1964.06.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 40η

Τετάρτη 10 Ἰουνίου 1964

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Μπόμπολας, ζητεῖ ὀλιγοήμερον ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Καλκάνης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Α. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κ.κ. Σ. Στεφανόπουλος (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ), Κ. Μητσοτάκης (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Γ. Μπακατσέλος (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους ὡς καὶ περὶ καταργήσεως Συμβουλίων, Ἐπιτροπῶν τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν κλπ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Κουτσοχέρας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Ἀποστολάκος, Ε. Κοθρῆς καὶ Η. Κατριβᾶνος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Λαμπρινὸς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαϊωάννου, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συντάξεως σχεδίου Κώδικος Ἐργασίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Κοθρῆς, Χ. Ἀποστολάκος, Λ. Λαγάκος, Χ. Πιπιλῆς, Ι. Βαλλυράκης, Δ. Κρόκος, Θ. Καμπερίδης, Σ. Χασαπίδης καὶ Α. Τζιζῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ὀργανώσεως Ὑπηρεσιῶν παρακολουθήσεως καὶ ἐξυπηρετήσεως τῶν ἐν Γερμανίᾳ ἐργαζομένων Ἑλλήνων». Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Σ. Θεοτόκης, καταθέτει ἀναφορὰν πρατηριούχων ἄρτου Κερκύρας, αἰτουμένων ἀπάλειψιν ἐκ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου περὶ ἐξυγιάνσεως ἀρτοποιείων καὶ πρατηρίων ἄρτου τῆς παραγράφου τῆς ὁριζούσης ὅτι τὰ πρατήρια ἄρτου δέον νὰ λειτουργῶσιν ἐντὸς κεκλεισμένου χώρου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Ἐδέσσης, αἰτουμένου ἀναστολὴν πλειστηριασμοῦ ὑπὸ τοῦ ΙΚΑ τοῦ Ἐργοστασίου ΑΒΕ ΒΕΤΙΛΑ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Α. Καστρινός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Δράμας, αἰτουμένου τροποποίησιν τῆς ἀποφάσεως 1294)14.9. 1963 τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς ὡς πρὸς τὴν χρηματοδότησιν ἐσωτερικοῦ ἐμπορίου ἐπὶ τῷ τέλει αὐξήσεως ταύτης διὰ προεξοφλήσεως γραμματίων ἄνευ τιμολογίου ἀπὸ δρχ. 65.000 εἰς 30.000 διὰ τοὺς ἐκτὸς περιοχῆς τέως διοικήσεως Πρωτευούσης ἐγκατεστημένους ἐμπόρους. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀγῶνος Σπουδαστῶν τῆς Τεχν. Σχολῆς Θεσσαλονίκης «Ὁ Εὐκλείδης», αἰτουμένης ἐπαγγελματικὴν κατοχύρωσιν, ἀναδιοργάνωσιν τῆς Μέσης Τεχνικῆς Παιδείας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν Βιοτεχνῶν Γιαννιτσῶν καὶ περιφερείας, αἰτουμένης χορήγησιν μακροπροθέσμων δανείων εἰς τοὺς ἐκ τῶν βροχοπτώσεων πληγέντας ἐπαγγελματοβιοτέχνας. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συλλόγου Ἀμιγῶν Πυροπαθῶν Κερκύρας, αἰτουμένων καταβολὴν εἰς αὐτοὺς πολεμικῆς ἀποζημιώσεως. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Δημάρχου Γιαννιτσῶν, αἰτουμένων ἔγκρισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου ὡς ἔχει. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἰντζές, καταθέτει ὑπόμνημα κατοίκων Λαγωνίου καὶ Πολυβρύσου Σιδηροκάστρου Σερρῶν, αἰτουμένων στέγασιν καὶ παραχώρησιν εἰς αὐτοὺς γεωργικοῦ κλήρου. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Α. Καστρινός, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐφημεριδοπωλῶν Δράμας αἰτουμένων χαρακτηρισμὸν τοῦ ἐπαγγέλματός των ὡς ἀνθυγιεινοῦ καὶ καθορισμὸν τοῦ 55ου ἔτους ὡς χρόνου συνταξιοδοτήσεως αὐτῶν παρὰ τοῦ Ι.Κ.Α. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Ε. Τομαρᾶς, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συνδέσμου ἐργατοτεχνικοῦ καὶ ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ Β. Ναυστάθμου–Σαλαμῖνος, αἰτουμένου συμμόρφωσιν τοῦ ΓΕΝ πρὸς τὰς ὑπ’ ἀριθ. 103)1961 καὶ 335)1963 ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καθ’ ἃς ἡ συνδέουσα τούτους καὶ τὸ Δημόσιον σχέσις ἐργασίας ἐχαρακτηρίσθη ἰδιωτικοῦ δικαίου. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ὑπόμνημα ὑπαλλήλων Ταμείου Γεωργίας, Κτηνοτροφίας καὶ Δασῶν Ἐδέσσης, αἰτουμένων ἀναγνώρισιν εἰς αὐτοὺς τῆς δημοσιοϋπαλληλικῆς ἰδιότητος. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἰντζές, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συνδέσμου Χανσενικῶν, αἰτουμένων κατάργησιν τῆς ἀφορώσης αὐτοὺς ἐξαιρετικῆς νομοθεσίας, ὁμοίαν μεταχείρισιν αὐτῶν πρὸς τοὺς λοιποὺς ἀσθενεῖς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν πρατηριούχων ἄρτου Κερκύρας, αἰτουμένων ἀπάλειψιν ἐκ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου «περὶ ἐξυγιάνσεως ἀρτοποιείων καὶ πρατηρίων ἄρτου» τῆς παραγράφου τῆς ὁριζούσης ὅτι τὰ πρατήρια ἄρτου δέον νὰ λειτουργῶσιν ἐντὸς κεκλεισμένου χώρου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Ἄγρα, αἰτουμένων καταβολὴν τῆς ἐπιδικασθείσης εἰς αὐτοὺς ἀποζημιώσεως τῶν κτημάτων των καταληφθέντων ἐκ τῆς ἐκτελέσεως ἔργου παρὰ τῆς ΔΕΗ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Ι. Μποῦτος, καταθέτει ἀναφορὰν ἀγροτῶν–ἐπαγγελματιῶν, κατοίκων περιοχῆς Μεσσήνης, αἰτουμένων συνταξιοδότησιν παρὰ τοῦ ΟΓΑ κλπ. Οἱ Πρόεδροι Κοινοτήτων Συνεταιρισμῶν ἐμπορικῶν Συλλόγων ἐργατῶν ξηρᾶς, θαλάσσης, αἱ Ἑνώσεις ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν, Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀναπήρων, τὰ Διοικητικὰ Συμβούλια καὶ οἱ κάτοικοι πόλεως Ἀμφιλοχίας καὶ τῶν χωρίων Μπαρμπίνι, Θουρείου, Κατούνης, Φυτειῶν, Τρυφοῦ, Κωνωπινῆς, Μαχαίρας, Παπαδάτου, Δρυμοῦ καὶ Μοναστηρακίου Αἰτωλ)νίας, διὰ τηλεγραφήματός των αἰτοῦνται ἵδρυσιν Νομοῦ Ἀκαρνανίας μὲ πρωτεύουσαν πόλιν Ἀμφιλοχίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Ι. Διαμαντόπουλος, καταθέτει ὑπόμνημα Ἐπιτροπῆς κατοίκων χωρίων τῶν Γερανίων, αἰτουμένης διαπλάτυνσιν τῆς ὁδοῦ Ἀλεποχωρίου–Σχοίνου πρὸς τουριστικὴν καὶ ἐμπορικὴν ἀξιοποίησιν τῆς περιοχῆς ταύτης. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Θ. Ἀνδρεάδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Φιλοπτώχου ἀδελφότητος κυριῶν καὶ δεσποινίδων ἡ «ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΤΗ» Γιαννιτσῶν, αἰτουμένης ἔγκρισιν ἀπ’ εὐθείας ἀγορᾶς 1.000 τ.μ. ἀγροτικῆς ἐκτάσεως ἀνηκούσης εἰς τὸ γραφεῖον ΔΑΠ Ἐδέσσης πρὸς ἀνέγερσιν οἰκοτροφείου. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Κ. Δαμιανός, καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ 43ου ΚΤΕΛ Δράμας, ὡς καὶ τοῦ Οἰκοδομικοῦ Συνεταιρισμοῦ παλαιῶν καὶ νέων πολεμιστῶν Δράμας, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην μετάθεσιν Νομάρχου Δράμας. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Κ. Ἀποσκίτης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Μιχ. Λυτρίβη, κατοίκου Καρακοβουνίου Ἀρκαδίας, παραπονουμένου διὰ τὴν μὴ χορήγησιν εἰς αὐτὸν συντάξεως ὑπὸ τοῦ ΟΓΑ παρὰ τὸ ὅτι ἔχει συμπληρώσει τὴν νόμιμον ἡλικίαν. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἀξοῦ Γιαννιτσῶν, αἰτουμένου τὴν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Καπνοῦ ἔγκρισιν καπνοκαλλιεργείας εἰς τὰς διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 33687)62 ἀποφάσεως Νομάρχου Πέλλης, παραχωρηθείσας ἐκτάσεις κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑλένης χήρας Ἀθανασίου Οὔμαλη, κατοίκου Ἐδέσσης, αἰτουμένης ἀπαλλαγὴν ἐκ τῆς καταβολῆς μισθώματος δι’ οἰκίσκον, ὃν ἔλαβε παρὰ τοῦ Δήμου ὡς πυροπαθὴς ὑπὸ τῶν Γερμανῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Προκοπίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συμεὼν Κ. Προδρομίδου, πρώην κοινοτικοῦ κλητῆρος Κοινότητος Ἀλώρου, αἰτουμένου ἀπονομὴν εἰς αὐτὸν συντάξεως. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συλλόγου Δημοδιδασκάλων καὶ Νηπιαγωγῶν Ἀλμωπίας, αἰτουμένων ἔκδοσιν σχετικῆς διαταγῆς καθ’ ἣν ἡ Ὑγειονομικὴ Ἐπιτροπὴ Ἐδέσσης θὰ συνέρχεται ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος ἐν Ἀριδαίᾳ δι’ ἐξέτασιν ἀσθενούντων ὑπαλλήλων τῆς περιφερείας πρὸς ἀποφυγὴν κόπων καὶ δαπάνης αὐτῶν μεταβαινόντων εἰς Ἔδεσσαν. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Φλαμουριᾶς, αἰτουμένου οἰκονομικὴν ἀρωγὴν τῶν καλλιεργητῶν φράουλας, λόγῳ ὁλοσχεροῦς ἐκ τῶν βροχῶν καταστροφῆς τῆς παραγωγῆς αὐτῶν. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συνδέσμου Ὀργάνων Ἀγροφυλακῆς Ἐδέσσης, αἰτουμένων ρύθμισιν τοῦ συνταξιοδοτικοῦ θέματος τῶν ἀγροφυλάκων. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συλλόγου Ποντίων Προσφύγων ἐκ Ρωσίας Β. Ἑλλάδος αἰτουμένων νομοθετικὴν ἀναγνώρισιν προσφυγικῆς αὐτῶν ἰδιότητος, συνταξιοδότησιν ὑπερηλίκων προσφύγων παρὰ τοῦ Ο.Γ.Α. κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ψήφισμα Κοινῆς Συσκέψεως Ἐπαγγελματοβιοτεχνικῶν Ὀργανώσεων Γιαννιτσῶν, Βεροίας, Ναούσης κλπ. αἰτουμένων περιορισμὸν τῶν Ἑνώσεων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν εἰς καθαρῶς συνεταιριστικὰ καθήκοντα, ἀποζημίωσιν τῶν ὑποστάντων ὑλικὰς ζημίας ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν κατὰ τὴν περίοδον 1940–41 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Τσιάρας, διὰ τηλεγραφήματός του, ἀναφερόμενος εἰς δημοσιευθεῖσαν εἴδησιν περὶ εἰσαγωγῆς 40.000 τόννων σίτου, αἰτεῖται ὅπως, πρὸς προστασίαν σιτοκαλλιεργητῶν ἀπαγορευθῇ ἡ εἰσαγωγὴ οἱασδήποτε ποσότητος ξενικοῦ σίτου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Κύρκος καὶ Ι. Παπαδημητρίου, διὰ τηλεγραφήματός των, αἰτοῦνται τὴν ἱκανοποίησιν αἰτημάτων Σωματείου Ὁδηγῶν Ταξὶ Ἀθηνῶν. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Σ. Θεοτόκης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συλλόγου Ἀμιγῶν Πυροπαθῶν Κερκύρας, αἰτουμένων ἀποζημίωσιν διὰ τὰς εἰς αὐτοὺς προσγενομένας ζημίας κατὰ τὴν περίοδον τοῦ πολέμου 1940–44. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ὑπομνήματα τοῦ Συλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων Μαθητῶν καὶ Μαθητριῶν τῶν Γυμνασίων Ἐδέσσης «Οἱ Τρεῖς Ἱεράρχαι» αἰτουμένου ἀνέγερσιν διδακτηρίου Γυμνασίου Θηλέων εἰς Ἔδεσσαν. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Δράμας αἰτουμένης πρόσληψιν ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Κρατικοῦ Νοσοκομείου Δράμας Μηχανικῶν Θερμαστρῶν ἐχόντων τὰ ὑπὸ τοῦ Νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Σωματείου Φορτοεκφορτωτῶν Καλαμπακίου, αἰτουμένου ἐπέκτασιν τοῦ Ι.Κ.Α. εἰς Καλαμπάκιον. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ὑπόμνημα Προέδρου τῆς Κοινότητος Χωριστῆς Ν. Δράμας, αἰτουμένου καταβολὴν ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς κατοίκους τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος τῶν ὁποίων τὰ κτήματα κατελήφθησαν κατὰ τὴν διεύρυνσιν τῆς Ἐθνικῆς ὁδοῦ Δράμας–Παρανεστίου. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Δ. Κωστῆς, καταθέτει ὑπόμνημα κατοίκων τοῦ χωρίου Ἁγ. Κωνσταντίνου Λοκρίδος Ν. Φθιώτιδος αἰτουμένων ἵδρυσιν εἰς τὸ ἐν λόγῳ χωρίον Γυμνασίου Αʹ βαθμίδος. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Ι. Διαμαντόπουλος, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς ἐπαγγελματικῆς καὶ βιοτεχνικῆς Ἑνώσεως Ἐλευσῖνος, αἰτουμένης ἐπέκτασιν τοῦ μέτρου μειώσεως τῶν μονάδων τῶν τηλεφωνικῶν συνδιαλέξεων καὶ εἰς τὴν πόλιν τῆς Ἐλευσῖνος. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. Ι) Τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ κ. Κ. Δαμιανοῦ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5655)4025)2.6.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Δαμιανοῦ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι τὸ θέμα τοῦ διορισμοῦ γραφέων εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα Κ. Νευροκοπίου καὶ Σιδηρονέρου θὰ ἀντιμετωπισθῇ μετὰ τὴν χορήγησιν τῶν σχετικῶν πιστώσεων παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰς ἀνάγκας καὶ τὴν δικαστηριακὴν κίνησιν καὶ τῶν ἄλλων δικαστικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ

ΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Μπούτου καὶ Κ. Στεφανοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. ΕΝ 130)3.5.54 ἐγγράφου ὑμῶν καὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 745 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Μπούτου καὶ Κ. Στεφανοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Ἡ πρωτοβουλία πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς Παιδείας, ὡς προϋποθέσεως διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, ἀνελήφθη ἀπὸ μακροῦ καὶ συγκεκριμένως ἀπὸ τοῦ ἔτους 1958 ὑπὸ τοῦ ΟΕΣΑ καὶ εἰδικώτερον ὑπὸ τῆς, πρὸς τοῦτο συσταθείσης, παρ’ αὐτῷ Διευθύνσεως Ἐπιστημονικοῦ καὶ Τεχνικοῦ Προσωπικοῦ. Ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς δραστηριότητος τῆς Διευθύνσεως ταύτης τοῦ ΟΕΣΑ ἐγένετο ἡ ἐξέτασις τῆς Ἑλλάδος «ἐπὶ ἀνθρωπίνου δυναμικοῦ καὶ τῶν ἀναγκαιουσῶν ἐπενδύσεων διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν ἐν Ἑλλάδι». Παρομοία ἐξέτασις ἐγένετο καὶ εἰς τὰς ἄλλας συμμετεχούσας χώρας τοῦ ΟΕΣΑ. Ἡ ἐξέτασις αὕτη τῆς Ἑλλάδος ἐβασίσθη εἰς τὴν ἔρευναν ἥτις διεξήχθη ὑπὸ τοῦ ἐμπειρογνώμονος τοῦ ΟΕΣΑ καθηγητοῦ κ. H. L. ELVIN, ἀφιχθέντος ἐνταῦθα τὸν Μάϊον τοῦ 1960. Ἐν συνεχεία τῆς τότε ἀναληφθείσης δραστηριότητος καὶ ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς γενικωτέρας πολιτικῆς τοῦ ΟΕΣΑ, ἡ Ἑλλὰς καθὼς καὶ αἱ λαμβάνουσαι τεχνικὴν βοήθειαν χῶραι, ἐκ τῶν μελῶν τοῦ ΟΕΣΑ, ὡς αἱ Πορτογαλία, Ἱσπανία, Τουρκία, Γιουγκοσλαυΐα συμμετέσχον περὶ τὰ μέσα τοῦ 1961, εἰς τὸ ὑπὸ τοῦ ΟΕΣΑ ὀργανωθὲν Μεσογειακὸν Περιφερειακὸν Σχέδιον πρὸς «διαπίστωσιν τοῦ εἰς τὰς χώρας ταύτας ὑπάρχοντος καὶ ἀναγκαιοῦντος ἐπιστημονικοῦ καὶ τεχνικοῦ προσωπικοῦ». Ἐν τῇ πορείᾳ τῆς ἐκτελέσεως τῆς ἐρεύνης ταύτης, ἥτις διεξήγετο διὰ συνεισφορᾶς τοῦ ΟΕΣΑ κατὰ ποσοστὸν 50% ἐπὶ τῶν δαπανῶν, ὁ ὀργανισμὸς διέθεσε βραχείας διαρκείας ἐμπειρογνώμονας διὰ τὴν ἐπὶ τόπου παρακολούθησιν τῆς κατὰ χώρας πραγματοποιουμένας προόδους τῆς ἐρεύνης ταύτης. Μεταξὺ τῶν ἀποσταλέντων ὑπὸ τοῦ ΟΕΣΑ ἐμπειρογνωμόνων, περιελαμβάνετο καὶ ὁ Σουηδὸς καθηγητὴς κ. ING-VAR SVENNILSON, εἰδικὸς καὶ στενὸς συνεργάτης τοῦ ΟΕΣΑ καὶ εἰσηγητὴς τῆς ἐν Οὐασιγκτῶνι συσκέψεως ἐπὶ τῆς πολιτικῆς, ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ τῶν ἐπενδύσεων εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν. Ὁ κ. SVENNILSON ἀφιχθεὶς εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1962, συνεζήτησε μετὰ τῶν ὑπηρεσιακῶν παραγόντων τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ὡς ρητῶς ἄλλωστε ἀναγράφεται εἰς τὴν ἔκθεσίν του, τὴν ἀνάγκην καὶ δυνατότητα «ἱδρύσεως ἑνὸς Πανεπιστημιακοῦ Κέντρου, ὡς τμήματος τῆς μελέτης τοῦ Μεσογειακοῦ σχεδίου». Θὰ πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι ὅλαι αὗται αἱ ἔρευναι καὶ αἱ συζητήσεις εἶχον τότε σαφῶς θεωρητικὸν χαρακτῆρα, καθ’ ὅσον πλεῖστοι ἀλληλοσυγκρουόμεναι ἀπόψεις διετυποῦντο ἐπὶ τῶν ληπτέων μέτρων διὰ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῆς ἀνωτάτης ἐκπαιδεύσεως, ὡς π.χ. ἵδρυσις καὶ ἑτέρου Πανεπιστημίου ἐν Ἀθήναις, ἵδρυσις ὡρισμένων Σχολῶν εἰς Ἰωάννινα ἢ Πάτρας, ἐπέκτασις τῶν ὑπαρχουσῶν Σχολῶν ἀντὶ ἱδρύσεως νέου Πανεπιστημίου κλπ. Πρὸς ἀπόδειξιν τῆς κρατούσης τότε ἀβεβαιότητος, ἐπιθυμοῦμεν νὰ ὑπομνήσωμεν τὴν ἐνταῦθα ἄφιξιν εἰδικῶν ἐπιστημόνων, διατεθέντων τῇ αἰτήσει τοῦ Πολυτεχνείου ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μελετήσουν τὴν ἵδρυσιν Πολυτεχνικῶν Σχολῶν εἰς τὸν παρὰ τὸ Γουδὶ διατεθέντα χῶρον. Δυστυχῶς, ὅμως, καὶ ἡ προσπάθεια αὐτή, ἄγνωστον διατί, διεκόπη. Ταῦτα ἀνεφέρθησαν διὰ νὰ καταδειχθῇ, ὅτι οὐδεμία σαφὴς πολιτικὴ εἰς τὸν τομέα τῆς ἱδρύσεως τρίτου Πανεπιστημίου εἶχε διαγραφῆ ὑπὸ τῆς τότε Κυβερνήσεως, τὸ ὅλον δὲ θέμα παρέμεινε μέχρι πρό τινος πρὸς θεωρητικὴν μελέτην ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιακῶν παραγόντων, οἱ ὁποῖοι ἀνεπισήμως συνερχόμενοι διετύπωσαν ἓν προκαταρκτικὸν σχέδιον μελέτης τὸ ὁποῖον παρεδόθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸν Φεβρουάριον 1964. Τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ὑπῆρχε συγκεκριμένη κυβερνητικὴ πολιτική, ἀποδεικνύεται ἐξ ἄλλου ἐκ τοῦ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἵδρυσιν τρίτου Πανεπιστημίου παρέμεινε σχεδὸν ξένον οἱασδήποτε δραστηριότητος, ἐκτὸς ἐθιμοτυπικῶν τινων ἐπισκέψεων τῶν ξένων εἰδικῶς πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Παιδείας, πρωτοβουλίᾳ πάντοτε τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Εἰδικώτερον ἐπὶ τῶν διατυπωθέντων ἐρωτημάτων: 1) Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου οὔτε συμφωνεῖ οὔτε διαφωνεῖ μὲ τὰς ἀπόψεις τῆς ΕΡΕ, διότι τοιαῦται ἀπόψεις οὐδέποτε διετυπώθησαν, καθ’ ὅσον γνωρίζομεν. Ἤδη τὸ ὅλον θέμα τοῦ νέου Πανεπιστημίου τίθεται ἤδη ἐπὶ συγκεκριμένης βάσεως καθ’ ὅσον, ἐνῷ αἱ ἀφῃρημέναι τότε σκέψεις ἀφεώρων τὴν ἵδρυσιν ἑνός, ἀορίστως τρίτου Πανεπιστημίου ἢ τὴν ἐπέκτασιν σχολῶν ὑπαρχόντων ἐπὶ τῆς ἱδρύσεως ἑνὸς Διεθνοῦς Πανεπιστημίου, σκέψις ἡ ὁποία διὰ πρώτην φορὰν ἐξητάσθη καὶ διετυπώθη, τῇ ἐμπνεύσει τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν κ.κ. B. HIG-GINGS καὶ A. MADISSON (Μάρτιος τοῦ 1964). 2) Ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1963 ἡ Κυβέρνησις ὡλοκλήρωσε τὴν προμελέτην τῆς ἱδρύσεως ἑνὸς τρίτου Πανεπιστημίου. 3) Καθ’ ὅσον γνωρίζομεν, οὐδέποτε ἐπισήμως τοὐλάχιστον εἶχεν ἐκδηλωθῆ ἐνδιαφέρον χρηματοδοτήσεως. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι κατὰ τὰς συζητήσεις τοῦ Μεσογειακοῦ σχεδίου, οἱ ἁρμόδιοι τοῦ ΟΕΣΑ ἐξέφραζον τὴν γνώμην ἐπὶ τῆς ἀπὸ Ἑλληνικῆς πλευρᾶς διερευνήσεως τῆς πιθανῆς συμμετοχῆς εἰς χρηματοδότησιν ἑνὸς τοιούτου Πανεπιστημίου ὑπὸ τῶν Σκανδιναυῶν (καὶ οὐχὶ μόνον Σουηδῶν) μέσῳ τοῦ CONSORTIUM, δηλαδὴ εἰσηγήσεις ἐπὶ τελείως ὑποθετικῆς βάσεως. Ἐν τῷ πνεύματι τούτῳ τῆς ὑποκινήσεως τοῦ ἐνδιαφέροντος τῶν Σκανδιναυῶν, ὁ ΟΕΣΑ ὠργάνωσε τὴν ἀποστολὴν τριῶν Σκανδιναυῶν (Δανός, Σουηδός, Νορβηγὸς) ἐκπαιδευτικῶν, οἱ ὁποῖοι ἦλθεν νὰ ἐξετάσουν τὸ Ἑλληνικὸν ἐκπαιδευτικὸν σύστημα καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς Ἑλλάδος, πλὴν ὅμως, οἱ ἐν λόγῳ οὔτε ἐξουσιοδοτημένοι ὑπὸ τῶν Κυβερνήσεών των ἦσαν, οὔτε ἁρμόδιοι ὡς ἐκ τῆς εἰδικότητός των, ὡς ἐκπαιδευτικῶν, πρὸς διεξαγωγὴν οἰκονομικῶν συζητήσεων διὰ πιθανὴν χρηματοδότησιν. Πέραν τῶν ἀνωτέρω, ἡ Ε.Κ. κατὰ τὸ σύντομον διάστημα διακυβερνήσεως τῆς χώρας, κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1965 συνέστησεν Ἐπιτροπὴν καθορισμοῦ τοῦ χώρου Γʹ Πανεπιστημίου, εἰς ἣν συμμετεῖχον ἁρμόδιοι ὑπηρεσιακοὶ παράγοντες τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, Ε.Μ.Π. καὶ Κ.Ο.Ε. προεδρευομένη ὑφ’ ἡμῶν. Ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ὡλοκλήρωσε τὰς ἐργασίας της διὰ λόγους πολιτικῆς εὐθιξίας, ἐπειδὴ εἴχομεν ἤδη ἐκδηλώσει τὴν πρόθεσιν νὰ ἀναμιχθῶμεν ἐνεργῶς εἰς τὴν πολιτικὴν ὡς ὑποψήφιος Νομοῦ Ἀχαΐας. Κατὰ τὴν πρόσφατον μετάβασιν ἡμῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἐπετύχομεν σαφεῖς ὑποσχέσεις διὰ τὴν χρηματοδότησιν ἀπὸ Εὐρωπαϊκὰς χώρας καὶ διεθνεῖς ὀργανισμούς. Τὸ ὅλον θέμα, τὸ χειρίζεται προσωπικῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις καὶ ἀνέθεσε τὸν συντονισμὸν τῶν σχετικῶν ἐνεργειῶν εἰς ἡμᾶς, τὴν συγκέντρωσιν δὲ τοῦ σχετικοῦ ὑλικοῦ, ἀνεθέσαμεν εἰς τὸν εἰδικὸν σύμβουλον κ. Μάρκογλου, ὅστις καὶ ἐθεωρήθη κατάλληλος πρὸς τοῦτο, δεδομένου, ὅτι εἶναι κάτοχος τριῶν πανεπιστημιακῶν πτυχίων, εἶναι διδάκτωρ καὶ ἔχει διδάξει κοινωνικὰς ἐπιστήμας ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν εἰς Πανεπιστήμιον τῆς ἀλλοδαπῆς καὶ δύναται νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν προώθησιν τῆς ὅλης ὑποθέσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Ἰουνίου 1964.

Ὁ Ὑπουργὸς Ἀναπληρωτὴς τοῦ Συντονισμοῦ

Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1837)11.4.64 ἐγγράφου ὑμῶν ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Εἰς τὴν παροῦσαν φάσιν ἀναπτύξεως τῆς χώρας, τὸ πρόγραμμα παροχῆς τροφίμων (AIDE ALIMENTAIRE) δι’ ἔργα γεωργικῆς ἀναπτύξεως δὲν ἐμποδίζει κατ’ ἀρχὴν τὴν γεωργικὴν ἀνάπτυξιν, ἰδίᾳ ὅταν τοῦτο ἐφαρμόζεται εἰς πτωχὰς ἀγροτικὰς περιοχὰς τῆς χώρας, οἱ κάτοικοι τῶν ὁποίων λόγῳ χαμηλοῦ εἰσοδήματος δὲν εἶναι ἀγορασταὶ γεωργικῶν προϊόντων. Ἀπεναντίας τὸ ὡς ἄνω πρόγραμμα παροχῆς τροφίμων ἐπιβοηθεῖ τὴν γεωργικὴν ἀνάπτυξιν διότι: α) Συμβάλλει εἰς τὴν αὔξησιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς (μέσῳ τῶν ἐκτελουμένων ἔργων) καὶ β) Ἀποτελεῖ κίνητρον δραστηριότητος τοῦ ἀδρανοῦντος ἐργατικοῦ δυναμικοῦ. Ἀφ’ ἑτέρου, διὰ τῆς ἐπεκτάσεως τῶν γεωργικῶν δραστηριοτήτων καὶ τῆς ἀποκτήσεως νέων διαιτολογικῶν συνηθειῶν, συντελεῖται ἡ δημιουργία μακροχρονίως εὐρυτέρων καταναλωτικῶν ἀγορῶν. Ἀπαιτεῖται, ὅμως, ἐν προκειμένῳ ἡ εἰς τρόφιμα βοήθεια νὰ συνδυάζεται μὲ προγράμματα κοινωνικῆς ἀναπτύξεως, στηριζόμενα εἰς τὴν συμμετοχὴν τοῦ πληθυσμοῦ διὰ τῆς ἐργασίας. Ἓν ἐκ τῶν ἀνωτέρω προγραμμάτων εἶναι τὸ τῆς χρησιμοποιήσεως τροφίμων ἐκ μέρους τοῦ Παγκοσμίου Προγράμματος Τροφίμων (W.F.P) δι’ ἀναδασώσεως εἰς τὴν Β.Δ. ἀκτὴν τῆς Ἠπείρου, ἀπὸ Ἡγουμενίτσης πρὸς Πρέβεζαν, διὰ τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τῆς περιοχῆς. Τὸ πρόγραμμα προβλέπει τὴν ἐντὸς διετίας δενδροφύτευσιν 22.230 στρεμμάτων, συνολικοῦ ὕψους δαπάνης δολλ. 637.708, ἐκ τῶν ὁποίων δολλ. 370.000 ὑπολογίζονται ὡς ἀμοιβὴ τῆς προσφερομένης ἐργασίας. Τὸ Π.Π.Τ. θὰ καταβάλῃ τρόφιμα ἀξίας δολλ. 187.000 διὰ πληρωμὴν μέρους τῆς ἐργασίας. Τὸ τεχνικὸν μέρος τοῦ προγράμματος θὰ ἀναλάβῃ ἡ Δασικὴ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος θὰ συμβάλουν οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες, Ἑλληνικαὶ καὶ ξέναι ὀργανώσεις καὶ ὁ ἐνδιαφερόμενος πληθυσμός. Ἀναμένεται ἐκ Ρώμης ἡ ἔγκρισις τοῦ ἀποσταλέντος προγράμματος. Τὸ ἐν λόγῳ πρόγραμμα ἀντιμετωπίζεται ὡς πρόγραμμα Κοινοτικῆς Ἀναπτύξεως, ὥστε πέραν τῆς ἐθελοντικῶς προσφερθησομένης ἐργασίας, διὰ τὴν ἀνακούφισιν τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ ἑδραιωθῇ ἡ ἰδέα τῆς αὐτενεργείας καὶ ἀλληλοβοηθείας μεταξὺ τοῦ πληθυσμοῦ διὰ τῆς συμμετοχῆς του εἰς ἔργα τοπικῆς δράσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Ἰουνίου 1964.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

ΑΘ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ

III) Τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Ἔργων. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Σκοπούλη καὶ Ε. Σακελλάρη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4736)20.5.64 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 652 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Σκοπούλη καὶ Κ. Σακελλάρη, μετὰ τοῦ ἐν αὐτῇ ἀναφερομένου ὑπομνήματος τῶν κατοίκων χωρίου Πρωτόπαππας–Ἰωαννίνων, σχετικῶς μὲ τὴν καθυστέρησιν καταβολῆς αὐτοῖς τῆς ἀποζημιώσεως, λόγῳ καταστροφῆς τῶν ἀγρῶν των ἐκ τῆς κατασκευῆς τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων Λαψίστης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἁρμόδιον διὰ τὴν προκειμένην περίπτωσιν τυγχάνει τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, ὅπερ παρακαλεῖται ὅπως παράσχῃ ὑμῖν σχετικὰς πληροφορίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΧΟΥΤΑΣ

IV) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσα. Ἀναφερόμενος εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4739)3238)20.5.1964 ὑμέτερον ἔγγραφον, δι’ οὗ μοὶ διεβιβάσθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 655 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσα, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω ὑμῖν τὰ ἑξῆς: 1) Ἀφ’ ἧς ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις ἤρχισε λαμβάνουσα μέτρα ἐναντίον τοῦ Ἑλληνισμοῦ Κωνσταντινουπόλεως, ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς τὰς δεούσας ἐν Ἀγκύρᾳ διαμαρτυρίας καὶ εἰς τὴν διαφύλαξιν τῶν δικαιωμάτων διὰ τὰς προσγενομένας ζημίας διὰ τῆς διπλωματικῆς ὁδοῦ. Προέβη ὡσαύτως εἰς λεπτομερῆ ἐνημέρωσιν τῶν φίλων Κυβερνήσεων, τῶν ἁρμοδίων ὀργάνων τῶν Διεθνῶν Ὀργανισμῶν καὶ τῆς παγκοσμίου κοινῆς γνώμης ἐπὶ τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει διαδραματιζομένων. Ἐξ ἄλλου, ὁμιλῶν ἐνώπιον τοῦ Σώματος τὴν 24ην Ἀπριλίου 1964, εἶπον, ὅτι «ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ πρόκειται νὰ ἀκολουθήσῃ πολιτικὴν ἀντιποίνων. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει μίαν μακρὰν ἀνθρωπιστικὴν καὶ ἐκπολιτιστικὴν παράδοσιν, ὥστε ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ καταδέχεται νὰ χρησιμοποιήσῃ τὰ ἀνθρώπινα πλάσματα ὡς ὄργανα τῆς ἐξωτερικῆς της πολιτικῆς. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἀναγνωρίζομεν μεθ’ ὑπερηφανείας τὰς ἀδυναμίας μας ἔναντι τῆς γείτονος ἐπικρατείας». Ἡ Κυβέρνησις πιστὴ εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ Χάρτου ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν καὶ τῆς συμβάσεως τῆς Ρώμης περὶ δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου καὶ τῶν θεμελιωδῶν ἐλευθεριῶν, μετὰ λύπης διαπιστώνει, ὅτι ἀπὸ Τουρκικῆς πλευρᾶς ἡ ἔναντι τοῦ Ἑλληνισμοῦ Κωνσταντινουπόλεως τηρουμένη στάσις ἐξακολουθεῖ νὰ μὴ τυγχάνῃ σύμφωνος πρὸς τὰς ἀρχὰς ταύτας. Ἐπιπροσθέτως, ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις φαίνεται ἐμπνεομένη ἐκ τῆς ἀναχρονιστικῆς ἀντιλήψεως, ὅτι δύναται νὰ χρησιμοποιῇ τοὺς Ἕλληνας Κωνσταντινουπόλεως ὡς ὁμήρους, πρὸς ἄσκησιν πιέσεως ἐφ’ ἡμῶν διὰ τὸ Κυπριακόν. Πρὸ τῆς καταστάσεως ταύτης, ἡ Κυβέρνησις πιστεύει, ὅτι ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς διεθνοῦς κοινῆς γνώμης, ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις θὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι συνέχισις τῆς παρούσης πολιτικῆς της, ἥτις θίγει ἀθῷα ἄτομα, ὄχι μόνον δὲν ἐνισχύει τὴν θέσιν τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ θὰ ἀποβῇ ἐν τέλει εἰς βάρος τῶν ἰδίων αὐτῆς συμφερόντων. 2) Ἡ γραμμὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ, εἶναι σαφής. Ἐχαράχθη διὰ τοῦ λόγου τοῦ θρόνου καὶ διὰ τῶν ἀπὸ 13ης Ἀπριλίου ἐ.ἔ. δηλώσεων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἡ Ἑλλὰς ἐπιθυμεῖ ὅπως ἐφαρμοσθοῦν εἰς τὴν Κύπρον αἱ ἀρχαὶ τῆς διεθνοῦς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἀληθοῦς δημοκρατίας, ὥστε νὰ καταστῇ ἡ ἀνεξαρτησία αὐτῆς ἀδέσμευτος, νὰ κυβερνᾷ ἡ πλειοψηφία καὶ νὰ προστατεύωνται τὰ νόμιμα δικαιώματα τῆς μειονότητος. Πρὸς τοῦτο ὑποστηρίζει τὰς ὑπὸ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν καταβαλλομένας προσπαθείας πρὸς εἰρήνευσιν τῆς νήσου καὶ ἐξεύρεσιν πολιτικῆς λύσεως τοῦ θέματος, συμφώνως πρὸς τὴν ἀπὸ 4 Μαρτίου 1964 ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας. Κατὰ τὴν παροῦσαν φάσιν ἀναζητεῖται ὑπὸ τοῦ Μεσολαβητοῦ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν λύσις διὰ τὸ Κυπριακόν. Ἡ Κυβέρνησις θέλει ἀναμείνει τὰς ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀπόψεις τοῦ Μεσολαβητοῦ, εἰς ὃν διὰ τῆς ἐν λόγῳ ἀποφάσεως ἀνετέθη τὸ ἔργον τῆς ἐξευρέσεως πολιτικῆς λύσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Ἰουνίου 1964.

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

V) Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Μπουρνιᾶ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4856)3271)23.5.1964 κατατεθείσης ὑμῖν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Μπουρνιᾶ, σχετικῶς μὲ τὴν ἀνάθεσιν τῆς διαχειρίσεως τῆς λειτουργίας τῶν ἰχθυοσκαλῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Λόγῳ τοῦ ὅτι ἐπίκειται ἡ ἔναρξις λειτουργίας τριῶν ἐκ τῶν κατασκευαζομένων ἰχθυοσκαλῶν καὶ δὲν ἐγένετο εἰσέτι ἡ νομοθετικὴ ρύθμισις τοῦ θέματος τῆς λειτουργίας αὐτῶν, μελετῶμεν τὴν προσωρινὴν ἀνάθεσιν τῆς λειτουργίας τῶν τριῶν πρώτων ἰχθυοσκαλῶν εἰς τὴν Ε.Τ.Ε.Α.Π. Ἐκ παραλλήλου προωθεῖται ἡ διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ ὁριστικὴ ρύθμισις τοῦ θέματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΖΙΓΔΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Στρατῆ καὶ Θ. Παππᾶ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4868)3283)23.5.64 κατατεθείσης ὑμῖν ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Στρατῆ καὶ Θ. Παππᾶ σχετικῶς μὲ τὴν ἀσφάλισιν τῶν ἁλιέων εἰς τὸν ΟΓΑ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Τῇ εἰσηγήσει μας κατηρτίσθη ὑπὸ τοῦ ΟΓΑ σχετικὸν σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου προβλέπεται ἡ ἀσφάλισις τῶν ἁλιέων ὁλοκλήρου τῆς χώρας ὑπὸ τοῦ ἐν λόγῳ Ὀργανισμοῦ. Τὸ ἐν λόγῳ σχέδιον συντόμως θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΖΙΓΔΗΣ

VI. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη, Α. Τσιάρα καὶ Γ. Πανάγου. Ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4867)3282)23.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 672 ἐρωτήσεως περὶ λήψεως μέτρων διὰ τὴν διάθεσιν τῶν ροδακίνων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου παρακολουθεῖται πάντοτε μετὰ πολλοῦ ἐνδιαφέροντος τὸ θέμα τῆς τοποθετήσεως τῶν Ἑλληνικῶν ροδακίνων, εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς λαμβάνει δὲ ἑκάστοτε τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὴν προώθησιν καὶ διευκόλυνσιν τῆς ἐξαγωγῆς των καὶ τῆς ἐν γένει διαθέσεως τούτων τόσον ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ ὅσον καὶ ἐν τῷ Ἐσωτερικῷ. Ἐκτὸς τῶν ἀνωτέρω γενικῶν μέτρων, εἰδικώτερον ἐφέτος τὸ Ὑπουργεῖον προέβη μέχρι σήμερον καὶ εἰς τὰς ἀκολούθους ἐνεργείας. 1) Κατόπιν εἰσηγήσεώς του ἀπεφασίσθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ συστήματος τῆς ἑνιαίας διαχειρίσεως τῶν Ψυκτικῶν Μεταφορικῶν Μέσων, ὅπερ ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε δεδομένων, ἔχει συντελέσει εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ δυνατοῦ ἀριθμοῦ βαγονίων ψυγείων καὶ εἰς τὴν δικαίαν καὶ ἔγκαιρον διάθεσιν τούτων εἰς τοὺς φορεῖς τῆς Ἐξαγωγῆς ὑπὸ Ἐπιτροπῆς ἑδρευούσης πλησίον εἰς τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς, ἤτοι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ἐν γένει εἰς τὴν διευκόλυνσιν τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἐν λόγῳ προϊόντος. 2) Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ἀνωτέρω Κυβερνητικῆς ἀποφάσεως ἐξεδόθησαν αἱ ἀκόλουθοι κυριώτεραι κοιναὶ ἀποφάσεις τῶν Ὑπουργῶν Ἐμπορίου καὶ Γεωργίας: α) Ἀπόφασις δι’ ἧς ἀνατίθεται ἡ παραγγελία καὶ ἡ μίσθωσις τῶν ἀπαιτουμένων βαγονίων–ψυγείων εἰς τοὺς ΣΕΚ καὶ καθορίζονται τὰ ποσοστὰ κατανομῆς αὐτῶν εἰς τοὺς φορεῖς τῆς ἐξαγωγῆς, ὡς καὶ τὰ κριτήρια βάσει τῶν ὁποίων θὰ κατανεμηθοῦν ταῦτα εἰς ἕκαστον τῶν ἐξαγωγέων. Τὰ ὡς ἄνω ποσοστὰ ὡρίσθησαν 39% διὰ τοὺς ἰδιώτας ἐξαγωγεῖς, 56% διὰ τὰς Συνεταιριστικὰς Ὀργανώσεις καὶ 5% διὰ τὴν Ν. ΑΓΡΕΞ. β) Ἀπόφασις δι’ ἧς συνιστᾶται ἡ ὡς ἄνω Ἐπιτροπὴ Ἑνιαίας Διαχειρίσεως καὶ κατανομῆς ψυκτικῶν μεταφορικῶν μέσων. γ) Ἀπόφασις δι’ ἧς παρέχονται οἰκονομικαὶ διευκολύνσεις εἰς τὰς μεταφορὰς ροδακίνων διὰ πλοίων ψυγείων καὶ αὐτοκινήτων ψυγείων. δ) Ἀπόφασις δι’ ἧς καθορίζεται ὁ τρόπος τῆς ἐγκαίρου φορτώσεως τῶν βαγονίων ψυγείων. 3) Ἐγένοντο ἤδη αἱ σχετικαὶ συνεννοήσεις μετὰ τῆς Ἑταιρείας Ψυκτικῶν Μεταφορῶν διὰ τὴν ἔγκαιρον ἀποστολὴν τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ βαγονίων–ψυγείων κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἐξαγωγῆς τῶν ροδακίνων καὶ σταφυλῶν Μακεδονίας. 4) Καταβάλλονται προσπάθειαι διὰ τὴν τοποθέτησιν ροδακίνων εἰς χώρας τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης, αἵτινες ἀπὸ ἐτῶν ἔπαυσαν νὰ προμηθεύωνται ἑλληνικὰ ροδάκινα (Ἀν. Γερμανία, Τσεχοσλοβακία). 5) Ἐλήφθη ἀπόφασις ὅπως αἱ ὑπολειπόμεναι Γιουγκοσλαυϊκαὶ ἄδειαι ἀτελοῦς διαβάσεως τῶν αὐτοκινήτων διατεθοῦν εἰς τὰ αὐτοκίνητα ψυγεῖα ἅτινα θὰ μεταφέρουν ροδάκινα εἰς τὰς ξένας ἀγοράς. 6) Ἐπεκαλέσθημεν τὴν συνδρομὴν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργείων διὰ τὴν προμήθειαν μεγαλυτέρων ποσοτήτων ροδακίνων κατὰ τὴν περίοδον τῆς συγκομιδῆς ὑπὸ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ τῶν διαφόρων Ὀργανισμῶν καὶ Ἱδρυμάτων Κοινῆς Ὠφελείας. Ἤδη τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐκοινοποίησε σχετικὸν ἔγγραφον πρὸς τὸ ΓΕΕΘΑ διὰ τὴν προμήθειαν ροδακίνων ὑπὸ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων ὡς καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν διὰ τὰ Σώματα Ἀσφαλείας. 7) Παρεκλήθησαν οἱ ΣΕΚ ὅπως καταβάλλουν πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν διὰ τὴν διευκόλυνσιν καὶ ταχεῖαν μεταφορὰν τῶν ροδακίνων εἰς τὰς ἀγορὰς τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ ἰδίᾳ τῶν Ἀθηνῶν. 8) Ἐν τέλει λαμβάνονται τὰ κατάλληλα μέτρα διευκολύνσεως πωλήσεως τῶν ροδακίνων εἰς τὰς Λαϊκὰς Ἀγοράς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΕΛΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Π. Παρασκευοπούλου, Α. Τσιάρα καὶ Σ. Ἡλιοπούλου. Ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4609)3145)19.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 624 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Π. Παρασκευοπούλου, Α. Τσιάρα καὶ Σ. Ἡλιοπούλου, ἐν σχέσει μὲ τὴν διάθεσιν καὶ ἐξαγωγὴν τῆς παραγωγῆς βερυκόκκων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου παρακολουθεῖται πάντοτε μετὰ πολλοῦ ἐνδιαφέροντος τὸ θέμα τῆς τοποθετήσεως τῶν Ἑλληνικῶν βερυκόκκων εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς καὶ λαμβάνονται ἑκάστοτε τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὴν προώθησιν καὶ διευκόλυνσιν τῆς ἐξαγωγῆς των ἥτις τυγχάνει ἐλευθέρα. Πέραν ὅμως τῶν Κρατικῶν προσπαθειῶν ἀπαραίτητος προϋπόθεσις διὰ τὴν εὐχερῆ τοποθέτησιν τοῦ ἐν λόγῳ προϊόντος εἰς τὰς ἀγορὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ κυρίως τῆς Δυτ. Γερμανίας εἶναι ἡ προσφορὰ προϊόντος ἀρίστης ποιότητος ἐξαιρετικῆς ἐμφανίσεως κυρίως μεγαλοκάρπου καὶ ἡ ἔγκαιρος πώλησις τούτου ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν εἰς τιμὰς προσηρμοσμένας πρὸς τὰς διεθνεῖς τοιαύτας. Ἐφ’ ὅσον θὰ τηροῦνται αἱ ἀνωτέρω προϋποθέσεις ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐν λόγῳ προϊόντος δὲν θέλει συναντήσει δυσκολίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΕΛΑΣ

VII. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Στρατῆ καὶ Ι. Παπαδημητρίου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 681)21.5.64 ἐρωτήσεως περὶ τῆς ἀπεργίας τῆς κηρυχθείσης ὑπὸ τῶν μεταλλωρύχων Ἐλευσῖνος Μ. Πεύκου τῆς ἐπιχειρήσεως «Μεταλλεῖα Βωξίτου Ἐλευσῖνος Α.Ε.» εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας διὰ τὴν μὴ ἱκανοποίησιν ὑπὸ τῆς ἐργοδότιδος ἑταιρείας προβαλλομένων αἰτημάτων οἰκονομικῆς φύσεως, κατατεθείσης ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Στρατῆ κλπ. καὶ διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὕπερθεν ὑπ’ ἀριθ. 4876)3291)23.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Εὐθὺς ὡς ἐξεδηλώθη ἡ εἰρημένη διένεξις μεταξὺ τῶν μεταλλωρύχων τῆς ἐπιχειρήσεως Σκαλιστήρη καὶ τῆς ἐργοδότιδος ἑταιρείας καὶ εἰς ἐκτέλεσιν ἡμετέρας ἐντολῆς ἡ ὑφ’ ἡμᾶς ἁρμοδία ὑπηρεσία ἐπελήφθη μεσολαβητικῶς πρὸς ἐξεύρεσιν λύσεως ἱκανοποιούσης ἀμφότερα τὰ ἐν ἀντιδικίᾳ τελοῦντα μέρη. Αἱ καταβληθεῖσαι ὅμως παρ’ αὐτῆς σύντονοι προσπάθειαι δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ τελεσφορήσουν ταχέως καθ’ ὅσον ἐκ μέρους τῶν ἐκπροσώπων τῶν ἐνδιαφερομένων ἐτηρήθη κατ’ ἀρχὰς στάσις οὐχὶ ὅσον ἔδει διαλλακτική. Παρ’ ὅλα ταῦτα αἱ προσπάθειαι αἱ καταβληθεῖσαι ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου ἡμῶν συνεχίσθησαν ἀδιαλείπτως πρὸς διευθέτησιν τῆς ἀνακυψάσης ὡς ἀνωτέρω συλλογικῆς διαφορᾶς ἐργασίας. Τελικῶς, μετὰ παρέλευσιν ἱκανοῦ χρονικοῦ διαστήματος καὶ κατόπιν προσωπικῆς ἡμῶν παρεμβάσεως, ἐξευρέθη λύσις ἐπὶ τῶν προβαλλομένων αἰτημάτων ἱκανοποιοῦσα τόσον τοὺς ἐργαζομένους ὅσον καὶ τὴν ἐργοδότιδα ἑταιρείαν. Μετὰ ταῦτα ἡ ἀπεργία ἐλύθη καὶ ἅπαντες οἱ μεταλλωρύχοι ἐπανῆλθον εἰς τὰς ἐργασίας των. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Στρατῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5130)3559)27.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσατε ἡμῖν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 704) 25.5.64 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Στρατῆ, σχετικῶς μὲ τὴν κατάργησιν τῆς ὑπὲρ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας εἰσφορᾶς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι τὸ θέμα τοῦτο ἐξετάζεται. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βογιατζῆ. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 744)28.5.64 ἐρωτήσεως περὶ τῆς ἀπεργίας τῆς κηρυχθείσης ὑπὸ τῶν μεταλλωρύχων Ἐλευσῖνος–Μ. Πεύκου τῆς ἐπιχειρήσεως «Μεταλλεῖα Βωξίτου Ἐλευσῖνος Α.Ε.» εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας διὰ τὴν μὴ ἱκανοποίησιν ὑπὸ τῆς ἐργοδότιδος Ἑταιρείας προβαλλομένων αἰτημάτων οἰκονομικῆς φύσεως, κατατεθείσης ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βογιατζῆ καὶ διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὕπερθεν ὑπ’ ἀριθ. 5499)3862)4.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Εὐθὺς ὡς ἐξεδηλώθη ἡ εἰρημένη διένεξις, μεταξὺ τῶν μεταλλωρύχων τῆς ἐπιχειρήσεως Σκαλιστήρη καὶ τῆς ἐργοδότιδος Ἑταιρείας καὶ εἰς ἐκτέλεσιν ὑμετέρας ἐντολῆς ἡ ὑφ’ ἡμᾶς ἁρμοδία ὑπηρεσία ἐπελήφθη μεσολαβητικῶς πρὸς ἐξεύρεσιν λύσεως ἱκανοποιούσης ἀμφότερα τὰ ἐν ἀντιδικίᾳ τελοῦντα μέρη. Αἱ καταβληθεῖσαι ὅμως παρ’ αὐτῆς σύντονοι προσπάθειαι, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ τελεσφορήσουν ταχέως, καθ’ ὅσον ἐκ μέρους τῶν ἐκπροσώπων τῶν ἐνδιαφερομένων, ἐτηρήθη κατ’ ἀρχὰς στάσις οὐχὶ ὅσον ἔδει διαλλακτική. Παρ’ ὅλα ταῦτα αἱ προσπάθειαι αἱ καταβληθεῖσαι ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου ἡμῶν συνεχίσθησαν ἀδιαλείπτως, πρὸς διευθέτησιν τῆς ἀνακυψάσης ὡς ἀνωτέρω συλλογικῆς διαφορᾶς ἐργασίας. Τελικῶς, μετὰ παρέλευσιν χρονικοῦ διαστήματος καὶ κατόπιν προσωπικῆς ἡμῶν παρεμβάσεως, ἐξευρέθη λύσις ἐπὶ τῶν προβαλλομένων αἰτημάτων, ἱκανοποιοῦσα τόσον τοὺς ἐργαζομένους, ὅσον καὶ τὴν ἐργοδότιδα Ἑταιρείαν. Μετὰ ταῦτα ἡ ἀπεργία ἐλύθη καὶ ἅπαντες οἱ μεταλλωρύχοι ἐπανῆλθον εἰς τὰς ἐργασίας των. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Β. Ἐφραιμίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5749)3.6.64 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἀπὸ 2.6.1964 αἰτήσεως καταθέσεως ἐγγράφων τοῦ βουλευτοῦ κ. Β. Ἐφραιμίδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα ἐπὶ τῶν θεμάτων τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. 1. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τοῦ Τ.Ε.Β.Ε. διὰ δανείου ἢ ἐπαναποδόσεως τῶν, ὑπὲρ τῆς Βασιλικῆς Προνοίας καταργηθέντων πόρων τοῦ Τ.Ε.Β.Ε., ὅτι ἐτέθη ἤδη ὑπὸ ἐξέτασιν τὸ θέμα τῆς ἐνισχύσεως τῶν πόρων αὐτοῦ. 2. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς αὐξήσεως τῶν ὑπὸ τοῦ Τ.Ε. Β.Ε. καταβαλλομένων συντάξεων τοῦτο θέλει ἐξετασθῆ μετὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ὑπὸ μελέτην θέματος τῆς διαρρυθμίσεως τῶν ὑπὲρ αὐτοῦ πόρων. Ἐπὶ τούτοις γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι διὰ Β. Δ)τος ηὐξήθησαν τὰ κατώτατα ὅρια συντάξεων τοῦ Τ.Ε.Β.Ε. εἰς δρχ. 500, προκειμένου περὶ συντάξεων λόγω γήρατος καὶ ἀναπηρίας εἰς δρχ. δὲ 400 προκειμένου περὶ συντάξεων λόγω θανάτου. Ἐπὶ τούτοις καταθέτομεν, τὰ διὰ τῆς αἰτήσεως καταθέσεως ἐγγράφων αἰτούμενα στοιχεῖα εἰσπράξεων ἐτησίων, τελευταίας ὀκταετίας Τ.Ε.Β.Ε. καὶ δαπανῶν αὐτοῦ διὰ συντάξεως, διαχείρισιν καὶ διοίκησιν, διαβιβάζοντες συνημμένως σχετικοὺς πίνακας, κεχωρισμένως δι’ ἕκαστον τῶν δύο (2) Κλάδων τοῦ Τ.Ε.Β.Ε., ἤτοι τοῦ Κλάδου Συντάξεων ἀφ’ ἑνὸς καὶ τοῦ Κλάδου Ἀσθενείας ἀφ’ ἑτέρου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΞ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΛΑΔΟΥ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΤΕΒΕ ΕΤΩΝ 1956–1963

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΞ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΛΑΔΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΤΕΒΕ ΕΤΩΝ 1956–1963

VIII. Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Παπαλουκᾶ. Ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5664)4035)2.6.64 ἐγγράφου σας διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 784 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Παπαλουκᾶ ἐπὶ τῆς αἰτουμένης παρὰ τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν–Βιοτεχνῶν Φθιώτιδος καὶ τοῦ Δημάρχου Λαμιέων, διελεύσεως τῶν λεωφορείων–πούλμαν τῶν ΣΕΚ τῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν– Θεσσαλονίκης ἐκ τῆς πόλεως Λαμίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς πληροφορήσωμεν, ὅτι ἐκ τῶν ἐκτελουμένων ἡμερησίως ἓξ (6) δρομολογίων ἐπὶ τῆς ἐν λόγῳ γραμμῆς τὰ τέσσαρα προβλέπουν στάθμευσιν εἰς Λαμίαν δι’ ἑστίασιν τῶν ἐπιβατῶν, τῶν λοιπῶν δὲ δρομολογίων ἡ τροποποίησις δὲν κρίνεται σκόπιμος ὑπὸ τῆς Διευθύνσεως τῶν ΣΕΚ διότι θὰ εἶναι εἰς βάρος τοῦ ταξιδεύοντος κοινοῦ. Συνημμένως ἀποστέλλομεν ὑμῖν ἐν ἀντιγράφῳ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 24042)56587 καὶ 9.4.64 σχετικὸν ἔγγραφον τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως ΣΕΚ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Ἀριθ. πρωτ. 24042)26587)ΔΕ–Ε Ἀθῆναι, 9.4.64

ἐκ τῆς πόλεως Λαμίας

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

Διεύθυνσις Δʹ, Τμῆμα Αʹ Ἐνταῦθα Ὑμέτερον Δ)116322)64–10.3.64. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1. Διὰ τὴν χάραξιν τῶν δρομολογίων τῶν λεωφορείων πούλμαν τῶν ΣΕΚ ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν αἱ κατάλληλοι ὧραι ἀναχωρήσεως τούτων ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης καὶ διελεύσεως τούτων ἐκ διαμέσων πόλεων ἢ σημείων, μὲ γνώμονα πάντοτε τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ταξιδεύοντος κοινοῦ. 2. Ἐξυπηρέτησις συμφερόντων διαφόρων ἐπαγγελματιῶν ἐνδιαμέσων πόλεων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκῇ ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ δρομολογίου. 3. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀνωτέρω, ἡ στάθμευσις τῶν λεωφορείων πρὸς ἑστίασιν τῶν ἐπιβατῶν, πραγματοποιεῖται εἰς ἃ σημεῖα ἡ διέλευσις τῶν λεωφορείων συμπίπτει μὲ τὴν κατάλληλον δι’ ἑστίασιν ὥραν. 4. Δὲν εἶναι ἀκριβῆ τὰ ἐν τῷ ὑπομνήματι τῶν ἐπαγγελματιῶν Λαμίας, ἀναφερόμενα, διότι ἐκ τῶν ἓξ (6) κοινῶν δρομολογίων, ἡμερησίως, λεωφορείων πούλμαν τῶν ΣΕΚ, τὰ τέσσαρα προβλέπουν στάθμευσιν εἰς Λαμίαν δι’ ἑστίασιν ἐπιβατῶν, ἔχουσι δὲ ὡς ἀκολούθως: 1) Δρομολόγιον ὑπ’ ἀριθ. 041 Ἀθῆναι–Θεσσαλονίκη: Ἐξ Ἀθηνῶν ἀναχ. 18.30′, Λαμία ἄφιξις 21.59′, ἀναχ. 22.29′. Σταθμ. 30′. 2) Δρομολόγιον ὑπ’ ἀριθ. 006 Θεσσαλονίκη–Ἀθῆναι: Ἐκ Θεσσαλονίκης ἀναχ. 7.45′ Λαμία ἄφιξις 13.54′ ἀναχ. 14.24′ Σταθμ. 30′. 3) Δρομολόγιον ὑπ’ ἀριθ. 022 Θεσσαλονίκη–Ἀθῆναι: Ἐκ Θεσσαλονίκης ἀναχ. 12.45′ Λαμία ἄφιξις 18.54′ ἀναχ. 19.24′ Σταθμ. 30′. 4) Δρομολόγιον ὑπ’ ἀριθ. 046 Θεσσαλονίκη–Ἀθῆναι: Ἐκ Θεσσαλονίκης ἀναχ. 19.30′ Λαμία ἄφιξις 1.39′ ἀναχ. 2.09′ Σταθμ. 30′. 5) Τροποποίησις τῶν λοιπῶν δρομολογίων, τῶν λεωφορείων πούλμαν τῶν ΣΕΚ, πρὸς ἱκανοποίησιν τοῦ αἰτήματος τῶν παραπονουμένων, θὰ εἶναι εἰς βάρος τοῦ ταξιδεύοντος κοινοῦ καὶ δὲν εἶναι δυνατὴ οὐδὲ ἐπιτρεπτή. βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Βαρβιτσιώτη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5503)3866 ἀπὸ 30.5.1964 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 743)28.5.64 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Βαρβιτσιώτη ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Αἱ προαγωγαὶ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ΟΤΕ ἐνεργοῦνται, συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν, πρὸς πλήρωσιν τῶν κατὰ τὴν 1ην Ἰανουαρίου κενῶν θέσεων καὶ ἰσχύουσιν, ἀσχέτως τοῦ χρόνου τῆς πραγματοποιήσεώς των, ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου τοῦ αὐτοῦ ἔτους. Ἡ ἀναδρομικότης τῆς ἰσχύος των ἐτέθη διὰ νὰ μὴ παραβλάπτωνται τὰ δικαιώματα τοῦ προσωπικοῦ εἰς ἣν περίπτωσιν δι’ οἱονδήποτε λόγον ἤθελε καθυστερήσει ἡ πραγματοποίησις τῆς διενεργείας τῶν προαγωγῶν. Τοιαῦται καθυστερήσεις εἶναι ἄλλως τε ἀναπόφευκτοι, διότι πρόκειται περὶ κρίσεως κατ’ ἔτος πολλῶν χιλιάδων ὑπαλλήλων ὑποκειμένων εἰς κρίσιν μεταξὺ τῶν διαφόρων κατηγοριῶν καὶ βαθμῶν. Ἡ ἐπισημαινομένη ὑπὸ τοῦ κ. βουλευτοῦ καθυστέρησις δὲν εἶναι τὸ πρῶτον ἐμφανιζομένη καὶ κατὰ παρελθόντα ἔτη ἔλαβον χώραν παρόμοιαι καθυστερήσεις ὀφειλόμεναι κυρίως εἰς τὴν συγκέντρωσιν καὶ προπαρασκευὴν τῶν ἀτομικῶν φακέλλων καὶ στοιχείων τῶν κρινομένων. Τὸ ἁρμόδιον Συμβούλιον Προσωπικοῦ τοῦ ΟΤΕ ἔχει ἐπιληφθῆ τοῦ θέματος τούτου διά τινας δὲ κατηγορίας καὶ βαθμοὺς ὑπαλλήλων ἐπραγματοποιήθησαν ἤδη αἱ προαγωγαὶ τοῦ ἔτους 1964 ἐλπίζεται δὲ ὅτι λίαν συντόμως θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ὁλοκλήρωσις αὐτῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Βαρβιτσιώτη. Ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5496)3859)30.5.64 ἐγγράφου σας διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 741 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτη, περὶ τοῦ ἐν περιλήψει θέματος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ καθιέρωσις ἐργατικῶν εἰσιτηρίων ἠλαττωμένης τιμῆς θὰ προκαλέσῃ σοβαρὰν μείωσιν τῶν εἰσπράξεων τῶν λεωφορείων καὶ ἐντεῦθεν τὴν ἀνάγκην ἀναλόγου αὐξήσεως τῶν εἰσιτηρίων. Πάντως καταβάλλεται προσπάθεια ὅπως εἰς τὰς γραμμὰς τὰς ἐξυπηρετούσας ἐργατικὰς συνοικίας, τὸ κόμιστρον διατηρεῖται εἰς χαμηλὸν ἐπίπεδον. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ

ΙΧ. Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Τσιάρα, καὶ Γ. Πανάγου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4738)20.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἐν σχέσει μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 654 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Τσιάρα καὶ Γ. Πανάγου, περὶ τοῦ δάσους Ταξιάρχου–Χαλκιδικῆς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Δυνάμει τοῦ νόμου 6320)34 ἐγένετο παραχώρησις τῆς χρήσεως τμήματος τῶν δημοσίων δασῶν τῆς περιφερείας τῶν κοινοτήτων Ταξιάρχου καὶ Βραστῶν Χαλκιδικῆς πρὸς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης πρὸς τὸν σκοπὸν ἐκπαιδεύσεως τῶν φοιτητῶν τῆς δασολογίας, διεξαγωγῆς σχετικῶν ἐρευνῶν καὶ μελετῶν ὡς καὶ ὑποδειγματικῆς διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως αὐτῶν. Διὰ δὲ τοῦ νόμου 1881)51 ἱδρύθη παρὰ τῷ Πανεπιστημίῳ Θεσσαλονίκης ταμεῖον διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῶν ὡς ἄνω πανεπιστημιακῶν δασῶν. Τὸ ὡς ἄνω κατὰ νομὴν παραχωρηθὲν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης δημόσιον δάσος καθωρίσθη διὰ τοῦ ἀπὸ 1.4.35 πρωτοκόλλου παραδόσεως καὶ παραλαβῆς. Κατόπιν δὲ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 10588)5.3.36 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἐγένετο ὁριστικὸς ἀποτερματισμὸς τούτου διὰ πασσαλώσεως συνταχθέντος τοῦ σχετικοῦ γενικοῦ πρωτοκόλλου ἀποτερματισμοῦ, ὅπερ καθ’ ἃ προκύπτει ἐκ τῶν παρ’ ἡμῖν σχετικῶν, κατέστη τελεσίδικον. Ὁ ἐν λόγῳ ἀποτερματισμὸς ἦτο ἐξωτερικὸς (πρὸς τὰ ὅμορα δάση) καὶ ἐσωτερικὸς (πρὸς τοὺς ἐντὸς τοῦ δάσους ἀγροὺς καὶ λοιπὰς μὴ δημοσίας ἰδιοκτησίας) πλὴν ὅμως δὲν ἐγένετο τοπογράφησις οὔτε σύνταξις διαγράμματος. Ἐκ τοῦ κειμένου τοῦ ὡς ἄνω γενικοῦ πρωτοκόλλου ἀποτερματισμοῦ ἐξάγεται ὅτι κατ’ ἀρχὰς καὶ μέχρι τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 47 ἀγροῦ ἐγένετο καταμέτρησις καὶ σύνταξις διαγραμμάτων, τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν εὑρέθησαν εἰς τὸν παρ’ ἡμῖν σχετικὸν φάκελλον, ἐνῷ διὰ τοὺς ὑπολοίπους 775 ἀγροὺς καὶ λοιπὰς μὴ δημοσίας ἰδιοκτησίας δὲν ἐγένετο καταμέτρησις, οὐδὲ σύνταξις διαγραμμάτων. Συνεπείᾳ τῶν ἀνωτέρω ἀσαφειῶν καὶ τοῦ γεγονότος ὅτι μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου ἐγένετο ἐξασφάλισις καὶ τῆς ἐνεργηθείσης πασσαλώσεως, ἠγέρθησαν κατὰ καιροὺς καὶ ἐγείρονται συνεχῶς παρὰ διαφόρων ἀμφισβητήσεις ἐπὶ ἐκτάσεων κειμένων ἐντὸς τῶν ὡς ἄνω δασῶν. Πρὸς διευθέτησιν τῶν ἀμφισβητήσεων τούτων διὰ τῆς ἐκτελέσεως ὁροθετήσεως τοῦ Πανεπιστημιακοῦ δάσους Ταξιάρχου Χαλκιδικῆς ἐν σχέσει πρὸς τὰς ὁμόρους καὶ τὰς ἐντὸς τούτου κειμένας ἰδιοκτησίας ἐδόθη ἐντολὴ πρὸς τὸν Ἐπιθεωρητὴν 3ης Δασικῆς Ἐπιθεωρήσεως Θεσσαλονίκης διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 270949 π.ἔ. 549)6.4.64 διαταγῆς ἵνα ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καὶ τοῦ Συμβουλίου τοῦ παρ’ αὐτῷ ταμείου διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῶν πανεπιστημιακῶν δασῶν καὶ τοῦ δασάρχου Πολυγύρου καὶ ἐν ὄψει τῶν σχετικῶν διατάξεων περὶ ἀποτερματισμοῦ καὶ ὁροθεσίας τῶν δημοσίων δασῶν προτείνῃ τὴν σύστασιν ἐπιτροπῆς ὁροθετήσεως. Διὰ τῆς τοιαύτης ὁροθετήσεως θὰ διαχωρισθῶσι σαφῶς αἱ ὑπάρχουσαι ἰδιοκτησίαι ἀπὸ τοῦ ὡς ἄνω πανεπιστημιακοῦ δάσους καὶ θὰ ἐκλείψωσιν αἱ ἀμφισβητήσεις. Συγχρόνως καὶ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς, ἐδόθησαν πρὸς τὸ ἁρμόδιον Δασαρχεῖον Πολυγύρου διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 270949 π.ἔ.)1007)13.4.64 διαταγῆς μας σχετικαὶ ὁδηγίαι, καθ’ ἃς μέχρις οὗ συντελεσθῇ ἡ ὡς ἄνω ὁροθέτησις, θέμα ὑλοτομίας κλπ. θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κριθῇ ἐν ἑκάστῃ συγκεκριμένῃ περιπτώσει βάσει νομίμων κριτηρίων προκειμένου περὶ ἀνεγνωρισμένων ἁρμοδίως δασοτεμαχίων ἢ ἀραιῶς καὶ μεμονωμένως φυομένων δένδρων ἐντὸς μονίμως ἔκπαλαι καλλιεργουμένων ἰδιωτικῶν ἀγρῶν, δι’ ἃ δὲν ἐγείρεται ἀμφιβολία ὡς πρὸς τὴν θέσιν, ἔκτασιν καὶ ὅρια. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω προκύπτουν τὰ κάτωθι: 1) Ὅτι πρόκειται περὶ δημοσίου δάσους παραχωρηθέντος κατὰ νομὴν πρὸς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης διὰ σκοποὺς ἐκπαιδευτικούς, ἐρευνῶν, μελετῶν καὶ ὑποδειγματικῆς διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως, τυχὸν δὲ περιορισμὸς τῆς ἐκτάσεως τούτου ἤθελε παραβλάψει τὸν σκοπὸν δι’ ὃν ἐγένετο ἡ παραχώρησις. 2) Διὰ τὸν διαχωρισμὸν τῶν ἐν τῷ ἀνωτέρω βάσει περιλαμβανομένων ἰδιοκτησιῶν τῶν κατοίκων ἐγένοντο αἱ δέουσαι ἐνέργειαι πρὸς τακτοποίησιν τοῦ θέματος διὰ ὁροθετήσεως, πρὸς ἐξυπηρέτησιν δὲ τῶν κατοίκων ἐλήφθη μέριμνα ἵνα μέχρις οὗ συντελεσθῇ ἡ ὁροθέτησις, ἀντιμετωπίζηται κεχωρισμένως ἑκάστη συγκεκριμένη περίπτωσις, βάσει νομίμων κριτηρίων. Κατὰ ταῦτα τὸ μὲν αἴτημα περὶ παραχωρήσεως τοῦ ἐν λόγῳ δημοσίου δάσους πρὸς τοὺς κατοίκους δὲν δύναται νόμῳ καὶ διὰ τοὺς προεκταθέντας λόγους νὰ ἱκανοποιηθῇ, τὸ δὲ θέμα τῶν ἐν τῷ δάσει τούτῳ ἰδιοκτησιῶν τῶν κατοίκων ἐρρυθμίσθη διὰ τῶν προαναφερθεισῶν ἐνεργειῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ

Χ) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπ. Ναυτιλίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σκορδίλη. Ἐπὶ 2059)1297 ἐγγράφου ὑμῶν δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 243 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σκορδίλη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν τὰ κάτωθι: α) Τὰ ὑποβληθέντα ὑπομνήματα ὑπὸ τῶν συνταξιούχων Ε. Ν. ἐξητάσθησαν εἰς δύο ὑπὸ τὴν Προεδρίαν μου συσκέψεις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιακῶν παραγόντων καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν συνταξιούχων Ε. Ν. Κατόπιν μακρῶν συζητήσεων ἐλήφθη ἀπόφασις καὶ ἐνετάλησαν οἱ ἁρμόδιοι νὰ μελετήσωσι τὸ θέμα τῆς αὐξήσεως τῶν παρεχομένων συντάξεων ὑπὸ τοῦ ΝΑΤ καὶ τῆς θεσμοθετήσεως εἰδικῶν διατάξεων διὰ τὴν προικοδότησιν τῶν θυγατέρων τῶν ναυτικῶν καὶ τῶν συνταξιούχων, τὴν παροχὴν ἐπιδόματος οἰκογενειακῶν βαρῶν, ἐξόδων κηδείας, τὴν χορήγησιν στεγαστικῶν δανείων, τὴν παροχὴν συντάξεως πλήρους εἰκοσιπενταετίας εἰς τοὺς ἐξ ἀτυχημάτων ἐν τῇ ναυτικῇ ἐργασίᾳ καθισταμένους ὁλικῶς καὶ διαρκῶς ἀνικάνους ὡς καὶ διὰ τὴν ὑπὸ ὅσον τὸ δυνατὸν εὐνοϊκωτέρους ὅρους, παροχὴν ἰατροφαρμακευτικῆς καὶ νοσοκομειακῆς περιθάλψεως, ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τῶν ἀσφαλιστικῶν ἱδρυμάτων τῶν ναυτικῶν. Ἡ ὑπὸ τοῦ Οἴκου Ναύτου παρεχομένη σήμερον προστασία καλύπτει καὶ τὰς ἀποδεδειγμένως ὑπὸ τῶν ναυτικῶν συντηρουμένας ἀδελφάς των. β) Μετὰ τὸ πέρας τῶν σχετικῶν ἀναλογιστικῶν μελετῶν καὶ τὴν ὑποβολὴν τῶν πορισμάτων τῆς Ὑπηρεσίας, θὰ ἱκανοποιηθῶσιν ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, τὰ δυνάμενα ν’ ἀντιμετωπισθῶσιν οἰκονομικῶς ὑπὸ τῶν ἀσφαλιστικῶν ἱδρυμάτων Ε. Ν. αἰτήματα τῶν συνταξιούχων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΜΠΙΡΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Μπουρνιᾶ. Ἀναφερόμενοι εἰς τὰς ὡς ἄνω ἐρωτήσεις τοῦ βουλευτοῦ κ. Μπουρνιᾶ, ἔχομεν τὴν τιμήν: α) Νὰ ἐπιβεβαιώσωμεν ὅτι, καθ’ ἃ ὑπολογίζεται, ἡ παράδοσις τῶν τριῶν ὀχηματαγωγῶν πλοίων τῶν ναυπηγουμένων ὑπὸ τοῦ Κράτους εἰς Ἰταλίαν θέλει συντελεσθῆ κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ προσεχοῦς ἔτους 1965. β) Νὰ πληροφορήσωμεν τὴν Βουλήν, ὅτι αἱ συνθῆκαι ὑφ’ ἃς διεξάγονται αἱ θαλάσσιαι συγκοινωνίαι τῆς χώρας, προσδιορίζονται ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν διαθεσίμων πλοίων, οὗτος δέ, ὡς ἐδηλώσαμεν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν συζήτησιν ἑτέρας ἐρωτήσεώς σας εἶναι σήμερον μικρότερος τοῦ ἔτους 1948 κατὰ 10 πλοῖα. Ἐλπίζομεν, παρὰ ταῦτα, ὅτι μετὰ τὴν ἀναμενομένην ἐκκίνησιν νεοαποκτηθεισῶν τινῶν μονάδων, θὰ καταστῇ δυνατὴ σημαντικὴ πύκνωσις τῶν δρομολογίων εἰς τὴν γραμμὴν Χίου–Μυτιλήνης. Ἐν Πειραιεῖ 5 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΜΠΙΡΗΣ

ΧΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Β. Ἐφραιμίδη, Δ. Παπανικολάου καὶ Π. Δούκα. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ἐπὶ τῇ ὑπ’ ἀριθ. 669 τῆς 24–5–1964 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Μπριλλάκη, Ἐφραιμίδη, Παπανικολάου καὶ Δούκα τὰ ἑπόμενα: Ὅσον ἀφορᾷ τὰς κατηγορίας κατὰ τῶν ἀγροφυλάκων Μαχαιρίδη Ἁγίου Ἀθανασίου Δράμας καὶ Γεωργ. Σωτηροπούλου Παλαιοκάστρου–Φθιώτιδος, διετάχθησαν οἱ ἁρμόδιοι διοικηταὶ Ἀγροφυλακῆς Δράμας καὶ Φθιώτιδος δι’ ἀριθ. 56602)1–6–1964 διαταγῆς ἀντίγραφον τῆς ὁποίας ἐπισυνάπτομεν τῇ παρούσῃ νὰ ἐξετάσωσι τὰ καταγγελλόμενα, λάβωσι τὰ προσήκοντα μέτρα καὶ ἀναφέρωσιν ἡμῖν σχετικῶς. Ἐπὶ τούτοις γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι μελετῶμεν τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Ἀγροφυλακῆς, ὡς καὶ συμπλήρωσιν τῶν διατάξεων τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας ἀγροφυλακῆς καὶ τὴν συνταξιοδότησιν τῶν ἀγροφυλάκων. Διὰ τῶν νομοσχεδίων τούτων θέλει βελτιωθῇ ἡ θέσις τοῦ προσωπικοῦ γενικῶς τοῦ Κλάδου τῆς Ἀγροφυλακῆς καὶ θὰ παρασχεθῶσι δυνατότητες ἀρτίας καὶ ἀντικειμενικῆς ἐκτελέσεως τῶν καθηκόντων του, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας ἀλλὰ καὶ εὐχέρεια ἀμέσων κυρώσεων εἰς οἱονδήποτε ὄργανον τοῦ Κλάδου τούτου, τὸ ὁποῖον ἤθελε παραλείψει ἢ παρεκτραπῆ, ἐν τῇ ἐκτελέσει τῆς ὑπηρεσίας του καὶ ἐκτὸς ταύτης ἔτι. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

Ἀριθ. Πρωτ. 56602 Πρὸς Τοὺς κ.κ. Διοικητὰς Ἀγροφυλακῆς Δράμας καὶ Φθιώτιδος Εἰς Δράμαν καὶ Λαμίαν Πέμπομεν ἑκάστῳ ἐξ ὑμῶν συνημμένως ἀντίγραφον τῆς εἰς τὴν Βουλὴν κατατεθείσης ἀπὸ 20.5.64 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Β. Ἐφραιμίδη, Δ. Παπανικολάου καὶ Π. Δούκα, καὶ παρακαλοῦμεν ὅπως, ἐξετάσητε ἐπισταμένως τὴν ἀφορῶσαν ἕκαστον ἐξ ὑμῶν περίπτωσιν καὶ ἀναφέρητε ἡμῖν λεπτομερῶς, ἂν ἐλάβατε γνῶσιν τῶν καταγγελλομένων παρεκτροπῶν τῶν περὶ ὧν πρόκειται, ὀργάνων καὶ τίνα μέτρα ἐλάβατε κατ’ αὐτῶν, ἵνα ἐνημερώσωμεν τοὺς ἐρωτῶντας κ.κ. βουλευτὰς καὶ τὴν Βουλήν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Ἰουνίου 1964 Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Διευθυντὴς

Ε. ΚΑΝΤΕΡΑΚΗΣ

ΧΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη καὶ Π. Δούκα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1491)877)6.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσατε ἡμῖν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 123)1964 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη καὶ Π. Δούκα ἐν σχέσει μὲ τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀπασχολούντων τὴν Κοινότητα Νέου Πετριτσίου Σερρῶν καὶ τοὺς κατοίκους της ζωτικῶν προβλημάτων ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν ὅσον ἀφορᾶ τὴν παραχώρησιν εἰς τὴν ὡς εἴρηται Κοινότητα τοῦ ἀνταλλαξίμου δάσους Νέου Πετριτσίου (Α.Κ. 8950) α α 8 τῆς ἐρωτήσεως) ὅτι δυνάμει τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρ. 9 παρ. 4 τοῦ Ν.Δ. 3713) 57 δύναται ἡ Κοινότης ἐὰν ἐπιθυμῇ νὰ ζητήσῃ τὴν παραχώρησιν αὐτῇ τοῦ ὡς εἴρηται κτήματος ἐπὶ καταβολῇ τοῦ καθορισθησομένου τιμήματος καταβληθησομένου ἀτόκως εἰς 10 ἴσας ἐτησίας δόσεις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Ἰντζές, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§6Β. ΙΝΤΖΕΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§7Κ. ΚΩΝΙΩΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰ διανεμηθέντα σήμερον πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως βλέπω διαστροφὴν τῶν ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντων κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐρωτήσεώς μου διὰ τὸν κ. Παναγόπουλον καὶ ἀπόδοσιν εἰς αὐτὰ ἑρμηνείας διαφόρου ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἐγὼ σαφῶς διετύπωσα. Ἀναγράφεται, πρῶτον, ὅτι εἶπον, ὅτι ὁ κ. Γρηγορίου δὲν ἐπιδιώκει τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθείας καὶ ἀποβλέπει εἰς ἄλλον τινὰ σκοπόν. Ἐγὼ εἶπον, ὅπως θὰ ἐνθυμῆται ἡ Βουλὴ καὶ ὅπως θὰ ἀποδειχθῇ ἀπὸ τὴν ἀποστενογράφησιν τῶν πρακτικῶν περίπου ἐπὶ λέξει: «Ἡ ἀνάμιξις ὀνομάτων ὡς τοῦ Ὑποπτεράρχου Παναγοπούλου οὐδεμίαν ἀπολύτως σχέσιν ἔχοντος μὲ τὴν ὑπόθεσιν τῆς περιφήμου δίκης, δίδει ἐνδεχομένως λαβὴν εἰς τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι δὲν ἦτο μόνον ἡ ἐπιδίωξις ἀποκαταστάσεως τῆς ἀληθείας τὸ κίνητρον ἐκείνων ποὺ ἐκμεταλλευόμενοι τὴν διάθεσιν, τὴν ἀγωνιστικήν, τοῦ κ. Γρηγορίου, δι’ ὅ,τι νομίζει δίκαιον, ὤθησαν αὐτὸν νὰ καταθέσῃ τὴν ἐρώτησίν του». Ἐρωτῶ, εἶναι τὸ ἴδιον πρᾶγμα;

§8Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Τὸ ἴδιον καὶ πάρα πάνω, παίζομεν μὲ τὰς λέξεις;

§9Κ. ΚΩΝΙΩΤΑΚΗΣ. Ἂν εἶπον τέτοιο πρᾶγμα καὶ ἂν εἶπον ἐγὼ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται εἰς τὰ πρακτικά, τότε δικαίως διεμαρτυρήθη ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι τὸν ἔθιξα. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐγὼ δὲν τὰ εἶπον καὶ εἶπον, ὅτι θὰ ἀποδειχθῇ ἀπὸ τὴν ἀποστενογράφησιν, δὲν μοῦ μένει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἀποδώσω εἰς σατανικὴν σύμπτωσιν τὴν παρερμηνείαν τοῦ ἰδίου θέματος τόσον ἀπὸ τὸν κ. Γρηγορίου, ὅσον καὶ ἀπὸ τὸ πρακτικογράφον.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατάσσω τὴν ἀποστενογράφησιν τῶν πρακτικῶν διὰ νὰ ἐπιφέρετε τὰς διορθώσεις.

§11Κ. ΚΩΝΙΩΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσητε 3–4 λεπτά, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν ἀναγράφουν τὰ πρακτικὰ τὰ ὅσα εἶπον, εἶναι καὶ προσωπικὸν θέμα. Γνωρίζω ἐκ τῆς μικρᾶς θητείας μου εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι προσωπικὸν θέμα δημιουργεῖται ὅταν ὑβρίσῃς ἕνα συνάδελφον, ἢ ὅταν διαστρέψῃς τὰ ὅσα εἶπεν. Ἐδῶ, εἶναι σαφὴς ἡ διαστροφὴ τῶν ὅσων εἶπον, πρέπει νὰ βάλω τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Δεύτερον, ἀναγράφεται εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι ἐγὼ ὑπεστήριξα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπανεξετασθῇ ἡ ὑπόθεσις τῆς δίκης τῶν ἀεροπόρων μὲ τὸ ἐπιχείρημα κυρίως, ὅπως ἐγράφη καὶ εἰς τὰ πρακτικά, τὴν στιγμὴν μάλιστα ποὺ ἔχουν ἀμνηστευθῆ οἱ κατηγορηθέντες τότε διὰ ψευδεῖς μαρτυρίας καὶ βασανιστήρια. Ἐγὼ αὐτὰ τὰ εἶπον, ἀλλὰ αὐτὰ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὰ παραλειπόμενα ἐξ ὅσων εἶπον, συνθέτουν τὴν ἔννοιαν ποὺ ἤθελον διάφορον ἐκείνης ποὺ παρουσιάζεται εἰς τὰ πρακτικά. Δηλαδὴ εἶχον εἴπει, ὅτι ἔχει τελειώσει ἡ ὑπόθεσις μὲ ἔνδικα μέσα εἰς τὰ δικαστήρια, εἶπον, ὅτι ἠμνηστεύθη ἡ πρᾶξις τοῦ ἀποδοθέντος εἰς τοὺς καταδικασθέντας ἀδικήματος, καὶ ἐτόνισα, ὅτι εἶναι πολὺ λεπτὸν τὸ θέμα καὶ δὴ εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς Κυβερνήσεώς μας. Καὶ ἐρωτῶ: Τὰ ἐπιχειρήματα ποὺ ἐχρησιμοποίησα ὑπὲρ τῆς μὴ ἐπανεξετάσεως τῆς ὑποθέσεως σήμερον ἀποκλείουν τὸ ἐνδεχόμενον νὰ ἠμπορῇ νὰ ἐπανεξετασθῇ αὔριον; Καὶ τρίτην διαφορὰν περιέχουν τὰ πρακτικά, ὅτι ἐγὼ ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταργήσῃ τὸν κομματικὸν νόμον ποὺ ἀποστρατεύει στρατηγοὺς κατ’ ἐλευθέραν καὶ ἀπόλυτον κρίσιν. Δίδεται οὕτω ἡ ἑρμηνεία, ὅτι ἐπικρίνω τὴν Κυβέρνησίν μας. Τὸ ὀρθὸν εἶναι, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀληθές, ἀλλὰ ὑπῆρξε συνεπακόλουθον τῆς ἐκκλήσεώς μου πρὸς τὴν δεξιὰν Ἀντιπολίτευσιν νὰ μὴ δημιουργῇ θόρυβον ὅταν ἐπιχειροῦμεν ἀνανέωσιν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων διὰ τοῦτο, δι’ ἐκεῖνο καὶ διὰ τὸ ἄλλο, καὶ διότι τὴν ἀποστρατείαν τὴν κάμνομεν βάσει νομοθεσίας τὴν ὁποίαν ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐψήφισε καὶ τῆς ὁποίας νομοθεσίας ἐζήτησα τὴν κατάργησιν. Κύριε Πρόεδρε, ἤδη ὁ ἡμερήσιος Τύπος τῶν Ἀθηνῶν ἐκ τοῦ ἐκδοθέντος δελτίου βάσει τῶν ἐσφαλμένων τούτων πρακτικῶν, ἐσχολίασεν ἑκάστην πλευρὰν ἀναλόγως μὲ τὴν τοποθέτησίν της τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα. Ἡ ἀριστερὰ μάλιστα ἐφημερὶς ἔγραψεν, ὅτι ὑπεστήριξα κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου τοὺς βασανιστάς. Ὅμως, καίτοι γνωρίζω, ἐκ προοιμίων, ὅτι ὁ δημόσιος ἀνήρ, ὁ ὁποῖος λέγει τὴν ἀλήθειαν πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν εἶναι καταδικασμένος νὰ μὴ ἔχῃ ὑποστηρικτὰς καὶ νὰ μὴ γίνεται ποτὲ συμπαθὴς πρὸς καμμίαν πλευράν, ἐν τούτοις ἐγὼ εἶμαι ἀποφασισμένος νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀληθείας, ἀδιαφορῶν διὰ τὰς συνεπείας καὶ ποῖον αὕτη ἐξυπηρετεῖ. Θὰ εἶχον ὅμως τὴν ἀπαίτησιν νὰ ἀναγράφωνται ὀρθῶς εἰς τὰ πρακτικὰ ἐκεῖνα ποὺ λέγονται, διότι ἔχω τὴν βεβαιότητα, ὅτι τῆς κοινῆς γνώμης τὸ αἰσθητήριον θὰ ἀνεύρῃ εἰς τὰς γραμμὰς αὐτὰς ἐκείνους ποὺ ὑπηρετοῦν μὲ περισσοτέραν ἀνιδιοτέλειαν τὴν δημοκρατίαν καὶ τὴν ἀλήθειαν. Ζητῶ νὰ μὴ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικὰ καὶ ἐπειδὴ ὑπῆρξε προσπάθεια διαβολῆς, ζητῶ ἀποστενογράφησιν τῶν πρακτικῶν καὶ καταχώρησιν αὐτουσίων εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. συνάδελφε, νὰ λάβετε γνῶσιν τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν καὶ νὰ ἐπιφέρετε τὰς διευκρινίσεις, τὰς ὁποίας νομίζετε, δι’ ὃ καὶ ἐπιφυλασσόμεθα διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τούτων. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι διεπίστωσα καὶ ἄλλοτε ἔλλειψιν ἐπαρκοῦς προσωπικοῦ εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά, ὄχι ἀπὸ πλευρᾶς ἀποδόσεως τῶν ὑπαλλήλων, καὶ δι’ αὐτὸ ἴσως ζητήσω ἀπὸ ὑμᾶς τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ προσωπικοῦ ἐπὶ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητεῖται ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5 ἐρώτησις τοῦ κ. Γ. Γρηγορίου, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ τὰς ὑπουργικὰς ἀπόψεις ἔναντι τῆς ἐν γένει πολιτείας Ἀξιωματικῶν τῆς Ἑλληνικῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας κλπ. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου ἔχει τὸν λόγον.

§13Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησις αὐτὴ εἶναι συνέπεια τῆς προηγουμένης καθ’ ὅσον ὅταν ἡ προηγουμένη ἐρώτησίς μου συνεζητήθη χθὲς ἐδημοσιεύθη εἰς τὸν Τύπον, ἐγένοντο ὡρισμέναι διαμαρτυρίαι ἀπὸ ὡρισμένους ἀξιωματικούς, συνεπείᾳ τῶν ὁποίων ὑπέβαλον τὴν ἐρώτησιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν βίον ὡρισμένων ἀξιωματικῶν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν τῆς ἐρωτήσεώς μου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης δὲν ἠθέλησε νὰ ἀπαντήσῃ οὔτε τί θὰ κάμῃ μὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐβασάνισαν, οὔτε μὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἔξω τοῦ Σώματος τῆς Ἀεροπορίας καὶ οἱ ὁποῖοι ἀπεδείχθη, ὅτι εἶναι ἔντιμοι καὶ ἡρωϊκοὶ ἀξιωματικοί. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἰσχυρίσθη, ὅτι λόγῳ τοῦ κρισίμου τῶν γεγονότων γύρω ἀπὸ τὸ Κυπριακόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσῃ τὴν ἐρώτησίν μου καὶ νὰ μοῦ δώσῃ οἱανδήποτε ἀπάντησιν. Κατόπιν τῆς ἐπισήμου ταύτης ἀπαντήσεως, κ. Πρόεδρε, τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργοῦ, νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι δὲν θὰ εἶναι σωστὸν νὰ συζητήσωμεν τὴν ἐρώτησίν μου, ἡ ὁποία ἀφορᾷ ὡρισμένους ἀξιωματικούς, διότι ἴσως θὰ δώσωμεν λαβὴν εἰς τοὺς Τούρκους νὰ μάθουν τὰ τρωτά μας σημεῖα καὶ νὰ ἔχωμεν τότε ζημίας διὰ τὸ ἔθνος καὶ διὰ τὴν χώραν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§15Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν γνωρίζω τί νὰ ἀπαντήσω. Ἡ ἐρώτησις εἶχε κάτι τὸ συγκεκριμένον. Ὁ κ. συνάδελφος, εἶπεν, ὅτι φοβεῖται, πὼς θὰ ἐπικαλεσθῶ πάλιν τὴν χθεσινὴν δικαιολογίαν, τῆς μὴ ἀπαντήσεώς μου, εἰς τὸ θέμα τῆς δίκης, τὸ παλαιόν, τῶν ἀεροπόρων, λόγῳ τῆς ὀξύτητος τοῦ Κυπριακοῦ. Βεβαίως, δὲν γνωρίζω, ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος, ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις, μὲ τὴν εἰρωνείαν αὐτήν, νὰ ξέρουν οἱ Τοῦρκοι «τὰ ἄπλυτά μας». Αὐτὸ εἶναι μία ἄποψίς του. Ἐγὼ ἐμμένω εἰς τὴν ἄποψίν μου, ὅτι εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ψυχικὴ ἑνότης τῶν Ἑλλήνων καὶ φυσικά, πρὸ παντός, ψυχικὴ ἑνότης καὶ προσήλωσις τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ὡρισμένων καθηκόντων, πᾶσα ἀναμόχλευσις παθῶν, προηγουμένων ἐτῶν, θὰ ἦτο, τοὐλάχιστον, ἄκαιρος.

§16Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται περὶ ἀναμοχλεύσεως παθῶν. Πρόκειται περὶ δύο πλευρῶν τοῦ ἑνὸς τῆς μαφίας καὶ τοῦ ἄλλου ἀρίστων καὶ ἡρωϊκῶν Ἀξιωματικῶν. Πρέπει τὸ Κράτος νὰ φανῇ ἔντιμον ἔναντι τῶν ἀρίστων ἀδικηθέντων ἡρωϊκῶν Ἀξιωματικῶν. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, θὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα ἐν πλήρει ἐκτάσει κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τούτου καὶ πιστεύω, ὅτι τότε θὰ ἔχῃ παρέλθει ἡ ὀξύτης τοῦ Κυπριακοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ δύναται πλέον νὰ ἐπικαλεσθῇ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§17Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐλπίζω καὶ εὔχομαι, ὅπως μέχρι τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συζητηθῇ ἡ μετατραπεῖσα εἰς ἐπερώτησιν, ἐρώτησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. βουλευτοῦ, ἔχει λυθῆ τὸ Κυπριακόν. Ἐὰν δὲν ἔχῃ λυθῆ, ὁ κ. συνάδελφος ἠμπορεῖ νὰ εἶναι βέβαιος, ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι θὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν, τὴν σημερινὴν ἄρνησιν συζητήσεως, ἀλλὰ εὔχομαι καὶ ἐλπίζω καὶ πάλιν, ὅτι μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης, θὰ ἔχῃ δοθῆ λύσις εἰς τὸ Κυπριακὸν θέμα.

§18Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Τότε θὰ τὸ ἀναπτύξω καὶ δὲν θὰ ἔχω ἀνάγκην.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6 ἐρωτήσεως, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις ἐπὶ τοῦ τύπου τοῦ ἀεροπλάνου, διὰ τοῦ ὁποίου ἔπρεπε νὰ ἐφοδιασθῇ ἡ Ε.Β.Α. κατὰ τὸ συγκληθὲν τὴν 23.3. 1964 Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἀέρος, ὁ κ. Κ. Δαμιανὸς ἔχει τὸν λόγον.

§20Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἰσθάνομαι ἐξ ἀρχῆς ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι λόγῳ τῆς λεπτότητος τοῦ θέματος, θὰ προσπαθήσω νὰ εἶμαι ἀντικειμενικὸς καὶ πολὺ φειδωλὸς τόσον εἰς τὰς κρίσεις, ὅσον καὶ εἰς τὰς ἐκφράσεις. Ἀπὸ 4ετίας ἐτέθη θέμα ἀνανεώσεως τοῦ ὑλικοῦ τῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας καὶ εἶναι γνωστὴ ἡ ἅμιλλα ποὺ ὑπάρχει ἐπὶ τῆς Ἀεροπορίας μεταξὺ διαφόρων Κρατῶν, διὰ τὴν ἀπὸ ἀέρος ὑπεροπλίαν των. Ἡ γείτων Βουλγαρία ἔχει ἐφοδιασθῆ ἤδη μὲ ἀεροπλάνα τύπου Μὶνκ 21, ταχύτητος διπλασίας τοῦ ἤχου. Ἀνάλογον ἀεροπορικὴν ἰσχύν, πρὸς ἀντιμετώπισιν αὐτῆς τῆς ἰσχύος, δὲν διαθέτει σήμερον ἡ Ἀεροπορία μας. Διὰ τοῦτο προεβλέφθη —καὶ πολὺ ὀρθῶς— ἀπὸ μέρους τοῦ Ν.Α.Τ.Ο, ὅπως αἱ ἐν αὐτῷ χῶραι ἐφοδιασθῶσι μὲ ἀεροπλάνα F 104, μὲ τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐφοδιασθῆ σήμερον ἡ Τουρκία, τὸ Βέλγιον, ἡ Δυτικὴ Γερμανία, αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι, ἡ Ἐθνικιστικὴ Κίνα, τὸ Πακιστάν, ἡ Ἱσπανία κλπ. Πρόκειται περὶ ἑνός, διεθνῶς ἀνεγνωρισμένης ἀξίας, ἀεροπλάνου, τὴν ἰσχὺν τοῦ ὁποίου ἀνέπτυξε χθὲς τόσον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅσον καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κωνιωτάκης. Κατέχει τρία παγκόσμια ρεκὸρ ὕψους, ταχύτητος, στροφῆς καὶ πρόκειται, μὲ μίαν λέξιν, περὶ τοῦ πλέον μοντέρνου ἀεροπλάνου. Ἀντὶ ὅμως αὐτοῦ καὶ διὰ λόγους ἀνεξηγήτους, εἰς τὴν θέσιν του προεβλήθη τὸ ὑποανάπτυκτον ἀεροσκάφος F 5A, τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ κατώτερον, ἀπὸ ἀπόψεως ἰσχύος, τοῦ F 104. Κατὰ τὴν γνώμην μου, πολὺ καλύτερον ἐξυπηρετεῖται ἡ Ἑλλὰς μὲ τὰ ἤδη ὑπάρχοντα F 86. Ἐφοδιασμὸς μὲ F 5A εἶναι ἀναχρονιστικὸς διὰ τὴν Ἀεροπορίαν μας. Πρὸ καιροῦ ἀνεγράφη εἰς τὸν Τύπον ἡ πληροφορία περὶ διαθέσεως 500.000 δολλαρίων ὑπὸ τῆς κατασκευαστρίας ἑταιρείας F 5A διὰ τὸν ἐπηρεασμὸν τῶν ἁρμοδίων, οἵτινες θὰ ἐπέλεγον μὲ ποῖον ἀεροπλάνον θὰ ἐφοδιασθῇ ἡ Ἀεροπορία μας. «...... (ἀναγινώσκει)......». Ἡ πληροφορία αὐτὴ λέγει, ὅτι ὑπάρχει ἐπ’ αὐτῆς καὶ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀπὸ Ἰουλίου 1963 καὶ δὲν διεψεύσθη ὑφ’ ὑμῶν. Εἰς τὰς 23 Μαρτίου ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης συνεκάλεσεν Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἀέρος διὰ τὴν ἐκλογὴν μεταξὺ τῶν ἀεροπλάνων τῶν δύο τύπων A F F 5 A καὶ F 104.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, πρέπει νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἴχατε περιορισθῆ εἰς τὰ 5′, τὰ προβλεπόμενα ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ.

§22Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἐνθυμηθῆτε χθές, κατὰ τὴν συνεδρίασιν, ἡ ὁποία διήρκεσε πέραν τῆς ὥρας, μὲ τὰς ἐπὶ τοῦ ἰδίου ἀντικειμένου ἐρωτήσεις τῶν κ.κ. Γρηγορίου καὶ Κωνιωτάκη.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσέρχεσθε εἰς λεπτομερείας......

§24Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν εἶμαι ἐκτὸς θέματος, κ. Πρόεδρε.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε, ὅμως, ἐκτὸς χρόνου.

§26Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, μόνον πληροφορίας πρέπει νὰ ζητῆτε ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν, ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεώς σας.

§27Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐπὶ τόσον σοβαροῦ ἐθνικοῦ θέματος δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει λόγω χρόνου νὰ μὴ λεχθοῦν ἐπωφελῆ διὰ τὴν ἄμυναν τῆς χώρας γεγονότα. Εἷς ὑποπτέραρχος ἠρνήθη γνώμην ἀρνηθεὶς νὰ ὑπογράψῃ καὶ τὸ πρακτικόν. Ἕτερος ἀνώτερος ἀξιωματικός, ταξίαρχος, προσεπάθησε νὰ ἐξάρῃ τὰ πλεονεκτήματα τοῦ F 5A ἐνῶ θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ τουλάχιστον, ὅτι τοῦτο δὲν ἔχει ἀκόμη σχεδιασθῆ τί ὁπλισμὸν καὶ τί ἠλεκτρονικὰ θὰ φέρῃ, εἶναι ἀεροσκάφος ἐκπαιδευτικὸν κατασκευασθὲν τὸ 1956. Εἰς τὸ συμβούλιον δύο ὑποπτέραρχοι καὶ δύο ταξίαρχοι ἀντετάχθησαν εἰς τὴν πρότασιν τοῦ ἐφοδιασμοῦ μὲ F 5A καὶ ἐνέκριναν τὸ F 104. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν εἶναι ἀληθές, ὅτι εἶχε τοιαύτην ἀπήχησιν ἡ στάσις τῶν ὑποπτεράρχων καὶ τῶν ταξιάρχων, ὥστε νὰ ὑποκινήσῃ ὑποβολὴν ἐκθέσεως ὑπὸ τῆς ἡγεσίας τῆς Ε.Β.Α. ἐπὶ τῆς περιέργου ὑποθέσεως τοῦ ὑποπτεράρχου καὶ τοῦ ταξιάρχου. Μετὰ τὴν ἔγκρισιν τοῦ F 104 ἤρχισεν ἐπίθεσις ἐναντίον ἀρίστων ἀξιωματικῶν, ὡς κατὰ τοῦ κ. Μητσάκου, τοῦ κ. Παναγοπούλου καὶ κ. Καρακίτσου, δηλαδὴ κατὰ τῆς ψυχῆς τῆς Ἀεροπορίας μας καὶ τῶν πρωτοστατησάντων διὰ τὸ F 104. Ἐν τῷ μεταξὺ αἱ διὰ τοῦ Τύπου ἐπιθέσεις, διὰ τῶν ἐρωτήσεων ἐν τῇ Βουλῇ καὶ διὰ τῆς ἀποκαλύψεως τῆς προσφορᾶς τῶν 500 χιλιάδων δολλαρίων ἔφεραν σοβαρὰν ἀνησυχίαν ὄχι μόνον εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ἀλλὰ καὶ εἰς μερίδα τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως, ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας ἦτο καὶ ἡ κατάθεσις ἐρωτήσεως ἀπὸ μέρους τῶν συναδέλφων κ. Κωνιωτάκη καὶ κ. Διαμαντοπούλου.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἤδη εἶσθε καὶ ἐκτὸς θέματος.

§29Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς ἐγένοντο ἀγορεύσεις ὑπὸ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ μάλιστα τελείως μελετημέναι.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ἰδική σας εἶναι ἀγόρευσις καὶ μάλιστα ἀγόρευσις πλήρους καταρτίσεως, μετὰ φακέλλων κλπ. Θὰ παρεκάλουν νὰ περιορισθῆτε εἰς τὰ γεγονότα.

§31Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐφ’ ὅσον, κ. Πρόεδρε, ὁ κ. Κωνιωτάκης ἀνήρεσεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπε χθές, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ἐγώ, ὅτι τοῦ ἐπροξένησε κατάπληξιν ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Γρηγορίου καὶ ὅτι δὲν εἶχε σκοπὸν τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθείας, ἀλλὰ πολὺ φοβεῖται, ὅτι ὄπισθεν αὐτῆς κρύβεται ἄλλος σκοπός, τὸ ὅτι αἱ ἀνησυχίαι ἤρχισαν τόσον ἀπὸ μέρους τοῦ Τύπου ὅσον καὶ μερίδος τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως. Ἐλέχθη χθὲς ὑπὸ τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως. Τὸ 1963 ἐγράφησαν, λοιπόν, κολακευτικοὶ λόγοι διὰ τὰ ἀεροπλάνα τύπου F 5A. Τὸ 1963 ἐφημερὶς φίλα κειμένη πρὸς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν ἐξῆρε διὰ ἄρθρων τὴν ἀξίαν τοῦ F 5A. Τὴν ἑπομένην δὲ τῆς πτώσεως τοῦ F 104 ἄλλη πρωϊνὴ ἐφημερὶς τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως ἔγραφε, πολλὰ ἐρωτηματικὰ δημιουργεῖ ἡ ἀνεξήγητος μέχρι στιγμῆς πτῶσις τοῦ F 104 καὶ καθιστᾷ ἀκόμη ἀνησυχητικωτέραν ἡ θερμὴ συνηγορία τῆς Ε.Ρ.Ε. ὑπὲρ τοῦ 104 καὶ τὰ ἐγκώμια πρὸς τὸν κ. Μητσοτάκην, διότι συνέστησε νὰ προτιμηθοῦν τὰ F 104.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ πάλιν νὰ σᾶς διακόψω. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ τοιαύτην ἔκτασιν ἡ συζήτησις. Σεῖς ἀντὶ νὰ ζητήσητε ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τεθέντος ἐρωτήματός σας, θέλετε νὰ ἀναγνώσητε τί ἔγραφεν ὁ Τύπος δι’ αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐρωτᾶτε σεῖς. Τοῦτο εἶναι πρωτοφανές.

§33Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἔλεγον ὑπερβολὰς καὶ ἐπουσιώδη πράγματα, ἐὰν ἐμιμούμην συνάδελφον τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως, ὅστις ἐν πλάνῃ εὑρισκόμενος, ἀπεκάλεσε μέλη μαφίας γενναίους ἥρωας ἀξιωματικοὺς τῆς Ἀεροπορίας μας καὶ παρουσίασεν ὡς γενναίους καὶ ἐζήτησε τὴν ἀποκατάστασιν μὲ δόξας καὶ τιμάς, ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν ὑπὸ τοῦ κόμματός του, δι’ ἀντεθνικὴν δρᾶσιν, τότε, κύριε Πρόεδρε, εὐχαρίστως θὰ ἐδεχόμην νὰ μὲ διακόψητε. Ἀλλὰ λέγω πράγματα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν γνώμην μου, ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἐπουσιώδη, ἀλλὰ ἀντιθέτως, εἶναι ἀληθινὰ καὶ λίαν ἐποικοδομητικὰ διὰ τὸ Κράτος. Ἡ ἐφημερὶς ἐκαυτηρίασε τὴν παράταξίν μας, διότι ἐτάχθημεν ὑπὲρ τῶν F 104. Δηλαδὴ ὅλαι αἱ χῶραι, αἱ ὁποῖαι ἐπρομηθεύθησαν ἀεροπλάνα F 104, τὸ Α.Σ.Α., ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἐγκωμίασε χθὲς τὰ F 104 καὶ ὁ ὑποπτέραρχος βουλευτὴς τῆς Ε.Κ. κ. Κ. Κωνιωτάκης, δὲν ἐγνώριζαν τόσα, ὅσα ἐγνώριζεν ὁ συντάκτης τῆς ἐφημερίδος αὐτῆς διὰ τὴν ἀξίαν ἑκάστου ἀεροπλάνου.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι παρῆλθε τὸ ἡμίωρον τὸ προβλεπόμενον διὰ τὰς ἐρωτήσεις καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ἀφαιρέσω τὸν λόγον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῆτε ἐπὶ τέταρτον καὶ πλέον ἐπὶ ἐρωτήσεως. Ἐὰν θέλετε ὑποβάλλετε ἐπερώτησιν.

§35Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σκοπὸς τῆς ἐρωτήσεώς μου ἦτο νὰ πληροφορηθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ ἐπίσημα χείλη, ἀπὸ τὸν σημερινὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τί σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις. Θὰ προμηθεύσῃ τὴν Ἑλληνικὴν Βασιλικὴν Ἀεροπορίαν μὲ ἀεροπλάνα F 104 ἢ μὲ F 5A. Ἐπίσης, σκοπὸς τῆς ἐρωτήσεώς μου ἦτο νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργός, διατὶ ἀπεστρατεύθησαν, δίκην προγραφῶν, οἱ ἄριστοι ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ τῆς Ἀεροπορίας, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν τὴν προμήθειαν τῶν ἀεροπλάνων τύπου F 104 καὶ ἀντιθέτως παρέμειναν εἰς τὰς τάξεις τῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας καὶ προήχθησαν οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἠδιαφόρησαν ἢ ὀλιγώρησαν εἰς τὴν λῆψιν τῆς ἐθνικῶς συμφερούσης ἀποφάσεως τοῦ Α.Σ.Α., ἀλλὰ ἐπ’ αὐτοῦ πιθανὸν νὰ ἐπανέλθωμεν.

§36Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁ κ. συνάδελφος μὲ ἠρώτησεν, ἐὰν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀέρος, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν κατόπιν ἰδικῆς μου διαταγῆς, ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἕνας Ὑποπτέραρχος ἠρνήθη νὰ ὑπογράψῃ τὰ πρακτικὰ καὶ ἐὰν ἕνας ἄλλος Στρατηγὸς τῆς Ἀεροπορίας ὑπεστήριξεν ὡρισμένου τύπου ἀεροπλάνον. Ἐρωτῶ τὸν κ. βουλευτήν, νὰ μοῦ εἴπῃ, ποῖος τοῦ ἔδωσε τὰς πληροφορίας αὐτὰς τοῦ Συμβουλίου Ἀέρος, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ εἶναι μυστικαί. Πῶς διέρρευσαν αἱ πληροφορίαι αὐταί; Καὶ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ βοηθήσῃ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διὰ νὰ σταματήσῃ ἡ διαρροὴ πληροφοριῶν. Διέταξα ἀνακρίσεις τὴν ἑπομένην τῆς καταθέσεως τῆς ἐρωτήσεως τοῦ κ. συναδέλφου, ἡ ὁποία ἀποκαλύπτει μυστικὰ τῆς συνεδριάσεως τοῦ Συμβουλίου Ἀέρος, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ εἶναι ἀπόρρητα. Καὶ προφανῶς διέφυγον τὰ μυστικὰ αὐτὰ ἀπὸ μέλη τοῦ Συμβουλίου. Καὶ προχωρῶ. Γίνεται συζήτησις εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ τύπου τῶν ἀεροπλάνων, τὸν ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ προμηθευθῶμεν πρὶν ἢ ἀκόμη ἐπιλέξῃ τὸ Ὑπουργεῖον τὸν τύπον τῶν ἀεροπλάνων καὶ πρὶν ἢ ἀκόμη γίνῃ καμμία προμήθεια. Ἦσαν ἐπικίνδυνοι αἱ ἐρωτήσεις αὐταί. Καὶ ἦσαν ἐπικίνδυνοι, διότι τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, σεῖς μὲν νὰ ὑποστηρίζετε ὅτι ἡ ἐπίθεσις, ἡ ὁποία ἔγινεν ἐκ μέρους τοῦ Τύπου καὶ βουλευτῶν ἐναντίον ὡρισμένων ἀξιωματικῶν τῆς Ἀεροπορίας, τοῦ κ. Μητσάκου, τοῦ κ. Παναγοπούλου κ.ἄ., ἔχει ὡς σκοπὸν τὴν ἐκδίωξίν των ἀπὸ τὸ Σῶμα, διατί; Διότι ὑπεστήριζον τὴν προμήθειαν τῶν ἀεροπλάνων F 104. Καὶ ἀντιθέτως νὰ δημιουργηθῇ πάλιν ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς, οἱ ὑποστηρίζοντες τὰ ἀεροπλάνα F 104 προτρέχουν εἰς τὴν ὑποστήριξιν ἑνὸς ὡρισμένου τύπου ἀεροπλάνων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἦτο καθῆκον των, ἦτο ἡ ἀναμονή. Καὶ ἡ ἐπίκρισις καὶ ἡ κριτικὴ ἐναντίον τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθν. Ἀμύνης, ἐφ’ ὅσον εἶχε προκριθῆ τύπος ἀεροπλάνων, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν γνώμην των δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Αὐτὸ ἦτο τὸ καθῆκον των. Ἀλλὰ πρὶν κἂν γίνῃ ἡ ἐπιλογὴ πρὶν ἢ καταλήξῃ εἰς ἀπόφασιν, αὐτὴ ἡ συζήτησις προκειμένου περὶ προμηθείας καὶ δὴ μεγάλης ἀξίας —ἀδιάφορον ἐὰν τὰ πληρώνῃ ὁ Ἀμερικανικὸς προϋπολογισμὸς καὶ δὲν τὰ πληρώνει ὁ Ἑλληνικὸς προϋπολογισμὸς— θὰ ἔπρεπε, νομίζω, νὰ ἀποφευχθῇ. Καὶ τὸ ἐνδιαφέρον των ὅπως προληπτικῶς ἐπιδράσουν ἐπὶ τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθν. Ἀμύνης μήπως ὑποπέσῃ εἰς κανένα σφάλμα —εὐχαριστῶ δι’ αὐτὸ τὸ ἐνδιαφέρον τῆς προφυλάξεως— νομίζω ὅτι ἦτο πρόωρον καὶ ἄκαιρον. Προχωρῶ: Δὲν εἶναι ἀκριβὲς πρῶτον, ὅτι ἡ ἀποστρατεία τοῦ κ. Μητσάκου καὶ κ. Παναγοπούλου εἶχε σχέσιν τινὰ μὲ τὴν ἐπιλογὴν τοῦ τύπου τῶν ἀεροπλάνων. Οὐδεμίαν σχέσιν εἶχεν. Δεύτερον, τὸ συμβούλιον ἀέρος τὸ ὁποῖον ἐκλήθη κατὰ διαταγήν μου, δὲν περιωρίσθη εἰς τὰ μέλη, τὰ ὁποῖα κατὰ νόμον μετέχουν τοῦ συμβουλίου ἀέρος, ἀλλὰ ἐκάλεσε καὶ ἄλλους ἀξιωματικοὺς τῆς ἀεροπορίας, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι μέλη τοῦ συμβουλίου ἀέρος διὰ νὰ γίνῃ εὐρυτέρα συζήτησις καὶ εὐρυτέρα ἀνάπτυξις γνωμῶν. Ὑπὸ τὴν ἰδιότητα ὄχι μέλους τοῦ συμβουλίου, ἐκλήθη ὁ ὑποπτέραρχος, ἀλλὰ ὡς μὴ μέλος τοῦ συμβουλίου φυσικὰ δὲν δικαιοῦται νὰ ὑπογράψῃ τὰ πρακτικὰ τοῦ συμβουλίου ἀέρος. Τρίτον, ἡ ἀπόφασις τοῦ συμβουλίου ἀέρος ὑπῆρξεν ὁμόφωνος, παμψηφεὶ καὶ δὲν ὑπῆρξε διαφωνία μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἀεροπορίας καὶ μελῶν τοῦ Συμβουλίου Ἀέρος ὑπὲρ ἐκείνου ἢ τοῦ ἄλλου τύπου ἀεροπλάνων ὥστε νὰ ἐξαχθοῦν συμπεράσματα ὡς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἠθέλησε νὰ ἐξαγάγῃ ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ὅτι δῆθεν προέκυψαν διαφωνίαι καὶ ὅτι ἀποτέλεσμα αὐτῶν τῶν διαφωνιῶν ὑπῆρξαν αἱ ἀλλαγαὶ εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας. Ὑπῆρξεν ὁμόφωνος ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου Ἀέρος ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Ἀνεφέρθη καὶ εἰς ἓν ἄλλο θέμα ὁ κ. συνάδελφος. Ἀνεφέρθη εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπάρχει ἔγγραφον —καὶ ἐδῶ εἶναι τὸ περίεργον— ὑπάρχει ἔγγραφον ἐμπιστευτικὸν τοῦ ὁποίου ἔλαβεν γνῶσιν ὁ κ. συνάδελφος....

§37Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ὄχι ἐγώ.

§38Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης)....... ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἐφιστᾶ τὴν προσοχὴν καὶ διαβιβάζει πληροφορίαν ὅτι ἀντιπρόσωπος μιᾶς ὡρισμένης ἑταιρείας ἀεροπλάνων ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ σᾶς διαβάσω καὶ τὸ κείμενον —ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ΝΟΡΘΡΟΚ, Ἕλλην τὴν καταγωγὴν ὀνόματι Δημητριάδης Στέργιος, εἰδικὸς ἐπιστήμων, Πυρηνικὸς Μηχανικὸς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ ἐκ τῶν ἀνωτέρων στελεχῶν τῆς ἑταιρείας αὐτῆς— ὅτι ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὅτι θὰ διέθετε 500 χιλ. δολλ. διὰ νὰ ἐπηρεάσῃ. Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον εἶναι μία πληροφορία, ἡ ὁποία κατὰ καθῆκον ἔπρεπε νὰ διαβιβασθῇ εἰς τοὺς ἁρμοδίους. Φέρει ἡμερομηνίαν 26 Ἰουλίου 1963, εἰς χρόνον πολὺ ἀπέχοντα, εἰς χρόνον ὅτε δὲν ἦτο Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου εἰς τὴν ἀρχήν, ἀλλὰ ἄλλη Κυβέρνησις. Προσωπικῶς θὰ ἔπρεπε νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ πληροφορία αὐτή, δὲν γνωρίζω ἐὰν ἀληθεύῃ ἢ ὄχι, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸ κρίνω, ἀλλὰ πάντως δὲν ὑπάρχει ἐκδήλωσις ὅτι ἠσκήθη παρομοία ἐπίδρασις. Οὐδεμία παρομοία ἐπίδρασις ἠσκήθη. Ἐπειδὴ δὲ συνεδέθη τὸ πρᾶγμα ἔχω νὰ ἀναφέρω διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ καὶ καμμία ἄλλη πλάνη, ὅτι πράγματι ὁ τέως ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου τῆς Ἀεροπορίας ἐπὶ ἄλλης Κυβερνήσεως, ἀντιπτέραρχος κ. Μαργαρίτης, ἔστειλεν ἔγγραφον ἐκ μέρους του, μόνος του, ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας, χωρὶς νὰ ἐρωτήσῃ τὸ Συμβούλιον Ἀέρος καὶ ἀπεφαίνετο ὑπὲρ τοῦ τύπου τῶν ἀεροπλάνων F5A. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τὸ ἀνεκάλεσεν ἀμέσως, μετὰ 17 ἡμέρας ἀπὸ τὴν ἡμέραν τῆς ἀποστολῆς του.

§39Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὁ ἴδιος;

§40Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁ ἴδιος. Πάντως ὁ ἀντιπτέραρχος κ. Μαργαρίτης, ὁ ὁποῖος ἦτο τοποθετημένος εἰς τὴν Οὐάσιγκτων ἀνεκλήθη ὑπ’ ἐμοῦ καὶ ἡ ἀνάκλησίς του δὲν εἶναι ἄσχετος μὲ τὴν παρατυπίαν αὐτήν, διότι ἐθεώρησα ὅτι δὲν ἔπρεπεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου τῆς ΕΒΑ νὰ ἐκδηλώσῃ προτίμησιν ὑπὲρ ὡρισμένου τύπου ἀεροπλάνων, χωρὶς προηγουμένην γνωμοδότησιν τοῦ Συμβουλίου Ἀέρος. Δι’ αὐτὴν τὴν τυπικὴν παράλειψιν προέβην εἰς τὴν ἀνάκλησίν του. Βλέπετε λοιπὸν κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι ἄσχετα μὲ τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνε πρὸς ἐμέ, τὸν σημερινὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Δράμας. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνω, εἶναι τοῦτο —τὸ εἶπον καὶ χθὲς— ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς προμηθείας τῶν ἀεροπλάνων: Πρῶτον, δὲν ἦτο προγραμματισμένον ὅπως δὲν ἦτο ἀκριβὴς ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Κωνιωτάκης. Δεύτερον, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχον ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἀέρος καὶ παρακολουθοῦν τὴν ἐξέλιξιν, διότι εἰς τὴν Ἀεροπορίαν ἡ τεχνικὴ ἐξέλιξις εἶναι ταχυτάτη καὶ καταπληκτική, παρακολουθοῦν τὴν ἐξέλιξιν, θὰ πράξῃ τὸ καθῆκον του καὶ ἐν τῷ κύκλῳ τῆς ἁρμοδιότητός του θὰ ἀσκήσῃ ἅπασαν τὴν ἐπιρροήν του διὰ νὰ προμηθευθῇ ἡ Ἑλλὰς τὰ ἀεροπλάνα ἐκεῖνα, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀναφερθὲν ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἀεροπλάνα Ἑλληνικά, τὰ ὁποῖα νὰ ἀντιμετωπίσουν ὡρισμένου τύπου ἀεροπλάνα ἄλλων χωρῶν, αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι τὸ θέμα μὲ τὸ ὁποῖον ἀσχολεῖται ἡ Κυβέρνησις. Ἄλλωστε ὑπάρχει καὶ σχετικὴ δήλωσις τοῦ Ἀμερικανοῦ Ὑπουργοῦ Ἀμύνης κ. Μακναμάρα, εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Γερουσίας, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν ὅτι πράγματι ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ ἀπόψεως ἀεροπορικοῦ συγχρόνου ἐξοπλισμοῦ ὑστερεῖ. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον. Πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης θὰ καταβάλῃ πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Δαμιανὸς ἔχει τὸν λόγον. Κύριε Δαμιανέ, δι’ ὀλίγων νὰ εἴπητε διατὶ δὲν σᾶς ἱκανοποίησεν ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§42Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κατ’ ἀρχὴν διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἀπήντησεν εἰς ὡρισμένα ἐρωτήματά μου, κυρίως δὲ ἡ ἀγόρευσίς του ἐστηρίχθη εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον μου θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκδηλωθῇ μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως. Θεωρῶ ὅτι ὑποχρέωσις κάθε ἀντιπροσώπου τοῦ λαοῦ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν πιὸ ἐγκαίρως νὰ ἐπισημαίνῃ ποῖον εἶναι τὸ συμφέρον τῆς χώρας κατὰ τὴν γνώμην του, ὄχι κατόπιν ἑορτῆς. Δεύτερον, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν εἶχε σχέσιν ἡ ἀποστρατεία τῶν ἀεροπόρων μὲ τὴν προμήθειαν τῶν ἀεροπλάνων. Δέχομαι τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἀνησύχησεν εἶναι τὸ ὅτι εἶδα ὅτι οἱ ὑποστηρίξαντες τὸ F 5A παρέμειναν καὶ προήχθησαν. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὸν βοηθήσω πόθεν ἠρύσθην τὰς πληροφορίας μου καὶ ὅτι διέταξε τὴν ἑπομένην ἀνάκρισιν. Ὑπῆρξε πολὺ εὐαίσθητος ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἰδικήν μου ἐρώτησιν, ἐνῷ διὰ τὰς ἐρωτήσεις τῶν συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀποσπάσματα ἀκριβῆ διαδοχικῶν σημειώσεων καὶ δι’ ἔγγραφα, δι’ ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐβγῆκαν αὐτούσιαι εἰς τὸν τύπον δὲν διέταξε καμμίαν ἀνάκρισιν. Εἶπεν ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι τὸ ΑΣΑ κατόπιν διαταγῆς του ἦτο εὐρείας συνθέσεως. Αὐτὸ εἶπον καὶ ἐγὼ καὶ ὅτι ἡ ἀπόφασις ὑπῆρξεν ὁμόφωνος. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶπον ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ὁμόφωνος. Ἐγὼ εἶπον ὅτι εἷς δὲν ὑπέγραψε τὰ πρακτικὰ καὶ μοῦ εἴπατε ὅτι δὲν ὑπέγραψε διότι δὲν ἦτο μέλος. Ἐρωτῶ, ὑπῆρξαν καὶ ἄλλα μέλη τοῦ Α.Σ.Α., τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν κανονικὰ μέλη καὶ ἔλαβον μέρος εἰς τὸ συμβούλιον καὶ ἔβαλαν ὑπογραφήν. Ἐὰν μοῦ εἴπητε ὅτι καὶ αὐτοὶ δὲν ἔβαζαν ὑπογραφάς, τότε δέχομαι τὴν ἐξήγησιν. Τὸ ἕτερον εἶναι ὅτι εἶπα ἐὰν ὑπεβλήθησαν, διὰ τὴν στάσιν αὐτῶν τῶν δύο ἀξιωματικῶν, ἐὰν ὑπεβλήθησαν ἐκθέσεις οἱουδήποτε εἰς τὸ Α.Σ.Α. πρὸς ὑμᾶς. Δὲν ἀπηντήσατε, κύριε Ὑπουργέ, ἐπ’ αὐτοῦ καὶ περιμένω ἀπάντησιν. Ἐπίσης λυποῦμαι, κύριε Ὑπουργέ, διότι δὲν.....

§43Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ποίας ἐκθέσεις;

§44Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐλάβατε γνῶσιν αὐτοῦ τοῦ γεγονότος. Ἐὰν μοῦ εἴπητε ὅτι δὲν ἐλάβατε γνῶσιν, τότε θὰ δεχθῶ τὴν ἀπάντησίν σας, ἀλλὰ θὰ ἐπιφυλαχθῶ καὶ ἐγώ. Δὲν μὲ ἐπροσέξατε, κύριε Ὑπουργέ, διότι εἴπατε ὅτι εἶπα ὅτι εἶχα ἐμπιστευτικὸν ἔγγραφον διὰ τὰς 500.000 δολλάρια. Ἐγὼ ἐδιάβασα τὴν ἐφημερίδα «Ἀκρόπολιν», τὸ ἀνέφερεν ἡ ἐφημερὶς αὐτὴ χωρὶς κἂν νὰ διαψευσθῇ. Δὲν ἐπῆγα νὰ εὕρω μυστικὰ ἔγγραφα οὔτε μοῦ χρειάζονται. Ἄλλοι τὰ εὑρῆκαν καὶ τὰ ἐδημοσίευσαν εἰς τὰς ἐφημερίδας, διὰ τὰ ὁποῖα οὔτε κἂν διετάξατε ἀνάκρισιν. Ἐπίσης, ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι ἡ ἐρώτησίς μου ἦτο ἄσχετος μὲ τὴν θητείαν, ἔγιναν γεγονότα πρὸ αὐτῆς. Ἐγώ, κύριε Ὑπουργέ, δὲν κατηγορῶ ὑμᾶς. Τὸ ἐνδιαφέρον μου δὲν προέρχεται ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν, ἀλλὰ προέρχεται ἀπὸ τὸ τὶ ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ τὸ καλύτερον διὰ τὴν χώραν καὶ ἐὰν ἔπταισεν ὁ ἄλφα ἢ ὁ βῆτα, ὁ ὁποῖος ἦτο ἀρχηγὸς τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου τῆς Ἀεροπορίας ἢ ὅ,τι δήποτε ἄλλο πρὸ τῶν ἡμερῶν σας καὶ αὐτὸς πρέπει νὰ τιμωρηθῇ ἐὰν πράγματι ἔπταισε. Δὲν σᾶς κατηγορῶ σᾶς, ἀλλὰ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας, τὰς τελευταίας ἡμέρας ἔγινεν ἡ συνδυασμένη ἐπίθεσις τοῦ Τύπου καὶ ἡ ἀποστρατεία, δίκῃ προγραφῶν, τῶν ἀξιωματικῶν, ποὺ ἀνέφερα. Εὐχαριστῶ.

§45Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, σᾶς ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν ἡ ἀποστρατεία τῶν ἀξιωματικῶν, ἡ ἀναδιάρθρωσις τῆς ἡγεσίας τῆς Β. Ἀεροπορίας δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ αὐτὰ καὶ μὴ θίγετε τὸ θέμα. Σεῖς εἴπατε καὶ ἐδήλωσα ὅτι ἔγινεν αὐτὴ ἡ ἀναδιάρθρωσις διὰ τὸ συμφέρον τῆς ἀεροπορίας. Δὲν διέταξα ἀνακρίσεις διὰ τὴν διαρροὴν τῶν πληροφοριῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἐδημοσιεύθησαν καὶ τὰς ὁποίας ἀνεφέρατε ὅτι ἐλάβατε ἀπὸ ἄλλας ἐφημερίδας ἢ ἀπὸ ἄλλους κυρίους συναδέλφους, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ἡ διαρροὴ τῶν πληροφοριῶν ἔγινεν εἰς ἐποχὴν ὅπου ἐγὼ δὲν ἤμην Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἔγινεν εἰς τὴν ἐποχήν μου ἡ διαρροὴ ἀπὸ τὰς συγκεκριμένας πληροφορίας τοῦ Συμβουλίου Ἀέρος καὶ εἶχα καθῆκον νὰ διατάξω ἀνακρίσεις καὶ ἔχω καὶ τὸ πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως. Τρίτον ὁ ὑποπτέραρχος ὁ ὁποῖος δὲν ὑπέγραψε τὸ πρακτικὸν μοῦ ὑπέβαλε τὴν ἑπομένην ἔγγραφον ἀναφορὰν εἰς τὴν ὁποίαν ἐκθέτει τὰς ἀπόψεις του ἐπὶ τοῦ θέματος. Τέταρτον, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου Ἀέρος εἶναι ὁμόθυμος, χωρὶς καμμίαν διαφωνίαν. Καὶ ὅταν εἶναι ὁμόθυμος μία ἀπόφασις πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συμπεράνῃ κανεὶς ὅτι λόγῳ διαφωνίας προεκλήθη ἡ ἀντικατάστασις ὡρισμένων ἀξιωματικῶν τῆς ἀεροπορίας. Εἶναι ὁμόθυμος ἡ ἀπόφασις καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν σᾶς εὐχαριστῶ δι’ αὐτὸ τὸ ἐνδιαφέρον καὶ διὰ τὸν τρόπον νὰ προλάβητε τυχὸν ἕνα ὀλίσθημα ἢ ἕνα ἀτύχημα τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ πρὸ παντὸς δι’ ἐμὲ προσωπικῶς διότι θὰ μὲ διαφυλάξητε ἀπὸ ἕνα ἀτύχημα, ἀλλὰ καλύτερον θὰ εἶναι ὅταν πρόκειται περὶ ζητημάτων προμηθειῶν καὶ μάλιστα μεγάλου οἰκονομικοῦ ἐνδιαφέροντος, καλὸν θὰ εἶναι νὰ μὴ ὑπάρχουν προηγουμένως συζητήσεις εἴτε τοῦ ὑπὲρ ἑνὸς τύπου ἀεροπλάνων εἴτε ὑπὲρ τοῦ ἄλλου. Καὶ ἐγὼ χθὲς ὁ ὁποῖος ἐξιστόρησα ἴσως ὡρισμένας ἐπιδόσεις τοῦ ἀεροπλάνου F 104, ὁμολογῶ, ὅτι παρεσύρθην καὶ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναμιχθῶ εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν. Ἐγὼ πρέπει ἀφ’ ὑψηλοῦ νὰ παρακολουθῶ, νὰ ἐκτιμήσω τὰς ἀπόψεις τῶν τεχνικῶν συμβούλων τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ νὰ ἐκλέξω μεταξὺ αὐτῶν τὴν ὀρθοτέραν.

§46Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Πῶς εἶναι ὁμόθυμος, ἐνῷ ὁ κ. Ὑποπτέραρχος δὲν ὑπέγραψε, καὶ ὁ Ταξίαρχος προέβαλεν ἀνύπαρκτα πλεονεκτήματα τοῦ ΕΣΑ;

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ πιθανὸν νὰ ἐπανέλθωμεν, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Γρηγορίου καταθέσῃ ἐπερώτησιν ἢ καὶ ἡμεῖς ἐὰν ἐκτιμήσωμεν ὅτι τοῦτο θὰ εἶναι πρὸς ὄφελος τῆς Ἀεροπορίας καὶ τοῦ Ἔθνους μας.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθόντος τοῦ ἡμιώρου τοῦ προοριζομένου διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων,

εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Θὰ παρακαλέσω ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ ἀπόψε καὶ ἐπειδὴ αὔριον δὲν ἔχομεν ἐρωτήσεις καὶ ἀναφοράς, θὰ εἶναι δυνατὸν ἀρχομένης τῆς συνεδριάσεως τοὐλάχιστον εἰς τὰς 7 μ.μ., νὰ συζητήσωμεν ἐν ἀνέσει τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν νὰ συνεχίσωμεν σήμερον τὴ συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ἀπὸ πρωΐας ἀνεκοίνωσα εἰς τοὺς κ.κ. Ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων καὶ συνεφώνησαν, εἶναι σύμφωνος καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας.

§49Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἴπατε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι αὔριον θὰ συζητηθοῦν τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Πολὺ καλά. Θὰ τηρηθῇ αὐτό;

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀσφαλῶς.

§51Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Διότι εἰς ἄλλην περίπτωσιν ἠρώτησα ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ μόνον εἰσήγησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ μοῦ ἀπηντήσατε ναί, ἐν τῷ μεταξὺ δέ, ὅπως γνωρίζετε, ἡ συζήτησις ἐπεξετάθη καὶ ἐπὶ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ ἐγένοντο δεκτὰ εἰς πρώτην συζήτησιν τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Λοιπόν, ἤθελα νὰ ἔχω μίαν διαβεβαίωσίν σας ξεκαθαρισμένην, ὅτι αὔριον θὰ συζητηθοῦν μόνον καὶ ἐν ἀνέσει τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅπως θὰ εἴχατε παρατηρήσει, διὰ πρώτην φορὰν ἔγινε τόσον σύντομος εἰσήγησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Συνήθως ἡ εἰσήγησις τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκάλυπτε περίπου διπλάσιον χρόνον. Δὲν προέβλεψα, ὅτι θὰ ἐτελείωνε τόσον συντόμως ἡ εἰσήγησις τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπῆρξε λακωνικώτατος καὶ ὑπαρχούσης ὥρας διαθεσίμου συνεζητήθη καὶ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Βουλῆς μὴ προβαλούσης οὐδεμίαν ἀντίρρησιν. Ἀλλὰ περὶ τῆς αὐριανῆς συνεδριάσεως μὴ ἔχετε καμμίαν ἀμφιβολίαν, ἐπειδὴ δὲ αὔριον δὲν ἔχομεν ἐρωτήσεις καὶ ἀναφοράς, θὰ ἀρχίσωμεν εἰς τὰς 7 μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως τὰ τρία νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς» θὰ ἀρχίσῃ τώρα ἡ συζήτησις, ὡς γνωστὸν δέ, εὑρισκόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 7. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχει ὑποβληθῆ τροπολογία τοῦ κ. Καλλία, ἡ ὁποία δὲν ἀποτελεῖ κατὰ τὸ σύνολόν της σχεδὸν παρὰ διατύπωσιν ἐπαρκεστέραν τῆς τοῦ σχεδίου. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐμπεριστατωμένης τροπολογίας τοῦ κ. Καλλία, νὰ προχωρήσωμεν.

§53Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἰς τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τοῦ Κανονισμοῦ κατελήξαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀπουσιάζει ὁ κ. Καλλίας, τὸ ἄρθρον 7 νὰ συζητηθῇ τὴν Δευτέραν ποὺ θὰ εἶναι ὁ ἴδιος καὶ νὰ προχωρήσωμεν σήμερον εἰς τὸ ἑπόμενον ἄρθρον.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§55Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Νομίζω πάντως ὅτι, ἐπειδὴ τὸ ἄρθρον 8 σχετίζεται ἀμέσως μὲ τὸ ἄρθρον 7, καλὸν θὰ εἶναι νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 9 καὶ ἐπέκεινα.

§56Η. ΗΛΙΟΥ. Ὀρθῶς, κύριε Πρόεδρε.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε θὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9. Ὁ κ. Ι. Κουτσοχέρας, ἔχει τὸν λόγον.

§58Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ἄρθρον 21 τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐν συνεχείᾳ τῆς περιόδου «διακοπαὶ ἐπιτρέποντος τοῦ ἀγορεύοντος, εἶναι δυναταὶ μόνον τῇ συγκαταθέσει τοῦ Προέδρου». Ἐκεῖ προστίθεται ἡ φράσις «ὁπότε ἡ διάρκεια τῆς παρεμβολῆς τοῦ διακόπτοντος βουλευτοῦ δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰ 5 λεπτά». Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴν τὴν διάταξιν τὴν διαλαμβάνει καὶ ὁ Κανονισμὸς τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς, ὅπου πράγματι περιορίζει τὴν παρεμβολὴν τοῦ διακόπτοντος τῇ ἀδείᾳ πάντοτε καὶ βεβαίως τοῦ Προέδρου, τὴν περιορίζει εἰς 5 λεπτά. Νομίζω σκόπιμον ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ μᾶλλον εἰς τὸ ἄρθρον 21 τοῦ Κανονισμοῦ. Νομίζω, ὅτι ἡ προσθήκη αὐτὴ πρέπει νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 21, ὥστε αἱ διακοπαὶ νὰ περιορίζωνται εἰς τὸ πεντάλεπτον. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅπως σᾶς ἀνέφερον τὸν Κανονισμὸν τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς καὶ τὸ θέτω ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλος κύριος βουλευτὴς ἔχει νὰ παρατηρήσῃ τὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9;

§60Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Κουτσοχέρα.

§61Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, θὰ διαφωνήσω μὲ ἀμφοτέρους τοὺς κ.κ. συναδέλφους. Ἐδῶ, κ. Πρόεδρε, προσπαθοῦμε νὰ περιορίσωμεν κἄπως τὰς ὁμιλίας. Πέντε λεπτῶν διακοπή, κ. Πρόεδρε, εἶναι μακρά. Καλόν, λοιπόν, εἶναι νὰ μὴ ὁρισθῇ χρόνος διακοπῶν καὶ νὰ μείνῃ ἀσαφής, ἐφ’ ὅσον τὴν δέχονται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ ὁ κ. ρήτωρ.

§62Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργηθοῦν αἱ διακοπαί. Αἱ διακοπαὶ θὰ πρέπει νὰ γίνωνται μόνον μὲ τὴν συγκατάθεσιν τοῦ ἀγορεύοντος καὶ τὴν ἄδειαν τοῦ Προεδρείου. Νομίζω, ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Κουτσοχέρα εἶναι ὀρθή.

§63Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 29 δὲν τροποποιεῖται μὲ τὸ ἄρθρον 9, ἀλλὰ εἶναι προσθήκη τούτου. Ἐὰν θέλωμεν νὰ θέσωμεν ἕνα ὅριον, θὰ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ προσθήκη, ὅπως γίνεται, ἄλλως τε, τοῦτο εἰς τὰ ἄλλα Εὐρωπαϊκὰ Κοινοβούλια.

§64Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πεῖρα ἔχει ἀποδείξει, ὅτι ὅσον αὐστηρότερος εἶναι ὁ Κανονισμός, τόσον καλύτερον διευκολύνονται καὶ διεξάγονται αἱ συζητήσεις καὶ αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι τὸ ἀνώτατον ὅριον τῶν 5′ λεπτῶν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὡς λίαν ἱκανοποιητικόν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§66Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς ἀπέδειξαν αἱ μέχρι τοῦδε συζητήσεις ἐν τῇ Βουλῇ, ὅταν αἱ διακοπαὶ γίνωνται ἠρέμως καὶ ἐντὸς τοῦ θέματος, τότε εἶναι ἐπαγωγικαὶ καὶ ἐπωφελεῖς, διότι συντελοῦν εἰς τὴν προαγωγὴν τῶν συζητήσεων. Ἡ πρακτικὴ ἀπέδειξεν, ὅτι ὅταν γίνωνται αἱ διακοπαὶ αὐταί, δίδονται πληροφορίαι, διευκρινίζονται ὡρισμέναι ἀσάφειαι καὶ ἐξυπηρετεῖται ἡ συζήτησις. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ὡς ἔχει καὶ νὰ ρυθμίζῃ ὁ Πρόεδρος τὸ θέμα τῶν διακοπῶν, ἀναλόγως τῆς συζητήσεως. Ἐὰν ὁρίσωμεν πεντάλεπτον εἰς πᾶσαν διακοπήν, τότε ὁ ρήτωρ δὲν θὰ ἠμπορῇ νὰ ἀναπτύξῃ τὴν ἀγόρευσίν του καί, ὡς γνωστόν, τάσις τοῦ Κανονισμοῦ, ὡς τροποποιεῖται, εἶναι νὰ ἐπιταχύνεται ἡ συζήτησις καὶ ὄχι νὰ παρατείνεται ἀσκόπως. Θεωρῶ περιττὴν τὴν τροπολογίαν καὶ ἂς ἀφήσωμεν εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Προέδρου καὶ τοῦ ρήτορος ἐὰν πρέπει νὰ ἐπιτρέπουν διακοπάς. Νομίζω δέ, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀποκτήσωμεν συνείδησιν, ὅτι αἱ διακοπαί μας πρέπει νὰ συντείνουν εἰς τὴν καλυτέραν διεξαγωγὴν τῆς συζητήσεως καὶ ὄχι νὰ διακόπτωμεν διὰ νὰ κραυγάσωμεν ἢ νὰ ἀποδοκιμάσωμεν ἀσκόπως.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§68Γ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γεγονός, ὅτι πολλὲς φορὲς κατηργήθησαν ρήτορες ἐξ αἰτίας τῶν διακοπῶν, διότι ἔτσι δὲν τοὺς ἐδίδετο ὁ χρόνος νὰ ἀναπτύξουν τὸ θέμα των. Ὁπωσδήποτε, πρέπει νὰ τεθῇ ἕνας περιορισμὸς εἰς τὰς διακοπὰς καὶ προτείνω, ὅπως προστεθοῦν εἰς τὸ τέλος τῆς παραγράφου αἱ λέξεις «μὴ ὑπερβαίνουσαι τὸ πεντάλεπτον».

§69Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, κἄτι δὲν πάει καλὰ εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν διακοπῶν. Ἡ Βουλὴ εἶναι διάλογος καὶ ὄχι μονόλογος. Αἱ διακοπαὶ εἶναι χρήσιμοι, ὅταν δὲν γίνεται κατάχρησις. Ἑπομένως, ἡ διακοπὴ ποὺ γίνεται, διὰ νὰ γίνῃ σαφέστερος ὁ ρήτωρ ἢ διὰ νὰ γίνῃ διόρθωσις μιᾶς ἀνακριβείας, πρέπει νὰ ἐπιτρέπεται. Ἀφ’ ἑτέρου, ὅμως, ὁ περιορισμὸς τῶν ὁρίων ἀγορεύσεως, ὁ ὁποῖος τίθεται διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν Κανονισμοῦ, νομίζω, ὅτι αἱ διακοπαί, αἱ ὁποῖαι τόσον θετικῶς συμβάλλουν, ἔχουν καὶ τὴν ἀρνητικήν των πλευράν. Ἐὰν ὁ ἀγορεύων, ὁ ὁποῖος ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν του ἡμίσειαν ὥραν διὰ νὰ ὁμιλήσῃ, δεχθῇ πέντε διακοπὰς καὶ ἀναγκασθῇ νὰ ἀπαντήσῃ ἐπ’ αὐτῶν, τότε ὁλόκληρος ὁ χρόνος του θὰ διατεθῇ διὰ τὰς ἀπαντήσεις. Ἐφ’ ὅσον δὲν φθάνομεν εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν τῶν διακοπῶν, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ τεθῇ χρονικὸν ὅριον καὶ εἶναι ἀρκετὴ ἡ συγκατάθεσις τοῦ Προέδρου καὶ τοῦ ρήτορος. Βεβαίως, ἡ τροπολογία τοῦ κ. Κουτσοχέρα εἶναι λογική, ἂν καὶ τὰ πέντε λεπτὰ εἶναι πολλά.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος, ἔχει τὸν λόγον.

§71Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν συμφωνῶ μὲ τὰς διακοπάς. Ἐὰν βάλλωμεν ὅριον πέντε λεπτῶν, τότε δεχόμεθα, ὅτι πρέπει νὰ γίνωνται διακοπαί. Πέντε λεπτὰ ὁ διακόπτων καὶ πέντε λεπτὰ ἡ ἀπάντησις, τότε τὸ κανονικὸν ὅριον τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἑνὸς τετάρτου μειώνεται εἰς πέντε λεπτά. Νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις πρέπει νὰ μείνῃ ὡς ἔχει.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ράλλης, ἔχει τὸν λόγον.

§73Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πρότασις τοῦ κ. Κουτσοχέρα ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ κἄποιος περιορισμὸς εἰς τὸν χρόνον τῶν διακοπῶν. Ἔχω τὴν γνώμην ἀντὶ τοῦ 5λέπτου ἐκεῖ ποὺ ἀναφέρεται ἡ λέξις «διακοπαὶ» νὰ τεθῇ προηγουμένως ἡ λέξις «σύντομοι», ὁπότε ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς θὰ κρίνῃ ἐὰν πράγματι ἡ διακοπὴ εἶναι σύντομος ἢ ὄχι. Τοιουτοτρόπως ἱκανοποιοῦμεν τρόπον τινὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κουτσοχέρα. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα, κ. Πρόεδρε, νὰ θίξω καὶ τὸ θέμα τῶν διακοπῶν ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν καὶ τῶν Ἀρχηγῶν κομμάτων. Συνήθως οἱ Ὑπουργοὶ διακόπτουν τὸν ρήτορα ἀνεξαρτήτως ἐὰν οὗτος δέχεται διακοπήν. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προσδιορισθῇ, ὅτι τὸ ἄρθρον 21 ἀφορᾷ καὶ τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ τοὺς Ἀρχηγοὺς κομμάτων, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ διάκρισις μεταξὺ βουλευτῶν καὶ Ὑπουργῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ, καὶ νὰ μὴ δημιουργῆται οὕτω τάξις προνομιούχων, ὡς ἔχουν ἐπονομασθῆ.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσάτσος, ἔχει τὸν λόγον.

§75Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κἄποιες διακοπὲς πρέπει νὰ ὑπάρχουν. Τὸ θέμα εἶναι ἐὰν θὰ πρέπει νὰ ἀφεθῶμεν εἰς τὴν παράδοσιν ἢ νὰ θέσωμεν μαθηματικὰ ὅρια. Τὸ πρῶτον, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τηρηθῇ καὶ συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Κουτσοχέραν, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ κἄποιο ὅριον εἰς τὰς διακοπάς. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, ἐὰν θέσητε χρονικὸν περιορισμόν, βάλλετε δύο λεπτά, διότι τὸ 5λεπτον εἶναι πολὺ μεγάλος χρόνος. Μέσα εἰς τὰ δύο λεπτὰ ἠμπορεῖ κανείς, κ. Πρόεδρε, νὰ εἴπῃ πάρα πολλά. Συμφωνῶ μὲ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Ράλλη, ὅτι τὸ αὐτὸ πρέπει νὰ ἰσχύῃ διὰ τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ τοὺς Ἀρχηγοὺς Κομμάτων.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἑρμηνεία, κ. συνάδελφε, εἶναι, ὅτι πρέπει καὶ οἱ Ὑπουργοὶ καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ Κομμάτων διακόπτοντες, νὰ ζητοῦν τὸν λόγον. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§77Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι αἱ διακοπαὶ ὠφελοῦν τὴν συζήτησιν, διότι εἴτε συμπληρώνουν, εἴτε λύουν ἀπορίας ἢ γενικῶς εἶναι ἐξυπηρετικαί, ἀφοῦ δὲ γίνονται μὲ συμφωνίαν τοῦ ρήτορος καὶ τοῦ Προεδρείου, δὲν βλάπτουν. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ κάμωμεν δεκτὴν τὴν τροπολογίαν τοῦ συναδέλφου κ. Κουτσοχέρα, διότι αὕτη ὁμιλεῖ περὶ ἀνωτάτου ὁρίου τὰ πέντε λεπτὰ καὶ δὲν θὰ γίνεται χρῆσις ὁλοκλήρου τοῦ 5λέπτου.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Περρωτῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§79Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀρκεῖ νὰ παρακολουθήσῃ κανεὶς τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι ὁ χρονικὸς περιορισμὸς ἔχει χαρακτῆρα ἐνδεικτικόν. Εἰς τὴν συνερχομένην συντόμως Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, θὰ γίνῃ τοῦτο ἀντιληπτόν. Τὸ μόνον ποὺ ἠμπορεῖ νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ εἰς τὴν προτεινομένην τροπολογίαν τοῦ κ. Κουτσοχέρα εἶναι, ὅτι θέλει νὰ θέσῃ ὅριον εἰς τὰς διακοπάς. Νομίζω, ὅμως, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ τεθῇ χρονικὸν ὅριον, διότι τοῦτο πιθανὸν νὰ δημιουργήσῃ ζητήματα. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἀντὶ χρονικοῦ ὁρίου, θὰ πρέπει νὰ θέσωμεν τὴν λέξιν «σύντομον».

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Αὐγερινός, ἔχει τὸν λόγον.

§81Ν. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὡς ἐξάγεται ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε συζητήσεως, οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων συνετάχθησαν ὑπὲρ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Κουτσοχέρα. Καὶ πιστεύω, ὅτι πράγματι, ἐφ’ ὅσον σκοπὸς τῆς τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι ἡ διευκόλυνσις τῶν συζητήσεων τοῦ Σώματος, ἀσφαλῶς θὰ πρέπει νὰ θέσωμεν ἕνα ὅριον εἰς τὰς διακοπὰς βραχύτατον μὲν ἀλλ’ οὐχὶ ἀνώτατον τοῦ πενταλέπτου. Καὶ θὰ πρέπει, κ. Πρόεδρε, νὰ κατοχυρώσωμεν αὐτὸ τὸ ἀνώτατον τοῦ πενταλέπτου θέτοντες μίαν κύρωσιν, τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ ἄρθρον 9 συμπληρουμένης ὡς ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Δηλαδή, θὰ ἔχητε τὸ δικαίωμα, κ. Πρόεδρε, νὰ μὴ ἐπιτρέψητε τὴν ἐγγραφὴν εἰς τὰ πρακτικά. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ θὰ ἦτο μία ἰδεώδης διατύπωσις.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§83Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ καθορισμὸς διακοπῶν δύο λεπτῶν περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Τσάτσος, εἶναι ἀνεπαρκής. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, δὲν ὁμιλῶ μὲ τὴν ἰδίαν ταχύτητα, μὲ τὴν ὁποίαν ὁμιλεῖ ὁ κ. Τσάτσος καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα θὰ εἴπῃ ὁ κ. Τσάτσος σὲ δύο λεπτά, ἐγὼ χρειάζομαι πέντε λεπτά. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Κουτσοχέρα ὡς ἔχει. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, θὰ ἤθελα περισσότερον νὰ τονίσω, αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε καὶ σεῖς καὶ ποὺ ἀφορᾷ τὰς διακοπάς, ὅταν ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρίσκεται ὁμιλητής, ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἢ τοὺς Ὑπουργούς. Θὰ ἤθελα, λοιπόν, νὰ ἀποσαφηνισθῇ, ὅτι προκειμένου καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἢ οἱοσδήποτε ἐκ τῶν Ὑπουργῶν ἢ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων θελήσουν νὰ διακόψουν τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκόμενον ρήτορα, θὰ πρέπει προηγουμένως νὰ ζητήσουν τὴν ἄδειαν καὶ τοῦ ρήτορος καὶ τοῦ Προεδρείου. Ταῦτα διὰ νὰ δηλωθῇ, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ Κανονισμοῦ.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, κύριε συνάδελφε, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια καὶ ἡ ἑρμηνεία τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§85Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐπ’ αὐτοῦ ἀκριβῶς, κ. Πρόεδρε, τοῦ δικαιώματος τῶν ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων καὶ τῶν Ὑπουργῶν νομίζω, ὅτι πρέπει σαφῶς νὰ ἀποσαφηνισθῇ. Μέχρι τοῦδε, κ. Πρόεδρε, γνωρίζομεν, ὅτι μετὰ τὴν κάθοδον ἑνὸς ρήτορος θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ὁμιλία τοῦ Α Ὑπουργοῦ. Καὶ εἴμεθα σύμφωνοι ἐπ’ αὐτοῦ. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι καταργεῖται ὁ ὁμιλῶν ἄνευ ἀδείας τοῦ Προεδρείου ἢ τοῦ ἔχοντος τὴν ἄδειαν νὰ ὁμιλήσῃ.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§87Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δυνάμεθα ἀνέτως νὰ καθωρίσωμεν χρόνον διακοπῶν τὰ τρία λεπτά, καθ’ ὅσον πέντε λεπτὰ εἶναι ἱκανὰ διὰ μίαν ὁλόκληρον ἀγόρευσιν καὶ συνεπῶς εἶναι πολλά. Νὰ παραμείνωμεν εἰς τὸ τρίλεπτον.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§89Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναγκάζομαι, παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν μου, νὰ δευτερολογήσω, διότι διαπιστώνω ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ὅτι ἐκτρεπόμεθα ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῶν διατάξεων τῶν ἄρθρων 20 καὶ 21 τοῦ Κανονισμοῦ, ὅπως ἐπίσης καὶ ἀπὸ τῆς ἐπιδιωκομένης τροποποιήσεώς του. Τὸ ἄρθρον 21 τοῦ Κανονισμοῦ ὁρίζει τὰ ἑξῆς: «Διακοπαί, ἐπιτρέποντος τοῦ ἀγορεύοντος, εἶναι δυναταὶ μόνον τῇ συγκαταθέσει τοῦ Προέδρου». Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι τὰς διακοπὰς τὰς θεωρεῖ κατ’ ἐξαίρεσιν. Τί κάμνομεν, ὅμως, σήμερον; Ἐρχόμεθα καὶ θεσπίζομεν τὰς διακοπὰς ὡς κανόνα, ὅταν καθορίζωμεν χρόνον διαρκείας διακοπῶν. Καὶ ἐρωτᾶται, εἶναι συμφέρον αὐτὸ διὰ τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν μας, ὅταν ὁ ἰσχύων Κανονισμὸς περιλαμβάνῃ τὰς διακοπὰς ὡς ἐξαίρεσιν καὶ ἡμεῖς τὰς θεσπίζομεν διὰ τῆς προτεινομένης τροπολογίας ὡς κανόνα;

§90ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἐξηντλήθη τὸ θέμα.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ τὸ θέμα ἀφορᾷ τὸν Κανονισμόν, ἐπιθυμῶ νὰ ὑπάρξῃ πλήρης ἄνεσις διὰ νὰ ἐκτεθοῦν ὅλαι αἱ ἀπόψεις. Ὁ κ. Γ. Γραφάκος, ἔχει τὸν λόγον.

§92Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν καθορίσητε ὅριον πέντε λεπτῶν, θὰ ἔχητε νὰ ἀντιμετωπίσητε καὶ τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ διακόπτων εὑρίσκεται ἐκτὸς θέματος, ὁπότε θὰ σᾶς προβάλῃ τὸ δικαίωμα τοῦ πενταλέπτου, ὅταν θελήσητε νὰ τοῦ ὑποδείξητε, ὅτι εὑρίσκεται ἐκτὸς θέματος. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Ράλλη, καθ’ ἣν ἐπιτρέπονται σύντομοι διακοπαί, εἶναι κατὰ τὴν γνώμην μου ἡ καλυτέρα διαπίστωσις.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§94Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ζορμπᾶ. Τὰ ἄρθρα 20 καὶ 21 δὲν τροποποιοῦνται. Εἶναι σαφέστατα. Τὸ ἄρθρον 20 λέγει, ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ λαμβάνουν τὸν λόγον ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον. Τὸ ἄρθρον 21 σαφῶς ὁρίζει, ὅτι διακοπαὶ ἐπιτρέπονται κατόπιν ἀδείας τοῦ ρήτορος καὶ συγκαταθέσεως τοῦ Προέδρου. Δὲν εἶναι ἀνάγκη, συνεπῶς, νὰ κάμωμεν τροποποίησιν. Ἐὰν ὁ ρήτωρ ἐπιτρέψῃ μίαν διακοπήν, δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ θέσωμεν ὅριον διότι ἐὰν ἐπεκταθῇ τότε καὶ ὁ Πρόεδρος καὶ ὁ ρήτωρ δύνανται νὰ σταματήσουν τὸν διακόπτοντα.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Βανταλῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§96Ε. ΒΑΝΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ μικρὰ πεῖρα ἀπὸ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς μὲ πείθει, ὅτι ὄχι αἱ Κανονιστικαὶ Διατάξεις δίδουν τὸν τόνον τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ ἡ διάθεσις τῶν προσώπων. Ἡ πεῖρα διδάσκει, ὅτι αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος διὰ μονολόγους, ἢ διαλόγους, μεταξὺ Ὑπουργῶν, ἢ πρώην Ὑπουργῶν καὶ σπανίως εὑρίσκουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὁμιλήσουν οἱ ἄλλοι βουλευταὶ καὶ ἰδίως οἱ νεώτεροι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καὶ μίαν συστολὴν καὶ δὲν τολμοῦν νὰ παρέμβουν εἰς τὴν συζήτησιν. Θὰ ἔπρεπε, ἀνεξαρτήτως τὴν διατάξεων, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι λόγῳ τῆς πολυχρονίου φοιτήσεώς των εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, λόγῳ τῆς θέσεώς των καὶ τῆς ἱστορίας, ἀσκοῦν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, οἱ ἴδιοι νὰ θέσουν φραγμοὺς εἰς ἑαυτούς, διότι μόνον τότε θὰ προχωρήσουν ὀρθῶς αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Ἐνθυμοῦμαι εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ Νοεμβρίου, τὸν κ. Παπαληγούραν, ὅτι ἀπησχόλησε ἐπὶ 6ωρον τὴν Βουλήν, μὲ ἀπαντήσεις καὶ δευτερολογίας. Ὅλα αὐτὰ ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν διάθεσιν τῶν προσώπων καὶ ἰδίως τῶν προσώπων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα φέρουν τὴν κυρίαν εὐθύνην, τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων, τῶν πρώην Ἀρχηγῶν καὶ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν. Αὐτοὶ πρέπει νὰ ἀποκτήσουν συνείδησιν, ὅτι ἐδῶ αὐτοὶ ἔχουν τὴν εὐθύνην διὰ τὰς ἐργασίας. Ἀλλὰ κυρίως φορεῖς τοῦ πνεύματος τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος δὲν εἶναι οἱ παλαιοὶ Κοινοβουλευτικοί, ἀλλὰ οἱ νέοι βουλευταί. Δυστυχῶς, ὅμως, οἱ νέοι βουλευταὶ σπανίως ἀκούονται εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἡ φωνή των πνίγεται ἀπὸ τὴν κυριαρχίαν τῶν φωνῶν τῶν μεγάλων προσωπικοτήτων.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἐὰν εἶχε προηγηθῆ ἡ συζήτησις τοῦ ἄρθρου 7, θὰ ἀπεφεύγετο ἡ ἀποψινὴ συζήτησις. Τὸ πνεῦμα ὅλων τῶν τροποποιήσεων τοῦ Κανονισμοῦ, ὅπως ἐπανειλημμένως εἶπον, εἶναι πῶς θὰ συντομευθοῦν αἱ ὁμιλίαι καὶ πῶς θὰ προστατευθοῦν οἱ ρήτορες. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι κατὰ τὴν ὀρθὴν ἑρμηνείαν τῶν ἄρθρων 20 καὶ 21 τοῦ Κανονισμοῦ οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων καὶ Ὑπουργοὶ λαμβάνουν βεβαίως τὸν λόγον, ὁσάκις τὸν ζητήσουν, οὐχὶ ὅμως διακόπτοντες τὸν ρήτορα καὶ δὴ ἄνευ τῆς συγκαταθέσεώς του. Ὅσον ἀφορᾶ τὰς διακοπάς, αὗται ἀποτελοῦν ἐξαίρεσιν. Καὶ ὀρθῶς ὁ κ. Ζορμπᾶς ὑπεστήριξεν, ὅτι δὲν δυνάμεθα τὴν ἐξαίρεσιν νὰ τὴν θεσμοθετήσωμεν καὶ νὰ τὴν περιλάβωμεν εἰς τὸ χρονικὸν ὅριον τῶν ἀγορεύσεων. Θὰ ἦτο βῆμα πολὺ τολμηρόν, διότι διὰ τῆς πράξεως αὐτῆς ἀναγνωρίζομεν, ὅτι μὴ ὑπάρχοντος ὁρίου διακοπῆς, γίνεται κατάχρησις. Φαντασθῆτε ἐὰν δώσωμεν καὶ τὰ 5′ λεπτὰ τί ἔχει νὰ συμβῇ καὶ τί ἀντεγκλήσεις δημιουργοῦνται καὶ τί ἐμπόδια θὰ παρεμβάλλωνται. Δὲν ἐξήντλησα τὰ 5 λεπτὰ καὶ εἶναι δυνατὸν μὲν νὰ ὁμιλήσω κ.ο.κ. Δι’ ἐμὲ ἡ μόνη τροπολογία ποὺ θὰ ἠμποροῦσα νὰ δεχθῶ εἶναι ἡ προταθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Ράλλη «διακοπαὶ λίαν σύντομοι». Χαίρω πολύ, διότι διηυκρινίσθη, ὅτι δὲν πρόκειται, ὅσον ἀφορᾷ τὰς διακοπὰς τῶν Ἀρχηγῶν καὶ Ὑπουργῶν περὶ δικαιώματος νὰ διακόπτουν τὸν ὁμιλητήν, ἀλλὰ περὶ μόνον τοῦ νὰ λάβουν τὸν λόγον ἐκτὸς σειρᾶς, δηλαδὴ κατὰ προτίμησιν. Αἱ διακοπαὶ ἐπιτρέπονται κατόπιν ἀδείας τοῦ ἀγορεύοντος καὶ τοῦ Προέδρου τοῦ Σώματος. Χαίρω, διότι διηυκρινίσθη καὶ δηλῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ τὸ τηρήσω αὐστηρῶς. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§98Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ εἶναι ἀντίθετος.

§99Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ «λίαν σύντομοι» εἶναι χειρότερον ἀπὸ τὸ 5λεπτον, ἢ τὸ 3λεπτον, διότι τότε θὰ τεθῇ τὸ θέμα ποῖον εἶναι τὸ σύντομον καὶ ποῖον τὸ «λίαν σύντομον» καὶ θὰ γίνεται μία συζήτησις περὶ ἄλλων τινῶν καὶ ὄχι περὶ τοῦ θέματος. Νομίζω, ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς καὶ ὁ παλαιὸς Κανονισμὸς καὶ ὁ τροποποιούμενος ὁμιλοῦν περὶ διακοπῆς, δὲν χρειάζεται κανεὶς ἄλλος προσδιορισμός, διότι δὲν ὁμιλοῦν κἂν περὶ παρεμβάσεως. Ἡ ἔννοια τῆς παρεμβάσεως εἶναι, ὅτι ἀναπτύσσονται ἀπόψεις. Ἐνῷ ἡ ἔννοια τῆς διακοπῆς δὲν εἶναι ἀνάπτυξις ἀπόψεων, ἀλλὰ ἡ ὑποβολὴ μιᾶς ἐρωτήσεως, ἡ ζήτησις παροχῆς μιᾶς διευκρινίσεως. Δὲν εἶναι δὲ τυχαῖον, ὅτι ὁ Κανονισμὸς ὡμίλει καὶ ὁμιλεῖ περὶ διακοπῆς. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω, ὅτι δὲν χρειάζεται κανεὶς χρονικὸς περιορισμὸς ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ διακοπῆς καὶ γνωρίζομεν τί σημαίνει διακοπή, δηλ. αὐτομάτως, ὅτι καὶ σύντομος εἶναι καὶ διευκρίνισιν ζητεῖ, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ κρατήσῃ κλπ., κλπ.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι μία ὑπόμνησις. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἡ διακοπὴ ἀγόρευσις.

§101Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νὰ μείνῃ εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Προεδρείου. Διότι ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἴπομεν περὶ 5λέπτου, τότε δημιουργοῦνται δικαιώματα.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§103Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 21 εἶναι πιστὴ ἀντιγραφὴ τοῦ ἄρθρου 43 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς...

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τόσον μακρὰν ἐφαρμογὴν ἐδῶ, ὥστε διατὶ νὰ ἀνατρέξωμεν ἐκεῖ.

§105Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι δὲν ἔχει αὐτὴν τὴν ἀκροτελεύτιον διάταξιν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς θέλομεν νὰ θέσωμεν εἰς τὸ συζητούμενον ἄρθρον. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ ἄρθρου 43 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς: «EN CE CAS LA MISE AN POINT DE L’ INTERRUPTEUR NE PEUT REPAS-SER CINQ MINUTES». Δηλαδὴ τὴν ὀνομάζει διακοπὴν καὶ τὴν περιορίζει εἰς τὸ 5λεπτον.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω, ἐὰν ἦσθε ὑπὲρ τῆς μεταφορᾶς εἰς τὴν ἰδικήν μας νομοθεσίαν τῶν ξένων διατάξεων. Δὲν νομίζετε, ὅτι ὑπάρχει διαφορὰ νοοτροπίας; Τὸ ἐπιχείρημά σας εἶχε ὑποστηριχθῆ καὶ ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους. Μὴ ἐπιμένετε, διότι ἔτσι δὲν πρόκειται περὶ ἀνέσεως συζητήσεως. Δὲν εἴμεθα Ἀκαδημία. Δὲν εἴμεθα Φιλολογικὸς Σύλλογος. Εἴπατε τὴν γνώμην σας, τὴν ἀνεπτύξατε, ἀφήσατε νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις. Ἔχουν ἐγγραφῆ καὶ ἄλλοι συνάδελφοι. Σεῖς ἐκτελέσατε τὸν προορισμόν σας διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς τροπολογίας σας. Τὴν ὑπεστηρίξατε ἐπαρκῶς. Τὸ ἐπιχείρημά μας, ὅμως, δὲν μὲ πείθει καθόλου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφέρωμεν ἐδῶ ὅ,τι γίνεται εἰς ἄλλας Βουλάς. Ἔχω μακρὰν πεῖραν. Αὐτὸ γίνεται ἐπὶ ἔτη. Σεῖς ἐμπήκατε τώρα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐγὼ ἔχω ἀπὸ τὸ 1928.

§107Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Περιορισμὸν θέλω νὰ θέσω.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θεωρητικῶς ἔχετε δίκαιον, ἡ πρᾶξις, ὅμως, τὸ ἀποκρούει.

§109Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἤθελα νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι πράγματι, τὸ συζητούμενον ἄρθρον δὲν εἶναι τόσον σπουδαῖον ὥστε νὰ χρήζῃ περισσοτέρας ἀναλύσεως. Ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος μᾶς ἀπέδειξεν, ὅτι ὡς ἔχει τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἀπέδωσεν εἰς τὸ παρελθόν, διότι τοῦ νὰ διακόψῃ κανεὶς τὸν ὁμιλοῦντα ἑκάστοτε ρήτορα εἶναι θέμα Προεδρείου καὶ τοῦ ἀγορεύοντος κατ’ ἀρχήν. Ἅπαξ καὶ ἔλαβον τὸν λόγον, ἤθελα νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Κύριε Πρόεδρε, συζητοῦντες ἐδῶ, ὑφιστάμεθα καὶ ἡμεῖς τὸν ἔλεγχον τοῦ λαοῦ διὰ τοῦ τύπου. Σήμερον ἀκριβῶς ἀνέγνωσα εἰς τὸν τύπον, ὅτι ἡ παροῦσα Βουλὴ χαρακτηρίζεται ἀπὸ τὴν φιλολογίαν. Εἶναι δίκαιον νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι ἡ παρατήρησις αὐτὴ εἶναι δικαία. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι τὸ συζητούμενον ἄρθρον πρέπει νὰ μείνῃ ὡς ἔχει, διότι ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος μᾶς ἔπεισεν, ὅτι οὔτε κατάχρησις τῶν διακοπῶν ἐγένετο, οὔτε διὰ πολυλογίαν διεκρίνοντο οἱ ζητοῦντες τὴν διακοπήν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνο ποὺ θὰ πρέπει νὰ διευκρινισθῇ εἰς τὸν νέον Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, εἶναι ἡ προστασία τῶν ἑκάστοτε ρητόρων ἀπὸ τὰς διακοπὰς τῶν Ὑπουργῶν καὶ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων. Τοῦτο πρέπει νὰ διευκρινισθῇ, διότι κατὰ τὸ παρελθόν, ἐγένοντο πλεῖσται ὅσαι παραβιάσεις τοῦ Κανονισμοῦ, ἀπὸ ἐκείνης τῆς πλευρᾶς.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, αἱ διακοπαὶ τῶν Ὑπουργῶν καὶ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων οὐδέποτε ὑπῆρξαν μακραί, ἦσαν ὅμως ἐπίκαιροι καὶ διαφωτιστικαί.

§111Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Μίαν ὥραν συζητοῦμεν τὴν διακοπήν. Διακόψατε τὴν διακοπήν.

§112Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι κἄθε προσδιορισμὸς εἴτε χρόνου εἴτε λέξεων, εἶναι εἰς βάρος τῶν συζητήσεων. Δι’ αὐτὸ προτείνω, νὰ μὴ προστεθῇ τίποτε, εἰμὴ μόνον ὅ,τι ἀφορᾷ τὰς διακοπὰς τῶν Ὑπουργῶν καὶ Ἀρχηγῶν Κομμάτων.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ διακοπὴ εἶναι μία ἐξαίρεσις. Ἔχει τὴν ἔννοιαν μιᾶς ἐρωτήσεως, μιᾶς διασαφήσεως, μιᾶς ὑπομνήσεως καμμιὰ φορὰ ποὺ εἶναι ὄντως διαφωτιστική. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ προσλάβῃ τὸν χαρακτῆρα ἀγορεύσεως. Ἐὰν θέσωμεν χρονικὸν ὅριον δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι θὰ ἔχωμεν καταχρήσεις ἐπ’ ἄπειρον. Δι’ αὐτὸ ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἐὰν δέχεται νὰ παραμείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς εἶναι διατυπωμένον.

§114Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ ἐρωτήσητε ἐὰν γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Κουτσοχέρα.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κ. συνάδελφε. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δέχεται τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κουτσοχέρα; Οἱ ἀποδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Εἶναι προφανές, ὅτι ἠγέρθησαν οἱ ὀλιγώτεροι. Συνεπῶς, ἀπορρίπτεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Κουτσοχέρα. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9, ὡς εἶναι διατυπωμένον;

§116ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 9 ἐγένετο δεκτόν.

§118Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐπειδή, κύριε Πρόεδρε, καὶ εἰς τὸ παρελθόν, ὡς πρὸς τὸ δικαίωμα διακοπῶν Ἀρχηγῶν καὶ Ὑπουργῶν ἠγέρθησαν ἀμφισβητήσεις, σήμερον δὲ ὅλαι αἱ πτέρυγες καὶ σεῖς ἐδέχθημεν, ὅτι καὶ δι’ αὐτοὺς ἰσχύουν οἱ περιορισμοί, θὰ ἐπρότεινα ἡ ἀπόφασις αὐτὴ νὰ διατυπωθῇ ὡς ἑρμηνευτικὴ δήλωσις ὑπὸ τὸ οἰκεῖον ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ. Ὅτι δηλαδή, οἱ Ἀρχηγοὶ Κομμάτων καὶ οἱ Ὑπουργοὶ ὑπόκεινται εἰς τὸν περιορισμὸν νὰ ζητήσουν τὴν ἄδειαν τοῦ ἀγορεύοντος καὶ τοῦ Προέδρου.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, κύριε συνάδελφε. Καλὸν εἶναι νὰ διευκρινισθῇ τοῦτο ἀπολύτως, ἂν καὶ νομίζω, ὅτι ἐκ τῆς παρούσης συζητήσεως, ἡ ὁποία θὰ περιλαμβάνεται φυσικὰ εἰς τὰ Ἐπίσημα Πρακτικά, θὰ προκύπτῃ τοῦτο.

§120Η. ΗΛΙΟΥ. Θὰ ξεχασθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου, κύριοι συνάδελφοι, τροποποιεῖται ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 24. Θὰ ἤθελα νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς τὸ σχέδιον τροποποιήσεως, τὸ ἐγκριθὲν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῶν προηγουμένων Βουλῶν, ἦσαν αὐστηρότεραι αἱ διατάξεις. Ἠθέλησα νὰ ἐρευνήσω καὶ τοὺς ἰσχύοντας Κανονισμοὺς καὶ ἄλλων Κρατῶν. Διεβεβαιώθην, ὅτι πανταχοῦ ὑπάρχουν πολὺ αὐστηρότεραι διατάξεις. Ἀλλ’ ἐκρίναμεν σκόπιμον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ περιωρισθῶμεν εἰς αὐτὴν καὶ μόνην τὴν διάταξιν καὶ νὰ μὴ δεχθῶμεν τὰς αὐστηροτέρας διατάξεις. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὴν Βουλήν, νὰ κάμῃ δεκτὸν τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει.

§122ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, τὸ ἄρθρον 10 ἐγένετο δεκτόν. Προχωροῦμεν εἰς τὸ ἄρθρον 11.

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 11 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 12. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§126Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ βλέπω, ὅτι γράφετε ὥρα ἐνάρξεως λειτουργίας συνεδριάσεως τοῦ Σώματος εἰς τὰς 5.30′ μ.μ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι ἀδύνατον καὶ εἰς τὰς 6.00′ καὶ εἰς τὰς 6.30′ ἀκόμη νὰ ἀρχίζωμεν τὸ θέρος τὰς συνεδριάσεις τοῦ Σώματος. Καὶ ἐὰν τὸ θέλετε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ. Διότι, ἐφαρμόζων τὸ Σύνταγμα, δὲν θὰ ἠμπορῆτε νὰ διαπιστώνητε τὴν ὕπαρξιν ἀπαρτίας καὶ κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν δὲν θὰ προχωροῦν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Ἡ ἐμὴ γνώμη εἶναι, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ὁρίσωμεν αἱ συνεδριάσεις τὸ θέρος νὰ ἀρχίζουν στὰς 7.00′ καὶ τὸν χειμῶνα εἰς τὰς 6.30′ μ.μ.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ θέρους, κύριε συνάδελφε, δὲν ἐργάζεται ἡ Βουλή.

§128Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον, κύριε Πρόεδρε, ἀπερρίφθη ἡ πρότασις ποὺ εἶχε κάμει ὁ κ. Κουτσοχέρας, ν’ ἀρχίζωμεν νωρὶς καὶ νὰ τελειώνωμεν στὰς 10 μ.μ. καὶ ἐφ’ ὅσον ὁπωσδήποτε συνεδριάζομεν καὶ πέραν τοῦ μεσονυκτίου καὶ πολλὰς φορὰς μέχρι τῶν πρωϊνῶν ὡρῶν, μὴ βάζετε τόσον ἐνωρὶς τὴν ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων. Εἶναι δυνατὸν εἰς τὰς 5.30′ νὰ ἔρχωνται οἱ βουλευταί, ὅταν εὑρίσκωνται μέχρι τὰς 3 εἰς τὰ Ὑπουργεῖα; Πότε θὰ ἀναπαύωνται οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο, ὅταν σήμερον οἱ συνάδελφοι ὑφίστανται τοιαύτας κοπώσεις εἰς τὰ Ὑπουργεῖα καὶ εἰς τὰ πολιτικά των γραφεῖα; Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο μὲ τὸ κλῖμα τὸ ἰδικόν μας; Ἐγὼ ἔχω ἄλλην γνώμην καὶ καταθέτω τροπολογίαν μου, ἡ ὁποία ἔχει οὕτω: «Ἐπειδὴ ὁ καθορισμὸς τῆς ἐνάρξεως λειτουργίας συνεδριάσεως τοῦ Σώματος τὴν 5.30′ μ.μ. ὥραν, ἰδίᾳ κατὰ τὸ θέρος, εἶναι ὅλως ἀκατάλληλος, καὶ θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα, οὐδεὶς βουλευτὴς νὰ παρίσταται κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν συζητήσεων, ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, προτείνω ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ σχεδίου νὰ διατυπωθῇ οὕτω: «Ἡ συνεδρίασις ἄρχεται τὴν 7ην μ.μ. τὸ θέρος καὶ τὴν 6.30′ τὸν χειμῶνα». Τὴν καταθέτω καὶ παρακαλῶ νὰ ἀποφασίσῃ τὸ Σῶμα.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἔχετε βεβαίως δίκαιον ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἰδιαιτέρας κλιματολογικὰς συνθήκας ποὺ ἐπικρατοῦν εἰς τὴν χώραν μας. Καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μιμηθῶμεν ξένας Βουλάς, ὅπως ἀρχίζουν ἀπὸ τὰς 2 μ.μ., ὅπως εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ Γαλλίαν. Θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς νεωτέρους, ὅτι μέχρι τοῦ 1936 αἱ συνεδριάσεις τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ἤρχιζον τὴν 4ην ἀπογευματινήν. Καὶ ἐκείνης τῆς ἐποχῆς οἱ βουλευταὶ καὶ οἱ Ἀρχηγοί, ὁ ἀείμνηστος Π. Τσαλδάρης, ὁ Γ. Καφαντάρης, τοῦ ὁποίου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι φίλος, καίτοι ἦτο φιλάσθενος εἰς τὰ τελευταῖα ἔτη τῆς ζωῆς του, ἦσαν καὶ εἴμεθα ὅλοι εἰς τὰς 4 εἰς τὴν Βουλήν. Μὲ τὴν δικτατορίαν, μὲ τὴν πολεμικὴν περιπέτειαν ἤλλαξαν κάπως οἱ τρόποι τῆς ζωῆς καὶ ἐφθάσαμεν πράγματι κατὰ μοναδικὸν φαινόμενον εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια τοῦ κόσμου νὰ ὁρίζωμεν χρόνον ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων τὴν 6.30′ μ.μ. καὶ νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ ἀρχίσωμεν οὔτε στὰς 7. Ἡ τροπολογία ποὺ εἰσάγεται εἰς τὸν Κανονισμόν, ἀφορᾷ κυρίως τὰς ἐρωτήσεις, διὰ νὰ ὑπάρχῃ μία ἄνεσις χρόνου. Διότι ὅπως ξέρετε —καὶ ἀπόψε εἴχαμεν διενέξεις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ— τὸ ἡμίωρον δὲν εἶναι ἀρκετόν. Γνωρίζετε πόσαι ἐρωτήσεις κατατίθενται καθημερινῶς. Ἐὰν πράγματι οἱ κύριοι βουλευταί, ἐνδιαφέρωνται νὰ ἀναπτύξουν μὲ κάποιαν ἄνεσιν τὰς ἀπόψεις των, ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν θυσίαν νὰ προσέρχωνται ὀλίγον ἐνωρίτερον. Οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ θὰ εἶναι παρόντες, θὰ ἀκούουν τὰς γνώμας τῶν κυρίων βουλευτῶν, θὰ ἀπαντοῦν καὶ θὰ διαφωτίζωνται καὶ οἱ ἄλλοι. Τὸ ἐσκέφθην πολὺ τὸ ζήτημα αὐτό. Ἡ Κυβέρνησις τὸ ἐδέχθη καὶ εἶχον τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι εἰς τὰς 5.30′ θὰ εἶναι παρόντες οἱ κ. Ὑπουργοί. Τὸ θέρος δὲν ἐργάζεται ἡ Βουλὴ καὶ συνεπῶς θὰ πρόκειται περὶ μιᾶς περιόδου μέχρι τὸ μέσον Ἰουνίου καὶ μετὰ ἀπὸ τὶς 15 Ὀκτωβρίου ἢ 15 Νοεμβρίου, ἐφ’ ὅσον γίνει χρῆσις τοῦ δικαιώματος τοῦ παρεχομένου ὑπὸ τοῦ Συντάγματος τῆς ἀναβολῆς τῆς ἐνάρξεως τῆς Συνόδου ἐπὶ ἕνα μῆνα. Συνεπῶς, τὸ ἐπιχείρημά σας, τὸ ὁποῖον εἶναι κατ’ ἀρχὴν βάσιμον, λόγῳ τῶν κλιματολογικῶν μας συνθηκῶν καὶ τῆς διαμορφωθείσης παραδόσεως τῆς μεταπολεμικῆς, διὰ τὴν ὁποίαν ἐγὼ εἶμαι ἀντίθετος, νομίζω, ὅτι δὲν εὐσταθεῖ. Ἡ παρέλκυσις καὶ ἡ ἐξώθησις αὐτὴ πρὸς νυκτερινὰς ὥρας, δὲν εἶναι σωστή. Διότι μετὰ τὴν 9ην νυκτερινήν, ἔχομεν καὶ τὰς κοινωνικάς μας ὑποχρεώσεις καὶ τὴν κόπωσίν μας καὶ συνεπῶς βέβαιον εἶναι, ὅτι αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴ ἡ προώθησις εἰς τὰς νυκτερινὰς ὥρας, δὲν εἶναι πρὸς ὄφελος τῶν ἐργασιῶν τοῦ Κοινοβουλίου. Θὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν ἀπὸ τοῦ φθινοπώρου καὶ ἐὰν ἴδωμεν, ὅτι δὲν τὸ κατορθώνομεν, ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη εἰς τὰς συζητήσεις νὰ παρίσταται ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ἀλλὰ οἱ κύριοι βουλευταί, ὅταν πεισθοῦν, ὅτι αἱ ἐρωτήσεις των θὰ συζητηθοῦν ἐν ἀνέσει καὶ οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ θὰ εἶναι παρόντες, θὰ τὸ δεχθοῦν. Κάμνω τὴν πρότασιν νὰ ἀρχίσωμεν τὴν 6ην ἀπογευματινήν, μὲ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι αὐτὸ θὰ ἰσχύσῃ διὰ τὴν ἑπομένην σύνοδον· τὸ δέχεσθε αὐτό;

§130Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προκειμένου δι’ ἄλλας Βουλάς, νομίζω, ὅτι ὁ τρόπος τῶν ἐργασιῶν των εἶναι διάφορος τῶν τῆς ἰδικῆς μας Βουλῆς. Ὁ κ. Βρανόπουλος θὰ ἔπρεπε νὰ θέση τὴν πρότασιν ἀνάποδα, κατ’ ἀντίστροφον τρόπον. Διότι τὰ γραφεῖα, κατὰ μὲν τὸν χειμῶνα κλείνουν εἰς τὰς 3 παρὰ τέταρτον, τὸ δὲ θέρος εἰς τὰς 1.23′. Πῶς εἶναι δυνατόν, κ. Πρόεδρε, ὅταν τὰ Δημόσια γραφεῖα κλείνουν εἰς τὰς 3 παρὰ τέταρτον, νὰ εἴμεθα εἰς τὰς 5.30′ παρόντες εἰς τὴν Βουλήν;

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δηλαδὴ νὰ δεχθῶμεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι κύριον ἔργον τῶν βουλευτῶν εἶναι νὰ πηγαίνουν εἰς τὰ Ὑπουργεῖα· νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι σωστὸν αὐτό.

§132Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Πάντως θὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν ριζικὰ μέτρα διὰ τὴν καλυτέραν ἀπόδοσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, διότι τὴν πληγὴν αὐτὴν οὐδεμία Κυβέρνησις ἔλυσε μέχρι σήμερον. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης· τελειώνοντας δέ, προτείνω ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ράλλη, δηλαδὴ αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς νὰ ἀρχίζουν εἰς τὰς 6 μ.μ.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§134Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, τὸν ἰσχύοντα, δὲν ὑπάρχει καθορισμὸς χρόνου ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, νομίζω, ὅτι ἔτσι εἶναι τὰ πράγματα. Διατί, λοιπόν, εἰδικῶς περὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων νὰ δεσμευθῇ ἡ Βουλή, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ σκεφθῇ ἡ Βουλὴ νὰ ἀρχίσῃ καὶ τὴν 4ην ἀπογευματινήν. Διατὶ ἀποκλείεται νὰ λέγητε σεῖς ἁπλῶς καὶ νὰ συμφωνῇ ἡ Βουλή, ὅτι λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν τάδε.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δεσμεύομεν τὴν Βουλήν, ἀλλὰ δεσμεύομεν τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἄνεσις συζητήσεων.

§136Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καὶ ἡ τακτικὴ ἠμπορεῖ νὰ διορθώσῃ τὸ θέμα, χωρὶς νὰ περιληφθῇ ἡ διάταξις εἰς τὸν Κανονισμόν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν, μὴ λησμονῶμεν, ὅτι εἰς τὴν ἐποχὴν ποὺ ἀνεφέρθητε μέχρι τοῦ 1936, τὰ Ὑπουργεῖα εἰργάζοντο καὶ τὸ πρωΐ καὶ τὸ ἀπόγευμα. Ἡ ἐργασία εἰς τὰ Ὑπουργεῖα ἦτο μέχρι τῆς 1 καὶ ἤρχιζεν εἰς τὰς 4, ἐνῷ τώρα ἐργάζονται συνέχεια καὶ μὴ λησμονῆτε, ὅτι ἄλλη ἦτο ἡ Ἀθήνα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ ἄλλη ἡ σημερινή. Ὑπάρχουν πολλοὶ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι κατοικοῦν εἰς τὰ προάστια καὶ χρειάζονται πολλὴν ὥραν διὰ νὰ μεταβοῦν εἰς τὰς οἰκίας των. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῇ οὐδεμία διάταξις καὶ νὰ ἔχῃ ὁ Πρόεδρος τὸ δικαίωμα λύων τὴν συνεδρίασιν νὰ ὁρίζῃ τὴν ὥραν τῆς ἑπομένης συνεδριάσεως. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ εἴπω καὶ κἄτι ἄλλο, ὅταν θεσπισθῇ διὰ τοῦ Κανονισμοῦ, ὅτι ἀποφασίζεται ἑκάστοτε πρὸ τῆς λήξεως τῆς συνεδριάσεως, ὅτι ἡ ἑπομένη συνεδρίασις θὰ ἀρχίσῃ εἰς τὰς 5.30′ ἢ 6, ἕνα εἶναι βέβαιον, ὅτι πολλαὶ δυσχέρειαι θὰ προκύψουν. Εἶμαι τῆς γνώμης ἂν θεσπισθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις, νομοθετικὴ ἐργασία δὲν θὰ βγῇ ἀπὸ τὴν Βουλήν, διότι θὰ ἀρχίζωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας εἰς τὰς 8.30′ ἡ ὥρα. Σκέπτομαι καὶ ὑποβάλλω τὴν γνώμην μία συνεδρίασις ὁλόκληρος ἑκάστη ἑβδομάδα νὰ διατίθεται εἰς ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις καὶ εἰς οὐδεμίαν ἄλλην ἡμέραν. Π.χ. ἡ Δευτέρα ἢ ἡ Τετάρτη νὰ ἀφιερώνεται ἐξ ὁλοκλήρου δι’ ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις, αἱ δὲ ἑπόμεναι συνεδριάσεις νὰ εἶναι ἐλεύθεραι ἀπὸ τὸ βάρος τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰς τρόπον ὥστε νὰ γίνῃ ἡ Βουλὴ περισσότερον παραγωγική. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ μόνη λύσις αὐτή.

§137Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἐπαινετὴ ἡ σκέψις, ἡ ὁποία σᾶς ὡδήγησε, κύριε Πρόεδρε, ὅπως καὶ τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὴν πρότασιν, ἡ ὁποία περιέχεται εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι ρεαλιστικαὶ αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Πρωτοπαπαδάκης. Φοβοῦμαι καὶ ἐγώ, ὅτι θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ συνερχώμεθα πάντοτε εἰς τὰς 5½. Ἐγὼ θὰ ἔρχομαι —ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι πολλοὶ συνάδελφοι θὰ τὸ κατορθώσουν— καὶ ἐπειδὴ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχίζωμεν εἰς τὰς 5½ θὰ ἀρχίζωμεν εἰς τὰς 6½ καὶ ἐφ’ ὅσον θὰ διατίθεται χρόνος 1½ ὥρας θὰ φθάνωμεν μὲ τὰς ἐρωτήσεις καὶ ἀναφορὰς εἰς τὰς 9 μ.μ., πρᾶγμα ὅπερ θὰ ἀποβῇ εἰς βάρος τοῦ ἔργου τῆς Νομοθετικῆς ἐργασίας καὶ τῶν ἐπερωτήσεων, αἵτινες ἀποτελοῦν τὸν οὐσιαστικὸν ἔλεγχον. Δὲν ἀντιτάσσομαι κατ’ ἀρχήν, διότι ὑπάρχει καὶ ἡ ὀρθὴ κατ’ ἀρχὴν RATIO, ὁ ὀρθὸς λόγος, ὁ ὁποῖος σᾶς ὡδήγησεν εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτῆς τῆς διατάξεως, ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι ὁ ὀρθὸς λόγος δὲν θὰ ἐπικυρωθῇ ἀπὸ τῆς πραγματικότητος θὰ εἶναι λογικὴ χωρὶς νὰ εἶναι πραγματικότης. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη, νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ τὴν ἀφετηρίαν μιᾶς ἄλλης σκέψεως τὴν μίαν ἡμέραν ἀναφορὰν καὶ ἐρωτήσεις καὶ μάλιστα τὴν Δευτέραν καὶ λέγω τὴν Δευτέραν, διότι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ οἱ συνάδελφοι δὲν ἔρχονται εἰς τὴν Βουλὴν τὴν Δευτέραν, διότι πηγαίνουν εἰς τὰς ἐπαρχίας των, ὅπου θέλουν νὰ συμπληρώσουν τρεῖς ἡμέρας —τοῦτο μάλιστα εἶναι πρὸς τιμήν των— διότι θέλουν νὰ εὑρίσκωνται περισσότερον κοντὰ εἰς τοὺς ἐκλογεῖς των. Ἐὰν εἶναι, λοιπόν, ἡ Δευτέρα ἐρωτήσεις ἀναφοραί, θὰ προσπαθοῦν νὰ ἔρχωνται, διότι πολλοὶ θὰ ἔχουν διατυπώσει ἐρωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐνδιαφέρον καὶ ἔχουν καὶ πολιτικὸν συμφέρον ἀπὸ τὴν εὐγενῆ ἔννοιαν τῆς λέξεως συμφέρον, νὰ ἔλθουν καὶ νὰ ὁμιλήσουν. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο καλύτερον μία ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος ἀναφοραί, τρεῖς ἡμέραι νομοθετικὴ ἐργασία καὶ μία ἡμέρα ἔλεγχον, τὴν ἄλλην ἑβδομάδα τρεῖς ἡμέραι ἔλεγχον καὶ δύο νομοθετικὴ ἐργασία. Πάντως πρέπει νὰ εὑρεθῇ ἕνας τρόπος, νὰ γίνωνται ἐρωτήσεις, ἀναφοραὶ τὴν Δευτέραν, νὰ ἀρχίζωμεν εἰς τὰς 6–9½, ὁπότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθοῦν. Καὶ ἀπὸ τὰς 9.30′ ἕως τὰς 12 νὰ γίνεται νομοθετικὴ ἐργασία. Ὑπάρχει τρόπος συνδυασμοῦ νομοθετικῆς ἐργασίας καὶ ἐρωτήσεων. Πάντως, καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι ἐπαινετὴ ἡ σκέψις, ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτῆς τῆς διατάξεως.

§138Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως ἡ πρότασις τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη, ἐκ πρώτης ὄψεως εἶναι ἄκρως ἑλκυστική. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι δυσχερές, εἶναι ποῦ θὰ καταλογισθῇ εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, ἢ εἰς τὴν ἐργασίαν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου ἡ μία ἡμέρα, ἡ ὁποία ἀποκλειστικῶς διατίθεται διὰ τὰς ἐρωτήσεις, δεδομένου ὅτι ἀποτελοῦν αἴτησιν πληροφοριῶν, ὑποβάλλονται κατὰ ἴσον λόγον καὶ ἀπὸ βουλευτάς....

§139Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἰς βάρος τοῦ ἐλέγχου. Εἶναι ἡ σκέψις ἡ ἰδική μου.

§140Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο: ὅτι αἱ ἐρωτήσεις ὑποβάλλονται κατὰ ἴσον λόγον καὶ ἀπὸ βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελοῦν ἕνα ἠπίας μορφῆς ἔλεγχον, ἀλλὰ δὲν εἶναι τόσον ἔντονος ὁ ἔλεγχος, ὥστε νὰ ἀποκλείεται ἡ ἄσκησίς των ἀπὸ βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως. Βεβαίως ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης συνεπλήρωσε τὴν σκέψιν του καὶ πιστεύει ὅτι ἀρκεῖ μία ἡμέρα ἐλέγχου, ἐὰν μία ἡμέρα διατίθεται διὰ τὰς ἐρωτήσεις. Ὅπως ἐνθυμεῖσθε, κ. Πρόεδρε, καὶ ὅπως ὑπῆρξε τὸ πνεῦμα τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον κατὰ κἄποιον ἀσαφῆ τρόπον διετυπώθη, ἀλλὰ διετυπώθη εἰς τὸ ἄρθρον 15 τοῦ σχεδίου, ὡς πρὸς τὴν συζήτησιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, μᾶς ἀπησχόλει τὸ ὅτι ὑπάρχουν γενικὰ θέματα, τὰ ὁποῖα κατὰ κανόνα προτάσσονται τῇ αἰτήσει τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου κόμματος ἢ συμφωνούσης καὶ τῆς Κυβερνήσεως καμμιὰ φορὰ καὶ τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν πολὺν χρόνον κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ἐπερωτήσεις ἥσσονος κριτικῆς ἢ σημασίας ὡς πρὸς τὸ σύνολον τοῦ κρατικοῦ ἐνδιαφέροντος, ἀλλ’ αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν ἀπαραίτητον ἔλεγχον, ἐνδεχομένως τοπικόν, ἀλλὰ σπουδαῖον ὡς πρὸς τὴν ὀρθότητα τῆς πολιτικῆς. Καὶ ἑπομένως ἡ σκέψις τῆς ἐπιτροπῆς ἦτο ὅτι ὅπως εἰς τὰ δικαστήρια τρόπον τινὰ ὑπάρχει ἓν πινάκιον προτετιμημένων ὑποθέσεων καὶ ἓν πινάκιον συνήθων ὑποθέσεων, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, αἱ δύο ἡμέραι κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου νὰ διατίθενται, ὥστε κατὰ τὴν μίαν ἡμέραν νὰ γίνωνται αἱ ἐπερωτήσεις ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἀποφάσει τῆς Βουλῆς προετιμήθησαν, τὴν δὲ ἄλλην ἡμέραν, ἀνεξαρτήτως ἐὰν ὑπάρχουν ἢ ὄχι προτετιμημέναι, νὰ προχωρῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐπερωτήσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἁπλῶς νὰ καταχωρίζωνται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀλλὰ ποτὲ νὰ μὴ φθάνουν πρὸς συζήτησιν. Ἂν δεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη, βεβαίως μία ἡμέρα θὰ διατεθῇ μόνον διὰ τὰς ἐρωτήσεις, διότι φυσικά, ὕστερα ἀπὸ τὴν συμπλήρωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., νομίζω, ὅτι φθάνομεν εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θέλομεν νὰ ἀποφύγωμεν. Μᾶς φοβίζει νὰ ἀρχίζῃ ἡ νομοθετικὴ ἐργασία εἰς τὰς 8 ἂν αἱ ἐρωτήσεις ἀρχίζουν εἰς τὰς 6.30′ καὶ θὰ δεχθῶμεν νὰ ἀρχίζῃ τὴν Δευτέραν εἰς τὰς 9. Αὐτὸ δὲν εἶναι σωστόν. Ἀνατρέπεται ἡ βάσις τοῦ συλλογισμοῦ τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη, δηλαδὴ ὅτι ἀπὸ τὴν ἔναρξιν μέχρι τῆς λήξεως τῆς συνεδριάσεως θὰ ἀφιερωθῇ μία φορὰ τὴν ἑβδομάδα εἰς τὰς ἐρωτήσεις. Ἐφ’ ὅσον μία συνεδρίασις θὰ ἀφιερωθῇ μία φορὰ τὴν ἑβδομάδα εἰς τὰς ἐρωτήσεις, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ὅτι τότε πιὰ ὁ χρόνος τῆς ἀσκήσεως τοῦ γνησίου κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου θὰ εἶναι τόσον περιωρισμένος μίαν φορὰν τὴν ἑβδομάδα, ὥστε ἡ σκέψις τοῦ νὰ συζητοῦνται καὶ αἱ ἐπερωτήσεις αἱ μὴ προτασσόμεναι ἀποφάσει τῆς Βουλῆς, νὰ εὕρουν καὶ αὐταὶ θέσιν ὑπὸ τὸν ἥλιον, ἡ σκέψις αὐτὴ πρέπει νὰ ἐγκαταλειφθῇ. Νομίζω ὅμως ὅτι μεταξὺ τῶν γενικωτάτου χαρακτῆρος ἐπερωτήσεων αἱ ὁποῖαι προτάσσονται ἀποφάσει τῆς Βουλῆς καὶ τῶν ἁπλῶν ἐπερωτήσεων, ἐνδιάμεσον θέσιν ἔχουν αἱ μὴ προτετιμημέναι ἐπερωτήσεις, διότι ἐμπεριέχουν καὶ τὸν ἔλεγχον, ἐμπεριέχουν τὴν ὄχλησιν τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ἐκθέσῃ διατὶ ἔκαμε αὐτὸ ἢ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει εἰς τὰς ἁπλᾶς ἐρωτήσεις. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ ἦτο κάπως δυσχερὲς νὰ οἰκονομήσω μὲν τὸ πρᾶγμα ὅπως τὸ προτείνει ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης μολονότι ὁμολογῶ ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἦτο ἑλκυστικὴ ἡ πρότασίς του. Θὰ ἔλεγα νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὴν μετατροπὴν τοῦ 5.30′ εἰς τὰς 6, ὥστε εἰς τὰς 7.30′ κατὰ πᾶσαν περίπτωσιν νὰ εἰσερχώμεθα εἰς τὴν κυρίαν ὕλην, τερματίζοντες τὴν συζήτησιν τῶν ἐρωτήσεων, εἴτε ἔλεγχος εἶναι αὐτός, εἴτε νομοθετικὴ ἐργασία. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐξασφαλίζομεν τὴν ἑβδομάδα 4–6 ὥρας διὰ τὰς ἐρωτήσεις καὶ εἶναι σπουδαιότατον αὐτό. Θὰ ἱκανοποιηθῇ καὶ θὰ κινήσῃ τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τῆς ἐπαρχίας καὶ δὲν θὰ ὑπάρξῃ στρῶμα κοινωνικόν, δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἐπαρχία ἢ χωρίον ποὺ νὰ μὴ ἔλθῃ ἕνα ζήτημά του εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν διαδικασίαν τῶν ἐρωτήσεων. Αὐτὴ ἡ ἀπόστασις καὶ ἡ ἀδιαφορία, ὀφείλω νὰ εἴπω, τὴν ὁποίαν ἐγὼ κοινωνιολογῶν τὴν ἀποδίδω καὶ εἰς ἄλλα βαθύτερα αἴτια, αὐτὴ ἡ ἀδιαφορία ὡς πρὸς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι ἄσχετος ἀπὸ ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ διὰ τῶν δικαστικῶν κανόνων ποὺ διέπουν τὰς συζητήσεις της κατὰ κἄποιον τρόπον, ἀδιαφορεῖ διὰ τὰς συζητήσεις τῶν θεμάτων ποὺ ἐνδιαφέρουν χωρία μικρά, ἐπαρχίας, μικρὰ στρώματα, περιωρισμένα ἱδρύματα, αὐτὰ ποὺ ἀποτελοῦν τὸ ὑλικὸν τῶν συνήθων ἐρωτήσεων. Ἂς δώσωμεν 4–6 ὥρας τὴν ἑβδομάδα εἰς τὰς ἐρωτήσεις. Αὐτὰς τὰς 4–6 ὥρας ἂς τὰς δώσωμεν μεταξὺ 6–7.30′. Πότε ἀρχίσαμεν οὐσιαστικὰ ἐνωρίτερον ἀπὸ τὰς 7.30′ — 8 ἐρωτήσεις ἢ νομοθετικὴν ἐργασίαν; Ποτέ. Καὶ μὲ τὰς μεταρρυθμίσεις αἱ ὁποῖαι γίνονται ἐκεῖ θὰ καταλήξωμεν καὶ θὰ ἔχωμεν μίαν δευτέραν ἀντιμετώπισιν, πλέον σύμμετρον ἀντιμετώπισιν τῶν διαφόρων τομέων τοὺς ὁποίους ὀφείλει νὰ θεραπεύσῃ ἡ ἐργασία ἐντὸς τοῦ κοινοβουλίου, χωρὶς νὰ ἀφήνῃ τὸν ἕνα νὰ ἀτροφήσῃ εἰς ὄφελος τοῦ ἄλλου. Ἄλλως θὰ φθάσωμεν εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως ἐνθυμεῖσθε, ἤδη ἀπὸ τὸν Προεδρικόν μου λόγον ἐτόνισα τὴν ἀνάγκην νὰ ὑπάρχῃ ἁπλωμένος ὁ χάρτης τῆς Ἑλλάδος μέχρι τοῦ τελευταίου χωρίου καὶ νὰ ἀκουσθῇ ὁ πόνος καὶ ὁ παλμός του, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν συνέβαινεν ἕως τώρα. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ἐπαρχιώτης καὶ συνεπῶς χαίρω, διότι βλέπω ὅτι ἡ Βουλὴ ἀντιλαμβάνεται ποία ὑπῆρξεν ἡ ἔννοια καὶ ἡ πρόθεσις τῆς προτάσεώς μου, ἡ ὁποία εἶχε καὶ μίαν ἄμεσον καὶ πρόθυμον υἱοθέτησιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Α. Σπηλιάκος.

§142Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ συζητουμένου σχεδίου νόμου, τὸν ἐζήτησα διὰ νὰ κάμω δύο παρατηρήσεις ὡς πρὸς τὴν τελευταίαν παράγραφον. Διὰ τῆς τελευταίας παραγράφου, ὁρίζονται ἡμέραι νομοθετικῆς ἐργασίας ἡ Δευτέρα– Τετάρτη καὶ Πέμπτη ἑκάστης ἑβδομάδος. Ἐξ αὐτῶν ἡ Τετάρτη μόνον ὁρίζεται ὡς ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας εἰς τὴν ὁποίαν ἐγγράφονται κατ’ ἀπόλυτον προτεραιότητα προτάσεις νόμου, ὑποβαλλόμεναι κατὰ τὸ ἄρθρον 35, παράγραφος 5 τοῦ Συντάγματος. Νομίζω ὅτι δὲν εἴμεθα μέσα εἰς τὸ πνεῦμα τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, ὁρίζοντες μίαν ἡμέραν νομοθετικῆς ἐργασίας, διὰ τὴν συζήτησιν τῶν προτάσεων αὐτῶν. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν προτάσεις κατὰ τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Συντάγματος, αἱ προτάσεις αὐταὶ πρέπει νὰ ἐγγράφωνται κατ’ ἐπιταγὴν τοῦ Συντάγματος, κατ’ ἀπόλυτον προτεραιότητα εἰς τὴν ἀμέσως ἑπομένην ἡμέραν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖ τὴν ὑποβολὴν τῆς προτάσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη παρατήρησις τὴν ὁποίαν εἶχα νὰ κάμω. Ἡ δευτέρα παρατήρησις εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ ὅτι αἱ προτάσεις αὐταί, αἱ ὑποβαλλόμεναι κατὰ τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Συντάγματος, ὄχι ἁπλῶς ἐγγράφονται ἀλλὰ καὶ συζητοῦνται. Μόνον τότε θὰ εἴμεθα σύμφωνοι, μὲ τὸ πνεῦμα τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχα νὰ κάμω.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος ἔχει τὸν λόγον.

§144Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ εἶμαι ἀντίθετος εἰς τὸ νὰ ὁρίσητε ἐνωρὶς τὴν ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, εἰς ὡρισμένας ἡμέρας ποὺ συζητοῦνται αἱ ἐρωτήσεις. Τὸ θέμα εἶναι τοῦτο, ὅτι πολλάκις εἰς τὸ παρελθόν, ἐλήφθησαν παρόμοιαι ἀποφάσεις ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον καὶ ἀπὸ τὴν ἰδίαν τὴν Βουλήν. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ὁ ἀείμνηστος Σοφοκλῆς Βενιζέλος εἶχε αὐτὸ τὸ συνεχὲς αἴτημα, τοῦ νὰ ἀρχίζουν αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς 5.30–6 καὶ πολλάκις ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ ἀλλ’ οὐδέποτε ἐφηρμόσθη. Ὁ κίνδυνος εἶναι νὰ ἐγγράψητε εἰς τὸν Κανονισμὸν μίαν ὡρισμένην ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀρχίζωμεν τὰς συνεδριάσεις καὶ δὲν θὰ ἠμποροῦμεν νὰ τὴν τηροῦμεν. Θὰ γινώμεθα ὁ στόχος ἐπικρίσεων ἐκ μέρους τῶν ἐφημερίδων, διότι δὲν τηροῦμεν τὸν Κανονισμόν. Ἐὰν ἐσεῖς, ἠμπορῆτε νὰ δώσητε τὴν διαβεβαίωσιν ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν θὰ ἀναμείνητε εἰς τὸ γραφεῖον σας, διὰ νὰ παρακολουθήσητε, μέχρι ποίας ὥρας θὰ εἰσέρχωνται οἱ βουλευταὶ εἰς τὴν αἴθουσαν διὰ νὰ ἀνεβῆτε ἐπὶ τῆς ἕδρας, τότε νὰ ἔλθητε .............................................

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδήλωσα καὶ ἐγὼ καὶ οἱ κ.κ. Ὑπουργοί, ὅτι θὰ εἶναι ἐδῶ ἐγκαίρως.

§146Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω κ. Πρόεδρε δι’ ὑμᾶς, ἀλλὰ περὶ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν, δύναμαι νὰ ἀμφιβάλλω, διότι ἤδη δύο συνεδριάσεις κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ἐματαιώθησαν ἐλλείψει Ὑπουργῶν εἰς τὰς ἕδρας τὰς Ὑπουργικάς. Λοιπὸν μὴ ἀναλαμβάνωμεν ὑποχρεώσεις διὰ τοῦ Κανονισμοῦ, τὰς ὁποίας φοβοῦμαι ὅτι δὲν θὰ ἠμποροῦμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν εἰς τὴν πρᾶξιν.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ παρατηρήσεις σας εἶναι βάσιμοι, ἀλλὰ θὰ εἶμαι εὐτυχής, ὅταν ἀποδειχθῇ, ὅτι παρὰ τὰς δυσχερείας τὰς ὁποίας ἐπικαλεῖσθε, ἐφαρμοσθῇ ἡ καινοτομία αὐτή. Ὁ κ. Π. Σταυρόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§148Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ διατυπώσω ἀντίθετον γνώμην ὡς πρὸς τὴν ὥραν ἡ ὁποία διὰ τοῦ συζητουμένου ἄρθρου ὁρίζεται, διὰ τὴν ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς. Ἐζήτησα τὸν λόγον, διὰ νὰ ὑπογραμμίσω τοῦτο καὶ μόνον, ὅτι δηλαδή, ὄχι ὁ Κανονισμός, ἀλλὰ ἡ ἀπόφασις ὅλων ἡμῶν νὰ σεβασθῶμεν αὐτήν, εἶναι ἐκεῖνο ἀπὸ τὸ ὁποῖον θὰ ἐξαρτηθῇ καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς συζητουμένης διατάξεως ἀλλὰ καὶ γενικώτερον ἡ εὔρυθμος λειτουργία τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος. Διότι, κ. Πρόεδρε, δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγῃ ὅτι καὶ ὁ ἰσχύων Κανονισμὸς πλείστας ὅσας διατάξεις ἐποικοδομητικάς, τῆς ὁμαλῆς διεξαγωγῆς τῶν συζητήσεων περιέχει καὶ ἐν τούτοις αὗται δὲν τηροῦνται πάντοτε. Ἀνεξαρτήτως ἄλλων περιπτώσεων τὰς ὁποίας θέλω νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, θὰ ἀνέφερον διὰ νὰ ὁρισθῇ εἰς τὸ συζητούμενον ἄρθρον, ὅτι καθημερινῶς ὁρίζεται ὡς ὥρα ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ σώματος ἡ 6.30 ἀπογευματινὴ καὶ κατήντησε κ. Πρόεδρε νὰ μὴ ἀρχίζωμεν ποτὲ πρὸ τῆς 7.30′.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον τοὐλάχιστον ἀρχίσαμε 7.10′.

§150Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 12, θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω, ὅτι θεωρῶ ἀπαραίτητον ὅπως τὸ συζητούμενον θέμα ἀντιμετωπισθῇ ἀπὸ τῆς σκοπιᾶς ἐκείνης, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἀκριβῶς τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ψηφίζομεν τὴν ἐν λόγῳ διάταξιν, ἔχομεν, ἂν ὄχι τὴν βεβαιότητα, πάντως ὅμως, ἔχομεν σοβαρωτάτας ἀμφιβολίας ὡς πρὸς τὴν ἐφαρμογήν της. Καὶ θὰ ἦτο κ. Πρόεδρε, ὄχι μόνον ἀπαράδεκτον, ἀλλὰ καὶ συντελεστικὸν δημιουργίας κλίματος καταστρατηγήσεων, τοῦ νὰ ἀρχίζωμεν καθημερινῶς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Σώματος μὲ παγίαν πλέον καὶ ἐντυπωσιακὴν παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Καὶ ταῦτα διὰ τὸ ἄρθρον 12. Γενικώτερον, ὅμως, ἐπιθυμῶ νὰ παρατηρήσω, ὅτι οἱοσδήποτε Κανονισμός, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς προσδοκίας τὰς ὁποίας στηρίζομεν ἐπ’ αὐτοῦ, ἐὰν δὲν καταστῇ συνείδησις εἰς ὅλους μας, ὅτι ἡ μετὰ σχολαστικότητος, δύναμαι νὰ εἴπω, τήρησις τῶν διατάξεων τούτου, δὲν εὑρίσκεται ἁπλῶς εἰς τὸν κύκλον τῶν καθηκόντων μας, ἀλλ’ ἀποτελεῖ ταὐτοχρόνως καὶ προϋπόθεσιν διὰ τὴν ὁμαλὴν καὶ εὔρυθμον λειτουργίαν τοῦ δημοκρατικοῦ μας πολιτεύματος. Καὶ αὐτοὶ ἀκριβῶς οἱ λόγοι —ἂς ὑπογραμμισθῇ τοῦτο ἐντόνως ἐν ὄψει τοῦ νέου Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς— προσδιορίζουν τὸ περιεχόμενον καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς εὐθύνης ὅλων ἡμῶν ἔναντι τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§152Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ διατάξεις περὶ ἐρωτήσεων ὡς διατυποῦνται εἰς τὸ ἄρθρον 12 εἶναι καὶ καθαραὶ καὶ σαφεῖς καὶ νομίζω ὅτι πᾶμε νὰ περιπλέξωμεν τὰ πράγματα μὲ τὴν συζήτησιν. Διότι ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς προτάσεως; Εἶναι ἡ πρόθεσις, καὶ εἶναι πρὸς τιμήν της, νὰ ἀποδοθῇ σημασία διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ τῶν ἀναφορῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθή, ἡ ὀρθοτάτη τοποθέτησις τοῦ θέματος, διότι ἐπὶ τέλους τὸ Κοινοβούλιον καὶ ἡ Κυβέρνησις ὀφείλουν νὰ ἐγκύπτουν καὶ νὰ συζητοῦν καὶ τὰ μικρὰ προβλήματα τοῦ λαοῦ. Διότι τὰ μικρὰ αὐτὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα περνοῦν συνήθως ἀπαρατήρητα μὲ τὰς ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα βασανίζουν τὸν λαόν μας. Βάσις λοιπὸν τοῦ τροποποιουμένου Κανονισμοῦ εἶναι αἱ μικραὶ αὐταὶ ὑποθέσεις νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ αὐτὸ εἶναι μία σημαντικὴ τροποποίησις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἕνα σοβαρὸν βῆμα διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν λαϊκῶν ἀναγκῶν. Ἐπαινῶ λοιπὸν τὴν πρότασιν ὡς διατυποῦται καὶ πρέπει νὰ τὴν κατοχυρώσωμεν. Πρέπει νὰ κατοχυρωθῇ ὅπως 4 φορὲς τὴν ἑβδομάδα ἐπὶ μίαν ἢ μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν συζητοῦνται ἐρωτήσεις. Τὸ νὰ βάλωμεν ὅμως εἰς τὸν Κανονισμὸν ὥρα ἐνάρξεως τακτὴν καὶ νὰ μὴ τηρῆται καὶ νὰ εὑρισκώμεθα ἐν παρανομίᾳ καθημερινῶς, δὲν τὸ εὑρίσκω σωστόν. Διότι ὅταν λέγῃ ὁ Κανονισμός, ὁ ὁποῖος εἶναι νόμος εἶναι Σύνταγμα, ὅτι ὁρίζεται τακτὴ ὥρα ἐνάρξεως ἡ 5.30′ καὶ ἡμεῖς δὲν ἀρχίζομεν τὴν ὥραν αὐτήν, δίδομεν τὸ παράδειγμα τῆς παραβιάσεως τῶν νόμων καὶ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπικρατέστερος τοῦ νόμου, ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ καὶ διδάσκομεν εἰς τὸν λαόν, ὅτι οἱ νόμοι καὶ νὰ μὴ τηροῦνται δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ἑπομένως τὸ νὰ καθορίσωμεν τακτὴν ὥραν δὲν εἶναι ὠφέλιμον. Ἐὰν ἐὰν τὴν ὁρίσωμεν καὶ ἐὰν τὴν τηρήσωμεν θὰ εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ Σώματος. Πρέπει λοιπὸν νὰ καθιερώσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ μίαν ἢ μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν, τῶν ἐρωτήσεων, τὴν ἡμέραν ποὺ ὁρίζει ὁ Κανονισμός, καὶ βεβαίως ἠμποροῦμεν νὰ τὸ καθιερώσωμεν τοῦτο καὶ δὲν ὑπάρχει κώλυμα. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ καθιερώσωμεν νὰ γίνεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἄνευ ἀπαρτίας. Θὰ ἤθελα, ὅμως, καίτοι τοῦτο δὲν δύναται νὰ περιληφθῇ ὡς διάταξις εἰς τὸν Κανονισμόν, νὰ καθιερωθῇ ὅπως κατὰ τὴν συζήτησιν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, ἀρχίζῃ ἡ συνεδρίασις τὴν καθοριζομένην ἑκάστοτε ὥραν, ἔστω καὶ ἂν τὸ Σῶμα δὲν εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ. Ἡ παρουσία τῶν ἐνδιαφερομένων βουλευτῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετὴ διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν καί ἐρωτήσεων, δοθέντος ὅτι ἡ συζήτησις αὐτῶν δὲν ἀποβλέπει κυρίως εἰς τὴν διαφώτισιν τοῦ Κοινοβουλίου, ἀλλὰ εἰς τὴν κατατόπισιν τῆς κοινῆς γνώμης. Ἐὰν ἐξασφαλισθῇ ἐπὶ 4 ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος νὰ συζητοῦμεν ἐρωτήσεις καὶ ἀναφορὰς κατὰ τὴν ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων ἐπὶ μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν, ἔστω καὶ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀπαρτία τοῦ Σώματος, νομίζω ὅτι καὶ εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς συζητήσεως τῶν μικρῶν θεμάτων τῶν ἀπασχολούντων τὸν λαόν, θὰ ἀνταποκριθῶμεν καὶ ἀρκετὸν χρόνον θὰ ἀφήσωμεν εἰς τὴν διάθεσίν μας διὰ νὰ ἀσχοληθῶμεν μὲ τὸ νομοθετικὸν ἔργον καὶ τὸν ἔλεγχον. Συμφωνῶ ἀπολύτως κ. Πρόεδρε, ὡς πρὸς τὴν Τετάρτην τὸ ἀπόγευμα, τῆς ὁποίας ὁ χρόνος ἀφίεται ἐλεύθερος διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, οὕτως ὥστε οἱ βουλευταὶ οἱ ἐργαζόμενοι εἰς αὐτάς, νὰ μὴ τελοῦν ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν κωδώνων τοῦ Προέδρου διὰ νὰ προσέλθουν εἰς τὴν αἴθουσαν διὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως, διὰ νὰ ἐργάζωνται ἐν ἀνέσει χρόνου. Ἡ διάταξις εἶναι καλὴ καὶ ὠφέλιμος διότι παρέχει ἄνεσιν χρόνου εἰς τοὺς βουλευτὰς νὰ ἀποδώσουν ἐργασίαν εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς. Ὡς πρὸς τὴν ὥραν ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως, ἐπιθυμῶ καὶ πάλιν νὰ ἐπαναλάβω ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἶναι αὕτη καθωρισμένη ἐν τῷ Κανονισμῷ, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ τηρῆται αὕτη ἐπακριβῶς καὶ προκειμένου περὶ συζητήσεως ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων νὰ γίνεται ἔναρξις τῶν συνεδριάσεων χωρὶς τὴν τήρησιν τοῦ ὅρου τῆς ἀπαρτίας τοῦ Σώματος.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὐχαριστῶ πολὺ κ. συνάδελφε. Ὁ κ. Α. Χασαπίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§154Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Εἰς ὀλίγας παρατηρήσεις ἐπιθυμῶ νὰ προβῶ κ. Πρόεδρε. Καὶ πρῶτον ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς ὥρας. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῇ ὥρα ὡρισμένη ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν συμβαίνει οὔτε εἰς τὰ καταστατικὰ τῶν σωματείων. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μάλιστα κ. Πρόεδρε, δὲν θὰ παραβιάζεται καὶ δι’ ἄλλην μίαν φορὰν ὁ Κανονισμός, ἀφοῦ δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀναγεγραμμένη ὥρα τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως. Δεύτερον, εἶναι ἐπαινετὴ ἡ διάταξις καὶ ἡ ὑμετέρα πρωτοβουλία διὰ τὴν καθιέρωσιν 4 ἡμερῶν ἀφιερωμένων εἰς τὰς ἐρωτήσεις. Μόνον ὅτι ὁ χρόνος πρέπει νὰ γίνῃ μία ὥρα καὶ ¼. Τρίτον, ὡς πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη κατὰ τὴν ὁποίαν ὁλόκληρον τὸ ὑλικὸν τῶν ἐρωτήσεων θὰ πρέπει νὰ συσσωρεύεται εἰς μίαν ἡμέραν, θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἴπω ὅτι αὐτὸ θὰ ἀποβῇ εἰς βάρος τοῦ ἐλέγχου καὶ τοῦτο διότι τρεῖς ἡμέραι θὰ διατεθοῦν διὰ τὸ νομοθετικὸν ἔργον, μία διὰ τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ μία διὰ τὰς ἐρωτήσεις. Τοιουτοτρόπως ὅμως περιορίζεται ὁ Κοινοβολευτικὸς ἔλεγχος, ἐφ’ ὅσον αἱ ἐρωτήσεις ἔχουν χαρακτῆρα ἤπιον. Ἀντιθέτως αἱ ἡμέραι τῶν ἐρωτήσεων κρατοῦν ἀδιάπτωτον τὸ ἐνδιαφέρον τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τῶν βουλευτῶν. Τέταρτον, θὰ ἤθελα νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν διὰ τὸν ὁρισμὸν τῆς Δευτέρας, ὡς ἡμέρας νομοθετικῆς ἐργασίας. Θὰ συμφωνήσω μὲ τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Δευτέρα ὡς ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας δὲν εἶναι ἡμέρα κατάλληλος διὰ τοὺς βουλευτὰς τοὺς προερχομένους ἐξ ἐπαρχιῶν. Ἡ πρότασίς μου εἶναι ὅπως ἡ Τρίτη καθιερωθῇ ὡς ἡμέρα Νομοθετικῆς Ἐργασίας καὶ ἀντιστρόφως ἡ Δευτέρα, ὡς ἡμέρα Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ καταστῇ δυνατὸν εἰς τοὺς βουλευτὰς τῶν ἐπαρχιῶν νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὸ κύριον ἔργον των, τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Θὰ συμφωνήσω κ. Πρόεδρε, ἐπίσης μὲ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Θεοδοσιάδη περὶ τοῦ ὅτι τὰ Ὑπουργεῖα δὲν ἐπιλύουν ὅλα τὰ ζητήματα. Θὰ πρέπει κἄποτε νὰ ὁρίσωμεν μίαν συζήτησιν ἡ ὁποία θὰ ἀποβλέψῃ εἰς τὴν κατάργησιν τῶν ρουσφετιῶν καὶ τῶν μικροεξυπηρετήσεων, ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εὑρεθῶ ἐκτὸς Κανονισμοῦ.

§155Λ. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Εἶχον λάβει ἀπόφασιν, κ. Πρόεδρε, νὰ μὴ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ, διότι ὡς νέος βουλευτὴς οὔτε τὴν ἀπαιτουμένην ἐμπειρίαν ἔχω οὔτε καὶ τὴν ἀπαραίτητον βαθεῖαν γνῶσιν τοῦ θέματος. Παρὰ ταῦτα αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προβῶ εἰς ὡρισμένας παρατηρήσεις. Καὶ πρῶτον ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τοῦ συναδέλφου κ. Χασαπίδη ἡ ὁποία συμφωνεῖ καὶ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ἐπιθυμῶ καὶ ἐγὼ νὰ προσθέσω ὅτι συμφωνῶ ἀπολύτως. Εἴμεθα βουλευταὶ ἐπαρχιῶν ὑποχρεωμένοι τὸ Σάββατον καὶ τὴν Κυριακὴν νὰ περιοδεύωμεν τὰς περιφερείας μας καὶ φορτωμένοι μὲ ποικίλας παραγγελίας καὶ ὑποσχέσεις, ἔχομεν ὑποχρέωσιν τὴν Δευτέραν νὰ τὰς πραγματοποιήσωμεν. Προσωπικῶς διακατέχομαι ἀπὸ τὸ πάθος νὰ παρευρίσκωμαι εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Σώματος, ἀλλὰ συνεπείᾳ αὐτοῦ τοῦ γεγονότος ἀκριβῶς, εὑρίσκομαι εἰς μίαν δραματικὴν ἀντινομίαν. Εἶναι ὀρθὴ λοιπὸν ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Χασαπίδη ὅπως ἡ ἡμέρα τῆς Δευτέρας, ὡς ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας, μετατεθῇ εἰς ἄλλην ἡμέραν. Ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον τὴν Παρασκευὴν τὸ πρωΐ, ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν ἂς ὁρισθῇ ἡ Τρίτη.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἤθελα εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅτι εἶναι ὀλίγον δύσκολος ἡ μεταβολὴ τῶν ἡμερῶν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ὁ καθορισμὸς τῶν ἡμερῶν τῶν ἐργασιῶν εἶναι ἀποτέλεσμα μακρᾶς πείρας καὶ ὀφείλεται εἰς τὰς πρακτικὰς ἀνάγκας τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι συνεχεῖς αἱ ἡμέραι τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας διότι ἂν εἶναι τρεῖς συνεχεῖς ἡμέραι καὶ ψηφισθῇ ἕνα νομοσχέδιον τὴν πρώτην ἡμέραν εἰς πρώτην συζήτησιν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ εἰς δευτέραν συζήτησιν ἐντὸς τῆς αὐτῆς ἑβδομάδος. Ὁ καθορισμὸς ὀφείλεται εἰς τὰς ἀνάγκας τὰς ἐκ τῆς πράξεως ἀνακυψάσας. Λυποῦμαι πολύ, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αὐτὸς ὁ κάθετος καθορισμὸς τῶν ἡμερῶν ἐργασίας ποὺ ἐπρότεινεν ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης θὰ ἐδημιούργει θέματα, ἀλλὰ καὶ δὲν παρέχει τὴν ἀπαιτουμένην ἐλαστικότητα ὅπως εἶναι διαχωρισμέναι αἱ ἐργασίαι μεταξὺ ἐρωτήσεων ἐλέγχου καὶ νομοθετικῆς ἐργασίας. Ὅλα αὐτὰ προέκυψαν ἐκ τῆς μακρᾶς ἀσκήσεως ἐν τῇ λειτουργίᾳ τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ἡ πρᾶξις τὰ ἐπιβάλλει καὶ σήμερον ἀκόμα ὡς ἀναγκαῖα. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§157Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τὰ ἐπιχειρήματα τῶν κ.κ. συναδέλφων. Νομίζω ὅτι ἡ μόνη ἐνδεδειγμένη μεταβολὴ εἶναι νὰ διορθωθῇ ἡ ὥρα ἐνάρξεως ἀπὸ 5.30′ εἰς 6. Πιστεύω, ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ὥρα ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως, πρέπει νὰ εἶναι σαφῶς καθωρισμένη ὥστε οἱ μὴ παρευρισκόμενοι κατὰ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως συνάδελφοι, νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ σπεύδουν νὰ πληροφορηθοῦν τὴν ἑπομένην διὰ ποίαν ὥραν διέκοψεν ὁ Πρόεδρος. Ὡς πρὸς τὴν διεύρυνσιν τοῦ χρόνου τῶν ἐρωτήσεων, εἶναι ἀξιέπαινος καὶ ἦτο ἐπιβεβλημένη. Ἔχει ἀποδειχθῆ, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἔχουν συσσωρευθῆ ἑκατοντάδες ἐρωτήσεων, πολλαὶ τῶν ὁποίων ὑπῆρξαν σοβαρώταται καὶ ἔπρεπε νὰ εἶχον τύχει τῆς τιμῆς νὰ ἀναπτυχθοῦν. Ἐπεβάλλετο ἑπομένως ἡ αὔξησις τοῦ χρόνου, ἀλλὰ καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον ἐπὶ πλέον. Οἱ νέοι συνάδελφοι θὰ εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ λάβουν τὸ βάπτισμα εἰς τὴν Βουλὴν ἂν καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν μᾶς ἔδωσαν ἤδη καὶ μαθήματα εὐγλωττίας καὶ ἐπιχειρηματολογίας. Πέραν αὐτοῦ ἡ πρότασις τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη δὲν εἶναι πρακτικῶς ἐφαρμόσιμος καὶ τοῦτο διότι πρῶτον καθιεροῦνται μόνον δύο ἡμέραι νομοθετικῆς ἐργασίας καὶ δεύτερον θὰ ἀποτελέσῃ μεγάλο πρόβλημα διὰ τοὺς συναδέλφους ἐξ ἐπαρχιῶν. Ἐπίσης, κ. Πρόεδρε, ἡ παρατήρησις διὰ τὸν μὴ διορισμὸν τῆς Τετάρτης ὡς ἡμέρας συζητήσεως τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων, δὲν εἶναι ὀρθή. Τὸ Σύνταγμα ἑρμηνεύεται, ἔχομεν μακρὰν παράδοσιν ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἡ πρακτικὴ ἐφαρμογὴ ἐπέβαλεν ὡς ἡμέραν τὴν Τετάρτην. Δὲν βλέπω λόγον μεταβολῆς.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12.

§159Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τὴν μακρὰν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12 νομίζω ὅτι τοῦτο πρέπει νὰ παραμείνῃ ὡς ἔχει. Ἡ ἀνάπτυξις ἐν τῇ Βουλῇ τῶν αἰτήσεων καὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπὶ 4 φορὰς τὴν ἑβδομάδα εἶναι καὶ ὀρθὴ καὶ εὔλογος. Ἰδιαιτέρως πράγματι, συγκινεῖ τὴν κοινὴν γνώμην ἡ ἀνάπτυξις θεμάτων, ποὺ ἀφοροῦν κυρίως αὐτήν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν εὑρίσκω συμφέρον εἶναι ἡ ὥρα ἐνάρξεως 5.30′, τοὐλάχιστον διὰ τὸ θέρος. Τὶ θὰ γίνῃ εἶπον καὶ ἄλλοτε. Δὲν θὰ προσέλθουν βουλευταὶ καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν ἀπαρτίαν. Καὶ τοῦτο ἔχει τὴν ἀρχήν του ἀπὸ τὸ ὅτι κἄτι δὲν λειτουργεῖ καλῶς εἰς τὰς ὑπηρεσίας ἐνίων Ὑπουργείων, κἄτι ποὺ ἀναγκάζει ἡμᾶς τοὺς βουλευτὰς νὰ τρέχωμεν διὰ νὰ ἐπιλύωμεν ζητήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν εὕρει τὴν λύσιν των διὰ τῆς ἁπλῆς ἀναφορᾶς τῶν πολιτῶν. Δυστυχῶς πολλαὶ ἐπικρίσεις ἔχουν λεχθῆ εἰς βάρος τῶν βουλευτῶν. Πολλὰ ἔχουν λεχθῆ διὰ τὴν βουλευτικὴν ἀποζημίωσιν καὶ πολλὰ διὰ τὴν μὴ ἄφιξίν των ἐγκαίρως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν Συνεδριάσεων. Καὶ τὸ παράπονόν μου ἐπ’ αὐτοῦ εἶναι ὅτι δὲν εὑρέθη εἷς Πρόεδρος Σώματος —τοῦτο βεβαίως δὲν ἀφορᾷ ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε,— νὰ διαφωτίσῃ διὰ πάντων τῶν εἰς τὴν διάθεσίν του μέσων τὴν κοινὴν γνώμην τί τραβοῦν οἱ δόλιοι βουλευταὶ νὰ ἀνεβοκατεβαίνουν τὰ σκαλιὰ τῶν διαφόρων Ὑπουργείων διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν πολιτῶν. Νὰ διαφωτίσῃ τὴν κοινὴν γνώμην, λέγω ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω γεγονότων. Ἐλέχθη, κ. Πρόεδρε, καὶ ἐγένετο συσχετισμὸς μὲ τὸ Κοινοβούλιον τῆς Γαλλίας καὶ τὰς ὥρας ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν του, δύο κατὰ τὸν χειμῶνα καὶ 3 κατὰ τὸ θέρος. Γνωρίζομεν ὅλοι τὴν Γαλλίαν, διότι τέλος πάντων πλεῖστοι ἐξ ἡμῶν ἐσπουδάσαμεν ἐκεῖ, ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ σχέσις μεταξὺ τοῦ κλίματος τῶν Παρισίων καὶ τῶν Ἀθηνῶν; Ἐάν, κ. Πρόεδρε, δὲν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τροπολογία μου δι’ ὥρας ἐνάρξεως 6 τὸ θέρος καὶ 7 τὸν χειμῶνα, τοὐλάχιστον ἂς ἀρχίζωμεν τὴν 6ην τὸν χειμῶνα καὶ τὸ θέρος.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§161Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον πρέπει νὰ παραμείνῃ ὡς ἔχει. Πράγματι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ εἶχε μίαν τεραστίαν ἐπιτυχίαν νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τέσσαρας φορὰς τὴν ἑβδομάδα ὅλα τὰ λαϊκὰ προβλήματα, ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν τῶν ἀδυναμιῶν αὐτῶν καὶ νὰ τὰ ἀντιμετωπίζῃ. Νομίζω ὅτι εἶναι ἡ πλέον ἐπιτυχὴς καινοτομία τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡς τοιαύτη πρέπει νὰ παραμείνῃ καὶ νὰ ἐγκριθῇ ἀπὸ ὅλον τὸ Σῶμα. Ἐκεῖνο ποὺ πρέπει νὰ καθορισθῇ εἶναι ἀντὶ τῆς 5.30, 6 μ.μ. Νομίζω ὅτι αὐτὸς ὁ συγκερασμὸς θὰ εἶναι ἐπίσης ἐπιτυχής. Τώρα ἐὰν δὲν εἶναι ὅλοι οἱ βουλευταὶ εἰς τὰς 6, νομίζω ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ παραταθῇ ἡ ἔναρξις τῆς συνεδριάσεως ἐπὶ ½ ὥρα. Πιστεύω ὅτι διευκολύνει τοὺς συναδέλφους νὰ παρευρίσκωνται εἰς τὸ νομοθετικὸν ἔργον.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§163Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τέσσαρας ἡμέρας μὲ 1½ ὥραν ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις, διὰ νὰ μὴ παρεμποδίζεται τὸ ἔργον τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, νομίζω τὸ 5. 30′ μ.μ. εἶναι ὀρθότερον καὶ ἡ λῆξις τοῦ χρόνου θὰ ὁρίζεται προσμετρουμένη ἀπὸ τῆς 5.30′ μ.μ. ὥστε εἰς τὰς 7 νὰ τελειώνουν καὶ νὰ ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Διότι ἐλέχθη ὅτι 1½ ὥραν θὰ φάῃ ἀπὸ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Δὲν θὰ συμβῇ αὐτὸ ἐὰν καθορισθῇ κατὰ τὴν διατύπωσιν τῆς διατάξεως, ὅτι ἡ 1½ ὥρα ἀρχίζει εἰς τὰς 5½ καὶ τελειώνει εἰς τὰς 7. 2) Ὑπῆρχεν ἀντίρρησις ὅτι εἰς τὰς 5.30′ μ.μ. δὲν θὰ ἔρχωνται οἱ βουλευταί. Νομίζω ὅτι ἐδῶ ὑπάρχει ἀντίφασις. Σχεδὸν τὸ σύνολον τῆς Βουλῆς ἐπῄνεσε τὴν διάταξιν, τέσσαρες φορὰς ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις. Τοῦτο σημαίνει ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει ἐνδιαφέρον διὰ τὴν συζήτησιν αὐτῶν. Ἑπομένως μέσα εἰς 90 λεπτὰ ἔχομεν περίπου 18–20 ἐρωτήσεις. Ἐπειδὴ εἰς τὰς ἐρωτήσεις εἶναι ἐγγεγραμμένοι 2 –3 βουλευταὶ συνήθως, ἀμέσως ἔχομεν ἕναν ἀριθμὸν 60 βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται κατ’ ἀμεσώτερον τρόπον διότι θὰ συζητηθῇ ἡ ἐρώτησίς των. Θὰ εἶναι παρόντες, θὰ ὑπάρχῃ καὶ κἄποιος ἄλλος ἀριθμὸς βουλευτῶν θὰ ἔχωμεν μίαν παναπαρτίαν εἰς τὰς 5.30′, ἐκτὸς ἐὰν τὸ λεγόμενον ὅτι ὑπάρχει ἐνδιαφέρον νὰ γίνεται συζήτησις ἐπὶ ἐρωτήσεων καὶ ἀναφορῶν, λέγεται ἐπειδὴ δὲν τὸ πιστεύουν. Ἐπειδὴ συμβαίνει νὰ πιστεύω ὅτι εἶναι χρήσιμον, νομίζω ὅτι καὶ ὅσοι τὸ πιστεύουν, θὰ εἶναι εἰς τὰς 5.30′. Τὰ ἄλλα εἶναι θεωρίαι ἀναπαυτικαί, τὸ νὰ ἀρχίζωμεν εἰς τὰς 6.30 καὶ 7, ἀλλὰ ὄχι ἐξυπηρετικαὶ τῶν θεμάτων περὶ τῶν ὁποίων λέγομεν ὅτι ἔχομεν ἐνδιαφέρον 5.30 νὰ ἀρχίζουν ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις καὶ 7 νὰ ἀρχίζῃ ἡ νομοθετικὴ ἐργασία.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στειρόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§165Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἐλαφρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§167Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι πράγματι θλιβερὰ ἡ διαπίστωσις, ὅτι οἱ βουλευταὶ πρέπει νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν πρωτεύουσαν διὰ νὰ ἐπιλύσουν θέματα, τὰ ὁποῖα αἱ ὑπηρεσίαι τῶν Ὑπουργείων τῆς Διοικήσεως ἐν γένει, ἔπρεπε αὐταὶ καὶ μόνον, χωρὶς τὴν παρέμβασιν τῶν βουλευτῶν, νὰ τὰ ἔχουν ἤδη ἐπιλύσει. Ὅσον ὅμως εἶναι θλιβερὰ ἡ διαπίστωσις αὐτή, ἔτι θλιβερωτέρα εἶναι ἡ ἐπίσημος παραδοχὴ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ ὡς κατάστασις ὑπάρχουσα DE FACTO, ὥστε ἡ ἔλλειψις διαμαρτυριῶν ἐπὶ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ καὶ ἡ προσαρμογὴ τῆς σκέψεώς μας μὲ μίαν κατάστασιν ὑπάρχουσαν, μὲ τὴν ἀνάγκην δηλαδὴ τοῦ νὰ παρεμβαίνωμεν εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, μὲ τὴν ἀνάγκην νὰ παρακολουθοῦμεν μίαν ἑκάστην τῶν ὑποθέσεων. Ὄχι διὰ νὰ μὴ ἀναλυθῶμεν, διότι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες τῆς Ἑλλάδος ἅπαντες, ὅσους ἐγνωρίσαμεν ἠναλώθησαν εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου χάρις εἰς τὸ πνεῦμα τῆς θυσίας, τὸ ὁποῖον τοὺς διέπει. Διότι ἡ θυσία, ὅταν γίνεται χάριν γενικωτέρων σκοπῶν, ὅταν γίνεται χάριν τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν ἀτόμων ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ σχέσιν μὲ τὴν ἀξιολόγησιν αὐτοῦ τοῦ σκοποῦ, διὰ τὸν ὁποῖον κανεὶς θυσιάζεται. Καὶ ἔχει σχέσιν καὶ μὲ τὴν ἀξιολόγησιν τῆς προσπαθείας διὰ τὴν θυσίαν τὴν ὁποίαν προσφέρει. Φρονῶ ὅμως κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ πρέπει —νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις— νὰ σπάσωμεν αὐτὴν τὴν ἀρξαμένην ἢ δημιουργημένην —ἐὰν θέλετε καὶ δημιουργηθεῖσαν— κατάστασιν, ὅτι ὁ βουλευτὴς θὰ πρέπει νὰ ἐπιμελῆται τῶν πλέον λεπτομερειακῶν ὑποθέσεων τῶν ἐκλογέων του. Καὶ πάλιν τοὺς ἰδίους τοὺς ἐκλογεῖς σκέπτομαι αὐτὴν τὴν στιγμήν. Διότι ἐὰν τυχόν, ἕνας ἐξ αὐτῶν ἔτυχε νὰ ἔχῃ τὴν συμπαράστασιν ἡμῶν, ὑπάρχει ὅμως καὶ ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς ἐλευθέρων Ἑλλήνων πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν ἢ ἐὰν θέλετε ἔπαυσαν νὰ πηγαίνουν εἰς τὰ βουλευτικὰ γραφεῖα διὰ νὰ τελειώσουν τὰς ὑποθέσεις των. Καὶ ὑπάρχει ἀκόμη καὶ κἄτι ἄλλο περισσότερον. Ἕνα ἐρώτημα ρωμαντικόν, ἢ ἐὰν θέλετε διάθεσις, ἀλλὰ πάντως ὑπάρχει τοῦτο, ὅτι πρέπει τὸ σύγχρονον Κράτος νὰ ἐξυπηρετῇ τὸν πολίτην, νὰ ἐργάζεται ὡς ἕνα ὡρολόγιον τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ξεκούρδιστον, ἀλλὰ ἀπολύτως καλὰ κουρδισμένον καὶ ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι νὰ λειτουργοῦν αὐτομάτως, διότι τότε καὶ μόνον τότε, θὰ ὑπάρχῃ τὸ εὐνοούμενον Κράτος τὸ ἐκπληροῦν τὸν προορισμόν του. Καὶ εἰς ἡμᾶς τοὺς βουλευτὰς νὰ ἀφεθῇ ὅλον αὐτὸ τὸ χρονικὸν διάστημα διὰ νομοθετικὴν ἐργασίαν καὶ δι’ ἄσκησιν Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, νὰ παρευρισκώμεθα ἐδῶ καὶ ὄχι μόνον ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀνάγκης αἱ ὑποθέσεις νὰ τελειώνουν εἰς τὰ Ὑπουργεῖα. Θὰ πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὰ νομοθετικὰ ἐκεῖνα μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ κάμουν τὸ Κράτος νὰ λειτουργῇ εὐρύθμως καὶ κατὰ τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἔχουν ἀνάγκην τῆς προστασίας μας οἱ πολῖται. Διότι ὡς ἐλεύθεροι Ἕλληνες πολῖται δὲν πρέπει νὰ ἔχουν ἀνάγκην τῆς παρεμβάσεως τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ βουλεύωνται.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Γουδελῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§169Σ. ΓΟΥΔΕΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω δύο λέξεις διὰ τὸ ζήτημα τῆς ὥρας. Πράγματι ἡ ὥρα 5.30 δι’ ἡμᾶς τοὺς ἐπαρχιώτας βουλευτὰς εἶναι τελείως ἀκατάλληλος, διότι ἡμεῖς ἔχομεν περισσοτέρας ἀσχολίας ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς τοῦ Κέντρου καὶ τῶν πλησιεστέρων ἐπαρχιῶν. Διότι αἱ ἰδικαὶ μας ἐπαρχίαι εἶναι ἀπομεμακρυσμέναι καὶ ἔχομεν ἐκτὸς τῶν νοσοκομείων καὶ ἄλλας ὑποθέσεις καὶ ποτὲ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ πᾶμε νὰ φᾶμε πρὸ τῆς 3 ἀπογευματινῆς. Ὅταν, λοιπόν, θὰ πᾶμε νὰ φᾶμε καὶ νὰ πλαγιάσωμεν τὴν ὥραν ἐκείνην, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθωμεν εἰς τὰς 5.30 διὰ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς; Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα τὸ θέτω ὑπ’ ὄψει σας διὰ νὰ μὴ νομίσετε ὅτι οἱ βουλευταὶ ἀδιαφοροῦμεν καὶ δὲν θέλομεν νὰ προσφέρωμεν τὰς ὑπηρεσίας μας. Ἐγὼ ἀπὸ τὰ ὀλίγα ποὺ γνωρίζω, εἰς τὴν χώραν μας ἔχομεν δύο κατηγορίας βουλευτῶν, ἀνεξαρτήτως κόμματος. Εἶναι ὡρισμένοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν οἰκονομικὴν εὐχέρειαν μεγάλην, εἶναι οἱ Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τοὺς ἰδιαιτέρους των, εἶναι ἄλλοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν καὶ εἶναι καὶ οἱ ἄλλοι βουλευταὶ οἱ προερχόμενοι ἀπὸ τὰ λαϊκὰ ἐργαζόμενα τμήματα τῶν μακρυνῶν ἐπαρχιῶν καὶ εἴμεθα πραγματικῶς ἡμεῖς οἱ μάρτυρες βουλευταί. Καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς βουλευτὰς ὁμιλῶ καὶ ἐγώ, ἔπειτα ἀπὸ ἄλλους καὶ ὑποστηρίζω ὅτι ἡ ὥρα ἐνάρξεως πρέπει νὰ εἶναι 6.30 διὰ νὰ εἴμεθα ὅλοι παρόντες εἰς τὸ καθῆκον μας.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§171Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀντιλαμβάνομαι ὅτι ἡ πρότασίς μου δὲν γίνεται δεκτὴ ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἡ πρότασίς μου νὰ συγκεντρωθῇ ἡ συζήτησις τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων εἰς μίαν μόνον ἡμέραν. Παρά, ταῦτα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὴν ὑποστηρίξω ἐκ νέου. Κύριος προορισμὸς τῆς Βουλῆς κ. Πρόεδρε, εἶναι ἡ νομοθετικὴ ἐργασία καὶ πρέπει νὰ ἀφιερωθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερος χρόνος διὰ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Πιστεύω ὅτι ὅ,τιδήποτε καὶ ἐὰν ὁρισθῇ διὰ τοῦ Κανονισμοῦ περὶ τῆς ὥρας ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων, οὐδεμία συνεδρίασις θὰ ἀρχίσῃ πρὸ τῶν 6.30–7 μ.μ. Καὶ δι’ αὐτό, ἐὰν θέλωμεν πράγματι ἡ Βουλὴ νὰ τραπῇ μέσα εἰς τὸ κύριον ἔργον της, τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, νὰ γίνεται εἰς τὴν Βουλὴν ἡ νομοθετικὴ ἐργασία καὶ οὐχὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, πρέπει νὰ ἐξασφαλίσωμεν τοὐλάχιστον τρεῖς πλήρεις συνεδριάσεις ἐν τῇ Βουλῇ ὑπὲρ τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Τὶ γίνεται σήμερον; Ὁρίζεται ἔναρξις τῆς συνεδριάσεως ἡ 6.30 μ.μ. καὶ οὐδεμία συνεδρίασις ποτὲ ἤρχισε πρὸ τῶν 7.15 μ.μ. Καταναλίσκονται περίπου 20 λεπτὰ τῆς ὥρας ἢ ἡμίσεια ὥρα διὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν περιλήψεων τῶν ἀναφορῶν πρὸς τὴν Βουλήν. Μετὰ ταῦτα θὰ ἔχωμεν 1½ ὥραν τοὐλάχιστον, σᾶς λέγω, παρ’ ὅτι, ὅτι καθορίζεται ὡς μέγιστον εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον, 1½ ὥρα διὰ τὰς ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις καὶ θὰ ξεκινήσωμεν τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν εἰς τὰς 8.30–9 μ.μ., τὴν ὥραν δηλαδὴ ποὺ σύμφωνα μὲ τὶς ἀντιλήψεις τοῦ κ. Κουτσοχέρα παύει πλέον νὰ ὑφίσταται ἡ διαύγεια τοῦ πνεύματος. Ἐπαναλαμβάνω, λοιπόν, τὴν πρότασίν μου, ἡ ὁποία κατὰ τρόπον πλέον συγκεκριμένον συνίσταται εἰς τοῦτο: Δευτέρα νομοθετικὴ ἐργασία. Τρίτη ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις. Τετάρτη νομοθετικὴ ἐργασία μὲ τὴν ἐπανασυζήτησιν τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων. Πέμπτη νομοθετικὴ ἐργασία καὶ Παρασκευὴ ἐπερωτήσεις. Ἀρκεῖ ὅμως μία ἡμέρα τὴν ἑβδομάδα διὰ τὸν καθ’ ἑαυτὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον λόγῳ τῶν πορισμάτων, τὰ ὁποῖα εἰς ἄλλα ἄρθρα τοῦ προτεινομένου Κανονισμοῦ τίθενται διὰ τὸν περιορισμὸν τῶν συζητήσεων καὶ τῶν ἐπερωτήσεων. Ἐκεῖνο δὲ ποὺ θὰ δημιουργήσῃ μίαν ἐντύπωσιν εἶναι ὅτι, ἐνῷ προκειμένου περὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων προτείνεται ἀκόμη νὰ καθορισθῇ ὥρα ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων ὡς διάταξις καταστατική, διὰ τὴν ἔναρξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας ἐπαφίεται ὁ Κανονισμὸς εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ποὺ θὰ ἔπρεπε τὸ ἀντίθετον νὰ συμβαίνῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον δὲν γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασίς μου, θὰ ἤθελα νὰ τονίσω ὅτι ἡ πρότασις αὐτὴ ἀποβλέπει εἰς τὴν ταχυτέραν διεξαγωγὴν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ εἶναι καὶ αὐτὸ ἐπὶ τέλους ἕνα χαρακτηριστικὸν τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον προτιθέμεθα ἡμεῖς νὰ ἀσκήσωμεν τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Διότι θὰ ἠδυνάμην ὡς βουλευτὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ προτιμήσω τὴν ἀνάλωσιν τοῦ χρόνου τῆς Βουλῆς εἰς τὸν ἔλεγχον, ἀντὶ νὰ προτείνω, ὡς καὶ πράττω, τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς διὰ τὸ κύριον αὐτῆς ἔργον, τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ὅμως ὅτι ἕνας χρόνος, ὁ ὁποῖος ἀναλίσκεται διὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἀναφορῶν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ ἐπωφελέστερον. Νὰ ὑπάρχῃ ἕνα γραφεῖον εἰς τὴν Βουλήν, ὅπου νὰ δύνανται οἱ βουλευταὶ νὰ λαμβάνουν γνῶσιν τῶν ἀναφορῶν καὶ νὰ ἐγγράφωνται ἐκεῖ, χωρὶς νὰ ἀναλίσκεται διὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἀναφορῶν χρόνος ἀπὸ τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς. Εἰς τὰς σκέψεις αὐτὰς ἤχθην, κύριε Πρόεδρε, διότι ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν εὐτυχῶς ἢ δυστυχῶς ὑπῆρξα καὶ βουλευτὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ Ὑπουργός. Συνεπῶς ἡ ἐκτίμησις τοῦ θέματος ποὺ συζητοῦμεν ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς μὲ ἤγαγε εἰς τὴν ὑποβολὴν τῆς προτάσεώς μου.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὐχαριστῶ πολύ, κύριε συνάδελφε, καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι παρίστασθε εἰς ὅλας τὰς συνεδριάσεις κατὰ τὰς ὁποίας συζητεῖται ὁ Κανονισμὸς καὶ ἡ συνεισφορά σας εἶναι πολύτιμος, διότι προέρχεται ἀπὸ τὴν μακρὰν πεῖραν σας ὡς βουλευτοῦ καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς μακρᾶς θητείας σας ὡς Ὑπουργοῦ. Ἔχω ἐκτιμήσει ἐκ τῶν πρώτων συνεδριάσεων τὸ εἰλικρινὲς ἐνδιαφέρον σας. Καὶ ὄντως ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἰδικῆς σας ὡς βουλευτοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἡ καλή σας πίστις συμβάλλει εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἀπόψεων τῆς πλειοψηφίας. Πρέπει ὅμως νὰ ἐκτιμήσετε καὶ σεῖς ὅτι ἡ πλειοψηφία ἐδέχθη νὰ παραχωρήσῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ὥρας αἱ ὁποῖαι θὰ διατεθοῦν οὐσιαστικῶς ὑπὲρ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ νὰ διευρύνῃ τὴν εὐχέρειαν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ συζήτησις ἐξηντλήθη. Οὐδεὶς ἄλλος φέρεται νὰ ἐζήτησε τὸν λόγον.

§173Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν νομοτεχνικὴν παρατήρησιν. Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου ἀναφέρεται, ὅτι ἡ συνεδρίασις τῆς Τετάρτης λαμβάνει χώραν πρὸ μεσημβρίας. Ἐὰν αὐτὸ μείνῃ ὡς ἔχει θὰ σημαίνῃ, ὅτι εἰς τὰς 12 τὸ μεσημέρι νὰ διακόπτωμεν τὴν συνεδρίασιν. Πρέπει νὰ διορθωθῇ καὶ τὸ ὀρθὸν εἶναι ὅτι ἡ συνεδρίασις ἄρχεται πρὸ μεσημβρίας. Συμφωνεῖτε, κύριε Πρόεδρε;

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφωνῶ ἀπολύτως. Ἠκούσθησαν πράγματι ἀπόψεις αἱ ὁποῖαι ὁμολογουμένως συμβάλλουν εἰς τὴν πλέον εὔρυθμον καὶ ἀποδοτικὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλίου. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι εἰς ἄλλας χώρας ἐνδεχομένως νὰ ἐργάζεται κατὰ τρόπον ἀποδοτικώτερον. Αὐτὸ ὑπεστήριξαν καὶ πολλοὶ συνάδελφοι τῶν ἐπαρχιῶν. Εἰς τὴν Ἰταλίαν ἡ Δευτέρα εἶναι ἐλευθέρα, αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς διακόπτονται τὴν Παρασκευὴν τὸ μεσημέρι, τὴν Παρασκευὴν τὸ πρωΐ ἀσκεῖται κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος, οἱ δὲ βουλευταὶ τὸ ἀπόγευμα ἀναχωροῦν διὰ τὰς ἐπαρχίας των καὶ ἐπιστρέφουν διὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Τρίτης. Καὶ παρ’ ὅλον ὅτι ὑπάρχουν ἐκεῖ δύο Βουλαὶ ἡ ἐντύπωσίς μου εἶναι, ὅτι λειτουργεῖ ἀποδοτικῶς καὶ εὐρύθμως τὸ Κοινοβούλιον. Καὶ γνωρίζετε, ὅτι συνήθως αὐτὸ ποὺ συμβαίνει εἰς τὴν Ἰταλίαν θὰ ἦτο ἴσως ὀρθὸν νὰ θεσμοθετηθῇ καὶ ἐδῶ, διὰ νὰ διευκολύνωμεν τοὺς βουλευτὰς τῶν ἐπαρχιῶν νὰ παραμένουν εἰς τὰς ἐπαρχίας των, νὰ κυκλοφοροῦν εἰς αὐτὰς καὶ νὰ εὑρίσκωνται εἰς ἄμεσον ἐπαφὴν μὲ τὸν λαόν, νὰ τὸν διαφωτίζουν καὶ νὰ τὸν παρηγοροῦν ἐνίοτε. Ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ παρόντος ἂς ἀρκεσθῶμεν εἰς τὰς καινοτομίας ποὺ προβλέπει τὸ σχέδιον, ὡς πρῶτον βῆμα. Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ παραδεχθῶμεν τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει καὶ μόνον ὡς πρὸς τὴν ὥραν ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων ἂς δεχθῶμεν τὴν 6ην μ.μ. Πρόκειται βέβαια περὶ μιᾶς καινοτομίας, νομίζω ὅμως ὅτι πρέπει νὰ εἶναι αὐτὴ ἡ ὥρα ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως διότι οὕτω οἱ κ.κ. βουλευταὶ θὰ γνωρίζουν ἐκ τῶν προτέρων τὴν ὥραν ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως καὶ δὲν θὰ ἐρωτοῦν τί ἀπεφασίσθη χθὲς δι’ αὔριον καί, δεύτερον, εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ ὥρα αὐτή, ἡ ὁποία θὰ τηρηθῇ, θὰ δημιουργήσῃ νέα κίνητρα παρουσίας τῶν κ.κ. βουλευτῶν. Διότι ἔχω αἰσιοδοξίαν, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ ἡ καινοτομία αὐτή, καθ’ ὅσον οἱ κ.κ. βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν θὰ παρίστανται, θὰ ἐνδιαφερθοῦν περισσότερον καὶ αὐτὸ θὰ τοὺς ἐπηρεάσῃ νὰ εἶναι τακτικώτεροι, διότι ὅταν συνεδριάσωμεν ἀπὸ τὰς 6 μ.μ. εἶναι βέβαιον, ὅτι εὐκόλως εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως θὰ δύναται ὁ κ. Πρόεδρος νὰ ὁρίσῃ καὶ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν διὰ τὰς 6 μ.μ., ὁπότε καὶ διὰ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν θὰ διατίθενται περισσότεραι ὧραι. Μὲ αὐτὰς τὰς σκέψεις παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει καὶ ἂς ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ὡς πρὸς τὴν ὥραν ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων ἐάν, δηλαδή, θὰ εἶναι ἡ 5.30′ ἢ 6 μ.μ. Πάντως, νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι θὰ πρόκειται περὶ χειμερινῶν συνεδριάσεων, διότι, ὡς γνωστόν, ἡ σύνοδος ἄρχεται τὴν 15ην Ὀκτωβρίου ἢ Νοεμβρίου καὶ λήγει τὸ βραδύτερον περὶ τὰ μέσα Ἰουνίου.

§175ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον μὲ ἀλλαγὴν τῆς ὥρας ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων εἰς τὰς 6 μ.μ.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε τὸ ἄρθρον 12 ἐγένετο δεκτὸν μὲ τὴν τροποποίησιν τῆς ὥρας ἐνάρξεως ἥτις ὡρίσθη τὴν 6ην μ.μ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συνεδρίασιν τῆς Τετάρτης γίνεται δεκτὴ ἡ διόρθωσις τοῦ κ. Κωνστ. Ράλλη. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 13, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖ τὸ ἄρθρον 46 τοῦ Κανονισμοῦ ἡ πρώτη παράγραφος ἀντικαθίσταται ὡς ἑξῆς: «Πᾶς βουλευτής, σχετικῶς πρὸς δημοσίαν ὑπόθεσιν, δικαιοῦται νὰ ὑποβάλλῃ ἐγγράφους ἐρωτήσεις». Εἰς τὴν δευτέραν περίοδον τῆς 1ης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 46 ὁ ἀριθμὸς «8» ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ ἀριθμοῦ «15». Εἰς τὸ ἄρθρον 46 καὶ μεταξὺ τῶν παραγρ. βʹ καὶ γʹ προστίθεται παράγραφος ἔχουσα οὕτω: «Πίναξ τῶν ἐρωτήσεων καθ’ Ὑπουργεῖα καὶ κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ὑποβολῆς των διανέμεται εἰς τοὺς βουλευτάς». Εἰς τὸ ἄρθρον 46 Κ.Β. προστίθεται καὶ τελευταία παράγραφος: «Ἐρωτήσεις μὴ συζητηθεῖσαι μέχρι τῆς λήξεως τῆς συνόδου ἐγγράφονται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν κατὰ τὴν νέαν σύνοδον μόνον ἐφ’ ὅσον ἤθελον κατατεθῇ ἐκ νέου κατ’ αὐτήν». Εἰσερχόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 15, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖ τὴν δευτέραν παράγρ. τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§177Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ προθεσμία τῶν ἓξ ἡμερῶν εἶναι μικρὰ ἀλλὰ τὸ 15θήμερον ποὺ προτείνεται εἶναι πολύ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ θέσωμεν τὸ 10ήμερον καὶ μετὰ ὁ βουλευτὴς νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ καταθέσῃ ἐπερώτησιν διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ παρουσιασθῇ δυσκολία ἐὰν θέσωμεν τὸ 10ήμερον διὰ τὸ Ὑπουργεῖον Βορείου Ἑλλάδος.

§179Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸ Ὑπουργεῖον Βορείου Ἑλλάδος σπανίως κατατίθενται αἰτήσεις διὰ τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρατείνωμεν τὰς ἡμέρας εἰς βάρος τῶν ἄλλων Ὑπουργείων.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ τὸ διορθώσωμεν εἰς 12 ἡμέρας;

§181Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ προτείνω τὰς 15 ἡμέρας καὶ τοῦτο διότι ἐκ τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἀπεκόμισα ὡς διατελέσας πλειστάκις Ὑπουργὸς αἱ δέκα καὶ δώδεκα ἡμέραι ποὺ προτείνετε δὲν εἶναι ἀρκεταὶ διὰ τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἀναζητήσῃ τὰ αἰτούμενα ἔγγραφα.

§182Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτείνω δώδεκα ἡμέρας, διότι νομίζω, ὅτι εἶναι ἀρκεταί.

§183Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ διπλασιασμὸς τῶν ἡμερῶν εἶναι συνομολόγησις ἰδική σας. Νομίζω, ὅτι αἱ δώδεκα ἡμέραι εἶναι ἀρκεταί.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἂς ἀφήσωμεν τὰς 15 ἡμέρας. Διότι ἐκ τῆς πείρας του ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης εἶπεν, ὅτι δώδεκα ἡμέραι δὲν εἶναι ἀρκεταί.

§185Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰς 15 ἡμέρας δὲν πρέπει νὰ τὰς δεχθῶμεν διὰ δύο λόγους ἀντιθέτους. Ἐδῶ παραπονούμεθα, ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι δὲν ἐξυπηρετοῦν τὸν λαόν. Ἐὰν δεχθῶμεν τὰς 15 ἡμέρας δὲν θὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὸν Ὑπουργόν, ἀλλὰ τὰς ὑπηρεσίας καὶ θὰ ἐπικυρώσωμεν τὴν ἀδράνειαν ποὺ δεικνύουν αἱ ὑπηρεσίαι. Προτείνω κατὰ συμβιβασμὸν νὰ δεχθῶμεν τὰς 12 ἡμέρας.

§186Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος περιορίζεται εἰς τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων. Ἀπὸ τὰς ἀπαντήσεις τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν ἀπεκόμισα τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι δὲν ὑπῆρχε πρόθεσίς των ἡ μὴ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων. Δι’ αὐτὸ τάσσομαι καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τοῦ 15θημέρου.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, κ. συνάδελφε.

§188Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ προθεσμία δὲν ἔχει τόση πολὺ σημασία, διότι ἡ πρακτικὴ λέγει, ὅτι εἰς περίπτωσιν ποὺ δὲν κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα ἐντὸς τῶν 6 ἡμερῶν δὲν κατετέθησαν ταῦτα οὔτε εἰς τὰς 12, οὔτε εἰς τὰς 15 ἡμέρας. Τὸ θέμα εἶναι ἐὰν αἰσθάνωνται οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ τὴν ἀνάγκην νὰ καταθέσουν τὰ αἰτούμενα ἔγγραφα. Συνεπῶς, ἡ αὔξησις τοῦ χρόνου καταθέσεως δὲν ὠφελεῖ εἰς τίποτα. Δὲν νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ τόσο εὐρὺ χρονικὸν πλαίσιον διὰ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων.

§189Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ προθεσμία τῶν 6 ἡμερῶν ἀπεδείχθη ἐκ τῶν πραγμάτων ἀνεπαρκὴς καὶ καλῶς, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐτέθη τὸ 15θήμερον. Θὰ πρέπει, ὅμως, μετὰ τὴν παρέλευσιν τοῦ 15θημέρου, αὐτομάτως ἡ ἐρώτησις νὰ μετατρέπεται εἰς ἐπερώτησιν, οὕτως ὥστε νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ δώσῃ τὰς αἰτουμένας ἐξηγήσεις.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτό, ἀφοῦ ἐν τῷ μεταξὺ ἠμπορεῖ ὁ ἐρωτῶν βουλευτὴς νὰ μετενόησε καὶ νὰ μὴ θέλῃ νὰ συζητηθῇ πλέον ἡ ἐρώτησίς του. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ μείνωμεν εἰς τὸ ὅριον τῶν 15 ἡμερῶν.

§191Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκ τῆς πείρας ποὺ ἔχω, ὡς διατελέσας κατ’ ἐπανάληψιν Ὑπουργός, δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι οὐδέποτε τὰ αἰτούμενα ἔγγραφα δὲν κατατίθενται αὐτούσια, ἀλλὰ ἀντίγραφα τούτων κεκυρωμένα. Ὡς ἀντιλαμβάνεσθε, διὰ τὴν κύρωσιν τῶν ἀντιγράφων τούτων, χρειάζεται χρόνος. Καὶ μόνον αὐτὸς ὁ χρόνος ἠμπορεῖ νὰ φθάσῃ τὰς 3 ἢ 4 ἡμέρας. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ ἄλλοι λόγοι, κύριε Πρόεδρε. Δὲν πρέπει καὶ ὁ ἴδιος ὁ Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν ἐγγράφων ποὺ θὰ καταθέσῃ; Διότι συμβαίνει τὰ αἰτούμενα ἔγγραφα ν’ ἀφοροῦν προκατόχους του Ὑπουργούς. Καὶ δι’ αὐτό, πρὶν τὰ καταθέσῃ, θὰ πρέπει νὰ λάβῃ γνῶσιν, τί θὰ καταθέσῃ. Συνεπῶς, δὲν εἶναι μεγάλο τὸ διάστημα τῶν 15 ἡμερῶν. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, τάσσομαι νὰ μείνῃ ἡ παράγραφος ὡς ἔχει.

§192Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Πράγματι, κύριε Πρόεδρε, θὰ πρέπει νὰ μείνῃ ἡ παράγραφος, ὡς ἔχει. Τάσσομαι, ὅμως, μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ συναδέλφου κ. Παπαδημητρίου, ὅπως ἡ ἐρώτησις αὐτομάτως μεταβάλλεται εἰς ἐπερώτησιν.

§193Α. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὅσον περιορίζομεν τὸν χρόνον εἰς τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, νὰ κατατοπισθοῦν, τόσον δὲν θὰ εἶναι οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ συνεπεῖς πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν κ.κ. βουλευτῶν. Φρονῶ, ὅτι ὁ χρόνος τῶν 15 ἡμερῶν δίδει τὴν δυνατότητα εἰς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς νὰ κατατοπίζωνται, ἐπὶ τῶν αἰτουμένων ἐγγράφων, ἀνέτως καὶ νὰ δύνανται εὐχερῶς ν’ ἀπαντοῦν εἰς τὰς ἐρωτήσεις τῶν κ.κ. βουλευτῶν. Καταλήγων, κύριε Πρόεδρε, φρονῶ, ὅτι ὁ χρόνος τῶν 15 ἡμερῶν εἶναι ὁ πρέπων. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ νὰ μετατρέπωνται αὐτομάτως, ὡς ἐτόνισαν ἕτεροι συνάδελφοι, αἱ ἐρωτήσεις, εἰς ἐπερωτήσεις, δὲν συμφωνῶ.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκ τῆς διεξαχθείσης εὐρείας συζητήσεως, ἔχω σχηματίσει τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει. Νομίζω, ὅτι ἡ προθεσμία τῶν 15 ἡμερῶν καθωρίσθη ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κτηθείσης πείρας καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 15 ὡς ἔχει;

§195ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως, τὸ ἄρθρον 15 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει ἐν τῷ σχεδίῳ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§197ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ διακόψωμεν. Τὸ Σῶμα κατεπονήθη ἀρκετά. Ἔχει ἐπέλθει κόπωσις.

§198Α. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγένετο πολὺς λόγος περὶ τοῦ χρόνου ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος καὶ παρατηρῶ, ὅτι οὐδεὶς λόγος ἐγένετο περὶ τοῦ χρόνου λήξεως. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ ἐρχώμεθα ἐνωρίτερον καὶ νὰ μὴ λύωμεν τὰς συνεδριάσεις τόσον ἐνωρίς. Ἐνῷ, κύριε Πρόεδρε, ὅλοι συμφωνοῦμεν, ὅτι πρέπει νὰ συμβάλωμεν εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ἐν τούτοις φεύγομεν ἐνωρίς.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαϊωάννου, μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νέου Κανονισμοῦ, νομίζω, ὅτι ὅλοι μας ὀλίγον κατ’ ὀλίγον θὰ συνηθίσωμεν εἰς τὸν νέον χρόνον ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, ὁπότε, ὡς πιστεύω, αἱ ἐργασίαι τούτου, θὰ διεξάγωνται πλέον εὐρύθμως.

§200Δ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον προχωρήσαμεν ἀπόψε τόσο καλὰ καὶ συνεζητήσαμεν 5 ἄρθρα τοῦ σχεδίου τοῦ Κανονισμοῦ, διατὶ νὰ μὴ συνεχίσωμεν, ἐφ’ ὅσον ἀκόμη εἶναι ἐνωρίς, τὴν συζήτησιν διὰ τὰ ἑπόμενα ἄρθρα;

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐξεδηλώθη εὐρέως ἡ ἐπιθυμία τοῦ Σώματος, ἵνα διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν. Αὔριον ἡ Βουλὴ θὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, καὶ ἂν ὑπάρξῃ περιθώριον χρόνου, μετὰ τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας θὰ συζητήσωμεν τὸν Κανονισμόν. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§202ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.10′ μ.μ.)