κατὰ τὴν ἀρχικήν του διατύπωσιν.

§66Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ ὑπὲρ τῆς δημοσιότητος ἐρωτηθεῖσα; Σοβαρῶς τὸ λέγετε, κ. Πρόεδρε; Τότε λυποῦμαι, ἂς μὴ γίνῃ τίποτε καὶ κάμετε ὅ,τι θέλετε.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λυποῦμαι, κύριε Πρόεδρε, δι’ ὅσα λέγετε. Ἐγὼ δὲν ἠρνήθην νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Λύχνου, τὴν συζήτησιν ἠρνήθην διότι δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ τὴν ἐπιτρέψω.

§68Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, συνέπεσε νὰ ἀπουσιάζῃ κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤμην ἐδῶ καὶ μάλιστα ἐγὼ ἤμην ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἤνοιξα τὸ θέμα τῆς δημοσιότητος.

§70Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Θὰ παρεκάλουν νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διατυπώσω τὴν ἄποψίν μου. Συνέπεσε νὰ ἀπουσιάζετε κατὰ τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ συνάδελφος κ. Λύχνος ἐν πλάτει ἀνέπτυξε τὴν τροπολογίαν του, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὴ εἰς τὴν Βουλήν. Συνεπῶς, τὸ μόνον θέμα τὸ ὁποῖον μένει, εἶναι ἡ ἀναπτυχθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Λύχνου τροπολογία νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς, ἂν τὴν ἀποδέχεται ἢ ὄχι.

§71Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριε Ὑπουργέ, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀσχέτως τοῦ ἂν τὴν ἀνέπτυξεν ἢ ὄχι ὁ κ. Λύχνος, ἐπὶ θέματος μὴ ἐμπίπτοντος εἰς τὸ ἄρθρον 4, — διότι δὲν ὑπάρχει εἰς αὐτὸ οὐδὲ λέξις περὶ δημοσιότητος — οὐδεὶς ἄλλος ἐξ ἡμῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ; Αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ νέα τάξις πραγμάτων εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν;

§72Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐθεωρήθη περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4, πῶς θὰ ἐπανέλθωμεν; Τὸ γνωρίζετε καλλίτερον ἀπὸ ἐμέ, διότι σέβεσθε τὸν Κανονισμόν.

§73Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι θέλω νὰ σέβωμαι τὸν Κανονισμόν, ὅπως καὶ σεῖς κατὰ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Προέδρου. Δι’ αὐτὸ παρεκάλεσα τὸν κ. Λύχνον νὰ κάμῃ προσθήκην ἄρθρου, καὶ θὰ ὑποχρεωθῇ ὁ κ. Πρόεδρος μετὰ ταῦτα νὰ ἀνοίξῃ συζήτησιν, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ διαρκέσῃ ἐπὶ δύο ὥρας, ἐπὶ τῆς δημοσιότητος. Ἂν δὲν τὸ ἠθέλατε ἔτσι, θὰ ἔληγε τὸ ζήτημα σὲ 10 λεπτά.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς δὲν ἀποκλείει τὴν προσθήκην ἑνὸς νέου ἄρθρου, ὑπὸ μορφὴν τροπολογίας, ἐγὼ ὅμως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μὴ δεχθῶ συζήτησιν τροπολογίας ἐπὶ ἄρθρου ψηφισθέντος ἤδη. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν, ἄλλωστε οἱ παρόντες συνάδελφοι δύνανται νὰ σᾶς βεβαιώσουν, ὅτι προσεπάθησα νὰ διευκολύνω ὅλας τὰς τροπολογίας, διότι ὁμολογουμένως ὑπάρχουν πολλαὶ ἀξιόλογοι ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἐκτεθοῦν καί τινες τούτων νὰ γίνουν ἐνδεχομένως δεκταί.

§75Η. ΗΛΙΟΥ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ παρατηρήσω, ὅτι κακῶς καὶ μάλιστα ἐναντίον τῶν κανόνων τῆς ἀκριβολογίας ποὺ ἰσχύουν καὶ εἰς τὰς Ἀκαδημίας, γίνεται μία σύγχυσις μεταξὺ δημοσιεύσεως διὰ τοῦ τύπου καὶ δημοσιότητος. Τὸ ζήτημα τῆς δημοσιότητος ἐλύθη ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ αἱ κατατιθέμεναι δηλώσεις καθίστανται δημόσιον κτῆμα καὶ οἱοσδήποτε πολίτης θέλων νὰ λάβῃ γνῶσιν λαμβάνει καὶ ἀντίγραφον. Τὸ ζήτημα τῆς δημοσιότητος ἐλύθη. Ἠκούσθη ἁπλῶς ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δίδεται εἰς τὴν δημοσιότητα. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἡ ἀκρίβεια εἶναι, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ προταθῇ τώρα κἄτι τι νέον διότι τὸ ζήτημα τῆς δημοσιότητος ἔχει λυθῆ καὶ εἶναι σύγχυσις ἐννοιῶν τὸ νὰ ταυτίζωμεν δημοσιότητα μὲ δημοσίευσιν εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἡ δημοσιότης εἰς τὰς δικαστικὰς αἰθούσας εἶναι διὰ τῶν ἀνοικτῶν θυρῶν καὶ τίποτε ἄλλο, ἡ δημοσιότης εἰς τοὺς πλειστηριασμοὺς εἶναι διὰ τοιχοκολλήσεως εἰς ὡρισμένα μέρη, δημοσιοτήτων πολλαὶ μορφαὶ εἶναι γνωσταὶ εἰς τὸ δίκαιον, ἐλύθη τὸ ζήτημα τῆς δημοσιότητος. Ὥστε τὸ νὰ ἔλθῃ ὡς ἰδιαίτερον ἄρθρον κἄτι τὸ ὁποῖον ἤδη συνεζητήθη, ἀνεπτύχθη διὰ μακρῶν καὶ ἀπερρίφθη δι’ ἀναστάσεως καὶ μένει νὰ γίνῃ ψηφοφορία, αὐτὸ νομίζω, ὅτι θὰ ἀπετέλει μίαν καταστρατήγησιν τοῦ Κανονισμοῦ. Βεβαίως εἶναι δυνατὸν ὁ βουλευτὴς νὰ προτείνῃ νέον ἄρθρον ἢ ἐδάφιον ἢ παράγραφον ἢ τροπολογίαν. Ἂν ὅμως μία συζήτησις ἔχῃ ἐξαντληθῆ κατ’ οὐσίαν, συζητηθὲν ἓν ἄρθρον καὶ πρόκειται νὰ ψηφισθῇ διότι ἐπεραιώθη ἡ συζήτησις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναφερθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος διὰ προσθήκης ἄλλου ἄρθρου, ἄλλως θὰ ἦτο εἰς χεῖρας ὄχι κἂν ἑνὸς κόμματος ἀλλὰ ἑνὸς οἱουδήποτε βουλευτοῦ νὰ ματαιώνῃ τὴν ἐπιψήφισιν οἱουδήποτε ἂν ἐπαναφέρῃ διὰ προτάσεως προσθήκης νέου ἄρθρου πρὸς συζήτησιν ὅ,τι ἤδη ἔχει ἐξαντλητικῶς συζητηθῆ, καὶ ἔχει περαιωθῆ ἡ περὶ τούτου συζήτησις.

§76Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ταὐτίζει ὁ κ. Ἠλιοῦ, δύο ἐννοίας αἱ ὁποῖαι δὲν πρέπει νὰ ταὐτισθοῦν. Ἄλλο ἡ δημοσιότης καὶ ἄλλο ἡ δημοσίευσις εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἡ δημοσιότης εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἐθέσπισε τὸ ἄρθρον 2 μὲ τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον παρέχει εἰς πάντα βουλόμενον νὰ προσέλθῃ εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν δηλώσεων. Ἡ δημοσιότης ἀφορᾷ τὰ δικαιώματα τοῦ τύπου καὶ ἠμποροῦν νὰ ρυθμισθοῦν κάλλιστα, δι’ εἰδικοῦ ἄρθρου, χωρὶς αὐτὸ νὰ σημαίνῃ, ὅτι ἐπαναφέρεται τὸ ζήτημα τῆς δημοσιότητος. Εἶχον ὑποστηρίξει τὴν ἄποψιν καὶ δὲν ἐπιμένω ἐπ’ αὐτῆς, ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ δὲν συνεφώνησε μαζί μου, ὅτι ἡ δημοσιότης ἡ ὁποία ὑπάρχει διὰ τοὺς διατελοῦντας, ἢ διατελέσαντες Πρωθυπουργούς, νὰ μὴ ὑπάρχῃ διὰ τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι εἶναι βουλευταί. Δηλαδὴ νὰ ὑπάρχῃ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἤσκησαν, ἢ ἀσκοῦν ἐξουσίαν ἡ ὁποία συνδέεται μὲ διοίκησιν καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ δι’ ὅλους τοὺς βουλευτὰς οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν μόνον τὸ μέγα ἠθικὸν καὶ ἐθνικὸν καθῆκον τῆς ἐκπροσωπήσεως τοῦ λαοῦ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι τοῦτο δὲν ἐγένετο δεκτόν. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀφοῦ ἡ ἰδία ἡ πλειοψηφία τῶν βουλευτῶν ἐθεώρησεν ἀναγκαίαν ἐμμέσως διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ ἄρθρου τὴν ἀπόρριψιν μιᾶς προτάσεως, ἡ ὁποία ἦτο ὑπὲρ αὐτῶν καὶ οὐχὶ φυσικὰ ὑπὲρ ἐμοῦ, ὁ ὁποῖος διετέλεσα μέλος Κυβερνήσεων, διότι ἐγὼ θὰ ὑπηγόμην εἰς τὴν ὑποχρέωσιν τῆς δηλώσεως, ἀφοῦ ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀπορρίψῃ μίαν σκέψιν μου ἐμμέσως, ὅμως θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος, διότι εἶναι οὐσιῶδες. Εἶναι πράγματι οὐσιῶδες τὸ τεθὲν θέμα δημοσιεύσεως εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἀποτελεῖ ἓν εἰδικὸν θέμα τὸ ἐὰν θὰ δημοσιεύωνται ἢ ὄχι κατ’ ἀρχὴν εἰς τὰς ἐφημερίδας αἱ δηλώσεις, ἐὰν θὰ δικαιοῦται μία ἐφημερὶς νὰ τὰς δημοσιεύσῃ. Ἐπίσης εἶναι ἕνα δεύτερον θέμα τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Λύχνου, ἐὰν θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ τὴν δημοσιεύσῃ ἐπιλέγουσα ὡρισμένας φράσεις. Ἐὰν οἱ κ.κ. βουλευταί, νομίζουν, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἀνεξέλεγκτος ἀπόσπασις μιᾶς φράσεως εἰς βάρος των, ἢ εἰς βάρος ἐμοῦ, ἂς γίνῃ. Θὰ πρέπει ὅμως νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἂς καταλήξῃ εἰς τὴν ἀπόρριψιν τῆς προτάσεως τοῦ κ. Λύχνου. Πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Λύχνος προερχόμενος ἀπὸ τὴν δημοσιογραφίαν εἶχε περισσότερον παντὸς ἄλλου τὸ δικαίωμα ν’ ἀσχοληθῇ ἀπὸ ἀπόψεως περιεχομένου μὲ τὸ θέμα τῆς δημοσιότητος.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἰδικῶς ἀπὸ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Λύχνου, περὶ γενικεύσεως τῆς δημοσιεύσεως ὅλων τῶν δηλώσεων εἰς τὸν τύπον, ἤρχισεν ἡ συζήτησις καὶ ἐν συνεχείᾳ κατελήξαμεν εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ἰορδάνογλου, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέφερον προηγουμένως καὶ ἥτις θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν καὶ ἡ πρότασις τοῦ κ. Λύχνου, κεχωρισμένως. Προβλέπεται ὑπὸ τοῦ συζητουμένου ἄρθρου ἡ χρῆσις τοῦ ἀντιγράφου τῆς δηλώσεως «... (ἀναγινώσκει)...». Δηλαδὴ μόνον μήνυσιν δικαιοῦται νὰ κάμῃ ὁ λαμβάνων ἀντίγραφον τῆς δηλώσεως. Συμφώνως πρὸς τὸν νόμον δὲν δύναται νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο. Αὐτὸ νομίζω, ὅτι προλαμβάνει καὶ πᾶσαν ἄλλην χρῆσιν.

§78Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μήνυσιν δικαιοῦται νὰ κάμῃ, ἀλλὰ ἐκτὸς τῆς μηνύσεως, λέγει, πουθενὰ δὲν δικαιοῦται νὰ παραδώσῃ τὸ ἀντίγραφον τῆς δηλώσεως εἰς δημοσιογράφον πρὸς δημοσίευσιν; Ἂς προσέξωμεν λοιπὸν τὰ πράγματα. Ἐκτὸς τούτου, ἐπειδὴ ἐγὼ ὠργίσθην καὶ ὑμεῖς ὠργίσθητε, δι’ αὐτὸ θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ἦτο ὀρθὸν νὰ παρεμποδίσητε τὸν κ. Λύχνον νὰ εἴπῃ ὀλίγας λέξεις καὶ δὴ ἕνα τέταρτον μετὰ τὴν ἐπίσκεψιν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔκαμε κατ’ ἐντολήν σας ὁ κ. Γενικὸς Γραμματεὺς καὶ συνῄνεσα νὰ μὴ γίνῃ ἔλεγχος αὔριον νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ὅταν τοιαύτη εἶναι ἡ στάσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπὲρ τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, τὴν ὁποίαν φέρει ἡ Κυβέρνησις, νομίζω, ὅτι ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ ἐπιτρέψητε εἰς τὸν κ. Λύχνον νὰ εἴπῃ ὀλίγα τινὰ ἐπὶ τῆς προτάσεώς του.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πέραν τῆς ἀναντιρρήτου παραβάσεως τοῦ Κανονισμοῦ ὤφειλον νὰ ὑπολογίσω καὶ τὰς συνεπείας. Ἐὰν ἐδίδετο ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Λύχνον, θὰ ἐζήτουν τὸν λόγον καὶ ἄλλοι συνάδελφοι καὶ θὰ ἐπανήρχετο ἐκ νέου ἡ τερματισθεῖσα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου συζήτησις, διότι εἰς οὐδένα θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀρνηθῶ πλέον τὸν λόγον.

§80Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὀρθὴ εἶναι ἡ ἄποψις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ὅτι θὰ πρέπει νὰ περιλάβωμεν μίαν διάταξιν εἰς τὸν νόμον κατὰ τὴν ὁποίαν ἐὰν ἡ δήλωσις θὰ δίδεται εἰς τὴν δημοσιότητα, πρέπει νὰ δίδεται τὸ πλῆρες κείμενον καὶ ὄχι μέρος αὐτῆς. Αὐτὴν τὴν ἀποδέχομαι εὐχαρίστως. Ἡ ἄποψις ὅμως τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Λύχνος, εἶναι ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ δημοσιεύεται μία μεμονωμένη δήλωσις, ἀλλὰ πρέπει νὰ δημοσιεύωνται συλλήβδην ὅλαι αἱ δηλώσεις, εἴτε δι’ εἰδικοῦ τεύχους, εἴτε εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας. Τὴν ἄποψίν σας τὴν εὑρίσκω ὀρθοτάτην. Ὅταν δημοσιεύεται μία δήλωσις θὰ πρέπει νὰ δημοσιεύεται ὅλον τὸ κείμενον αὐτῆς καὶ ὄχι μέρος. Δὲν θὰ δύναται ἡ ἐφημερὶς νὰ δημοσιεύῃ τμῆμα, ἢ περίληψιν τῆς δηλώσεως. Ἀποδέχομαι τὴν ἄποψιν ὡς τὴν ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς

ΕΡΕ.

§81Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἄποψίς μου, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ ν’ ἀποκλείσω τὸν κ. Λύχνον νὰ ζητῇ διὰ τροπολογίας κἄτι περισσότερον. Συνεπῶς ἀπὸ ἀπόψεως δικονομίας εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸ ἀποκλείσωμεν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ἠλιοῦ, νὰ σκεφθῇ τὸ θέμα. Δύναται ὁ κ. συνάδελφος νὰ φέρῃ τροπολογίαν περὶ δημοσιότητος, διότι συζητοῦμεν τὴν δημοσιότητα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διετυπώσατε τὴν τροπολογίαν αὐτήν;

§83Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Θὰ τὴν διατυπώσω τώρα ὑπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, δηλαδὴ ὁ λαμβάνων ἀντίγραφον τῆς δηλώσεως καὶ τὸ δίδει πρὸς δημοσίευσιν εἰς τὸν τύπον, ἡ δημοσιότης θὰ πρέπει ν’ ἀφορᾷ τὸ πλῆρες κείμενον τῆς δηλώσεως καὶ ὄχι μόνον μέρος αὐτῆς.

§84Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ἐδέχθημεν, ὅτι αἱ ἐφημερίδες θὰ δύνανται νὰ δημοσιεύουν τὰς δηλώσεις τῶν ἐλεγχομένων. Λόγῳ ἀντιπολιτευτικῆς διαθέσεως ὅμως εἶναι δυνατὸν νὰ κάμουν ἐπιλογὴν τῶν δηλώσεων, ὁπότε τελικῶς ἡ δημοσίευσις θὰ ἀποβαίνῃ εἰς βάρος ἐκείνων, τῶν ὁποίων δημοσιεύονται αἱ δηλώσεις. Ἐὰν π.χ. κύριε Πρόεδρε, μία ἐφημερίδα ἀντίπαλός σας δημοσιεύσῃ τὴν ἰδικήν σας μόνον δήλωσιν χωρὶς νὰ δημοσιεύσῃ καὶ τὴν δήλωσιν τοῦ συνυποψηφίου σας ἢ τοῦ πολιτικοῦ σας ἀντιπάλου σᾶς ἀδικεῖ ἢ ὄχι; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι σᾶς ἀδικεῖ. Περαιτέρω ἐὰν μία ἐφημερὶς περικόψῃ τὴν δήλωσιν καὶ δημοσιεύσῃ ἐξ αὐτῆς ὅσα στοιχεῖα θέλει, χωρὶς νὰ δημοσιεύῃ π.χ. τοὺς πόρους, ὥστε νὰ ἀποδεικνύεται ἡ δυνατότης κτήσεως ἑνὸς περιουσιακοῦ στοιχείου, καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν σᾶς ἀδικεῖ ἢ ὄχι; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν σᾶς ἀδικεῖ. Προτείνω, λοιπόν, ὅτι ἡ ἐφημερὶς ἡ ὁποία θὰ ἐπιθυμῇ νὰ δημοσιεύσῃ δηλώσεις τοῦ πολιτικοῦ κόσμου θὰ πρέπει νὰ δημοσιεύσῃ τὰς δηλώσεις ὅλου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου καὶ ὁλοκλήρους τὰς δηλώσεις εἰς περίπτωσιν δὲ παραβάσεως τῆς σχετικῆς διατάξεως νὰ ὑπόκειται εἰς κυρώσεις.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ τελευταῖον ἐγένετο δεκτόν.

§86Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ναί, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχουν κυρώσεις καὶ ἡ διάταξις δὲν θὰ τηρηθῇ.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ πρέπει βεβαίως νὰ ἔχῃ κυρώσεις, διότι ἄνευ κυρώσεων ἡ διάταξις δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ.

§88Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν συνάδελφον κ. Λύχνον, τί ἐννοεῖ, ὡς πρὸς τὸ πρῶτον θέμα, διότι τὸ δεύτερον, ἡ ὑποχρέωσις δηλαδὴ δημοσιεύσεως ὁλοκλήρου τῆς δηλώσεως ἐγένετο δεκτόν. Ἐννοεῖ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἐὰν μία ἐφημερὶς θελήσῃ νὰ δημοσιεύσῃ μία δήλωσιν, θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ δημοσιεύσῃ τὰς δηλώσεις ὅλων τῶν ἐλεγχομένων; Τότε ὅμως φοβοῦμαι, ὅτι ἡ ἐφημερὶς εἰς ὄγκον θὰ πρέπει νὰ ὑπερβῇ καί τοὺς Τάϊμς τῆς Ν. Ὑόρκης. Αὐτὸ ἐννοεῖ ὁ κ. συνάδελφος;

§89Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐὰν μία ἐφημερὶς ἡ ὁποία σᾶς συμπαθεῖ δημοσιεύει κάθε ἡμέραν τὴν δήλωσιν τῶν περιουσιακῶν σας στοιχείων, ἐπὶ μῆνας, χωρὶς νὰ δημοσιεύῃ τῶν ἄλλων, θὰ ἐθίγεσθο ἢ ὄχι;

§90Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Πρέπει νὰ ὑποχρεωθοῦν αἱ ἐφημερίδες νὰ πάρουν ὅλο αὐτὸ τὸ τεῦχος καὶ πρέπει νὰ ἔχωμεν Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον. Εὑρίσκετε, ὅτι εἶναι ἐφικτὸν ὅταν θὰ πάρουν οἱ δημοσιογράφοι μίαν δήλωσιν ἑνὸς πολιτευομένου — καὶ ὑπάρχουν φέρ’ εἰπεῖν 500 ἢ 800 πολιτευόμενοι — ὅτι εἶναι ἐφικτὸν αὐτὸ εἰς τὰ Ἑλληνικὰ πράγματα; Κἄποτε, ἐδιάβαζα, ἕνας Πρωθυπουργὸς τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος εἶχε καὶ τὴν ἀξίωσιν νὰ εἶναι Ἐθνικὸς ἡγέτης, καὶ ἐγελοιοποιήθη εἰς συζήτησιν ποὺ ἐγένετο ἐὰν ἔπρεπε νὰ δημοσιεύωνται ὅλα τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, διότι ἦτο μονομερὴς ἡ ἐμφάνισις, φέρεται εἰπὼν ὁ τότε Πρωθυπουργὸς ὁ προτείνων νὰ δημοσιεύωνται εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅλα τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά. Καὶ λέγει τὸ Σκρίπ: Ποῦ θὰ βροῦμε νὰ τὰ βάλλωμεν ὅλα τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ ἀφοῦ ἔχομεν μόνον μία σελίδα; Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ὑπάρχει Ἑλληνικὴ ἐφημερὶς δυναμένη νὰ περιλάβῃ τὰς 800 δηλώσεις; Θὰ ἐχρειάζετο 30 σελίδας.

§91Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Συζητοῦμεν νομοσχέδιον περὶ προστασίας τῶν μελῶν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ἢ τῶν συμφερόντων τοῦ Τύπου; Ἀπαντήσατε.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Βουλὴ ἐφωτίσθη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης διετύπωσε καὶ τὴν τελευταίαν τροπολογίαν.

§93Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἐὰν ἀποδέχεται τὸ ἄρθρον 4 μὲ τὰς δύο τροπολογίας τὰς ὁποίας ἀπεδέχθην, τοῦ κ. Κουτσοχέρα καὶ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., καθ’ ἣν προκειμένου νὰ δημοσιευθῇ ἡ δήλωσις θὰ πρέπει νὰ δημοσιεύεται αὐτουσία καὶ ὄχι περίληψις αὐτῆς.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ εἶναι σύνοψις τῶν τροπολογιῶν τοῦ κ. Λύχνου καὶ τοῦ κ. Ἰορδάνογλου.

§95Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ποῖαι κυρώσεις θὰ ἐπιβληθοῦν;

§96Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὸ ἄρθρον 8 ὁρίζει τὰς κυρώσεις. Ἐκεῖ θὰ τὸ συζητήσωμεν.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἡ Βουλὴ ἀποδέχεται τὸ ἄρθρον 4 ὡς διετυπώθη ἀρχικῶς, μὲ τὰς τροπολογίας τοῦ κ. Κουτσοχέρα καὶ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., ἡ ὁποία συνοψίζει τὰς τροπολογίας τῶν κ.κ. Λύχνου καὶ Ἰορδάνογλου;

§98ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 ἐγένετο δεκτόν. Τὸ ἄρθρον 3 ἔχει ψηφισθῆ πλὴν τῆς παραγράφου 2, τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ διατυπώσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἤδη διενεμήθη ἡ ὁριστικὴ διατύπωσις.

§100Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὸ ἄρθρον 3 ἐψηφίσθη ἐκτὸς τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βασιλάτου καὶ εἶπον ὅτι θὰ κάμω τὴν τελικὴν διατύπωσιν. Τὴν ἔκαμα καὶ διενεμήθη. Καὶ ἔλαβον γνῶσιν οἱ κ.κ. βουλευταί. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἐὰν ἀποδέχεται καὶ τὸ ἄρθρον 3, περιλαμβανομένης καὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βασιλάτου, διότι ἐπὶ τοῦ λοιποῦ περιεχομένου ἔχει ἀποφανθῆ ἡ Βουλὴ καὶ τὸ ἔχει ἀποδεχθῆ.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου ἔχει τὸν λόγον.

§102Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, διαβάζω τὴν νέαν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 3 εἰς τὴν παράγραφον 2. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν νὰ προσέξῃ καὶ τοὺς κ.κ. βουλευτὰς νὰ προσέξουν τὴν διατύπωσιν. «Οἱ ἐκ τῶν ἐν τοῖς ἄρθροις 1, 2 καὶ 3 παρ. 2....... καὶ μὴ μεταγραφέντες...... Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀκίνδυνον, διότι εἴπομεν ὅτι δὲν μεταγράφονται τὰ ἀκίνητα, ἀλλὰ οἱ τίτλοι. Καὶ τὸ εἴπομεν καὶ χθὲς ἀκόμη καὶ ἠμποροῦσαν οἱ σύμβουλοι νὰ τὸ διορθώσουν αὐτό, «...ὑποχρεοῦνται νὰ προβοῦν εἰς τὴν μεταγραφὴν ἐντὸς 3 μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου». Κύριε Πρόεδρε, δὲν γνωρίζω ἐὰν οἱ εἰσηγηθέντες ἢ διατυπώσαντες τὴν διάταξιν αὐτὴν ἔχουν ὑπ’ ὄψει των τὶ μέλλει νὰ γίνῃ. Διότι πρέπει νὰ ἀντιληφθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι προκειμένης μεταγραφῆς ἑνὸς τίτλου, μετὰ τὴν παρέλευσιν τοῦ χρονικοῦ αὐτοῦ διαστήματος θὰ πρέπει νὰ προσάγῃ ὁ οἱοσδήποτε ἀνύποπτος Ἕλλην πολίτης, ὁ ὁποῖος ἔχει καθυστερήσει εἰς τὴν μεταγραφὴν τοῦ τίτλου, πιστοποιητικὸν ὅτι δὲν ὑπάγεται εἰς καμμίαν κατηγορίαν τῶν ἄρθρων 1, 2 καὶ 3 παραγρ. 2, ὅτι δὲν εἶναι οὔτε βουλευτὴς ὁ ἴδιος, ὅτι δὲν ἔχει διατελέσει Ὑπουργός, ὅτι δὲν διετέλεσε βουλευτής, ὅτι δὲν εἶναι πενθερὸς ἢ πενθερὰ βουλευτοῦ, ἀδελφὸς ἢ μπατζανάκης, ἐὰν καὶ αὐτοὶ περιλαμβάνωνται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν προσώπων περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ ἄρθρον 3. Θὰ πρέπει νὰ ὑποβληθῇ ὁ Ἕλλην πολίτης εἰς αὐτὴν τὴν ταλαιπωρίαν νὰ προσκομίζῃ εἰς τὸν ὑποθηκοφύλακα πιστοποιητικὸν ὅτι δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν προσώπων αὐτῶν; Καὶ δεύτερον καὶ ἡ ἐκ πάσης αἰτίας κτῆσις πρέπει νὰ μεταγράφεται ἐντὸς τοῦ χρόνου αὐτοῦ; Καὶ ἡ ἐκ χαριστικῆς αἰτίας καὶ ἡ ἐξ ἐπαχθοῦς καὶ κληρονομητηρίου; Ἐὰν δὲν μεταγραφῇ ἐντὸς τῆς προθεσμίας τοῦ τριμήνου, θὰ ἔχωμεν τὴν φυλάκισιν τοῦ ἑνὸς ἔτους καὶ τὰς ἄλλας συνεπείας; Ἀλλά, κύριε Πρόεδρε, καὶ μόνον ἡ ἔκδοσις τοῦ κληρονομητηρίου, εἰς πολλὰς περιπτώσεις θέλει πολλοὺς μῆνας καὶ θὰ ἔχῃ παρέλθει ἡ προθεσμία αὐτὴ καὶ τὸ κληρονομητήριον δὲν θὰ ἔχῃ ἐκδοθῆ, διὰ νὰ γίνῃ μεταγραφὴ καί, μολονότι ἔχω νὰ ἀσκήσω τὴν δικηγορίαν ἀπὸ τοῦ 1945, ὑποθέτω ὅτι ὁ τίτλος αὐτὸς μεταγράφεται εἰς ὅλα τὰ ὑποθηκοφυλακεῖα εἰς τὰ ὁποῖα ὁ κληρονομηθεὶς εἶχεν ἀκίνητα, τὰ ὁποῖα περιέρχονται τίτλῳ κληρονομίας εἰς τὸν κληρονόμον. Ἀφήνω τὰς ἄλλας συνεπείας, τὰς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ ἡ διατύπωσις αὐτὴ εἰς τὸν τρίτον τὸν συμβληθέντα καὶ ἀνύποπτον. Τοῦτο σημαίνει, κύριε Πρόεδρε, ὄχι βεβαίως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα κατὰ τοῦ πονηροῦ συμβαλλομένου, ὁ ὁποῖος ἀποφεύγει νὰ μεταγράψῃ τὸν τίτλον. Ἐλέχθη προχθὲς ἀπὸ τὸν κ. Μπουρνιᾶν, καὶ ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους τῆς παρατάξεως αὐτῆς, ἀπὸ τὸν κ. Τσάτσον, πῶς πρέπει νὰ διατυπωθῇ ἡ διάταξις αὐτή, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπέσουν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου καὶ ἐλέχθη ὅτι ἡ δήλωσις πρέπει νὰ περιλαμβάνῃ καὶ τὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἀποκτήσει κανείς, ἢ τὰ ὁποῖα δύναται νὰ ἀποκτήσῃ κανεὶς δυνάμει προσυμβάσεως ἢ ὁριστικῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία δὲν ἔχει ἀκόμη μεταγραφῆ. Ἐγὼ θὰ προσεχώρουν εἰς τὴν ἄποψιν τῆς διατυπώσεως ἑνὸς κειμένου, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ἀκόμη πλέον αὐστηρότερον ἀπὸ τὴν ἀντίληψιν αὐτήν. Συνεφώνησαν χθὲς ὁ κ. Τσάτσος καὶ ὁ κ. Μπουρνιᾶς, ὑπὸ τὸ ὅρον ὅμως νὰ μὴ δημιουργοῦνται αἱ παγίδες αὐταὶ καὶ οἱ κίνδυνοι εἰς βάρος τῶν τρίτων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὸ προνόμιον, οὔτε οἱ ἴδιοι νὰ πολιτεύωνται, οὔτε νὰ εἶναι ἀδελφοί, ἢ πενθεροὶ πολιτευομένων, διὰ νὰ εἶναι δυνατόν, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν οὗτοι νὰ πηγαίνουν εἰς τὸν ὑποθηκοφύλακα καὶ νὰ μεταγράφουν τὸν τίτλον των, χωρὶς νὰ προσκομίζουν πιστοποιητικόν, ἐκδιδόμενον ἐπὶ τῇ βάσει ἐνόρκου βεβαιώσεως, ὅτι δὲν εἶναι ἀδελφοὶ ἢ πενθεροὶ τῶν προσώπων τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰς κατηγορίας τῶν ἄρθρων 1, 2 καὶ 3. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπανεξετάσῃ τὴν διατύπωσιν τῆς παραγράφου 2.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Ἐλαφρός.

§104Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κύριοι βουλευταί, μόνον εἰς τὸ κλῖμα τοῦ λεγομένου αὐτοελέγχου ἢ αὐτοϋποβιβασμοῦ ἠδύνατο νὰ σταθῇ παρομοία διάταξις ἄρθρου ἀφορῶσα βασικῆς σημασίας διατάξεις Ἀστικοῦ Δικαίου. Τὸ θέμα εἶναι ἂν πρόκειται περὶ ἀκύρου ἢ ἐγκύρου συμβολαίου. Καὶ ἂν μὲν εἶναι ἔγκυρον τὸ συμβόλαιον, διατί δὲν θὰ τὸ μεταγράψωμεν, ἂν δὲ εἶναι ἄκυρον διατί ἐκτὸς τῆς ἀκυρότητος νὰ προβλέπεται ἡ ἐπιβολὴ ποινῆς εἰς τὸν ἀτυχῆ φύλακα τῶν μεταγραφῶν; Κυρίως φέρομεν εἰς δυσχερῆ θέσιν τρίτους, τοὺς ὁποίους πρέπει ἀντιθέτως νὰ προστατεύσωμεν. Κυρώσεις προβλέπονται μόνον, ὡς προανέφερα, διὰ τὸν ἀτυχῆ φύλακα, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἐφοδιασθῇ μὲ τὸν ὁρμαθὸν τῶν πιστοποιητικῶν ὅτι ὁ συναλλασσόμενος ἢ οἱ συναλλασσόμενοι δὲν ἔχουν συγγένειαν μὲ πολιτικὰ πρόσωπα, ὡς ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ συνάδελφος κ. Παπακωνσταντίνου. Καὶ προχωρῶ. Ἐὰν ἡ κύρωσις εἶναι ἡ ἀκύρωσις τῆς δικαιοπραξίας ἢ ἡ ἐπιβολὴ τῆς ποινῆς, παλινῳδοῦμεν. Διότι διὰ νὰ προβλεφθῇ ποινὴ διὰ τὴν μεταγραφὴν τίτλου θὰ πρέπει οὗτος νὰ εἶναι ἄκυρος. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅμως ὅτι διὰ τῆς τοιαύτης πράξεως θίγεται ὁλόκληρον τὸ σύστημα τοῦ ἐμπραγμάτου δικαίου. Πέραν αὐτῶν καὶ ἐκ δικηγορικῆς προσωπικῆς πείρας σᾶς λέγω ὅτι εἶναι ἀδύνατος, ἐντὸς τοῦ ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου διαγραφομένου χρονικοῦ ὁρίου τήρησις ὡρισμένων διατυπώσεων, ὡς π.χ. ἡ ἔκδοσις κληρονομητηρίου. Ἀλλὰ τὸ ὀλιγώτερον εἶναι τὸ κληρονομητήριον. Κατὰ ποῖον τρόπον, διὰ ποῖον λόγον καὶ ἐκ ποιᾶς ὑποχρεώσεως θὰ ἐπιβάλλωμεν εἰς τοὺς συγγενεῖς τοῦ πολιτικοῦ, τοῦ οἱουδήποτε πολιτικοῦ, τὴν σπουδὴν πρὸς μεταγραφήν, ὅταν οἱ ἄλλοι πολῖται, δὲν εἶναι ὑπόχρεοι πρὸς τοῦτο. Καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἀπαγγέλλεται ἄλλη συνέπεια τί θὰ γίνῃ τὸ ἀγορασθέν; Θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν πωλητήν, ὁ ὁποῖος μάλιστα ἔχει εἰσπράξει καὶ τὸ τίμημα; Πρόκειται ἀσφαλῶς περὶ διατάξεως, ἡ ὁποία θέτει εἰς αὐτοϋποβιβασμὸν ἡμᾶς καὶ προβαίνει εἰς διάκρισιν πρώτης καὶ δευτέρας τάξεως πολιτῶν. Εἶναι ἐπίσης βέβαιον, ὅτι παρεισάγομεν δυσκολίας εἰς τὴν ἀσφάλειαν τῶν συναλλαγῶν καὶ ἐπὶ προσθέτως εἶναι σὰν νὰ ἀποδεχώμεθα ἐκ προοιμίου ὅτι πᾶσα κτῆσις ἐκ μέρους προσώπων ἀναφερομένων εἰς τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὕποπτος καὶ πρέπει νὰ διαλύσωμεν τὴν ὑποψίαν αὐτήν. Ἐκτὸς τούτων εἶμαι βέβαιος, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ νομοσχεδίου θὰ θεωρηθῇ καὶ ὡς ἀντισυνταγματικὴ καὶ αἱ ἐπιπτώσεις της θὰ εἶναι τεράστιαι. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰς γενομένας διορθώσεις, ἡ μία εἶναι ἀτυχεστέρα τῆς ἄλλης καὶ ἐπισημαίνω τοὺς ἐξ αὐτῶν κινδύνους.

§105Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ γενομένη ὑπ’ ἐμοῦ πρότασις, ἦτο ἁπλῆ καὶ σαφεστάτη καὶ πολὺ φοβοῦμαι ὅτι παρεξηγήθη. Τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως εἰς τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξα τὴν πρότασίν μου εἰς τὴν σελίδα 14 γράφουν: «Φημολογεῖται, ὅτι πολλοὶ ἐπωφελήθησαν τῆς διανοίξεως τῆς λεωφόρου Σουνίου, ἠγόρασαν ἀντὶ πινακίου φακῆς ἐκτάσεις καὶ δὲν τὰς μετέγραψαν». Αὐτὴν τὴν περίπτωσιν προέβλεπα καὶ δι’ αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ἐζήτησα νὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις, εἰς οὐδένα δὲ ἄλλον τρόπον δικαιοπραξίας. Τὸ ἐνετόπισα εἰς μόνην τὴν περίπτωσιν τῶν ἀγοραπωλησιῶν ἐκείνων —καὶ μόνον ἐκείνων —τῶν πραγματοποιηθεισῶν μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς καταθέσεως τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Καὶ ἐξήγησα τοὺς λόγους, ἀθροιζομένους εἰς τὸ ὅτι εἰδικῶς εἰς τὴν λεωφόρον Σουνίου καὶ ὁ χρόνος προγραμματισμοῦ ἦτο γνωστὸς μόνον εἰς μερικοὺς ἡμετέρους, ὅταν αἱ τιμαὶ τῶν οἰκοπέδων ἦσαν 500 δρχ. τὸ στρέμμα οἱ ὁποῖοι ἔσπευσαν εἰς ἀγορὰν καὶ σήμερον τὰ οἰκόπεδα αὐτὰ τιμῶνται 200 χιλ. τὸ στρέμμα καὶ δι’ αὐτοὺς καὶ μόνον ἐζήτησα ὅπως ὑποχρεωθοῦν νὰ μεταγράψουν τὰ κτηθέντα. Μόνον ἀγοραστάς, οἵτινες ἐξ οἱουδήποτε λόγου δὲν μετέγραψαν μέχρι τῆς ὑποβολῆς τοῦ παρόντος καὶ οὐδένα ἄλλον νὰ συμπεριλάβῃ ἡ διάταξις διὰ τὰ ἀκίνητα τὰ ὑπ’ αὐτῶν ἀγορασθέντα. Οὕτως ἐντοπίζεται καὶ δὲν ὑπάρχει περίπτωσις δι’ ἄλλας συναλλαγὰς καὶ οὐδεὶς φόβος δι’ ἄλλους συναλλασσομένους ἢ συναλλαγέντας, ἀλλὰ μόνον τοὺς ἐκ τοῦ πονηροῦ. Οὔτε δωρεοδόχους, οὔτε κληρονόμους, οὔτε κληρονομητήρια προβλέπει ἡ πρότασίς μου.

§106Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὴν σκέψιν τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι ὑπάρχει περίπτωσις, ὅτι ἡ μὴ μεταγραφὴ κτηθέντος ἀκινήτου σκοπὸν ἔχει τὴν ἀπόκρυψιν καὶ διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν περαιτέρω θαλασσοποίησιν, ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς πρότασιν: Δέχομαι, ὅτι ὑπάρχουν αὐτοὶ οἱ τίτλοι. Οἱ τίτλοι αὐτοὶ ἀποτελοῦν περιουσιακὰ στοιχεῖα καὶ βάσει τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ παρόντος πρέπει νὰ δηλωθοῦν. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ὑπάρχει τι πονηρόν, ὡς ἀνεφέρθη προτείνομεν. (Ἀναγινώσκει).

§107Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κ. Πρόεδρε, φεύγομεν καὶ ἀπὸ τὰς ἀστικὰς συνεπείας.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰορδάνογλου, ἔχει τὸν λόγον.

§109Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου τούτου ὡς ἔχει γίνει, κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν ἐξυπηρετεῖ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἐτέθη. Ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ ὑποχρεώσωμεν τοὺς τυχὸν ἔχοντας τίτλον μὴ μεταγεγραμμένον, νὰ τὸν μεταγράψουν. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν ἀρνήσεως καὶ ὡς συνέπειαν ταύτης ἐπιβάλλομεν ποινικὰς κυρώσεις. Κύριε Πρόεδρε, ὁ σκοπὸς δὲν ἐξυπηρετεῖται διότι, ὅστις ἀποφασίσει νὰ μὴ μεταγράψῃ τὸν τίτλον, διότι τοιοῦτον ἔχει συμφέρον, δὲν θὰ τὸν μεταγράψῃ καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων. Νομίζω ὅτι δὲν ἐξυπηρετεῖται ὁ σκοπός, ἀντιθέτως δὲ περιπλεκόμεθα εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ ἐμπλακῶμεν εἰς πλείστας ὅσας περιπετείας. Νομίζω, ὅτι ἡ διατύπωσις τῆς τροπολογίας δημιουργεῖ θέματα. Διότι, πρῶτον, δὲν κάμνει διάκρισιν ἀγορῶν. Δεύτερον, δὲν ὁμιλεῖ περὶ συναλλαγῶν καὶ τρίτον, περὶ κληρονομικοῦ δικαίου. Νομίζω, ὅτι ἐπιτυχεστέρα εἶναι ἡ διατύπωσις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Τσάτσος μὲ τὴν προσθήκην ὅτι «αἱ συνέπειαι τῆς παραλείψεως αὐτῆς δὲν παραγράφονται». Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, τὸν ἀρνούμενον νὰ γράψῃ τὸ ἀκίνητον, τὸν θέτομεν ἐκτὸς συναλλαγῆς. Νομίζω, ὅτι μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Τσάτσου καὶ μὲ τὴν ἰδικήν μου προσθήκην, θὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὸν σκοπὸν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου.

§110Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριοι βουλευταί, ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Τσάτσου μὲ τὴν προσθήκην τοῦ κ. Ἰορδάνογλου. Καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅπως ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ διὰ τὴν ἀποδοχὴν τοῦ ἄρθρου 3 ὡς ἐτροπολογήθη.

§111Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμμορφούμενος πρὸς τὴν ὑπόδειξιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως ἀποβλέψωμεν εἰς τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου, ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὅπως ἔχει ἡ παράγραφος 2, ἡ προστεθεῖσα κατὰ πρότασιν τοῦ κ. Βασιλάτου τροπολογία, δημιουργεῖ τεραστίους κινδύνους ἀπὸ νομικῆς πλευρᾶς, τοὺς ὁποίους εἶναι ἀδύνατον νὰ προβλέψῃ κανεὶς ἐκ τῶν προτέρων. Ὁ σκοπὸς τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βασιλάτου, εἶναι ἁπλοῦς. Ἐπειδὴ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑφίστανται τίτλοι πρὸς ἀπόκτησιν ἐμπραγμάτων δικαιωμάτων ἐπὶ ἀκινήτων, οἱ ὁποῖοι, ὅμως, ἐπὶ σκοπῷ ἀποκρύψεως τῶν περιουσιακῶν αὐτῶν στοιχείων, δὲν εἶδον τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος ἀπὸ τῆς μεταγραφῆς, οἱ ὁποῖοι ὅμως, ἀποτελοῦν περιουσιακὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα οἱ ὑποκείμενοι εἰς δήλωσιν δὲν πρέπει νὰ παραλείψουν, διὰ τοῦτο προσετέθη ἡ παρ. 2 εἰς τὸ ἄρθρον 3. Ὅπως, ὅμως, προέτεινα καὶ χθές, ἀντὶ νὰ εἰσέλθωμεν μὲ τὴν παρ. 2 εἰς τοὺς ἀπειραρίθμους κινδύνους τοὺς ὁποίους δημιουργεῖ αὕτη, εἶναι πολὺ προτιμότερον καὶ ἁπλούστερον, νὰ ἀπαλείψωμεν τὴν παρ. αὐτὴν καὶ εἰς τὴν παρ. 1 ἐδάφιον αʹ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου, νὰ προσθέσωμεν ὅτι ὑπόκεινται εἰς δήλωσιν τὰ ἐμπράγματα δικαιώματα ἐπὶ ἀκινήτων καὶ οἱ τίτλοι πρὸς ἀπόκτησιν τοιούτων, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι περιλαμβάνονται πάντες οἱ τίτλοι, οἱασδήποτε μορφῆς, ἢ εἴτε ἐν ζωῇ εἴτε αἰτίᾳ θανάτου, εἴτε θὰ ἀποκτηθῶσιν εἰς τὸ μέλλον κλπ. Διότι οὐδεὶς λόγος συντρέχει νὰ γίνῃ διάκρισις. Οὕτως ἐξυπηρετεῖται πλήρως καὶ ἀνωδύνως ὁ σκοπὸς τοῦ νομοθέτου.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὸ ἄρθρον 3 ὡς ἐτροπολογήθη;

§113ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη.

§115Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, χαίρω ἰδιαιτέρως διότι μετὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὸ ἄρθρον 5 ἤρχισε νὰ λαμβάνῃ μορφὴν ἄρθρου προβλέποντος τὴν καθιέρωσιν ἀδικήματος. Καὶ ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν διένειμε τώρα ὁ κ. Ὑπουργός, πράγματι ὠφελεῖ καὶ αὐτὴ εἰς τὴν διευκρίνισιν τοῦ ἀδικήματος αὐτοῦ. Βέβαια, ἐπειδὴ μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν κατενόει κανεὶς τί ἀκριβῶς καθιέρωνε τὸ ἄρθρ. 5, ἡ Ἐπιτροπὴ ἠναγκάσθη νὰ μεταχειρισθῇ μίαν διατύπωσιν, ἡ ὁποία ἀπὸ ἀπόψεως νομοτεχνικῆς εἶναι ὀλίγον περισσότερον δημοσιογραφικὴ τοῦ δέοντος. Ὁ ποινικὸς νόμος εἶναι σεμνότερος ὅταν θέλῃ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς κανένα ποινὴν θανάτου ἢ ἰσοβίων δεσμῶν. Λέγει: Ὅστις ἀποκτείνει ἕτερον τιμωρεῖται διὰ τῆς ποινῆς τοῦ θανάτου ἢ τῶν ἰσοβίων δεσμῶν. Ἐδῶ ἀρχίζει μὲ μίαν διακήρυξιν τὸ ἄρθρον: Συνιστᾷ ἔγκλημα ἡ ἀθέμιτος κτῆσις περιουσιακοῦ ὀφέλους. Καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι περισσότερον δημοσιογραφικὸν αὐτὸ ἀπ’ ὅ,τι νομοτεχνικόν. Δὲν ἐχάλασεν ὁ κόσμος. Ἠμπορεῖ καὶ νὰ μείνῃ, ἀλλ’ ἠμπορεῖ νὰ διορθωθῇ: Τιμωρεῖται μὲ τὴν τάδε ποινὴν ὅστις κλπ...., νὰ διατυπωθῇ τὸ ἄρθρον κατὰ τρόπον σύμφωνον μὲ τὰ ὅσα ἐπικρατοῦν εἰς τὸ δίκαιον τὸ ἰδικόν μας. Ἐπὶ πλέον ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι πράγματι εἶναι τὸ μόνον θετικὸν στοιχεῖον ὡς πρὸς τὸ μέλλον τὸ ἄρθρον 5, διότι μὲ τὴν διατύπωσιν «ἡ συντελουμένη δι’ ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἰδιότητος τοῦ ἐλεγχομένου προσώπου κλπ... θεωρεῖται ἀθέμιτος» διευρύνει τὰς ὑπαρχούσας διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Καὶ θὰ ἔλεγα, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ: «Ὅστις ἐκτὸς τῶν περιπτώσεων τῶν προβλεπομένων ὑπὸ ἄλλων διατάξεων τοῦ Π.Ν. ἢ εἰδικῶν ποινικῶν νόμων ἀπέκτησε καθ’ οἱονδήποτε τρόπον δι’ ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἰδιότητος τοῦ ἐλεγχομένου προσώπου περιουσιακὸν ὄφελος, ἐκεῖνος τιμωρεῖται διὰ τῶν ποινῶν τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τῶν νόμων», ὥστε νὰ φαίνεται, ὅτι ἀποτελεῖ συμπλήρωσιν τῶν ὑπαρχουσῶν διατάξεων. Καὶ, βεβαίως, αἱ περιπτώσεις τῆς συρροῆς δὲν ἀποκλείονται, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀποτελεῖ συμπλήρωσιν τῶν ὑπαρχουσῶν διατάξεων, διὰ τῶν ὁποίων πάντοτε ἠμπορεῖ νὰ τιμωρηθῇ ὁ ἀποκτῶν παράνομον ὄφελος. Διότι εἰς τὸ κάτω– κάτω τῆς γραφῆς τὸ παράνομον ὄφελος δὲν εἶναι τὸ χειρότερον ποὺ ἠμπορεῖ νὰ διαπράξῃ κανείς. Ἠμπορεῖ νὰ παραβῇ τὸν νόμον, χωρὶς νὰ ἔχῃ παράνομον ὄφελος. Ὁ νόμος «περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν» ἐν προκειμένῳ, εἶναι πολὺ αὐστηρότερος ἀπ’ ὅ,τι φαίνεται, διότι τὸ παράνομον ὄφελος δὲν ἀποτελεῖ στατικὸν στοιχεῖον τῶν παραβάσεων ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἕως ἐδῶ τὰ πράγματα πηγαίνουν καλά. Ἐπίσης καὶ ἡ τροπολογία, ποὺ διένειμε τώρα ὁ κ. Ὑπουργός, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς ἰδιότητος τοῦ ἐλεγχομένου, ἂν γίνῃ ὑπὸ ἄλλου, πρέπει νὰ εἶναι ἐν γνώσει τοῦ ἐλεγχομένου, καὶ αὐτὸ νομίζω εἶναι στοιχειῶδες. Διότι ὅπως ἦτο, ὅταν πολιτεύεται κανεὶς θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὀργανώσει ἰδιωτικὴν ἀστυνομίαν διὰ νὰ παρακολουθῇ τοὺς συγγενεῖς του τί πράττουν καὶ θὰ κατέληγε κανεὶς ἀντὶ διὰ τὰς δημοσίας ὑποθέσεις νὰ παρακολουθῇ τὰς ἰδιωτικὰς ὑποθέσεις, οὔτε κἂν τοῦ ἑαυτοῦ του, ἀλλὰ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων, ποὺ εὑρίσκονται γύρω του. Ὡς πρὸς τὴν ἐκμετάλλευσιν ἐκ μέρους συγγενῶν, δυστυχῶς, δὲν εἶναι σπάνιον τὸ φαινόμενον. Ἐνθυμοῦμαι, ὅταν ἤμην πολὺ νέος, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ συγγενοῦς, ἀλλὰ περὶ ξένου ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἤρχετο κάθε ἡμέραν εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ πατέρα μου καὶ εἶχε τυπώσει μία κάρτα, ὅτι ἦτο ἰδιαίτερος Γραμματεύς. Τώρα, τὸ πρόσωπον αὐτό, ἰδιαίτερος Γραμματεύς, ἐκυκλοφοροῦσε, ἐκείνην τὴν ἐποχήν, οἱ ἄνθρωποι, ἦσαν ὀλιγαρκέστεροι καὶ μερικὰ χιλιάρικα, ἐνδεχομένως νὰ τὰ εἶχεν ἀποκομίσει ἀπὸ τὴν μετάθεσιν κανενὸς δημοδιδασκάλου. Ὁ ἄνθρωπος, βεβαίως, κατέληξε κἄποτε εἰς τὸ Πενταμελὲς Ἐφετεῖον καὶ ἐζήτησε νὰ τὸν ὑποστηρίξω ὡς δικηγόρος, ἐγώ, διότι ἦτο φύσει ἀπατεών. Θὰ ἔλεγα, λοιπόν, ὅτι ἡ γνῶσις εἶναι στοιχεῖον ἀπαραίτητον, διότι ἄλλως εἴμεθα ἐκτεθειμένοι ὅλοι εἰς μίαν διαβολὴν γενικήν. Ἐκεῖνο ποὺ ἤθελα πέραν αὐτῶν τῶν παρατηρήσεων ἐπὶ τῆς διατυπώσεως νὰ κάμω, εἶναι τοῦτο: Ὑπάρχει μία παράγραφος, ἡ ὁποία εἶναι ἐξ ἀπόψεως γενικῶν ἀρχῶν τοῦ Ποινικοῦ Δικαίου καὶ τῆς Ποινικῆς Δικονομίας ἀπαράδεκτος. Βεβαίως δὲν πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ ποτὲ καὶ ἂν τὴν ψηφίσωμεν, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶναι ἀπαράδεκτος. Θεωρεῖται ἀθέμιτος ἡ κτῆσις περιουσιακοῦ ὀφέλους ἐφ’ ὅσον δὲν δικαιολογεῖται ἐπαρκῶς ἡ προέλευσις τῆς κτήσεως, πλὴν ἐὰν ὁ ἐλεγχόμενος ἀποδείξῃ ὅτι αὕτη δὲν ὑπῆρξε προϊὸν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἰδιότητός του. Ἡ καθιέρωσις τεκμηρίου προκειμένου περὶ ποινικῆς εὐθύνης εἶναι ἕνα πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μέχρι τῆς στιγμῆς εἰς τὸ Ποινικὸν Δίκαιον δὲν ὑπάρχει, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ καθιερωθῇ. Διότι καὶ δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ —διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ— καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθῇ θὰ ἦτο μία ἀρχὴ ὀπισθοδρομήσεως τοῦ Ποινικοῦ Δικαίου κατὰ μερικὰς δεκαετίας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν θὰ πρέπει νὰ τὸ κάμωμεν. Βεβαίως ἔχω τὴν διαίσθησιν ὅτι ἡ πρόθεσις τοῦ συντάκτου δὲν ὑπῆρξε νὰ καθιερώσῃ τεκμήριον τοιούτου εἴδους. Εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ὅμως καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχε πρόθεσις, θὰ πρέπει νὰ εὑρεθῇ μία διατύπωσις, ἡ ὁποία νὰ ἐμφανίζῃ τὴν πραγματικὴν πρόθεσιν τοῦ νομοθέτου, διότι τὸ τεκμήριον εἶναι ἀπαράδεκτον. Εἰς μίαν περίπτωσιν μετατίθεται τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως εἰς τὸν κατηγορούμενον, κατὰ τὸν νόμον, εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς συκοφαντικῆς δυσφημήσεως, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ εἶναι δυνητικόν. Δικαιοῦται ὁ κατηγορούμενος, ἐὰν θέλῃ, νὰ κάμῃ τὴν ἔνστασιν τῆς ἀληθείας καὶ νὰ ἀποδείξῃ τὴν ἀλήθειαν. Ἐδῶ ἐὰν δὲν ἀποδείξῃς ἐπαρκῶς ἐσὺ ἀπὸ ποῦ προῆλθε, καθιεροῖ τεκμήριον, ἐνῷ ἐκεῖνος ποὺ σοῦ κάμνει μήνυσιν πρέπει νὰ ἀποδείξῃ ὅτι εἶναι ἀθέμιτος ὁ πορισμὸς τοῦ ὀφέλους διὰ τὸ ὁποῖον κατηγορεῖται. Θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι εἶναι δύσκολος ἡ ἀπόδειξις. Ἀλλὰ ἡ ἀπόδειξις τῆς ἐνοχῆς δι’ οἱονδήποτε ἀδίκημα εἶναι δύσκολος καὶ ἐν τούτοις ἐπιβάλλεται εἰς τὴν κατηγορίαν. Δὲν σημαίνει, διότι εἶναι πολὺ εὔκολον νὰ καθιερώσωμεν τὸ τεκμήριον δι’ ὅλα τὰ ἀδικήματα ἢ νὰ καθιερώσωμεν τοιούτου εἴδους ἐμμέσους ἀποδείξεις ἢ νὰ καθιερώσωμεν τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως εἰς τὸν κατηγορούμενον. Ἄλλοτε εἶχον ἄλλους τρόπους νὰ ἀποδείξουν, π.χ. τὴν ὁμολογίαν, τὸ μαρτύριον ἢ τὸν βασανισμὸν καὶ ὑπῆρχον ἐπιχειρήματα ὑπὲρ αὐτοῦ τοῦ πράγματος. Ὑποθέτω ὅτι τὸ 1964 δὲν θὰ πᾶμε πίσω μέχρι τῆς ὁμολογίας καὶ μέχρι τῶν τεκμηρίων εἰς βάρος τῶν κατηγορουμένων. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ πρόνοια κἄποιας διορθώσεως αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου, νὰ μὴ ὑπάρχῃ αὐτὸ τὸ τεκμήριον, τὸ ὁποῖον μεταβάλλει αὐτὰς τὰς ἀρχὰς τοῦ Ποινικοῦ Δικαίου.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§117Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ συμφωνήσω ἀπολύτως μὲ τὰ ὅσα ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Τσιριμῶκος ἐν σχέσει μὲ τὸ τεκμήριον τοῦ ἐλέγχου. Οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον ἐὰν δὲν ἀποσαφηνισθῇ τὸ θέμα νὰ ἔχῃ ὁ ἐλεγχόμενος τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως διὰ πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν τὸν βαρύνουν. Εἰς τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω καταθέσει εἰς τὸ ἄρθρον 5 ὡμίλουν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ συμπληρωθῇ διὰ τὴν ὑπάρχουσαν ἀσάφειαν τῆς εὐθύνης τοῦ ἐλεγχομένου. Μετὰ ὅμως τὴν κατατεθεῖσαν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ποὺ ὁμιλεῖ διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς ἰδιότητος τοῦ ἐλεγχομένου, ἐγένετο νομίζω κἄποιο λάθος, κ. Ὑπουργέ, δὲν εἶναι καλὴ ἡ διατύπωσις νομικῶς. Διότι λέγετε ἐδῶ: «Τοῦ ἐλεγχομένου ἐγένετο ὑπὸ τῶν ἄλλων...». Θὰ ἠθέλατε νομίζω νὰ εἰπῆτε ὅτι ἐγένετο ὑπὸ τῶν λοιπῶν ἐν ἄρθροις, 1, 2 καὶ 3 παράγραφος 2 ἀναφερομένων προσώπων. Ἐὰν θέλετε προσέξατέ το καὶ διωρθώσατε τὴν λέξιν «ἄλλων» διότι δὲν πάει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§118Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Μάλιστα, θὰ τὸ διορθώσω.

§119Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διορθώσατέ το διὰ μίαν καλυτέραν διατύπωσιν, δὲν ἔχω νὰ κάμω καμμίαν ἄλλην παρατήρησιν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ τὴν κατατεθεῖσαν τροπολογίαν συνεπλήρωσε τὸ κενόν, καὶ δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ προσθέσω.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Μαναβῆς ἔχει τὸν λόγον.

§121Θ. ΜΑΝΑΒΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ ἀγορεύσω διότι ἔχω καταθέσει μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν φαντάζομαι ἔχουν λάβει οἱ κ.κ. συνάδελφοι καὶ ἡ ὁποία ἀφορᾷ ἁπλῶς τὴν ὀρθοτέραν, κατὰ τὴν γνώμην μου, νομοτεχνικὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 5. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔλαβε γνῶσιν καὶ τὴν ἀποδέχεται, δὲν ξεύρω, τίποτε ἄλλο δὲν ἔχω νὰ προσθέσω. Νομίζω ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ διατυπωθῇ καὶ δι’ οὓς λόγους ἀναπτύσσω εἰς τὴν τροπολογίαν τὸ ἄρθρον 5 νομοτεχνικῶς καθ’ ὃν τρόπον ὑποδεικνύω.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἐλαφρός, ἔχει τὸν λόγον.

§123Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κ.κ. βουλευταί, ὁμολογουμένως τὸ ἄρθρον 5 εὑρίσκεται εἰς τελείαν ἀντίθεσιν πρὸς τὰ ἀπολύτως ἐν τῇ ἐπιστήμῃ παραδεδεγμένα σχετικῶς μὲ τὴν ποινικὴν εὐθύνην τῶν προσώπων. Καὶ ὡς πρὸς τὸν διαδικαστικὸν τρόπον τῆς ἀποδείξεως τῆς ἀθωότητος ἑνὸς ἑκάστου ἀποτελεῖ μίαν περίεργον ὀπισθοδρόμησιν καὶ διὰ δευτέραν φορὰν ἐπισημαίνω καὶ πάλιν πῶς εἶναι δυνατὸν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐσκέφθη νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἠθέλησε νὰ μεταχειρισθῇ τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας ὡσὰν νὰ ἐπρόκειτο περὶ τῶν περισσότερον ὑπόπτων καὶ τῶν κατὰ κανόνα ἐνόχων τῶν πράξεων τὰς ὁποίας περιγράφει εἰς τὸ νομοσχέδιόν του. Ἓν ἐκ τῶν τμημάτων αὐτῶν ἀνέφερεν ὁ προλαλήσας κ. Τσιριμῶκος, ὄχι τὸ μόνον, ἐγὼ θὰ ἐπισημάνω καὶ τὰ ὑπόλοιπα. Δὲν ἔχει ἀκουσθῇ κατὰ τὸν αἰῶνα, εἰς τὸν ὁποῖον ζῶμεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανισθῇ τις ἐπ’ ἀκροατηρίῳ καὶ νὰ πειρᾶται νὰ ἀποδείξῃ κἄτι, τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζει καὶ ἐκεῖνος, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀποσείσῃ, διότι δὲν τὸν φέρουν πρὸ συγκεκριμένης τινὸς εὐθύνης νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν εἶναι παράνομος ἡ κτῆσις. Ἐκτὸς ἂς εἴπωμεν τῆς μεγάλης ἀνυποληψίας, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις, εἰς τὴν ὁποίαν περιάγει τὸν πολιτικὸν κόσμον ὁλόκληρον ἡ θέσπισις αὐτῆς καὶ μόνης τῆς διατάξεως, ὅτι δηλαδὴ ὁπωσδήποτε πᾶς κτησάμενος κατὰ κανόνα ἐκτήσατο ὑπόπτως καὶ κατὰ τρόπον ἀνέντιμον, ἐκτὸς αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαράδεκτον, νὰ τὸ παραδεχθοῦν βουλευταὶ αὐτοϋποβιβαζόμενοι ὅπως καὶ προηγουμένως εἶπον, ἀφαιρεῖ καὶ στοιχειώδη δικαιώματα ἀμύνης παντὸς προσώπου ὅταν ἀγόμενος μέχρι τοῦ ἑδωλίου εἶναι ὑποχρεωμένος τὴν ὥραν ποὺ ἀντιμετωπίζει τὴν μεγαλυτέραν καὶ τὴν πλέον ἀτιμωτικὴν ποινήν, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ φαντασθῇ κανεὶς δι’ ἕνα πολιτευόμενον, τὴν στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων, εἶναι ἀπαράδεκτον, λέγω, νὰ στερῆται τῶν δικαιωμάτων τῆς ἀμύνης καὶ νὰ ἐμφανίζωνται καὶ πάλιν θὰ εἴπω μὲ μειωμένα δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἀπολαμβάνει ὁ ἄνθρωπος τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνος. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο δὲν ξεύρω πῶς θὰ ἠχήσῃ, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω καὶ κἄτι περισσότερον. Ὑπάρχει ἡ διάκρισις τῶν περιουσιῶν, ὑπάρχει βεβαίως καὶ εἶναι συνταγματικῶς παραδεδεγμένη. Δὲν νομίζετε, ὅτι ἀποτελεῖ μίαν αὐτομείωσιν καὶ μίαν παράδοσιν ἑνὸς τμήματος τῆς δυνάμεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας κατὰ ἕνα τρόπον ἔμμεσον, διότι δὲν ζῶμεν πλέον εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ Μοντεσκιέ, ὁ ὁποῖος τὴν ἀνέφερεν τὸ πρῶτον, δὲν νομίζετε, ὅτι τὴν παραδίδομεν εἰς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν; Δὲν θέλω νὰ εἴπω τίποτε περισσότερον εἰμή, ὅτι ὁσάκις οἱαδήποτε νέα πρόοδος ἠθέλησε νὰ φέρῃ τὸν δικαστὴν εἰς θέσιν νὰ ἐπιλύῃ τὰς διαφορὰς ἀνεξαρτήτως αὐστηρῶς θεσμοθετημένων θεσμῶν, ἐσκέφθημεν ἅπαντες καὶ θὰ ἐσκέφθητε καὶ ὑμεῖς, κ. Πρόεδρε, καὶ θὰ διηρωτήθητε εἶναι ὡραιότερον τοῦτο, ἀλλὰ δὲν γνωρίζομεν ποῖοι θὰ εἶναι οἱ δικασταί. Κατὰ ποῖον τρόπον, κ.κ. βουλευταί, παραδίδετε σεῖς ἑαυτοὺς διότι μοῦ εἶναι ἀδιάφορον. Εἰσέρχομαι τὸ πρῶτον εἰς τὴν Βουλήν. Ἔσχον καὶ τὰ ἠνάλωσα καὶ δὲν νομίζω οὔτε ἡ σκέψις μου ἄγεται εἰς τὴν ἰδέαν, ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ κανεὶς πολλὰ διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ζήσῃ καὶ ἑπομένως δὲν πρόκειται νὰ μὲ ἐνδιαφέρῃ, ἀλλὰ ὅταν ὁ κἄθε ἕνας ἐξ ἡμῶν ἐγειρόμενος νὰ ὁμιλήσῃ ἀφαιρῇ τὸν ἑαυτόν του καὶ ὁμιλεῖ περὶ ὅλων τῶν ἄλλων, τότε αὐτὸ εἶναι ἕνας αὐτοϋποβιβασμός. Πῶς θὰ παραδώσωμεν ἑαυτοὺς εἰς τὸ Συμβούλιον, ἔστω τῶν Ἐφετῶν, τὸ ὁποῖον κατὰ ἕνα νομίμως θεσπισμένον τεκμήριον θεωρεῖ ὡς ὕποπτον κτῆσιν πᾶσαν κτῆσιν μὴ ἐπαρκῶς ᾐτιολογημένη κατὰ τὴν πρώτην ἔκδοσιν τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν ὁ κ. Ὑπουργός, μὴ νομίμως ᾐτιολογημένη κατὰ τὴν δευτέραν διόρθωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἴδιος. Καὶ εἴπατέ μου σεῖς, σᾶς παρακαλῶ, ποῖον ἄλλον τρόπον κτήσεως δύναται νὰ φέρῃ κανεὶς πλὴν τῆς νομίμου ὥστε ἐὰν δὲν εἶναι παλινωδία πάλιν τί ἐννοεῖ μὲ τὸ νὰ ἀποδείξῃ νόμιμον κτῆσιν. Ὑπάρχει τὸ ἐνδεχόμενον νὰ φέρῃ κανεὶς τρόπον παρανόμου κτήσεως; Δὲν θὰ ἤθελα εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ σημείου νὰ ἀναφέρω καὶ νὰ ἀκούσῃ τὸ Σῶμα περισσότερα. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι ἀποτελεῖ ἐπίτευγμα τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνος, τοῦ ὁποίου ἀπολαμβάνουν ἅπαντες οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ζοῦν εἰς τὸν πλανήτην αὐτόν, ὅτι κατὰ τεκμήριον θεωροῦνται ἀθῶοι καὶ μόνον ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τοὺς κατηγορεῖ, ὀφείλει νὰ ἔχῃ τὴν εὐθύνην τοῦ νὰ ἀποδείξῃ τὴν κατηγορίαν τὴν ὁποίαν κατ’ αὐτῶν ἐκτοξεύει. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον προτείνω σχετικὴν τροπολογίαν, κ. Πρόεδρε, ὅπως τὸ ἐδάφιον 3 τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 5 καὶ τὸ ἐδάφιον 2 τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 5 διαγραφοῦν καὶ κατὰ τὰ λοιπὰ τὸ ἄρθρον νὰ μείνῃ ὡς ἔχει. Κύριε Ὑπουργέ, ἀνεξαρτήτως τοῦ εἰσαγομένου κανόνος τοῦ βάρους τῆς ἀποδείξεως, δὲν νομίζετε, ὅτι τὸ ἐδάφιον 2 περιλαμβάνεται εἰς τὸ πρῶτον; Εἶναι δηλαδὴ ἕνα δεύτερον ἀδίκημα αὐτό; Τὸ «θεωρεῖται» ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἕνα νέον ἀδίκημα συγκεκριμένον ἐμφανίζεται παραλλήλως πρὸς τὸ πρῶτον. Διὰ λόγους οὐσιαστικοὺς καὶ νομοτεχνικούς, κ. Ὑπουργέ, θὰ πρέπει νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν μου καὶ νὰ ἀπαλείψητε τὴν παράγραφον αὐτήν.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τὸ δεκάλεπτον ποὺ ὁρίζει ὁ Κανονισμός.

§125Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὸν λόγον σπανίως, ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου, διότι δὲν θὰ πρέπει νὰ βγῇ ὡς ἔχει τὸ ἐξάμβλωμα αὐτὸ ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, γνωρίζετε πόσον σᾶς ἐκτιμῶ. Ἐπειδὴ ὅμως ἐξεφράσθη δυσφορία ὑπὸ συναδέλφων διὰ παράβασιν τοῦ δεκαλέπτου ἐκ μέρους σας, δι’ αὐτὸ ἠναγκάσθην νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τὸν Κανονισμόν.

§127Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, κ. Πρόεδρε. Καὶ ἐγὼ σέβομαι καὶ ὑμᾶς ὡς Πρόεδρον καὶ σᾶς ἐκτιμῶ ὡς νομικόν. Εὑρίσκετε ὅμως ὀρθόν, κ. Πρόεδρε, αἱ συνθῆκαι διαβιώσεως τοῦ ἐλεγχομένου πολιτικοῦ καὶ αἱ δαπάναι αὐτοῦ νὰ ἀποτελοῦν ἀντικείμενον ἐλέγχου οἱουδήποτε ἀτόμου, ἀκόμη καὶ τοῦ Δικαστοῦ; Σκεφθῆτε, ὅτι ὁ οἱοσδήποτε ἠμπορεῖ νὰ φέρῃ κατηγορούμενον τὸν οἱονδήποτε πολιτικὸν ἄνδρα. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ κἄτι περισσότερον, κ. Πρόεδρε. Θεωρεῖται ἀνακριβὴς ἡ δήλωσις, ὅταν δὲν εἶναι συναφὴς μὲ τὰς δαπάνας διαβιώσεως καὶ ἑπομένως διαπράττεται οὕτω ἀδίκημα. Δηλαδὴ ἄνευ ἀποδεικτικῶν στοιχείων, ἀλλὰ μὲ ἀέρα φρέσκο —ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις— πᾶς συκοφάντης θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀναγκάζῃ τὸν πολιτικὸν νὰ ὑφίσταται ὅλην τὴν διαδικασίαν καὶ νὰ ὑφίσταται αὐτὴν τὴν μείωσιν, μόνον καὶ μόνον, διότι ὁ τρόπος τῆς διαβιώσεώς του δὲν θεωρεῖται σύμφωνος μὲ τὴν ὑποβληθεῖσαν δήλωσίν του. Περαίνων τὰς παρατηρήσεις μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5, παρακαλῶ τοὺς κ.κ. βουλευτάς, ὅπως προσέξουν τὴν τροπολογίαν μου καὶ ψηφίσουν ταύτην.

§128Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαγραφὴν τῆς τρίτης παραγράφου τοῦ πρώτου ἐδαφίου, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος, διὰ λόγους καθαρῶς λογικούς, διότι εἶναι μία ταὐτολογία καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος οἱ νόμοι νὰ περιέχουν τοιαύτας περιττὰς διατυπώσεις. Ὅπως πολὺ ὀρθῶς ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἐλαφρός, ἡ τρίτη παράγραφος τοῦ πρώτου ἐδαφίου εἶναι μία περιττὴ ἐπεξήγησις τῆς προηγουμένης παραγράφου. Ὑπαρχούσης δὲ τῆς λέξεως «ἐπίσης» ἐμφανίζεται οὐχὶ μόνον ὡς περιττὴ ἐπεξήγησις, ἀλλὰ ὡς μία ἐσφαλμένη τοποθέτησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ διατυπώσας τὸ σχέδιον νόμου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ὁ φίλος κ. Ἐλαφρὸς ἀνέπτυξεν, ἐκεῖ θὰ ἔχω μίαν διαφωνίαν μαζί του καὶ θὰ τὸν λυπήσω. Ἔχει ἐν μέρει δίκαιον, ἀλλὰ ἐν μέρει ἔχει καὶ ἄδικον. Ἔχει ἐν μέρει δίκαιον εἰς τὸ ζήτημα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συνδυάσωμεν τὸ θέμα τῆς διαβιώσεως μὲ τὴν ἀνακρίβειαν τῆς δηλώσεως. Δηλαδή, ἔχει ἴσως δίκαιον κατὰ τοῦτο, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ συνεπάγεται ἡ ἐξακρίβωσις, ὅτι κἄποιος ζῇ βίον ἀσυγκρίτως ἀνώτερον τῶν δυνατοτήτων, τὰς ὁποίας διὰ τῆς δηλώσεώς του ὡμολόγησε, τὰς κυρώσεις τῆς ψευδοῦς δηλώσεως. Ἐπ’ αὐτοῦ ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ δίκαιον καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὸ σκεφθῇ, μήπως πρέπει ἡ διατύπωσις αὐτὴ νὰ μεταβληθῇ. Ἀλλὰ εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος δὲν ἔχει δίκαιον. Καὶ ἴσως τὸ σημεῖον αὐτό, εἰς τὸ ὁποῖον διεφώνησεν ὁ κ. Ἐλαφρὸς νὰ εἶναι τὸ σπουδαιότερον. Εἶναι παιδαγωγικῶς σπουδαιότερον. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι, κύριε Πρόεδρε, οἱ ὁποῖοι πράγματι ἔχουν πολὺ περιωρισμένα εἰσοδήματα, δὲν ὁμιλῶ διὰ τοὺς πολιτικούς, ὁμιλῶ δι’ οἱονδήποτε ἄνθρωπον, καὶ διάγουν βίον ἀσυγκρίτως πολυτελέστερον, κτυπητότερον ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῆς ἐμφανίσεως ἀπὸ ὅ,τι τὸ ἐπιτρέπουν τὰ οἰκονομικά των μέσα. Εἶναι πράγματι παράδοξον αὐτὸ καὶ πολλάκις διηρωτήθην προκειμένου περὶ διαφόρων γνωστῶν μου, ὄχι φίλων μου, διότι θὰ ἔπαυα νὰ τοὺς θεωρῶ φίλους μου ἀφ’ ἧς θὰ ἔβλεπα, ὅτι διάγουν τοιοῦτον βίον, διηρωτήθην λοιπὸν πολλάκις, πῶς ζοῦν αὐτὸν τὸν βίον, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ ἐκ τοῦ μισθοῦ των, ἐὰν εἶναι μισθωτοί, ἢ τὰ ἐκ τῆς ἀσκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματός των εἰσοδήματα εἶναι περιωρισμένα. Ἐὰν αὐτὴ ἡ ἀμφιβολία, ἡ ὁποία γεννᾶται καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου συνείδησιν, προκειμένου περὶ οἱουδήποτε μὴ ἀσκοῦντος τὴν ὑψηλὴν ἀποστολὴν τοῦ πολιτικοῦ, ἐὰν αὐτὴ ἡ ἀμφιβολία, ἡ ὁποία γεννᾶται μέσα μου μὲ ἀναστατώνῃ ἠθικῶς, φαντασθῆτε, κ. Πρόεδρε καὶ κ.κ. συνάδελφοι —ὁ κ. Ἐλαφρὸς ἀνήκει εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. καὶ δι’ αὐτὸ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ ὁμιλήσω καὶ ὀλίγον παιδαγωγικὰ— φαντασθῆτε τί κακὸν γίνεται εἰς βάρος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἄρα εἰς βάρος τοῦ πολιτεύματος, ὅταν πολλοὶ ἄνθρωποι τοῦ λαοῦ διερωτῶνται, πῶς ὁ τάδε πολιτικὸς ζῇ αὐτὸν τὸν βίον. Πρέπει λοιπὸν νὰ ὑπάρξῃ ἐκεῖ φραγμός. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἐὰν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε θὰ τὸ ὑπεστήριζα, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ ψυχολογία, ἡ ὁποία τὸ ἐπιβάλλει, ἐὰν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἔχῃ μίαν διάταξιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ θὰ ἐζήτουν νὰ θεσπισθῇ ὁπωσδήποτε, ἡ διάταξις θὰ ἦτο αὐτή, διότι ἔχει παιδαγωγικὸν χαρακτῆρα. Πολλοὶ ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ζοῦν βίον πολυτελέστερον ἀπὸ τὰς δυνατότητάς των, δὲν ζοῦν πάντοτε βίον πολυτελέστερον, διότι ἔχουν ἀθέμιτα κέρδη, ἀλλὰ διότι εἶναι ἐπιπόλαιοι καὶ καταστρέφουν ἑαυτοὺς καὶ τὰς οἰκογενείας των. Αὐτὴ ἡ διάταξις τοὐλάχιστον — τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας καὶ δὲν ἀποκλείεται καὶ μεταξὺ αὐτῶν νὰ ὑπάρχουν καὶ ἐπιπόλαιοι, διότι εἰς ὅλας τὰς κατηγορίας τῶν ἀνθρώπων θὰ ὑπάρχουν καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὀλιγώτερον προσεκτικοὶ καὶ κἄπως ἐπιπόλαιοι — αὐτὴ ἡ διάταξις θὰ τοὺς κάμῃ νὰ προσέξουν εἰς τὸ μέλλον καὶ αὐτὸ θὰ ἀποβῇ καὶ πρὸς ὄφελος τῶν ἰδίων καὶ τῆς οἰκογενείας των καὶ τοῦ πολιτεύματος. Διότι, αὐτὸς ὁ ψίθυρος πῶς ὁ τάδε ζῇ ὅπως ζῇ, πρέπει νὰ λείψῃ καὶ πρέπει ὁ καθένας νὰ ζήσῃ, ἂν ὄχι ἀσκητικὴν ζωήν, διότι δὲν ἠμποροῦμε νὰ ἐπιβάλωμεν νὰ ζήσῃ ζωὴν ἀσκητικήν, ὅσον τὸ δυνατὸν συντηρητικώτερον ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῶν ἐκδηλώσεων. Εἶναι περιττὴ ἡ μεγάλη ἐπίδειξις κτυπητῆς κυκλοφορίας μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῆς λεγομένης κοσμικῆς κοινωνίας. Ἀπὸ ἐτῶν τὸ θέμα αὐτό, ἀνέκαθεν δηλαδή, πάντοτε τὸ ἐθεώρουν, ἀλλὰ ἀπὸ ἐτῶν, ἀφ’ ὅτου ἀνεσυγκροτήθη ἡ Ἑλλάς, ἀφ’ ὅτου ἐπεράσαμεν τὸν συμμοριτοπόλεμον καὶ ἤρχισεν ἡ δρᾶσις τῆς κοσμικῆς κινήσεως, τὸ ἐθεώρησα αὐτὸ ὡς ἕνα δεῖγμα ὄχι καλὸν καὶ ἐὰν ἄλλοι κοινωνικοὶ παράγοντες τὸ θεωροῦν ἀναγκαῖον, οἱ ἄνδρες οἱ πολιτικοὶ δὲν θὰ πρέπει νὰ παρακολουθοῦν τὸ κακόν, ἀλλὰ θὰ πρέπει μόνον ὅταν ὑπάρχῃ ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ προβαίνουν εἰς τοιαύτας ἐκδηλώσεις, αἱ ὁποῖαι καὶ πάλιν νὰ μὴ ὑπερβαίνουν τὰς οἰκονομικάς των δυνατότητας. Πρέπει νὰ συνηθίσουν οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες νὰ ζοῦν τὸν βίον ὄχι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς ἰσχυροί, ἀλλὰ τὸν βίον τοῦ μέσου ὅρου, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τοὺς ψηφίζουν καὶ τοὺς ὁποίους ἐκπροσωποῦν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσάτσος, ἔχει τὸν λόγον.

§130Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἡ καθιεροῦσα τὸ νέον ἀδίκημα. Τὸ νέον ἀδίκημα εἶναι εὐρύ. Θεωρεῖται ἀδίκημα ἡ οἱαδήποτε κτῆσις ὀφέλους περιουσιακοῦ ἐφ’ ὅσον γίνεται δι’ ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἰδιότητος, εἴτε τοῦ πολιτικοῦ προσώπου, ἐκμεταλλεύσεως δυναμένης νὰ γίνῃ εἴτε ἀπὸ τὰ ἴδια τὰ πολιτικὰ πρόσωπα, εἴτε ἀπὸ ἄλλα συνδεόμενα μὲ αὐτά. Δηλαδὴ προσθέτομεν ἕνα νέον ἀδίκημα. Καὶ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὅτι πρέπει νὰ κάμωμε νομοθετικῶς διάφορον τὴν διατύπωσιν, ὥστε νὰ εἶναι σαφές, ὅτι πέραν τῶν ὑπὸ τοῦ Ποινικοῦ Νόμου ἀδικημάτων ὑπάρχει ἐδῶ καὶ ἕνα νέον στοιχεῖον, ὑπάρχουν νέα περιστατικά, τὰ ὁποῖα συνιστοῦν ἕνα νέον ἀδίκημα. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία τῆς διατάξεως καὶ αὐτὸ ἀναφέρει ἡ δευτέρα παράγραφος. Ἡ τρίτη παράγραφος ἐπαναλαμβάνει τὸ ἴδιον. Λέγει, ἀδίκημα εἶναι ἡ δι’ ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἰδιότητος πολιτικοῦ προσώπου κτῆσις περιουσιακοῦ ὀφέλους, ἀλλὰ προσθέτει καὶ κἄτι τι καὶ εἰσέρχεται εἰς Ποινικὰς Δικονομικὰς διατάξεις καὶ λέγει, ὅτι πᾶτε εἰς τὸ Δικαστήριον νὰ κριθῆτε, ὁ μὲν μηνυτὴς θὰ εἴπῃ, ὅτι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ζῇ πλουσίως, ἄρα, κατὰ τεκμήριον ἀπέκτησε περιουσιακὸν ὄφελος. Ποῖον; Κἄποιο. Διότι ὁ πολυτελὴς βίος δὲν διαιρεῖται, εἶναι ἑνιαῖος καὶ τὰ περιουσιακὰ ὀφέλη εἶναι πολλά. Ποῖον εἶναι τὸ ἀθεμίτως κτηθέν, ἐφ’ οὗ στηρίζεται ὁ πολυτελὴς βίος, ὥστε ἐκεῖ ἐπάνω νὰ στηρίξωμεν καὶ τὴν ποινὴν καὶ τὴν τιμωρίαν; Αὐτὸ εἶναι ἄδηλον. Θὰ εἴπῃ ὁ κατήγορος. Αὐτὸς ζῇ πολυτελῶς, ἄρα, διέπραξε τὸ ἀδίκημα. Ποῖον; Ὅτι ἀπέκτησε περιουσιακὸν ὄφελος δι’ ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἰδιότητος αὐτῆς. Ἀλλὰ δὲν ὑποχρεοῦται νὰ εἴπῃ τίποτε ἄλλο ὁ κατηγορῶν. Κατὰ περίεργον τρόπον ἐδῶ εἰσάγεται ἕνα τεκμήριον. Ζῆς πλουσίως, εἶσαι ἔνοχος καὶ ἀπέκτησες ἀθεμίτως. Ὅπως εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, διὰ τῆς παρούσης διατάξεως διὰ πρώτην φορὰν μετὰ 300 ἔτη ἐπανέρχονται εἰς τὸ Ποινικὸν Δίκαιον τὰ τεκμήρια, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπῆρχον πρὶν καὶ ἀποτελεῖ αὐτὸ ἕνα ἀπὸ τὰ βασικὰ στοιχεῖα τῆς νέας Ποινικῆς Δικονομίας, εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον νὰ μὴ ὑπάρχουν δεσμεύσεις, ὅπως ὑπῆρχον εἰς τὸν μεσαίωνα ἢ ἀκόμη εἰς τὴν ἀναγέννησιν. Δι’ αὐτὸ ἡ 2 παράγραφος δὲν προσθέτει τίποτε ἄλλο παρὰ ἕνα τεκμήριον. Ἔρχεται ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν καὶ ὁ κ. Ἀρχηγός μου διετύπωσε. Τί θὰ γίνῃ μὲ τὸ γεγονός, ὅτι ἐδῶ ἔχομεν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ζοῦν πλουσιοπαρόχως καὶ δὲν ἠμποροῦμε νὰ τοὺς πιέσουμε. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ὑπάρχει μία μόνη δυνατὴ λύσις. Νὰ θεσπισθῇ διὰ τοῦ νόμου, ὅτι τὸ στοιχεῖον τοῦ πλουσιοπαρόχου βίου, ἀποτελεῖ ἓν ἐκ τῶν στοιχείων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξετάσῃ ὁ δικαστής, ἐὰν ἔχῃ τυχὸν διαπραχθῆ τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἱδρύεται διὰ τῆς παραγράφου. Αὐτὸ μάλιστα. Καὶ ἡμεῖς συμφωνοῦμεν νὰ ρίψῃ τὸ βλέμμα του ὁ δικαστής, ἐπὶ τοῦ πλουσιοπαρόχου ἢ μὴ βίου ἑνὸς πολιτικοῦ ἀνδρός. Ἀλλὰ εἶναι ἀπαράδεκτον εἰς ἕνα νομοθέτημα αὐτοῦ τοῦ βάρους νὰ θεσπίζωμεν, διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, τεκμήρια. Αὐτὸ δὲν γίνεται καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ποτέ, διότι εἶναι καὶ ἀπολύτως ἀδύνατον ἐκ λόγων τεχνικῶν. Ὑποθέσατε, ὅτι ἔρχεται κἄποιος καὶ σᾶς κατηγορεῖ, ὅτι ὁ κ. τάδε ζῇ πλουσιοπαρόχως. Θὰ τοῦ εἴπητε. Τί νὰ τὸν κάμω; Διότι ζῇ πλουσιοπαρόχως θὰ τὸν καταγγείλῃς, θὰ τὸν πᾶς εἰς τὰ Δικαστήρια; Πρέπει νὰ εἴπῃ ὅτι ζῇ πλουσιοπαρόχως καὶ ἐκ τῶν περιουσιακῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἑκατόν, τὰ τρία ἀπεκτήθησαν διὰ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἰδιότητός του, ὡς πολιτικοῦ προσώπου. Αὐτὸ ὅμως ποὺ θὰ εἴπῃ θὰ τὸ ἀποδείξῃ ἢ θὰ εἴπῃ, ὅτι τὸ λέγω ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀνταποδείξῃ ὁ ἄλλος. Αὐτό κ. Πρόεδρε, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον. Εἶναι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως δικονομικῆς ἀνεφάρμοστος ἡ διάταξις. Δι’ αὐτό, νομίζω, ὅτι ἡ ὀρθὴ λύσις εἶναι ἀφοῦ εἴπομεν εἰς ἄλλο ἄρθρον, ὅτι ἀφορᾷ τὴν ἐξέτασιν εἰς τὸ δικαστήριον ἢ τὸ συμβούλιον θὰ ἐξετάζεται καὶ τὸ στοιχεῖον τοῦ τρόπου διαβιώσεως, νὰ διαγράψωμεν τὴν διάταξιν αὐτήν, ἡ ὁποία προσθέτει ἀπαράδεκτον τεκμήριον.

§131Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὸν λόγον, διότι θέλω νὰ ἐκκαθαρισθῇ τὸ θέμα καθ’ ὅσον τὸ ἐβάρυνεν ἀντὶ νὰ τὸ ἐλαφρύνῃ ὁ κ. Τσάτσος. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ὑπάρχουν δύο θέματα. Ἡ παράγραφος 3, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι θεωρεῖται ἀθέμιτος «...... (ἀναγινώσκει)......», περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλῶν ἐζήτησα νὰ ἀπαλειφθῇ, διότι ἢ εἶναι ἐπανάληψις τοῦ προηγουμένου ἢ καθιεροῖ τὸ ἀπαράδεκτον τεκμήριον, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησα. Ἡ τελευταία παράγραφος 5 λέγει: «...... (ἀναγινώσκει)......». Ὡς τεκμήριον διαπράξεως τοῦ ἀδικήματος ἀποκτήσεως περιουσιακοῦ ὀφέλους εἶναι πολὺ ἐλαφρότερον. Ἀνάγεται εἰς τὴν ἀνακριβῆ δήλωσιν. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ φύγῃ αὐτὸ ἀπὸ ἐκεῖ. Καλὰ εἶναι ἐκεῖ. Μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι δὲν δύναται νὰ μείνῃ ὡς τεκμήριον. Δύναται νὰ τεθῇ ὡς στοιχεῖον τῆς χρήσεως περὶ τῆς ἀκριβείας τῆς δηλώσεως καὶ ἡ ἐξέτασις τοῦ τρόπου διαβιώσεως. Δηλαδὴ ὡς ἕνα εἶδος φορολογικοῦ τεκμηρίου. Θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι τὸ στοιχεῖον αὐτὸ δὲν ἔχει τόσην καιρίαν σημασίαν. Πρῶτον, διότι εἰς τοὺς τόπους τοὺς φτωχούς, ὡς ἡ Ἑλλάς, ὑπάρχει ἡ ψωροϋπερηφάνεια, ἡ ὁποία κάμνει, ὥστε εἰς τὸν δρόμον οἱ Ἕλληνες νὰ εἶναι καλύτερον ἐνδεδυμένοι ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους καὶ τοὺς Ἀμερικανούς. Διότι τὸ τεκμήριον ἐκ τοῦ ἐνδύματος, τὸ ὁποῖον ἔκαμε μὲ 34 δόσεις, ἀπὸ τὰς ὁποίας δὲν ἐπλήρωσε τὰς 32, δὲν ἰσχύει τὸ τεκμήριον αὐτό, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ φάει μισὴ ρέγγα ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἰς τὸ γεῦμα του. Ἡ παρατήρησις αὐτή, κ.κ. συνάδελφοι, εἶναι γενικωτέρα, δὲν εἶναι ἰδική μου. Πέραν αὐτῶν, θέλω νὰ μὴ προχωρήσω εἰς αὐτὸ ποὺ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. Διότι ἐὰν θελήσωμεν νὰ προχωρήσωμεν περισσότερον, θὰ πρέπει νὰ προχωρήσωμεν ὄχι εἰς τὸν τρόπον τῆς διαβιώσεως τοῦ πολιτευομένου, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς δαπάνας. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ προτείνω εἰς τὸ τέλος τοῦ νομοσχεδίου νὰ γίνῃ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ ὅσα διαθέτουν αἱ μεγάλαι ἐπιχειρήσεις διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν ἐκλογικῶν ἀγώνων νὰ πληρώνωνται ὡς φόρος εἰς τὸ Δημόσιον καὶ ἡ κάλυψις τῶν ἐκλογικῶν ἐξόδων νὰ προβλέπεται ἀπὸ τὸ Κράτος. Γίνεται ἡ συζήτησις αὐτὴ ἀπὸ παντοῦ καὶ καλὸν εἶναι νὰ ὑπάρχῃ καὶ τὸ ἀντίστοιχον μέτρον ἐπ’ αὐτοῦ. Καλὸν εἶναι νὰ περιορισθῶμεν εἰς αὐτὰ καὶ νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι ἄλλως δημιουργοῦμεν ἐμπλοκάς, εἰς τὸ θέμα τοῦ πόθεν ἔσχες καὶ καθὼς βλέπω οὐδεὶς τὸ ἐγκρίνει, ὅλοι τὸ ψηφίζουν καὶ εἰς τὸ τέλος θὰ γίνῃ νόμος μέσῳ γενικῆς ἀποδοκιμασίας ὁμοφώνως. Καὶ ἂν θέλετε νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ τοῦ τρόπου ποὺ ἀσκεῖται ἡ πολιτικὴ ἐν Ἑλλάδι, ὑπάρχουν μέσα διὰ νὰ διορθώσωμεν μερικὰ πράγματα, πλὴν τῶν μέσων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποδειχθοῦν, ὡς πιστεύω, ἀλυσιτελῆ.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσοχέρας, ἔχει τὸν λόγον.

§133Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπρόκειτο νὰ σᾶς ἀπασχολήσω σήμερον, διότι χθὲς μὲ τὰς δύο τροπολογίας μου ἀρκετὰ ἀπησχόλησα τὴν Βουλήν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γονίμως.

§135Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Γονίμως, πράγματι, κύριε Πρόεδρε, καὶ σᾶς εὐχαριστῶ ποὺ τὸ ἀναγνωρίζετε. Ἀλλὰ ἡ φραστικὴ διατύπωσις καὶ τὸ περιεχόμενον τοῦ ἄρθρου 5 μοῦ ἐπιβάλλει νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν καὶ σήμερον. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὅμως προηγουμένως ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι βαρύνει τὴν παράταξίν του, ὅτι ἔκλεισε κατὰ τὸ παρελθὸν τὴν ἀσφαλιστικὴν δικλεῖδα τῶν Ἐξεταστικῶν Ἐπιτροπῶν καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀναγκαζόμεθα σήμερον νὰ συζητοῦμεν ἕνα νομοσχέδιον ποὺ καθιερώνει μίαν CAPITIS DEMINUTIO τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Αὐτὴ ἡ λέξις «ἔγκλημα», ἡ ὁποία ἐπαναλαμβάνεται εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἂς ἀντικατασταθῇ ἐπὶ τὸ ἠπιώτερον καὶ ἐπιστημονικώτερον. Ἂς ἀντικατασταθῇ μὲ τὰς λέξεις «συνιστᾷ ἀδίκημα», αὐτὸ ὑπάρχει καὶ ἐπαναλαμβάνεται εἰς τὴν παρ. 1 καὶ 2 τοῦ ἄρθρου. Μπουχτίζει κανείς, κ. Πρόεδρε, νὰ διαβάζῃ αὐτοὺς τοὺς χαρακτηρισμούς.

§136Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἶναι τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος.

§137Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ἐγὼ τὸ θέτω ὑπ’ ὄψει τῶν κ.κ. συναδέλφων καὶ παρακαλῶ νὰ τοὺς ἀπασχολήσῃ. Οἱ χαρακτηρισμοὶ τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος δὲν δεσμεύουν τοὺς νομοθέτας, νὰ προσδώσωμεν εἰς τὸ ἰδιώνυμον ἀδίκημα τοῦ «πόθεν ἔσχες» τὸν χαρακτηρισμὸν «ἀδίκημα». Εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον παρατηρῶ, ὅτι ὑπάρχει μία παράλειψις. Καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συμπληρωθῇ. Μετὰ τὰς λέξεις «ἀθέμιτος κτῆσις» πρέπει νὰ προστεθῇ «περιουσιακοῦ στοιχείου». Πρέπει λοιπὸν νὰ συμπληρωθῇ ἡ κτῆσις, διὰ τοῦ περιουσιακοῦ ὀφέλους ἢ στοιχείου. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἐδάφιον 2 τῆς παραγράφου 1. Εἶναι ἀληθές, ὅτι αὐτὴ ἡ παράγραφος ποὺ καθιερώνει αὐτὰ τὰ τεκμήρια, τὰ ἀπαράδεκτα εἰς βάρος τοῦ πολίτου, πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ἐκλείψῃ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐρχώμεθα ἡμεῖς σήμερον, ποὺ ὑποτίθεται, ὅτι ἐπάνω ἀπ’ ὅλα σεβόμεθα τὸν πολίτην, νὰ καθιερώνωμε τοιαῦτα τεκμήρια εἰς βάρος τοῦ πολίτου. Κατὰ συνέπειαν, πρέπει νὰ διαγραφῇ καὶ χάριν τῆς Δημοκρατίας δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ βάρος νὰ τὸ ἐπιρρίπτωμεν εἰς τὸν μηνυθέντα καὶ νὰ ἀφήνωμεν τὸν μηνυτὴν χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἀποδείξεως. Ἔρχομαι εἰς τὴν παράγραφον 2 τοῦ ἐν λόγῳ ἄρθρου. Λέγει: Συνιστᾷ «ἔγκλημα». Ἐλπίζω τὸ «ἔγκλημα» νὰ γίνῃ «ἀδίκημα», ἡ παράλειψις ὑποβολῆς δηλώσεως καὶ ἡ ὑποβολὴ ἐν γνώσει ἀνακριβοῦς δηλώσεως. Αὐτὴ ἡ περίπτωσις θὰ μᾶς μπλέξῃ εἰς κυρώσεις, ἰδίως τὸ θέμα τῆς παραλείψεως ὑποβολῆς δηλώσεως. Ξεύρετε πόσο εἰς ἡμᾶς κρατεῖ μία ἀταξία εἰς τὸ θέμα τῆς ἐμπροθέσμου ὑποβολῆς δηλώσεως. Θὰ εἶναι φρόνιμον νὰ προσέξωμεν, νὰ εὑρεθῇ ἕνας τρόπος διατυπώσεως, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ μία κρίσις κἄπως ἐπιεικεστέρα εἰς τὸ θέμα τῆς ἐμπροθέσμου ὑποβολῆς δηλώσεως. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω ἀπὸ ἀπόψεως διαρθρώσεως τῆς ἐν λόγῳ διατάξεως.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ἰορδάνογλου, ἔχει τὸν λόγον.

§139Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 5 εἶναι ἀκριβὴς μεταφορὰ ἐκ φορολογικῶν νόμων. Τεκμήρια τὰ ὁποῖα ἄλλοτε οἱ φορολογικοὶ νόμοι εἶχον καθιερώσει διὰ τὴν ἐπιβολὴν φορολογίας, ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἡ κοινὴ γνώμη ἀκόμη καὶ διὰ τὴν ἐπιβολὴν φορολογιῶν δὲν ἠνέχθη τὰ τεκμήρια αὐτά. Διότι πράγματι τὰ τεκμήρια αὐτά, τὰ καθιερούμενα ἐκ τοῦ τρόπου διαβιώσεως οὐδόλως ἀποτελοῦν ἔνδειξιν τῶν εἰσοδημάτων. Διότι ἕκαστος διαβιοῖ ἀναλόγως τοῦ χαρακτῆρος του καὶ ἑπομένως τίποτε τὸ τεκμήριον δὲν ὑποδηλοῖ. Ὅταν λοιπὸν ἡ κοινὴ συνείδησις τῶν Ἑλλήνων δὲν ἐδέχθη τὴν μορφὴν αὐτὴν τῶν τεκμηρίων, οὔτε διὰ τὴν φορολογίαν, οὔτε διὰ τὴν ἐπιβολὴν φορολογίας, εἶναι δυνατὸν νὰ καθιερώσωμεν ποινικὰς εὐθύνας βάσει τοῦ τεκμηρίου αὐτοῦ; Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ διάταξις αὐτή, πρέπει ἀναμφισβητήτως νὰ διαγραφῇ. Δὲν δύναται ἄλλο τι νὰ γίνῃ. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ προστεθῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν τόσον ὁ κ. Τσάτσος ὅσον καὶ ὁ κ. Τσιριμῶκος, νὰ προστεθῇ ὅτι εἶναι στοιχεῖον τῆς ἀνακριβοῦς δηλώσεως. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποδείξωμεν εἰς τὸν δικαστὴν τί θὰ πράξῃ. Ὁ δικαστὴς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ, ἐὰν εἶναι ἀκριβὴς ἡ δήλωσις καὶ νὰ μορφώσῃ τὴν γνώμην του. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τοῦ ὑποδείξωμεν ἡμεῖς, αὐτὸς θὰ ἐξακριβώσῃ τὴν ἀκρίβειαν ἢ ὄχι τῆς δηλώσεως. Πρέπει ἑπομένως νὰ μὴ γίνῃ καμμία ὑπόδειξις. Ἐπίσης ἡ λέξις «ἐν γνώσει» νὰ ἀντικατασταθῇ μὲ τὴν λέξιν «ἐκ προθέσεως». Διότι ἐν γνώσει ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ παραλείψῃ ἕνα περιουσιακὸν στοιχεῖον ἀπὸ ἐπιπολαιότητα διότι νομίζει ὅτι ἕνα παλιάμπελο ποὺ ἔχει σὲ μιὰ κορυφὴ δὲν ἀξίζει καὶ τὸ παραλείπει.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§141Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παρ’ ἡμῖν πρακτικὴ λέγει ὅτι οἱ αὐστηροὶ νόμοι οὐδέποτε ἐφαρμόζονται καὶ αἱ αὐστηραὶ ποιναὶ δὲν ἐπιβάλλονται καὶ τὰ δικαστήρια ἀκόμη προσπαθοῦν νὰ ἀνεύρουν ἐλαφρυντικὰ διὰ νὰ μὴ ἐφαρμόσουν τοὺς αὐστηροὺς νόμους. Ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος, ἥτις ὁρίζει —διὰ νὰ ἐλαφρύνῃ ἀσφαλῶς τὴν θέσιν τοῦ κατηγορουμένου— ὅτι λαμβάνεται ὡς στοιχεῖον ἐλαφρυντικὸν ὁ πρώην ἔντιμος βίος εὑρίσκει ἐφαρμογὴν παρ’ ἡμῖν, διότι ἐπικρατεῖ τὸ πνεῦμα τῆς μὴ ἐφαρμογῆς τῶν αὐστηρῶν ποινῶν. Δι’ αὐτὸ ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ καλυτέρα διατύπωσις τῶν ἄρθρων 5–6 τοῦ νομοσχεδίου, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου. Διότι ἐὰν περιληφθοῦν διατάξεις αὐστηρόταται θὰ εἶναι δύσκολον νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ σκοποῦ του. Σκοπός μας δὲν εἶναι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ κλεισθῇ εἰς τὰς φυλακὰς ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας. Σκοπός μας εἶναι νὰ γίνῃ ὁ ἠθικὸς καθαρμός. Ὁ πολιτικὸς κόσμος, ἔχει συναίσθησιν τῆς θέσεώς του καὶ τῆς ἀποστολῆς του. Εἶναι πάντοτε ἀπησχολημένος, ἔχει διαθέσει τὸν ἑαυτόν του εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ λαοῦ, οὐδεμίαν ὥραν εἶναι ἐλεύθερος διὰ νὰ σκεφθῇ οἱανδήποτε ἀθέμιτον πρᾶξιν. Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου θὰ ἔχῃ αὐστηροτάτας συνεπείας διὰ τὸν ἀθεμίτως κτήσαντα πολιτικόν. Καὶ ὄχι μόνον διὰ τὸ πρόσωπόν του, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν παράταξιν εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει. Δὲν χρειάζεται μεγάλη ποινή. Πρὸ ἐτῶν ἤρκησε δίμηνος φυλάκισις εἰς πολιτικὸν μὲ ἀποτέλεσμα καὶ τὴν προσωπικήν του ἐξαφάνισιν ἀπὸ τὸν πολιτικὸν βίον τῆς χώρας, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐν συνεχείᾳ δυσμενεστάτας ἐπιπτώσεις εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Βεβαίως ὑπάρχουν περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ κολάζωνται παραδειγματικῶς. Ὑπάρχουν ἐπίσης ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ζοῦν κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ, μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἐπιδιώκωμεν καὶ τὴν καταδίκην ἐντίμων ἀνθρώπων, ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις. Δι’ αὐτὸ ἐπιβάλλεται ὅπως ἀλλάξῃ ἐν τῷ ἄρθρῳ ἡ λέξις «ἔγκλημα» καὶ νὰ ἀντικατασταθῇ διὰ τῆς λέξεως «ἀδίκημα». Καὶ ὅπου ὑπάρχει ἡ λέξις αὐτὴ νὰ ἀντικατασταθῇ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν περίπτωσιν τοῦ τεκμηρίου ἢ τοῦ στοιχείου τῶν συνθηκῶν διαβιώσεως, νομίζω ὅτι ὀρθῶς τίθεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Εἶναι ἀπαράδεκτον διὰ τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι εἶναι ταγοὶ τῆς κοινωνίας καὶ παραστάται τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐφ’ ὅσον ἀπεφάσισαν νὰ ἀφιερώσουν τὴν ζωήν των εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ λαοῦ, νὰ ζοῦν βίον πολυδάπανον καὶ ἐκνευριστικὰ ἐπιδεικτικόν. Πρέπει οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες νὰ συνηθίζουν νὰ ζοῦν, ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, λιτότατα. Νὰ ζοῦν ἀσκητικά. Ἐὰν ἡμεῖς ὡς πολιτικοὶ ἄνδρες, θέλωμεν νὰ διαβιοῦμεν κατὰ τρόπον προκλητικὸν καὶ ἐπιδεικτικόν, ὑπάρχουν ἄλλα ἐπαγγέλματα, πρὸς τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ στραφῶμεν. Εἶναι πράγματι ἐκνευριστικὸν διὰ τὸν λαὸν νὰ ψιθυρίζεται τακτικώτατα, ὅτι ἕνας Ὑπουργὸς ἢ ἕνας βουλευτὴς ξενυχτᾷ εἰς τὰ κέντρα ἢ εἰς τὰ Καμπαρὲ καὶ νὰ χαρτοπαίζῃ καὶ νὰ χάνῃ μεγάλα ποσά, χωρὶς νὰ στενοχωρῆται. Ὡς στοιχεῖον ἐπιβαρυντικὸν ἐν πάσῃ περιπτώσει τῆς ἀθεμίτου κτήσεως νὰ εἶναι καὶ ὁ τρόπος διαβιώσεως. Διότι ἐγὼ νομίζω καὶ κατὰ πλειοψηφίαν ὅλοι, ὅσοι διακονοῦμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τὸ πιστεύομεν, ὅτι ὁ πολιτικὸς πρέπει νὰ ζῇ σεμνὸς ἐντὸς τοῦ πλαισίου, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπηρετεῖ. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ μὲ εὑρίσκει σύμφωνον ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, ἐκτὸς ἐὰν πρέπει νὰ διατυπωθῇ, ὡς προτείνει ὁ κ. Τσιριμῶκος.

§142Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀντιλαμβάνομαι ἀπολύτως διὰ ποῖον λόγον ἐτέθη τὸ ἐδάφιον γʹ τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 5. Εἶναι ἡ δεδικαιολογημένη ὀργὴ διὰ τὴν τυχὸν ὕπαρξιν οἱουδήποτε περιουσιακοῦ στοιχείου, εἴτε εἰς πολιτικόν, εἴτε εἰς τὸ συγγενικόν του περιβάλλον, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ αἰτιολογήσῃ. Τὰ λεχθέντα ὅμως ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τοῦ κ. Τσιριμώκου, ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ τὴν ἰδιότητα τοῦ διακεκριμένου Ποινικολόγου ὡς καὶ ὑπὸ ἄλλων συναδέλφων, ἀποδεικνύουν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ θεσμοθέτησις τεκμαρτοῦ ἐγκλήματος. Ταῦτα ὡς πρὸς τὸ ἐδάφιον γʹ τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 5. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρ. 2 ἐδάφιον βʹ περὶ ἀνακριβείας τῆς δηλώσεως, βάσει τοῦ τεκμηρίου τῆς διαβιώσεως τοῦ ἐλεγχομένου, νομίζω ὅτι τὰς ὀρθοτάτας παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς λιτότητος τοῦ βίου τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν, τὰς συνδυάζει ἡ πρότασις τοῦ κ. Τσιριμώκου, ὅστις δὲν δέχεται μὲν τεκμαρτὸν ἔγκλημα, ἀλλὰ προτείνει, νὰ εἶναι στοιχεῖον κρίσεως τῆς ἀκριβείας τῆς δηλώσεως, ὁ τρόπος διαβιώσεως. Τέλος, κ. Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ προστεθῇ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀνακριβοῦς δηλώσεως τὸ «ἐκ προθέσεως». Θὰ ἀναφέρω μίαν περίπτωσιν ἡ ὁποία ἀποδεικνύει πόσον εἶναι τοῦτον ἀναγκαῖον. Μία ἀπὸ τὰς ὀρθοτέρας διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ τοῦ ἐδαφίου γʹ τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 3, ὅτι δηλαδὴ πρέπει νὰ δηλωθῇ ἡ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον συμμετοχὴ εἰς παντὸς εἴδους ἐπιχειρήσεις. Ἰδοὺ ὅμως ποὺ δύναται νὰ φθάσῃ τὸ θέμα τῆς ἀνακριβείας. Οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ εἶναι κατὰ τὸν νόμον ἔμποροι. Ἡ συμμετοχὴ ἑνὸς πολιτικοῦ ἢ συγγενοῦς του εἰς γεωργικὸν συνεταιρισμόν, εἴτε ἀναγκαστικόν, εἴτε ἑκούσιον, εἶναι συμμετοχὴ εἰς ἐπιχείρησιν τύποις. Καὶ ἑπομένως ἐὰν λησμονήσῃ ἢ νομίσῃ, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ σημειώσῃ εἰς τὴν δήλωσίν του, δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι διέπραξε τὸ ἔγκλημα τῆς ἀνακριβοῦς δηλώσεως. Ἀλλ’ ἐὰν τεθῇ ἐκ «προθέσεως», τότε καλύπτεται, διότι οὐδεὶς θὰ θεωρηθῇ ὅτι ἐκ προθέσεως παραλείπει νὰ δηλώσῃ ὅτι μετέχει γεωργικοῦ συνεταιρισμοῦ, διότι κατέχει δύο στρέμματα γῆς. Ἰδού, λοιπόν, διατὶ εἶναι ἀναγκαία ἡ μετατροπὴ τοῦ «ἐν γνώσει εἰς τὸ «ἐκ προθέσεως», τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ συνάδελφος κ. Ἰορδάνογλου.

§143Ι. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νομοθετήματος, ἀναμφισβητήτως ἀποτελεῖ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ. Διότι δι’ αὐτοῦ καθιεροῦται τὸ ἀδίκημα τῆς ἀθεμίτου κτήσεως. Τὸ νομοθέτημα ἔχει μίαν γενικὴν γραμμήν. Θέλει ὁ πολιτικὸς νὰ αὐτοπροσφερθῇ πρὸς ἀπόδειξιν τῶν περιουσιακῶν του στοιχείων, διὰ νὰ ἀπομακρύνῃ τὸν οἱονδήποτε ψίθυρον, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ κυκλοφορήσει εἰς βάρος του. Τίθεται ἕνα ἐρώτημα εἰς τὸν πολιτικὸν κόσμον, πόθεν ἐκτήσατο αὐτά, τὰ ὁποῖα ἔχει. Δι’ αὐτὸ εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ θέσπισις τοῦ τεκμηρίου. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ καθιερώσεως τεκμηρίου ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς πλήρους ἀντιθέσεως πρὸς τὰ κρατοῦντα. Διότι ὅταν θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ θέμα τῆς ἀνακριβοῦς δηλώσεως τότε θὰ εὑρισκώμεθα εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως. Ὁ μηνυτὴς θέτει ὡς δεδομένα πραγματικὰ γεγονότα στοιχειοθετοῦντα τὸ ἀδίκημα καὶ ὁ ἐλεγχόμενος ὑποχρεοῦται ν’ ἀντικρούσῃ. Θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξουν τὰ δεδομένα διὰ νὰ εὑρεθῇ ἡ ἀνακρίβεια. Εἶναι δυνατὸν ἕνας νὰ εἰσπράττῃ 10.000 δραχμὰς τὸν μῆνα καὶ νὰ σπαταλᾷ 18.000. Τὸ ἐρώτημα τίθεται ποῦ εὑρίσκει αὐτὰς τὰς 8.000 δραχμάς, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν τὶ εἰσπράττει. Ὡς δεδομένον θὰ τεθῇ τὶ εἰσπράττει καὶ τὶ ξοδεύει, τὸ ἐπὶ πλέον ἀποτελεῖ ἀνταπόδεικτον καὶ ὄχι μετάθεσιν τοῦ τεκμηρίου. Κατὰ συνέπειαν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν στενήν, τὴν λογικήν, δὲν ὑπάρχει μετάθεσις τεκμηρίου. Φέρω ἕνα παράδειγμα: Ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι προβαίνει τις εἰς τὴν ἀγορὰν ἑνὸς πλοίου, τοῦ ὁποίου ἀσφαλῶς ἡ ἀξία εἶναι μεγάλη. Ἐκεῖ τίθεται τὸ πραγματικὸν ἐρώτημα. Ποῦ εὑρέθησαν τὰ χρήματα διὰ τὴν ἀπόκτησιν τοῦ πλοίου. Πρόκειται, συνεπῶς, περὶ ἀνταποδείξεως ἑνὸς πραγματικοῦ γεγονότος. Πέραν τῶν νομικῶν κριτηρίων, ὁ κόσμος θέλει τὸν πολιτικόν του νὰ εἶναι μακρὰν πάσης ὑπονοίας καὶ ἀξιώνει ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ προσδιορίσῃ τὸν τρόπον κτήσεως τῶν περιουσιακῶν του στοιχείων. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τροπολογία τοῦ κ. Μαναβῆ, ἐνῷ ἔχει γύρω ὅλας τὰς προϋποθέσεις, δύναται νὰ ἀποδοθῇ καλύτερα εἰς τὸν νόμον μὲ μίαν κἄπως πιὸ συμπεπυκνωμένην διατύπωσιν. Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει ἀθέμιτον κτῆσιν καὶ ὑπὸ τῶν συγγενικῶν προσώπων καὶ θὰ πρέπει νὰ δημιουργηθῇ διὰ τὰ πρόσωπα αὐτὰ ἰδία εὐθύνη, διότι ἐὰν εἶναι ἐνδεχομένως ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ ἐλεγχομένου προσώπου εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκμεταλλεύωνται τὴν ἰδιότητά τους. Πρέπει συνεπῶς νὰ δημιουργηθῇ ἰδία ποινικὴ εὐθύνη.

§144Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Περὶ αὐτοῦ ἔχει δημοσιευθῆ σχετικὴ τροπολογία.

§145Ι. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κ. Ὑπουργέ, τοιαύτην τροπολογίαν. Πάντως τὰ πρόσωπα αὐτὰ ὡς καὶ τὰ συνδεόμενα διὰ φιλίας ἀποτελοῦν κίνδυνον διὰ τὸν πολιτευόμενον, ὅταν ταῦτα ἐκμεταλλεύωνται τὸν συγγενικὸν ἢ φιλικὸν δεσμὸν ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ ἐλεγχομένου. Ὁ πολιτικὸς κόσμος πρέπει νὰ προστατευθῇ καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀπέκτησε περιουσιακόν τι στοιχεῖον θὰ πρέπει πάντοτε νὰ εἶναι ἕτοιμος νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις καὶ μόλις δημοσιευθῇ ἡ δήλωσίς του.

§146Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπουσίαζον ἐκ τῶν συνεδριάσεων τοῦ Σώματος ἐπὶ 3 ἡμέρας. Κατ’ αὐτὸν τὸν χρόνον ἐψηφίσθησαν ἐκ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου 3 ἄρθρα. Ἤθελον νὰ εἴπω τὰς ἀπόψεις μου, ἀλλὰ δυστυχῶς ὅπως προανέφερον δὲν παρευρισκόμην εἰς τὰς συνεδριάσεις. Καὶ πρῶτον, θέλω νὰ ἐρωτήσω, ποῖοι λόγοι ἐπέβαλλον τὴν θέσπισιν τοῦ παρόντος νομοθετήματος. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μᾶς ἔδωσε τὴν ἐντολήν........

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. συνάδελφε, ὁμιλεῖτε ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Λυποῦμαι, διότι ἀπουσιάσατε καὶ δὲν λάβατε μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, δὲν πρέπει ὅμως νὰ ἀνατρέπεται καὶ ἡ οἰκονομία τῆς συζητήσεως.

§148Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. .... ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μᾶς ἔστειλεν εἰς τὴν ἐξουσίαν διὰ νὰ ἐπιβάλλωμεν κυρώσεις κατὰ τῶν ὑπολόγων τῆς προηγουμένης 8ετίας καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ φροντίσωμεν διὰ τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὸ μέλλον. Δὲν ἱκανοποιοῦμεν τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐὰν δὲν τιμωρήσωμεν τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα διεπράχθησαν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν 8ετίαν. Ὀρθῶς, κ. Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ εἰς πλείστας περιπτώσεις «ἔγκλημα, ἔγκλημα, ἔγκλημα».

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἡλιόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§150Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρῶτον, θὰ ἤθελα νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν διὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Τσιριμώκου καὶ τοῦ κ. Παγκούτσου. Λέγω λοιπὸν ὅτι τὸ τεκμήριον τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 5 νὰ μὴ εἶναι αὐτοτελές, ἀλλὰ νὰ περιληφθῇ «ἰδίᾳ ἐὰν ἡ διαβίωσις τοῦ ἐλεγχομένου δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὰ περιουσιακά του στοιχεῖα». Δεύτερον, λέγει τὸ ἄρθρον 5 «θεωρεῖται ἀθέμιτος ἡ κτῆσις περιουσιακοῦ ὀφέλους ἐφ’ ὅσον δὲν δικαιολογεῖται ἐπαρκῶς κλπ.». Ὁ κ. Σεργάκης εἶπεν ὅτι ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου δὲν ἱκανοποιεῖται ἐὰν δὲν ἀποδειχθῇ κατὰ ποῖον τρόπον ἀπεκτήθη. Διότι λ.χ. ἐπὶ ἀγορᾶς ἑνὸς ἀκινήτου θὰ πρέπει νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ ἀποδείξῃ ὁ ἐλεγχόμενος κατὰ τίνα τρόπον ἀπεκτήθη τοῦτο. Λέγει ἡ παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 5: «... (ἀναγινώσκει)...». Δηλαδὴ ὁρίζεται ἐξαντλητικῶς τὸ πῶς ἀπεκτήθη ἓν περιουσιακὸν στοιχεῖον.

§151Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὸ ἐπροσθέσαμεν διὰ τροπολογίας, κ. συνάδελφε.

§152Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ μπῇ καὶ αὐτό. Ὑπάρχει μία ἰδική μας τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἔχετε πάρα κάτω. Ἅμα ὅμως εἰσάγεται διὰ τὸ παρελθὸν θὰ πρέπει νὰ ἰσχύσῃ καὶ διὰ τὸ μέλλον. Ἐπαναλαμβάνω, λοιπόν, ὅτι ὡς ἀθέμιτος ἀπόκτησις περιουσιακοῦ ὀφέλους θὰ πρέπει νὰ θεωρῆται καὶ ἡ ἀπόκτησις περιουσιακοῦ ὀφέλους, κατὰ τρόπον ἀντιβαίνοντα εἰς τὰ χρηστὰ ἤθη. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ ποινὴ καὶ ἡ καταβολὴ εἰς τὸ δημόσιον ποσοῦ ἴσου μὲ τὸ ἀθεμίτως ἀποκτηθέν. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς μίαν τελευταίαν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἔκαμε καὶ ὁ συνάδελφος κ. Σεργάκης. Νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι θὰ πρέπει εἰς τὰς αὐτὰς ποινὰς νὰ ὑπόκεινται καὶ τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἀποκτοῦν περιουσιακὰ ὀφέλη ἐκμεταλλευόμενοι τὴν ἰδιότητα πολιτικοῦ τινος προσώπου.

§153Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Διατὶ τὰ πρόσωπα αὐτὰ θὰ πρέπει νὰ δικάζωνται ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου τούτου καὶ ὄχι τῶν κοινῶν δικαστηρίων;

§154Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον ἐὰν ὑπάρξουν αἱ αὐστηραὶ ποιναὶ τοῦ νόμου αὐτοῦ, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ περιορισθῇ τὸ κακόν.

§155Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Προχθὲς ἀνέγνωσα τὸ ἑξῆς: Ὅτι εἰς τὴν Λάρισαν εἷς κοινὸς ἀπατεών, διαδίδων ὅτι ἔχει σχέσεις μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, εἰσέπραττε χρήματα παρὰ διαφόρων προσώπων, ὑποσχόμενος νὰ μεσολαβήσῃ διὰ τὴν μετάβασίν των εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὁ ἀπατεὼν αὐτὸς συνελήφθη καὶ ἀπεδείχθη ὅτι οὐδεμίαν σχέσιν εἶχε μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ἐρωτῶ, θὰ πρέπει μὲ τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν νὰ ἀσχοληθῇ τὸ δικαστήριον τοῦ νομοσχεδίου τούτου; Δὲν ἀρκοῦν τὰ κοινὰ δικαστήρια;

§156Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ αὐτὴ ἡ περίπτωσις νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ τιμωρῆται καὶ νὰ ἐκδικάζεται σύμφωνα μὲ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου. Νομίζω, ὅμως, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ μείνουν ἀνενόχλητοι, κυρίως, οἱ διάφοροι ἰδιαίτεροι Γραμματεῖς τῶν Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πράγματι κἄποιον δεσμὸν μὲ τὸν Ὑπουργὸν καὶ οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλευόμενοι τὸν δεσμόν των αὐτόν, ἀποκτοῦν ἀθεμίτως περιουσιακὰ ὀφέλη. Φρονῶ ὅτι καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἐφ’ ὅσον ἀποκτοῦν ἀθεμίτως περιουσιακὰ ὀφέλη, θὰ πρέπει νὰ τιμωροῦνται βάσει τῶν διατάξεων τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου.

§157Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, ἔχομεν τὴν πρώτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου 5, κατὰ τὴν ὁποίαν θεωρεῖται ὡς ἔγκλημα ἡ ἀθέμιτος ἀπόκτησις περιουσιακοῦ ὀφέλους. Ὑπῆρξαν ἀντιρρήσεις, ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθῇ ἡ λέξις «ἔγκλημα». Νομίζω ὅτι αἱ ἀντιρρήσεις εἶναι ἀβάσιμοι, διότι κατὰ τὸν Ποινικὸν Κώδικα κατὰ τὸν ὁποῖον ἀναλόγως τῆς ἐπιβαλλομένης ποινῆς αἱ ἀδικοπραγίαι διακρίνονται εἰς ἐγκλήματα καὶ ἀδικήματα, ἡ προβλεπομένη ὑπὸ τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 5 πρᾶξις, θὰ πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἔγκλημα, λόγῳ τῆς προβλεπομένης δι’ αὐτὴν ποινῆς. Ἀλλὰ τὸ θέμα κ. Πρόεδρε, δὲν εἶναι αὐτό. Τὸ θέμα εἶναι νὰ μὴ γίνωμεν μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἀφορμὴ νὰ δημιουργηθοῦν ἐγκλήματα εἰς βάρος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Εἰς τὴν πρώτην παράγρ. τοῦ ἄρθρου 5 καθορίζεται ὅτι θεωρεῖται ὡς ἔγκλημα ἡ ἀθέμιτος ἀπόκτησις περιουσιακοῦ ὀφέλους. Καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν παράγραφον 2 διευκρινίζεται τὶ ἐννοοῦμεν λέγοντες ἀθέμιτον ἀπόκτησιν περιουσιακοῦ ὀφέλους. Αἱ ὑπόλοιποι παράγραφοι οὐδὲν προσθέτουν. Νομίζω ὅτι ἀρκοῦν αἱ δύο πρῶται παράγραφοι. Διὰ τῶν ὑπολοίπων, οὐδὲν προσθέτομεν. Δίδομεν μόνον τὴν ἀφορμὴν τῆς προσβολῆς τῆς τιμῆς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίζω πρὸς ποῖον ἀπευθύνομαι καὶ παρακαλῶ καὶ ὑμᾶς καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τοὺς κ. κ. συναδέλφους νὰ μὲ προσέξουν. Ὅταν καλῶς ἢ κακῶς καταλήξωμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ θεσπίσωμεν νόμους διὰ τῶν ὁποίων προβλέπονται ἐξοντωτικαὶ ποιναί, ὡς ὁ παρών, θὰ πρέπει τοὐλάχιστον νὰ εἴμεθα σαφεῖς. Δὲν θὰ πρέπει νὰ διατυπώσωμεν τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ κατὰ τρόπον ὥστε νὰ δύναται τὸ δικαστήριον νὰ τὰς ἑρμηνεύῃ κατὰ διάφορον τρόπον. Πιστεύω ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις ἐφαρμογῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ ἐπιβολῆς ποινῆς εἰς πολιτικὸν ἄνδρα βάσει τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, ἐπαναλαμβάνω, θὰ πρέπει νὰ εἴμεθα σαφεῖς. Ἐφθάσαμεν κ. Πρόεδρε εἰς τὸ σημεῖον νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀσχοληθῇ δικαστήριον μὲ τὸν τρόπον τῆς διαβιώσεώς μας. Ἐὰν π. χ. κληθῇ ἕνας συνάδελφος ὑπό τινος φίλου του νὰ συμφάγουν εἰς τὸ κέντρον «Ἀστέρια», αὐτὸ δύναται νὰ ἀποτελέσῃ στοιχεῖον εἰς βάρος του; Θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανισθῇ οἱοσδήποτε καὶ νὰ καταγγείλῃ ὅτι ὁ κ. συνάδελφος διαβιοῖ πολυτελῶς καὶ νὰ κριθῇ ἐκ τούτου ὅτι ἀπέκτησεν ἀθεμίτως περιουσιακὰ ὀφέλη; Δι’ αὐτὸ κ. Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ περιορισθῶμεν μόνον εἰς τὰς δύο πρώτας παραγρ. τοῦ ἄρθρου 5. Ἀρκεῖ ὅτι καθιεροῦται ὡς ἔγκλημα ἡ κτῆσις ἀθεμίτως περιουσιακοῦ ὀφέλους. Ὅταν ἀρχίζωμεν νὰ ἀναμασῶμεν τὴν διάταξιν, ἀποδεικνύεται ὅτι καὶ ἡμεῖς οἱ ἴδιοι δὲν γνωρίζομεν τὶ θέλομεν. Ἔχω τὴν τιμὴν κ. Πρόεδρε, νὰ ἀνήκω εἰς τὴν Ε. Κ. καὶ ἔχω τὸ θάρρος νὰ λέγω τὴν ἀλήθειαν πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ γίνεται ἐν βίᾳ καὶ ἡ βία εἶναι πάντοτε ἐπικίνδυνος. Πρέπει νὰ διαγράψωμεν τὰς ὑπολοίπους παραγράφους τοῦ ἄρθρου 5 πλὴν τῶν δύο πρώτων, διὰ νὰ ἀφήσωμεν ἥσυχον τὴν τιμὴν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τὴν ὁποίαν ἐνδιαφερόμεθα νὰ προστατεύσωμεν μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον.

§158Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ ὁμιλία τοῦ συναδέλφου κ. Κεφαλληνοῦ, μὲ ἀπαλλάσσει, κύριε Πρόεδρε, τοῦ κόπου νὰ ἐκθέσω τὰς ἀπόψεις μου. Συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὰς ἰδικάς του ἀπόψεις καὶ ἐγώ, ποὺ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ μὴ ἀνήκω εἰς τὴν Ε.Κ. Θὰ κάμω μόνον μίαν παρατήρησιν. Ἐτονίσθη ἀπὸ ὅλους σχεδὸν τοὺς συναδέλφους ὅτι ἡ νέα διάταξις τὴν ὁποίαν εἰσάγει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, εἶναι ἡ καθιέρωσις ποινῆς διὰ τὴν ἀθέμιτον ἀπόκτησιν περιουσιακοῦ ὀφέλους. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸ νέον στοιχεῖον εἶναι μόνον ἡ ὑποβολὴ τῆς δηλώσεως καὶ τὰ εἰσαγόμενα τεκμήρια, τὰ ὁποῖα εὐτυχῶς δὲν φαίνεται νὰ ἀποδέχεται ἡ Βουλὴ ὡς προκύπτει ἐκ τῶν ὁμιλιῶν τῶν κ.κ. συναδέλφων. Εἰς τὸ ἄρθρον 12 τοῦ νόμου περὶ μεσαζόντων, ὑπάρχει διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλεται ποινὴ καὶ εἰς τὰ μέλη τοῦ Νομοθετικοῦ Σώματος ἐὰν δέχωνται δῶρα κλπ. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἔχει ὡς ἑξῆς: «...(ἀναγινώσκει)...». Ὅπως βλέπετε αἱ κείμεναι διατάξεις τιμωροῦν τὴν ἀπόκτησιν ἀθεμίτως περιουσιακοῦ ὀφέλους. Ὥστε τὸ νέον τοῦ νομοσχεδίου εἶναι, ἡ δήλωσις. Περαιτέρω, κύριε Πρόεδρε, καὶ ὡς νομικὸς καὶ ὡς ἄνθρωπος, δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὸ τεκμήριον ὅτι ἡ πολυτελὴς διαβίωσις ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν ἀποκτήσεως κατὰ τρόπον ἀθέμιτον περιουσιακοῦ ὀφέλους. Καὶ τὸ στοιχεῖον αὐτὸ θὰ κρίνεται βάσει τῆς δηλώσεως. Ἐὰν ἡ διαβίωσις εἶναι δυσανάλογος πρὸς τὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα τῆς δηλώσεως, εἶναι τὸ μόνον ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει. Καὶ τὶ θὰ πῇ αὔριον ὁ δικαστὴς ὅταν ὁ κατηγορούμενος τοῦ προβάλῃ τὸ ἐπιχείρημα ὅτι ναὶ μὲν δὲν ἔχει πόρους δικαιολογοῦντας τὴν ζωὴν τὴν ὁποίαν διαβιοῖ, ἀλλ’ ὀφείλει καὶ ἀποδείξῃ, ὅτι ἔχει χρέη;

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Λουλακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§160Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Τὸ θέμα βέβαια εἶναι ἐξηντλημένον ὡς πρὸς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 5, ἀλλὰ μὲ τὸν ρυθμὸν αὐτὸν τῆς συζητήσεως φοβοῦμαι ὅτι οὔτε τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα θὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον. Παρ’ ὅλα ταῦτα θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγα σύντομα λόγια. Παρηκολούθησα καὶ ἐγώ, χωρὶς φόβον καὶ χωρὶς πάθος τὴν κυοφορίαν καὶ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω ὅτι ἀνήκω εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν καὶ εἶναι ὁ κανών, εἶναι σχεδὸν τὸ σύνολον τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι δίδουν τὰ πάντα εἰς τὸν Δημόσιον καὶ ἰδιωτικὸν βίον καὶ δὲν λαμβάνουν τίποτε. Ἀλλὰ παρ’ ὅλα ταῦτα δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ κηρυχθῶ ἐναντίον τῆς καθιερώσεως τοῦ τεκμηρίου ὡς στοιχείου πρωτογενοῦς διὰ τὴν θεμελίωσιν κατηγορίας ἐναντίον τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν τῆς χώρας, διότι τότε προσφέρομεν θύματα καὶ βορὰν εἰς τοὺς συκοφάντας, τοὺς ἐκδικητάς, τοὺς κακοβούλους ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ὑπονομεύουν τὸν Κοινοβουλευτικόν μας θεσμόν. Συμφωνῶ μὲ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος καὶ ἔντιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ κ. Κανελλόπουλος, ὅτι πρέπει οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες νὰ ἀποδεικνύουν διὰ τῆς ζωῆς των, διὰ τῶν ἐξόδων τῶν κοινωνικῶν καὶ τῶν ἐξόδων διαβιώσεώς των, νὰ ἀποδεικνύουν τοῦ λόγου τὸ ἀσφαλές, ὅτι εἶναι τίμιοι ἄνθρωποι. Ἀνήκει νομίζω εἰς τὸν Τζέφερσον κ. Πρόεδρε, τὸ λεχθὲν ὅτι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες πρέπει νὰ ἔχουν τὰς χεῖρας ἀσπίλους καὶ ὅτι πρέπει νὰ περιορίζουν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον τὰς ἀτομικάς των ἀνάγκας, διὰ νὰ πυργώνουν ὑψηλὰ τὴν πνευματικήν των καὶ πολιτικήν των ἀνεξαρτησίαν. Διότι βέβαια ὅταν κανεὶς δαπανᾷ περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐννόμως κερδίζει εἶναι προφανὲς ὅτι θὰ ἀναζητήσῃ ἀπὸ ἄλλους πόρους τὴν κάλυψιν τῶν δαπανῶν αὐτῶν, ἀλλὰ ὅπως εἶπον πρέπει νὰ κατοχυρώσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον τὴν τιμὴν τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν εἰς τοὺς συκοφάντας νὰ τινάξουν εἰς τὸν ἀέρα τοὺς κοινοβουλευτικούς μας θεσμούς. Διὰ τοῦτο κηρύσσομαι ἐναντίον τοῦ τεκμηρίου καὶ συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Τσιριμῶκος, ὅτι πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς ἁπλοῦν στοιχεῖον ἐπικυρώσεως τῆς κατηγορίας, ἐπιβαρυντικόν, ἀλλὰ οὐδέποτε ὡς στοιχεῖον βασικὸν τῆς θεμελιώσεως τῆς κατηγορίας.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γιαννούσης ἔχει τὸν λόγον.

§162Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα μας δὲν εἶναι, ἂν πρέπει νὰ καθιερώσωμεν τὸ τεκμήριον ἢ ὄχι. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ μποροῦσαν νὰ ἀκουσθοῦν καὶ ἡ μία καὶ ἡ ἄλλη ἄποψις καὶ ἠκούσθησαν ἤδη. Τὸ θέμα εἶναι, ἐὰν δυνάμεθα νὰ τὸ καθιερώσωμεν, χωρὶς νὰ ἔλθωμεν εἰς σύγκρουσιν μὲ βασικὰς διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Δικαίου καὶ ἀκόμη μὲ συνταγματικὰς διατάξεις. Ὅταν εἶχον τὴν τιμήν, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸ Σῶμα, νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ τεκμηρίου, ἐξέφρασα τὴν ἄποψιν, ὅτι εἶναι λίαν ἀμφίβολον, ἐὰν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ἐφαρμοσθῇ μία διάταξις, βάσει τῆς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ κηρυχθῇ τις ἔνοχος βάσει τεκμηρίων, δεδομένου ὄντως ὅτι κατὰ τὸ Ποινικὸν Δίκαιον, τὸ Διεθνὲς Ποιν. Δίκαιον — διεθνὴς κανὼν καὶ συνταγματικὸς κανὼν — ἀπαιτεῖται, διὰ νὰ κηρυχθῇ τις ἔνοχος, πλήρης ἀπόδειξις. Ἡ διάταξις αὐτή, κύριε Πρόεδρε, παρέλκει ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, ὅτι ἐφαρμόζεται ἐγγράφως, ἀλλ’ ἐφαρμόζεται πάντοτε ἐν ταῖς ποινικαῖς δίκαις. Εἶπον τὴν ἄλλην φοράν, σκεφθεῖτε τί θὰ ἐγένετο, ἐὰν ἐπεξετείνετο ἡ ἀρχὴ τοῦ τεκμηρίου καὶ εἰς ἄλλας περιπτώσεις. Εἰς τὴν ὕπαιθρον, φέρ’ εἰπεῖν, ἀνθεῖ ἢ μᾶλλον ἤνθει εἰς τὸ παρελθὸν τὸ ἀδίκημα τῆς ζωοκλοπῆς. Ἐὰν εἰσήγομεν μίαν διάταξιν καὶ ἐλέγομεν, κάθε κτηνοτρόφος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀποδείξῃ πόθεν ἔχει τὰ ποίμνιά του, θεωρεῖται ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχει εἶναι προϊὸν ζωοκλοπῆς καὶ ἠρώτησα, εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσῃ κανεὶς ἀπὸ ἡμᾶς, ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας Δικαστὰς ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ βάσει τῆς διατάξεως ταύτης εἶναι δυνατὸν νὰ καταδικασθῇ κτηνοτρόφος, ὁ ὁποῖος δὲν δικαιολογεῖ τὴν προέλευσιν τοῦ ποιμνίου του; Ἑπομένως, λέγω, ὅτι παρέλκει, διότι πάντοτε τὰ Δικαστήρια ἐξετάζουν αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγομεν ἡμεῖς «πόθεν ἔσχες». Συνεπῶς, μόνον ὡς καθοδηγητικὴ διάταξις διὰ τὸν Δικαστὴν θὰ ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ, ἐὰν ἀνεγράφετο. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι ἐντελῶς περιττὸν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, ὅτι ἐφαρμόζεται πάντοτε εἰς ὅλας τὰς δίκας ἀπὸ τὰ δικαστήρια, τὰ ὁποῖα ἐλέγχουν ἀκριβῶς τὴν κτῆσιν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι παρέλκει οἱαδήποτε θέσπισις τοῦ τεκμηρίου.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ι. Μελᾶς.

§164Ι. ΜΕΛΑΣ. Ἐναπόκειται βεβαίως εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νὰ ἀποδεχθῇ ἢ μὴ καὶ τὸ προβλεπόμενον τεκμήριον τῶν ὅρων τῆς διαβιώσεως. Ἐπιβάλλεται ὅμως νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι τὸ τεκμήριον τοῦτο ἀπετέλεσε βασικὴν πρόβλεψιν τοῦ συγγενοῦς νομοσχεδίου τοῦ Ἐλ. Βενιζέλου «περὶ ἐλέγχου περιουσιῶν» καὶ ἡ σημασία τῆς ὁποίας ἐξήρθη δικαίως κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Ἐκ τῆς ἀντικειμενικῆς πάντως ἐκτιμήσεως πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι καὶ σήμερον τὸ τεκμήριον τοῦτο ἀφορᾷ οὐσιαστικὴν προϋπόθεσιν. Ὑπάρχουν οἱ μωροί, οἱ καθιστῶντες καταφανὲς τὸ προϊὸν τῆς ἀνόμου κτήσεως, ὑπάρχουν ὅμως καὶ οἱ εὐφυεῖς οἱ ὁποῖοι δὲν καθιστοῦν ὑλικῶς ἐμφανῆ τὸν παράνομον καὶ αἰφνίδιον πλουτισμόν των, οἱ ὁποῖοι ὅμως δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀπόσχουν καὶ ἀπὸ τὴν πολυτελῆ διαβίωσιν τὴν ἄσχετον πρὸς τὴν στάθμην τῶν εἰσοδημάτων των. Εἰς τὴν σύλληψιν τῶν τελευταίων ἀποβλέπει τὸ προβλεπόμενον τεκμήριον τῶν ὅρων διαβιώσεως. Κατὰ ταῦτα θὰ ἠδύνατο νὰ παραμείνῃ τὸ προβλεπόμενον τεκμήριον προστιθεμένου ὅμως τοῦ ὅρου τῆς προδήλου ἀντιθέσεως τῶν ὅρων τῆς διαβιώσεως, πρὸς τὸ ὕψος τῶν εἰσοδημάτων.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων ὁμιλητῶν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§166Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει πάντα, ἡ ἀρχική μας διαφορά, μὲ ὅσους ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων ἐξακολουθοῦν νὰ ὑποστηρίζουν τὴν ἄποψιν, ὅτι τὸ παρὸν νομοσχέδιον δὲν προστατεύει πράγματι τὴν τιμὴν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς χώρας, ἀλλὰ ἀντιθέτως διαπομπεύει τὸν πολιτικὸν κόσμον. Εἶναι μία βασικὴ διαφορά μας καὶ αἱ πλεῖσται ἐκ τῶν ἀπόψεων αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ξεκινοῦν ἀπὸ τὴν δευτέραν ἄποψιν, ἡ ὁποία εἶναι διάφορος τῆς ἰδικῆς μας. Συνεπῶς, δὲν νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου — ἄλλωστε εἰς ὅλας τὰς ὁμιλίας μου ἔχω διευκρινίσει τὸ βασικὸν τοῦτο θέμα — δὲν νομίζω, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ εἴπω περισσότερα. Τὸ ἄρθρον 5, θεσπίζει ἓν ἰδιώνυμον ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον μὲ ἀπόλυτον σαφήνειαν διατυπώνεται εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο καί, παραλλήλως, δίδει τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως τοῦ «Πόθεν Ἔσχες» εἰς τὸν ἐλεγχόμενον καὶ εἶναι πράγματι μία οὐσιώδης δικονομικὴ ἀλλαγή, ὅπως ὀρθῶς ἐτόνισεν ὁ συνάδελφος κ. Σεργάκης, ἡ ὁποία ὅμως εἶναι ὑπὲρ τοῦ ἐλεγχομένου, διότι τοῦ παρέχει ὅλην τὴν δυνατότητα νὰ ἀποδείξῃ τὸ νόμιμον τῆς κτήσεως τῶν περιουσιακῶν του στοιχείων καί, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, νὰ ἔχῃ μίαν πανηγυρικὴν καὶ ἐπίσημον διαβεβαίωσιν περὶ τοῦ ὅτι τὰ περιουσιακά του στοιχεῖα εἶναι νομίμως κτηθέντα. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ τοὺς διατυπωθέντας ἐνδοιασμοὺς ἐκ μέρους τῶν κ.κ. συναδέλφων. Ἀκούω νὰ ὁμιλοῦν πολλοὶ περὶ τεκμηρίου. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὴν ἔννοιαν, τοῦ διατί ἐνοχλεῖ αὐτὸ τὸ τεκμήριον, τὸ ὁποῖον ὀρθῶς ἐπεσήμανεν ὁ κ. Μελᾶς, εἰπών, ὅτι καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶχε καταθέσει ὁ ἀείμνηστος Ἐλευθέριος Βενιζέλος, τὸ εἶχε περιλάβει ὡς ἕνα βασικὸν στοιχεῖον, διότι μὲ τὸ τεκμήριον πράγματι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακριβωθῇ ἕνα λεπτότατον θέμα, ὅπως ἀνεγνώρισε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ὁ ὁποῖος καὶ τὸ ἐπεσήμανεν ἰδιαιτέρως, συμφωνῶν ἐν τῷ σημείῳ τοῦτο. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 5, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν αἱ ἑξῆς μεταβολαὶ τὰς ὁποίας ἀποδέχομαι: Ἡ ὀνομασία «ἔγκλημα» εἶναι εἰλημμένη ἀπὸ τὸν Ποινικὸν Κώδικα. Συνεπῶς, δὲν ἠξεύρω, διατί ἐδημιούργησεν αὐτὴν τὴν συζήτησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ἀντὶ νὰ λέγεται «ἔγκλημα» νὰ λέγεται «ἀδίκημα», διότι, ἀπὸ πλευρᾶς οὐσίας, δὲν ὑπάρχει καμμία διαφορά. Τὸ ἀφήνω εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι ὁ δόκιμος ὅρος εἶναι ὁ ὑπάρχων εἰς τὸ νομοθέτημα, διότι εἶναι εἰλημμένος ἀπὸ τὸν Ποινικὸν Κώδικα. Ἐὰν ἡ Βουλή, ὅμως θὰ ἤθελε νὰ τὸ μετονομάσῃ εἰς «ἀδίκημα», δὲν ἔχω, ἐπαναλαμβάνω, καμμίαν ἀντίρρησιν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι, συμφώνως καὶ πρὸς τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Βρανοπούλου, πρέπει νὰ μείνῃ αὐτὸς ὁ δόκιμος ὅρος. Βεβαίως ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὰς προσθήκας τὰς ὁποίας ἔκαμα εἰς τὸ νομοσχέδιον διὰ τῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ὑπέβαλα πρὸ δύο ἡμερῶν καὶ τῶν ὁποίων ἔλαβον γνῶσιν ὅλοι οἱ κ.κ. συνάδελφοι, νομίζω. Ἔχω δὲ τὴν γνώμην, ὅτι οἱ κ.κ. συνάδελφοι θὰ εἶναι εὐχαριστημένοι, διότι αἱ τροπολογίαι διὰ τὰς προσθήκας διενεμήθησαν πρὸ δύο ἡμερῶν.

§167Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὅπως διανεμηθοῦν καὶ πάλιν αἱ τροπολογίαι περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§168Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐπίσης, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποδέχομαι ἀπὸ πλευρᾶς διατυπώσεως, εἰς τὸ ἄρθρον 5 παράγρ. 2, ἐδάφιον 2, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἀναφέρεται εἰς αὐτὸ τὸ ἑξῆς: «Θεωρεῖται ὡς ἀνακριβὴς ἡ δήλωσις καὶ ἐὰν αἱ συνθῆκαι διαβιώσεως τοῦ ἐλεγχομένου καὶ αἱ συναφεῖς δαπάναι αὐτοῦ δὲν δικαιολογοῦνται ἐκ τῶν δεδομένων, τῶν προκυπτόντων ἐκ τῆς δηλώσεως». Τοῦτο ἐκτιμῶν, ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει καὶ τὴν σχετικὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἀποδέχομαι ὅπως μεταβληθῇ ὡς ἑξῆς: «Ἐν τῇ ἐκτιμήσει, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνακριβὴς δήλωσις, θὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει καὶ αἱ συνθῆκαι διαβιώσεως τοῦ ἐλεγχομένου καὶ αἱ συναφεῖς δαπάναι αὐτοῦ, ἐν συναφείᾳ πρὸς τὰ δεδομένα, τὰ προκύπτοντα ἐκ τῆς δηλώσεως». Αὐτὰς τὰς τροποποιήσεις ἀποδέχομαι.

§169Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Τὸ «ἐν γνώσει» νὰ γίνῃ «ἐκ προθέσεως».

§170Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Μὰ ὅταν εἶναι «ἐν γνώσει» νοεῖται ὅτι εἶναι καὶ «ἐκ προθέσεως».

§171Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν εἶναι τὸ ἴδιον.

§172Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Αὐτὸς ποὺ ἐν γνώσει δὲν δηλώνει, εἶναι προφανές, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν πρόθεσιν.

§173Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Ἠμπορεῖ εἷς ἐξ ἐπιπολαιότητος ἐν γνώσει νὰ παραλείψῃ κἄτι.

§174Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὅταν εἶναι ἐν γνώσει, ἐξυπακούεται, ὅτι εἶναι τὸ ἴδιον καὶ χαίρω, διότι τὸ ἐπισημαίνει καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. Κύριε Πρόεδρε, μὲ τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας εἶπον τώρα καὶ μὲ ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἀνέφερον καὶ ὡς εἶπον ὑπέβαλον πρὸ δύο ἡμερῶν, παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἐὰν ἀποδέχεται τὸ ἄρθρον 5 ἢ ὄχι.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, ἔχει τὸν λόγον.

§176Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἤκουσα μὲ προσοχήν, ὅπως ἐπιβάλλεται, τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὡς πρὸς τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἐπιμένει εἰς τὴν διατήρησιν τῆς διατάξεως τοῦ ἐδαφίου 3 τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ συζητουμένου ἄρθρου, ἐπὶ τῆς ὁποίας τόσαι ἐπικρίσεις ἠκούσθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ μέχρι τῶν βουλευτῶν ὅλων τῶν πτερύγων. Ἤκουσα ἐπίσης, καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ τὸ εἴπω μὲ ἔκπληξιν, τὴν θεωρίαν, ὅτι ἡ ἐπίρριψις τῆς ὑποχρεώσεως τῆς ἀποδείξεως τοῦ νομίμου τρόπου τῆς κτήσεως τῶν περιουσιακῶν στοιχείων εἰς βάρος τοῦ ἐλεγχομένου, εἰς βάρος δηλαδὴ οὐσιαστικῶς τοῦ κατηγορουμένου, ἀποτελεῖ προνόμιον ὑπὲρ τοῦ ἐλεγχομένου. Καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, διατί οἱ δικονομολόγοι καὶ οἱ συντάξαντες τοὺς νέους κώδικας δὲν ἐσκέφθησαν νὰ ἐπωφεληθοῦν καὶ νὰ εἰσαγάγουν εἰς τοὺς νέους κώδικας τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ πρὸς ὄφελος καὶ πρὸς κέρδος καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῶν κατηγορουμένων. Πῶς δὲν ἐσκέφθησαν δηλαδὴ νὰ θεσπίσουν, ὅτι τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως, τῆς μὴ συνδρομῆς τῶν συστατικῶν τοῦ ἐγκλήματος στοιχείων πρέπει νὰ φέρῃ ὁ κατηγορούμενος ὁ ἐλεγχόμενος. Πέραν αὐτοῦ, κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν καὶ ἐπὶ τοῦ κειμένου τῆς τροπολογίας, ἡ ὁποία διενεμήθη ἀπὸ χθὲς ἢ ἀπὸ προχθές, ὅπως ἐλέχθη καὶ ἡ ὁποία, ἀτυχῶς, φαίνεται, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀποδίδῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζει ὁ κ. Ὑπουργός. Τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 5, λέγει: «Ἐὰν ἡ ἐκμετάλλευσις ἐγένετο ὑπὸ τῶν ἄλλων προσώπων, ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ ἐλεγχομένου, ὑποκείμενον τοῦ ἐγκλήματος εἶναι μόνον τὰ πρόσωπα ταῦτα». Ἔχομεν ἑπομένως ἔγκλημα καὶ ὑποκείμενον τοῦ ἐγκλήματος. Καὶ ὑποκείμενον τοῦ ἐγκλήματος εἶναι μόνον τὰ πρόσωπα ταῦτα. Εἰς τὴν τρίτην παράγραφον ὅμως τῆς τροπολογίας ἀναγινώσκω ἀντιθέτως τὸ ἑξῆς: «Ὡς πρὸς τὰ ἐν ἄρθρῳ 3 παράγραφον δευτέραν, ἔγκλημα συνιστᾷ μόνον ἡ παράβασις τῆς παραγράφου 2 τοῦ παρόντος ἄρθρου» δηλαδὴ ἡ μὴ ὑποβολὴ δηλώσεως ἢ ἡ ὑποβολὴ ἐν γνώσει ἀνακριβοῦς δηλώσεως. Ἐπέρχονται ὅμως καὶ ὡς πρὸς αὐτὰ αἱ συνέπειαι τοῦ ἄρθρου 2. Κατὰ συνέπειαν δὲν ὑπάρχει ἔγκλημα. Ἐνῷ ἡ πρώτη παράγραφος λέγει, ὅτι ἐὰν ἐγένετο ἐκμετάλλευσις ὑπὸ τῶν ἄλλων προσώπων ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ ἐλεγχομένου, ὑπάρχει ἔγκλημα καὶ βεβαίως ὑπάρχει ἔγκλημα καὶ ὑποκείμενον τοῦ ἐγκλήματος εἶναι μόνον τὰ πρόσωπα ταῦτα. Εἰς τὴν τρίτην παράγραφον ἀναιρεῖται ἡ καθιερωμένη ἀρχή, διότι εἰς τὴν παράγραφον 3 ὁρίζεται, ὅτι ὡς πρὸς τὰ ἐν ἄρθρῳ 3 παράγραφον δευτέραν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δροῦν ἄλλως, παρὰ μόνον ἐκμεταλλευόμενα τὴν σχέσιν των μὲ τὸ πρόσωπον τοῦ πολιτικοῦ, μετὰ τοῦ ὁποίου συνδέονται διὰ συγγενείας, ἔγκλημα συνιστᾷ μόνον ἡ παράβασις τῆς παραγράφου δευτέρας, δηλαδὴ ἡ μὴ ὑποβολὴ δηλώσεως, ἢ ὑποβολὴ ἀνακριβοῦς δηλώσεως.

§177Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ πρόσωπα δὲ αὐτὰ δὲν ὑποχρεοῦνται τῆς ὑποβολῆς δηλώσεως.

§178Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Δυνατὸν νὰ ὑποχρεωθοῦν μὲ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία προσετέθη. Ἠμπορεῖ νὰ κληθοῦν, συμφώνως πρὸς τὴν παράγραφον 3 τοῦ ἄρθρου 3, νὰ ὑποβάλουν δηλώσεις. Ἀλλὰ δι’ αὐτὰ ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν τώρα, καθιερώνει ἀκαταδίωκτον. Μόνον φορολογικὰς κυρώσεις ἀπειλεῖ ἐνῷ ἡ παράγραφος πρώτη διακηρύσσει, ὅτι ὑπάρχει ἔγκλημα καὶ ὑποκείμενον τοῦ ἐγκλήματος εἶναι τὰ πρόσωπα ταῦτα. Νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ διατύπωσις νὰ γίνῃ μετὰ μεγαλυτέρας προσοχῆς. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἔγκλημα καὶ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ὑποκείμενον τοῦ ἐγκλήματος εἶναι βεβαίως τὰ πρόσωπα ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ ἐλεγχομένου πολίτου ἐπέτυχον τὴν κτῆσιν ἀθεμίτως καὶ κατὰ τρόπον ἀντικείμενον εἰς τὰ χρηστὰ ἤθη περιουσιακοῦ ὀφέλους, ὑπάρχει ὑποκείμενον ἐγκλήματος. Καὶ ἀπορῶ πῶς ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν παράγραφον 3 ὑπάρχει διάταξις, ἡ ὁποία ὁρίζει, ὅτι ἔγκλημα συνιστᾷ μόνον ἡ μὴ ὑποβολὴ δηλώσεως ἢ ἡ ὑποβολὴ ψευδοῦς δηλώσεως. Καὶ διὰ νὰ ἐπανέλθω, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ πρῶτον σημεῖον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξεκίνησα, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πρέπει νὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ θέμα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατρέπωνται θεμελιώδεις κανόνες, τοὺς ὁποίους ἔχει καθιερώσει ἡ σύγχρονος ἐπιστήμη καὶ ἡ σύγχρονος σκέψις καὶ οἱ ἀγῶνες διὰ τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν. Ὅτι δηλαδὴ τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως δὲν εἶναι δυνατὸν ποτέ, κύριε Πρόεδρε, νὰ φέρῃ ὁ ἐλεγχόμενος. Τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως ἔχει πάντα ὁ διώκων, ὁ Εἰσαγγελεύς. Ὁ Εἰσαγγελεὺς προκειμένου περὶ διώξεως ποινικοῦ ἀδικήματος. Ἀκόμη καὶ εἰς τὴν ἀστικὴν δίκην ὑπάρχουν κανόνες οἱ ὁποῖοι καθορίζουν ποῖος ἔχει τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως. Ἔτι πλέον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθιερωθῇ εἰς τὴν ποινικὴν δίκην ὁ κανών, ὅτι ὁ κατηγορούμενος εἶναι ἔνοχος τοῦ ἀδικήματος, ἐφ’ ὅσον δὲν κατώρθωσε νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι εἶναι ἀθῶος.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσάτσος, ἔχει τὸν λόγον.

§180Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ μόνον εἰς τὸ τελευταῖον σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἔθιξε καὶ ὁ συνάδελφός μου, ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, θὰ ἐπανέλθω. Βλέπω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένει εἰς τὸ θέμα αὐτὸ τοῦ τεκμηρίου. Εἰς κάθε ποινικὴν δικονομίαν δὲν ἠμπορεῖ νὰ προσδιορισθῇ τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως εἰς βάρος τοῦ κατηγορουμένου. Ὡς πρὸς τὸν τρόπον κτήσεως, ἐκεῖ νομίζω, ὅτι πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ ζήτημα. Καὶ δύναται νὰ γίνῃ, κύριε Ὑπουργέ, αὐτό, διὰ νὰ σᾶς διευκολύνωμεν καὶ διὰ νὰ μὴ σᾶς βάλωμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀντιστρέψετε τὰ πράγματα. Ἔφθασα νὰ κάμω μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν συμβιβαστικῶς ὑποβάλλω, διότι θεωρῶ, ὅτι ἡ ὀρθὴ λύσις εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ κ. Τσιριμῶκος, τῆς διαγραφῆς τῆς παραγράφου αὐτῆς, καὶ ἐλπίζω νὰ τὴν δεχθῆτε. Ἀλλάζω δύο λέξεις μόνον. Λέγει τὰ ἑξῆς: «Θεωρεῖται ἐπίσης «... (ἀναγινώσκει) ...». Νὰ τεθῇ «πλὴν ἐὰν ἀποδειχθῇ». Καὶ ἀφήσατε τέλος πάντων τὸν Ἕλληνα δικαστὴν νὰ κρίνῃ ποῖος πρέπει νὰ ἀποδείξῃ.

§181Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὁπωσδήποτε δὲν εἶναι χειρότερον.

§182ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πάντως προσθέτει.

§183Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Προσθέτει πάρα πολύ. Ἐπιτρέπει εἰς τὸν Ἕλληνα δικαστὴν νὰ κινηθῇ. Ὁ κατηγορούμενος θὰ πρέπει νὰ ἀποδεικνύῃ καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατὰ πάντα κανόνα καὶ τῆς λογικῆς καὶ κατὰ τὴν ποινικὴν δικονομίαν ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀποδεικνύῃ καὶ ὄχι ὁ κατηγορῶν.

§184Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Τσάτσου, τῆς ὁποίας ἔχω ἀντίγραφον, ἀποδέχομαι εὐχαρίστως. Διότι εἶναι μέσα εἰς τὸ γενικώτερον πνεῦμα, τὸ ὁποῖον προηγουμένως ὑπεστήριξα.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, ἔχει τὸν λόγον.

§186Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Κύριοι, πολλὰ ἐλέχθησαν περὶ τεκμηρίου καὶ περὶ βάρους ἀποδείξεως. Νομίζω, ὅτι ἡ παράγραφος 2, ἡ ὁποία εἶναι συνδεδεμένη μὲ τὸν τρόπον τῆς πολυτελοῦς διαβιώσεως, ἄλλως δὲν ἔχει νόημα, οὔτε τὸ βάρος ἀποδείξεως μεταβάλλει, οὔτε τεκμήρια εἰσάγει. Εἰσάγει πλήρη ἀπόδειξιν καὶ τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως παραμένει εἰς τὸν μηνυτήν. Τί λέγει; Ὁ μηνυτὴς δύναται νὰ ἐπικαλεσθῇ, ὅτι ὁ Α, ὁ ὁποῖος κατὰ κοινὴν ἀντίληψιν δὲν εἶχεν ἰδίαν περιουσίαν καὶ τὰ ἐκ τῆς ἀσκήσεως τοῦ οἱουδήποτε ἐπαγγέλματός του εἰσοδήματα δὲν δικαιολογοῦν τὴν πολυτελῆ διαβίωσίν του, ἀπέκτησεν ἀθεμίτως περιουσίαν. Τί ἔχει νὰ ἀποδείξῃ ὁ μηνυτής; Ὅτι ὁ βίος εἶναι πολυτελὴς καὶ δυσανάλογος πρὸς τὰς περιουσιακάς του δυνατότητας. Αὐτὸ θὰ τὸ ἀποδείξῃ, ἄλλως δὲν θὰ εὐσταθῇ ἡ μήνυσις.

§187Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ γενικώτερον, ὅτι αἱ πρόσοδοι, τὰς ὁποίας ἔχει ὁ πολιτικός, τὰ εἰσοδήματα, τὰ ὁποῖα ἔχει ὁ πολιτικός, ἔχουν ἀθέμιτον πηγήν.

§188Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Βεβαίως. Πῶς θὰ ἀποδειχθοῦν τὰ εἰσοδήματά του; Ἐκ τῆς φορολογικῆς του δηλώσεως. Ἁπλούστατα εἶναι ἐξ αὐτῆς ἀποδεδειγμένα. Εἶναι πλήρης ἀπόδειξις. Διότι κατὰ τὸν φορολογικὸν νόμον, ἡ φορολογικὴ δήλωσις πρέπει νὰ ἀναγράφῃ τὰ ἐκ πάσης πηγῆς εἰσοδήματα, τὰ ὁποῖα ὑπόκεινται εἰς φόρον.

§189Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Βεβαίως, τὰ χρεώγραφα.

§190Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Τὰ χρεώγραφα θὰ τὰ δηλώσῃ καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἀποδίδουν εἰσόδημα θὰ τὰ δηλώσῃ βάσει τοῦ νόμου. Περὶ αὐτοῦ δὲν τίθεται ζήτημα. Ἐὰν δὲ τὰ χρεώγραφα, τὰ ὁποῖα ἔχει δὲν ἀποδίδουν εἰσόδημα καὶ ἐν τούτοις ζῇ πολυτελῶς εἶναι εἰς βάρος του. Ὁ μηνυτής, λοιπόν, θὰ εἴπῃ: Ἰδού, κύριε, τὰ εἰσοδήματά σου, ἰδοὺ καὶ ἡ διαβίωσίς σου. Δὲν θὰ εἴπῃ, ὅτι ἐπῆγεν ἕνας βουλευτὴς καὶ ἔφαγε μίαν φορὰν εἰς τὰ Ἀστέρια. Δὲν φθάνομεν εἰς αὐτό. Ἀλλὰ ὑποθέσατε ἐμέ, διὰ νὰ μὴ ὁμιλήσω περὶ ἄλλου τινός, ἄγαμον καὶ ἄτεκνον, ὅταν ἔχω γυναῖκα καὶ ὅταν ἔχω παιδιά, ὅταν κάμνω ταξίδια, ὅταν ἔχω θαλαμηγούς, ὅταν ἔχω πολυτελῆ διαμερίσματα, ὅταν κάμνω ἐκλογὰς καὶ δαπανῶ ἑκατομμύρια διὰ τὴν ἐκλογήν μου, δὲν εἶναι αὐτὸ ἀπόδειξις πολυτελοῦς διαβιώσεως; Θὰ εἴπῃ ὁ μηνυτής, ὅτι ὁ Α ἐξώδευσε τόσα διὰ τὴν ἐκλογήν του, τί εἰσοδήματα ἔχει; Ἔχει τὴν ἀποζημίωσίν του τὴν ἀφορολόγητον, καὶ ἔχει τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα βάσει τῆς δηλώσεως τῆς φορολογικῆς ἀποδεικνύονται πλήρως. Ὁ καθ’ οὗ ἡ μήνυσις θὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ναί, κύριε ζῶ, ὅπως ζῶ, διότι τὰ ἔξοδά μου, μοῦ τὰ καταβάλλει ὁ Α ἢ ὁ Β ἢ ὁ Γ.

§191Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Θὰ ἀνταποδείξῃ.

§192Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Θὰ ἀποδείξῃ. Ὁ μηνυτὴς θὰ ἀποδείξῃ τὸ πολυτελὲς τοῦ βίου ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πολυτελοῦς διαβιώσεως τοῦ καθ’ οὗ. Ὁ δὲ καθ’ οὗ θὰ ἀποδείξῃ τὸ ἠτιολογημένον τῆς διαφορᾶς αὐτῆς. Δὲν πρόκειται περὶ τεκμηρίου, πρόκειται περὶ πλήρους ἀποδείξεως. Δὲν πρόκειται περὶ ἐναλλαγῆς τῆς ὑποχρεώσεως ἀποδείξεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ προσωπική μου γνώμη.

§193Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα ἁπλῶς μίαν ἀπορίαν, νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ μοῦ λύσῃ, διὰ τὴν ὁποίαν πιστεύσατέ με, ὅτι δὲν εἶναι σχῆμα λόγου, εἶναι ἀπορία, πράγματι. Ὑποθέσατε, ὅτι καταγγέλλεται ὁ Α, ὅτι διάγει πολυτελῶς καὶ μηνύεται. Ἐπειδὴ διάγεις πολυτελῶς εἶσαι ὕποπτος, ὅτι ἀθεμίτως ἀπέκτησες περιουσίαν. Ἔρχεται ὁ ἄνθρωπος καὶ λέγει, ἔχω περιουσίαν ἀποτελουμένην ἀπὸ 15 περιουσιακὰ στοιχεῖα, διὰ ποῖον μὲ κατηγορεῖς, ὅτι τὸ ἀπέκτησα ἀθεμίτως. Δὲν πρόκειται νὰ μοῦ ἀφαιρέσῃς τὴν περιουσίαν, τὴν ὁποίαν ἀπέκτησα θεμιτῶς, οὔτε νὰ τιμωρηθῶ δι’ αὐτό, διὰ ποῖον περιουσιακὸν στοιχεῖον μὲ κατηγορεῖς;

§194Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Διὰ τὸν πολυτελῆ βίον.

§195Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν τιμωρεῖσαι διὰ τὸν βίον, τιμωρεῖσαι διὰ τὸν βίον ἐφ’ ὅσον ἀπέκτησες ἀθεμίτως περιουσιακὰ στοιχεῖα. Δὲν τιμωρεῖσαι διὰ τὴν πολυτέλειαν, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀθεμίτως κτηθεῖσαν πολυτέλειαν. Ἔρχομαι, λοιπόν, καὶ σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς: Ἐγὼ ζῶ πλουσιοπάροχα καὶ ἔχω 15 περιουσιακὰ στοιχεῖα. Τί ὀφείλει ὁ μηνύων νὰ ἀποδείξῃ; Πρῶτον, ὅτι ἐγὼ ὁ μηνυόμενος ζῶ πολυτελῶς, δεύτερον, ὅτι ἀπέκτησα ἀθεμίτως ὡρισμένα περιουσιακὰ στοιχεῖα, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὲ τιμωρήσῃ αὔριον ὁ νόμος διὰ τὰ θεμιτῶς κτηθέντα. Ἐπομένως πῶς ἠμπορεῖ νὰ στοιχειώσω τὴν κατηγορίαν παρὰ μόνον λέγων δύο πράγματα: Πρῶτον μὲν ζῇς πολυτελῶς. Δεύτερον δέ, ὅτι ἀπέκτησες ἀθεμίτως τὰ τρία αὐτὰ στοιχεῖα. Ἢ πῶς φαντάζεσθε, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἄλλως; Νὰ βγῇ μόνον καὶ νὰ περιορισθῇ ὁ κατηγορῶν εἰς τὴν δήλωσιν. Ὁ κ. Α εἶναι πλούσιος, ἄρα, ἀπέκτησεν ἀθεμίτως; Ἢ ὀφείλει νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀπέκτησες ἀθεμίτως ἐκ τῶν 100 ἢ 50 περιουσιακῶν σου στοιχείων τὸ Α, τὸ Β καὶ τὸ Γ; Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐρώτημα. Ποῦ θὰ πάῃ τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως; Ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς εἰς τὴν κατηγορίαν, κύριε ζῇς πολυτελῶς, ἄρα, ἀπέκτησες ἀθεμίτως; Ἢ θὰ εἴπῃ ζῇς πολυτελῶς, ἀπέκτησες ἀθεμίτως αὐτὰ τὰ συγκεκριμένα στοιχεῖα καὶ τότε μόνον ὁλοκληροῦται ἡ κατηγορία; Ποῦ πάει τότε ἡ διάταξις ὅπως ἔχει διατυπωθῆ;

§196Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ἡ διαφορά μας εἶναι βασική. Παίρνω τὸν ἑαυτόν μου παράδειγμα, διὰ νὰ μὴ πάρω κανένα ἄλλον. Πῶς ζῶ τὸ ξεύρει ὅλος ὁ κόσμος. Δι’ ὅλους μας μάλιστα τὸ ξεύρει ὅλος ὁ κόσμος πῶς ζοῦμε καὶ πῶς μπαίνομεν εἰς τὴν πολιτικήν. Ἂν αὔριον εὑρεθῇ ἡ γυναίκα μου, τὸ παιδί μου, ἐγὼ μὲ αὐτοκίνητον, ταξίδια ἐδῶ–ἐκεῖ, μὲ ἐπίκτητον κτηματικὴν περιουσίαν, δὲν εἶναι αὐτὸ ἀπόδειξις ἀδήλων πόρων; Ποῦ τὰ βρῆκες κύριε; Αὐτὸ θὰ τὸ ἀποδείξῃ ὁ μηνυτής, ὅτι δηλ. ὑπάρχει μία θίγουσα τὸ κοινὸν αἴσθημα ἐπίδειξις πλούτου. Ποῦ τὰ βρῆκες; — Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά μας, δὲν εἶναι ὁ μηνυτὴς ὑποχρεωμένος νὰ ἀποδείξῃ — ποῦ τὰ βρῆκε ὁ μηνυόμενος καὶ ἐπῆγε ταξίδια; Ἢ ποῖον περιουσιακόν του στοιχεῖον ηὐξήθη; Τὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα εἶναι γνωστὰ ἀπὸ τὴν φορολογικὴν δήλωσιν. Ἄρα, πῶς ζῇ; Καὶ ὅταν πρόκειται περὶ συνήθους κοινωνικῆς ὑποχρεώσεως ἐκπληρουμένης, δὲν θὰ γεννηθῇ διαφορά. Ὅταν ὅμως τὸ πρᾶγμα εἶναι ἐξώφθαλμον καὶ κατὰ τρόπον θίγοντα τὸ κοινὸν αἴσθημα μοῦ λέγετε ὅτι δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπῃ τὰ ἀπέκτησεν; Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ μας. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ προσωπικῶς, πῶς θέτομεν τὸ θέμα ἡμεῖς καὶ πῶς σεῖς. Ἡ διαφορά μας εἶναι ὡς πρὸς τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος, ἂν εἶναι τεκμήριον ἢ πλήρης ἀπόδειξις.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἔχει τὸν λόγον.

§198Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ ἀγαπητὸς κ. Τσάτσος τὸ βλέπει πολυπλοκώτερον τὸ θέμα ἀπ’ ὅ,τι εἶναι, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοιν. Προνοίας τὸ βλέπει ἁπλούστερον ἀπ’ ὅ,τι εἶναι. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ παρέμβω διὰ νὰ καθαρίσω τὰς ἐννοίας, διότι ἔχουν θολωθῆ. Δὲν ὑπάρχει θέμα νὰ καταγγείλῃ ὁ ἄλλος, ὅπως ξεκινᾶ ὁ συλλογισμὸς τοῦ κ. Τσάτσου, ὅτι «κύριε ζῇς βίον πολυτελῆ». Ἐκεῖνος, ποὺ θὰ καταγγείλῃ, δὲν θὰ καταγγείλῃ αὐτό. Θὰ καταγγείλῃ ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ζῇ ὁ τάδε εἶναι δυσανάλογος πρὸς τὰ εἰσοδήματα, τὰ ὁποῖα ἔχει δηλώσει. Δὲν πρόκειται νὰ καταγγείλῃ αὐτὴν ταύτην τὴν παρουσίαν τοῦ τάδε κάθε βράδυ εἰς τὰ «Ἀστέρια» παρὰ μόνον ἐφ’ ὅσον ἡ παρουσία του εἰς τὰ «Ἀστέρια» κάθε βράδυ ἢ ἡ ὕπαρξις τριῶν ἰδίων αὐτοκινήτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογηθῇ βάσει τῶν περιουσιακῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἐδήλωσεν. Ἑπομένως ἡ προϋπόθεσις τῆς καταγγελίας δὲν εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Τσάτσος. Τὴν βλέπει πολύπλοκον καὶ κάμνει 2–3 φάσεις συλλογισμῶν, ἐνῷ εἶναι μία. Θὰ ξεκινήσῃ ὁ μηνυτὴς ἀπὸ αὐτὴν ταύτην τὴν διαπίστωσιν τῆς δυσαναλογίας ἤ, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἡ δυσαναλογία —διέκοψα ἀκριβῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ— θὰ μηνύσῃ κἄποιον, ἔστω καὶ ἂν ζῇ συντηρητικά, διότι εἶναι τυχὸν τσιγγούνης, ὁ ἐξ ἀθεμίτων πηγῶν πλουτίζων, θὰ τὸν καταγγείλῃ ὅτι κερδίζει ἀπὸ ἀθεμίτους πηγάς. Διότι καὶ τὰ δύο ὑπάρχουν. Καί, μάλιστα, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργός, ὀρθῶς κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐδέχθη τὴν μέσην λύσιν τοῦ κ. Τσάτσου —μέση μεταξὺ τῆς ἀπόψεως τῆς κυβερνητικῆς καὶ τῆς ἀπόψεως τοῦ κ. Τσιριμώκου— τὸ θέμα τοῦ πολυτελοῦς βίου ἀποτελεῖ ἁπλῶς συστατικὸν στοιχεῖον κρίσεως. Ὀρθότατα, κατὰ τὴν γνώμην μου, καὶ συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως καὶ μὲ τὸν κ. Μελᾶν, ὅτι εἶναι τὸ οὐσιωδέστερον σημεῖον. Ἑπομένως, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συζητήσωμεν περαιτέρω ἐπὶ τῆς πολυπλόκου αὐτῆς σειρᾶς συλλογισμῶν, ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη καὶ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἀντικρύζει καὶ ἀντιμετωπίζει ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Τσάτσον μὲ ἕνα ἁπλοῦν συλλογισμόν, μόνον τὸν ἀναφερόμενον εἰς τὸν πολυτελῆ βίον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἴπωμεν καὶ λυποῦμαι ὅτι δὲν ἠθέλησε νὰ συμφωνήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ἀπὸ πολλοὺς συναδέλφους καὶ ἀπὸ τὸν κ. Τσιριμῶκον καί τινας συναδέλφους τῆς ΕΡΕ καὶ ἀπὸ τὸν κ. Κουτσοχέραν καὶ ἀπὸ ἄλλους κυρίους, ὅτι ἡ 3η παράγραφος τοῦ αʹ ἐδαφίου εἶναι πράγματι ἡ παράγραφος, ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε νὰ ἐγκαταλειφθῇ. Ἐπιμένει ὁ κ. Ὑπουργός, θὰ τεθῇ ὑπὸ ψηφοφορίαν δὲν πρόκειται νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ νὰ καταψηφισθῇ. Ὅσον ἐκ τῶν κυρίων τῆς ΕΡΕ θέλουν νὰ τὴν καταψηφίσουν ὡς φορεῖς ἐλευθέρας συνειδήσεως, νὰ τὴν καταψηφίσουν καὶ ὅσοι συμφωνοῦν ἂς ψηφίσουν ὑπὲρ αὐτῆς. Ἐγὼ προσωπικῶς θὰ ψηφίσω ὑπὲρ αὐτῆς διὰ λόγους ψυχολογικοὺς καὶ ἠθικούς, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ἐπισημάνω κάτι πρὶν τελειώσω, ὅτι ἡ διάταξις αὐτή, κύριε Ὑπουργέ, κατ’ οὐσίαν ἀντιφάσκει πρὸς τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία περιλαμβάνεται εἰς τὸ ἄρθρον 7 καὶ συγκεκριμένως εἰς τὴν τελευταίαν φράσιν τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 7, ἡ ὁποία λέγει: «Ἐν τῇ μηνύσει δέον νὰ ἀναφέρωνται λεπτομερῶς καὶ σαφῶς τὰ θεμελιοῦντα τὸν ἀθέμιτον τρόπον τῆς κτήσεως τῶν περιουσιακῶν στοιχείων». Ὁ δικαστής, λοιπόν, πρέπει νὰ κρίνῃ ἐὰν ἐθεμελίωσεν ἢ ὄχι ὁ μηνυτὴς τὴν καταγγελίαν του. Ἡ φράσις, τὴν ὁποίαν περιελάβατε εἰς τὴν 3ην παράγραφον τοῦ αʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 4 δὲν εἶναι ἁπλῶς περιττὴ καὶ δὲν εἶναι ἁπλῶς ἐπικίνδυνος ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι μεταθέτει τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως, ἀλλὰ καὶ ἀντιφάσκει ἀπολύτως —καλὸν δὲ εἶναι νὰ μὴ περιέχουν τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα ἐξέρχονται ἀπὸ ἐδῶ, λογικὰς καὶ νομικὰς ἀντιφάσεις— πρὸς τὴν τελευταίαν φράσιν τῆς 3ης παραγράφου τοῦ αʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 7.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Κοΐνης ἔχει τὸν λόγον.

§200Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὕστερα ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ, νομίζω ὅτι δὲν ἔχω νὰ εἴπω τι περισσότερον παρὰ ὀλίγας λέξεις. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Τσάτσον, ὅτι θὰ πρέπει νὰ θεωρηθῇ τὸ τεκμήριον — δὲν ὑπάρχει κατὰ τὴν γνώμην μου — τῆς πολυτελοῦς διαβιώσεως, ὅτι ἀνάγεται εἰς τὴν ἀμφισβήτησιν τοῦ τρόπου κτήσεως, διότι ἡ πολυτελὴς διαβίωσις καὶ ἡ διάταξις αὐτὴ τελεῖ ἐν συναρτήσει πρὸς τὴν περίπτωσιν εʹ τῆς παραγρ. 1 τοῦ ἄρθρου 3. Εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ ἐλεγχόμενος νὰ δηλώσῃ τὰ ἐκ πάσης πηγῆς εἰσοδήματά του. Δὲν εἶναι ἑπομένως κατὰ τὴν ἔννοιαν, ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς τὸν κ. Τσάτσον, τῶν ἀκινήτων ἡ κτῆσις μόνον τῶν ἐμφανῶν περιουσιακῶν στοιχείων, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἐπιχορηγήσεων ἢ ἐξ ἄλλων πόρων ἐὰν τὰ ἔχῃ δηλώσει, ποὺ δὲν εἶναι ἀθέμιτα, εἴτε δωρεαί, εἴτε ἄλλαι πηγαὶ θεμιταί, δημιουργοῦν τὴν ἄνεσιν τῆς ζωῆς, τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ νὰ ἀποδείξῃ. Δὲν ὑπάρχει ὁπωσδήποτε κίνδυνος τοῦ τεκμηρίου εἰς βάρος τοῦ ἐλεγχομένου. Εἶναι αὐστηροτέρα ἡ διάταξις διὰ τὸν μηνυτήν, ὁ ὁποῖος ὑποχρεοῦται νὰ δώσῃ τὰ στοιχεῖα εἰς τὴν ἀνάκρισιν περὶ τοῦ ποία εἶναι ἡ πολυτελὴς διαβίωσις. Καὶ πέραν τῶν στοιχείων τῆς κτήσεως, θὰ προσδιορίσῃ καὶ τὸν τρόπον, ὁ ὁποῖος θεωρεῖται πολυτελὴς καὶ θὰ δημιουργήσῃ καὶ τὴν ἐντύπωσιν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κινηματογράφος νὰ θεωρηθῇ πολυτελὴς διαβίωσις. Ἐὰν ἑπομένως δὲν ἔχει ἐκ τοῦ ἄρθρου 3 δικαιολογήσει καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπαρκῶς θὰ ἔχῃ δικαιολογήσει ὁ μηνυτής, τότε μεταπίπτει τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως ἢ τῆς ἀνταποδείξεως, ἐὰν θέλετε. Νομίζω, ὅτι ὀρθῶς ἐτέθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ, ὅτι εἶναι ἁπλοῦν τὸ θέμα καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, ἐφ’ ὅσον τόσοι περιορισμοὶ ἐτέθησαν, κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν εἶναι ὀρθόν, καὶ τόσαι ἀπειλαὶ εἰς τὸν μηνυτήν, νὰ περιστείλωμεν τὴν οὐσιαστικωτέραν ἀπομένουσαν διάταξιν ἐκ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον τόσα ἄλλα ἔχει ἐλαφρυντικὰ διὰ τὸ παρελθόν, τὸ ὁποῖον ἀποσβέννει, ὥστε καὶ αὐτὸν τὸν φραγμὸν τῆς ἐπιδείξεως, ἐφ’ ὅσον διὰ τὸ μέλλον εἶναι, τῆς ἐπιδείξεως πλούτου τοῦ πολιτευομένου νὰ τὸν ἐμποδίσωμεν καὶ νὰ μὴ δημιουργήσωμεν ἐν πάσῃ περιπτώσει μίαν ἔντιμον ζωὴν ἀφοῦ πρὸς αὐτὴν τείνει, νὰ δημιουργήσωμεν τὸν ἀποχωρισμόν, κακῶς, τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, νὰ τὸν καταστήσωμεν προνομιοῦχον, διότι ἐφ’ ὅσον τοῦ δίδομεν πιστοποιητικά, νὰ τοῦ δώσωμεν καὶ αὐτὸ τὸ τεκμήριον τῆς ἐντίμου ζωῆς, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ περιφρονῇ ἠθικοὺς κανόνας εἰς τὴν πτωχὴν ταύτην χώραν.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§202Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐξαιρετικὸν καὶ ἡ RATIO LEGIS τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὅπως πολλάκις ἐτονίσθη, ὅτι ἀτυχῶς ὑπῆρξαν παραδείγματα ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν ἐξοργιστικὴν ἐπίδειξιν πλούτου, χωρὶς αὐτὸ νὰ δικαιολογῆται, παρὰ μόνον ἐξ ἀδήλων πόρων. Ἕνας, λοιπόν, ἐκ τῶν λόγων ποὺ ἐπέβαλον τὸ νομοσχέδιον εἶναι καὶ αὐτός. Ὀρθῶς, λοιπόν, τίθεται τὸ τεκμήριον ποὺ καθορίζεται διὰ τῆς παραγράφου 2. Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀναφέρω πλεῖστα ὅσα παραδείγματα. Ἡ χρῆσις, ὅπως γνωρίζετε, ναρκωτικῶν καὶ ἡ καταπολέμησις αὐτῆς ἐπέβαλον καὶ διὰ τὴν ἐλαχίστην, τὴν μηδαμινὴν ποσότητα, τὴν παραπομπὴν εἰς τὰ Ὁρκωτὰ Δικαστήρια. Ἐάν, λοιπόν, συμβῇ νὰ διέλθῃ εἷς ἐκ τοῦ γραφείου ἑνὸς ἐξ ἡμῶν καὶ τοῦ ρίξῃ χωρὶς νὰ τὸ γνωρίζῃ, τὴν ἐλαχίστην, τὴν μηδαμινὴν ποσότητα ναρκωτικῶν καὶ γενομένου ἐλέγχου εὑρεθῇ, θὰ πρέπει νὰ ἀποδείξῃ αὐτὸς πῶς εὑρέθη εἰς τὸ γραφεῖον του. Θὰ πρέπει νὰ ἀποδείξῃ ὅτι κάποιος λόγος ὑπῆρξε, δηλαδὴ φέρει τότε τὸ βάρος τῆς ἀποδείξεως. Συνεπῶς εἶναι ἐπιβεβλημένον τὸ τεκμήριον ποῖος πρέπει νὰ ἀποδείξῃ. Ἂν ὑπάρχουν πόροι ἄδηλοι, ἢ ἀθεμίτως κτηθέντες, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος προκλητικῶς ζῆ καὶ ἐπιδεικνύει τὸν πλοῦτον, θὰ πρέπει καὶ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι νομίμως καὶ θεμιτῶς ἀπέκτησε. Ὀρθῶς συνεπῶς περιέλαβε τὴν διάταξιν τὸ νομοσχέδιον καὶ θὰ τὴν ψηφίσω.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἠλιόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§204Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ διατύπωσις τῆς τροπολογίας εἰς τὸ ἐδάφιον 2 τῆς παραγράφου 1, διὰ τῆς ἀντικαταστάσεως τοῦ «ἐπαρκοῦς» διὰ τοῦ «νομίμως» καθιστᾷ ἀσαφῆ τὴν ἔννοιαν. Ἡ κτῆσις πρέπει νὰ εἶναι νόμιμος. Ἡ διατύπωσις, λοιπόν, θὰ πρέπει νὰ τεθῇ «ἐφ’ ὅσον δὲν δικαιολογεῖται ἐπαρκῶς ἡ κτῆσις».

§205Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ νόμιμος κτῆσις.

§206Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκόμη θὰ ἔλεγον νὰ ἀποσαφηνισθῇ ἡ παράγραφος. Λέγετε, κ. Ὑπουργέ: «ἡ νόμιμος προέλευσις τῆς κτήσεως». Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ «ἡ νόμιμος προέλευσις τῶν μέσων». Πρέπει, δηλαδή, νὰ ἀποδείξῃ πῶς καὶ ποῦ εὑρέθησαν τὰ μέσα διὰ τὴν νόμιμον κτῆσιν.

§207Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Νομίμου κτήσεως.

§208Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε πᾶμε εἰς τὴν τυπικὴν κτῆσιν.

§209Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Νὰ εἴπωμεν: Νόμιμος καὶ θεμιτὴ προέλευσις.

§210Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δηλαδὴ PROBATIO DIABOLICA.

§211Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ποὺ εἴπατε, μὲ κάμνει νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ἄποψίν μου. Πρέπει δηλαδὴ νὰ ἀποδείξῃ τὴν προέλευσιν τῆς κτήσεως τῶν περιουσιακῶν στοιχείων. Δευτέρα παρατήρησις εἶναι ἐκείνη, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρθη ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, δηλαδὴ ἡ προσθήκη διατάξεως εἰς τὴν παράγραφον 3, ἡ ὁποία εἶναι ἀκατανόητος καὶ ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: «...(ἀναγινώσκει)...». Νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἦτο αὐτὴ ἡ πρόθεσις, διότι παραπάνω ὁμιλεῖτε περὶ εὐθύνης.

§212Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τῆς παρατηρήσεώς σας, ὅπως ἐν ἄρθροις 1, 2 καὶ 3 παράγρ. 2 προσώπων, ἔχει τὸν σκοπὸν ὅτι αὐτὸ ἀνάγεται εἰς τὴν παράλειψιν τῆς δηλώσεως.

§213Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ λέτε ὅτι μόνον ἡ παράλειψις τῆς δηλώσεως, ἡ ἀνακριβὴς δήλωσις ἀποτελεῖ τὸ ἔγκλημα.

§214Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Διότι ἀφορᾷ τὸ παρελθόν.

§215Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε θὰ πρέπει νὰ συμπληρωθῇ ἡ διάταξις.

§216Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, εἶπε πρὸ ὀλίγου, ὅτι ὁ πολιτικὸς πρέπει νὰ διάγῃ, κατὰ κανόνα, σύμφωνα μὲ τὸν τρόπον τῆς ζωῆς, τὸν ὁποῖον γνωρίζουν οἱ ἐντολεῖς του. Καὶ τὸ ἀξίωμα αὐτὸ μὲ ἀπαλλάσσει νὰ ἀσχοληθῶ περισσότερον μὲ τὸ τεκμήριον τὸ ὁποῖον καθιερώνει ἡ τελευταία περίοδος τοῦ ἄρθρου 5, χωρὶς τοῦτο νὰ ἀποτελῇ ἐπίκρισιν ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰς δυνατότητας νὰ ζοῦν, κατὰ τρόπον ἀνάλογον πρὸς τὰς συνηθείας των καὶ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα, νομίμως ἔχουν ἀποκτήσει. Οὔτε ὁ φθόνος δικαιολογεῖται. Ἐπανέρχομαι, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι φαίνεται ὅτι ὑπάρχει κάποια σύγχυσις, τὴν ὁποίαν ἐπεσήμανε καὶ ὁ συνάδελφος κ. Ἡλιόπουλος. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει ἀλλάξει ὁ τρόπος τῆς γεννήσεως τῶν ἀνθρώπων, ἀσφαλῶς, οἱ Ὑπουργοὶ καὶ οἱ βουλευταί, θὰ ἔχουν ἀδελφούς, ἀδελφάς, ἀνεψιούς, ἐγγόνια καὶ ἄλλους συγγενεῖς καὶ ἑπομένως εἶναι δυνατὸν μεταξὺ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελοῦν τὸ ἀντικείμενον τοῦ ἐλέγχου, νὰ περιλαμβάνωνται τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὴν παράγρ. 3 τοῦ συζητουμένου ἄρθρου. Δὲν πρόκειται περὶ τῶν διατελεσάντων Ὑπουργῶν, ἀλλὰ περὶ τῶν συγγενῶν. Ἡ σχετικὴ τροπολογία ἀναφέρεται εἰς τὰ πρόσωπα αὐτά, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸν α ἢ β τρόπον ἐξεμεταλλεύθησαν τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐλεγχομένου. Ἰδοὺ τὶ λέγει ἡ σχετικὴ διάταξις: Εἰς τὴν παράγρ. 1 τοῦ ἄρθρου 5 περίοδος 2α καὶ εἰς τὸ τέλος αὐτῆς προστίθεται ὡς ἰδιαιτέρα περίοδος «ἐὰν ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς ἰδιότητος τοῦ ἐλεγχομένου ἐγένετο ὑπὸ τῶν ἄλλων, ἐν ἄρθροις 1, 2 καὶ 3, παράγρ. 2 προσώπων, ἐν γνώσει τοῦ ἐλεγχομένου, ὑποκείμενον τοῦ ἐγκλήματος εἶναι ὅ τε ἐλεγχόμενος καὶ τὰ ἄλλα πρόσωπα, θεωρούμενοι πάντες ὡς συναίτιοι. Ἐὰν ἡ ἐκμετάλλευσις ἐγένετο ὑπὸ τῶν ἄλλων προσώπων, ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ ἐλεγχομένου, ὑποκείμενον τοῦ ἐγκλήματος εἶναι μόνον τὰ πρόσωπα ταῦτα». Καὶ ἐνῷ, κ. Πρόεδρε, ταῦτα ὁρίζονται εἰς τὴν παράγρ. αὐτήν, ἡ παράγρ. 3 ὁρίζει «ὡς πρὸς τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 παράγρ. 2 πρόσωπα ἔγκλημα συνιστᾶ μόνον ἡ παράβασις τῆς παραγρ. 2 τοῦ παρόντος ἄρθρου, ἐπέρχονται ὅμως καὶ ὡς πρὸς αὐτά, αἱ συνέπειαι τοῦ ἄρθρου 10 παράγρ. 2 τοῦ παρόντος». Καὶ διερωτῶμαι: Ὅταν ὑπεύθυνα εἶναι μόνον τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν προβλέπονται κυρώσεις καὶ τὰ ὁποῖα ἐξεμεταλλεύθησαν τὴν ἰδιότητα τοῦ πολιτικοῦ, διατὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ δι’ αὐτὰ ἡ ποινικὴ εὐθύνη; Πῶς εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν παράγρ. 3 νὰ ὁρίζεται τὸ ἀντίθετον, ὅταν τὰ πρόσωπα αὐτὰ εἶναι τὰ ὑπαίτια; Αὐτό, σημειωτέον, δὲν σημαίνει ἀπαλλαγήν, πάντοτε, τῶν προσώπων ἐκείνων ἀπὸ τὴν συνέπειαν τοῦ ἐγκλήματος; Διότι διὰ τὰ πρόσωπα αὑτὰ θὰ ὑπάρχῃ προβλεπομένη διαπίστωσις, ὅτι διέπραξαν τὸ ἔγκλημα, ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ πολιτικοῦ. Δι’ αὐτό, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἡ διατύπωσις τῆς διατάξεως νὰ ἐπανεξετασθῇ. Νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι τὰ πρόσωπα αὐτὰ εἶναι ὑποκείμενα ἐγκλήματος καὶ νὰ καθορισθῇ πῶς θὰ κριθοῦν. Δὲν εἶναι δυνατὸν μία παράγραφος νὰ τὰ θεωρῇ ὑπαίτια ἐγκλήματος καὶ ἄλλη παράγραφος νὰ τὰ ἀπαλλάσσῃ.

§217Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Νομίζω, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει γίνει σαφῶς ἀντιληπτὸν ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον. Διὰ τὰ πρόσωπα αὐτὰ θὰ ἠμπορούσαμεν ἡμεῖς νὰ θεσπίσωμεν ποινὰς εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ παρελθόν.

§218Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Δὲν ἀφορᾷ τὸ παρελθόν. Τὸ ἄρθρον 5 εἰσάγει πάγιον κανόνα. Ἡ διάκρισις παρελθόντος καὶ παρόντος γίνεται ἀπὸ τὰ ἄρθρα 7 καὶ 8. Εἰς τὸ ἄρθρον 5, ἐπαναλαμβάνω, τίθενται γενικαὶ διατάξεις. Καὶ ὁρίζεται ὡς ἀθέμιτος κτῆσις τοῦτο καὶ ἐκεῖνο. Συνιστᾷ ἀδίκημα ἡ ὑποβολὴ ψευδοῦς δηλώσεως ἢ ἡ μὴ ὑποβολὴ δηλώσεως. Καὶ ἐπίσης γενικὴ διάταξις εἶναι καὶ τὸ τί γίνεται εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ συγγενὴς ἐκμεταλλευόμενος τὴν ἰδιότητα τοῦ πολιτικοῦ ἐπέτυχεν ἀθέμιτον ὄφελος ἐν ἀγνοίᾳ ἢ ἐν γνώσει τοῦ πολιτικοῦ, ἀνεξαρτήτως χρόνου. Αὐτὸ ὁρίζεται εἰς τὸ ἄρθρον 5. Ἐὰν θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ δικαστήριον τοῦτο, τὸ ὁποῖον καθιερώνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν θὰ εἰσαχθῇ εἰς ἄλλο δικαστήριον, ἐὰν θὰ ἔχῃ ποινικὴν εὐθύνην διὰ παράβασιν τῶν παλαιῶν διατάξεων, ποὺ θὰ ἔχῃ ποινικὴν εὐθύνην διὰ παράβασιν τῶν παλαιῶν διατάξεων, ποῦ θὰ δώσῃ τὰς ποινικὰς εὐθύνας, ἐὰν θὰ ἔχῃ εἰς τὸ μέλλον καὶ οὗτος εὐθύνας ποινικάς, ὅπως καθιερώνεται καὶ διὰ τὸν πολιτικόν. Διότι διὰ τὸν πολιτικόν, κύριε Ὑπουργέ, καθιερώνεται ποινικὴ εὐθύνη διὰ τὴν κτῆσιν ἐξ ἀθεμίτου αἰτίας, ἢ διὰ πρᾶξιν ἀντικειμένην εἰς τὰ χρηστὰ ἤθη, ἔστω καὶ ἐὰν δὲν πρόκειται περὶ συγκεκριμένης παραβάσεως διατάξεων τοῦ ποινικοῦ νόμου. Δι’ ἀθέμιτον κτῆσιν, κατ’ ἐξαίρεσιν, σύμφωνα μὲ τὴν τροπολογίαν, δὲν διώκεται ὁ ἐπωφελούμενος τῆς ἰδιότητος τοῦ συγγενοῦς πολιτικοῦ; Μόνον ὁ πολιτικὸς διώκεται, ὄχι ὁ ἐπωφεληθεὶς καὶ ὁ ἐκμεταλλευθεὶς τὴν ἰδιότητα τοῦ πολιτικοῦ;

§219Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Θὰ διατυπώσω σαφέστερον τὴν διάταξιν.

§220Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐγὼ θὰ ἤθελα ἐπανερχόμενος εἰς τὴν γενικήν μου ἀντίληψιν, ὅτι ἀντιστρέφομεν τοὺς τρόπους ἐλέγχου, νὰ ὑποσημειώσω μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα βγαίνουν ἀπὸ τὸ ἄρθρον 5. Πρῶτα–πρῶτα, τὸ τεκμήριον ἐκ τῆς διαβιώσεως. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ἡ κοινὴ πεῖρα ἀπὸ τότε ποὺ ὑπάρχουν ἀνθρώπινες κοινωνίες δείχνει, ὅτι ὑπάρχουν καὶ οἱ ἀντίστοιχοι χαρακτηρισμοί, ἄνθρωποι ἄσωτοι, ἄνθρωποι σπάταλοι, ἄνθρωποι ἐλεύθεροι, ἄνθρωποι γενναιόδωροι, ἄνθρωποι εὐπρεπεῖς εἰς τὰς δαπάνας των, ἄνθρωποι σφικτοί, ἄνθρωποι τσιγγούνιδες, ἄνθρωποι σπαγκοραμμένοι, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ὑπάρχουν, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δαπανοῦν χρεωνόμενοι ἢ ἀναλίσκοντες καὶ περιουσίας, αἱ ὁποῖαι ἐνδεχομένως νὰ μὴ συνίστανται μόνον εἰς τὰ στοιχεῖα περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει ὑποχρέωσις δηλώσεως, ὑπάρχει περιωρισμένον στοιχεῖον, χρεωγράφων, ἀκινήτων, πλοίων, καταθέσεων κλπ., ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ τοῦ γεγονότος —εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα βλέπομεν εἰς τὴν καθημερινὴν ζωὴν— θὰ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ ἑξῆς σημείου: Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ὑπῆρξαν σοβαραὶ ὑποψίαι μεγάλων ἀνωμαλιῶν, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι δικαίως ἢ ἀδίκως γίνεται λόγος, ὅτι ὡρισμένα συγκεκριμένα πρόσωπα, διὰ τὰ ὁποῖα εἴπομεν, ὅτι σωστότερον θὰ ἦτο νὰ ἀκολουθηθῇ ἡ ὀρθόδοξος κοινοβουλευτικὴ διαδικασία τῆς ἐρεύνης, ἔκαμαν ἀνωμαλίας, αἱ ὁποῖαι ἀπέδωσαν πολλὰ λεπτά, πολλὰ χρήματα, γίνεται λόγος περὶ ἑκατομμυρίων δολλαρίων διὰ μίαν, δύο, τρεῖς συγκεκριμένας ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι γνωσταὶ εἰς ὅλους, ἔχουν συζητηθῆ εἰς τὴν Βουλὴν κλπ., νομίζω, ὅτι πέραν ἀπὸ ἕνα ὡρισμένον ἐπίπεδον δαπάνης, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ πολυτέλεια τῆς διαβιώσεως νὰ ὁδηγήσῃ πουθενά. Δὲν ὑπάρχουν, φέρ’ εἰπεῖν ὅρια νὰ ἐκτιμήσῃ κανεὶς ἐὰν κἄποιος ζῇ εἰς τὰ περιθώρια, τῶν 2 ἢ τῶν 5 χιλιάδων δραχμῶν, ἂν τῶν 5 ἢ τῶν 15 χιλιάδων δραχμῶν ἂν τῶν 15 ἢ τῶν 30 χιλ. δραχ. κατὰ μῆνα. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα συγχέονται πολὺ τὰ ὅρια. Δὲν εἶναι δυνατὸν δηλαδὴ νὰ συναγάγῃ κανεὶς συμπεράσματα. Καὶ θὰ πᾶμε εἰς μίαν καταθλιπτικὴν διαδικασίαν τεκμηρίων. — Ἄ, ἔφαγες, ἂ δὲν ἔφαγες, ἐθεάθης εἰς τὰ «Ἀστέρια» ἢ σοῦ ἔκαμε ὁ ἄλλος τὸ τραπέζι εἰς τὰ «Ἀστέρια» καὶ δὲν τὸ ἐπλήρωσες ἢ ἐχρεώθηκες, διότι εἶχες μίαν κοινωνικὴν ὑποχρέωσιν— Θὰ πᾶμε εἰς ἐξευτελισμούς, ὄχι διὰ νὰ ἀνακαλύψωμεν ἐκεῖνα τὰ μεγάλα καὶ τὰ σπουδαῖα περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει τὸ δημόσιον ἐνδιαφέρον, ἀλλὰ διὰ νὰ μικρολογήσωμεν. Ἀνετρέψαμεν διὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διὰ τοῦ συστήματος τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἀνετρέψαμεν τὸν ὀρθόδοξον δρόμον ἐλέγχου καὶ ἐρεύνης τῶν εὐθυνῶν εἰς τὴν διαχείρισιν. Ξανὰ ἐρχόμεθα εἰς αὐτὸ καὶ ἡ δυσκολία τὴν ὁποίαν εὑρίσκομεν κατὰ τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ καὶ αἱ δυσκολίαι αἱ ἄλλαι αἱ ὁποῖαι θὰ προκύψουν εἰς τὴν πρακτικὴν ἐφαρμογὴν θὰ δείξουν ὅτι ἠκολουθήσαμεν διὰ λόγους πολιτικῆς σκοπιμότητος, διὰ λόγους τέλος πάντων λεβεντιᾶς, ἠκολουθήσαμεν ἕνα δρόμον, ὁ ὁποῖος δημιουργεῖ μίαν μόνιμον ἀρρώστειαν, ἕνα δρόμον ὄχι προωρισμένον νὰ θεραπεύσῃ τὴν ἀρρώστειαν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ξέρει ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι ὑπῆρξε καὶ τὴν ὁποία ζητεῖ νὰ θεραπεύσῃ. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, ὀφείλω νὰ εἶμαι πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις εὐθύς, ὑπάρχουν εἰς τὰ προηγούμενα ἐδάφια ρηταὶ παραβάσεις ἀρχῶν ἀπαρασαλεύτων ὡς τῆς ἀρχῆς, τῆς διακηρύξεως τοῦ χάρτου τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν καὶ τῆς Συμβάσεως τῆς Ρώμης, ὅτι πᾶς ἄνθρωπος μέχρις ἀποδείξεως τῆς ἐνοχῆς του ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διεκδικῇ ὅτι εἶναι ἀθῶος, τῆς ἀρχῆς τῆς ἄλλης, ἡ ὁποία εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ἔχει τὸν χαρακτῆρα γραπτοῦ δικαίου, ἀλλὰ παντοῦ ἰσχύει ὅτι οὐδεὶς καλεῖται καὶ ὑποχρεοῦται νὰ καταθέσῃ ἐναντίον τοῦ ἑαυτοῦ του. Εἶναι ἀρχαὶ αἱ ὁποῖαι οὕτως ἢ ἄλλως δὲν εὑρίσκονται εἰς ἁρμονίαν μὲ τὸ πρῶτον καὶ τὸ δεύτερον ἐδάφιον. Καὶ ἐὰν μὲ τοῦτο θὰ ὡδήγει εἰς τὴν ἀνακάλυψιν καταχρήσεων σπουδαίων, εἰς βάρος τοῦ δημοσίου χρήματος, ἂς ἐγίνετο. Πιστεύω ὅμως ὅτι πάλιν ἐγκαταλείπωμεν τὸν ὀρθὸν δρόμον καὶ ἁπλῶς δημιουργοῦμεν ἕνα σωρὸ περιπλοκάς. Ἐμπλεκόμεθα, λόγῳ μιᾶς στραβῆς τοποθετήσεως εἰς ἕνα σύστημα περίπλοκον καὶ μὴ ἀποδοτικόν, τοῦ ὁποίου τὰς συνεπείας εὐχόμεθα νὰ τὰς αἰσθανθῇ εὐεργετικὰς ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Φοβοῦμαι ὅμως ὅτι δὲν θὰ τὰς αἰσθανθῇ εὐεργετικάς.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον πῶς, τελικῶς, διατυποῦται, κ. Ὑπουργέ;

§222Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τῆς παρατηρήσεως τοῦ κ. Παπακωνσταντίνου κάμνω τὴν ἑξῆς προσθήκην πρὸς πλήρη διευκρίνισιν εἰς τὴν πρώτην παράγραφον περίοδον 2 εἰς τὸ τέλος: «Ἐὰν ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς ἰδιότητος τοῦ ἐλεγχομένου ἐγένετο ὑπὸ τῶν ἄλλων ἐν ἄρθροις 1, 2 καὶ 3 παράγρ., 3 προσώπων, ἐν γνώσει τοῦ ἐλεγχομένου, ὑποκείμενον τοῦ ἀδικήματος εἶναι ὅ τε ἐλεγχόμενος καὶ τὰ ἄλλα πρόσωπα, θεωρούμενα πάντως ὡς συναίτιοι. Ἐὰν ἡ ἐκμετάλλευσις ἐγένετο «...(ἀναγινώσκει)...». Ὅπου ὑπάρχει ἡ λέξις «ἐγκλήματος», νὰ τεθῇ ἡ λέξις «ἀδικήματος». Εἰς τὸ ἄρθρον 3 παράγρ. 3, ἔχω τὴν ἑξῆς προσθήκην διὰ τὸν χρόνον τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος «.... (ἀναγινώσκει)....». Καὶ ἔτσι διευκρινίζεται αὐτὸ ποὺ ἤθελεν ὁ κ. συνάδελφος.

§223Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νὰ τὸ πολυγραφήσητε τὸ ἄρθρον ὡς διετυπώθη τελικὰ διὰ νὰ τὸ ἴδωμεν καὶ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§224Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Νὰ προχωρήσωμεν πάρα κάτω καὶ ἐν τῷ μεταξὺ νὰ πολυγραφηθῇ καὶ νὰ τὸ ἴδητε ἐν τῷ συνόλῳ.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6.

§226Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἡ παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 6 εἶχε καὶ ἀσάφειες καὶ ἐλλείψεις μὲ ἡμερομηνία 2)7)64 κατέθεσα τροπολογίαν καὶ ἐζήτησα ἵνα καθορισθῇ ἐὰν τὰ συγγενικὰ ταῦτα πρόσωπα ἔχουσι αὐτοτελῆ εὐθύνην ἐν σχέσει μὲ τὸν πολιτευόμενον ἢ θεωροῦνται συμμέτοχοι ὡς καὶ ἡ φύσις τῆς συμμετοχῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς κατέθεσεν ἰδίαν τροπολογίαν καὶ ἐκάλυψε τὸ θέμα. Ἄλλη παρατήρησις εἶναι τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τῆς παρ. 2 «... (ἀναγινώσκει)...». Ὅταν τὸ ἄρθρον 6 εἰς τὸν τυχὸν ἀτυχήσαντα πολιτικὸν ἐπιβάλλει ποινὴν φυλακίσεως 3 ἐτῶν καὶ χρηματικὴν ποινήν, νομίζω ὅτι ἀδίκως ταλαιπωρούμεθα μὲ τὸ νομοσχέδιον, διότι κανεὶς δημόσιος ἀνὴρ δὲν θὰ ἔλθῃ ποτὲ κατηγορούμενος. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι ἐὰν ἔλθῃ ὁ πολιτευτὴς αὐτὸς κατηγορούμενος λόγῳ τῆς αὐστηρότητος τῆς ποινῆς τὴν ὁποίαν περιέχει τὸ ἄρθρον τοῦτο καὶ ἀκόμη μὲ τὴν ἔλλειψιν τῆς ἀναστολῆς τῆς ἐκτελέσεως τῆς ποινῆς καὶ τῆς μὴ μετατροπῆς δὲν θὰ εὑρεθῇ δικαστὴς διὰ νὰ ἐπιβάλῃ ποινὴν τόσον σκληράν. Ἐρωτῶ καὶ θέλω ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅταν ἡ ἀναστολὴ καὶ ἡ μετατροπὴ τῆς ποινῆς δίδεται εἰς ὅλους τοὺς καταδικασθέντας πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ δοθῇ καὶ εἰς τοὺς τυχὸν καταδικασθέντας δημοσίους ἄνδρας;

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γραφάκος ἔχει τὸν λόγον.

§228Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν νομικὴν διάρθρωσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ συζητουμένου ἄρθρου. Αὐτὸ ἀνήκει εἰς τοὺς νομικοὺς καὶ ἡ νομικὴ ἐπιστήμη ἐπαξίως ἐκπροσωπεῖται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Θέλω νὰ παρατηρήσω καὶ ἀναμένω ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν: Γράφετε εἰς τὸ ἄρθρον 6: «Ὁ παραβαίνων τὰς διατάξεις...(ἀναγινώσκει)...». Μὲ ποῖον δικαίωμα διαχωρίζετε τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ βουλευτὰς ἀπὸ τοὺς παλαιοὺς συναδέλφους των; Τέως Ὑπουργοὶ καὶ Πρωθυπουργοὶ θὰ ὁδηγοῦνται αὐθαιρέτως εἰς τὰ Δικαστήρια; Δεύτερον, δὲν γνωρίζω ἂν ἐξετάσατε εἰς εὐρύτητα τὸ νομοσχέδιόν σας. Πόσα καὶ ποῖα πρόσωπα συμπεριλαμβάνονται; Ἠρεύνησα σήμερον τὰ πρόσωπα ποὺ ὑποχρεοῦνται νὰ κάμουν δήλωσιν καὶ εἶδα ὅτι εἶναι πλέον τῶν 1500. Εἶναι 160 τέως Ὑπουργοί, 140 ὑπηρεσιακοὶ Ὑπουργοὶ καὶ Ὑφυπουργοὶ καὶ εἶναι 1000 βουλευταί. Θέτετε δυναμίτιδα εἰς τὸν Κοινοβουλευτισμὸν καὶ τὴν πνευματικὴν ἡγεσίαν τοῦ τόπου, διότι θὰ παρουσιασθῇ τὸ ἑξῆς ὀξύμορον σχῆμα.

§229Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ὁμιλεῖτε ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§230Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Θὰ σᾶς ἐρωτήσω καὶ θέλω ἀπάντησιν. Σᾶς ἠρώτησα καὶ τὴν ἄλλην φοράν, ἐὰν ὑπόκεινται εἰς ὑποβολὴν δηλώσεως καὶ οἱ Ὑπουργοὶ καὶ οἱ Πρόεδροι Ὑπηρεσιακῶν Κυβερνήσεων. Κατὰ ποίαν λογικὴν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἢ ὁ Εἰσαγγελεὺς αὐτοῦ, θὰ ὑποβάλῃ δήλωσιν; Θὰ ὑποβάλῃ δήλωσιν ὁ κ. Μπουρόπουλος, ἢ ὁ κ. Κιουσόπουλος, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἐπὶ 40 ἡμέρας Ὑπουργοί; Αὐτὰ τὰ τονίζω, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὰς συνεπείας καὶ τὰς ἐπιπτώσεις τοῦ νομοσχεδίου ἐπὶ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ καὶ τῆς πνευματικῆς ἡγεσίας τοῦ τόπου.

§231Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν μὲ ἀπασχολεῖ διόλου τὸ ὕψος τῶν προβλεπομένων διὰ τοῦ ἄρθρου ποινῶν, διότι διὰ τὸν πολιτικὸν καὶ μία ἡμέρα φυλακίσεως, κατὰ τὴν γνώμην μου, εἶναι ἴση περιπέτεια, μὲ ὁσηνδήποτε μεγάλην ποινήν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ μόνον νὰ ἐξετάσω εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ποινῆς στερήσεως τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων. Νομίζω, ὅτι αὕτη πρέπει νὰ ἐπιβάλλεται εἰς δύο περιπτώσεις, διὰ τὴν ἀθέμιτον κτῆσιν καὶ τὴν ἀνακρίβειαν πρὸς συγκάλυψιν τῆς ἀθεμίτου κτήσεως. Διότι ἡ ἁπλῆ ἀνακρίβεια εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ οἱανδήποτε ἄλλην ποινὴν καὶ τὴν ἀποστέρησιν πολιτικῶν δικαιωμάτων. Νομίζω λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ περιορισθοῦν αἱ ἀτιμωτικαὶ συνέπειαι εἰς τὰς περιπτώσεις, τῆς ἀθεμίτου κτήσεως, ἢ τῆς ἀνακριβείας, ἡ ὁποία γίνεται πρὸς σκοπὸν συγκαλύψεως ἀθεμίτου κτήσεως.

§232Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ὁρίσωμεν ἐλάχιστον καὶ ἀνώτατον ὅριον ποινῶν, διότι αἱ ποιναὶ πάντοτε προβλέπονται μέσα εἰς πλαίσια. Θὰ εἴπωμεν λοιπὸν 50′ μέχρις 1 ἑκατομμυρίου, ἢ μέχρι 5 ἑκατομμυρίων, ἢ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ νεοπλούτου μέχρι 50 ἑκατομμυρίων. Ἀλλὰ νὰ τὸ ἀφήσωμε αὐτὸ ἀόριστο, ἀντίκειται εἰς τοὺς γενικοὺς κανόνας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμε τὸν Δικαστὴν πράκτορα. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ ὁρίσετε ἐλάχιστον καὶ ἀνώτατον ὅριον, τὰ πλαίσια δηλ. ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ κινῆται ὁ δικαστής. Δεύτερον. Ἡ πεῖρα ἔχει διδάξει, ὅτι, ὅταν ὁ δικαστὴς ἐπιβάλλῃ ποινάς, περιορίζεται εἰς τὸ ἐλάχιστον καὶ ὅταν δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἀναστολῆς, καὶ πολλάκις εἶναι ἀπαλλακτικός, εὑρίσκει λόγους ἀμφιβολιῶν, διότι αἱ ποιναὶ εἶναι ἐξοντωτικαί. Συνεπῶς δὲν πρέπει νὰ ἀπαγορεύσωμε ἀπὸ τὸν δικαστὴν τὴν ἀναστολὴν καὶ τὴν μετατροπήν. Ἂς βάλωμε διάταξιν, ὅτι ὁ κανὼν θὰ εἶναι ἡ μὴ μετατροπή, ἀλλὰ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις νὰ ἐπιτρέπεται αὕτη, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα αὐτὸ ὁ δικαστὴς εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, δι’ ἕνα γέροντα, ἕναν ἀσθενῆ, τὸν ὁποῖον θὰ διστάσῃ νὰ κλείσῃ εἰς τὴν φυλακήν. Αὐτὰς τὰς δύο σκέψεις θὰ παρεκάλουν νὰ τὰς ἐξετάσετε.

§233Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Εἶχον κάμει μία παρατήρησιν προηγουμένως, ποὺ δὲν τῆς ἔδωσε τὴν δέουσαν σημασίαν ἡ Βουλή. Εἶχον εἴπει, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς μὴ ἐμπροθέσμου ὑποβολῆς τῆς δηλώσεως, θὰ πρέπει ὁ πολιτικὸς νὰ φέρῃ τὴν εὐθύνην καὶ νὰ τιμωρῆται μὲ φυλάκισιν καὶ ἐπιπλέον νὰ ἀποστερῆται τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων. Θὰ πρέπει ὅμως εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ὑπάρχῃ κἄποια ἐλαστικότης. Φαντασθεῖτε νὰ ὑποβάλῃ ἕνας βουλευτὴς ὕστερα ἀπὸ 2 ἡμέρας τὴν δήλωσίν του καὶ ἐν ὄψει τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ νὰ τιμωρῆται μὲ φυλάκισιν καὶ ἀποστέρησιν τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων. Καὶ εἶπον μάλιστα. Γνωρίζετε, ὅτι εἰς ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας δὲν ὑπάρχει τόση τάξις, ὥστε νὰ εἴμεθα ἐμπρόθεσμοι. Δι’ αὐτὸ λέγω, μήπως θὰ πρέπει νὰ εἴμεθα κάπως ἐλαστικώτεροι εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Νὰ εἴπωμε, ὅτι ἡ τυχὸν ἐκπρόθεσμος ὑποβολὴ τῆς δηλώσεως δὲν συνεπάγεται αὐτὰς τὰς φοβερὰς συνεπείας. Σᾶς κρούω τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου. Ὅταν ὑπάρχῃ καλοπιστία, νὰ μὴ ἐπέρχωνται αἱ συνέπειαι αὐταί.

§234Ι. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. Εἰδικῶς διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Τὸ ἀδίκημα τῆς παραλείψεως ὑποβολῆς δηλώσεως καὶ τῆς ἀνακριβοῦς δηλώσεως εἶναι περισσότερον τυπικόν, παρὰ οὐσιαστικόν. Θὰ πρέπει λοιπὸν εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν ἀδικημάτων αὐτῶν νὰ μὴ ἔχωμεν τὴν περίπτωσιν τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἀναστολῆς καὶ τῆς μετατροπῆς, διότι εἶναι περισσότερον τυπικὰ ἀδικήματα. Θὰ ἔλεγον ὅμως τὸ ἑξῆς κ. Πρόεδρε. Ἡ ἀνακριβὴς δήλωσις μοιραίως θὰ προκύψῃ μόνον μὲ τὴν κατ’ οὐσίαν ἔρευναν τῆς προθεσμίας. Τότε θὰ κριθῇ ἐὰν ἡ δήλωσις εἶναι ἀνακριβής, ἐὰν θὰ ὑπάρξῃ μήνυσις, ἢ ἐὰν θὰ ἔχωμεν αὐτεπάγγελτον δίωξιν ὅπως προβλέπῃ τὸ νομοσχέδιον. Ἐρωτῶ: Ἐὰν ἀπαλλαγῇ τὸ ἐλεγχόμενον πρόσωπον, ὅτι δὲν ἀπέκτησε ἀθεμίτως καὶ ἔχομεν ἀθώωσιν ἐπὶ τοῦ οὐσιαστικοῦ ἀδικήματος, συγχρόνως ὅμως προκύπτει, ὅτι ὑπῆρξεν ἀνακριβὴς δήλωσις, ἐν γνώσει, διότι περιουσιακὰ στοιχεῖα ποὺ κατεῖχε δὲν ἐδηλώθησαν, θὰ κηρυχθῇ ἀθῶος διὰ τὸ οὐσιαστικὸν ἀδίκημα καὶ θὰ τιμωρῆτε διὰ τὴν ἀνακρίβειαν ἐν γνώσει; Θὰ εἶναι πολὺ βαρύ. Δι’ αὐτὸ προτείνω, εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀνακριβοῦς δηλώσεως, ποὺ μοιραίως ἐξετάζεται καὶ τὸ οὐσιαστικὸν ἀδίκημα, ἐὰν θὰ ἀπαλλαγῇ καὶ ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ ἀνακρίβεια δὲν ὠφείλετο εἰς δόλον, πρᾶγμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως σκοπεῖ ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν λοιπὸν ἀθωωθῇ. Παραμένει ὅμως τὸ ἀδίκημα τῆς ἀνειλικρινοῦς δηλώσεως. Θὰ ἔχωμεν γενόμενον τὸ ἀδίκημα καὶ ἐπιβολὴν κυρώσεων καίτοι ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ἐπλούτισεν. Εἶναι μία ἄποψις τὴν ὁποίαν θέτω ὑπ’ ὄψει σας, καὶ ἡ ὁποία μὲ μίαν ἁπλῆ δήλωσίν σας ἠμπορεῖ νὰ τακτοποιηθῇ.

§235Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Νομίζω ὅτι ἡ ἄποψις αὐτή, τὴν ὁποίαν διατυπώνετε, καὶ ἡ ὁποία εἶναι σωστή, εἶναι αὐτονόητος. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον πράγματι συνιστῶμεν ἕνα ἀδίκημα καθαρῶς τυπικόν, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ διευκρίνισις. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ διατυπώσητε τὴν ἄποψίν σας, τὴν ὁποίαν νὰ περιλάβωμεν.

§236Ι. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι μία δήλωσίς σας καλύπτει τὸ πρᾶγμα.

§237Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Πέραν τῆς δηλώσεως αὐτῆς νὰ κάμητε μίαν σύντομον διατύπωσιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀποδεχθῶμεν, ἐφ’ ὅσον τὸ ἀδίκημα ποὺ θεσπίζομεν εἶναι καθαρῶς τυπικόν.

§238Ι. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. Ἐπίσης εἰς ὅσας περιπτώσεις θὰ ὑπάρχῃ τὸ ἀδίκημα τῆς παραλείψεως, ἢ τῆς ἀνακριβοῦς δηλώσεως, νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ ἀπαγόρευσις τῆς ἐξαγορᾶς, δεδομένου μάλιστα, ὅτι κατὰ τὰς κοινὰς διατάξεις, ἐὰν καλῶς ἐνθυμοῦμαι, τοῦ ποινικοῦ νόμου, πέραν τοῦ ἔτους δὲν ἐπιτρέπεται οὔτε ἡ ἀναστολή, οὔτε ἡ μετατροπή. Ἐὰν ἔχωμεν ποινὴν κάτω τοῦ ἔτους διατὶ νὰ μὴ τύχῃ τῆς ἀναστολῆς; Ἐὰν θὰ δεχθῇ τὸ δικαστήριον, ὅτι ὑπάρχουν ἐλαφρυντικαὶ περιπτώσεις διατὶ τἄχα νὰ μὴ τύχῃ τῶν εὐεργετημάτων αὐτῶν; Ἐὰν πάλιν ἐξ ὁρισμοῦ τοῦ ἄρθρου ἀπαγορεύεται ἡ ἀναστολὴ καὶ ἡ μετατροπὴ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τεθῇ, ἐφ’ ὅσον ὅταν ἐπιβληθῇ ποινὴ ἀνωτέρα τοῦ ἔτους προβλέπεται ἡ συνέπεια αὐτὴ ἐξ αὐτοῦ τοῦ Ποινικοῦ νόμου.

§239Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ὀρθοτάτη, ἡ παρατήρησις τοῦ κ. συναδέλφου. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ οὐσιῶδες δὲν εἶναι ἡ μετατροπή, ἀλλὰ ἡ στέρησις τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων. Καὶ παρακαλῶ νὰ τὸ σταθμίσητε αὐτό. Διότι διὰ τὸν πολιτικὸν δὲν ἔχει πολὺ σημασίαν ἐὰν θὰ ἔχῃ μετατροπήν, ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρχῃ στέρησις τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων. Διότι εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν τυπικῶν ἀδικημάτων τὸ οὐσιῶδες εἶναι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀτιμωτικὴ συνέπεια.

§240Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Εἰς ἐπίρρωσιν τῶν ὅσων εἶπεν, ὁ συνάδελφος κ. Κουτσοχέρας, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Δὲν προβλέπεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου κάλυψις τῆς περιπτώσεως κατὰ τὴν ὁποίαν, λόγῳ ἀνωτέρας βίας ἐκπνέει ἡ προθεσμία. Ἔχομεν προθεσμίαν τριῶν μηνῶν διὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς δηλώσεως. Δικαίωμά μου εἶναι καὶ τὴν τελευταίαν ἡμέραν τοῦ μηνὸς ἢ τοῦ τριμήνου νὰ ὑποβάλω τὴν δήλωσιν. Ὑποτεθείσθω, ὅτι κἄποιος, ἐν ὄψει, ὅτι ἔχει προθεσμίαν, ἀφήνει νὰ τὴν ὑποβάλῃ 5 ἡμέρας πρὸ τῆς λήξεως καὶ παθαίνει ἕνα ἀτύχημα. Δὲν ὑπάρχει θεραπεία εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ μία διάταξις —ὑπάρχει τροπολογία τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ κ. Κουτσοχέρας— ἡ ὁποία νὰ καλύπτῃ τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν οὐχὶ ἐκ προθέσεως δὲν ὑπέβαλεν ἐμπροθέσμως τὴν δήλωσιν, καὶ ἡ ὁποία νὰ λέγῃ ὅτι ἡ ἐκπρόθεσμος ὑποβολὴ τῆς δηλώσεως αἴρει πᾶσαν συνέπειαν. Εἶναι λογικόν, ὅταν ὑπάρχῃ εὔλογος αἰτία διὰ τὴν καθυστέρησιν νὰ μὴ δημιουργήσωμεν ἕνα ἀδίκημα τυπικὸν παραβλέποντες τὸ οὐσιαστικόν. Ὅσον ἀφορᾷ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, κ. Καλλίας, νομίζω ὅτι ἐλύθη προχθὲς μὲ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε ὅταν συνεζητούσαμεν τὴν ἄποψιν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ γίνῃ ἐπουσιώδης παράλειψις περιουσιακοῦ τινὸς στοιχείου κτλ. Βεβαίως δὲν εἶναι AD LOC ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἐδώσατε, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι καλύπτει τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐὰν δὲν θέλατε νὰ κάμητε μίαν προσθήκην, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Καλλίας, μία δήλωσίς σας ἐπίσημος, ὅτι ἡ ποινὴ ἐπιβάλλεται εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἀνακριβὴς δήλωσις ἐγένετο ἐπὶ προθέσει ἀποκρύψεως περιουσιακοῦ ὀφέλους παρανόμου κτηθέντος.

§241Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Αὐτὸ ἔχει διασαφηνισθῆ ἀπολύτως.

§242Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Διὰ νὰ ὁλοκληρώσω τὰ ὅσα εἶπον προηγουμένως, θὰ ἔθετον ὑπ’ ὄψει σας, κ. Ὑπουργέ, τὴν πρότασιν αὐτήν, ὡς τροπολογία. «Τυχὸν ἐκπρόθεσμος ὑποβολὴ τῆς δηλώσεως δὲν ἐπάγεται τὰς κυρώσεις τοῦ παρόντος. Δηλαδή, ἐγὼ ἀναγκάζω ὁπωσδήποτε τὸν ὑπόχρεων νὰ ὑποβάλῃ δήλωσιν ἀλλὰ προσθέτω καὶ τὸ «τυχόν».

§243Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Θὰ κρίνῃ ὁ δικαστής.

§244Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Βεβαίως, ἐὰν εἴμεθα ὀλίγον ἐλαστικοί. Αὐτὸ θέτω, ὑπ’ ὄψει σας κ. Ὑπουργέ, καὶ παρακαλῶ νὰ δοθῇ λύσις. Μᾶς ἀφορᾷ ὅλους μας καὶ κρίνατε.

§245Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Νὰ εἴπωμεν. «Διὰ λόγους ἀνωτέρας βίας».

§246Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐφ’ ὅσον τὸ θεσπίζομεν ὡς ἀδίκημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βάλωμεν παρομοίαν διάταξιν. Ὑπάρχει ἀρκετὴ προθεσμία.

§247Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἔχω, κ. Ὑπουργέ, προθεσμία 10 ἡμερῶν, καὶ μὲ ἐκτύπησεν ἕνα αὐτοκίνητον καὶ μένω εἰς τὸ νοσοκομεῖον. Τὶ θὰ γίνῃ;

§248Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Νομίζω, ὅτι ἡ ὑπάρχουσα νομοθεσία προβλέπει περιπτώσεις ἀνωτέρας βίας. Καὶ νομίζω ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἀπ’ ἐκεῖ λύσις.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§250Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἐπιθυμῶ καὶ αὐτὸς ὁ ἀτελὴς νόμος νὰ ἐφαρμοσθῇ πραγματικός, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προσέξωμεν τὸ ἄρθρον 6. Διότι, ὅπως εἶπον καὶ ἐπὶ τοῦ προηγουμένου ἄρθρου, ἡ παρ’ ἡμῖν πρακτικὴ ἀποδεικνύει, ὅτι οἱ νόμοι οἱ ὁποῖοι προβλέπουν αὐστηρὰς ποινὰς οὐδέποτε ἐφαρμόζονται. Νομίζω ὅτι αἱ ποιναὶ αἱ ὁποῖαι προβλέπονται ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 6 εἶναι αὐστηρότεραι καὶ δὲν θὰ ἐφαρμοσθοῦν καὶ κατὰ συνέπειαν θεσπίζομεν νόμον, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ, εἶναι ἀτελέστατος διὰ τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον τίθεται, δι’ αὐτὸ συντάσσομαι μὲ τὰς ἀπόψεις τῶν κ. συναδέλφων ποὺ ὡμίλησαν περὶ μειώσεως τῶν ποινῶν διὰ νὰ καταστήσωμεν τὸν νόμον αὐτὸν ἐφαρμόσιμον.

§251Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐδέχθην τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Σεργάκη, ἐπ’ αὐτοῦ.

§252Ι. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. Νὰ προστεθῇ: «Ἐν περιπτώσει ἀνακριβοῦς δηλώσεως.... (ἀναγινώσκει)...». Δὲν γνωρίζω ἂν ἔγινα ἀντιληπτός.

§253Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἀφήσετε τὰς χρηματικὰς ποινάς, τὰς αὐτὰς ποινὰς καὶ διὰ τοὺς μεγιστάνας τοῦ πλούτου, τοὺς ἀθεμίτως πλουτίσαντας;

§254Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὰς ποινὰς τὰς προβλεπομένας ὑπὸ τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος.

§255Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς ἐγὼ ὑποστηρίζω. Νὰ μὴ ἐναπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Εἰσαγγελέως, ἀλλὰ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ καλέσῃ τὸν δηλοῦντα νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις. Τὶ ἔχει νὰ ζημιωθῇ ἡ Δικαιοσύνη ἐὰν προβῇ εἰς αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν;

§256Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ὄχι διὰ τὴν μὴ ὑποβολὴν δηλώσεως, ἀλλὰ διὰ τὴν παράνομον κτῆσιν νὰ μηνυθῇ.

§257ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε.....

§258Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν εἰς κάθε περίπτωσιν νὰ μὴ λαμβάνωμεν τὸν λόγον, παρά, συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν. Καὶ συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν ἐπὶ ἑνὸς ἄρθρου ἕκαστος συνάδελφος, ἐγγραφείς, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ, δύο φοράς. Ἔχομεν ὅμως καὶ περιπτώσεις τροπολογιῶν. Μὲ τοῦτο δὲν ὑποτίθεται ὅτι δύναται καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς βουλευτὴς νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον. Ὑπάρχουν συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν 10 φορὰς ἐπὶ ἑνὸς ἄρθρου.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροποποιήθη;

§260ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 6 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. Ὁ κ. Κ. Γιαννούσης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7.

§262Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ ἐξεφωνήσατε διὰ τὸ ἄρθρον 7. Θὰ παρεκάλουν νὰ προηγηθῇ συνάδελφος καὶ ὁμιλῶ ἐγώ, ἐν συνεχείᾳ, προκειμένου νὰ συμβουλευθῶ τὰς σημειώσεις μου.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον.

§264Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ἄρθρον 7 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ ὁποία λέγει: «... (ἀναγινώσκει)... Ἀναγράφουσα ὅμως ....(ἀναγινώσκει)...», ἐπαναλαμβάνει τὸ αὐτὸ νόημα καὶ γίνεται πλεονασμός. Ἑπομένως, νομίζω ὅτι ....

§265Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἔχετε δίκαιον. Θὰ πρέπει νὰ εἶναι 30 ἄτομα καὶ ὄχι 25 διὰ νὰ ἐπαρκοῦν. Καὶ τοῦτο, διότι θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ 26 πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπασχολοῦνται, καὶ νομίζω ὅτι τὸ 25 πρέπει νὰ γίνῃ 30.

§266Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ἄρθρον 7 παράγρ. 2 ὁρίζεται ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν, λαμβάνει τὴν μήνυσιν, τὴν ὁποίαν παραπέμπει εἰς τὸ Συμβούλιον κλπ. Ὅπως ἔχει ἡ διατύπωσις τῆς διατάξεως δημιουργεῖται θέμα μήπως καταργοῦνται αἱ βασικαὶ διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, ἰσχύουσαι εἰς πᾶσαν μήνυσιν. Ὅταν ὑποβάλεται μία μήνυσις, ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐλέγχει τὸ βάσιμον Ν. καὶ οὐσίᾳ καὶ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ βάσις ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν, τὴν θέτει εἰς τὸ ἀρχεῖον. Μήπως ἡ ἔννοια τοῦ νομοσχεδίου ἢ μᾶλλον τῆς κρινομένης διατάξεως εἶναι νὰ καταργήσῃ τὴν διάταξιν αὐτὴν τῆς Ποινικῆς Δικονομίας; Ἐπίσης ἡ παρ. 3 τοῦ ἄρθρου 7 λέγει: «Τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν λαμβάνον τὴν μήνυσιν παραπέμπει ταύτην μετὰ τῆς δηλώσεως τοῦ μηνυομένου κλπ.». Ποίων δηλώσεων; Ἐκείνων ποὺ ἤθελε παραπέμψει ὁ Εἰσαγγελεύς; Ἐὰν ὑποβληθοῦν 1.500 δηλώσεις, θὰ παραπεμφθοῦν ἅπασαι ὑπὸ τοῦ Εἰσαγγελέως εἰς τὸ Συμβούλιον;

§267Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ὅταν δὲν ὑπάρχῃ μήνυσις παραμένουν εἰς τὸ ἀρχεῖον.

§268Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Λάθος. Ἐὰν ὁ Εἰσαγγελεὺς κρίνῃ ὅτι εἶναι ὕποπτος, θὰ τὴν παραπέμψῃ, ἀνεξαρτήτως ἐὰν ὑπάρχῃ μήνυσις. Τοῦτο προκύπτει καὶ ἀπὸ τὸ ἄρθρον 8 παράγρ. 6, ἡ ὁποία λέγει: «...(ἀναγινώσκει)...». Προκύπτει ἐκ τῆς παραγρ. αὐτῆς ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς εἶναι ἐκεῖνος ποὺ θὰ παραπέμψῃ εἰς τὸ ἁρμόδιον Συμβούλιον τὰς δηλώσεις ἢ μηνύσεις ποὺ θὰ κρίνῃ ὑπόπτους. Νομίζω, συνεπῶς, ὅτι δὲν ὑπάρχει πρόθεσις νὰ καταργηθοῦν αὐταὶ αἱ διατάξεις.

§269Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν θέλομεν νὰ ἀφήσωμεν τὴν κρίσιν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ἀλλὰ εἰς τὸ Συμβούλιον, δι’ αὐτὸ κάμνομεν ὑποχρεωτικόν.

§270Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἄλλο θέμα, κ. Ὑπουργέ, εἶναι τὸ ἑξῆς: Εἰς περίπτωσιν ποὺ ἀναγινώσκεται μία δήλωσις καὶ δημιουργοῦνται ὑπόνοιαι ὅτι ἡ δήλωσις αὐτὴ εἶναι ὕποπτος, μήπως νομίζετε ὅτι θὰ ἦτο σκόπιμον πρὶν ἢ προβῇ ὁ Εἰσαγγελεὺς εἰς περαιτέρω ἐνεργείας, νὰ καλέσῃ τὸν δηλοῦντα καὶ νὰ ζητήσῃ σχετικὰς ἐξηγήσεις;

§271Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Αὐτὸ ἐναπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Εἰσαγγελέως.

§272Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς, ἐγώ, ὑποστηρίζω. Νὰ μὴ ἐναπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Εἰσαγγελέως, ἀλλὰ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ καλέσῃ τὸν δηλοῦντα νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις. Τὶ ἔχει νὰ ζημιωθῇ ἡ Δικαιοσύνη, ἐὰν προβῇ εἰς αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν;

§273Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Αὐτὸ ἀφορᾷ ἐὰν ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐξασκήσῃ τὴν δίωξιν. Ὁ Εἰσαγγελεὺς θὰ κρίνῃ.

§274Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, φαίνεται ὅτι δὲν ἐγενόμην σαφής. Στέλλει ἕνας μίαν ἀνώνυμον ἐπιστολὴν εἰς τὸν κύριον Εἰσαγγελέα καὶ ἡ ἐπιστολὴ ἀναφέρει ὅτι ἕνας πολιτευόμενος ἀπὸ ἐκμετάλλευσιν τῆς πολιτικῆς ἰδιότητος ἀπέκτησε μίαν πολυκατοικίαν. Ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς βλέπει τὴν δήλωσιν τοῦ πολιτευομένου, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἀναφέρῃ τὴν πολυκατοικίαν ἢ δὲν θὰ ἀναγράφεται πῶς τὴν ἀπέκτησεν. Εἶναι δυνατὸν ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ κρίνῃ ὅτι ὑπάρχει ἐνοχὴ εἰς τὸν πολιτευόμενον ἐκεῖνον. Σᾶς ἐρωτῶ διὰ ποῖον λόγον θὰ ἀπαγορεύσωμεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα νὰ καλέσῃ τὸ πρόσωπον ποὺ θίγει ἡ ἐπιστολὴ διὰ νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις πῶς καὶ μὲ ποῖον τρόπον ἀπέκτησε τὴν πολυκατοικίαν;

§275Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ θέμα, κ. Ὑπουργέ, τὸ ἔθεσεν ὁ συνάδελφος κ. Γιαννούσης. Θὰ ἀφήσετε τὸν ἐκ τοῦ νόμου ἁρμόδιον νὰ ἐλέγξῃ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα τοῦ δίδονται, ἐλεύθερον καὶ νὰ προβῇ εἰς τὰς περαιτέρω ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι προκαλοῦν τὴν ἀπαρχὴν τῆς διώξεως, διὰ νὰ ἀποφανθῇ τὸ Συμβούλιον περὶ τῆς ἐνοχῆς ἢ τῆς μὴ ἐνοχῆς τοῦ κατηγορουμένου ἢ θὰ τὸν ὑποχρεώσετε, λόγω τῆς φύσεως καὶ τοῦ ἀδικήματος καὶ τῶν ἐγκαλουμένων προσώπων, πρὶν ἢ κινήσῃ τὴν διαδικασίαν, νὰ ζητήσῃ οὐσιαστικὰς ἐξηγήσεις, δηλ. τὴν ἀπολογίαν τοῦ καθ’ οὗ στρέφεται, ἐνδεχομένως ἡ μήνυσις; Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Καὶ τοῦτο ἔχει σημασίαν, ὄχι τόσον προκειμένου περὶ πληροφοριῶν ἐκ τῶν ἐφημερίδων ἢ κατ’ ἄλλον τινὰ τρόπον, ἔχει σημασίαν διὰ τὰς ἀνωνύμους ἐπιστολάς. Διότι, κ. Ὑπουργέ, δημόσιος ἀνὴρ εἶσθε καὶ σεῖς καὶ εἴμεθα ὅλοι ἐδῶ καὶ φίλους ἔχομεν καὶ ἐχθροὺς ἔχομεν καὶ ἄν, πράγματι, θέλετε νὰ προστατεύσετε τὸν πολιτικὸν κόσμον πρέπει νὰ λάβετε καὶ μέτρα ἐναντίον, ἂν θέλετε, τῶν πολιτικῶν παθῶν, ποὺ δεσπόζουν εἰς τὴν ἰδικήν μας πολιτικὴν ζωήν. Τὶ θὰ κάμῃ ὁ Εἰσαγγελεύς, ἐὰν φερ’ εἰπεῖν, σωρεία ἀνωνύμων ἐπιστολῶν, λόγω προσωπικῆς ἀντιθέσεως, πολιτικῆς ἀντιθέσεως, κατακλύση τὸ γραφεῖον του, προκειμένου περὶ ἑνὸς δημοσίου ἀνδρός; Ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐκείνας δὲν θὰ τὰς λάβω ὑπ’ ὄψει μου. Δὲν θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν πρώτην, τὴν δευτέραν, τὴν τρίτην, τὴν ἑκατοστὴν τὴν πεντακοσιοστὴν ὅμως; Τὶ θὰ κάμῃ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν; Δι’ αὐτὸ θὰ πρέπει κ. Ὑπουργὲ νὰ προσέξετε τὸ σημεῖον αὐτό. Ἄλλο εἶναι νὰ ὑποχρεώσετε τὸν Εἰσαγγελέα νὰ ἐξακριβώσῃ κατόπιν συζητήσεως μὲ τὸν ἐνδεχόμενον ἐγκαλούμενον τοὺς λόγους ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζει τὴν περαιτέρω δίωξιν αὐτοῦ καὶ ἄλλο νὰ τὸν ἀφήσετε εἰς τὴν κρίσιν του βάσει τοῦ νομοθετήματος. Φοβοῦμαι κ. Ὑπουργέ, μήπως ἀντὶ νὰ προστατεύσητε τὴν τιμὴν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου δημιουργεῖτε τὰς προϋποθέσεις διὰ ἀτέρμονας καταγγελίας αἱ ὁποῖαι δὲν ξεύρω ποῦ θὰ ὁδηγήσουν τὸ κῦρος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου.

§276Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ τὸ νόημα τῶν ὅσων εἴπατε. Προκειμένου νὰ ἐξετασθῇ μία δήλωσις, ἢ θὰ ὑπάρξῃ μήνυσις ἢ ὁ Εἰσαγγελεὺς αὐτεπαγγέλτως θὰ ἐπέμβῃ. Ἐὰν μὲν ὑπάρξῃ μήνυσις, ἀκολουθεῖται τότε ἡ διαδικασία ἡ καθοριζομένη ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν ὁ Εἰσαγγελεὺς θὰ ἐπέμβῃ, δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω διατὶ θὰ ὑποχρεωθῇ ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ προβῇ εἰς προσυνεννόησιν. Ὁ Εἰσαγγελεὺς θὰ κρίνῃ βάσει τῶν στοιχείων ποὺ θὰ ἔχῃ, εἴτε ἀπὸ τὸν τύπον, εἴτε ἀπὸ ἀνωνύμους ἐπιστολάς, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι θὰ δώσῃ σημασίαν εἰς αὐτάς. Ἐφ’ ὅσον θὰ ἐπέμβῃ ὁ Εἰσαγγελεὺς αὐτεπαγγέλτως εἶναι θέμα ἰδικῆς του ἐκτιμήσεως. Γίνονται δημοσιεύματα εἰς τὸν τύπον τὰ ὁποῖα συνδυαζόμενα μὲ διαφόρους ἐπιστολὰς δημιουργοῦν τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ὅτι πρέπει νὰ ἐπέμβῃ αὐτεπαγγέλτως. Αὐτὸ εἶναι θέμα ἐκτιμήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως.

§277Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι κύριε Ὑπουργέ. Αὐτὴ εἶναι ἀκριβῶς ἡ διαφορά μας. Ἐὰν κύριε Ὑπουργέ, θέλετε πράγματι νὰ προστατεύσετε τὸν πολιτικὸν κόσμον, θὰ πρέπει νὰ λάβετε μέτρα τοιαῦτα, ὥστε ρητῶς νὰ ἀποκλείεται ὁ σχηματισμὸς γνώμης περὶ τῆς περαιτέρω ἐνδεχομένης ἀνάγκης ἐρεύνης τῆς ὑποθέσεως ἢ διώξεως ἐπὶ τῇ βάσει ἀνωνύμων ἐπιστολῶν. Θὰ πρέπει δὲ αὐτὸ νὰ τὸ εἴπητε, νὰ τὸ ἀναφέρητε.

§278Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας).... (Δὲν ἠκούσθη).

§279Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ σᾶς εἶπον καὶ τὸ παράδειγμα, κύριε Ὑπουργέ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, εἴμεθα δημόσιοι ἄνδρες καὶ πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ τὸ θάρρος νὰ λέγωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα. Ὁ καθεὶς ἐξ ἡμῶν ἔχει φίλους ἔχει καὶ ἐχθρούς, καὶ πρέπει νὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει τὸ στοιχεῖον αὐτό, προκειμένου περὶ τῆς ἐπιδιώξεως οὐσιαστικῆς προστασίας τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Τὸ στοιχεῖον ὅμως αὐτὸ δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν, ὅταν ἐπιτρέπεται ὁ σχηματισμὸς τῆς γνώμης περὶ τῆς ἀνάγκης περαιτέρω ἢ μὴ διώξεως τοῦ ἐγκαλουμένου, ἐπὶ τῇ βάσει ἀνωνύμων ἐπιστολῶν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑπάρχει τὸ μέσον τῆς ἀκολούθου προστασίας: Ὁ Εἰσαγγελεύς, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει μήνυσις, διότι ἐὰν ὑπάρχῃ εἶναι ἄλλο θέμα καὶ θὰ συζητήσωμεν καὶ τὶ ἄλλους ὅρους πρέπει νὰ ἐνέχῃ ἡ μήνυσις διὰ νὰ εἶναι θεμελιωμένη ὅπως πρέπει. Ἂς ἀφήσωμεν, ἐπὶ μέρους τὴν περίπτωσιν τῆς μηνύσεως καὶ ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν αὐτεπάγγελτον ἁρμοδιότητα τοῦ Εἰσαγγελέως, ὁ ὁποῖος θὰ σχηματίσῃ τὴν γνώμην του ὡς ἔχει ὁ νόμος μέχρι τῆς στιγμῆς ἐπὶ διαφόρων στοιχείων. Βάσει δὲ τῶν στοιχείων αὐτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεασθῇ ἢ νὰ ἐκτιμήσῃ σωρείαν ἀνωνύμων ἐπιστολῶν, ὄχι μιᾶς καὶ δύο ἀλλὰ καὶ πεντακοσίων διὰ μίαν περίπτωσιν. Δὲν νομίζετε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι θὰ ἦτο φρόνιμον καὶ κάτι παραπάνω νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ κ. Εἰσαγγελεύς, προκειμένου αὐτεπαγγέλτως νὰ κινήσῃ τὴν περαιτέρω διαδικασίαν, νὰ ζητήσῃ προηγουμένως ἐξηγήσεις ἀπὸ τὸν καθ’ οὗ ἐνδεχομένως θὰ σκεφθῇ νὰ στρέψῃ τὴν διαδικασίαν; Ἐὰν αὐτὸ δὲν τὸ δέχεσθε καὶ ἀφήνετε πλέον τὴν δυνατότητα εἰς τὸν Εἰσαγγελέα νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν σωρείαν τῶν ἐνδεχομένων ἀνωνύμων ἐπιστολῶν, τοὐλάχιστον βρῆτε ἕνα τρόπον διατυπώσεως τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου εἰς τὸ ὁποῖον θὰ δικαιοῦται νὰ κινῆται ὁ Εἰσαγγελεὺς αὐτεπαγγέλτως εἰς τὴν περαιτέρω διαδικασίαν κατόπιν συγκεκριμένων στοιχείων δεδομένων καὶ τιθεμένων ὑπ’ ὄψει κατὰ συγκεκριμένον τρόπον καὶ οὐχὶ ἀφῃρημένον, ὅπως εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι μὲ τὴν σωρείαν ἀνωνύμων ἐπιστολῶν. Πρέπει, κύριε Ὑπουργέ, νὰ τὸ λάβετε ὑπ’ ὄψει σας αὐτό.

§280ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, κύριε συνάδελφε, ὅτι ἐπανελάβατε δὶς τὰ ἐπιχειρήματά σας τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντελῶς καταληπτὰ εἰς τὴν Βουλήν.

§281Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔλαβον τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοθετήματος, ἀπόψε δὲ παρεμπιπτόντως ἀνεμίχθην εἰς τὴν συζήτησιν, διότι ἐνόμιζον ὅτι δύναμαι κἄτι νὰ προσθέσω διὰ τὴν βελτίωσίν του. Ἐὰν παρέβην τὸν Κανονισμὸν λυποῦμαι δι’ αὐτό.

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Θεοτόκη, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι καὶ ὁ κύριος Γιαννούσης καὶ σεῖς ὡμιλήσατε δὶς καὶ ἐπανελάβατε τὰ ἴδια ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι ἐγένοντο καταληπτὰ ἀπὸ τὴν Βουλήν.

§283Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ ἐπανέλαβα διότι ὁ κ. Ὑπουργός, ὅταν τὰ διετύπωσα τὴν πρώτην φορὰν μοῦ εἶπεν ὅτι δὲν τὰ ἀντελήφθη.

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§285Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ αὐτὴ ἡ συζήτησις εἶναι συνέπεια τοῦ ὅτι ὅλον τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐναντίον ὅλων τῶν ἀρχῶν διὰ τὰς ὁποίας γίνεται ὁ ἔλεγχος, εἴτε εἰς τὰς πολιτικὰς εἴτε εἰς τὰς ποινικὰς ἐνεργείας. Θὰ ἦτο σωστὸν ἴσως κάθε δήλωσις ὑποβαλλομένη νὰ περνάῃ ἀπὸ ἔλεγχον, ἀλλὰ καὶ πάλιν τότε θὰ ἐφθάναμεν εἰς τὴν τυποποίησιν τῶν ἀποφάσεων, εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ παροχὴν πιστοποιητικοῦ καλῆς διαγωγῆς. Τώρα ὅμως ὅταν ἡ οἰκονομία τοῦ νόμου, ὅταν τρεῖς Ἐφέται φθάνουν διὰ δολοφονίες, συνωμοσίες, δι’ ὅ,τι δήποτε δὲν ἠμπορεῖ νὰ βγάλουν βούλευμα ἐλέγχου, ἀλλὰ χρειάζονται πέντε καὶ πέντε Ἐφέται ποὺ φθάνουν διὰ νὰ δικάσουν εἰς ποινὰς θανάτου, δὲν φθάνουν νὰ δικάσουν τὴν παραπομπὴν ἀλλὰ χρειάζονται ἑπτὰ φοβοῦμαι ὅτι καθιερώσαμεν εἰς τὸ μεταξὺ μὴ ἰσόβιον δικαστὴν τὸν Εἰσαγγελέα, ὁ ὁποῖος μόνος του ἠμπορεῖ νὰ πῇ ὅτι εἰσάγω ἢ δὲν εἰσάγω, νὰ ἱκανοποιηθῇ ἀπὸ τὰς ἐξηγήσεις τὰς ἰδικάς μου καὶ νὰ μὴ ἱκανοποιηθῇ ἀπὸ τὰς ἐξηγήσεις τὰς ἰδικάς σας, ἐὰν γεννηθοῦν ζητήματα καὶ διὰ τὴν ἰδικήν μου δήλωσιν καὶ διὰ τὴν ἰδικήν σας καὶ διὰ τὸν ἕνα νὰ εἴπῃ ὅτι κρίνω ἐκεῖνον ποὺ δὲν μποροῦν νὰ κρίνουν τρεῖς Ἐφέται, ἀλλὰ χρειάζονται πέντε διὰ νὰ βγάλῃ βούλευμα, τὸ κρίνω μόνος του καὶ τὸ θέτω εἰς τὸ ἀρχεῖον, καὶ τὸ ἄλλο τὸ στέλλω πρὸς κρίσιν καὶ πρὸς ἔλεγχον, δὲν νομίζω, ὅτι ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ θὰ ἔχουν δημιουργηθῆ ὑποψίαι, ἀμφισβητήσεις, καταγγελίαι, ὅτι ἀπὸ ἐκείνην τὴν στιγμὴν εἶναι συμφέρον τοῦ πολιτικοῦ ἀνδρὸς νὰ πάρῃ ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα τὴν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. Ἐὰν συνέβαινεν εἰς βάρος μου θὰ ἐπεδίωκα νὰ πάῃ εἰς τὸ Συμβούλιον ἐλέγχου καὶ νὰ κριθῇ ἀπὸ πέντε Ἐφέτας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι κἄτι τι τὸ ὁποῖον ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς ὅλην αὐτὴν τὴν οἰκονομίαν τοῦ νόμου, ὅταν δὲν φθάνουν τρεῖς Ἐφέται ἀλλὰ ἠμπορεῖ ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ ἀποφασίσῃ μόνος του ποὺ δὲν εἶναι δικαστής. Δι’ αὐτὸ τὸ εὑρίσκω τελείως ἀντιφατικὸν καὶ δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην ἡ ὁποία στηρίζεται πράγματι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης, εἰς ἀξιόλογα ἐπιχειρήματα τῶν προλαλησάντων συναδέλφων κ.κ. Θεοτόκη καὶ Γιαννούση.

§286Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Ἡλιοῦ, εἶναι δικαιολογημέναι αἱ ἀνησυχίαι τοῦ κ. Θεοτόκη, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον προβλέπει σχετικῶς καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Εἰς τὴν παρ. 3 τοῦ ἄρθρου 9, τὸ νομοσχέδιον προβλέπει, ὅτι «αἱ διατάξεις τοῦ Κώδικος τῆς Ποινικῆς Δικονομίας ἐφαρμόζονται ἂν δὲν ὁρίζωνται ἄλλως ἐν τῷ παρόντι νόμῳ». Συνεπῶς, ἰσχύει καὶ τὸ ἄρθρου 31 τοῦ Κώδικος, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ Εἰσαγγελεὺς Πλημμελειοδικῶν δύναται ὅταν λάβῃ μήνυσιν ἢ δὲν θεωρῇ βάσιμον νὰ διατάξῃ προκαταρκτικὴν ἐξέτασιν, ἵνα συλλέξῃ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα ἅτινα θὰ τοῦ ἐπιτρέψουν τὴν δίωξιν. Ἂν δὲν ὑπάρχουν ἐπαρκῆ στοιχεῖα, δικαιοῦται νὰ ἐκδώσῃ τὸ προβούλευμα περὶ τοῦ ἀβασίμου τῆς μηνύσεως ὑπόχρεως νὰ ὑποβάλλῃ τὴν ἀπόφασίν του εἰς τὸν Παρ’ Ἐφέταις κ. Εἰσαγγελέα, ὅστις ὅταν συμφωνῇ ἐπικυροῖ τὴν ἀπόφασιν. Ἂν δὲν συμφωνῇ, διατάσσει τὴν ἔγερσιν τῆς ποινικῆς ἀγωγῆς. Ἂν συνεπῶς, ἐπεκτείνωμεν τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 31 καὶ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν τὴν δὲ ἀπόφασίν του νὰ ἐπικυροῖ ἢ νὰ ἀπορρίπτῃ ἀντὶ τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν, τὸ Συμβούλιον Ἐφετῶν, τότε προστατεύομεν τοὺς πολίτας ἀπὸ τοὺς ψευδομηνυτὰς καὶ τὰ ἀσίγαστα πάθη των.

§287Η. ΗΛΙΟΥ. Μήπως ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν διατάξεων δὲν ἐτέθησαν εἰς τὸ ἀρχεῖον οἱ δικογραφίαι Ἱερέων καὶ Ἀστυνομικῶν ποὺ παρεβίασαν ἐκλογικὰς διατάξεις κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1961;

§288Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ νὰ μὴ ἐπιτρέπωμεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα νὰ λαμβάνῃ πᾶν στοιχεῖον, δὲν τὸ βρίσκω σωστόν.

§289Ι. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς παραγρ. 1 τοῦ ἄρθρου 7 «... (ἀναγινώσκει)...». Ὀρθόν. Τὸ νομοθέτημα δὲν καθιερώνει οὐσιαστικὴν παραγραφὴν τοῦ ἀδικήματος, ἕνα ἀποκλεισμὸν πέραν τοῦ ἔτους. Αὐτὸ πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ πέραν τοῦ ἔτους. Ὑπάρχει καὶ ἡ περίοδος 9 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου. Θὰ πρέπει, διὰ νὰ εἶναι καθιερωμένος ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐντὸς τοῦ ἔτους νὰ ἀσκήσῃ ποινικὴν δίωξιν καὶ νὰ μὴ δύναται νὰ ἀσκῇ τοιαύτην πέραν τοῦ ἔτους. Εἰς τὴν παράγρ. 6 ὁ ἔλεγχος στρέφεται κατὰ τῶν ἐν αὐτῷ συγγενῶν προσώπων καὶ ἀναφέρει «... (ἀναγινώσκει)...». Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ πρέπει νὰ θεσπισθῇ ἡ ὑποχρέωσις αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων νὰ ὑποβάλουν δηλώσεις. Εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἡ προσθήκη δὲν καλύπτει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποβάλουν δηλώσεις, διότι ἔχει 9μηνον προθεσμίαν. Μία διευκρίνισις, εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, εἶναι ἀπαραίτητος διὰ νὰ διευκολυνθῇ ἡ ἔρευνα τῶν προσώπων αὐτῶν. Ἐφ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον ἀποβλέπει εἰς τὴν προστασίαν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, θὰ πρέπει οἱαδήποτε πληροφορία, οἱοσδήποτε ψίθυρος, ἐφ’ ὅσον διαβιβασθῇ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, νὰ ἐξετάζῃ οὗτος τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως διὰ νὰ δύναται ἐν συνεχείᾳ νὰ ἀπομακρύνῃ οἱονδήποτε συκοφάντην.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Κεφαλληνός, ἔχει τὸν λόγον.

§291Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαφωνῶ μὲ τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον κ. Σεργάκην. Δὲν πρέπει νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς πρόσωπα ποὺ δὲν ἔχουν τὸ θάρρος νὰ καταγγείλουν εὐθέως νὰ διασύρουν τὸν πολιτικὸν κόσμον. Εἰς τὸ τέλος τῆς παραγρ. 1 τοῦ ἄρθρου 7 ὅπου ἀναφέρεται, ὅτι «ἐν τῇ μηνύσει δέον νὰ ἀναφέρωνται λεπτομερῶς καὶ σαφῶς τὰ θεμελιοῦντα τὸν ἀθέμιτον τρόπον τῆς κτήσεως τῶν περιουσιακῶν στοιχείων», νὰ προστεθῇ, κ. Πρόεδρε, παράγραφος εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ἀναφέρεται, ὅτι δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν ἀνώνυμοι καταγγελίαι. Αὐτὴ εἶναι ἡ σκέψις μου ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Ὑπάρχει εἰς παράγραφον τοῦ ἄρθρου 7 περιωρισμένος χρόνος ὑποβολῆς μηνύσεως. Λέγει ἡ σχετικὴ παράγραφος: «Ἡ μήνυσις κατὰ τῶν ἐν ἄρθρῳ 2 ἀναφερομένων προσώπων, ὑποβάλλεται ἐντὸς ἀποκλειστικῆς προθεσμίας ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος. Ὀρθῶς. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἡ περίπτωσις τοῦ ἄρθρου 1, δηλαδή, τῶν βουλευτῶν. Ἐκεῖ δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ περιορισμός. Θὰ πρέπει ὅμως νὰ εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ ὑποβολὴ μηνύσεως κατὰ τὸν χρόνον τῆς προεκλογικῆς περιόδου. Τοιαῦται μηνύσεις ὑποβαλλόμεναι, δὲν θὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν.

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας, ἔχει τὸν λόγον.

§293Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὅλος ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ἐγένετο περὶ ἀνωνύμων ἐπιστολῶν, ματαίως ἐγένετο. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀνάγκη ἀναγραφῆς εἰς τὸν νόμον, ὅτι ἀπαγορεύεται νὰ γίνῃ χρῆσις ἀνωνύμων ἐπιστολῶν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν νὰ γίνῃ οἱαδήποτε ἐνέργεια τοῦ Εἰσαγγελέως. Ἐδῶ τὸ νομοθέτημα καθορίζει σαφῶς πῶς γίνεται ἡ δίωξις καὶ λέγει: Πρῶτον θὰ ὑποβληθῇ ἡ μήνυσις καὶ καθορίζει τὴν διαδικασίαν ἐξετάσεως τῆς μηνύσεως. Ἂν δὲν ὑπεβλήθη μήνυσις, δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Εἰσαγγελέα νὰ προβῇ αὐτὸς εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ νόμου καθοριζομένην νόμιμον ἔρευναν. Ποία εἶναι αὐτὴ ἡ ἔρευνα; Τὸ λέγει σαφῶς ἡ παράγραφος 9 τοῦ ἄρθρου 7. Ὁ Εἰσαγγελεὺς δὲν ἔχει πρὸ αὐτοῦ μήνυσιν, ἔχει ὅμως τὴν ὑποχρεωτικῶς ὑποβληθεῖσαν δήλωσιν — ἄλλο δήλωσις, ἄλλο μήνυσις. — Καὶ ἡ παράγραφος 9 τοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ ἂν ἡ δήλωσις εἶναι ἀκριβὴς ἢ ὄχι. Αὐτὸ θὰ ἐξετάσῃ.

§294ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ μὲ ἀνώνυμον ἐπιστολήν;

§295Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Ἐρωτῶμαι, καὶ μὲ ἀνώνυμον ἐπιστολήν; Διαβᾶστε τὸ ἄρθρον 9 νὰ ἴδετε, ὅτι τὸ ἀνωνύμως μόνον δὲν ἐπιτρέπεται. Ἀλλὰ θὰ ὑποβάλῃ ὁ Εἰσαγγελεὺς τὴν πρότασίν του εἰς τὸ συμβούλιον ἐπὶ τῇ βάσει ὅλων τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα κατέχει. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, ὑπάρχει λογικὸς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος θὰ δεχθῇ, ὅτι ὁ οἱοσδήποτε νόμος θεωρεῖ ὡς στοιχεῖον τὴν ἀνώνυμον ἐπιστολήν; Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ. Θὰ ὑποβάλῃ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα κατέχει, τὰ θετικὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ κριθῇ ἂν ἡ ὑποβληθεῖσα δήλωσις εἶναι ἀληθὴς ἢ ὄχι. Ἔχει δηλαδὴ ὡρισμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα τεκμηριοῦν ἂν ὄχι ἀποδεικνύουν πλήρως, ὅτι ἡ δήλωσις εἶναι ἀναληθής. Αὐτὸ τὸ νόημα ἔχει ἡ αὐτεπάγγελτος ἐνέργεια τοῦ Εἰσαγγελέως. Καὶ ἐπαναλαμβάνω: Εἶναι δυνατὸν ὁ ἑρμηνευτὴς τοῦ νόμου, νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ νόμος ὁρίζει ὡς στοιχεῖον διὰ τὸν Εἰσαγγελέα τὴν ἀνώνυμον ἐπιστολήν. Νομίζω πῶς ὄχι. Καὶ ἑπομένως πᾶσα ἡ συζήτησις περὶ ἀνωνύμων ἐπιστολῶν καὶ τῆς ἀξίας εἴτε τῆς μιᾶς, εἴτε τῶν πολλῶν ἀνωνύμων ἐπιστολῶν, δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ παρὸν νομοθέτημα. Δὲν δίδει δικαίωμα ὁ νόμος λήψεως ὑπ’ ὄψει τῶν ἀνωνύμων ἐπιστολῶν. Θὰ ἦτο τραγελαφικὸν τὸ πρᾶγμα, ἐὰν ἐξήρχετο ἀπὸ τὴν Βουλὴν νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ θεωρῇ ὡς στοιχεῖον δικαστικῆς κρίσεως ἀνώνυμον ἐπιστολήν.

§296Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δυστυχῶς τὰ ἀντίθετα ἰσχύουν ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας εἶπε. Κατὰ τὸ ἄρθρον 36 τῆς Π. Δ. «ἡ ποινικὴ δίωξις ὅταν δὲν ἀπαιτῆται ἔγκλησις ἢ αἴτησις κινεῖται ἐξ ἐπαγγέλματος, κατόπιν ἀναφορᾶς, μηνύσεως ἢ ἄλλης εἰδήσεως περὶ τελέσεως ἀξιοποίνου πράξεως». Παγίως δὲ ἔχει νομολογηθῇ, ὅτι κινεῖται βάσει ἀνωνύμου ἐπιστολῆς. Ἑπομένως εἰς τὸ ἀκέραιον παραμένει τὸ θέμα. Καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ καὶ βάσει ἀνωνύμου ἐπιστολῆς νὰ κινῆται ἡ ποινικὴ δίωξις ἂς τὸ κάμῃ.

§297Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Δὲν λέγει αὐτὸ ὁ νόμος.

§298Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ὅλοι ὅσοι ἀσχολούμεθα μὲ τὰ ποινικὰ ξεύρομεν, ὅτι πλεῖσται ὅσαι διώξεις ἔχουν κινηθῆ ἀπὸ ἀνωνύμους ἐπιστολάς.

§299Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Ἠμπορεῖ μία ποινικὴ δίκη νὰ ἀρχίσῃ ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς ἀνωνύμου ἐπιστολῆς. Δὲν ἠμπορεῖ ὅμως ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ στηρίξῃ τὴν πρότασίν του, δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρήσῃ ὡς στοιχεῖον τὴν ἀνώνυμον ἐπιστολήν. Ξεύρετε σεῖς ποὺ ἀσχολεῖσθε μὲ τὰ ποινικά, μίαν περίπτωσιν ποὺ ὁ Εἰσαγγελεὺς προτείνει παραπομπὴν ἐπὶ τῇ βάσει μόνον ἀνωνύμου ἐπιστολῆς, ἄνευ ἄλλων στοιχείων;

§300Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. Πολλάς, κ. Ὑπουργέ.

§301Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Καμμία. Ἄλλο ἡ κίνησις. Ἐδῶ δὲν ὁμιλοῦμεν περὶ κινήσεως μὲ συνθήματα. Τὸ ἄρθρον 7 παράγραφος 9, λέγει σαφῶς: «Ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Ἀθηνῶν δύναται αὐτεπαγγέλτως ἢ τῇ παραγγελίᾳ τοῦ Εἰσαγγελέως Ἀρείου Πάγου νὰ κινήσῃ τὴν διαδικασίαν τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ παρόντος διὰ τὸν ἔλεγχον τῆς ἀνακριβείας ὑποβληθείσης δηλώσεως». Αὐτὴ εἶναι ἡ διαδικασία. Τὸ ἄρθρον 7 τί λέγει; Ἐὰν θὰ ὑποβληθῇ μήνυσις ὁ Εἰσαγγελεὺς θὰ τὴν στείλῃ εἰς τὸ συμβούλιον. Καὶ εἶπε προηγουμένως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι δὲν θέλομεν νὰ ἀφήσωμεν ἐλεύθερον τὸν Εἰσαγγελέα νὰ κρίνῃ μόνος του. Τὸ συμβούλιον θὰ κρίνῃ. Ἡ παράγραφος 9, λέγει, ὅτι δὲν ὑπάρχει μήνυσις, ὑπάρχει δήλωσις, καὶ αὐτεπαγγέλτως ὁ Εἰσαγγελεὺς μὴ ὑπαρχούσης μηνύσεως δύναται νὰ παραπέμψῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ συμβούλιον διὰ νὰ κρίνῃ ἐὰν εἶναι ἀληθὴς ἢ ψευδὴς ἡ δήλωσις.

§302Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς ἀνωνύμους ἐπιστολάς.

§303Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Ὄχι μόνον. Ἐφ’ ὅσον ὁ Εἰσαγγελεὺς παραπέμπει εἰς τὸ συμβούλιον, ἐφ’ ὅσον ἐκ τῶν στοιχείων, τῶν ὁποίων θέλει ἔχει λάβει γνῶσιν κρίνει, ὅτι ὑφίσταται ἡ περίπτωσις ὑποβολῆς ἀνακριβοῦς δηλώσεως. Εἶναι στοιχεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ὁ Εἰσαγγελεὺς θὰ στηριχθῇ, ὅτι ἔχει καὶ μίαν ἀνώνυμον ἐπιστολὴν καὶ στηρίζεται εἰς αὐτὴν ἄνευ ἄλλων στοιχείων. Ἕνας τέτοιος Εἰσαγγελεὺς ἠμπορεῖ νὰ σταθῇ μίαν ὥραν εἰς τὴν θέσιν του;

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Στεφανάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§305Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. Κύριε Μπακόπουλε, σᾶς ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν. Μὲ ἠρωτήσατε ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις καθ’ ἣν ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐκίνησε τὴν δίωξιν βάσει ἀνωνύμων ἐπιστολῶν. Σᾶς ἀπαντῶ. Βάσει ἀνωνύμων ἐπιστολῶν ἔχει ἀσκηθῇ πολλάκις ποινικὴ δίωξις. Δεύτερον, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι θεσπίζομεν ἀδικήματα τὰ ὁποῖα διώκονται αὐτεπαγγέλτως. Τί ζητοῦμεν; Ζητοῦμεν νὰ ἀποκλείσωμεν τὰς ἀνωνύμους ἐπιστολὰς χάριν τῆς προστασίας τῆς τιμῆς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Ἡ παρατήρησις τοῦ συναδέλφου κ. Σεργάκη, ἐξ ἄλλου, περὶ καθιερώσεως προθεσμίας, ἐντὸς τῆς ὁποίας θὰ πρέπει νὰ ἀσκήσῃ τὴν δίωξιν ὁ Εἰσαγγελεύς, εἶναι ὀρθή. Δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦμεν, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς κατηγορίας προσώπων ποὺ πρέπει νὰ τερματισθῇ ἡ δίωξις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βασιλάτου, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ θέμα τῆς προκαταρτικῆς ἐξετάσεως δὲν λύει τὸ θέμα τῶν ἀνωνύμων καταγγελιῶν.

§306Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὴν τιμὴν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, προτείνω ὅπως, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ μήνυσις, ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς νὰ στέλλῃ ὅλας τὰς δηλώσεις εἰς τὸ Συμβούλιον. Ὅταν ἔχωμεν, κ. Πρόεδρε, ἕνα νομοσχέδιον ποὺ ἔχει δύο χαρακτηριστικὰς διατάξεις, τὴν μίαν τοῦ ἄρθρου 8 παράγρ. 4 (ἀναγινώσκει), ἡ ὁποία ὑποχρεώνει τοὺς 7 δικαστὰς νὰ γράψουν εἰδικῶς καὶ δεδικαιολογημένως, νὰ στηρίξουν τὴν ἀπόφασίν των, καὶ τὴν ἄλλην, τὴν ὁποίαν ἀνέφερον καὶ ἄλλοι συνάδελφοι «... (ἀναγινώσκει)...» ὅταν αὐταὶ αἱ δύο διατάξεις ὑπάρχουν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν, ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς θὰ κινήσῃ τὴν δίωξιν βάσει ἀνωνύμου ἐπιστολῆς; Εἶναι, λοιπόν, προτιμότερον, νὰ στέλλωνται ὅλαι αἱ δηλώσεις εἰς τὸ Συμβούλιον.

§307Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ τὴν μακρὰν δικηγορικήν μου πεῖραν, θέλω νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου περιπτώσεις καθ’ ἃς ἐκινήθη ἡ ποινικὴ διαδικασία βάσει ἀνωνύμων ἐπιστολῶν. Πέραν αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οἱ κ.κ. Εἰσαγγελεῖς βάσει τῶν διατάξεων τῆς Ποιν. Δικονομίας, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξετάσουν τὴν ἀνώνυμον καταγγελίαν. Καὶ ἐρωτᾶται, θὰ τὸ καθιερώσωμεν καὶ ἐδῶ; Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει. Ἐδῶ ἐπιβάλλεται νὰ ἀποκλεισθοῦν αἱ ἀνώνυμοι ἐπιστολαί, διότι ὅλοι μας θὰ τελοῦμεν ἐν ὑποδικίᾳ. Ἄν ἀναγνωρίσωμεν τὴν ἀνωμαλίαν καὶ δεχθῶμεν, ὅτι θὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει, τότε ἀνατρέπομεν ὅλας τὰς ἄλλας διατάξεις, τὰς ὁποίας ἐθεσπίσαμεν διὰ τὴν κατοχύρωσιν τοῦ μέτρου, διότι ποῖος ἠλίθιος θὰ θελήσῃ νὰ καταγγείλῃ ὅταν ὑπάρχῃ καὶ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀνωνυμία; Οὐδείς. Πέραν αὐτοῦ, ἐκ πείρας, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι οἱ Εἰσαγγελεῖς ἐπισυνάπτουν τὰς ἀνωνύμους ἐπιστολὰς εἰς τὰς δικογραφίας. Καὶ λαμβάνουν γνῶσιν οἱ διάδικοι, τὰς δημοσιεύουν εἰς τὸν τύπον καὶ κάμνουν χρῆσιν περικοπῶν αὐτῶν. Ἐρωτῶ, τὸ ἴδιον θὰ γίνεται καὶ ἐδῶ; Τοῦτο θὰ γίνῃ καὶ ἐδῶ, δηλαδὴ θὰ ἐπισυνάπτωνται εἰς τὴν δικογραφίαν αἱ ἀνώνυμοι ἐπιστολαὶ διὰ νὰ λαμβάνουν γνῶσιν οἱ πολιτικοὶ ἀντίπαλοι καὶ νὰ κάμνουν χρῆσιν καὶ δημοσίευσιν τῶν ἐπιστολῶν αὐτῶν; Ἐάν, κ. Πρόεδρε, συμβοῦν αὐτά, σᾶς λέγω, ὅτι ἡ διαπόμπευσις ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου εἶναι πλήρως ἐξησφαλισμένη. Δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ δεχθῇ μίαν τοιαύτην περίπτωσιν καὶ δὲν θὰ ἀποκλείσῃ διὰ ρητῆς καὶ θετικῆς διατάξεως, ὅτι ἀνώνυμοι καταγγελίαι δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει καὶ ὅτι δὲν δύναται ὁ Εἰσαγγελεὺς βάσει ἀνωνύμων καταγγελιῶν ἄνευ ἑτέρων στοιχείων, νὰ ἀσκήσουν τὴν ποινικὴν δίωξιν, ἀλλὰ καὶ περαιτέρω διὰ θετικῶν διατάξεων πρέπει νὰ προβλεφθῇ, ὅτι αἱ ἀνώνυμοι αὐταὶ καταγγελίαι ἀπαγορεύεται νὰ ἐπισυνάπτωνται εἰς τὰς δικογραφίας τιμωρουμένου τοῦ παραβάτου διὰ παράβασιν καθήκοντος. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει τὸ σθένος καὶ τὸ θάρρος νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θέλει νὰ καταγγείλῃ νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα πλέον δι’ ἀνωνύμου καταγγελίας νὰ τὸ κάμῃ. Ἡ προστασία ἀκριβῶς τῆς τιμῆς τῶν πολιτικῶν προσώπων ἀπαγορεύει τὸ τοιοῦτον. Ἐγὼ προτείνω, κ. Πρόεδρε, νὰ περιληφθῇ διάταξις ἡ ὁποία νὰ λέγῃ, ὅτι ἀνώνυμοι καταγγελίαι ἢ ἀναφοραὶ ἢ ἐπιστολαὶ δὲν λαμβάνονται ποσῶς ὑπ’ ὄψιν οὔτε διὰ τὴν ἄσκησιν ποινικῆς διώξεως, οὔτε ἐπισυνάπτονται εἰς τὴν δικογραφίαν, ἀλλὰ καταστρέφονται αὐτοστιγμεὶ παρὰ τοῦ παραλαμβάνοντος. Ὁ παραβαίνων τιμωρεῖται ἐπὶ παραβάσει καθήκοντος. Μόνον ἔτσι θὰ ἀποκλεισθοῦν, κ. Πρόεδρε, αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ διαπομπεύσουν τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας. Ἔτσι δὲν θὰ ἔχωμεν τὰς χιλιάδας τῶν ἀνωνύμων ἐπιστολῶν διότι ἐκ τῶν προτέρων θὰ γνωρίζουν ὅλοι, ὅτι αὐτὰ δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει καὶ καταστρέφονται.

§308Η. ΗΛΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι τὸ ρίξαμε εἰς τὸν ρομαντισμὸν ἀπόψε καὶ κατεκεραυνώσαμε τοὺς ἀνωνυμογράφους, οἱ ὁποῖοι ἴσως δὲν εἶναι πάντοτε ἄξιοι αὐτῆς τῆς μεταχειρίσεως. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ἐπώνυμοι μηνύσεις ἀβάσιμοι, καὶ εἶναι δυνατὸν ἀνώνυμοι ἐπιστολαὶ νὰ περιέχουν πλήρη τὰ στοιχεῖα παραβάσεως, τὰ ὁποῖα ἐλεγχόμενα ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα ἀποδεικνύουν τὸ ἀδίκημα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι μέγιστα ἐγκλήματα καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀλλοῦ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ ἀνακαλυφθοῦν μὲ ἓν ἀνώνυμον τηλεφώνημα: «Κύριε Εἰσαγγελεῦ ἢ κύριε ἀστυφύλαξ, εἰς τὸ τάδε μέρος ἔγινε τοῦτο ἢ ἐκεῖνο». Δὲν ἔχει σημασίαν τὸ ἐπώνυμον ἢ τὸ ἀνώνυμον. Ἀλλὰ κυρίως τὸ βάσιμον ἢ τὸ ἀβάσιμον. Ἐάν, λέγω, ἀδιαφορήσωμεν διὰ τὴν ἀνακάλυψιν μιᾶς ἐλεγχομένης ἀληθείας, μιᾶς καταγγελίας, ἡ ὁποία περιῆλθε κατὰ τρόπον μυστηριώδη καὶ ἀνωνύμως καὶ μὲ ἕνα τηλεφώνημα ἀκόμη, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ σῶμα νομίμου καταγγελίας, κάμνομεν μίαν μονόπλευρον ὑπεράσπισιν ἑνὸς ἀγαθοῦ, ἐγκαταλείπομεν ἀνυπεράσπιστον ἕνα μέγιστον ἀγαθόν. Ἐφ’ ὅσον ὁ Εἰσαγγελεὺς δικαιοῦται αὐτεπαγγέλτως νὰ κινήσῃ τὴν διαδικασίαν ἐλέγχου, ἡ ὁποία εἶναι αὐτὴ ποὺ ἡ ποινικὴ δικονομία λέγει προδικασίαν ἐνώπιον τῶν συμβουλίων, νομίζω, ὅτι δύναται ἀφορμὴν νὰ δώσῃ ὁ,τιδήποτε, ἀρκεῖ ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ προετοιμάσῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς εἰδήσεως ἀποδεικτικὸν ὑλικόν, τὸ ὁποῖον νὰ πιθανολογῇ τὴν δίωξιν. Αὐτό, τὸ λέγει ρητῶς ἡ δικονομία, ὅτι πᾶσα δίωξις δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς ἐνέργειαν ἀνακρίσεως, εἰς ἀδικήματα μὴ διωκόμενα κατ’ ἔγκλησιν. Ἐπομένως, ἐὰν πρόκειται νὰ δώσωμεν πιστοποιητικὰ νὰ τὸ εἴπωμεν, ὅτι θὰ βγάλωμεν ἕνα νόμον περὶ παραχωρήσεως πιστοποιητικῶν εἰς τὸν πολιτικὸν κόσμον, διότι δὲν πρόκειται νὰ ἱκανοποιήσουν τὴν ἀξίαν τῆς κοινῆς γνώμης, νὰ ἐλεγχθοῦν καὶ αἱ ὕποπται καὶ διαβληταὶ διαχειρίσεις.

§309Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Δηλαδὴ θέλετε νὰ δημιουργήσωμεν τὸ Μπάνκα ντὶ Λεόνε.

§310Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ἀφήσατε τὰς ἐντυπώσεις. Ἐὰν ὑπάρχουν τὰ στοιχεῖα καταχρήσεως τοῦ δημοσίου χρήματος, τὸ γεγονὸς εἴτε ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς τὴν ἀνακάλυψιν ἀνωνύμου τηλεφωνήματος, εἴτε ἐπωνύμως καθιστᾷ καθαρὰν τὴν ἀξίωσιν τῆς κινήσεως ποινικῆς διώξεως. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου νὰ τὸ κάμωμεν. Ἐγὼ διαφωνῶ πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπόν. Τί ἐπιδιώκεται διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ; Ἡ μείωσις τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ἢ ἐπιδιώκεται νὰ προστατευθῇ ἡ κακὴ διαχείρισις;

§311Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Μὲ παρενόησεν ὁ κ. συνάδελφος.

§312Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, μὲ συγχωρεῖτε νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν ἐγὼ καὶ κατόπιν νὰ ἀπαντήσητε σεῖς. Φοβοῦμαι, ὅτι περιεπλάκημεν εἰς μίαν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐξέφυγεν ἀπὸ τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀποβλέπει εἰς ἕνα αὐτοέλεγχον, τὸν ὁποῖον ζητεῖ ὁ πολιτικὸς κόσμος καὶ τὸν ὁποῖον θεσπίζομεν διὰ τῶν διατάξεων ποὺ ὑπάρχουν. Καὶ διὰ τοῦ ἐλέγχου αὐτοῦ τί ἐπιδιώκομεν; Ἐπιδιώκομεν πράγματι νὰ προστατεύσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ἀπὸ τοὺς τυχὸν ψιθύρους, διαχωρίζοντες παραλλήλως τὴν θέσιν τοῦ ἐντίμου πολιτικοῦ κόσμου ἀπὸ τὰς τυχὸν ἐξαιρέσεις ἀπὸ τὰς ὁποίας συμφέρον ἔχομεν— καὶ ἐδῶ ἔγκειται ἡ προστασία τοῦ πολιτικοῦ κόσμου—νὰ τὰς διαχωρίσωμεν, νὰ τὰς ἐπισημάνωμεν καὶ νὰ τὰς τιμωρήσωμεν μὲ ὅλας τὰς ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας παρέχει τὸ νομοσχέδιον. Αὐτὸ εἶναι τὸ νόημα τοῦ νομοσχεδίου. Ὅταν αὐτὸ εἶναι τὸ νόημα τοῦ νομοσχεδίου, ἡ τάσις, ἡ ὁποία, δὲν τὸ ἀποκρύπτω, ἐμφανίζεται διὰ τῆς προσθήκης διαφόρων ἀπαγορευτικῶν διατάξεων νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκπληρωθῇ ὁ σκοπός, δὲν νομίζω, ὅτι ἐξυπηρετεῖ τὸ νομοσχέδιον. Ἐγένετο μακροτάτη συζήτησις. Ἤκουσα νὰ ἀναφέρωνται τὰ ἄρθρα τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας περὶ ἀνωνύμων ἐπιστολῶν. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ τὶ βλάπτει αὐτὸ εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ ἄρθρον 9 τὸ ὁποῖον ὀρθῶς ἐπεσήμανε καὶ ἐδιάβασε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, νομίζω, ὅτι εἶναι σαφέστατον, οὔτε περὶ ἀνωνύμων ἐπιστολῶν ὁμιλεῖ, οὔτε περὶ ἄλλων τινῶν.

§313ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κάμετε μίαν δήλωσιν, ὅτι δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν.

§314Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὸ ἄρθρον 7 εἰς τὸ ἐδάφιον 9, λέγει τὰ ἑξῆς: «Ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν δύναται αὐτεπαγγέλτως... (ἀναγινώσκει) ...». Τὰ στοιχεῖα αὐτὰ δύνανται νὰ εἶναι παντοειδῆ.

§315Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. Δηλαδὴ καὶ ἀνώνυμοι ἐπιστολαί.

§316Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἶναι δυνατὸν τὰ στοιχεῖα νὰ εἶναι παντοειδῆ τὰ ὁποῖα θὰ συνεκτιμήσῃ ὁ Εἰσαγγελεύς, ὁ ὁποῖος θὰ παραπέμψῃ τὴν δήλωσιν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐλέγχου.

§317Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Καθιστᾶτε δυσχερῆ τὴν θέσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, δι’ ὅσων λέγετε.

§318Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὰ ἴδια πράγματα εἶπε καὶ αὐτός, ὁ ὁποῖος δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἀναγνώσῃ τὸ σαφὲς κείμενον τὸ ὁποῖον νομίζω εἶναι εἰς ἁπλῆν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω: Ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐφ’ ὅσον θὰ συνεκτιμήσῃ τὰ διάφορα στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχει καὶ θὰ κρίνῃ, ὅτι ἡ δήλωσις αὐτὴ ἔχει ἀνάγκην περαιτέρω ἐλέγχου, τὴν παραπέμπει ἀφοῦ συλλέξῃ τὰ στοιχεῖα αὐτὰ εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐλέγχου, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ 5 Ἐφέτας καὶ εἰς τοὺς ὁποίους ὅλοι μας ἔχομεν ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην, διότι θὰ κρίνουν ἀφοῦ ἐξετάσουν ἀνὰ πᾶσαν λεπτομέρειαν καὶ πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν τὸ ἀκριβὲς ἢ ὄχι τῆς δηλώσεως καὶ ἀναλόγως θὰ ἀποφανθοῦν. Ὅταν ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ δικαστικαὶ ἐγγυήσεις, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ τοὺς φόβους τοὺς ὁποίους ἐκφράζετε. Ἡ ἄποψις τὴν ὁποίαν διατυπώνετε καὶ τὴν ὁποίαν περιορίζετε εἰδικῶς εἰς τὸ θέμα τῶν ἀνωνύμων ἐπιστολῶν, κατὰ κἄποιον τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι θέλομεν δι’ ἐξαιρέσεων νὰ δημιουργήσωμεν ἀπαγορευτικὰς διατάξεις, ποὺ νὰ ἀφήνωμεν τὸν Εἰσαγγελέα συνεκτιμῶν καὶ κρίνων ἐπὶ ὅλων τῶν στοιχείων νὰ πάρῃ τὴν ἀπόφασιν περὶ τῆς αὐτεπαγγέλτου διώξεως. Ἐὰν ὑπετίθετο, ὅτι θὰ ὑπῆρχε μία διάταξις ἡ ὁποία θὰ ἔλεγεν, ὅτι θεωροῦμεν, ὅτι ἡ ἀνώνυμος ἐπιστολὴ ἀποτελεῖ ἕνα στοιχεῖον μεγάλης σημασίας καὶ ὅτι βάσει αὐτῆς ἠμπορεῖ νὰ κρίνῃ, τότε θὰ εἴχατε δίκαιον. Δὲν ὁμιλεῖ περὶ ἀνωνύμων ἐπιστολῶν ἡ διάταξις, ἀλλὰ ὁμιλεῖ περὶ στοιχείων τὰ ὁποῖα θὰ συγκεντρώσῃ ἀπὸ πάσης πλευρᾶς ὁ Εἰσαγγελεύς. Καὶ ἂν ἀπὸ αὐτὰ ἴδῃ, ὅτι συντρέχει σοβαρὸς λόγος, τότε θὰ παραπέμψῃ τὴν ὑπόθεσιν. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν αἱ ἀπόψεις μας εἶναι αὐταὶ τὰς ὁποίας καὶ ὁ κ. Μπακόπουλος καὶ ἐγὼ εἴπομεν. Ἠκούσαμεν τὰς ἄλλας ἀπόψεις τὰς ὁποίας υἱοθετοῦμεν, ἀλλὰ παρακαλοῦμεν τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν ἀποδέχεται τὸ ἄρθρον ὅπως τὸ ἔχομεν διατυπώσει ἢ ὄχι.

§319Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Ἰορδάνογλου.

§321Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀπεδόθησαν, καλῶς αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον, διότι ἔγινε παρανόησις καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ἠλιοῦ καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Εἶπον, κ. Πρόεδρε, ὅτι λαμβάνων ὁ Εἰσαγγελεὺς ἀνώνυμον ἐπιστολὴν δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κινήσῃ τὴν ποινικὴν δίωξιν. Ὁ κ. Ὑπουργός, εἶπεν, ὅτι ἐὰν ὁ Εἰσαγγελεύς, ἔχῃ καὶ ἕτερα στοιχεῖα μαζὶ μὲ τὴν ἀνώνυμον ἐπιστολήν, τότε θὰ κινήσῃ τὴν ποινικὴν δίωξιν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, συμφωνῶ καὶ ἐγώ. Δηλαδή, ἡ ποινικὴ δίωξις δὲν θὰ κινῆται μόνον μὲ τὴν ἀνώνυμον ἐπιστολήν, ἀλλὰ ἐν συνδυασμῷ μὲ ἄλλα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ Εἰσαγγελεύς.

§322ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§323Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διορθώνεται ἡ διάταξις τῆς παρ. 9 τοῦ ἄρθρου 7, ἐὰν πρὸ τῆς λέξεως «στοιχείων» τεθῇ «βασίμων στοιχείων». Ἀνώνυμοι ἐπιστολαὶ θὰ σταλοῦν διὰ τοὺς ἰσχυρούς. Διὰ τοὺς ἀδυνάτους θὰ γίνουν ἐπώνυμοι μηνύσεις. Δὲν θὰ πρέπει, λοιπόν, νὰ ἀποκλείσωμεν τὸ στοιχεῖον τοῦτο τῆς ἀνωνύμου ἐπιστολῆς, ἐὰν θέλωμεν νὰ διώξωμεν τὸ ἔγκλημα. Ὁ Εἰσαγγελεὺς δὲν θὰ στηριχθῇ βεβαίως μόνον εἰς τὰς ἀνωνύμους ἐπιστολὰς καὶ καταγγελίας, ἀλλὰ εἰς τὰ στοιχεῖα, γενικῶς, τὰ ὁποῖα θὰ συγκεντρώσῃ ὁ ἴδιος. Διὰ νὰ προλάβωμεν δὲ τὸν ἀμελῆ Εἰσαγγελέα, ὁ ὁποῖος λαμβάνει τυχὸν 10–30 ἐπιστολὰς καὶ παραπέμπει τὴν ὑπόθεσιν στηριζόμενος μόνον εἰς ταύτας, θὰ πρέπει νὰ θέσωμεν τὴν λέξιν «βασίμων» πρὸ τῆς λέξεως «στοιχείων». Οὕτω καὶ τοὺς φόβους τῶν συναδέλφων διασκεδάζομεν καὶ τὴν διάταξιν καθιστῶμεν πληρεστέραν καὶ καλυτέραν. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὴν συμπλήρωσιν τῆς διατάξεως ὡς τὴν ἐπρότεινα.

§324Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἀποδέχομαι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ζορμπᾶ. Νὰ τεθῇ δηλ. «βασίμων στοιχείων».

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, ἔχει τὸν λόγον.

§326Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἐν ἁρμονίᾳ μὲ τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ εὐθὺς ἅμα τῇ καταθέσει τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ σήμερον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, καὶ μὲ τὴν ἐπεξεργασίαν αὐτοῦ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν μετὰ τῶν λοιπῶν συναδέλφων τῆς ΕΡΕ εἰς τὰς προκεχωρημένας αὐτὰς ὥρας, καὶ τὰς μεσημβρινὰς ὥρας τῆς χθὲς συμβάλλομεν ὅσον δυνάμεθα εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἐξέθεσεν. Ἀλλ’ εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἐπισημανθοῦν καὶ αἱ ἀδυναμίαι τοῦ νομοσχεδίου πέραν ὡρισμένων ἀντιφάσεων καὶ ἀντιθέσεων πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ εἶναι ἀναγκαῖον νὰ καταβληθῇ προσπάθεια διορθώσεως ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθοῦν. Σπεύδω νὰ κάμω δημοσίᾳ τὴν ἀναγνώρισιν, ὅτι ἐλαχίστην ἔχω οἰκειότητα πρὸς τὰ ποινικὰ καὶ ὅτι σπανίως ἐδικηγόρησα εἰς τὰ Ποινικὰ Δικαστήρια. Μετὰ τὴν δήλωσιν αὐτὴν θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ προσθέσω, ὅτι ὅταν ἀπὸ τὸν πολιτικὸν ἀξιοῦμεν καὶ δικαίως ἔπειτα ἀπὸ τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ νὰ ὑποβάλῃ μόνος αὐτὸς μεταξὺ ὅλων τῶν Ἑλλήνων ὡς πλέον ὕποπτος μεταξὺ τῶν πολιτῶν τῆς χώρας δήλωσιν περὶ τῆς περιουσιακῆς του καταστάσεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, δὲν τὸ ζητοῦμεν, οὔτε ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν πολλὰς καταδίκας εἰς τὸ ποινικόν των μητρῷον, εἶναι ἐπιβεβλημένον ἀπὸ τὴν διαδικασίαν ἡ ὁποία θὰ ἐπακολουθήσῃ νὰ τὶς συνδέωμεν μὲ ὡρισμένας ἐγγυήσεις τοῦ προσώπου, τὸ ὁποῖον ὑποβάλομεν εἰς τὴν δημοσίαν ἔρευναν τῆς περιουσιακῆς του καταστάσεως. Μία ἐγγύησις εἶναι ἡ ἐπώνυμος καταγγελία. Ἀφοῦ ὁ πολιτικὸς θὰ ὑποβάλῃ ἐνυπόγραφον δήλωσιν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς περὶ τῆς περιουσιακῆς του καταστάσεως καὶ θὰ ἀναφέρῃ καὶ τοὺς τίτλους κτήσεως τῆς περιουσίας του, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνωρισθῇ εἰς οἱονδήποτε ἀνωνυμογράφον τὸ δικαίωμα νὰ ἀπευθύνεται ἀνωνύμως εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Ἐφετῶν καὶ νὰ ἐπιχειρῇ νὰ σπιλώσῃ τὴν ὑπόληψιν οἱουδήποτε πολιτικοῦ χωρὶς νὰ ἀναλαμβάνῃ τὰς εὐθύνας τῆς πράξεώς του. Ἀπὸ τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται μὲ τὰ ποινικὰ ἠκούσατε ποία εἶναι ἡ θέσις τῶν ἀνωνύμων ἐπιστολῶν εἰς τὴν ποινικὴν διαδικασίαν. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα. Ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν θὰ κινήσῃ τὴν ποινικὴν διαδικασίαν καὶ θὰ ἀρκεσθῇ εἰς μίαν ἀνώνυμον ἐπιστολὴν καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ ἐλεγχόμενος ὑποβάλλεται εἰς τὸν ἔλεγχον καὶ δίδει εἰς τὴν δημοσιότητα ὅ,τι ἔχει ἀποκτήσει ἐντίμως; Δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀξιωθῇ καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν εἰλικρίνειαν τῆς δηλώσεώς του, νὰ εἴπῃ ποῖος εἶναι; Ἢ πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγένετο κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔδωσε τὴν εὐχέρειαν εἰς κατηγορηθέντα τότε κατ’ ἐφαρμογὴν νόμου ἰσχύος περὶ τοῦ πόθεν ἔσχες, νὰ γράψῃ χωρὶς νὰ τιμωρηθῇ ἀπὸ τὸ δικαστήριον «... (ἀναγινώσκει)...». Καὶ μὲ τὸ ὕφος αὐτὸ συνεχίζων ὁ διωκόμενος τότε γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης κατηγορούμενος δι’ ἐξύβρισιν τοῦ δικαστηρίου, ἀπηλλάγη. Καὶ ταῦτα μόνον ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἀνάγκην νὰ διευκρινισθῇ ἀπολύτως ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν διαδικασίαν ἡ ὁποία ἀρχίζει ἀπὸ τὴν ὑποβολὴν ἐνυπογράφου καὶ ὑπευθύνου δηλώσεως διὰ τὴν ἀκρίβειαν τῆς ὁποίας ἀπειλοῦνται τόσαι ποιναί, νὰ ἀντιτάσσεται τὸ βέλος τοῦ ἀνωνυμογράφου. Ὑπεστηρίχθη ἐὰν θὰ ἔπρεπεν ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν κατ’ ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας ὅταν εὑρίσκῃ ἀβάσιμον τὴν ὑποβληθεῖσαν μήνυσιν νὰ μὴ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς ποινικῆς διώξεως ἀποστέλλων τὴν μήνυσιν μετὰ τῆς δηλώσεως τοῦ ἐλεγχομένου εἰς τὸ Συμβούλιον. Νομίζω, ὅτι συμφέρον τοῦ ἐλεγχομένου εἶναι ἡ ἀποστολὴ τῆς μηνύσεως καὶ τῆς δηλώσεως εἰς τὸ Συμβούλιον. Θὰ ἀπετέλει καταισχύνην τῆς Πολιτείας καὶ ἡμῶν ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐνῷ ἔβλεπεν ὅτι δὲν ὑπάρχουν στοιχεῖα, δὲν θὰ εἶχε τὴν εὐχέρειαν νὰ βάλῃ τὴν δικογραφίαν εἰς τὸ ἀρχεῖον, ἀλλὰ θὰ ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ τὴν διαβιβάσῃ εἰς τὸ Συμβούλιον. Ἐὰν θὰ πρέπει νὰ γνωμοδοτήσῃ ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου ὅπως γνωμοδοτεῖ ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν προκειμένου περὶ ἐνεργείας τοῦ Εἰσαγγελέως Πλημμελειοδικῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ τρόπος, ὥστε ἡ ἐνέργεια τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν νὰ κατοχυρωθῇ καὶ δι’ ἄλλης κρίσεως. Περαιτέρω εἰς τὴν παράγρ. 1 τελευταῖον ἐδάφιον, ὁρίζεται, ὅτι προκειμένου περὶ τῶν διατελεσάντων Ὑπουργῶν κλπ., ἡ μήνυσις ὑποβάλλεται ἐντὸς προθεσμίας ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος. Διερωτῶμαι ἐὰν καὶ διὰ ποίους λόγους ἐπὶ ἓν ἔτος πρέπει οἱ ἀσκοῦντες οἱονδήποτε ἀξίωμα ἀπὸ τοῦ ἔτους 1964 μέχρι σήμερον πρέπει ἐπὶ ἓν ἔτος νὰ διατελοῦν ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τοῦ συκοφάντου. Καὶ διατὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ καθιερωθῇ βραχεῖα προθεσμία ἐντὸς τῆς ὁποίας ὁ κατέχων τὰ στοιχεῖα τῆς ἀθεμίτου δραστηριότητος τοῦ πολιτικοῦ νὰ σπεύδῃ νὰ τὰ δίδῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν διὰ νὰ κινηθῇ ἡ διαδικασία τοῦ νόμου. Καὶ πέραν αὐτοῦ τὸ ὁποῖον θεωρῶ αὐτονόητον, διότι δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ τὶ θὰ ἐξυπηρετήσῃ ἡ ἐκκρεμότης τοῦ ἑνὸς ἔτους, εὑρίσκω ἀπολύτως δικαίαν τὴν πρότασιν τοῦ ἐκ Ζακύνθου συναδέλφου καθ’ ἣν κατὰ τὴν περίοδον τοὐλάχιστον τὴν ἀρχομένην ἀπὸ τῆς προκηρύξεως τῶν ἐκλογῶν δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐπιτρέπεται ὑποβολὴ μηνύσεως, διότι οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα διότι εἶχον τὴν ἀφέλειαν νὰ διακονοῦν εἰς τὰ κοινὰ θὰ πρέπει τὰς ἡμέρας τοῦ προεκλογικοῦ ἀγῶνος νὰ ἀφεθοῦν τοὐλάχιστον ἀπερίσπαστοι καὶ νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ διακόπτουν τὴν προεκλογικήν των δραστηριότητα, διὰ νὰ πληροφοροῦνται ἀπὸ τὴν Εἰσαγγελίαν Ἐφετῶν Ἀθηνῶν ποῖος τοὺς ἐμήνυσε, διὰ ποίων στοιχείων καὶ μὲ ποῖα συγκεκριμένα ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα. Ἐπανέρχομαι, κύριε Πρόεδρε, καὶ λυποῦμαι πάρα πολὺ διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ πράττω εἰς ὅλας τὰς διατάξεις, εἰς τὴν τροπολογίαν τὴν κατατεθεῖσαν προχθὲς ἐν συνδυασμῷ καὶ μὲ ὅσα ἐλέχθησαν πρὸς τὸ ἄρθρον 5. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἔγκλημα καὶ ὁ διαπράξας αὐτὸ εἶναι ὁ συγγενής, ὁ ἐκμεταλλευτὴς τὴν συγγένειαν πρὸς τὸν πολιτικόν, ἐφ’ ὅσον ὑπέπεσεν εἰς παράβασιν τοῦ Ποινικοῦ νόμου ἢ ἄλλου εἰδικοῦ νόμου, ἰσχύοντος κατὰ τὴν τέλεσιν τῆς πράξεως δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ εὐθύνη του νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὰς φορολογικὰς συνεπείας περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ τὸ ἄρθρον 10. Δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω τὴν ἐπιμονὴν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τοῦ ἀξιοτίμου καὶ ἀγαπητοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ὑποκείμενον τοῦ ἐγκλήματος καὶ ἐγκληματικὴ ἐνέργεια, διατὶ δὲν θὰ ἐπιβληθοῦν αἱ κυρώσεις; Διατὶ θὰ πρέπει νὰ περιορισθῶμεν μόνον εἰς τὰς κυρώσεις τὰς φορολογικὰς τῆς παρ. 2 τοῦ ἄρθρου 10. Αὐτὸ εἶναι ἀκατανόητον. Καὶ ἀντιθέτως, διατὶ ὁ πολίτης αὐτὸς θὰ στερηθῇ τῆς κρίσεως τοῦ Δικαστηρίου καὶ τῆς δημοσίας ἐξετάσεως τῆς ἐναντίον του κατηγορίας.

§327Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. Πόθεν προκύπτει αὐτό;

§328Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Νὰ σᾶς διαβάσω τὴν τελευταίαν ἔκδοσιν τῆς τροπολογίας τοῦ ἄρθρου 5 παρ. 3. «...(ἀναγινώσκει)...». Καὶ πέραν αὐτῶν, κ. Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἔφθασα καὶ εἰς τὴν φραστικὴν διατύπωσιν τοῦ σχεδίου, θὰ ἤθελον νὰ ἐπισυνάψω τὰ ἑξῆς: Εἰς τὴν παρ. 7 νὰ γίνῃ μία διόρθωσις, διότι δὲν ὑπάρχει ἀπόρρητον τῶν Ἐφοριακῶν Ἀρχῶν, ἀλλὰ ἀπόρρητον τῶν φορολογικῶν στοιχείων. Καὶ δὲν ὑπάρχει ἀπόρρητον τῶν Τραπεζῶν, ἀλλὰ Τραπεζικὸν ἀπόρρητον. Καὶ θὰ ἤθελον ἐπίσης νὰ ἐρωτήσω ἐὰν ἔχει ἀντιμετωπισθῆ, πότε θὰ γίνῃ ἡ πρώτη κλήρωσις ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον διὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ Τμήματος εἰς τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν. Κύριε Πρόεδρε, ἅπαξ ἔλαβον τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ.

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ κατηναλώσατε ὁλόκληρον τὸ δεκάλεπτον.

§330Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν τὴν ἔχω ἐπισημάνει καὶ ἐγώ.

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἔδωσα τὸν λόγον.

§332Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Πρέπει νὰ προστεθῇ «πλὴν τῶν προβλεπομένων κυρώσεων».

§333Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ κάμω μίαν νομικὴν παρατήρησιν. Ἐλέχθη ὅτι ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς ἔχει δικαίωμα νὰ διατάξῃ προκαταρκτικὴν ἐξέτασιν. Νομίζω ὅτι ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχει τοιοῦτον δικαίωμα.

§334Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Βεβαίως δὲν ἔχει.

§335Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. Ἀποκλειστικῶς ἁρμόδιον εἶναι τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν. Δὲν θεωρῶ, ὅτι ἀποτελεῖ κακὸν τὸ ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διατάξῃ προκαταρκτικὴν ἐξέτασιν, διότι ἡ ὑπόθεσις θὰ ἀχθῇ εἰς τὸ Συμβούλιον καὶ θὰ ἐκδοθῇ βούλευμα. Μία ἄλλη φραστικὴ διόρθωσις εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἀναγράφεται, ὅτι ἐν τῇ μηνύσει θὰ πρέπει νὰ ἀναφέρωνται «λεπτομερῶς καὶ σαφῶς», ὀρθὸν εἶναι νὰ εἴπωμεν «εἰ δυνατόν». Διότι καὶ ἂν δὲν εἶναι λεπτομερὴς καὶ σαφὴς ἡ μήνυσις θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν:

§336Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Τὸ «εἰ δυνατὸν» τὰ καταστρέφει ὅλα.

§337Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. Ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε, θέλομεν τὴν ὕπαρξιν ἐπωνύμου μηνύσεως. Ἐὰν ἡ μήνυσις δὲν εἶναι σαφὴς καὶ λεπτομερὴς δὲν ἐχάλασεν ὁ κόσμος.

§338Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἤκουσα, κ. Πρόεδρε, διαπρεπεῖς ἐν τῇ νομικῇ ἐπιστήμῃ συναδέλφους ὑποστηρίξαντας ἀπόψεις τελείως ἀντιθέτους μὲ τὰς κειμένας διατάξεις περὶ αὐτεπαγγέλτου διώξεως τοῦ ἐγκλήματος. Ἡ ποινικὴ ἀγωγή, κ. Πρόεδρε, κινεῖται ἢ κατ’ ἔγκλησιν ἢ ἐξ ἐπαγγέλματος ἢ ὑπὸ τοῦ Εἰσαγγελέως. Ὅταν λέγωμεν, ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς ἔχει δικαίωμα αὐτεπαγγέλτως νὰ διώκῃ τὸ ἔγκλημα ἐννοοῦμεν, ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς δύναται νὰ ἔχῃ πληροφορίας ἐξ οἱασδήποτε πηγῆς περὶ τῆς τελέσεως ἐγκλήματος ὁπότε δικαιοῦται ἐν συνεχείᾳ νὰ κινῇ τὴν ποινικὴν ἀγωγήν. Δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ὅτι ὁσάκις ἔχει ἀνώνυμον καταγγελίαν δὲν θὰ κινήσῃ τὴν ποινικὴν ἀγωγήν, ἐὰν ἔχῃ μάλιστα στοιχεῖα καὶ πιστεύῃ, ὅτι τὰ ἀνωνύμως καταγγελθέντα γεγονότα εἶναι ἀληθῆ. Σκεφθῆτε, κ. βουλευταί, ὅτι ἀντὶ ἡ ἀνώνυμος ἐπιστολὴ νὰ σταλῇ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα δημοσιευθῇ εἰς τὸν τύπον καὶ εἶναι ἀνώνυμος. Δὲν θὰ πρέπει εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν νὰ ἔχῃ ὁ Εἰσαγγελεὺς τὸ δικαίωμα νὰ κινήσῃ τὴν ποινικὴν ἀγωγήν; Ἄλλο εἶναι τὸ θέμα, ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου θὰ ἔχωμεν ὑπεύθυνον τὴν γνωστὴν ἐφημερίδα. Πάντως ἡ ἐπιστολὴ θὰ εἶναι ἀνώνυμος. Ἐάν, κ. Πρόεδρε, ἀπαγορεύσωμεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰ ἀνωνύμως καταγγελλόμενα εἶναι ὡς νὰ ἀπαγορεύωμεν τὴν αὐτεπάγγελτον δίωξιν τοῦ ἀδικήματος. Νομίζω, ὅτι μετὰ τὴν προσθήκην τῆς λέξεως «βασίμως» δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν ἀντίρρησιν νὰ προσθέσωμεν τὰς λέξεις «συγκεκριμένων στοιχείων», καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως δεχθῇ τὴν προσθήκην ταύτην.

§339Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ κάμω παρατηρήσεις τινὰς εἰς τὸ ἄρθρον 7 τὰς ὁποίας παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσέξῃ. Εἰς τὸ τέλος τῆς παρ. 1, νομίζω, ὅτι λείπει ἡ λέξις «περιστατικά». Ἢ θὰ βάλετε τὴν λέξιν περιστατικὰ ἢ θὰ πρέπει νὰ διαγράψετε ὁλόκληρον τὴν φράσιν διότι δὲν ἔχει νόημα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπέκτασιν, νομίζω, ὅτι μετὰ τὴν προσθήκην τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ πρᾶγμα ἐθεραπεύθη. Περαιτέρω φρονῶ ὅτι ἡ παρ. 6 τοῦ ἄρθρ. 7 θὰ πρέπει νὰ διαγραφῇ ὡς περιττή. Εἶναι αὐτονόητον εἰς τὶ θὰ περιστραφῇ ὁ ἔλεγχος τοῦ Εἰσηγητοῦ. Ἐπίσης, νομίζω, ὅτι ἐτακτοποιήθη ἡ παρ. 8 μὲ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργός. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ θέμα μὲ τὸ ὁποῖον ἠσχολήθησαν ἔγκριτοι συνάδελφοι διακονήσαντες εὐδοκίμως ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια. Ὑπηρέτησα, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ μίαν 40ετίαν εἰς ὑπευθύνους θέσεις καὶ διώκησα μικρὰς καὶ μεγάλας μονάδας. Ἀνώνυμοι ἐπιστολαὶ περιερχόμεναι εἰς ἐμὲ ἀμελητὶ ἐτίθεντο εἰς τὸ ἀρχεῖον. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ καταγγελία ἀνώνυμος. Οὐαὶ δὲ καὶ ἀλλοίμονον ἂν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐτηρεῖτο καὶ τηρεῖται καὶ διὰ τὸν τελευταῖον ὑπάλληλον τοῦ Κράτους, δὲν τηρηθῇ καὶ δὲν ἰσχύσῃ διὰ τὸν πολιτικὸν ἄνδρα. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, τόσον τὸν κ. Στεφανίδην, ὅσον καὶ τὸν κ. Παπακωνσταντίνου, ὑποστηρίξαντας τὰς αὐτὰς ἀπόψεις ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν ἀγαπητὸν καὶ σεβαστόν μου Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, τὸν κ. Μπακόπουλον, εἰπόντα ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς δύναται νὰ ἀσκήσῃ δίωξιν βασιζόμενος εἰς οἱανδήποτε καταγγελίαν.

§340Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Εἶπα ἐγὼ τέτοιο πρᾶγμα; Ὄχι, κ. Βρανόπουλε.

§341Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε, ἀλλοίμονον ἐὰν ὁ Εἰσαγγελεὺς δὲν ἠμπορῇ νὰ ἀσκήσῃ δίωξιν εἰς πᾶσαν περίπτωσιν καταγγελίας. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ δίωξις προερχομένη ἀπὸ ἀνωνυμογράφους. Πρέπει νὰ μάθωμεν τὸν λαόν μας νὰ καταγγέλλῃ ἐπωνύμως καὶ νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος τῶν ὑπ’ αὐτοῦ καταγγελλομένων, διὰ νὰ εἶναι ἄξιος τοῦ Ἑλληνικοῦ ὀνόματος ποὺ φέρει.

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μελᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§343Ι. ΜΕΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας, ἐχόμενος τῶν ὑψηλῶν του ἰδανικῶν καὶ παραδόσεων καὶ ζῶν καὶ θνήσκων ἐν πενίᾳ καὶ στερήσει, προσφέρεται μὲ τὸ ὑπὸ κατασκευὴν νομοθέτημα εἰς Δημόσιον περιουσιακὸν ἔλεγχον καὶ εἰς ὁμαδικὴν καὶ ἐπώνυμον ὑποδικίαν. Αὐτὴ ἡ ἐπώνυμος ὑποδικία πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ ἐπώνυμον κατήγορον. Ἐὰν ἔναντι ἑνὸς ὑπερηφάνου κόσμου, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν μεγίστην πλειοψηφίαν του διακονῇ τὴν χώραν αὐτὴν μὲ ὑποδειγματικὴν διάθεσιν ἀναλώσεως καὶ ἐντιμότητα, δὲν ὑπάρχουν ἐπώνυμοι κατακριταὶ τῶν τυχὸν ἐνόχων περιπτώσεων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν τὸ θάρρος τῆς ὑπευθύνου καταγγελίας, τοῦτο θὰ σημάνῃ, ὅτι ἡ προσφορὰ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου δὲν ἠξιώθη τῆς ἀναλόγου μεταχειρίσεως καὶ ἐκτιμήσεως. Καὶ ὅτι ἐκεῖνοι εἰς τοὺς ὁποίους προσεφέρθη τὸ δικαίωμα τῆς κατακρίσεως ὑπῆρξαν ἐνδεχομένως ἀναρμόδιοι τῆς ὑψίστης αὐτῆς τιμῆς καὶ ἀνάξιοι τῆς ἐλευθερίας των. Ἡ ἀνοχὴ καὶ ἡ ἀποδοχὴ τῆς ἀνωνύμου καταγγελίας ὀφείλει ἀδιστάκτως νὰ ἀποκλεισθῇ. Πρόκειται περὶ τρομακτικῆς περιπτώσεως, ἡ ὁποία συνεπάγεται ἀνυπολόγιστον καὶ κοινήν μας εὐθύνην. Ἐπειδὴ ἀποδοχὴ τῆς ἀνωνύμου καταγγελίας θὰ συνεπήγετο διάβρωσιν καὶ διάλυσιν τοῦ δημοσίου μας βίου καὶ τελικῶς κατάλυσιν τοῦ ἐλευθέρου μας πολιτεύματος, ἐπισημαίνω, κύριοι βουλευταί, τὰς εὐθύνας καὶ προσωπικῶς διαχωρίζω τὴν εὐθύνην μου. Ἐπιβάλλεται νὰ προβλεφθῇ ρητῶς ὁ ἀποκλεισμὸς τῆς ἀνωνύμου, τῆς ἀνάνδρου καταγγελίας, ἡ ὁποία εἰς τὴν εἰδικὴν αὐτὴν περίπτωσιν ἀποτελεῖ καταγγελίαν ἀναξίαν τοῦ γενναίου λαοῦ μας. Ἔτι δὲ περισσότερον, δὲν πρέπει ἁπλῶς νὰ ἀποκλείσωμεν τὴν ἀνώνυμον καταγγελίαν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ προβλέψωμεν καὶ ἰδίας κυρώσεις διὰ τοὺς ἀνωνύμους καταγγελεῖς, οἱ ὁποῖοι, διαπιστουμένης τῆς ταὐτότητός των, νὰ κληθοῦν νὰ λογοδοτήσουν, ὡς αὐτουργοὶ ἰδιωνύμου καὶ ἀτιμωτικοῦ ἀδικήματος.

§344ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§345Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ θηρευταὶ τιμῆς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, βλέπω, ὅτι μετετράπησαν εἰς θηρευτὰς ἄλλων θεωριῶν, ἐρχομένων εἰς ἀντίφασιν μὲ τὰς ἀρχικὰς τοποθετήσεις των διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀποκλείσωμεν τοὺς ἀνωνυμογράφους καὶ γενικώτερον τὴν ἀνώνυμον καταγγελίαν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, κάθε ἄλλο παρὰ προστατεύομεν τὸν πολιτικὸν κόσμον. Ὁ κ. Μελᾶς, ὡς εἰσηγητής, ἔλεγεν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι θέλει ὁ πολιτικὸς κόσμος νὰ διαβιοῖ ἐντὸς ὑαλίνου πύργου, διαυγεστάτου μάλιστα, διότι, πλὴν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων, οὐδὲν ἔχει νὰ φοβηθῇ. Ὅταν ὅμως τώρα, κύριοι συνάδελφοι, προσπαθοῦμεν νὰ εὕρωμεν «τείχη», ὅταν προσπαθοῦμεν διὰ παντὸς τρόπου νὰ ἀποφύγωμεν τὴν καταγγελίαν, κἄθε ἄλλο παρὰ προστατεύομεν τὴν τιμὴν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Ὅταν, ἐκ παραλλήλου, ἔχωμεν τὰς αὐστηροτάτας κυρώσεις ἐναντίον τοῦ συκοφάντου καὶ συγχρόνως τὰς ποινὰς καὶ τὴν ἀπόρριψιν τῶν ἀνωνύμων καταγγελιῶν, φθάνομεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ καταστήσωμεν ἀνεπίτρεπτον τὴν ὑποβολὴν μηνύσεων καὶ ἐκεῖθεν ἀσφαλῶς ἡ διάβρωσις εἰς βάρος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Κύριε Πρόεδρε, αἱ ἀνώνυμοι καταγγελίαι εἶναι πολλῶν εἰδῶν. Ἐὰν ὑπάρχουν πρέπει νὰ ἐρευνήσωμεν τὸ διατί ὑπάρχουν. Μήπως τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ φιλοκατήγορον τῶν Ἑλλήνων; Μήπως εἶναι τυχαῖον γεγονός; Ὅπως καὶ ἂν ἔχῃ τὸ πρᾶγμα πάντως εἶναι τὸ φροῦτο τοῦ καθεστῶτος. Ἐὰν δὲν ἀλλάξωμεν τὰς συνθήκας ποὺ φέραν τὸ φροῦτο αὐτὸ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ καταργήσωμεν. Ἀπὸ τὴν ἀναγνώρισιν εἰς τὴν Ποινικὴν Δικονομίαν τῆς ὑπάρξεως τοῦ γεγονότος πρέπει νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι ὑπάρχει. Καὶ δὲν εἶναι λίγες οἱ περιπτώσεις ποὺ μία ἀνώνυμος καταγγελία ἔφθασεν εἰς ἀποκάλυψιν στεγεροῦ ἐγκλήματος, ὅπως π.χ. τὸ ψηφοδέλτιον ἐκεῖνο τοῦ ἀνωνύμου, τὸ ὁποῖον ἔφθασεν εἰς τὴν ἀποκάλυψιν τοῦ ἐγκλήματος ἐναντίον τοῦ Ζιγκιροπούλου. Ἐὰν ἔλεγεν ὁ Εἰσαγγελεὺς καῦτο, τοῦτο ἀποτελεῖ ἀνώνυμον καταγγελίαν, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἀνεκαλύπτετο τὸ ἔγκλημα. Καὶ ἐφ’ ὅσον μὲν αὐτὰ ἰσχύουν διὰ τὸν λαόν, μόλις ἐγγίσωμεν τὰ οἰκόπεδα τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἀρχίζομεν νὰ τὰ καταργῶμεν. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, ὑπάρχει ἀντίφασις καὶ εἰς ἄλλο σημεῖον. Ἔχομεν ἐμπιστοσύνην, ὅτι ὁ Εἰσαγγελεύς, ὅπου ἔχει στοιχεῖα δύναται αὐτεπαγγέλτως νὰ προχωρήσῃ εἰς δίωξιν. Ὅταν ὅμως εἶναι ἀνώνυμος ἡ καταγγελία, ἀσφαλῶς καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν στοιχεῖα, ὁ Εἰσαγγελεὺς δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὴν κινήσῃ καὶ τοῦτο θέλομεν νὰ τοῦ τὸ ἀποκλείσωμεν καὶ διὰ διατάξεως νόμου. Εἶναι πιθανὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν γίνεται συνηγορία ὑπὲρ τῶν ἀνωνυμογράφων. Δὲν ὑπάρχει πλέον συχαμερὴ ὑπόθεσις ἀπὸ αὐτήν, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι συνέπεια τῆς διαρθρώσεως ποὺ ἔχει δοθῆ κατὰ τὴν τελευταίαν 15 ετίαν. (Θόρυβος ἐκ τῆς Δεξιᾶς). Ἀφῆστε τὴν εὐθηνὴν ἐπίδειξιν θάρρους. Ἐὰν ἡ διατύπωσις, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν παράγρ. 1 τοῦ παρόντος παραμείνῃ ὡς ἔχει, τὰ πράγματα εἶναι ἐπαρκέστατα. Δὲν ὑπάρχει, πιστεύω, Εἰσαγγελεὺς σεβόμενος ἑαυτὸν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειάν του, ποὺ θὰ στείλῃ, ποὺ θὰ συνθέσῃ κατηγορίαν βάσει ἀνωνύμων κατηγοριῶν καὶ ἄνευ στοιχείων, διὰ νὰ τὴν κινήσῃ πρὸς τὸ Συμβούλιον. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν τοῦτο γίνῃ, τί πρόκειται νὰ συμβῇ; Ἀντὶ νὰ πάῃ εἰς τὸ ἀρχεῖον ἀπὸ μέρους τοῦ Εἰσαγγελέως, θὰ πάῃ εἰς τὸ ἀρχεῖον ὅταν θὰ φθάσῃ εἰς τὸ Συμβούλιον. Κατὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα ἔχομεν ἐν τῷ μεταξὺ ἐξασφαλίσει τὴν μὴ δημοσιότητα. Ποῖος κίνδυνος θὰ ὑπάρχῃ τότε; Ἁπλῶς αὐτὸ ποὺ δὲν θὰ κάμῃ ὁ Εἰσαγγελεύς, δηλαδὴ νὰ στείλῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ ἀρχεῖον, θὰ τὸ κάμῃ τὸ Συμβούλιον. Ποῦ εἶναι ὁ κίνδυνος; Ποῦ εἶναι ὁ φόβος; Ποῦ θὰ διαβρωθῇ ὁ πολιτικὸς βίος τῆς χώρας; Μὲ σοβαρότητα καὶ μὲ θάρρος ἐπὶ τῆς οὐσίας πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσητε τὸ θέμα. Ἡ παράγραφος τοῦ συζητουμένου ἄρθρου καλῶς ἔχει καὶ δὲν πρέπει νὰ τροποποιηθῇ.

§346Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅλα τὰ ἀνέμενον κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Ἀλλὰ τὴν ἔξαρσιν τῆς ἀνωνυμογραφίας δὲν τὴν ἀνέμενον. Εὐτυχῶς ποὺ ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας καὶ ὡρισμένοι ἐξαίρετοι συνάδελφοι τῆς Ε. Κ. διεχώρισαν τὰς εὐθύνας των ἀπὸ τὴν ὑπὸ κρίσιν διάταξιν. Ἐγὼ προτείνω τὴν διαγραφὴν τῆς διατάξεως, ἀλλὰ ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμείνῃ εἰς τὴν διατήρησιν τῆς διατάξεως, προτείνω ὅπως εἰς τὸ τέλος τῆς παραγράφου ἐννέα προστεθῇ «ἀποκλειομένης τῆς παραπομπῆς τῆς δηλώσεως εἰς τὸ κατὰ τὴν παράγραφον 4 τοῦ παρόντος ἄρθρου συμβούλιον ἐλέγχου βάσει μόνον ἀνωνύμων ἐπιστολῶν». Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀλληλουχία στοιχείων καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον πρέπει νὰ ἀποδεχθῆτε τὴν πρότασίν μου.

§347Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, ἡ παράγραφος 9 δὲν ἀναφέρει περὶ ἀνωνύμων ἐπιστολῶν. Ὀρθῶς ὁ κ. Ζορμπᾶς ἐπρότεινεν ὅπως τεθῇ «βασίμων στοιχείων». Ἡ προσθήκη τῶν βασίμων στοιχείων εἶναι δυνατὸν νὰ στηρίξῃ τὴν ἄποψιν, ὅτι ἡ δήλωσις δὲν εἶναι ἀκριβής. Καὶ τοῦτο ποίαν συνέπειαν θὰ ἔχῃ; Νὰ παραπέμψῃ τὴν δήλωσιν εἰς τὸ συμβούλιον κρίσεως. Ἐρωτῶ, ποῦ ὑπάρχει ὁ ἀνύπαρκτος φόβος; Ἡ διατύπωσις εἶναι σαφής. Ἡ παροῦσα δήλωσίς μου δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἑρμηνευτικὴ δήλωσις.

§348Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 7 προβλέπει, ὅτι ὁ ἔλεγχος τῶν δηλώσεων φαίνεται κατόπιν μηνύσεως εἴτε αὐτεπαγγέλτως ἐκ μέρους τοῦ Εἰσαγγελέως. Ἡ παράγραφος 1 τοῦ ἄρθρου 7 δὲν προβλέπει τὰς κυρώσεις ἐὰν ὁ δηλῶν παραλείψῃ νὰ δηλώσῃ ἄλλην περιουσίαν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω, ὅτι ἡ παράγραφος 1 τοῦ ἄρθρου 7 πρέπει νὰ τροποποιηθῇ. Δεύτερον, οἱ φόβοι τῶν συναδέλφων τῆς ΕΡΕ περὶ τῶν ἀνωνύμων ἐπιστολῶν δὲν εὐσταθοῦν, διότι ὁ Εἰσαγγελεὺς δὲν θὰ διαβιβάσῃ τὴν μήνυσιν ἐὰν δὲν πληροῦνται αἱ οὐσιαστικαὶ προϋποθέσεις. Διὰ νὰ διαβιβασθῇ ἡ μήνυσις εἰς τὸ συμβούλιον κρίσεως πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ τηροῦνται αἱ βασικαὶ προϋποθέσεις. Ἐὰν δὲν τηροῦνται αὐταὶ αἱ προϋποθέσεις ὁ Εἰσαγγελεὺς δὲν ὑποχρεοῦται νὰ διαβιβάσῃ τὴν μήνυσιν εἰς τὸ συμβούλιον κρίσεως. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον στάδιον εἰς τὴν αὐτεπάγγελτον δίωξιν ἐκ μέρους τοῦ Εἰσαγγελέως. Ἡ διάταξις τῆς παραγράφου 9 εἶναι σαφής. Λέγει: Ἑπομένως ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνώνυμος ἐπιστολὴ ἐφ’ ὅσον ὁ Εἰσαγγελεὺς δὲν πεισθῇ περὶ τῶν καταγγελλομένων δὲν θὰ κινήσῃ τὴν διαδικασίαν. Ὁ Εἰσαγγελεὺς θὰ ἐρευνήσῃ τὴν ἀλήθειαν τῶν καταγγελλομένων καὶ ἐὰν πεισθῇ, τότε θὰ κινήσῃ τὴν διαδικασίαν. Συνεπῶς, οἱ φόβοι τῶν κυρίων συναδέλφων, δὲν εὐσταθοῦν.

§349Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Κύριοι βουλευταί, ἐλέχθη ἀπὸ μέρους τῆς ΕΡΕ πρὸ ὀλίγου, ὅτι ὅλα ἦσαν δυνατὰ καὶ ἐπιτετραμμένα ν’ ἀκουσθοῦν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὄχι ὅμως καὶ διθύραμβος ὑπὲρ τῆς ἀνωνυμογραφίας.

§350Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν τὸ ἠκούσατε ἀπὸ τὸν κ. Ἡλιοῦ καὶ τὸν κ. Ἐφραιμίδη;

§351Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τί εἴπατε...

§352ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συμπληρώσῃ τὴν φράσιν του.

§353Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Σημειῶ, ὅτι οὔτε τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ ἀνωνυμογραφίας, οὔτε ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν οὐδὲ ἐλαχίστην νύξιν περὶ ἀνωνυμογραφίας. Τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως περιλαμβάνει διατάξεις αὐστηροτέρας καὶ ἀπὸ τὰς διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος καὶ ἀπὸ τὰς διατάξεις τοῦ Κώδικος Ποινικῆς Δικονομίας. Καὶ ὡρισμένη παράγραφος τοῦ νομοσχεδίου ὁρίζει, ὅτι ἰσχύουν καὶ διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, αἱ διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, ἐφ’ ὅσον δὲν τροποποιοῦνται διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Κατηγορήθη, λοιπόν, ἡ συζήτησις, ὅτι ἐξετράπη εἰς διθύραμβον, περὶ τῆς ἀνωνυμογραφίας.

§354Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ὄχι ἀπὸ μέρους μας. Ἀπὸ μέρους τῆς

ΕΔΑ.

§355Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Ἀπὸ μέρους σας.

§356Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κάνετε λάθος, κ. Λύχνο.

§357Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε Ἡλιόπουλε, δύναμαι νὰ ἀπαντήσω ἐγώ. Ἀπὸ μέρους τῆς ΕΡΕ, κυρίως. Καὶ ἐλέχθη: Δι’ ὄνομα Θεοῦ. Ἀπαγορεύσατε τὴν ἀνωνυμογραφίαν. Δὲν ἐπιτρέπεται. Περιλάβατε, ἀκόμη, εἶπον, εἰδικὴν διάταξιν εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ἀνώνυμοι ἐπιστολαὶ δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν, ἐν προκειμένῳ. Καὶ ὅμως, οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι, οἱ ὑποστηρίξαντες αὐτά, ἐπεκαλέσθησαν, ἄλλος περισσότερον, ἄλλο ὀλιγώτερον, τὴν εἰδικότητά των περὶ τὰ ποινικά, διὰ νὰ τονίσουν τί, κ.κ. συνάδελφοι; Διὰ νὰ τονίσουν, ὅτι καλὸν εἶναι εἰς ὅλας τὰς ποινικὰς διενέξεις, κανὼν εἶναι καὶ κανὼν ἐπιτρεπόμενος ἀπὸ τὴν ἰσχύουσαν Ποινικὴν Δικονομίαν νὰ λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν αἱ ἀνώνυμοι ἐπιστολαί, καὶ ὄχι μόνον δικαίωμα, εἶπον, ἀλλὰ καὶ ὑποχρέωσις τοῦ Εἰσαγγελέως εἶναι ἐπὶ τῇ βάσει ἀνωνύμου ἐπιστολῆς, ἡ ὁποία περιέρχεται εἰς αὐτὸν νὰ κινήσῃ τὴν ποινικὴν διαδικασίαν. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ὁμιλεῖ περὶ ἀνωνύμου ἐπιστολῆς. Οὐδὲ πόρρωθεν κάμνει νύξιν περὶ ἀνωνύμου ἐπιστολῆς. Τὸ περὶ ἀνωνυμογραφίας, τὸ περὶ ἀνωνύμων ἐπιστολῶν, εἶναι ἐφεύρημα τῆς Ε.Ρ.Ε., ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον, διότι θέλουν κατὰ πεποίθησιν νὰ ἀποκλείσουν τὴν ἔναρξιν Ποινικῆς δίκης ἐπὶ τῇ βάσει ἀνωνύμου ἐπιστολῆς. Θέλουν δηλαδή, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὸν κανόνα, τὸν ὁποῖον οἱ ἴδιοι ὑπεστήριξαν, τὸν κανόνα τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, ἡ Βουλὴ σήμερον νὰ τὸν μετατρέψῃ διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ, ἐπὶ τὸ ἠπιώτερον. Ἡ Κυβέρνησις ἀντιτίθεται, διότι ἡ ὅλη ὑφὴ τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι νὰ δημιουργηθῇ ἕνας νόμος, ὁ ὁποῖος καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ποινικὰς διατάξεις καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς δικονομικὰς διατάξεις, θὰ εἶναι αὐστηρότερος ἀπὸ τὴν κειμένην νομοθεσίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ριζικὴ διαφορά μας. Καὶ μᾶς εἶπον: Διατὶ δὲν περιλαμβάνετε διάταξιν, τοὐλάχιστον, θεσπίζουσαν, ὅτι ἡ αὐτεπάγγελτος ἐπέμβασις τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν δὲν θὰ γίνῃ ποτὲ μόνον ἐπὶ τῇ βάσει ἀνωνύμου ἐπιστολῆς. Καὶ ὡς πρὸς τὴν προσθήκην, καὶ ὡς πρὸς τὴν πρότασιν αὐτὴν τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῆς ΕΡΕ, ἡ προσπάθειά των εἶναι νὰ παραβιάσουν ἀνοικτὰς θύρας. Διότι, τόσον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅσον καὶ ἐγώ, εἰς τὴν προηγουμένην ὁμιλίαν μου καὶ ἅπαξ καὶ δίς, ἐτονίσαμεν ὅτι Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν, ἐνεργῶν, μάλιστα, ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου, Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπέτρεπεν εἰς ἑαυτόν, αὐτεπάγγελτον ἐνέργειαν μόνον καὶ μόνον ἐπὶ τῇ βάσει ἀνωνύμου ἐπιστολῆς, θὰ ἦτο ἀνάξιος νὰ εἶναι Εἰσαγγελεύς. Καὶ ὅλη ἡ ὁμιλία καὶ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἡ ἰδική μου εἰς αὐτὸ ἐστηρίχθη. Καὶ δι’ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον τὶ λέγει; Ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν, ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου, τότε θὰ ἐπέμβῃ αὐτεπαγγέλτως, ὅταν ἔχῃ νὰ παρουσιάσῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα νὰ τὸν πείθουν, ὅτι ἡ ὑποβληθεῖσα δήλωσις, ἀπὸ οἱονδήποτε ὑποκείμενον εἰς τὸν νόμον αὐτὸν εἶναι ψευδής. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐδέχθη, πρὸ ὀλίγου, τροποποίησιν, προσθέσας καὶ τὴν λέξιν «βασίμων» στοιχείων. Ἔ! Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀνώνυμος ἐπιστολὴ διὰ τὸν οἱονδήποτε ἄνθρωπον, τὸν ἔχοντα τὴν κοινὴν λογικήν, τὴν κοινὴν ἀξιοπρέπειαν, τὸ κοινὸν περὶ δικαίου αἴσθημα, εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ, ὅτι ἀποτελεῖ βάσιμον στοιχεῖον κρίσεως; Ἰδοὺ ἡ διαφορά μας. Σαφὴς ἀναντίρρητος. Καὶ δι’ αὐτό, ἐφόσον τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ὑποβάλει ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, ἐπιτρέπει τὴν αὐτεπάγγελτον ἐνέργειαν τοῦ Εἰσαγγελέως — καὶ τὸ τονίζω ἄλλην μίαν φορὰν— τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν, ἐνεργοῦντος μὲ γνώμην τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου —δὲν ἔχομεν τίποτε ἄλλο εἰς τὸν τόπον ποὺ νὰ ἐμπνέῃ μείζονα δικαστικὴν ἐμπιστοσύνην— ἐφόσον, λοιπόν, ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν μὲ γνώμην τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, διὰ νὰ εἰσηγηθῇ τὸ θέμα εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐφετῶν πρέπει νὰ συνοδεύῃ τὴν πρότασίν του μὲ «βάσιμα» στοιχεῖα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται λόγος, ὅτι θὰ στηριχθῇ μόνον εἰς τὴν ἀνώνυμον ἐπιστολήν; Τὴν στιγμήν, μάλιστα, κατὰ τὴν ὁποίαν, ὅλοι οἱ συνάδελφοι, οἱ προλαλήσαντες, ἐκ μέρους τῆς ΕΡΕ, μὲ μόνην ἐξαίρεσιν δύο συναδέλφων τῆς Ε. Κ. τοῦ κ. Στεφανάκη καὶ Μελᾶ, εἶπον ὅτι ἡ Ποινικὴ Δικονομία .....

§358ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πέντε βουλευτῶν.

§359Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προν.). Πέντε, ὁσουσδήποτε θέλετε. Πάντως, τὸ νομοσχέδιον δὲν τὸ λέγει. Ἡ Κυβέρνησις δὲν τὸ προτείνει. Ἕκαστος ἔχει τὴν γνώμην του. Ἀλλ’ οὔτε τὸ νομοσχέδιον τὸ λέγει, οὔτε ἡ Κυβέρνησις τὸ προτείνει. Αὐτὴ εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, ἡ διαφορά μας. Ἕκαστος εἶναι ἐλεύθερος νὰ κανονίσῃ τὴν ψῆφον του, ἀλλ’ οὔτε τὸ νομοσχέδιον τὸ λέγει, οὔτε ἡ Κυβέρνησις τὸ προτείνει. Τοὐναντίον ὅλοι εἴπατε, ὅτι κανὼν εἰς τὴν Ποινικὴν Δικονομίαν εἶναι νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψει καὶ αἱ ἀνώνυμοι ἐπιστολαί. Καὶ ἡμεῖς λέγομεν ὅτι οὐδέποτε ἡ ἀνώνυμος ἐπιστολή, εἶναι βάσιμον στοιχεῖον. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά μας καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως.

§360ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσάτσος, ἔχει τὸν λόγον.

§361Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας Ὑπουργὸς φαίνεται ὅτι δὲν μᾶς ἔκαμεν ἀπόψε τὴν τιμὴν νὰ παρακολουθήσῃ πλήρως τὴν συζήτησιν, διότι ἐὰν τὸ ἔπραττεν ἀσφαλῶς, δὲν θὰ εὕρισκεν, ἀκαίρως, ὅλως, τὴν εὐκαιρίαν, νὰ κάμῃ μίαν ἐπίθεσιν κατὰ τῶν βουλευτῶν τῆς Ε.Ρ.Ε., ὡς τυχὸν ὑποστηριξάντων μίαν πεπλανημένην γνώμην, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς συμμερίζεται. Ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του καὶ παρακαλῶ νὰ τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἀνέπτυξεν, οἱ βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ εὑρίσκονται εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τῶν ἀγωνιζομένων νὰ περάσῃ τὸ νομοσχέδιον, νὰ περάσῃ ταχέως καὶ νὰ βελτιωθῇ. Καὶ ἐκφράζω τὴν λύπην μου, ὅτι αὐτὸ τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον εἶναι πρὸς τιμὴν καὶ ἡμῶν καὶ ὅλου τοῦ Κοινοβουλίου, ἠγνοήθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀκριβῶς σήμερον, ὁπότε κατὰ παράκλησιν τῆς Κυβερνήσεως ἐδέχθημεν νὰ στερηθῶμεν τῆς αὐριανῆς ἡμέρας τοῦ ἐλέγχου, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ τερματίσῃ τὸ ἔργον αὐτὸ καὶ νὰ ἀρχίσῃ τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Ὅταν λοιπὸν ἐρχώμεθα ἡμεῖς, μὲ αὐτὴν τὴν καλὴν θέλησιν, ἀποτελεῖ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω παρ’ ὅλον τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον τρέφω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, ἀποτελεῖ, καὶ πρόκλησιν καὶ ἀστόχημα νὰ μᾶς θέτῃ εἰς τὴν θέσιν αὐτήν. Αὐτὰ εἶναι ἁπλῶς πρόλογος. Θὰ εἴπω, τώρα καὶ κάτι ἄλλο διὰ τὴν οὐσίαν. Κύριε Πρόεδρε, δύο κατηγορίαι προσώπων θὰ ἠδύναντο νὰ ὑποστηρίξουν μὲ τόσον σθένος τὴν ἀνώνυμον καταγγελίαν. Πρώτη κατηγορία, ἡ ὁποία μὲ ἀπόλυτον συνέπειαν τὴν ὑποστηρίζει, εἶναι ἡ κατηγορία τῶν ἀξιοτίμων κυρίων συναδέλφων τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν ἄκραν ἀριστεράν. Μὲ μίαν θέσιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀπολύτως συνεπὴς πρὸς τὰς ἀρχὰς τῶν κοσμοθεωρητικῶν τοποθετήσεων λέγουν τὸ κοινωνικόν σας καθεστὼς εἶναι σάπιο καὶ ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς ἑνὸς σεσηπότος κοινωνικοῦ καθεστῶτος, τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἡμεῖς οἱ ἀσθενεῖς ἀπέναντι τῶν ἰσχυρῶν τῆς ἡμέρας εἶναι ἡ ἀνωνυμία. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς τὴν ἀφαιρέσετε. Αὐτὴ εἶναι ἡ τοποθέτησις ....

§362Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ κάμετε λάθος.

§363Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνήκομεν εἰς τὴν κοσμοθεωρίαν αὐτὴν καὶ οἱ ὁποῖοι πιστεύομεν ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχει τὴν δυνατότητα, στηριζόμενος εἰς τοὺς νόμους, ὁ πολίτης νὰ ἀγωνίζεται διὰ τὸ δίκαιον. Δὲν ἀνήκομεν εἰς αὐτὴν καὶ δὲν δυνάμεθα, βάσει αὐτοῦ τοῦ ἐπιχειρήματος, νὰ ὑποστηρίξωμεν, ὅπως ὑπεστηρίχθη καὶ ὅπως ἐξήρθη ἡ ἀνωνυμογραφία. Ἡ ἀνώνυμος ἐπιστολὴ βεβαίως ἐλέχθη συγχρόνως ἀπὸ ἕνα ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, ὅτι δὲν ὑπάρχει συχαμερώτερον πρᾶγμα ἀπὸ τὴν ἀνωνυμογραφίαν, ἀλλὰ αὐτὸ τὸ συχαμερὸν πρᾶγμα εἶναι συνυφασμένον μὲ τὸ συχαμερὸν καθεστώς σας. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφωνία μας. Ὑπάρχει ὅμως καὶ μία ἄλλη κατηγορία, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ ὑποστηρίξῃ μετὰ συνεπείας τὴν ἀνωνυμογραφίαν. Εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θέλει νὰ καταστήσῃ τὸν νόμον ἀνεφάρμοστον. Διότι ἀπὸ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ δεχθῶμεν ὅτι ἡ ἀνώνυμος ἐπιστολὴ δύναται νὰ ἀποτελέσῃ σημεῖον ἐκκινήσεως, ὄχι μόνον εἰς τὰς πονηρὰς ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ὄχι μόνον μεταξὺ τῶν ἀντιπάλων, ἀλλὰ καὶ μεταξὺ τῶν συμμάχων καὶ συνεργαζομένων, θὰ ἴδωμεν τὸ φαινόμενον, νὰ κατακλύζωνται τὰ γραφεῖα τῶν Εἰσαγγελέων Ἐφετῶν μὲ ἀνωνύμους ἐπιστολὰς καὶ νὰ ἐξευτελίζηται τὸ σύμπαν. Ἐὰν ἡ ἀρχὴ αὐτὴ διὰ τὴν ὁμαλὴν δίωξιν τοῦ ἐγκλήματος, διότι δυνατὸν καὶ ἀπὸ μίαν εἰδοποίησιν ἀκόμη ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ προβῇ εἰς μίαν ἐνέργειαν, ἀπαντᾶται δι’ ὅλα τὰ ἀδικήματα, θὰ ἀπετέλει βαρύτατον σφάλμα δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος, νὰ δώσουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ κατακλύζωνται ἀπὸ ἀνωνύμους ἐπιστολὰς τὰ γραφεῖα τῶν Εἰσαγγελέων, διὰ νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐρευνᾷ. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω ὅτι, ὡς τοὐλάχιστον ὑπεστηρίξαμεν διὰ τὸν περιορισμὸν τῆς ἀνωνυμογραφίας, τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλαμεν, δὲν τὴν ὑπεβάλαμεν διότι ἠθέλαμεν νὰ περιορίσωμεν τὴν δυνατότητα τῆς κατηγορίας, ἀλλὰ διότι θέλομεν νὰ τὴν μεθοδεύσωμεν κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ εἶναι ἀποτελεσματικὴ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου. Καὶ λυποῦμαι, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀντιλαμβάνεται, ὅτι μὲ αὐτὴν τὴν πρότασιν ἐβοηθήσαμεν καὶ προσπαθοῦμεν νὰ βοηθήσωμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Ἐὰν νομίζητε ὅτι μὲ τὴν ἀνωνυμογραφίαν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, ἡ ὁποία, διὰ νὰ εἴπω καὶ κάτι ἄλλο, κατὰ κἄποιον ἄλλον τρόπον θὰ ἐμπλέξῃ τὸ σύμπαν, ἐὰν νομίζετε ὅτι μὲ αὐτὴν θὰ βοηθήσετε τὴν προαγωγὴν καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, πλανᾶσθε. Καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ σκεφθῇ αὐτὸ τὸ σημεῖον, διὰ νὰ μὴ ἔχῃ μετ’ ὀλίγον χρόνον εἰς βάρος του τὸ δυσάρεστον ἀποτέλεσμα νὰ μὴ ἠξεύρῃ ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν ἀπὸ ποῦ νὰ ἀρχίσῃ καὶ ποῦ νὰ τελειώσῃ.

§364ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§365Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Μὲ καταπλήσσει ὅτι διακεκριμένοι συνάδελφοι, ἔμπειροι τῆς νομικῆς ἐπιστήμης παρεσύρθησαν εἰς μίαν συζήτησιν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἔξω τοὐλάχιστον ἀπὸ τὰ νομικὰ πλαίσια. Ἀρχὴ τῆς ποινικῆς νομοθεσίας εἶναι, τὰ ἀδικήματα νὰ διώκωνται εἴτε κατ’ ἔγκλησιν, εἴτε αὐτεπαγγέλτως. Ἀρνεῖσθε τὴν αὐτεπάγγελτον ἔρευναν; Ἐὰν ὄχι, τότε διατὶ ἐπιδιώκεται νὰ τεθοῦν περιορισμοί; Ἀλλὰ οἱοσδήποτε περιορισμὸς ἀντίκειται εἰς τὰ ἰσχύοντα ἐν τῇ ποινικῇ διαδικασίᾳ. Ἡ δικαστικὴ ἐξουσία εἶναι ἀνεξάρτητος καὶ δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν εἰς μίαν θεμελιώδη ἀρχὴν τοῦ ποινικοῦ δικαίου ὡς εἶναι ἡ αὐτεπάγγελτος δικαστικὴ ἔρευνα καὶ δίωξις νὰ τίθενται περιορισμοί. Οὐδὲ δυνάμεθα νὰ θέσωμεν ὑπὸ ἔλεγχον τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν, οὐδὲ νὰ ὑπεισέλθωμεν καὶ νὰ καθορίσωμεν, ἐὰν ἡ αὐτεπάγγελτος εἰσαγγελικὴ ἐνέργεια θὰ στηριχθῇ εἰς ἐπώνυμον ἢ εἰς ἀνώνυμον, εἰς τηλεφώνημα ἢ εἰς προφορικὴν καταγγελίαν. Κατὰ τὴν ἐπιστημονικήν μου ἄποψιν εἶναι θέμα δικαστικῆς κρίσεως, ἥτις εἶναι κατωχυρωμένη ἀπὸ τὴν δικαστικὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ ἀκεραιότητα. Ἂς μὴ λησμονοῦν δὲ οἱ ἀντιτιθέμενοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀποθέτει τὴν αὐτεπάγγελτον δίωξιν εἰς τὴν κρίσιν ἀνωτάτου εἰσαγγελικοῦ λειτουργοῦ, ὡς ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν καὶ πέραν τούτου καὶ τὸν ἀνώτατον ἐν τῇ χώρᾳ μας λειτουργὸν τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ὑποπτεύομαι ὅτι ὑπῆρξεν ἐφεύρημα τῆς στιγμῆς τὸ θέμα τῆς ἀνωνυμογραφίας. Ἀλλ’ ὁ Εἰσαγγελεύς, κύριοι συνάδελφοι, δέν εἶναι κανένα τυχαῖον πρόσωπον. Θὰ σταθμίσῃ τὰ δεδομένα οἱασδήποτε καταγγελίας ἀνωνύμου ἢ ἐπωνύμου καὶ μετὰ σοβαρὰν σκέψιν καὶ μελέτην, θὰ προβῇ εἰς τὴν ἐνδεδειγμένην ἐνέργειαν. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ μοῦ ὑποδείξουν οἱ ἀντιτιθέμενοι συνάδελφοι, παράδειγμα ἀπὸ νομοθεσίαν οἱασδήποτε χώρας ποὺ θέτει περιορισμοὺς εἰς τὴν αὐτεπάγγελτον δίωξιν ἢ δικαστικὴν ἔρευναν. Ἀλλοίμονον, ἐὰν ἐτίθεντο τοιοῦτοι περιορισμοὶ εἰς τὴν Εἰσαγγελικὴν δραστηριότητα. Ἂς μὴ παραγνωρίζομεν, ὅτι ἀδικήματα βαρύτατα ἀπεκαλύφθησαν μὲ ἕνα τηλεφώνημα καὶ πλεῖστα ἄλλα παραδείγματα ὑπάρχουν ἀποκαλύψεως ἀδικημάτων μὲ αὐτεπάγγελτον εἰσαγγελικὴν ἐπέμβασιν ἐξ ἀφορμῆς δημοσιευμάτων εἰς τὸν Τύπον. Ἀλλὰ πέραν τούτων εἰς τὸ νομοσχέδιον οὐδὲν ἀναφέρεται περὶ ἀνωνυμογραφίας καὶ ὀρθῶς, ὁ συνάδελφός μου, ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας Ὑπουργός, ἐξέφρασε τὴν ἔκπληξίν του διὰ τὴν δημιουργίαν τοῦ θέματος περὶ ἀνωνυμογραφίας. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ σοφιστεῖες νὰ παραβλέψωμεν θεμελιώδεις ἀρχὰς τοῦ Ποινικοῦ Δικαίου καὶ ἐπειδὴ οἱ ἀντιδρῶντες συνάδελφοι ἐμφανίζονται ὡς προασπισταὶ τοῦ κύρους τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ, θὰ μοῦ συγχωρήσητε νὰ ὑποστηρίξω ὅτι μὲ τὴν δημιουργίαν ἀνυπάρκτου θέματος, μειώνομεν τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Οὐδὲ εἶναι ὀρθὸν νὰ μᾶς συνέχῃ φοβία ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Ὁ πολιτικὸς κόσμος ὀφείλει νὰ ὑποβληθῇ χάριν τοῦ κύρους του καὶ χάριν τῆς προασπίσεως τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ καὶ τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν εἰς κάθε ἔλεγχον καὶ ἀγογγύστως νὰ ἀποδεχθῇ τὴν δικαστικὴν ἔρευναν, ὡς τὴν καθιεροῖ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον.

§366ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§367Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι.

§368ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γιαννούσης ἔχει τὸν λόγον.

§369Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε.

§370ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Ὑπουργέ.

§371Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Μοῦ ἀφαιρεῖτε, τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε;

§372Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Διενεμήθη ἡ ὁριστικὴ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 5. Ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου 3, νομίζω ὅτι πάντες ἐμείναμεν σύμφωνοι εἰς τὴν ἑξῆς διατύπωσιν: Τῆς πρὸς τὰ ἐν....(ἀναγινώσκει)...». Νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ διατύπωσις διὰ τὴν ὁποίαν ἐμείναμεν σύμφωνοι.

§373ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον.

§374Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον 5 ἀφορᾶ τὸ μέλλον, ἀλλὰ περιελάβατε μίαν διάταξιν, ἡ ὁποία ἀφορᾶ τὸ παρελθόν. Σεῖς εἰς τὴν ἀρχικὴν διατύπωσιν, ὀρθῶς τὴν εἴχατε περιλάβει, διότι εἴχατε ἀποκλείσει καὶ διὰ τὸ μέλλον ὡρισμένας εὐθύνας τὰς ὁποίας ἐπεσήμανεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Παπακωνσταντίνου. Νομίζω ὅτι μετὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενον, ἀλλὰ δὲν ἔχει τὴν θέσιν της ἐδῶ ἡ τροποποίησις, ἀλλὰ εἰς τὸ ἄρθρον 10. Κύριε Ὑπουργέ, ἐξετάσατε τὰ ὅσα σᾶς εἶπον καὶ ἂν κρίνετε καὶ σεῖς ὅπως νομίζω ἐγὼ ὅτι περιττεύει ἡ τροποποίησις νὰ γίνῃ εἰς τὸ ἄρθρον 5, τότε νὰ μὴ γίνῃ αὕτη εἰς αὐτὸ τὸ ἄρθρον, ἀλλὰ εἰς τὸ ἄρθρον 10.

§375ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ ἄρθρον.

§376Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς μὲν τὴν διατύπωσιν εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι, ἀλλὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτόν. Θὰ μείνῃ ἐπανεξεταστέον διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν, ἀλλὰ τώρα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτόν.

§377ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπακωνσταντίνου, εἶναι περιττὸν νὰ κάμετε αὐτὴν τὴν δήλωσιν, ἐφ’ ὅσον ὑπεβάλλατε ἔνστασιν ἀπαρτίας. Θὰ ἐφαρμοσθῇ ἀσφαλῶς ὁ Κανονισμός, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ διατί, ἐφ’ ὅσον συνεζητήθη τὸ ἄρθρον 5 καὶ ἐπῆλθεν συμφωνία, ὑπεβάλλατε ἔνστασιν ἀπαρτίας καὶ οὕτω καθίσταται ἀδύνατος ἡ ψήφισις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ.

§378Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, διετυπώσατε ἀπὸ τῆς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεσθε ἐπίκρισιν κατὰ τῶν βουλευτῶν τῆς ΕΡΕ.

§379ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διεκόψατε τὴν ληφθεῖσαν ὁριστικὴν ἀπόφασιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5.

§380Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὑμεῖς, κ. Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω, διετυπώσατε ἐπίκρισιν κατὰ τῶν βουλευτῶν τῆς ΕΡΕ οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας.

§381ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς καμμίαν ἐπίκρισιν δὲν προέβην. Ἐφ’ ὅσον ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας, θὰ τηρηθῇ ὁπωσδήποτε ὁ Κανονισμός.

§382Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Διατυπώνετε οὕτω κ. Πρόεδρε καὶ τὴν ἔκπληξίν σας διὰ τὸ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συνδυάζεται ἡ ἐπιθυμία τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου μὲ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐνστάσεως.

§383ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι τῆς ἐνστάσεως, ἀλλὰ τῆς ἀντιδράσεώς σας ὅπως ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 5 διὰ τὸ ὁποῖον ὡς εἶπον ἔχει ἐπέλθει συμφωνία κατόπιν μακρᾶς συζητήσεως ἐπ’ αὐτοῦ.

§384Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν θὰ ἀναγνωρίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅτι οἱ βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ συνέβαλον μετὰ προθυμίας εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τὴν ταχεῖαν τοῦ νομοσχεδίου καθὼς καὶ διὰ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων. Σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι κατὰ τὴν ἑβδομάδα αὐτὴν ὅταν συνεζητεῖτο κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον, οἱ βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι ἐκράτουν τὴν συνεδρίασιν καὶ τῆς Δευτέρας καὶ τῆς Τετάρτης μέχρι τῆς 5ης περίπου ἀπογευματινῆς, ἀλλὰ καὶ τὴν σημερινήν. Καὶ θὰ ἐνθυμῆται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ τὸ ἀναγνωρίζῃ καὶ θὰ τὸ ἐνθυμοῦνται καὶ οἱ προεδρεύοντες, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ διαπιστώσω ἐὰν ὑμεῖς προσωπικῶς ἢ ἄλλος τις ἐκ τῶν κ.κ. Ἀντιπροέδρων προήδρευε, θὰ ἐνθυμῆσθε, λέγω, ποῖοι ὡμίλησαν καὶ πόσοι ἐκ τῶν διαφόρων κομμάτων ἐπὶ τῶν ἄρθρων 1, 2 καὶ 3, καὶ ἐὰν ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ, καίτοι ἀποτελοῦντες τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἀπησχολήσαμεν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὄχι τόσον, ὅσον τὴν ἀπησχόλησαν οἱ βουλευταὶ τῶν ἄλλων κομμάτων οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ ἐκπληρώσουν τὴν ἀποστολήν των. Καὶ φθάνομεν τὴν ἑσπέραν αὐτὴν ἔπειτα ἀπὸ τὸν τρόπον τὸν ὁποῖον ἐκπληροῦμεν τὴν ἀποστολήν μας καὶ συμβάλλομεν εἰς τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισιν καὶ τὴν βελτίωσιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, φθάνομεν λέγω, τὴν ἑσπέραν αὐτὴν διὰ νὰ δεχθῶμεν ἐπίθεσιν ἄδικον ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Κοιν. Προνοίας, ὁ ὁποῖος ἔκαμε διάκρισιν τὴν ἑσπέραν αὐτὴν μεταξὺ βουλευτῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν ΕΡΕ καὶ βουλευτῶν ἀνηκόντων εἰς τὰς ἄλλας πτέρυγας λησμονῶν ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μετὰ δριμύτητος καὶ ὀξύτητος ἐπετέθησαν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τῆς θεωρίας αὐτῆς ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ βασισθῇ ἡ δίωξις δι’ ἀνωνύμων ἐπιστολῶν, ὑπῆρξαν ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, καθὼς καὶ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Πειραιῶς καὶ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Ρεθύμνης, ὅπως καὶ ἄλλοι βουλευταὶ τῆς Ε.Κ. Διερωτῶμαι κ. Πρόεδρε, διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοιν. Προνοίας ἔκαμεν ἀπόψε αὐτὴν τὴν διαστολὴν καὶ εἶπεν ὅτι οἱ βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ ἀγωνίζονται ἀπόψε νὰ ἀνακαλύψουν εἰς τὸ ἄρθρον διατάξεις περὶ ἀνωνυμογραφίας. Κύριε Πρόεδρε, ἔπρεπε ν’ ἀκουσθῇ ἡ διαμαρτυρία αὐτή. Ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοιν. Προνοίας ὁ ὁποῖος ἔχει μακρὰν θητείαν εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ Κοινοβουλίου, δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς ἑαυτὸν νὰ γίνῃ αἴτιος νὰ αἰσθανθοῦν οἱ κύριοι συνάδελφοι πικρίαν ἐναντίον του. Βεβαίως ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας καὶ οὕτω θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου καὶ θὰ μοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ὁμιλήσω ἐπ’ αὐτοῦ καὶ νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου καὶ νὰ εἴπω ὅτι ἡ παρ. 9 τοῦ ἄρθρου 8 ὁμιλεῖ περὶ ἐνεργείας τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν, ἐνεργοῦντος ἄνευ γνώμης τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου ἢ περὶ ἐνεργείας τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου κατόπιν παρακλήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν καὶ οὐδέποτε περὶ ἐνεργείας τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν, διαβουλευομένου τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας καὶ παρακαλῶ ὅπως ἀναγνωσθῇ τὸ κείμενον.

§385ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ μὴ τὸ ἀναγνώσω τὸ κείμενον, ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ, ἐπειδὴ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ἔγινε μακρὰ συζήτησις καὶ διηυκρινίσθη ὅπως ψηφισθῇ τοῦτο καθ’ ὅσον ἔχει διατυπωθῇ ὡς διεπιστώθη κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος σᾶς ἱκανοποιεῖ.

§386Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι διὰ τὸν ἐκνευρισμὸν τοῦ ἀγαπητοῦ κ. συναδέλφου ἐκ Κορινθίας καὶ διὰ τὰ παράπονα τὰ ὁποῖα ἐξεδήλωσαν οἱ ἄλλοι κ.κ. συνάδελφοι. Οὐδένα ἔθιξα.

§387Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐμὲ δὲν μὲ ἐθίξατε;

§388Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προν.). Δὲν νομίζω ὅτι σᾶς ἔθιξα, διότι σᾶς ἔκαμα τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀπαντήσω προσωπικῶς. Καὶ φαντάζομαι ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς ἐπίκρανεν αὐτὴ ἡ τιμὴ ποὺ σᾶς ἔκαμα. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν εἶπον ὅτι ὡμίλησαν οἱ κ.κ. συνάδελφοι τῆς ΕΡΕ, τὸ εἶπον διότι πράγματι ὡμίλησαν ὑπερβαλλόντως περὶ διθυράμβου πρὸς τὴν ἀνωνυμογραφίαν. Καὶ νομίζω ὅτι λέγων τοῦτο εὑρισκόμην ἐν ἀληθείᾳ. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς τὸ εἶπε, δὲν εἶναι τῆς ΕΡΕ;

§389Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Τὸ εἶπον, κατηγορῶν.

§390Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας). Κατηγορῶν, ὄχι ἐμὲ ἀλλὰ ἄλλους καὶ τὸ νομοσχέδιον καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία δὲν δέχεται νὰ γράψῃ, ὅτι ἀνώνυμοι ἐπιστολαί, ἐν προκειμένῳ, δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν. Ἐπιστοποίησα λοιπὸν ἕνα γεγονός, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Δὲν παρέλειψα νὰ ἀναγνωρίσω, ὅτι συνάδελφοι ἀνήκοντες εἰς τὴν Ε. Κ. εἶχον τὴν αὐτὴν γνώμην. Δὲν τὸ ὡμολόγησα; Ἐὰν εἶπα τρεῖς καὶ δὲν εἶπα πέντε, τρεῖς εἶχον ὑπ’ ὄψει μου αὐτὴν τὴν στιγμήν. Σεῖς εἴπατε πέντε. Εἶπον, ὅσοι καὶ ἂν εἶναι ἔχουν ἐλευθερίαν γνώμης. Ἀλλὰ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν τὸ λέγει, οὔτε τὸ νομοσχέδιον, οὔτε ἡ Κυβέρνησις. Ποῦ εὑρίσκετε, κ. Παπακωνσταντίνου, τὴν πολεμικήν; Διαφορὰ ἀπόψεων εἶναι. Σεῖς ὑποστηρίζετε καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἰσχύῃ ἐν προκειμένῳ αὐτὴ ἡ παγία ἀρχὴ τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς δύναται νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του καὶ τὰς ἀνωνύμους ἐπιστολάς. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος μεταβολῆς τῆς παγίας διατάξεως τῆς Ποινικῆς Δικονομίας καὶ τῶν μέχρι τοῦδε κρατούντων. Ποῦ εἶναι, λοιπόν, τὸ προσωπικὸν ζήτημα; Καὶ ποῦ εἶναι ἡ πικρία; Ὀφείλετε νὰ ἀναγνωρίσετε, ὅτι σεῖς μὲ ἐπικράνατε καὶ ὄχι ὅτι ἐγὼ σᾶς ἐπίκρανα.

§391ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπεβλήθη ἔνστασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, ἔχουσα οὕτω: Συζητουμένου νομοσχεδίου ἐξαιρετικῆς σπουδαιότητος, ἡ ἀπουσία τοῦ ἐκ τοῦ Συντάγματος ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, καθιστᾷ ἀδύνατον τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συνεδριάσεως, ἐκλιπούσης μάλιστα καὶ τῆς ἀπαιτουμένης ἀτμοσφαίρας γαλήνης μετὰ τὴν προκλητικὴν καὶ ἀβάσιμον δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Κοινωνικῆς Προνοίας, προβάλλομεν τὴν ἔλλειψιν ἀπαρτίας. Οἱ βουλευταὶ Α. Γεροκωστόπουλος, Α. Καραμανλῆς, Σ. Θεοτόκης, Δ. Βρανόπουλος, Λ. Μπουρνιᾶς, Α. Τσαλδάρης, Γ. Γιαννούσης, Ι. Βαρβιτσιώτης, Κ. Τσάτσος, Γ. Λύχνος, Ε. Ἀνερούσης, Ι. Ἰορδάνογλου, Α. Παπαλουκᾶς, Κ. Καλλίας, Κ. Παπακωνσταντίνου. Παρακαλοῦνται ὅπως προσέλθωσι ἐπὶ τοῦ καταλόγου οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Ρέντης καὶ Ι. Βαρβιτσιώτης. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὡς κάτωθι):

§392ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, διαπιστοῦται ἡ ἔλλειψις ἀπαρτίας. Συνεπῶς, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἐλλείψει ἀπαρτίας διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέματα Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις, κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 3.00′ π.μ.)