1964.06.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 53η

Τρίτη 30 Ἰουνίου 1964

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7. μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ε. Μπακλατζῆς). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Στεφανόπουλος ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Λ. Λαγάκος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Λ. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης (Ὑπουργ. Οἰκονομικῶν), καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 89)29 Μαΐου 1963 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 26 Μαρτίου 1963 συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει τροπολογίαν καὶ προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας τῆς τιμῆς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου». Ἐπίσης, ἀνακοινοῦνται τὰ ἑξῆς: Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Σκαλοχωρίου Βοΐου Κοζάνης, αἰτουμένης κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ τῆς συνδεούσης αὐτὴν μετὰ τῆς κεντρικῆς ἀρτηρίας Νεαπόλεως, ἐπάνδρωσιν τοῦ Ἀγροτικοῦ Ἰατρείου κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Ε. Σακελλαρίδης καὶ Δ. Παπανικολάου, καταθέτουν ὑπόμνημα τῆς Πανυπαλληλικῆς συγκεντρώσεως Λεβαδείας, αἰτουμένης ἐπίλυσιν, αἰτημάτων τῶν ἐργατοϋπαλλήλων τῆς ἐν λόγῳ περιφερείας κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δ. Μπούρτζου ἐκ Σιατίστης Κοζάνης καταδίκου κρατουμένου φυλακῶν Ἑπταπυργίου, Θεσ)νίκης, αἰτουμένου χαρισμὸν τοῦ ὑπολοίπου τῆς ποινῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σ. Σταροπούλου κατοίκου Θεσ)νίκης, αἰτουμένου ἀπονομὴν συντάξεως λόγῳ ἀναπηρίας του ἐπελθούσης ἐν τῷ στρατεύματι κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν κατοίκων χωρίου Στέρνας, αἰτουμένων συνέχισιν διαθέσεως κονδυλίων τρέχοντος οἰκονομικοῦ ἔτους πρὸς ἀποπεράτωσιν ἡμιτελοῦς ἔργου τῆς περιοχῆς των κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Λ. Κύρκος καὶ Μ. Θεοδωράκης, καταθέτουν ὑπόμνημα ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων κατοίκων Ρεθύμνου, αἰτουμένων ἀποκατάστασιν ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν διὰ πολιτικοὺς λόγους ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων τοῦ Δημοσίου κλπ. κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἐσωτερικῆς ἀνωμαλίας. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Περιφερειακῶν ὑπαλλήλων ΠΙΚΠΑ, αἰτουμένου μονιμοποίησιν τῶν ἐν λόγῳ ὑπαλλήλων. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ὑπόμνημα ἀδιορίστων Θεολόγων Βορείου Ἑλλάδος, αἰτουμένων διορισμόν των κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πανάγος καὶ Π. Δούκας, καταθέτουν ὑπόμνημα σιτοπαραγωγῶν τοῦ χωρίου Ἄσπρου, αἰτουμένων ἀναθεώρησιν τῶν Κυβερνητικῶν μέτρων ἐπὶ τοῦ σίτου κρινομένων ὡς ἀνεπαρκῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Σακελλάρης, Μ. Καραγιώργη καὶ Δ. Παπανικολάου, καταθέτουν ὑπόμνημα νέων ἐργαζομένων Λαρίσης, αἰτουμένων αὔξησιν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας, κωδικοποίησιν καὶ συγχρονισμὸν τῆς Ἐργατικῆς Νομοθεσίας περὶ μέτρων ὑγιεινῆς καὶ ἀσφαλείας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Ν. Στειρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Μεταξάδων Ἕβρου, αἰτουμένης κτηματικὴν ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων κατοίκων αὐτῆς. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πανάγος, Α. Μπριλλάκης καὶ Α. Τσιάρας καταθέτουν ὑπόμνημα κατοίκων τοῦ χωρίου Δωροθέα Πέλλης, αἰτουμένων ἀπόλυσιν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων, ἐλεύθερον καὶ ἔντιμον ἐπαναπατρισμὸν ὅλων τῶν πολιτικῶν προσφύγων κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Καραγιώργη, Δ. Παπανικολάου καὶ Ε. Σακελλάρης καταθέτουν ὑπόμνημα τοῦ Συλλόγου ἐργαζομένων Καπνοβιομηχανίας Βόλου, αἰτουμένων ὑπαγωγὴν τῶν καπνοβιομηχανιῶν εἰς τὰ βαρέα καὶ ἀνθυγιεινὰ ἐπαγγέλματα, αὔξησιν μισθῶν–ἡμερομισθίων κατὰ 20% καὶ τῶν συντάξεων κατὰ 30% κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας, κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Ἀγρινίου, αἰτουμένου ρύθμισιν θέματος ἡμερομισθίων ἀπεργούντων ἤδη καπνεργατῶν καὶ καπνεργατριῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Δούκας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Γεωργιαννῆς–Καβάλας, αἰτουμένου χορήγησιν ἐπαρκοῦς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀπαραιτήτων ἐργασιῶν καὶ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πανάγος, Π. Δούκας καὶ Ι. Παπαδημητρίου καταθέτουν ὑπόμνημα τῆς πανεργατικῆς συγκεντρώσεως ἐργαζομένων, αἰτουμένων τὴν ἄμεσον ἐφαρμογὴν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5)25.2.1964 ἀποφάσεως τῆς Διοικήσεως τοῦ Ι.Κ.Α. σχετικῶς μὲ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ θεσμοῦ τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων εἰς τὴν πόλιν τῶν Σαππῶν, τὴν ἄμεσον ἐπαναλειτουργίαν τοῦ Μεταλλείου Κίρκις κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Σ. Θεοτόκης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου ἀγοραίων αὐτοκινήτων Κερκύρας, αἰτουμένου ἐπίλυσιν ζητημάτων, ἀφορώντων τὰ μέλη του κλπ. Οἱ κάτοικοι Ζατούνης Γορτυνίας, αἰτοῦνται λῆψιν μέτρων ὑπὲρ αὐτῶν, λόγῳ τῆς ἐκ τῶν ραγδαίων βροχῶν καὶ πτώσεως χαλάζης, καταστροφῆς τῶν σιτηρῶν, τῶν ἀμπέλων των κλπ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητοῦνται ἐρωτήσεις καὶ ἀναφοραὶ Ὑπουργείων Δημοσίων Ἔργων καὶ Συγκοινωνιῶν. Ἡ ἀναφορὰ τῆς Αἰκατερίνης Λευθεριώτου, αἰτουμένης ἐνημέρωσίν της παρὰ τῆς ἁρμοδίας Ὑπηρεσίας ἐπὶ πολεοδομικῶν καὶ τεχνικῶν θεμάτων, κατατεθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Βασιλάτου διαγράφεται. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν συνεργαζομένων οἰκοδομικῶν σωματείων Χίου, αἰτουμένων χορήγησιν ἀδειῶν οἰκοδομήσεως ἐν τῇ ὡς ἄνω νήσῳ ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§6Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸν τελευταῖον καιρὸν παρετηρήθη διὰ τυπικοὺς λόγους, ἀνακοπὴ τῶν εἰς τὴν πόλιν τῆς Χίου οἰκοδομικῶν ἔργων καὶ ὁ Ὑφυπουργὸς Δημοσίων Ἔργων κύριος Ἀγγελούσης εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν παρελθοῦσαν Πέμπτην τὴν νῆσον καὶ τὴν πόλιν τῆς Χίου καὶ νὰ διαπιστώσῃ προσωπικῶς τὴν τυπικὴν αὐτὴν ἀνωμαλίαν καὶ τὴν ἀνακοπὴν τῆς οἰκοδομήσεως καὶ νὰ λάβῃ ὡρισμένα μέτρα. Εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι θὰ ἐκτελεσθοῦν ὅσα ἐν Χίῳ ὑπεσχέθη ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ οὕτω θὰ συνεχισθῇ ἡ ἀνοικοδόμησις εἰς τὴν πόλιν τῆς Χίου, τόσας ἐχούσης προϋποθέσεις διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τουρισμοῦ. Τὸν εὐχαριστῶ καὶ ἐντεῦθεν διὰ τὸ ἐκδηλωθὲν ἐνδιαφέρον του καὶ διὰ τὸν κόπον ποὺ ὑπεβλήθη νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Χίον, διὰ νὰ λύσῃ ἕνα βασικὸν πρόβλημά της.

§7Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφ. Δημ. Ἔργων). Κύριε συνάδελφε, ὡς γνωρίζετε, διὰ νὰ χορηγηθῇ νομίμως ἄδεια ἀνοικοδομήσεως ἀπὸ τὸ πολεοδομικὸν γραφεῖον προϋπόθεσις εἶναι ἡ ὕπαρξις ἐγκεκριμένου ρυμοτομικοῦ σχεδίου. Ἐν προκειμένῳ, εἰς τὴν νῆσον Χίον, δὲν ὑπάρχει ἐγκεκριμένον ρυμοτομικὸν σχέδιον ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, παρὰ μόνον περιωρισμένης κλίμακος. Κατόπιν αὐτοῦ ἐδώσαμεν ἐντολὴν ὅπως μεταβῇ ἐκεῖ τοπογραφικὸν συνεργεῖον διὰ τὴν τοπογράφησιν ὁλοκλήρου τῆς περιοχῆς τῆς πόλεως, καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ρυμοτομικοῦ σχεδίου. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ζήτημα ἰδιαιτέρως διὰ τὴν Χίον εἶναι ὄντως ὀξύτατον καὶ μάλιστα προκαλεῖ ἐντύπωσιν τὸ γεγονὸς πῶς μία πόλις ὅπως ἡ Χίος διὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι λέγουν, ὅτι πρέπει νὰ ἀναπτυχθῇ τουριστικῶς, μέχρι σήμερον ἔμεινεν ἄνευ σχεδίου πόλεως. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἐδώσαμεν ἐντολὴν ὅπως μεταβῇ ἐκεῖ τοπογραφικὸν συνεργεῖον...

§8Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Εἶχε πάει καὶ πέρυσι ἐκεῖ τὸ συνεργεῖον.

§9Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφ. Δημ. Ἔργων). Τὸ γνωρίζω, ἀλλὰ καὶ ἐφέτος ἐπῆγε. Νὰ περιμένετε καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα ἐθεωρήθη κατεπεῖγον διαθέσαμεν τὴν πίστωσιν διὰ νὰ προβῇ τὸ σχετικὸν συνεργεῖον εἰς τὴν τοπογράφησιν ὁλοκλήρου τῆς πόλεως. Εἶναι γεγονός, ὅτι καὶ ἄλλοτε κατὰ τὸ 1962 εἶχε μεταβῆ τοπογραφικὸν συνεργεῖον, πλὴν ὅμως δὲν ἔκαμε πλήρη ἐργασίαν, καὶ δὲν εἶχε ἀναγράψει εἰς τὸ κτηματολόγιον ὅλα τὰ κτίσματα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν. Κατόπιν αὐτοῦ ἦτο ἀδύνατον νὰ προχωρήσῃ ἡ ἐργασία τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ ρυμοτομικοῦ σχεδίου, διότι ἔπρεπε νὰ ἀναγραφοῦν ὅλα τὰ κτίσματα, διὰ τὸν λόγον δὲ αὐτὸν ἐστείλαμεν ἐκεῖ τὸ τοπογραφικὸν συνεργεῖον, μαζὶ μὲ ὅλα τὰ σχετικὰ στοιχεῖα, καὶ νομίζω, ὅτι ἐντὸς τῶν ἡμερῶν θὰ περατωθῇ τὸ ἔργον. Διὰ νὰ ἀντιμετωπισθοῦν ὅμως αἱ ἄμεσοι ἀνάγκαι, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν, ἐπροχωρήσαμεν καὶ εἰς περαιτέρω ἐνεργείας ὑπὸ προσωπικήν μας εὐθύνην, δηλαδὴ ἐσημειώσαμεν εἰς τὸ σχετικὸν διάγραμμα τῆς πόλεως τοὺς χώρους ἐκείνους καὶ τὰς ὁδούς, διὰ τὰς ὁποίας δὲν ὑπεβλήθησαν αἱ σχετικαὶ ἐνστάσεις καὶ ἐδώσαμεν ἐντολὴν νὰ χορηγοῦνται ἄδειαι. Βεβαίως, ὑπάρχει ἡ νομικὴ δυσχέρεια, διότι ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχῃ ρυμοτομικὸν σχέδιον ἐγκεκριμένον δὲν εἶναι σύννομος ἡ ἐνέργεια αὕτη. Πρὸ τῆς καταστάσεως ὅμως ἀνάγκης, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς καὶ τῆς κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἀνάγκης, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη διὰ τὴν Χίον, ἡτοιμάσαμεν βάσει τῶν σχετικῶν στοιχείων ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν θὰ στείλωμεν εἰς τεχνικὰς ὑπηρεσίας τοῦ Νομοῦ Χίου, διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ἀπόφασις αὕτη μέχρις ὅτου ἐκδοθῇ τὸ σχετικὸν διάταγμα. Νομίζομεν, ὅτι αὐτὸ ἦτο ἀπαραίτητον νὰ γίνῃ καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος θὰ εἶναι ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὰς ἐνεργείας μας αὐτάς.

§10Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐγὼ ἐκ προοιμίου εἶχον ἐκφράσει τὴν ἱκανοποίησίν μου, εἰς τὸν κ. Ὑφυπουργόν, διότι ἐπέλυσεν ἕνα σοβαρὸν πρόβλημα τῆς περιφερείας μου καὶ ἐξετιμήθη ὑπὸ τῶν συμπολιτῶν μου καὶ ἡ εὐσυνειδησία του καὶ ἡ δραστηριότης του. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὅτι ἡ κατ’ ἐξαίρεσιν χορήγησις ἀδειῶν δὲν εἶναι σύννομος, εἶναι πράγματι ἀληθές, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας λέγει, ὅτι ἀνέλαβε τὴν εὐθύνην τῆς χορηγήσεως ἀδειῶν διὰ νὰ μὴ ἀνακόψῃ τὴν πρόοδον μιᾶς πόλεως, αὐτὴ ἡ ἀνάληψις τῆς εὐθύνης καὶ τὸν τιμᾷ καὶ καθιστᾷ τὴν ἐνέργειαν σύννομον καὶ ἀδιάβλητον.

§11Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε, κ. Πρόεδρε; Πέραν τῆς γραφειοκρατείας, ἡ ἐνέργεια τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ, τῆς ἀποστολῆς ἐπὶ τόπου συνεργείου διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τοῦ ρυμοτομικοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Χίου εἶναι ὀρθοτάτη.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἐρωτήσεις τῶν κ.κ. Γραμματίδη καὶ Ἀναγνωστοπούλου διαγράφονται. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ διατί ἐκκρεμεῖ ἡ ἔγκρισις τοῦ σχεδίου ρυμοτομίας τῆς Κοινότητος Λαγκαδακίων τῆς περιοχῆς Λαγκαδᾶ, ἔχει τὸν λόγον.

§13Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐρωτήσεως ἐλάβομεν ἀπάντησιν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, ἱκανοποιοῦσαν τὸ αἴτημα τῶν κατοίκων, ὡς δὲ ἐκ τούτου δὲν ἔχω νὰ προσθέτω ἄλλο τι.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθμ. 6, 7, 8 ἐρωτήσεις διαγράφονται. Ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἂν πρόκειται νὰ κατασκευασθοῦν αἱ προγραμματισθεῖσαι δύο ὑπόγειοι διαβάσεις ἐν τῷ Οἰκισμῷ Θεσσαλονίκης. Ὁ κ. Α. Θεοδοσιάδης, ἔχει τὸν λόγον.

§15Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ συνοικισμοῦ «Φοίνιξ» τῆς Θεσσαλονίκης γενομένην ἐπὶ Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, ἐπρογραμματίσθη, ὅπως ἔνθεν καὶ ἔνθεν τῆς ὁδοῦ Θεσσαλονίκης τῆς ἀγούσης εἰς Χαλκιδικήν, διανοιγῶσι ὑπόγειοι διαβάσεις διὰ τοὺς κατοίκους τοῦ οἰκισμοῦ, τοὺς μεταβαίνοντας δι’ ἐργασίαν, δι’ ἀγορὰν τροφίμων ἢ δι’ ἐπίσκεψιν καὶ ἐν γένει διὰ τὴν ἄνετον κίνησιν τούτων καὶ πρὸς ἀποφυγὴν ἀτυχημάτων. Ἐνῷ ὅμως ἐπερατώθη ὁ συνοικισμὸς καὶ κατοικοῦσι τοῦτον 6.000 κάτοικοι δὲν κατεσκευάσθησαν αἱ ὑπόγειοι διαβάσεις καὶ θρηνοῦμε συνεχῶς ἀνθρώπινα θύματα, τὰ ὁποῖα δυστυχῶς μάλιστα, ἐσχάτως ηὐξήθησαν. Οἱ κάτοικοι πρὸ τοῦ γεγονότος τούτου, ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον ἐκδηλοῦντες τὴν ἀγανάκτησίν των, νὰ λιθοβολοῦν πᾶν ἐκεῖθεν διερχόμενον αὐτοκίνητον. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὲ πληροφορήσῃ ἐὰν καὶ πότε σκέπτεται νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τοῦτο τῶν ὑπογείων διαβάσεων.

§16Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Κύριε Πρόεδρε, γεγονὸς ἀναμφισβήτητον εἶναι, ὅτι τὸ σοβαρώτατον τοῦτο θέμα ἀπασχολεῖ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου. Βεβαίως, θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἐὰν ἀπ’ ἀρχῆς ἐγένοντο, μαζὶ μὲ τὴν κατασκευὴν τῶν ὁδῶν, αἱ ὑπόγειοι διαβάσεις διὰ τοὺς κατοίκους τοῦ οἰκισμοῦ. Δὲν γνωρίζω διὰ ποίους λόγους δέν ἐπερατώθησαν κατὰ τὴν τότε κατασκευὴν τῶν ὁδῶν, ἤδη ὅμως αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου φρονοῦν ὅτι πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ σοβαρωτάτου θέματος πρέπει νὰ τοποθετηθῶσιν αὐτόματοι σηματοδόται τιθέμενοι εἰς λειτουργίαν ἀπὸ τὸν ἐπιθυμοῦντα νὰ διαβῇ, ἀποφευγομένων οὕτω τῶν ἀτυχημάτων. Εἶναι τὸ μόνον μέσον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ληφθῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἤδη στρέφεται ἡ προσοχὴ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου.

§17Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀφεθεῖσαν αἰχμὴν περὶ τοῦ χρόνου καθ’ ὃν ἔπρεπε νὰ κατασκευασθῶσι αἱ ὑπόγειοι αὐταὶ διαβάσεις πληροφορῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι πᾶν ἔργον ἀκολουθεῖ σειρὰν προτεραιότητος ἀρχῆς γενομένης ἀπὸ τῶν κτισμάτων καὶ τελευταίως κατασκευαζομένων τῶν ὑπογείων διαβάσεων, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει καὶ ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διδομένη λύσις εἶναι καὶ αὐτὴ ἱκανοποιητικὴ καὶ ἐπιλύει τὸ θέμα. Θὰ παρεκάλουν ὅμως, λόγῳ πικρᾶς πείρας ἣν ἔχω, ὄχι διότι θὰ πταίῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀλλὰ αἱ ὑπηρεσίαι, νὰ ὀχλῇ τὰς ὑπηρεσίας ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν ταχυτέραν ἀποπεράτωσιν, ὥστε νὰ μὴ διατρέχωμεν τὸν κίνδυνον νὰ θρηνοῦμεν συνεχῶς θύματα ἐκ τῶν δυστυχημάτων τὰ ὁποῖα γίνονται λόγῳ ἐλλείψεως ἐπαρκοῦς μερίμνης.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφονται αἱ ὑπ’ ἀριθμ. 10, 11 ἐρωτήσεις τῶν κ.κ. Πιπιλῆ καὶ Βαρβιτσιώτη. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ συνδέσμου ἐπιχειρηματιῶν ἀνεγέρσεως οἰκοδομῶν Θεσσαλονίκης διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐπίλυσιν πολεοδομικῶν προβλημάτων τῆς ἐν λόγῳ πόλεως. Ὁ κ. Α. Θεοδοσιάδης, ἔχει τὸν λόγον.

§19Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ τοῦ συνδέσμου ἐπιχειρηματιῶν ἀνεγέρσεως οἰκοδομῶν Θεσσαλονίκης ἀφορῶσα ἐπίλυσιν τῶν πολεοδομικῶν προβλημάτων τῆς πόλεως περιλαμβάνει 19 θέματα ἐν συνόλῳ καὶ εἶναι λίαν μακρά. Θὰ παρεκάλουν, λοιπόν, τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἀπαντήσῃ εἰς τοὺς ἀναφερθέντας καὶ ἐφ’ ὅσον ἐκ τῆς ἀπαντήσεως προκύψῃ ὅτι ἱκανοποιοῦνται τὰ αἰτήματα δὲν θὰ ὑπάρχῃ λόγος νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπ’ αὐτῆς. Παρακαλῶ ὅμως ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις μέχρι τῆς ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀποστολῆς τῆς ἀπαντήσεως ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων.

§20Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφ. Δ. Ἔργων). Κύριε συνάδελφε συντόμως θὰ ληφθοῦν ἀποφάσεις διὰ τὰ πολεοδομικὰ θέματα τῆς Θεσσαλονίκης ποὺ τόσον πολὺ ἔχουν ταλαιπωρήσει τοὺς κατοίκους τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς ἔδιδα ἀπάντησιν ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται εἰς τὴν ἐρώτησίν σας.

§21Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διὰ νὰ μοῦ δοθῇ ἔγγραφος ἀπάντησις.

§22Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφ. Δ. Ἔργων). Κύριε συνάδελφε, ἡ ἐρώτησίς σας ἀναφέρει 17 θέματα. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλαττώσωμεν τὰ θέματα ποὺ ἀναφέρονται εἰς τὴν ἐρώτησίν σας καὶ νὰ συζητήσωμεν σήμερον. Ἐφόσον ἐπιμένετε ὅμως εἰς τὴν ἀναβολὴν δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§23Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ μὴ τὴν συζητήσωμεν διὰ νὰ δοθῇ, ὡς εἶπον, ἔγγραφος ἀπάντησις.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Εἰσερχόμεθα εἰς τὰς ἐρωτήσεις τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2 ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὸ 42ον ΚΤΕΛ, συγκοινωνιακὴν σύνδεσιν τῆς Κοινότητος Μυρίνης τοῦ Νομοῦ Σερρῶν.

§25Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν, ὅπως μὲ πληροφορήσῃ εἰς ποίας ἐνεργείας προέβη σχετικῶς μὲ τὸ ἐν τῇ ἐρωτήσει μου θέμα.

§26Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Συγκοινωνιῶν). Κύριε συνάδελφε, ἀπηύθυνα σχετικὴν διαταγὴν εἰς τὴν Νομαρχίαν Σερρῶν διὰ νὰ εἰσαχθῇ τὸ θέμα εἰς τὸ τοπικὸν Συμβούλιον. Ἐλπίζω ὅτι τὸ ΚΤΕΛ θὰ συμφωνήσῃ ἐπὶ τοῦ αἰτήματος εἰς ὃ ἀναφέρεται ἡ ἐρώτησίς σας. Ἀναμένω σχετικὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης διαταγῆς μου καὶ θὰ σᾶς πληροφορήσω σχετικῶς.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 3, 4, 6, 7, 8, 13, 14, 15 ἐρωτήσεις διαγράφονται λόγῳ ἀπουσίας τῶν κ.κ. βουλευτῶν.

§28Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 12 ἐρωτήσεώς μου εἴχατε ζητήσει προχθὲς τὴν ἀναβολὴν διὰ νὰ προβῆτε εἰς σχετικὴν ἐνέργειαν. Σήμερον εἶσθε εἰς θέσιν νὰ μοῦ δώσητε σχετικὴν ἀπάντησιν;

§29Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Συγκοινωνιῶν). Κύριε συνάδελφε, ἀπηύθυνα σχετικὸν ἔγγραφον διὰ νὰ γνωμοδοτήσῃ τὸ οἰκονομικὸν συμβούλιον τοῦ ΚΤΕΛ. Πιστεύω ὅτι θὰ εἶναι εὐνοϊκὴ ἡ γνωμοδότησις καὶ θὰ λυθῇ τὸ ἐν τῇ ἀναφορᾷ αἴτημα τῆς Σερραϊκῆς Φοιτητικῆς Ἑνώσεως.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀνα-

φορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§31Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς εἶχον ὑποσχεθῆ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ κατέθετα τὰ ἔγγραφα εἰς τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθη ὁ κ. Ἠλιόπουλος. Τὰ καταθέτω μὲ τὴν παράκλησιν νὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικά, διότι δὲν θέλω μὲ τὴν ἀνάγνωσίν των νὰ καταπονήσω τὸ Σῶμα. Νὰ καταχωρηθῶσιν εἰς τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ τὰ ἀναγνώσουν οἱ κ. κ. συνάδελφοι. Ὅπως θὰ πιστοποιήσουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι οἱ νεώτεροι, διότι οἱ παλαιότεροι τὸ ἐπιστοποίησαν ὅταν κατέθεσα τὸ πρῶτον τὰ ἔγγραφα, τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα ἦσαν μέχρι κεραίας ἀκριβῆ. Δεύτερον, ὅτι πέραν τῶν ὅσων χθὲς εἶπον, τὰ ὁποῖα προκύπτουν ἐξ αὐτῶν τούτων τῶν ἐγγράφων ὑπάρχουν καὶ ἄλλα τὰ ὁποῖα θὰ μοῦ ἐπέτρεπον νὰ ὁμιλήσω ἔτι αὐστηρότερον ἀπὸ ὅτι ὡμίλησα χθές. Θὰ παρακαλέσω ἀφοῦ λάβουν γνῶσιν οἱ κύριοι συνάδελφοι τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, ἐὰν ἔχουν νὰ παρατηρήσουν τὶ νὰ τὸ εἴπουν καὶ νὰ τὸ εἴπουν κατὰ τὴν διαδικασίαν τὴν προβλεπομένην ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Καταθέτω τὰ ἔγγραφα μὲ τὴν παράκλησιν νὰ καταχωρηθῶσιν εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ παρακαλῶ ἐπίσης, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπενεχθοῦν διορθώσεις τινὲς εἰς τὰ χθεσινὰ πρακτικά. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8)2)1962 Ἀριθ. Πρωτ. Πρὸς Τὴν Δ.Ε.Η. (ὑπ’ ὄψιν κ.κ. Γουναράκη καὶ Πεζοπούλου) Ἐνταῦθα Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 249 ὑμετέρου ἐμπιστευτικοῦ ἐγγράφου ὑπὸ χθεσινὴν ἡμερομηνίαν σημειοῦμεν τὰ κάτωθι: 1) Εἶναι ἀνακριβὲς ὅτι ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας διεβίβασεν ἐντολὴν τοῦ ὑπογράφοντος, δι’ ἧς ἐζητεῖτο ὅπως θέσῃ ἡ Δ.Ε.Η. «ὑπ’ ὄψιν ἑνὸς τῶν προσκληθέντων καὶ συγκεκριμένως τὴν ECI τὸν φάκελλον τῆς προσφορᾶς τῆς EBASCO». Τὸ ἀκριβὲς εἶναι, ὅτι ὁ κ. Γενικὸς Γραμματεύς, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς κατὰ νόμον ἐποπτευούσης ἀρχῆς, πράγματι τῇ ἐντολῇ μου, ἐζήτησε τηλεφωνικῶς ὅπως ἅπαντες οἱ προσκληθέντες οἶκοι λάβωσι γνῶσιν ὅλων τῶν προσφορῶν. Προσέθεσε δὲ εὐθέως ὅτι εἰς τὴν ὑπόδειξιν ταύτην προβαίνομεν τῇ αἰτήσει ἑνὸς τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ δὴ τῆς ECI. Περὶ τοῦ ὅτι ὄντως τοῦτο ἦτο τὸ ἀκριβὲς περιεχόμενον τοῦ πρὸς τὸν κ. Πεζόπουλον τηλεφωνήματος τοῦ κ. Φαρμακίδη, μοὶ ἀνέφερεν αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πεζόπουλος σήμερον, δηλώσας ὅτι ἐξ ἀπροσεξίας τοῦ συντάξαντος τὸ ὑμέτερον ἔγγραφον διετυπώθη ἡ σχετικὴ παράγραφος ἀνακριβῶς καὶ ὅτι ὁ ἴδιος ὁ κ. Πεζόπουλος, ἐξ ἀπροσεξίας ἐπίσης ὑπέγραψε τὸ ὡς ἄνω ἔγγραφον μὴ παρατηρήσας τί ἐβεβαίου ἡ παράγραφος αὕτη. 2) Τὴν ὡς ἄνω ἐντολὴν ἔδωσα πρὸς τὸν κ. Φαρμακίδην διὰ τὸν κάτωθι λόγον: Δὲν ἐπρόκειτο περὶ συνήθους δημοπρασίας, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας εἶναι σχεδὸν αὐτοφανές. Ἀντιθέτως, ἡ ἐξέτασις τῶν προσφορῶν τῶν Κρεμαστῶν ἀπέδειξεν ὅτι οἱ συμμετασχόντες τότε οἶκοι παρενέβαλον εἰς τὰς προτάσεις των δυσκόλως δυναμένας νὰ ἐκτιμηθοῦν ρήτρας. Ἐθεωρήσαμεν δὲ ὅτι ἡ παροχὴ τῆς εὐκαιρίας εἰς ἅπαντας τοὺς προσκληθέντας οἴκους ὅπως ἀποκαλύψωσιν ἕκαστος τὰς τυχὸν λαμβανούσας ρήτρας τοῦ ἑτέρου θὰ καθίστα πολὺ περισσότερον ἀντικειμενικὴν τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐντεταλμένης τὴν κρίσιν τῶν προσφορῶν Ἐπιτροπῆς. Δὲν εἶναι διαβλητὸν νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς συναγωνιζομένους νὰ λάβῃ ἕκαστος γνῶσιν τῶν προσφορῶν τῶν ἄλλων καὶ νὰ συντελέσουν ἐνδεχομένως εἰς ἀλληλοαποκαλύψεις. Διαβλητὸν εἶναι τὸ ἀντίθετον: Νὰ μὴ γνωρίζῃ ἕκαστος τῶν συμμετεχόντων περὶ τῶν συναγωνιστῶν του εἰμὴ ἁπλῆν σειρὰν ἀριθμῶν, οἵτινες, μόνον ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰς ἐν ταῖς προσφοραῖς διαλαμβανομένας ρήτρας, ἔχουν νόημα καὶ οἵτινες, ἀπολύτως λαμβανόμεναι, πιθανὸν νὰ μὴ εἶναι μεταξύ των συγκρίσιμοι. Διαβλητὴ δὲν εἶναι ἡ δημοσιότης ἀλλ’ ἡ μυστικότης. Τὸ γεγονὸς ἄλλωστε ὅτι ἡ κρίσις τῶν προσφορῶν εἶναι περίπλοκος, μὴ ἐξαρτωμένη μόνον ἐκ τῆς συγκρίσεως ὀλίγων ἀριθμῶν, προκύπτει καὶ ἐκ τοῦ ὡς ἄνω ὑμετέρου ἐγγράφου καθ’ ὃ ἡ διαδικασία τῆς ἐπιλογῆς δὲν προβλέπεται νὰ περατωθῇ εἰς διάστημα ἔλασσον τῶν δύο ἑβδομάδων. 3) Ἐπιθυμοῦμεν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, νὰ σᾶς πληροφορήσωμεν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δὲν ἔχει ἀνάγκην τῶν συμβουλῶν τοῦ Προέδρου τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς Δ.Ε.Η., ἵνα προστατευθῇ ἀπὸ πάσης διαβολῆς. Ἀντιθέτως, ἔχει τὸ δικαίωμα— καὶ διότι ἡ Δ.Ε.Η. εἶναι Δημοσία ἐπιχείρησις καὶ διότι τὸ Δημόσιον θὰ ἐγγυηθῇ τὸ δάνειον καὶ διότι στοιχειώδεις ἠθικοὶ κανόνες τὸ ἐπιβάλλουν— νὰ προστατεύσῃ ἐκεῖνος μετὰ τοῦ ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας ἐποπτεύοντος τὴν Δ.Ε.Η. συναδέλφου του, τὸ κῦρος τοῦ Προέδρου καὶ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς Δ.Ε.Η., ὡς καὶ προσφάτως ἀκόμη, διὰ νὰ μὴ ἀναφερθῶ εἰς τὸ ἀπώτερον παρελθόν, δὲν ἠμέλησε νὰ πράξῃ. Ζητήσας τὴν δημοσιότητα τὴν ὁποίαν ἐζήτησα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαβληθῶ. Θὰ ἠδυνάμην, ὄντως, νὰ διαβληθῶ ἐὰν διέτασσα— ὅπως ψευδῶς ἀναφέρεται εἰς τὸ ὑμέτερον ἔγγραφον — νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν προσφορῶν εἷς καὶ μόνον οἶκος. Εἶναι, διὰ τοῦτο τὸ ὑμέτερον ἔγγραφον συκοφαντικόν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. 4) Ὄντως ἐζήτησα νὰ παραστῇ κατὰ τὴν ἀποσφράγισιν τῶν προσφορῶν καὶ ὁ κ. Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, μὴ γνωρίζων, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ παραστοῦν ἅπαντα τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Δ. Ε.Η. Γνωρίζουν ὅμως ἐπακριβῶς οἱ ὑπογράψαντες τὸ εἰρημένον ἔγγραφον διὰ τίνα λόγον ἔκρινα τὴν συμπαράστασιν τοῦ κ. Γενικοῦ Γραμματέως ὡς σκόπιμον. Τοὺς τὸ ὑπενθυμίζω. Εἷς ἐκ τῶν συμμετεχόντων οἴκων, ἡ EBASCO, διώκησεν ἐπὶ ἔτη τὴν Δ.Ε.Η. καὶ ἐπέλεξε καὶ διώρισε σειρὰν ὅλην στελεχῶν τῆς ἤδη ὑπὸ Ἑλληνικὴν διοίκησιν δημοσίας ἐπιχειρήσεως. Ἐκυκλοφόρησαν, ὡς ἐκ τούτου φῆμαι — ἀδικαιολόγητοι καὶ ἀβάσιμοι κατὰ τὴν κρίσιν μου— περὶ τοῦ ὅτι θὰ ἠδύναντο στελέχη τῆς Δ.Ε.Η. νὰ ἐπηρεασθοῦν εἰς τὰς κρίσεις καὶ ἐνεργείας των ἐκ τῆς προγενεστέρας μετὰ τῆς EBASCO θέσεώς των. Ἀπὸ αὐτοῦ τοῦ κινδύνου τῆς διαβολῆς, ἠθέλησα νὰ προφυλάξω τὴν Δ.Ε.Η., ζητήσας νὰ παραστῇ κατὰ τὴν ἀποσφράγισιν καὶ πρόσωπον τρίτον. Ἡ προφύλαξις αὕτη δὲν ὑπέκρυπτε, βεβαίως, ἐπιφύλαξίν τινα ὡς πρὸς τὴν ἐντιμότητα τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς. 5) Ἡ ἐν τῇ τελευταίᾳ παραγράφῳ τοῦ ἐγγράφου σας φράσις, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ τὰ μέσα νὰ διακριβώσῃ «ἐὰν διὰ τὴν ἐπιλογὴν τοῦ τεχνικοῦ οἴκου ἠκολουθήθησαν αἱ συστάσεις» εἶναι βαρύτατα ἀνάρμοστος καὶ ἀπαράδεκτος, δοθέντος ὅτι δὲν προέβη ἡ Κυβέρνησις εἰς οἱανδήποτε τοιαύτην σύστασιν, οὐδὲ ἠδύνατο νὰ προβῇ. Δὲν εἶναι, κατὰ συνέπειαν, ἡ Κυβέρνησις διατεθειμένη ν’ ἀνεχθῇ τὴν πρὸς αὐτὴν ὑποβολὴν ἐγγράφων αὐτόχρημα ἀήθων καὶ βασιζομένων εἰς ψεύδη. Κατόπιν τούτων ἐπιθυμῶ: α) Νὰ τεθοῦν παραχρῆμα τὸ ὡς ἄνω ὑμέτερον ἔγγραφον καθὼς καὶ τὸ παρὸν ὑπ’ ὄψει τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Δ.Ε.Η. ἀντιγραφόμενα ὁλόκληρα ἐν τοῖς πρακτικοῖς. β) Νὰ προκληθῇ περὶ τῶν ἐγγράφων τούτων συζήτησις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ νὰ κοινοποιηθοῦν εἰς ἡμᾶς τὰ πρακτικὰ τῆς συζητήσεως. Ἐκ τοῦ περιεχομένου τῶν πρὸς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ δηλώσεων τῶν ὑπογραψάντων τὸ ἔγγραφον θέλομεν ἐξαρτήσῃ τὴν κατ’ αὐτῶν ὑποβολὴν μηνύσεων ἐπὶ συκοφαντικῇ δυσφημήσει. Τὸ παρὸν κοινοποιεῖται πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα τὸ μὲν εὐαρεστούμενος λάβῃ γνῶσιν, τὸ δὲ ἐγκρίνῃ τὴν ἄμεσον εἰσαγωγὴν τοῦ θέματος πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ

Ὁδὸς Χαλκοκονδύλη 30 — Ἀθῆναι Ἀριθ. πρωτ. 249

Ἀθῆναι τῇ 7 Φεβρουαρίου 1962

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟΝ

Πρὸς: Τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας (Γραφεῖον κ. Ὑπουργοῦ) Ἐνταῦθα Θέμα: Ἐπιλογὴ μελετητοῦ φράγματος καὶ ΥΗΣ εἰς Καστρράκι καὶ Πρεβέντζαν ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Ἀχελώου. Κύριε Ὑπουργέ, Ὡς ἔχομεν ἀνακοινώσει ἤδη εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὸ γεγονὸς ὅτι προσφεύγομεν εἰς τὸ DEVELOPMENT LOAN FUND (D.L.F.) (νῦν DEPARTMENT OF STATE AGENCY FOR INTERNATIONAL DEVELOP-MENT) (A.I.D.), διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν εἰς ἐξωτερικὸν συνάλλαγμα δαπανῶν τοῦ ἐν ἐπικεφαλίδι ἔργου, μᾶς ὑποχρεοῖ νὰ ἀναζητήσωμεν ἐν Ἀμερικῇ τὸν μελετητὴν καὶ γενικὸν ἐπιβλέποντα αὐτοῦ, συμμορφούμενοι μὲ τοὺς ὅρους καὶ τοὺς Κανονισμοὺς τοῦ D.L.F. Πρὸς συγκερασμὸν τῶν ἀπόψεων τοῦ D.L.F. τὸ ὁποῖον ἀντιτίθεται ἀρχῆθεν εἰς τὴν διὰ διαγωνισμοῦ ἐξεύρεσιν τοῦ καταλλήλου Οἴκου, καὶ τῶν ἀπόψεων τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία, διὰ τὸ ἀδιάβλητον τῆς ἀποφάσεως, ἐπεθύμει ὅπως ὁ μελετητὴς ἐξευρεθῇ δι’ ἐπιλογῆς ἐκ πίνακος πλειόνων σοβαρῶν οἴκων, κατελήξαμεν εἰς τὸ νὰ καλέσωμεν ὀκτὼ ἐκ τῶν γνωστοτέρων ἀμερικανικῶν τεχνικῶν οἴκων, τυγχανόντων τῆς ἐγκρίσεως τοῦ D.L.F., ὅπως ὑποβάλουν σχετικὰς προσφοράς, τῆς προσκλήσεως ταύτης μὴ ἐχούσης τὴν ἔννοιαν διαγωνισμοῦ καὶ συνεπῶς μὴ δημιουργούσης διὰ τὴν ΔΕΗ τὰς μὲ τὴν διεξαγωγὴν δημοσίου διαγωνισμοῦ συμπαρομαρτούσας ὑποχρεώσεις. Ἀπὸ συμφώνου πρὸς τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως, ἐγένετο ἡ προσαγωγὴ τῶν ἐσφραγισμένων προσφορῶν εἰς τὴν πρὸς τοῦτο συσταθεῖσαν, ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Ἀπ. Κουτσοκώστα, τέως καθηγητοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβείου Πολυτεχνείου, Ἐπιτροπήν, ἥτις συνῆλθεν ἐνώπιον τῶν Μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ Κυβερνητικοῦ Ἐπιτρόπου. Εἰς τὸ ἄνοιγμα τῶν προσφορῶν παρέστη (ἀντὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, ὅστις εἶχεν εἰδοποιήσει ὅτι θὰ παρίστατο) ὁ κ. Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου, καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν εὑρισκομένων ἐν Ἀθήναις ἐκπροσώπων τῶν ὑποβαλόντων προσφορὰς οἴκων. Μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν ἐσφραγισμένων φακέλλων καὶ τὴν μονογράφησιν τῶν προσφορῶν εἰς ὅλα τὰ ἀντίτυπα αὐτῶν ὑπὸ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Προέδρου τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς ΔΕΗ, αὗται μονογραφηθεῖσαι καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Γεν. Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου καὶ μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τῶν τιμῶν ἑκάστης προσφορᾶς, παρεδόθησαν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς ἐπεξεργασίαν καὶ σύνταξιν ἐκθέσεως, τοῦ κ. Γεν. Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου δηλώσαντος πρὸς τοὺς παραστάντας ἐκπροσώπους τῶν Οἴκων ὅτι ἡ δοθεῖσα δημοσιότης οὐδόλως ἀποσκοπεῖ εἰς τὴν μεταβολὴν τῶν ὅρων τῆς προσκλήσεως οὐδὲ ὑποχρεοῖ τὴν ΔΕΗ νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν διαδικασίαν τῶν δημοσίων διαγωνισμῶν. Τὴν δήλωσιν ταύτην ἐπανέλαβε καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ, ἐκ μέρους αὐτῆς. Τοῦτο κατέστη ἀναγκαῖον διότι ἡ, διὰ πρώτην φορὰν ἐφαρμοσθεῖσα, μέθοδος τοῦ, ἐνώπιον τοῦ κ. Γεν. Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας καὶ τῆς ὁλομελείας τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ συμπεριλαμβανομένου τοῦ Κυβερνητικοῦ Ἐπιτρόπου, ἀνοίγματος φακέλλων προσφορῶν, ἠδύνατο νὰ προκαλέσῃ παρεξηγήσεις εἰς τὴν σκέψιν τῶν προσκληθέντων. Τῶν σχετικῶν φακέλλων εὑρισκομένων εἰς χεῖρας τῆς Ἐπιτροπῆς ὑπὸ ἐπεξεργασίαν, ἐλήφθη τηλεφώνημα ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Φαρμακίδη, ἀναπληροῦντος τὸν ἀσθενοῦντα Ὑπουργὸν Βιομηχανίας, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζητεῖτο κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, ὅπως θέσωμεν ὑπ’ ὄψιν ἑνὸς τῶν προσκληθέντων οἴκων καὶ συγκεντρώσεως τῆς E.G.I. τὸν φάκελλον προσφορᾶς τῆς EBASCO. Ἐν σχέσει μὲ τὸ ἀντικείμενον τοῦ τηλεφωνήματος τούτου, φρονοῦμεν ὅτι ὀφείλομεν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν ὅτι δὲν ἀκολουθεῖται ἐν τῇ ΔΕΗ ἡ ἀρχὴ τῆς μεταδόσεως τοῦ περιεχομένου τῆς προσφορᾶς τοῦ ἑνὸς προσφέροντος εἰς τὸν ἄλλον ἐν ταῖς λεπτομερείαις της, ὁμοίως δὲ πράττει καὶ ἡ E.C.I. κατὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν προσφορῶν εἰς τοὺς διαγωνισμοὺς οὓς διεξάγει ἡ ἰδία διὰ τὰ ἔργα τῆς ΔΕΗ τὰ ὁποῖα ἐπιβλέπει. Μοναδικὴ ἀπόκλισις ἐκ τῶν ὅσων ἐφαρμόζονται ἐν τῇ ΔΕΗ ἐγένετο πρὸ διετίας ὅτε, τῇ ἀξιώσει τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας κ. Ν. Μάρτη, ἡ E.C.I. ἔλαβε γνῶσιν τῶν προσφορῶν τῶν λοιπῶν οἴκων οἵτινες ἔλαβον πρόσκλησιν διὰ τὴν ἀνάδειξιν μελετητοῦ καὶ γενικοῦ ἐπιβλέποντος τοῦ ἔργου Κρεμαστῶν. Ἔχοντες τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἡ ἀκολουθουμένη ὑπὸ τῆς ΔΕΗ παγίως τακτικὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ καὶ κατοχυρώνει τόσον ἑαυτὴν ὅσον καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἔναντι πάσης διαβολῆς, προτιθέμεθα νὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν καὶ ἐν προκειμένῳ. Μετὰ τὴν σύνταξιν τοῦ πορίσματος τῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν εἰσήγησιν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ πρὸς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον καὶ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως ὑπὸ τοῦ τελευταίου, διαδικασία ἥτις προβλέπεται νὰ περατωθῇ ἐντὸς διαστήματος οὐχὶ ἐλάσσονος τῶν δύο ἑβδομάδων, θὰ ἀνακοινώσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις μέλλει νὰ ἐγγυηθῇ πρὸς τὸ D.L.F. τὸ δάνειον αὐτοῦ πρὸς τὴν ΔΕΗ, τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν, θέτοντες συγχρόνως εἰς τὴν διάθεσιν αὐτῆς ἅπαντας τοὺς φακέλλους τῶν προσφορῶν, τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὴν εἰσήγησιν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ ὡς καὶ τὰ πρακτικὰ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Ἀκολούθως ἡ Κυβέρνησις, καθ’ ὃ ἐγγυήτρια τοῦ δανείου καὶ ἐνδιαφερομένη συνεπῶς διὰ τὸ ὅλον ἔργον, θὰ θέσῃ, ἐὰν τὸ ἐπιθυμῇ, ὑπὸ τὴν κρίσιν αὐτῆς τὸν ὅλον φάκελλον, ἵνα διακριβώσῃ, ἐὰν διὰ τὴν ἐπιλογὴν τοῦ τεχνικοῦ οἴκου ἠκολουθήθησαν αἱ συστάσεις της καὶ ἐὰν ἡ ἐπιλογὴ ἐγένετο μὲ τὰ ἐπιβαλλόμενα κριτήρια, τόσον ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν τεχνικὴν Ἐπιτροπὴν ὅσον καὶ ἀπὸ τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν καὶ τέλος ἀπὸ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον. Κατὰ τὸ στάδιον αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν τὸ κρίνῃ σκόπιμον θὰ δώσῃ καὶ εἰς οἱονδήποτε τῶν ἐνδιαφερομένων τὸν φάκελλον μὲ ὅλας τὰς προσφοράς, τὸ γνήσιον καὶ ἀμετάβλητον τῶν ὁποίων —καὶ ἂν ἀκόμη ἤθελεν ἀμφισβητηθῇ ἡ καλὴ ὀργάνωσις τῆς Ἐπιχειρήσεως καὶ τὸ ἦθος τῶν διοικούντων αὐτὴν— ἐγγυᾶται ἡ μονογραφὴ τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Μετὰ τιμῆς Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δ.Σ.

Π. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ

Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς

Γ. Ν. ΠΕΖΟΠΟΥΛΟΣ

καὶ Σύμβουλος

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ

Ὁδὸς Χαλκοκονδύλη 30 — Ἀθῆναι Ἀριθ. πρωτ. Ε-253

Ἀθῆναι, τῇ 9 Φεβρουαρίου 1962

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟΝ

Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας (Γραφεῖον κ. Ὑπουργοῦ) Ἐνταῦθα Κύριε Ὑπουργέ, Θέμα: Ἐπιλογὴ μελετητοῦ φράγματος καὶ ΥΗΣ εἰς Καστράκι καὶ Πρεβέντζαν, ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Ἀχελώου. Συνεχίζοντες τὸ ὑπ’ ἀριθ. 249)7.2.1962 ἐμπιστευτικὸν ἔγγραφόν μας σχετικὸν μὲ τὸ ἐν ἐπικεφαλίδι θέμα, ἔχομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Εἰς τὴν δευτέραν σελίδα τοῦ ἐγγράφου μας τούτου παρατίθεται ἡ ἑξῆς παράγραφος: «Τῶν σχετικῶν φακέλλων εὑρισκομένων εἰς χεῖρας τῆς Ἐπιτροπῆς ὑπὸ ἐπεξεργασίαν, ἐλήφθη τηλεφώνημα ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Φαρμακίδη, ἀναπληροῦντος τὸν ἀσθενοῦντα Ὑπουργὸν Βιομηχανίας, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζητεῖτο κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, ὅπως θέσωμεν ὑπ’ ὄψιν ἑνὸς τῶν προσκληθέντων οἴκων καὶ συγκεκριμένως τῆς E.C.I. τὸν φάκελλον προσφορᾶς τῆς EBASCO». Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν σας ὅτι ἡ φράσις αὕτη εἶναι ἐλλιπὴς κατὰ τοῦτο: τὸ σχετικὸν μὲ τὴν παράγραφον ταύτην τηλεφώνημα τοῦ Γεν. Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας κ. Ν. Φαρμακίδη ἐλήφθη ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ, καθηγητοῦ κ. Γ. Ν. Πεζοπούλου, καὶ ἀνεκοινώθη εἰς τὸν Πρόεδρον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Ἡ ἀνακοίνωσις ὅμως τοῦ κ. Ν. Φαρμακίδη, ὡς αὕτη διετυπώθη εἰς τὸ παρατεθὲν ἀνωτέρω κείμενον, δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς ὅσα οὗτος μετέδωσεν εἰς τὸν κ. Πεζόπουλον, διότι ὁ κ. Φαρμακίδης δὲν εἶπεν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ἀπεδέχθη αἴτημα ἑνὸς τῶν προσκληθέντων οἴκων καὶ συγκεκριμένως τῆς E.C.I. ὅπως ὁ φάκελλος τῆς προσφορᾶς τῆς EBASCO τεθῇ ὑπ’ ὄψει του, ἀλλὰ νὰ ἐπιτραπῇ εἰς οἱονδήποτε ἐκ τῶν ὑποβαλόντων προσφορὰς οἴκων νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν προσφορῶν τῶν λοιπῶν. Πρόκειται περὶ καθαροῦ λάθους. Ἡ διατύπωσις τῆς φράσεως ταύτης εἰς τὸ προμνησθὲν ἔγγραφόν μας γενομένη ἐπὶ ἀνυπάρκτων προϋποθέσεων, μᾶς δημιουργεῖ τὴν ὑποχρέωσιν ν’ ἀναγνωρίσωμεν τὸ λάθος καὶ νὰ ἐκφράσωμεν τὴν βαθεῖαν λύπην μας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἑτέραν παράγραφον τῆς αὐτῆς ἐπιστολῆς καθ’ ἣν «μοναδικὴ ἀπόκλισις ἐκ τῶν ὅσων ἐφαρμόζονται ἐν τῇ ΔΕΗ ἐγένετο πρὸ διετίας ὅτε, τῇ ἀξιώσει τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας κ. Ν. Μάρτη, ἡ E.C.I. ἔλαβε γνῶσιν τῶν προσφορῶν τῶν λοιπῶν οἴκων, οἵτινες ἔλαβον πρόσκλησιν διὰ τὴν ἀνάδειξιν μελετητοῦ καὶ γενικοῦ ἐπιβλέποντος τοῦ ἔργου Κρεμαστῶν», ἐπιθυμοῦμεν νὰ διευκρινίσωμεν ὅτι ἡ ἀξίωσις τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας κ. Μάρτη, τὴν ὁποίαν δὲν ἐχαρακτηρίσαμεν, ἀλλ’ ἁπλῶς ἀνεφέρομεν ὡς ἓν γεγονὸς λαβὸν χώραν, ἀφ’ ἑνὸς ἀφεώρα εἰς ὅλους τοὺς προσφέροντας νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα μελέτης τοῦ φακέλλου προσφορᾶς τῶν λοιπῶν προσφερόντων καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἦτο δικαιολογημένη, ἐκ τῆς σημειωθείσης εἰς τὰς τότε μειοδοτούσας προσφορὰς μὴ πλήρους προσαρμογῆς των πρὸς τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως. Καὶ ἐν προκειμένῳ λυπούμεθα, διότι ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῆς διευκρινίσεως ταύτης δὲν δίδεται ἐν τῷ προχθεσινῷ ἐγγράφῳ μας σαφὴς καὶ πλήρης εἰκὼν τῶν τότε περιστατικῶν. Μετὰ τιμῆς

Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δ. Συμβουλίου

Π. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ

Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς καὶ Σύμβουλος

Γ. Ν. ΠΕΖΟΠΟΥΛΟΣ

§32Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς εἶχα παρακαλέσει, εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων νὰ ἐγγραφοῦν ἐρωτήσεις ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Παιδείας. Ἰδιαιτέρως παρεκάλεσα νὰ ἐγγραφῇ ἡ ἐρώτησις, ἡ ἀφορῶσα τὴν ἵδρυσιν τοῦ νέου Πανεπιστημίου. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ὅπως εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων ἀναφέρωνται καὶ αἱ ἐρωτήσεις τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἰς τὴν νέαν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων θὰ ἀναγραφοῦν καὶ αἱ ἐρωτήσεις ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Παιδείας. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ θέματος.

§34Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον, διότι ἀνέπτυξα τὴν ἐπερώτησίν μου, ἐπηκολούθησεν ὁ συνάδελφος κ. Τσιάρας, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπήντησεν εἰς ὅσα ἀνεπτύξαμε καὶ μᾶς ἔδωσε, μὲ ὅσα εἶπε, τὸ δικαίωμα νὰ ἀνταπαντήσωμε. Ἐπιπλέον ἀνακύπτουν καὶ θέματα προσωπικά, διότι εἰς ὡρισμένα σημεῖα ἐξετράπη ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ πρέπει νὰ δώσωμεν ὡρισμένας ἐξηγήσεις. Συνεπῶς θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργός, τὸν ὁποῖον ὑπαινίσσεσθε ἀπουσιάζει. Θὰ ἔλθῃ. Καὶ ὁ λόγος θὰ σᾶς δοθῇ, ὅταν τελειώσουν οἱ ἐπερωτῶντες.

§36Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Μὲ τὸν νέον Κανονισμὸν διαθέτετε δύο συνεδριάσεις διὰ τὴν συζήτησιν ἑκάστου θέματος. Θὰ μὲ ἀφήσετε λοιπὸν ἐκτεθειμένον εἰς τὰς σφαίρας ποὺ μοῦ ἔρριψεν ὁ κ. Ὑπουργός; Ὁ κ. Ὑπουργὸς παρεκάλεσε νὰ διακόψητε τὴν συνεδρίασιν μὲ τὴν αἰτιολογίαν ἐλλείψεως ἀπαρτίας. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι ὅσοι συνάδελφοι ἦσαν κατὰ τὴν ὥραν ποὺ ἐζήτησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, τόσοι ἦσαν παρόντες καὶ κατὰ τὴν λῆξιν τῆς συνεδριάσεως. Δὲν ἠμπορῶ ἐγὼ νὰ μείνω ἐκτεθειμένος εἰς τὴν κοινὴν γνώμην.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ λόγος θὰ σᾶς δοθῇ ὅταν πρέπει.

§38Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Πότε; Ἐὰν καλυφθοῦν αἱ δύο συνεδριάσεις, πότε θὰ μοῦ δοθῇ; Ἔχετε τρίτην συνεδρίασιν; Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐν τάξει ἡ λύσις, τὴν ὁποίαν δίδετε. Εἶμαι ἐκτεθειμένος.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ λόγος θὰ σᾶς δοθῇ, ὁπωσδήποτε, ἀλλὰ σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν.

§40Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡμίλησε περὶ φληναφημάτων, θὰ πρέπει νὰ τοῦ δοθῇ ἡ δέουσα ἀπάντησις, διὰ νὰ τοῦ ἀποδειχθῇ, ὅτι, ὅταν ὁμιλοῦμεν ἐδῶ ἔχομεν ἐπίγνωσιν τοῦ τὶ λέμε.

§41Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Πραγματικῶς, κ. Πρόεδρε, ὑπῆρξαν δύο θέματα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ τὴν ἀπάντησίν του ἐδημιούργησε προσωπικὸν θέμα διὰ τοὺς δύο συναδέλφους. Φυσικὰ οἱ κ.κ. συνάδελφοι, κατὰ τὸν Κανονισμόν, δικαιοῦνται νὰ ἀπαντήσουν ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ θέματος καὶ ὄχι νὰ κάμουν ἀνταπαντήσεις ἐπὶ τοῦ ὅλου θέματος τοῦ καπνοῦ. Ἑπομένως ὑπάρχει αὐτὴ ἡ εὐχέρεια εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ προσωπικὸν θέμα, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς κατέληξε, ὅτι οἱ ἐπερωτῶντες μετεχειρίσθησαν «φληναφήματα καὶ ἄλλων εἰδῶν ἐπιχειρήματα». Ἠμποροῦν λοιπὸν ἐπ’ αὐτῶν νὰ ὁμιλήσουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, χωρὶς νὰ μποῦν εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ἐπερωτήσεως.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἀπουσιάζει καὶ πρόκειται νὰ ἔλθῃ, τὸ σωστὸ εἶναι...

§43Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Εἶναι ἀνεπαρκὴς ἡ θεωρία ποὺ θέλετε νὰ ἀναπτύξετε, ὅταν ἡ ἀξιοπρέπειά μου εἶναι ἐκτεθειμένη, νὰ ἀναμείνω νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ ἀκούσῃ τὶ θὰ πῶ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὲ ἀφήνετε ἐκτεθειμένον. Νὰ ἔμενε προχθές, διὰ νὰ μὲ ἤκουε. Εἶχεν ὑποχρέωσιν, ἐφ’ ὅσον ἔδωσε μάχην, νὰ δεχθῇ καὶ τὰς ἀπαντήσεις. Τί εἶναι αὐτό;

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι ὁ κ. Μελᾶς εἶναι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ θὰ ἔλθῃ αὔριον.

§45Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἐγὼ μὲ τὸν κ. Μελᾶν δὲν ἔχω προσωπικά. Μάλιστα ἦτο ἕνα πρόσωπον, τὸ ὁποῖον συνεκέντρωσε τὴν ἐκτίμησίν μου. Χρόνια διπλωματικός. Ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω περισσοτέραν βαρύτητα εἰς τὰς λέξεις τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησεν, ἀφοῦ ἐλευκάνθη εἰς τὴν διπλωματίαν, μὲ τὸ πρωτόκολλον εἰς τὰ χέρια. Τὴν ἄλλην φορὰν ὡμίλησε περὶ «χολεριώσης ὁμιλίας». Ποῖα εἶναι ἐδῶ τὰ ἀφεντικά; Ἀνεβάσατε ὑψηλὰ τὰ ἑδώλια τῶν Ὑπουργῶν καὶ ἐπιστεύσατε, ὅτι ἀφεντικὰ εἶναι οἱ Ὑπουργοί; Ὁ λαὸς, κύριοι, εἶναι ἀφεντικὸ καὶ οἱ βουλευταὶ ἀφεντικὰ τῶν οἱωνδήποτε Ὑπουργῶν καὶ Κυβερνήσεων.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον λέγετε, ὅτι ἐθίγητε, πρέπει νὰ εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ.

§47Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς δὲν δίδεται κανένα δικαίωμα νὰ μᾶς ἐλέγχουν.

§48Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Ὁ κ. συνάδελφος ἐζήτησε τὸν λόγον, διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος, διότι ἐθεώρησε τὸν ἑαυτόν του θιγέντα ἀπὸ μίαν, ἢ περισσοτέρας λέξεις, τὰς ὁποίας ἐπρόφερε ὁ ἀπὼν Ὑπουργὸς Ἐμπορίου. Παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐμπορίου ἀπουσιάζει εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δι’ ὑποθέσεις τοῦ Κράτους καὶ ὅτι θὰ ἐπανέλθῃ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, ὁπότε, ὅπως ἐβεβαίωσε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος, θὰ τοῦ δοθῇ ἡ εὐχέρεια νὰ εἴπῃ ὅ,τι θέλει. Ἐπιτρέψατέ μου ὅμως, κ. συνάδελφε, νὰ παρακαλέσω, ὅπως κατὰ τὴν ὑπεράσπισίν σας, διότι ἐλέχθησαν βαρεῖαι φράσεις ἀπὸ ἕνα Ὑπουργόν, νὰ μὴ ἀνταποδίδετε καὶ σεῖς τὸ πρῶτον πταῖσμα διὰ μεγαλύτερον. Διότι εἴπατε βαρείας λέξεις καὶ φράσεις, ὄχι ἐναντίον ἑνὸς Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ ἐναντίον ὅλων τῶν Ὑπουργῶν, ὁπότε δὲν ξεύρομε ποῖος θὰ εἶναι ὁ πταίσας περισσότερον καὶ ποῖος θὰ πρέπει νὰ δικαιολογηθῇ, ἐκεῖνος ποὺ κατηγορεῖται, ἢ σεῖς ποὺ τώρα παραπονεῖσθε θὰ πρέπει νὰ εἶσθε ἀπολογούμενος;

§49Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι κατεφέρθην ἐναντίον τοῦ συνόλου τῶν Ὑπουργῶν, ἀλλὰ εἶπον καὶ πιστεύω, ὅτι τὸ πολίτευμά μας, τὸ δικαίωμα ἐλέγχου τὸ δίδει εἰς τοὺς βουλευτὰς καὶ ὄχι εἰς τοὺς Ὑπουργούς. Δὲν ἰσχύει ἀντιστρόφως ἡ διάταξις, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐλέγχῃ τοὺς βουλευτάς. Αὐτὸ συμβαίνει μόνον μεταξὺ λαοῦ καὶ βουλευτῶν, ἐκπροσώπων τοῦ λαοῦ. Ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δεχθῶμεν μόνον τὸν ἔλεγχον τοῦ λαοῦ. Καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ ἀνέχεται τὸν ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον θὰ τῆς κάμουν οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν θίγει οὔτε Ὑπουργούς, οὔτε τὸ σύνολον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἐζητήσατε, νομίζω, ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἐγὼ εἶμαι ἐκτεθειμένος εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, μὲ τὸν τρόπον ποὺ ἐξεφράσθη ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν θὰ ἀπετέλει ἀδικίαν εἰς βάρος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, νὰ εὑρεθῇ καὶ ἐκεῖνος ἐκτεθειμένος δύο ἡμέρας.

§50Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Θέλω νὰ σημειώσω τὸ ἑξῆς: Ἐπὶ τῆς οὐσίας εἶσθε ἐν ἀπολύτῳ τάξει. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ἐφραιμίδην, ὅτι καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νέου, ὁμιλεῖ ὁ ἐπερωτῶν βουλευτής, ἀπαντᾷ ὁ Ὑπουργὸς καὶ διότι προκύπτει οὐσιαστικὸς λόγος ἀπαντήσεως, πρέπει νὰ ἀπαντήσῃ. Δὲν εἶναι μόνον διὰ τὸ θέμα τὸ προσωπικόν, ἀλλὰ καὶ διὰ μίαν γενικὴν ἄποψιν, διὰ τὴν ὁποίαν καὶ σεῖς θὰ συμφωνήσετε, κ. Πρόεδρε, διὰ τὴν τηρηθησομένην διαδικασίαν εἰς τὸ μέλλον.

§51Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατόν, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἐγγεγραμμένοι ἐπερωτῶντες, νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἀνταπάντησις.

§52Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ὁμιλήσω ἐγώ. Κατὰ τὸν νέον Κανονισμὸν ἐγὼ ἔχω σειρὰν ὁμιλίας πρὸ τοῦ κ. Ἐφραιμίδη.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προηγεῖται ὁ κ. Ἐφραιμίδης καὶ ἕπεσθε σεῖς.

§54Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Δὲν δύναται νὰ προηγηθῇ ἐμοῦ, κ. Πρόεδρε. Εἰδοποίησα, ὅτι θὰ ὁμιλήσω ἐγώ. Δὲν θὰ ἐφαρμόσετε τὸν Κανονισμόν;

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι προηγεῖται ὁ κ. Ἐφραιμίδης, μετὰ τὸν ὁποῖον θὰ ὁμιλήσετε.

§56Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Θὰ δευτερολογήσωμεν μετὰ τὰς ἐπερωτήσεις, κ. Πρόεδρε.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κ. συνάδελφε. Ὁ κ. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον.

§58Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἄποψιν, κ. βουλευταί, εἰς αὐτὴν τὴν ἐποχὴν συζητήσεως συστάσεων ἢ ἐπερωτήσεων ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἐπιχειρήσῃ κανεὶς νὰ ἐπεκταθῇ εἰς γενικὴν τοποθέτησιν τοῦ καπνικοῦ ζητήματος, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ ἀνάπτυξιν ἀπόψεων σπουδαίαν. Ἀλλά, κατὰ τὴν γνώμην μας, δὲν θὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπισημάνῃ τὸ πρόβλημα, τὸ πρόβλημα ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται τὴν στιγμὴν αὐτήν, ἐκεῖ ἀκριβῶς ποὺ κεῖται τὸ ἐνδιαφέρον τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ ἐκεῖ ποὺ εὑρίσκεται ἡ ἄμεσος εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ἑπομένως, θὰ ἐπιχειρήσωμεν τὴν τοποθέτησιν τοῦ ζητήματος καὶ δὲν θὰ ἐπεκταθῶμεν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν γενικῶς τοῦ καπνικοῦ προβλήματος. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, κ. βουλευταί, τὸ πρόβλημα εὑρίσκεται, κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην, εἰς τὸ ἑξῆς σημεῖον. Ἐνῷ εὑρισκόμεθα περίπου εἰς τὸν Ἰούλιον, ἐξακολουθοῦν νὰ ὑπάρχουν ποσότητες καπνῶν καὶ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καὶ ἐξαγώγιμοι ἀπώλητοι. Ἀνέρχονται, περίπου, εἰς 20 χιλ. τόννους. Τὸ θέμα εἶναι ἐκτάκτως σοβαρὸν καὶ δημιουργεῖ εὐθύνας διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὑποχρεώθη νὰ ἐπέμβῃ, ὥστε νὰ λήξῃ ἡ κατάστασις αὐτὴ ποὺ εἶναι καταστρεπτικὴ διὰ τὸ προϊὸν καὶ διὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ παραγωγοῦ. Διὰ τὸ προϊόν, διότι εἰς αὐτὴν τὴν προχωρημένην ἐποχὴν ὑφίσταται καὶ ἔχει ἤδη ὑποστῆ ἀλλοιώσεις. Διὰ τοὺς παραγωγοὺς δὲ διότι δὲν ἔχουν τὰ μέσα, δὲν ἔχουν τὸν τρόπον νὰ τὸ διατηρήσουν, νὰ τὸ ἐναποθηκεύσουν. Καὶ ἐπὶ πλέον, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουν ἐπιτύχει ἀκόμη τὴν πώλησιν αὐτῶν τῶν ποσοτήτων, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ πραγματοποιήσουν τὸ ἀντίστοιχον εἰσόδημα, ποὺ θὰ τοὺς ἐπιτρέψῃ νὰ ὀργανώσουν ἐπὶ καλυτέρων βάσεων τὴν καλλιέργειαν τῆς νέας ἐσοδείας. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἀπαντήσῃ ἴσως ἡ Κυβέρνησις καὶ ἀπήντησεν ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὅτι ἐπέτυχεν ἐπὶ μιᾶς παραγωγῆς 120 χιλ. τόννων, ἡ ὁποία, πράγματι, ἦτο ἡ μεγαλυτέρα τῆς τελευταίας ὀκταετίας εἰς ὄγκον, ἐπέτυχεν τὴν ἀπορρόφησιν 100 χιλ. τόννων καὶ ὅτι, ἑπομένως, ἡ πολιτική της πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἐπιτυχής. Ἐάν, κ. βουλευταί, κρίνωμεν τὴν κυβερνητικὴν πολιτικὴν μὲ τὰ μέτρα τοῦ παρελθόντος, ἠμπορεῖ νὰ τὴν θεωρήσωμεν ἐπιτυχῆ. Ἀλλ’ ἐὰν τὴν κρίνωμεν μὲ τὰ μέτρα τῆς παραγωγῆς τοῦ 1963, πρέπει νὰ εἴπωμεν ὅτι εἶναι ἀτυχές, ἐν ὄψει τῶν 20 χιλ. ἀδιαθέτων τόννων. Δὲν εἶναι ἐπίσης ἐπιχείρημα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι δηλαδή, διὰ τῆς παρεμβάσεως μέσῳ τοῦ Ὀργανισμοῦ καπνοῦ, διὰ πρώτην φορὰν ἔγινε ἀγορὰ 16 χιλ. τόννων περίπου. Τὸ πρόβλημα πάλιν δὲν εἶναι ἐκεῖ. Ὅτι ἐπειδὴ ἐφέτος ἀπερροφήθησαν 16 χιλ. τόννοι, ἔναντι 2 ἢ 3 χιλ. τοῦ παρελθόντος, σημαίνει ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποχρεώσεις της. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, τὸ καθοριστικὸν γεγονὸς διὰ τὴν κυβερνητικὴν πολιτικὴν δὲν εἶναι ἡ σύγκρισις πρὸς τὸ παρελθόν, ἀλλ’ ἡ ἀνάγκη τῆς περιόδου τὴν ὁποίαν ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ. Ὑπῆρξεν ἕνα περίσσευμα 30–40 χιλ. τόννων καί, ἑπομένως, ἡ ἐπέμβασις καὶ αἱ ἀγοραὶ τοῦ ΕΟΚ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀνάλογοι μὲ τὴν κατάστασιν αὐτήν. Καὶ δὲν ἦσαν. Ἕνα δεύτερον χαρακτηριστικὸν τῆς παρούσης στιγμῆς, εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ παραγωγοί μας ἐφέτος ἐπραγματοποίησαν τιμὰς ἀπὸ 10 μέχρι 20% κατωτέρας τῶν περυσινῶν. Τὸ ζήτημα, κ. βουλευταί, εἶναι κάπως σύνθετον. Αὐτὴ ἡ ἀπόλυτος σύγκρισις μὲ τὰς περυσινὰς τιμὰς δὲν δείχνει τὴν ἀκριβῆ ἔκτασιν τοῦ πόσον κατώτεραι ἦσαν αἱ τιμαί. Διότι εἰς τὴν περίοδον αὐτὴν ἔχομεν καὶ ὑψηλότερον κόστος παραγωγῆς καὶ ποιότητα καπνῶν καλυτέραν τῆς προηγουμένης ἐσοδείας. Οἱ συντελεσταὶ αὐτοὶ ἐπέβαλον νὰ ἔχουν οἱ παραγωγοὶ ἀνωτέραν τιμὴν τῆς περυσινῆς. Πολὺ περισσότερον ὅταν ὑπάρχῃ τὸ ἀναμφισβήτητον γεγονός, τὸ γεγονὸς τὸ ὁποῖον εἶχον ἐπικαλεσθῆ οἱ συνάδελφοι τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως καὶ πολλοὶ τῶν Ὑπουργῶν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ἐσοδείαν τοῦ 1962–63 ὅτι αἱ τιμαὶ ἐκεῖναι αἱ περυσιναὶ ἦσαν κατώτεραι, ἦσαν τιμαὶ αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀδικήσει τοὺς παραγωγούς, τιμαὶ αἱ ὁποῖαι ἐφαλκίδευον τὰ εἰσοδήματα τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ἐπομένως, αἱ σημεριναὶ τιμαὶ εἶναι πολὺ κατώτεραι ἐκείνων τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ἀπολαύσουν οἱ παραγωγοί. Ὅτι δηλαδή, αἱ τιμαὶ τελικῶς πρέπει νὰ διαμορφωθοῦν εἰς ὡρισμένα ἐπίπεδα ὄχι μὲ βάσιν τὶ εἰσόδημα πρέπει νὰ πραγματοποιήσῃ ὁ καπνοπαραγωγός, ἀλλὰ μὲ τὸ σπουδαῖον κριτήριον τοῦ πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν ἐξαγωγαί. Ὑπῆρξεν τὸ μόνιμον ἐπιχείρημα ὅλων τῶν Κυβερνήσεων τῆς Ε.Ρ.Ε., αἱ ὁποῖαι ἐπικαλούμεναι τὴν ἀνάγκην ἐξαγωγῶν ἐπεδίωκον ταύτας διὰ τῆς συμπιέσεως τοῦ εἰσοδήματος τῶν παραγωγῶν. Ἀλλὰ καὶ ἂν δεχθῶμεν ὅτι τὰ Ἑλληνικὰ καπνὰ καθίστανται συναγωνιστικὰ οὐχὶ διὰ τῆς μοναδικῆς ποιότητός των, ἀλλὰ διὰ τῶν τιμῶν, ἐρωτᾶται, συντελεστὴς τῆς ἐξαγωγικῆς τιμῆς εἶναι μόνον ἡ τιμὴ ποὺ παίρνουν οἱ παραγωγοί; Δὲν εἶναι καὶ τὸ ὑψηλὸν ποσοστὸν κέρδους τοῦ καπνεμπορίου; Τὸ πρόβλημα, κ. βουλευταί, δὲν εἶναι μονόπλευρον, δηλαδὴ πῶς θὰ πραγματοποιηθοῦν αἱ ἐξαγωγαί, ἀλλὰ καὶ πῶς θὰ πραγματοποιηθῇ ἱκανοποιητικὸν εἰσόδημα διὰ τοὺς καπνοπαραγωγούς. Ἡ ἄποψις ἡ ἰδική μας, εἶναι ἀντίστροφος ἀπὸ τὴν κυβερνητικήν. Τὸ προέχον εἶναι πῶς οἱ καπνοπαραγωγοὶ θὰ πραγματοποιήσουν εἰσόδημα, καλύπτον τὸ κόστος παραγωγῆς, τὰς ἀνάγκας διαβιώσεώς των καὶ νὰ ἀφήνῃ καὶ περιθώρια διὰ τὴν καλυτέραν καλλιέργειαν τοῦ ἑπομένου ἔτους. Ἡ εὐθύνη τῶν ἐξαγωγῶν ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν ἀφορᾷ τοὺς καπνοπαραγωγούς. Εἶναι ἀνεπίτρεπτον, κ. βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις, ἀκολουθοῦσα τὴν λογικὴν τῶν Κυβερνήσεων τῆς Ε.Ρ.Ε., νὰ ἐπιρρίπτῃ ὅλα τὰ βάρη διὰ τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν, διὰ συμπιέσεως τῶν χωρικῶν τιμῶν εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ἐπὶ ἔτη τὴν καταλήστευσιν τῆς παραγωγῆς των. Δὲν εἶδον οἱ καπνοπαραγωγοὶ οὔτε καὶ ἡ παράταξίς μας, νομίζω δὲ καὶ πολλοὶ ἐκ τῶν κυβερνητικῶν συναδέλφων προερχόμενοι ἐκ καπνοπαραγωγικῶν περιφερειῶν, μέτρα ριζικά, μέτρα ἀλλαγῆς. Δὲν εἶδον τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσπαθῇ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν προώθησιν τῶν ἐξαγωγῶν διὰ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ κέρδους τῶν καπνεμπορικῶν ἐπιχειρήσεων, ποὺ κατὰ κοινὴν ὁμολογίαν εἶναι ἐξοργιστικῶς ὑψηλόν. Τοὐναντίον, τὰ κυβερνητικὰ μέτρα ἐπέβαλαν τὴν συμπίεσιν τοῦ εἰσοδήματος τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ὅταν, κ. συνάδελφοι, ὑπῆρχε πρὸ ἐτῶν τὸ ἐπάγγελμα τῶν καπνεργατῶν, τὸ ἐπιχείρημα ἦτο ὅτι, ἐπειδὴ ὑπῆρχον ὑψηλὰ ἡμερομίσθια, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν εἰς τὰς ἐξαγωγάς. Εἶναι γνωστὰ τὰ μέτρα καὶ ὁ τρόπος καταργήσεως τοῦ καπνεργατικοῦ ἐπαγγέλματος. Ἀλλὰ καὶ ὅταν κατηργήθη τὸ καπνεργατικὸν ἐπάγγελμα καὶ τὰ ἡμερομίσθια ἔπεσαν, τὴν διαφορὰν αὐτὴν ἐκαρπώθησαν οἱ καπνέμποροι καὶ ὄχι οἱ καπνοπαραγωγοί. Ἡ τακτικὴ αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως ἔφερε τὸ ἀποτέλεσμα ὥστε αἱ ἐφετειναὶ τιμαὶ νὰ εἶναι κατὰ 10–20% κατώτερα τῶν περυσινῶν. Ἡ Κυβέρνησις, μὲ δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, εἶχεν ὑποσχεθῆ ὅτι διὰ τὰ κλασσικὰ καπνὰ θὰ χορηγήσῃ πρίμ, διὰ νὰ ὑπερκαλύψῃ τὴν διαφορὰν ἀπὸ τὰς περυσινὰς τιμάς. Διὰ τὰ ἄλλα καπνὰ ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις ὅτι τὸ εἰσόδημα τῶν καπνοπαραγωγῶν ἐκ τῆς ἐφετεινῆς ἐσοδείας θὰ εἶναι τοὐλάχιστον ἴσον μὲ τὸ περυσινόν. Ἡ ὑπόσχεσις διὰ τὸ πρίμ, κύριοι συνάδελφοι, ἐδόθη κατὰ Μάρτιον–Ἀπρίλιον ἐπανελήφθη τρεῖς καὶ ὅταν κατὰ Μάϊον ἐπανεσυνεζητήθη τὸ θέμα εἶπον εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἐνῷ, κ. Ὑπουργέ, ὑπεσχέθητε, ὅτι θὰ χορηγηθῇ τὸ πρὶμ δὲν εἴπατε πότε θὰ δοθῇ. Διότι οἱ παραγωγοὶ πρέπει νὰ γνωρίζουν διότι βασιζόμενοι ἐπ’ αὐτοῦ ρυθμίζουν ὡρισμένας ὑποχρεώσεις των. Ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἀναγράφεται τοῦτο εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 12ης Μαΐου ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἐπαγγελίας της, ἀλλὰ εὑρισκόμεθα ἤδη εἰς τὸ τέλος Ἰουνίου καὶ οἱ καπνοπαραγωγοὶ δὲν εἰσέπραξαν ἀκόμη τὸ πρίμ. Νομίζω ὅτι τοῦτο ὑποδηλοῖ διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐμπαίξῃ τοὺς καπνοπαραγωγούς.

§59Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις δηλοῖ ὅτι τὸν Μάρτιον θὰ δώσῃ τὸ πρὶμ καὶ τὸν Ἰούνιον δὲν ἔχει πραγματοποιήσει τὴν ὑπόσχεσίν της, οὔτε καὶ καθώρισε πότε θὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς παραγωγούς, νομίζω ὅτι κάτι τέτοιο πρέπει νὰ συμπεράνω. Τὸ ἴδιον συνέβη καὶ τὸ 1962 μὲ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ κ. Παπαληγούρα εἰς Κατερίνην.

§60ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐκεῖνο ἦτο ἐμπαιγμός.

§61Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Καὶ νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῶν παρισταμένων κ.κ. Ὑπουργῶν, ὀφείλει σαφῶς νὰ δηλώσῃ ἀπόψε πότε καὶ πῶς ἀκριβῶς θὰ καταβληθῇ ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς. Τυχὸν ὑπεκφυγὴ ἢ ἀόριστος νέα ὑπόσχεσις, τὸ ἐπαναλαμβάνω, θὰ ἐκληφθῇ ὡς ὕποπτος. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, μάλιστα, ἐφ’ ὅσον παράγοντες τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ Ὑπουργοὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἐπανειλημμένως ἐδήλωσαν ὅτι δεσμεύονται ἀπὸ ὑποχρεώσεις προκατόχων των, ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς συνεχείας τοῦ Κράτους, ὑπάρχει ὑποχρέωσις τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ὑπόσχεσιν τῆς Ε.Ρ.Ε. πρὸς τοὺς καπνοπαραγωγούς, διὰ τὴν ληστείαν ποὺ ὑπέστησαν ἀπὸ τὸ καπνεμπόριον τὸ 1962. Κυρίως, ὅμως, ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ δηλώσῃ ὅτι ἐντὸς συντομωτάτης τακτῆς προθεσμίας θὰ καταβάλῃ τὸ πρὶμ εἰς ὅλους τοὺς παραγωγοὺς ποὺ τὸ δικαιοῦνται. Διότι, κ. βουλευταί, ὡρισμένοι ἐκ τῶν καπνοπαραγωγῶν, ἔχοντες ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς ὑποσχέσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐβασίσθησαν ἐπ’ αὐτῶν καὶ ἀνέλαβον καὶ ὡρισμένας ὑποχρεώσεις, ποὺ ἀντιστοιχοῦν εἰς τὴν προσδοκωμένην εἴσπραξιν τοῦ πρίμ.

§62Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Παρακαλῶ, νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἑξῆς διακοπὴ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπερωτῶντα κ. συνάδελφον. Ἐμάκρυνε τὴν ἐρώτησίν του ὁ κ. συνάδελφος ἐνδεχομένως διὰ νὰ ὑπάρξῃ ποιά τις χρονικὴ ἀπόστασις ἀπὸ τῆς ἐκστομίσεως τῆς φράσεώς του ὅτι τοῦ γεννᾶται ὑποψία ὅτι ὑπάρχει διάθεσις καὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐμπαίξῃ τοὺς παραγωγούς. Εἰς αὐτήν του τὴν φράσιν ὀφείλω ἀπάντησιν. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις πάντοτε, εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις, ὅσα εἶπε πρὸς ὅλας τὰς τάξεις τῶν Ἑλλήνων τὰ ἐπραγματοποίησεν. Οὐδένα ἐνέπαιξε καὶ οὐδένα θὰ ἐμπαίξῃ εἰς τὸ μέλλον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ε. Κ.). Καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου σαφῶς ἐδηλώθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι εἰς τὰς περιοχὰς ἔνθα παράγονται ὡρισμέναι ποικιλίαι καπνῶν θὰ δοθῇ ἐνίσχυσις ἐκ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, ὥστε ἡ μικρὰ ποσότης τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς νὰ τύχῃ τοιαύτης τιμῆς, ὥστε τὸ εἰσόδημα, τὸ συνολικόν, τῶν παραγωγῶν νὰ εἶναι τοὐλάχιστον ἴσον πρὸς τὸ περυσινόν. Καὶ οἱ παραγωγοὶ γνωρίζουν, ὅτι αὐτὴ ἡ ὑπόσχεσις τῆς Κυβερνήσεως θὰ πραγματοποιηθῇ, καὶ δὲν βιάζονται νὰ ἴδουν τὴν ὑπόσχεσιν πραγματοποιουμένην ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος. Γνωρίζουν ὅτι θὰ πραγματοποιηθῇ καὶ ταχέως.

§63Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὀφείλω νὰ σημειώσω τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑφυπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πρόκειται νὰ φανῇ ἀσυνεπὴς εἰς ὅσα ὑπεσχέθη πρὸς τοὺς καπνοπαραγωγούς. Ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνομεν, ὅτι ὅταν ἐπ’ ἄπειρον γίνεται ἡ δήλωσις, ὅταν κατ’ ἀόριστον τρόπον γίνονται δηλώσεις πρὸς τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον, δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ ὑποψίαι νὰ διασκεδασθοῦν. Ὑπάρχει ἁπλούστατος τρόπος, νὰ ὑποσχεθῇ δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι κατὰ τὸ τάδε χρονικὸν διάστημα θὰ καταβληθῇ ἡ ὑπεσχημένη διαφορὰ εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς. Δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι δὲν ἔχει τοὺς συντελεστὰς τοῦ θέματος. Ἤδη γνωρίζει τοὺς συντελεστὰς καὶ δύναται νὰ προσδιορίσῃ σχεδὸν μὲ 100% ἀκρίβειαν ποῖον θὰ εἶναι τὸ πρίμ, τὸ ὁποῖον θὰ πάρουν οἱ καπνοπαραγωγοί. Διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν λέγει ὅτι μέχρι π.χ. τῆς 20 Ἰουλίου θὰ ἔχῃ καταβληθῆ τὸ πρὶμ αὐτὸ εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς; Μήπως δὲν θὰ ἔχουν μέχρι τότε ἐκκαθαρισθῆ τὰ στοιχεῖα, τὰ συνθέτοντα τοὺς συντελεστὰς ὑπολογισμοῦ τῆς διαφορᾶς;

§64Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Ἡ δήλωσις, κ. συνάδελφε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐκπληρώσῃ εἰς τὸ ἀκέραιον τὰς ὑποσχέσεις της ἐγένετο καὶ ἐπανελήφθη ἐπιμόνως καὶ ἐπανηγυρίσθη ἐδῶ. Ἐκεῖνο συνεπῶς διὰ τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι σᾶς χρειάζεται ἀπάντησις εἶναι ἡ παρατήρησίς σας, ἡ κατὰ κόρον ἐπαναλαμβανομένη ἐδῶ, περὶ ἀναβολῆς, ἀπὸ τὴν ὁποίαν πηγάζει ἴσως καὶ ἡ φαινομένη δυσπιστία σας περὶ μὴ ἐκπληρώσεως τῶν ὑποσχέσεων τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι περίεργον, ὅτι σεῖς δὲν γνωρίζετε ὅτι αἱ ἀγοραὶ καπνῶν ἔληξαν ἐπισήμως τὴν 15 Μαΐου, παρετάθησαν δὲ ἐν συνεχείᾳ αἰτήσει τῶν καπνοπαραγωγῶν, εἰς ὡρισμένας περιοχὰς καὶ ἐφθάσαμεν ἔτσι εἰς τὸν Ἰούνιον. Ὑπολείπεται λοιπὸν τὸ διάστημα ἁπλῶς τοῦ Ἰουνίου. Τὸ διάστημα μηνὸς δηλαδὴ διὰ νὰ προσδιορίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ ἐπίπεδον τῶν τιμῶν αἱ ὁποῖαι τελικῶς θὰ καταβληθοῦν εἰς τοὺς παραγωγούς. Καὶ ἂν λάβετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι διὰ τὴν καταβολὴν τῶν τιμῶν αὐτῶν ἀπαιτεῖται μία διερεύνησις 2.000 χωρίων καὶ συγκέντρωσις τῶν στοιχείων ἀπὸ ὅλας τὰς καπνοπαραγωγικὰς περιοχάς, θὰ δυνηθῆτε μόνος σας νὰ ἀντιληφθῆτε, ὅτι τεχνικῶς ἦτο ἀδύνατον νὰ γίνῃ ἐνωρίτερον ἡ καταβολή. Ὥστε ὁ ἰσχυρισμὸς περὶ ἀναβολῆς διὰ τοὺς γνωρίζοντας τὰ προβλήματα τῶν καπνοπαραγωγῶν δὲν νομίζω, ὅτι εὐσταθεῖ.

§65Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι εἰς θέσιν ἡ Βουλὴ νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι ἀκριβῶς δι’ ὅσους γνωρίζουν τὸ θέμα, θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶχεν ἐξαγγείλει τὴν ἡμερομηνίαν καταβολῆς τοῦ πρὶμ εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἐκτὸς τοῦ θέματος τοῦ πρὶμ ὑπάρχει καὶ τὸ ζήτημα διὰ τὴν καλὴν κατηγορίαν τῶν καπνῶν. Ἡ ὑπόσχεσις τῆς Κυβερνήσεως δι’ αὐτὴν τὴν κατηγορίαν εἶναι, ὅτι θὰ ἐξασφαλίσῃ αἰσθητῶς ἀνώτερον εἰσόδημα ἀπὸ τὸ περυσινόν. Ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ τιμῶν, πρόκειται περὶ εἰσοδήματος, γενικῶς. Ὑπάρχει, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ἄποψίν μας, διπλῆ ληστεία ἐκ μέρους τοῦ καπνεμπορίου τῶν καπνοπαραγωγῶν. Διότι ἐφέτος ὑπάρχει μία μεγαλυτέρα παραγωγὴ καὶ μία παραγωγὴ καλυτέρα εἰς ποιότητα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυριζώμεθα ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν τοὺς καπνοπαραγωγούς, ὅταν διὰ μεγαλυτέραν παραγωγὴν τοὺς ἐξασφαλίζωμεν, ἁπλῶς, τὸ περυσινὸν εἰσόδημα. Αὐτὴ ἡ ἀρχή, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, εἶναι νὰ αὐξάνῃ ἡ παραγωγὴ τὴν ὁποίαν πραγματοποιεῖ ὁ παραγωγός, ἀλλὰ τὸ εἰσόδημά του δὲν πρέπει νὰ ὑπερβαίνῃ ἕνα ὡρισμένον ὅριον. Δηλαδή, ἐπὶ 80.000 τόννων τῆς περυσινῆς ἐσοδείας οἱ καπνοπαραγωγοὶ εἶχον ἕνα εἰσόδημα, ἐπὶ 120.000 τόννων ἐφετεινῆς παραγωγῆς πρέπει, πάλιν νὰ ἔχουν περίπου τὸ αὐτὸ εἰσόδημα; Εἶναι ἀπαράδεκτα αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἐφ’ ὅσον ὁ παραγωγὸς ἔχει ἐφέτος μεγαλυτέραν παραγωγήν, ἔπρεπε καὶ ἦτο εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως νὰ τοὺς ἐξασφαλίσῃ ὁπωσδήποτε ἀνώτερον εἰσόδημα ποὺ νὰ ἀντιστοιχῇ εἰς τὸ ποσοστὸν τῆς ἀνωτέρας παραγωγῆς των. Διότι διὰ νὰ ἔχῃ αὐτὴν τὴν ἀνωτέραν παραγωγὴν δὲν συνετέλεσαν ἁπλῶς καὶ μόνον αἱ καιρικαὶ συνθῆκαι, συνετέλεσε καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ἐπεξέτειναν τὴν καλλιέργειάν των, ὅτι ἐβελτίωσαν τὴν καλλιέργειάν των καὶ διὰ νὰ τὰ ἐπιτύχουν ὅλα αὐτὰ εἶναι φανερὸν ὅτι ὑπεβλήθησαν καὶ εἰς μεγαλύτερον κόστος παραγωγῆς. Ἑπομένως, καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, νομίζομεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐκτεθειμένη. Κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ βλέπω, ὅτι δὲν ἐπαρκοῦν τὰ ὅρια ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ νέου Κανονισμοῦ, θὰ ἔλεγον ὅτι τὰ δύο ἀποφασιστικὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἠθελήσαμεν νὰ ὑπογραμμίσωμεν διὰ τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως εἶναι, πρῶτον, τὸ θέμα τῶν ἀπωλήτων καπνῶν εἰς τὰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν 20.000 τόννων, θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιδέχεται οὔτε μιᾶς ἡμέρας ἀναβολὴν καὶ ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ κατὰ τὸν ἀμεσώτερον καὶ ριζικώτερον τρόπον. Δεύτερον, διὰ τὸ θέμα τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς, ἡ ὁποία ὠφείλεται εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς, ὠφείλατε κατ’ αὐτὴν τὴν συζήτησιν, κατὰ τρόπον ἀκριβέστερον, ἐντὸς τακτῆς καὶ εὐλόγου προθεσμίας νὰ καθορίσητε ὅτι θὰ καταβληθῇ ἡ διαφορὰ αὐτὴ εἰς τοὺς παραγωγούς. Πέραν αὐτοῦ, κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς ἐξαγωγικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου πολλὰ πράγματα ἀνεύθυνα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου κατὰ τὴν ἀνταπάντησίν του. Βεβαίως, δὲν ὑπάρχει χρονικὸν ὅριον νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα. Ἀλλὰ πρέπει ἅπαξ διὰ παντὸς νὰ διαλυθῇ μία σκόπιμος σύγχυσις, ὅτι δηλαδὴ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι εἰς παραγωγὴν καπνοῦ, ἀναλόγως μὲ τὰς εἰσαγωγικὰς δυνατότητας. Αὐτὴ εἶναι προκρούστειος τακτικὴ καὶ εἶναι καταστρεπτικὴ διὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου. Τὸ θέμα πρέπει νὰ εἶναι, ὅτι ὅπου ἔχομεν κατάλληλα ἐδάφη διὰ καπνοπαραγωγὴν θὰ ἀναπτυχθῇ ἡ καπνοπαραγωγή, καὶ ἐκεῖθεν εἶναι χρέος τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων νὰ ἀκολουθήσουν τὰς μεθόδους, τὰ μέτρα, τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία θὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν τοποθέτησιν τῶν καπνῶν μας εἰς τὰς διεθνεῖς ἀγοράς. Ἡ ἄποψις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ περὶ τῆς ἐκστρατείας κατὰ τῶν κινδύνων τοῦ καρκίνου ἐκ τοῦ καπνίσματος νομίζω, ὅτι δὲν ἀντέχει εἰς σοβαρὰν κριτικήν, ὅταν ἔχωμεν τὸ γεγονός, ὅτι ἡ παγκοσμία κατανάλωσις σιγαρέττων δὲν ἐλαττοῦται ἀλλ’ αὐξάνει καὶ ὅταν ἔχωμεν τὸ πρόσθετον γεγονός, προκειμένου περὶ τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν ὅτι εἶναι τὸ ἀβλαβέστερον εἶδος καπνῶν ἀπὸ ὅλα τὰ καπνὰ τοῦ κόσμου τόσον πολὺ ὥστε ἡμεῖς ἀντιστρέφομεν τὸ πρόβλημα: Ὅσον γίνεται ἐκστρατεία κινδύνου κατὰ τοῦ καπνίσματος, τόσον περισσότερον ὁ Ἑλληνικὸς καπνὸς θὰ καθίσταται ἀκόμη περισσότερον ἀσυναγώνιστος καὶ περιζήτητος. Καὶ αὐτὸ εἶναι ὄχι, ἁπλῶς, ἀνεύθυνον, κ. βουλευταί, ὅταν τὸ ἐπικαλῆται Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ὁμιλῶν περὶ τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν, ἀλλὰ θὰ ἔλεγον, ἀθελήτως, ἀποτελεῖ μίαν δολιοφθοράν, μίαν μείωσιν τῆς ἀξίας, τῆς σπουδαιότητος τοῦ Ἑλληνικοῦ καπνοῦ. Ἔπρεπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου νὰ εἴπῃ, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐλέχθησαν τὰ περὶ κινδύνου καρκίνου, ἀλλά, ὅτι ὅλα αὐτὰ ἠμπορεῖ νὰ ἰσχύουν διὰ τὰ ἄλλα καπνά, ἐκτὸς τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν. Ἡ καλυτέρα διαφήμησις καὶ ὁ καλύτερος ἐξοπλισμὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ καπνοῦ θὰ ἦτο ὅταν ἐπισήμως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν ὑπεστηρίζαμεν τὰ ἀνεύθυνα περὶ κινδύνων κλπ., ἀλλ’ ἐλέγομεν ὅτι δὲν περιέχουν αὐτὸν τὸν κίνδυνον. Πρόκειται περὶ θέματος, τὸ ὁποῖον δὲν τὸ ἰσχυριζόμεθα ἡμεῖς. Ἔχει διακριβωθῆ, ἐπισημανθῆ καὶ βεβαιωθῆ ἐπιστημονικῶς. Δὲν ὑπάρχει ὁ χρόνος τώρα νὰ ἀναλύσωμεν τὸ θέμα. Ἑπομένως, καὶ εἰς τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν ἂν ἡ Κυβέρνησις προχωρῇ μὲ αὐτὰ τὰ κριτήρια, φοβούμεθα ὅτι θὰ ἀποτύχῃ καὶ θέλω νὰ προσθέσω καὶ εἰς τὸ περίφημον θέμα τῶν ἐξαγωγῶν πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπίσης ἔπρεπε νὰ εἶναι προσεκτικὸς ὅταν λέγῃ ὅτι αἱ χῶραι αὐταὶ δὲν ἐκπληροῦν τὰς ὑποχρεώσεις των. Διότι, κ. βουλευταί, γνωρίζει ἡ Βουλή, ὅτι ἂν θέλωμεν νὰ ὑποχρεώσωμεν καὶ τοὺς Ἀνατολικοὺς καὶ τοὺς Δυτικοὺς νὰ ἀγοράζουν τὰ Ἑλληνικὰ καπνά, πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει ἡ παράταξις ἡ ἰδική μας. Πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἰσορροπία μεταξὺ ἐξαγωγῶν καὶ εἰσαγωγῶν. Πρέπει εἰς τὰς οἰκονομικάς, ἀνταλλακτικάς, ἐμπορικὰς σχέσεις πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις νὰ μᾶς διέπῃ αὐτὴ ἡ λογική, αὐτὴ ἡ ἀρχή, αὐτὸ τὸ κριτήριον ὅτι, κύριοι, ἀγοράζομεν, ἐφ’ ὅσον ἀγοράζετε. Ἀναθέτομεν ἐκτελέσεις ἔργων καὶ προμηθευόμεθα κεφαλαιουχικὰ ἀγαθά, προχωροῦμεν εἰς προμηθείας τοῦ Δημοσίου, ποὺ εἶναι ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι ἀγοράζετε ἰδικά μας προϊόντα. Χθὲς ἀνέγνωσα δηλώσεις τοῦ ἀναπληρωτοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ κ. Ἀνδρέα Παπανδρέου, ὅτι ἐπὶ εἰσαγωγῶν 800 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἔχομεν ἐξαγωγὰς μόνον 300 ἑκατομμύρια. Καὶ τίθεται τὸ ἐρώτημα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, αὐτὰ τὰ 800 ἑκατομμύρια αἱ εἰσαγωγαί, ἀπὸ ποίας κατευθύνσεως γίνονται; Ἐνῷ προκειμένου περὶ τῶν Ἀνατολικῶν ἀγορῶν ὑπάρχει ἕνα ἰσοζύγιον, ὑπάρχει αὐτὸ τὸ ὑπερπαθητικὸν μας πρὸς τὰς κατευθύνσεις τῶν Δυτικῶν λεγομένων χωρῶν, διότι δὲν ἀκολουθοῦμεν τὸ σύστημα τῆς ἰσορροπίας ἐξαγωγῶν καὶ εἰσαγωγῶν. Τερματίζω μὲ τὴν παράκλησιν νὰ δηλωθῇ ἀπὸ τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, πότε θὰ καταβληθῇ τὸ πρὶμ εἰς τοὺς παραγωγοὺς καὶ ἐντὸς πόσης προθεσμίας θὰ πάρουν τὰ μέτρα, διὰ νὰ ἀπορροφηθοῦν αἱ 2.000 τόννοι ποὺ παραμένουν ἀπώλητοι εἰς χεῖρας τῶν καπνοπαραγωγῶν. Αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, ἀνησυχοῦν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τοὺς καπνοπαραγωγούς. Εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ τὸ ὅλον καπνικὸν πρόβλημα καὶ νὰ καταλήξῃ εἰς ἀποφάσεις καὶ μέτρα διὰ τὴν ὀρθολογιστικὴν ἀντιμετώπισίν του.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σταμάτης ἔχει τὸν λόγον.

§67Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησίς μου, στρέφεται καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπ. τῆς Γεωργίας. Μοῦ κάνει ἐντύπωσιν, πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος ὁσάκις τοῦ δοθῇ εὐκαιρία, ὁμιλεῖ μὲ ὑπερηφάνειαν διὰ τὴν ἰδικήν του συμβολὴν εἰς τὴν λύσιν τῶν θεμάτων ποὺ ἀφοροῦν τὸν καπνόν, δὲν παρίσταται.

§68Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Κύριε συνάδελφε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἶναι ἐκτὸς Ἀθηνῶν.

§69Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ὅπως πληροφοροῦμαι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν παρίστατο καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ καπνικὸν θέμα ὑπὸ τοῦ συναδέλφου κ. Μιχαηλίδη. Δὲν παραβλέπω, ὅτι παρίσταται ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἐκπροσωπῇ τὴν κυβερνητικὴν ἐπὶ τοῦ καπνοῦ πολιτικὴν καὶ διότι εἶναι τῆς πλήρους ἁρμοδιότητός του καὶ διότι, ἔχει ἀσχοληθῆ μὲ τὰ θέματα αὐτά. Ἐπίσης παρίσταται καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου .....

§70Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Εὐχαριστῶ, κύριε συνάδελφε, διὰ τὴν ἁβρότητά σας.

§71Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὴ διαμαρτύρεσθε ἐπειδὴ δὲν ἀνέφερον τὸ ὄνομά σας. Δὲν ὑποτιμῶ τὸν ἰδικόν σας ρόλον, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, λόγῳ ἁρμοδιότητος, δὲν εὑρίσκω, ὅτι εἶσθε ἐκεῖνος ποὺ δύνασθε νὰ ἐκπροσωπήσετε τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου διὰ τὸ συζητούμενον θέμα. Θὰ ἐπεθύμουν ὅμως νὰ εὑρίσκετο ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, διότι ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης, καθ’ ἥν ἀνέπτυξα σχετικὴν ἐπερώτησίν μου, προέκυψαν νεώτερα προβλήματα, εὑρισκόμενα εἰς ἀντίθεσιν πρὸς ὅσα πρό τινος χρόνου ἰσχυρίσθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολύ, διότι τὰς σκέψεις ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ θέματος, τὰς ἐξέθεσα κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν ἐπερωτήσεώς μου πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνός. Εἶχον τότε ἐπισημάνει τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ θέμα τιμῶν καὶ τῆς ἀπορροφήσεως. Ἡ Κυβέρνησις, ἐπαναλαμβάνει, ὅτι κατώρθωσεν ἐφέτος νὰ ἐπιτύχῃ ἀπορρόφησιν ἐκ τῶν 125.000 τόννων, 110.000 τόννων. Εἶχον ἐπισημάνει τοῦτο, ὅτι μὲ τὰ ἰσχυρὰ κίνητρα, τὰ ὁποῖα, διὰ διαφόρων πράξεών της ἡ Κυβέρνησις, εἶχε λάβει, κατώρθωσε νὰ πείσῃ τοὺς ἐμπόρους, νὰ προβοῦν εἰς τὴν ἀγορὰν μεγάλων ποσοτήτων καπνοῦ. Ἀλλὰ τὸ θέμα γενικῶς τῆς ἀπορροφήσεως ἐν τῷ συνόλῳ του, θὰ κριθῇ τὸν Δεκέμβριον, ὅταν ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ παραλάβῃ μίαν ποσότητα ἐκ τῶν καπνῶν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ δυνηθοῦν οἱ καπνέμποροι νὰ διαθέσουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐπίσης, εἶχον ἐπισημάνει καὶ τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀναβολὴν τῶν ἀγορῶν. Ἡ ἀναβολὴ αὐτὴ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ ὠθήσῃ τοὺς ξένους καπνεμπόρους πρὸς τὴν Τουρκικὴν καπναγοράν, ὥστε νὰ ἀπορροφηθοῦν 65 χιλ. τόννοι ἐπὶ ἐξαγωγῆς 30 χιλ. τόννων πέρυσι, ὅτε καὶ τ’ ἀγορασθέντα τότε παρ’ αὐτῆς καπνὰ δὲν ὑπερέβησαν τοὺς 25 χιλ. τόννους. Ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἐν κρυπτῷ ἀποφασισθεῖσαν ἀναβολὴν καὶ ὑπὸ ἄλλων ἀποκαλυφθεῖσαν, ἰσχυρίσθη ὅτι τὴν ἀναβολὴν αὐτὴν τὴν ἐζήτησαν οἱ ἴδιοι οἱ καπνοπαραγωγοί. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ τάξις, ἡ ὁποία δὲν θέλει νὰ διαθέσῃ ἀμέσως τὸ προϊόν της καὶ ἡ ὁποία προτιμᾷ τὴν διάθεσίν του ἀργότερα. Ἡ Ε.Κ. εἶχεν ὑποσχεθῆ, ὅτι ἐὰν ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν διὰ τῶν ἐκλογῶν τῆς 16ης Φεβρουαρίου, ἔχει ἑτοίμην τὴν λύσιν τοῦ καπνικοῦ θέματος. Ἔρχεται μετὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ ἀναβάλλει δι’ ἕνα μῆνα τὴν ἐξαγγελίαν τῶν μέτρων. Ὕστερα ὅμως ἀπὸ διαβήματα καὶ ἐξεγέρσεις τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου, τότε προέβη εἰς τὴν ἐξαγγελίαν τῶν μέτρων. Ἡ Κυβέρνησις φέρει τὴν εὐθύνην, διότι ἀνέβαλεν οὕτω τὴν ἀγοράν, πέραν τῶν δύο μηνῶν.

§72Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Τὸ εὔχεσθε, κ. συνάδελφε, νὰ μὴ δυνηθοῦν οἱ καπνέμποροι νὰ ἐξαγάγουν τὸ προϊόν αὐτό;

§73Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον διατυπώνετε τὰ αὐθαίρετα συμπεράσματά σας, μὲ ὑποχρεώνετε νὰ μὴ σᾶς δώσω ἀπάντησιν. Καθ’ ὃν τρόπον ἀναπτύσσετε τὰς σκέψεις σας, δὲν βλέπω νὰ ἦσθε μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τῆς καλοπίστου κριτικῆς, τὴν ὁποίαν κάμνω. Δὲν εὔχομαι, ἀλλὰ κάμνω προβλέψεις. Εἶπον, διατὶ προβλέπω ὅτι θὰ παραμείνουν αὐταὶ αἱ ποσότητες εἰς χεῖρας τῶν καπνεμπόρων ἀδιάθετοι. Ἐὰν δὲν μὲ παρακολουθῆτε, λυποῦμαι πάρα πολύ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν τὸ θέμα τῆς ἀπορροφήσεως τῶν καπνῶν ἔχῃ αὐτὴν τὴν μορφήν, ἡ μεγαλυτέρα εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως εἶναι εἰς τὸ θέμα τῶν τιμῶν τῶν καπνῶν. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισημάνω ποῦ εὑρίσκω τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰς χαμηλὰς τιμὰς τῶν καπνῶν. Ἔχω εἰς χεῖρας μου πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, ὅπου κατὰ διαφόρους ἡμερομηνίας, καὶ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀνεπτύχθησαν πολλαὶ ἀντίθετοι ἀπόψεις εἰς ἀπάντησιν ἐρωτήσεων, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀναπτυχθῆ διὰ τὸ θέμα τῶν καπνῶν ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν τιμῶν. Ἡ δευτέρα εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως συνίσταται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι καταληφθεῖσα ἀπὸ πανικόν, παρέδωσε τὰ πάντα εἰς τοὺς καπνεμπόρους. Δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ ἐπὶ ποίων στοιχείων ἐστηρίχθη διὰ νὰ καθορίσῃ ὡς τὰς καθώρισε τὰς τιμὰς παρεμβάσεως εἰς διαφόρους περιφερείας καὶ τὰς ὁποίας διὰ ψιθύρων τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἀνεκοίνου εἰς τὰ ἁρμόδια ὄργανα......... Διότι οἱ ξένοι καπνεμπορικοὶ οἶκοι, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ἀγοράσουν καπνά, προέβλεπον ὅτι αἱ τιμαὶ θὰ εἶναι κατώτεραι τῶν περυσινῶν κατὰ 7%. Οἱ ἴδιοι καπνέμποροι ὑπεστήριξαν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ καπνὰ τῆς Αἰτωλοακαρνανίας, ὅτι ἐὰν ὑπῆρχεν ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἠδύναντο νὰ δοθοῦν τιμαὶ κατὰ 4–5 δραχμὰς περισσότεραι τῶν σημερινῶν κατὰ κιλόν. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Κυβέρνησις καταληφθεῖσα ὑπὸ πανικοῦ, παρέδωσε τὰ πάντα εἰς τοὺς καπνεμπόρους, οἱ ὁποῖοι καθώρισαν τὰς τιμὰς ὅπως ἤθελον αὐτοί.

§74Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, μόνον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας ἐγένοντο αὐτά. Μόνον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας ἀφήνατε ἀσυδότους τοὺς καπνεμπόρους νὰ κάμουν ὅτι θέλουν.

§75Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχω τὴν πρόθεσιν μὲ ὅσα ἀναπτύσσω νὰ σᾶς στενοχωρήσω. Λυποῦμαι συνεπῶς πολύ, διότι ἡ ἀνάπτυξις τῶν σκέψεών μου ἐδημιούργησεν αὐτὴν τὴν ἀντίδρασιν. Διαπιστώνω ὅμως τὴν ἀξίαν τῶν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι συνδεδεμένα μὲ τὴν πραγματικότητα, ἀπὸ τὴν ἀντίδρασίν σας. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν ἀνέμενον αὐτὴν τὴν ἀντίδρασιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ ἐπιχειρήματά μου σᾶς προκαλοῦν......

§76Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Συντ.). Ἠρώτησεν, ὁ κ. συνάδελφος, νὰ γνωρίσῃ τὰς τιμὰς τῆς παρεμβάσεως.

§77Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νὰ ὁλοκληρώσω τὴν σκέψιν μου καὶ μετὰ νὰ ἀπαντήσητε. Ὑπάρχει ἡ σκληρὰ πραγματικότης.

§78Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ.......

§79Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἶσθε νέος, κ. συνάδελφε, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ προσέξατε τὰς ἐκφράσεις σας, πρέπει νὰ διδαχθῆτε νὰ ἐκφράζεσθε. Βλέπω ἐπίσης καὶ τὸν κ. Σπανορρήγαν, ποὺ θέλει νὰ μὲ διακόψῃ.

§80Ν. ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ. Δὲν ὀνομάζομαι Σπανορρήγας.

§81Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Μὲ συγχωρῆτε, κ. Παπαηλία, εἶσθε ὅμως βουλευτὴς Ἀττικῆς, καὶ δὲν νομίζω, ὅτι γνωρίζετε τὸ θέμα τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ. Κύριε Πρόεδρε, βλέπω μίαν τιμητικὴν διάθεσιν διὰ διακοπάς, θὰ ἤθελον ὅμως νὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους, νὰ μὴ προβαίνουν εἰς διακοπὰς δεδομένου, ὅτι καὶ τὰ χρονικὰ ὅρια τῆς ὁμιλίας, βάσει τοῦ νέου Κανονισμοῦ, εἶναι περιωρισμένα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαγορεύονται αἱ διακοπαί.

§83Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἠρώτησα τὴν Κυβέρνησιν ποῦ ἐστηρίχθη νὰ καθορίσῃ τὰς τιμὰς τοῦ καπνοῦ. Παρετηρήθη τὸ δυσάρεστον φαινόμενον ὁ Ὀργανισμὸς Καπνοῦ παρεμβαίνων νὰ μὴ ἔχῃ πρωτοβουλίαν, ἀλλὰ νὰ ἀκολουθῇ πάντοτε σχεδὸν τὸ καπνεμπόριον καὶ εἰς τὸ ὕψος τῶν τιμῶν καὶ τὸ γεγονὸς ἐβάρυνε πολὺ εἰς τὰς σκέψεις τῶν καπνοπαραγωγῶν κατὰ τὸν χρόνον τῶν ἀγοραπωλησιῶν. Ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπαυσε νὰ ἰσχυρίζεται ἐπισήμως, ὅτι θὰ μείνουν ἀδιάθετοι 40–45 χιλιάδες τόννοι καὶ τὸ γεγονὸς προεκάλεσε πανικὸν εἰς τὰς τάξεις τῶν καπνοπαραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι μὴ εὑρίσκοντες στήριγμα εἰς τὰς κυβερνητικὰς ἐνεργείας ἔσπευδον εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος των εἰς τὰς χαμηλὰς τιμὰς τοῦ καπνεμπορίου. Καὶ παρετηρήθη καὶ τὸ πρωτοφανὲς εἰς τὰ χρονικὰ τῶν τιμῶν τῶν καπνῶν ἐφέτος, αἱ τιμαὶ νὰ μείνουν ἀμετακίνητοι εἰς τὰ ἐπίπεδα τὰ ὁποῖα καθώρισαν οἱ καπνέμποροι. Θὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι ὁ τέως Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπιστρέφων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ προβαίνων εἰς τὸν ἀπολογισμὸν τῶν ἐπιτευγμάτων τοῦ ταξιδίου του, καθ’ ὃ διεπραγματεύθη θέματα συνδεόμενα μὲ τὰ συμφέροντά μας εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, διεβεβαίωσε θριαμβολογῶν τὴν Βουλήν, ὅτι ἐπέτυχε τὴν μείωσιν τῶν δασμῶν ἐπὶ τοῦ καπνοῦ κατὰ 10% διὰ τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς καὶ ὅτι ἐπίσης κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1964 θὰ ἐπήρχετο καὶ ἑτέρα μείωσις. Κύριοι συνάδελφοι, κατ’ αὐτὸν ἐντὸς τοῦ ἰδίου ἔτους ἡ μείωσις θὰ εἶναι 20%. Ἐρωτῶ. Διατὶ ἡ ἀπόφασις τῆς μειώσεως τῶν δασμῶν εἰς τὸ ἀνωτέρω ποσοστὸν δὲν ἐπέδρασεν εὐνοϊκῶς ἐπὶ τῶν τιμῶν; Ἀφοῦ οἱ καπνοπαραγωγοὶ δὲν ὠφελήθησαν ἐκ τοῦ γεγονότος ποῖοι θὰ εἰσπράξουν τὴν ὠφέλειαν; Καὶ ἀφοῦ ταύτην εἰσέπραξαν οἱ καπνέμποροι, πόση πρέπει νὰ εἶναι ἡ εὐθύνη ἡ ὁποία βαρύνει τὴν Κυβέρνησιν διὰ τοῦτο; Κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἴπω μετὰ μεγάλης μου λύπης, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. δὲν εἶχε πρόγραμμα διὰ νὰ λύσῃ τὸ καπνικὸν θέμα. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δοκιμάζει κἄποιαν εὐφορίαν ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι τὰ καπνὰ ἀπερροφήθησαν ἀπὸ τοὺς παραγωγούς. Ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι τὸ αἴσθημα τῆς εὐφορίας θὰ διαρκέσῃ ὀλίγον ὅσον διαρκοῦν αἱ ψευδαισθήσεις τῆς παρούσης Κυβερνήσεως καὶ ὅτι μετά τινα χρόνον θὰ δοκιμάσῃ τὴν σκληρὰν πραγματικότητα. Εἶχε προεκλογικῶς τονίσει ὅτι θὰ διευρύνῃ τὰς τοποθετήσεις πρὸς τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ. Καὶ δὲν ἤργησε νὰ διαψευσθῇ. Προχθὲς ἀνεγράφη ἡ εἴδησις, ὅτι ἡ Ρωσία ἔχουσα σύμβασιν μεθ’ ἡμῶν ἀγορᾶς 5.000 τόννων καπνοῦ θὰ περιορίσῃ τὴν ποσότητα εἰς 2.000 τόννους, καὶ ἡ εἴδησις οὐδαμόθεν διεψεύσθη. Μὲ τοιούτου εἴδους γεγονότα θὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν διεύρυνσιν τῶν ἀγορῶν; Καὶ ἐπὶ ποίων στοιχείων στηρίζει τὰς προβλέψεις αὐξήσεως τῶν ἐξαγωγῶν, ὥστε νὰ μὴ δικαιούμεθα καὶ αὐτὸ τὸ «θὰ» νὰ τὸ προσθέσωμεν εἰς τὰ ἄπειρα «θὰ», μὲ τὰ ὁποῖα κατεδημαγώγησε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν; Κύριοι συνάδελφοι, ἀνέπτυξα τὰς ἀπόψεις μου αὐτὰς καὶ ὀφείλω χάριτας εἰς τὸν νέον Κανονισμόν.

§84ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἔργον τῆς Ε. Κ.

§85Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἶναι ἔργον καὶ τῆς ἰδικῆς μας συμμετοχῆς, εἰς τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς. Καὶ ἡ μετά τόσης διαθέσεως δημιουργικότητος συμβολή μας δὲν νομίζω, ὅτι εὑρίσκει παρόμοιον προηγούμενον εἰς τὴν κατὰ τὸ παρελθὸν ἰδικήν σας τακτικήν. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δικαιολογῶν τὴν καθυστέρησιν τῆς καταβολῆς πρὶμ εἰς ὅσας περιφερείας τὸ ὑπεσχέθη ἰσχυρίζεται ὅτι ἐδόθη παράτασις δεκαπενθήμερος πέραν τῆς 15 Μαΐου διὰ τὴν παρὰ τοῦ καπνεμπορίου ἀγορὰν καπνῶν. Ἡ δικαιολογία δὲν τοὺς ἀπαλλάσσει τῆς εὐθύνης διὰ τὴν καθυστέρησιν. Ὅταν εἷς βουλευτής, ὁ φίλος κ. Μιχαηλίδης ἄνευ τῆς βοηθείας ὑπηρεσιακῶν παραγόντων κατορθώνῃ νὰ ὑπολογίσῃ τὸ βάσει τῆς κυβερνητικῆς ὑποσχέσεως καταβληθησόμενον εἰς τοὺς παραγωγοὺς τῶν κλασσικῶν περιοχῶν πρὶμ ἢ ἄλλον συμπληρωματικὸν τίμημα εἰς 72.000.000 ἀπορεῖ κανεὶς πῶς ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχεν ἐνδιαφέρον κυβερνητικὸν δὲν ἠδυνήθησαν αἱ κρατικαὶ ὑπηρεσίαι ἐντὸς διαστήματος 45 ἡμερῶν νὰ ἔχουν ὑπολογίσει μὲ ὅλα τὰ μηχανικὰ καὶ λοιπὰ μέσα τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται. Φοβοῦμαι πολὺ ὅτι ἡ καθυστέρησις τῆς καταβολῆς δὲν ὀφείλεται εἰς τὸν μὴ ὑπολογισμὸν τοῦ καταβληθησομένου ποσοῦ, ἀλλὰ εἰς τοὺς δισταγμοὺς τῶν οἰκονομικῶν ἐγκεφάλων τῆς Κυβερνήσεως τοὺς ὁποίους δημιουργεῖ τὸ ἀποκαλυφθὲν ποσόν. Ὁσονδήποτε ὅμως καὶ ἂν εἶναι τοῦτο καὶ ὅσας καὶ ἂν προβλέπεται νὰ δημιουργήσῃ δυσχερείας ἡ καταβολή, προκαλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ δηλώσῃ ὅτι θὰ προβῇ ἀμέσως εἰς τὴν καταβολὴν πρὸς καθησύχασιν τῶν καπνοπαραγωγῶν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἴπω ἀκόμη μίαν λέξιν. Ὅπως γνωρίζετε, οἰκονομολόγος δὲν εἶμαι καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀναφερθῶ εἰς θέματα οἰκονομολογικά. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅμως παρὰ ταῦτα νὰ ἐκφράσω μεγάλην ἀνησυχίαν διὰ τὰ τεράστια περισσεύματα καπνοῦ, τὰ ὁποῖα παραμένουν ἀδιάθετα. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ κατὰ τὸν ἐπιβαλλόμενον τρόπον τὸ θέμα αὐτό. Καὶ ἤδη θὰ μοῦ ἐπιτραπῆ νὰ εἰδικεύσω ἀπὸ ἀπόψεως περιφερείας τὸ θέμα. Ὅπως γνωρίζετε, εἶμαι ἐκπρόσωπος τῆς Αἰτωλοακαρνανίας, ἡ ὁποία κατὰ τὴν πώλησιν τῶν καπνῶν ὑπέστη ἴσως τὸ μεγαλύτερον πλῆγμα.

§86Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἐπειδή, κύριε συνάδελφε, δὲν θὰ ἔχω τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὁμιλήσω διὰ τὸ ζωτικὸν αὐτὸ θέμα, διότι δὲν εἶμαι ἐγγεγραμμένος, θὰ παρεκάλουν νὰ ἀναφερθῆτε καὶ εἰς τὰ καπνὰ τῆς Φθιώτιδος καὶ κυρίως θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀναφερθῆτε εἰς τὸ ἀπομένον ἀδιάθετον ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς 4.500.000 κιλά, ἔτι δὲ εἰς τὸ θέμα τῶν καθ’ ὑπέρβασιν καπνῶν. Δὲν εἶμαι πρόχειρος εἰς ἀριθμούς, νομίζω ὅμως ὅτι τὰ καθ’ ὑπέρβασιν καπνὰ ἀποτελοῦν μίαν ἀρκετὰ μεγάλην ποσότητα. Παρακαλῶ πολύ, νὰ ἀναφερθῆτε καὶ εἰς τὰ δύο αὐτὰ θέματα τῆς ἰδιαιτέρας μου περιφερείας, ὥστε νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, πῶς σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ δύο αὐτὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα σοβαρῶς ἀπασχολοῦν τὴν περιφέρειάν μου. Εὐχαριστῶ, κύριε Πρόεδρε, ποὺ μοῦ ἐπετρέψατε τὴν διακοπὴν καὶ μὲ συγχωρῆτε διὰ τὴν παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§87Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ἀντιλαμβάνομαι, κ. συνάδελφε, τὴν ἀγωνίαν σας καὶ δικαιολογῶ ἀπολύτως τὴν διακοπήν σας. Δὲν θὰ ἔπρεπεν ὅμως νὰ ἀμφιβάλλετε, ὅτι ἦτο εἰς τὰς προθέσεις μου νὰ ἀσχοληθῶ καὶ μὲ τὴν Φθιώτιδα, διότι καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν ταύτην τὸ καπνικὸν πρόβλημα ἐμφανίζεται ὀξύ. Ἄλλωστε θὰ ἔπρεπε νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν περιφέρειαν ταύτην, διότι ἡ ἄποψις τῆς γειτνιάσεως μὲ τὴν ἰδικήν σας περιφέρειαν μοῦ δημιουργεῖ τὸ χρέος νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς τὸ καπνικὸν θέμα αὐτῆς. Ἐπαναλαμβάνω λοιπόν, ὅτι εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν παραμένουν σήμερον 1.800.000 κιλὰ ἐξαγώγιμα καπνὰ περίπου, ἀδιάθετα. Εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρέτεινε τὰς ἀγορὰς καπνοῦ εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν ἐπὶ 15 ἡμέρας, ἀλλὰ καὶ πάλιν τὰ ἐναπομείναντα ἀδιάθετα καπνὰ εἶναι πάρα πολλά. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἐνῷ αἱ τιμαὶ εἰς τὰς ἄλλας περιφερείας ὑπελείφθησαν ἔναντι τῶν περυσινῶν κατὰ 10–20% εἰς τὸν Νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας αἱ τιμαὶ ὑπελείφθησαν κατὰ 40%, τοῦτο δὲ παρὰ τὰς ὑποσχέσεις τῶν κυβερνητικῶν βουλευτῶν, προεκλογικῶς, περὶ καθορισμοῦ τιμῶν ἀσφαλείας τοῦ καπνοῦ καὶ ἐξασφαλίσεως μεγαλυτέρων τιμῶν τῶν περυσινῶν. Θὰ πρέπει νὰ ὑπομνήσω τὴν προσπάθειαν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου νὰ προκαλέσῃ τὴν ἀντίδρασιν τῶν καπνοπαραγωγῶν κατὰ τῆς ἰδικῆς μας τότε Κυβερνήσεως, εἰς τὴν περιφέρειαν, μὲ τὴν αἰτιολογίαν ὅτι αἱ τιμαὶ τότε δὲν ἦσαν ἱκανοποιητικαί. Παρῆλθε, κύριοι βουλευταί, ἡ 31.5.1964 καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀκόμη δὲν παρεμβαίνει διὰ τὴν ἀπορρόφησιν τῶν καπνῶν. Ἀφοῦ διαρκουσῶν τῶν ἀγορῶν παρὰ τοῦ καπνεμπορίου, παρενέβη διὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ, διατὶ δὲν συνεχίζει τὴν ἀγορὰν μετὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας ἀφοῦ ὑποτίθεται, ὅτι ἐνεργήσατε τότε τὴν παρέμβασιν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἦτο ἑτοίμη νὰ τὸ πράξῃ ἐν συνεχείᾳ. Πρὸς τὶ ἡ ἐπὶ τόσον χρόνον διακοπή; Καὶ ἐάν, κύριοι βουλευταί, θὰ ἐπρόκειτο μόνον περὶ τῆς ἀναβολῆς ὀλίγον εἰς τὴν πώλησιν τῶν καπνῶν καὶ ἐὰν ἐκ τούτου θὰ ἐδυσκολεύετο μόνον ἡ ἀνακούφισις τῶν παραγωγῶν ἐκ τῶν οἰκονομικῶν δυσκολιῶν, τὰς ὁποίας διέρχονται, ἴσως δὲν θὰ ἔκαμνα λόγον ἀπόψε ὑπὸ τόσον ἔντονον μορφήν. Ἀλλὰ συμβαίνει τὸ ἑξῆς: Κινδυνεύουν τὰ καπνὰ νὰ ὑποστοῦν ἀλλοιώσεις, λόγῳ μὴ ὑπάρξεως καταλλήλων ἀποθηκῶν ἢ λόγῳ μὴ καλῆς ἀποθηκεύσεως τῶν καπνῶν. Ὅταν ἔλθῃ λοιπὸν ὁ Ὀργανισμὸς νὰ παραλάβῃ τὰ καπνὰ βραδύτερον, θὰ ἐνδέχεται ν’ ἀκουσθῇ τὸ ἐπιχείρημα τῆς μειωμένης ποιότητος διὰ νὰ δικαιολογηθοῦν αἱ χαμηλότεραι τιμαί. Δι’ αὐτὸ κάμνω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διατάξῃ τὸν Ὀργανισμὸν Καπνοῦ νὰ παρέμβῃ εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν καὶ νὰ ἀγοράσῃ τὰ ἐκεῖ ὑπάρχοντα ἀδιάθετα καπνὰ εἰς τὸν συντομώτερον δυνατὸν χρόνον. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἦσαν ἕτοιμοι νὰ ἀποδυθοῦν εἰς πορείας, τὰς ὁποίας ἐδιδάχθησαν ἀπὸ τὴν κυβερνῶσαν σήμερον παράταξιν, ἀλλὰ τὰς ὁποίας ἀνέστειλαν τὴν τελευταίαν στιγμήν, διότι παρενέβη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ οἱ συνάδελφοι τοῦ Νομοῦ καὶ ὑπεσχέθησαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ χορηγήσῃ πρὶμ εἰς τοὺς παραγωγοὺς εἰς τρόπον, ὥστε αἱ τιμαὶ νὰ μὴ ὑπολείπωνται τῶν περυσινῶν παρὰ μόνον κατὰ 10–12%. Ὡς ἐνθυμῆσθε, ὅταν πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνὸς ἀνέπτυσσα σχετικὴν ἐρώτησίν μου, εἶχον ἀπευθύνει ἐρώτημα εἰς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Ἐμπορίου καὶ Γεωργίας, ἐὰν θὰ τηρήσουν τὴν ὑπόσχεσίν των ἐκείνην καὶ ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔδωσαν δὲν ἦτο καθόλου ἱκανοποιητική. Μοῦ εἶπον «θὰ ἴδωμεν καὶ θὰ πράξωμεν». Ἡ ἀπάντησις δηλαδὴ ἦτο μία προσθήκη «θὰ» εἰς τὰ πολλὰ ἄλλα «θά», τὰ ὁποῖα συνηθίζει ἡ κυβερνῶσα παράταξις. Κατόπιν τούτου ἐκπρόσωποι τῶν καπνοπαραγωγῶν ἦλθον εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἐζήτησαν διευκρινίσεις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου. Δὲν ἔχω ἀκόμη πληροφορίας ἐὰν αἱ διευκρινίσεις ὑπῆρξαν πλήρεις. Θὰ παρεκάλουν, ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀρχίσῃ συντόμως συγκεντρώνουσα τὰ καπνὰ καὶ εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν καὶ νὰ δώσῃ εἰς τοὺς παραγωγοὺς αὐτοὺς τὸ ὑποσχεθὲν πρίμ. Ἄλλως θὰ προέτεινα τὸ ἑξῆς: Ἀφοῦ πρόκειται νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ὑπόσχεσίν της, προκειμένου νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπορρόφησιν τῶν ἀδιαθέτων καπνῶν νὰ καθορίσῃ ἀπὸ τοῦδε τιμὰς περιεχούσας καὶ τὸ ὑποσχεθὲν πρίμ. Διότι ἀφοῦ μόνος ὁ Ὀργανισμὸς θὰ προβῇ διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους εἰς τὰς ἀγοράς, δὲν θὰ δύνασθε νὰ ἐπικαλῆσθε τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἀποφεύγετε νὰ δώσετε ὑψηλὰς τιμάς, ἵνα μὴ παρεμποδίσητε δῆθεν τὸ καπνεμπόριον νὰ ἀγοράσῃ καπνά. Οὕτω πράττοντες, θὰ δώσετε μίαν ἀπόδειξιν τῶν καλῶν καὶ εἰλικρινῶν προθέσεών σας καὶ θὰ ἐμποδίσετε οἱονδήποτε νὰ βλέπῃ μετὰ πολλοῦ δισταγμοῦ καὶ τὴν κατὰ τόσον πρωτοφανῶς ἀσυνήθη τρόπον δοθεῖσαν δι’ ἀντιπροσώπων ὑπόσχεσιν περὶ χορηγήσεως πρὶμ εἰς τὸν Νομόν μας. Καὶ διὰ νὰ τελειώνω, κ. Πρόεδρε, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπισημάνω ὅτι συνεπείᾳ τῆς προχείρου πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως διαγράφεται καὶ ἕνας ἄλλος μεγάλος κίνδυνος. Δὲν γνωρίζω εἰς ποίαν ἔκτασιν ἡ Κυβέρνησις θὰ πραγματοποιήσῃ τὰς ὑποσχέσεις της περὶ τῆς καταβολῆς τοῦ συμπληρωματικοῦ τιμήματος. Ἔχω ὅμως βασίμους φόβους. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη πραγματοποιηθῇ ἡ δοθεῖσα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὑπόσχεσις, ἔχει ἤδη διαγράψει μίαν πορείαν ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία θὰ ἐπηρεάσῃ τὰς τιμὰς μελλουσῶν ἐσοδειῶν καὶ θὰ προκαλέσῃ σοβαρὰς περιπλοκάς. Κύριοι βουλευταί, θὰ εἰσέλθω δι’ ὀλίγων εἰς τὸ θέμα τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Ἀποτελεῖ πρόβλημα τῆς ἰδικῆς μας περιφερείας καὶ πρόβλημα τῆς περιφερείας τοῦ συναδέλφου ἐκ Φθιώτιδος. Εἶχον κἄποτε εἴπει ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, κ. βουλευταί, καὶ θὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν τὴν περίπτωσιν. Τὴν 5ην Μαρτίου τοῦ 1964 συνῆλθεν ἡ Ἐπιτροπὴ ἐξ ὑπηρεσιακῶν προσώπων ἡ ὁποία καὶ διετύπωσε τὴν ἀπόφασιν χρηματοδοτήσεως τῶν καπνοβιομηχανιῶν. Ἡ ἀπόφασις ὑπεγράφη εἰς τὰς 14 Μαρτίου 1964 ἀπὸ τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν Ὑπουργούς. Τὴν 15ην Μαρτίου 1964 ἡ Κυβέρνησις ἐξαγγέλλει μέτρα διὰ τὰ ἐξαγώγιμα καπνὰ εἰς δὲ τὴν ἐξαγγελίαν περιελαμβάνετο καὶ περικοπὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ πολιτικὴ ἐπὶ τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως θὰ ἐξηγγέλλετο ἀργότερον. Ἡ ἰδία ἠγνόει, ὅτι ὑπέγραψε τὴν προηγουμένην διὰ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Τὸ ἀναφέρω ὡς μνημεῖον συνοχῆς καὶ ἐνημερότητος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ ἑνὸς τόσον μεγάλου θέματος. Ἀντιλαμβάνεσθε τὴν μεγάλην σημασίαν τοῦ πράγματος, ὅταν τὴν 14ην ἔχῃ ὑπογραφῆ ἀπόφασις περιλαμβάνουσα τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν 15ην ἡ Κυβέρνησις ἀναγγέλλει, ὅτι θὰ ἐξαγγείλῃ ἀργότερον τὴν πολιτικήν της. Καὶ ὑπάρχουν συνάδελφοι τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως τῶν ὁποίων τὰ τηλεγραφήματα εὑρίσκονται εἰς τὴν Ἕνωσιν Συνεταιρισμῶν Ἀγρινίου μὲ τὴν πληροφορίαν, ὅτι θὰ ἐξαγγελθοῦν ἀργότερον τὰ μέτρα καὶ ἐχρειάσθη νὰ ἔλθῃ ὁ ἴδιος ὁ Δ)ντὴς εἰς Ἀθήνας ἐνημερωθεὶς παρ’ ἐμοῦ, ὅστις ἐγνώριζα τὴν λῆψιν τῆς ἀποφάσεως, διὰ νὰ παραλάβῃ αὐτοπροσώπως τὸ κείμενον τῆς ἀποφάσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ τύχη τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, δὲν ὑπῆρξε καλυτέρα. Ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι αἱ τιμαὶ τῶν ἐξαγωγίμων καπνῶν προσδιορίζονται ἀπὸ διεθνεῖς παράγοντας καὶ συνεπῶς, ἡ ρύθμισις αὐτῶν ἐκφεύγει τῶν ἰδικῶν της δυνατοτήτων. Ἀλλὰ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ἐπηρεάζουν ἐσωτερικοὶ καὶ μόνον παράγοντες. Ἦτο εἰς θέσιν καὶ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν διαμόρφωσιν τῶν τιμῶν. Παρευρέθην προχθὲς εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Κατούνας ὅπου παράγονται καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Μοῦ διετυπώθη δριμὺ παράπονον, ὅτι ἡ μέση τιμὴ ἦτο κατὰ 8,30 δραχμὰς μικροτέρα τῆς περυσινῆς. Δὲν ἔχω ἐπίσημα στοιχεῖα ἀκόμη. Ἀλλὰ δὲν ἔχω λόγους νὰ ἀμφιβάλλω, διότι αἱ διαβεβαιώσεις μοῦ ἐδόθησαν ἀπὸ τοπικοὺς παράγοντας, γνώστας τοῦ θέματος. Δὲν γνωρίζω τί θὰ εἴπουν οἱ συνάδελφοι τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως διὰ νὰ ὑποστηρίξουν τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι ὅμως βαρεῖα ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀκόμη μεγαλυτέρα διὰ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Βεβαίως ὑπῆρξε ποσότης μεγαλυτέρα ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖ ἡ κατανάλωσις. Ἡ Κυβέρνησις, ἐν τούτοις, ἠδύνατο νὰ ἰσορροπήσῃ τὸν νόμον τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως διὰ μέτρων τὰ ὁποῖα ἔδει νὰ λάβῃ. Ὑπάρχει μία κατάστασις πραγματικότητος, ἡ ὁποία πιέζει ἀσφυκτικῶς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἐξ ὁλοκλήρου ὑπεύθυνος εἶναι ἡ Κυβέρνησις. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀπευθύνω μίαν παράκλησιν. Δὲν γνωρίζω ἂν τὸ αἴτημά μου θὰ τύχῃ τῆς προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ὅμως αἴτημα καὶ τοῦ Νομοῦ τοῦ ἰδικοῦ μας καὶ τοῦ Νομοῦ τῆς Φθιώτιδος. Ὑπάρχει δεσμευμένη ποσότης καπνῶν ἐκ καλλιεργειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπραγματοποιήθησαν καθ’ ὑπέρβασιν. Ἡμεῖς κατὰ τὸ παρελθὸν τὰς ποσότητας αὐτὰς τὰς εἴχομεν νομιμοποιήσει. Δὲν συνιστῶ βεβαίως, ὅτι ἐπ’ ἄπειρον θὰ πρέπει νὰ νομιμοποιήσωμεν τὰς παρανομίας. Ἀλλὰ ἂν θέλετε νὰ ἐκλείψουν, ὀφείλετε τὰ θέματα τῆς καπνοκαλλιεργείας νὰ τὰ θέσητε ἐπὶ βάσεων ὀρθολογιστικῶν καὶ νὰ τὰ ρυθμίσητε διὰ τὸ μέλλον κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικὸν ἀφοῦ ὑπάρχει ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος. Ἀλλὰ ἡ τακτικὴ τῆς νομιμοποιήσεως ἐτηρήθη κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ἀφοῦ δὲν ἐγένετο σχετικὴ ἐξαγγελία ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀνάγκη ὅπως διὰ τὸν χρόνον αὐτὸν τοὐλάχιστον δίδετε ἐντολὴν καὶ νομιμοποιηθοῦν καὶ αἱ ποσότητες αὐταί, ἵνα μὴ ὑποστοῦν καταστροφὰς ὅσοι παραγωγοὶ ἔχουν εἰς χεῖρας των τοιαύτας ποσότητας. Ἀρκετὸν εἶναι, ὅτι ἔχουν ὑποστῆ τὴν ἐπιβολὴν σκληρῶν προστίμων. Ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἂς ἐξαγγείλῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι θέλει φανῆ σκληρὰ καὶ ἀνένδοτος, ἀλλὰ διὰ τὸ τρέχον ἔτος ἔχει χρέος νὰ ἐπιδείξῃ συγκατάβασιν καὶ νὰ ἀπορροφήσῃ τὰς οὕτω παραχθείσας ποσότητας. Κύριοι συνάδελφοι, σήμερον τὴν 30ὴν Ἰουνίου λήγει ἡ ταχθεῖσα προθεσμία διὰ τὴν ἀγορὰν καπνῶν ἐκ μέρους τῶν καπνοβιομηχανιῶν. Παρέχω τὴν πληροφορίαν ὅτι εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν παρέμεινεν ἀδιάθετος ποσότης 2 ἑκατ. κιλῶν περίπου καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Καὶ ἀπὸ τὰς πληροφορίας ποὺ ἔχω ἀπὸ τὸ κυκλοφορῆσαν τεῦχος τοῦ ὀργανισμοῦ καπνοῦ βλέπω, ὅτι εἰς τὸν Νομὸν Φθιώτιδος ὑπάρχει ποσότης 4 ἑκατ. κιλῶν. Ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις ἀμέσως νὰ ἐξαγγείλῃ, ὅτι συμφώνως πρὸς τὴν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει δώσει θὰ προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν καπνῶν εἰς τιμὰς ἱκανοποιητικὰς ὡς ἡμεῖς τὰς εἴχομεν καθορίσει κατὰ τὸ παρελθόν, ἐξαγοράζοντας τὰ εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν Αἰτωλοακαρνανίας καπνά. Ἀναμένω ἀπόψε τὴν ἀπάντησιν. Εἶναι χρήσιμος διὰ νὰ διασκεδάσῃ τὴν ἀγωνίαν καὶ τὴν ἀνησυχίαν τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου τῆς περιφερείας μου. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ τερματίσω τὴν ἀγόρευσίν μου διὰ νὰ εἶμαι συνεπὴς καὶ πρὸς τὰς χρονικὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας θέτει διὰ τοὺς ἀγορητὰς ὁ νέος ὀργανισμός.

§88ΦΩΝΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΕΚ. Περάσατε τὸ ὅριον.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Τελειώνετε, κ. Σταμάτη.

§90Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἶχον εἰς τὴν διάθεσίν μου ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, μίαν ὥραν νὰ ὁμιλήσω καὶ ὄχι ἡμίσειαν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἀκριβῶς εἰς τὴν ὥραν σας εἶναι 9.30′.

§92Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Τελειώνων, λοιπόν, τὴν ἀγόρευσίν μου, κύριοι συνάδελφοι, διερωτῶμαι ἐὰν αἱ ἀναπτυχθεῖσαι ἀπόψεις μου προεκάλεσαν δυσφορίαν εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν. Ἦτο ἀνάγκη ὅμως καὶ πάλιν νὰ ἀκουσθῇ ὁ πόνος, ἡ ἀγωνία καὶ ἡ ἀγανάκτησις τῶν καπν)γῶν κατὰ πρῶτον λόγον καὶ δεύτερον νὰ ἀνακινηθῇ καὶ πάλιν τὸ θέμα, διότι ἔχει τὰς διαστάσεις ἐθνικοῦ θέματος τὸ συζητούμενον, διὰ νὰ παράσχωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν εὐκαιρίαν νὰ ἀφυπνισθῇ ἀπὸ τὴν μακαριότητα ἡ ὁποία φαίνεται, ὅτι τὴν κατέχει. Ἐφέτος οἱ παραγωγοὶ ὑπέστησαν πλῆγμα. Δὲν γνωρίζω ἂν ἡ Κυβέρνησις θὰ δώσῃ συμπληρωματικὰς τιμάς, διὰ νὰ ἁπαλύνῃ τὸ πλῆγμα αὐτό. Τὸ ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὑποστηριζόμενον ὅτι ὁ παραγωγὸς θὰ φθάσῃ καὶ ἐφέτος εἰς τὸ περυσινὸν ὕψος ἀποδοχῶν, δὲν εὐσταθεῖ παντάπασι. Διότι ἐὰν κατὰ τὴν περυσινὴν καπνοκαλλιέργειαν εἰσέπραξεν αʹ ποσόν, ὁ παραγωγὸς ποσότητος 500 κιλῶν δὲν ἦτο παραδεκτὸν νὰ λέγεται ὅτι πρέπει νὰ αἰσθάνεται ἱκανοποιημένος ἂν μὲ ποσότητα 700 κιλῶν θὰ εἰσπράξῃ τὸ αὐτὸ χρηματικὸν εἰσόδημα, πολὺ περισσότερον διὰ τὴν καλλιέργειαν. Διότι ἡ ηὐξημένη παραγωγὴ ἔχει προσθέτους δαπάνας καὶ διότι ἐπὶ πλέον ὀφείλει νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ηὐξημένας δαπάνας τῆς ζωῆς τῆς οἰκογενείας, λόγῳ τῶν μεγάλων ἀνατιμήσεων τῶν εἰδῶν διὰ τὰς ὁποίας ματαίως καταβάλλει προσπαθείας ἡ Κυβέρνησις νὰ διασκεδάσῃ. Εὔχομαι ὅπως ἡ συζήτησις, ἔστω καὶ ἀργὰ γενομένη, συζήτησις, τὴν ὁποίαν διὰ διαφόρων τρόπων καὶ τεχνασμάτων ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ ἀποφύγῃ κατὰ τὸ παρελθόν, εὔχομαι, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ὠφελήσῃ, ἂν ὄχι διὰ τὴν παρελθοῦσαν ἐσοδείαν, τοὐλάχιστον διὰ τὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα παραμένουν ἐκκρεμῆ, ὥστε νὰ σταματήσῃ ἡ ἐθνικῶς ἐπιζημία ἔντονος δυσφορία καὶ ἀγανάκτησις τῶν καπνοπαραγωγῶν, ἀγανάκτησις δεδικαιολογημένη, προκληθεῖσα ἀπὸ τὴν πρόχειρον καπνικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶχε παράσχει διὰ τῶν ἀδιστάκτων ὑποσχέσεών της ηὐξημένας ἐλπίδας εἰς τούτους καὶ αἱ ὁποῖαι τόσον ταχέως κατέρρευσαν ἀποδειχθέντος τοῦ ἀπαραδέκτου δημαγωγικοῦ χαρακτῆρος αὐτῶν.

§93ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ. Δὲν μᾶς ἐξηγήσατε, κ. Σταμάτη, γιατί κατὰ τὴν ἰδικήν σας ἐποχήν, εἴχαμε καὶ δολοφονίας παραγωγῶν καπνοῦ;

§94Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Πρέπει νὰ παύσῃ ἡ νεκροσυλία. Νὰ ἐνθυμηθῆτε, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγός σας κατέθεσεν εἰς τὸν τόπον τοῦ ἀτυχήματος στέφανον καί ὅτι ὁ στέφανος ἐκεῖνος ἐγένετο σύμβολον μαρτυρίου διὰ τοὺς καπνοπαραγωγοὺς κατὰ τὴν ἐφετεινὴν περίοδον.

§95Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Συντ.). Τὴν ἀπάντησιν εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Σταμάτης, θὰ τὴν δώσω, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ ὁμιλήσω συνολικῶς διὰ νὰ δώσω ἀπάντησιν ὡς πρὸς ὁλόκληρον τὸ θέμα. Νομίζω, ὅμως, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἀμέσως μία διευκρίνισις ἐπὶ ἐρωτήματος τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε. Προσεπάθησα νὰ τὸν διακόψω, ἀλλὰ ὁ κ. Σταμάτης ἦτο πολὺ περισσότερον Γρηγόρης καὶ ὀλιγώτερον Σταμάτης. Μὲ ἠρώτησεν ὁ κ. Σταμάτης πῶς καθωρίσαμεν τὰς τιμὰς τῶν παρεμβάσεών μας, εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν καπνῶν. Θὰ μοῦ ἦτο πολὺ εὔκολον νὰ ἀντιστρέψω τὸ ἐρώτημα καὶ νὰ ἐρωτήσω, πῶς ἐκεῖνοι πέρυσι ὡς Κυβέρνησις καθώρισαν τιμὰς 14,7% κατωτέρας ὡς τιμὰς παρεμβάσεως;

§96Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ὄχι εἰς τὴν ἰδικήν μου.

§97Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Συντ.). Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Σταμάτης, ὅτι ἤρχισεν ἡ ἐφαρμογὴ μιᾶς νέας πολιτικῆς ὡς πρὸς τὰς τιμάς. Κατωρθώσαμεν καὶ θὰ τὸ ἐξηγήσω ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ ὁμιλήσω, νὰ ἀποδεσμεύσωμεν τὰς τιμὰς αἱ ὁποῖαι σχηματίζονται εἰς τὰς ἀγορὰς διὰ τὰ προϊόντα, ἀπὸ τὸ εἰσόδημα τὸ ὁποῖον ἀπολαμβάνει καὶ πρέπει νὰ ἀπολαμβάνῃ ὁ παραγωγός. Αὐτὸ κατέστη ἀναγκαῖον διὰ νὰ διευκολυνθῇ πολὺ περισσότερον καὶ ἡ ἐξαγωγὴ τῶν προϊόντων μας, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐσωτερική του κυκλοφορία. Ἰδιαιτέραν σημασίαν ἔχει, ὅτι κατωρθώσαμεν διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς νὰ ἔχωμεν ἐξασφαλίσει τὴν δυνατότητα ἐξαγωγῆς τῶν καπνῶν μας εἰς πολὺ μεγαλυτέραν κλίμακα ἀπὸ ὅ,τι ὑπολογίζει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. Σταμάτης. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ εἰσόδημα τοῦ παρέχω τὴν πληροφορίαν ἐκ τῶν προχείρων στοιχείων ποὺ ἔχω αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι τὸ εἰσόδημα τῶν καπνοπαραγωγῶν ἐφέτος θὰ εἶναι 900.000.000 μεγαλύτερον ἀπὸ τὸ εἰσόδημα τοῦ παρελθόντος ἔτους, χωρὶς νὰ ὑπολογίσωμεν τὰς βελτιώσεις τοῦ εἰσοδήματός των αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπέλθουν ἀπὸ τὰς ἐπιδοτήσεις ποὺ ὑπεσχέθη καὶ θὰ πραγματοποιήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ συνέβη καὶ τὸ ἑξῆς τὸ ὁποῖον χρειάζεται ὁ κ. Σταμάτης νὰ γνωρίζῃ. Μᾶς εἶπεν: Ἀφήνατε τὸ καπνεμπόριον νὰ δίδῃ τιμὰς καὶ ἠκολουθούσατε σεῖς καὶ ἁπλῶς κἄτι ἐδίδατε παραπάνω. Γνωρίζει πολὺ καλὰ ὁ κ. Σταμάτης, ὅτι ὑπῆρξαν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας διὰ τῶν παρεμβάσεων τοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ, ἐπετύχομεν πολλὰς φορὰς νὰ ἀφήνωμεν βεβαίως τὴν ἔναρξιν εἰς χεῖρας τοῦ ἐμπορίου, εἰς ἄλλας περιπτώσεις ἡμεῖς οἱ ἴδιοι ἐκάμαμεν τὴν ἔναρξιν, εἰς τὰς περισσοτέρας ὅμως τῶν περιπτώσεων γνωρίζει, ὅτι ἐπετύχομεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν συνέβη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Δηλαδή, ἐνῷ τὸ καπνεμπόριον ἤνοιγε μὲ μικροτέρας τιμάς, διὰ παρεμβάσεων καὶ διὰ στρατηγικῆς τὴν ὁποίαν ἐφηρμόσαμεν, τὸ ἐξηναγκάσαμεν νὰ ἀναβιβάσῃ τὰς τιμάς του εἰς τὸ μεγαλύτερον ὅριον, τόσον ὥστε νὰ προκαλοῦνται διαμαρτυρίαι ὄχι μόνον τοῦ ἐσωτερικοῦ ἐμπορίου, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Πέρυσι συνέβη τὸ ἀντίστροφον ἀκριβῶς. Πέρυσι ἤνοιξε μὲ μικρὰς τιμὰς ὁ Ὀργανισμὸς Καπνοῦ καὶ ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν πραγμάτων καὶ μὲ τὴν ἀντίστασιν μόνον τῶν παραγωγῶν ἀνῆλθον αἱ τιμαὶ πολὺ ὑψηλότερον ἀπὸ ὅ,τι ἡ Κυβέρνησις ὑπελόγιζε. Εἶναι ἰδιαιτέρως χαρακτηριστικόν, ὅτι εἰδικῶς εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς Κατερίνης, ὁ Ὀργανισμὸς Καπνοῦ ἤνοιξε τὰς ἀγορὰς μὲ ἕνα σύστημα τοιοῦτον, ποὺ ἐξηνάγκαζε τὸ ἐμπόριον νὰ μὴ εἶναι εἰς θέσιν νὰ παρακολουθῇ ἀκριβῶς τὰς προθέσεις μας καὶ νὰ φθάσῃ εἰς τὰς μεγαλυτέρας δυνατὰς τιμάς, ἐκεῖ ὅπου ἡ παραγωγὴ ἦτο 100% ηὐξημένη. Καὶ διὰ τῆς πολιτικῆς μας εἰς τὴν Κατερίνην, ἐφθάσαμεν τὰς τιμὰς εἰς τὸ 34.

§98Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. 28–31 ἔδιδε τὸ καπνεμπόριον. Καὶ δὲν ἐπήρατε ὅλην τὴν ποσότητα ποὺ ἔπρεπε.

§99Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Συντ.). Κατωρθώσαμεν, ὥστε σχεδὸν νὰ ἀγορασθῇ τὸ σύνολον τῆς ποσότητος εἰς τὴν Κατερίνην μὲ τὴν μικροτέραν δυνατὴν ἰδικήν μας παρέμβασιν. Ἀλλὰ εἶπεν ὁ κ. Σταμάτης, ὁμιλῶν περὶ τῶν τιμῶν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀναπτύσσων ἐδῶ τὸ πρόβλημα τῶν τιμῶν περιέπεσεν εἰς ἀντιφάσεις.

§100Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Σᾶς ἀνέγνωσα τὰς ἀντιφάσεις.

§101Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Συντ.). Ἀλλὰ δὲν τὰς ἀνεγνώσατε καλῶς. Ὅσα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀνέπτυξεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὑπῆρξαν πράγματι ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον ἀληθῆ. Καὶ ἐὰν ἀνεγινώσκατε τὰς ἀνακοινώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν καπνῶν θὰ ἐβλέπατε, ὅτι πράγματι δὲν ἀποδίδουν παρὰ τὰς ἀρχὰς ἐκείνας. Πράγματι τί εἶπον αἱ ἀνακοινώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας;

§102Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἶναι ἐδῶ τὰ κείμενα.

§103Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Συντ.). Εἶπον, λοιπόν, διὰ τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Θράκην, ἡ Κυβέρνησις θὰ δώσῃ τιμάς, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὰς περυσινάς. Εἰδικῶς δὲ προκειμένου περὶ τῶν κλασσικῶν καπνῶν τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν ἔτι μεγαλυτέρας. Καὶ πράγματι αὐτὸ ἐγένετο. Καὶ αὐτὸ ἀνεκοίνωσε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τὰς λοιπὰς περιοχὰς ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι ἀνεξαρτήτως τῶν τιμῶν, ποὺ θὰ σχηματισθοῦν εἰς τὴν ἀγοράν, καὶ τὰς ὁποίας θὰ ὑποστηρίξωμεν εἰς τὸ μέγιστον δυνατὸν ὅριον θὰ ὑπάρξῃ ὄχι εἰσόδημα ἴσον, κ. Σταμάτη, ποὺ εἴπατε, ἀλλὰ εἰσόδημα αἰσθητῶς ηὐξημένον ἔναντι τοῦ περυσινοῦ. Ταῦτα ἐδήλωσεν ἡ Κυβέρνησις. Ἐπειδή, ὁ κ. Σταμάτης, διατυπώνει συνεχῶς τὸ ἐρώτημα ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ προβῇ εἰς τὴν καταβολὴν τοῦ πρίμ, τοῦ παρέχω τὴν πληροφορίαν, διὰ νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις, ὅτι ἐντὸς τοῦ Ἰουλίου, ἴσως πολὺ πρὸ τῆς λήξεως τοῦ μηνός, θὰ ἀρχίσῃ ἡ καταβολὴ τοῦ πρὶμ εἰς ὅλας τὰς περιοχάς, ποὺ ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη. Διὰ νὰ μὴ μείνῃ δὲ μὲ τὴν ἀμφιβολίαν, ὡς πρὸς τὸ δεύτερον θέμα, ὡς πρὸς τὸ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ προβῇ ἢ ὄχι εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν ὑπολοίπων καπνῶν, τοῦ παρέχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐλήφθη τοιαύτη ἀπόφασις καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ προβῇ διὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν ὑπολοίπων καπνῶν, τὰ ὁποῖα δὲν ἠγοράσθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἀγορῶν ἀπὸ τὸ καπνεμπόριον. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς τιμὰς τῆς παραγωγῆς καθ’ ὑπέρβασιν, λυποῦμαι, διότι δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος νὰ ἀπαντήσω. Ἁρμόδιος ἐπ’ αὐτοῦ εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἐλπίζω θὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὅμως νομίζω ὡς ὀρθὸν εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ τοῦ λοιποῦ αὐτὴ ἡ νομιμοποίησις τῶν παρανομιῶν, ἡ ὁποία συνεχῶς ὁδηγεῖ εἰς ἐπέκτασιν καλλιεργειῶν ἐκεῖ ὅπου αὕτη δὲν εἶναι σκόπιμος καὶ δημιουργεῖ προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ περιμένουν ἡμᾶς ὡς Κυβέρνησιν Κέντρου διὰ νὰ τὰ ἐπιλύσωμεν ὁριστικῶς. Καὶ διὰ νὰ τελειώσω τὴν ἀπάντησίν μου εἰς τὰ ἀγωνιώδη ἐρωτήματα τοῦ κ. Σταμάτη, θὰ ἔπρεπεν ἀκόμη νὰ τοῦ προσθέσω μίαν παρατήρησιν ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν δασμῶν, ποὺ ἔθιξε. Τοῦ παρέχω λοιπὸν τὴν πληροφορίαν, ὅτι πράγματι ἡ Κυβέρνησις ἐπεδίωξε καὶ ἐπιδιώκει τὴν περαιτέρω μείωσιν τῶν δασμῶν. Ἔχει τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὅπως καὶ εἰς ἄλλα θέματα κατώρθωσε νὰ ἀνατρέψῃ δημιουργηθείσας καταστάσεις, θὰ ἐπιτύχῃ καὶ ἐδῶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σεῖς δὲν ἐπετύχατε.

§104Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ἐδῶ θριαμβολογεῖτε. Ἐκεῖ ἐγὼ ἐστήριξα τὴν ἄποψίν μου.

§105Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Συντ.). Διατί δὲν ἀναμένετε; Ἐξεχάσατε, ὅτι διετυπώσατε δύο ἐρωτήματα καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ περιμένετε τὴν ἀπάντησιν. Εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημα, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δασμούς, σᾶς ἀπήντησα. Διὰ τὸ δεύτερον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπίδρασιν τῶν δασμῶν, εἶναι ἀπορίας ἄξιον, πῶς σεῖς κ. Σταμάτη, τόσον ἐγκρατὴς ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ καπνοῦ δὲν γνωρίζετε, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1959 ἕως τὸ 1963 ἐσημειώθη μεγάλη αὔξησις τῆς τιμῆς τῶν καπνῶν μας, φθάσασα τὰ 120% καὶ φρονεῖτε, ὅτι αὐτὴ ἡ αὔξησις εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερκερασθῇ τόσον εὐκόλως μὲ μίαν μείωσιν τῶν δασμῶν εἰς τὴν κοινὴν ἀγορὰν κατὰ 10%.

§106Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. 20%, διατὶ εἶναι καὶ 10% τὸν Δεκέμβριον.

§107Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Συντ.). Ἀπὸ τὴν ἄποψιν αὐτὴν ἀντιλαμβάνεσθε πόσον μεγάλη εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ ὕψους τῆς τιμῆς καὶ τῆς μειώσεως τοῦ δασμοῦ ὥστε νὰ καθίσταται δυνατὴ ἡ εὔκολος ἀπορρόφησις ὅπως σεῖς τὴν θέλετε. Σᾶς παρέχω ὅμως τὴν πληροφορίαν καὶ εἰς τὸ τελευταῖον σας ἀγωνιῶδες ἐρώτημα διὰ νὰ τερματίσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὴν ἐξαγωγὴν ὄχι 62.000 τόννων καπνοῦ ποὺ ἐπετύχατε σεῖς κατὰ τὸ παρελθὸν ἀφήνοντας καὶ ἀρκετὰ ὑπόλοιπα, ἀλλὰ τὴν ἐξαγωγὴν 90.000 τόννων καὶ περισσοτέρων ἀκόμη. (Χειροκροτήματα). Καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι πρὶν παρέλθῃ ἡ προθεσμία ποὺ σεῖς τάσσετε εἰς ἑαυτούς, καὶ αὐτὴ ἡ ὑπόσχεσίς μας θὰ ἔχῃ ἐκπληρωθῆ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἔχει τὸν λόγον.

§109Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς ὅσα ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς τῆς Ἀριστερᾶς πτέρυγος κ. Ἐφραιμίδης εἶπε, διότι ἦσαν ἀρκετὰ προσεκτικὰ ὅσα εἶπεν, ὥστε πράγματι νὰ πρέπει κανεὶς μετ’ ἔτι περισσοτέρας προσοχῆς νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν. Ἀρχίζω ἀπὸ τὴν πρώτην αἰτίασιν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ἀξιοτίμου κ. βουλευτοῦ, ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς τὸ ὅτι παραμένουν εἰσέτι εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν ἀπώλητα 20.000 τόννοι καπνῶν. Ὁ δεύτερος ἀπὸ τοὺς ἐπερωτῶντας κ. βουλευτάς, ἀνέφερε τὸ ποσὸν τῶν 15 ἢ 10.000 τόννων.

§110Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. 14.000 τόννοι κ. Ὑπουργέ, ὅσα λέγει τὸ δελτίον.

§111Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Προφανῶς τὸ ποσὸν τῶν 20.000 τόννων εἶναι ὑπερβολικόν. Ἀπὸ τὸ ποσὸν τῶν 14.000 τόννων μᾶς παρεσχέθη σήμερον ἀπὸ τοὺς ἰδίους τοῦ κυρίου ἐπερωτῶντας βουλευτάς, ἡ πληροφορία ὅτι περίπου 3 ἕως 4.000 τόννοι εἶναι ἐξαγώγιμα καπνὰ καὶ 10.000 τόννοι καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Ἡ ἀπάντησις ἐπὶ τοῦ θέματος εἶναι εὔκολος διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Ὅταν ἀπὸ μίαν παραγωγὴν περίπου 100.000 τόννων ἐξαγωγίμων καπνῶν ἀπομένουν περίπου οἱ 3.000 τόννοι ἀπώλητα δὲν δικαιοῦνται οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἐπικρίνουν τὴν Κυβέρνησιν, διότι πρόκειται περὶ καταπληκτικῆς ἐπιτυχίας, ἡ ὁποία ἀντὶ ἐπικρίσεων εἶναι ἀξία ἐπαίνων καὶ χειροκροτημάτων. Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ μικρὰ ἀπομένουσα ἀδιάθετος ποσότης τῶν 3.000 τόννων ἐξαγωγίμων καπνῶν εἶναι κατανεμημένη εἰς δύο. Τὸ ἥμισυ περίπου 1.800 τόννοι εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν, τὸ δὲ ἕτερον ἥμισυ εἰς ἄλλας περιοχὰς τῆς χώρας. Ἔχει ἤδη ληφθῆ ἀπόφασις ἀπὸ τὴν ἐξ Ὑπουργῶν Ἐπιτροπὴν κατά τι μικροτέρα τῆς ἐπικρατησάσης, διότι ὀρθὸν εἶναι νὰ ἀγορασθοῦν ἀπὸ τὸν ΑΟΕΚ εἰς τιμήν, ἡ ὁποία θὰ εἶναι κατά τι μικροτέρα τῆς ἐπικρατούσης, διότι ὀρθὸν εἶναι νὰ ὑπάρχῃ πάντοτε μία μικρὰ κύρωσις δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠθέλησαν νὰ συμμορφωθοῦν ἢ διὰ τὴν ποιότητα, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἀντίστοιχος πρὸς τὴν ποιότητα τῶν ἄλλων προηγουμένως πωληθεισῶν ποσοτήτων καπνοῦ. Ὥστε καὶ δι’ αὐτὴν τὴν μικρὰν ποσότητα ὑπάρχει πρόβλεψις ἀπορροφήσεώς της. Διὰ δὲ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, εἶναι γνωστόν, ὅτι πάντοτε ἀπορροφῶνται εἰς διάστημα χρόνου ὄχι ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἔχει παρέλθει ἕως τώρα, ἀλλὰ εἰς διάστημα χρόνου πολὺ μεῖζον. Συνήθως, τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, πωλοῦνται ἐντὸς καὶ τοῦ Αὐγούστου καὶ τοῦ Σεπτεμβρίου, ἀλλὰ καὶ τοῦ Ὀκτωβρίου ἀκόμη. Συνεπῶς, ἡ αἰτίασις κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν ἠγοράσθησαν μέχρι 1ης Ἰουλίου, δὲν εἶναι δικαιολογημένη. Ἀντιστρόφως, ἡ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι καὶ ταῦτα θὰ ἀγορασθοῦν διὰ παρεμβάσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ, ἀποτελεῖ ἕνα ἐπίτευγμα τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ παραμένει εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἡ ἀπόφασις περὶ ἐξαγορᾶς τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως....

§112Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. ... (Διακόπτει ἀπὸ τῆς θέσεώς του μὴ ἀκουόμενος).

§113Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Ἐστενοχωρεῖτο ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας, ὅταν τις ἐκ τῶν συναδέλφων τὸν διέκοπτε κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τὴν ἰδικήν του. Καὶ ἐνῷ τότε ἐστενοχωρεῖτο, τώρα δὲν τὸν πειράζει, ὅτι ἐκεῖνος διακόπτει ἄλλον συνάδελφον, εὑρισκόμενον ἐπὶ τοῦ βήματος, εἰς τὸ ὁποῖον τώρα εὑρίσκομαι. Ἐπισημαίνω, ὅτι ἡ τωρινή σας τακτική, εἶναι ἐντελῶς ἀντίθετος μὲ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν σεῖς ἠθέλατε νὰ τηρηθῇ, ὅταν σεῖς ὡμιλούσατε.

§114Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἶμαι παλαιότερος ἀπὸ σᾶς εἰς τὴν Βουλὴν καί ....

§115Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Δὲν νομίζω, διότι τὸ 1952–56 δὲν ἤσαστε βουλευτής.

§116Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. .... (Ἀπαντᾷ μὴ ἀκουόμενος).

§117Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Σᾶς συγχαίρω καὶ σᾶς εὔχομαι, μὲ τὴν πάροδον καὶ ἄλλης 10ετίας, εὑρισκόμενος εἰς τὰ ἑδώλια τοῦ βουλευτοῦ, νὰ πράττετε ὅσα ζητεῖτε νὰ πράττουν οἱ ἄλλοι, ὅταν εὑρίσκεσθε εἰς τὸ βῆμα.

§118Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ λείπουν αἱ συστάσεις.

§119Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Δὲν κάμνω συστάσεις, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐπισημαίνω τὴν διαφορὰν τῆς τακτικῆς. Ἐπαναλαμβάνω, κ. βουλευταί, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐξαγοράσῃ τὰ ὑπόλοιπα καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα οὔτε παρεμβάσεως τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οὔτε οὐδεμιᾶς ἄλλης πιέσεως. Ἀπόδειξις τούτου, ἡ ὁποία καθιστᾷ τὸ θέμα φανερὸν εἶναι, ὅτι ἡ ὑπόσχεσις αὐτὴ καὶ ἡ πραγματοποίησις τῆς ὑποσχέσεως τῆς Κυβερνήσεως περιελαμβάνετο εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον τὴν 24.6.1954, ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέγνωσεν εἰς τὸ Συνέδριον τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Περιελαμβάνετο εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦ κόμματος ἐκείνου, ἡ ὑπόσχεσις, ὅτι ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὰ μὴ ἀγοραζόμενα ὑπὸ τοῦ καπνεμπορίου καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, θὰ συγκεντρώνωνται ἀπὸ τὸ Κράτος. Καὶ αἱ ὑποσχέσεις τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου, ὡς Ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων τὸ 1954, πραγματοποιοῦνται ἀπὸ τὸν ἴδιον ὡς Πρωθυπουργὸν τώρα ποὺ ἦλθεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὸ 1964. (Χειροκροτήματα). Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κ. Ἐφραιμίδης....

§120Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. .... (Διακόπτει ἀπὸ τῆς θέσεώς του μὴ ἀκουσθείς).

§121Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Καὶ πάλιν παραβαίνετε τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ὡς ἀγορητὴς ἐζητήσατε ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι ἀπὸ τοῦδε καὶ στὸ ἑξῆς δὲν πρέπει νὰ ὑποσημειῶ τὰς παρεμβάσεις σας, διότι εἶναι καθ’ ὑποτροπήν. Συνεχίζω. Ὁ κ. Ἐφραιμίδης μᾶς ὡμίλησεν ἐπὶ τῆς διαφορᾶς τιμῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπληρώθησαν ἐφέτος ἀπὸ τὸ καπνεμπόριον καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι εἶναι 10–20% κατώτεραι ἀπὸ τὰς περυσινάς. Δριμέως ἔψεξε τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐπέτρεψε νὰ ὑπάρξῃ τοιαύτη μείωσις τιμῶν. Καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων συνεπλήρωσε, μὲ μίαν γενικὴν ἀρχήν, ὅτι ἡ Κυβερνητικὴ πολιτικὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἐξασφάλισις εἰσοδήματος εἰς τὸν καλλιεργητήν, ἱκανοῦ νὰ καλύπτῃ οὐ μόνον τὰς δαπάνας του, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπιβίωσίν του. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς τιμάς, ἀπολύτως ἀπαντῶμεν, ὅτι ἡ μέση κατωτερότης τῶν τιμῶν δὲν ὑπερβαίνει τὸ 13–14% ἀπὸ τὰς περυσινάς. Δεδομένου δέ, ὅτι ἡ ποσότης τῆς παραγωγῆς ἦτο 35.000 τόνν. ἐπὶ τῶν περυσινῶν 90.000 τόννων, ἤτοι περίπου 36–37% μείζων τῆς περυσινῆς παραγωγῆς, εἶναι φανερόν, ὅτι ἡ ἐλάττωσις τῶν τιμῶν κατὰ 13–14%, ὅταν ἡ παρασχεθεῖσα ποσότης εἶναι 37% μείζων τῆς περυσινῆς, φέρει ὡς ἀποτέλεσμα τὸ νὰ ἔχουν ἐφέτος οἱ καπνοκαλλιεργηταὶ 900.000.000 περίπου εἰσόδημα μεγαλύτερον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶχον πέρυσι συνολικῶς. Καὶ ὅπως ἤδη ἐξέθεσεν ὁ συνάδελφος κ. Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ, τὸ μεγαλύτερον τοῦτον εἰσόδημα δὲν περιλαμβάνει τὴν ἐπιδότησιν τῶν ἐκλεκτῶν ποικιλιῶν, ἡ ὁποία θὰ καταβληθῇ συντόμως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τοὺς παραγωγούς. Ἡ γενικὴ ἀρχή, κ. συνάδελφοι, ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξασφαλίζῃ τιμὰς γεωργικῶν προϊόντων, αἱ ὁποῖαι νὰ δίδουν εἰς τὸν παραγωγὸν καὶ τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας καὶ τὰ ἔξοδα τῆς διαβιώσεώς του, δύναται ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος νὰ ἐφαρμοσθῇ μόνον ἐὰν αἱ οὕτως διαμορφούμεναι τιμαὶ εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ καθιστοῦν τὸ προϊὸν ἐξαγώγιμον, ἀφοῦ εἶναι κατὰ 90% τῆς ποσότητος ὑποχρεωμένον νὰ ἐξαχθῇ. Ἐπὶ 125.000 τόννων παραγωγῆς, οἱ 15.000 τόννοι καταναλίσκονται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἢ πρέπει, λοιπόν, ἡ οὕτω διαμορφουμένη τιμὴ νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς τὸ ἐμπόριον ἐξαγωγήν, ἢ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τὴν δυνατότητα ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ἐπιδοτήσῃ. Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν της καὶ τὰ δύο. Καὶ τὴν δυνατότητα ἐξαγωγῆς καὶ τὴν δυνατότητα ἐπιδοτήσεως. Καὶ κατέληξεν εἰς τιμὰς τὰς ὁποίας ἐφήρμοσε. Φρονοῦμεν, ὅτι ὁ συγκερασμὸς καὶ τῶν δύο ἀναγκαίων προϋποθέσεων, ὑπῆρξεν ὁ ὀρθός. Καὶ πράγματι, εἰς τὸ συμπέρασμά μας αὐτό, συμφωνεῖ μαζὶ μας καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Καὶ ἰδοὺ τώρα ἡ ἀπάντησις εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Αἰτ)νίας. Ὁμιλοῦμεν περὶ μὴ καλῆς ἐφαρμογῆς πολιτικῆς τιμῶν, περὶ μὴ καλῆς ἐφαρμογῆς ρυθμοῦ τῆς συγκεντρώσεως. Εἰς ὅλα αὐτὰ ὑπάρχει μία ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν δὲν τὴν δίδει ἡ Κυβέρνησις, τὴν δίδει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Πέρυσι, κ. ἐξ Αἰτ)νίας συνάδελφε, ἐξηγέρθησαν οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἐναντίον σας καὶ ἐχρειάσθη νὰ χρησιμοποιήσετε χωροφύλακας καὶ νὰ φονεύσετε καπνοπαραγωγοὺς καὶ νὰ καταστείλετε ἐπανάστασιν. Ἐφέτος, κ. συνάδελφε ἐξ Αἰτ)νίας, περιοδεύομεν τὰς καπνοπαραγωγικὰς περιφερείας ὅλης τῆς χώρας μὲ τὴν κεφαλὴν ὑψηλά, ὅτι ἐπράξαμεν τὸ καθῆκον μας ἔναντι τῶν καπνοπαραγωγῶν εἰς τὸ ἀκέραιον καὶ μᾶς ἐπευφημοῦν οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἐνθουσιωδῶς ὁσάκις ὁ ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως διέρχεται ἀπὸ τὰς καπνοπαραγωγικὰς περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Καὶ τώρα, ἔρχομαι εἰς ἕνα τελευταῖον τμῆμα τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον πράγματι, εἶναι λίαν σημαντικόν. Ἕως τώρα, ἠγοράσαμεν τὰ καπνά. Πρέπει ὅμως καὶ νὰ πωλήσωμεν τὰ καπνά. Συνήθως ἡ κατανάλωσις τοῦ Ἑλληνικοῦ καπνοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δὲν ὑπερβαίνει τοὺς 65.000 τόννους ἐτησίως. Τίθεται ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, τὸ πρόβλημα νὰ πωλήσῃ τοὺς 15–20 χιλ. τόννους ἐξαγωγίμων καπνῶν, τοὺς ὁποίους δὲν ἠδυνήθητε σεῖς ἐξ Αἰτ)νίας κ. συνάδελφε, νὰ πωλήσητε πέρυσι ὡς Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐξουσίαν, καὶ τοὺς εἴχατε ἀκόμη εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Κράτους καὶ ὑφίσταντο μείωσιν ἀξίας, ὡς ὁ ἴδιος μᾶς εἴπατε ἐκ τῆς παραμονῆς τούτων ἐπὶ μῆνας ἢ ἔτος εἰς τὰς ἀποθήκας. Καὶ πέραν τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ τῶν περυσινῶν ἀποθεμάτων τῆς ἰδικῆς σας Κυβερνητικῆς διαχειρίσεως, ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξαγάγωμεν ἐφέτος καὶ ἄλλους τουλάχιστον 30.000 τόννους περισσοτέρους ἐξαγωγίμων καπνῶν ἀπὸ ὅσους συνήθως πωλοῦμεν οἱ Ἕλληνες κάθε χρόνον. Τριάντα χιλιάδες τόννοι τὸ ἐφετεινὸν πλεόνασμα ἐξαγωγίμων καπνῶν καὶ 15.000 ἕως 20.000 τόννοι τὸ ἀπόθεμα τὸ περυσινόν, ἄθροισμα 50.000 τόννοι. Ἰδοὺ τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἐθέσατε σεῖς. Ἰδοὺ τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἐθέσατε σεῖς ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπὶ 65.000 τόννων ἐξαγωγίμων καπνῶν νὰ αὐξήσωμεν ἐφέτος τὰς ἐξαγωγὰς κατὰ 50.000 τόν. καὶ μᾶς εἴπατε ὅτι σεῖς προβλέπετε βεβαίαν τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἐγχειρήματος καὶ ὅτι ὅταν θὰ ἔλθῃ ὁ Δεκέμβριος καὶ ὁ προσεχὴς Μάρτιος μεγάλαι θὰ εἶναι αἱ ποσότητες, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν πωληθῆ καὶ τότε τὶ θὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις; Πῶς θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα αὐτό; Εἰς τὴν φωνὴν τῆς ὁμιλίας τῆς Κασσάνδρας μὲ τὴν θλιβερὰν προφητείαν ἀπαντᾶ ἡ Κυβέρνησις, ἀνένδοτος θὰ εἶναι ὁ ἀγὼν διὰ τὴν αὔξησιν τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν καὶ ἐλπίζομεν ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ καὶ ὁ ἀγὼν αὐτὸς καὶ θὰ στεφθῇ ὑπὸ ἐπιτυχίας. Ἰδοὺ καὶ ἕνα πρακτικὸν μέσον, τὸ ὁποῖον προχείρως σᾶς ἀναφέρω ἓν καὶ μόνον. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιδιώξωμεν ἐξαγωγὰς πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας καὶ μᾶς ἐκατηγόρησεν διότι μέχρι τώρα δὲν τὸ ἐπεδιώξαμεν. Δὲν μᾶς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς ποῖαι εἶναι αἱ τιμαὶ εἰς τὰς ὁποίας αἱ παράγουσαι καπνὰ Ἀνατολικαὶ χῶραι πωλοῦν τὸν καπνὸν αὐτὸν εἰς ἄλλας Ἀνατολικὰς χώρας. Εἶναι πολὺ κατώτεραι τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν καὶ δεύτερον δὲν μᾶς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐὰν αἱ ἀγοράζουσαι καπνὰ χῶραι τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ πληρώνουν τιμὰς τοιαύτας, ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ αὐξήσωμεν τὰς πρὸς ἐκείνας ἐξαγωγάς μας. Ἡ Κυβέρνησις παρακολουθεῖ μετὰ μεγίστης προσοχῆς τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν τοῦ καπνοῦ πρὸς ὅλας τὰς χώρας καὶ τὰς Ἀνατολικάς. Ἤδη ἔχει ληφθῆ ἀπόφασις καὶ λειτουργεῖ ὠργανωμένον σύστημα ἐπιβλέψεως καὶ ρυθμίσεως τῶν ἐξαγωγῶν τοῦ καπνοῦ ἔναντι κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν καὶ ἄλλων ἀγαθῶν ἐκ τῶν χωρῶν καὶ τῆς Δύσεως καὶ τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ. Καὶ σᾶς πληροφορῶ ὅτι ὑπάρχει ὠργανωμένη μέθοδος ἐξετάσεως ὅλων τῶν δυνατοτήτων καὶ λήψεως ἐπ’ αὐτῶν ἀποφάσεων ἀπὸ τὴν ἐξ Ὑπουργῶν Οἰκονομικὴν Ἐπιτροπήν. Ἐπὶ πλέον σᾶς πληροφορῶ ὅτι κάτι, τὸ ὁποῖον δὲν τὸ ἐκάμνατε ἐσεῖς, δηλαδὴ τὰς ἀγορὰς κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν ἀπὸ τοὺς Ὀργανισμούς, οἱ ὁποῖοι χωρὶς νὰ εἶναι Κρατικοὶ δύνανται νὰ ἐλέγχωνται ἀπὸ τὸ Κράτος, ὅπως εἶναι ἡ ΔΕΗ ὁ ΟΤΕ, οἱ ὁποῖοι ἀγοράζουν τὰ κεφαλαιουχικὰ ἀγαθά, ποὺ ἀνέρχονται κατ’ ἔτος εἰς ποσὸν μεγαλύτερον τῶν 80.000.000 δολλαρίων. Τὰς ἀγορὰς αὐτάς, τὰς ὁποίας ἐσεῖς πέρυσι ἀφήσατε εἰς τὴν διάθεσιν τῶν Ὀργανισμῶν αὐτῶν ἄνευ Κυβερνητικῆς ἐποπτείας, τώρα ἐπὶ τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως θὰ διεξάγωνται μὲ Κυβερνητικὴν ἐποπτείαν οὕτως ὥστε ἀπὸ ἐκείνους ποὺ ἀγοράζουν ἀπὸ τὰ 80.000.000 δολ. νὰ μᾶς ἀγοράζουν ἕνα σημαντικὸν ποσὸν 40, 50, 60 ἑκατομμυρίων δολλαρίων τὸν χρόνον περισσότερα καπνὰ ἀπὸ ὅ,τι μᾶς ἠγόρασαν πέρυσι. Καὶ μόνον μὲ αὐτὸν τὸν πρακτικὸν τρόπον θὰ καταστῇ δυνατὸν αἱ πωλήσεις καπνοῦ νὰ εἶναι μεγαλύτεραι ἀπὸ τὴν ποσότητα τῶν 50.000 τόν., ἡ ὁποία ἀποτελεῖ διὰ σᾶς ἀξιότ. κ. συνάδελφε ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας, τὸν φόβον καὶ τὸ δέος καὶ τὴν βεβαίαν ἀποτυχίαν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ καταλήγω μὲ μίαν διαβεβαίωσιν. Ἕως τώρα ὅσα μέτρα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἐπέτυχον τὴν ἀπορρόφησιν τόσον μεγάλου ποσοστοῦ καπνοῦ ἀπὸ τὴν ἐφετεινὴν μεγίστην παραγωγήν, ὥστε θὰ ἔπρεπεν ἀντὶ μομφῆς νὰ ἀπονέμετε ἔπαινον εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ δὲ μικρὸν ποσὸν τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀπορροφηθῆ θὰ ἀγορασθῇ ἀπὸ τὸ Κράτος οὕτως ὥστε διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ καπνικοῦ ζητήματος οἱ 125.000 τόν. παραγωγῆς νὰ ἔχουν ἀπορροφηθῇ μέχρι τὰς ἀρχὰς τοῦ φθινοπώρου. Ὅσον ἀφορᾶ τὰς ἐξαγωγὰς νὰ εἶσθε βέβαιοι, κ. συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι οὔτε τὸν Δεκέμβριον, οὔτε κατὰ πολὺ περισσότερον τὸν Μάρτιον ἡ φωνὴ τῆς Κασσάνδρας θὰ εἶναι φωνὴ ἀνταποκρινομένη εἰς τὴν πραγματικότητα, διότι ἀντὶ μαύρων προβλέψεων, τὰς ὁποίας διετυπώσατε ἀλλοία θὰ εἶναι ἡ πραγματικότης καὶ τὸν Δεκέμβριον καὶ τὸν Μάρτιον καὶ τὸ προσεχὲς ἔτος ὅλων τῶν ἐτῶν κατὰ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου θὰ χειρίζεται τὸ καπνικὸν ζήτημα εἰς τὴν Ἑλλάδα. (Χειροκροτήματα).

§122Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ εἴπω μόνον δύο λέξεις.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ δευτερολογήσουν πρῶτα οἱ ἐγγεγραμμένοι, κ. συνάδελφε, καὶ κατόπιν νὰ ζητήσητε τὸν λόγον.

§124Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Μόνον δύο λέξεις, κ. Πρόεδρε.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. συνάδελφε.

§126Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου εἶπεν ὅτι ὁπουδήποτε παρουσιασθῇ μέλος τῆς Κυβερνήσεως ἀντιμετωπίζει ἐκδηλώσεις εὐγνωμοσύνης ἐκ μέρους τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑφυπουργὸν Ἐμπορίου νὰ ἐπισκεφθῇ τὸν Νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας καὶ τοῦ ὑπόσχομαι ὅτι θὰ τὸν συνοδεύσω. Εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ πράξω ὄχι διὰ νὰ ἀκούσω τὰς ἐκδηλώσεις τῆς εὐγνωμοσύνης, ἀλλὰ νὰ τὸν προφυλάξω ἀπὸ τὰς ἀντιδράσεις τῆς Κοινῆς Γνώμης. Πιστεύω ὅτι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου θὰ ἀποδεχθῇ τὴν πρόσκλησίν μου, ἐπισκεπτόμενος τὴν ἰδιαιτέραν περιφέρειάν μου. Ἐσημείωσα, κύριε Πρόεδρε, ἰδιαιτέρως ὀλίγας περικοπὰς τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ. Εἶπε πρὸ ὀλίγου ὅτι ὁ ΕΟΚ θὰ συγκεντρώσῃ τὰ καπνὰ εἰς τιμὰς κατά τι μικροτέρας ἀπὸ ὅ,τι διεμορφώθησαν ἐφέτος, ἵνα οὕτω ἐπιβληθοῦν κυρώσεις κατὰ τῶν καπνοπαραγωγῶν οἵτινες δὲν ἐπώλησαν τὰ καπνά των. Ἐκπλήττομαι δι’ ὅσα ἀκούω καὶ ἐρωτῶ τὸν παριστάμενον κ. Ὑφυπουργὸν Συντονισμοῦ νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν συμφωνῇ μὲ ὅσα λέγει ὁ συνάδελφός του κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, διότι εἶναι πρωτάκουστον Κυβέρνησις νὰ ἐπιβάλῃ τρόπον τινά, μειωμένην τιμὴν τῶν πρὸς ἐξαγορὰν καπνῶν, διότι οἱ παραγωγοὶ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ πωλήσουν τὰ καπνά των. Καὶ τρίτον, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου ἐδήλωσεν ἀκόμη ὅτι ἡ συγκέντρωσις τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως θὰ γίνῃ διὰ τοῦ ΕΟΚ καταργουμένου τοῦ μέχρι σήμερον ἰσχύσαντος ἱκανοποιητικοῦ συστήματος τῆς διὰ τῆς Ἀγροτραπέζης ἐξαγορᾶς.

§127Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρῆτε, κ. Ἐφραιμίδη, ἀλλὰ ἔχω ἤδη δώσει τὸν λόγον εἰς τὸν συνάδελφον κ. Σταυρόπουλον. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι ὁ νέος Κανονισμὸς τοῦ Σώματος ὁρίζει ὅτι ἑκάστην Τετάρτην ἡ συνεδρίασις θὰ εἶναι πρωϊνή. Ὡς ἐκ τούτου, αὔριον Τετάρτην, θὰ ἔχωμεν πρωϊνὴν συνεδρίασιν, μὲ ὥραν ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως τὴν 10ην καὶ ἡμίσειαν.

§129Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί. Ὁ καπνὸς εἶναι, ὡς γνωστόν, τὸ πρῶτον ἐξαγώγιμον πρϊὸν τῆς χώρας, ἀφορᾶ τὴν ζωὴν ἑνὸς ἑκατομμυρίου παραγωγῶν καὶ ἐνδιαφέρει γενικώτερον τὴν Ἐθνικήν μας οἰκονομίαν. Πρόδηλος εἶναι συνεπῶς ἡ σπουδαιότης τοῦ θέματος, ἡ ἐπὶ τοῦ ὁποίου πολιτικὴ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου διῆλθε —διὰ νὰ περιορισθῶ εἰς τὴν τελευταίαν περίοδον — ἀπὸ τὰ ἀκόλουθα στάδια: Πρῶτον, καθ’ ὅλην τὴν περίοδον τοῦ «ἀνενδότου ἀγῶνος» ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἐκατηγόρει τὴν Ε.Ρ.Ε. ὅτι τὸ προϊόν ἐπωλεῖτο εἰς χαμηλὰς τιμὰς καὶ διεβεβαίου ὅτι ἐρχομένη εἰς τὴν ἐξουσίαν θὰ ηὔξανε σημαντικῶς ταύτας. Ἀποκορύφωμα τῆς ἐπὶ τοῦ καπνοῦ δημαγωγίας της κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν, ἀποτελεῖ ἡ ἐπίσκεψις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἰς Κατοῦναν–Ξηρομέρου, ὅπου ὁμιλῶν πρὸς τοὺς παραγωγοὺς ὑπέσχετο πρὸς αὐτούς, ὅτι ἐφ’ ὅσον περιεβάλλετο μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ, ὁ καπνός των θὰ ἐπωλεῖτο πρὸς δραχμὰς ἑβδομήκοντα κατὰ κιλόν. Τὸ δεύτερον στάδιον τῆς καπνικῆς πολιτικῆς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἀναφέρεται εἰς τὰ δύο ἐπακολουθησάσας προεκλογικὰς περιόδους. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Αὐγούστου ἦτο γνωστὸν ὅτι ἡ παραγωγὴ καπνοῦ εἰς τὴν χώραν μας τῆς ἐσοδείας 1963 θὰ ἦτο σημαντικῶς ηὐξημένη. Καὶ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1963 ἐβεβαιώθη ὅτι αὕτη θὰ ὑπερέβαινε τοὺς 120.000 τόννους διὰ νὰ φθάσῃ τελικῶς τοὺς 125.000. Ἐν γνώσει αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν καί, φυσικά, καὶ τῶν γενικωτέρων συνθηκῶν τῆς διεθνοῦς καπναγορᾶς, ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ κατὰ τὰς δύο τελευταίας προεκλογικὰς περιόδους, ὄχι μόνον εἰς οὐδεμίαν ἐπιφύλαξιν προέβη καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς τιμὰς τῶν καπνῶν, ἀλλὰ ἀπεναντίας οἱ ὑποψήφιοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου διατρέχοντες τὰ καπνικὰ διαμερίσματα τῆς χώρας κατηγορηματικῶς ὑπέσχοντο ὅτι οἱ παραγωγοὶ θὰ ἀπελάμβανον τιμῶν ὑψηλοτέρων τῶν περυσινῶν. Ὑποτίθεται ἐν τούτοις, ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἶχεν ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου ἐνώπιόν της μακρὸν διάστημα διὰ νὰ μελετήσῃ τὸ καπνικὸν θέμα, ἐκ παραλλήλου ὅμως εἶχε θεμελιώδη ὑποχρέωσιν νὰ ἀσχοληθῇ καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τοῦτο ὡς Κυβέρνησις πλέον μετὰ τὴν 3ην Νοεμβρίου. Καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἠσχολήθη πράγματι μὲ τὸ καπνικὸν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν πεντήκοντα ἡμερῶν της διὰ δύο —καὶ τῶν μοναδικῶν ἄλλωστε ἐνεργειῶν— χαρακτηριστικῶν ὅμως καὶ τῆς νοοτροπίας καὶ τοῦ ἐνδιαφέροντός της διὰ τὸ πρῶτον προϊὸν τῆς χώρας καὶ τοὺς Ἕλληνας καπνοπαραγωγούς. Οὕτω, πρῶτον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 210 τῆς 27ης Δεκεμβρίου 1963 πράξεως τῆς Κυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς Καπνοῦ διὰ λόγους ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον προεκλογικοὺς ἐπεξέτεινε τὴν καπνοπαραγωγὴν εἰς ὡρισμένας περιοχὰς —εἰς μίαν μάλιστα περίοδον ηὐξημένης παραγωγῆς— καὶ ἐν τῇ σπουδῇ της μήπως χάσῃ τὸ λεωφορεῖον τῶν ἐκλογῶν, τὴν ἐπεξέτεινε κατὰ τρόπον αὐτόχρημα κωμικόν. Καὶ δεύτερον διασπαθίσασα τὰ περισσεύματα τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως ἐκράτει διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν πάσης ἐκτάκτου ἀνάγκης —καὶ φυσικὰ κατὰ κύριον λόγον τοῦ ἐφετεινοῦ καπνικοῦ θέματος— καὶ εὑρισκομένη ὡς ἐκ τούτου ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ χαράξῃ σοβαρὸν καὶ ὑπεύθυνον καπνικὴν πολιτικὴν καὶ μὴ ἐνδιαφερομένη, ἐξ ἄλλου, παρὰ μόνον διὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ διὰ τίποτε ἄλλο, ἀδίστακτος προχωρεῖ εἰς τὴν μόνην ἐξυπηρέτησιν τῶν σκοπῶν της, διέξοδον.

§130Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Ὁμιλεῖτε περὶ διασπαθίσεως περισσευμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡ ἀπάντησις εἶναι ὅτι μία δεκάρα ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν, τὸν ὁποῖον παρελάβαμεν διεσπαθίσθη. Τὸ σύνολον διετέθη δι’ ἐπενδύσεις. Ἀλλὰ περαιτέρω, ἐπειδὴ ὁμιλεῖτε περὶ προνοίας, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ διατεθοῦν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος τοῦ καπνοῦ, εἶναι ἀπορίας ἄξιον ὅτι σεῖς ποὺ γνωρίζετε ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς ηὐξημένης παραγωγῆς τοῦ καπνοῦ εἶχεν ἤδη γεννηθῆ ἀπὸ τῆς ἰδικῆς σας Κυβερνήσεως καὶ ὅτι σεῖς ὡς Κυβέρνησις συνετάξατε ὁλόκληρον προϋπολογισμὸν διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος καὶ ὑπεβάλατε ἐπισήμως τὸν προϋπολογισμὸν αὐτὸν καὶ εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν, οὐδεμίαν ἀπολύτως ἐλάβατε πρόνοιαν, καὶ ἔχω καὶ τοὺς ἀριθμοὺς εἰς τὴν διάθεσίν σας, διὰ τὴν προστασίαν τοῦ προϊόντος καὶ τοῦ καπνοπαραγωγοῦ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπεσημάνατε καὶ συσχετίσατε τὸ θέμα τῶν περισσευμάτων μὲ τὸ θέμα τῆς παραγωγῆς τοῦ καπνοῦ. Θὰ λάβητε τὴν ἀπάντησιν. Βεβαιότατα διεσπαθίσατε τὰ περισσεύματα τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἐπροχωρήσατε ἀδιστάκτως εἰς τὴν μόνην διέξοδον ποὺ σᾶς ἀπέμενε. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως.

§131Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Δὲν λαμβάνετε ὑπ’ ὄψει σας τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§132Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ποῖος σᾶς ἔδωσε τὸ δικαίωμα νὰ μὲ διακόψετε;

§133Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος.

§134Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω, κύριοι συνάδελφοι τοὺς ἀγῶνας σας, γνωρίζω ὅμως τοὺς ἰδικούς μου. Καὶ συνεχίζω. Εἰς τὸ τέρμα τοῦ πρώτου κυβερνητικοῦ της βίου, ὀλίγας ἀκριβῶς ὥρας πρὸ τῆς ὁρκωμοσίας τῆς ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ἤτοι τὴν 30ὴν Δεκεμβρίου 1963, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 211 ἀποχαιρετιστηρίου πράξεως τῆς Κυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς Καπνοῦ, μετέθεσε τὴν χρονολογίαν ἐνάρξεως τῶν ἀγορῶν τῶν καπνῶν ἀπὸ τῆς 15ης Ἰανουαρίου —ὡς παγίως αὕτη εἶχε καθιερωθῆ—εἰς τὴν 15ην Φεβρουαρίου, ἤτοι μέχρι τῆς ἡμέρας διενεργείας τῶν ἐκλογῶν. Καὶ ἔπραξε τοῦτο, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν τόλμην μιᾶς οἱασδήποτε ἔστω ἀνακοινώσεώς της δι’ ἓν θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ζωὴν ἑνὸς ἑκατομμυρίου καπνοπαραγωγῶν καὶ ἐνδιαφέρει γενικώτερον τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν. Ἔπρεπε νὰ ἀποκαλύψῃ τοῦτο ἡ ΕΡΕ, νὰ τὸ καταγγείλῃ δημοσίᾳ καὶ δὴ ἐπανειλημμένως καὶ ἐντόνως νὰ ἐπισημάνῃ τοὺς ἐκ τῆς προεκλογικῆς αὐτῆς ἐνεργείας κινδύνους διὰ τὸ ἐθνικόν μας τοῦτο προϊόν, διὰ νὰ ἐξαναγκασθῇ νὰ ψελλίσῃ ἡ Ἕνωσις Κέντρου τὴν 17ην Ἰανουαρίου, ἤτοι μετὰ 18 ὁλοκλήρους ἡμέρας κωμικὰς δικαιολογίας ἀναφερομένας εἰς τὸ ὅτι δὲν ἤρχισαν ἀκόμη αἱ ἀγοραὶ εἰς τὴν Τουρκίαν. Ἔκτοτε καὶ καθ’ ὅλην τὴν προεκλογικὴν περίοδον, ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἐφρόντισε νὰ δημιουργήσῃ εὐφορίαν εἰς τὰς ψυχὰς τῶν καπνοπαραγωγῶν. Κατηγορηματικῶς τοὺς ὑπέσχετο ὅτι τὸ προϊόν των θὰ διετίθετο εἰς τιμὰς ἀστρονομικάς. Καί, ὅταν τὸ πρῶτον δεκαήμερον τοῦ Φεβρουαρίου κατηγγέλθη ἐπισήμως ὑπὸ τῆς ΕΡΕ, ὅτι ἡ Τουρκία —καθ’ ἣν ὥραν ἡμεῖς ἐκ καθαρῶς, ἐπαναλαμβάνω, προεκλογικῶν λόγων εἴχομεν ἀπαγορεύσει τὰς ἀγοραπωλησίας— ἡ Τουρκία, λέγω, ἐπώλησεν ἐντὸς ὀλίγων εἰκοσιτετραώρων 70.000.000 κιλὰ καπνῶν, ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἔσπευσε καὶ πάλιν νὰ καθησυχάσῃ τοὺς καπνοπαραγωγούς. Ὑπευθύνως τοὺς διεβεβαίωνε τώρα, ὅτι θά... ἐκστρατεύσῃ διὰ νὰ ἐπιτύχῃ διεύρυνσιν τῶν ἐξαγωγῶν τῶν καπνῶν καὶ ἔτι ἐντονώτερον τοὺς καθησύχαζε καὶ διὰ τὴν διάθεσιν καὶ διὰ τὴν τιμὴν τοῦ προϊόντος των. Εἰς τὰ καπνικά μας διαμερίσματα πρὸς ἀντιπερισπασμὸν αὐτοῦ τοῦ γεγονότος, ἡ ἰαχὴ τῶν ὑψηλοτέρων τιμῶν ἐκυριάρχησεν ἀπὸ τὰ στελέχη τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ δεύτερον στάδιον τῆς καπνικῆς πολιτικῆς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Τὸ τρίτον στάδιον ἀφορᾷ τὴν μετεκλογικὴν περίοδον. Κύριοι βουλευταί, ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ ἐξ ἄλλων λόγων οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι τοῦ παρόντος, ἀλλὰ καὶ χάρις εἰς τὰς προεκλογικὰς ὑποσχέσεις της πρὸς ὅλας τὰς τάξεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐγένετο τὴν 16ην Φεβρουαρίου Κυβέρνησις τῆς χώρας. Καὶ ἀνεκάλυψε τότε ὅτι ὁ τόπος αὐτὸς παράγει πράγματι ἕνα γεωργικὸν προϊόν, τὸ ὁποῖον λέγεται καπνὸς καὶ ὅτι ταὐτοχρόνως ὑπάρχει καὶ κἄποιο συναφὲς μὲ αὐτὸν θέμα. Καὶ δεσμία τῆς ἀφορήτου δημαγωγίας της, ἀφοῦ ἀφῆκε νὰ παρέλθῃ ἕνας περίπου μὴν διὰ νὰ ἀτονίσουν εἰς τὴν μνήμην τῶν καπνοπαραγωγῶν αἱ τόσαι ὑποσχέσεις της ἐξήγγειλε τελικῶς τὰ μέτρα της, βάσει τῶν ὁποίων: α) Ὑπεσχέθη πριμοδότησιν διὰ τοὺς μπασμάδες καὶ μπασῆ–μπαγλῆ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης καὶ τοὺς μπασμάδες τῶν περιφερειῶν Σιατίστης, Βοΐου καὶ Καστοριᾶς πρὸς διατήρησιν τῶν περυσινῶν μέσων τιμῶν. β) Ἐκάλυψε μὲ πλήρη ἀσάφειαν τὴν πολιτικὴν της ὡς πρὸς τὰς τιμὰς τῶν καπνῶν ὅλων τῶν ἄλλων διαμερισμάτων τῆς χώρας. Καὶ γ) ἀπεφάσισε παρέμβασιν τοῦ Κράτους μέσῳ τοῦ Ε.Ο.Κ. πρὸς «ἐπίτευξιν τῶν μεγίστων δυνατῶν τιμῶν». Ἐξ ἄλλου, κατὰ τὴν ἰδίαν ἐποχὴν ἀνεκάλυψε —καὶ πάλιν ἐδῶ αἰφνιδίως— καὶ ἔκτοτε τὸ ἀναμασᾷ συνεχῶς, ὅτι εἴχομεν ἐφέτος ηὐξημένην παραγωγὴν καπνοῦ. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ πολιτικὴ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου κατὰ τὰς προαναφερθείσας τρεῖς περιόδους. Ἐξεκίνησεν ὡς «ἀνένδοτος ἀγὼν» μὲ τὴν ἄνευ προηγουμένου πρὸς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς δημαγωγίαν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς τιμὰς τοῦ προϊόντος, διὰ νὰ καταλήξῃ, ὡς Κυβέρνησις πλέον, νὰ ἐξευτελίσῃ ἡ ἰδία τὰς τιμάς, ἀκολουθήσασα ἐπὶ τοῦ καθ’ ὅλου καπνικοῦ θέματος πολιτικὴν αὐτόχρημα ἐγκληματικήν. Καὶ ἰδοὺ διατί: Κατ’ ἀρχήν, θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ λεχθοῦν ὀλίγα τινὰ ἐν σχέσει μὲ τὸν σκόπιμον θόρυβον τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς ἐφετεινῆς ηὐξημένης παραγωγῆς καπνοῦ. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐπρογραμμάτισε διὰ τὸ 1963 καλλιεργήσιμον ἔκτασιν 1.500.000 στρεμμάτων, ἔναντι 1.250.000 τοῦ 1962 καθ’ ὃ ἡ παραγωγὴ καπνοῦ ἀνῆλθεν εἰς 92.000 τόννους. Ἡ αὔξησις αὐτὴ ἐπεβάλλετο διὰ δύο σοβαρωτάτους λόγους: Πρῶτον, διότι αἱ ἐξαγωγαὶ κατὰ τὴν τρέχουσαν περίοδον πρόκειται νὰ ἐπηρεάσουν ἀποφασιστικῶς τὰς μελλοντικὰς ἐξαγωγὰς καπνῶν μας πρὸς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Καὶ δεύτερον, διότι κατὰ τὸν χρόνον τοῦ προγραμματισμοῦ τῶν καλλιεργησίμων διὰ τὸ 1963 ἐκτάσεων, μόνον ἡ Ἑλλὰς εἶχεν ἐπιτύχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἀποτελεσματικῶς τὸν περονόσπορον τοῦ καπνοῦ, ὅταν ὅλαι αἱ ἄλλαι χῶραι μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τοιαῦται πλέον προηγμέναι ἡμῶν ὑφίσταντο σοβαρὰς ζημίας ἢ καὶ ὁλοκληρωτικὴν ἀκόμη καταστροφήν. Θὰ ἀπετέλει σφάλμα ἀσυγχώρητον τὸ νὰ μὴ ἐπωφεληθῶμεν ὡς χώρα καπνοπαραγωγικὴ αὐτοῦ τοῦ γεγονότος. Τὰ δύο αὐτὰ σπουδαιότατα θέματα ἐπέβαλον τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς ἐπ’ ὠφελείᾳ καὶ τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ γενικώτερον τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Ἄν ληφθῇ δὲ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ μέση ἐν τῇ χώρα μας στρεμματικὴ ἀπόδοσις τῆς δεκαετίας 1950–1960 ἀνῆλθεν εἰς 71 κιλά, ἡ παραγωγὴ καπνοῦ κατὰ τὴν περίοδον 1963 θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπολογισθῇ πέριξ τῶν 105–110 χιλιάδων τόννων, ἤτοι κατὰ 13–8 χιλ. ἐπὶ πλέον τοῦ 1962. Πρᾶγμα, ἐπαναλαμβάνω, ἐπιβεβλημένον διὰ τοὺς ἀνωτέρω ἐκτεθέντας λόγους. Τὸ ὅτι παρὰ ταῦτα ἡ παραγωγὴ ἀνῆλθε τελικῶς εἰς 125.000 τόννους, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἡ μέση στρεμματικὴ ἀπόδοσις ἀνῆλθε κατὰ τὴν περυσινὴν περίοδον εἰς 86 κιλά. Ἀλλὰ ἡ ΕΡΕ ἦτο ἀπολύτως ἑτοίμη νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὴν ηὐξημένην αὐτὴν παραγωγήν. Εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της σοβαρὰ περισσεύματα τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν καὶ τοῦ ἐφετεινοῦ καπνικοῦ θέματος. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἐφρόντισε τὸ ἀπόθεμα αὐτὸ νὰ τὸ διασπαθίσῃ διὰ καθαρῶς προεκλογικοὺς σκοποὺς καὶ μὴ ἔχουσα, ὡς προελέχθη, ἄλλας πλέον δυνατότητας νὰ ἀσκήσῃ τὴν ἐνδεδειγμένην καπνικὴν πολιτικήν, μεταθέτει τὴν χρονολογίαν ἐνάρξεως τῶν ἀγορῶν ἀπὸ τῆς 15ης Ἰανουαρίου εἰς τὴν 15ην Φεβρουαρίου, ἤτοι μέχρι τῆς ἡμέρας διενεργείας τῶν ἐκλογῶν. Καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι κατὰ τὸ νεκρὸν αὐτὸ διὰ τὴν Ἑλληνικὴν καπναγορὰν διάστημα, ἡ Τουρκία —πρὸς δόξαν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου— ἐπώλησεν 70.000.000 κιλὰ καπνῶν. Καὶ ἡ Κυβέρνησις μετὰ τὴν πρώτην της αὐτὴν «ἐπιτυχίαν» ἀδίστακτος πλέον ἕνα μῆνα μετὰ τὰς ἐκλογὰς προχωρεῖ εἰς τὴν ἐξαγγελίαν τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἀνωτέρω ἀπηρίθμησα. Μὲ αἴσθημα εὐθύνης εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ καταγγείλωμεν πρὸς τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθησε πολιτικὴν αὐτόχρημα ἐγκληματικήν. Μία ἦτο ἡ ἐνδεδειγμένη πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ὤφειλε νὰ χαράξῃ. Καὶ αὐτὴ συνίστατο εἰς τὸ νὰ ἐξαγγείλῃ ἐγκαίρως καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ πραγματοποιήσῃ παρέμβασιν τοσαύτης ἐκτάσεως, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ ἐξισορρόπησις μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Ἐὰν τοῦτο ἐπραγματοποιεῖτο καὶ αἱ τιμαὶ θὰ ἐκρατοῦντο εἰς ὑψηλὰ ἐπίπεδα καὶ οἱ ἀγορασταὶ δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ ἐκμεταλλευθοῦν εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν τὸν ψυχολογικὸν παράγοντα λόγῳ ηὐξημένης παραγωγῆς καὶ τέλος καὶ οἱ τελευταῖοι οὗτοι ἀπηλλαγμένοι ἀνησυχιῶν καὶ φόβου θὰ ἠδύναντο ἀνέτως νὰ διαπραγματευθοῦν τὸ προϊὸν τοῦ μόχθου των. Ἡ ἀσκηθεῖσα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πολιτικὴ ἔχει τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα: Πρῶτον ὡς πρὸς τὰς διατεθείσας ποσότητας καπνῶν. Ἐκ τῶν ἀπορροφηθέντων 101.500 τόννων ἐξαγωγίμων καπνῶν, τοὺς 11.500 ἠγόρασε τὸ Κράτος μέσῳ τοῦ ΕΟΚ καὶ ἐκ τῶν ὑπολοίπων 90.000 τόννων, βάσει τῶν ὑπ’ ἀριθ. 220 καὶ 227 πράξεων τῆς ΚΕΚ ὑποχρεοῦται τὸ Κράτος νὰ ἐξαγοράσῃ ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας ἀπὸ τοὺς ἀγοραστὰς 34.000 τόννους. Δεδομένου δέ, ὅτι κατόπιν αὐτῆς των τῆς διασφαλίσεως, οἱ ἀγορασταὶ εἶχον ἐκ πολλῶν λόγων συμφέρον νὰ συγκεντρώσουν ηὐξημένας ποσότητας καπνῶν, θετικῶς σήμερον μόνον δι’ ἀπορρόφησιν 56.000 τόννων δυνάμεθα νὰ ὁμιλῶμεν. Καὶ τοῦτο, ἔναντι 74.000 — φυσικὰ ἄνευ δικαιώματος ἐπιστροφῆς — ἀγορασθέντων παρὰ τοῦ καπνεμπορίου κατὰ τὴν ἀντίστοιχον περυσινὴν ἡμερομηνίαν. Πέραν ὅμως τούτων, εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ Κράτος θὰ ὑποχρεωθῇ ἐκ τῶν εὑρισκομένων ἀκόμη εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν καπνῶν νὰ συγκεντρώσῃ καὶ ἄλλας ποσότητας ἐκτὸς τῶν ἀνωτέρω 11.500 τόννων. Καὶ ταῦτα ὡς πρὸς τὴν ἀπορρόφησιν. Δεύτερον, ὡς πρὸς τὰς τιμάς. Αἱ διαμορφωθεῖσαι ἀπολύτως ἀπαράδεκτοι τιμαί, ὀφείλονται εἰς δύο λόγους: α) Εἰς τὴν πλήρη ἄνεσιν τῶν ἀγοραστῶν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὸν ψυχολογικὸν παράγοντα τῶν παραγωγῶν λόγῳ τῆς μεγάλης παραγωγῆς. Τοσούτῳ μᾶλλον, ὅταν τὸ ἐν λόγῳ γεγονὸς συνεχῶς καὶ ἐντόνως ἐπεσημαίνετο ἀπὸ τὴν αἰφνιδίως —τὸ ὑπογραμμίζομεν καὶ πάλιν— ἀνακαλύψασαν τοῦτο Κυβέρνησιν, καὶ β) εἰς τὰς χαμηλὰς τιμὰς παρεμβάσεως τὰς ὁποίας καθώρισεν ἡ Κυβέρνησις μέσῳ τοῦ Σ.Ο.Κ. καὶ οἱ ἀγρόται εὑρισκόμενοι πρὸ τῆς διμετώπου αὐτῆς ἐπιθέσεως Κράτους καὶ ἀγοραστῶν καὶ μὴ ἔχοντες ἄλλην διέξοδον, ἐπώλουν τὸ προϊὸν τοῦ μόχθου των, οἱ μὲν παραγωγοὶ μπασμάδων καὶ μπασῆ — μπαγλῆ βασιζόμενοι εἰς τὴν ὑπόσχεσιν τῆς διὰ πριμοδοτήσεώς των ἐπιτεύξεως τῶν περυσινῶν μέσων τιμῶν, οἱ δὲ τῶν ἄλλων καπνικῶν διαμερισμάτων εἰς ἀσαφεῖς ἐκφράσεις, ψιθυριζομένας ὑποσχέσεις καὶ διαψευδόμενα — ὡς εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν— τηλεγραφήματα. Καὶ ἐρωτῶμεν τὴν Κυβέρνησιν. Βάσει ποίων δεδομένων, βάσει ποίων στοιχείων καθώρισεν αὐτὰς τὰς χαμηλάς, αὐτὰς τὰς ἀπαραδέκτους τιμὰς παρεμβάσεως; Τὸ θέμα εἶναι καίριον. Καὶ θὰ παρακαλέσω ἕνα διάλογον μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις μὲ τὰς χαμηλὰς τιμὰς παρεμβάσεως τὰς ὁποίας καθώρισεν, ἐγκλημάτισε πρῶτον —καὶ τοῦτο ἀφορᾷ τὴν τρέχουσαν περίοδον— ἐναντίον ἐκείνων ἐκ τῶν καπνοπαραγωγῶν, τῶν ὁποίων ἡ ζημία εἶναι ἄγνωστον ἀκόμη ποὺ θὰ ἀνέλθῃ, λόγῳ τῆς συνεχιζομένης καὶ σήμερον ἀκόμη ἐπὶ τοῦ σχετικοῦ θέματος ἀσαφείας της. Ἐγκλημάτισε δεύτερον, ἐναντίον τοῦ συνόλου τῶν καπνοπαραγωγῶν, διότι ἡ ἀπολύτως ἀδικαιολόγητος καὶ οὐδαμοῦ στηριζομένη πολιτική της ἐπὶ τῶν τιμῶν, προδιαγράφει διὰ τὸ μέλλον ἕνα καθεστὼς τιμῶν, τὸ ὁποῖον εἶχε παύσει πλέον νὰ ἰσχύῃ διὰ τὴν χώραν μας. Καὶ ἐγκλημάτισε τρίτον, ἐναντίον τοῦ συνόλου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διότι ἔγκλημα κατ’ αὐτοῦ ἀποτελεῖ ἡ συνεπεία τῆς πολιτικῆς της καὶ μόνον καὶ ἐξ οὐδενὸς ἄλλου λόγου ἀπροσδιόριστος ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἀλλὰ πάντως μεγίστη ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, ἡ Ἕνωσις Κέντρου δὲν ἠκολούθησε διάφορον τακτικήν. Προεκλογικῶς ὑπέσχετο τιμὰς πολὺ ἀνωτέρας τῶν περυσινῶν. Προσεγειώθη μετεκλογικῶς ὑποσχεθεῖσα τὰς περυσινὰς τοιαύτας διὰ νὰ ἀνέχεται ἀνερυθριάστως ἤδη νὰ πωλοῦνται τὰ καπνὰ ταῦτα κατὰ 3 ἕως 15 δραχμὰς κατὰ κιλόν, ἐπὶ ἔλαττον τῶν περυσινῶν. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ πολιτικὴ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ θέματος. Κατὰ μὲν τὰ δύο πρῶτα στάδια τοῦ «ἀνενδότου ἀγῶνος» καὶ τῶν προεκλογικῶν περιόδων, ἐκυριαρχεῖτο ἀπὸ τὴν καταδημαγώγησιν καὶ ἐξαπάτησιν τῶν καπνοπαραγωγῶν. Κατὰ δὲ τὴν ἐπακολουθήσασαν περίοδον τῆς ὑπευθύνου παρ’ αὐτῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας μὲ μίαν ἀπότομον στροφὴν 180 μοιρῶν, ἡ Ἕνωσις Κέντρου ὑπεβίβασεν ἄνευ λόγου τὰς τιμὰς καὶ κατεβαράθρωσε τὰ συμφέροντα τῶν παραγωγῶν. Ἰδοὺ διατὶ μὲ πλῆρες αἴσθημα εὐθύνης τὴν καταγγέλλομεν καὶ πρὸς τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον καὶ γενικώτερον πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἠκολούθησε καὶ εἰς τὸ καπνικὸν ἡ Κυβέρνησις —ὅπως καὶ εἰς ὅλα της τὰ ζητήματα— τὴν μοιραίαν πορείαν της. Ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἐπαίρεται καὶ διὰ τὴν καπνικὴν καὶ διὰ τὴν καθόλου πολιτικήν της. Δὲν εἶναι τοῦτο περίεργον καὶ ὁ αὐτοθαυμασμός, ἄλλωστε, ἂν δὲν εἶναι ἰδική της ἐφεύρεσις, ἀνήκει πάντως εἰς τὰς συνηθείας της. Καθ’ ὅσον ἀφορᾶ ἡμᾶς, ἂς μᾶς συγχωρήσῃ διότι —ἴσως ἀπροσγείωτος ἀκόμη— δὲν τὴν παρακολουθοῦμεν εἰς αὐτάς της τὰς ψευδαισθήσεις. Ἀπεναντίας μάλιστα. Μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου, αἱ ἐκ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὰ ζητήματα τοῦ τόπου ἀνησυχίαι μας καθίστανται ἔτι ἐντονώτεραι. Ἐλαχίστων μηνῶν διακυβέρνησις τῆς χώρας ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου δημιουργεῖ, δυστυχῶς, τὴν βεβαιότητα ὅτι ἐντὸς ὀλίγου ἡ εἰκὼν τῆς Ἑλλάδος μὲ τὰ τεράστια καὶ πρωτοφανῆ εἰς τὴν ἱστορίαν της ἔργα μὲ τὴν ἐπιτευχθεῖσαν ἐπὶ ὀκταετίαν οἰκονομικὴν καὶ πολιτικὴν σταθερότητα καὶ μὲ τὴν ἐπικρατήσασαν εἰς τὸν τόπον ἡσυχίαν καὶ ἀσφάλειαν, ἡ εἰκών, ἐπαναλαμβάνω, αὐτὴ θὰ φαίνεται εἰς ὅλους μας ὡς ὄνειρον. Καὶ ἑδραιοῦται ἡ πεποίθησίς μας ὅτι ἡ παραμονή της εἰς τὴν ἐξουσίαν ἐγκυμονεῖ γενικωτέρους κινδύνους διὰ τὴν χώραν. Ἀπὸ αὐτὰς τὰς βαθυτάτας ἀνησυχίας κατεχόμενος, πιστεύω ὅτι ὅσον βραχύτερος εἶναι ὁ βίος τῆς Κυβερνήσεως, τόσον ἡ δοκιμασία τοῦ Ἔθνους θὰ εἶναι μικροτέρα. Καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι τοῦτο ἤρχισε πλέον νὰ καθίσταται συνείδησις εἰς τὴν μεγίστην μερίδα τοῦ ὑγιῶς σκεπτομένου Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§135Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, τερματίζεται σήμερον ἡ συζήτησις. Ἑπομένως ἔχομεν δικαίωμα νὰ δευτερολογήσωμεν.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ἐφραιμίδη.

§137Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι πρῶτος ἐπερωτῶν.

§138Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἰς τὴν δευτερολογίαν ὁ λόγος δίδεται ἀναλόγως τῆς ἐγγραφῆς καὶ ὄχι κατὰ τὴν σειρὰν τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ ἐπερωτῶντες.

§139Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ὁ παλαιὸς Κανονισμὸς δὲν σᾶς ἤρεσε καὶ τὸν ἠλλάξατε.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὴν Παρασκευὴν θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις καὶ θὰ ὁμιλήσετε.

§141Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Προηγοῦμαι, κ. Πρόεδρε. Εἶμαι ὁ πρῶτος ἐπερωτῶν, ὁ κ. Ἐφραιμίδης εἶναι τρίτος. Πῶς τοῦ δίδετε τὸν λόγον πρὶν ἀπὸ ἐμέ; Περίεργον, κ. Πρόεδρε, θέλετε νὰ κάμετε ἐπεισόδια; Διατὶ μὲ κακοποιεῖτε ἔτσι;

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσετε, κ. συνάδελφε.

§143Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἔχω τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τὸν δώσετε εἰς ἄλλον.

§144Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος, κ. Ἐφραιμίδης, ἔρχεται τέταρτος κατὰ σειρὰν ἐπερωτῶν. Δὲν δύνασθε, συνεπῶς, νὰ μὲ κακομεταχειρίζεσθε.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπον, κ. Μιχαηλίδη, ὅτι ἡ συζήτησις θὰ συνεχισθῇ τὴν Παρασκευὴν καὶ θὰ σᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ὁμιλήσετε.

§146Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλετε νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον, διότι ἐπαναλαμβάνω, εἶμαι πρῶτος ἐπερωτῶν.

§147Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸν νέον Κανονισμόν, ἔχομεν συμφωνήσει ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ ἑκάστης ἐπερωτήσεως θὰ τερματίζεται μέσα σὲ δύο συνεδριάσεις. Προηγήθη ἤδη ἡ μία. Καὶ σήμερον ἔχομεν τὴν δευτέραν. Συνεπῶς δὲν θὰ ὑπάρξῃ περιθώριον νὰ συζητήσωμεν τὴν Παρασκευήν, ὁμαλώτατα, διότι ἔχομεν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὴν Παρασκευὴν θὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις σχετικὰς μὲ τὸ Κυπριακόν. Συνεπῶς, εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν δευτερολογίαν, ποὺ παρέχεται ἡ δυνατότης διὰ τοῦ νέου Κανονισμοῦ, καὶ μέσα εἰς τὸ δεκάλεπτον ποὺ προβλέπεται νὰ τερματίσωμεν τὴν συζήτησιν.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ἀγορηταί, διότι ἔχουν συγχωνευθῇ ὅλαι αἱ σχετικαὶ μὲ τὸ θέμα ἐπερωτήσεις.

§149Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὴν Παρασκευὴν θὰ συζητήσωμεν ἄλλο θέμα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σειρὰν ἰσχύει ὁ κατάλογος τῆς σειρᾶς προτεραιότητος τῶν ζητησάντων τὸν λόγον. Ὡς πρὸς τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων ἰσχύει ἡ σειρὰ τοῦ πρώτου ἐπερωτῶντος.

§150Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Δὲν ἀνεπτύξατε, κύριε, ἐπερώτησιν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ κατὰ τῆς ΕΡΕ, ἀποδεικνύοντες τὴν ἐν παντὶ συνεργασίαν σας μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ συνεπῶς, ἔχουν δικαίωμα οἱ συνάδελφοι νὰ ὁμιλήσουν.

§151Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ δώσετε, ναὶ ἢ ὄχι τὸν λόγον;

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπον, κ. Μιχαηλίδη, ὅτι ἡ συζήτησις θὰ συνεχισθῇ τὴν Παρασκευήν.

§153Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τὰ ὅσα ἀνέπτυξεν ἡ Κυβέρνησις. Ὀφείλετε νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον.

§154Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλετε ἡ Βουλὴ νὰ ἀσχολῆται μόνον διὰ τὸ καπνικὸν θέμα; Ἔχομεν καὶ ἄλλα ἐπείγοντα θέματα, μὲ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀσχοληθῶμεν.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, διαπιστώνετε ὕπαρξιν ἀπαρτίας;

§156Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν ἐλύσατε τὴν συνεδρίασιν, μὲ τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, τὴν ἔλλειψιν ἀπαρτίας. Καὶ ἐνῷ διεπιστώσατε, ὅτι ὑπῆρχον εἰς τὴν αἴθουσαν τόσοι βουλευταί, ὅσοι ὑπῆρχον καὶ κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως. Καὶ σήμερον αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἴμεθα περισσότεροι ἀπὸ ὅσοι εἴμεθα τὴν ὥραν ποὺ ἠγόρευον οἱ συνάδελφοι καὶ οἱ κ.κ. Ὑπουργοί. Θέλετε, λοιπόν, καὶ τώρα νὰ λύσετε τὴν συνεδρίασιν; Ποίαν εὐαισθησίαν, αἰσθάνεσθε, κ. Ὑπουργέ, ἐπιδιώκοντες νὰ ἀποφύγετε τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἕνα θέμα ἐθνικόν;

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Μιχαηλίδη, ἔχετε τὸν λόγον.

§158Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ περιορισθῶ μόνον ἐπὶ τῶν σημείων ἐκείνων, ποὺ ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, προέβαλα τὸν ἀριθμὸν τῶν 72.000.000 δραχ. ποὺ πρέπει νὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὡς συμπληρωματικὸν τίμημα εἰς τοὺς δικαιούχους παραγωγοὺς τοῦ Νομοῦ Ξάνθης, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἐξανέστη καὶ εἶπε «μὲ τρόπον ἀλχημιστικῶν μαθηματικῶν κατέληγα εἰς τὸν ἀριθμὸν αὐτόν». Κύριε Ὑπουργέ, μόνον εἰς τὰ μαθηματικά, κατ’ ἐξοχὴν θετικὴν ἐπιστήμην, δὲν χωρεῖ ἀλχημεία διότι 2 καὶ 2 κάνουν τέσσαρα. Πρὸς στήριξιν τῶν ἀπόψεών μου, κατέθεσα πίνακας, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ ἐπίσημα στοιχεῖα τῶν ὑπηρεσιῶν σας καὶ εἴχατε ὑποχρέωσιν, κ. Ὑπουργέ τοῦ Ἐμπορίου, νὰ τὰ μελετήσητε καὶ νὰ ἀντικρούσετε αὐτοὺς μὲ ἰδικούς σας συγκεκριμένους ἀριθμοὺς καὶ ὄχι νὰ προβάλετε τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ κάμω ἀνάλυσιν τῶν λογαριασμῶν μου. Ἐθυσίασα ἀρκετὰς ἡμέρας εἰς ἐπίπονον ἐργασίαν διὰ νὰ ἐξαγάγω τὰ συμπεράσματα αὐτά, ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ μίαν διαταγήν του ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ νὰ τοῦ παρουσιάσουν αἱ Ὑπηρεσίαι του ἀντίστοιχα στοιχεῖα διὰ νὰ μὲ ἀποκρούσῃ καὶ νὰ μὴ προβαίνῃ εἰς ἀνοικείους χαρακτηρισμούς. Ὅταν λάβῃ κανεὶς ὑπ’ ὄψιν ὡρισμένους γενικοὺς ἀριθμοὺς θὰ ἴδῃ, νὰ μᾶς λέγουν, ὅτι τὸ 1959 εἶχον ἐξαχθῆ 56.398 τόννοι καπνοῦ καὶ ἀντιπροσώπευον ἀξίαν 73.035.400 δολλάρια. Ἐνῷ τὸ ἔτος 1962 ἐξήχθησαν 53.829.000 τόννοι, ἀξίας 98.097.000 δολλαρίων. Δηλαδὴ διαφορὰ τιμῆς περίπου 25.061.000 δολλάρια. Προστιθεμένου δὲ εἰς αὐτὸ καὶ τοῦ 41,2% τῆς διαφορᾶς τῆς ποσότητος ἀναβιβάζεται ἡ διαφορὰ τῆς ἀξίας μεταξὺ τῶν δύο ἐτῶν εἰς 785.368.000 δραχμάς. Καὶ προξενεῖ, κύριοι συνάδελφοι, ἐντύπωσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ὁ Νομὸς Ξάνθης δικαιοῦται συμπληρωματικοῦ τιμήματος 72.000.000 δραχμῶν; Καταθέτω πίνακα, ἐκ τοῦ ὁποίου προκύπτει, ὅτι εἰς τὸν Νομὸν Ξάνθης κατὰ τὸ ἔτος 1963 τὰ καπνὰ ἐπωλήθησαν ἀπὸ 10,4% ἕως 32,1% εὐθηνότερον τῶν τιμῶν τοῦ 1962, ἐνῷ εἰς ἄλλας περιοχάς, ἐκτὸς τῆς Ἀν. Μακεδονίας καὶ Θρᾴκης τὰ καπνὰ ἐπωλήθησαν ἄνω τῶν τιμῶν τοῦ ἔτους 1962 μέχρι καὶ 154,2%.

ΜΕΣΑΙ ΤΙΜΑΙ ΠΩΛΗΣΕΩΣ ΚΑΠΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΞΑΝΘΗΣ ΚΑΤΑ ΤΑ ΕΤΗ 1962–1963

(παραγωγῆς 1961 καὶ 1962)

Σημειώνω ἀντιστοίχως πωλήσεις ἄλλων περιοχῶν τοῦ Κράτους αἱ ὁποῖαι ηὐνοήθησαν ἰδιαιτέρως κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος.

Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν 72 ἑκατομμυρίων συμπληρωματικοῦ τιμήματος τοῦ Νομοῦ Ξάνθης. Ἔρχομαι τώρα εἰς ἕνα ἄλλο θέμα. Τὴν ὅλην ἀγόρευσίν μου τὴν ἐστήριξα εἰς μίαν μελέτην.

§159Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Πόσες ἡμέρες ἐκάματε διὰ νὰ βγάλετε τὸν ἀριθμὸν τῶν 72 ἑκατομμυρίων, κ. συνάδελφε;

§160Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Μερικὰ νυχτέρια ἔκαμα, δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι ἠμποροῦσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ ἀναθέτων εἰς τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας νὰ κάνουν τὴν ἐργασίαν αὐτήν.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μιχαηλίδη, ξέρετε, ὅτι μὲ τὸν νέον Κανονισμὸν ἔχετε 15 λεπτὰ μόνον;

§162Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ὅταν, κ. Πρόεδρε, μὲ κάνετε νὰ περιμένω ἐπὶ 4 μῆνας, δὲν δικαιοῦσθε νὰ μοῦ ὁμιλῆτε περὶ λεπτῶν τῆς ὥρας. Τὴν ὅλην ἀγόρευσίν μου ἐστήριξα εἰς μίαν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν εἶχον συντάξει κατὰ τὸ 1957, ὡς Πρόεδρος τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς Καπνοῦ ἐπὶ τοῦ ὅλου θέματος τοῦ καπνοῦ. Δὲν διεκδικῶ μὲ αὐτὴν καμμίαν σοφίαν οὔτε εἰδικὰς γνώσεις. Ἁπλῶς, ἔβαλα σὲ κάποιαν σειρὰν τὰ θέματα διὰ νὰ τὰ διαβάσῃ ὁ καθεὶς καὶ νὰ ξεκινήσωμεν ἀπὸ μίαν συγκεκριμένην βάσιν διὰ νὰ ἐρευνήσωμεν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν διὰ τὸν καπνὸν κἄτι τὸ καλύτερον. Κατέθεσα τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν διὰ νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά. Ἀτυχῶς, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, παρὰ τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν εἶχε δὲν συνεμορφώθη, διότι ἐὰν ἀπεκρούετο παρὰ συναδέλφων ἡ πρότασίς μου αὕτη καὶ δὲν υἱοθετεῖτο παρὰ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς, θὰ ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ σεβασθῶ τὴν τοιαύτην ἀπόφασιν τῆς πλειοψηφίας, ἐφ’ ὅσον ὅμως ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη τὴν καταχώρησιν τῆς ἐκθέσεως εἰς τὰ πρακτικά, δὲν δικαιοῦται τὸ Προεδρεῖον νὰ μὴ τὴν καταχωρήσῃ. Θὰ παρεκάλουν, λοιπόν, νὰ διαταχθῇ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία νὰ προβῇ εἰς τὴν καταχώρησιν τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς παρούσης συνεδριάσεως, ἢ ἂν προτιμᾶτε εἰς κεχωρισμένον φυλλάδιον, διὰ νὰ ἔχουν τὴν δυνατότητα οἱ κ.κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ λάβουν γνῶσιν αὐτῶν τὰ ὁποῖα ἐκθέτω. Προχωρῶ τώρα εἰς ὀφειλομένην ἀπάντησιν πρὸς τὸν Ὑπουργὸν κ. Μελᾶν. Δημιουργεῖται ἐδῶ μία σύγχυσις ὅπως διαπιστώνω. Ἐπετέθη ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐναντίον ὅλων τῶν ἐπερωτώντων βουλευτῶν χωρὶς νὰ κάνῃ διάκρισιν, μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι ἔθιξαν καπνεμπόρους, ἢ ἔθιξαν τὸν Α ἢ τὸν Β. Ἀλλ’ ἕκαστος τῶν βουλευτῶν εἶναι ὑπεύθυνος δι’ ὅσα ὁ ἴδιος ὑπεστήριξε καὶ ὄχι δι’ ὅσα ἄλλοι εἶπον. Καὶ προχωρεῖ εἰς τὸ θέμα τοῦ καρκίνου. Τὸ νὰ ἐπικαλούμεθα τὸ θέμα τοῦ καρκίνου διὰ νὰ ἐλαφρύνωμεν τὴν θέσιν μας ἀποτελεῖ ἀστόχημα, διότι ὅταν ἀναφερώμεθα εἰς τὸ θέμα αὐτὸ πρέπει, γνωρίζομεν τὴν ἱστορίαν του, καὶ νὰ καταλογίσωμεν βαρυτάτας εὐθύνας εἰς ὡρισμένα πρόσωπα. Εἶναι γνωστὸν ἀπὸ ἐπίσημα στοιχεῖα τοῦ Ἰνστιτούτου Καπνοῦ καὶ ἀπὸ διεθνῶς γνωστὰ στοιχεῖα ἀναλύσεων τῶν εὐγενῶν καπνῶν, ὅτι ἡ νικοτίνη τὴν ὁποίαν περιέχουν τὰ εὐγενῆ καπνὰ κυμαίνεται μεταξὺ 7–8‰ ἔναντι 45– 55‰ καὶ πλέον ποὺ ἔχουν τὰ καπνὰ Βιρτζίνια καὶ ἄλλα καπνὰ ἄλλων περιοχῶν. Συνεπῶς τὸ ὅτι προεβλήθη θέμα ἐπιδράσεως τοῦ σιγαρέττου ἐπὶ τῆς δημιουργίας τοῦ καρκίνου ἀποτελεῖ ἕνα πρόσθετον στοιχεῖον ὑπὲρ τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν καὶ θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶχε λάβει μέτρα διὰ νὰ ἀρχίσῃ μίαν ἔρευναν τὴν ὁποίαν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1954 δι’ ἀλλεπαλλήλων προσωπικῶν διαταγῶν ὑπέδειξε νὰ γίνῃ ὁ ἀείμνηστος στρατάρχης Παπάγος. Ἐὰν ἡ διαταγή του ἐξετελεῖτο, σήμερον θὰ εἴχομεν θετικὰ στοιχεῖα ἀναμφισβητήτου κύρους καὶ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ προσφέρωμεν εἰς τὰς Ἀμερικανικὰς καὶ λοιπὰς σιγαροβιομηχανίας λύσιν εἰς τὸ θέμα ποὺ τόσον πολὺ τὰς ἀπασχολεῖ. Λύσιν τὴν ὁποίαν μὲ πειραματισμοὺς καὶ τὴν θυσίαν πολλῶν ἑκατομμυρίων δολλαρίων προσπαθοῦν νὰ εὕρουν, διὰ νὰ ἐξουδετερώσουν τὸν πόλεμον κατὰ τοῦ καπνίσματος. Ἀπὸ χρόνια καταβάλλουν προσπάθειαν αἱ Ἀμερικανικαὶ σιγαροβιομηχανίαι νὰ δημιουργήσουν ποικιλίας καπνῶν πτωχῶν εἰς νικοτίνην καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ Ἰνστιτοῦτον Δράμας, κατώρθωσε νὰ δημιουργήσῃ μίαν ποικιλίαν καπνοῦ ἡ ὁποία δὲν ἔχει σχεδὸν καθόλου νικοτίνην, περιορίζεται μόνον εἰς τὰ 2‰ περίπου. Ὅταν ἔχωμεν παρομοίας ποικιλίας καπνῶν δὲν πρέπει νὰ κλαῖμε καὶ νὰ ὀδυρώμεθα διότι δι’ ἡμᾶς ἀποτελεῖ θεῖον δῶρον ἡ συσχέτισις τοῦ καπνίσματος πρὸς τὸν καρκίνον, ὅπως ἦτο θεία εὐλογία ὁ περονόσπορος ποὺ κατέστρεψε τὴν παραγωγὴν τῆς Εὐρώπης, δι’ ἡμᾶς. Ἀρκεῖ νὰ ἔχωμεν τὴν ἱκανότητα νὰ ἀξιοποιήσωμεν τοῦτο ὑπὲρ τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας μας. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀρχίσῃ μίαν συστηματικὴν ἔρευναν ἀπροσβλήτου διεθνῶς κύρους διὰ νὰ καταστήσωμεν καὶ πάλιν περιζήτητα τὰ καπνά μας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἀνέφερε καὶ τὸ ὅ,τι ἡ Βουλγαρία ἐνῷ ἐπώλησε τὰ καπνά της, ἤδη ζητεῖ νὰ ἀγοράσῃ μίαν μικρὰν ποσότητα Ἑλληνικῶν καπνῶν καὶ ἐξέφρασε τὴν ὑπόνοιαν ὅτι τὰ ζητεῖ διὰ νὰ τὰ μεταπωλήσῃ εἰς ἄλλας χώρας. Ἴσως τὰ γνωρίζω, κ. Ὑπουργέ, πάρα πάνω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Βουλγαρία θὰ ἔχῃ ζητήσει αὐτὴν τὴν μικρὰν ποσότητα τῆς ποικιλίας τῶν ἀρωματικῶν καπνῶν Ξάνθης, διότι κάνει σημαντικὰς ἐξαγωγὰς σιγαρέττων διὰ τὴν τελειοποίησιν τῶν ὁποίων τοὺς εἶναι ἀπαραίτητα, ἀρωματικὰ καπνά. Οἱ Βούλγαροι εἰς πᾶσαν εὐκαιρίαν ἐκφράζουν τὸν πόνον τους, ὅτι μαζὶ μὲ τὴν Δυτικὴν Θρᾴκην, ἔχασαν τὰ ἀρωματικὰ καπνὰ τὰ ἀπαραίτητα διὰ παρασκευὴν σιγαρέττων κλασσικοῦ τύπου Ξάνθης. Ἔχουν καπνὰ τύπου τσεμπελίων ὅμοια μὲ τὰ παραγόμενα ἐν Θρᾴκῃ, ἀλλὰ δὲν ἔχουν τὰ ἀρωματικά μας καπνά. Ἐφ’ ὅσον δὲ ἡμεῖς ἀπεδείχθημεν ἀνίκανοι νὰ τὰ ἀξιοποιήσωμεν, ἴσως δὲν θὰ ἦτο ἄσκοπον νὰ τοὺς δώσωμεν ἀρωματικὰ καπνὰ διὰ νὰ διαδώσουν τὸν τύπον τῶν σιγαρέττων αὐτῶν. Ἐπίσης, μὲ ἔψεξε ὁ κ. Ὑπουργός, διότι εἶχα ὑποστηρίξει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ καπνικοῦ θέματος μὲ μεγαλύτερον θάρρος καὶ μεγαλυτέραν γενναιότητα, θὰ ἔπρεπε νὰ προχωρήσῃ ἀπ’ ἀρχῆς μὲ ἀπόφασιν νὰ ἀγοράσῃ ἀμέσως 30 χιλιάδας τόννους καπνὰ τὰ ὁποῖα ὑπολογίζει, ὅτι περισσεύουν ἀπὸ τὴν ποσότητα τὴν ὁποίαν θὰ ἠγόραζε τὸ καπνεμπόριον. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον αἱ τιμαὶ εἰς τὰς ὁποίας ἠγοράσθησαν τὰ καπνὰ δὲν θὰ ἐπηρεάζοντο καθ’ ὃν τρόπον ἐπηρεάσθησαν τόσον ὑποτιμητικῶς. Εἶναι γνωστὸν τὸ ἀξίωμα, ὅτι ὅταν ὑπάρχῃ μεγάλη προσφορὰ προκαλεῖται ὑποτίμησις, ἐνῷ μὲ περιωρισμένην προσφορὰν ἀνατίμησις. Συνεπῶς, ἡ Κυβέρνησις ἀφῆκε καὶ τῆς ἔφυγε μία καλὴ εὐκαιρία. Τώρα θέλετε νὰ δικαιολογήσητε τὴν ἀστοχίαν σας, μὲ ἀστεῖα ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ ἱκανοποιήσουν τὴν κοινὴν γνώμην. Κύριοι Ὑπουργοί, ὅταν βγαίνουν οἱ πρῶτες τομάτες πωλοῦνται 15 δραχμὰς καὶ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας προσφέρονται μόνον μὲ 5 δραχμάς, καὶ τὸ ἴδιον ἰσχύει δι’ ὅλα τὰ προϊόντα. Ἡμεῖς ἔχομεν πρώϊμον παραγωγὴν καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν δυνατότητα νὰ ἀνοίξουν ὅπως πάντοτε οἱ τιμὲς ἐδῶ καὶ νὰ ἐκτελέσουν ἐν τῷ συνόλῳ τὰ προγράμματα ἀγορῶν των αἱ ξέναι καπνικαὶ ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠδύναντο νὰ γνωρίζουν ποίας διαθέσεις θὰ ἐξεδήλωνον ὅσον ἀφορᾷ τὰς τιμάς, ἡ Βουλγαρία ἢ ἡ Τουρκία, καὶ θὰ ἐξησφαλίζαμε, ἀσφαλῶς, τὰς τιμὰς ποὺ προσέφερε τὸ καπνεμπόριον πέρυσι. Συνεπῶς ἡ ἀναβολὴ τῶν ἀγορῶν ἐπὶ ἕνα μῆνα, ἐπιμένω, ὅτι ἀπετέλεσε ζημίαν διὰ τὴν διαμόρφωσιν τῶν τιμῶν τῶν καπνῶν μας.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μιχαηλίδη, σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι μετὰ δύο λεπτὰ θὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμόν.

§164Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἀπὸ τὰς 52 χιλ. τόννους καπνὰ ποὺ μένουν ἀπώλητα σήμερον, θὰ ἀγοράσουν οἱ καπνοβιομήχανοι 6–7 χιλ. τόννους. Συνεπῶς θὰ ἀπομείνουν ἀποθέματα 45 χιλ. τόννοι. Ἂν αὐτὸ τὸ ἀπόθεμα εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τῶν καπνεμπόρων ἢ εἰς χεῖρας τοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ, ἢ εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Δημοσίου, δὲν παίζει κανένα ρόλον, ἀποτελοῦν ἀποθέματα τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιδράσουν ἐπὶ τῆς διαμορφώσεως τῶν τιμῶν τοῦ προσεχοῦς ἔτους καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις ἰδιαιτέρως νὰ προσέξῃ τὸ σημεῖον αὐτό. Ὅ,τι ἐπάθαμεν ἐφέτος νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ καὶ τοῦ χρόνου. Νὰ μείνῃ ἐδῶ τὸ κακὸν διὰ νὰ μὴ πάθωμεν χειρότερα μὲ τὰ καινούργια καπνὰ ποὺ θὰ βγάλωμεν. Τὰ ἄλλα τὰ προσωπικὰ τὰ ἀντιπαρέρχομαι διότι ὑπάρχει τὸ λαϊκὸν γνωμικὸν ποὺ λέγει: Ἀπορία ψάλτου βήξ, καὶ ἐν προκειμένῳ «ἀπορία Ὑπουργοῦ ὕβρεις».

§165Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ποίου θέματος;

§167Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Πρῶτον, ὅτι ὁ κ. Ἐφραιμίδης δὲν ἔχει σειρὰν νὰ ὁμιλήσῃ. Κατὰ τὸν νέον Κανονισμόν, πρὸ τοῦ κ. Ἐφραιμίδη ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσω ἐγώ.

§168Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἶμαι πρῶτος ἐπερωτῶν.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Σταμάτη.

§170Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Συνῄνεσα νὰ προηγηθῇ ἐμοῦ ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συναινέσω νὰ γίνῃ τοῦτο καὶ εἰς τὴν δευτερολογίαν. Ἂν πρόκειται νὰ δευτερολογήσῃ ἔχω ἐγὼ σειράν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διότι τὸ θέμα εἶναι τόσον μέγα, ὥστε νὰ δικαιολογῆται καὶ τρίτη συνεδρίασις καὶ ἐπὶ πλέον νὰ δικαιολογῆται ἡ πρόταξις τῆς ἐπερωτήσεως καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Βουλῆς περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλο θέμα ποὺ πρόκειται νὰ τὴν ἀπασχολήσῃ. Δὲν νομίζω, κ. Πρόεδρε, διὰ τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου νὰ γίνεται ἀνάπτυξις δευτερολογίας ἐπὶ τοῦ καπνοῦ ἐνώπιον 5 βουλευτῶν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ λύσητε τὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ ὁμιλήσωμεν τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§172ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 10.30′ π.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.20′ μ.μ.)