1964.06.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 46η

Πέμπτη 18 Ἰουνίου 1964

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Σιγανίδης ζητεῖ δεκαήμερον ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Θ. Ρέντης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Θ. ΡΕΝΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κ.κ. Γ. Παπανδρέου (Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως) καὶ Π. Πολυχρονίδης (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ προστασίας τῆς τιμῆς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου». Ὁ κ. Ι. Τούμπας (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἀρχῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Στεφανόπουλος καὶ Γ. Κοΐνης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Αὐγερινός, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐκ περονοσπόρου πληγέντων παραγωγῶν Κορινθιακῆς σταφίδος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Καστρινός, Κ. Περραιβός καὶ Κ. Σιγανίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως μεταφορᾶς ἐπὶ κομίστρῳ δι’ αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων περὶ αὐτοκινήτων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Πιαλόγλου, Α. Βλασακούδης, Α. Παπαδόπουλος, Α. Κωνσταντινίδης, Ν. Στειρόπουλος καὶ Α. Καστρινός, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως μεταφορᾶς ἐπὶ κομίστρῳ δι’ αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων περὶ αὐτοκινήτων». Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. Ι) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Παιδείας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Π. Δούκα καὶ Γ. Πανάγου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5657)ἐ.ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 777 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Π. Δούκα καὶ Γ. Πανάγου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: Τὸ πρόβλημα τῆς θεατρικῆς στέγης εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἀπασχολεῖ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας. Πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐπιλύσεώς του συνεκροτήσαμεν ἐπιτροπὴν ἐξ εἰδικῶν, ἡ ὁποία μελετῶσα ἤδη τὰ σχετικὰ στοιχεῖα πρόκειται ἐντὸς συντόμου διαστήματος νὰ ὑποβάλῃ ἡμῖν τὰ πορίσματά της. Ἐπιθυμία ἡμῶν εἶναι νὰ παράσχωμεν εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς πόλεις τὴν δυνατότητα ὅπως ἐξεύρουν τρόπους λύσεως ἑκάστη τοῦ προβλήματός της. Κατὰ κύριον λόγον ἀντιμετωπίζεται τὸ πρόβλημα τῶν μεγαλυτέρων πόλεων μεταξὺ τῶν ὁποίων βεβαίως συγκαταλέγεται καὶ ἡ Καβάλα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Λυμπέρη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5406)4716)29.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 729 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Λυμπέρη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως πληροφορήσητε τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 70188)10.6.64 ἐγγράφου μου ἐνεκρίθη ἡ παρὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ Σχολικῶν Κτιρίων ἐπιχορήγησις τοῦ σχολικοῦ ταμείου τοῦ δημοσίου σχολείου Μαριῶν Θάσου, διὰ ποσοῦ 340.000 δραχμῶν πρὸς ἄμεσον ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ διδακτηρίου τοῦ προαναφερομένου σχολείου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ

ΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Ἀνερούση, Τ. Κεφαλληνοῦ καὶ Ι. Διαμαντοπούλου. Ἔχομεν τὴν τιμήν, ἐν σχέσει πρὸς τὰ ὑπ’ ἀριθ. 6104) 4385 καὶ 6312)4499 ἐ.ἔ. ὑμέτερα ἔγγραφα καὶ τὰς διὰ τούτων διαβιβασθείσας ἡμῖν ἐρώτησιν καὶ αἴτησιν καταθέσεως ἐγγράφων τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Ἀνερούση καὶ ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Τ. Κεφαλληνοῦ καὶ Ι. Διαμαντοπούλου νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Ὁ κατάδικος Εὐστράτιος Μουτσογιάννης κατεδικάσθη πρωτοβαθμίως διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 114)115 ἔτους 1948 ἀποφάσεως τοῦ ἐκτάκτου Στρατοδικείου Ἀθηνῶν εἰς τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου, δευτεροβαθμίως δὲ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 660) 1952 ἀποφάσεως τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ Δικαστηρίου εἰς πρόσκαιρον κάθειρξιν 20 ἐτῶν, ἐξ ἧς ποινῆς ἐξέτισε 16 ἔτη, ἤτοι κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἀπολύσεώς του ἐκ τῶν φυλακῶν εἶχε συμπληρώσει τὰ ¾ τῆς ποινῆς αὐτοῦ, δικαιούμενος νὰ τύχῃ ὑφ’ ὅρων ἀπολύσεως καὶ κατὰ τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 105–110 τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος. Ἐκ τῶν στοιχείων τῆς δικογραφίας τῆς καταδίκης του καὶ τῶν λοιπῶν ἐν τῷ φακέλλῳ στοιχείων, προκύπτει ἀνενδοιάστως, ὅτι ὁ εἰρημένος νεαρᾶς τότε ἡλικίας (20 ἐτῶν) ὑπῆρξεν ἄβουλον ἐκτελεστικὸν ὄργανον κομμουνιστικῆς ὀργανώσεως. Ἅμα τῇ συλλήψει του προέβη εἰς ὁμολογίας ἐξ ὧν κατέστη δυνατὴ ἡ ὑπὸ τῆς Ἀστυνομίας ἀνακάλυψις τοῦ κομμουνιστικοῦ πυρῆνος καὶ ἡ σύλληψις τῶν ἀποτελούντων αὐτόν, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν καὶ οἱ ἠθικοὶ αὐτουργοὶ τοῦ φόνου τοῦ ἀειμνήστου Ὑπουργοῦ καὶ οἵτινες κατεδικάσθησαν διὰ τῆς ρηθείσης ἀποφάσεως τοῦ Στρατοδικείου εἰς θάνατον καὶ ἐξετελέσθησαν (ἐν συνόλῳ 26). Συμμεριζόμεθα ἀπολύτως ἀπὸ αἰσθηματικῆς πλευρᾶς τὴν εὔλογον πικρίαν τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ ἀειμνήστου Ὑπουργοῦ. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἀπεφασίσθη ὡς γενικὸν μέτρον ἡ ὑφ’ ὅρων ἀπόλυσις τῶν κρατουμένων τῆς περὶ ἧς πρόκειται κατηγορίας δὲν ὑπῆρχεν ἡ εὐχέρεια τῆς ἐξαιρέσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Ἰουνίου 1964.

Ὁ Ὑπουργὸς

ΠΟΛ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ

III) Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Κύρκου καὶ Σ. Ἡλιοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 761)29.5.64 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Κύρκου καὶ Σ. Ἡλιοπούλου, σχετικῶς μὲ τὴν ἐπιβληθεῖσαν εἰσφορὰν τοῦ Ν.Δ. 2709)1953 λόγῳ προσθέτου ὠφελείας τῶν ἀκινήτων τῶν παρακειμένων τῆς ὁδοῦ Βουλιαγμένης–Σουνίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Ἡ ἀρχικῶς ἐπιβληθεῖσα εἰσφορὰ ἐπὶ τῶν ὡς ἄνω ἀκινήτων ἐπιβεβαιώθη βάσει ἀποφάσεων τῶν ἁρμοδίων φορολογικῶν Δικαστηρίων. Ἡ συμπληρωματικὴ τοιαύτη κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Ν. Δ. 4236)1962 θὰ βεβαιωθῇ ὡσαύτως κατόπιν νέων πράξεων τῶν Οἰκον. Ἐφόρων, καθ’ ὧν οἱ ὑπόχρεοι θὰ ἔχωσι τὴν εὐχέρειαν νὰ προσφύγωσιν ἐνώπιον τῶν ἁρμοδίων Φορολογικῶν Δικαστηρίων. Πέραν τούτων ἡ Διοίκησις ἀναμένει τὴν κοινοποίησιν προσφάτως ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἀνωτάτου Ἀκυρωτικοῦ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς εἰσφορᾶς τοῦ Ν.Δ. 2709, ἵνα βάσει τοῦ περιεχομένου τούτων προέλθῃ εἰς τὴν ριζικὴν καὶ γενικωτέραν ἀντιμετώπισιν τοῦ ὅλου προβλήματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ἰορδάνογλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4439)3042)18.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 608 καὶ ἀπὸ 15.5.1964 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ἰορδάνογλου ἐν σχέσει μὲ τοὺς αὐτοστεγασθέντας ἀστοὺς πρόσφυγας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ θέσωμεν ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν τὰ κάτωθι: Ἡ χορήγησις παρὰ τοῦ Δημοσίου τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως εἰς τοὺς ἀστοὺς πρόσφυγας διὰ τὴν αὐτοστέγασίν των, ἡ ἐπιστροφὴ ταύτης εἰς τὸ Δημόσιον, ἡ διευκόλυνσις τμηματικῆς καταβολῆς διὰ τὴν ἐπιστροφὴν ὡς καὶ αἱ κυρώσεις διὰ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἐπιστροφῆς εἰς τὸ Δημόσιον προβλέπονται ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ ΒΔ 330)1950 «περὶ κωδικοποιήσεως τῆς περὶ ἀποκαταστάσεως ἀστῶν προσφύγων νομοθεσίας». Ἡ τροποποίησις τῶν διατάξεων τούτων ἀνήκει εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Κοινωνικῆς Προνοίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ

IV) Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Περραιβοῦ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6672)4822)12.6.64 ὑμετέρου ἐγγράφου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1. Ἡ περίπτωσις συστάσεως Ταχ. Γραφείου Γʹ τάξεως εἰς Κρανέαν Ἐλασσόνος ἠρευνήθη ὑπηρεσιακῶς, ἐκ δὲ τῆς ἐρεύνης προέκυψεν ὅτι δὲν πληροῦνται αἱ πρὸς τοῦτο προϋποθέσεις διὰ τὴν σύστασιν Ταχ. Πρακτορείου, τὸ ὁποῖον σημειωτέον θὰ παρέχῃ πλήρη ταχυδρομικὴν ἐξυπηρέτησιν εἰς τοὺς κατοίκους τῆς ὡς ἄνω Κοινότητος. Τὸ τελευταῖον τοῦτο θέμα ἐκκρεμεῖ εἰς τὸ ἁρμόδιον Συμβούλιον τῆς Ἐκμεταλλεύσεως πρὸς γνωμοδότησιν. 2. Διὰ τὴν ἐπάνδρωσιν τοῦ Ταχ. Γραφείου Ραψάνης δι’ ὑπαλλήλου Αʹ Κατηγορίας ἐκκρεμεῖ ἐρώτημα εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον προσωπικοῦ, πρὸς γνωμοδότησιν, μετὰ τὴν λῆψιν τῆς ὁποίας θὰ πραγματοποιηθῇ αὕτη. 3. Δὲν καθίσταται δυνατὴ ἐπὶ τοῦ παρόντος ἡ ἐνίσχυσις διὰ διανομέων τῶν Ταχ. Γραφείων Φαρσάλων καὶ Ἐλασσόνος, λόγῳ τῆς ὑφισταμένης γενικῆς ἐλλείψεως προσωπικοῦ τῆς κατηγορίας ταύτης. Καταβάλλονται ἐνέργειαι πρὸς ἐπαύξησιν τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῆς Ταχ. Ὑπηρεσίας καὶ ἐφ’ ὅσον αὗται τελεσφορήσωσι, θὰ ληφθῇ μέριμνα ἐνισχύσεως καὶ τῶν ἀνωτέρω γραφείων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

ΕΥΑΓΓ. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ

V) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Π. Παρασκευοπούλου, Σ. Ἡλιοπούλου καὶ Ι. Παπαδημητρίου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4243)2874)15.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡ ἐν θέματι ἐρώτησις, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ὁ προϊστάμενος τῆς Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας Μεσσηνίας, εὐθὺς ὡς ἔλαβε γνῶσιν τῆς καθυστερήσεως δεδουλευμένων ἀποδοχῶν καὶ ἀναλογίας δώρου ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς Πάσχα ἐ.ἔ. εἰς τοὺς ἐργατοτεχνίτας τῆς ἐν θέματι Τεχνικῆς Ἑταιρείας μετέβη εἰς Κυπαρισσίαν τὸ πρῶτον τὴν 7ην Μαΐου ἐ.ἔ. καὶ ἐν συνεχείᾳ δύο εἰσέτι φορὰς τὴν 9ην καὶ 23ην Μαΐου, καθ’ ἃς διεπίστωσε τὴν καθυστέρησιν καταβολῆς τῶν ὀφειλομένων ὅτε συνέταξε καὶ ὑπέβαλεν ἐνώπιον τοῦ κ. Εἰσαγγελέως Κυπαρισσίας 21 μηνύσεις κατὰ τῶν ὑποχρέων ὡς ἄνω ἐργοδοτῶν διὰ τὸ ποσὸν τῶν δραχ. 252.800 ὀφειλομένων εἰς 63 ἐργατοτεχνίτας. Ὡσαύτως, ὁ ἀνωτέρω ἐπόπτης ἐργασίας ἀνέφερεν ἡμῖν, ὅτι μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν ὡς ἄνω μηνύσεων, τὴν 23ην Μαΐου μετέβη εἰς Κυπαρισσίαν ὁ Διευθυντὴς Τεχν. Ὑπηρεσιῶν Πύργου–Ἠλείας, ὅστις τῇ ἐντολῇ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων καὶ εἰς χρέωσιν τῆς παρὰ τῶν ἀνωτέρω ἐργοληπτῶν κατατεθείσης ἐγγυήσεως, κατέβαλεν εἰς τοὺς δικαιούχους ἐργατ)τας τὸ παρ’ ἑκάστου τούτων δικαιούμενον ποσὸν ἐκ δεδουλευμένων ἀποδοχῶν, καὶ οὕτω παρέμεινεν ὀφειλόμενον εἰσέτι τὸ δικαιούμενον δῶρον ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς Πάσχα ἐ.ἔ. δι’ ἣν αἰτίαν ἐκκρεμοῦν εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν Κυπαρισσίας αἱ ὡς ἄνω μηνύσεις τοῦ ἐπόπτου ἐργασίας Μεσσηνίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6223)8.6.1964 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπὸ 4.6.64 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου, ἀναφορικῶς μὲ τὴν πρόσληψιν ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας ὑδάτων ἓξ (6) προσθέτων χωρ)κων διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς λίμνης τοῦ Μαραθῶνος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Οὐδεμία διάταξις νόμου παρέχει ἡμῖν τὸ δικαίωμα ὑποχρεώσεως τῆς ὡς ἄνω Ἑταιρείας, διὰ τὴν ἀντικατάστασιν τῶν προσληφθέντων προσθέτων χωρ)κων, διὰ τὴν ἀσφάλισιν τοῦ ἔργου τῆς Λίμνης τοῦ Μαραθῶνος μὲ ἀνέργους τῆς περιοχῆς, οἵτινες δὲν δύνανται καὶ ὡς ἰδιῶται νὰ ἀσκοῦν ἀστυνομικὰ καθήκοντα. Πέραν τούτου, πληροφορῶμεν ὑμᾶς, ὅτι ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας δὲν ἀπαγορεύεται ἡ πρόσληψις καὶ ἀπασχόλησις συνταξιούχων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Καρδάρα. Εἰς ἀπάντησιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 6233)8.6.64 καὶ 6479) 10.6.64 ὑμετέρων ἐγγράφων, δι’ ὧν διεβιβάσθησαν ἡμῖν αἱ ὑπ’ ἀριθ. 856 καὶ 882)1964 ἐρωτήσεις τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Καρδάρα ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 756)61 Β. Δ)τος καὶ εἰς ἐκτέλεσιν τούτου ἐκδοθείσης ὑπ’ ἀριθ. 68808)62 ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν, Ὑγιεινῆς καὶ Ἐργασίας «περὶ καθορισμοῦ τῶν κατωτάτων ὁρίων ὀδοντιατρικῶν ἀμοιβῶν ὑπὸ τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Προσωπικοῦ Η.Ε.Α.Π. καὶ Ε.Η.Ε., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ἡμῶν, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἀπεστάλη ἤδη πρὸς τὸ Ταμεῖον τοῦτο ὑπὸ τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου σχετικὸν ἔγγραφον, δι’ οὗ ἐνετάλη τὸ ἐν λόγῳ Ταμεῖον ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἄμεσον ἐφαρμογὴν τοῦ σχετικοῦ τιμολογίου ὀδοντιατρικῶν ἀμοιβῶν. Ἐπὶ τούτοις γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι ἐξ ἀφορμῆς τῆς προσφάτου ρυθμίσεως τοῦ ὅλου θέματος τῶν ἰατρικῶν ἀμοιβῶν, συνεστήσαμεν καὶ αὖθις διὰ νεωτέρου ἐγγράφου μας, πρὸς τὴν Διοίκησιν τοῦ ὡς ἄνω Ταμείου τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται τιμολογίου ἐν περιπτώσει δὲ μὴ συμμορφώσεώς του θέλομεν ἐξετάσει τὴν δυνατότητα ἐπιβολῆς κυρώσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Τσαλδάρη. Ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5859) 4228)4.6.64 ὑμετέρου ἐγγράφου ὑπ’ ἀριθ. 806 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Τσαλδάρη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν τὰ κάτωθι: Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἐργατικῆς Κατοικίας, ἐνεργοῦν κατὰ τὸ Σύνταγμα καὶ τὰς Δημοκρατικὰς Ἀρχάς, ἀπεφάσισε κατὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτοῦ τῆς 9.3.1964 τὴν στέγασιν ἐν τῇ αἰθούσῃ συγκεντρώσεων, ἐν τῷ οἰκισμῷ Ἐργατικῶν κατοικιῶν Ν. Φιλαδελφείας τοῦ ἑτέρου Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου τοῦ ὡς ἄνω Οἰκισμοῦ «Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ», ὡς μᾶλλον ἀντιπροσωπευτικῆς Ὀργανώσεως, ὡς προέκυψεν ἐκ τῶν προσκομισθέντων μητρώων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5650) 4020)2.6.64 ὑμετέρου ἐγγράφου ὑπ’ ἀριθ. 770 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν τὰ κάτωθι: Ὡς ἀνέφερεν ὑμῖν ὁ Ὀργανισμὸς Ἐργατικῆς Κατοικίας ἡ διάχυσις ὑδάτων κατὰ τὰς ἐντόνους νεροποντὰς ἐντὸς τοῦ οἰκισμοῦ Ἐργατικῶν Κατοικιῶν Ἐλευσῖνος «Ἡ Κοίμησις τῆς Θεοτόκου» ὀφείλεται εἰς ὀχετὸν ὅστις ἐδημιουργήθη κατὰ τὴν κατασκευὴν τῆς νέας Ἐθνικῆς ὁδοῦ Ἀθηνῶν Κορίνθου. Ὁ Ὀργανισμὸς Ἐργατικῆς Κατοικίας, ἔχει ἤδη συντάξει μελέτην διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἐργασιῶν προστασίας τοῦ ὡς ἄνω οἰκισμοῦ καὶ ἔχει ἐγκρίνει ὅπως διατεθῇ ἐκ τοῦ σχετικοῦ κονδυλίου τοῦ Προϋπολογισμοῦ του δαπάνη ποσοῦ δραχ. 50.000. Ἐπειδὴ ὅμως, ὡς ἀναφέρει, τὸ ὡς ἄνω ποσὸν δὲν ἐπαρκεῖ διὰ τὴν ριζικὴν λύσιν τοῦ προβλήματος καὶ δοθέντος, ὅτι ὑπεύθυνον διὰ τὴν δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν εἶναι τὸ Δημόσιον, ᾐτήσατο παρὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8522)1254)27.4.64 ἀναφορᾶς του ὅπως τοῦτο ἐπιληφθῇ σχετικῶς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀπαραιτήτων ἔργων πρὸς ἐκτροπὴν ἐκ τοῦ ἀνωτέρω οἰκισμοῦ τῶν διὰ τοῦ ὡς ἄνω ὀχετοῦ διερχομένων εἰς τὸν οἰκισμὸν τοῦτον ὀμβρίων ὑδάτων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

VI) Τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5648)2.6.64 ὑμέτερον καὶ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 768 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς καὶ τὸν κ. Βουλευτὴν ὅτι συνεστήσαμεν ἁρμοδίως τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἐν τῇ ἐρωτήσει του ἀναφερομένων Κοινοτήτων ἐκ τῶν πόρων τῶν Κρατικῶν Λαχείων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Μπουρνιᾶ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4200 ἀπὸ 15.6.1964, δι’ ἧς διεβιβάσθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 541 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ Χίου κ. Λ. Μπουρνιᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν εἰς ὑμᾶς τὰ κάτωθι: 1. Ἡ αἴτησις περὶ οἰκοδομήσεως τοῦ Σχολείου Κάστρου Χίου προβλέπει τὴν οἰκοδόμησιν ταύτην εἰς τὸ ἄμεσον περιβάλλον τοῦ καλύτερον σωζομένου μέρους τοῦ μεσαιωνικοῦ φρουρίου τῆς Χίου. Ἡ θέσις εἶναι τοιαύτη, ὥστε ὀρθῶς ἡ Ἀρχαιολογικὴ Ὑπηρεσία διστάζει εἰς τὴν παροχὴν τῆς ἀπαιτουμένης ἀδείας καὶ τοῦτο πρὸς τὸ συμφέρον τῆς πόλεως τῆς Χίου, τὴν ὁποίαν κατὰ πρῶτον λόγον πρέπει νὰ ἐνδιαφέρῃ ἡ ἀλώβητος διατήρησις τῶν μνημείων της. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου σημειοῦμεν, ὅτι ἐὰν ὁ νόμος προβλέπῃ ἀπαγορεύσεις ἐπιβαλλομένας καὶ εἰς ἰδιώτας διὰ τὴν προστασίαν τῶν ἱστορικῶν μνημείων τῆς χώρας, αἱ ἀπαγορεύσεις αὗται πρέπει νὰ εἶναι περισσότερον σεβασταὶ ἀπὸ τὸ Δημόσιον, ὅταν μάλιστα πρόκειται διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν πνευματικῶν ἱδρυμάτων ὡς εἶναι τὰ σχολεῖα, τῶν ὁποίων ἡ οἰκοδόμησις δὲν πρέπει νὰ γίνεται εἰς βάρος τῶν ἱστορικῶν μνημείων. Παρὰ ταῦτα ἡ Ἀρχαιολογικὴ Ὑπηρεσία, μελετᾷ ἤδη τὴν διαρρύθμισιν τοῦ περιβάλλοντος τὸ φρούριον τῆς Χίου χώρου, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν τακτοποίησιν τοῦ ὅλου μνημείου, ἐὰν δὲ ἐκ τῆς μελέτης ταύτης προκύψῃ δυνατότης οἰκοδομήσεως τοῦ Σχολείου εἴς τινα θέσιν, ἄνευ βλάβης τοῦ φρουρίου, θὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ θέμα. 2. Διὰ τὴν οἰκοδόμησιν τοῦ κτιρίου τοῦ Ο.Τ.Ε. ἐν Χίῳ παρεσχέθη κατ’ ἀρχὴν ἄδεια τῆς Ὑπηρεσίας Ἀρχαιοτήτων καὶ Ἀναστηλώσεως, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι θὰ ἐπήρχοντο μεταβολαί τινες ὡς πρὸς τὴν τοποθέτησιν καὶ τὴν μορφὴν τοῦ κτιρίου. Ἡ ὑπόθεσις λοιπὸν ἐκκρεμεῖ ὡς πρὸς τὴν στάσιν τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν σχέσιν τοῦ Ο.Τ.Ε. μὲ τὸν Δῆμον Χίου, ὁ ὁποῖος ὡς πληροφορούμεθα παραχωρήσας τὸ οἰκόπεδον διὰ τὴν οἰκοδόμησιν, ἀρνεῖται νὰ καταβάλῃ τὴν δωρεάν του διὰ τῆς παραχωρήσεως ἀντ’ αὐτοῦ τοῦ γειτονικοῦ οἰκοπέδου του, ὅπερ εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν συμμόρφωσιν πρὸς τὴν ἀπόφασιν τῆς Ὑπηρεσίας Ἀρχαιοτήτων καὶ Ἀναστηλώσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Γ. ΜΥΛΩΝΑΣ

VII) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Θεοδοσιάδη. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6232) 4413 ἀπὸ 8.6.1964 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐν σχέσει πρὸς τὴν δι’ αὐτοῦ διαβιβασθεῖσαν ἀπὸ 5.6.1964, ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Θεσσαλονίκης κ. Α. Θεοδοσιάδη, νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Ὁ καθορισμὸς τοῦ συντελεστοῦ ὑπολογισμοῦ, τῶν καθ’ ἕκαστον οἰκονομικὸν ἔτος καταβαλλομένων ἐφ’ ἅπαξ βοηθημάτων εἰς τοὺς ἐξερχομένους τοῦ Σώματος, μετόχους τοῦ Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας Ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς, γίνεται δι’ ἀποφάσεως ἡμῶν ἐκδιδομένης «κατόπιν συμφώνου πρὸς τοῦτο ἀποφάσεως τοῦ Δ.Σ. τοῦ Ταμείου, στηριζομένης ἐπὶ ᾐτιολογημένης καὶ λεπτομεροῦς ἐκθέσεως περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως καὶ δυναμικότητος αὐτοῦ», ὡς ὁρίζει ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Ν. 1583)1950. Ἡ αὔξησις ἢ διατήρησις εἰς τὰ αὐτὰ ἐπίπεδα τοῦ περὶ οὗ ἀνωτέρω συντελεστοῦ, εἶναι ἀπόρροια ἐκτιμήσεως τῶν ἀνωτέρω δεδομένων ἅτινα, προκειμένου περὶ τῆς κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐκδοθείσης καὶ ἰσχυούσης ἀποφάσεως, ἀπετέλεσαν ἀντικείμενον μελέτης εἰδικοῦ ἀναλογιστοῦ, παρ’ οὗ συνεξετιμήθησαν καὶ αἱ ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας τῶν Ὁπλιτῶν ἐπιπτώσεις — τὰς ἀπόψεις τοῦ ὁποίου υἱοθετῆσαν τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ταμείου—ἐγνωμοδότησεν ὑπὲρ τῆς εἰς τὰ αὐτὰ ἐπίπεδα διατηρήσεως τοῦ συντελεστοῦ ὑπολογισμοῦ βοηθημάτων. Ἐν τέλει γνωρίζωμεν, ὅτι εἶναι νόμῳ ἀνέφικτος ἡ διαρκοῦντος τοῦ τρέχοντος οἰκονομικοῦ ἔτους, ἔκδοσις νεωτέρας ἐπὶ τοῦ θέματος ἀποφάσεως ἡμῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΕΞΑΡΧΟΣ

VIII) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Παππᾶ καὶ Ν. Γανίτη. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 469 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Παππᾶ καὶ Ν. Γανίτη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: α) Τὸ ναυτικὸν ἀτύχημα τοῦ α)π ΑΙΓΛΗ διηρευνήθη συμφώνως πρὸς τὰς οἰκείας διατάξεις ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας Λιμενικῆς Ἀρχῆς, τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς Ἐλέγχου Ναυτικῶν Ἀτυχημάτων (ΑΕΕΝΑ) καὶ τοῦ Συμβουλίου Ἐλέγχου Ναυτικῶν Ἀτυχημάτων (ΣΕΝΑ). β) Συμφώνως πρὸς τὴν γνωμοδότησιν τοῦ ΣΕΝΑ ἡ βύθισις τοῦ α)π ΑΙΓΛΗ ὀφείλεται κυρίως εἰς βαρεῖαν ἀμέλειαν τοῦ ἀπωλεσθέντος πλοιάρχου Σπυρίδωνος Ψαρρᾶ. γ) Ἀντίγραφον τῆς δικογραφίας, συμπληρωθείσης διὰ τῆς ὡς ἄνω ἐκθέσεως τοῦ ΣΕΝΑ, ἀπεστάλη εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Πλημμελειοδικῶν Βόλου. δ) Τὰ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν κληρονόμων τῶν θυμάτων τοῦ ναυαγίου, διέπονται ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 551) 1914 ὡς ἰσχύει, ἁρμόδια δὲ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπὶ τοῦ θέματος εἶναι τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 12 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤ. ΜΠΙΡΗΣ

IX) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Ἀμύνης. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Π. Δούκα, Β. Ἐφραιμίδη, Α. Τσιάρα καὶ Γ. Πανάγου. 1. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5490)3853)30.5.64 ὑμετέρου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 735 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Π. Δούκα, Β. Εὐφραιμίδη, Α. Τσιάρα καὶ Γ. Πανάγου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: α) Διὰ τοῦ ἄρθρου 2 Ν. Δ. 3851)58 «περὶ ρυθμίσεως Στρατολογικῶν τινων ζητημάτων» ἐρρυθμίσθη τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων τῶν προσφυγόντων ἐν Ἑλλάδι, ἀπὸ 1ης Σεπτεμβρίου 1944 καὶ ἐντεῦθεν, ἐκ τῶν χωρῶν Ἀλβανίας, Ἀνατολ. Γερμανίας, Βουλγαρίας, Γιουγκοσλαυΐας, Κίνας, Κορέας, Οὐγγαρίας, Πολωνίας, Ρουμανίας, Ρωσίας καὶ Τσεχοσλοβακίας. Βάσει τοῦ ἄρθρου τούτου οἱ ἀνωτέρω πρόσφυγες, ἐφ’ ὅσον εἶχον συμπληρώσει δεκαετῆ διαμονὴν εἰς τὰς χώρας ταύτας τοῦ ἐξωτερικοῦ συνυπολογιζομένης (διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς 10ετίας) καὶ τῆς ἐν Ἑλλάδι παραμονῆς των, ἀπὸ τῆς εἰς τὴν ἡμεδαπὴν ἀφίξεώς των καὶ μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου 1959, ἀπηλλάγησαν τῶν στρατιωτικῶν των ὑποχρεώσεων, ἐφ’ ὅσον κατέβαλον, ὡς ἀντισήκωμα, μόνον τὸ ἓν δέκατον (⅒) τοῦ προβλεπομένου, διὰ τοὺς λοιποὺς τῆς ἰδίας κλάσεως ἢ κατηγορίας. β) Διὰ τὴν τοιαύτην ἀπαλλαγὴν τῆς ἐκπληρώσεως τῶν στρατιωτικῶν των ὑποχρεώσεων, οὗτοι ἔδει νὰ καταβάλωσι τὸ κατωτέρω κατὰ κλάσεις ποσόν, ὡς ἀντισήκωμα: (1) Οἱ ὑπόχρεοι θητείας: κλάσεων 1934 καὶ παλαιοτέρων δραχ. 140. κλάσεων 1935 δραχ. 160. κλάσεων 1936 ἕως 1941 δραχ. 240, καὶ κλάσεων 1942 καὶ νεωτέρων δραχ. 360. (2) Οἱ ὑπόχρεοι ἐκγυμνάσεως: κλάσεων 1941 καὶ παλαιοτέρων δραχ. 80 καὶ κλάσεων 1942 καὶ νεωτέρων δραχ. 120. γ) Διὰ τοὺς πρὸ τῆς 1ης Σεπτεμβρίου 1944 ἀφιχθέντας ἐν τῇ ἡμεδαπῇ πρόσφυγας ἐκ Ρωσίας, ἐλήφθη τὸ μέτρον ἄρσεως τῶν συνεπειῶν τῆς ἀνυποταξίας καὶ τῆς 2μήνου προσθέτου ὑπηρεσίας, ὅσοι ἐξ αὐτῶν κατέστησαν ἀνυπότακτοι τῶν προσκλήσεων τῆς κλάσεώς των ἢ δὲν παρουσιάσθησαν εἰς τὰ Περιοδ. Στρατολογικὰ Συμβούλια ἢ Συμβούλια Ἐπιλογῆς Ὁπλιτῶν, πρὸς ἐπιλογήν, ὑποκειμένους εἰς ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποχρεώσεως θητείας ἢ ἐκγυμνάσεως, ὡς ἅπαντες οἱ λοιποὶ Ἕλληνες. Μάλιστα δὲ τῶν ἐκ τούτων κλάσεων 1949 καὶ παλαιοτέρων (τῶν κατὰ τὴν ἐρώτησιν χαρακτηριζομένων ὑπερηλίκων) δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ διὰ καταβολῆς ἀντισηκώματος ἐξαγορὰ τῶν στρατιωτικῶν των ὑποχρεώσεων, δεδομένου, ὅτι ἔχει ἤδη ἀπὸ ἐτῶν ἀνασταλῆ ἡ δι’ ἐκπλήρωσιν τούτων πρόσκλησίς των πρὸς κατάταξιν εἰς τὸν Στρατόν. 2. Συνεπῶς τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων τῶν Ἑλλήνων προσφύγων ἐκ Ρωσίας ἔχει ρυθμισθῆ καὶ νομοθετικῶς καὶ διοικητικῶς, ὡς ἀνωτέρω. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Παππᾶ καὶ Ν. Γανίτη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4733)3232)10.7.64 ὑμετέρου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 649 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Παππᾶ καὶ Ν. Γανίτη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τά κάτωθι: α) Ὁ πραγματικὸς μισθὸς τῶν καταταχθέντων εἰς τὰς Ἑλληνικὰς Δυνάμεις Μ. Ἀνατολῆς ἐφέδρων ὁπλιτῶν ἀνήρχετο εἰς Λίρας 4,25 διὰ τοὺς ὑποδεκανεῖς καὶ εἰς Λίρας 3,50 διὰ τοὺς στρατιώτας. β) Ἀντὶ τοῦ πραγματικοῦ τούτου μισθοῦ εἰς τὰς μισθοδοτικὰς καταστάσεις καὶ εἰς τὸ διαρκὲς φύλλον μισθοδοσίας PAY–BOOK τῶν ἀνωτέρω, ἀνεγράφετο ὀνομαστικὸς μισθὸς ηὐξημένος κατὰ 0,74 Λίρας, αἵτινες παρεκρατοῦντο ὑπὲρ τοῦ ταμείου περιθάλψεως οἰκογενειῶν ἐφέδρων ἐξ Ἑλλάδος καὶ οἰκογενειῶν ἐφέδρων ἐξ Αἰγύπτου, οὐσιαστικῶς δὲ ἐπρόκειτο οὐχὶ περὶ κρατήσεων ἐκ τῶν ἀποδοχῶν, ἀλλὰ περὶ ἐπιχορηγήσεως τοῦ Κράτους πρὸς τὰς οἰκογενείας τῶν ὑποδεκανέων καὶ στρατιωτῶν. γ) Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀξιωματικῶν — ὑπαξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν τῶν ἐγκλεισθέντων εἰς τὰ Στρατόπεδα συγκεντρώσεως Μ. Ἀνατολῆς, αὗται ἐκκαθαρίσθησαν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 287)1944 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ βασικοῦ μισθοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ

Χ) Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Σακελλάρη καὶ Μ. Καραγιώργη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3984)13.5.1964 ὑμετέρας διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 530 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Σακελλάρη καὶ Μ. Καραγιώργη ὡς καὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2741)667)25.5.1964 ὑμετέρου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἀναφορᾶς τῶν κοκκαριοπαραγωγῶν Λαρίσης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ὡς ἀναφέρει ἡμῖν ἡ Διεύθυνσις Γεωργίας Ν. Λαρίσης, τὴν ἐποχὴν καθ’ ἣν παρήχθη τὸ εἰς τὴν ἐρώτησιν καὶ ἀναφορὰν ἀναφερόμενον κοκκάρι διάφοροι ἔμποροι ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ εἴδους προσέφερον εἰς τοὺς παραγωγοὺς τὴν λίαν ἱκανοποιητικὴν τιμὴν τῶν 7 δραχ. κατὰ χιλιόγραμμον. Πλὴν ὅμως οἱ τελευταῖοι ἐπέμενον εἰς τὴν μὴ ἐπιτυγχανομένην διεθνῶς τιμὴν τῶν 10 δραχ. μὲ ἀποτέλεσμα νὰ μὴ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐξαγωγὴ τῆς ποσότητος ταύτης καὶ νὰ μείνῃ αὕτη τελικῶς ἀδιάθετος εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν. Ἤδη ἡ ἐποχὴ φυτεύσεως κοκκαρίου παρῆλθε καὶ δὲν ὑφίσταται οὐδεμία ἀπολύτως δυνατότης εἴτε ἐξαγωγῆς τοῦ εἴδους, εἴτε διαθέσεώς του εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν, εἰς οἱανδήποτε χαμηλὴν τιμὴν καὶ ἂν προσφερθῇ τοῦτο. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω δὲν βλέπομεν δυνατὴν τὴν κρατικὴν παρέμβασιν καὶ συγκέντρωσιν τοῦ πολὺ εὐπαθοῦς αὐτοῦ εἴδους, ἥτις καὶ ἂν τυχὸν ἀπεφασίζετο θὰ εἶχε μόνον ἀρνητικὰ ἀποτελέσματα, διότι σὺν τοῖς ἄλλοις θὰ ἐνεθάρρυνε τοὺς καλλιεργητὰς εἰς τὴν ἐπιμονήν των νὰ ζητοῦν διὰ τὰ προϊόντα των τιμὰς λίαν ὑψηλάς, ἀπαγορευτικὰς τῆς ὁμαλῆς διεξαγωγῆς τῆς ἐμπορίας καὶ ἰδίως ἐξαγωγῆς τῶν προϊόντων τούτων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Σακελλάρη, Μ. Καραγιώργη καὶ Δ. Παπανικολάου. Εἰς ἀπάντησιν τῶν διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 6359)4595 καὶ 4588)9.6.1964 ἐγγράφων ὑμῶν διαβιβασθέντων ἀπὸ 6.6. 1964 ἐπὶ ἐρωτήσεως καὶ συστάσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Σακελλάρη, Μ. Καραγιώργη καὶ Δ. Παπανικολάου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: 1) Συμφώνως πρὸς τὰς σχετικὰς διατάξεις τοῦ Ν. Δ. 2185)1952 καὶ τῶν εἰς ἐκτέλεσιν αὐτοῦ ἐκδοθέντων Διαταγμάτων, οἱ ἰδιοκτῆται τοῦ ἀπαλλοτριωθέντος κτήματος «Μπάκραινα» Λαρίσης ἀπεζημιώθησαν παρὰ τοῦ Δημοσίου μὲ τὸ ποσὸν τῶν μεταλλικῶν δραχμῶν 392.522 καὶ μὲ ἀξίαν μεταλλικῆς δραχμῆς 9,80 χαρτίνας (ἔγγραφον Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ὑπ’ ἀριθ. 322623)2605)19.1.1954). Βάσει τῶν αὐτῶν ὡς ἄνω διατάξεων οἱ κληροῦχοι τοῦ ἐν λόγῳ κτήματος ἐχρεώθησαν ἀντιστοίχως μὲ τὸ ὡς ἄνω ποσὸν τῶν μεταλλικῶν δραχμῶν 392.522. 2) Ὡς πρὸς τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι ὁ διπλασιασμὸς τῆς ὀφειλῆς τῶν κληρούχων τοῦ ἐν λόγῳ κτήματος εἶναι ἄδικος καὶ ἀδικαιολόγητος, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 39 τοῦ Ν. Δ. 2185)1952 ἡ ἀποζημίωσις τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἀπαλλοτριωθέντων κτημάτων ὁρίζεται ὑπὸ τοῦ Πρωτοδικείου εἰς τὸ ⅓ τῆς τρεχούσης κατὰ τὸν χρόνον τῆς καταλήψεως ἀξίας αὐτοῦ καὶ καθορίζεται εἰς μεταλλικὰς δραχμάς. Ἐν προκειμένῳ τὸ ἀπαλλοτριωθὲν ἀγρόκτημα «Μπάκραινα» κατελήφθη τὸ ἔτος 1952, ὅτε ἡ ἀντιστοιχία τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς πρὸς τὴν χαρτίνην ἦτο 4,90. Ὁ καθορισμὸς τῆς καταβλητέας ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τοῦ ἐν λόγῳ κτήματος ἐγένετο ὑπὸ τοῦ Πρωτοδικείου Λαρίσης τὸ ἔτος 1955 (ἀριθ. ἀποφ. 99)1955) ὅπερ συμφώνως τῷ ὡς ἄνω ἄρθρῳ 39 τοῦ Ν. Δ. 2185)1952 ὥρισε τὴν καταβλητέαν ἀποζημίωσιν εἰς μεταλλικὰς δραχμὰς ὑπολογίσαν τὴν ἀξίαν τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς πρὸς 4,90 οἵα ἦτο κατὰ τὸν χρόνον τῆς καταλήψεως τοῦ κτήματος. Τὸ ἔτος ὅμως 1953 ἐπηκολούθησεν ἡ ἔκδοσις τοῦ Ν. Δ. 2415)1953 «περὶ ἀναπροσαρμογῆς τῆς ἀξίας τῆς δραχμῆς εἰς ξένον συνάλλαγμα» ὁπότε ἡ ἀξία τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ἐδιπλασιάσθη καὶ οὕτω ἡ ἐκκαθαρισθεῖσα παρὰ τῆς ἁρμοδίας Ὑπηρεσίας καὶ καταβληθεῖσα ἀποζημίωσις τῶν ἰδιοκτητῶν ὑπελογίσθη μὲ ἀξίαν μεταλλικῶν δραχμῶν 9,80. 3) Τὸ Ν. Δ. 2185)1952 ἐν ἄρθρῳ 45 προβλέπει τὴν ἐξόφλησιν τοῦ τιμήματος τῶν κλήρων τῶν κληρούχων ἐντόκως πρὸς 6% καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἀπαλλαγὴ τούτων ἐκ τῶν τόκων. 3) Ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ τιμήματος τοῦ κλήρου τῶν ἐν λόγῳ κληρούχων μὲ τιμὴν μεταλλικῆς δραχμῆς 4,90 καὶ οὐχὶ 9,80 δὲν καθίσταται δυνατὴ διὰ τοὺς ἀνωτέρω ἐκτιθεμένους λόγους. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Λ. Λαγάκος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§6Λ. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις, κύριοι συνάδελφοι, ὡς πρὸς τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως;

§8Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν, κύριε Πρόεδρε, νὰ διορθωθῇ τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὴν ἀρχὴν τῶν πρακτικῶν, εἰς τὸ ὁποῖον σημειοῦται, ὅτι ὥραν 7.40′ μ.μ., ὁ Πρόεδρος, ἀνελθὼν ... κλπ. Ὁ Πρόεδρος ὥραν 7.50′, ὅταν ἔφυγον ἐγὼ ἀπὸ τὴν αἴθουσαν, δὲν εἶχεν ἀκόμη ἔλθει. Τουλάχιστον νὰ ὑπάρχῃ ἡ εἰκὼν τῆς πραγματικότητος εἰς τὰ πρακτικά.

§9Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔκαμα καὶ ἐγὼ μερικὰς φραστικὰς διορθώσεις εἰς τὰ πρακτικά, τὰς ὁποίας ἔδωσα εἰς τοὺς πρακτικογράφους.

§10Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρὰ τὰς διαμαρτυρίας καὶ ἐμοῦ καὶ τοῦ συναδέλφου κ. Ἡλιοπούλου, ὁ ὁποῖος ἐπεκαλέσθη τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Κανονισμοῦ, κατεχωρήσατε εἰς τὰ πρακτικὰ ἕνα τηλεγράφημα τοῦ συναδέλφου κ. Ταλιαδούρου. Τὸ τηλεγράφημα ἔρχεται τὴν ἑπομένην τῆς ψηφοφορίας καὶ ἀναφέρεται εἰς τὴν πρότασίν μας καὶ λέγει, ὅτι διὰ τοῦ τηλεγραφήματος ψηφοφορεῖ καὶ προβαίνει εἰς ὑβριστικοὺς χαρακτηρισμοὺς ἐναντίον τῆς παρατάξεώς μας. Νομίζω, ὅτι πέραν τοῦ ἄρθρου 17, τὸ ὁποῖον παρεβιάσθη διὰ τῆς καταχωρήσεως αὐτοῦ τοῦ ὑβριστικοῦ κειμένου, παρεβιάσθη καὶ τὸ ἄρθρον 70 τοῦ Κανονισμοῦ, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ βουλευτὴς ψηφίζει χωρὶς νὰ δικαιολογῇ τὴν ψῆφον του. Ἐπὶ πλέον καὶ ὅταν διὰ τοῦ τηλεγραφήματος ἀναφερώμεθα ἐπὶ θέματος, εἰς τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ γίνῃ ψηφοφορία, φροντίζομεν καὶ ἀπευθύνομεν τὸ τηλεγράφημα τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας καὶ ὄχι τὴν ἑπομένην ἢ τὴν μεθεπομένην. Ἐὰν ὁ κ. βουλευτὴς εἶχεν εὐαισθησίαν, αὐτὴ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι τόσον βραδυφλεγὴς καὶ νὰ ἀναφέρεται εἰς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τοὺς ὑβριστικοὺς χαρακτηρισμούς. Ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνητε, προσωπικῶς, γνῶσιν ὅλων τῶν κειμένων, τὰ ὁποῖα ἀναγινώσκονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τηλεγραφημάτων, ἀναφορῶν κλπ. Ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι ὑπάρχει ὡρισμένον ἐπιτελεῖον ἐξ ὑπαλλήλων ἢ γραμματέων κλπ., οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ σᾶς ἐφιστοῦν τὴν προσοχήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναλαμβάνωνται αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ ἀσχημίαι καὶ νὰ φέρεται τὴν ἑπομένην μιᾶς ψηφοφορίας ὁ ἀπὼν βουλευτὴς ἔχων περισσότερα δικαιώματα ἀπὸ ὅσα ἔχει ὁ παρών. Οὐδεὶς ἐκ τῶν παρόντων εἶχε τὸ δικαίωμα, κατὰ τὸ ἄρθρον 70, νὰ διακόψῃ τὴν ψηφοφορίαν καὶ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ψῆφον του. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ περισσότερα δικαιώματα ὁ ἀπὼν βουλευτής; Ἔπρεπε νὰ τὸ προσέξητε αὐτό, κ. Πρόεδρε, καὶ νὰ μὴ καταχωρηθῇ ἔστω καὶ μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν καὶ παρακαλῶ, ἐν πάσῃ περιπτώσει, νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ ὅσων σᾶς βοηθοῦν εἰς τὸ ἔργον αὐτό, ὥστε νὰ ξεύρητε τί εἶναι αὐτὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἀνακοινωθοῦν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἀνάλογα εἶχον συμβῆ εἰς τὸ παρελθόν. Βουλευταὶ μὴ παριστάμενοι καὶ μὴ δυνάμενοι νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ θέματός τινος, κατέθεσαν μίαν δήλωσιν, ὅπως ἐνθυμοῦμαι καὶ ἐξήγουν τὴν στάσιν των. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ἔχει τὸν λόγον.

§12Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὴν Κοινοβουλευτικὴν παράδοσιν, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται ὁ κ. Ἐφραιμίδης. Δὲν εἶναι ἀνάγκη δὲ νὰ ἐξάπτεται, διότι ὁ βουλευτὴς τῆς ΕΡΕ κ. Ταλιαδοῦρος εἶπε τὴν ἀλήθειαν. Ἡ ἀλήθεια πρέπει νὰ ἀκούεται ὑπὸ ἐκείνων, εἰς βάρος τῶν ὁποίων λέγεται. Ἔχει δὲ δικαίωμα πᾶν μέλος τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον δὲν παρίσταται εἰς μίαν συνεδρίασιν καὶ ἰδίᾳ ὅταν ἡ συνεδρίασις ὁδηγῇ εἰς ψηφοφορίαν, νὰ ἀποστέλλῃ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς μίαν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν νὰ παρακαλέσῃ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ καταχωρήσῃ εἰς τὰ πρακτικά. Ὅταν δημοσιεύωνται, καὶ ὀρθῶς, παντὸς πολίτου αἱ ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι ἀποστέλλονται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἀναγινώσκονται, πόσον μᾶλλον ἡ ἄποψις ἑνὸς μέλους τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀπουσιάσαντος ἀπὸ μίαν συνεδρίασιν, εἶναι ἀναγκαῖον, συμφώνως πρὸς τὴν Κοινοβουλευτικὴν παράδοσιν νὰ ἀναγινώσκηται καὶ νὰ δημοσιεύηται.

§13Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσω μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ. Βεβαίως, κάθε συνάδελφος δικαιοῦται νὰ τοποθετηθῇ ἐπὶ ἑνὸς θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου διεξήχθη ψηφοφορία οὕτως ἢ ἄλλως. Ἀλλὰ τὸ νὰ διατυπώνῃ ἀπόψεις ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ θέματος μὲ ἔγγραφον εἰς τὴν Βουλήν, τοῦτο σημαίνει, ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱ βουλευταὶ νὰ μὴ λαμβάνουν μέρος εἰς τὰς συνεδριάσεις καὶ νὰ μὴ συζητοῦν, νὰ μὴ λαμβάνουν μέρος καὶ νὰ διατυπώνουν ἔξωθεν τὰς ἀπόψεις των ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ καμμία δυνατότης, νὰ συζητηθοῦν, νὰ γίνουν ἀποδεκταὶ ἢ νὰ ἀποκρουσθοῦν αἱ ἀπόψεις αἱ ὁποῖαι διατυποῦνται ἐγγράφως. Διότι ἐὰν εἶναι ἀληθὲς τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπιστολῆς τοῦ κ. συναδέλφου, τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι ἡ ἀλήθεια εἶναι κάτι τὸ ὑποκειμενικόν. Εἶναι ἀληθές, κατὰ τὴν ἄποψίν του. Ἐδῶ ἠκούσθησαν διάφοροι ἀπόψεις. Ἐπὶ τῆς ἀληθείας τοῦ περιεχομένου τῆς ἐπιστολῆς τοῦ κ. συναδέλφου, δὲν ἐδόθη ἡ δυνατότης νὰ ὑπάρξῃ ἐνδεχομένως ἀντίθετος ἄποψις. Εἶναι ἑπομένως, ἀνώμαλος ὁ τρόπος διατυπώσεως ἀπόψεων ἐγγράφως εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ θέματος τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν ἐδῶ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἄποψις αὐτὴ εἶναι ἐντελῶς ἀπαράδεκτος. Διότι τότε θὰ ἐβγαίναμεν ἔξω νὰ συζητοῦμεν θέματα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λέγωνται ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Ἄλλο εἶναι τὸ θέμα τῶν ἰδιωτῶν. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει. Ἡ ἄποψις τῶν βουλευτῶν πρέπει νὰ συζητηθῇ. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ δοθῇ ἀπάντησις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπειδὴ ἠλέχθη περὶ ἀληθείας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. συνάδελφος εἰς τὴν ἐπιστολήν του ἢ εἰς τὸ τηλεγράφημά του, διότι ἐὰν ὑπῆρξεν ἄποψις ἀρνητικὴ περὶ τῆς ἀποδοχῆς τῆς προτάσεως καὶ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς ἀπὸ μέρους τῆς πλειοψηφίας, ἡ ἄποψις αὐτὴ δὲν σημαίνει ὅτι εἶναι ἐναντίον τοῦ οὐσιαστικοῦ περιεχομένου τῆς ἀπόψεως. Ὅτι ἡ πρότασις ἦτο συκοφαντικὴ καὶ τίποτε ἄλλο, κάθε ἄλλο παρὰ αὐτὴ ἦτο ἡ θέσις τῆς πλειοψηφίας. Καὶ αὐτὸ φαίνεται ἀπὸ τὰ πρακτικὰ καὶ ἀπὸ τὴν θέσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Κάθε ἄλλο παρὰ ἀληθῆ ἦσαν αὐτὰ τὰ ὁποῖα γράφονται καὶ κάθε ἄλλο παρὰ συκοφαντικὸν εἶναι τὸ περιεχόμενον τῆς προτάσεως. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ὑπάρχει μία ἀνωμαλία.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως, ὑπῆρξε μία μικρὰ ἀνωμαλία. Αὐτὸ εἶναι ἀπὸ τὰς περιπτώσεις ἐκείνας ποὺ οὔτε ὁμαλαί, οὔτε ἀνώμαλοι εἶναι. Συνέβη καὶ εἰς τὸ παρελθὸν καὶ σεῖς μοῦ κατεθέσατε ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα πάντοτε ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Βουλήν. Διότι, νομίζω, ὅτι οἱ βουλευταὶ πρέπει νὰ ἔχουν τὴν ἐλευθερίαν, διὰ παντὸς τρόπου, νὰ ἐκφράζουν τὴν γνώμην των. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Δὲν θὰ ἐκφωνηθοῦν τὰ νομοσχέδια, διότι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ εἶναι ἐκτάκτως ἀπησχολημένοι καὶ θὰ ἔλθουν διὰ νὰ ψηφισθῇ καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ εἰσέλθωμεν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, παρόντων καὶ τῶν κ.κ. Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων. Ὅπως ἐνθυμῆσθε, παρέμεινε πρὸς συζήτησιν τὸ ἄρθρον 19. Τὰ ἄλλα συνεζητήθησαν καὶ ὑπάρχουν 3 ἄρθρα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπεφυλάχθησαν, νὰ ἀναγνώσωμεν τὴν συναρμολόγησιν τῶν τροπολογιῶν καὶ τὴν ὁριστικὴν διατύπωσιν.

§15Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῆς παρακλήσεως, τὴν ὁποίαν μοῦ διεβιβάσατε, ἐδέχθην, ὅπως ὁ θιγεὶς πρὸ δύο ἡμερῶν βουλευτὴς τῆς ΕΡΕ κ. Κ. Παπαδόπουλος ἀπαντήσῃ αὔριον. Τὸ δηλῶ διὰ νὰ τὸ γνωρίζῃ καὶ ὁ ἴδιος, διότι ἀνέμενεν, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ἀπόψε νὰ ὁμιλήσῃ. Παρακαλῶ νὰ θεωρηθῇ τὸ πρᾶγμα, ὡς συμπεφωνημένον.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται μία ἐξαίρεσις, λόγῳ τῆς ἐξαιρετικῆς μορφῆς, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ συζήτησις. Εἶναι συμφωνημένον τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ παρακωλύωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ, παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ αὔριον.

§17Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Νὰ συζητηθῇ κατὰ πόσον θὰ δοθῇ ὁ λόγος, διότι τὰ πρακτικὰ ἀναγράφουν...

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὸ λύσωμεν τὸ θέμα αὐτό.

§19Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις πρέπει νὰ γίνεται γενικωτέρα ἡ συμφωνία, διότι ἠμπορεῖ νὰ ἠθέλαμεν νὰ παρεμποδισθοῦν οἱ συνάδελφοι νὰ ὁμιλήσουν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ γνωστοῦ θέματος. Ὀρθῶς ἐξοικονομεῖται χρόνος διὰ τὴν Νομοθετικὴν ἐργασίαν, ὅταν πρόκειται νὰ λήξῃ ἡ Σύνοδος. Ἀλλὰ ἔχομεν ἀντίρρησιν αὐτὸ νὰ γίνεται εἰς βάρος τοῦ ἐλέγχου.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ προσωπικοῦ θέματος δι’ αὐτὸ γίνεται αὐτὴ ἡ ἐξαίρεσις. Ἀλλὰ εἶναι γνωσταὶ αἱ συνθῆκαι, πρέπει νὰ ληφθῇ ἡ ἀπόφασις αὐτή. Γνωρίζετε, ὅτι αὐτὰ εἶναι ἀπὸ τὰ μοιραῖα καὶ ἀναπόφευκτα καὶ οἱ νόμοι τῆς φύσεως ἔχουν τοιαύτας συνεπείας. Ἤδη, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ σχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς», τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ἀναδιοργάνωσιν καὶ ἀναδιάρθρωσιν τῆς Στενογραφικῆς Ὑπηρεσίας. Ἔγινε μία ἀναμόρφωσις διὰ λόγους τεχνικοὺς καὶ τὸ ἄρθρον 19 διεσπάσθη καὶ παρακαλῶ, ἐὰν ἔχετε τὴν καλωσύνην, νὰ ἀκούσητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν νέαν διατύπωσιν. Ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη ὁλόκληρον τὸ σχέδιον τοῦ νέου Κανονισμοῦ. Ἡ νέα διατύπωσις ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἄρθρον 19. Τὰ ἄρθρα 79 καὶ 80 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἀντικαθίστανται ὡς ἀκολούθως: (Ἀναγινώσκει). Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως γνωρίζετε διὰ τὴν πρόσληψιν Στενογράφων γίνεται διαγωνισμός, οἱ προσλαμβανόμενοι τελοῦν ὑπὸ δοκιμασίαν, δὲν θεωροῦνται διορισθέντες ὡς ὑπάλληλοι καὶ συνεπῶς παρέχεται πᾶσα ἐγγύησις, ὅτι θὰ ἐκλέγωνται ἑκάστοτε— καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν ἔτι περισσότερον θὰ τὸ προσέξωμεν— θὰ ἐκλεγοῦν πράγματι ἱκανότατοι στενογράφοι, ὥστε νὰ δύνανται ταχέως νὰ στενογραφοῦν καὶ ἀποστενογραφοῦν τὰ τηρούμενα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἐπέλθῃ καὶ ἡ ἰσότης, τὴν ὁποίαν τόσοι κ.κ. βουλευταὶ ἐπανειλημμένως ἠξίωσαν, μεταξὺ ὅλων τῶν βουλευτῶν ὡς ἐκπροσώπων τοῦ Ἔθνους. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις ἐπὶ τῆς διατυπώσεως παρακαλῶ νὰ τὴν ἀκούσω, ἀλλὰ ὅπως βλέπετε προσεπάθησα νὰ διαμορφώσω τὸ ἄρθρον καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ διαμορφώσω τὴν Ὑπηρεσίαν τὴν Στενογραφικὴν πάντοτε πρὸς ὄφελος τῆς τηρήσεως τῶν πρακτικῶν, ἡ δὲ διαμόρφωσις αὐτὴ θὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ἀπὸ τότε θὰ ἀρχίσῃ ἰσχύουσα ἡ νέα διάταξις. Ἐν τῷ μεταξύ, θὰ γίνῃ ὁλόκληρος ἡ προκαταρκτικὴ ἐργασία.

§21Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω νὰ διατυπώσω ἀντίρρησιν ἐπὶ τοῦ περιεχομένου τοῦ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσατε πρὸ ὀλίγου ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν καὶ τὸ περιεχόμενόν της, νομίζω, ὅμως, ὅτι διὰ λόγους τεχνικοὺς ἡ παράγραφος 4 τοῦ ἄρθρου πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἴδιον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ δεύτερον μέρος τοῦ Κανονισμοῦ, διότι δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ πρῶτον μέρος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὰ θέματα ἐκεῖνα τὰ σχετιζόμενα μὲ τὴν λειτουργίαν τοῦ Σώματος. Κατὰ συνέπειαν ἡ παράγραφος 4, ἀφορῶσα εἰς ὀργανικὰς θέσεις τῆς διοικητικῆς ὀργανώσεως τοῦ Σώματος, δὲν ἔχει καμμίαν θέσιν μέσα εἰς τὸ ἄρθρον 79. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ὕπαρξις αὐτῆς τῆς διατάξεως, τῆς ρυθμιζούσης τὸ θέμα τῆς δημιουργίας τῶν ὀργανικῶν θέσεων, ἀλλὰ μὲ ἰδιαίτερον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον νὰ ἐνσωματωθῇ εἰς τὸ δεύτερον μέρος τοῦ Κανονισμοῦ.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε δίκαιον, ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ὅταν ληφθῇ τὸν προσεχῆ Ὀκτώβριον, θὰ μεταφερθῇ εἰς τὸ δεύτερον μέρος τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Εἶναι εἰδικὴ περίπτωσις τῆς Στενογραφικῆς Ὑπηρεσίας καὶ ὅταν ψηφισθῇ ἡ ἀπόφασις ἡ σχετική, θὰ μεταφερθῇ ἐκεῖ.

§23Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ πάλιν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ φύγῃ ἡ παράγραφος αὐτὴ ἀπὸ τὸ ἄρθρον 19 καὶ νὰ γίνῃ ἰδιαίτερον ἄρθρον, διότι ἀλλοιώνει ὁλόκληρον τὴν νομοτεχνικὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 19, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ μόνον τὴν λειτουργίαν μιᾶς ὑπηρεσίας.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§25Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀκριβῶς ἡ παράγραφος 4 ἡ περίπτωσις τοῦ μὴ δημοσιευομένου τμήματος τοῦ Κανονισμοῦ. Ὅταν σᾶς τὴν εἶχον ὑπενθυμίσει, εἴπατε, ὅτι δὲν γνωρίζετε νὰ ὑπάρχῃ ἄρθρον ἢ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ μὴ δημοσιευομένη. Ἰδοὺ ἡ περίπτωσις. Δὲν ἀναφέρεται καθ’ ἑαυτὴν εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ μέρους, ἀλλὰ ἀφορᾷ τὴν δημιουργίαν ὀργανικῶν θέσεων. Δὲν ἐρευνᾷ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐὰν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ ἐξουσιοδότησις ἢ ὄχι εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Σώματος, ἀλλὰ ὁπωσδήποτε ἀποτελεῖ θέμα ξένον πρὸς τὸ συζητούμενον αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει τὴν θέσιν του οὔτε ὡς χωριστὸν ἄρθρον, ἐφ’ ὅσον συζητοῦμεν τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, τὸ Κοινοβουλευτικὸν μέρος.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς τὸ εἶπα ἀπὸ τὴν ἀρχήν, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ἐξαιρέσεως ἀναγκαστικῆς, διότι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἴμεθα ὥριμοι τὸν προσεχῆ Ὀκτώβριον ὅταν ληφθῇ ἡ ὁριστική σας ἀπόφασις, ὁπότε τότε σεῖς θὰ κρίνεται τὰ μέτρα ποὺ θὰ ὑποδειχθοῦν, ἐφ’ ὅσον ἀνεγνωρίσατε ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη ἀναδιοργανώσεως καὶ ἀναδιαρθρώσεως τῆς στενογραφικῆς ὑπηρεσίας. Ἐὰν τὸ ἀποσύρω καὶ τὸ ἀφήσω διὰ τὸν Ὀκτώβριον θὰ εὑρεθῶμεν ἐν καθυστερήσει.

§27Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαφωνῶ μὲ τοὺς ἀξιοτίμους κ. συναδέλφους καὶ εὑρίσκω ὅτι ἡ διάταξις εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν ἄρθρον. Διότι, ἀφοῦ ἀναμορφοῦται ἡ ὑπηρεσία τῶν πρακτικῶν, δὲν πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ καθορίσωμεν καὶ τὸν τρόπον ποὺ θὰ λειτουργήσῃ; Δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ἀφοῦ θὰ τεθῇ ἀμέσως εἰς λειτουργίαν ὁ νέος Κανονισμὸς νὰ λειτουργήσῃ ἡ ὑπηρεσία αὐτή, ἐὰν δὲν προβλέψωμεν καὶ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἐπανδρωθῇ, ἂς εἴπωμεν, τὸ σχετικὸν τμῆμα. Δεδομένου δέ, κ. συνάδελφοι, ὅτι θὰ παρακαλέσωμεν τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον νὰ δεχθῇ καί τινας τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἔχομεν καταθέσει, αἱ ὁποῖαι εἶναι κατεπειγούσης φύσεως καὶ ἀφοροῦν τὸ προσωπικόν, δὲν γνωρίζω βεβαίως τὶ θὰ γίνῃ ἐπ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ εἶναι ἕνας λόγος ἐπὶ πλέον νὰ μὴν ἀντιλέγουν —καὶ τοὺς παρακαλῶ πρὸς τοῦτο— ἐπὶ τῆς παραγράφου 4 οἱ κ.κ. συνάδελφοι.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ἔχει τὸν λόγον.

§29Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ λύσις νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀκόλουθος. Νὰ διαιρέσετε τὸ ἄρθρον, τὸ ἕνα τμῆμα του πράγματι ἀνήκει εἰς τὸν Κανονισμόν, τὸ ἕτερον τμῆμα, ὡς πρὸς τὸ ὁποῖον ἐπίσης συμφωνῶ πλήρως μαζί σας, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν ἐὰν δὲν γίνῃ μία διεύρυνσις τῆς στενογραφικῆς ὑπηρεσίας, τὸ ἕτερον τμῆμα νὰ ἀποτελέσῃ ἄρθρον μόνον μιᾶς εἰδικῆς ἀποφάσεως. Ἀπόψε ἐπίσης νὰ ληφθῇ ἀπόφασις νὰ μὴ ἐνσωματωθῇ εἰς τὰ ἄρθρα τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ νὰ ἀποτελέσῃ ἄρθρον μόνον ἢ ἕνα ἐκ τῶν ἄρθρων, διότι ὑπάρχει θέμα ἐπίσης διὰ μίαν ἄλλην τροπολογίαν σχετικὴν μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς, ὑπάρχουν δύο νομίζω τροπολογίαι, νὰ εἶναι ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία νὰ μὴ θεωρηθῇ ἐνσωματουμένη εἰς τὸν Κανονισμόν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προσεπάθησα νὰ τὸ διατυπώσω κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ εἶναι ἐντελῶς ἀνύποπτος, διότι ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ λάβω καμμίαν ἀπόφασιν. Λαμβάνω τὴν ἐξουσιοδότησιν νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς στενογραφικῆς ὑπηρεσίας καὶ πέραν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως ἡ Βουλὴ τὸν προσεχῆ Ὀκτώβριον θὰ ἴδῃ τὴν διατύπωσιν καὶ ἢ θὰ τὴν ἐγκρίνῃ ἢ θὰ τὴν ἀπορρίψῃ.

§31Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀποβλέπω εἰς τὸ νὰ μοῦ δώσετε αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν, διότι αὐτὴ ἡ ἀπάντησις εἶναι δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον περιττή. Ἐγὼ ἀπολύτως συμφωνῶ καὶ συμφωνῶ ὅτι πρέπει νὰ ἔχετε τὴν ἐξουσιοδότησιν, διὰ νὰ διαμορφώσετε τὴν Στενογραφικὴν Ὑπηρεσίαν καὶ γενικῶς, ὄχι μόνον τοὺς στενογράφους, ἀλλὰ καὶ ὅλους τοὺς ἐργαζομένους μαζί των τοιουτοτρόπως, ὥστε νὰ καθίσταται δυνατὴ ἡ δημοσίευσις τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὸν σημερινὸν ἀριθμὸν τῶν στενογράφων νὰ καθίσταται δυνατὴ κάθε βράδυ ἡ ἀποστενογράφησις ὅλων τῶν ἐν τῇ Βουλῇ λεχθέντων. Ἑπομένως αὐτὸ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ γίνῃ δι’ ἐξουσιοδοτήσεως, τὴν ὁποίαν εὐχαρίστως σᾶς παρέχομεν, διότι γνωρίζομεν ὅτι θὰ κάμετε καλὴν χρῆσιν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως αὐτῆς, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον θὰ γίνῃ διαγωνισμὸς καὶ ὁ διαγωνισμὸς πρέπει νὰ γίνῃ μὲ κριτήρια ὅσον τὸ δυνατὸν αὐστηρότερα. Ἄλλως τε καὶ οἱ προσληφθησόμενοι θὰ προσληφθοῦν προσωρινῶς μέχρις ὅτου ἐλεγχθῇ ἡ ἱκανότης καὶ ἡ ἀξία των... Θὰ ἐλεγχθῇ δὲ ὑπὸ πάντων ἡμῶν, διότι θὰ ἔχωμεν τὰ δείγματα τῆς ἀξίας των κάθε βράδυ, μετὰ τὰς ὁμιλίας μας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Συμφωνῶ λοιπὸν ἀπολύτως. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ μᾶς πείσετε ὅτι χρειάζεται ἡ ἐξουσιοδότησις αὐτή. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον εἶπον εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἐπειδὴ τὰ δύο ἢ τρία ἐδάφια τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἀναφέρονται εἰς τὸν Κανονισμόν, τὸ δὲ ἕτερον, τὸ ὁποῖον σᾶς δίδει τὴν ἐξουσιοδότησιν, ἀναφέρεται εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Βουλῆς, αὐτὸ τὸ τελευταῖον νὰ ἀποτελέσῃ εἰδικὸν ἄρθρον.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§33Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον μίαν διευκρίνισιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Μέχρι σήμερον εἴχαμεν ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς καὶ τὴν Ἐφημερίδα τῶν Συζητήσεων. Μὲ τὴν καθιέρωσιν τῶν ἐπισήμων ἐστενογραφημένων πρακτικῶν τῆς Βουλῆς θὰ καταργηθῇ ἡ Ἐφημερὶς τῶν Συζητήσεων;

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Τὰ ἐπίσημα ἐστενογραφημένα πρακτικά, ἐφ’ ὅσον θὰ εἶναι ἐστενογραφημένα καὶ θὰ διορθώνωνται ἀπὸ τοὺς κυρίους βουλευτάς, αὐτὰ θὰ ἀποτελοῦν τὴν Ἐφημερίδα τῶν Συζητήσεων.

§35Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Συνεπῶς πρέπει νὰ ἀποκτήσωμεν συνείδησιν, ὅτι διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἑνοποιοῦνται ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἡ Ἐφημερὶς τῶν Συζητήσεων καὶ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§37Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Αὐτὸ εἶναι καὶ μία οἰκονομία, ἀφοῦ δὲν θὰ ἔχωμεν τὰς δύο ἐκδόσεις. Δεύτερον, κύριε Πρόεδρε, ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι καλῶς ζητεῖτε τὴν ἐξουσιοδότησιν, διὰ νὰ καθορίσετε τὸν ἀριθμὸν τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῆς ὑπηρεσίας τῶν ἐπισήμων ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Ἀλλὰ δὲν νομίζετε ὅτι θὰ πρέπει διὰ τῆς ἀποφάσεως νὰ καθορίσετε καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῆς ὑπηρεσίας ἐκδόσεως τῶν πρακτικῶν. Νομίζω, ὅτι καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ, διότι εἶναι ἀδελφαὶ ὑπηρεσίαι αὗται ἐν τῇ Βουλῇ.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον εἶναι 12. Ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε μελέτης νομίζω, ὅτι ἐὰν προστεθοῦν ἄλλαι 6, εἶναι ἀρκεταί.

§39Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μήπως κατ’ ἐξαίρεσιν, ἠμπορῶ νὰ ἀναπτύξω μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία εἶναι ὑπογεγραμμένη ὑπὸ 70 συναδέλφων ἐξ ὅλων τῶν πτερύγων, καὶ ἀναφέρεται εἰς τὴν ρύθμισιν τῶν προβλημάτων τοῦ προσωπικοῦ τῆς Βουλῆς;

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, νὰ μὴ εἰσέλθωμεν εἰς τροπολογίας. Ἀφήσατε νὰ ψηφίσωμεν τὸν Κανονισμὸν καὶ κατόπιν νὰ γίνῃ ἀνάπτυξις τροπολογιῶν. Ὁ κ. Α. Χασαπίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§41Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι σεῖς εἴχατε εἴπει ὅτι ὁ ὑπὸ ψήφισιν Κανονισμὸς θὰ περιλαμβάνῃ ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον διατάξεις, ἀφορώσας εἰς τὸ Κοινοβουλευτικὸν μέρος. Ἐδῶ, ἡ διάταξις αὐτὴ ἀφορᾷ τὸ προσωπικόν. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Κανελλοπούλου, περὶ ψηφίσεως τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ὡς μόνον ἄρθρον. Τότε πράγματι ὁ Κανονισμὸς θὰ περιγράψῃ ἀπολύτως τοὺς Κανόνας τῆς λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου. Ἐφ’ ὅσον θὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἄποψις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ δεκτὴ καὶ μία τροπολογία.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ μὴ εἰσέλθωμεν εἰς τροπολογίας, εἰς τὸ τέλος.

§43Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Εἶναι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὸ ἀποσύρω ὁλόκληρον. Δὲν ἠμπορῶ νὰ διακινδυνεύσω τὴν ψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ἠμπορεῖτε οὐδεμίαν τροπολογίαν νὰ ἀναπτύξετε.

§45Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται .....

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἐπιμείνετε θὰ ἀποσύρω ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον. Εἰς τὸ τέλος θὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν. Καὶ ὁ κ. Βασιλᾶτος ἐζήτησε νὰ κάμῃ ἀνάπτυξιν τροπολογίας, ἀλλὰ ἐδέχθη, κατόπιν τῆς ἐξηγήσεώς μου, νὰ μὴ προχωρήσῃ. Ὁ κ. Σ. Μερκούρης, ἔχει τὸν λόγον.

§47Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι θὰ πρέπει νὰ διατυπωθῇ τὸ ἄρθρον ἐντελῶς ξέχωραν ἀπὸ τὰ ἄλλα ἄρθρα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸ κοινοβουλευτικὸν μέρος. Συμφωνῶ δὲ ἀπολύτως μὲ τὴν ἐξουσιοδότησιν, ἡ ὁποία σᾶς δίδετε, διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς. Ὄχι μόνον διὰ τὸν καθορισμὸν τῶν ὀργανικῶν θέσεων, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ προστεθῇ καὶ διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ὑπηρεσίας. Εἶναι γνωστόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια σήμερον ἡ στενογράφησις γίνεται κατὰ ἕνα τρόπον πλέον ἀκριβῆ, διότι γίνεται πολὺ μεγάλη χρῆσις διαφόρων μηχανημάτων. Διότι ὑπάρχουν ὄχι μόνον τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, ἀλλὰ καὶ δίσκος, ὁ ὁποῖος ἀποδίδει τὴν ἀγόρευσιν ἑκάστου βουλευτοῦ. Θὰ ἤθελον λοιπὸν νὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον λάβετε τὴν ἐξουσιοδότησιν, τὴν ὁποίαν σᾶς παρέχομεν ἀπολύτως, ὅπως ἐξετάσετε καὶ τὸ νὰ ἐφοδιασθῇ ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ διὰ τῶν μηχανημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἓν εἶδος γραφομηχανῶν, αἱ ὁποῖαι ἀποδίδουν μὲ ἀπόλυτον ἀκρίβειαν καὶ συγχρόνως προτείνω, ὅπως ὑπάρχῃ καὶ μαγνητόφωνον, τὸ ὁποῖον νὰ εὑρίσκεται εἰς εἰδικὴν ὑπηρεσίαν, διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ γίνεται ὁ ἔλεγχος τῶν δύο μηχανημάτων. Βεβαίως αὐτὸ χρειάζεται προσωπικὸν ἐξησκημένον. Ἀλλὰ μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου, ὁπότε θὰ φέρετε εἰς τὴν Βουλὴν τὸν ὀργανισμὸν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς, ἐλπίζω ὅτι θὰ ἔχετε κάμει τὴν σχετικὴν ἔρευναν καὶ θὰ ἔχετε καταλήξει εἰς ἀπόφασιν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζετε, ἐὰν τὸ μαγνητόφωνον ἔχει χρησιμοποιηθῇ εἰς ἄλλην Βουλήν; Διότι αἱ ἰδικαί μου πληροφορίαι εἶναι ὅτι προσεπάθησαν, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ τὸ εἰσαγάγουν.

§49Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπευθύνως σᾶς λέγω ὅτι καὶ εἰς τὴν Ἰταλικὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Γαλλικὴν ὑπάρχει μαγνητόφωνον. Οἱ δίσκοι τοποθετοῦνται εἰς τὸ Ἀρχεῖον μόνον διὰ τὸν ἔλεγχον. Δὲν διανέμονται οἱ δίσκοι εἰς τοὺς βουλευτάς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχετε ὅλην τὴν δυνατότητα νὰ τὸ ἐξετάσετε.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Ἰταλικὴν Βουλὴν ἐπεσκέφθην τελευταίως καὶ μὲ διεβεβαίωσαν ὅτι δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ χρησιμοποιήσουν μαγνητόφωνα. Τοῦτο νομίζω ὅτι θὰ εἶναι μιὰ περιπλοκή, ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ ἴσως εἰς ἐπιβράδυνσιν τῆς ἐκδόσεως τῶν πρακτικῶν.

§51Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον θίγει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. Μερκούρης εἶναι οὐσιῶδες ἀπὸ τῆς ἀκολούθου ἀπόψεως. Ἡ λύσις, τὴν ὁποίαν προτείνει εἶναι λύσις, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχω ἐλέγξει, διὰ νὰ ἠξεύρω τὶ γίνεται εἰς ἄλλας Βουλὰς καὶ ἐὰν εἶναι σκόπιμον νὰ ἔχωμεν τὴν μαγνητοφώνησιν τῶν λόγων μας. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον εἶναι οὐσιῶδες εἶναι τοῦτο: Πρέπει νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ὅσον τὸ δυνατὸν ἀκριβεστέρα ἀπόδοσις τῶν λόγων. Αὐτὸ δὲν ἐξασφαλίζεται μόνον διὰ τοῦ στενογράφου. Καὶ ἐλησμόνησα νὰ τὸ εἴπω καὶ δι’ αὐτὸ ἠγέρθην καὶ πάλιν— θὰ ἐξησφαλίζετο διὰ τῆς διασταυρώσεως τῆς ἀποστενογραφημένης ὁμιλίας μὲ τὸ μαγνητόφωνον. Ἀλλὰ αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν, κατὰ τὴν γνώμην μου, δυσκολίαν καὶ ἀπαιτοῦσαν χρόνον. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται, εἶναι τὸ ἑξῆς: Πρέπει αἱ δακτυλογράφοι, εἰς τὰς ὁποίας γίνεται ἡ ὑπαγόρευσις τοῦ ὑπὸ τοῦ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἀρίστου στενογράφου ἀποστενογραφημένου λόγου, νὰ εἶναι ἄρισται. Πρέπει νὰ ἔχουν πτυχίον φιλολογίας ὁπωσδήποτε. Δὲν εἶναι νοητόν, λόγοι ἐκφωνούμενοι εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ὑπαγορεύωνται εἰς δακτυλογράφους, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν τὴν ἀνωτάτην μόρφωσιν, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ μίαν τόσον λεπτὴν ἀπόδοσιν. Διότι γίνεται μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν — ὅπως ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι γνωρίζουν— ἡ ἀπαγγελία τοῦ λόγου, ἀπὸ τὸν ἀποστενογραφήσαντα τὸν λόγον. Μέσα εἰς τὴν θορυβώδη αὐτὴν αἴθουσαν ὑπάρχουν τέσσαρες πέντε μηχαναὶ καὶ πρέπει νὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ κοπέλλα, ἡ ὁποία ἀκούει, νὰ συλλάβῃ ὀρθῶς. Πρέπει λοιπὸν νὰ εἶναι ἱκανωτάτη καὶ ἀπὸ ἀπόψεως μορφώσεως φιλολογικῆς, διὰ νὰ διορθώνῃ τὴν στιγμὴν ἐκείνην καὶ τὸ λάθος τῆς ἀκοῆς. Δεύτερον καὶ σπουδαιότερον. Χρειάζονται καλοὶ διορθωταί. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ Βουλὴ —τὸ εἶχον εἴπει καὶ ἄλλοτε ὅτε Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἦτο ὁ φίλος κ. Ροδόπουλος— στερεῖται διορθωτῶν. Καὶ ἂν ἀκόμη μοῦ ἀπαντήσητε ὅτι ἔχετε διορθωτάς, θὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅτι ὑπάρχουν ἴσως, ἀλλὰ οὐδὲν πράττουν. Διότι ἡ διόρθωσις πρέπει νὰ εἶναι ὄχι μόνον ἀποκατάστασις τῆς ὀρθῆς συνοχῆς φράσεων τὰς ὁποίας ἡ δακτυλογράφος ἢ ὁ λινοτύπης κακῶς καὶ ἐσφαλμένως συνέλαβεν, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἐργασία τοιαύτη, ὥστε καὶ λάθος ἰδικόν μας, τυχὸν μικρόν, νὰ τὸ διορθώνῃ. Αὐτὸ γίνεται εἰς ὅλας τὰς Βουλάς, αὐτὸ γίνεται εἰς ὅλα τὰ συνέδρια. Κἄποτε εἰς ἕνα συνέδριον εἰς τὸ ὁποῖον εἶχον ὑπάγει, τὸ 1950 εἰς τὸν Ο.Η.Ε., ὑπεχρεώθην προχείρως νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ ἐκφωνήσω λόγον καὶ λόγον μάλιστα ἔντονον καὶ δριμύν, εἰς ξένην γλῶσσαν. Λέγω καὶ ἔντονον καὶ δριμύν, διότι πάντοτε ὁσάκις ὁμιλῇ τις ἐντόνως καὶ δριμέως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλέγξῃ πλήρως —εἰς ξένην μάλιστα γλῶσσαν— τὰς φράσεις του. Ὅταν ἐντὸς ἡμισείας ὥρας μοῦ ἐδόθη τὸ κείμενον, εἶχον διορθωθῆ τρία λάθη. Αὐτὸ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ γίνεται. Θὰ προσλάβητε λοιπὸν —καὶ σᾶς ἐξουσιοδοτοῦμεν— καὶ διορθωτὰς οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ εἶναι διπλωματοῦχοι, ὁπωσδήποτε, τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς καὶ οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ περάσουν ἕνα στάδιον δοκιμασίας, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ διαπιστώσωμεν ὅλοι —κυρίως ὅμως σεῖς— ἐὰν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτελέσουν αὐτὸ τὸ καθῆκον. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν πράττουν τίποτε οἱ διορθωταί. Λυποῦμαι, δὲν γνωρίζω ποῖοι εἶναι, πιθανὸν νὰ πικραθοῦν ὅταν πληροφορηθοῦν αὐτὴν τὴν φράσιν μου, αὐτὴν τὴν βαρεῖαν κρίσιν τὴν ὁποίαν διατυπώνω σήμερον, ἢ εἶναι ἐλάχιστοι, ἕνας δύο, ὁπότε βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλέγξουν τὴν νύκτα ἢ τὴν πρωΐαν τόσας σελίδας, ἤ, ἐὰν εἶναι περισσότεροι, δὲν εἶναι ἱκανοί.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ ὑποδείξεις σας εἶναι ἀπολύτως ὀρθαὶ καὶ συμφωνῶ πρὸς αὐτάς. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία ὅτι πρέπει μετὰ προσοχῆς νὰ ἐκλέξωμεν αὐτὸ τὸ προσωπικὸν καὶ νὰ τοῦ ἐξασφαλίσωμεν καὶ ἕνα στάδιον ἐξελίξεως μὲ κἄποιαν μονιμότητα. Διότι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν πτυχιούχοι τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς νὰ ἔλθουν μὲ ἕνα πενιχρὸν μισθόν, εἴτε μὲ ἔλλειψιν ἐξελίξεως αὐτῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Θὰ καταβάλω πᾶσαν προσπάθειαν νὰ τηρηθοῦν αἱ ἀρχαὶ αὐταί, διὰ νὰ δυνηθῶμεν οὕτω νὰ ὀργανώσωμεν τὸ τμῆμα αὐτὸ τῆς Βουλῆς κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον.

§53Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ μακρόν. Εἶμαι ἰδιαιτέρως εὐτυχὴς ἀπὸ τὴν δήλωσίν σας, ὅτι ὅλας τὰς ὀρθὰς ὑποδείξεις προσπαθεῖτε νὰ τὰς ἱκανοποιήσετε διὰ τὴν καλυτέραν λειτουργίαν τῆς Βουλῆς. Ἤθελον ὅμως νὰ σᾶς ἐρωτήσω καὶ νὰ μᾶς εἴπητε, ἐὰν γνωρίζετε, ἐὰν εἰς τὴν Βουλὴν ἔχουν χρησιμοποιηθῆ μαγνητόφωνα εἰς τὸ παρελθόν. Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν καὶ δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἐρωτήσετε τοὺς ὑπαλλήλους σας ἐὰν εἰς τὸ παρελθὸν ὑπῆρξαν ὁμιλίαι βουλευτῶν μαγνητοφωνημέναι.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχουν μαγνητόφωνα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ ἐὰν ἐχρησιμοποιήθησαν δὲν τὸ γνωρίζω. Ὁ κ. Ροδόπουλος παρακαλεῖται νὰ μᾶς δώσῃ μίαν πληροφορίαν.

§55Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρεκλήθην ἐνίοτε, ὑπὸ Ἀρχηγοῦ Κόμματος, νὰ ληφθῇ ἡ ὁμιλία του, διὰ μαγνητοφώνου, διότι ὑπάρχουν μαγνητόφωνα —ἔχομεν δύο–τρία— καὶ δὲν ἔφερον ἀντίρρησιν, διότι ἐπρόκειτο περὶ Ἀρχηγοῦ μεγάλου Κόμματος, ὁ ὁποῖος ἐζήτησεν ὅπως ἡ ὁμιλία του μαγνητοφωνηθῇ. Ἐπὶ τῆς προεδρίας μου, οὐδεμία ταινία ἐλήφθη, ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ ὁμιλοῦντος, παρὰ μόνον τῇ θερμῇ αὐτοῦ παρακλήσει.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ γνώμη σας, κ. Ροδόπουλε, εἶναι, ὅτι δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ τὸ μαγνητόφωνον καὶ ὅτι δύναται νὰ ἀποδώσῃ χρήσιμον ἔργον;

§57Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν τὸ εὑρίσκω πρακτικὸν καὶ οὔτε δύναται, χρονικῶς, μὲ τὴν κακὴν ἕξιν ποὺ ἔχομεν ὅλοι οἱ βουλευταί, δὲν ἐξαιρῶ τὸν ἑαυτὸν μου, εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, νὰ θέλωμεν νὰ προβαλλώμεθα διὰ τῶν ἐφημερίδων. Δὲν ἐπιτυγχάνεται ἡ ταχεῖα φωνητικὴ ἀπόδοσις. Εἰς τὰς δύο τὸ πρωΐ μία μαγνητοφωνημένη ὁμιλία, εἶναι ἄχρηστος διὰ τὸν τύπον. Τὸ μαγνητόφωνον δὲν δύναται νὰ ἐξασφαλίσῃ ταχεῖαν ἀπόδοσιν καὶ δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον δὲν τὸ ἐφηρμόσαμεν. Πάντως, οὐδέποτε ἐλήφθη μαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἄνευ τῆς θερμῆς παρακλήσεως ἐνδιαφερομένου πρὸς τοῦτο Ἀρχηγοῦ Κόμματος.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξ ὅσων γνωρίζω, εἰς τὴν Ἰταλικὴν καὶ τὴν Γαλλικὴν Βουλήν, δὲν ἔχει χρησιμοποιηθῆ.

§59Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἤρχισε νὰ συζητῆται ἡ πρότασις τῶν μαγνητοφώνων, ἡ ὁποία ἦτο ἰδική μου πρότασις, θέλω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Δὲν εἶναι μόνον εἰς τὴν Βουλήν, κύριε Πρόεδρε, εἶναι καὶ εἰς Ὀργανισμούς, εἰς τοὺς ὁποίους ἔχουν ἔκτακτον σημασίαν καὶ βαρύτητα αἱ ἀγορεύσεις. Εἶναι αἱ ἀγορεύσεις εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη, εἶναι εἰς τὴν συνέλευσιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρώπης.....

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ γνωρίζω αὐτό.

§61Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Διὰ ποῖον λόγον δὲν γίνεται; Διότι, ὅπως εἶπον, οἱ στενογράφοι εἶναι ἐφωδιασμένοι μὲ τὰς νέας γραφομηχανὰς καὶ ἀποδίδεται πραγματικῶς ἐστενογραφημένον, ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ ἀποδίδουν ἐστενογραφημένως τὰ πρακτικά. Ὑπάρχει δὲ τὸ μαγνητόφωνον, μὲ τὸ ὁποῖον γίνεται ἕνα εἶδος ἐλέγχου καί, ὅπως εἶπε προηγουμένως ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐντὸς μιᾶς ὥρας, ἐντὸς δύο ὡρῶν, αἱ δύσκολοι ἀγορεύσεις εἶναι ἕτοιμοι καὶ διανέμονται. Καὶ αὐτὸ εἶναι ζήτημα καθαρῶς ἰδικόν σας. Ἐφ’ ὅσον θὰ τὸ ἐξετάσητε, ἔχετε τὴν ἐξουσιοδότησιν καὶ φροντίσατε πλέον, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν, ἐὰν εἶναι ἐφαρμόσιμον.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μία συνεχὴς ὁμιλία εἶναι κἄπως εὔκολον νὰ ληφθῇ, ἀλλὰ μία διακοπή, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ εἶναι οὐσιώδης, ἕνα προσωπικὸν ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ζητηθῇ ἀμέσως νὰ ἀκουσθῇ τὸ μαγνητόφωνον, παρουσιάζει μεγάλην δυσκολίαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ τὸ ἐξετάσω, θὰ ἴδωμεν τὶ γίνεται καὶ εἰς ἄλλας Βουλὰς καὶ θὰ προχωρήσωμεν.

§63Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἐκ μέρους σας δισταγμός, ὅσον ἀφορᾷ τὴν γενομένην ὑπόδειξιν ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε., διὰ τὸν χωρισμὸν τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 19. Εἶναι γνωστὸν ἐκ τοῦ Συντάγματος, ὅτι δι’ ἀποφάσεως ὑμῶν συντελεῖται ἡ καθ’ ὅλου ὀργάνωσις τῆς Βουλῆς, τηρουμένης μιᾶς προδικασίας. Ἡ προδικασία, ἐν προκειμένῳ, δηλαδὴ ἡ μελέτη καὶ ἀπόφασις ἐν τῇ Εἰδικῇ Ἐπιτροπῇ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἐγένετο καὶ ἐπ’ αὐτῆς τῆς διατάξεως. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ εὑρεθῆτε σύμφωνος, διότι ὅπως γνωρίζετε, ἡ καθ’ ὅλου ὀργάνωσις τῆς Βουλῆς διὰ τοῦ Κανονισμοῦ διαιρεῖται εἰς δύο μέρη. Εἰς τὸ κοινοβουλευτικὸν καὶ τὸ καθαρῶς ὑπηρεσιακὸν μέρος.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ χάνωμεν πολύτιμον χρόνον. Ὁ κ. Κ. Καλλίας, ἔχει τὸν λόγον.

§65Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ὡς πρὸς τὴν ἐπίμαχον παράγραφον 4, ὡς ἐδήλωσεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, οὐσιαστικὴ ἀντίρρησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ καμμία, διότι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ζητεῖται ἡ ἐξουσιοδότησις, εἶναι ἡ ἀναπροσαρμογὴ τῆς στενογραφικῆς ὑπηρεσίας πρὸς τὰς δημιουργουμένας νέας ἀνάγκας, διὰ τὴν καλυτέραν ἀπόδοσιν τῶν πρακτικῶν. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν χρῆσιν μαγνητοφώνου, νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ συνδυασμὸς μαγνητοφωνήσεως καὶ στενογραφήσεως, ἀλλὰ ἂς τὸν ἀφήσωμεν πρὸς τὸ παρόν, ὄχι δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλὰ διότι εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψῃ βραδύτης ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς συστήματος, τοῦ ὁποίου πιθανῶς ἡ ἐφαρμογὴ εἶναι δύσκολος. Δηλαδή, τὸ νὰ ἔχωμεν τὴν ἑπομένην ἡμέραν ἐστενογραφημένα πρακτικά, θὰ εἶναι ἴσως δύσκολον. Ἄς μὴ προσθέσωμεν καὶ ἄλλην δυσκολίαν εἰς τὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας ὄντως θὰ παρουσιάσῃ τὸ τόσον ἐπιθυμητὸν νέον σύστημα, παρ’ ὅλον ὅτι καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ παράλληλος χρησιμοποίησις καὶ τοῦ μαγνητοφώνου θὰ ὠφελοῦσε. Ἔχω, ὅμως, μίαν ἄλλην παρατήρησιν. Δὲν βλέπω, κύριε Πρόεδρε, νὰ προβλέπετε τὴν ἀποστολὴν ἀντιγράφου τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν εἰς τὸν ὁμιλητήν. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ τὸ ἀρνηθῆτε αὐτό. Ἡ ἀποστολὴ πρὸς διόρθωσιν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκλεισθῇ, διότι ἕως τώρα ἐγίνετο, προεβλέπετο δὲ καὶ ἀπὸ τὸ ἀρχικὸν σχέδιον τοῦ Κανονισμοῦ. Γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχει ὁ φόβος μήπως ἡ ἀποστολὴ τῶν ἀντιγράφων θὰ προεκάλει βραδύτητα. Τὴν βραδύτητα θὰ τὴν προεκάλει μόνον ἐὰν ὑπῆρχεν ἡ ὑποχρέωσις ἀναμονῆς τοῦ θεωρημένου πρὸ τῆς ἐκτυπώσεως. Συμφωνῶ νὰ ἀποφεύγεται οἱαδήποτε χρονοτριβή. Ἐὰν δὲν ἔχῃ προφθάσει νὰ ἐπιθεωρηθῇ τὸ θεωρημένον ἀντίγραφον θὰ χρησιμοποιηθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ ὑπηρεσία. Ἀλλά, πάντως, ὑπάρχει ἡ δυνατότης μὲ ἐξειδικευμένην ἐπιμέλειαν νὰ φθάσῃ ἐγκαίρως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν πρακτικῶν τὸ θεωρημένον κείμενον, θὰ ἦτο ἀδικαιολόγητον νὰ μὴ χρησιμοποιηθῇ τοῦτο καὶ νὰ ἀναγκαζώμεθα νὰ ἐπιφέρωμεν διορθώσεις κατὰ τὴν διαδικασίαν τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν. Περαιτέρω, κ. Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἶναι ὄντως ἐκ τῶν περισσότερον εὐχάριστων τροποποιήσεων τοῦ Κανονισμοῦ ἐκείνη, ἡ ὁποία συνδέεται πρὸς τὴν ὕπαρξιν πρακτικῶν, τὰ ὁποῖα νὰ ἀποδίδουν πιστῶς τὰ λεγόμενα κατὰ συνείδησιν. Διότι μὲ τὸ νὰ εἶναι ἐστενογραφημένα τὰ πρακτικὰ θὰ ἀποφευχθῇ ἕνα δυσάρεστον, τὸ ὁποῖον ἐνίοτε παρατηρεῖται, νὰ γράφωνται δηλαδὴ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἠλέγχθησαν ἢ ἐκεῖνα ποὺ ἠλέγχθησαν νὰ παραμορφώνωνται. Θὰ εἶναι χρησιμώτατον καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ εἶναι πολὺ ἱκανοποιημένη ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ὅταν θὰ ἔχῃ ταχέως πολὺ καλὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά. Ὅσον ἀφορᾷ, κ. Πρόεδρε, τὴν προσπάθειαν τῶν στενογράφων, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ἀπὸ ὅλους τοὺς κρατικοὺς ὑπαλλήλους ἐγγύτεροί μας, εἶναι οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰς χεῖρας των τοὺς λόγους μας. Ἀλλὰ παρὰ ταῦτα νομίζω, ὅτι δικαιολογεῖται, παρὰ τὴν συμπάθειαν ποὺ ἔχομεν πρὸς αὐτούς, αὐστηρότης ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπόλυτον ἐπιτυχίαν τοῦ ἔργου. Διότι εἶναι ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ὅταν γίνωνται μέτρια ματαιώνουν τὸν σκοπόν. Καμμίαν ἄλλην παρατήρησιν δὲν ἔχω νὰ κάμω.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὐχαριστῶ πολύ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§67Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως τὸ σύστημα τὸ στενογραφικὸν πρέπει νὰ διατηρηθῇ, διότι εἶναι ἀδύνατον δι’ ἄλλου εἰδικοῦ μέσου νὰ ἀντικατασταθῇ. Ἀλλὰ καὶ τὸ μαγνητόφωνον εἶναι χρήσιμον. Ἐπὶ μίαν 5ετίαν ποὺ εἶμαι δημοτικὸς σύμβουλος Ἀθηναίων, χρησιμοποιοῦμεν κατὰ τὰς συνεδριάσεις τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου τὸ μαγνητόφωνον καὶ ἀπέδωσε ἄριστα, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἐπικουρικόν. Διότι πολλάκις γεννῶνται ἀμφισβητήσεις περὶ τοῦ τί ἐλέχθη ἢ ἐπακολουθοῦν τοιαῦται διορθώσεις καὶ ριζικαὶ μεταβολαὶ τῆς ὁμιλίας ποὺ θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ θελήσῃ νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν διατύπωσιν, νὰ ἔχῃ κάποιον σύμβουλον καὶ ὁ καλύτερος σύμβουλος θὰ εἶναι τὸ μαγνητόφωνον. Νὰ τὸ καθιερώσωμεν ὅμως ἐξ ὁλοκλήρου δὲν εἶναι δυνατὸν διότι τὸ μαγνητόφωνον εἶναι δυνατὸν νὰ πάρῃ μίαν ὁμαλὴν ὁμιλίαν ἄνευ διακοπῶν. Ἐδῶ ποὺ γίνονται συζητήσεις καὶ παρεμβάσεις καὶ διακοπαί, πολλὲς φορὲς καὶ ἀντεγκλήσεις, εἶναι ἀδύνατον νὰ γνωρίζωμεν ποῖος ἔκαμε τὴν διακοπήν. Ἐνῷ οἱ στενογράφοι, μὲ τὴν πεῖραν τὴν ὁποίαν ἔχουν προλαβαίνουν νὰ ἴδουν ποῖος παρενέβη, ποῖος εἶπε κάτι ἔστω καὶ ἄνευ τῆς ἀδείας τοῦ Προέδρου. Ἡ γνώμη του, λοιπόν, εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ διατηρηθῇ βεβαίως τὸ στενογραφικὸν σύστημα, ἀλλὰ τὸ μαγνητόφωνον νὰ ὑπάρξῃ ὡς ἐπικουρικὸν μέσον. Θὰ ἴδητε ὅτι θὰ εἶναι χρήσιμον καὶ ὠφελιμώτατον.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Περρωτῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§69Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἐπιψηφιζομένου Κανονισμοῦ, ὅπως καὶ διὰ τῶν εἰδικωτέρων ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ λάβωμεν ἴσως κατωρθώσετε ἐπὶ τέλους νὰ καταστήσετε χρήσιμον ὄργανον δι’ ἡμᾶς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, τὰ ὁποῖα οὐσιαστικῶς εἶναι ἄχρηστα διὰ πάντα βουλευτήν, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ τὰ συμβουλευθῇ διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι τὰ λαμβάνομεν μὲ μίαν διαφορὰν ἑνὸς τοὐλάχιστον ἔτους. Προκειμένου νὰ ἀναμορφωθῇ ἡ ὑπηρεσία χωρὶς καμμίαν ἀμφιβολίαν δὲν πρέπει νὰ διστάσετε νὰ χρησιμοποιήσετε μηχανικὰ μέσα, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Μερκούρης. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ χρησιμοποιήσετε τὸ μαγνητόφωνον. Ὑπάρχουν πολὺ ἁπλούστερα μέσα, χρησιμοποιούμενα μάλιστα ἀλλοῦ ἀπὸ 10ετιῶν ἤδη, καὶ αὐτὰ εἶναι οἱ στενογραφικὲς μηχανές. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τῶν Παρισίων παραδόσεις αἱ ὁποῖαι ἀργότερα ἔγιναν συγγράμματα ἐλήφθησαν δι’ αὐτῶν τῶν στενογραφικῶν μηχανῶν. Καὶ μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία σὲ συνέδρια, ὅπου ἔτυχε νὰ παραστῶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν νὰ ἴδω νὰ χρησιμοποιοῦνται τοιαῦται μηχαναὶ μὲ μεγάλην εὐχέρειαν. Δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο δύσκολον διὰ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποκτήσῃ 4 ἤ 5, ἢ 6, δὲν ξέρω πόσες χρειάζεσθε, στενοδακτυλογράφους, οἱ ὁποῖοι θὰ λαμβάνουν βεβαίως τὰς ἀγορεύσεις καὶ θὰ δύνανται εἰς βραχύτατον χρονικὸν διάστημα, χωρὶς τοὺς κινδύνους ποὺ ὑπάρχουν σήμερον ὡς ἐκ τῶν παρεμβαλλομένων ὑπαγορεύσεων εἰς δακτυλογράφους καὶ διαφόρους ἄλλους νὰ ἔχωμεν καθυστερήσεις ἢ ἀμφισβητήσεις, ὡς πρὸς τὰ λεχθέντα. Ἄν καὶ βεβαίως πρὸ ἐμοῦ ἐπὶ τοῦ δευτέρου θέματος τὸ ὁποῖον θέλω νὰ θίξω ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγός μας κ. Κανελλόπουλος, ἐπιθυμῶ καὶ ἐγὼ ὡς νεώτερος βουλευτὴς καὶ ἴσως ὑφιστάμενος ὡς ἐκ τοῦ μικροῦ παρελθόντος μου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ σᾶς ἐπισημάνω τὸν κίνδυνον ποὺ διατρέχομεν ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀνοίξωμεν τὸ στόμα μας, ἀπὸ τοὺς συντάσσοντας τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία κατ’ ἐπανάληψιν νὰ διαπιστώσω, ὅτι εἶχον διαστραφῆ τὰ ἐλάχιστα ποὺ εἶπον καὶ δὲν ὑπῆρχε δυνατότης διορθώσεως. Ὅταν ἐρχώμεθα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 νὰ διατυπώσωμεν μίαν σκέψιν, ἡ ὁποία δὲν περνᾷ εἰς τὴν ἀνάπτυξίν της τὰ 4 ἢ 6 λεπτά, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τρέχωμεν πίσω ἀπὸ τοὺς πρακτικογράφους νὰ ἴδωμεν ἐὰν συνέλαβον τὰ βαθύτερα, μὲ εἰρωνικὴν διάθεσιν, νοήματα. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, λοιπόν, δι’ ἡμᾶς τοὺς καινούργιους ποὺ περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλον βουλευτὴν χρειαζόμεθα τὴν προστασίαν σας, νὰ λάβητε σοβαρώτατα ὑπ’ ὄψει τὴν πρότασιν τοῦ κ. Κανελλοπούλου. Ὑπάρχουν φιλόλογοι— μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἴδω εἰς ξένα συνέδρια— οἱ ὁποῖοι κατορθώνουν νὰ δίδουν πρακτικὰ ἀγορεύσεων αἱ ὁποῖαι ἐξεφωνοῦντο εἰς 3, 4, 5 ἢ 6 γλώσσας. Ἡμεῖς δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εὕρωμεν 5–6 τέτοιους ὑπαλλήλους ὅταν ὁμιλῶμεν μίαν γλῶσσαν, ὅλοι τὴν ρέουσαν Ἑλληνικὴν ὁμιλοῦμεν. Ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτὸ ποὺ λέγει ὁ κ. Κανελλόπουλος.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εὐχαριστῶ πολύ, ἐκεῖ ἀκριβῶς κατατείνει ἡ προσπάθειά μου. Νὰ χρησιμοποιηθοῦν ὅλα τὰ ἔμψυχα καὶ ἄψυχα μέσα διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν καλυτέραν ἀπόδοσιν. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§71Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν γνωρίζω ἐὰν συνέπεσεν εἰς ἐμέ. Ἔχω ἀρκετὰ χρόνια εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι οἱ συντάκται ποὺ τηροῦν τὰ ἐπίσημα πρακτικά, δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον εἶναι ἄξιοι ἰδιαιτέρου ἐπαίνου. Οὐδέποτε διαπίστωσα παραμόρφωσιν τῶν λόγων τοὺς ὁποίους ἐξεφώνησα. Καὶ ἐπειδὴ ἔχω ἀρκετὰ χρόνια εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν, ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ἄξιοι ἰδιαιτέρας εὐφήμου μνείας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 19, μὲ τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., συμφωνῶ ἀπολύτως καὶ νομίζω, ὅτι ἔτσι θὰ πρέπει νὰ διατυπωθῇ. Διὰ τὰ μαγνητόφωνα, κ. Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἶναι πάρα πολὺ μεγάλη πολυτέλεια καὶ θὰ δημιουργήσῃ τέτοια θέματα ποὺ θὰ φέρουν προσκόμματα εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας. Ἡ τήρησις τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν εἶναι ἀρκετὰ καλή. Πέραν αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, δὲν ἔχομεν ἀρκετοὺς διορθωτάς. Ὅπως παρετήρησεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. δὲν γίνονται αἱ διορθώσεις καλῶς. Ἀλλὰ πῶς νὰ γίνουν, κύριε Πρόεδρε, ὅταν εἶναι τρεῖς ἢ τέσσαρες ἄνθρωποι, πῶς νὰ ἐπαρκέσουν αὐτοί; Ὁ ἀριθμὸς εἶναι μικρός.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε δίκαιον, κ. συνάδελφε. Οἱ στενογράφοι κάνουν, ὅτι εἶναι ἀνθρωπίνως δυνατόν. Ἀλλὰ ἡ ὑπηρεσία ὑστερεῖ εἰς τὴν ὀργάνωσιν καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀπασχολουμένων προσώπων. Ὁ κ. Γ. Καραγκιώζης, ἔχει τὸν λόγον.

§73Γ. ΚΑΡΑΓΚΙΩΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ πάρωμεν εἰδικευμένον προσωπικόν, ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν συναδέλφων διὰ νὰ ἀποδοθοῦν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγονται μέσα εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ ὑποβάλω μίαν παράκλησιν εἰς ὑμᾶς ἰδιαιτέρως, κ. Πρόεδρε, ὅπως εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν προσλάβετε προσωπικόν, ἐφ’ ὅσον μάλιστα ἔχετε καὶ τὴν ἔγκρισιν τοῦ συνόλου τῶν συναδέλφων, νὰ μὴ πάρωμεν τοὺς φίλους καὶ συγγενεῖς. Διότι αὐτὸ παρατηρεῖται σήμερον μὲ τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς. Διότι ὁ κάθε ἕνας ποὺ ἔρχεται Πρόεδρος, μαζεύει τοὺς δικούς του συγγενεῖς καὶ φίλους. Ὁ κ. Ροδόπουλος ἔφερε τοὺς δικούς του, ἂν καὶ σεῖς φέρετε τοὺς δικούς σας, δὲν θὰ μπορέσωμεν νὰ πάρωμεν τὸ εἰδικευμένον ἐκεῖνον προσωπικὸν ποὺ θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀποδώσῃ. Ἐὰν πραγματικὰ εἴμεθα ὅλοι ἀντικειμενικοὶ ἐδῶ μέσα καὶ ἐπαίρναμε τοὺς πραγματικοὺς ὑπαλλήλους τοὺς εἰδικευμένους, τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι θὰ ἠμπορέσουν νὰ ἀποδώσουν, νὰ εἶσθε ἀπολύτως βέβαιος, θὰ εἴχωμεν ἀπόδοσιν καλυτέραν. Ἀλλὰ ὅταν μαζεύωμεν ὁ κάθε ἕνας ἐκεῖνον ποὺ εἶναι συγγενὴς βεβαίως δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀποδώσωμεν. Ἀλλὰ καὶ τὸ μαγνητόφωνον θὰ εἶχεν ἕνα καλόν. Ὅταν ὁμιλῶμεν καὶ γράφωνται αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγομεν καὶ ὅταν δοθῇ εἰς τὸν κάθε ἕνα μας ἡ εὐκαιρία νὰ ἀκούσῃ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπε τὶς περισσότερες φορὲς θὰ ντρέπεται καὶ ἔτσι δὲν θὰ ὁμιλῇ συνεχῶς.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἰς τὸν τομέα αὐτὸν δὲν χωρεῖ καμμία εὔνοια καὶ καμμία προσωπικὴ ἐπέμβασις. Αἱ ἐξετάσεις εἶναι αὐστηραὶ καὶ θὰ γίνωνται ἀκόμη αὐστηρότεραι. Δὲν εἶναι ἁπλοῖ γραφεῖς. Εὐτυχῶς ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τώρα ὑπάρχουν ὄντως Σχολαὶ περισσότεραι καὶ λόγῳ τῶν ἀπασχολήσεών των εἰς ξένας Ἑταιρείας καὶ εἰς τὰς Τραπέζας θὰ ὑπάρχῃ ἔμψυχον ὑλικὸν ποὺ θὰ προσέλθῃ εἰς τὸν διαγωνισμόν. Θὰ ἤθελον τώρα νὰ δώσω εἰς τὸν κ. Καλλίαν μίαν ἐξήγησιν. Εἴπατε, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀποστέλλεται ἓν ἀντίγραφον τῶν ἀποστενογραφουμένων πρακτικῶν εἰς τὸν βουλευτήν. Αὐτὸ θὰ ἐπιφέρῃ πολλὴν βραδύτητα καὶ καθυστέρησιν. Ὁ Τύπος παραπονεῖται, ὅτι λόγῳ τῆς καθυστερήσεως τῶν διορθώσεων μετὰ τὴν 10ην καὶ 11ην νυκτερινήν, καθίσταται ἀδύνατον νὰ περιλάβῃ τὰ πρακτικὰ εἰς τὰς ἐφημερίδας. Δι’ αὐτὸ πολλοὶ κύριοι δημοσιογράφοι θέλουν οἱ ἴδιοι νὰ κρατοῦν τὸ δελτίον Τύπου. Τὸ γνωρίζω αὐτό, διότι καὶ ἐγὼ ἀπὸ ἐκεῖ ἐξεκίνησα. Καὶ ἐγὼ ἤμην πρακτικογράφος τῆς παλαιᾶς Βουλῆς. Μὲ αὐτὸ ποὺ λέγετε θὰ ἐπέρχεται μεγάλη καθυστέρησις.

§75Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἀναγνωρίζω τὴν ἀνάγκην τῆς ταχύτητος τῆς ἐκτυπώσεως τῶν πρακτικῶν διὰ τὸν Τύπον. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συσχετισθῇ ἡ ἐργασία αὐτὴ μὲ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ ἀποστελλομένου ἀντιγράφου. Ἐγὼ ζητῶ νὰ εὑρίσκεται τὸ ἀντίγραφον εἰς χεῖρας τοῦ βουλευτοῦ, ὥστε ἐὰν προλάβῃ, νὰ τὸ ἀποστείλῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν πρακτικῶν. Δὲν ἐζήτησα νὰ ἐξαρτηθῇ ἡ ἔναρξις τῆς δακτυλογραφήσεως καὶ ἐκτυπώσεως ἀπὸ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ ἀντιγράφου τῆς ἀγορεύσεως. Ἐζήτησα μόνον ἀποστολὴν τοῦ ἀντιγράφου, ὥστε εἰς περίπτωσιν ἐπιμελείας νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ διόρθωσις καὶ τοῦτο διότι πολλάκις δὲν γίνεται πλήρης ἡ ἀπόδοσις τῶν λεγομένων ὑπὸ τῶν στενογράφων, διότι δὲν ἀκούονται καλῶς οἱ ὁμιλοῦντες βουλευταί.

§76Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἔχει κἄποιο λάθος ὁ ἀγαπητὸς φίλος κ. Καλλίας, διότι θὰ συμβῇ τὸ ἑξῆς: Γίνεται ἡ ἀποστενογράφησις καὶ τὸ ἀποστενογραφημένον κείμενον εἶναι χειρόγραφον. Ἐὰν ἀποσταλῇ τὸ χειρόγραφον εἰς σᾶς διὰ νὰ τὸ ἴδητε, θὰ καθυστερήσῃ ἡ ὑπαγόρευσις τοῦ χειρογράφου εἰς τὴν δακτυλογράφον, καθ’ ὃν χρόνον θὰ τὸ ἔχετε σεῖς εἰς τὰ χέρια σας.

§77Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀναμένεται τὸ ἀποσταλὲν εἰς τὸν βουλευτὴν ἀντίγραφον διὰ τὴν ἐκτύπωσιν. Ἀλλὰ μεταξὺ ἀποστενογραφήσεως καὶ δακτυλογραφήσεως, ὁ χρόνος εἶναι ἀρκετὸς διὰ τὴν διόρθωσιν, διότι δὲν προλαμβάνουν αἱ γραφομηχαναὶ νὰ τὰ γράψουν ὅλα ἀμέσως. Δὲν εἶπον νὰ ἐξαρτηθῇ ἡ ἐκτύπωσις ἀπὸ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ ἀντιγράφου.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ καινοτομία ἡ ὁποία θὰ γίνῃ εἶναι, ὅτι ἡ ἐστενογράφησις θὰ γίνεται ἐπὶ 5 λεπτὰ ὑπὸ ἑκάστου στενογράφου καὶ θὰ εἶναι ταχυτέρα ἡ ἀποστενογράφησις. Θὰ ἠμπορῇ νὰ ὑπάρχῃ δὲ καὶ τρίτον χειρόγραφον εἰς τὴν διάθεσίν σας.

§79Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πρότασίς σας νὰ εὑρίσκωνται τὰ πρακτικὰ εἰς ἕνα δωμάτιον καὶ ἐκεῖ νὰ πηγαίνουν οἱ βουλευταὶ πρὸς διόρθωσιν, δὲν εἶναι πρακτικῶς ἐφαρμόσιμον καὶ δεύτερον, δὲν θὰ διευκολύνῃ τὸ ἔργον τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς. Ὁ βουλευτὴς δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν διὰ νὰ ἐκφωνήσῃ ἕνα λόγον καὶ νὰ ἀπέρχεται, ἀλλὰ διὰ νὰ παρακολουθῇ τὴν συζήτησιν, διότι κατὰ τὴν ἐξέλιξιν τῆς συζητήσεως λαμβάνει τὸν λόγον καὶ συνεισφέρει εἰς τὸ θέμα. Ἐὰν καθιερώσωμεν τὴν ἀρχὴν αὐτήν, μετὰ τὰς ἀγορεύσεις μας νὰ πηγαίνωμεν εἰς τὸ δωμάτιον αὐτὸ διὰ νὰ διορθώνωμεν τὰ πρακτικά, θὰ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὸ κύριον ἔργον μας. Νομίζω, ὅτι, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπεκράτησε μέχρι τοῦδε, ὅπως τὰ πρακτικὰ ἀποστέλλωνται εἰς τὸν ρήτορα καὶ διορθώνωνται ἐν τάχει πρέπει, νὰ ἐπικρατήσῃ καὶ περαιτέρω, μὲ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ τὸ κρατῇ ὁ ρήτωρ ἐν τῇ αἰθούσῃ ἐπὶ πολύ, ἀλλὰ μόλις τοῦ παραδίδεται νὰ ρίπτῃ μιὰ ματιά, νὰ τὸ διορθώνῃ ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη, καὶ νὰ τὸ ἐπιστρέφῃ ἀμέσως.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι βάσιμον αὐτὸ τὸ ὁποῖον θίγετε, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐρημώνεται ἡ αἴθουσα. Ἡ δυσκολία εἶναι διὰ τὸ Δελτίον Τύπου, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἶναι ἐν συνόψει. Νομίζω, ὅτι ὅλοι ἐνδιαφέρεσθε δι’ αὐτό.

§81Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 21 θὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ Δελτίου Τύπου.

§82Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι οἱ περισσότεροι τῶν συνεργατῶν μας, κύριοι στενογράφοι, ἀποστενογραφοῦντες τὰ συζητηθέντα καὶ τὰ λεχθέντα ἐν τῇ Βουλῇ, ἔχουν πάντοτε καὶ ἓν ἀντίγραφον, τὸ ὁποῖον τηρεῖται διὰ καρμπόν. Φαντάζομαι, ὅτι, ἐὰν καθιερωθῇ ἐπισήμως καὶ ἐπιβληθῇ ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ἡ χρησιμοποίησις τοῦ καρμπόν, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν 2–3 ἀντίγραφα, τὰ ὁποῖα θὰ τίθενται εἰς τὴν διάθεσίν μας.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ δοθῇ πᾶσα διευκόλυνσις. Ἀλλὰ νὰ μὴ χρονοτριβοῦμεν περισσότερον καὶ νὰ προχωρήσωμεν.

§84Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ νὰ ἀποσύρεται ὁ βουλευτὴς εἰς ἄλλην αἴθουσαν διὰ νὰ διορθώσῃ τὴν ὁμιλίαν του ἔχει καὶ τὸ ἑξῆς κενόν: Συνήθως μετὰ τὴν ὁμιλίαν ἑνὸς βουλευτοῦ, ἐπακολουθεῖ ἄλλη ὁμιλία, ἡ ὁποία κατὰ πᾶσαν πιθανότητα εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναφέρεται ἐπὶ τῆς ὁμιλίας τοῦ προηγουμένου ὁμιλητοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ παρακολουθήσῃ διὰ νὰ ἀντικρούσῃ. Ἑπομένως δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποσυρθῇ. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι, ἐὰν ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα τοῦ καρμπόν, θὰ εἶναι δυνατὸν οἱ στενογράφοι νὰ ὑπαγορεύουν εἰς μηχανάς, ὁπότε ἐὰν ὑπάρχουν πολλαὶ γραφομηχαναὶ εἶναι δυνατὸν συντομώτατα νὰ ἔχωμεν τρία ἀντίτυπα, ἕνα διὰ τὰ πρακτικά, ἕνα διὰ τὸν Τύπον καὶ ἕνα διὰ τὸν βουλευτήν.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ γίνῃ ἕνας συγκερασμὸς τῶν ἀπόψεων καὶ θὰ τὸ μελετήσωμεν τὸ θέμα.

§86Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν κατέληξε τὶ ζητεῖ ὁ κ. Ἐφραιμίδης. Νὰ μὴ ὑπάρχῃ χειρόγραφον ἀποστενογραφημένον; Τὸ ἀποστενογραφημένον χειρόγραφον εἶναι ἀπαραίτητον, διότι εἶναι συνδεδεμένον μὲ τὴν εὐθύνην τοῦ στενογράφου ἀπέναντί μας, δηλαδὴ τοῦ Προέδρου ἀπέναντί μας καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποφευχθῇ. Τὸ χειρόγραφον εἶναι ἀπαραίτητον, διότι ἠμπορεῖ νὰ γίνουν λάθη κατὰ τὴν ὑπαγόρευσιν τοῦ κειμένου εἰς τὴν δακτυλογράφον, τὰ ὁποῖα βαρύνουν τὸν στενογράφον. Ὁ στενογράφος ἔχει μίαν εὐθύνην νὰ ἀποδώσῃ διὰ τῆς χειρός του τὸ κείμενον. Τὸ πολὺ–πολὺ θὰ ἦτο δυνατόν, τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀποστενογραφεῖ, νὰ ἐκφωνῇ τὸ κείμενον καὶ νὰ δακτυλογραφῆται. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποτραπῇ ἡ ἰδιόχειρος ἀποστενογράφησις.

§87Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Συνήθως ἐκφωνεῖ ὁ στενογράφος καὶ βλέπει τὴν δακτυλογράφον καὶ εἶναι εἰς θέσιν ἐὰν δὲν συλλάβῃ κάτι ἡ δακτυλογράφος, νὰ τὸ διορθώσῃ. Συνεπῶς, ὅταν ἐκφωνῇ καὶ γίνεται ἡ δακτυλογράφησις, ὑπάρχει ἡ εὐθύνη τοῦ στενογράφου διὰ τὸ δακτυλογραφημένον κείμενον, διότι παρακολουθεῖ ταὐτοχρόνως καὶ τὴν δακτυλογράφησιν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 19 καὶ πάλιν θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ γίνῃ δεκτὸν ὡς ἔχει. Ὁ κ. Η. Τσιριμῶκος, ἔχει τὸν λόγον.

§89Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα μίαν ἐπεξήγησιν. Εἰς τὴν παράγραφον 4 τοῦ ἄρθρου 19 λέγεται, ὅτι: «Δι’ ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἐφ’ ἅπαξ ἐκδοθησομένης, καθορισθήσεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ὀργανικῶν θέσεων ἐν τῇ Διευθύνσει τῆς Ὑπηρεσίας τῶν ἐπισήμων ἐστενογραφημένων πρακτικῶν τῆς Βουλῆς». Καὶ ἐν συνεχείᾳ: «5. Διὰ τῆς αὐτῆς ὡς ἄνω ἀποφάσεως γενήσεται καὶ ἡ ἀναδιάρθρωσις τῆς Ὑπηρεσίας ἐκδόσεως πρακτικῶν τῆς Βουλῆς».

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει διορθωθῇ αὐτὸ καὶ ἔχει διανεμηθῇ. Εἶχον εἴπει καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ διασπασθῇ τὸ ἄρθρον 19, διότι ὑπάρχει ἡ ἀνάγκη ἀναμορφώσεως διὰ νὰ εἶναι εὐκρινέστερον.

§91Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι τὸ ἴδιον. «Δι’ ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς ἐφ’ ἅπαξ......» δὲν ἔχει καμμίαν διαφοράν.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται: «Ὡς καὶ τῆς Ὑπηρεσίας ἐκδόσεως πρακτικῶν καὶ τῆς ἀναδιαρθρώσεως ταύτης».

§93Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Λέγει πάρα κάτω: «Ἡ ὡς ἄνω ἀπόφασις τῆς Βουλῆς θὰ ἄρξητε ἰσχύουσα ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῆς ὑπὸ τῆς Βουλῆς δι’ ἀποφάσεως αὐτῆς, ἐγκρίσεώς της». Ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι ἐν προκειμένῳ μοῦ γεννᾶται τὸ ἑξῆς ἐρώτημα. Ἀφοῦ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς εἶναι ἀπαραίτητος διὰ νὰ κυρωθῇ αὐτὴ ἡ ἀπόφασις, διατὶ νὰ μὴ γίνῃ ἀπ’ εὐθείας δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, εἰσηγουμένου τοῦ Προέδρου; Ἐκτὸς ἐὰν σημαίνῃ τὸ ἄρθρον 19, ὅτι θὰ γίνῃ ἡ ἀπόφασις καὶ πρακτικῶς θὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων θὰ κληθῇ ἡ Βουλὴ νὰ ἐγκρίνῃ.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, δὲν θὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν.

§95Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διότι, ἐὰν αὐτὸ συμβαίνῃ, ἐγὼ διαφωνῶ. Ἐπιθυμῶ, ἡ Βουλὴ νὰ ἐγκρίνῃ τὴν πρότασίν σας καὶ κατόπιν νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως, εἰς τὴν Βουλὴν θὰ ἔλθῃ πρῶτα.

§97Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν θὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ἀπὸ τὸν Πρόεδρον.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, ὄχι.

§99Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τότε ἡ ἀπόφασις θὰ σημαίνῃ πρότασιν οὐσιαστικῶς πρὸς τὴν Βουλήν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§101Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τότε συμφωνῶ καὶ ἐγώ. Ἤθελον ἀκόμη νὰ σᾶς ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς: Ἔχω ὑποβάλει, καθὼς ἐνθυμεῖσθε, ἕνα κείμενον, τὸ ὁποῖον ὀνομάζεται τροπολογία. Εἶναι πράγματι μία ἄποψις ἐπὶ ἑνὸς συγκεκριμένου θέματος ποὺ ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ ὅποτε θέλετε καὶ μετὰ τὸ πέρας, διότι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ τακτοποιήσῃ τὸ κείμενον, δὲν ἔχει σημασίαν πότε θὰ συζητηθῇ.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε, τὸ ἄρθρον 19 γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει;

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄρθρον 19, ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 20.

§105Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 20, περιέχει μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν εἶχα κάμει ἐνώπιον τῆς ἀρχικῆς Ἐπιτροπῆς Κανονισμοῦ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ κ. Γόντικα. Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1948, διὰ συνεχῶν προτάσεων πρὸς τὸ Προεδρεῖον, ἀπέβλεπον εἰς τὴν ἀξιοποίησιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς παραδόσεως διὰ τῆς συντάξεως ἑνὸς συνολικοῦ εὑρετηρίου, ἐπιστημονικῶς συντεταγμένου, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιοποιῶμεν τὴν παράδοσιν τοῦ παρελθόντος, ὁσάκις δὲ ἐνδείκνυται, νὰ προβῶμεν εἰς μεταβολάς, νὰ προβαίνωμεν μετὰ γνώσεως. Τὸ προταθὲν παρ’ ἐμοῦ, εἶναι κἄτι περισσότερον ἀπὸ ἓν ἁπλοῦν εὑρετήριον, εἶναι ἡ διάσωσις τῆς παραδόσεως. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, πλὴν τῆς παραδοχῆς τοῦ ἄρθρου, θὰ παρεκάλουν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν του νὰ καταβληθῇ κάθε προσπάθεια διὰ τὴν ἐπιλογὴν τῶν ἐπιστημόνων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιήσουν ἐπιτυχῶς τὸ ἔργον. Ἀνάλογος ἐργασία, ἐγένετο πρωτοβουλία μου, ὅταν ἤμην Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀπὸ ἀριθμὸν ἐκλεκτῶν Συμβούλων καὶ Παρέδρων τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἔγινε μία ἐξαιρετικὴ ἐργασία, ἡ ὁποία περιέλαβε τὰ πορίσματα τῆς πρώτης 30ετίας τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Μὲ μεγάλην ἱκανοποίησιν βλέπω, ὅτι ἔχει περιληφθῆ ἡ διάταξις αὐτὴ εἰς τὸν νέον Κανονισμόν, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω εἰς τὴν ἐφαρμογήν της νὰ δοθῇ μεγάλη προσοχή, διότι τὸ ἀντικείμενον εἶναι τοιοῦτον, ὥστε πρέπει νὰ ἐπιτύχωμεν, μὴ χρησιμοποιουμένων ἀκόμη καὶ προσώπων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐργασθοῦν, ἀλλὰ δὲν ἔχουν τὴν ἀπόλυτον καταλληλότητα.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὐχαριστῶ, κύριε συνάδελφε, καὶ σᾶς λέγω, ὅτι θὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ εὐρύνωμεν τὸν ὁρίζοντα, διὰ νὰ εὑρεθοῦν τὰ καταλληλότερα πρόσωπα.

§107Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου 20 λέγει, ὅτι «ἡ σύνταξις τοῦ εὑρετηρίου τελεῖ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τριμελοῦς ἐκ βουλευτῶν Ἐπιτροπῆς...». Ἐγὼ δὲν γνωρίζω, διὰ ποῖον σκοπὸν ἐτέθη ἡ παράγραφος, ὅτι ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Συνεργείου τίθεται ἕνας Σύμβουλος τῆς Ἐπικρατείας ἢ ἕνας Καθηγητής. Ἡ πεῖρα μὲ διδάσκει, ὅτι ὅταν τίθενται ἐπὶ κεφαλῆς τοιαῦτα λίαν ἀπησχολημένα πρόσωπα, ἀξιοπρόσεκτα καθ’ ὅλα, παρατείνονται αἱ ἐργασίαι τῶν Ἐπιτροπῶν ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν. Ἑπομένως, δὲν χρειάζεται ἡ τοποθέτησις μιᾶς τόσον μεγάλης ἐπιστημονικῆς προσωπικότητος εἰς τὴν ἐν λόγῳ Ἐπιτροπήν, ποὺ λόγῳ τῶν ἀπασχολήσεών της θὰ βραδύνῃ τὸ πέρας τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτή, μὲ τοιαύτην σύνθεσιν, δὲν θὰ τελειώσῃ ποτέ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον μου, ποὺ εἶχα τὴν τιμὴν εἰς τὸ παρελθὸν νὰ διευθύνω, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλα Ὑπουργεῖα ὅπου εὑρῆκα Ἐπιτροπάς, αἱ ὁποῖαι ἐλειτούργουν ἐπὶ πολλὰ ἔτη. Θέτω, λοιπόν, τὴν τροπολογίαν μου εἰς τὴν ἰδικήν σας πρωτοβουλίαν νὰ τὴν ἐγκρίνητε ἢ ὄχι. Συμφωνῶ διὰ τοὺς τρεῖς βουλευτάς.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκρίναμεν ἀναγκαῖον νὰ εἶναι ἐπιστημονικὸν τὸ προσωπικόν, ὥστε νὰ δύναται νὰ ἐποπτεύῃ αὐτὴν τὴν ἐργασίαν. Ἄλλωστε οἱ τρεῖς βουλευταί, οἱ ὁποῖοι θὰ μετέχουν, θὰ εἶναι δυνατὸν πάντοτε νὰ προωθοῦν τὴν ἐργασίαν. Ὁ κ. Κ. Ράλλης, ἔχει τὸν λόγον.

§109Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πρότασις εἶναι ἄκρως ἑλκυστική, ἀλλὰ ἐκφράζω πολλὰς ἀνησυχίας, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὴν πρᾶξιν, διότι τὸ θέμα εἶναι τί θὰ εὑρετηριάσωμεν; Τὸν Κανονισμόν; Θὰ ἀναφέρῃ ὅλους τοὺς βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τὸ 1865 μέχρι σήμερον ὡμίλησαν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ; Ποίαν πρακτικὴν σημασίαν θὰ ἔχῃ αὐτό; Δὲν πρόκειται περὶ μιᾶς περικατατάξεως μιᾶς ὕλης νομικῆς φύσεως ἢ τεχνικῆς. Μία δευτέρα δυσχέρεια εἶναι, ὅτι θὰ κάμητε γενικὸν εὑρετήριον ἀφ’ ἧς ὑπῆρξε τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον ἢ κατ’ ἔτος; Ἐὰν τὸ κάμητε κατ’ ἔτος, τότε θὰ εἶχα νὰ εἴπω νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ σήμερον καὶ πρὸς τὰ ὀπίσω. Πάντως καὶ ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω ἀνησυχίαν καὶ ἐπὶ τῆς σκοπιμότητος καὶ κυρίως ἐπὶ τῆς πρακτικότητος τῆς συντάξεως αὐτοῦ τοῦ εὑρετηρίου, τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἔχει μεγάλην χρησιμότητα.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ χρησιμότης εἶναι μεγάλη καὶ ἡ δυσκολία εἶναι ἀναμφισβήτητος. Ἀλλὰ θὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὸ πρόσφατον παρελθὸν καὶ θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ ἀπώτερον. Νομίζω, ὅτι ἐὰν ἐπιτύχωμεν, θὰ εἶναι μεγίστη ἡ σημασία τοῦ ἔργου αὐτοῦ. Ἄλλωστε προσπάθεια θὰ γίνῃ καὶ θὰ τὴν παρακολουθήσωμεν.

§111Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως εἶναι, ἀναγκαία ἡ σημασία τοῦ εὑρετηρίου. Ἀλλὰ συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Βρανοπούλου, ὅτι ἡ σύνθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς θὰ στοιχίσῃ εἰς χρόνον καὶ δαπάνην καὶ δὲν ἔχει καὶ πρακτικὴν ἀξίαν. Ἐδῶ χρειάζονται εἰδικευμένα πρόσωπα, ἀνεξαρτήτως τίτλων. Δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ ὕπαρξις τίτλων, διὰ νὰ ἔχῃ κῦρος τὸ εὑρετήριον. Ἑπομένως, διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, οἱ τίτλοι περιττεύουν. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ παράγραφος αὐτὴ καὶ νὰ διατυπωθῇ ὅτι ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ συντάξῃ τὸ εὑρετήριον, θὰ ἔχῃ βεβαίως βουλευτάς, ἀλλὰ καὶ πρόσωπα μὲ πεῖραν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ δυσκολία τῆς ἀνευρέσεως προσώπων ἐκ τοῦ κύκλου ποὺ προσδιορίζετε, εἶναι μεγαλυτέρα. Πάντως δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἐγὼ προσπαθῶ νὰ προσδιορισθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον ἡ σύνθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς.

§113Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὑπάρχει εἰδικὸς κλάδος περὶ τὰ θέματα αὐτά. Εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ὁ εἰδικός, ὁ ὁποῖος θὰ διοργανώσῃ τὸ συνεργεῖον διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ εὑρετηρίου.

§114Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἐξαρθῇ ἡ σημασία τῆς κωδικοποιήσεως, διότι εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία. Σήμερον εἶναι πρόβλημα νὰ ἀναζητήσῃ κανεὶς καὶ νὰ ἀνεύρῃ τὰς συζητήσεις τοῦ παρελθόντος ποὺ τὸν ἐνδιαφέρουν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ πρόσωπα, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ δεσμευθῆτε. Εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι καὶ Σύμβουλοι τῆς Ἐπικρατείας, ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι εἰδικοὶ ἐπιστήμονες, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ κάμουν τὴν ἐργασίαν αὐτήν. Δι’ αὐτὸ καλύτερον εἶναι νὰ κρίνῃ ἑκάστοτε ὁ Πρόεδρος ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου.

§115Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ γίνῃ ἡ ὑπηρεσία αὐτή, διότι ὡς ἐλέχθη, θὰ εἶναι εὐεργετική, διότι διὰ νὰ δυνηθῶμεν σήμερον νὰ ἀνεύρωμεν μίαν ἀγόρευσιν, καταναλίσκεται πολὺς χρόνος. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως, διὰ τὴν σύνθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει αὕτη νὰ τελῇ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν ἀνωτάτου ὑπαλλήλου τῆς Βουλῆς. Διατὶ νὰ ἀποταθῶμεν εἰς τοὺς Συμβούλους τῆς Ἐπικρατείας, οἱ ὁποῖοι ἄλλωστε εἶναι ἀπησχολημένοι μὲ τὰ κύρια αὐτῶν ἔργα; Ἐπίσης, ἤθελα νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: «...(ἀναγινώσκει)...». Τὸ ἄρθρον τὸ ὁποῖον προβλέπει μίαν τριμελῆ Ἐπιτροπήν, λέγει, ὅτι θὰ εἶναι ἀπαραιτήτως καὶ εἷς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ προστεθῇ «τριμελὴς Ἐπιτροπὴ μὲ ἕνα ἐκ τῶν μελῶν αὐτῆς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως». Δὲν νομίζω, ὅτι ὅλοι οἱ βουλευταὶ πρέπει νὰ ἀνήκουν εἰς τὴν Συμπολίτευσιν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν ἐπ’ αὐτοῦ.

§117Ε. ΒΑΝΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 20, συμφωνῶ καὶ διὰ νὰ διευκολυνθῆτε εἰς τὴν ἐπίτευξιν τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ, προτείνω τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἐδαφίου 2, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ὅμως θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλή, τὶ θὰ γίνῃ σχετικῶς μὲ μίαν τροπολογίαν ποὺ κατέθεσα, ἀφορῶσαν τὰ διαβατήρια τῶν βουλευτῶν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα εἶναι κυβερνητικὸν καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ἐπανέλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, διὰ νὰ συζητηθῇ σχετικῶς. Ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ τὸ προσδιορίσω εἰς τὸν Κανονισμόν, χωρὶς νὰ εἶναι σύμφωνος καὶ ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν.

§119Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σχετικῶς μὲ τὴν σύνταξιν τοῦ εὑρετηρίου, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀναγραφῇ, ὅτι τοῦτο θὰ γίνῃ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν Ἐπιτροπῆς βουλευτῶν. Δὲν θὰ πρέπει, ὅμως, ἡ σύνταξις τοῦ εὑρετηρίου αὐτοῦ νὰ ἀνατεθῇ εἰς Συμβούλους Ἐπικρατείας ἢ καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου. Εὑρισκόμεθα εἰς μίαν ἐποχήν, ὅπου ὑπάρχουν τόσοι νέοι ἐπιστήμονες, οἱ ὁποῖοι εἶναι καταλληλότατοι καὶ εἰδικῶς ἐκπαιδευμένοι διὰ τοιαύτην ἐργασίαν, οἱ ὁποῖοι διαθέτουν καὶ χρόνον καὶ ἔχουν καὶ ἀνάγκας διὰ νὰ ζήσουν. Τὸ νὰ καταφεύγωμεν εἰς τοὺς Συμβούλους Ἐπικρατείας, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ δικάζουν, καὶ εἰς τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ διδάσκουν, διὰ νὰ συντάξουν τὸ εὑρετήριον, δὲν τὸ θεωρῶ ὀρθόν. Συμφωνῶ νὰ τεθῇ, ὅτι ἡ σύνταξις θὰ γίνῃ ὑπὸ καταλλήλου συνεργείου, τελοῦντος ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν ἀνωτάτου ὑπαλλήλου τῆς Βουλῆς. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι ὑπάρχει τις κατάλληλος εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν, νὰ χρησιμοποιηθῇ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιοῦνται οἱ ἴδιοι ἄνθρωποι εἰς ὅλας τὰς Ἐπιτροπάς. Προσωπικῶς, τὸ θέμα δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, διότι δὲν ἔχω νὰ σᾶς ὑποδείξω κανένα διὰ νὰ τοποθετηθῇ ἐκεῖ.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἔκαμε τὴν διατύπωσιν. Ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καὶ περιορισμὸς τῶν ἰδικῶν μου δικαιοδοσιῶν. Ἐὰν θέλετε, θὰ τὸ διαγράψωμεν καὶ νὰ μείνῃ ἐλευθέρα ἡ ἐπιλογὴ προσώπου.

§121ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διαγραφῇ, νὰ διαγραφῇ.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διατυπωθῇ, λοιπόν, μὲ τὴν διαγραφήν. Θὰ γίνῃ «Ἀνατίθεται εἰς συνεργεῖον ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν ἀνωτάτου ὑπαλλήλου τῆς Βουλῆς ἢ καταλλήλου εἰδικοῦ ἐπιστήμονος». Εἶμαι σύμφωνος.

§123Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀντιρρήσεις διὰ τὴν χρησιμότητα τοῦ γενικοῦ ἐπιστημονικοῦ εὑρετηρίου, νομίζω, ὅτι ἐλέχθησαν τόσα ὑπὲρ τῆς χρησιμότητος, ὥστε οὔτε ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητηθῇ αὕτη, παρέλκει δὲ ἡ προσθήκη καὶ ἄλλων ἐπιχειρημάτων. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀντιρρήσεις διὰ τὴν συγκρότησιν, μερικαὶ ἐκ τῶν ἀντιρρήσεων αὐτῶν ὀφείλονται εἰς τὴν πλάνην, ὅτι τὸ σύνολον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀσχοληθοῦν πρέπει νὰ ἀνήκουν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν καθηγητῶν κλπ. Πρόκειται, ὅμως μόνον περὶ τοῦ ἑνός, ὁ ὁποῖος θὰ καταρτίσῃ τὸ διάγραμμα. Βεβαίως ἠμπορεῖ καὶ ἔξω τοῦ κύκλου τῶν ἀναφερομένων εἰς τὸ ἄρθρον προσώπων, νὰ ὑπάρχῃ ἕνας κατάλληλος. Ἀλλὰ τὸ ὅτι καθωρίσθη ἕνας κύκλος ἀνθρώπων ποὺ ἔχουν μεγάλην μόρφωσιν καὶ πεῖραν, νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ πρόσθετον ἐγγύησιν περὶ τοῦ ὅτι τὸ εὑρετήριον θὰ γίνῃ μὲ πρόθεσιν ἐπιστημονικὴν καὶ ὄχι μὲ πρόθεσιν κἄποιας τακτοποιήσεως τῶν πραγμάτων ὅπως–ὅπως. Βεβαίως, ἐὰν προκαλῇ δυσχέρειαν νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον, ὁ περιορισμὸς τῆς ἐκλογῆς τοῦ μέλλοντος νὰ διευθύνῃ τὸ ἔργον, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ διευκολύνω τὴν λῆψιν ἀποφάσεως. Πάντως ἓν εἶναι γεγονός, ὅτι τὸ πρόσωπον τὸ ὁποῖον θὰ δώσῃ τὴν κατεύθυνσιν καὶ θὰ συντάξῃ τὸ διάγραμμα, πρέπει νὰ εἶναι πρόσωπον, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἔχῃ μόνον ἀρχὰς ἐπιστήμης, ὀλίγην πεῖραν καὶ ζῆλον, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ καὶ τὴν δυνατότητα νὰ συντονίζῃ τὴν ἐργασίαν τῶν ἄλλων ἐπιστημόνων, οἱ ὁποῖοι θὰ χρησιμοποιηθοῦν πρὸς τοῦτο.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μᾶς ἀποκλείει νὰ ἀποβλέψωμεν καὶ εἰς τὸν κύκλον ποὺ προσδιορίζητε. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 20 μὲ τὴν ἀνωτέρω τροποποίησιν;

§125ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§126Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τριμελῆ Ἐπιτροπήν ....

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὸ προσθέσωμεν. Τὸ ἄρθρον 20 ἐγένετο δεκτὸν μὲ τὴν ἀνωτέρω τροποποίησιν. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 21, ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§128Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναφέρεται εἰς τὸ ἄρθρον «Δελτίον Τύπου...». Νομίζω, ὅτι ἐὰν γίνῃ ἡ προσθήκη «Δελτίον καὶ Ραδιοφωνίας», ἴσως διευκολύνῃ τοῦτο καὶ τὴν κυβερνητικὴν πρόθεσιν περὶ ἀκομματίστου καὶ ἀδιαβλήτου Ραδιοφώνου, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τοὐλάχιστον τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς. Ὅπως προκειμένου διὰ τὸν τύπον, ἡ Βουλὴ ὑπευθύνως δίδει ἕνα δελτίον, τὸ αὐτὸ νὰ ἰσχύῃ καὶ νὰ περιληφθῇ εἰς τὸν Κανονισμὸν καὶ διὰ τὸ ραδιόφωνον. Εἶναι γεγονός, ὅτι εἰς παλαιοτέρους Κανονισμούς, δὲν ὑπῆρχε τὸ θέμα, διότι ἐξ ἀντικειμένου δὲν ἦτο τόσον εὐρεῖα ἡ χρῆσις τοῦ ραδιοφώνου, ἢ τοὐλάχιστον ἡ χρῆσις του ἦτο πράγματι χρῆσις καὶ δὲν ἐγένετο κομματικὴ κατάχρησις. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς, ὅμως, τὸ θέμα ἔχει ἀνακύψει καὶ ἔχει τεθῆ ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς, νομίζω, ὅτι ἡ πραγματικότης αὐτὴ ἐπιβάλλεται νὰ ἐκφρασθῇ καὶ εἰς τὸν Κανονισμόν. Διότι, ὅταν ὁμιλῇ ὁ Κανονισμὸς περὶ δελτίου τύπου καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι κυκλοφοροῦν περὶ τὶς 300.000 φύλλα ἐφημερίδος, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ πληροφορῆται ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ προβλέψωμεν τὶ θὰ γίνῃ διὰ τὰ 8 ἑκατομ. Ἑλλήνων ποὺ ἀκούουν τὸ ραδιόφωνον.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι, ὅμως, ἐπιβεβλημένον. Κάθε ἐφημερίδα χρωματίζει ὅπως θέλει.

§130Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπομένως, ἐκ τῶν πραγμάτων ἔχει ἀνακύψει ἡ ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ διατύπωσις εἰς τὸν Κανονισμὸν «Δελτίον Τύπου καὶ Ραδιοφωνίας». Ἄλλο τὶ μετὰ ταῦτα θὰ πράξῃ ἢ θὰ διαπράξῃ ἡ ὑπηρεσία ραδιοφώνων. Πάντως, θὰ ἔχῃ ἕνα κείμενον, ὑπευθύνως συντεταγμένον ἀπὸ τὰς Ὑπηρεσίας τῆς Βουλῆς.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐκ τοῦ ἰδικοῦ μας δελτίου ἀντλεῖ καὶ ἡ ραδιοφωνία τὰ στοιχεῖα διὰ τὸ ἰδικόν της δελτίον. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅμως, νὰ εἰσέλθωμεν εἰς ξένην ἁρμοδιότητα καὶ νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν ἰδικήν μας ἐκτίμησιν. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι σωστὸν τοῦτο.

§132Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐὰν αὐτὸ εἶναι τὸ ἐπιχείρημα τῆς ἀντιρρήσεώς σας, νομίζω, ὅτι δὲν εὐσταθεῖ ἀπὸ τῆς ἑξῆς πλευρᾶς: Ὅταν συντάσσῃ ἡ Βουλὴ Δελτίον Τύπου καὶ τὸ δίδῃ εἰς τοὺς δημοσιογράφους, δὲν κάμνει κανενὸς εἴδους ἐπέμβασιν καὶ μάλιστα εἰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις, ὅπως εἶναι αἱ ἐφημερίδες. Ὅ,τι θέλουν δημοσιεύουν.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτούσιον δὲν τὸ δημοσιεύουν.

§134Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸ ἴδιον θὰ συμβῇ καὶ μὲ τὸ ραδιόφωνον, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι προκειμένου περὶ ραδιοφώνου, δὲν ἔχομεν ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν, ἀλλὰ ἕνα κρατικὸν ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος πρέπει καὶ ὀφείλει νὰ ἐνημερώνῃ ἐπακριβῶς τὴν κοινὴν γνώμην. Ἀλλὰ τὶ τελικῶς θὰ κάμῃ, ἄλλο θέμα. Πάντως, θὰ ἔχῃ ἕνα ὑπεύθυνον κείμενον διὰ τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπεύθυνον κείμενον τὸ ἔχει. Σᾶς εἶπον καὶ προχθές, κύριε συνάδελφε, ὅτι καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπέλθῃ μία καλυτέρα ἐναρμόνισις, ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως σᾶς διαβεβαίωσε, διὰ νὰ διατυποῦνται καὶ εἰς τὰς ραδιοφωνικὰς ἐκπομπὰς αἱ συζητήσεις τῆς Βουλῆς, μεθ’ ὅσης εἶναι δυνατὸν ἀντικειμενικότητος, ὅπως γίνεται καὶ τώρα. Δὲν νομίζω, ὅτι παρηρμηνεύθησαν ποτὲ οἱ λόγοι σας ἢ ἀπεδόθησαν κακῶς. Ἀλλὰ σεῖς θέλετε νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὸ ραδιόφωνο νὰ μεταδίδῃ ὁλόκληρον τὴν ἀγόρευσίν σας. Εἶναι ἄλλου ἁρμοδιότης Εἶμαι καὶ ἐγὼ σύμφωνος νὰ προσπαθήσωμεν νὰ ὑπάρξῃ πλήρης ἐναρμόνισις. Τὸ ἰδικόν μας, ὅμως, δελτίον παίρνει καὶ ἡ ραδιοφωνία. Εἶναι ὑπεύθυνος ὀργανισμός, ὑπαγόμενος εἰς ἓν Ὑπουργεῖον καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοῦ ἐπιβάλωμεν ἡμεῖς τὸ τὶ θὰ εἴπῃ.

§136Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, ἐζήτησα ἀμέσως ἐξηγήσεις ἐπὶ τῶν αἰτιάσεων τῆς ἀριστερᾶς ἀπὸ τὸ Ἵδρυμα Ραδιοφωνίας καὶ αὔριον θὰ ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν μου τὰ κείμενα, βάσει τῶν ὁποίων ἔγινεν ἡ ἐκφώνησις. Ὅπως μοῦ λέγουν, διότι δὲν ἔχουν ἀκόμη περιέλθει εἰς χεῖρας μου, θὰ διαπιστωθῇ, ὅτι δὲν ἔγινε καμμία κακομεταχείρισις εἰς βάρος οἱασδήποτε παρατάξεως. Ἐπὶ ἴσοις ὅροις ἔγινεν ἡ ἐκπομπή. Ἀλλὰ ἐγὼ θὰ θέσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τῶν παραπονουμένων συναδέλφων τὰ κείμενα, διὰ νὰ τὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει των.

§137Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε ....

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκάματε μίαν πρότασιν, νὰ ἐρωτήσωμεν τὴν Βουλήν.

§139Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἔγινε μία παρανόησις ἐκείνου ποὺ ἐζήτησα νὰ τεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 21. Ἐγὼ δὲν εἶπον νὰ τροποποιήσωμεν τὸ ἄρθρον, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι θὰ ὑποχρεώσωμεν τὸ ραδιόφωνον. Ἐγὼ εἶπον, ἐκεῖ ὅπου λέγει «Δελτίον Τύπου», νὰ τεθῇ «Δελτίον Τύπου καὶ Ραδιοφωνίας». Τὶ σᾶς πειράζει;

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται ὅπως εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ εἰς τὸ ραδιόφωνον.

§141Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νὰ διατυπωθῇ καὶ εἰς διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, ἐὰν τὸ ραδιόφωνον θὰ μεταδίδῃ ἢ ὄχι τὸ δελτίον, αὐτὸ εἶναι ἰδική του ὑπόθεσις καὶ ἰδική σας ὑπόθεσις.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν οὐσιαστικὴν σημασίαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὴν τροποποίησιν τοῦ κ. Ἐφραιμίδη;

§143ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 21, γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει.

§145Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκ τῆς διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου φαίνεται ὅτι δὲν θὰ ἐκτυπώνεται ἀλλὰ ἁπλῶς θὰ συντάσσεται τὸ δελτίον.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι γνωστή, κ. συνάδελφε, ἡ τακτική. Δὲν ἀλλάζει.

§147Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Σήμερον ἀλλάζει, κ. Πρόεδρε. Θὰ ἤθελα λοιπὸν νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς. Ἐπειδὴ ἐκ τοῦ Δελτίου αὐτοῦ θὰ προκύπτουν τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τῆς διαφωτίσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νομίζω ὅτι τὸ Δελτίον πρέπει νὰ μὴ περιορίζεται μόνον πρὸς διανομὴν εἰς τὰς ἀθηναϊκὰς ἐφημερίδας, ἀλλὰ νὰ θεσπισθῇ νὰ ἀποστέλλεται εἰς ὅλον τὸν ἐπαρχιακὸν τύπον διότι ὑπάρχουν ἐνδιαφέρουσαι συνεδριάσεις καὶ συζητήσεις τῆς Βουλῆς ποὺ ἐνδιαφέρουν καὶ γενικώτερον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ εἰδικώτερον ὡρισμένας περιοχάς. Καὶ ἀπὸ τὰς συζητήσεις αὐτὰς θὰ ἀντλῇ στοιχεῖα ὁ ἐπαρχιακὸς Τύπος καὶ θὰ συνάγῃ συμπεράσματα. Νομίζω ὅτι ἐὰν μὲ τὸν πολύγραφον ἐκδίδωνται 100–200 ἀντίτυπα περισσότερα καὶ διανέμονται εἰς τὸν ἐπαρχιακὸν Τύπον, θὰ εἶναι ὠφέλιμον.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ θὰ εἶναι πρακτορεῖον δημοσιογραφικῶν εἰδήσεων, κ. συνάδελφε. Λυποῦμαι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ.

§149Δ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ. Θὰ παρακαλέσω τὸ ἑξῆς. Ἡ σύνταξις τοῦ Δελτίου Τύπου θὰ γίνεται ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τριῶν βουλευτῶν. Ἔχω νὰ προτείνω καὶ νομίζω, ὅτι τὸ Σῶμα δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν, οἱ βουλευταὶ αὐτοὶ νὰ εἶναι δημοσιογράφοι.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤδη οἱ δημοσιογράφοι παραπονοῦνται καὶ δικαίως. Ἐὰν θέσωμεν καὶ τοιαύτην ἐποπτείαν, θὰ φθάνωμεν εἰς τὰς πρωϊνὰς ὥρας. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 21 ὡς εἶναι διατυπωμένον;

§151ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 21 ἐγένετο δεκτόν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 22. Ὁ κ. Καλλίας ἔχει ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν. Εἰς τὸ πρῶτον σχέδιον ἦτο διατυπωμένον, ὅτι δύναται κατ’ ἐξαίρεσιν νὰ ὁρισθῇ γραμματεὺς Κοινοβουλευτικῆς Ἀντιπροσωπείας, πρόσωπον γνωρίζων ξένας γλώσσας, ὁριζόμενον ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ὑπάρχει πράγματι μία δυσχέρεια πολλάκις. Διότι οὔτε πολλοὺς γλωσσομαθεῖς ἔχομεν καὶ ἴσως νὰ εἶναι ἐνδεχόμενον ὁ Πρόεδρος νὰ ζητήσῃ καὶ ἕνα ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν ἢ Συντονισμοῦ. Ὑπῆρχε τοῦτο εἰς τὴν παλαιὰν διατύπωσιν. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν νομίζῃ ὅτι πρέπει νὰ τὸ διατηρήσωμεν. Παρελείφθη κατὰ λάθος.

§153Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἶναι ὀρθοτάτη ἡ τροπολογία τοῦ κ. Καλλία καὶ πρέπει, κ. Πρόεδρε, νὰ γίνῃ δεκτή.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζει ὁ κ. Ροδόπουλος, ὅτι χρησιμοποιοῦμεν καὶ πρόσωπα ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διότι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργασθοῦν ἀποδοτικά.

§155Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Καλλία ἤθελα, κ. Πρόεδρε, νὰ εἴπω τοῦτο. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ μελετήσητε, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν της καὶ μεταφραστάς. Ἐκτὸς τοῦ ὑπαλλήλου ὁ ὁποῖος θὰ κατέχῃ ξένας γλώσσας, ἐπὶ τοῦ ὁποίου συμφωνῶ ἀπολύτως, νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν εἰς τὴν Βουλὴν μεταφρασταὶ τοὐλάχιστον τῶν δύο γλωσσῶν, τῆς Ἀγγλικῆς καὶ τῆς Γαλλικῆς, μεταφρασταὶ ἀμέσου μεταφράσεως ἀπὸ τοὺς ὁποίους δὲν διαθέτομεν. Διότι εἶναι ἐνδεχόμενον ἐδῶ καὶ τὰ Συμβούλια νὰ γίνουν Κοινοβουλευτικὰ καὶ Κοινοβουλευτικαὶ ξέναι Ἐπιτροπαὶ νὰ ἔλθουν καὶ νὰ γίνουν συνεδριάσεις τοιαῦται καὶ δὲν ὑπάρχει δυνατότης ἀμέσου μεταφράσεως. Ἐπληροφορήθην ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Γερουσίας ὑπάρχει μία ἐγκατάστασις ἀμέσου μεταφράσεως. Νομίζω ὅτι θὰ εἶναι λίαν χρήσιμον νὰ ἀποκτήσῃ ἡ Βουλὴ τοιούτους μεταφραστάς, τοὐλάχιστον διὰ τὴν Γαλλικὴν καὶ τὴν Ἀγγλικήν.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται, μετὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Καλλία, τὴν προσθήκην τὴν ὑποδειχθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. Μερκούρη.

§157ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί λέγει ἡ προσθήκη;

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ γραπτὴ τροπολογία τοῦ κ. Καλλία λέγει: «Δύναται κατ’ ἐξαίρεσιν νὰ ὁρισθῇ... (ἀναγινώσκει) ...».

§159Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νὰ προσθέσωμεν, κ. Πρόεδρε, «ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς».

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τῇ πράξει χρησιμοποιοῦμεν εἰς ὅλας τὰς ἀποστολὰς πρώην διπλωματικὸν ὑπάλληλον διαμένοντα εἰς Παρισίους καὶ τοῦ δίδομεν τὰ ἔξοδα μεταβάσεως εἰς Στρασβοῦργον. Μοῦ ἀποστέλλει ἐκθέσεις καὶ βλέπω, ὅτι πρόκειται περὶ ὑπαλλήλου παλαιοῦ καὶ ἐμπείρου. Ἡ περίπτωσις αὐτὴ μὲ ὡδήγησεν εἰς τὴν σκέψιν νὰ τὸ θεσμοθετήσωμεν ὥστε νὰ μὴ εἶναι ξεκρέμαστον.

§161Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν ὑπάρχει, κ. Πρόεδρε, ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς ἱκανὸς νὰ κάμῃ μεταφράσεις τοιούτου εἴδους. Συνεπῶς εἶναι ἀπαραίτητον.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Καλλία;

§163Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διὰ τὰς Ἀντιπροσωπείας, κ. Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι χρησιμώτερον εἶναι νὰ γνωρίζουν οἱ βουλευταὶ ποὺ πηγαίνουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ξένας γλώσσας, ὅταν πηγαίνουν εἰς ἀποστολάς. Φαντάζομαι νὰ γίνεται τοῦτο. Ὡς πρὸς τὸν ὑπάλληλον, πράγματι εἶναι χρήσιμον νὰ συνοδεύῃ μίαν ἀντιπροσωπείαν, ἰδίως εἰς τὸ Στρασβοῦργον. Διὰ τοὺς μεταφραστὰς τοὺς ἀμέσους, φοβοῦμαι, ὅτι δὲν εἶναι τόσον πολλοὶ οἱ κατάλληλοι καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διορισθοῦν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ εἶναι κατάλληλοι διὰ τὸ ἔργον αὐτό. Ἐὰν εἶναι κατάλληλοι θὰ εἶναι πάρα πολὺ μεγάλος ὁ μισθός των. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν διαθέτῃ ἀρκετούς, ὥστε ὁσάκις εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιοῦνται καὶ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Καὶ ἂν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἠμπορῇ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτήν, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἔχῃ ἡ Βουλὴ εἰδικὸν τοιοῦτον μεταφραστήν. Διότι φοβοῦμαι, ὅτι ἐὰν πᾶμε δι’ εἰδικὸν μεταφραστὴν ὡς Βουλή, θὰ πάρουμε ἕνα δευτερώτερον στοιχεῖον. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ συνεννοηθῆτε μετὰ τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, ἐὰν ἠμπορῇ νὰ γίνῃ ἡ διευκόλυνσις αὐτή, ὥστε νὰ μὴ γίνῃ τοιαύτη προσθήκη εἰς τὸ ἄρθρον.

§164Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν ἠννόουν νὰ εἶναι ἀποκλειστικῶς ὑπάλληλος τῆς Βουλῆς. Ἐπειδὴ δὲ βλέπω νὰ παρίσταται καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸν ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἀπολύτως τὸ θέμα, θὰ ἔλεγα, κ. Πρόεδρε, νὰ συνεννοηθῆτε μετ’ αὐτοῦ νὰ γίνῃ ἐπὶ τέλους μία Ὑπηρεσία εἰς τὴν Βουλὴν ἐξ ὑπαλλήλων ἀμέσου μεταφράσεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι χρήσιμον ὄχι μόνον διὰ τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴμεθα τὸ μόνον Κράτος τὸ ὁποῖον δὲν διαθέτει μεταφραστὰς ἀμέσου μεταφράσεως.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ροδόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§166Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὡς μέση λύσις εἶναι νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἑκάστοτε ὁ Πρόεδρος τοῦ Σώματος νὰ προσλαμβάνῃ εἰς ἑκάστην εἰδικὴν περίπτωσιν τὸν κατάλληλον καὶ νὰ αὐξηθῇ σχετικὴ πίστωσις τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§167Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ροδόπουλος. Πρέπει νὰ γίνῃ αὐτό, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς ἄλλας χώρας, εἰς τὴν Γαλλίαν, Ἀγγλίαν καὶ ἄλλας χώρας. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ἱκανοὺς μεταφραστάς, οἱ ὁποῖοι νὰ γνωρίζουν τοὐλάχιστον τὴν Γαλλικὴν καὶ Ἀγγλικήν, διότι αἱ δύο αὐταὶ γλῶσσαι ἔχουν ἐπικρατήσει εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς συναντήσεις τοῦ Δυτικοῦ κόσμου. Ἐδῶ δὲν ὑπάρχουν Ἕλληνες μεταφρασταὶ νὰ εἶναι ἱκανοὶ νὰ κάνουν ἀμέσως μετάφρασιν, εἴτε εἰς τὴν Γαλλικήν, εἴτε εἰς τὴν Ἀγγλικήν. Συνεπῶς, ἐὰν ὑπάρχουν μεταφρασταὶ εἰς τὰς Ἀθήνας, τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις ἡ ἰδική σας. Ἐδῶ πρέπει νὰ εἰδικευθοῦν διὰ νὰ ἠμποροῦν νὰ κάμουν τὴν μετάφρασιν, τὴν ἄμεσον μετάφρασιν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν εἰς τὴν Γαλλικήν, ἀπὸ τὴν Γαλλικὴν εἰς τὴν Ἀγγλικήν, καὶ ἀπὸ τὴν Ἀγγλικὴν εἰς τὴν Ἑλληνικήν. Δι’ αὐτὸ ἡ πρότασις τοῦ κ. Ροδοπούλου δὲν εὐσταθεῖ, διότι δὲν ὑπάρχουν τοιούτου εἴδους μεταφρασταί, θὰ πρέπει νὰ τοὺς ἐκπαιδεύσωμεν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶχον ζητήσει καὶ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ 1958, ὅταν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κ. Βογιατζῆς εἶχε φέρει νομοσχέδιον διὰ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τοῦ Ὑπουργείου. Ὁ κ. Βογιατζῆς ὑπεσχέθη τότε, ὅτι πράγματι θὰ ἱδρύσῃ καὶ μίαν σχολὴν μεταφραστῶν ὥστε νὰ ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς μεταφραστὰς ἀμέσου ἀποδόσεως.

§168Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Μερκούρη κατ’ ἀρχὴν καὶ κατὰ βάσιν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρξουν μεταφρασταὶ οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν αὐτὴν τὴν ἱκανότητα τῆς ταὐτοχρόνου μεταφράσεως. Ἀλλά, δὲν νομίζω, ὅτι τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς εἶναι τέτοιο, ὥστε νὰ ἠμπορῇ νὰ προσφέρῃ αὐτὴν τὴν πολυτέλειαν νὰ διαθέτῃ μίαν σοβαρὰν πίστωσιν, νὰ ἔχῃ μόνιμον προσωπικὸν ἀπὸ 4–5 ὑπαλλήλους. Ἐὰν διοργανώσῃ συνέδρια ἢ συναντήσεις μὲ ξένους βουλευτάς, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη νὰ γίνῃ ταὐτόχρονος μετάφρασις, ἤδη πληροφορῶ τὸν κ. Μερκούρην, ὅτι ἔχει δημιουργηθῆ μία Σχολὴ συγχρόνων μεταφραστῶν κυρίως νεαρῶν Ἑλληνίδων αἱ ὁποῖαι ἐντὸς ὀλίγου χρόνου κατορθώνουν νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἀμέσου μεταφράσεως. Κατὰ συνέπειαν δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται ἡ πρότασις τοῦ κ. Καλλία νὰ τροποποιηθῇ.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβαρυνθῇ ἡ Βουλὴ μὲ μόνιμον προσωπικόν. Τὸ ὅτι πρέπει νὰ συγχρονισθῶμεν καὶ ὅτι γίνεται πάντοτε ἡ προσπάθεια αὐτὸ εἶναι ἀληθές. Ἐπίσης εἶναι ἀληθές, ὅτι ὅταν γίνωνται Συνέδρια οἱ ξένοι φέρουν μαζί των καταλλήλους μεταφραστάς.

§170Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Βεβαίως, κύριε Πρόεδρε, αἱ ἀντιπροσωπεῖαι συνοδεύονται ἀπὸ τοὺς μεταφραστάς, ἀλλὰ οἱ μεταφρασταὶ αὐτοὶ δὲν γνωρίζουν τὴν Ἑλληνικὴν καὶ συνεπῶς εἶναι περιττοί. Ἂν τώρα ὁ κ. Γεροκωστόπουλος πληροφορῇ, ὅτι ὑπάρχουν Σχολαὶ καὶ ὑπάρχουν διπλωματοῦχοι τῆς ἀμέσου μεταφράσεως, τότε πρέπει νὰ συνεννοηθῆτε καὶ μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ νὰ ἐγκριθῇ καὶ ἡ σχετικὴ δαπάνη.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὀρθὴ ἡ πρότασίς σας ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ δεκτὴ εἰς τὸ ἄρθρον αὐτό. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Καλλία. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προτείνω πρότασιν ἡ ὁποία καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν διαρκῆ τοῦ Κανονισμοῦ εἶχεν ὑποβληθῆ. Ἡ πρότασις ἔχει ὡς ἑξῆς: Εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ δευτέρου ἐν τῇ Βουλῇ Κόμματος, ἐφ’ ὅσον ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν τούτου ὑπερβαίνῃ τὸ ἄθροισμα τῶν βουλευτῶν ὅλων τῶν ἄλλων Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ τῶν ἀνεξαρτήτων βουλευτῶν, παραχωρεῖται ἰδιαιτέρα ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ αἴθουσα ὡς Γραφεῖον αὐτοῦ, διορίζονται δὲ παρ’ αὐτῷ δύο Γραμματεῖς, καὶ μία Γραφεὺς Δακτυλογράφος, πάντες μετακλητοὶ ὑπάλληλοι. Εἰς τὸν ὡς ἄνω χορηγοῦνται τὰ εἰς τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως παρεχόμενα ἑκάστοτε ἔξοδα παραστάσεως. Ἡ παροῦσα διάταξις θέλει ἰσχύσει ἀπὸ τῆς προσεχοῦς βουλευτικῆς περιόδου.

§172Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς ἡ παράταξίς μας ἔχει ἀντιρρήσεις· αἱ ἀντιρρήσεις συνίστανται εἰς τὸ ἑξῆς: Ὄχι ὅτι δὲν θὰ ἦτο χρήσιμον νὰ ὑπάρξουν παραχωρήσεις ἢ χορηγήσεις διὰ νὰ ἠμπορῇ τὸ λειτούργημα τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ διεξάγεται ἀνετώτερα ἀλλὰ ὑπάρχει ἀντίρρησις κυρίως ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι γίνεται μία διάκρισις, τὴν ὁποίαν ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς καὶ ὁ νέος ποὺ ψηφίζομεν καὶ τὸ Σύνταγμα δὲν προβλέπει. Δὲν προβλέπει τὴν ἔννοιαν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατὰ καμμίαν περίπτωσιν. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, δὲν τὴν προβλέπει, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὸν θεσμὸν αὐτόν; Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἔχομεν ἀντίρρησιν. Διαφορετικὸ θὰ ἦτο, κ. Πρόεδρε, τὸ θέμα ἐὰν ἡ διάταξις αὐτὴ ἀφοροῦσε ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς ἀναγνωρίζονται ὡς Ἀρχηγοὶ κομμάτων. Τότε δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἡ ἔννοια τῆς διακρίσεως, τῆς προτιμήσεως καὶ τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο διαφορετικόν. Ἀφ’ ἧς ὅμως γίνεται διάκρισις ὑπὲρ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως χωρὶς νὰ προβλέπεται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, εἴμεθα ἀντίθετοι. Ἄλλωστε καὶ τὰ πράγματα στὸν τόπον μας δὲν ἔχουν ἀκόμη δείξει ἂν ὡρισμέναι παρατάξεις ἐπιθυμοῦν νὰ ἐπικρατήσῃ καὶ εἰς ἡμᾶς τὸ λεγόμενον δικομματικὸν σύστημα. Ἂν ἡ πρότασις γίνῃ δεκτὴ ἀποτελεῖ ἕνα βῆμα πρὸς καθιέρωσιν τοῦ δικομματικοῦ συστήματος. Ἑπομένως καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὑτῆς μᾶς εὑρίσκει ἀντιθέτους ἡ πρότασίς σας, κ. Πρόεδρε.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Μαρκεζίνης, ἔχει τὸν λόγον.

§174Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κατ’ ἀρχὴν θεωρητικῶς ἐπὶ τοῦ θέματος δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι καταβάλλεται ἀτυχὴς προσπάθεια μεταφορᾶς θεσμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπιτυχῶς ἐφαρμόζεται εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ὅπου ὅμως ἰσχύει τὸ δικομματικὸν σύστημα. Εἰς τὸν τόπον μας αὐτὸ δὲν συμβαίνει, διότι δὲν ὑπάρχουν μόνον δύο κόμματα ἀλλὰ καὶ ἄλλα μικρότερα. Ἐὰν δὲ —ὅπως πολλοὶ πρεσβεύουν— προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀναλογικῆς, τότε τὰ κόμματα θὰ εἶναι ἐνδεχομένως περισσότερα. Διὰ νὰ συμπεράνω εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὁ θεσμὸς τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι συνδεδεμένος μὲ τὴν λειτουργίαν τῶν δύο κομμάτων (εἰς τὸ ὁποῖον ἐγὼ θεωρητικῶς εἶμαι σύμφωνος), ἀλλὰ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα ἀποδεικνύεται τὸ ἀντίθετον καὶ διερωτᾶται τις διατὶ καθιερώνομεν σήμερον τὴν διάταξιν αὐτήν; Ἂν ἀνατρέξωμεν εἰς αὐτὸ τὸ πρόσφατον παρελθὸν θὰ ἴδωμεν πολὺ περίεργα πράγματα. Βέβαια, ἡ διάταξις αὐτὴ προσπαθεῖ νὰ ἀποφύγῃ τὸν σκόπελον διὰ διαφόρων προσφυῶν συνδυασμῶν ἀριθμῶν. Ἐγὼ πάντως σᾶς ὑπενθυμίζω λ.χ. τὸ 1955. Συνέβη τότε ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν, νὰ ἐπέλθῃ μεταβολὴ εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἕνα διάστημα ἦτο ὁ νῦν κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατόπιν διὰ τῆς δημιουργίας τῆς Φ.Ι.Δ.Ε. ἦτο ὁ ἀείμνηστος Σοφοκλῆς Βενιζέλος καὶ κατόπιν ἤμην ἐγώ. Ὅπως βλέπετε, ἐντὸς ὀλίγου χρόνου πόσας φορὰς ἤλλαξε τὸ πρόσωπον τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ καθιέρωσις συνεπῶς τοῦ προτεινομένου θεσμοῦ, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ πρόθεσις νὰ συνδυασθῇ μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος, διὰ νὰ ἰσχύσῃ τὸ δικομματικὸν σύστημα καὶ εἰς τὸν τόπον μας, νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ πρότασιν τοὐλάχιστον πρόωρον καὶ δι’ αὐτὸ ἔχω ἀντίρρησιν.

§175Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμμερίζομαι ἀπολύτως τὰς ἀντιρρήσεις τοῦ κ. Μαρκεζίνη ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Πιστεύω, ὅτι τὸ δικομματικὸν σύστημα εἰς τὸν τόπον μας δὲν πρόκειται οὔτε δι’ αὐτῆς τῆς μεθόδου, οὔτε διὰ οὐδεμιᾶς ἄλλης νὰ ἐπικρατήσῃ. Ἡ πολιτικὴ πραγματικότης ἔχει διαμορφωθῆ καὶ ἔχει διαμορφωθῆ ἀπὸ ἱστορικοὺς λόγους καί, ἑπομένως, τὸ δικομματικὸν σύστημα δὲν πρόκειται νὰ ἐπικρατήσῃ ὁριστικῶς. Εἴμεθα, τοὐλάχιστον, τρεῖς παρατάξεις καὶ αὐτὸ δὲν ἀλλάζει εὔκολα. Ἐπὶ πλέον, προσωπικῶς ἤμην, ὅπως ἄλλωστε τὰ ⅔ τῶν παρισταμένων ἐδῶ βουλευτῶν, εἰς τὸ παρελθόν, ὡς γνωρίζετε, ὑπὲρ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Καὶ ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ εἶναι ἀντίθετος πρὸς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν διάκρισιν μεταξὺ τῶν κομμάτων. Τώρα, ἡ ἀριθμητικὴ διάκρισις, ἡ ὁποία τίθεται, ἂν συμπέσῃ ἕνα κόμμα νὰ ἔχῃ τόσον ἀριθμὸν βουλευτῶν, ὅσον τὸ σύνολον τῶν ὑπολοίπων κλπ., θὰ ἦτο μία δικαιολογία. Ἀλλ’ ὅπως ὑπεγράμμισε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Μαρκεζίνης, καὶ αὐτὸ εἶναι μεταβλητόν. Ἑπομένως, θὰ ἦτο ὀλίγον ἀστεῖον ἢ νὰ ἀποκτᾷ τὸ δικαίωμα αὐτὸ μόνον ἐὰν τὸ ἔχῃ εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συνόδου ἢ τῆς περιόδου ὁ Ἀρχηγὸς κόμματος καὶ νὰ μένῃ εἰς ὅλην τὴν περίοδον καὶ νὰ τὸ χάσῃ αὐτὸ τὸ ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ δικαίωμα ἢ νὰ τὸ χάνῃ κἄθε φοράν, ποὺ θὰ χάσῃ τὸν ἀριθμόν. Νομίζω, ἑπομένως, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἄλλωστε καὶ ἡ πρότασις ὁμιλῇ περὶ τῆς μελλούσης περιόδου ἐν τῷ συνόλῳ, αὐτὸ τὸ πρᾶγμα νὰ ἀφήσωμεν νὰ ὡριμάσῃ, νὰ ἠμπορῇ νὰ ὡριμάσῃ καὶ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ἀκόμη καὶ εἰς ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι θὰ εἴμεθα θεωρητικῶς σύμφωνοι πρὸς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν τροπολογίαν.

§176Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πρώτοις, θὰ ἤθελον νὰ προβῶ εἰς δύο δηλώσεις καὶ μετὰ ταῦτα θὰ λάβω θέσιν ἐπὶ τῆς οὐσίας. Ἡ πρώτη δήλωσις εἶναι ἡ ἀκόλουθος, ὅτι τὴν σκέψιν περὶ κἄποιας νομικῆς ἀναγνωρίσεως τῆς εἰδικῆς θέσεως τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν τὴν εἶχα ἐγώ. Τὴν σκέψιν τὴν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὑμεῖς, κ. Πρόεδρε, μοῦ τὴν ἀνεκοινώσατε πρό τινος χρόνου. Δευτέρα δήλωσις: Δὲν θὰ προέβαινον εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῆς σκέψεως ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, τοὐλάχιστον, νὰ συζητηθῇ, ἂν δὲν ἐτίθετο ὡς προϋπόθεσις, ὅτι δὲν θὰ ἴσχυε κατὰ τὸ διάστημα τῆς παρούσης περιόδου. Προσθέτω ἤδη καὶ κἄτι τρίτον, ὅτι θὰ πρέπει νὰ μὴ προβλεφθῇ, ἂν τυχὸν ἡ Βουλὴ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν, νὰ μὴ προβλεφθῇ ὑλικὴ ἀποζημίωσις ὑπὲρ τοῦ ἑκάστοτε ἀσκοῦντος τὰ καθήκοντα τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Μετὰ τὴν διευκρίνησιν αὐτὴν εἰσέρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν. Ἡ διευκρίνησις, ἡ ὁποία ἐγένετο, νομίζω, εἶναι ἐπαρκής, διὰ νὰ καταστήσῃ ἀπολύτως σαφὲς εἰς ὅλους, ὅτι οὔτε ἐζητήθη ὑπὸ τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ εἰδικώτερον ὑπ’ ἐμοῦ, οὔτε θὰ ἐδεχόμην νὰ συζητηθῇ, ἂν δὲν ἐτίθετο, ὡς προϋπόθεσις, ὅτι ἡ ἰσχὺς τῆς τυχὸν ψηφιζομένης ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς τροπολογίας θὰ ἤρχιζεν ἀπὸ τῆς ἑπομένης περιόδου. Κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν, διαφωνῶ πλήρως καὶ πρὸς τὸν ἐκπρόσωπον τῆς Ε.Δ.Α. καὶ πρὸς τοὺς φίλους κ.κ. Μαρκεζίνην καὶ Τσιριμῶκον. Λυποῦμαι, διότι πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν ἔλαβον, εἶναι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μαρξιστικῆς θεωρίας, προσδιωρισμένη ἀπὸ τὴν πολιτικοκοινωνικὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται. Ἡ μαρξιστικὴ θεωρία λέγει ἀπὸ τὴν κοινωνικὴν θέσιν. Ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ κοινωνικῆς θέσεως, ἀλλὰ περὶ πολιτικῆς θέσεως. Δὲν εἶναι ἀληθές, δὲν εἶναι ἀκριβές, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχομεν παράδοσιν ἄκρως ἀντίθετον πρὸς τὸ δικομματικὸν σύστημα. Ἔχομεν παράδοσιν συνδεομένην μᾶλλον μὲ τὸ δικομματικὸν σύστημα καὶ τὸ γεγονός, ὅτι δὲν εἶναι πάντοτε ἢ δὲν εἶναι πλέον ποτὲ δύο κόμματα, δὲν αἴρει, τοὐλάχιστον δὲν αἴρει μέχρι τῆς στιγμῆς, δὲν ξεύρω, ποία θὰ εἶναι εἰς τὸ μέλλον ἡ πολιτικὴ κατάστασις, δὲν αἴρει τὸ ἀναμφισβήτητον πραγματικὸν γεγονός, ὅτι δύο εἶναι συνήθως αἱ μεγάλαι δυνάμεις εἰς τὴν πολιτικήν μας ζωήν. Εἶναι τὸ κόμμα, τὸ ὁποῖον φθάνει μέχρι τῆς ἐξουσίας, συνήθως εἶναι ἓν ἢ εἶναι συνασπισμὸς ὁμοιογενῶν κομμάτων, καὶ εἶναι τὸ δεύτερον κατὰ σειρὰν κόμμα. Ἐπεκαλέσθη ὁ φίλος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν τὴν περίπτωσιν μιᾶς περιόδου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤλλαξαν τρεῖς Ἀρχηγοὶ τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὀρθὴ ἦτο ἡ ἐπίκλησις τοῦ φαινομένου αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἦτο φαινόμενον, τὸ ὁποῖον συνιστᾷ ἐξαίρεσιν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεσπίζεται κἄτι, βασιζόμενον ἐπὶ ἐξαιρέσεως. Δὲν γνωρίζω δέ, διότι δὲν ἐνθυμοῦμαι αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐὰν εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ 1952 ὁ κ. Μαρκεζίνης εἶχε βουλευτὰς περισσοτέρους ἀπὸ οἱοδήποτε ἄλλο κόμμα, μετὰ τὴν ἀπόσχισίν του ἐκ τοῦ Συναγερμοῦ, ἐὰν εἶχε, δηλαδή, τὴν ἰδιότητα τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, βάσει τῶν προϋποθέσεων, τὰς ὁποίας σήμερον θεσπίζομεν. Δὲν ἐνθυμοῦμαι, πιθανὸν νὰ εἶχε τὸ ἀριθμητικὸν κριτήριον. Διότι τὸ ἀριθμητικὸν κριτήριον, κύριε Πρόεδρε, εἶναι οὐσιῶδες. Ἐὰν δὲν θεσπισθῇ ἀριθμητικὸν κριτήριον, τότε, πράγματι, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανισθῇ ὡς Ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως κἄποιος, ὁ ὁποῖος ἡγεῖται κόμματος, μὴ ἔχοντος ἀπήχησιν παρὰ μόνον εἰς 1, 2 ἢ 3% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅπως ἦτο τὸ ἰδικόν μου κόμμα, τὸ Ἐθνικὸν– Ἑνωτικόν. Καὶ αὐτὸ οὐδέποτε θὰ ἐτολμοῦσα νὰ τὸ διεκδικήσω, ἐὰν ἐξηκολούθουν νὰ εἶμαι ἐπὶ κεφαλῆς ἐκείνου τοῦ κόμματος καὶ ἐὰν αἱ περιστάσεις τὸ ἔφερον, λόγῳ κατατμήσεως τῶν δυνάμεων, νὰ εὑρεθῶ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν περισσοτέρων, μετὰ τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν, βουλευτῶν. Διότι αὐταὶ αἱ περιστάσεις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσουν βάσιμον τεκμήριον ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Βάσιμον τεκμήριον εἶναι τοὐναντίον ὁ ἀριθμός, ὅπως τὸν θεσπίζει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ διάταξίς σας. Ἐγὼ μάλιστα θὰ καθίστων τὸ ἀριθμητικὸν κριτήριον ἀκόμη αὐστηρότερον. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ἑλληνικὴ πολιτικὴ ἱστορία, βεβαίως, ἐξέφυγεν ἀπὸ τὰ δύο κόμματα. Ἀλλ’ ὑπάρχουν κατ’ οὐσίαν μόνον δύο καὶ μάλιστα ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν εἴχομεν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα καὶ μόνον μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1932, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἐνεφανίσθη ἡ πρώτη μικρὰ ὁμάς. Εἶχεν ἐμφανισθῆ, νομίζω, καὶ τὸ 1926 μία μικρὰ ὁμὰς τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Βεβαίως, εἶχε διασπασθῆ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ δὲν εἶχε διασπασθῆ κατ’ οὐσίαν. Εἶχον ἀποσπασθῆ τὰ ἡγετικά του στελέχη. Ἐξηκολούθει νὰ εἶναι πανίσχυρον κόμμα, ὅπως πανίσχυρον ἐξηκολούθει νὰ εἶναι καὶ τὸ Λαϊκόν. Καὶ ὡρισμένα ἡγετικὰ στελέχη, ὅπως οἱ ἀείμνηστοι Μιχαλακόπουλος, Καφαντάρης, Παπαναστασίου, εἶχον σχηματίσει μικρὰς ὁμάδας. Ἀλλὰ τὸ κόμμα ὑπῆρχε. Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ μετὰ τὸν πόλεμον. Εἴχομεν καὶ ἔχομεν δύο μεγάλας παρατάξεις καὶ μίαν τρίτην, ἡ ὁποία ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμοῦ, δὲν νομίζω, ὅτι δικαιοῦται ἀκόμη νὰ ἰσχυρισθῇ —ἐγὼ ἐλπίζω νὰ μὴ τῆς δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τὸ μέλλον νὰ ἰσχυρισθῇ— ὅτι εἶναι παράταξις μεγάλη. Ἀλλὰ πάντως ἀντικειμενικὰ κρίνοντες αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὰ πράγματα, ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι δὲν δικαιοῦται. Μεγάλη παράταξις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία κἄποτε ἔφθασε ἢ εὑρίσκεται ὑπεράνω τοὐλάχιστον τοῦ 30%. Πάντοτε εἴχομεν, σχεδὸν πάντοτε — δὲν ἐνθυμοῦμαι ἐὰν συνέβη αὐτὸ εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν μεγάλης διασπορᾶς δυνάμεων, ἰδίᾳ τὸ 1950, πιθανὸν τὸ 1950 νὰ εἶχε σημειωθῆ διασπορὰ μετὰ τὴν περιπέτειαν τοῦ συμμοριτοπολέμου, μετὰ τὴν δραματικὴν τετραετίαν τοῦ 1946–50, πιθανὸν τότε νὰ εἶχε γίνει μεγαλυτέρα διασπορὰ— ἀλλὰ πάντοτε εἴχομεν δύο πρῶτα μεγάλα κόμματα. Διεσπᾶτο ποὺ καὶ ποὺ τὸ ἓν ἐκ τῶν δύο, ὅπως εἶχε διασπασθῆ τὸ Κέντρον εἰς ὡρισμένας περιόδους κατὰ τρόπον οὐσιαστικόν, ὄχι ὅπως τὸ 1932, ὁπότε, ὅπως εἶπον, δὲν εἶχε διασπασθῆ κατ’ οὐσίαν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ εἶχον ὡρισμένα ἡγετικὰ στελέχη χειραφετηθῆ. Διεσπάσθη μεταξὺ τοῦ 1950 καὶ 1960 τὸ Κέντρον καὶ εἴχαμεν δύο σχεδὸν ἰσοδυνάμους πτέρυγας τοῦ Κέντρου. Ἡ μία ἦτο συνήθως ὑπὸ τὸν σημερινὸν κ. Πρωθυπουργόν, καὶ ἡ ἄλλη ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον Σοφοκλῆν Βενιζέλον. Πάντως, παροδικαὶ ἦσαν αἱ διασπάσεις αὐταί, αἱ ὁποῖαι ἐσημειοῦντο. Ὠφείλοντο αἱ διασπάσεις αὐταὶ περισσότερον εἰς διαφωνίας μεταξὺ τῶν Ἀρχηγῶν καὶ ὀλιγώτερον εἰς ἀπόστασιν ψυχικὴν τῶν ὀπαδῶν. Ἀλλὰ καὶ ὅταν ἦτο διεσπασμένη ἡ δύναμις τοῦ Κέντρου ὑπῆρχε μία σχετική, τοὐλάχιστον, ἰδεολογικὴ καὶ ψυχικὴ ἑνότης. Αὐτὴ εἶναι, κύριε Πρόεδρε, ἡ πραγματικότης. Αὐτὴν τὴν πραγματικότητα δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ τὴν ἀμφισβητοῦν ὅσοι, λόγῳ θέσεως δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐγὼ εὔχομαι νὰ τοὺς δοθῇ, νὰ δοθῇ εἰδικώτερον εἰς τοὺς δύο, εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν καὶ εἰς τὸν κ. Η. Τσιριμῶκον, ἡ εὐκαιρία νὰ εὑρεθοῦν ἐπὶ κεφαλῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ εὐχηθῶ εἰς τὴν ἄκραν ἀριστεράν, διότι αὐτὸ θὰ ἐσήμαινεν, ὅτι ἀρνοῦμαι τὰς πεποιθήσεις μου, ὅτι ἀρνοῦμαι τὴν δημοκρατικήν μου νοοτροπίαν καὶ συνείδησιν, ἐὰν τὸ ηὐχόμην. Τὸ εὔχομαι λοιπὸν εἰς τοὺς δύο κυρίους καὶ ἀγαπητοὺς φίλους καὶ μαζὶ μὲ τὴν εὐχὴν αὐτὴν διατυπώνω καὶ τὴν παράκλησιν, νὰ σκεφθοῦν ἐκ νέου τὸ ζήτημα, ἀπαλλάσσοντες τὴν σκέψιν των ἀπὸ τὴν εἰδικὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται, ὅπως τὴν ἀπαλλάσσω καὶ ἐγώ. Ἀπαλλάσσων τὴν σκέψιν ἀπὸ τὴν εἰδικὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκομαι, λέγω, ὅτι πρέπει νὰ ἰσχύσῃ αὐτὸ ἀπὸ τῆς ἐρχομένης περιόδου. Δὲν γνωρίζω μετὰ τὰς ἐκλογάς, ὅταν γίνουν αἱ νέαι ἐκλογαί, ποία θὰ εἶναι ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις καὶ ποῖος θὰ εἶναι ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῆς. Ὁ Θεὸς καὶ ὁ λαὸς πρόκειται νὰ τὸ ἀποφασίσουν. Ἄρα ἐλευθέρως καὶ χωρὶς οὐδεμίαν δυσκολίαν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφανθῶ ὑπὲρ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἐκάματε, κύριε Πρόεδρε. Ἡ πολιτικὴ ζωὴ χρειάζεται ὀργάνωσιν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέραν. Αἱ ἀπόψεις, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, δὲν συμβάλλουν εἰς τὴν ὀργάνωσιν, ἀλλὰ εἰς τὴν μεγαλυτέραν διάσπασιν καὶ ἀποσύνθεσιν τῶν δυνάμεων τῆς πολιτικῆς ζωῆς. Καὶ πιστεύω εἰς τὴν ἀνάγκην, τῆς παιδαγωγικῆς μάλιστα ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς προσπαθείας μας, ὅπως κάμωμεν τὸν λαὸν νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συνενοῦται καὶ νὰ μὴ διασπᾶται, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἡ Δημοκρατία νὰ βασίζεται ἐπὶ δύο κυρίως φορέων. Ὁ τρίτος φορεὺς δὲν εἶναι δημοκρατικός, δι’ αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπω, ὅτι βασίζεται ἐπὶ ἐκείνου, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ τὸν ἀρνηθῶ, ὡς πραγματικότητα. Ἀποτελεῖ ἱστορικὴν πραγματικότητα καὶ ὡς τοιαύτην τὴν μελετῶ, τὴν ἀναγνωρίζω ἐπιστημονικῶς καὶ τὴν δέχεται καὶ τὸ δημοκρατικὸν Σύνταγμα καὶ ἑπομένως εἶναι καὶ ἀπὸ νομικῆς πλευρᾶς δεδομένη. Ἀπὸ ἱστορικῆς ὁπωσδήποτε, ἀλλὰ δὲν στηρίζει τὴν Δημοκρατίαν. Ἀκριβῶς θὰ ἐπερίμενα καὶ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν καὶ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Τσιριμῶκον νὰ σκεφθοῦν τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ μὴ συμφωνοῦσα μὲ τὰς ἰδικάς μας δημοκρατικὰς ἀντιλήψεις ἄκρα ἀριστερὰ στρέφεται ἐναντίον τῆς διασπάσεως τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς εἰς δύο παρατάξεις δημοκρατικάς. Ἡ Δημοκρατία ἔχει ἀνάγκην δύο δημοκρατικῶν παρατάξεων. Καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν συνεδέετο αὐτὸ —καὶ κακῶς κατ’ ἐμὲ ἐλέχθη, ὅτι δὲν συνδέεται— μὲ τὴν Ἑλληνικὴν παράδοσιν, θὰ ἔπρεπε νὰ δώσωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ συνδεθῇ.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Μαρκεζίνης, ἔχει τὸν λόγον.

§178Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω, ὅτι, βεβαίως, δὲν ἔχω οὐδεμίαν διάθεσιν ἀντιδικίας μὲ τὸν καθ’ ὅλα ἀγαπητὸν καὶ φίλον, κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἐπιθυμῶ ἐπίσης νὰ δηλώσω, ὅτι οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον ἦτο δυνατὸν νὰ ἀμφισβητήσω τὴν ἀπόλυτον καλὴν πίστιν του εἰς τὰ ὅσα ἀνέπτυξε καὶ συνεπῶς, δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, ὁ πρόλογος τῆς ὁμιλίας του ἦτο ἐντελῶς περιττός. Ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ τὸν διαβεβαιώσω, ὅτι καὶ ὅσα ἀνέπτυξα ἦσαν ἀπηλλαγμένα οἱασδήποτε ἀντιλήψεως ἐκ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχω σήμερον, πρῶτον μὲν ἀπὸ χαρακτῆρος, δεύτερον δέ, διότι δὲν φιλοδοξῶ νὰ εἶμαι Ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Φιλοδοξῶ νὰ εἶμαι Πρωθυπουργός. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ἐζήτησα τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, νὰ εἴπω ὀλίγα τινά. Πρῶτον, διὰ νὰ ἀποκαταστήσω τὴν ἱστορικὴν ἀλήθειαν. Πράγματι, κύριε Πρόεδρε, τὸ δικομματικὸν σύστημα, ὅσον παράδοξον καὶ νὰ φαίνεται, ἀπετέλεσε καὶ ἀποτελεῖ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν πολιτικὴν ἱστορίαν τὴν ἐξαίρεσιν. Μέχρι τῆς ἐποχῆς τῆς δεδηλωμένης εἶναι ὁ κανὼν τὰ πολλὰ κόμματα. Καὶ μετὰ τὴν δεδηλωμένην ἔπρεπε νὰ ἀποθάνῃ ὁ Κουμουνδοῦρος, νὰ ἀποθάνῃ ὁ Βούλγαρης, νὰ ἀποθάνῃ ὁ Δεληγιώργης, διὰ νὰ μονοπωλήσῃ σχεδὸν τὴν ἐξουσίαν ὁ ἀείμνηστος Τρικούπης. Καὶ πάλιν ἠναγκάσθη βραδύτερον, νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν εἰσήγησιν τῆς καθιερώσεως τῆς εὐρείας περιφερείας, διὰ νὰ κατοχυρώσῃ τὸ κατ’ αὐτὸν ὀρθὸν δικομματικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ θεωρητικῶς δὲν τὸ ἀρνοῦμαι, ὡς ἐδήλωσα. Ἀντιγράφων ὁ Τρικούπης ἀκριβῶς τὰ ἐν Ἀγγλίᾳ ἰσχύοντα, ἀπέβλεπε νὰ λειτουργήσῃ ὁ κοινοβουλευτισμὸς ὡς δικομματικὸς καὶ μάλιστα εἰς τὴν μορφήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἴσχυσε καὶ ἰσχύει εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ ὄχι ὡς μετὰ ταῦτα ἐφηρμόσθη εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἄρα, ἐὰν ἀναμνησθῶμεν τὸν Χαρίλαον Τρικούπην, θὰ ἴδωμεν, ὅτι εἶχον δίκαιον δι’ ἐκεῖνον, τὸ ὁποῖον εἶπον προηγουμένως. Ἐὰν συνεδέαμεν τὴν δημιουργίαν τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως μὲ τὴν καθιέρωσιν τοῦ πλειοψηφικοῦ τῆς εὐρείας περιφερείας ἢ ἐνδεχομένως τοῦ μονοεδρικοῦ μὲ εὐρεῖαν μονοεδρικὴν περιφέρειαν, τότε θὰ εἴμεθα ἐντελῶς συνεπεῖς, δικαιολογοῦντες καὶ ὑποστηρίζοντες ταὐτοχρόνως καὶ τὸν ἐκλογικὸν νόμον νὰ ἀναγνωρίσωμεν καὶ εἰδικὴν θέσιν διὰ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἢ τοῦ ἐκπροσωποῦντος τὴν ἄλλην θέσιν. Μετὰ ὅμως τὸν Τρικούπην, ἐπηκολούθησε μικρὰ περίοδος, ἡ ὁποία δὲν διακρίνεται διὰ δικομματισμὸν πλὴν διακοπῆς μικρᾶς τοῦ Γ. Θεοτόκη. Ἀπὸ τῆς ἐμφανίσεως τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου δημιουργεῖται νέα κατάστασις, ὀφειλομένη ὄχι εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον, παρὰ ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὴν μεγάλην προσωπικότητα τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, ἀτυχῶς δὲ κατόπιν εἰς τὸν διχασμόν, διότι ἐναντίον τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου δὲν ἀντετάχθη κόμμα, ἀλλὰ ἀντετάχθη ὁ Βασιλεὺς Κωνσταντῖνος. Εἴχομεν λοιπὸν Βενιζελισμὸν καὶ Κωνσταντινισμόν. Καὶ ἔκτοτε, ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, αὐτὸ παρακολουθεῖ τὴν Ἑλλάδα καὶ πάλιν. Μετὰ τὸ 1922 περνῶμεν περίοδον πολυκομματισμοῦ, τοιαύτης μάλιστα ἐκτάσεως, ἐναντίον τῆς ὁποίας δὲν δύναται οὔτε ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος νὰ ἀμυνθῇ καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ 1924 καὶ ἀποχωρεῖ. Κυριαρχεῖ ὁ πολυκομματισμός. Τὸ 1928 ὅταν ἐμφανίζεται ὁ Βενιζέλος, δημιουργοῦνται ὄχι δύο κόμματα, δημιουργεῖται ὑπερτροφικὴ κατάστασις πρὸς τὴν μίαν πλευρὰν λόγῳ τοῦ συστήματος καὶ ἀτροφικὴ ἀπὸ τὴν ἄλλην. Δημιουργοῦνται αἱ ἀντιθέσεις διὰ νὰ ἔλθῃ κατόπιν ὁ Παναγῆς Τσαλδάρης, τὸ Λαϊκὸν Κόμμα μὲ τὴν τάσιν ἐκείνην τοῦ νέου μικροκομματισμοῦ, διὰ νὰ φθάσωμεν μέχρι τῆς Δικτατορίας, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται ὅταν τὰ πολλὰ κόμματα εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ἠμποροῦν νὰ σχηματίσουν Κυβέρνησιν. Ὅταν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀντιτάσσῃ, ὅτι εἰς τὴν οὐσίαν ὑπῆρχον παρατάξεις, εἴτε διὰ λόγους ἱστορικούς, εἴτε λόγῳ ἐμφανίσεως μιᾶς προσωπικότητος, εἴτε λόγῳ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἢ ἄλλων εἰδικῶν συνθηκῶν, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Ὁμιλῶμεν ὅμως ὄχι περὶ παραταξιακῆς καταστάσεως, ἀλλὰ περὶ δικομματικῆς καταστάσεως, μὲ κόμματα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἕνα πρόγραμμα, ἕνα Ἀρχηγόν, μίαν ἱστορικὴν προέλευσιν καὶ ἕνα ἱστορικὸν τελικὸν σκοπὸν καὶ ἐπιδίωξιν. Ταῦτα δὲν νομίζω, ὅτι συνέβησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα, παρὰ ὡς ἐξαίρεσις. Ὄχι ὡς κανών. Δι’ αὐτὸ εἶπον, κ. Πρόεδρε, ἀφ’ ἧς ἄλλωστε ἡ διάταξις πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὸ μέλλον —καὶ αὐτὸ εἶναι πράγματι ἀξιόλογον— ὡς σκέψις καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν, διὰ νὰ εἶναι ἀνωτέρα οἱασδήποτε ὑποψίας— καὶ νομίζω, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν οὐδεὶς ὑποπτεύεται τὸν ἄλλον— νομίζω, ὅτι εἶναι πρόωρος. Ἐὰν πρόκειται νὰ νομοθετήσωμεν μεθαύριον ἐκλογικὸν νόμον μὲ τὸ πλειοψηφικόν, μία διάταξις νὰ εἶναι καὶ αὐτή. Ἀλλὰ ἐὰν πρόκειται νὰ νομοθετήσωμεν τὸ ἀναλογικόν, διότι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἡ νῦν Κυβέρνησις ὑποστηρίζει τὸ ἀναλογικὸν καὶ ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὰ δύο κόμματα ὑποστηρίζουν τὸ ἀναλογικόν, νομίζω, ὅτι τυπικῶς τοὐλάχιστον, εἴμεθα οἱ πλειοψηφοῦντες.

§179Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠμπορεῖ νὰ προσχωρήσω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν ἄποψιν αὐτήν.

§180Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ προσχωρήσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ πλειοψηφικόν. Μακάρι, καὶ θὰ εἶναι συνεπής, ἐφ’ ὅσον θεωρητικῶς παραμένωμεν εἰς τὰ παλαιὰ σχήματα. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο μία πρόοδος. Ἐκτὸς τούτου, ἱστορικῶς, ὁ θεσμὸς εἶναι Ἀγγλικὸς καὶ δὲν ὑπάρχει τίποτε χειρότερον ἀπὸ τὴν ξηρὰν ἀντιγραφὴν τῶν θεσμῶν. Δὲν εἶναι συνυφασμένος μὲ τὴν Ἑλλάδα ὁ θεσμὸς αὐτός. Παρὰ ταῦτα, ἐγὼ τοὐλάχιστον, οὐδεμίαν ἀντίρρησιν ἔχω καὶ ψηφίζω ὑπὲρ τῆς προτάσεως. Ἤθελα ἁπλῶς νὰ ἐξηγήσω ὡρισμένας σκέψεις μου.

§181Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀγαπητὸς κ. Μαρκεζίνης νὰ μὴ εἰσέλθω εἰς ἱστορικὴν ἀναδρομήν, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον τὸ φαινόμενον δὲν ἐμφανίζει εἰς τὴν Ἑλλάδα τὴν σαφήνειαν, τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Θὰ ἔπρεπεν, ἑπομένως, νὰ κάμω αὐτὴν τὴν στιγμὴν — πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐκούραζε τὴν Βουλὴν— μίαν ἄθροισιν τῶν περιπτώσεων, κατὰ τὰς ὁποίας εἴχομεν κυρίως δύο κόμματα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τῶν περιπτώσεων, κατὰ τὰς ὁποίας εἴχομεν διασπορὰν μεγάλην. Πιστεύω, ὅτι ἡ μετὰ τὸν Χαρίλαον Τρικούπην —καὶ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ τῆς πρὸ αὐτοῦ περιόδου ὡς κοινοβουλευτικῆς, διότι δὲν ἦτο κοινοβουλευτικὴ— ἡ μετὰ τὸν Χαρίλαον Τρικούπην περίοδος ἐμφανίζει ἀσυγκρίτως περισσοτέρας περιπτώσεις δύο συγκροτημάτων ἰσχυρῶν ἐν τῇ Βουλῇ ἀπὸ τὰς περιπτώσεις τῆς διασπορᾶς, τῆς μεγάλης, τῶν δυνάμεων. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἀκόμη —διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμω μίαν ἀκριβῆ στατιστικὴν τῶν περιπτώσεων— καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν συνέβαινεν αὐτό, θὰ ἔπρεπεν, ὅπως εἶπον καὶ εἰς τὴν προηγουμένην ὁμιλίαν μου, νὰ φροντίσωμεν νὰ συμβῇ. Νὰ ὀργανώσωμεν τὸν πολιτικόν μας βίον. Αὐτὴ ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν κάμνετε ὑμεῖς, εἶναι πρότασις, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τὴν ὀργάνωσιν. Δὲν δίδει εἰς πᾶν δεύτερον κόμμα τὴν δυνατότητα νὰ ἐμφανίζεται ὡς ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις χωρὶς πράγματι νὰ ἐκπροσωπῇ μεγάλην λαϊκὴν δύναμιν. Ἑπομένως, εἰς τὴν περίπτωσιν ἐκείνην ὅπου κανένα δεύτερον κόμμα δὲν θὰ ἔχῃ πράγματι μεγάλην λαϊκήν, ὄπισθέν του, δύναμιν, δὲν θὰ ὑπάρχῃ καὶ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις. Δηλαδὴ δὲν θὰ ἰσχύῃ ὁ θεσμός. Διατὶ λοιπὸν ἡ τόση ἀντίδρασις τῶν ἀγαπητῶν φίλων, οἱ ὁποῖοι ἀντετάχθησαν; Ἡ θεωρητικὴ ἀντίδρασις. Διότι δὲν πρόκειται νὰ ἀντιταχθῇ, εἰδικῶς, ὁ Πρόεδρος κ. Μαρκεζίνης διὰ τῆς ψήφου του. Τώρα ὅμως θὰ ἀντιταχθῶ ἐγώ· τώρα ποὺ ἐδηλώθη, ἰδίᾳ ἀπὸ τὸν ἀγαπητὸν φίλον κ. Μαρκεζίνην, ὅτι δὲν θὰ ἀντιταχθῇ, θὰ δηλώσω ἐγώ, ὅτι ἀντιτάσσομαι. Διότι, ἐφ’ ὅσον δὲν εὑρίσκῃ μία τοιαύτη διάταξις προθυμίαν εἰς τὴν Βουλήν, ὄχι μόνον ἀπὸ τὸ κατὰ σύμπτωσιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν δεύτερον ἰσχυρότατον κόμμα, τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπεῖ τὸ ⅓ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ ἄλλους Ἀρχηγοὺς δὲν εὑρίσκει συμφώνους, παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνετε εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν. Προτιμῶ, τοὐλάχιστον ἐγώ, ὡς Ἀρχηγὸς αὐτὴν τὴν στιγμὴν τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως —ἡ διάταξις ἄλλως τε δὲν θὰ ἰσχύσῃ διὰ τὴν περίοδον αὐτὴν— προτιμῶ τὴν πραγματικότητα τῆς δυνάμεως, τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπῶ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν —διότι αὐτὸ εἶναι κἄτι, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ προεξοφλήσω— ἐὰν θὰ εἶμαι εἰς τὴν ἄλλην Βουλὴν Πρωθυπουργὸς ἢ Ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἢ ἁπλοῦς βουλευτής. Ἢ καὶ διόλου βουλευτής. Δὲν γνωρίζω κἂν ἐὰν θὰ εἶμαι ἐν ζωῇ· διότι αὐτὸ τὸ ἀποφασίζει ὁ Θεός. Γνωρίζω ὅμως, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ, ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις, τὰς ὁποίας ὡρίσατε, Ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλὰ γνωρίζω ἐπίσης, ὅτι δὲν εἶναι σωστὸν νὰ θεσπίζωνται τοιαῦτα πράγματα, χωρὶς τὴν σύμφωνον γνώμην καὶ τῶν ἄλλων ἡγετικῶν ἐν τῇ Βουλῇ φυσιογνωμιῶν. Καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ θερμῶς νὰ ἀποσύρετε τὴν πρότασίν σας. Καὶ παρακαλῶ θερμῶς τοὺς βουλευτὰς τῆς Ε.Ρ.Ε., οἱ ὁποῖοι εὔχονται καὶ ἀναμένουν εἰς τὴν ἐρχομένην περίοδον νὰ εἶναι βουλευταὶ τῆς πλειοψηφίας καὶ οὐχὶ τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τοὺς παρακαλῶ νὰ μὴ δεχθοῦν μίαν πρότασιν, ἡ ὁποία δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον δὲν θὰ ἰσχύσῃ κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν, ἐνῷ κατὰ τὴν ἄλλην ἡ εὐχὴ ὅλων μας εἶναι ἡ Ε.Ρ.Ε. νὰ εἶναι ἐν τῇ Κυβερνήσει. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ε.Ρ.Ε.). Κύριε Πρόεδρε, ἐνῷ παρακαλῶ νὰ ἀποσυρθῇ αὐτὸ δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἔχετε ἤδη ὁμιλήσει περὶ τοῦ ἄλλου σημείου τοῦ ἀφορῶντος τὴν ἀποζημίωσιν τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι εἰς τὴν ἰδικήν μου πρωτοβουλίαν αὐτό.

§183Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἰδική σας, ἀλλὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Θὰ ἤθελον ἐκ τῶν προτέρων νὰ δηλώσω, ὅτι ὡς πρὸς τὸ θέμα αὐτὸ ἡ Ε.Ρ.Ε., ἡ ὁποία τὸ ἐσκέπτετο καὶ ὅταν ἦτο ἐν τῇ Κυβερνήσει, εἶναι ἀπολύτως σύμφωνος. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι συμβολικὴ ἡ ἀποζημίωσις, ἡ ὁποία χορηγεῖται εἰς τὸν Πρωθυπουργὸν τῆς Ἑλλάδος καὶ τὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Νομίζω δέ, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ σκέψις σας εἶναι νὰ ἰσχύσῃ ἀπὸ τῆς ἑπομένης περιόδου, ἡ ἰδική μου προσωπικὴ ἄποψις εἶναι νὰ ἰσχύσῃ ἀπὸ τῆς περιόδου αὐτῆς.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀμετάτρεπτος. Θὰ εἰσηγηθῇ ἀλλὰ ἡ ἰσχὺς θὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τῆς προσεχοῦς κοινοβουλευτικῆς περιόδου.

§185Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα νὰ ζητήσω ὅπως ψηφισθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3 σχέδιον νόμου τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, δεδομένου, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§186Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι, κύριε Ὑπουργέ.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς;

§188ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§189Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Εὐχαριστῶ πάρα πολύ.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Κ. Ν. 4952)1931 καὶ συστάσεως Πρεσβείας Αʹ Τάξεως ἐν Κοπεγχάγῃ τῆς Δανίας», γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον. Κύριοι βουλευταί, γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας περὶ σταφιδοπαραγωγῶν;

§191ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κρατεῖται, κ. Πρόεδρε.

§192Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις θὰ γίνῃ δεκτόν.

§193Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ κρατῶ, κ. Πρόεδρε.

§194Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Νὰ φέρῃ ἐμπόδια ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀλλὰ ὄχι καὶ ἡ κυβερνητικὴ παράταξις.

§195Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τὸ κρατήσωμεν. Ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι ὑπάρχει μία τροπολογία, τὴν ὁποίαν κατέθεσα καὶ τὴν ὁποίαν παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψει διὰ νὰ συντάξῃ βάσει αὐτῆς τὸ νέον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν σουλτανινοπαραγωγῶν.

§196Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Εἶναι χωριστὸν νομοσχέδιον αὐτό.

§197Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Πρέπει νὰ κρατηθῇ τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ τὸ συζητήσωμεν τὸ θέμα.

§198Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐψηφίσθη ὁ Κανονισμός; Πῶς ἐπῆλθεν αὐτὴ ἡ διακοπή;

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, παρεκάλεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐπειδὴ εἶναι ἐπεῖγον τὸ θέμα νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν.

§200Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἐκάμαμεν ἐξαίρεσιν, διότι πράγματι ἐπρόκειτο περὶ κατεπείγοντος νομοσχεδίου. Τώρα ὅμως μπαίνομεν εἰς ἄλλο νομοσχέδιον, εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἐνῷ ἐζητήθη νὰ κρατηθῇ. Δὲν ἔχομεν ἀντιληφθῆ περὶ ποίας συζητήσεως γίνεται λόγος.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μερκούρη, παρεκάλεσεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ περάσῃ καὶ τὸ ἰδικόν του νομοσχέδιον ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις.

§202Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Θέλετε νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ;

§203Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προηγουμένως δὲν ἀντελήφθην περὶ ποίου νομοσχεδίου ἐπρόκειτο. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν βλέπω ὅτι εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποζημιώσεως τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἐκ ζημιῶν τοῦ περονοσπόρου. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, διότι ἐγὼ ἀντελήφθην, ὅτι δὲν ἐψηφίσθη. Τὸ θέμα εἶναι κατεπεῖγον. Δὲν νομίζω, ὅμως, ὅτι εἶναι κατεπείγοντα τὰ ἄλλα νομοσχέδια. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἐψηφίσθη.

§204Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Ἐψηφίσθη.

§205Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ σύγχυσις τὸ νομοσχέδιον ἐκρατεῖτο ὄχι διὰ νὰ ματαιωθῇ ἡ ἐπιψήφισίς του κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν, ἀλλ’ ἐκρατήθη, διότι οἱ συνάδελφοι θέλουν νὰ κάμουν ὡρισμένας παρατηρήσεις.

§206ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ε.Ρ.Ε.). Τῆς ἀριστερᾶς.

§207Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τῆς ἀριστερᾶς. Μάλιστα, κ. συνάδελφε.

§208Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Ἐπεχείρησε νὰ τὸ κρατήσῃ προηγουμένως ὁ κ. Αὐγερινός, καὶ ἐρωτηθεὶς ἐὰν τὸ κρατῇ μοῦ ἀπήντησεν ὄχι.

§209Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸ ἐκράτησαν ὁ κ. Τσιάρας καὶ ὁ κ. Σακελλάρης μὲ τὴν δήλωσιν, ὅτι θὰ βοηθήσουν νὰ ψηφισθῇ κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν. Ἐν τῷ μεταξὺ ὑπάρχει ἐκκρεμὴς συζήτησις, ἡ ὁποία διεκόπη. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἐὰν ἐνδιαφέρεσθε διὰ τὸ θέμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρεμβαίνετε μὲ τὰς συζητήσεις αὐτάς, αἱ ὁποῖαι ἐπιτυγχάνουν τελικῶς τὴν ματαίωσιν τῆς ψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ.

§210Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε......

§211ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ κρατεῖτε;

§212Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἔχομεν τὸ θάρρος καὶ τὸ λέγομεν καὶ θὰ καθίσωμεν μέχρι τὸ πρωΐ διὰ νὰ τὸ ψηφίσωμεν.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐφ’ ὅσον ἐκρατήθη τὸ νομοσχέδιον θὰ μείνῃ διὰ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως.

§214Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Προηγουμένως ἐδηλώθη, ὅτι ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν τὸ ἀντελήφθην. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι ἀπὸ τὰ κατεπείγοντα νομοσχέδια καὶ θὰ πρέπει νὰ καθίσωμεν μέχρις αὔριο τὸ πρωΐ διὰ νὰ τὸ ψηφίσωμεν.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, κ. συνάδελφε, θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§216Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπιθυμεῖ ἕνα νομοσχέδιον οὐσίας νὰ ψηφισθῇ ἐξ ὑφαρπαγῆς. Καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἠρώτησα προηγουμένως καὶ ὅταν εἷς βουλευτὴς τῆς Ε.Κ., ὁ κ. Αὐγερινός, ἠθέλησε νὰ τὸ κρατήσῃ τὸν ἠρώτησα, κρατεῖτε τὸ νομοσχέδιον; Μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι ἔχει τροπολογίαν διὰ τοὺς σουλτανινοπαραγωγούς, ἀλλὰ αὐτὴ ἡ περίπτωσις δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον σήμερον. Τὴν ἀπέσυρε διὰ νὰ γίνῃ ἐνδεχομένως ἄλλο νομοσχέδιον καὶ ἐνόμιζα, ὅτι ἐψηφίσθη. Ἐὰν ἐκ τῶν ὑστέρων θέλῃ κανεὶς νὰ τὸ κρατήσῃ θὰ πρέπει νὰ τὸ δηλώσῃ.

§217Μ. ΞΥΛΟΥΡΗΣ. Ἐὰν μᾶς ὑποσχεθῆτε, ὅτι θὰ εἰσαγάγετε παρόμοιον νομοσχέδιον διὰ τοὺς σουλτανινοπαραγωγούς, διὰ τοὺς ὁποίους οὐδέποτε ἐνδιεφέρθη τὸ Κράτος, δέχομαι καὶ ἐγώ, ἄλλως ἐπιμένω νὰ κρατηθῇ.

§218Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Τὸ κρατεῖτε;

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἐπιμένουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, θὰ παραμείνῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ νομίζω, ὅτι οἱ κύριοι συνάδελφοι δὲν θὰ ἔχουν ἀντίρρησιν εἰς τὸ τέλος διὰ νὰ περάσῃ τὸ νομοσχέδιον.

§220Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ περάσῃ τὸ νομοσχέδιον.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ξυλούρη, οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐδήλωσαν, ὅτι τὸ κρατοῦν διὰ νὰ συζητηθῇ ἐν ἠρεμίᾳ μόλις τελειώσει ὁ Κανονισμός. Διατὶ αὐτὴ ἡ ἔξαψις; Ἐγὼ εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὸ ἀφήσῃ εἰς τὸ τέλος, μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχων ἐπείγουσαν ἐργασίαν ἐζήτησε νὰ ψηφισθῇ τώρα ἐὰν εἶναι δυνατόν.

§222Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προκειμένου νὰ συνεχίσωμεν, παρακαλῶ νὰ μᾶς εἴπητε τί ἔγινε μὲ τὴν πρότασίν σας ἐπὶ τοῦ γνωστοῦ θέματος, διότι παρενέπεσεν ἐν τῷ μεταξὺ ἡ συζήτησις περὶ περονοσπόρου καὶ δὲν γνωρίζομεν τί ἔγινε καὶ ἐὰν ἀπεσύρατε ἢ ὄχι τὴν πρότασίν σας.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Μελᾶς καὶ θὰ ἀκούσωμεν καὶ τὰς γνώμας τῶν ἄλλων καὶ μετὰ θὰ ἀποφασίσωμεν.

§224Ι. ΜΕΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι αὐταπόδεικτον, ὅτι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἀνεγνώσατε, ἀποβλέπει εἰς τὴν περαιτέρω ἐνίσχυσιν τοῦ κόμματος τῆς ἑκάστοτε μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ εὑρισκόμενον κατὰ τεκμήριον ἐν πορείᾳ πρὸς τὴν ἐξουσίαν. Εἰς τὴν Βουλὴν ἐναπόκειται νὰ κρίνῃ τὴν σκοπιμότητα τῆς προτάσεως. Εἰς τὴν περίπτωσιν ὅμως, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐγένετο ἡ πρότασις ἀποδεκτή, νομίζω, ὅτι πρὸς ἐπιτυχίαν αὐτῆς ταύτης τῆς ἐπιδιωκομένης περαιτέρω ἐνισχύσεως τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξαρτηθῇ ἡ διάκρισις ὄχι ἀπὸ μαθηματικοὺς ὑπολογισμούς, ὡς ὁρίζει ἡ πρότασις, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν θέσιν ἑνὸς κατωτέρου ὁρίου, τοῦ ποσοστοῦ ἐπὶ παραδείγματι τῶν τριάντα τοῖς ἑκατὸν τῆς δυνάμεως τοῦ Κοινοβουλίου ἢ ποσοστοῦ ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς δυνάμεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Διότι ἄλλως, ἡ δικαίωσις τῆς προτάσεως θὰ συνεδέετο μὲ τὴν εὔνοιαν τῶν κληρώσεων καὶ τῆς τυχαίας συμπτώσεως τῶν αὐστηρῶς ὁριζομένων ἀριθμητικῶν ὑπολογισμῶν.

§225Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κυκλοφορεῖ ἡ πληροφορία, ὅτι σοβαρώτατα θέματα ἀφορῶντα τὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ κυρίως τοὺς βουλευτάς, πρόκειται νὰ συζητηθοῦν ἀπόψε.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι τὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, κ. συνάδελφε.

§227Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τοὺς βουλευτάς. Θὰ παρεκάλουν ἐφ’ ὅσον ἡ συζήτησις ἐδῶ ἔλαβε φιλολογικὸν χαρακτῆρα καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἀποσύρετε τὴν πρότασίν σας, νὰ σταματήσῃ ἐδῶ ἡ συζήτησις καὶ εἰς τὸ τέλος ὅλοι ὅσοι θέλουν νὰ ἐκθέσουν τὰς ἀπόψεις των. Διότι, ἂν ὑπάρχουν σοβαρώτατα θέματα νὰ τὰ συζητήσωμεν ὅταν ἡ Βουλὴ εἶναι πλήρης. Καὶ μάλιστα διὰ νὰ μὴ κρυπτώμεθα πίσω ἀπὸ τὸ δάκτυλό μας, ὑπάρχει ἡ πληροφορία, ὅτι θὰ συζητηθῇ τὸ θέμα τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἴσως ἡ συζήτησις θὰ πρέπει νὰ ἀρχίσῃ τώρα ἀμέσως ποὺ εἶναι ἱκανὸς ἀριθμὸς βουλευτῶν, διότι ἀλλοίμονον ἐὰν ληφθῇ ἀπόφασις ἐξ ὑφαρπαγῆς, ἀλλοίμονον ἐὰν γίνῃ αὐτὸ ποὺ ἔγινε τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον ὅσον ἀφορᾷ τὴν βουλευτικὴν ἀποζημίωσιν. Νομίζω, ὅτι ἐκφράζω τὸ καθολικὸν αἴτημα τῶν βουλευτῶν νὰ ἀρχίσῃ ἀμέσως ἡ συζήτησις.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ παράκλησίς μου ἡ διατυπωθεῖσα ποικιλοτρόπως νὰ παραμείνουν οἱ βουλευταὶ διὰ νὰ ψηφισθῇ ὁ Κανονισμός, ἀποτελεῖ ἕνα ζήτημα φιλοτιμίας δι’ ὅλους μας καὶ νομίζω, ὅτι θὰ παραμείνουν. Ὁ κ. Βερνῖκος, εἶναι ἄλλωστε ὁ παρθενικός του λόγος, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ μακρηγορήσῃ.

§229Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀρχήν, ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ὁ παρθενικός μου λόγος, εὑρισκόμην εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ πρὸ 12ετίας. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἡ χορηγία ποὺ εἶναι ἐπιβεβλημένη εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ πρώτου κόμματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως τύχῃ ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως, δὲν εἶναι συνάρτησις δικομματικοῦ συστήματος. Διότι εἰς τὴν Ἀγγλίαν, τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθη ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, δὲν ὑπάρχει δικομματικὸν σύστημα, ἔχουν 4 κόμματα. Τὸ Συντηρητικόν, τὸ Ἐργατικόν, τὸ Φιλελεύθερον καὶ τὸ Κομμουνιστικόν. Συμβαίνει νὰ εἶναι δικομματικόν, διότι ὁ λαὸς δίδει εἰς τὰ δύο κόμματα τὸ προβάδισμα. Ὅταν ὅμως ἀνετράπη τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον μέχρι τότε ἀπελάμβανεν τῶν προνομίων τοῦ πρώτου κόμματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶχε αὐτὰ ποὺ ἔχει τὸ Κόμμα τῶν Ἐργατικῶν, τίποτε ἄλλο.

§230Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, γνωρίζομεν τὰς ἀπόψεις σας.

§232Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν δὲν εἶχε συμβῆ αὐτὸ τὸ ὁποῖον συνέβη, διότι ὁ κ. Κανελλόπουλος ἀνεφέρθη εἰς τὰς ἀπόψεις μας καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης ἐπίσης, δὲν θὰ ἐζήτουν τὸν λόγον. Πῶς ὅμως τώρα θέλετε νὰ μοῦ στερήσετε τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω;

§233ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Δ.Α., οὔτε ἐκπροσωπεῖ τὸ κόμμα ὁ κ. Ἐφραιμίδης.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ αὐτὴ ἡ παρατήρησις εἶναι ὀρθή. Δὲν ἐκπροσωπεῖτε τὸ κόμμα σας.

§235Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν διεκδικῶ νὰ μὲ ἀναγνωρίσετε ὡς Ἀρχηγὸν κόμματος, ὡς βουλευτὴς ζητῶ νὰ ὁμιλήσω. Ὡμίλησα ἐπὶ τῆς προτάσεώς σας καὶ τὴν ἀπέκρουσα. Ὑπῆρξαν ἀγορεύσεις ἐπὶ τῶν ὅσων εἶπον. Δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ δευτερολογήσω;

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐσιαστικῶς σᾶς παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ προσθέσετε τίποτε.

§237Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς διευκολύνω, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατόν.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, εἴπετε μὲ λίγα λόγια, διότι ἔχομεν ἔργον βαρὺ ἀκόμη.

§239Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν τὸ κατάλαβα αὐτό, κ. Πρόεδρε.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ συζητοῦμεν τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶναι γνωσταὶ αἱ ἀπόψεις σας.

§241Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς ἐμένα τὸ λέτε αὐτό; Ἐγὼ ὡμίλησα ἀκριβῶς ἐπὶ τῆς προτάσεώς σας. Ὑπῆρξαν ἀγορεύσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπεξετάθησαν πέραν τοῦ 1875. Διατὶ δὲν ἐπενέβητε τότε νὰ πῆτε, ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις; Μοῦ λέγετε ἐμένα, ὅτι ξέρομεν τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θίγει ἡ πρότασίς σας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, διὰ νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς διαδικασίας καὶ νὰ προχωρήσῃ ἡ ἔκθεσις ἀπόψεων, αἱ ὁποῖαι, κ. Πρόεδρε, κατὰ κανένα τρόπον δὲν θὰ ἀναφερθοῦν οὔτε εἰς ἱστορικῆς τάξεως ἐπιχειρήματα, οὔτε εἰς φιλοσοφικῆς τάξεως ἐπιχειρήματα, ὅπως ἐπεχειρήθη αὐτὸ ἐκ μέρους τοῦ κ. Κανελλοπούλου ἰδιαιτέρως. Τὸ θέμα εἶναι ἁπλοῦν καὶ καθαρόν. Ἐάν, κ. Πρόεδρε, ἡ πραγματικότης ἡ Ἑλληνικὴ εἶχεν ἐπιβάλει νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἔννοια τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τοῦτο θὰ εἶχεν ἤδη ἐκφρασθῆ καὶ εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ἡ πραγματικότης τὸ ἐζήτει δὲν θὰ ὑπῆρχον καὶ ἀντιρρήσεις σήμερον, δὲν θὰ ὑπῆρχε καὶ πρότασις ἰδική σας, διότι ἐκ τῶν πραγμάτων θὰ εἶχεν ἐπιβληθῆ. Τί συμβαίνει ὅμως καὶ περὶ τίνος πρόκειται; Γίνεται προσπάθεια, κ. Πρόεδρε, δὲν θέλω νὰ τὴν χαρακτηρίσω ὡς προσπάθειαν συναλλαγῆς διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῇ τὸ πρᾶγμα, γίνεται ὅμως προσπάθεια διὰ τεχνικῶν ἐπεμβάσεων, ὅπως αὐτὴ ἡ πρότασις, νὰ δημιουργηθῇ αὐτὸ τὸ κατασκεύασμα, τὸ δικομματικὸν σύστημα: Κυβερνῶν κόμμα, ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις, τὴν ὁποίαν νὰ ἀναγνωρίζῃ καὶ μὲ ὑλικὰς παροχὰς καὶ μὲ νομικὴν ἀναγνώρισιν, ἐνῷ δὲν προβλέπεται καὶ δὲν ὑπάρχει τὸ φαινόμενον κατὰ τὸ Σύνταγμα καὶ τὸ πολίτευμα. Θέλετε, κ. Πρόεδρε, νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τί ἔλεγεν ὁ κ. Παπανδρέου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὅταν τὸ 1958 εἴμεθα ἡμεῖς ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις; Καὶ ἐπὶ ἐντελῶς τυπικῶν καὶ ἐπουσιωδῶν ζητημάτων, ὅταν ἐζητεῖτο κἄποια προτεραιότης τῆς παρατάξεώς μας, ἠγείρετο ὁ κ. Παπανδρέου καὶ ἔλεγεν, ὅτι τὸ Σύνταγμα, τὸ πολίτευμα, ἡ παράδοσις δὲν ἀναγνωρίζουν καμμίαν ἔννοιαν ἀξιωματικῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἑπομένως ἀρνούμεθα οἱανδήποτε, καὶ τὴν ἐλαχίστην καὶ τὴν τυπικὴν ἀκόμη προτίμησιν καὶ ἀναγνώρισιν. Πῶς ἔρχεσθε τώρα σεῖς ὡς παράταξις καὶ κάμνετε αὐτὴν τὴν πρότασιν καὶ θέλετε νὰ τὴν ὑποστηρίξητε; Κατὰ τὸ διάστημα τῆς 3ετίας 1958–61 παρίστατο εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διότι ὁ λαὸς τὸ ἐζήτησε καὶ ὁ λαὸς τὸ ἐπέβαλεν ἀξιωματικὴ ἀντιπολίτευσις ἡ ΕΔΑ. Καὶ ὅμως δὲν τῆς ἀνεγνωρίζετο οὔτε ἐπὶ οὐσιωδῶν θεμάτων οἱαδήποτε προτεραιότης ὡς ἀξιωματικῆς ἀντιπολιτεύσεως. Εἶναι δυνατὸν ἡ παράταξις ἐκείνη νὰ ἐπικαλῆται καὶ νὰ λέγῃ, ὅτι θὰ ὀργανωθῇ ὁ δημόσιος βίος καὶ ὅτι εἶναι δῆθεν δεκτὴ καὶ ἐπιβάλλεται νὰ ἀναγνωρισθῇ καὶ μὲ ὑλικὰς παροχὰς ἀκόμη ἡ ἔννοια τοῦ Κόμματος τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως; Αὐτὰ τὰ ἀντιφατικὰ πράγματα, κ. Πρόεδρε, εἰς βαθμὸν ἀπαράδεκτον, δικαίως δημιουργοῦν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὑποκρύπτουν ἄλλας ἐπιδιώξεις. Ἐλέχθη ἤδη, ὅτι ἀποτελοῦν ἀπαρχὴν καλλιεργείας ἐδάφους διὰ νὰ φθάσωμεν ἴσως καὶ εἰς στραγγαλισμὸν τῆς λαϊκῆς θελήσεως. Δημιουργοῦμεν ἀπὸ τώρα τὰς προϋποθέσεις, θέλομεν δύο κόμματα, τὰ ἀναγνωρίζομεν καὶ ἐν συνεχείᾳ προχωροῦμεν καὶ εἰς ἐκλογικὰ συστήματα ποὺ θὰ τὰ φέρουν καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν ἐκείνην. Ἐπομένως εἴμεθα ἐντελῶς ἀντίθετοι, κύριε Πρόεδρε, μὲ τὴν πρότασίν σας καὶ θέλω νὰ προσθέσω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ θέμα, ὅπως ἀφίσατε νὰ ἐννοηθῇ, νὰ κριθῇ μὲ ἓν ἐρώτημα πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ψηφίσωμεν αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία χωρὶς νὰ ἔχῃ συνταγματικὸν περιεχόμενον, ἠμπορεῖ νὰ ψηφισθῇ μὲ μίαν ψηφοφορίαν δι’ ἀναστάσεως. Ποῦ εὑρισκόμεθα; Εἶναι δυνατὸν κατὰ παράβασιν τοῦ Συντάγματος νὰ εἰσάγωνται καινὰ δαιμόνια καὶ ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἀποφαίνεται ἡ Βουλὴ διὰ μιᾶς ἁπλῆς ἀναστάσεως καὶ μάλιστα μὲ αὐτὴν τὴν σύνθεσιν τῆς παρούσης ὥρας; Καὶ ὕστερα ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει θέμα πολιτικῆς, συνταγματικῆς καὶ κοινοβουλευτικῆς εὐθιξίας νὰ ἀποσύρετε τὴν πρότασιν, διότι εἰς τὸ τέλος ὑπάρχει καὶ ἄλλη ἄποψις, ἡ ὁποία προκαλεῖ τὸ λαϊκὸν αἴσθημα. Κύριε Πρόεδρε, ὁ λαὸς δὲν τὸ ἠθέλησεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὁ λαὸς δὲν τὸ γνωρίζει καὶ δὲν τὸ ἤθελεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν προκειμένου καὶ περὶ τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔστω καὶ ἂν ἀναφέρεται πρότασις εἰς τὸ μέλλον νὰ ψηφίσῃ ἡ παροῦσα Βουλὴ νέας παροχάς, αὔξησιν ἤδη παρεχομένων μισθῶν καὶ εἰς τὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δὲν ἐρευνῶ τὴν ἀναγκαιότητα ἢ ὄχι, ἄλλο θέμα, ἀλλὰ θὰ εἶναι, κύριε Πρόεδρε, ἐξοργιστικὸν διὰ τὸν λαϊκὸν παράγοντα ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀπὸ σήμερον θελήσῃ μὲ ἀπόφασίν της νὰ προεξοφλήσῃ παροχὰς διὰ τὸ μέλλον, παροχὰς διὰ τὸ παρὸν διὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δι’ ἀρχηγοὺς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως...

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὸ παρὸν δὲν ὑπάρχει καμμία περίπτωσις. Ἐδηλώθη τοῦτο πολὺ καλὰ καὶ τὸ γνωρίζετε.

§243Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα, κύριε Πρόεδρε. Εἴπατε, ὅτι δὲν ἀφορᾷ τὴν παροῦσαν Βουλὴν ἀφοῦ θὰ ἰσχύσῃ εἰς τὸ μέλλον. Ἀντιλαμβάνομαι τὴν εὐαισθησίαν τῶν προτεινόντων, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφίσουν ἀπὸ σήμερον διὰ τοὺς ἑαυτούς των, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ βάρος τῆς ἀποφάσεως βαρύνει τὴν παροῦσαν Βουλὴν καὶ αὐτὴ ἔχει δικαίωμα νὰ φέρῃ τὴν ἀντίρρησίν της. Ἠμπορεῖ νὰ ἀνάγεται εἰς τὸ μέλλον ἡ ἐφαρμογὴ τῶν ὅσων προτείνετε, ἀλλὰ ποῖος θὰ τὰ ἀποφασίσῃ; Ἡ ἑπομένη Βουλὴ θὰ εἴπῃ ὅτι εὕρηκα μίαν ἀπόφασιν καὶ τὴν ἐφαρμόζω, ἀλλὰ ποῖος θὰ ἔχῃ τὴν εὐθύνην τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ παροῦσα Βουλή; Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους εἴμεθα ἀντίθετοι καὶ παρακαλοῦμεν νὰ ἀποσυρθῇ ἡ πρότασις, ἐφ’ ὅσον ἄλλωστε κατόπιν τῆς γενομένης συζητήσεως εἴπομεν, ὅτι καὶ τὰ ἄλλα κόμματα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἔχουν τὰς ἐπιφυλάξεις των. Εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ, κύριε Πρόεδρε, ὡρισμένα πράγματα, ποὺ ἐλέχθησαν ἐξ ἀφορμῆς τῆς συζητήσεως περὶ εὐχῶν καὶ ἐλπίδων, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἄλλα κόμματα, ἐκτὸς τοῦ ἰδικοῦ μας, νὰ καθέξουν εἰς τὸ μέλλον τὴν θέσιν τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ περὶ εὐχῶν, ποτὲ νὰ μὴ συμβῇ αὐτὸ προκειμένου διὰ τὴν ἰδικήν μας παράταξιν. Εὐτυχῶς τὸ θέμα δὲν εἶναι ζήτημα εὐχολογίου, ἀλλὰ ζήτημα θελήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡμεῖς θέλομεν, ἐπιστρέφοντες τὰ εὐχολόγια καὶ τὰς ἐλπίδας, νὰ εἴπωμεν καὶ εὐχόμεθα καὶ ἐλπίζομεν καὶ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ὅπως ἐξελίσσεται ἡ πολιτική μας ζωὴ ἕνα πρᾶγμα εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ ΕΡΕ, ὄχι τὴν θέσιν τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν θὰ ἔχῃ εἰς τὸ μέλλον, ἀλλὰ θὰ πέσῃ πολὺ κάτω ἐκείνου, τὸ ὁποῖον κατέστη δυνατὸν νὰ πέσῃ κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου κηρύσσεται περαιωμένη. Ἐκτιμῶ ἀπολύτως τὴν εὐθιξίαν, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ διατάξεως, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβλεφθῇ ποῖον θὰ ἀφορᾷ εἰς τὸ μέλλον καὶ ἐπειδὴ κατὰ τὴν πρώτην ἐκφώνησιν ἀντελήφθην μίαν βοὴν «δεκτόν, δεκτὸν» ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἐρωτῶ τὸ Σῶμα ἐὰν δέχεται ἢ ὄχι τὴν πρότασιν αὐτήν.

§245Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ ὅλα τὰ μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως νὰ τὴν ἀπορρίψουν. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη, κατόπιν τῶν λεχθέντων, νὰ ἀπορριφθῇ καὶ παρακαλῶ δι’ ἀναστάσεως νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλεῖται ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφανθῇ δι’ ἀναστάσεως ἐὰν ἡ πρότασις γίνεται ἀποδεκτὴ ἢ ὄχι. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Συνεπῶς ἡ πρότασις ἐγένετο δεκτή. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Σώματος μίαν ἄλλην πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑπηνίχθη προηγουμένως ὁ κ. Κ. Ράλλης.

§247Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ζητήσει τὸν λόγον ἐπὶ μιᾶς τροπολογίας μου.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε δίκαιον. Πάντως ἡ πρότασίς μου ἠμπορεῖ νὰ ψηφισθῇ καὶ χωριστά, διότι ὁ Κανονισμὸς ἤδη ἐψηφίσθη εἰς ὅλα του τὰ ἄρθρα. Ὁ κ. Η. Τσιριμῶκος, ἔχει τὸν λόγον.

§249Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς ἔχω συγχωρήσει, διότι γνωρίζω, ὅτι ἀντιτίθεσθε, ἀλλὰ ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὴν ὑποστηρίξω χάριν τῶν πρακτικῶν. Βεβαίως, γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχει τὸ μέγα ἐθνικὸν θέμα τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως ἐκκρεμὲς καὶ ὅτι αὐτὸ ποὺ ἔχω νὰ εἴπω ἐγώ, δὲν συνδέεται μὲ αὐτό. Ἀλλὰ ἤθελα νὰ πληροφορήσω τὸν φίλτατον κ. Κ. Ράλλην, ὅτι τὸν Δεκέμβριον δὲν ὑπῆρξε καμμία ὑφαρπαγή, τὸν Δεκέμβριον ὑπῆρξε συμφωνία ὅλων τῶν κομμάτων, τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἐγὼ ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς πληροφορήσας, ὅτι θὰ κατατεθῇ ὁ προϋπολογισμός, ὁ ὁποῖος θὰ περιέχῃ τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν τῶν δικαστικῶν, ἀλλὰ ὅτι θὰ γίνῃ δήλωσις ρητή, ὅτι δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὴν αὔξησιν αὐτὴν ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις. Καὶ μετὰ τὴν συμφωνίαν ὅλων τῶν κομμάτων ἀπὸ τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς μέχρι τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, προέβη εἰς τὴν δήλωσιν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ σύσσωμος παρεδέχθη. Αὐτὸ δὲν ὀνομάζεται ὑφαρπαγή, ἠμπορεῖ νὰ εἴπητε, ὅτι δὲν καλύπτεται νομικῶς πλήρως ἡ ἀπόφασις καὶ ἑπομένως θὰ ἐχρειάζετο μία ἄλλη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ καὶ ἡ νομικὴ πλευρά, καλύπτεται ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἀπαιτεῖται, διὰ νὰ προσδιορισθῇ ἡ ἀποζημίωσις καὶ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ἦτο νὰ μὴ συνταυτισθῇ ἡ αὔξησις τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως, μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν δικαστικῶν. Ἀπόφασις ἀντίθετος τῆς Βουλῆς καὶ ἠμποροῦσε κάλλιστα νὰ ληφθῇ ἐκ τῶν ὑστέρων ἢ καὶ νὰ μὴ ληφθῇ. Ἐκεῖνο ποὺ εἶναι βέβαιον, ὅμως, εἶναι, ὅτι ὑφαρπαγὴ δὲν ὑπῆρξεν ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχε συμφωνία ὅλων τῶν κομμάτων. Τὸ θέμα τοῦ ἐὰν ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις πρέπει ἢ δὲν πρέπει νὰ αὐξηθῇ, εἶναι τελείως ἄλλο. Λοιπόν, νὰ μὴ μεταχειριζώμεθα ἐπιπολαίως λέξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἁρμόζουν εἰς τὴν Βουλήν.

§250Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος.

§251Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μετὰ τὸ πέρας τῆς ἀγορεύσεώς μου. Δὲν σᾶς τὰ ἔχει μάθει ὁ κ. Ροδόπουλος ἐπὶ 10 ἔτη, ὅτι τὸ προσωπικὸν θέμα συζητεῖται μετὰ τὴν ἀγόρευσιν καὶ ὅτι δὲν διακόπτεται ὁ ρήτωρ; Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὸ θέμα τὸ ὀλιγώτερον ἐνδιαφέρον, τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχα θίξει καὶ κατὰ μίαν σύντομον ὁμιλίαν μου ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τὸ θέμα τῶν συζητήσεων πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ὑπὸ τῆς ΕΡΕ, σπανιώτατα ἐπετυγχάνετο ἡ συζήτησις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως θεμάτων ἐπειγόντων. Καὶ ἔτσι τὸ πρόβλημα ἔμεινε, ἂς εἴπωμεν, εἰς τὸ ἐπίπεδον τῆς προσπαθείας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἐπιτυγχάνῃ μίαν συζήτησιν ἐπείγουσαν. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῶν ἰδικῶν μας, συνέβη τὸ ἀντίθετον, δηλαδὴ νὰ συζητηθοῦν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν κρίσιν μου, δὲν εἶχον θέσιν νὰ συζητηθοῦν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ τοῦτο διατί; Διότι, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως εἴθισται νὰ λαμβάνουν τὸν λόγον μόνον οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων. Τοῦτο δικαιολογεῖται εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, δὲν δικαιολογεῖται ὅμως εἰς ὅλας. Ἐὰν ἐπεκταθῇ ἡ συνήθεια αὐτή, τότε ἐπὶ τῶν ζεόντων θεμάτων, οἱ βουλευταὶ δὲν θὰ δύνανται ποτὲ νὰ λαμβάνουν τὸν λόγον καὶ θὰ τὸν λαμβάνουν μόνον ἐπὶ τῶν θεμάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων τὸ ἐνδιαφέρον ἔχει παρέλθει. Σημειωτέον, κ. Πρόεδρε, καὶ δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι τὸ ἀναφέρω αὐτὸ διὰ τὰ πρακτικά, ὅτι αὐτὴ ἡ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησις, ἡ μὴ προβλεπομένη ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ περιορίζεται μεταξὺ τῶν ἀρχηγῶν, διότι ἔτσι θέλουν οἱ βουλευταί. Ἐὰν θέλουν τὸ ἀντίθετον δὲν ἔχει δικαίωμα ὁ Πρόεδρος, ἐφ’ ὅσον ἡ συζήτησις ἄρχισε, νὰ ἀπαγορεύσῃ τὸν λόγον εἰς οἱονδήποτε βουλευτὴν τὸν ζητήσει. Δεσμεύονται τὰ κόμματα μὲ τὴν συμφωνίαν, ὄχι ὅμως ἡ Βουλή. Δύναται ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος ἐνδεχομένως νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον ἀπὸ τὸν βουλευτήν, ὁ ὁποῖος παρέβη τὴν ἰδικήν του ἀπόφασιν. Ὁ Πρόεδρος ὅμως τῆς Βουλῆς δὲν δύναται νὰ εἶναι ὑπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ κόμματος καὶ νὰ ἀφαιρέσῃ τὸν λόγον ἀπὸ τὸν βουλευτήν, ὁ ὁποῖος τὸν ζητεῖ. Γεννᾶται δηλαδὴ θέμα ἐσωκομματικῆς πειθαρχίας, δὲν γεννᾶται δικαίωμα διὰ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ἀπαγορεύσῃ εἰς τὸν βουλευτὴν νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἕνα. Καὶ δεύτερον, ὑπάρχει τὸ θέμα τῶν ἀνεξαρτήτων βουλευτῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχει λυθῆ τὸ ζήτημα, ὅτι δὲν τοὺς δεσμεύουν αἱ ἀποφάσεις τῶν κομμάτων, οὔτε δύναται νὰ ληφθῇ ἀπόφασις τῆς πλειοψηφίας ἀπαγορεύουσα εἰς τὸν βουλευτὴν νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Ἑπομένως ἐπ’ αὐτοῦ νὰ εἴμαστε ἐξηγημένοι, ὅτι καὶ ἐὰν δὲν γίνῃ δεκτὴ ἡ ἰδική μου τροπολογία, καὶ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζητήσεως, οἱ βουλευταὶ δικαιοῦνται νὰ ζητήσουν τὸν λόγον καὶ ἐὰν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος θεωρήσῃ, ὅτι αὐτὸ εἶναι πειθαρχικὸν παράπτωμα, αὐτὸ εἶναι ζήτημα τοῦ κόμματός του καὶ ὄχι ζήτημα τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου, κ. Πρόεδρε, γεννᾶται τὸ ζήτημα, εἶναι ἀπαραίτητον, ὅταν ἕνα θέμα εἶναι ἐπεῖγον, νὰ συζητηθῇ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως; Νομίζω, ὄχι. Τὸ ἄρθρον 48 τοῦ Κανονισμοῦ προβλέπει, ὅτι εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις κρίνει ἐπὶ μιᾶς ἐρωτήσεως, ὅτι εἶναι ἐπείγουσα, δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ τὴν ἄμεσον συζήτησίν της ἀπὸ μέρους τῆς Βουλῆς. Ἤτοι, παρέχεται ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν τὸ δικαίωμα τῆς προτάξεως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἑνὸς θέματος τὸ ὁποῖον δι’ ἐρωτήσεως ἔχει ἤδη ὑποβληθῆ εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Διὰ ποῖον λόγον δὲν δύναται νὰ γίνῃ αὐτὸ ποὺ ζητεῖ ἡ τροπολογία μου; Ἐγὼ λέγω, ὅτι προστίθεται εἰς τὸ ἄρθρον 48 τοῦ Κανονισμοῦ τὸ ἑξῆς: «Ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις προκειμένου περὶ κατεπείγοντος θέματος δύναται νὰ ζητήσῃ εἴτε ἐξ ἰδικῆς της πρωτοβουλίας, εἴτε τῇ αἰτήσει τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὴν ἄμεσον ἐγγραφὴν τοῦ θέματος, εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν». Ἡ διαφορὰ τῆς ἰδικῆς μου προτάσεως καὶ τοῦ ἄρθρου ὡς ὑφίσταται σήμερον, εἶναι, ὅτι ἐκεῖ πρόκειται περὶ ἐγγεγραμμένης ἐρωτήσεως, ἐνῷ ἐδῶ πρόκειται περὶ πρωτοβουλίας τῆς Κυβερνήσεως τὴν ὁποίαν δύναται νὰ λάβῃ καὶ ἐὰν τὸ ζητήσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις πρὸς ἐγγραφὴν θέματος μὴ περιεχομένου εἰς ἤδη κατατεθειμένην ἐρώτησιν. Ἡ τροπολογία αὐτὴ δὲν καταργεῖ τὴν δυνατότητα τῆς πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζητήσεως μένει ἐλευθέρα ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ καὶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἕνα θέμα πρὸς συζήτησιν. Καὶ ἐνδεχομένως δικαίως εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, νὰ μὴ ζητήσῃ βουλευτής τις τὸν λόγον. Ἀλλὰ παρέχεται διὰ τούτου ἡ εὐχέρεια νὰ μὴ κάμνῃ ἡ Κυβέρνησις κατάχρησιν τῆς πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζητήσεως καὶ νὰ φέρῃ ἐνδεχομένως ἐπειγόντως ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένον ὡς ἐρώτησις ὑπὸ κρίσιν εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω, ὅτι εἶναι πολὺ ἁπλοῦν καὶ εἶχον τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὸν διότι εἶναι λογικὴ συμπλήρωσις τοῦ ἄρθρου 48, μὴ δεσμεύουσα τὴν Κυβέρνησιν προκειμένου περὶ συζητήσεως πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, παρέχουσα ὅμως εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ φέρῃ ὡς ἐπεῖγον ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἤδη ἐγγραφῆ ὡς ἐρώτησις. Τὸ εἶπον ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς περιπτώσεως ὅπως εἶναι π.χ. ἡ ὑπόθεσις τῆς συμβάσεως ΕΣΣΟ–ΠΑΠΑΣ, ἡ ὁποία ἦλθε πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἐπρόκειτο περὶ μεταβολῆς τῆς συμβάσεως, ἀντηλλάγησαν ὡρισμέναι ἀπόψεις μεταξὺ τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων, καὶ οἱ βουλευταὶ δὲν ἔλαβον τὸν λόγον. Τοιαῦτα ζητήματα ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχουν ἄπειρα. Πλὴν τῶν ἐθνικῶν θεμάτων εἰς τὰ ὁποῖα ἐνδεχομένως μερικὲς φορὲς εἶναι ἀπαραίτητον νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις μεταξὺ τῶν ἀρχηγῶν κομμάτων, λόγῳ τῆς λεπτότητος τῆς στιγμῆς ἐνδεχομένως μιᾶς στιγμῆς, δι’ οὐδὲν ἄλλο ζήτημα, προσωπικῶς, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἐκτὸς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησις, ὅταν ἡ ἐκ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησις δὲν προβλέπεται ἀπὸ τὸν Κανονισμόν. Καὶ ὁ Κανονισμὸς γίνεται διὰ νὰ ὑπάρξῃ Ἡμερησία Διάταξις καὶ νὰ ρυθμισθῇ τὸ πῶς θὰ γίνεται ἡ συζήτησις βάσει τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον πιστεύω, ὅτι ἡ τροπολογία μου πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή. Ἐπαναλαμβάνω δὲν περιορίζει τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ δικαίωμά της νὰ φέρῃ ἕνα ζήτημα πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀλλὰ παρέχει καὶ τὴν εὐχέρειαν νὰ φέρῃ ἐντὸς Ἡμερησίας Διατάξεως ἐπειγόντως ἕνα ζήτημα.

§252Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἐφανταζόμην, ὅτι διὰ τῆς συντόμου ὁμιλίας μου καὶ διὰ τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Τσιριμώκου, θὰ ἐδημιουργεῖτο προσωπικὸν θέμα. Ἀλλὰ ὅπως ἀντελήφθην, κ. Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ζητήσω συγνώμην ἀπὸ τὸν κ. Τσιριμῶκον, διότι ἐχρησιμοποίησα τὴν λέξιν «ἐξ ὑφαρπαγῆς». Καὶ πράγματι δὲν ὑπῆρξεν ὑφαρπαγή, ἀλλὰ ἐλήφθη ἀπόφασις ἐρήμην τῆς Βουλῆς. Διότι ἀπόψε διὰ πρώτην φορὰν ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων πληροφορεῖται, ὅτι ὑπῆρξε ρύθμισις τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως δῆθεν κατόπιν συμφωνίας Προεδρείου καὶ ἀρχηγῶν κομμάτων. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἂν θὰ δοθῇ ἢ ὄχι αὔξησις ἐπὶ τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι δημοκρατικῶς ἀπαράδεκτον εἶναι νὰ λαμβάνεται ἀπόφασις ἐρήμην τῆς Βουλῆς.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζητεῖτε τὴν πρότασιν τοῦ κ. Τσιριμώκου;

§254Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐδημιουργήθη προσωπικὸν θέμα. Ἀπεκλήθη ἡ δήλωσίς μου ἐπιπολαιότης. Θὰ ἴδωμεν δὲ ποὺ εὑρίσκεται ἡ ἐπιπολαιότης. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ἡ Βουλὴ πληροφορεῖται ἀπόψε, ὅτι εἶχε συμφωνηθῆ τὸ θέμα αὐτὸ μεταξὺ τῶν κομμάτων.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν συζητοῦμεν αὐτὸ τὸ θέμα.

§256Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἠγέρθη προσωπικὸν θέμα καὶ ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ θέματος ὁμιλῶ. Καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρξα καλὸς μαθητὴς τοῦ κ. Ροδοπούλου, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἐν πάσῃ περιπτώσει μαθητὴς τῆς Βουλῆς ὑπῆρξα τακτικὸς καὶ γνωρίζω πῶς ἐφαρμόζεται ὁ Κανονισμός. Τὸ προσωπικὸν ζήτημα συνίσταται εἰς τὸ ὅτι ἀπεκλήθη ἐπιπολαία ἡ δήλωσίς μου.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος τὸ εἶπεν αὐτό;

§258Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ εἶπεν ὁ κ. Τσιριμῶκος.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔδωσεν ἐξήγησιν.

§260Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔδωσε καμμίαν ἐξήγησιν. Δι’ αὐτὸ ἐζήτησα συγνώμην ἀπὸ τὸν κ. Τσιριμῶκον, διότι δὲν ὑπῆρξεν ὑφαρπαγὴ ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀλλὰ ὑπῆρξε ρύθμισις κατὰ παράβασιν τοῦ ἄρθρου 75 τοῦ Συντάγματος. Τὸ ἄρθρον 75 τοῦ Συντάγματος, λέγει, ὅτι «οἱ βουλευταὶ λαμβάνουσιν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου ἀποζημίωσιν ὁριζομένην ἑκάστοτε δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς κλπ.». Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. τέως Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Πότε ἡ Βουλὴ συνεζήτησεν ἢ ἔστω ὑπαινιγμὸς ἔγινε κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου περὶ βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως; Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀποφασίζει ἡ Βουλὴ περὶ θέματος τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὰ μέλη της; Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως τῆς σχετικῆς σας προτάσεως θὰ λάβω τὸν λόγον τὶ πρέπει νὰ γίνῃ ἂν καὶ δὲν πρόκειται περὶ αὐξήσεως, πρόκειται περὶ φαλκιδεύσεως, ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, ἐγένετο ἐρήμην τῆς Βουλῆς. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ ἐπιπολαιότης δὲν ὑπῆρξεν εἰς τὸ μέρος τὸ ἰδικόν μου. Ἐπαναλαμβάνω, ὅμως, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς ἐπεμβάσεώς μου δὲν ἦτο, ὅτι διεκδικῶ αὔξησιν τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον διεκδικῶ, καὶ οὐδεὶς ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἀρνηθῇ, εἶναι, ὅτι οἱ βουλευταὶ σύμφωνα μὲ τὸ Σύνταγμα θὰ ἀποφασίσουν ἐὰν θὰ παίρνουν μικρὰν ἢ μεγάλην βουλευτικὴν ἀποζημίωσιν.

§261Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ράλλης ἀπέσυρε τὴν λέξιν «ὑφαρπαγή», ἀποσύρω καὶ ἐγὼ τὴν λέξιν «ἐπιπολαιότητα». Γνωρίζει ὁ κ. Ράλλης, ὅτι δὲν ἔχω ποτὲ τὴν διάθεσιν νὰ μεταχειρίζωμαι ἐναντίον συναδέλφων βαρείας ἐκφράσεις. Καὶ τώρα θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι ἐπιπολαιότης δὲν ὑπῆρξεν ἀπὸ καμμίαν πλευράν. Ἁπλούστατα πιστεύω, ἐγὼ προσωπικῶς, ὅτι ὅταν λέῃ τὸ Σύνταγμα «ἀποφάσει τῆς Βουλῆς» δὲν ὁρίζει ὡρισμένον τύπον ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς εἶναι ἄτυπος. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου θὰ τοῦ εἴπω, ὅτι καὶ ἐὰν ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ περισσότερον τυπικὴ ἀπόφασις ἀπὸ τὴν ὑπάρχουσαν, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὑπάρχει ὄχι μόνον ὁ Προϋπολογισμός, ἀλλὰ καὶ ἡ δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐν προκειμένῳ, γίνεται διπλασιασμὸς τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν τῶν δικαστῶν καὶ τῶν τούτοις ὁμοίων, πλὴν τῶν βουλευτῶν καὶ ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐπ’ αὐτοῦ... (θόρυβος). Θὰ συστήσω εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους, νὰ ζητήσουν τὰ πρακτικὰ τῆς ἡμέρας ἐκείνης. Πιθανόν, ἐπειδὴ ὁ Προϋπολογισμὸς συνεζητήθη εἰς τὸ τέλος, νὰ μὴ ἐδόθη σημασία εἰς τὰ λεγόμενα, ἐγὼ ὅμως ποὺ ἤμην ἐπάνω εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς καὶ οἱ πρακτικογράφοι καὶ οἱ στενογράφοι ἐδώσαμεν σημασίαν. Εἴπομεν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, τὸ ἐδήλωσε καὶ ἡ Κυβέρνησις κατηγορηματικῶς καὶ ὅταν κατετέθη ὁ Προϋπολογισμός, τὸ ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ εἶχε δηλωθῆ ἐκ τῶν προτέρων εἰς τοὺς κυρίους ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων, οἱ ὁποῖοι εἶχον συναινέσει, ἐὰν δὲν εἶχε συναινέσει κατόπιν συνεννοήσεως μὲ τοὺς ὀπαδούς των, αὐτὸ δὲν ἀφορᾷ τὴν Βουλήν, πάντως εἰς τὴν Βουλὴν ἐπισήμως ἐδηλώθη ἀπὸ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἠρωτήθη ἡ Βουλὴ ἀπὸ τὸν Πρόεδρόν της ἐὰν δέχεται τὴν ἐξαίρεσιν αὐτὴν καὶ ἡ Βουλὴ ἀπήντησεν, ὅτι ἡ ἐξαίρεσις εἶναι δεκτή. Ἑπομένως, κατ’ ἐμέ, ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Βουλῆς καὶ δὲν ὑπάρχει ὑπεκφυγὴ καὶ κανενὸς εἴδους ὑφαρπαγή. Πέραν τούτου δύναται ἡ Βουλὴ δι’ ἀποφάσεώς της, νὰ αὐξήσῃ τὴν ἀποζημίωσιν. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα. Δὲν σημαίνει ὅμως τοῦτο, ὅτι μία πρᾶξις ποὺ ἐγένετο πρέπει νὰ διαβάλλεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἐὰν π.χ. ἕνας ἐξ ἡμῶν εἶναι ὑπὲρ τῆς αὐξήσεως, ἐπειδὴ ὑπάρχει ἡ ἀπόφασις ἐκείνη δὲν δύναται ἆρα γε νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν αὔξησιν τῆς ἀποζημιώσεως; Δεσμεύεται ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Δεκεμβρίου σήμερον ἡ Βουλή; Οὐδεμίαν δέσμευσιν ἔχει. Ἀντιθέτως σᾶς λέγω, ἐὰν κανένας εἶναι ἐναντίον τῆς αὐξήσεως, εἶναι δυνατὸν νὰ διεκδικήσῃ τὴν αὔξησιν ἐν ὀνόματι τυπικῶν λόγων ἢ τυπικῶν, ἐνδεχομένως, παραλείψεων, ὅτι, δηλαδή, ἠδικήθη ἡ τάξις τῶν βουλευτῶν ἔναντι τῆς τάξεως τῶν δικαστῶν; Δὲν εἶναι ἀξιοπρεπὲς διὰ τὴν Βουλὴν νὰ στηρίξῃ ἐκεῖ τὸ αἴτημα τῆς ἀποζημιώσεως. Δύναται νὰ τὸ στηρίξῃ εἰς ἀντικειμενικοὺς λόγους ἢ εἰς τὸ γεγονός, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἀντεπεξέλθουν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των οἱ βουλευταὶ ἢ νὰ τὴν στηρίξῃ εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, ἢ ὁπουδήποτε ἀλλοῦ, ἀλλὰ ἀποφύγετε νὰ τὴν στηρίξωμεν εἰς ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα δείχνουν, ὅτι δὲν ἔχομεν τὸ θάρρος ἀπέναντι τοῦ λαοῦ νὰ ἀναλάβωμεν τὴν εὐθύνην, ὅτι πιστεύομεν, ὅτι ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις πρέπει νὰ αὐξηθῇ. Ὄχι ὅμως διὰ λόγους τυπικοὺς ἢ ἐπειδὴ ηὐξήθη ἡ ἀποζημίωσις τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου ἢ ἐπειδὴ δὲν κρίνομεν, ὅτι φέρει ἀρκετὰ τυπικὴν μορφὴν ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ζητοῦμεν τὴν αὔξησιν, διὰ νὰ εἴμεθα ἐν τάξει πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ πρὸς τοὺς τύπους. Πιστεύω, κύριοι, ὅτι ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ Σώματος ἀπαιτεῖ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν εὐθέως τὸ ζήτημα αὐτό, ἀλλὰ νὰ μὴ διαβάλωμεν, τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, οὔτε τὰς διαθέσεις μας καὶ νὰ μὴ ἐκθέσωμεν τὴν ἀξιοπρέπειάν μας.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι ἐψηφίσθη ὁ Προϋπολογισμός, ὁ ὁποῖος διατηρεῖ τὴν ἰδίαν πίστωσιν τοῦ παρελθόντος. Συνεπῶς ὑπάρχουν ἀλλεπάλληλοι ἀποφάσεις τοῦ Σώματος.

§263Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐλπίζω, ὅτι αἱ τελευταῖαι φράσεις τοῦ κ. Τσιριμώκου, δὲν ἀφοροῦν ἐμέ. Δὲν ἰσχυρίσθην ὅτι πρέπει οἱ βουλευταὶ νὰ λάβουν ηὐξημένην ἀποζημίωσιν διὰ τυπικοὺς λόγους. Ἁπλῶς ἰσχυρίσθην, ὅτι οἱ βουλευταὶ ἔχουν ὑποχρέωσιν καὶ δικαίωμα ἐκ τοῦ Συντάγματος νὰ ἀποφασίζουν αὐτοὶ διὰ τὴν ἀποζημίωσίν των. Τὸ εἶπον καὶ τὸ ὑποστηρίζω καὶ τώρα, ὅτι ἐὰν ἀπόψε ἡ Βουλὴ ὁρίσῃ τὴν βουλευτικὴν ἀποζημίωσιν εἰς τρεῖς χιλιάδας μηνιαίως, ὁ πρῶτος ποὺ θὰ ψηφίσῃ τὴν πρότασιν αὐτὴν θὰ εἶμαι ἐγώ.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ἔχει τὸν λόγον.

§265Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ τελειώσωμεν μὲ τὸν Κανονισμόν. Νομίζω, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀγορεύσεις, αἱ ὁποῖαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἠκούσθησαν, εἶναι τελείως ἄσχετοι πρὸς τὸ συζητούμενον θέμα. Δεύτερον, κάμνω μίαν ἔκκλησιν καὶ πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς ὅλους τοὺς κ.κ. συναδέλφους, νὰ μὴ ἀγορεύσουν ἐπὶ τῆς ἀποζημιώσεως. Νὰ εἴπῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἢ ἡ Κυβέρνησις, τί προτείνει καὶ μὲ δύο φράσεις νὰ εἴπωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν γνώμην μας. Ἐὰν παραταθῇ ἡ ἐπὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν βουλευτῶν συζήτησις καὶ ἐὰν αὔριον γνωσθῇ, ὅτι ἐπὶ τρίωρον συζητοῦμεν περὶ τῆς ἀποζημιώσεως, ἐγὼ τοὐλάχιστον θὰ ἐντρέπωμαι.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς εὐχαριστῶ δι’ αὐτήν σας τὴν συνδρομήν. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος εἰς ὅσα εἴπατε καὶ παρομοίαν σύστασιν κάμνω καὶ ἐγώ. Κύριε Τσιριμῶκο, ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι μὲ τὴν πρότασίν σας δὲν μεταβάλλεται κατὰ τίποτε ἀπὸ τὰ ἰσχύοντα πλὴν τοῦ νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ὅταν ὑπάρξῃ ἕνα θέμα σοβαρόν, νὰ ὁμιλοῦν καὶ ὅλοι οἱ κ.κ. βουλευταί. Ὁσάκις ὑπάρξῃ ἕνα θέμα σοβαρόν, ἡ Κυβέρνησις συνεννοεῖται διὰ νὰ συζητηθῇ τοῦτο πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως μὲ τὴν Βουλήν.

§267Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔλαβον θέσιν ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Τσιριμώκου. Ἐγὼ συμμερίζομαι τὴν πρότασιν αὐτήν. Πρῶτον, συμμερίζομαι τοὺς συλλογισμούς του ὅταν ἀτύπως καὶ χωρὶς νὰ τὸ προβλέπῃ ὁ Κανονισμός, γίνωνται συνεννοήσεις μεταξὺ τῶν Ἀρχηγῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως, μέσῳ πάντοτε καὶ τῇ ἐγκρίσει τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς ἢ μεταξὺ ἑνὸς Ἀρχηγοῦ καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι αὐτονόητον, ὅτι δὲν ἀπαγορεύεται, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαγορεύσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὀρθότατα τὸ ἐτόνισεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, εἰς οἱονδήποτε μέλος τοῦ Κοινοβουλίου νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον. Ἀλλὰ θεωρεῖται αὐτονόητον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ζητήσῃ ἐὰν ἀνήκῃ εἰς κόμμα, τοῦ ὁποίου ὁ Ἀρχηγὸς ἔκαμε τὴν συνεννόησιν. Ἐὰν ζητήσῃ, εἶναι θέμα, ὀρθῶς τὸ ἐτόνισε καὶ αὐτὸ ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἐλλείψεως πειθαρχίας εἰς τὸ κόμμα. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ οἱ ἀνεξάρτητοι, οἱ πραγματικοὶ οὐσιαστικῶς ἀνεξάρτητοι, οἱ μὴ ἀνήκοντες, οἱ μὴ ἐντεταγμένοι εἰς κοινοβουλευτικὴν δύναμιν. Αὐτοὶ ἐνδεχομένως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ζητήσουν τὸν λόγον. Κύριε Πρόεδρε, εἴτε ἀφήσωμεν τὸ πρᾶγμα ἔτσι ὅπως τὸ ἔχει θεσπίσει ἡ παράδοσις, εἴτε ἀποδεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Τσιριμώκου, εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα καταλήγομεν. Ἐὰν νομίζῃ ἡ Βουλή, ἐγὼ δὲν θὰ εἶχον οὐδεμίαν ἀντίρρησιν, ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς μίαν νομικὴν διατύπωσιν καὶ δέσμευσιν αὐτῆς τῆς παραδόσεως, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς προτάσεως τροπολογίας τοῦ κ. Τσιριμώκου, αὐτὸ θὰ ἀπετέλει καὶ νομικὴν δέσμευσιν, ἀλλὰ ἐν μέρει καὶ ἀποδέσμευσιν, διότι θὰ ἐπετρέπετο νὰ ἐγγράφεται ὁ οἱοσδήποτε κατὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία θὰ ἐγίνετο γύρω ἀπὸ θέμα ποὺ θὰ ἀνεγράφετο AD HOC τὴν ἰδίαν βραδυὰν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Πάντως, εἴτε εἴπομεν, ὅτι μία συζήτησις γίνεται πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, εἴτε εἴπομεν, ὅτι ἐγγράφεται τὸ βράδυ ἐκεῖνο, κατόπιν συμφωνίας, εἶναι τὸ ἴδιον. Εἰς ἣν περίπτωσιν πρόκειται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Τσιριμώκου νὰ προκαλέσῃ νομικὴν ἀπεραντολογίαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ζητῶ συγγνώμην ἐὰν διατυπώνω αὐτὴν τὴν φράσιν, ὁποία ἀφορᾷ μελλοντικὸν κίνδυνον καὶ δὲν συνδέεται μὲ καμμίαν μέχρι τοῦδε ἐμπειρίαν τότε καλλίτερον νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν συζήτησιν. Ἐὰν ἠμποροῦμεν νὰ δεχθῶμεν τὴν τροπολογίαν ἄνευ ἀντιρρήσεως. Κατ’ ἐμὲ δὲν εἶναι οὐσιαστική, διότι τὸ ἴδιον κάμνομεν, εἴτε εἴπομεν, ὅτι πρόκειται περὶ τῆς συζητήσεως πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, εἴτε περὶ ἐγγραφῆς AD HOC. Ἐὰν πρόκειται νὰ τὴν δεχθῶμεν ἄνευ ἀντιρρήσεως συμφωνῶ, ἐὰν ὅμως ὑπάρχουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ ὁμιλήσουν ἐπ’ αὐτῆς, παρακαλῶ τὸν κ. Τσιριμῶκον νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ἐπὶ τῆς τροπολογίας του.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὰ ἰσχύοντα δὲν μεταβάλλονται διὰ τῆς τροπολογίας. Εἶναι τόσον παγιωμένη ἡ παράδοσις, ἐὰν γίνεται συζήτησις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἢ νὰ ἐγγραφῇ ἐφ’ ὅσον τὸ ἀποδεχθῇ ἡ Κυβέρνησις. Νομίζω, ὅτι δὲν μεταβάλλει κατὰ τίποτε τὰ ἰσχύοντα.

§269Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ προσπαθήσω δι’ ὑστάτην φορὰν νὰ σᾶς δώσω νὰ καταλάβητε τὶ προσθέτει ἡ τροπολογία μου. Κατὰ τὸ ἰσχῦον σύστημα ἡ συζήτησις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως δύναται νὰ γίνῃ βάσει τοῦ ἄρθρου 48 τοῦ Κανονισμοῦ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι μία ἐρώτησις ἐγγραφεῖσα ἔχει ἐπείγοντα χαρακτῆρα. Διὰ τῆς τροπολογίας μου προστίθεται τὸ ἑξῆς: Ἐὰν ἕνα θέμα μὴ περιεχόμενον εἰς ἐρώτησιν κατατεθεῖσαν εἶναι ἐπεῖγον, δύναται νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, εἴτε τῇ αἰτήσει τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἴτε τῇ πρωτοβουλίᾳ τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τῆς τροπολογίας μου εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγγραφῇ ταχύτερον ἕνα θέμα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ὁπότε ἀκολουθεῖ τὴν κανονικὴν διαδικασίαν. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαῖον ἡ τροπολογία μου νὰ προκαλέσῃ νομικὴν ἀπεραντολογίαν. Καὶ ἐξήγησα τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν νὰ γίνῃ δεκτή. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις εἰς μίαν τόσον λογικὴν προσθήκην.

§270Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πέραν τοῦ καθαρῶς τυπικοῦ μέρους τῆς τροπολογίας, ἡ ὁποία προτείνεται, ὅτι δηλαδὴ πρέπει νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ὑπάρχουν οὐσιαστικοὶ λόγοι. Ἐπιβάλλεται νὰ εἶναι γνωστὸν ἐκ τῶν προτέρων εἰς ὅλους τοὺς βουλευτὰς καὶ ὄχι μόνον εἰς τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων, ὅτι πρόκειται νὰ συζητηθῇ οἱονδήποτε θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Ἤδη προέκυψε πρὸ ἡμερῶν ἕνα θέμα. Ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐγνώριζον ὡρισμένα κόμματα. Νομίζω, ὅτι ἔχει καὶ οὐσιαστικὴν σημασίαν ἡ ἀνάγκη τῆς ἐγγραφῆς εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ὅπως ἀκριβῶς προτείνεται ἀπὸ τὴν τροπολογίαν διὰ νὰ γνωρίζουν τὰ κόμματα καὶ οἱ βουλευταί, ὅτι πρόκειται νὰ συζητηθῇ ἕνα θέμα. Πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ τὸ θέμα τῆς συμμετοχῆς εἰς τὴν συζήτησιν καὶ τῶν βουλευτῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπίσης οὐσιαστικὸν ζήτημα. Βεβαίως, ἐφ’ ὅσον εἶναι καθιερωμένον καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων θὰ προκύψῃ δηλαδή, ὅτι οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων θὰ ἐκφράσουν τὰς ἀπόψεις τοῦ κόμματος καὶ εἶναι ἀπίθανον, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν ποὺ θὰ ζητήσουν τὸν λόγον καὶ οἱ βουλευταὶ νὰ τὸν ἀρνηθῇ ἡ Κυβέρνησις. Θὰ ὑπάρξῃ ὅμως ἀνάγκη εἰς πολλὰς περιπτώσεις ἐκτὸς τῶν Ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων νὰ λάβουν τὸν λόγον καὶ οἱ βουλευταὶ τοῦ κόμματος. Διατί θὰ τὸ ἀποκλείσωμεν αὐτό; Διὰ τοὺς ἀνωτέρω οὐσιαστικοὺς λόγους, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Τσιριμώκου.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένω, ὅτι τὰ ἰσχύοντα κατὰ παγίαν παράδοσιν ἐπιτρέπουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν νὰ ἐγγράφῃ ὡρισμένα θέματα καὶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νὰ τὰ φέρῃ. Φοβοῦμαι, ὅτι διὰ τῆς τροπολογίας θὰ δημιουργηθοῦν παρεξηγήσεις, ὅτι μὲ τὴν διάταξιν αὐτὴν ἀνατρέπεται τὸ ἰσχῦον παγίως καθεστώς.

§272Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ἀνατρέπεται ἀλλὰ συμπληροῦται. Διότι τὸ ἄρθρον 48 λέγει, ὅτι ἐρωτήσεις ἐγγεγραμμέναι δύνανται νὰ προτιμηθοῦν. Διὰ τῆς ἰδικῆς μου τροπολογίας δύναται καὶ θέμα μὴ περιεχόμενον εἰς κατατεθεῖσαν ἐρώτησιν νὰ συζητηθῇ ὡς ἐπεῖγον. Εἶναι μία συμπλήρωσις τοῦ ἄρθρ. 48 πολὺ λογική, τὴν ὁποίαν ἐμελέτησα πρὶν τὴν προτείνω. Μήπως ἔχω κανένα προσωπικὸν λόγον νὰ τὴν ὑποστηρίξω. Διατὶ νὰ μὴ συμπληρώσωμεν λογικῶς τὸν Κανονισμὸν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον. Δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ, διατὶ δὲν δέχεσθε νὰ γίνῃ ἀποδεκτή.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπον τοὺς φόβους μου. Βλέπετε, ὅτι ὁ κ. Ἠλιόπουλος τὸ συνδέει μὲ τὴν δυνατότητα νὰ λάβουν ὅλοι οἱ βουλευταὶ τὸν λόγον. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνητε, διότι δὲν μεταβάλλει κατὰ τίποτε τὰ ἰσχύοντα παγίως.

§274Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὅταν θὰ ἔλθῃ μία ἐρώτησις πρὸς συζήτησιν, βεβαίως ἡ συζήτησις περιορίζεται μεταξὺ τοῦ ἐρωτῶντος καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ. Καὶ κατὰ κατάχρησιν λαμβάνουν τὸν λόγον καὶ ἄλλοι. Ὅταν ὑπάρχῃ ἕνα θέμα εὐρέως ἐνδιαφέροντος τὸ ὁποῖον ἔρχεται πρὸς συζήτησιν, ἡμεῖς λέγομεν, νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ νὰ συζητηθῇ. Κατ’ ἀρχὴν παρέχεται βεβαίως καὶ εἰς τοὺς βουλευτὰς ἡ εὐχέρεια νὰ λάβουν τὸν λόγον. Ἐὰν οἱ Ἀρχηγοὶ θέλουν νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις δύνανται νὰ κάμουν ἔκκλησιν εἰς τὰ μέλη τοῦ κόμματός των νὰ μὴ λάβουν τὸν λόγον.

§275Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐσκέφθην καὶ ἕνα ἄλλον λόγον ὁ ὁποῖος αὐτὴν τὴν στιγμὴν μὲ κάμει πολὺ διστακτικόν. Ἐλέχθη προηγουμένως, ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ἐὰν θέλουν νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις νὰ κάμουν σύστασιν πρὸς τὰ μέλη τοῦ κόμματός των. Ἠμπορεῖ ὅμως νὰ προκύψῃ τὸ ἑξῆς θέμα. Ἐγώ, φερ’ εἰπεῖν, διότι ἡ συνεννόησις ἐγένετο μὲ τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τὸν κ. Μαρκεζίνην ἢ ἀπὸ τὴν ΕΔΑ, ἐγώ, ὁ ὁποῖος διαφωνῶ πρὸς τὴν συνεννόησιν αὐτὴν ἢ δὲν μοῦ ἀρέσει τὸ γεγονός, ὅτι ἐγένετο ἡ συνεννόησις ἐκ μέρους ἑνὸς κόμματος συνεννοοῦμαι ὄχι μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ μὲ τὰ μέλη τοῦ κόμματος, νὰ τοὺς εἴπω νὰ λάβουν τὸν λόγον. Ὑπάρχει συνεπῶς κίνδυνος νὰ ξεφύγωμεν τελείως ἀπὸ μίαν παράδοσιν ἡ ὁποία ἔχει μίαν σοβαρότητα καὶ εἶναι τεταγμένη εἰς πλαίσια χρόνου σοβαροῦ.

§276Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νὰ μὲ συγχωρῆτε. Αὐτὸ μπορεῖτε νὰ τὸ κάμετε καὶ τώρα ἐὰν δὲν ἔχετε μετάσχει εἰς μίαν συνεννόησιν, διότι δὲν ἐμποδίζεται ὁ βουλευτὴς νὰ ὁμιλήσῃ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἀπαγορεύσῃ νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον. Ἐγὼ διὰ τῆς τροπολογίας μου ἠθέλησα ἁπλῶς νὰ συμπληρώσω τὸ ἄρθρον 48 τοῦ Κανονισμοῦ καὶ νὰ παρασχεθῇ ἡ δυνατότης τῆς ἐγγραφῆς ἑνὸς ἐπείγοντος θέματος μὴ περιεχομένου εἰς ἐγγραφεῖσαν ἐρώτησιν.

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβλέπει τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι πᾶσα πρότασις μὴ νομοθετικοῦ περιεχομένου δύναται νὰ συζητηθῇ ἅμα τῇ ὑποβολῇ της ὑπὸ 10 τοὐλάχιστον βουλευτῶν....

§278Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ εἰπῆτε διὰ ποῖον λόγον ἀντίστασθε εἰς αὐτὴν τὴν λογικὴν τροπολογίαν; Διότι τὸ ἄρθρον ἀφορᾷ τελείως ἄλλο πρᾶγμα. Ἀφορᾷ μία πρότασιν ποὺ προβάλλεται ὑπὸ 10 βουλευτῶν. Περιγραφὴ τῆς διατάξεως αὐτῆς ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Τὸ νὰ θέλω νὰ λογικευθῇ ὀλίγον ὁ Κανονισμὸς εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον δὲν εἶναι ἕνα θέμα εἰς τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ τοιαύτη ἀντίθεσις.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνατρέπεται τὸ ἰσχῦον καθεστώς.

§280Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι τίποτε δὲν ἀνατρέπεται. Προηγουμένως ἤλθατε νὰ ἀνατρέψητε συνταγματικὴν διάταξιν ἀφορῶσαν τὸν Ἀρχηγὸν τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ λέγετε, ὅτι ἡ τροπολογία μου αὐτὴ ἀνατρέπει τὸ πάγιον καθεστώς; Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι εἰς τὴν μέλλουσαν συζήτησιν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἐγὼ θὰ ζητήσω τὸν λόγον ἐὰν δὲν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία μου.

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν διεξαχθείσης συζητήσεως, ἐρωτῶ τὴν Βουλήν...

§282Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν ὡρισμένας τροπολογίας ἀφορώσας τὸ προσωπικόν.

§283ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, σήμερον συζητοῦμεν ἐπὶ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ μέρους τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν τὸ θέμα τοῦ προσωπικοῦ. Σήμερον εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ προσωπικοῦ προχείρως καὶ μὲ τροπολογίας μὴ συζητηθείσας ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Τσιριμώκου, ἢ ὄχι; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἠγέρθησαν οἱ ὀλιγώτεροι). Συνεπῶς ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη.

§284Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τί ἐγένετο ἡ πρότασίς μου;

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπερρίφθη.

§286Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Θὰ ὑποβάλωμεν πρότασιν ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας.

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι προφανές, ὅτι ἠγέρθησαν οἱ ὀλιγώτεροι.

§288Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐζητήσατε νὰ ἐγερθοῦν καὶ οἱ μὴ ἀποδεχόμενοι τὴν πρότασιν;

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν ἠμφισβητήθη ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἀπὸ καμμίαν πλευράν.

§290Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀμφισβητεῖται ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας πλευράν. Διατί πρέπει νὰ ἀμφισβητηθῇ καὶ ἀπὸ ἄλλην πλευράν; Δὲν σᾶς φθάνει, ὅτι ἀμφισβητεῖται τὸ ἀποτέλεσμα; Ἀπορῶ, κ. Πρόεδρε, διατὶ ἀντιτίθεσθε ἐπὶ 15 ἡμέρες εἰς τὴν πρότασίν μου. Διότι συνέπεσε νὰ ὑποβάλω ἐγὼ μίαν τροπολογίαν;

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς ἐδήλωσα, ὅτι εἴτε ψηφισθῆ, εἴτε ὄχι ἡ πρότασίς σας δὲν πρόκειται νὰ μεταβάλῃ τὰ πράγματα. Μόνον εἰς παρεξηγήσεις εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ. Ἄλλωστε τὸ ἄρθρον 35 λέγει, ὅτι δύνανται οἱοιδήποτε βουλευταὶ νὰ καταθέσουν οἱανδήποτε πρότασιν καὶ νὰ ζητήσουν προτίμησιν.

§292Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα δὲν ἐλύθη. Εἶναι ζήτημα τάξεως, δὲν δύνασθε νὰ λάβητε ἀπόφασιν ἐξ ὑφαρπαγῆς. Θὰ ζητήσετε τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, ἐφ’ ὅσον ἀμφισβητῆται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας. Πρέπει νὰ προχωρήσετε εἰς ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ἐκ νέου, νὰ ἐγερθῶσιν οἱ δεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Τσιριμώκου. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Συνεπῶς, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ πρότασις ἀπερρίφθη. Κηρύσσομεν περαιωμένην τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ, γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις;

§294ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συνεπῶς, ἡ πρότασις «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς», γίνεται δεκτὴ κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἔχουσα οὕτω:

«ΠΡΟΤΑΣΙΣ

Περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ἄρθρον 1. Ἡ πρώτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Κ. Β. ἀντικαθίσταται ὡς ἑξῆς: «Μετὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ προσωρινοῦ Προεδρείου ἡ Βουλὴ προβαίνει διαδοχικῶς διὰ μυστικῆς καὶ διὰ δελτίων ψηφοφορίας εἰς τὴν ἐκλογὴν ἐκ τῶν ἰδίων αὐτῆς μελῶν: α) τοῦ Προέδρου, β) τοῦ πρώτου Ἀντιπροέδρου καὶ γ) δύο ἑτέρων Ἀντιπροέδρων, δύο Κοσμητόρων καὶ τεσσάρων Γραμματέων. Οὐδεὶς βουλευτὴς ὢν Ὑπουργὸς δύναται νὰ εἶναι συγχρόνως μέλος τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς». Ἄρθρον 2. Τὸ ἄρθρον 7 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἀντικαθίσταται οὕτω: «Ἀρχηγοὶ πολιτικῶν μερίδων θεωροῦνται: α) Οἱ ἀναγνωριζόμενοι συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 6 ὑπὸ ἀριθμοῦ βουλευτῶν οὐχὶ ὀλιγωτέρου τοῦ 1)20 τοῦ ἑκάστοτε συνόλου τῶν βουλευτῶν, παραλειπομένων τῶν κλασμάτων. β) Οἱ βάσει κριτηρίων μὴ ἀναγομένων εἰς προηγουμένην βουλευτικὴν περίοδον, διατελέσαντες εἰς τρεῖς βουλευτικὰς περιόδους Ἀρχηγοὶ Κομμάτων, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἑκάστοτε ἰσχύοντος Κανονισμοῦ, ἔστω καὶ ἂν δὲν ἀκολουθοῦνται ὑπὸ τοῦ κατὰ τὰ ἄνω ὁριζομένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. γ) Οἱ Ἀρχηγοὶ Κομμάτων οἱ διατελέσαντες Πρόεδροι Κυβερνήσεως τυχούσης ψήφου ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς καὶ δ) Οἱ ἐν τῇ Βουλῇ ἐκπροσωποῦντες κόμμα, ὅπερ ἀνεξαρτήτως ἀριθμοῦ βουλευτῶν συνεκέντρωσε κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐξ ὧν προῆλθεν ἡ Βουλὴ τὸ ἓν δέκατον τοὐλάχιστον τῶν ἐγκύρως ψηφοφορησάντων. Ἐν ᾗ περιπτώσει τὸ κόμμα κατῆλθεν εἰς τὰς ἐκλογὰς ἐν συνασπισμῷ μετ’ ἄλλων κομμάτων, διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δοθεισῶν εἰς αὐτὸ ψήφων, διαιρεῖται τὸ σύνολον τῶν ψήφων τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ συνασπισμός, διὰ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐκλεγέντων βουλευτῶν αὐτοῦ, τὸ δὲ πηλίκον πολλαπλασιάζεται ἐπὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, οἵτινες συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 6 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἐδήλωσαν ὅτι ἀνήκουν εἰς τὸ περὶ οὗ πρόκειται πολιτικὸν κόμμα. Ἐὰν τὸ τοιοῦτον πολλαπλάσιον δίδῃ τὸ ἓν δέκατον τῶν ἐγκύρως ψηφοφορησάντων ἐκλογέων καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν, ὁ ἐκπροσωπῶν τὸ κόμμα ἐν τῇ Βουλῇ ἀναγνωρίζεται ὡς ἀρχηγὸς πολιτικῆς μερίδος ἀνεξαρτήτως ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ δευτέρου ἐν τῇ Βουλῇ Κόμματος, ἐφ’ ὅσον ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν τούτου ὑπερβαίνῃ τὸ ἄθροισμα τῶν βουλευτῶν ὅλων τῶν ἄλλων Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ τῶν ἀνεξαρτήτων βουλευτῶν, παραχωρεῖται ἰδιαίτερα ἐν τῷ βουλευτηρίῳ αἴθουσα ὡς Γραφεῖον αὐτοῦ, διορίζονται δὲ παρ’ αὐτῷ δύο Γραμματεῖς, καὶ μία γραφεὺς δακτυλογράφος, πάντες μετακλητοὶ ὑπάλληλοι. Εἰς τὸν ὡς ἄνω χορηγοῦνται τὰ εἰς τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως παρεχόμενα ἑκάστοτε ἔξοδα παραστάσεως. Αἱ διατάξεις τῶν παραγράφων τούτων θέλουσιν ἰσχύσει ἀπὸ τῆς προσεχοῦς βουλευτικῆς περιόδου. Ἀρχηγοὶ Πολιτικῶν Μερίδων ἀναγνωριζόμενοι ὡς τοιοῦτοι βάσει τῶν περιπτώσεων αʹ καὶ δʹ τῆς προηγουμένης παραγράφου, δύνανται κατ’ ἐξαίρεσιν διὰ δηλώσεώς των νὰ ὁρίζωσι κοινοβουλευτικὸν ἐκπρόσωπον τῆς Πολιτικῆς των Μερίδος. Τὰ κατὰ τὸν παρόντα Κανονισμὸν ἀναγνωριζόμενα δικαιώματα εἰς τοὺς Ἀρχηγούς, ἀσκοῦνται ἐν περιπτώσει ἀπουσίας ἢ κωλύματος τοῦ Ἀρχηγοῦ ὑπὸ τοῦ κατὰ τὰ ἀνωτέρω ὁριζομένου ἐκπροσώπου. Ἄρθρον 3. Αἱ α, β καὶ γ παράγραφοι τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Κ.Β. ἀντικαθίστανται οὕτω: «Αἱ ἐπιτροπαὶ συνερχόμεναι εἰς ἡμέραν ὁριζομένην ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς προβαίνουν διὰ μυστικῆς διὰ δελτίων ψηφοφορίας εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου, Ἀντιπροέδρου καὶ Γραμματέως. Κατὰ τὰς συνεδριάσεις τῶν Ἐπιτροπῶν πρὸς συγκρότησίν των εἰς σῶμα προεδρεύουν αὐτῶν ὁ Πρόεδρος ἢ εἷς ἐκ τῶν Ἀντιπροέδρων τῆς Βουλῆς ἄνευ ψήφου. Ὁ Πρόεδρος ἐκλέγεται δι’ ἀπολύτου πλειοψηφίας τοῦ συνόλου τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐὰν δὲ δὲν ἐπιτευχθῇ τοιαύτη, ἐπαναλαμβάνεται ἀμέσως ἡ ψηφοφορία, ὁπότε ἐκλέγεται οὗτος διὰ σχετικῆς πλειοψηφίας τῶν παρόντων μελῶν. Διὰ σχετικῆς πλειοψηφίας ἐκλέγονται ὁ Ἀντιπρόεδρος καὶ ὁ Γραμματεύς. Αἱ ἐπιτροπαὶ συζητοῦν ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ ἑνὸς τετάρτου καὶ ἀποφασίζουν δι’ ἀπολύτου πλειοψηφίας τοῦ ἑνὸς τρίτου τῶν μελῶν των. Αἱ ἐπιτροπαὶ συνεδριάζουν τακτικῶς ἑκάστην Τετάρτην μ.μ., ἐκτάκτως δὲ ὁσάκις κληθῶσιν. Ἄν εἴς τινα συνεδρίασιν δὲν ἐπιτευχθῇ ἀπαρτία πρὸς λῆψιν ἀποφάσεως κατὰ τὰ ἀνωτέρω, κατὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν ἡ ἀπόφασις δύναται νὰ ληφθῇ ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ ἑνὸς τετάρτου τῶν μελῶν των» Ἡ πρώτη περίοδος τῆς πέμπτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Κανονισμοῦ ἀντικαθίσταται ὡς ἑξῆς: «Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς διορίζει εἰσηγητὰς πρὸς μελέτην καὶ εἰσήγησιν τῶν σχεδίων ἢ προτάσεων νόμων ἢ καὶ ἄλλων προτάσεων. Αἱ ἐπιτροπαὶ δύνανται νὰ συνιστῶσιν Ὑποεπιτροπὰς πρὸς μελέτην καὶ εἰσήγησιν εἰδικῶν θεμάτων». Εἰς τὸ τέλος τῆς ἑβδόμης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Κανονισμοῦ προστίθεται περίοδος ἔχουσα οὕτω: «Ἐπίσης βουλευτὴς ὑποβαλὼν πρότασιν νόμου δύναται τῇ αἰτήσει του νὰ προσέλθῃ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς οἰκείας ἐπιτροπῆς καὶ νὰ ἀναπτύξῃ προφορικῶς τὴν πρότασιν ἐπὶ ἡμίωρον κατ’ ἀνώτατον ὅριον, ἀποσυρόμενος πρὸ τῆς ψηφοφορίας. Εἰς τὸ ἄρθρον 9 προστίθεται ἐνάτη παράγρ., ἔχουσα οὕτω: «Βουλευτὴς ἀπουσιάσας ἀδικαιολογήτως ἐκ τριῶν συνεχῶν συνεδριάσεων Ἐπιτροπῆς τινος, θεωρεῖται αὐτοδικαίως παραιτηθείς, ὁ δὲ Πρόεδρος αὐτῆς ὑποχρεοῦται νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τὴν ἀντικατάστασιν αὐτοῦ». Ἄρθρον 4. Ἡ παράγρ. γʹ τοῦ ἄρθρου 13 ἀντικαθίσταται οὕτω: «Ὁ Πρόεδρος δύναται νὰ ἀναθέτῃ ἐκτάκτως τὴν ἀνάγνωσιν ἐπισήμων πρακτικῶν, τῶν σχεδίων νόμων, πάσης προτάσεως, ὡς καὶ παντὸς ἄλλου ἐγγράφου εἰς ἕνα τῶν συντακτῶν ἐπισήμων πρακτικῶν ἢ δελτίου τύπου ἢ εἰς ἕτερον ὑπάλληλον, φέροντα βαθμὸν τοὐλάχιστον Ὑπουργικοῦ Τμηματάρχου, ἱστάμενον παρ’ αὐτῷ». Ἄρθρον 5. Ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἀντικαθίσταται οὕτω: «Ἡ διαπίστωσις περὶ ὑπάρξεως τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν πρὸς διεξαγωγὴν τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς ἀνήκει εἰς τὸν Πρόεδρον αὐτῆς. Ἔνστασις περὶ μὴ ὑπάρξεως τῆς ἀπαιτουμένης ἀπαρτίας λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν, ὅταν εἶναι ὑπογεγραμμένη τοὐλάχιστον ὑπὸ δέκα πέντε βουλευτῶν παρόντων, ἐκ τῶν ὀνομάτων τῶν ὁποίων ἄρχεται καὶ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου πρὸς διαπίστωσιν τοῦ βασίμου ἢ μὴ αὐτῆς». Ἄρθρον 6. Εἰς τὴν τρίτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ Κ.Β. καὶ μετὰ τὴν φράσιν «τακτικὴν συνεδρίασιν ἑκάστης» προστίθεται ἡ λέξις «τακτικῆς». Εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς προστίθεται περίοδος, ἔχουσα οὕτω: «Προκειμένου δὲ περὶ Νομοθετικῆς Ἐργασίας 24 τοὐλάχιστον ὥρας πρὸ τῆς συνεδριάσεως». Ἄρθρον 7. «Τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἀντικαθίσταται ὡς ἑξῆς: «1. Οὐδεὶς τῶν βουλευτῶν δύναται ν’ ἀγορεύσῃ πρὶν ἢ ζητήσῃ καὶ λάβῃ παρὰ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς τὴν πρὸς τοῦτο ἄδειαν. Ὁ λόγος εἶναι ἐλεύθερος, ἡ συζήτησις δὲν περαιοῦται πρὶν ἀγορεύσουν πάντες οἱ ἐγγραφέντες καὶ ζητήσαντες τὸν λόγον ἂν δὲν παραιτηθῶσιν αὐτοῦ. Μετὰ τοῦτο ὁ Πρόεδρος κηρύσσει περαιωμένην τὴν συζήτησιν. Ἐξαιρουμένων τῶν ἀγορεύσεων τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 7 ἀναγνωριζομένων Ἀρχηγῶν Πολιτικῶν μερίδων καὶ τῶν Ὑπουργῶν, ἡ διάρκεια τῶν ἀγορεύσεων ἐπὶ παντὸς ἐν γένει θέματος, ἐξαιρέσει τῶν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ συζητήσεων, δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ ἡμίωρον. Προκειμένου ὅμως περὶ εἰσηγητοῦ σχεδίου ἢ προτάσεως νόμου, ἢ εἰδικοῦ ἀγορητοῦ, ὡς καὶ τοῦ πρώτου κατὰ σειρὰν ὑπογράφοντος ἑκάστην ἐπερώτησιν βουλευτοῦ ἢ τούτου συναινοῦντος ἑτέρου τινὸς τῶν ὑπογραφόντων, δύναται νὰ παραταθῇ ἡ διάρκεια τῆς ὁμιλίας μέχρι μιᾶς ὥρας. 2. Ἐπὶ γενικευομένων ἐπερωτήσεων, ἢ συζητουμένης τῆς ἀρχῆς σχεδίου νόμου, ἢ ἐπὶ γενικωτέρων συζητήσεων ἕκαστος τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 7 ἀρχηγῶν πολιτικῶν μερίδων διὰ δηλώσεώς του πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συζητήσεως δύναται νὰ ὁρίσῃ ἀνὰ ἕνα εἰδικὸν ἀγορητήν, ἐὰν δὲ ἡ δύναμις τῆς μερίδος ἰσοῦται πρὸς τὸ ⅕ τοὐλάχιστον τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν δύναται νὰ ὁρίσῃ δύο. Ἐὰν εἰδικὸς ἢ εἰδικοὶ ἀγορηταὶ λάβουν μέρος εἰς τὴν συζήτησιν τότε οὗτοι μὲν δύνανται νὰ ἀγορεύσουν μέχρι μιᾶς ὥρας, οἱ δὲ λοιποὶ ἐγγεγραμμένοι τοῦ αὐτοῦ κόμματος μόνον μέχρις εἴκοσι λεπτῶν τῆς ὥρας ἕκαστος. Πρὸς ὑπολογισμὸν τῶν ὑπὸ τοῦ παρόντος ἄρθρου ὡς καὶ τοῦ ἄρθρου 8 καθοριζομένων ὁρίων διαρκείας τοῦ λόγου ἀφαιρεῖται ὁ χρόνος τῶν διακοπῶν. Εἰς τοὺς εἰδικοὺς ἀγορητὰς δίδεται ὁ λόγος κατὰ προτεραιότητα μετὰ τοὺς εἰσηγητὰς καὶ τοὺς ἐπερωτῶντας. 3. Εἰς περίπτωσιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου ἐὰν οἱ ἐπερωτῶντες εἶναι πλείονες τοῦ ἑνὸς ἢ ὑπάρχουν πλείονες ἐπερωτήσεις ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, τῶν ὁποίων ἀπεφασίσθη ἡ ταὐτόχρονος συζήτησις, ἐὰν μὲν αἱ ἐπερωτήσεις εἶναι βουλευτῶν τοῦ αὐτοῦ κόμματος, ὁ πρῶτος ὑπογράφων τὴν πρώτην ἐπερώτησιν, ἐὰν δὲ αἱ ἐπερωτήσεις εἶναι βουλευτῶν διαφόρων κομμάτων, ὁ πρῶτος ὑπογράφων ἐξ ἑκάστου κόμματος δύναται νὰ ἀγορεύσῃ ἐπὶ μίαν ὥραν οἱ δὲ λοιποὶ ἐπὶ ἡμίσειαν. Ἔχουν ὅμως ἐφαρμογὴν καὶ ἐν προκειμένῳ αἱ διατάξεις τῆς προηγουμένης παραγράφου περὶ εἰδικῶν ἀγορητῶν. Ἐπὶ συγχρόνου συζητήσεως ἐπερωτήσεων ἡ προτεραιότης τῶν ἀγορητῶν καθορίζεται ἐκ τῆς ἐν τῇ Βουλῇ δυνάμεως ἑκάστου κόμματος, προκειμένου δὲ περὶ ἀγορητῶν τοῦ αὐτοῦ κόμματος ἐκ τῆς χρονικῆς προτεραιότητος καταθέσεως ἑκάστης τῶν συγχωνευομένων ἐπερωτήσεων. 4. Ἐπὶ Νομοθετικῆς Ἐργασίας τοῦ Σώματος, ἢ ἐπὶ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ἢ ἄλλης γενικωτέρας συζητήσεως, μετὰ προφανῆ ἐξάντλησιν τῆς συζητήσεως, ἐπὶ τοῦ θέματος ἢ νομοσχεδίου, προτάσει 20 βουλευτῶν καὶ ἀποφάσει τῆς Βουλῆς δύναται ὁ Πρόεδρος νὰ περιορίσῃ τὸν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς συζητήσεως, θέτων ὅριον ἑνὸς τετάρτου τῆς ὥρας διὰ τὰς ἐφεξῆς ἀγορεύσεις ἑκάστου τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ἀγορεύσωσι βουλευτῶν. Ἐν περιπτώσει ἀντιρρήσεων δίδεται ὁ λόγος εἰς ἕνα τῶν ἀντιλεγόντων καὶ εἰς ἕνα τῶν ὑποβαλόντων τὴν πρότασιν, οἵτινες δὲν δύνανται νὰ ἀγορεύσωσιν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου πλέον τῶν 10 λεπτῶν ἑκάτερος, μεθ’ ὃ τερματιζομένης τῆς συζητήσεως ἀποφαίνεται ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως. Περιορισθέντος τοῦ χρόνου τῶν ἀγορεύσεων κατὰ τὴν διάταξιν ταύτην ἐξαιρέσει τῶν ἀρχηγῶν πολιτικῶν μερίδων, τῶν ὑπουργῶν, τῶν εἰσηγητῶν καὶ τῶν εἰδικῶν ἀγορητῶν, εἰς οὐδένα ἄλλον δίδεται ὁ λόγος ἵνα δευτερολογήσῃ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος. 5. Μετὰ ὀκτάωρον πάντως συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος προτάσει εἴκοσι βουλευτῶν δύναται ἡ Βουλὴ δι’ ἀποφάσεώς της νὰ κηρύξῃ περαιωθησομένην ἐντὸς διώρου τὴν συζήτησιν καὶ ἂν ἀκόμη δὲν προηγήθη περιορισμὸς τοῦ χρόνου τῶν ἀγορεύσεων. Διὰ τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ ὁρίου τῶν 10 ὡρῶν δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν οἱ λόγοι τῶν Ὑπουργῶν καὶ τῶν ἀρχηγῶν πολιτικῶν μερίδων. Περαίωσις τῆς συζητήσεως κατὰ τὰς διατάξεις τῆς παρούσης παραγράφου δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὰς συζητήσεις ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, τοῦ προϋπολογισμοῦ, τοῦ καθορισμοῦ τῶν ἀναθεωρητέων μὴ θεμελιωδῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος, τῆς ψηφίσεως τῶν ἀναθεωρητέων διατάξεων τοῦ Συντάγματος καὶ ἐπὶ τῶν προτάσεων ἐμπιστοσύνης καὶ δυσπιστίας ἢ καὶ ἐπὶ πάσης ἄλλης συζητήσεως ἂν διατυπωθῇ ἐγγράφως ἀντίρρησις τοῦ ¼ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν καθ’ οἱονδήποτε στάδιον τῆς συζητήσεως. 6. Τὸν ἀγορεύοντα διαδέχεται πάντοτε ὁ ἀντιλέγων, ἐὰν ὑπάρχῃ, κατὰ τὴν τάξιν τῆς ἐγγραφῆς του. Ὁ θέλων διαρκούσης τῆς συζητήσεως νὰ ἀπαντήσῃ εἰς λόγον προσωπικὸν ζητεῖ τὴν ἄδειαν τοῦ προέδρου. Ὁ λόγος δίδεται μετὰ τὸ πέρας τῆς συζητήσεως, ἐφ’ ἧς προέκυψε τὸ προσωπικὸν ζήτημα, καὶ περιορίζεται μόνο εἰς τοῦτο. Θεωρεῖται προσωπικὸν ζήτημα πᾶσα μομφὴ κατὰ βουλευτοῦ ἢ ἀπόδοσις γνώμης ἀλλοίας τῆς ὑπ’ αὐτοῦ ἐξενεχθείσης. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ ζητῶν τὸν λόγον ὀφείλει νὰ ὑποδείξῃ εἰς τί συνίσταται τὸ προσωπικὸν ζήτημα καὶ ὁ Πρόεδρος ἀποφασίζει. Ἐὰν ὁ βουλευτὴς ἐπιμένῃ εἰς τὴν γνώμην του ἀποφαίνεται ἡ Βουλὴ ἀσυζητητὶ δι’ ἀναστάσεως. 7. Δι’ ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς κατόπιν συμφώνου γνώμης ὅλων τῶν ἀρχηγῶν τῶν πολιτικῶν μερίδων δύναται νὰ ὀργανωθῇ μία συζήτησις οἱουδήποτε ἀντικειμένου ἢ ἓν μόνον στάδιον συζητήσεως. Διὰ τῆς μετὰ συμφωνίαν ἀποφάσεως δύναται νὰ καθορισθῇ ὁ συνολικὸς χρόνος, καθ’ ὃν θὰ διαρκέσῃ ἡ ὅλη συζήτησις ἢ καὶ ἕκαστον στάδιον αὐτῆς, ἢ μόνον ὡρισμένα στάδια τῆς κοινοβουλευτικῆς διαδικασίας καὶ νὰ αὐξηθοῦν ἢ νὰ ἐλαττωθοῦν τὰ κατὰ τὸ παρὸν ἄρθρον ὅρια τῶν ἀγορεύσεων. Τὴν ἀπόφασιν περὶ ὠργανωμένης συζητήσεως δύναται νὰ ματαιώσῃ ἔγγραφος ἀντίρρησις τοῦ ⅓ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν». Ἄρθρον 8. Εἰς τὸ ἄρθρ. 20 τοῦ Κ. Β. προστίθεται καὶ 4 παράγραφος ἔχουσα οὕτω: «Οἱ κατὰ τὸ ἄρθρον 19 τοῦ παρόντος εἰδικοὶ ἀγορηταὶ προκειμένου νὰ δευτερολογήσωσι δύνανται νὰ ζητήσωσι καὶ λάβωσι τὸν λόγον καὶ πρὸ τῆς σειρᾶς ἐγγραφῆς των. Ἐπὶ δευτερολογιῶν γενικῶς ἡ ἀγόρευσις δὲν δύνανται νὰ ὑπερβῇ τὰ 15′ λεπτά. Ἐπὶ δὲ τῆς κατ’ ἄρθρον συζητήσεως προτάσεως νόμου τὰ 10′ λεπτὰ καθ’ ἕκαστον ἄρθρον. Ἄρθρον 9. Ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ Κ. Β. προστίθεται παράγραφος ἔχουσα οὕτω: «Ἐὰν βουλευτὴς λάβῃ τὸν λόγον ἄνευ ἀδείας τοῦ Προέδρου ἢ ἐὰν ἐξακολουθῇ ἀγορεύων καίτοι τοῦ ἀφῃρέθη ὁ λόγος ὑπὸ τοῦ Προέδρου, τὰ λεχθέντα δὲν ἀναγράφονται ἐν τοῖς πρακτικοῖς. Ἐὰν ἐξακολουθῇ ἐπιμένων ὁ ἀγορητής, δύναται ἀποφάσει τῆς Βουλῆς, λαμβανομένῃ δι’ ἀναστάσεως καὶ ἄνευ συζητήσεως, νὰ ἀπαγορευθῇ εἰς αὐτὸν ἡ συμμετοχὴ εἰς τὴν περαιτέρω συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἄρθρον 10. Ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Κ. Β. ἀντικαθίσταται ὡς ἀκολούθως:«Ἐὰν καὶ μετὰ τὴν ἀναγραφὴν τῆς ἀνακλήσεως ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὁ βουλευτὴς ἐξακολουθῇ νὰ θορυβῇ καὶ νὰ προκαλῇ ἀταξίαν, ὁ Πρόεδρος ἀπευθύνει πρὸς αὐτὸν μομφὴν διὰ τὴν ἀντικοινοβουλευτικὴν στάσιν του καὶ ἐρωτᾷ τὴν Βουλήν, ἂν ἡ κατὰ τοῦ βουλευτοῦ ἀπόφασις περὶ ἀνακλήσεως εἰς τὴν τάξιν καὶ ἡ μομφὴ πρέπει νὰ δημοσιευθοῦν διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Βουλὴ ἀποφαίνεται δι’ ἀναστάσεως καὶ ἄνευ συζητήσεως». Ἄρθρον 11. Ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Κανονισμοῦ Βουλῆς τροποποιεῖται ὡς ἀκολούθως: «Πᾶσα ἄλλη πρότασις μὴ νομοθετικοῦ περιεχομένου ἢ μὴ ἀναφερομένη εἰς θέματα περὶ ὧν τὰ ἄρθρα 45 ἕως καὶ 51 τοῦ Κανονισμοῦ, δύναται νὰ συζητηθῇ ἅμα τῇ ὑποβολῇ της ὑπὸ δεκαπέντε (15) τοὐλάχιστον βουλευτῶν καὶ ἀφοῦ ἀναγνωσθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ Προέδρου ἢ ἐντολῇ τούτου ὑπὸ τοῦ Γραμματέως». Ἄρθρον 12. Ἡ πρώτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου 44 τοῦ Κανονισμοῦ Βουλῆς, τροποποιεῖται ὡς ἀκολούθως: «Ἡμέραι πρὸς διεξαγωγὴν τῶν συζητήσεων ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων ὁρίζονται ἡ Δευτέρα, ἡ Τρίτη, ἡ Πέμπτη καὶ ἡ Παρασκευὴ ἑκάστης ἑβδομάδος, καθ’ ἃς, ἡ συνεδρίασις ἄρχεται τὴν 6ην μ.μ., ἡ δὲ ἐπ’ αὐτῶν συζήτησις προηγεῖται παντὸς ἄλλου θέματος». Ἡ ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων συζήτησις δὲν δύναται νὰ διαρκέσῃ ὀλιγώτερον τῆς μιᾶς ὥρας οὐδὲ νὰ παραταθῇ πέραν τῆς μιᾶς καὶ ἡμισείας ὥρας ἐν συνόλῳ, μετὰ τὴν πάροδον τῆς ὁποίας ὁ Πρόεδρος ὀφείλει νὰ ἀναβάλῃ τὰ λοιπὰ θέματα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν. Ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου 48 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, καταργεῖται. Εἰς τὸ αὐτὸ ὡς ἄνω ἄρθρον προστίθεται τελευταία παράγραφος, ἔχουσα οὕτω: «Ἡμέραι Νομοθετικῆς Ἐργασίας ὁρίζονται ἡ Δευτέρα, Τετάρτη καὶ Πέμπτη ἑκάστης ἑβδομάδος. Ἡ συνεδρίασις τῆς Τετάρτης ἄρχεται πρὸ μεσημβρίας, εἰς δὲ τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας τῆς ἡμέρας αὐτῆς ἐγγράφονται κατ’ ἀπόλυτον προτεραιότητα, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν προτάσεις νόμων τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος». Ἄρθρον 13. Ἡ πρώτη περίοδος τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 46 τοῦ Κανονισμοῦ Βουλῆς ἀντικαθίσταται ὡς ἑξῆς: «Πᾶς βουλευτής, σχετικῶς πρὸς δημοσίαν ὑπόθεσιν, δικαιοῦται νὰ ὑποβάλλῃ ἐγγράφους ἐρωτήσεις». Εἰς τὴν 2 περίοδον τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 46 ὁ ἀριθμὸς «8» ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ ἀριθμοῦ «15». Ἡ βʹ παράγραφος τοῦ αὐτοῦ ὡς ἄνω ἄρθρου τροποποιεῖται ὡς ἀκολούθως: «Τῶν ἐρωτήσεων τηρεῖται ἐν τῷ γραφείῳ ἴδιον βιβλίον ἐν ᾧ ἀναγράφονται αὗται περιληπτικῶς κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς των». Εἰς τὸ ἄρθρον 46 καὶ μεταξὺ τῶν παραγράφων βʹ καὶ γʹ, προστίθεται παράγραφος ἔχουσα οὕτω: «Πίναξ τῶν ἐρωτήσεων καθ’ ὑπουργεῖα καὶ κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ὑποβολῆς των διανέμεται εἰς τοὺς βουλευτάς». Εἰς τὸ ἄρθρον 46 Κ. Β. προστίθεται καὶ τελευταία παρ. ἔχουσα οὕτω: «Ἐρωτήσεις μὴ συζητηθεῖσαι μέχρι τῆς λήξεως τῆς συνόδου, ἐγγράφονται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν κατὰ τὴν νέαν σύνοδον, μόνον ἐφ’ ὅσον ἤθελον κατατεθῆ ἐκ νέου κατ’ αὐτήν». Ἄρθρον 14. Εἰς τὸν ἕβδομον στίχον τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 50 τοῦ Κ. Β. ἡ λέξις «ἕξ» ἀντικαθίσταται διὰ τῆς λέξεως «δεκαπέντε». Ἄρθρον 15. Ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κ. Β. τροποποιεῖται ὡς ἀκολούθως: «Ἐπερωτήσεις βουλευτῶν διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων ἐντὸς 15 ἡμερῶν συζητοῦνται ὡς πρῶτον θέμα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως κατὰ τὴν πρώτην μετὰ τὴν ὑποβολήν των συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου». «Ἡ προφορικὴ ἀνάπτυξις τῶν ἐν λόγῳ ἐπερωτήσεων γίνεται μόνον ὑπὸ τοῦ πρώτου ὑπογράφοντος, κατ’ οὐδεμίαν δὲ περίπτωσιν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ ἡμίωρον. Τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα διατίθεται πρὸς ἀπάντησιν τοῦ ἐπερωτωμένου Ὑπουργοῦ». Εἰς τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κ. Β. καὶ μεταξὺ τῆς τρίτης καὶ τετάρτης παραγράφου προστίθεται παρ. ἔχουσα οὕτω: «Ἀποφασισθείσης τῆς γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, τηρουμένων πάντοτε τῶν διατάξεων περὶ τοῦ χρόνου τῆς ἀγορεύσεως τῶν Ἀρχηγῶν καὶ Ὑπουργῶν, τοῦ πρώτου ἐπερωτῶντος βουλευτοῦ καὶ τῶν εἰδικῶν ἀγορητῶν, αὕτη δὲν δύναται νὰ διαρκέσῃ πλέον τῶν τριῶν συνεδριάσεων. Ἡ συζήτησις ἐπὶ μὴ γενικευθείσης ἐπερωτήσεως ἐξαντλεῖται ὑποχρεωτικῶς ἐν μιᾷ καὶ μόνῃ συνεδριάσει. Μετὰ τὴν πέμπτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κ. Β., προστίθεται παράγραφος, ἔχουσα οὕτω: «Εἰς περίπτωσιν προτάξεως ἐπερωτήσεώς τινος ἧς ἡ Βουλὴ ἔκρινεν ἐπείγουσαν τὴν ἐπ’ αὐτῆς συζήτησιν, ἐφ’ ὅσον αὕτη δὲν ἤθελε περαιωθῆ ἐντὸς τῆς αὐτῆς συνεδριάσεως, ἡ συζήτησις συνεχίζεται οὐχὶ κατὰ τὴν ἀμέσως ἑπομένην συνεδρίασιν Κοινοβουλευτικοῦ Ἐλέγχου, καθ’ ἣν συζητοῦνται ἐπερωτήσεις κατὰ τὴν τάξιν τῆς ἐγγραφῆς των, ἀλλὰ κατὰ τὴν μεταπροσεχῆ τοιαύτην». «Ἐπερωτήσεις μὴ συζητηθεῖσαι μέχρι τῆς λήξεως τῆς συνόδου, ἐγγράφονται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν κατὰ τὴν νέαν σύνοδον μόνον ἐφ’ ὅσον ἤθελον κατατεθῆ ἐκ νέου κατ’ αὐτήν». Ἄρθρον 16. Τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Κ. Β. ἀντικαθίσταται οὕτω: «Αἱ προτάσεις τῶν βουλευτῶν ἐπὶ σχεδίων ἢ προτάσεων νόμου διακρίνονται εἰς τροπολογίας καὶ προσθήκας. Τροπολογία θεωρεῖται μόνον ἡ πρότασις ρυθμίσεως τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς ἄρθρον σχεδίου ἢ προτάσεως νόμου, κατὰ τρόπον διάφορον τοῦ ἐν τῷ σχεδίῳ ἢ τῇ προτάσει νόμου διατυπούμενον. Ἐν περιπτώσει ἀμφισβητήσεως περὶ τοῦ χαρακτηρισμοῦ προτάσεώς τινος ὡς τροπολογίας ἢ προσθήκης, ἀποφασίζει ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως κατόπιν ἀγορεύσεως τοῦ ὑποβαλόντος τὴν πρότασιν, ἐν περιπτώσει δὲ ὑποβολῆς παρὰ πλειόνων, τοῦ ἑνὸς ἐκ τούτων καὶ ἑνὸς τῶν ἀντιλεγόντων. Ἡ ἐν προκειμένῳ ἀγόρευσις ἑκατέρου τῶν ὁμιλητῶν δὲν δύναται νὰ διαρκέσῃ πλέον τῶν δέκα (10) λεπτῶν. Τόσον αἱ προσθῆκαι ὅσον καὶ αἱ τροπολογίαι παραδίδονται γραπταὶ εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ὑποβαλλομένης προσθήκης εἰς σχέδιον ἢ πρότασιν νόμου δέον πρὸ πάσης συζητήσεως ἐπ’ αὐτῆς νὰ προσάγεται ἔκθεσις τῆς Γ.Δ.Δ.Λ. ὡς καὶ τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐφ’ ὅσον ἤθελε ζητηθῆ τοῦτο ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου ἢ προτάσεως νόμου συνεχίζεται. Ἐὰν αἱ ὡς ἄνω ἐκθέσεις ὑποβληθοῦν μετὰ τὸν τερματισμὸν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ σχεδίου ἢ προτάσεως νόμου, ἡ προσθήκη παραπέμπεται ὡς αὐτοτελὴς πρότασις νόμου εἰς ἰδιαιτέραν συζήτησιν ἀκολουθουμένης τῆς διαδικασίας τῶν προτάσεων νόμου. Ἄρθρον 17. Εἰς τὸ ἄρθρον 70 Κ. Β. προστίθενται καὶ τρίτη καὶ τετάρτη παράγραφοι ἔχουσαι οὕτω: «Κατὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ καταλόγου, ὁ βουλευτὴς ἀκούων τὸ ὄνομά του ἐγείρεται τῆς θέσεώς του. Ὁσάκις ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς ἀναφέρῃ τὸν τρόπον ψηφοφορίας, αὕτη γίνεται μόνον καθ’ ὃν τρόπον ἀναφέρει ὁ Κανονισμὸς εἰς τὴν περίπτωσιν». Ἄρθρον 18. Εἰς τὸ ἄρθρον 71 τοῦ Κ. Β. προστίθεται δευτέρα παράγραφος ἔχουσα οὕτω: «Ὅταν ἡ Βουλὴ ἀποφασίζῃ δι’ ἀναστάσεως, ὁ Πρόεδρος πρὸς ἐξακρίβωσιν τοῦ ἀποτελέσματος, τυχὸν ἀμφισβητουμένου, προβαίνει μετὰ τῶν ἐπὶ τοῦ Προεδρείου Γραμματέων, εἰς τὴν ἀρίθμησιν τῶν ψηφιζόντων, καλῶν κεχωρισμένως τοὺς ὑπὲρ καὶ τοὺς ἐναντίον, νὰ ἀνατείνωσι τὴν δεξιάν». Ἄρθρον 19. Τὰ ἄρθρα 79 καὶ 80 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἀντικαθίστανται ὡς ἀκολούθως: «Ἄρθρον 79. 1. Ὑπὸ εἰδικῶν τεχνικῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς τηροῦνται διὰ τοῦ στενογραφικοῦ συστήματος κατὰ λέξιν πάντα τὰ καθ’ ἑκάστην συνεδρίασιν ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους λεχθέντα ὑπό τε τῶν Ὑπουργῶν καὶ τῶν βουλευτῶν, ὡς καὶ ἀκριβὴς ἔκθεσις τῶν τελεσθέντων, ἅτινα δημοσιεύονται ἐν ἰδίῳ τεύχει ὑπὸ τὸν τίτλον «Ἐπίσημα Ἐστενογραφημένα Πρακτικὰ τῆς Βουλῆς». Αἱ τηρούμεναι στενογραφικῶς ἀγορεύσεις ἀποστενογραφοῦνται ἀμέσως ὑπὸ τῶν στενογράφων εἰς δύο ἀντίγραφα. 2. Ὁ ταξινόμος τῆς Διευθύνσεως τῶν Ἐπισήμων Ἐστενογραφημένων Πρακτικῶν ἀποστέλλει ἀμελλητὶ εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν Ἐκδόσεως τῶν Πρακτικῶν τῆς Βουλῆς τὸ τηρούμενον ἐπὶ ἑκάστης ἀγορεύσεως ἕτερον ἀντίγραφον. Ἐὰν ἀγορητής τις θελήσῃ νὰ λάβῃ τυχὸν γνῶσιν τοῦ περιεχομένου τῆς ἀγορεύσεώς του, δύναται νὰ πράξῃ τοῦτο παρὰ τῇ Διευθύνσει τῶν Ἐπισήμων Ἐστενογραφημένων Πρακτικῶν τῆς Βουλῆς. 3. Ἡ Ὑπηρεσία Ἐκδόσεως Πρακτικῶν τῆς Βουλῆς τηρεῖ ἐπὶ πλέον καὶ εὑρετήριον καθ’ ὕλην τῶν γενομένων συζητήσεων καὶ ὀνομαστικὸν τῶν ἀγορητῶν. 4. Δι’ ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἐφ’ ἅπαξ ἐκδοθησομένης, καθορισθήσεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ὀργανικῶν θέσεων ἐν τῇ Διευθύνσει τῆς Ὑπηρεσίας τῶν Ἐπισήμων Ἐστενογραφημένων Πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, ὡς καὶ τῆς Ὑπηρεσίας Ἐκδόσεως Πρακτικῶν καὶ ἡ ἀναδιάρθρωσις ταύτης. 5. Ἡ ἄνω ἀπόφασις τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς θὰ ἄρξηται ἰσχύουσα ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῆς ὑπὸ τῆς Βουλῆς, δι’ ἀποφάσεως αὐτῆς, ἐγκρίσεώς της». Ἄρθρον 20. Διὰ τὴν εὐχερεστέραν χρησιμοποίησιν τῆς ἐν τοῖς Ἐπισήμοις πρακτικοῖς καὶ τῇ Ἐφημερίδι τῶν Συζητήσεων ὕλης, ἀφ’ ἧς ἐλειτούργησε τὸ Κοινοβούλιον, θέλει συνταχθῇ γενικὸν εὑρετήριον. Ἡ σύνταξις τοῦ εὑρετηρίου τελεῖ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τριμελοῦς ἐκ βουλευτῶν Ἐπιτροπῆς, ἐξ ἧς ὁ εἷς τῆς μειοψηφίας, ἀνατίθεται δὲ εἰς συνεργεῖον ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν Ἀνωτάτου ὑπαλλήλου τῆς Βουλῆς ἢ ἄλλου εἰδικοῦ ἐπιστήμονος. Αἱ λεπτομέρειαι τῆς ἐφαρμογῆς καὶ ἡ ἔγκρισις τῶν ἀπαιτουμένων δαπανῶν καθορίζονται δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς προτάσει τοῦ Προέδρου αὐτῆς. Ἄρθρον 21. 1. Δελτίον Τύπου περιέχον ἀκριβῆ περίληψιν τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς συντάσσεται ὑπὸ τῶν ἐν ἄρθρῳ 86 Κεφάλαιον ΙΒʹ στοιχεῖον Γʹ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἐπὶ τούτῳ ὁριζομένων ὑπαλλήλων. 2. Ἡ σύνταξις τοῦ Δελτίου Τύπου τελεῖ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τριμελοῦς ἐκ βουλευτῶν Ἐπιτροπῆς ὁριζομένης ὑπὸ τοῦ Προέδρου, εἰς ἣν μετέχει ὑποχρεωτικῶς καὶ βουλευτὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἄρθρον 22. Αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 19, 20 καὶ 21 τίθενται εἰς ἐφαρμογὴν δι’ ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου ὑποβληθησομένης εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ἔγκρισιν ἐντὸς ἔτους ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ παρόντος. Ἄρθρον 23. Μετὰ τὸ ἄρθρον 85 προστίθεται καὶ ἄρθρον 85 Α ἔχον ὡς κάτωθι: Ἄρθρον 85 Α. Ἡ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐξουσιοδοτεῖται ὅπως προβῇ εἰς τὴν κωδικοποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Κατὰ τὴν συναρμολόγησιν τῶν διατάξεων ἐπιτρέπεται ἀναδιάταξις τοῦ κειμένου μεταβάλλουσα τὴν σειράν, συμπτύσσουσα ἢ προσθέτουσα νέα ἄρθρα, παραγράφους ἢ ἐδάφια, ἐπιτρεπομένης καὶ τῆς ἐκ τῆς ἀναδιατάξεως ἐπιβαλλομένης φραστικῆς μεταβολῆς ἄνευ ὅμως μεταβολῆς τοῦ οὐσιαστικοῦ περιεχομένου τοῦ Κανονισμοῦ. Ἄρθρον 24. Εἰς τὸν στίχον 17 τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 8 καὶ μετὰ τὰς λέξεις «τὸν Πρόεδρον» προστίθεται ἡ ἀκόλουθος φράσις «ἢ κοινοβουλευτικὴν ἀντιπροσωπείαν». Δύναται κατ’ ἐξαίρεσιν νὰ ὁρισθῇ γραμματεὺς κοινοβουλευτικῆς ἀντιπροσωπείας καὶ πρόσωπον γνωρίζων καλῶς ξένας γλώσσας, ὁριζόμενον ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς». Κύριοι βουλευταί, εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ σᾶς ἀνακοινώσω τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ, ψηφισθέντος κατ’ ἄρθρον καὶ εἰς τὸ σύνολον. Καὶ δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις ὅτι ἐπετεύχθη ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νέου Κανονισμοῦ, τοῦ ὁποίου ἡ συζήτησις ἤρχισεν ἐπὶ Προεδρίας τοῦ κ. Ροδοπούλου, ἐσυνεχίσθη ἐπὶ Προεδρίας τοῦ κ. Τσιριμώκου καὶ κατέληξε τέλος ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας. Ἐπιθυμῶ νὰ εὐχαριστήσω πρὸς τοῦτο τὸ Σῶμα, τοὺς ἀξιοτίμους Ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων καὶ τὰ μέλη τῆς μονίμου Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα τόσον φιλοτίμως συνετέλεσαν εἰς τὸ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ κατὰ τὸ δυνατὸν καλυτέρα διατύπωσις τῶν ἄρθρων τοῦ Κανονισμοῦ.

§296Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω πράγματι, ὅτι ἐπετελέσθη κἄτι τὸ οὐσιῶδες. Δὲν πρόκειται περὶ μεγάλου θέματος. Οὔτε τὰ οὐσιώδη πράγματα εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν εἶναι μεγάλα θέματα. Εἶναι μικρά, τὰ ὁποῖα ὅμως συμβάλλουν εἰς τὴν καλυτέραν λειτουργίαν τοῦ πολιτεύματος. Θὰ ἐπεθύμουν, ἀφοῦ καὶ ἐγὼ ἐκφράσω τὴν χαράν, τὴν ὁποίαν καὶ σεῖς κατ’ ἐξοχὴν ἔχετε δικαίωμα, νὰ αἰσθάνεσθε, διότι ἀνεμορφώθη ἐντὸς σχετικῶς μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος ὁ Κανονισμός, θὰ ἤθελον, ἐν συνεχείᾳ νὰ προβῶ εἰς τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις. Ἡ ΕΡΕ εὑρίσκεται εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι αἱ αὐστηρότεραι διατάξεις, αἱ ὁποῖαι περιελήφθησαν εἰς τὸν Κανονισμὸν ἔχουν, ὡς ἀποτέλεσμα, κατ’ ἀνάγκην τὸν περιορισμὸν τῶν δυνατοτήτων ἀντιδράσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὸ ἔργον τὸ κυβερνητικόν, ἐθεωρήσαμεν ἀναγκαῖον καὶ σκόπιμον, ὄχι τὸ κομματικὸν συμφέρον, ἀλλὰ τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους. Ὄχι τὸ συμφέρον ἡμῶν, ὡς ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ τὸ συμφέρον τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος. Ἐσκέφθημεν, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ προέχει εἶναι νὰ καταστῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ἀποδοτικωτέρα ἡ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐργασία. Ἐθεωρήσαμεν δὲ σκόπιμον καὶ συνεφωνήσαμεν μὲ τοὺς συντάκτας τοῦ νέου σχεδίου, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ συμβάλλει εἰς τὴν ἀποδοτικωτέραν λειτουργίαν, εἶναι ὁ περιορισμὸς τοῦ χρόνου συζητήσεως. Αὐτὸν τὸν περιορισμὸν τὸν ἐπεβάλαμεν εἰς τὸν ἑαυτόν μας ὑποστάντες μίαν ὑπὲρ τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος, θυσίαν. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Συμπολίτευσις, ἡ κυβερνητικὴ παράταξις καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, θὰ ἐκτιμήσουν αὐτὴν τὴν δημιουργικὴν συμβολὴν τῆς ΕΡΕ, εἰς ἔργον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐξετιμήθη ἀκόμη ἐπαρκῶς, ὑπὸ τοῦ τύπου, ὡς διαπιστώνω αὐτὰς τὰς ἡμέρας, εἰς τὸ ἔργον ἀναμορφώσεως τοῦ Κανονισμοῦ, ἔργον, τὸ ὁποῖον εὐχεραίνει, ἀπὸ ἀπόψεως ταχύτητος χρόνου τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ προβῶ εἰς τὴν ἐπισήμανσιν αὐτοῦ τοῦ γεγονότος. Νομίζω, ὅτι τὸ γεγονὸς αὐτὸ σημαίνει τοῦτο: ὅτι ἡ σημερινὴ Ἀντιπολίτευσις — δὲν θέλω νὰ κάμω ἀντιδιαστολὴν πρὸς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου — ὅταν αὕτη ἦτο Ἀντιπολίτευσις, ὁμιλῶ κατὰ τρόπον θετικόν, ἡ σημερινὴ Ἀντιπολίτευσις δυνατὸν νὰ εἶναι ὀξεῖα καὶ ἔχει καθῆκον νὰ εἶναι ὀξεῖα, ἀλλά, ὅταν ἀπαιτοῦν αἱ περιστάσεις, ἐπιδεικνύει, καὶ τὸ ἐπέδειξε διὰ τῆς συμβολῆς της εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νέου Κανονισμοῦ, μίαν δημοκρατικὴν ἀνωτερότητα, τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζω ἐὰν ἄλλη Ἀντιπολίτευσις τῆς αὐτῆς δυνάμεως τῶν 100 βουλευτῶν θὰ ἐπεδείκνυε ποτέ.

§297Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ τερματισμοῦ τῶν συζητήσεων ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησίν μου καὶ τὴν εὐχήν, ὅπως ἡ νέα ρύθμισις, ἡ ὁποία ἐγένετο, ἀποβῇ ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου. Πρέπει νὰ τονισθῇ, ὅτι ὅλα τὰ κόμματα ἐπέδειξαν πλήρη κατανόησιν καὶ προθυμίαν νὰ συνεργασθοῦν διὰ νὰ διευκολυνθῇ τὸ ἔργον τοῦτο. Ἀλλὰ ταὐτοχρόνως νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἡ ἰδική σας δεξιοτεχνία, διότι ἰδίως μάλιστα προκειμένου περὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ὁλόκληρον σχεδὸν τὸ βάρος τῆς συζητήσεως ἐπιπίπτει εἰς τοὺς ὤμους τοῦ Προέδρου. Ὅταν λοιπὸν ἐπανειλημμένως μεμφώμεθα τὸν Πρόεδρον, ἂς εἴπωμεν καὶ δι’ αὐτὸν ἕνα καλὸν λόγον. Ἐπὶ πλέον ἤθελον νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ καὶ ὡς πρὸς τοῦτο. Κατὰ τὴν συζήτησιν περὶ τοῦ Κανονισμοῦ προέκυψε θέμα ἀφορῶν τοὺς ἡγέτας τῶν πολιτικῶν μερίδων. Καὶ ὅσον καὶ ἐὰν ἐν προκειμένῳ πιστεύω, ὅτι ἡ ρύθμισις ἡ ὁποία ἔγινε δεκτὴ κατόπιν τῆς προτάσεως τοῦ καθ’ ὅλα ἀγαπητοῦ μου Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ἦτο ρύθμισις καθ’ ὅλα ἀντικειμενική, δὲν παύει νὰ εἶναι ρύθμισις ἡ ὁποία ἀφορᾷ καὶ τὸ πρόσωπόν μου. Αἰσθάνομαι λοιπὸν τὴν ἀνάγκην τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς ὅλους τοὺς ἀγαπητοὺς συναδέλφους, διὰ τὴν ὁμόφωνον ἀναγνώρισιν καὶ νὰ δηλώσω, ὅτι τοιαῦται διαπιστώσεις ἀποτελοῦν τὰς εὐχαρίστους πλευρὰς τοῦ πολιτικοῦ βίου. (Χειροκροτήματα).

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§299Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παράταξίς μας συμφωνεῖ, ὅτι διὰ τῆς τροποποιήσεως τοῦ ἰσχύοντος Κανονισμοῦ ἐπετελέσθη ἔργον χρήσιμον. Καὶ ὀφείλομεν τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ ὑπογραμμίσωμεν, ὅτι εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ μαζὶ μὲ τὰ ἄλλα κόμματα συνέβαλε ἰδιαιτέρως καὶ ἡ παράταξίς μας, διότι μετεῖχε καὶ εἰς τὴν μόνιμον Ἐπιτροπὴν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐνῷ ὅμως συμφωνοῦμεν μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ, ἐν τούτοις δὲν θὰ παύσωμεν νὰ ἔχωμεν ἐπιφυλάξεις κυρίως ἐπὶ δύο ἀπόψεων. Πρῶτον, ὅτι ὁ Κανονισμὸς αὐτός, ἐνῷ ἀποτελεῖ ἕνα στάδιον προόδου σὲ σχέση μὲ τὸ παρελθόν, ἐν τούτοις δὲν εἶναι ἡ πρόοδος ἡ ἐπιτελεσθεῖσα ἀνάλογος μὲ τὰς σημερινὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι ἐπέβαλον καὶ ἐπιβάλλουν αἱ συζητήσεις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὰς κοινοβουλευτικὰς ἐπιτροπὰς νὰ διεξάγωνται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διαδικασίας τῆς ὠργανωμένης συζητήσεως. Παρά, ἑπομένως, τὴν πρόοδον ποὺ ἐπετελέσαμεν εὑρισκόμεθα εἰς ἀπόστασιν ἀπὸ αὐτὸ τὸ στάδιον τῆς ὠργανωμένης συζητήσεως ἡ ὁποία ἦτο καὶ εἶναι ἀναγκαία λόγῳ ἀκριβῶς τῶν σημερινῶν ἀναγκῶν τῆς πολιτικῆς καὶ κοινωνικῆς ζωῆς. Μία δευτέρα ἐπιφύλαξις ἡ ὁποία δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν προσωπικῆς αἰχμῆς εἶναι, ὅτι παρ’ οἱονδήποτε Κανονισμὸν καὶ παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ὁ σημερινὸς Κανονισμὸς προσφέρεται καὶ ἠμπορεῖ νὰ ἐξυπηρετήσῃ περισσότερον, τελικῶς ἐὰν αὐτὸ θὰ γίνῃ ἢ ὄχι ἐξαρτᾶται κατὰ πρῶτον λόγον ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον τὸ ὁποῖον θὰ ἐφαρμόσῃ αὐτὸν τὸν βελτιωμένον Κανονισμὸν καὶ κατὰ δεύτερον λόγον καὶ κυρίως ἀπὸ τὴν σημερινὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Διότι δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγῃ τὴν ἀντίληψιν καὶ τὴν προσοχήν, ὅτι τελικῶς ὁ Κανονισμὸς ἐφαρμόζεται ὀρθότερον καὶ ἀποδοτικώτερον, ὅταν εἰς τοῦτο ἀποφασιστικῶς, κυρίως καὶ κατὰ πρῶτον λόγον συμβάλλῃ τὸ Προεδρεῖον, ἡ Κυβέρνησις, ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς. Μὲ αὐτὰς τὰς ἐπιφυλάξεις ἐπαναλαμβάνω, ὅτι συμφωνεῖ ἡ παράταξίς μας, ὅτι ἐπετελέσθη ἔργον κρίσιμον.

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔχει τὸν λόγον.

§301Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφυπ. Γεωργίας). Ἡ Κυβέρνησις εἶναι εὐτυχὴς διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ὅταν εὑρίσκετο ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει, κατ’ ἐπανάληψιν εἶχεν ἐκφράσει τὴν ζωηρὰν ἐπιθυμίαν νὰ ψηφισθῇ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Καὶ εἶναι εὐτυχής, ὅτι σήμερον εὑρίσκεται εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἴδῃ πραγματοποιουμένην τὴν ἐπαγγελίαν της, διότι μέσα εἰς τὰς ἐπαγγελίας της εἶχε θέσει ἐκ τῶν πρώτων καὶ τὴν ψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Νομίζομεν, ὅτι ἡ ψήφισις τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς εἶναι ἀπὸ τὰς εὐτυχεῖς πράξεις τοῦ Κοινοβουλίου καὶ θὰ δώσῃ τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸ Σῶμα νὰ ἐργασθῇ μὲ μεγαλυτέραν εὐπρέπειαν καὶ ἄνεσιν καὶ νὰ περιορίσῃ τὸν ἀπεριόριστον μέχρι τοῦδε χρόνον τῶν συζητήσεων, ὁ ὁποῖος πολλάκις παρέλυε τὸ ἀποδοτικὸν ἔργον τοῦ Σώματος.

§302Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον. (Διαμαρτυρίαι βουλευτῶν).

§303ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι μόνον τὰ μέλη τῆς διαρκοῦς ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ Ἐπιτροπῆς, δύνανται νὰ ὁμιλήσουν ἐὰν θέλουν νὰ προσθέσουν δύο λόγια. (Διαμαρτυρίαι βουλευτῶν).

§304Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἕνα μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν δύναται νὰ λάβῃ τὸν λόγον;

§305ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι. (Διαμαρτυρίαι βουλευτῶν).

§306Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν ἐπιμένω. Λυποῦμαι διὰ τοὺς κυρίους.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα τὰ τελικῶς ἀποφασισθέντα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὕψος τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν δυνατότητα παραχωρήσεως ἄλλης τινὸς εὐκολίας εἰς τοὺς κ.κ. βουλευτάς. Εἶμαι φορεὺς —γνωρίζω τὴν ὑπάρχουσαν πραγματικότητα— τῶν ἀπόψεων ὅλων σχεδὸν τῶν βουλευτῶν καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία παρεκάλεσα νὰ συσταθῇ ὡς κατατοπιστική, ἤμουν ἐν ἐπαφῇ μὲ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων, ἐν τέλει δὲ κατόπιν συνεννοήσεως καὶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν κατέληξα εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς ἑξῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν θέτω ὑπ’ ὄψει σας καὶ ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸ ἀνώτατον ὅριον τῆς εὐνοϊκῆς ρυθμίσεως τῶν πραγμάτων. Ἡ διατύπωσις ἔχει ὡς ἑξῆς: «1. Ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1964 ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις ὁρίζεται μηνιαίως εἰς δραχμὰς δέκα πέντε χιλιάδας πεντακοσίας (15.500). 2. Εἰς τοὺς βουλευτὰς παρέχεται ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις: α) Ἑνὸς μηνὸς ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς τῶν Χριστουγέννων. β) Ἑνὸς δεκαπενθημέρου ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς τοῦ Πάσχα, καὶ γ) ἑνὸς δεκαπενθημέρου ἐπὶ τῇ λήξει ἑκάστης τακτικῆς συνόδου τῆς Βουλῆς. 3. Αἱ περὶ ὧν ἡ προηγουμένη παράγραφος ἀποζημίωσις ἀντιστοιχοῦσα α) ἡ τῆς περιπτώσεως αʹ εἰς τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ 16 Ἀπριλίου μέχρι καὶ 15 Δεκεμβρίου ἑκάστου ἔτους, β) ἡ τῆς περιπτώσεως βʹ ἀπὸ τῆς 16 Δεκεμβρίου μέχρι καὶ τῆς 15 Ἀπριλίου τοῦ ἑπομένου ἔτους καὶ γ) ἡ τῆς περιπτώσεως γʹ εἰς πλῆρες ἔτος, ἀρχόμενον ἀπὸ τῆς ἀντιστοίχου πρὸς τὴν ἡμέραν τῆς πληρωμῆς χρονολογίας τοῦ προηγουμένου ἔτους. Εἰς περίπτωσιν μὴ συμπληρώσεως ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ τοῦ χρόνου τούτου, αἱ ὡς ἄνω ἀποζημιώσεις μειοῦνται ἀναλόγως. 4. Ἡ κατὰ τὴν συνεδρίασιν ΠΑʹ τῆς 22.3.1958 ληφθεῖσα ἀπόφασις, ὡς αὕτη ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη, καταργεῖται ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1964». Ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι δὲν θὰ ὠφελήσῃ τὸ κῦρος, τὸ γόητρον τοῦ Σώματος οἱαδήποτε συζήτησις. Οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν λάβει γνῶσιν, ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ διατυπώσουν τὰς ἀπόψεις των. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως κ. Π. Κανελλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§308Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ ἡ Βουλὴ ἐνώπιον τῆς ἀνάγκης νὰ λάβῃ ἀπόφασιν ἀπόψε. Ἡ ἀνάγκη ὀφείλεται εἰς λάθος τῆς Κυβερνήσεως τῶν 50 ἡμερῶν. Ἔπρεπε τότε, ὅταν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ σημερινός, ὁ ὁποῖος ἦτο καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 3ης Νοεμβρίου, ἐσκέφθη νὰ προβῇ εἰς ὡρισμένας οὐσιώδεις μεταβολὰς εἰς τὸν τομέα τοῦ μισθολογίου, νὰ ἔχῃ σκεφθῆ τὸ πρόβλημα, λαμβάνων ὑπ’ ὄψει ὅλας τὰς ἐνδεχομένας συνεπείας, ἰδίᾳ τὰς συνεπείας καὶ τὰς ἐπιπτώσεις ἐπὶ τῆς κοινῆς γνώμης. Εἶπε βεβαίως —πρέπει νὰ τονίσω— ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τότε, τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον, ὅτι ἡ αὔξησις εἰς τὴν ὁποίαν προέβη καὶ κατ’ ἀρχὴν ὀρθῶς προέβη —πρὸς ὄφελος τῶν δικαστικῶν— ὅτι δὲν θὰ ἰσχύῃ διὰ τοὺς βουλευτάς. Ἀλλὰ δὲν ἐσκέφθη, ὅτι ἀναγκαίως ἔστω μετὰ τὰς ἐκλογάς, αἱ ὁποῖαι καὶ μόνον ἀπετέλουν ἐκείνην τὴν στιγμὴν τὸ περιεχόμενον τῆς φροντίδος του, θὰ προέκυπτον ζητήματα καὶ θὰ ἐξετίθετο ἡ Βουλὴ εἰς συζήτησιν, ὡς ἡ ἀποψινή. Ὤφειλεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ εἶχε λάβει ἀπόφασιν καὶ ὡς πρὸς τοὺς βουλευτάς. Ἰσχυρίσθη μέν, ὅτι ἔλαβεν, ἀλλὰ ἡ ληφθεῖσα δὲν ἦτο νομικῶς βάσιμος. Καὶ θὰ ἔπρεπε ἀπόψε, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἶναι παρών. Θὰ ἔπρεπε ἀπόψε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ θέσιν προσωπικῶς. Διότι θέματα ὅπως εἶναι τὸ ὑπὸ συζήτησιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν —καὶ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ παρακαλέσω ἀκριβῶς νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ὁ εἰς βάρος τοῦ κύρους τῶν βουλευτῶν ἀντίκτυπος— θέματα ὅπως εἶναι αὐτό, δὲν συζητοῦνται παρὰ μόνον παρόντων τῶν ἀρχηγῶν καὶ ἰδίως τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς πλειοψηφίας, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ ἐγερθῇ καὶ νὰ μὴ ἐκπροσωπῆται ἁπλῶς ἀπὸ τὸν φίλον καὶ συμπαθέστατον Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος παρίσταται, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐγερθῇ καὶ νὰ ἀσκήσῃ παιδαγωγικῶς ἀποστολὴν ἢ λέγων εἰς τοὺς βουλευτάς, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ καμμία αὔξησις —διότι αὐτὰ ποὺ μᾶς ἀναγνώσατε, κ. Πρόεδρε, δὲν ἔχουν κἂν ἠθικὴν καὶ λογικὴν συνοχὴν— ἢ ἔπρεπε νὰ ἀπευθυνθῇ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ νὰ λάβῃ τὸ θάρρος νὰ εἴπῃ, ὅτι οἱ βουλευταὶ ἔχουν ἀνάγκην αὐξήσεως. Ἔπρεπε ἢ τὸ ἓν ἢ τὸ ἄλλο νὰ πράξῃ. Ἀλλὰ ἀφήνει ἡμᾶς, ἀφήνει τὸν ἀρχηγὸν τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀφήνει τοὺς ἄλλους ἀρχηγοὺς τῶν μικροτέρων Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀφήνει τοὺς βουλευτὰς μόνους. Καὶ εἰς τὰς ἕδρας τὰς ὑπουργικάς, δὲν ὑπάρχει παρὰ μόνον ἕνας Ὑφυπουργός. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως. Εἶναι ἀπολύτως ἀνάγκη νὰ ἔλθῃ αὔριον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐν ἀρχῇ τῆς συνεδριάσεως νὰ λάβῃ θέσιν. Καὶ ἀμέσως μετὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως θὰ λάβω θέσιν καὶ ἐγώ. Ἀλλὰ ἀρνοῦμαι νὰ συζητήσω κἂν ἐφ’ ὅσον ὑπ’ αὐτὴν τὴν μορφήν, ὑπὸ τὴν μορφὴν μιᾶς ἀπουσίας ἀπολύτως ἀπαραδέκτου, προκειμένου περὶ τοιούτου θέματος εἰσάγεται ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἀνεγνώσατε. Εἶναι ἀνάγκη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ ἀναλαμβάνωμεν εὐθύνας εἴτε ἔναντι τῶν βουλευτῶν λέγοντες πρὸς αὐτοὺς ὅτι δὲν πρέπει νὰ δοθῇ αὔξησις καὶ μάλιστα, ὅπως εἶπεν εἷς ἐκ τῶν συναδέλφων, νὰ μειωθῇ ἢ καὶ νὰ ἐξαφανισθῇ ἡ ἀποζημίωσις, ἢ ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ λέγοντες πρὸς αὐτὸν ποῖα εἶναι τὰ καθήκοντα τοῦ βουλευτοῦ, ποῖα τὰ βάρη τὰ ὁποῖα ἔχει ἐπιθέσει ὁ λαὸς ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν βουλευτῶν, ποία ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις, ποῖαι αἱ ἠθικαὶ ἀνάγκαι αὐτῶν. Διότι δὲν πρόκειται μόνον περὶ τοῦ οἰκονομικοῦ μέρους, ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ ἠθικοῦ. Πρόκειται περὶ τῆς δυνατότητος νὰ ἀντιμετωπίζουν τὴν ἀποστολήν των. Νὰ ἔλθῃ, λοιπόν, ἐδῶ ὁ κ. Πρωθυπουργός. Καὶ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ διαβιβάσετε τὸ αἴτημά μου νὰ ἔλθῃ. Δὲν θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος, ἐὰν δὲν ἔλθῃ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ ἴδιος ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὁ ἀρχηγὸς τῆς πλειοψηφίας, ὁ ὑπεύθυνος ἀπέναντι τῆς πλειοψηφίας καὶ τῆς Βουλῆς καὶ ὁ κυρίως ὑπεύθυνος ἀπέναντι τοῦ λαοῦ.

§309ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι τὸ ἀπόγευμα ὄχι μόνον ἐπιθυμία, ἀλλὰ καὶ ἀπόφασις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἦτο νὰ προσέλθῃ, ἀλλὰ παρημποδίσθη ἀπὸ ἔκτακτον ἀνάγκην ὑπηρεσιακὴν καὶ ἤδη θὰ εἰδοποιηθῇ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἰς τὴν οὐσίαν, ἐφ’ ὅσον ἐδήλωσεν, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ στάσις τῆς πλειοψηφίας, τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς πλειοψηφίας, ἡ δυνατότης τῆς ρυθμίσεως τοῦ θέματος αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἦτο αὐτή.

§310Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατανοήσατε ὅτι καὶ αὐτὸ θὰ ἔβλαπτε καὶ ἐὰν ἀκόμη ὑπετίθετο, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις ποὺ ἐκάνατε. Καὶ αὐτὸ θὰ παρεξηγηθῇ. Πρέπει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ ὁμιλήσῃ. Νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγώ, νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ. Νὰ ἀναλάβωμεν τὰς εὐθύνας μας ἀπέναντι τῶν βουλευτῶν καὶ ἀπέναντι τοῦ λαοῦ. Νὰ εἴπωμεν πῶς ἔχει τὸ θέμα καὶ ποία πρέπει νὰ δοθῇ λύσις. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον μετὰ τὸ μεσονύκτιον νὰ λαμβάνωμεν μίαν ἀπόφασιν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Καὶ φοβοῦμαι, ὅτι ἐὰν ἐπιμείνητε νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις, εἶναι ἀδύνατον νὰ λάβω μέρος προσωπικῶς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεσμεύσω κανένα ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων. Θὰ λάβουν τὸν λόγον πολλοὶ καὶ θὰ ἴδητε ποία θὰ εἶναι ἡ ἀπήχησις αὔριον εἰς τὸν λαὸν καὶ ποία κριτικὴ θὰ ἀσκηθῇ ἐκ μέρους τοῦ τύπου εἰς βάρος ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς χώρας.

§311Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφυπ. Γεωργίας). Δὲν ἦτο εἰς τὴν πρόθεσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀπουσιάσῃ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἀπὸ τὸ Κοινοβούλιον. Ἡ Κυβέρνησις εὐθαρσῶς καὶ εὐθέως ἤθελε νὰ διαχωρίσῃ κατὰ τὴν στιγμὴν ποὺ ἐδόθη μία αὔξησις εἰς τοὺς δικαστικούς, πᾶσαν ἄλλην περίπτωσιν. Καὶ μόνον ὁ λόγος αὐτὸς τὴν ὑπεχρέωσε νὰ διαστείλῃ τὴν αὔξησιν τῆς δικαστικῆς ἀποζημιώσεως ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν βουλευτῶν. Σήμερον, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, ὅτι ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐρρυθμίσθησαν διάφορα ἄλλα θέματα, ἔφερε καὶ τὸ θέμα αὐτό. Γνωστὸν εἶναι, ὅτι ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις δὲν εἶναι ἐπαρκής, δὲν εἶναι εἰς τὸ προσῆκον ὕψος. Καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη νὰ δώσῃ ἕνα γραμματέα...

§312ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Δὲν χρειάζεται.

§313Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφυπ. Γεωργίας)... Διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ περισσότεροι τῶν κυρίων συναδέλφων ἔχουν ἀνάγκην νὰ χρησιμοποιοῦν γραμματέα διὰ τὴν διεκπεραίωσιν τῶν πολλαπλῶν καθηκόντων των. Καὶ ἐντὸς τῶν ὁρίων αὐτῶν, ἠθέλησε νὰ δώσῃ εἰς τοὺς βουλευτάς, μὲ τὴν ἔννοιαν κἄποιας αὐξήσεως ἕνα γραμματέα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως αὐξήσεως τῆς λεγομένης βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως.

§314Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Δὲν διστάζω νὰ συμφωνήσω ἀπολύτως μὲ ὅσα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ. Καὶ θὰ προσθέσω μάλιστα, ὅτι τὸ ἀπαράδεκτον δὲν εἶναι πλέον ἡ ἀπουσία τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν, ἀλλ’ ἡ ἀπουσία ὁλοκλήρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δὲν ὑπάρχει παρὰ μόνον εἷς Ὑπουργός, ἐνῷ τὸ ζήτημα νομίζω, ὅτι εἶναι πράγματι ἰδιαιτέρως σοβαρώτατον. Πέραν τοῦ ὅτι τὸ θέμα εἶναι ὑψίστης σοβαρότητος, ταὐτοχρόνως, ἡ ἀπουσία τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι τυχαῖον γεγονός, ὅταν συνδέεται μὲ τὴν ἀπουσίαν ὁλοκλήρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δὲν ὑπάρχει παρὰ ἕνας συμπαθέστατος βεβαίως καὶ ἀγαπητὸς Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐκπροσωπήσῃ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν ὑπάρχει οὔτε ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ὑπάρχει οὔτε εἷς τῶν Ὑπουργῶν τοῦ Συντονισμοῦ, οὔτε ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι χθὲς σᾶς εἶπον, ὅτι θέματα τοιαύτης φύσεως δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ προαναγγέλλωνται καὶ ἐδέχθην νὰ γίνῃ σήμερον ἡ συζήτησις, βέβαια παρουσίᾳ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἢ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν καὶ ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ παρίσταται καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἴσως νὰ ἑτοιμάζεται διὰ τὸ ταξίδιόν του εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐλέχθη νὰ γίνῃ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως. Ἐὰν παρὰ ταῦτα δὲν γίνῃ ἡ ἀναβολή, ἐγὼ σπεύδω νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἐπὶ τῆς οὐσίας, διότι δὲν θέλω νὰ μείνῃ μία ἐντύπωσις ἀκαθόριστος ἔξω. Θὰ πρέπει νὰ ὁρίσωμεν, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις καθιερώθη πρὸς ὄφελος τῆς Πολιτείας, ὄχι τοῦ βουλευτοῦ. Αὐτὸς ὁ ὁρισμός, κ. Πρόεδρε, τὸν ὁποῖον δὲν δίδω ἐγώ, τὸν ἔχει δώσει ὁ Σαρίπολος καὶ ἄλλοι διαπρεπεῖς συνταγματολόγοι, εἶναι ἑρμηνεία ἡ ὁποία πρέπει νὰ καταστῇ βίωμα. Δὲν ἔπρεπε, λοιπόν, νὰ κατεχώμεθα ἀπὸ μίαν συνεχῆ ἀγωνίαν τὸ τί θὰ εἴπῃ ἡ κοινὴ γνώμη ἢ οἱοσδήποτε ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως. Ἔπρεπε ἡμεῖς νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος νὰ λέγωμεν εἰς τὸν λαὸν τὴν ἀλήθειαν. (Χειροκροτήματα). Ἐπανειλημμένως ἀπὸ τῆς θέσεως ἐκείνης ὑπεστήριξα θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν θέματα δημοφιλῆ. Κυττάζω νὰ ὑποστηρίξω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πιστεύω. Ἀφοῦ, λοιπόν, πιστεύω, ὅτι πράγματι ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις συνδέεται μὲ τὸ συμφέρον τῆς Πολιτείας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λέγω τὴν γνώμην μου καὶ νὰ διαφωτίζω τὸν λαὸν καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέπω, εἰς ἐκείνους ποὺ εἶναι ἕτοιμοι νὰ τὸ πράξουν, νὰ διαβάλουν τὸ Κοινοβούλιον. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λέγω τὴν ἀλήθειαν καὶ μόνον τὴν ἀλήθειαν. Καὶ ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι πράγματι ὁ ἐκπροσωπῶν τὸ Ἔθνος ἔχει ἀνάγκην νὰ ἀμείβεται γενναίως, διὰ νὰ δύναται νὰ ἀνταποκρίνεται ἀπροσκόπτως εἰς τὴν ἀποστολήν του, ἐφ’ ὅσον, ὡς εἶναι ὁ γενικὸς κανών, δὲν διαθέτει ἰδίαν περιουσίαν. Ἀλλὰ ἐὰν θέλωμεν νὰ προστατεύσωμεν τὴν Βουλὴν ἀπὸ τὴν ἀντίληψιν αὐτήν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συζητῶμεν διὰ τὰ ἰδικά μας ζητήματα, ὅταν ἀναβάλωμεν τὴν ἀντιμετώπισιν ἄλλων ἐπίσης δικαίων ἀπαιτήσεων τάξεων ἐργαζομένων, πάλιν θὰ πρέπει νὰ ἀναγνωρίσητε, κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ ἀποτελέσῃ σφάλμα νὰ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ μίαν ἀπόφασιν ἀπὸ τὰς σπανίας ἀρίστας ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς αὐτῆς, τὴν ἀπόφασιν τοῦ 1958. Ἐκείνη ἡ ἀπόφασις εἶχε διττὴν ἀξίαν. Συνέδεε, πρῶτον, τὸ ἀξίωμα τοῦ βουλευτοῦ μὲ τὸν ἀνώτατον κρατικὸν λειτουργόν, ἀξιολογοῦσα ὀρθῶς τὴν θέσιν τοῦ βουλευτοῦ καὶ ταὐτοχρόνως, ἅπαξ διὰ παντὸς ἠμπόδιζε τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος τῆς ἀποζημιώσεως, διότι ἡ ἀποζημίωσις αὐτομάτως ἐρρυθμίζετο εἰς τὸ μέλλον. Διὰ τῆς ἀπομακρύνσεως αὐτῆς καθιερώνομεν εἰς ἕνα καθεστὼς κατὰ τὸ ὁποῖον σήμερον ὁ βουλευτὴς θὰ πάρῃ ἕνα γραμματέα, μετ’ ὀλίγους μῆνας δεύτερον γραμματέα κ.ο.κ., συνεπῶς διαρκῶς θὰ ἀνακινῆται τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐνοχλεῖ καὶ ὅταν καλοπίστως συζητῆται. Δὲν συμφωνῶ, ὅτι εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ καθημερινῶς νὰ συζητῆται. Ἅπαξ ἢ ὅσον τὸ δυνατὸν εἰς μακρὰ χρονικὰ διαστήματα πρέπει νὰ συζητῆται. Εἰδικώτερον ἐπὶ τῆς προτάσεως τῶν γραμματέων. Λυποῦμαι, κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ σήμερον ἀντιμετωπίσαμεν δύο πράγματα, φαίνεται διὰ νὰ ὑπάρξῃ συμψηφισμός. Ἀφ’ ἑνὸς πρότασιν περὶ δημιουργίας ἀρχηγοῦ ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀντιγράφοντος τὸ Ἀγγλικὸν σύστημα, τὸ δικομματικὸν καὶ ὄχι ὅπως ὁ φίλτατος κ. Βερνῖκος εἶπε τετρακομματικόν· ὅπως γνωρίζετε ὅλοι, ἀπὸ τῆς ἐμφανίσεως τοῦ Ἐργατικοῦ Κόματος ἐν Ἀγγλίᾳ, ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἐξηφανίσθη ἐν τῇ οὐσίᾳ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον σήμερον εἰς Βουλὴν 600 βουλευτῶν, διαθέτει τόσους βουλευτάς, ὅσους ἐγὼ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν· δὲν γνωρίζω δὲ ἐὰν ὑπάρχῃ κομμουνιστὴς βουλευτὴς εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Βουλήν. Δικομματικόν, λοιπόν, εἶναι τὸ σύστημα. Καὶ διὰ νὰ ἰσοζυγίσωμεν τὰ πράγματα, σπεύδομεν νὰ ἀντιγράψωμεν θεσμόν, ὁ ὁποῖος ἰσχύει εἰς Ἡνωμένας Πολιτείας, ὅπου ἤρχισαν μὲ ἕνα γραμματέα καὶ ἐπροχώρησαν εἰς καταχρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐδημιούργησαν τὰς Η.Π. Ἐγὼ δὲ ὁ ὁποῖος ἀνήκω εἰς τὴν κατηγορίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἰς πλεῖστα θέματα θαυμάζουν τὰς Η.Π., ἔχω ταὐτοχρόνως σταθερὰν τὴν γνώμην, ὅτι δὲν κάνομεν καλὰ νὰ ἀντιγράφωμεν εἴτε τοὺς πολιτικούς, εἴτε τοὺς καθαρῶς διοικητικοὺς θεσμούς της. Καὶ δι’ αὐτὸν ἀκόμη τὸν λόγον θὰ καταψηφίσω τὴν εἰδικωτέραν πρότασιν. Καὶ διὰ νὰ συνοψίσω. Συμφωνῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἀναβάλωμεν διὰ νὰ παραστῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ γίνῃ εὐρυτέρα συζήτησις. Ἐὰν αὐτὸ δὲν γίνῃ καὶ σήμερον πρόκειται νὰ λάβωμεν ἀπόφασιν, καταψηφίζω τὴν κυβερνητικὴν πρότασιν καὶ ἐπιμένω νὰ διατηρηθῇ τὸ ἰσχῦον καθεστώς. (Χειροκροτήματα).

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§316Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παράταξίς μας ἀσχέτως τῆς ἀπουσίας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀσχέτως τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ ὥρα εἶναι προχωρημένη καὶ ἀσχέτως ἀκόμη ἐνδεχομένης ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως καὶ τῆς ἐν συνεχείᾳ λήψεως ἀποφάσεως, νομίζω ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν δυσχέρειαν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐφ’ ὅσον διὰ τῆς προτάσεως ἡ ὁποία γίνεται μὲ εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἀπήγγειλεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Σώματος, δὲν ἔχει καμμίαν δυσχέρειαν νὰ καθορίσῃ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τῆς προτάσεως τὴν ἄποψίν της. Καὶ αὐτὴ συνίσταται εἰς τὸ ἑξῆς: Ἐφ’ ὅσον ἐκκρεμεῖ αἴτημα τῶν ἐργατοϋπαλλήλων καὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων .... (θόρυβος) .... περὶ αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν των, αἴτημα τὸ ὁποῖον ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς ἔχει ἀναγνωρισθῆ ὅτι εἶναι δικαιότατον, ἡ παράταξίς μας νομίζει, ὅτι ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς κατὰ τρόπον παράκαιρον εἰσάγεται θέμα οἱασδήποτε παροχῆς ἢ αὐξήσεως τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως, δηλαδὴ αὐξήσεως τῶν παροχῶν πρὸς τὰ ἀνώτερα εἰσοδήματα, ὅταν δὲν θὰ ἔχῃ πραγματοποιηθῆ ἡ ἱκανοποίησις δικαιοτάτου αἰτήματος τῶν ἐργατοϋπαλλήλων καὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, κ. Πρόεδρε, ἡ παράταξίς μας δηλοῖ σαφῶς, κατηγορηματικῶς καὶ ἀπεριφράστως, ὅτι εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ἀνηγγείλατε πρὸ ὀλίγου.

§317Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔπρεπε νὰ γνωρίζητε καὶ ἔπρεπε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ γνωρίζῃ, διότι μᾶς εἶχε προειδοποιήσει ἡ ΕΔΑ, διὰ παρατηρήσεως τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει ὁ κ. Ἠλιοῦ πρὸ ἡμερῶν, ὅτι τοιαύτη θὰ ἦτο ἡ στάσις της. Ἄρα ἔπρεπε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὑρίσκεται ἐδῶ διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ...

§318ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔρχεται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§319Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. ... αὐτὸν τὸν συνδυασμὸν τῶν αἰτημάτων, τῶν δικαίων, τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων μὲ τὴν θέσιν τῶν μελῶν τῆς Ἀντιπροσωπείας τοῦ Ἔθνους καὶ μὲ τὴν ἀποστολήν των. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν εἰσῆλθον εἰς τὴν οὐσίαν, ὁ ἀγαπητὸς φίλος ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν εἰσῆλθεν. Ἐγὼ δὲν εἰσῆλθον διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσω, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ σᾶς —διότι δὲν ἔχετε δικαιοδοσίαν — νὰ συμφωνήσητε μὲ οἱανδήποτε πρότασιν, τὴν ὁποίαν θὰ κάμω. Σεῖς, ἐὰν δὲν ἔλθῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ μείνητε εἰς αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσατε. Ἑπομένως, τί εἴδους συζήτησις θὰ γίνῃ; Καὶ δι’ αὐτὸ ἀπέφυγα νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν. Μόνον, ἐὰν ἔλθῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τὸ ὅτι θὰ ἔλθῃ αἰφνιδιαστικῶς κατὰ τὴν 11.30′ αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι ἔπρεπε νὰ προεξοφληθῇ, ὅτι θὰ εἴχομεν τὴν ὑπομονὴν νὰ τὸν ἀναμένωμεν μέχρι τῆς ὥρας αὐτῆς. Μόνον, ἐὰν ἤρχετο, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ οἱαδήποτε ἀντιπρότασις πρὸς τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἀνεγνώσατε. Δι’ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ εἶναι παρών. Θὰ παρακαλέσω, ὅμως, ἐὰν δὲν ἐξεκίνησεν ἀπὸ τὸ Καστρί, νὰ παρακληθῇ νὰ μὴ ξεκινήσῃ. Δὲν ἔχομεν καμμίαν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναμένωμεν μέχρις ὅτου φθάσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ἄλλας ὑποχρεώσεις, ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ἄλλα καθήκοντα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται συζήτησις χθὲς μὲν μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν μετὰ τὴν ὁρισθεῖσαν, ἀπόψε δὲ νὰ ἀναμένωμεν μέχρις ὅτου φθάσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἁπλούστατα, νὰ ἐγγραφῇ ἡ πρότασις αὔριον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἐκτάκτως, ἐκτὸς τοῦ ἐλέγχου. Τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν εὐπρεπῆ ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον δὲν εἶναι παρόντες παρὰ μόνον ὀλίγοι βουλευταί.

§320Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μὲ ὅλον τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον σᾶς ἔχω, νὰ εἴπω, ὅτι ἀποτελεῖ λάθος τοῦ Προεδρείου ἡ διεξαγωγὴ συζητήσεως ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος, χωρὶς νὰ ἔχῃ προηγηθῇ πλήρης ἐκκαθάρισις τῶν ἀπόψεων, τὰς ὁποίας θὰ ἔχουν οἱ κ.κ. Ἀρχηγοὶ ὅλων τῶν Κομμάτων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὥστε νὰ ἀποφεύγωμεν συζητήσεις ὡς ἡ παροῦσα, αἱ ὁποῖαι ὑποβιβάζουν τὸ γόητρον τοῦ Κοινοβουλίου εἰς τὴν κοινὴν γνώμην. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἐπίσης, νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ γενομένη ἐπίθεσις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐναντίον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰπόντος, ὅτι εἰς λάθος τῆς Κυβερνήσεως τῶν 60 ἡμερῶν ὀφείλεται ἡ σημερινὴ συζήτησις, δὲν εὐσταθεῖ, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Κυβέρνησις τῶν 60 ἡμερῶν, εἶχε σαφῶς καθορίσει τὴν θέσιν της, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως καὶ εἶχεν, ἐπίσης, διὰ δηλώσεως τοῦ τότε Προέδρου τοῦ Σώματος κ. Τσιριμώκου ἀποσαφηνισθῆ, ὅτι ἡ δοθεῖσα αὔξησις εἰς τοὺς δικαστικοὺς δὲν ἀφεώρα τοὺς βουλευτάς.

§321Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε διατὶ ἔφερε τὴν πρότασιν; Δὲν κατανοεῖτε, ὅτι ὑφίσταται μίαν ἠθικὴν μείωσιν ἡ Βουλὴ μὲ τὸ νὰ γίνεται ἡ συζήτησις; Ἔπρεπε νὰ εἶχε λήξει τότε ἢ οὕτως ἢ ἄλλως καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ συνέχεια.

§322Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Εἶπον, ὅτι ἦτο λάθος τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Σώματος, ὄχι τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἐγκαίρως διατυπώσει τὴν ἄποψίν της, ἐν σχέσει μὲ τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν τῶν βουλευτῶν, ὅτι τοιοῦτον θέμα δὲν ὑφίσταται, οὔτε δυνάμεθα νὰ μεμφθῶμεν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἔθεσε τὸ ὅλον θέμα ἐνώπιον τοῦ Σώματος, χωρὶς νὰ ζητήσῃ νὰ ἐπιβληθῇ ἡ ἰδική του γνώμη. Διατυπώνω τὴν προσωπικήν μου γνώμην, ὅτι ἡ συζήτησις πρέπει νὰ τερματισθῇ καὶ νὰ ἀναβληθῇ καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὁριστικὴν ἀπόφασιν ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος, νομίζω, ὅτι τὸ θέμα τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως δὲν εἶναι αὐτοτελές. Εἶναι συνηρτημένον μὲ τὸ ὅλον θέμα τῶν αὐξήσεων τῶν μισθῶν, τῶν μισθωτῶν καὶ τῶν μέτρων ἀνυψώσεως τοῦ πολιτικοῦ μας βίου. Ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα ἡ διατυπωθεῖσα παρὰ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Προοδευτικοῦ Κόμματος γνώμη, ὅτι οἱ βουλευταὶ περνοῦν δυσκόλους στιγμάς, ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς. Εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις δὲν ἐπαρκεῖ οὔτε εἰς τὰς στοιχειώδεις ἀπαιτήσεις τοῦ λειτουργήματος τοῦ βουλευτοῦ, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ αὐξήσεως αὐτῆς, ὅταν δὲν δίδεται ἱκανοποίησις εἰς τὸ αὐτὸ αἴτημα τῶν μισθωτῶν, τῶν ὁποίων ἐπίσης αἱ ἀπολαυαὶ δὲν ἐπαρκοῦν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν βιοτικῶν των ἀναγκῶν. Ἑπομένως, τὸ θέμα τῆς αὐξήσεως βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ παρὰ ἐν συναρτήσει μὲ τὸ ὅλον θέμα τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν. Ἡ συζήτησις κατ’ ἀκολουθίαν πρέπει νὰ τερματισθῇ καὶ ἡ ἀπόφασις περὶ αὐξήσεως ν’ ἀναβληθῇ δι’ εὐθετώτερον χρόνον.

§323Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἀπὸ τοῦ 1961 εἶχον ὑποβάλει συνεχεῖς ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις, διατί δὲν ἐφηρμόζετο τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον προβλέπει τὴν ἰδιαιτέραν μεταχείρισιν τῶν Δικαστικῶν καὶ ἐπανηγύρισα ὅταν ἤκουσα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ., ὡς Πρωθυπουργόν, νὰ δηλοῖ εἰς τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις, ὅτι ἡ αὐτὴ συνταγματικὴ ἐπιταγή, ἐπὶ τέλους, ἐφαρμόζεται νὰ διπλασιασθῇ ἡ μισθοδοσία τῶν Δικαστικῶν, καίτοι, εἶχε παρεξηγηθῆ, διότι τὸ ὕψος τῆς μισθοδοσίας τῶν Δικαστικῶν δὲν εἶναι ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον τὴν ἀναβιβάζουν. Ἔχω στατιστικὰ στοιχεῖα καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι ἡ αὔξησις δὲν εἶναι πράγματι διπλασία καὶ εἶναι καὶ ὑπερβολικαὶ αἱ αἰτιάσεις, ὅτι ηὐξήθη τόσον πολὺ ὁ μισθὸς τῶν Δικαστικῶν. Καὶ ἐπεβάλλετο ἡ αὔξησις αὐτή, διότι ἐκεῖνοι εἰς τοὺς ὁποίους ἐμπιστευόμεθα τὴν τιμήν μας, τὴν περιουσίαν μας καὶ τὴν κεφαλήν μας ἀκόμη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξομοιώνωνται μὲ τοὺς λοιποὺς ὑπαλλήλους. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐνθυμοῦνται, οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ὅσοι εὑρίσκοντο τὸν Δεκέμβριον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διέστειλε σαφῶς καὶ ὑπεστήριξεν, ὅτι οὐδεὶς ἄλλος τό γε νῦν ἔχον, πέραν τῶν Δικαστικῶν, θὰ λάβῃ αὔξησιν. Καὶ τὴν δήλωσιν ταύτην ἡ Βουλή, διὰ τῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης τὴν ἐνέκρινε. Συνεπῶς, ἀδίκως κατηγορεῖται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι τότε δὲν ἔλαβεν ἀπόφασιν, τί θὰ γίνῃ μὲ τὴν ἀποζημίωσιν τὴν βουλευτικήν, ἡ ὁποία ἐξομοιοῦται μὲ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου. Σαφὴς ἦτο ἡ δήλωσις, ὅτι οὐδεὶς ἄλλος πέραν τῶν Δικαστικῶν θὰ τύχῃ αὐτῆς τῆς μεταχειρίσεως. Καὶ ἐπαναλαμβάνω ἡ Βουλή, δώσασα ψῆφον ἐμπιστοσύνης, ἐνέκρινε τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἑπομένως ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις δὲν θὰ αὐξηθῇ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ ὅλους τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ὅτι ὁ βουλευτής, ὁ ὁποῖος παρέχει τόσας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος δὲν λαμβάνει τὴν ἀποζημίωσιν ἐκείνην, ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἐπαρκὴς καὶ διὰ τὴν παράστασίν του καὶ διὰ τὰς δαπάνας του. Ἀλλὰ πῶς πρέπει νὰ γίνῃ ὅταν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι, δὲν ἔτυχον τῆς προσηκούσης αὐξήσεως; Ἐγὼ τοὐλάχιστον, δηλῶ, ὅτι ἀντιτίθεμεν εἰς οἱανδήποτε αὔξησιν, σεβόμενος καὶ τὴν κοινὴν γνώμην καὶ τὴν ὑπαλληλικὴν τάξιν. (Θόρυβος). Τὸ ἂν ἐργάζωμαι ἐγὼ 17 ὥρας τὸ ἡμερονύκτιον διὰ νὰ ἐξοικονομήσω τὰ πρὸς συντήρησιν τῆς οἰκογενείας μου, ὅποιος θέλει δὲν τοῦ ἀπαγορεύεται ἡ ἐργασία. Νομίζω, ὅτι τὸ κλῖμα τὸ σημερινὸν δὲν συγχωρεῖ οἱανδήποτε αὔξησιν. Οἱαδήποτε ἀπόφασις περὶ αὐξήσεως θὰ ἔχῃ παρὰ τῇ Κοινῇ Γνώμῃ, δυσμενεστάτην ἐντύπωσιν. Συνεπῶς, ὅσα ἐλέχθησαν, ὅτι πρέπει νὰ παρακολουθῇ ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις σύμφωνα μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ 1958, τὸ ὕψος τῆς μισθοδοσίας τῶν Δικαστῶν δὲν συγχωρεῖται νὰ ὑποστηρίζεται ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας καὶ τὴν ἀποκρούω. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προτείνω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἂν δοθῇ ἕνας γραμματεὺς εἰς ἕκαστον τῶν βουλευτῶν, κατ’ ἐμέ, ἐξ ὅσων γνωρίζω, καὶ ἂν πλανῶμαι ἂς μὲ διαψεύσουν, γνωρίζω καλῶς, ὅτι ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ εἶχον ἀποσπασθῆ πάντοτε εἰς τοὺς βουλευτὰς καὶ ἕνας καὶ δύο καὶ τρεῖς γραμματεῖς. (Φωναὶ ἐκ τῆς ΕΡΕ, ψεῦδος). Συνεπῶς, αὐτὴ ἡ καινοτομία δὲν εἶναι παρὰ ἀντιγραφὴ καθεστῶτος, τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσθη εἰς τὸ παρελθὸν καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη, οὔτε νὰ διατυμπανισθῇ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν νὰ διασαφηνισθῇ, ὅτι καὶ ἡ ἡμετέρα πρότασις, ἡ ὁποία εἶναι πρότασις τῆς Κυβερνήσεως, οὐσιαστικῶς, οὐδεμίαν αὔξησιν δίδει. Διότι παρεσχέθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι παρέχεται αὔξησις. Οὔτε παρέχεται, οὔτε πρέπει νὰ παρασχεθῇ. Καὶ πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ τὸ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι ὅταν ὁ ἐργάτης καὶ ὁ γεωργὸς καὶ ἡ δημοσιοϋπαλληλικὴ τάξις ὁλόκληρος σήμερον δὲν ἀμείβεται ἀλλὰ ὑποφέρει, δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν πρῶτοι καὶ καλύτεροι νὰ λάβωμεν αὔξησιν τῆς ἀποζημιώσεώς μας, διότι θὰ λεχθῇ, ὅτι εὐλογοῦμεν τὰ γένεια μας. Ἐγὼ τοὐλάχιστον διαχωρίζω τὰς εὐθύνας μου. (Θόρυβος). Πολλοὺς ἀπὸ σᾶς, σᾶς βλέπω μὲ πολυτελῆ αὐτοκίνητα, ἐνῷ ἐγὼ ἔχω ἕνα παμπάλαιον αὐτοκίνητον. Πρέπει λοιπὸν νὰ περιορισθῶμεν εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχομεν.

§324Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἀπόψε μᾶς ἔλειψεν ἡ ψυχραιμία. Νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται ὄχι διὰ νὰ διαφωτισθῶμεν ἡμεῖς ἀλλὰ διὰ νὰ διαφωτίσωμεν τὸν λαόν, νὰ εἴπωμεν ὠμὴν τὴν ἀλήθειαν, διότι τώρα εἰς προκεχωρημένην ὥραν ἐπιδιώκομεν εὔνοιαν οἰκονομικὴν ὑπὲρ τῶν βουλευτῶν. Θὰ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν διὰ νὰ διαφωτισθῇ ὁ λαός, ὅτι τὸ λειτούργημα τοῦ βουλευτοῦ μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἀσκεῖται εἰς τὴν Ἑλλάδα, δὲν ἀμείβεται καὶ θὰ παραθέσω ἀριθμοὺς διὰ νὰ μάθῃ ὁ λαὸς ὑπὸ ποίας οἰκονομικὰς συνθήκας οἱ βουλευταὶ ἀντεπεξέρχονται εἰς τὸ ἔργον των. Ἡ ἀποζημίωσις ἡ ὁποία δίδεται σήμερον ἄνευ αὐτοῦ τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς σήμερον φθάνει εἰς 12.000 δραχμῶν διότι τὸ ὑπόλοιπον εἶναι κρατήσεις διὰ τὰ διάφορα ταμεῖα κλπ. Ἐξ αὐτῶν ὁ βουλευτὴς ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἀσκήσῃ τὸ λειτούργημά του αὐτὸ διὰ νὰ ὑπηρετήσῃ πράγματι τὸν λαόν, πρέπει νὰ διαθέτῃ δι’ ἐνοίκια γραφείων ἑνὸς εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ ἑνὸς εἰς τὰς Ἀθήνας, 2.000 δραχμῶν. Ἐπίσης ὁ βουλευτὴς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ δαπανᾷ τοὐλάχιστον 1.000 δραχ. κατὰ μῆνα διὰ τὰ ἔντυπα τῆς ἀλληλογραφίας καὶ διὰ τὴν ἐπικοινωνίαν του μὲ τοὺς ψηφοφόρους καὶ διὰ τὸν λαὸν τὸν ὁποῖον ὑπηρετεῖ. Εἶναι ὑποχρεωμένος ἀκόμη ὁ βουλευτὴς νὰ χρησιμοποιῇ τρία τηλέφωνα. Ἕνα διὰ τὸ πολιτικόν του γραφεῖον εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ ἕνα διὰ τὸ πολιτικόν του γραφεῖον εἰς τὰς Ἀθήνας. Τὸ τρίτον τηλέφωνον τῆς οἰκίας του τὸ πληρώνει καὶ τοῦτο εἶναι βέβαιον καὶ ἠμπορεῖ νὰ τὸ βεβαιώσῃ ὁ ΟΤΕ, ὅτι διὰ τὰ τηλεφωνήματα μὲ τὰ ὁποῖα ἐπιβαρύνεται ὁ βουλευτὴς ὁ λογαριασμὸς κατὰ μῆνα δὲν εἶναι κάτω τῶν 1.500 δραχμῶν. Πέραν αὐτῶν ὁ βουλευτὴς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ χρησιμοποιήσῃ τρεῖς γραμματεῖς, δύο εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἕνα εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Ἐὰν λογαριάσωμεν καὶ τοὺς μισθοὺς τοὺς ὁποίους παρέχει εἰς τοὺς συνεργάτας του, φθάνομεν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 5.000 δραχμῶν. Ἐπίσης εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ βουλευτὴς διὰ νὰ δέχεται καθημερινῶς καὶ νὰ ἐπισκέπτεται 3–4 Ὑπουργεῖα πολλάκις νὰ ἔχῃ ἔξοδα κινήσεως τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι κατώτερα τῶν 1.000 δραχμῶν μηνιαίως. Οὕτω λοιπὸν ἔχομεν 9.500 δραχμὰς βασικὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα πληρώνει ὁ βουλευτής. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἀποζημίωσις αὐτὴ ἡ ὁποία χορηγεῖται ἀλλὰ εἶναι παροχαὶ τὰς ὁποίας καὶ ὁ βουλευτὴς παρέχει. Ἐπομένως δὲν ἀπομένουν διὰ τὸν βουλευτὴν παρὰ 2.500 δραχμαὶ διὰ νὰ ἀντεπεξέλθῃ. Ἐὰν ἔχῃ τὴν μόνιμον κατοικίαν του εἰς τὰς Ἀθήνας, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποβάλλεται καὶ εἰς ἄλλας δαπάνας διὰ τὰ ταξίδια του εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ ὁμοίως ἐὰν ἔχῃ μόνιμον κατοικίαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἔρχεται εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ οὕτω νὰ ὑποβάλλεται καὶ εἰς ἄλλας δαπάνας. Πέραν αὐτῶν, τῶν ἐξόδων διὰ τὴν ἄσκησιν τῶν βουλευτικῶν του καθηκόντων ὑπάρχουν καὶ οἱ συνηθισμένες κουμπαριὲς οἱ ὁποῖες γίνονται καὶ οἱ ὁποῖες εἶναι μία ἐπὶ πλέον ἐπιβάρυνσις μεγάλη τοῦ λογαριασμοῦ τοῦ βουλευτοῦ. Ἐξ ὅσων ἐξέθεσα καταφαίνεται πραγματικῶς ποῖον ποσὸν ἐκ τῆς ἀποζημιώσεως εἶναι δυνατὸν νὰ ὠφεληθῇ ὁ βουλευτής. Αὐτό, πρέπει νὰ τὸ εἴπωμεν σαφῶς εἰς τὸν λαόν, διότι ἐὰν δὲν τὸ εἴπωμεν σαφῶς, τότε θὰ δημιουργήσωμεν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εὐλογοῦμεν τὰ γένεια μας. Δὲν εὐλογοῦμεν τὰ γένεια μας, τὸν λαὸν ὑπηρετοῦμεν. Τὰ ἔξοδα τὰ ἐπιβεβλημένα, τὰ βασικά, ἐὰν θέλετε, ἂς τὰ ἐπιβαρύνεται τὸ δημόσιον, καὶ ἡμεῖς ἔναντι αὐτῶν δὲν θὰ ἔχωμεν τίποτε ἄλλο νὰ κάμωμεν, παρὰ μίαν 18ωρον καὶ 20ωρον ἐργασίαν διὰ τὸν λαὸν καὶ διὰ τὰς δημοσίας ὑποθέσεις ὑπὲρ αὐτοῦ. Κύριοι βουλευταί, ὄχι δι’ ἡμᾶς, διότι καὶ εἰς τὸν ἐργαζόμενον λαὸν καὶ εἰς τὸν παρόντα λαὸν καὶ εἰς ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ ἀποζημίωσις δὲν παρέχεται διὰ νὰ συντηρηθοῦν οἱ βουλευταί, δὲν παρέχεται διὰ τὰς ἀτομικάς των ἀνάγκας, δὲν παρέχεται διὰ τὰς οἰκογενειακὰς ἀνάγκας τοῦ βουλευτοῦ, παρέχεται εἰς τὸν βουλευτὴν διὰ νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰ ἔξοδα λόγῳ τοῦ δημοσίου λειτουργήματος, τὸ ὁποῖον ἀσκεῖ καὶ εἰς τὸν βουλευτὴν δὲν ἀπομένει παρὰ μόνον ὁ μισθὸς τοῦ ἀνειδικεύτου ἐργάτου. Ἐὰν ὑπάρχουν ἐξαιρέσεις βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι διαθέτουν ἰδίαν περιουσίαν, δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ τὴν διαθέτουν τὴν περιουσίαν των αὐτήν, νὰ τὴν δώσουν διὰ τὴν ἄσκησιν τῶν βουλευτικῶν των καθηκόντων. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ καὶ συνέδεσε τὴν ἀποζημίωσιν αὐτήν, ἡ ὁποία δὲν παρέχεται πρὸς ἱκανοποίησιν ἀτομικῶν ἀναγκῶν τῶν βουλευτῶν, εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐκκινήσωμεν ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐργαζομένων. Ἡμεῖς ἀγαπῶμεν τοὺς ἐργαζομένους, ἀγωνιζόμεθα δι’ αὐτοὺς καὶ δὲν γνωρίζουν οἱ συνάδελφοι τῆς ΕΔΑ τὸ ἄγχος ὑπὸ τοῦ ὁποίου κατεχόμεθα, ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ τῶν ἄλλων κομμάτων καὶ τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔχομεν διὰ νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὸν λαὸν καὶ τὰς δαπάνας τὰς εἰδικὰς εἰς τὰς ὁποίας ὑποβαλλόμεθα διὰ νὰ ἀσκήσωμεν τὸ λειτούργημά μας. Κύριοι, δὲν παρέχεται ἀποζημίωσις εἰς τοὺς βουλευτάς. Μεσάζοντες εἶναι. Θὰ εἶσθε ὅλοι εὐχαριστημένοι ἐὰν τὸ Κράτος ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀνελάμβανε τὰ ἔξοδα τῆς συντηρήσεως καὶ τῆς ἀσκήσεως τοῦ λειτουργήματός μας, καὶ εἰς ἡμᾶς νὰ μὴ ἀπομένῃ τίποτε παρὰ μόνον ἡ θυσία, διότι ἐπελέξαμεν αὐτὴν τὴν ἀποστολήν, ἐφ’ ὅσον ἐπελέξαμεν αὐτὴν τὴν ἀποστολήν, ἐφ’ ὅσον ἀσκοῦμεν αὐτὸ τὸ λειτούργημα, διότι θέλομεν νὰ προσφέρωμεν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν λαόν. Διότι ὑποβαλλόμεθα εἰς θυσίας καὶ δίδομεν πρῶτοι τὸ παράδειγμα τῆς θυσίας. Ἐὰν ἐνδιαμέσως εἴμεθα διαχειρισταὶ χρημάτων τρίτων, χρημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν παραμένουν εἰς ἡμᾶς, ἀλλὰ τὰ δίδομεν ἐκεῖ ὅπου πηγαίνουν πράγματι, εἰς τοὺς τρίτους, αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ δημιουργῇ τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν λαόν, ὅτι οἱ βουλευταὶ ἀμείβονται, ὅτι οἱ βουλευταὶ ἐν προκεχωρημένῃ ὥρᾳ ἔρχονται νὰ λύσουν τὰ καθ’ ἑαυτούς, νὰ λύσουν τὰ οἰκονομικά των προβλήματα, διότι οὐδὲν οἰκονομικόν των πρόβλημα λύεται. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Προέδρου, ἡ ὁποία θὰ μᾶς ξεκουράσῃ κάπως διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως ἑνὸς ἀκόμη ἀνθρώπου εἰς τὴν ὑπηρεσίαν μας, διότι τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν ἔχομεν ὀργανώσει, τοὺς γραμματεῖς τοὺς ὁποίους ἔχομεν θὰ τοὺς διατηρήσωμεν καὶ θὰ πάρωμεν ἓν ἀκόμη ἄλλον, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ εἶναι διευκόλυνσις ἰδική μας, θὰ εἶναι διευκόλυνσις τῶν πολιτῶν, θὰ εἶναι διευκόλυνσις εἰς τὴν ἄσκησιν τοῦ ὑψηλοῦ δημοσίου λειτουργήματος, τὸ ὁποῖον ἀσκοῦμεν. Κύριοι, διακρίνω εἰς ὅλους ὑμᾶς μίαν φοβίαν, διότι ἔχομεν νὰ συζητήσωμεν ἓν ἀτομικόν μας ζήτημα. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ εἴπωμεν εὐθαρσῶς τὴν γνώμην μας εἰς τὸν λαόν, διὰ νὰ μὴ δημιουργῆται ἐντύπωσις, ὅτι τάχα νομοθετοῦμεν καὶ εὐλογοῦμεν τὰ γένεια μας, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Βασιλᾶτος. Ἡμεῖς δὲν εὐλογοῦμεν τὰ γένεια μας, ἁπλῶς θέλομεν τὸ λειτούργημα, τὸ ὁποῖον ἀσκοῦμεν, νὰ τὸ ἀσκοῦμεν ἀκόμη καλύτερα καὶ νὰ τὸ ἀσκοῦμεν ἀξιοπρεπέστερον καὶ νὰ ἐξυπηρετοῦμεν καὶ νὰ βοηθοῦμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἐξυπηρετοῦντες δὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐξυπηρετοῦμεν τὴν Πατρίδα. Νομίζω, ὅτι καὶ ἡ στάσις τῶν κ.κ. Ἀρχηγῶν, οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ ἀποφύγουν τὴν συζήτησιν, διότι ἠμποροῦν νὰ παρεξηγηθοῦν δὲν εἶναι ὀρθή. Ἡ ἀλήθεια πρέπει νὰ λέγεται. Πρέπει λοιπὸν καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ ζήτημα χωρὶς δειλίαν καὶ φόβον. Νὰ τὸ ἀντιμετωπίσουν ἐπὶ τῷ τέλει νὰ βελτιώσουν τοὺς ὅρους τῆς ἀσκήσεως τοῦ λειτουργήματός μας ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ λαοῦ καὶ τῆς Ἑλλάδος. Δὲν νομίζω, ὅτι ἐκ τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως θὰ εὑρεθοῦν πολλοὶ ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν οἰκονομίας. Καὶ ἐὰν περιορίσουν τὰς δαπάνας των ἔρχεται ἡ ὥρα τῶν ἐκλογῶν, ἡ μεγάλη αὐτὴ ὥρα καὶ σκορποῦν ὅτι ἔχουν συγκεντρώσει. Ἐὰν κατεχώμεθα ἀπὸ τὴν δειλίαν καὶ δὲν θέλομεν νὰ συζητήσωμεν τὸ μέγα αὐτὸ θέμα, τότε θὰ ἐκλείψουν ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν οἱ ἐκπρόσωποι τῶν λαϊκῶν τάξεων, θὰ φύγουν οἱ λαϊκοὶ ἀγωνισταί, θὰ φύγουν οἱ πτωχοὶ καὶ τὸ Κοινοβούλιον τῆς Ἑλλάδος, θὰ γίνῃ Κοινοβούλιον τῶν πλουσίων. Ἀλλὰ αὐτὸ οὔτε τὸ Σύνταγμα, οὔτε ἡ Δημοκρατία, οὔτε ὁ λαὸς τὸ θέλει. Ὁ λαὸς θέλει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ ἀποστέλλῃ γνησίους ἀντιπροσώπους του πτωχοὺς καὶ ταπεινοὺς ἀνθρώπους. (Χειροκροτήματα). Διὰ νὰ μεταφέρουν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὸν παλμὸν τοῦ λαοῦ, τῶν πτωχῶν τάξεων καὶ νὰ ἀγωνίζωνται διὰ τὴν ἐξύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ, τοῦ πολιτιστικοῦ καὶ τοῦ πνευματικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ μας. Ἐὰν ἐπικρατήσῃ ἡ φοβία καὶ ἡ δειλία ποὺ ἐξεδηλώθησαν, τότε ἐγὼ θὰ κηρυχθῶ πρῶτος ὑπὲρ τῆς ἐξαφανίσεως τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως, ἀλλὰ θὰ προειδοποιήσω τὸν λαόν, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν θὰ στέλλῃ γνησίους ἐκπροσώπους του, ἀλλὰ θὰ στέλλῃ ἐκπροσώπους τῶν πλουσίων, οἱ ὁποῖοι τὰς δαπάνας των θὰ τὰς ἀντλοῦν ἐξ ὑπόπτων πόρων, ἢ θὰ στέλλῃ ἐκπροσώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἐξυπηρετοῦν τὸ συμφέρον τοῦ λαοῦ καὶ τῆς Ἑλλάδος ἀλλὰ τὰ συμφέροντα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ καλύπτουν τὰς δαπάνας των. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, μὲ ψυχραιμίαν πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ζήτημα καὶ ὁ λαὸς ὁ ὁποῖος ἀκούει αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὰς ἀπόψεις μας θὰ τὰς ἐνστερνισθῇ καὶ θὰ καταλάβῃ, ὅτι τὸ συμφέρον τῶν λαϊκῶν τάξεων εἶναι νὰ λαμβάνωμεν ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ διευκολύνουν τὸ ἔργον τῶν βουλευτῶν καὶ θὰ διευκολύνουν τὴν εἰσδοχὴν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὄχι τῶν πλουσίων ἀλλὰ τῶν πτωχῶν, πρᾶγμα ποὺ θὰ ἀποδώσῃ τὸν παλμὸν τῆς ζωῆς τοῦ λαοῦ καὶ τὴν ἀνύψωσιν τοῦ βουλευτικοῦ ἐπιπέδου. Αὐτὰ ἤθελα νὰ εἴπω χωρὶς νὰ κάμω οὐδεμίαν πρότασιν, οὔτε κρίσιν ἐπὶ τῶν εἰσηγήσεων τοῦ κ. Προέδρου. Εἶπα τὰς ἀληθείας αὐτὰς διότι τὰς πιστεύω καὶ διότι διακονῶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπὶ 15 ἔτη, διότι ζῶ τὸ ἄγχος, τὸ ὁποῖον ὅλοι ζῶμεν, ὅταν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι εἰς τὰς 7 τὸ πρωῒ νὰ εἴμεθα παρόντες εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ λαοῦ καὶ ὅταν εἴμεθα παρόντες πᾶσαν ὥραν καὶ ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος καὶ ἐρχώμεθα ἐδῶ τὸ ἀπόγευμα κατάκοποι διὰ νὰ προσφέρωμεν καὶ ἐδῶ τὰς ὑπηρεσίας μας πρὸς τὸν λαόν. Δὲν πρέπει νὰ κατεχώμεθα ἀπὸ τὸ πλέγμα, ὅτι τάχα παίρνομεν ἀπὸ τὸ θησαυροφυλάκιον ὅ,τι παίρνομεν ὡς βουλευτικὴν ἀποζημίωσιν, ὅτι τάχα αὕτη εἶναι ὑπερβολική. Δὲν παίρνομεν τίποτε, ἀρκούμεθα νὰ ἐξασκοῦμεν τὸ λειτούργημά μας καὶ νὰ λαμβάνωμεν κατ’ οὐσίαν τὴν ἡμέραν τὸ ἡμερομίσθιον τοῦ ἀνειδικεύτου ἐργάτου. (Χειροκροτήματα).

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κίνιας, ἔχει τὸν λόγον.

§326Δ. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ διαφωνήσω μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ζορμπᾶς, εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα ὑφίσταται ὁ βουλευτὴς ἀσκῶν τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα εἶναι τεράστια. Προσωπικῶς καὶ ἐγὼ ἔχω δύο ἰδιαιτέρους εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἕνα ἰδιαίτερον εἰς τὴν Λειβαδιά. Ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, ἔτσι καὶ ἐγὼ ὑφίσταμαι ἔξοδα τηλεφώνου τὰ ὁποῖα πληρώνω εἰς τὴν Λειβαδιά. Ἐπίσης ὑφίσταμαι τεράστια ἔξοδα τὴν ἡμέραν ἀπὸ τοὺς 100 ἢ 80 ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι μὲ ἐπισκέπτονται κάθε ἡμέραν εἰς τὸ γραφεῖον μου. Τὰ ἔξοδα εἶναι τεράστια ἡ δὲ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις ἡ ὁποία μᾶς χορηγεῖται δὲν μᾶς χορηγεῖται δι’ ἴδιον ὄφελος, ἀλλὰ εἶναι τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα μᾶς εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ βουλευτικοῦ μας λειτουργήματος. Παρ’ ὅλα ταῦτα ὅμως, κ. Πρόεδρε, θὰ διαφωνήσω μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Προέδρου. Ἔχομεν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν ἐφ’ ὅσον διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἐδεσμεύθημεν, ὅτι οὐδεμία αὔξησις τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως θὰ γίνῃ. Εἴμεθα ἠθικῶς δεσμευμένοι ἀπέναντι τοῦ λαοῦ, διότι ἐγνωρίζαμεν τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ λάβωμεν ὅτε ὑπεβάλαμεν ὑποψηφιότητα. Ὅταν λοιπὸν ἐγνωρίζαμεν τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ γίνεται συζήτησις αὐξήσεως ἔστω καὶ μιᾶς δραχμῆς. Ὠφείλαμεν, ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξήγγειλε τὸ μέτρον αὐτό, νὰ διαφωνήσωμεν, οὐδεὶς ὅμως ἀπὸ ἡμᾶς διεφώνησε, κατήλθαμεν εἰς τὰς ἐκλογὰς μὲ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις. Θὰ ἦτο λοιπὸν μείωσις ἠθική, μείωσις τῆς ἀξιοπρεπείας μας ἡ συζήτησις περὶ αὐξήσεως τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως κατὰ 2.500 ἢ 3.000 δρχ. Πιστεύω ὅτι σήμερον εἶναι ἀπαράδεκτος οἱαδήποτε ἄλλη συζήτησις, πλὴν ἐκείνης τῆς ὑποσχέσεως, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι). Δηλαδὴ πρέπει νὰ ταχθῶ ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τῆς αὐξήσεως, διὰ νὰ εἶμαι καλός; Δὲν ἐκπροσωπῶ σᾶς. Ἐγὼ λέγω τὴν γνώμην μου. Δὲν διαφωνῶ εἰς τὰ τεράστια ἔξοδα τοῦ βουλευτοῦ, ἀλλὰ εἶναι ἠθικῶς ἀπαράδεκτον νὰ γίνεται συζήτησις σήμερον περὶ αὐξήσεως.

§327ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὶ εἰσοδήματα ἔχεις;

§328Δ. ΚΙΝΙΑΣ. Ὅ,τι ἔχω εἶναι ἀπὸ τὴν ἐργασίαν μου. Δὲν μοῦ τὰ ἐδώσατε σεῖς. Ὅταν ψηφισθῇ τὸ «πόθεν ἔσχες» τότε θὰ ἴδωμεν τὶ θὰ κάμῃ ὁ καθένας. Ἐγὼ ὅσα ἔχω τὰ ἔχω ἀπὸ τὴν ἐργασίαν μου. Ἡ πρότασίς μου εἶναι ἄλλη, τὴν ὁποίαν δὲν ἀφήνετε νὰ κάμω, ἡ ἑξῆς: Ἐφ’ ὅσον τὰ ἔσοδα τοῦ βουλευτοῦ εἶναι τεράστια, ἀλλὰ ἔχομεν δέσμευσιν σήμερον ἀπὸ τὰς ἐπαγγελίας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ παίρνῃ ὁ βουλευτὴς μισθὸν Ἀρεοπαγίτου, ἀπὸ τῆς προσεχοῦς βουλευτικῆς περιόδου, ὄχι ἀπὸ τῆς παρούσης. Διότι ἐὰν γίνῃ ἡ αὔξησις ἀπὸ τώρα, φαίνεται ὅτι ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὸν ἑαυτόν μας. Καὶ ὅπως εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν Ἀρχηγῶν, ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἄγνωστον εἶναι ποῖοι θὰ εἶναι βουλευταὶ κατὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον. Ἀλλὰ εἶναι ἀπαράδεκτον, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς παρούσης συνόδου, νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ αὐξήσεως, διότι εἴμεθα ἠθικῶς δεσμευμένοι.

§329Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, διότι διακόπτω τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπὶ τοῦ βήματος. Δὲν πρόκειται νὰ λάβω θέσιν ἐπὶ τοῦ περιεχομένου τοῦ λόγου του καὶ τῶν σκέψεών του, αἱ ὁποῖαι εἶναι σεβασταί. Ἀλλὰ πράγματι, ἀγαπητὲ καὶ ἀξιότιμε κύριε Πρόεδρε, ἡ ὥρα εἶναι 12η. Μᾶς ἀνηγγέλθη τὴν 11.10′ ὅτι θὰ ἔφθανεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. (Θόρυβος, ψίθυροι). Θὰ παρακαλέσω, κύριοι, σιωπήν. Προέβλεψα ὅτι ἡ συζήτησις θὰ ἀπέβαινεν εἰς βάρος τοῦ κύρους τῆς Βουλῆς. Ἤδη ἐπηλήθευσεν ἡ πρόβλεψίς μου. Τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἦλθεν ἐξ ἀρχῆς διὰ νὰ θέσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ λάβωμεν τὸν λόγον καὶ ἡμεῖς ὑπευθύνως, οἱ ἡγέται τῶν κομμάτων, ἐδημιούργησεν ἤδη εἰς βάρος τοῦ Σώματος, εἰς βάρος τῶν μελῶν αὐτοῦ μίαν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν ἀνέχομαι καὶ παρακαλῶ νὰ θεωρηθῇ ὡς ἡ μικροτέρα δυνατὴ ὑπηρεσία μου ἀπέναντι τοῦ κύρους τοῦ Κοινοβουλίου ἡ ἀποχώρησις καὶ ἐμοῦ καὶ τῶν βουλευτῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε.

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔρχεται ἐντὸς ὀλίγου. Παρακαλῶ, κύριοι, εἰς τὰς θέσεις σας.

§331Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ δύο ὡρῶν περίπου συνεζητήθη ἐὰν καὶ κατὰ πόσον θὰ ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ κατεπεῖγον νομοσχέδιον περὶ ἀποζημιώσεως τῶν πληγέντων ἐκ περονοσπόρου. Δὲν ἐψηφίσθη, ὅπως μοῦ εἶπον ὁ κ. Πρόεδρος καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Γεωργίας. Θέλω νὰ πληροφορηθῶ, ἐὰν θὰ ψηφίσωμεν ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι κατεπεῖγον. Χιλιάδες ἄνθρωποι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν. Θέλω μίαν ὑπεύθυνον ἀπάντησιν.

§332ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει δηλωθῆ καὶ ἔχει ληφθῆ ἀπόφασις, ὅτι θὰ ψηφισθῇ ἀπόψε.

§333Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ νὰ περιμένωμεν, νὰ τὸ ψηφίσωμεν.

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θὰ ὑπάρξῃ ἀπαρτία.

§335Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπαρτία ὑπῆρχεν, ὅταν προετάθη ἡ ψήφισίς του καὶ εἰσήλθομεν εἰς τὴν συζήτησιν ἄλλου θέματος. Τὸ ἀφήσαμεν νὰ τὸ συζητήσωμεν πότε;

§336ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐκρατήθη. Ὁρίστε, κύριε Κίνια.

§337Δ. ΚΙΝΙΑΣ. Τελειώνω λέγοντας ὅτι, ἐὰν παραδεχθῶμεν ὅτι πράγματι ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις εἶναι μικρά, λόγῳ τῶν τεραστίων ἐξόδων τοῦ βουλευτοῦ, ἡ ἰσχὺς τῆς αὐξήσεως νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τῆς προσεχοῦς συνόδου. Ἀντιτίθεμαι δὲ ριζικῶς πρὸς οἱανδήποτε αὔξησιν κατ’ αὐτὴν τὴν σύνοδον. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας).

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πιστοποιῶ, ὅτι κατὰ τὴν ὀλιγόλεπτον ἀπουσίαν μου ἡ κατάστασις ἐπεδεινώθη καὶ ἐδημιουργήθη μία ἀτμόσφαιρα, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἀξία τῶν ὑψηλῶν παραδόσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου. Δὲν ἔπρεπε νὰ λάβῃ αὐτὴν τὴν μορφὴν ἡ συζήτησις. Καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἔκαμε τὴν σύστασιν νὰ μὴ ἀναμιχθοῦν οἱ κύριοι βουλευταὶ εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐγὼ ἐπανέλαβον τὴν σύστασιν, ἀλλὰ δὲν εἰσηκούσθημεν. Κατόπιν τῆς στάσεως αὐτῆς, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀποσύρω τὴν πρότασιν καὶ ἡ κατάστασις θὰ παραμείνῃ ὡς ἔχει. Παρακαλῶ, κύριοι βουλευταί, νὰ παραμείνητε εἰς τὰς θέσεις σας, ἕως ὅτου ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ συζητηθῇ νομοσχέδιον τῆς ἁρμοδιότητός του.

§339Ι. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχα ζητήσει τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἀλλὰ δὲν μοῦ ἐδόθη.

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς μὲ πληροφορεῖ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος, ὅταν ἐξεφωνήθη τὸ ὄνομά σας δὲν ἦσθο ἐδῶ καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ὡμίλησαν ἄλλοι κύριοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐγγραφῆ διὰ νὰ ὁμιλήσουν. Ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ εἶναι τὸ θέμα τῶν τηλεγραφημάτων καὶ τηλεφωνημάτων. Μέχρις ὅτου ληφθοῦν ὁριστικὰ μέτρα θὰ συνιστοῦσα εἰς τοὺς κ. συναδέλφους νὰ περιορίσουν τὴν ἀποστολὴν εὐχητηρίων καὶ εὐχαριστηρίων τηλεγραφημάτων. Ἀπόψε ἔλαβον ἀπὸ τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Τσιάραν τηλεγράφημα καὶ ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους λαμβάνω τηλεγραφήματα 80 καὶ 100 λέξεων. Ἐπίσης θέλω νὰ δηλώσω ὅτι δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος διὰ τὰς ἐρωτήσεις βουλευτῶν αἱ ὁποῖαι ἀποστέλλονται τηλεγραφικῶς. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἔλαβον τηλεγραφικὴν ἐρώτησιν 900 λέξεων ἀπὸ τὴν πλατείαν Συντάγματος καὶ ἔλαβον τηλεγραφικῶς ἐρωτήσεις αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνουν ὁλόκληρον ἀναφορὰν Σωματείου. Σᾶς εἶπον, ὅτι λυποῦμαι δι’ αὐτό. Παρακαλῶ νὰ μὴ γίνωνται τηλεγραφικαὶ ἐρωτήσεις εἰς τὸ μέλλον.

§341Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἐξ ἐκείνων ποὺ ἔστειλα τηλεγράφημα σήμερον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τοὺς ἁρμοδίους μὲ τὸ σιτικὸν ζήτημα κ.κ. Ὑπουργούς. Ἀλλὰ τὶ ἠθέλατε νὰ κάμω; Ὑπάρχει ἕνα θέμα σοβαρώτατον τὸ θέμα τῶν σιτοπαραγωγῶν, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε συζητηθῆ, διότι ἀφορᾷ 750.000 ἀγροτικὰς οἰκογενείας καὶ μάλιστα τὰς πτωχοτέρας. Καὶ ὅμως ἡ Βουλὴ κλίνει αὔριον τὰς ἐργασίας της χωρὶς τὸ μέγα τοῦτο θέμα νὰ συζητηθῇ. Δὲν εἶναι εἰς τὰς συνηθείας μου, κ. Πρόεδρε, ν’ ἀποστέλλω εὑρισκόμενος εἰς τὰς Ἀθήνας τὴν ἐρώτησίν μου, διότι ὡς γνωστὸν λειτουργούσης τῆς Βουλῆς γνωστὸν εἶναι ὅτι ἀκολουθῶ τὴν ἐνδεδειγμένην πορείαν τῶν ἐρωτήσεων ἢ ἐπερωτήσεων. Ἐὰν ὅμως παρεξέκλινα τῆς ὀρθῆς τακτικῆς τὸ ἔκαμα διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἐπὶ τέλους ἡ διαμαρτυρία μου αὐτή, ἡ ὁποία καὶ τὴν Κυβέρνησιν βοηθεῖ νὰ λάβῃ ὡρισμένα μέτρα, ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν καὶ τῶν γεωργικῶν ἐπιχειρήσεων. Καὶ ἔστειλα τὸ τηλεγράφημα, κ. Πρόεδρε, μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι τὸ Προεδρεῖον θὰ ἐπέτρεπε νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐνῷ ἔχομεν τὴν δυνατότητα νὰ δώσωμεν τιμὴν 3.50 δραχμῶν, ἡ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως διδομένη τιμὴ τῶν 3 δραχ. ἔρχεται σὲ πλήρη ἀντίθεσιν μὲ τὴν ὑπόσχεσίν της, δοθεῖσαν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ 1961, ὅτι ἡ τιμὴ δὲν δύναται νὰ εἶναι κατωτέρα τῶν 3,50 δραχμῶν. Καταγγέλλω μάλιστα, ὅτι σήμερα τὸ σιτάρι πωλεῖται ἀπὸ τὸν παραγωγὸν μὲ 2,50 καὶ θὰ καταλήξῃ μὲ τὴν ἔντασιν τοῦ ἁλωνισμοῦ εἰς τὰς δύο δραχμάς. Θὰ πρέπει ὅμως ἀκόμη νὰ καταργηθῇ ἡ δωρεὰν μεταφορὰ τοῦ σίτου εἰς τοὺς ἀλευρομύλους καὶ νὰ ληφθοῦν μέτρα καὶ κυρώσεις νομικῶς αὐστηρόταται, ὥστε οὐδεὶς νὰ δύναται νὰ ἀγοράζῃ σιτάρι κάτω τῆς καθορισθείσης τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως.

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, ἐπὶ τῆς οὐσίας, κ. συνάδελφε. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐκ περονοσπόρου πληγέντων παραγωγῶν Κορινθιακῆς σταφίδος». Ὁ κ. Ε. Βανταλῆς, εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ἔχει τὸν λόγον.

§343Ε. ΒΑΝΤΑΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ἡ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ ρυθμίσῃ μίαν ἐκκρεμότητα καὶ νὰ καλύψῃ νομοθετικῶς ἀποφάσεις καὶ μέτρα τῆς ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1963, τὰς ὁποίας καὶ τροποποιεῖ ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ε. Μπακλατζῆς). Κατὰ τὴν καλλιεργητικὴν περίοδον τοῦ 1963 ἡ νόσος τοῦ περονοσπόρου ἔπληξεν ὁλόκληρον τὴν Πελοπόννησον καὶ τὰς Ἰονίους Νήσους προξενήσας ζημίας εἰς ἔκτασιν ἀπὸ 15–80%. Πρὸ αὐτῆς τῆς καταστάσεως ἡ ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε τὴν χορήγησιν ἀρωγῆς εἰς τοὺς πληγέντας εἰς ποσοστὸν ἄνω τῶν 35%. Μόλις ἐξεδηλώθησαν τὰ μέτρα ταῦτα, μέρος τῶν παραγωγῶν ἐξηγέρθη, διότι ὡρισμένοι ἐθεώρησαν ὅτι ἐθίγησαν ἀπὸ τὴν ἐξήγησιν τοῦ μέτρου τῶν ζημιῶν καὶ κατόπιν τῆς ἀντιδράσεως αὐτῆς ἐπῆλθε τροποποίησις εἰς τὸ μέτρον ὑπολογισμοῦ τῶν ζημιῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὑπεβιβάσθη τὸ ποσοστὸν ἀπὸ 35 εἰς 20%. Τοιουτοτρόπως ἐδημιουργήθη ἕνα θέμα οἰκονομικῆς παροχῆς 100.000.000 δραχμῶν. Τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ ἐκαλύπτετο δι’ εἰσφορᾶς δέκα λεπτῶν κατὰ κιλὸν ἐπὶ τετραετίαν ἐπὶ διακινουμένης σταφίδος. Ὁ χρόνος αὐτὸς παρετάθη ἐπὶ 10ετίαν. Τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ ἐχορήγει ὁ ΑΣΟ ἐκ δανεισμοῦ ἐκ τῆς Τραπέζης καὶ μὲ ἐπιτόκιον 2%. Οἱ τόκοι θὰ ἐπιβαρύνουν τὸ Κράτος, διότι εἶναι ἀμφίβολον ἐὰν διὰ τῆς εἰσφορᾶς τῶν 10 λεπτῶν κατὰ κιλὸν ἐκαλύπτετο τὸ ποσόν. Κατὰ τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Γεωργίας, τὸ νομοθέτημα ἐγένετο δεκτὸν ὁμοφώνως. Βεβαίως ἐλέχθησαν καὶ ἐνδιαφέρουσαι ἀπόψεις. Ὑπεστηρίχθη κατ’ ἀρχήν, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ ἀποζημίωσις νὰ δοθῇ καὶ εἰς παραγωγοὺς καὶ ἄλλων ἀμπελουργικῶν προϊόντων, διότι ὁ περονόσπορος ἔπληξε καὶ αὐτούς. Ὑπεστηρίχθη ἐπίσης, ὅτι ἡ δεκάλεπτος εἰσφορὰ θὰ ἔπρεπε νὰ πληρωθῇ ὑπὸ τοῦ Κράτους, ὡς καὶ τὸ ὅτι τὸ δάνειον θὰ ἔπρεπε νὰ χορηγηθῇ ἄτοκον. Νομίζω, ὅτι τὸ νομοθέτημα ὡς ἔχει καλῶς εἰσάγεται. Πρῶτον διότι ὑπεβιβάσθη τὸ ποσοστὸν ἀπὸ 35 εἰς 20%. Ἐκτὸς αὐτοῦ, ὁ μὴ καταστραφεὶς καρπὸς ὑπερετιμήθη ἐκ τῆς ἐλλείψεως παραγωγῆς ὡς καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ καλύπτεται ἀπὸ τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς ἀσφαλίσεως, νομίζω ὅτι ὁ ἀσφαλιστικὸς νόμος ὁρίζει, ὅτι ὁ ἀσφαλιζόμενος πρέπει νὰ συμμετέχῃ εἰς τὴν ἀσφάλισιν. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ θέμα τῶν τόκων, ἡ εἰσφορὰ νὰ καλύψῃ περίπου 10–12.000.000, τὰ δὲ ὑπόλοιπα θὰ πληρώνῃ τὸ Κράτος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν προστασίαν καὶ τῶν ἄλλων προϊόντων, αὐτὸ εἶναι ἕνα θέμα εὐρύτερον, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συζητηθῇ παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λυθῇ καὶ εἰς μίαν ἢ δύο συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον εἰσάγει ἕνα ριζοσπαστικὸν νεωτερισμόν. Δημιουργεῖ αὐτασφαλιζούσας προϋποθέσεις διὰ τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Συνήθως, εἰς αὐτὰς τὰς περιπτώσεις, ἔρχεται ἡ ἀρωγὴ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, τώρα εἰσάγεται μία καινοτομία ὑψίστης σημασίας καὶ ἐφ’ ὅσον αὕτη θὰ παγιωθῇ καὶ προχωρήσωμεν μὲ βάσιν αὐτὴν εἰς γενικωτέραν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος τῆς προστασίας τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ γενικώτερον τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ οὐδεμία ἀντίρρησις διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ παρόντος νομοθετήματος καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως ψηφίσῃ τοῦτο.

§344ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας κ. Δ. Θανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§345Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν λεπτομερῆ εἰσήγησιν τοῦ συναδέλφου, εἰσηγητοῦ τῆς πλειοψηφίας, ὅσον ἀφορᾷ τὸ πραγματικὸν μέρος, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησε τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπεμβάσεως καὶ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίζεται, δύο λέξεις μόνον ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι εἴμεθα καὶ ἡμεῖς σύμφωνοι τῆς συμπαραστάσεως τῶν πληγέντων ἐκ τοῦ περονοσπόρου παραγωγῶν σουλτανίνας. Καὶ εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι λόγῳ τῆς προκυπτούσης ἀνάγκης, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ κατὰ τὴν διαδικασίαν τοῦ κατεπείγοντος εἰς μίαν μόνην ἀνάγνωσιν, ὥστε νὰ κατορθώσουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ πάρουν ὅ,τι τοὺς ἀνήκει. Ἐκ τῆς προκληθείσης ζημίας ἐπῆλθεν ἐπιβάρυνσις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν περὶ τὰ 10.000.000 δραχμῶν. Ἡ ἐπιβάρυνσις, κ. Πρόεδρε, αὐτή, εἶναι ἐλαχίστη καὶ οὐδεμίαν ἀνωμαλίαν ἐπιφέρει εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἔστω καὶ ἂν αὕτη ἦτο μεγαλυτέρα τῶν 10.000.000 δραχμῶν. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν, εἰσηγοῦμαι καὶ ἐγὼ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, ὡς ἔχει.

§346ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Ξυλούρης, ἔχει τὸν λόγον.

§347Μ. ΞΥΛΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκτὸς τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος, τὴν ὁποίαν ἐκτιμῶμεν ὡς ἐθνικὸν προϊόν καὶ ἡ ὁποία ὑπέστη ζημίας ἐκ περονοσπόρου καὶ τὴν ὁποίαν καλούμεθα διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου νὰ ἀποκαταστήσωμεν, ὑπάρχει καὶ ἓν ἄλλο σοβαρώτατον ὁμοειδὲς προϊόν, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ εἶναι ἐθνικὸν προϊόν καὶ ἀποδίδει πάρα πολλὰ εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ἡ σουλτανίνα. Τὸ προϊὸν αὐτό, ὑπέστη θεομηνίαν πρωτοφανῆ ἐκ τοῦ περονοσπόρου καὶ τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἔτυχε τῆς προστασίας τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον ἐστάθη ἀνάλγητον καὶ βλέπω καὶ σήμερον παραμένει ἀνάλγητον. Κάμνω ἐκ τῶν προτέρων τὴν δήλωσιν, ὅτι λέγων ταῦτα, δὲν μνησικακῶ καὶ δὲν ἀντιδικῶ κατὰ τῶν συμπαθῶν καὶ μοχθούντων σταφιδοπαραγωγῶν τῆς Κορινθίας. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον προκαλεῖ πικρίαν, εἶναι ἡ ἄδικος καὶ ἄνισος μεταχείρισις αὐτῶν τῶν δύο ὁμοειδῶν καὶ ἀδελφῶν προϊόντων. Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως σᾶς εἶναι γνωστόν, ἡ σουλτανίνα εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἐξαγώγιμον προϊόν, ἐνῷ ἐξ ἀντιθέτου ἡ Κορινθιακὴ σταφὶς δὲν εἶναι ἐξαγώγιμον προϊόν, ἢ ἐὰν εἶναι, εἰς τὸ ἐλάχιστον πλησιάζει τὴν σουλτανίναν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιμένομεν, ὅτι τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου λαμβάνεται διὰ τὴν Κορινθιακὴν σταφίδα, πρέπει, ὁπωσδήποτε, νὰ ἐπεκταθῇ καὶ διὰ τὴν σουλτανίναν. Τὸ 1961 ἐνέσκηψε μεγάλη θεομηνία περονοσπόρου εἰς τὴν Κρήτην, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ καταστρέψῃ τὴν σουλτανίναν, εἰς πλείστας δὲ περιοχὰς ἡ καταστροφὴ ἦτο 100%. Τὸ ἔτος αὐτό, ἐνῷ ἄλλοτε ἡ Κρήτη παρήγαγε 65.000 τόννους σουλτανίνας, τὸ ἔτος αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, ἡ μείωσις ἦτο καταπληκτική, περίπου εἰς τοὺς 16.000 τόννους. Ὁ λαός, τότε, τῆς Κρήτης ἐκινήθη, ἀλλὰ δὲν κατώρθωσε νὰ συγκινήσῃ τὴν Κυβέρνησιν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἐκ τῆς φωνῆς ἀπογνώσεως τῶν Κρητῶν σουλτανοπαραγωγῶν συνεκινήθησαν μόνον οἱ Ἀμερικανοί, οἱ ὁποῖοι ἔσπευσαν νὰ φέρουν τρόφιμα, ὥστε νὰ περισωθῇ ὁ κόσμος ἀπὸ τὴν δυστυχίαν. Τὸ 1962, ὡς ὅλοι θὰ ἐνθυμῆσθε, οἱ σουλτανοπαραγωγοὶ ἔκαμαν ἕνα μεγάλο συλλαλητήριον, τὸ ὁποῖον ἔσεισε τὰ θεμέλια τοῦ Κράτους. Ἐν τούτοις τὸ Κράτος παρέμεινεν ἀδιάφορον, ὅπως τὸ αὐτὸ βλέπω καὶ σήμερον νὰ γίνεται. Διατί, κ. Πρόεδρε, αὐτὴ ἡ ἄδικος μεταχείρισις μεταξὺ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν τῶν δύο αὐτῶν ὁμοειδῶν προϊόντων; Διατὶ νὰ γίνῃ τόσον ἐσπευσμένη ἡ ψήφισις τοῦ νομοθετήματος, χωρὶς νὰ μᾶς δίδεται ἡ εὐχέρεια νὰ ὑποβάλωμεν τροπολογίας. Ἐὰν ὁ ΑΣΟ εἶναι ὁ φορεὺς ὁ ὁποῖος θὰ χρηματοδοτήσῃ τὴν Κορινθιακὴν σταφίδα, νομίζω ὅτι ὑπάρχει καὶ δι’ ἡμᾶς ἡ ΚΣΟΣ καὶ δὲν θὰ πρέπει νὰ μεταχειρισθῶμεν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Πολλάκις τὸ Κράτος ἐφάνη ἀνάλγητον καὶ δὲν νομίζω καὶ εἰς τὰς ἡμέρας αὐτὰς νὰ φανῇ πάλιν ἀνάλγητον καὶ νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν σουλτανίναν, ἐνῷ οἱ παραγωγοὶ ἐξακολουθοῦν καὶ σήμερον ἀκόμη νὰ εἶναι χρεωμένοι, χρεωμένοι ἐνῷ ἡ ρύθμισις τοὺς ἐρρύθμισε τὰ χρέη των. Νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἐπεκταθοῦν τὰ μέτρα καὶ εἰς τὴν σουλτανίναν χωρὶς νὰ λέγωμεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμοσθοῦν διὰ τὴν κορινθιακήν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπεκτείνῃ τὰ μέτρα αὐτὰ διότι καὶ δίκαιον εἶναι καὶ λογικὸν καὶ διότι νομίζω ὅτι ἐξισώνει τὰ δύο αὐτὰ ἀδελφὰ καὶ ὁμοειδῆ προϊόντα.

§348ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χαραλαμπόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§349Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκπροσωπῶ μίαν περιοχὴν ἡ ὁποία ἐπλήγη ἀπὸ τὸν περονόσπορον καὶ ἔχω προσωπικὴν ἀντίληψιν τοῦ δράματος τῶν παραγωγῶν τοῦ Νομοῦ Μεσσηνίας. Εἶναι γεγονὸς ὅτι τὰ ποσοστὰ τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὸ νομοσχέδιον πλησιάζουν πρὸς τὴν πραγματικότητα χωρὶς νὰ ἀνταποκρίνωνται ἀκριβῶς πρὸς τὴν πραγματικότητα. Ὑπῆρξαν περιπτώσεις καταστροφῆς συνολικῆς τῆς παραγωγῆς μέχρι καὶ τοῦ 100%. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ λαὸς τῆς Μεσσηνίας χαιρετίζει μὲ πραγματικὴν ἱκανοποίησιν τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐπελήφθη τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ δὲν ἄφησε τὰ περιθώρια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ὁρίσει ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις, τοῦ νὰ ξεκινᾷ δηλαδὴ ἡ ἀποζημίωσις ἀπὸ τὸ 35%. Καὶ δὲν ὑπῆρξε μόνον τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰ ποσοστά, τὰ ὁποῖα καὶ ἀνεβίβασεν, ἀλλὰ τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως ἐπροχώρησε καὶ ἀκόμη πάρα πάνω, διότι αἱ ἐκτιμήσεις αἱ ὁποῖαι ἔγιναν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἀντεπεκρίνοντο πρὸς τὴν πραγματικότητα. Ὑπῆρξαν δηλαδὴ περιπτώσεις πληγέντων, τῶν ὁποίων τὸ σύνολον τῆς ἀποζημιώσεως δὲν καθωρίσθη οὔτε κἂν προσήγγισεν εἰς τὰ ἐπίπεδα τῆς πραγματικῆς καταστροφῆς. Οἱ παραγωγοὶ σταφίδος, ὅπως γνωρίζει ἡ Βουλή, πάντα ὑποφέρουν τὰ τελευταῖα ἔτη. Τὸ προϊὸν αὐτὸ εἶναι ἕνα προϊὸν τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἐξαχθῇ ἐπίσης εἶναι ἓν εὐπαθὲς προϊὸν καὶ λόγῳ τῶν κλιματολογικῶν συνθηκῶν πλήττεται ἀπὸ πολλὰς ἀσθενείας, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ περονόσπορος. Ἀλλὰ ἐκτὸς τούτου ἡ σταφὶς ἡ κορινθιακὴ πλήττεται καὶ ἀπὸ ἄλλας ἀσθενείας καὶ αἱ ἀσθένειαι αὐταὶ δὲν εἶναι μόνον αἱ ἐκ τῶν κλιματολογικῶν συνθηκῶν ἀσθένειαι, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἀσθένειαι γήρατος θὰ ἔλεγα. Ὑπάρχουν μεγάλα ποσοστὰ ἐκ τῶν καλλιεργουμένων σταφίδων, αἱ ὁποῖαι ἤδη ἔχουν ἐξαντλήσει ὅλα τὰ περιθώρια τῆς ζωῆς των καὶ δι’ αὐτὸ ἡ παραγωγὴ ἔχει μειωθῆ, ἡ ἀπόδοσις εἶναι μικρὰ καὶ δύναμαι ἀδιστάκτως νὰ εἴπω ὅτι, παρὰ τὰς προσπαθείας τῶν παραγωγῶν, δὲν καταλαβαίνουν νὰ δημιουργήσουν ἀπόδοσιν τοιαύτην, ἡ ὁποία νὰ καλύπτῃ τὰ ἔξοδά των. Συνεπῶς ἡ καταστροφὴ ἡ ὁποία ἔπληξεν τοὺς παραγωγοὺς πέρυσι ἦτο μία καταστροφὴ ὁλοκληρωτικὴ καὶ σήμερον ἀκόμη ποὺ μέχρι τὴν στιγμὴν αὐτὴν πιστεύομεν ὅτι ἡ παραγωγὴ θὰ εἶναι καλυτέρα ἀπὸ ὅ,τι ἦτο πέρυσι τὰ ἔξοδα τὰ καλλιεργητικὰ εἶναι τόσον μεγάλα, ποὺ ἐὰν ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος δὲν ὁρισθῇ εἰς ἐπίπεδον ἱκανοποιητικόν, τότε τὰ ἔξοδα ὑπερβαίνουν τὰ ἔσοδα. Πρὸ ἡμερῶν ἐπανέκαμψα ἀπὸ μίαν περιοδείαν μου εἰς τὴν Μεσσηνίαν, πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι τὰ ἡμερομίσθια, τὰ ὁποῖα πληρώνουν οἱ παραγωγοὶ ἀνέρχονται εἰς τὰς 250 ἕως 300 δραχμὰς διὰ τὸ χαράκι μόνον. Δηλαδὴ πρέπει ἕνας καλλιεργητὴς σταφίδος νὰ πληρώνῃ 70 κιλὰ τὴν ἡμέραν ἕνα ἐργάτην, ὁ ὁποῖος θὰ χαράξῃ τὶς σταφίδες. Συνεπῶς τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Κυβέρνησίς μας ἀντελήφθη τὴν κατάστασιν καὶ πρὸ δύο περίπου μηνῶν ἡ Οἰκονομικὴ ἐξ Ὑπουργῶν Ἐπιτροπὴ ἀμέσως ἀντεμετώπισε τὸ θέμα καὶ καθώρισεν ποσοστὰ ἀποζημιώσεως ἀνώτερα τοῦ 20%, εἶναι ἕνα γεγονός, τὸ ὁποῖον συνδυάζεται μὲ τὸ μέγιστον ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τὴν ὁποίαν δικαίως ἐχαρακτήρισεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡς Κυβέρνησιν τῶν Ἀγροτῶν. Καὶ χειροκροτοῦν αὐτὴν τὴν στιγμὴν οἱ ἀγρόται τῆς Μεσσηνίας, ἀλλὰ πιστεύω καὶ οἱ ἀγρόται τῆς Ἑλλάδος ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ κυρίως τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα καθώρισαν τιμὰς γεωργικῶν προϊόντων, διότι ὅσα γεωργικὰ προϊόντα συναντήσαμεν καθ’ ὁδὸν εἰς τὸ μικρὸν αὐτὸ διάστημα, ποὺ ἡ Κυβέρνησις κυβερνᾷ τὸν τόπον αὐτόν, τὰ ἐπροσέξαμεν ἰδιαιτέρως καὶ καθωρίσθησαν τιμαὶ ἀσφαλείας καὶ τιμαὶ ἱκανοποιητικαὶ διὰ τοὺς παραγωγούς; Κατετέθη κατεπειγόντως τὸ νομοσχέδιον καὶ ἰδιαιτέρως ὡς ἐκπρόσωπος τῆς πληγείσης περιοχῆς αὐτῆς χαιρετίζω τὸ γεγονὸς αὐτὸ μὲ ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν, διότι ἔτσι ἀποδεικνύεται τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰ φλέγοντα αὐτὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν ἀγροτικὴν τάξιν. Ὡμίλησε προηγουμένως ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Ξυλούρης καὶ εἶπεν διὰ τὴν περίπτωσιν ἐπίσης ζημιῶν τῶν παραγωγῶν σουλτανίνας. Συμμερίζομαι τὴν ἀγωνίαν του καὶ τὸ ἄγχος του τὸ ὁποῖον ὁπωσδήποτε ἀνταποκρίνεται πρὸς μίαν δικαίαν ἀπαίτησιν τῶν πληγέντων παραγωγῶν, πλὴν ὅμως θὰ παρεκάλουν τὸν ἀγαπητὸν κ. συνάδελφον νὰ μὴ φέρῃ περαιτέρω ἀντίρρησιν ἢ καὶ ἄλλους συναδέλφους ἐκ τῶν πληγεισῶν αὐτῶν περιοχῶν νὰ ψηφισθῇ τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον διότι ἔτσι θὰ δώσωμεν εἰς τοὺς πολλοὺς εἰς τοὺς πάρα πολλοὺς καλλιεργητὰς Κορινθιακῆς σταφίδος ὁλοκλήρου τῆς Πελοποννήσου τὴν χαρὰν νὰ ἠμποροῦν συντόμως νὰ εἰσπράξουν αὐτὴν τὴν ἀποζημίωσιν τὴν ὁποίαν περιμένουν ἀπὸ ἑνὸς ἔτους περίπου. Καὶ ἐπειδὴ πάλιν ἐπαναλαμβάνω πρὸ τριῶν ἡμερῶν ἐπανῆλθα ἀπὸ τὴν Μεσσηνίαν, θὰ ἤθελα νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐν ὄψει τοῦ γεγονότος ὅτι θὰ ἐλάμβανον αὐτὴν τὴν ἀποζημίωσιν ἐδημιούργησαν καὶ χρέη μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ συνεχίσουν τὴν καλλιέργειαν. Καὶ ἀνέφερα προηγουμένως τὸ παράδειγμα ὅτι πληρώνουν 250 δρχ. τὴν ἡμέραν διὰ χαράκι καὶ οἱ περισσότεροι ἐξ αὐτῶν κατέφυγον εἰς δανεισμὸν ὄχι πλέον ἀπὸ τὴν ΑΤΕ, ἡ ὁποία ἐξήντλησε τὰς πιστώσεις πρὸς τοὺς παραγωγούς, ἀλλὰ εἰς ἰδιώτας καὶ μὲ τόκον ἀκόμη διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ καλλιεργήσουν τὰ κτήματά των. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ δυνηθῶμεν ἔτσι νὰ δώσωμεν τὴν χαρὰν εἰς αὐτοὺς τοὺς δύσμοιρους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ἀόκνως καὶ ἐργάζονται δυστυχῶς χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἡ προϋπόθεσις δι’ αὐτοὺς μιᾶς καλυτέρας αὔριον, δεδομένου, ὅτι τὰ ἔξοδα τὰ καλλιεργητικὰ διὰ τὴν Κορινθιακὴν σταφίδα εἶναι πολὺ μεγαλύτερα ἀπὸ τὰ ἔσοδα.

§350ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§351Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, καὶ κύριοι συνάδελφοι, θὰ παρεκάλουν νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν παρεμβολήν, τὴν ὁποίαν ἡ πορεία τῆς συζητήσεως καθιστᾷ ἐπιβεβλημένην. Ἐπληροφορήθην, ὅτι οἱ ἡγέται τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐξέφρασαν τὴν ἐπιθυμίαν τῆς παρουσίας μου. Ἀνταπεκρίθην εὐχαρίστως εἰς τὴν πρόσκλησίν των. Ἡ ἀπουσία μου ὀφείλετο εἰς σύσκεψιν ἐπὶ σοβαροῦ ἐθνικοῦ θέματος. Αὐτὸς ὑπῆρξεν ὁ λόγος τῆς ἀπουσίας μου. Ἐν τούτοις ὅταν διετυπώθη αὐτὴ ἡ ἐπιθυμία, ἀνταπεκρίθην. Ἀλλὰ συνέβη, ὅταν ἦλθον, νὰ ἔχουν φύγει καὶ νὰ μὴ συναντηθῶμεν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶχεν ἔλθει πρὸς συζήτησιν ἡ πρότασις τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἡ ἀφορῶσα τὴν ἀποζημίωσιν τῶν βουλευτῶν, καθὼς καὶ τὸν καθορισμὸν ἑνὸς γραμματέως δι’ ἕκαστον βουλευτήν, μὲ βαθμὸν Γραμματέως αʹ τάξεως. Αὐτὴ πράγματι εἶναι ἡ ἄποψις καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως. Γνωρίζομεν, ὅτι ἡ ἀποζημίωσις τὴν ὁποίαν λαμβάνουν σήμερον οἱ βουλευταί, εἶναι ὄντως ἀνεπαρκής. Ἑπομένως ὅσα ἐπιχειρήματα ἐχρησιμοποίησαν, εἶναι βάσιμα. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ θέματος ἔχει χαράξει γραμμήν. Ἀνεκοίνωσε κατὰ τὴν πρώτην ἐμφάνισιν εἰς τὴν Βουλήν, ἡ Κυβέρνησις τῆς 3ης Νοεμβρίου, ὅτι δὲν πρόκειται εἰς τὸ μέλλον ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις νὰ ἀκολουθήσῃ τὰς ἀποδοχὰς τῶν δικαστικῶν, αἱ ὁποῖαι ἐκρίθησαν μὲ ἄλλα μέτρα, διὰ τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι τότε εἶχον ἀναπτυχθῆ. Διεκηρύξαμεν ἐπίσης τότε καὶ τὸ ἐπανελάβομεν ἐν συνεχεία, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ὑπάρξῃ κατὰ τὸ ἔτος 1964 οὐδεμία περαιτέρω αὔξησις μισθῶν. Ἑπομένως καὶ ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις δὲν πρόκειται νὰ αὐξηθῇ. Θὰ ἦτο ἀπαράδεκτον διὰ τὸ κῦρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ κάμῃ μίαν ἐξαίρεσιν διὰ τοὺς βουλευτάς. Ἡ κοινὴ γνώμη οὐδέποτε θὰ τὸ συνεχώρει. Παραμένομεν συνεπεῖς πρὸς τὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν ἔκτοτε ἐχαράξαμεν. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ θέμα ἀποδεικνύομεν, ὅτι τιμῶμεν τὸν λόγον μας. Καὶ ὁ Προϋπολογισμὸς ὁ ὁποῖος κατηρτίσθη δὲν προβλέπει αὔξησιν τῆς ὑφισταμένης βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ γραμμὴ τῆς Κυβερνήσεως. Λυποῦμαι, διότι δὲν εὑρέθην κατὰ τὴν πορείαν τῆς συζητήσεως, διὰ νὰ ἐπαναλάβω αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν. Διότι ὅμως ἐν τῷ μεταξὺ ἀπεχώρησαν οἱ Ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ διότι ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἔκρινεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποσύρῃ τὴν πρότασιν καὶ διότι ἐπίσης ἐπὶ τοῦ θέματος πρέπει νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, θὰ παρεκάλουν νὰ συναινέσῃ ἡ Βουλὴ αὔριον, καίτοι εἶναι ἡμέρα ἐλέγχου, νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ἡ κατατεθεῖσα πρότασις, εἰς τρόπον ὥστε ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ τελικῶς τὰς ἀποφάσεις της. Ἡ Κυβέρνησις πάντως ἔχει λάβει θέσιν καὶ εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν ἐμμένει. Ἡ προσθήκη ἑνὸς Γραμματέως αʹ τάξεως δι’ ἕκαστον βουλευτήν, κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ὄντως ἐπιβεβλημένη. Εἶναι τόσα τὰ βάρη τοῦ βουλευτοῦ, ὥστε, πράγματι, ἔχει ἀνάγκην ἑνὸς συνεργάτου, διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸ μέγεθος τῶν ὑποχρεώσεων, αἱ ὁποῖαι τὸν βαρύνουν. Αὐτοὶ ὑπῆρξαν οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις ἔκρινεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐγκρίνῃ αὐτὴν τὴν παραχώρησιν πρὸς τοὺς βουλευτάς. Δὲν εἶναι μίμησις ξένων προτύπων, ὅπως ἐλέχθη, εἶναι πραγματικὴ ἀνάγκη. Καὶ ἂν συμβαίνῃ νὰ ἀνατέλλῃ ὁ ἥλιος καὶ εἰς ἄλλας χώρας, θὰ ἔπρεπεν ὁ ἥλιος νὰ μὴ ἀνατέλλῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ μίμησις; Ἀγαπητοί μου συνάδελφοι, λυποῦμαι διὰ τὴν χασμῳδίαν ἡ ὁποία συνέβη. Ἐλπίζω, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐπαναληφθῇ. Ἐκφράζω, μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτήν, τὴν μεγάλην μου ἱκανοποίησιν, διότι ἐψηφίσθη ὁ νέος Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς καὶ ἐπιθυμῶ τὸ περιστατικὸν τῆς ἀποψινῆς χασμῳδίας νὰ καταλογισθῇ εἰς τὸ παρελθόν, εἰς τρόπον ὥστε ὁ νέος Κανονισμός, ἐγκαινιαζόμενος, νὰ ἀποτελέσῃ μίαν πραγματικὴν ἐγγύησιν ἐξυψώσεως τῆς λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. (Χειροκροτήματα).

§352ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§353Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, παρέχεται ἀποζημίωσις εἰς τοὺς πληγέντας ἐκ περονοσπόρου παραγωγοὺς Κορινθιακῆς σταφίδος. Εἴμεθα σύμφωνοι μὲ τὸ νομοσχέδιον, ἡ κατάθεσις τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι συνεπὴς πρὸς τὰς ἐπαγγελίας της περὶ προστασίας τοῦ μόχθου τῶν παραγωγῶν μας. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. Πρόεδρε, νὰ κάμω τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις. Παρατηρῶ, ὅτι μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συνεχίζεται ἓν ἄτοπον ποὺ συνέβαινε καὶ εἰς τὸ παρελθόν. Νὰ ἀντιμετωπίζωνται δηλαδὴ θέματα ἐνδιαφέροντα ὅλην τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, διὰ τῆς λήψεως μέτρων ἀναλόγως τῶν πιέσεων τῶν διαφόρων διαμερισμάτων τῆς χώρας. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι περιφέρειαι τῶν ὁποίων οἱ παραγωγοὶ ἐπλήγησαν ἐκ θεομηνιῶν καὶ ἀσθενειῶν καὶ ἄλλα διαμερίσματα πληγέντα ἐκ περονοσπόρου. Ὁ συνάδελφος κ. Ξυλούρης, σᾶς ἀνέφερε περιφέρειαν τῆς Κρήτης ἡ ὁποία ὑπέστη ἐπίσης τὰς συνεπείας τοῦ περονοσπόρου εἰς τὴν παραγωγὴν τῆς σουλτανίνας. Διὰ τοὺς πληγέντας αὐτοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς οὐδὲν μέτρον ἔλαβεν ἡ τότε Κυβέρνησις, οὔτε ἡ σημερινή. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἔφερε τὸ θέμα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν Κορινθίας, ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὸ θέμα τῶν παθόντων σουλτανινοπαραγωγῶν τῆς Κρήτης. Δὲν θέλωμεν, κ. Πρόεδρε, νὰ παρεμβάλωμεν ἐμπόδια εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι πράγματι εἶναι κατεπεῖγον. Ζητοῦμεν ὅμως ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὸ πρόβλημα τῶν πληγέντων σταφιδοπαραγωγῶν τῆς Κρήτης καὶ γενικώτερον νὰ ἐφαρμόζῃ ἑνιαίαν πολιτικὴν διὰ παρομοίας περιπτώσεις εἰς ὅλην τὴν χώραν. Δευτέρα παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω, κ. Πρόεδρε, εἶναι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐφ’ ὅσον προβλέπεται ἐμμέσως ἐπιβάρυνσις τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡμεῖς ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν θέλομεν νὰ παρεμβάλωμεν ἐμπόδια εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον διότι ἀφορᾷ τὴν προστασίαν τῶν παραγωγῶν Κορινθιακῆς σταφίδος οἱ ὁποῖοι εἰσφέρουν εἰς τὴν κοινὴν προσπάθειαν διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ ἐπισημαίνομεν τὴν ἀνάγκην νὰ ληφθῇ παρόμοιον μέτρον καὶ διὰ τοὺς πληγέντας παραγωγοὺς σουλτανίνας.

§354ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σακελλάρης, ἔχει τὸν λόγον.

§355Ε. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνοῦμεν κατ’ ἀρχὴν εἰς τὸ ὅτι πρέπει νὰ καταβληθῇ ἀποζημίωσις εἰς τοὺς πληγέντας παραγωγούς. Θὰ διαφωνήσωμεν ὅμως ὡς πρὸς τὴν ἔκτασιν τῆς ἀποζημιώσεως, δεδομένου, ὅτι τὸ ἀνασφάλιστον ποσόν, θὰ κατέλθῃ εἰς τὸ ποσοστὸν τοῦ 10%. Ἡ δευτέρα παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω εἶναι, ὅτι εἰς τὴν οὐσίαν ἐν προκειμένῳ ἐπιβάλλεται μία νέα φορολογία, ἡ ὁποία θὰ ἐπιβαρύνῃ τοὺς παραγωγοὺς μὲ 100.000.000 δραχ. μέσα εἰς τὴν 10ετίαν, μὲ πιθανότητα τὰ ἔσοδα αὐτὰ ἐκ τῆς εἰσφορᾶς νὰ ὑπερβοῦν τὰ 100.000.000. Περὶ αὐτοῦ οὐδὲν προβλέπεται. Ἡ ἀνησυχία μας εἶναι ἔτι μεγαλυτέρα, κ. Πρόεδρε, καθ’ ὅσον εἶναι γνωστὸν ἀπὸ τὸ παρελθόν, ὅτι τοιούτου εἴδους εἰσφοραὶ παρέμειναν ὡς μόνιμοι φορολογίαι ὑπὲρ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Νομίζομεν ἐπίσης, ὅτι δὲν ὑπάρχει καταστροφὴ τοιαύτης ἐκτάσεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς τὸ Κράτος νὰ βοηθήσῃ τοὺς παραγωγοὺς διὰ νὰ ἀνορθώσουν τὴν οἰκονομίαν των. Ἀντ’ αὐτοῦ, ἐπαναλαμβάνω, ἐπιβάλλεται μία εἰσφορὰ ἐξ 100 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Πρέπει ἀκόμη νὰ σημειώσωμεν, κ. Πρόεδρε, καθ’ ἣν στιγμὴν εὑρισκόμεθα ἐντὸς τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ὅτι πρέπει νὰ ἐκσυγχρονίσωμεν τὴν παραγωγήν μας καὶ διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸ θὰ πρέπει πρωτίστως νὰ βοηθήσωμεν τὸν παραγωγὸν νὰ ἐκσυγχρονίσῃ τὸ νοικοκυριό του. Ὅταν γνωρίζωμεν, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα παραμένει εἰς σταθερὰ χαμηλὰ ἐπίπεδα, ὅταν γνωρίζωμεν, ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν ἐμμέσων φόρων πληρώνει ὁ παραγωγός, ὅταν τὸ μεγάλο κεφάλαιον ἀποροφᾷ τὸ εἰσόδημα τοῦ ἀγρότου δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἐκσυγχρονισμὸς αὐτὸς νὰ προχωρήσῃ ἄνευ τῆς οὐσιαστικῆς συμβολῆς τοῦ Κράτους. Συνεπῶς, ἡ διαφωνία πρὸς τὴν ἀκολουθημένην τακτικὴν εἶναι ριζική. Διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, πρέπει νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς ὁ κρατικὸς προϋπολογισμός. Τρίτον, κ. Πρόεδρε, θὰ συμφωνήσωμεν καὶ μὲ τοὺς ἄλλους προλαλήσαντας συναδέλφους, ὅτι ἡ ἀποζημίωσις πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς ἄλλας καλλιεργείας, αἱ ὁποῖαι ὑπέστησαν καταστροφάς, ὅπως εἶναι οἱ παραγωγοὶ ἐπιτραπεζίων σταφυλῶν. Τέλος καὶ ἐπειδὴ τὸ πρόβλημα τῆς ἀσφαλίσεως τῆς παραγωγῆς εἶναι ὀξύτατον καὶ ἡ παραγωγὴ παραμένει ἀνασφάλιστος, διότι ἡ ΑΤΕ χωρεῖ εἰς τὴν ἀσφάλισιν βάσει ἀσφαλίστρου θὰ ἤθελα νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα δι’ ἑνιαίου φορέως. Εἶναι καιρός, διότι τὸ πρόβλημα εἶναι ὀξύτατον καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ κατὰ τρόπον θετικώτερον.

§356ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§357Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε ......

§358ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Τσιάρα καὶ οἱ ὑπόλοιποι συνάδελφοι ποὺ ἐπιθυμεῖτε νὰ ὁμιλήσετε νὰ εἶσθε λίαν σύντομοι, νὰ διατυπώσητε ὀλίγα τινά, διότι ὅλοι ἀπὸ σταφιδοπαραγωγικὰς περιφερείας καταγόμεθα, ἀλλὰ λόγῳ τοῦ προκεχωρημένου τῆς ὥρας θὰ πρέπει νὰ τελειώνωμεν. Νὰ μὴ κάμνωμεν μακρὰς ἀγορεύσεις.

§359Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἐζήτησα πεισμόνως νὰ κρατηθῇ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, δὲν τὸ ἔκαμα ἀπὸ πρόθεσιν τινα κωλυσιεργίας διὰ τὴν μὴ ψήφισίν του, ἀλλὰ εἶχα συγκεκριμένους φόβους καὶ ἀνησυχίας τοὺς ὁποίους ἤθελον νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τοῦ Σώματος διότι θεωρῶ τὰς παρατηρήσεις μου ἐπιβεβλημένας νὰ διατυπωθοῦν, διότι ἀφοροῦν τὴν ἐξυπηρέτησιν καὶ τὴν προστασίαν τῶν συμφερόντων τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Πρόκειται κ. Πρόεδρε, διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου νὰ χορηγηθοῦν εἰς τοὺς πληγέντας σταφιδοπαραγωγοὺς Κορινθιακῆς σταφίδος κατὰ τὸν τίτλον τοὐλάχιστον τοῦ νομοσχεδίου, μία ἀποζημίωσις. Συμφωνοῦμεν κατ’ ἀρχὴν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν παντὸς ἀγρότου ἢ κτηνοτρόφου, ὅταν ἡ παραγωγή του καταστρέφεται. Αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ λόγος ποὺ πλειστάκις ὑπεστηρίξαμε, ὅτι τὰς περιπτώσεις αὐτὰς μὲ ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον ἡ Πολιτεία νὰ τὰ ἀντιμετωπίζῃ. Εἴχομεν λοιπόν, ἄλλοτε συζητουμένου τοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ ΟΓΑ ὑποστηρίξει ὅτι θὰ πρέπει νὰ εἶναι καθολικὴ ἡ προστασία τῶν ζημιῶν τῶν παραγωγῶν μὲ τὴ συμμετοχὴ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ τοῦ Κράτους καὶ τῶν ἐνδιαφερομένων παραγωγῶν. Ἑπομένως, χειροκροτοῦμεν τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποζημιωθοῦν οἱ πληγέντες σταφιδοπαραγωγοὶ τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος, διὰ τὰς ζημίας των τοῦ ἔτους 1963. Πολὺ φοβοῦμαι ὅμως ὅτι ὁ τρόπος ἀντιμετωπίσεως τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὄχι μόνον δὲν ἱκανοποιεῖ τοὺς πληγέντας παραγωγούς, πέραν μιᾶς προσωρινῆς οἰκονομικῆς ἀνακουφίσεως διὰ δανεισμοῦ καὶ μάλιστα καὶ μὲ τόκον 2%. Πάντως μποροῦμε νὰ ποῦμε, ὅτι δὲν εἶναι ἐκεῖνο ποὺ περιμένουν οἱ παθόντες σταφιδοπαραγωγοί, δηλαδὴ τὴν ἀποζημίωσιν. Κύριε Πρόεδρε, προκειμένου διὰ τὴν καλλιέργειαν οἱ ἀγρόται προσφέρουν τὰ πάντα, ἐργασίαν, δαπάνας, λιπάσματα καὶ δι’ αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ τύχουν μιᾶς καλυτέρας, οἱ πάσχοντες ἀπὸ ζημίας μεταχειρίσεως καὶ ἀξιοῦν καλυτέρας τύχης. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι πράγματι ἀτελὲς καὶ δύναται νὰ εἴπῃ τις καὶ ὀλίγον τὶ μὲ νοοτροπίαν ἐμπορικήν, διότι πῶς γίνεται ἐνταῦθα ὁ δανεισμὸς καὶ ὄχι ἡ ἀποζημίωσις, εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος μὲ τὴν διαδικασίαν ποὺ καθιερώνει ἐκ τῆς καταστάσεως τῶν εἰσπράξεων τοῦ δανείου νὰ ἀποκομίσῃ καὶ περιθώρια κέρδους, λόγῳ τῆς συνεχοῦς αὐξανομένης παραγωγῆς, ἀντὶ τῆς καταβολῆς δῆθεν ἐκ μέρους του τῶν τόκων τοῦ 2%. Τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα κ. Πρόεδρε, ἐν ὄψει μάλιστα τῆς ἐντάξεώς μας εἰς τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, θὰ πρέπει συνεχῶς νὰ αὐξάνῃ καὶ θὰ αὐξηθοῦν ὁπωσδήποτε. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν προσεχῆ 10ετίαν τὸ εἰσόδημα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν νὰ παραμένῃ στάσιμον εἰς τὸ ὕψος τῶν 100 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις θὰ δανείσῃ διευκολύνουσα ἁπλῶς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς καὶ ἑπομένως δὲν ἀποκλείεται πέραν τῶν 100 ἑκατομμ. νὰ εἰσπράξῃ κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα πάρα πολὺ περισσότερα ἀπὸ τὸ προηγούμενον δάνειον. Πάντως χαιρετίζομε τὸ νομοσχέδιον καὶ τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ δανεισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις, θὰ πρέπει νὰ φέρῃ σύντομα κατὰ τὸ δυνατὸν ἕνα ὡλοκληρωμένον νομοσχέδιον ποὺ νὰ καλύπτωνται δι’ αὐτοῦ ὅλες οἱ ζημίες τῶν παραγωγῶν γενικῶς καὶ νὰ μετέχῃ εἰς τὰς δαπάνας τῶν ὑποχρεώσεων κατὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος. Ἡμεῖς κατακρίνομεν πᾶσαν τάσιν ποὺ καταλήγει νὰ ἀφήνωμεν τὸ βάρος τῶν ζημιῶν εἰς τοὺς ἰδίους καὶ μόνον τοὺς ἀγρότας. Διαφωνῶ μὲ τὸν εἰσηγητὴν τοῦ νομοσχεδίου κ. Βανδαλῆν, ὅστις ὑπεστήριξε τὴν αὐτασφάλισιν τῶν ἀγροτῶν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πληρώσουν τὴν καταστροφήν των οἱ καταστραφέντες καὶ πέραν τῶν ζημιῶν καὶ τῶν καταστροφῶν των νὰ τοὺς ἐπιβαρύνωμεν πέραν τῶν παλαιῶν χρεῶν των καὶ μὲ καινούργια χρέη. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν πρέπει τὸ Κράτος πρῶτον νὰ συμμετέχῃ κατὰ τὸ ἥμισυ τοὐλάχιστον εἰς τὰς ζημίας τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, διότι διαφορετικά, ὁμιλοῦντες περὶ ἀποζημιώσεως καὶ καταλήγοντες εἰς δανεισμὸν καὶ ὑποχρέωσιν τῶν πληττομένων, θὰ πρέπει νὰ ποῦμε ὅτι ἐμπαίζουμε τοὺς ἀγρότας. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει καὶ εἶναι ἀπαράδεκτον ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀγρότας, τὰς ζημίας των ποὺ θὰ πρέπει κατ’ ἔτος νὰ εἶναι εἰς ἀρκετὰς ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων νὰ τὰς χρεώνονται οἱ ἴδιοι, οἱ πένητες ἀγρόται, ὅταν αὐτοὶ δὲν δύνανται νὰ πληρώσουν τὰ τρεχούμενα δάνειά των καὶ καταφεύγομεν εἰς διαφόρους κατὰ καιροὺς ρυθμίσεις τῶν ἀγροτικῶν δανείων. Τὸ νομοσχέδιον, κύριε Πρόεδρε, ἔχει πολλὰς ἀτελείας, πάρα πολλὰς παραλείψεις. Πρῶτον δὲν εἶναι γενικόν. Δὲν περιλαμβάνει πάρα πολλὰς περιπτώσεις, ἄλλων πληγέντων παραγωγῶν. Ἤδη ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἕνα τηλεγράφημα ἐκ τοῦ οἰνοποιητικοῦ συνεταιρισμοῦ Ἀμπελοφύτου Πυλίας, εἰς τὸ ὁποῖον διαμαρτύρονται οἱ παραγωγοί, ὅτι κατεστράφησαν ἀπὸ τὸν περονόσπορον. Ἔχω ἀκόμη εἰς τὰς χεῖρας μου μίαν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Αὐγερινοῦ, ποὺ δηλοῖ ὅτι καὶ εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Γαστούνης ὑπῆρξαν ζημίαι ἀπὸ περονόσπορον εἰς τοὺς σουλτανινοπαραγωγούς, χωρὶς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου νὰ τοὺς συμπεριλαμβάνῃ. Ἀφήσατε, τὴν σωρείαν ἄλλων περιπτώσεων καταστροφῆς τῆς παραγωγῆς ἄλλων περιφερειῶν καὶ εἶναι οἱ ὀρυζοκαλλιεργηταὶ τῆς πεδιάδος Θεσσαλονίκης διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἐλήφθη κανένα μέτρον προστασίας καὶ εἰδικῆς μεταχειρίσεως. Ἡμεῖς φρονοῦμεν ὅτι εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς περιπτώσεις τὸ Κράτος θὰ πρέπει νὰ ἔρχεται ἀρωγόν. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἐπεκτείνουν καὶ εἰς αὐτὰς τὰς περιπτώσεις τὴν προστασίαν. Προτείνομεν ἀκόμη ὅπως προκειμένου περὶ δανεισμοῦ τὰ δάνεια τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ δοθοῦν εἰς τοὺς πληττομένους τοὐλάχιστον θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἐντελῶς ἄτοκα. Τελειώνοντας παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ φέρῃ συντόμως ἕνα γενικὸν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ρυθμίζωνται αἱ ἀσφάλειαι τῶν ἀγροτῶν εἰς τὸ σύνολόν των, προικοδοτουμένου τοῦ Τμήματος Ἀσφαλίσεως τοῦ Ο.Γ.Α., μὲ σοβαρὰ κεφάλαια καὶ εἰσπράξεις διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἐλπὶς ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡ ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ δρᾶμα τῶν καταστροφῶν θὰ ἀντιμετωπίζεται πράγματι μὲ τὴν συμμετοχὴν τοῦ Κράτους καὶ ὅλων τῶν ἀγροτῶν διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἀγροτικὴ ἀσφάλεια.

§360ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ψαρρέας, ἔχει τὸν λόγον.

§361Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀντιδρῶμεν κατ’ ἀρχὴν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, διότι ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ περιμένουν νὰ ἀποζημιωθοῦν. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Μεσσηνία καὶ Ἠλεία ὑπέστησαν 40% μέχρι 100% ζημίας εἰς τὴν παραγωγὴν σταφίδος ἀπὸ τὸν περονόσπορον. Ζητοῦμεν ἡ ἀποζημίωσις νὰ εἶναι πραγματική. Ἐζητήσαμεν ἐπίσης νὰ διετίθετο αὕτη γιὰ ὅλους τοὺς παραγωγούς, καὶ ὄχι μόνον εἰς αὐτοὺς ποὺ ἔπαθον τὴν ζημίαν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν καθορίζεται κατά τινα τρόπον θὰ ὑπολογισθῇ ἡ στρεμματικὴ μέση ἀπόδοσις. Διότι, καθὼς γνωρίζομεν, οἱ παραγωγοὶ δὲν μεταφέρουν ὅλην τὴν παραγωγήν των εἰς τὸν ΑΣΟ, ἀλλὰ διαθέτουν μέρους αὐτῆς εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον. Ποῖος θὰ ἐκτιμήσῃ τὰς ζημίας; Ποῖοι θὰ εἶναι οἱ φορεῖς τῆς ἐκτιμήσεως τῶν ζημιῶν; Εἶναι ἀτελὲς εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὸ νομοσχέδιον. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, δηλώσατε, βάσει ποίων κριτηρίων θὰ γίνῃ ἡ ἐκτίμησις τῆς μέσης στρεμματικῆς ἀποδόσεως; Διότι, ἂν δὲν εἶναι ἀνάλογος ἡ τοιαύτη μέση στρεμματικὴ ἀπόδοσις, δὲν θὰ ἀποδώσῃ, θὰ εἶναι δῶρον ἄδωρον, λ.χ. εἰς τὴν Μεσσηνίαν ποὺ εἰς τὴν πραγματικότητα ἡ μέση στρεμματικὴ ἀπόδοσις εἶναι 500–400 κιλά, ἐκτιμηθῆ δέ, 300, εἰς τὴν πραγματικότητα ὁ παραγωγὸς δὲν λαμβάνει τίποτε. Πρέπει αὐτὸ τὸ σημεῖον νὰ διευκρινισθῇ. Ἐπίσης, κ. Πρόεδρε, ὅπως ἤδη προανέφερον, ἡ ἀποζημίωσις εἰς τοὺς πληγέντας πρέπει νὰ εἶναι πραγματικὴ καὶ οὐχὶ ἁπλῶς δανεισμός.

§362ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀλαβάνος, ἔχει τὸν λόγον.

§363Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον, διὰ νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ κάμωμε μίαν παρεμβολήν. Ὅταν ἐψηφίζαμε τὸν Κανονισμὸν δὲν ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ ἐπὶ μιᾶς τροπολογίας. Ὁ κ. Πρόεδρος εἶπε, ὅτι αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὸ σύνολον τοῦ προσωπικοῦ, θὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ νὰ τύχουν μιᾶς ἐπεξεργασίας. Παρέμεινε ὅμως μία πρότασις, ἡ ὁποία εἶναι ἐπεξεργασμένη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶναι μία τροπολογία ἡ ὁποία ἔχει προταθῆ παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ καὶ ὑπογράφεται ὑπὸ βουλευτῶν ὅλων τῶν παρατάξεων. Ἡ τροπολογία αὐτὴ ἀφορᾶ 2–3 ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς, πτυχιούχους τῆς νομικῆς, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν ἐπὶ 35 καὶ πλέον χρόνια καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνῆλθον εἰς ἀνώτερον βαθμὸν τοῦ Τμηματάρχου Α, δι’ ἔλλειψιν ὀργανικῶν θέσεων. Οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ εὑρίσκονται ἤδη εἰς τὴν πύλην τῆς ἐξόδου ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ἄστοργον τὸ Σῶμα, πρὸς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι προσέφερον τόσας ὑπηρεσίας, νὰ φύγουν μὲ τὴν πικρίαν αὐτήν.

§364ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαβάστε τὴν τροπολογίαν.

§365Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Νὰ τὴν διαβάσω .... «Ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς ἐπὶ ὀργανικῷ βαθμῷ Τμηματάρχου Αʹ τάξεως, ἔχοντες ἤδη ὑπερτριακονταετῆ δημοσίαν ὑπηρεσίαν, ἐξ ἧς ὑπερεικοσαετῆ ἐν τῇ Βουλῇ, ὑπερδεκαετῆ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Τμηματάρχου καὶ πτυχίον Νομικῆς, προάγωνται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Διευθυντοῦ Βʹ τάξεως δημιουργουμένων ἰσαρίθμων ὀργανικῶν θέσεων Διευθυντῶν Βʹ τάξεως. Διὰ τοὺς στενογράφους τῆς Βουλῆς, πτυχιούχους Νομικῆς ἡ ἀνωτέρω διάταξις ἔχει ἐφαρμογήν, ἐφ’ ὅσον οὗτοι συνεπλήρωσαν ὑπερτριακονταετῆ ἐν τῇ Βουλῇ συντάξιμον ὑπηρεσίαν καὶ εἰκοσαετῆ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Τμηματάρχου Αʹ τάξεως. Κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς παρούσης διατάξεως, ὁ διανυθεὶς χρόνος ὑπηρεσίας εἰς τὸν μισθὸν τοῦ Διευθυντοῦ Βʹ τάξεως θεωρεῖται διανυθεὶς καὶ εἰς τὸν βαθμόν. Αἱ οὕτω δημιουργούμεναι θέσεις Διευθυντῶν Βʹ τάξεως καταργοῦνται αὐτοδικαίως ἅμα τῇ ἀποχωρήσει ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τῶν βάσει τῆς παρούσης προαχθησομένων».

§366ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἀντίρρησιν ἡ Βουλή; Ὄχι. Καὶ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Γραφάκου δεκτή. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι).

§367Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθήσωμε τὴν συζήτησιν; Κάθε 5 λεπτὰ διακόπτομε ....

§368ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μία τροπολογία ἦτο διὰ τοὺς συμπαθεῖς ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς.

§369Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται κατ’ αὐτὴν τὴν διαδικασία. Διακόπτεται τὸ νομοσχέδιον, εἰσάγεται ἄλλο ... (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι).

§370ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον. (Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ τῆς συνεδριάσεως, ἅπαντες οἱ βουλευταὶ ἵστανται ὄρθιοι, κρατοῦντες τροπολογίας εἰς χεῖρας καὶ ζητοῦντες τὸν λόγον).

§371Γ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε ......

§372Ε. ΒΑΝΤΑΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει κατηγορηματικὴ δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν θὰ συζητηθοῦν τροπολογίαι ἀφορῶσαι τὸ προσωπικόν ...

§373ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ψηφίζει μειοψηφοῦντος τοῦ κ. Βανδαλῆ. Ὁ κ. Στεφανόπουλος.

§374Γ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ... (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι).

§375ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτή.

§376Γ. ΠΑΠΑΓΙΑΒΗΣ. Ὑπάρχει καὶ συναφὴς τροπολογία ἑνὸς συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ἐξῆλθε προσφάτως τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐξ ἐσφαλμένου ὑπολογισμοῦ τοῦ χρόνου .....

§377ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὴ καὶ αὐτή.

§378Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 85 ....

§379ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δεκτή.

§380Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ...

§381ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσα ἐπεράσαμε, περάσαμε, ἄλλως τε ὅλαι αἱ ἄλλαι θὰ πᾶνε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Κανονισμοῦ. Δὲν δέχομαι καμμίαν ἄλλην.

§382Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, διεκόψατε τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ συζητεῖτε ἐπὶ τροπολογιῶν. Ἀπεδέχθητε 2–3. Δὲν ἠμπορεῖτε τώρα νὰ εἴπητε, ὅτι δὲν δέχεσθε νὰ συζητηθοῦν καὶ αἱ ἄλλαι. Ὑπάρχουν 2 ἀκόμη. Ἠμπορεῖ μέσα εἰς 5 λεπτὰ νὰ τὰς τελειώσωμε, διὰ νὰ προχωρήσωμε εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§383ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ περάσωμε καὶ αὐτήν, 7 ὑπαλλήλων διὰ τὴν σύνταξιν ...

§384ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δὲν δέχεται ἄλλας. Καὶ τοῦ κ. Ἐφραιμίδη.

§385Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἶναι μία τροπολογία, διὰ τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν ὑφιστάμενοι νὰ εἶναι προϊστάμενοι ...... (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι).

§386ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει περάσει ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν;

§387Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὄχι.

§388Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἡ ἰδική μου ἀφορᾶ 150 ὑπαλλήλους.

§389ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς μοῦ διεμήνυσεν, ὅτι δὲν δέχεται καμμίαν τροπολογίαν μὴ συζητηθεῖσαν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Κανονισμοῦ. Ὁρίστε. Καὶ τοῦ κ. Βασιλάτου καὶ τοῦ κ. Ἐφραιμίδη.

§390Γ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ μία τροπολογία.

§391ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτή.

§392Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ πρέπει τὰ θέματα αὐτὰ νὰ συζητοῦνται μὲ κάποια μεγαλυτέραν σοβαρότητα. Εἶμαι νέος βουλευτὴς καὶ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ διατυπώνω τοιαύτας παρατηρήσεις. Ἐπιτρέψατέ μοι ὅμως νὰ εἴπω ὅτι αὐτὸ ποὺ βλέπω αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶναι θέαμα Βουλῆς.

§393ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανερχόμεθα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ὁ κ. Γ. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§394Γ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σέβομαι, κύριε Πρόεδρε, τὸν κάματον τῆς Βουλῆς καὶ δι’ αὐτὸ θὰ εἶμαι συντομώτατος. Μεταφέρω τὴν ἱκανοποίησιν καὶ εὐγνωμοσύνην τῶν πληγέντων ἐκ περονοσπόρου Σταφιδοπαραγωγῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διότι μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἔρχεται ἀρωγὸς εἰς τὰς δυσκόλους στιγμὰς τὰς ὁποίας διέρχονται. Ὡς γνωστὸν ἐπὶ Κυβερνήσεως Πιπινέλη, ἐλήφθη πρόνοια διὰ τοὺς πληγέντας σταφιδοπαραγωγούς. Ἡ ληφθεῖσα κυβερνητικὴ πρᾶξις ἐκείνη διευρύνεται ἤδη μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ οἱ πληγέντες ἀπὸ τὸν περονόσπορον θὰ αἰσθανθοῦν τὴν Κυβερνητικὴν στοργὴν καὶ θὰ ἀνακουφισθοῦν πραγματικῶς. Δὲν εἶναι μόνον ὅτι τὸ 35% μειοῦται εἰς 20%, ἀλλὰ καὶ τὸ ποσοστὸν τῶν 20% ποὺ ἀφαιρεῖται, ἀφαιρεῖται, οὐχὶ ἐκ τοῦ ποσοστοῦ τῆς ζημίας ἀλλὰ ἐκ τοῦ συνόλου τῆς ζημίας, γεγονὸς ὅπερ θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ καταβληθοῦν εἰς τοὺς πληγέντας πράγματι ἱκανοποιητικαὶ ἀποζημιώσεις. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἐνῷ μὲ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον εἶχε λάβει ἡ Κυβέρνησις Πιπινέλη ὑπελογίζετο ὅτι θὰ ἀπαιτηθοῦν 40.000.000 διὰ τὰς ἀποζημιώσεις, ἤδη μὲ τὴν διεύρυνσιν ἡ ὁποία γίνεται τώρα διὰ τοῦ νομοσχεδίου θὰ διατεθοῦν 100.000.000 δραχμῶν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν. Βεβαίως, καλὸν θὰ ἦτο τὸ βάρος αὐτὸ νὰ τὸ φέρῃ ὁ προϋπολογισμός, ὡς συνέβη εἰς παρομοίαν περίπτωσιν κατὰ τὸ 1933, ἀλλὰ δυστυχῶς ὁ σημερινὸς προϋπολογισμὸς δὲν δύναται νὰ βαστάσῃ τὸ βάρος τοῦτο, μετὰ τὰς ἐπιβαρύνσεις ποὺ ὑπέστη ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν γενικώτερον. Μὲ τήν ἐλαχίστην ἐπιβάρυνσιν τοῦ 10λέπτου κατὰ κιλὸν ἐπὶ μίαν 10ετίαν, οἱ πληγέντες σταφιδοπαραγωγοὶ θὰ ἀνακουφισθοῦν καὶ μὲ αἰσιοδοξίαν καὶ σχετικὴν οἰκονομικὴν ἄνεσιν θὰ συνεχίσουν εἰς τὸ μέλλον τὰς ἐπιμόχθους καλλιεργητικὰς προσπαθείας των. Θὰ πρέπει ἀκόμη νὰ ὁμολογήσωμεν, κ. Πρόεδρε, ὅτι οὐδέποτε ἄλλοτε εἶχε ληφθῆ ὑπὲρ τῶν Σταφιδοπαραγωγῶν τοιοῦτον εὐεργετικὸν μέτρον μὲ μόνην ἐξαίρεσιν, ὡς προηγουμένως ἀνέφερα, τοῦ ἔτους 1933, ὁπότε ἐδόθησαν, ὑπουργοῦντος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τοῦ σημερινοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἀποζημίωσις 120.000.000 δραχ. ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἠρωτήθη τίνι τρόπῳ καὶ βάσει ποίων στοιχείων ὑπελογίσθησαν αἱ ἀποζημιώσεις. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ Κυβέρνησις ἔπραξε τὸ καθῆκον της. Ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τῇ βάσει ὑπαρχόντων στοιχείων καθώρισαν τὴν ἐπελθοῦσαν ζημίαν, δι’ ἑκάστην περιφέρειαν καὶ δι’ ἕκαστον παραγωγόν. Ἐπειδὴ ὅμως ἠγέρθησαν παράπονα ἐκ μέρους ἀδικηθέντων παραγωγῶν, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, διέταξε τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων ἐκείνων, ὥστε νὰ ἐπανορθωθοῦν αἱ ἐπισυμβᾶσαι ἀδικίαι. Θὰ ἦτο εὐτύχημα, κ. Πρόεδρε, ἂν θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ οἱ πληγέντες ἐκ περονοσπόρου σουλτανοπαραγωγοί. Νομίζω, μάλιστα, ὅτι εἶχε ληφθῆ ἐν ἀρχῇ τοιαύτη ἀπόφασις ἐξομοιώσεως τούτων μετὰ τῶν παραγωγῶν τῆς Κορινθιακῆς, ἀλλὰ ἐν τέλει τὸ θέμα τῶν σουλτανοπαραγωγῶν παρέμεινεν ἐν ἐκκρεμότητι, διότι παρουσίασεν ὡρισμένας τεχνικὰς δυσχερείας, ὡς πρὸς τὴν εἴσπραξιν τοῦ 10 λέπτου. Ἔχομεν ὅμως τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ Γεωργίας, ὅτι καὶ τὸ θέμα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν σουλτανοπαραγωγῶν θὰ ἀντιμετωπισθῇ διὰ νεωτέρου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον συντόμως θὰ κατατεθῇ πρὸς ψήφισιν. Παρακαλῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, νὰ ρυθμισθῇ καὶ τὸ θέμα τοῦτο, διότι καὶ ἐκεῖνοι ὑπέστησαν καταστροφὰς αἱ ὁποῖαι εἰς πολλὰς περιπτώσεις ἦσαν ὁλοκληρωτικαί. Τελειώνουν, κ. Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ καὶ πάλιν νὰ μεταφέρω τὰς εὐχαριστίας καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν πληγέντων ὑπὸ τοῦ περονοσπόρου σταφιδοπαραγωγῶν, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ., διὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνει ὑπὲρ αὐτῶν.

§395Α. ΣΠΑΝΟΡΡΗΓΑΣ. Καὶ ἐγὼ ἤθελα νὰ εὐχαριστήσω τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὰ μέτρα ποὺ ἔλαβεν διὰ τοὺς παραγωγοὺς κορινθιακῆς σταφίδος. Ἀσφαλῶς συμφωνῶ μὲ τοὺς ἀγαπητοὺς συναδέλφους ἐκ Κρήτης, ὅτι τὸ μέτρον θὰ πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς σουλτανοπαραγωγούς, οἱ ὁποῖοι τὸν ἴδιον χρόνον ὑπέστησαν ἴσως μεγαλυτέραν ζημίαν. Καὶ ἡμᾶς ὡς Κορινθίους μᾶς ἐνδιαφέρει ἐξ ἴσου. Ἔχομεν παραγωγὴν 12.000.000 χιλιογράμμων σουλτανίνας καὶ 12.000.000 μαύρης σταφίδος. Νομίζω, ἑπομένως, ὅτι τὸ ἴδιον μέτρον θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ. Διὰ τοῦ μηχανισμοῦ τοῦ Κ.Σ.Ο.Σ., ὅπως διὰ τοῦ Α.Σ.Ο., ἠμπορεῖ νὰ προστατευθῇ ἡ κορινθιακὴ σταφίδα, ἔτσι ἠμπορεῖ νὰ προστατευθῇ καὶ ἡ σουλτανίνα. Αὐτὰ εἶχα νὰ εἴπω καὶ νὰ εὐχαριστήσω τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸ μεγάλον της ἐνδιαφέρον διὰ τοὺς παραγωγούς.

§396Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ ἀπὸ τῆς θέσεώς μου χαιρετίζω τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοὺς πληγέντας ἐκ περονοσπόρου σταφιδοπαραγωγούς. Καὶ ἐπίσης συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ξυλούρην, ὅτι ὑπάρχει μία κατηγορία σουλτανοπαραγωγῶν, διὰ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ μάλιστα ἀμέσως.

§397Τ. ΠΛΕΥΡΗΣ. Χαιρετίζω καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον, διότι ἀποδεικνύει διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν τὴν στοργὴν τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς μίαν ἀγροτικὴν τάξιν, ἡ ὁποία ὑπέστη ζημίαν ἀπὸ τὴν θεομηνίαν. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος νὰ μεταφέρω τὸ παράπονον μιᾶς ἄλλης μερίδος ἀγροτῶν, τῶν σουλτανοπαραγωγῶν τῆς Κρήτης, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ζημίας κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον καὶ παλαιότερον καὶ ἠγνοήθησαν ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον. Μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ φέρῃ λίαν συντόμως νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἱκανοποιῇ καὶ θὰ ἀποζημιώνῃ καὶ τὴν τάξιν αὐτὴν τῶν σουλτανοπαραγωγῶν τῆς Κρήτης, οἱ ὁποῖοι δὲν συμπεριελήφθησαν εἰς τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον, τάσσομαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου.

§398Α. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, χαιρετίζω καὶ ἐγὼ μὲ τὴν σειράν μου τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου λαμβάνεται μέριμνα ὑπὲρ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἀλλὰ ὑπάρχει μία ἄλλη ἀγροτικὴ τάξις, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν λαμβάνεται οὐδεμία μέριμνα. Ἡ τάξις τῶν ἀγροτῶν, ἡ ὁποία ἐπλήγη ἀπὸ τὸν πάγον. Διὰ τὴν τάξιν αὐτὴν ἐλήφθησαν ἀνεπαρκῆ μέτρα. Ἐδόθησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν δάνεια διὰ μέσου τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἀλλὰ δὲν ἐλήφθη θετικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνεκούφιζε τὴν τάξιν αὐτὴν τῶν ἀγροτῶν, ἡ ὁποία ἐπλήγη ἀπὸ τὸν πάγον. Ἤδη, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, γίνεται ἐπιτακτικωτέρα ἡ ἀπόφασις τῆς τάξεως αὐτῆς διὰ τὴν λῆψιν μὴ θετικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα, ὡς εἶπον καὶ προηγουμένως, θὰ ἀνακουφίσουν τὴν τάξιν αὐτήν, ἡ ὁποία λόγῳ τοῦ παγετοῦ, κατεστράφη παντελῶς. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει σήμερον ὑπὲρ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἐπεκταθοῦν καὶ διὰ τὴν τάξιν τῶν ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι κατεστράφησαν λόγῳ τοῦ παγετοῦ.

§399ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Αὐγερινός, ἔχει τὸν λόγον.

§400Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ὡμιλοῦσα ἐπὶ πολὺ διὰ νὰ διευκολύνω τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Ἐφ’ ὅσον ὅμως συνεζητήθη καὶ ἠκούσθησαν αἱ γνῶμαι τῶν συναδέλφων τῆς Ε.Ρ.Ε., νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ δοθῇ ἀπάντησις εἰς τοὺς συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐπέκριναν τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἡ προστασία, ἡ ὁποία δίδεται εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς δὲν τὴν χορηγεῖ ὁ προϋπολογισμός, ἀλλὰ ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ δεκαλέπτου. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις αὐτὴ δὲν ἐπεβλήθη ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Πιπινέλη. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς πόλεως Γαστούνης ἔχει, ὡς γνωστόν, ἀναπτυχθῆ ἀποκλειστικῶς σχεδὸν ἐξ ὅλου τοῦ Νομοῦ Ἠλείας, κατὰ τὸ πλεῖστον, ὑπὸ τῶν παλαιῶν προσφύγων, ἐγκατεστημένων ἐκεῖ, ἡ καλλιέργεια τῆς σουλτανίνας. Οἱ παραγωγοὶ οὗτοι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἀντιμετωπίζουν δεινὴν κρίσιν, λόγῳ τῶν γνωστῶν συνθηκῶν καλλιεργείας καὶ διαθέσεως τοῦ προϊόντος των. Κατὰ τὸ παρελθὸν ὁ περονόσπορος, ὅστις ἐπροκάλεσε μεγάλας ζημίας εἰς τὴν παραγωγὴν μαύρης Κορινθιακῆς σταφίδος ὑπὸ μορφὴν θεομηνίας ἔπληξεν ἰδιαιτέρως καὶ τὴν παραγωγὴν τῆς σουλτανίνας τῆς Γαστούνης καὶ εἰς ποσοστὸν ἀνώτερον τοῦ 70%, ὥστε νὰ ὑποστοῦν καὶ οἱ παραγωγοὶ οὗτοι μεγίστην καταστροφήν. Ἡ Κυβέρνησις ἀπ’ ἀρχῆς ἀντεμετώπισε τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν πληγέντων παραγωγῶν, τόσον τῆς Κορινθιακῆς, ὅσον καὶ τῆς σουλτανίνας, περιφερείας Γαστούνης, διαταχθείσης καὶ διενεργηθείσης τῆς ἐξακριβώσεως τῶν ζημιῶν, αἵτινες ὡς πρὸς τὴν σουλτανίναν ἀνέρχονται περίπου εἰς 700 τόννους... Ἤδη διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν σχεδίου νόμου προβλέποντος, δικαίως, τὴν καταβολὴν ἀποζημιώσεως εἰς παραγωγοὺς Κορινθιακῆς σταφίδος, δὲν λαμβάνεται μέριμνα καὶ διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν σουλτανοπαραγωγῶν Γαστούνης, ἐνῷ δι’ αὐτοὺς δὲν θὰ χρειασθῇ ποσὸν μεῖζον τῶν 2.200 δραχμῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως εἰς τοὺς παραγωγοὺς σουλτανίνας περιφερείας Γαστούνης, οἵτινες κατὰ τὸ ἔτος 1963 ὑπέστησαν ζημίαν ἐκ τοῦ περονοσπόρου, ἄνω τοῦ 20% χορηγηθῇ ἀποζημίωσις ὁμοία μὲ τὴν καθοριζομένην διὰ τοὺς παραγωγοὺς Κορινθιακῆς καὶ ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους καὶ τὰς αὐτὰς προϋποθέσεις. Οἱ σουλτανοπαραγωγοὶ Γαστούνης διεμαρτυρήθησαν, διότι τότε ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐφρόντισε διὰ τὴν ἀποζημίωσίν των, ἐνῷ ἀπὸ τὴν Κρήτην δὲν ἠκούσθησαν διαμαρτυρίαι......

§401Μ. ΞΥΛΟΥΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, οἱ σουλτανοπαραγωγοὶ Κρήτης διεμαρτυρήθησαν διὰ συλλαλητηρίων.

§402Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε συνάδελφε, συμπαθοῦμεν τὴν περιφέρειαν τῆς Κρήτης, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς σουλτανοπαραγωγοὺς Γαστούνης δὲν προεβλέφθη ἀποζημίωσις. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἐπεκτείνῃ τὸ εὐεργετικὸν μέτρον καὶ διὰ τοὺς σουλτανοπαραγωγοὺς Γαστούνης.

§403Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι ὁ κ. συνάδελφος δὲν παρίστατο εἰς τὴν παλαιὰν Βουλὴν διὰ νὰ ἐλάμβανε γνῶσιν πῶς ἀντέδρασαν οἱ βουλευταὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. διὰ σχετικῆς ἐπερωτήσεως, τὴν ὁποίαν εἴχομεν καταθέσει διὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Πιπινέλη. Διεφωνήσαμεν πλήρως μὲ τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Πιπινέλη καὶ ἐζητήσαμεν πλήρη ἀποζημίωσιν τῶν σουλτανοπαραγωγῶν.

§404ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Πιπιλῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§405Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως τὸ νομοσχέδιον ἔρχεται νὰ θεραπεύσῃ ὅσον δύναται μίαν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησε μία συμφορὰ ποὺ ἐπέρασε τὸν περασμένο χρόνο. Βέβαια, πρέπει νὰ σημειώσῃ κανείς, ὅτι γίνεται τοῦτο μὲ βραδυπορείαν μεγάλην, διότι ἔρχεται τώρα ποὺ ἔχουν ἀρχίσει ἤδη αἱ νέαι συμφοραὶ τοῦ νέου περονοσπόρου διὰ τὸ ἴδιον ἀντικείμενον. Πάντως ἡμεῖς δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι χαιρετίζομεν αὐτὴν τὴν κυβερνητικὴν ἐνέργειαν. Ἐκφράζομεν ὅμως καὶ μίαν εὐχήν, ἐπειδὴ σημειοῦται μία ἄδικος μεταχείρισις μεταξὺ παρεμφερῶν καλλιεργειῶν. Οἱ σουλτανοπαραγωγοὶ εἶναι τὰ θύματα τῆς ἰδίας συμφορᾶς, διότι καὶ αἱ τροπολογίαι τοῦ κ. Αὐγερινοῦ μαρτυροῦν, ὅτι εἰς τὴν ἰδίαν περιοχὴν ὅπου ἐσημείωσεν συμφορὰν ὁ περονόσπορος τὸ 1963 ὑπέστησαν ζημίας καὶ οἱ σουλτανοπαραγωγοί. Βέβαια, ὁμιλῶ ἀπόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν παρίσταται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐδῶ, ἀλλὰ ἐλπίζω, ὅτι θὰ τὰ διαβάσῃ αὔριον εἰς τὰ πρακτικά......

§406ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λούλης, ἔχει τὸν λόγον.

§407Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Δὲν ἐτελείωσα, κ. Πρόεδρε. Περιμένω τὸν κ. Ὑπουργόν.

§408ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ Προεδρεῖον ἀποτείνεσθε. Ὁ κ. Λούλης, ἔχει τὸν λόγον.

§409Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Μοῦ ἀφαιρεῖτε τὸν λόγον;

§410ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται νὰ ὑποστηρίξετε καμμίαν τροπολογίαν;

§411Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Βεβαίως, ἐπ’ αὐτῆς ὁμιλῶ.

§412ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε περιμένετε μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Καὶ θὰ ὁμιλήσῃ ἐν τῷ μεταξὺ ὁ κ. Λούλης.

§413Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Εἶναι εὐχάριστον, ὅτι ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς καὶ ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἀρχίζει νὰ ἐπιδεικνύεται ἐνδιαφέρον διὰ τὰ προϊόντα μας, σῖτον, σταφίδα κλπ. Δὲν ἤκουσα ὅμως διὰ τὴν σεμνὴν Βόρειον Ἑλλάδα κἄτι ποὺ ὑπηνίχθη ὁ κ. Μπουρνιᾶς. Εἰς τὸ Πήλιον ἐχάθη ἡ ἐσοδεία διὰ 10 χρόνια, τὸ δὲ Κράτος δὲν ἔλαβε μέτρα, παρὰ μόνον ἐλάχιστα δάνεια, τὰ ὁποῖα δίδει εἰς τοὺς καλλιεργητάς. Καὶ χαίρομεν, διότι ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔχει πρόθεσιν νὰ ὑποβάλῃ προσεχῶς σχέδιον νόμου καὶ νὰ ζητήσῃ ἀποζημίωσιν κεφαλαίου καὶ καρπῶν. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ συστήσω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, ὅτι ἐὰν ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὸ παρελθόν, αὔριον δὲν θὰ ὑπάρχῃ Ἑλλάς. Δι’ αὐτὸ εἴμαστε τόσον μετρημένοι καὶ λέγομεν, ὅτι εἰς ὅλα τὰ αἰτήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι δίκαια, ὀφείλομεν νὰ κυττάξωμεν ποῦ πηγαίνει ὁ τόπος τελικῶς.

§414Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἦλθεν.

§415ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίσατε, κ. Πιπιλῆ.

§416Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Αὐγερινοῦ, διότι πρόκειται περὶ προϊόντος, τὸ ὁποῖον ἔχει ὀφθαλμοφανῶς ὑποστῆ ζημίαν σοβαράν· οἱ σουλτανοπαραγωγοὶ ἔχουν ὑποστῆ ζημίαν καὶ πρόκειται περὶ φυτειῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὴν ἰδίαν ἀσθένειαν. Πρέπει λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ μέτρα καὶ διὰ τοὺς σουλτανοπαραγωγοὺς καὶ ὄχι μὲ καθυστέρησιν μεγάλην. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀποζημιώσεις, ἠμποροῦν νὰ στηριχθοῦν εἰς τὰς ἐκτιμήσεις ποὺ ἔχουν γίνει. Βεβαίως, θὰ ὑπάρχουν ἀδικίαι ἐκ τοῦ ὅτι δὲν ὑπάρχει ὁ χρόνος τῆς ἐπανεκτιμήσεως καὶ τῆς διορθώσεως τῶν σφαλμάτων. Ἐπ’ αὐτοῦ ἂς λάβῃ μέτρα ἡ Κυβέρνησις, νὰ δώσῃ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ τοὺς σουλτανοπαραγωγοὺς καὶ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της, ὅτι πολλαὶ καλλιέργειαι ἔχουν ἀνάγκην φροντίδος. Αὐτὸ τὸ σύστημα τῆς αὐτασφαλίσεως εἰ δυνατὸν νὰ γενικευθῇ ἢ νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ἀσφαλιστικὴ ἁρμοδιότης τοῦ Ο.Γ.Α.

§417ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κύρκος, ἔχει τὸν λόγον.

§418Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Θὰ συμφωνήσω μὲ τὰς παρατηρήσεις τῶν συναδέλφων μου τῆς Ε.Δ.Α. καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ δυνατότης, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο χρήσιμον νὰ τεθοῦν ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Ξυλούρης καὶ ἄλλοι συνάδελφοι τῆς Κρήτης ὀρθότατα ἔφεραν τὸ θέμα τῶν καταστροφῶν τοῦ περονοσπόρου τοῦ 1961. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προβῇ εἰς σαφῆ δήλωσιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ἐὰν προβλέπῃ νὰ υἱοθετήσῃ τὸ μέτρον ποὺ ὑπεδείχθη ἤδη εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν κάλυψιν ἐκ τῆς καταστροφῆς ἐκείνης τῶν σουλτανοπαραγωγῶν. Θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω ἐπὶ πλέον, ὅτι ὁ καλύτερος τρόπος, κατὰ τὴν γνώμην μου, καλύψεως, ἂν ὄχι τῶν ζημιῶν ποὺ εἶχον βαρύνει εἰς τὴν οἰκονομίαν τῆς Κρήτης, θὰ ἦτο ἡ ἔγκαιρος ἐξαγγελία τῶν νέων μέτρων, τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῆς σουλτανοπαραγωγῆς εἰς τὴν Κρήτην. Καὶ ἐὰν θὰ ἦτο δυνατόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ προβῇ ἀπόψε εἰς μίαν δήλωσιν εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰς τάσεις, μὲ τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὸ μεγάλο αὐτὸ θέμα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπεσκέφθη τὴν Κρήτην προσφάτως καὶ ἔδωσεν ὑποσχέσεις. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω καὶ νὰ ἐνημερώσω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐπεσκέφθην τὴν Κρήτην ὕστερα ἀπὸ τὴν περιοδείαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὑπάρχει ἕνα κενὸν ποὺ ἄφησε μίαν σοβαρωτάτην ἀνησυχίαν εἰς τοὺς παραγωγούς. Δὲν ἐξέθεσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἄποψιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς τιμῆς ἀσφαλείας διὰ τὴν νέαν περίοδον. Κατὰ συνέπειαν καὶ διὰ τὸ θέμα αὐτό, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν καὶ τῆς ἀναδρομικῆς καλύψεως αὐτῶν τῶν τεραστίων βαρῶν, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς νήσου ἀπὸ τὴν καταστροφήν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν περαιτέρω τύχην τοῦ προϊόντος, θὰ ἦτο πολὺ χρήσιμον νὰ προβῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς σαφῆ δήλωσιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος.

§419ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Δρούλιας, ἔχει τὸν λόγον.

§420Α. ΔΡΟΥΛΙΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον, βέβαια, ἱκανοποιεῖ τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, οἱ ὁποῖοι καὶ εὐγνωμονοῦν τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἀλλὰ ἤθελον νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι πρὸ 4 ἐτῶν, ὅταν συνεζητήθη ἐδῶ τὸ νομοσχέδιον τῶν γεωργικῶν ἀσφαλίσεων καὶ ἡμεῖς, ὡς καθήμενοι ἐδῶ, εἴχομεν ὑποσχεθῆ ὅλοι, ὅτι θὰ τὸ ἐπαναφέρωμεν τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ τὸ διορθώσωμεν καὶ νὰ προσθέσωμεν τὴν ἑξῆς τροπολογίαν, ὅτι ὅλα τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα πρέπει νὰ εἶναι ἠσφαλισμένα ἐναντίον τῶν θεομηνιῶν, ἐφ’ ὅσον αἱ καταστροφαὶ δὲν προέρχωνται ἀπὸ παραμέλησιν τῶν παραγωγῶν. Συνεπῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ πρέπει νὰ φέρῃ, σύμφωνα μὲ τὴν παλαιάν μας ὑπόσχεσιν, τὴν γεωργικὴν ἀσφάλισιν μὲ ἐπανορθώσεις καὶ ἀποζημιώσεις, ἤτοι ἀσφάλισιν δι’ ὅλα τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα ἔναντι τῶν θεομηνιῶν.

§421ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Κεφαλληνός, ἔχει τὸν λόγον.

§422Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πράγματι τὸ νομοσχέδιον βγάζει ἕνα βραχνᾶν ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς ποὺ ἀντεμετώπισαν πέρυσι μίαν πρωτοφανῆ τραγῳδίαν. Καίτοι ὅμως ἀνήκω εἰς τὴν Συμπολίτευσιν, ὑπάρχει κἄτι, τὸ ὁποῖον πρέπει, καὶ ἔχω ὑποχρέωσιν, νὰ τὸ τονίσω: Ἐνῷ κάμνομεν ἕνα ἅλμα πρὸς τὰ ἐμπρός, ἐν τούτοις τὸ νομοσχέδιον περιέχει καὶ ὡρισμένας σκέψεις πολὺ ἐσφαλμένας. Ἐνῷ, πράγματι, ἀγκαλιάζει μὲ στοργὴν τοὺς παραγωγούς, κάμνει μίαν μείωσιν εἰς τὸ ποσοστὸν τῶν ζημιῶν. Ἐκεῖνο τὸ 20% μειώνει τὴν ζημίαν. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον, κ. Ὑπουργέ, ἡ ἀποζημίωσις τῶν 3½ δραχμῶν φθάνει εἰς τὰς 2,70 δραχμάς. Γνωρίζω, ὅτι ἀπὸ λόγους ἀνάγκης ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις τὸ σκληρὸν αὐτὸ μέτρον. Ὑπάρχει, ὅμως, κ. Ὑπουργέ, κἄποιος τρόπος νὰ ἱκανοποιηθοῦν κἄπως οἱ παραγωγοί. Μετ’ ὀλίγον θὰ ἐξαγγελθοῦν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τὰ μέτρα ἀσφαλείας τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θυμηθῇ, ὅτι ἠναγκάσθη νὰ περιορίσῃ τὸ ποσοστὸν τῆς ἀποζημιώσεως καὶ θὰ δικαιώσῃ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς μὲ τὴν νέαν τιμὴν ἀσφαλείας, ἡ ὁποία ἐλπίζομεν, ὅτι θὰ εἶναι ἱκανοποιητική.

§423Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι ἕνα νομοσχέδιον χαρᾶς καὶ δεικνύει τὸ μέτρον τῆς στοργῆς τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν. Δυστυχῶς ἠτύχησεν ὡς πρὸς τὴν ἡμέραν τῆς ἐπιψηφίσεώς του διότι τὴν ἑσπέραν ταύτην συνέβησαν γεγονότα καὶ ἐδημιουργήθησαν θέματα ἰδιόμορφα, τὰ ὁποῖα παρεκώλυσαν τὴν ἔγκαιρον ψήφισίν του καὶ ὡς ἐκ τούτου ἤχθη πρὸς συζήτησιν κατὰ τὰς μεταμεσονυκτίους ὥρας λόγῳ τοῦ κατεπείγοντος. Βεβαίως γενικὴ εἶναι ἡ ἐντύπωσις ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν τῆς Βουλῆς, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἡ Κυβέρνησις πράγματι ἀπεφάσισε νὰ ἀποζημιώσῃ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς Κορινθίας ὅσοι ἐπλήγησαν ἐκ τοῦ περονοσπόρου. Μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις συνέθεσεν ὅλα τὰ συστήματα, ὅπως ἐλέχθη ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀγορητάς. Εἶναι ἕνα μέτρον ἀσφαλίσεως, εἶναι ἕνα μέτρον ἀποζημιώσεως, ἀλλὰ καὶ μέτρον δανεισμοῦ. Ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις τοῦ κ. Πιπινέλη τὶ εἶχε κάμει; Εἶχε περιορίσει πολὺ τὸ ποσοστὸν τῆς ἀποζημιώσεως τὸ ὁποῖον βλέπετε ἐὰν τὸ συγκρίνετε μὲ τὸ ὕψος ποὺ εἶχε προτείνει ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις Πιπινέλη, θὰ διαπιστώσετε πόσον ηὐξήθη ἡ ἀποζημίωσις. Ἡ Κυβέρνησις Πιπινέλη εἶχε ρυθμίσει τὸ θέμα διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἡμεῖς δὲν ἠθελήσαμεν νὰ τὸ ρυθμίσωμεν διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διότι δὲν τὸ ἐπιτρέπει ὁ νόμος. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου δικαιολογεῖται ἡ μικρὰ καθυστέρησις ὡς πρὸς τὴν κατάθεσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐνομίσαμεν ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ρυθμισθῇ διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διότι δὲν ἦτο ὁ νόμιμος τρόπος ἀντιμετωπίσεώς του καὶ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἤρχετο ὡς θέμα εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν. Κατ’ ἐπανάληψιν ἡ ἐξ Ὑπουργῶν Οἰκονομικὴ Ἐπιτροπὴ συνεζήτησε τὸ θέμα, διότι δὲν σᾶς ἀποκρύπτω ὅτι διερχόμεθα μίαν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν σχεδὸν καμμία τάξις δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Ἑλλάδα, ποὺ νὰ μὴ ἔχῃ πληγῆ. Μήπως δὲν ἔχουν πληγῆ οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ τῆς Ἱστιαίας, δὲν ἔχουν πληγῆ πράγματι οἱ σουλτανινοπαραγωγοί, οἱ πατατοπαραγωγοὶ καὶ ἄλλες τάξεις; Ὡς ἀντιλαμβάνεσθε ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὅλας αὐτὰς τὰς περιπτώσεις χωρὶς μακρὰν μελέτην, διότι τότε δὲν θὰ ὑπάρχῃ οὔτε τακτικὸς προϋπολογισμὸς οὔτε προϋπολογισμὸς ἐπενδύσεων. Ἐδῶ πράγματι εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς Κορινθίας ὑπάρχει μία μεγάλη καταστροφὴ διότι εἰς πολλὰς περιπτώσεις ἔφθασε τὸ 60, 70 ἢ 80%. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις. Συνέλεξε πλήρη στοιχεῖα, ἔκαμε ἀναθεώρησιν τῶν πρώτων ἐκτιμήσεων κατὰ πρῶτον καὶ δεύτερον βαθμὸν καὶ ηὔξησε τὸ ποσοστὸν τῆς ἀποζημιώσεως. Καὶ ἐνῷ ἀρχικῶς εἶχε διατυπωθῆ σκέψις νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις δι’ ἐκείνους ποὺ ὑπέστησαν ζημίαν πέραν τοῦ 20% καὶ διὰ τὴν πέραν τοῦ 20% ζημίαν μὲ τὸν τρόπον ποὺ ἐχειρίσθη τὸ θέμα ἡ Κυβέρνησις καθ’ ὃ δὲν ἀφαιρεῖται τὸ 20% ἐξ ὁλοκλήρου, ἀλλὰ ὀλιγώτερον τοῦ 20%, διότι τὸ 20% ὑπολογίζεται ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς ποσότητος τὸ ὁποῖον ἐζημιώθησαν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ καὶ ἐκ τῆς ποσότητος αὐτῆς ἐκπίπτεται τὸ 20%. Οὕτω διὰ τὸν παραγωγόν, ὁ ὁποῖος ὑπέστη ζημίαν 50% ἐκπίπτεται 10% καὶ ὄχι 20%. Δι’ αὐτὸ ὅπως ἀνέφερε καὶ ὁ κ. Γ. Στεφανόπουλος, ἀντεμετωπίσαμεν ἀντὶ τῆς ἀρχικῆς ἀποζημιώσεως τῶν 40.000.000 δρχ. δαπάνην 97.000.000. Ἑπομένως δὲν εἶναι ὀρθὸν ὅτι δὲν ἀποζημιοῦνται πλήρως καὶ ὅτι δὲν ἀποζημιώνει ἐπαρκῶς ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, διότι καὶ οἱ ἀριθμοὶ τῶν 100.000 τόννων κατ’ ἔτος, δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀκριβεῖς, ἀλλ’ εἰκαστικοὶ ὡς πρὸς τὸ ὕψος τῶν ἑπομένων 9 ἐτῶν. Τὸ ποσὸν τῆς ἀποζημιώσεως συνεπῶς θὰ εἶναι πολὺ μεγαλύτερον. Νὰ λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἦλθε πράγματι ἀρωγός. Ἐπίσης ἐφηρμόσθη τὸ θέμα τῆς αὐτασφαλίσεως, τὴν ὁποίαν κάμνομεν διὰ τὸν παραγωγόν. Πρέπει νὰ ξεύρωμεν ἐπὶ τέλους ὅτι κἄτι πληρώνουν καὶ οἱ παραγωγοί, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὅλα αὐτὰ νὰ τὰ φορτώνωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία εἶναι βεβαρημένη μὲ τὴν ἀντιμετώπισιν, πολλαπλῶν καὶ δυσκόλων περιπτώσεων καὶ ἐπιδοτήσεων. Ἐκάμαμεν συγκεντρώσεις τὰς ὁποίας οὐδέποτε εἶδον οἱ Ἕλληνες παραγωγοί. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω τὶ ἔγινε γιὰ τὸ λάδι, διὰ τὸν καπνόν, διὰ τὸ σιτάρι κλπ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἐπ’ ἄπειρον τὸ θέμα τῶν ἐπιδοτήσεων, ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν. Δι’ αὐτὸ εὕρομεν τὸν τρόπον τῆς αὐτασφαλίσεως. Διὰ νὰ ἔχῃ καὶ ὁ παραγωγὸς τὴν ἐντύπωσιν ὅτι πληρώνει καὶ αὐτὸς κἄτι. Μεγάλαι εἶναι αἱ παραχωρήσεις. Δὲν συμφωνῶ μὲ τοὺς βουλευτὰς τῆς ΕΡΕ. Ἂς βγοῦν εἰς τὴν ἀγορὰν διὰ νὰ ἀκούσουν τὶ λέγουν οἱ παραγωγοί. Τὸ Κράτος δίδει μίαν 10ετῆ ἐγγύησιν. Ἡ ἀποζημίωσις θὰ δοθῇ ἀπὸ τὸν ΑΣΟ μέσῳ Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος μὲ κρατικὴν ἐγγύησιν. Ἐὰν θὰ ὑπολειφθῇ τὸ ποσὸν ἀποζημιώσεως κατὰ ἕνα ποσοστὸν θὰ ἔλθῃ τὸ Κράτος νὰ τὸ συμπληρώσῃ. Νομίζω ὅτι αὐτὸ ἦτο ὁ καλύτερος τρόπος τὸν ὁποῖον ἠδυνάμεθα νὰ εὕρωμεν. Βεβαίως ὅταν ἔρχεται ἕνα νομοσχέδιον ἕτοιμον πρὸς συζήτησιν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ εὕρῃ πολλὰς ἀτελείας. Τὸ θέμα ἐμελετήθη ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς καὶ προσεπαθήσαμεν νὰ γίνῃ ἡ ἀποζημίωσις κατὰ τὸν καλύτερον τρόπον. Ὁ συνάδελφος, κ. Ψαρρέας, ὁ ὁποῖος ἐπιχειρεῖ νὰ μὲ διακόψῃ ἠθέλησε νὰ ἐνθυμηθῶ τὴν ἐρώτησίν του. Ποῖον μέτρον λαμβάνεται. Τοῦ ἀπαντῶ ὅτι λαμβάνεται τὸ μέτρον τῆς παραγωγῆς τῆς τελευταίας τριετίας. Αὐτὸ εἶναι γνωστόν. Αὐτὸ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει της ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἐπεκύρωσε κατὰ πρῶτον καὶ δεύτερον βαθμὸν τὸ ὕψος τῆς ζημίας. Ἄλλας περιπτώσεις νέας προθεσμίας δὲν ἔχομεν.

§424Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Λέγετε ὅτι λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐδῶ ἔχομεν νομοσχέδιον. Δὲν ἀναφέρεται εἰς τὸ νομοσχέδιον τὶ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει της ἡ Ἐπιτροπή;

§425Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Λέγει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπροσέξατε ὅτι «ὅλαι αἱ περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐνδεχομένως θὰ ἀνακύψουν κλπ.». Πάντως αὐτὸ εἶναι. Διὰ κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν, Ἐμπορίου καὶ Γεωργίας, καθορίζονται αἱ λεπτομέρειαι ἐφαρμογῆς τοῦ παρόντος καὶ μέσα εἰς τὰς λεπτομερείας θὰ λεχθῇ καὶ αὐτό.

§426Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ βασικόν, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὸν παραγωγόν. Λέγετε ὅτι ἔχει πάρει ἀπόφασιν ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ δὲν εἶναι εἰς τὰς λεπτομερείας, τὰς ὁποίας θὰ ρυθμίζῃ ἡ ἐξ Ὑπουργῶν Ἐπιτροπή. Λέγετε ὅτι θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ παραγωγὴ τῶν τριῶν τελευταίων ἐτῶν. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ὑπάρχῃ ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς, διατί δὲν γίνεται ἡ διατύπωσις πλήρης εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§427Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Εἶναι ἐξ ἀβλεψίας, ἀλλὰ εἶναι τόσον γνωστόν, ὥστε δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει δευτέρα γνώμη, διὰ νὰ ἐπιμένωμεν εἰς τὸ θέμα.

§428Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Τὶ ἐμποδίζει νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον;

§429Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ δήλωσις, τὴν ὁποίαν σᾶς ἔκαμα ὡς ἑρμηνευτική, νομίζω εἶναι ἀρκετή, διότι δὲν ὑπάρχει ἄλλη λύσις.

§430Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ Ἐπιτροπαὶ ἐστηρίχθησαν πάντοτε εἰς τὴν παραγωγὴν τῆς τελευταίας τριετίας.

§431Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Εἰς τὴν παραγωγὴν τῆς τελευταίας τριετίας. Εἰδικὴ περίπτωσις εἶναι ἡ περίπτωσις τῶν σουλτανινοπαραγωγῶν καὶ ἐπ’ αὐτῆς τῆς περιπτώσεως ἠσχολήθη, πράγματι ἡ Ἐπιτροπή, ἡ Οἰκονομικὴ ἢ ἐξ Ὑπουργῶν. Ἀλλὰ στοιχεῖα πλήρη δὲν ὑπῆρχον, ὅπως ὑπάρχουν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν. Ὑπῆρχον δὲ καὶ διαφωνίαι, ὡς πρὸς τὸ ποσοστὸν ζημίας, τὸ ὁποῖον ὑπέστησαν οἱ παραγωγοί. Θέλω νὰ σᾶς κάμω μίαν δήλωσιν, ὅτι μελετᾶται τὸ θέμα ἀποζημιώσεώς των μὲ πνεῦμα συμπαθείας. Αἱ ἄλλαι περιπτώσεις, τὰς ὁποίας ἀνέφερον οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, ἐμπίπτουν εἰς τὰ γενικώτερα μέτρα, τὰ ὁποῖα εἰδικώτερον ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει ὑπὲρ τῶν παθόντων ἐξ οἱουδήποτε λόγου καὶ αἰτίας, εἴτε ἐκ λόγων θεομηνιῶν κλπ. Ὑπ’ ὄψει τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐπίσης ὁ Ὀργανισμὸς τοῦ ΟΓΑ, ὁ ὁποῖος πράγματι, πρέπει νὰ λάβῃ μίαν εὐρύτητα καὶ νὰ γίνῃ περισσότερον σαφής, διότι δὲν προβλέπει ὅλας τὰς βασικὰς περιπτώσεις ἀποζημιώσεως. Δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει θέμα, τὸ ὁποῖον ἐθίξατε καὶ εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ἔδωσα συγκεκριμένην ἀπάντησιν.

§432Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Αἱ διατάξεις περὶ ΟΓΑ νὰ ὁλοκληρωθοῦν.

§433Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Ὅλα αὐτὰ εἶναι θέματα πρὸς μελέτην. Δὲν εἶναι δυνατὸν μία Κυβέρνησις τριῶν μηνῶν νὰ τὰ ἔχῃ μελετήσει ὅλα, ἀρκεῖ νὰ σᾶς κάμω μίαν δήλωσιν ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἑτοιμάζομεν περὶ τὰ 20–25 νομοσχέδια. Ἀντιλαμβάνεσθε τὶ ὀργασμὸς νομοθετημάτων ὑπάρχει. Παραλλήλως πρέπει νὰ ἀσχολούμεθα καὶ μὲ τὰς λοιπὰς ἐργασίας. Δὲν γίνονται ὅλα εἰς 3– 4 μῆνας, θὰ ἔχετε ὑπομονήν. Τὴν καλήν της διάθεσιν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἔδειξεν ἔναντι τῶν παραγωγῶν. Δὲν ὑπάρχει προηγούμενον Κυβερνήσεως ποὺ νὰ ἔλαβε τόσα μέτρα ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν μὲ κίνδυνον νὰ ἀνατρέψῃ τὸ οἰκονομικόν της ἰσοζύγιον. Εἶναι μία ἀπαρχή, διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἀρίστη, ἡ ὁποία ὀφείλεται ὄχι μόνον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ἰδίους τοὺς παραγωγούς, οἱ ὁποῖοι ἔδειξαν κατανόησιν καὶ αἱ εὐχαριστίαι, αἱ ὁποῖαι ἐξεδηλώθησαν καὶ ὁ περιορισμὸς τῶν ἀξιώσεών των μᾶς ἐπέτρεψε νὰ προχωρήσωμεν καὶ νὰ δώσωμεν τὴν προκειμένην λύσιν. Διότι ὑπῆρχεν ἡ περίπτωσις νὰ μὴ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν ἀποζημίωσιν, νὰ τὴν παρίδωμεν. Δὲν ὑπάρχει μόνον ἓν θέμα, διὰ νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἄμεσος ἐπίλυσίς του. Ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται σήμερον ἐνώπιον μιᾶς καταστάσεως καθ’ ἣν ὅλοι ζητοῦν ἀποζημίωσιν. Ζητοῦν ἀδίκως; Δικαίως. Ἀλλὰ εἴπατέ μου ποῖος προϋπολογισμὸς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς ἀξιώσεις. Ἂς εἴμεθα εὐχαριστημένοι, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καλύπτει μίαν ἐπείγουσαν ἀνάγκην, ὅτι ἀποζημιοῦνται οἱ ἐκ περονοσπόρου πληγέντες σταφιδοπαραγωγοί, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὴν ζημίαν αὐτήν. Καὶ ἡ Κυβέρνησις μὲ τὸ μέτρον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔλαβε καὶ μὲ τὸν τρόπον τὸν ὁποῖον ἀντεμετώπισε τὸ θέμα, εἶναι βέβαιον ὅτι τοὺς ἐξυπηρέτησε. Καὶ εἰς κάθε παρουσιαζομένην περίπτωσιν θὰ λαμβάνῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πιστεύει ὅτι εἶναι δυνατὸν γενικώτερον νὰ βοηθήσουν τοὺς παραγωγούς.

§434Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Μίαν διευκρίνισιν. Πέραν τῆς δηλώσεως, τὴν ὁποίαν ἐκάματε διὰ τὴν κοινὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπόφασιν ἀποζημιώσεως, βάσει τῶν τριῶν ἐτῶν ποία θὰ εἶναι ἡ μέση στρεμματικὴ ἀπόδοσις. Ποῖος θὰ τὴν κανονίσῃ; Ὁ Σταφιδικὸς Ὀργανισμός, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἢ αἱ Ἀγροτικαὶ Ὑπηρεσίαι; Ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐκάματε νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἶναι πλῆρες. Ποῖος εἶναι ὁ φορεύς, ὁ ὁποῖος θὰ ἀποφασίσῃ διὰ τὴν μέσην ἀπόδοσιν κατὰ στρέμμα καὶ κατὰ περιοχήν; Ὁ ΑΣΟ, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἢ αἱ Ἀγροτικαὶ Ὑπηρεσίαι;

§435Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Ὁ ΑΣΟ θὰ δώσῃ τὰς ἀποζημιώσεις, βάσει τῶν ἀποφάσεων τῶν Ἐπιτροπῶν.

§436Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Σᾶς μεταφέρω τὰς ἀπορίας τῆς περιφερείας.

§437Μ. ΞΥΛΟΥΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ φέρῃ τὴν χαρὰν εἰς μίαν μερίδα ἀγροτῶν Ἑλλήνων, καὶ ἡμεῖς χαιρόμεθα δι’ αὐτό, θὰ φέρῃ τὴν πικρίαν καὶ τὴν ἀγανάκτησιν εἰς μίαν ἄλλην τάξιν. Διατὶ δὲν συνεκινήθη ὅταν μᾶς ἔκαμαν οἱ Ἀμερικανοὶ λαϊκὰ συσσίτια, ὅταν ἐκυβερνοῦσεν ἡ Ε.Ρ.Ε.;

§438Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. διένειμε περὶ τὰ 400 ἑκατομμύρια καὶ μόνον διὰ τὴν ἐπιδότησιν τῆς σουλτανίνας διέθεσεν 170 ἑκατομμύρια.

§439Μ. ΞΥΛΟΥΡΗΣ. Δὲν μᾶς εἴπατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἀναλαμβάνετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ φέρετε ἄλλο σχέδιον νόμου. Ὁ λαὸς ὁ Κρητικὸς θὰ ἀγανακτήσῃ.

§440Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Εἶπα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ τὸ θέμα.

§441Μ. ΞΥΛΟΥΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι μᾶς παραπέμπετε εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας. Δὲν μᾶς ἐδώσατε συγκεκριμένην ἀπάντησιν. Νὰ μὴ τηρηθοῦν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Καὶ ἂν εἰς τὸ παρελθὸν ἔκαμε συλλαλητήρια κατὰ τῆς Ε.Ρ.Ε., φοβοῦμαι, ὅτι καὶ σήμερον θὰ τὰ ἐπαναλάβῃ, παρ’ ὅλον ποὺ κυβερνᾷ ἡ Ἕνωσις Κέντρου.

§442ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν, ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει;

§443ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§444ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐκ τοῦ περονοσπόρου πληγέντων παραγωγῶν Κορινθιακῆς σταφίδος». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§445ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§446ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 2.00′ π.μ.)