1964.06.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 38η

Δευτέρα 8 Ἰουνίου 1964

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Λ. Λαγάκος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Λ. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν;

§4Χ. ΜΠΟΥΓΑΣ. Μὲ φραστικάς τινας διορθώσεις, κ. Πρόεδρε.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς διωρθώθησαν φραστικῶς ὑπὸ τοῦ κ. Μπουγᾶ. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω τὸ κάτωθι τηλ)μα τῆς Α.Μ. τοῦ Βασιλέως: «Δι’ εὐχὰς ἐπ’ εὐκαιρίᾳ γενεθλίων μου εὐχαριστῶ ἐγκαρδίως Ὑμᾶς καὶ Ἕλληνας βουλευτάς». Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Θ. Ρέντης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Θ. ΡΕΝΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, Χ. Ἀποστολάκος καὶ Η. Κατριβάνος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Τσιριμῶκος, Χ. Τούντας, Α. Δρούλιας καὶ Η. Κατριβάνος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως Ὑπηρεσιῶν παρακολουθήσεως καὶ ἐξυπηρετήσεως τῶν ἐν Γερμανίᾳ ἐργαζομένων Ἑλλήνων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Ἀλευρᾶς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως Ὑπηρεσιῶν παρακολουθήσεως καὶ ἐξυπηρετήσεως τῶν ἐν Γερμανίᾳ ἐργαζομένων Ἑλλήνων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Ἀποστολάκος, Φ. Μαῦρος, Ι. Τσιριμῶκος, Ε. Κοθρῆς, Γ. Βασιλᾶτος, Ε. Ἀνερούσης καὶ Δ. Βρανόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Τούντας, Ι. Τσιριμῶκος, Α. Δρούλιας, Γ. Ἀναγνωστόπουλος καὶ Η. Κατριβάνος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας διατάξεων».

§7Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὅπως ἀναγνωσθῇ τὸ τηλεγράφημα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Στειρόπουλε, φοβοῦμαι μήπως καθιερώσωμεν μίαν ἄλλην ἀρχήν.

§9Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ ἀντιληφθῆτε μόνος σας, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἰδιάζον καὶ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ τηλεγραφήματος θὰ εἶναι οὐσιώδης ......

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, κ. Στειρόπουλε, ὅτι ἐὰν ἀναγνωσθῇ θὰ καθιερώσωμεν μίαν ἀρχὴν καὶ οὕτω θὰ πρέπει νὰ ἀναγινώσκωνται ὅλα τὰ τηλεγραφήματα.

§11Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι τὸ θέμα εἶναι τόσον μέγα, ὥστε μὴ ἐπιτρέποντες, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀνάγνωσιν αὐτουσίου τοῦ τηλεγραφήματος, ἵνα μὴ καθιερωθῇ οὕτω παραβίασις τοῦ Κανονισμοῦ θὰ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἐὰν δὲν δοθῇ ἀπάντησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, καταβάλλεται προσπάθεια παραπομπῆς τοῦ θέματος εἰς τοὺς βουλευτάς.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκτιμῶ τὴν σημασίαν τοῦ τηλεγραφήματός σας καὶ θὰ ἐπιτρέψω τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ τηλεγραφήματος χωρὶς τοῦτο νὰ θεωρηθῇ ὅτι θὰ ἐπιτρέψω νὰ καθιερωθῇ κακὸν προηγούμενον. Κύριε Γραμματεῦ, παρακαλῶ, ὅπως ἀναγνώσετε τὸ τηλεγράφημα.

§13Θ. ΡΕΝΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Στειρόπουλος, ἀπέστειλε πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ κάτωθι τηλεγράφημα: «Ἐν συνεχείᾳ προγενεστέρου τηλεγραφήματός μου περὶ οὗ ἐγένετο λόγος καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ἐπαναλαμβάνω ἔντονον διαμαρτυρίαν διὰ συνεχιζομένην κατασκευὴν ὑπὸ Τούρκων μεγάλων ἀναχωμάτων κατὰ μῆκος θερινῆς κοίτης ποταμοῦ Ἕβρου παρὰ πᾶσαν σχετικὴν συμφωνίαν, κατὰ παράβασιν στοιχειωδῶν κανόνων διεθνοῦς δικαίου στόπ. Γνωρίζω ἄριστα, ὅτι εἰς τὰς περιοχὰς Λυκόφωτος, Κορνοφωλιᾶς, Σουφλίου, αἱ τουρκικαὶ κατασκευαὶ εἶναι ἔξω τῶν συμπεφωνημένων, ἐκτὸς ἂν ἡ Ἑλλὰς δικαιουμένη ἐνδεχομένως εἰς παρομοίας κατασκευὰς ἀναχωμάτων ἀδρανεῖ, ἐκθέτουσα εἰς κίνδυνον πλημμυρῶν ἀγροὺς ἑλληνικῆς πλευρᾶς στόπ. Ζητῶ ἄμεσον λῆψιν μέτρων ὥστε νὰ ἀρχίσουν ἀμέσως κατασκευαζόμενα ἀνάλογα ἀναχώματα ἐπὶ θερινῆς κοίτης Ἕβρου ἑλληνικῆς πλευρᾶς ἂν δὲν ὑποχρεωθοῦν οἱ Τοῦρκοι νὰ καταστρέψουν τὰ ἰδικά των».

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ

Βουλευτὴς Ἕβρου Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πανάγος καὶ Α. Τσιάρας, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων τοῦ χωρίου Φαναρίου Κοινότητος Λειψυδρίου–Κιλκίς, αἰτουμένων ἔγκρισιν καπνοκαλλιεργείας. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Ε. Σκορδίλης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ Ἐπιμελητηρίου Πειραιῶς, αἰτουμένου τροποποίησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 144)8.4. 1964 Β. Δ)τος ἐπὶ σκοπῷ συστάσεως καὶ ἐν Πειραιεῖ εἰδικῆς οἰκονομικῆς ἐφορίας τεχνικῶν καὶ χημικῶν ἐπιχειρήσεων ἢ ἐξαιρέσεως τῶν ἐπιχειρήσεων τῆς περιφερείας Πειραιῶς ἐκ τῆς ὑπαγωγῆς των εἰς τὰς ἀναλόγους ἐφορίας τῶν Ἀθηνῶν. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Σωματείων Ἀρτεργατῶν καὶ Συνταξιούχων Μυλεργατοϋπαλλήλων Λαρίσης, αἰτουμένων ρύθμισιν πόρων Τ.Α.Α.Μ.Μ. κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πανάγος, Α. Τσιάρας, Β. Ἐφραιμίδης καὶ Π. Δούκας, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων πόλεως Κοζάνης καὶ χωρίων Βατόλακος, Καλόχι, Μέγαρον, Σπήλαιον, Δοξαρᾶ, Μαυρανέος, Πόρος, Ροδιᾶς, Μικροβάλτου, Πολύλακκος καὶ Χρώμιον Νομοῦ Κοζάνης, αἰτουμένων ἀπόλυσιν κρατουμένων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Τυρεμπόρων «Ἡ Βασιλίτσα», αἰτουμένου χορήγησιν δανείων εἰς τὰς Κοινότητας διὰ κατασκευὴν κοινοτικῶν τυροκομείων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Ὑπαξιωματικῶν, Ὁπλιτῶν Στρατοῦ Ξηρᾶς, Ἀέρος καὶ Θαλάσσης, αἰτουμένων βελτίωσιν τῶν συντάξεων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἐργατοϋπαλλήλων Σταθμοῦ Πρώτων Βοηθειῶν Ε.Ε.Σ., αἰτουμένου χορήγησιν ἐπιδόματος ἀνθυγιεινῆς ἐργασίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ἀρτεργατῶν, αἰτουμένης ἀναπροσαρμογὴν πόρων Τ.Α.Α.Μ.Μ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Νέσσωνος–Λαρίσης, αἰτουμένης ἐφαρμογὴν τιμολογίου ἀρδεύσεως καὶ εἰς τὸ ἀρδευτικὸν ἔργον τῆς ἐν λόγῳ περιοχῆς. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ἀρτεργατῶν, αἰτουμένης ἀναπροσαρμογὴν πόρων Τ.Α.Α.Μ. εἰς ὕψος ἐξασφαλίζον ὁμαλὴν οἰκονομικὴν λειτουργίαν αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐφημεριακοῦ Κλήρου τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κρήτης, αἰτουμένου ἐπίλυσιν θέματος διαβαθμίσεώς του καὶ οἰκονομικῆς τακτοποιήσεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραματίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ἀρτεργατῶν, αἰτουμένης ἀναπροσαρμογὴν τῶν πόρων τοῦ Τ.Α.Α.Μ.Μ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Ἀνερούσης, Γ. Γραφάκος καὶ Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Ὑπαξιωματικῶν Ὁπλιτῶν Στρατοῦ Ξηρᾶς, Ἀέρος, Θαλάσσης, παθόντων ἐν ὑπηρεσίᾳ, αἰτουμένης βελτίωσιν τῆς συντάξεως τῶν ἐν λόγῳ ἀναπήρων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Θεοδοσιάδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἀποστράτων Ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς Βορείου Ἑλλάδος, αἰτουμένων ἄρσιν τῶν ἀδικιῶν τοῦ Ν. 1854)51 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συνταξιούχων Ἀναπήρων ΙΚΑ, αἰτουμένων χορήγησιν πλήρους ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως, ἐπιδόματος ἀεροθεραπείας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Συνταξιούχων ΤΕΒΕ, αἰτουμένης αὔξησιν τῶν συντάξεων κατὰ 100% κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Κ. Ράλλης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Συνταξιούχων ΤΕΒΕ, αἰτουμένης αὔξησιν τῶν συντάξεων κατὰ 100% κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Καραγεώργη, Δ. Παπανικολάου καὶ Ε. Σακελλάρης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἀρτεργατῶν–Μυλεργατῶν Βόλου, αἰτουμένης ἀναπροσαρμογὴν πόρων Τ.Α.Α.Μ.Μ. κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Ἠλιοῦ, Β. Ἐφραιμίδης, Δ. Παπανικολάου καὶ Π. Παρασκευόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν συλληφθέντων αἰχμαλώτων τοῦ Ἑλληνοϊταλικοῦ πολέμου 1940–41, αἰτουμένων παραπομπήν των εἰς Α.Σ.Υ.Ε. πρὸς καθορισμὸν ἀνικανότητος, ἀναπηρίας των κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Ἠλιόπουλος, Β. Ἐφραιμίδης, Μ. Καραγεώργη καὶ Ν. Σκοπούλης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἀμιγῶν Πυροπαθῶν Κερκύρας, αἰτουμένων ἀποζημίωσιν ἐκ τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν Ἐφημεριδοπωλῶν Βόλου, αἰτουμένης ἴσην μεταχείρισιν ἀμοιβῆς μὲ τοὺς ἐφημεριδοπώλας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ τὴν μείωσίν των, ἤτοι τοῦ 65ου, διότι ἡ ἐργασιακή του ἀπασχόλησις πέραν τοῦ 65ου ἔτους εἶναι ἀδύνατος. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Δήμου Βόλου, παραπονουμένου, ὅτι παρελείφθη τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν ἀπόρων Δήμων, ἐνῷ οὗτος ἐξακολουθεῖ τυγχάνων ἐκ τῶν πλέον ἀπόρων καὶ μὲ ἀνικανοποιήτους ἀκόμη τὰς ἐκ τῶν καταστροφικῶν σεισμῶν δημιουργηθείσας καταστροφὰς καὶ παρακαλεῖ διὰ τὴν αὐτὴν μὲ τοὺς ἄλλους Δήμους μεταχείρισιν. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ψήφισμα εἰδικῆς συσκέψεως ἐκπροσώπων τῶν σιτοπαραγωγῶν τῆς χώρας, αἰτουμένης ἐπαρκεστέραν προστασίαν τιμῆς σίτου. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν Τυφλῶν, Κωφῶν, Χωλῶν, Ξηρῶν Παραλυτικῶν, αἰτουμένων ὑπαγωγὴν των εἰς ΟΓΑ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ὁμοσπονδιακοῦ Ὀργανισμοῦ Παλαιῶν Πολεμιστῶν, αἰτουμένων ἐπαρκεστέραν προστασίαν τῶν Πολεμιστῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Φ. Μαῦρος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου «Παναγία ἡ Γρηγοροῦσα» Χαϊδαρίου, αἰτουμένου εἰσδοχὴν τῆς Συνοικίας εἰς τὸ Σχέδιον Πόλεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Φ. Μαῦρος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐξωραϊστικοῦ καὶ Μορφωτικοῦ Συλλόγου Οἰκιστῶν Ἁγ. Γρηγορούσης Χαϊδαρίου, αἰτουμένου παῦσιν λειτουργίας ἐργοστασίου ἐπεξεργασίας ὀστέων εἰς Λεωφόρον Ἀθηνῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς νέας Γενικῆς Συνομοσπονδίας Ἐργατοϋπαλλήλων Ἑλλάδος, αἰτουμένης ἀναγνώρισιν ἐτῶν στρατιωτικῆς θητείας ὡς συνταξίμων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Ν. Ἀθανασίου, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν καλλιεργητῶν Γαρδικίου Παραμυθιᾶς, αἰτουμένων λῆψιν μέτρων ὑπὲρ αὐτῶν λόγῳ καταστροφῆς τῶν βαμβακοκαλλιεργειῶν των ἐκ τῶν προσφάτων καταρρακτωδῶν βροχῶν. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἀξιωματικῶν Ἐθελουσίας Ἐξόδου Ν. 4102) 1960, αἰτουμένων ἐπαναφορὰν των εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν ἀπολυθέντων καὶ μὴ συνταξιοδοτηθέντων ἢ ἀποζημιωθέντων ὑπαξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν Σώματος Ἑλλην. Βασιλ. Χωροφυλακῆς, αἰτουμένων ἀποκατάστασιν κλπ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Λέσχης τῶν Φιλελευθέρων, κ. Γ. Μ. Λαδᾶς, διὰ τηλεγραφήματός του, διαμαρτύρεται ἐντόνως δι’ ἀπελευθέρωσιν τοῦ Εὐστ. Μουτσογιάννη, δολοφόνου τοῦ ἀδελφοῦ του Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης Χρήστου Λαδᾶ, καὶ αἰτεῖται ὅπως καθορισθῇ ἂν ἡ δολοφονία ἐκείνη συνιστᾷ ἁπλῆν πολιτικὴν πρᾶξιν ἢ εἰδεχθὲς ἔγκλημα. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Θεοδοσιάδης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐργατοϋπαλλήλων ἀστικῆς συγκοινωνίας Θεσσαλονίκης, παραπονουμένης διὰ τὴν ἀπόλυσιν ὁδηγῶν καὶ εἰσπρακτόρων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς Δημοσίων Ὑπαλλήλων Ἐφέδρων Ἀξ)κῶν καὶ Πολεμιστῶν νόμων 751 καὶ 1836)51, αἰτουμένων ἀναγνώρισιν ἐτῶν προϋπηρεσίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Ι. Κωνσταντινίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐξ Ἑλλάδος Φοιτητῶν Πανεπιστημίου Κωνσταντινουπόλεως, αἰτουμένων ἔγκαιρον θεώρησιν τῶν διαβατηρίων των ὑπὸ τῆς τουρκικῆς Πρεσβείας πρὸς μετάβασίν των εἰς Κων)πολιν δι’ ἀποπεράτωσιν σπουδῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Δ. Θανόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Γεωργικοῦ Συν)σμοῦ Παλαμᾶ Καρδίτσης, παραπονουμένου διότι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἀπέκλεισεν ἐνίσχυσιν διὰ σκαλιστικὰ εἰς βαμβακοπαραγωγοὺς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Χ. Ἑρμείδης, διὰ τηλεγραφήματός του, αἰτεῖται τὴν μὴ ἀντικατάστασιν τῶν Ἐπιτροπῶν ἀπορίας ὑπὸ τῶν Νομαρχῶν ἐν ὄψει τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἐκλογῶν. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἐπαγγελματιῶν Αὐτοκινητιστῶν μὴ πωλησάντων αὐτοκίνητα δημοσίας χρήσεως Λαρίσης καὶ περιχώρων, αἰτουμένων λῆψιν μέτρων προστασίας των. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Προσωπικοῦ 15ου ΚΤΕΛ καὶ Κ.Τ. Ε.Φ.Α. Λαρίσης, παραπονουμένου δι’ αὐθαιρέτους ἀπολύσεις μελῶν του κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Θεοδοσιάδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ὑπαλλήλων Νοσοκομείου Σανατορίου Ἀσβεστοχωρίου, αἰτουμένου χορήγησιν ἀνθυγιεινοῦ ἐπιδόματος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συν)σμῶν ἀποκαταστάσεως ἀκτημόνων χωρίων Μακρυχωρίου, Μπακραίνης, Βρυοτόπου καὶ Φαλάνης, αἰτουμένων διευκόλυνσιν ὡς πρὸς τὴν ἐξόφλησιν τιμήματος τῶν ὑπ’ αὐτῶν ἀγορασθέντων κτημάτων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης καταθέτει ὑπόμνημα συνταξιούχων μεσοδασικῶν ὑπαλλήλων, αἰτουμένων βαθμολογικὴν ἀποκατάστασιν. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης καταθέτει ἀναφορὰν ἀπολυθέντων ἢ ἀποβληθέντων καὶ μὴ συνταξιοδοτηθέντων ὁπλιτῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν χωροφυλακῆς, αἰτουμένων ἀποκατάστασιν, κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μουρίδης καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Κοινότητος Σιτοχωρίου Σερρῶν, αἰτουμένης ἵδρυσιν Προγυμνασίου ἐν αὐτῇ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Ἠλιοῦ, Ν. Κιτσίκης, Μ. Καραγεώργη, Λ. Κύρκος, Α. Μπριλλάκης, Ι. Παπαδημητρίου, Μ. Θεοδωράκης, Π. Δούκας, Β. Ἐφραιμίδης, Γ. Πανάγος, Ν. Σκοπούλης, Ε. Σακελλάρης, Σ. Ἠλιόπουλος καὶ Δ. Παπανικολάου καταθέτουν ἀναφορὰς τῶν εἰς Τσεχοσλοβακίαν καὶ Λειψίαν Ἑλλήνων πολιτικῶν προσφύγων, τῶν πολιτικῶν κρατουμένων φυλακῶν Αἰγίνης, τῆς Ἑνώσεως συγγενῶν πολιτικῶν προσφύγων, τῶν κατοίκων Νομοῦ Ξάνθης, τῶν φυματικῶν κρατουμένων Πρεβαντιανοῦ Ἀμφίσσης ὡς καὶ κατοίκων Δομοκοῦ, αἰτουμένων ἐπαναπατρισμὸν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων, χορήγησιν γενικῆς ἀμνηστίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Σωματείου Τυρεμπόρων «ἡ Βασιλίτσα», αἰτουμένων ἵδρυσιν κοινοτικῶν τυροκομείων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Δ. Θανόπουλος καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν καπνοπαραγωγῶν χωρίου Ἀσημοχωρίου Καρδίτσης, παραπονουμένων διὰ προσφερομένας χαμηλὰς τιμὰς ὑπὸ τῶν καπνοβιομηχάνων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Δ. Θανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως χειριστῶν καὶ τεχνιτῶν ἐκσκαπτικῶν, ἀνυψωτικῶν, ὁδοποιητικῶν καὶ γεωργικῶν μηχανημάτων Καρδίτσης, αἰτουμένης τὴν μὴ χορήγησιν ἀδειῶν τοιούτων μηχανημάτων ὑπὸ τῶν Διοικητῶν τῶν ΣΥΚΕΑ εἰς τοὺς στρατευσίμους των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συν)σμοῦ Τζερμιάδων, αἰτουμένου χορήγησιν λιπασμάτων καὶ φυτοφαρμάκων εἰς μειωμένας τιμάς, ὀργάνωσιν ἐμπορίας καὶ διακινήσεως τῶν ὀπωροκηπευτικῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπάνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πιστωτικῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀγρινίου, αἰτουμένης σύστασιν Ὑφυπουργείου Καπνοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης καταθέτει ὑπόμνημα μονίμων κηπουρῶν Δημοτικοῦ Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης, αἰτουμένων ἀναγνώρισίν των ὡς τεχνικοῦ προσωπικοῦ Βʹ κατηγορίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβὸς καταθέτει ὑπόμνημα κατόχων καὶ ὁδηγῶν δικύκλων πόλεως Λαρίσης, αἰτουμένων ἀπαλλαγήν των ἐκ τῆς ὑποχρεώσεως ὅπως φέρωσι κράνη κατὰ τὴν κυκλοφορίαν των ἐντὸς τῆς πόλεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβὸς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Τυρεμπόρων «ἡ Βασιλίτσα», αἰτουμένου δανειοδότησιν τῶν κοινοτήτων πρὸς ἵδρυσιν κοινοτικῶν τυροκομείων. Ἀπαντήσεις τῶν Ὑπουργείων πρὸς τοὺς κ.κ. βουλευτάς. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Βορείου Ἑλλάδος. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Τσιάρα καὶ Γ. Πανάγου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1443)3 Ἀπριλίου 1964 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Τσιάρα καὶ Γ. Πανάγου καταχωρηθεῖσα εἰς τὸ βιβλίον ἐρωτήσεων τῆς καθ’ ἡμᾶς ὑπηρεσίας ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 115, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι εἰς τὸ χωρίον Πύργος Θεσσαλονίκης, λειτουργεῖ πλῆρες ἑξατάξιον ἰδιωτικὸν Γυμνάσιον, μὲ σύνολον ἐγγεγραμμένων μαθητῶν 139. Ὁμοίως εἰς τὸ περὶ τὰ πέντε (5) χιλ. ἀπέχον τοῦ Πύργου χωρίον Σίνδος λειτουργεῖ πλῆρες ἑξατάξιον ἰδιωτικὸν Γυμνάσιον μὲ σύνολον ἐγγεγραμμένων μαθητῶν 148. Ἐνδεδειγμένη κρίνεται ἡ ἵδρυσις ἑνὸς Γυμνασίου εἰς τὸ ἓν ἢ καὶ εἰς ἀμφότερα τὰ προμνησθέντα χωρία ὡς τοῦτο προκύπτει καὶ ἐκ τῆς συναποστελλομένης ἐν ἀντιγράφῳ ὑπ’ ἀριθ. 1056)26.4.64 ἀναφορᾶς τοῦ Γεν. Ἐπιθεωρητοῦ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Ζʹ Περιφερείας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Μαΐου 1964 Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργοῦ Βορείου Ἑλλάδος

Γεν. Γραμματεὺς

ΕΥΣΤ. ΤΣΟΠΕΛΑΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΙΣ Μ.Ε.

Ζʹ Ἐκπαιδ. Περιφερείας Ἀριθ. Πρωτ. 1056 Πρὸς Τὸν Νομάρχην Θεσσαλονίκης Ἐνταῦθα Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 3426)18.4.1964 Δ)γῆς Ὑπουργείου Βορείου Ἑλλάδος, λαμβάνομεν τὴν τιμήν, ἐπανυποβάλλοντες τὴν προσηρτημένην ἀλληλογραφίαν, νὰ ἀναφέρωμεν ὑμῖν ὅτι εἰς τὸ χωρίον Πύργος Θεσ)νίκης (Χαλάστραν) λειτουργεῖ πλῆρες ἑξατάξιον ἰδιωτικὸν Γυμνάσιον ἐπ’ ὀνόματι Βακαλέρη Αἰμιλίας μὲ σύνολον ἐγγεγραμμένων μαθητῶν 139. Ὁμοίως εἰς τὸ περὶ τὰ πέντε (5) χιλ. ἀπέχον τοῦ Πύργου χωρίον «Σίνδος» λειτουργεῖ πλῆρες ἑξατάξιον ἰδιωτικὸν Γυμνάσιον ἐπ’ ὀνόματι Χαραλάμπους Λυσαρίδου μὲ σύνολον ἐγγεγραμμένων μαθητῶν 148. Συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον ἐξασφαλισθῇ ἡ στέγασις, εἶναι ἐνδεδειγμένη ἡ ἵδρυσις ἑνὸς Γυμνασίου εἰς τὸ ἓν ἢ καὶ εἰς ἀμφότερα τὰ προμνησθέντα χωρία. Ἐν Θεσσαλονίκῃ τῇ 28 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς

Ι. ΠΑΣΣΑΣ

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3975)2718 ἐ.ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσατε ἡμῖν τὴν κατατεθεῖσαν ἐνώπιον ἡμῶν ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 521 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου σχετικῶς μὲ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἐργοστασίου Ἀεριόφωτος τοῦ Δήμου Ἀθηναίων ἐκ τῆς θέσεως εἰς ἣν τοῦτο εὑρίσκεται λόγῳ σοβαρῶν ὀχλήσεων τῶν περιοίκων ἐκ τῆς λειτουργίας αὐτοῦ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Ὡς ἐγνωρίσαμεν εἰς τὸν κ. βουλευτὴν ἐπανειλημμένως κατὰ τὸ παρελθὸν ἡ αἰτουμένη μεταφορὰ τοῦ ἐν λόγῳ ἐργοστασίου εἶναι καὶ σήμερον ἀνέφικτος λόγῳ τῆς σοβαρωτάτης δαπάνης τὴν ὁποίαν θὰ ἀπαιτήσῃ τοῦτο. Τὴν δαπάνην ταύτην τῆς τάξεως τῶν 2.500.000 δολλ., δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ συνεχῶς φθίνουσα οἰκονομία τῆς Δημοτικῆς Ἐκμεταλλεύσεως Φωταερίου Ἀθηνῶν. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἤθελεν ἐξευρεθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο ἡ ἐξ αὐτῆς μέλλουσα νὰ προκύψῃ ἐπιβάρυνσις τῆς τιμῆς τοῦ φωταερίου θὰ καθίστα ταύτην ἀπαγορευτικὴν καθ’ ἣν στιγμὴν μελετᾶται ἡ ἀναδιοργάνωσις τῶν ἐπιχειρήσεων φωταερίου Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, βάσει μελέτης ἐκπονηθείσης, τῇ πρωτοβουλίᾳ τοῦ Ο.Β.Α. ὑπὸ μετακληθέντων Γάλλων εἰδικῶν. Ἡ μελέτη αὕτη προβλέπει χρησιμοποίησιν ὑποπροϊόντων βενζίνης ἀντί, ὡς σήμερον, ἄνθρακος, πραγματοποιουμένης δὲ τῆς μελέτης ταύτης θέλουσιν ἐκλείψει κατὰ τὸ πλεῖστον καὶ αἱ ὀχλήσεις τῶν περιοίκων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΖΙΓΔΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Χατζηδημητρίου. Εἰς ἀπάντησιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 4425)3028)18.5.1964 καὶ 4493)3026)18.5.64 ὑμετέρων ἐγγράφων, δι’ ὧν διεβιβάσθησαν ἡμῖν αἱ κατατεθεῖσαι ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Χατζηδημητρίου ὑπ’ ἀριθ. 592 καὶ 594 ἐρωτήσεις του διὰ τὴν ἠλεκτροδότησιν Κοινοτήτων Ἠμαθίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἡ ἠλεκτροδότησις τῶν χωρίων Νεοχωρίου, Ἀγκαθιᾶς, Κορυφῆς, Παλαιοχώρας, Πρασινάδας καὶ Μακροχωρίου Νομοῦ Ἡμαθίας ἥτις δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὸ ἐγκεκριμένον καὶ ἤδη ἐν ἐκτελέσει πρόγραμμα νέων ἠλεκτροδοτήσεων τῆς ΔΕΗ, θέλει δὲ ἐπανεξετασθῇ κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ ἑπομένου σχετικοῦ προγράμματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΖΙΓΔΗΣ

ΙΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Στεφανοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4321)16.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 575 ἀπὸ 14.5. 64 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Στεφανοπούλου, ἐν σχέσει, μὲ τὴν μὴ ἔγκαιρον ἐξόφλησιν παρὰ τῶν Δημοσίων Ταμείων τῶν χρηματικῶν ἐνταλμάτων τῶν ὀργανισμῶν Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως διὰ τὴν πληρωμὴν πρὸς τὴν ΔΕΗ καταναλωθέντος ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, εἴτε πρὸς φωτισμὸν τῶν κοινοχρήστων χώρων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, εἴτε πρὸς ἄρδευσιν κτημάτων, λόγῳ δεσμεύσεως τῶν ἐσόδων τούτων εἰς τὰ Δημόσια Ταμεῖα πρὸς ἐξόφλησιν συναφθέντων δανείων ἢ λόγῳ πληρωμῆς ἑτέρων ὑποχρεωτικῶν δαπανῶν των, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: 1) Ἐκ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 22 τοῦ ἀπὸ 24.9.58 Β. Δ. (ΦΕΚ 171)58 τεῦχος Αʹ) προκύπτει ὅτι, δύναται δι’ ἀποφάσεως τοῦ Δημοτικοῦ ἢ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου, ὑποκειμένης εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Νομάρχου, νὰ ἐπιβάλλεται τέλος ὑπὲρ τοῦ Δήμου ἢ Κοινότητος καὶ εἰς βάρος τῶν κατοίκων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς δαπάνης ἐγκαταστάσεως, συντηρήσεως καὶ καταναλώσεως ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Τὰ ἐκ τοῦ τέλους τούτου ἔσοδα διατίθενται ἀποκλειστικῶς διὰ τὰς δαπάνας φωτισμοῦ. Τούτου δοθέντος καὶ ἐν ὄψει τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 86 τοῦ αὐτοῦ ὡς ἄνω Β. Δ. «περὶ ἐπιβολῆς κυρώσεων κατὰ παραβατῶν διαθέσεως χρημάτων λογαριασμῶν», οἱ Δ)νταὶ τῶν Δημοσίων Ταμείων μέσῳ τῶν ὁποίων ἐκτελεῖται ἡ ταμιακὴ ὑπηρεσία τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων βάσει τῶν ἀνωτέρω διατάξεων ἐξοφλοῦσι τὰ ἐκδιδόμενα ὑπὸ τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων χρηματικὰ ἐντάλματα πρὸς πληρωμὴν λογαριασμῶν τῆς ΔΕΗ ἐκ τῶν ἐξειδικευμένων ἐσόδων τοῦ Δήμου ἢ Κοινότητος τῶν εἰσπραχθέντων παρ’ ὀφειλετῶν κατοίκων ἐξ ἀνταποδοτικῶν τελῶν φωτισμοῦ. Ἡ καθ’ ἡμᾶς ὑπηρεσία δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψει της συγκεκριμένην τινὰ περίπτωσιν μὴ ἐγκαίρου ἐξοφλήσεως χρηματικοῦ ἐντάλματος Δήμου ἢ Κοινότητος ἀφορῶντος εἰς τὴν πληρωμὴν δαπάνης ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. 2) Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς δεσμεύσεως χρημάτων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων εἰς τὰ Δημόσια Ταμεῖα, πρὸς ἐξόφλησιν συναφθέντων δανείων κλπ., θὰ παράσχῃ ὑμῖν σχετικὰς πληροφορίας τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν ὅπερ τυγχάνει ἐν προκειμένῳ ἁρμόδιον. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ

IV. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Κουτσοχέρα. Ἀναφερόμενοι εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 664)19.5.1964 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Κουτσοχέρα καὶ εἰδικώτερον εἰς τὸ ἀπευθυνόμενον πρὸς ἡμᾶς μέρος αὐτῆς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι τὸ θέμα τῶν ὀφειλομένων εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπανορθώσεων ἐκ τοῦ τελευταίου Παγκοσμίου Πολέμου ἐμφανίζεται ὡς ἑξῆς κατὰ χώραν: 1. Γερμανία. Μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ πολέμου, συνεστήθη διὰ τῆς Συμφωνίας Παρισίων τοῦ 1946 Διασυμμαχικὸς Ὀργανισμὸς (I.A.R.A.) ὅστις ἀνέλαβε νὰ διανείμῃ μεταξὺ τῶν Συμμάχων τὸν ἀφαιρεθέντα ἐκ τῆς Γερμανίας βιομηχανικὸν ἐξοπλισμὸν καὶ τὰ γερμανικὰ λαβεῖν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Διὰ τῆς αὐτῆς συμφωνίας ἀνεγνωρίσθη εἰς τὰς χώρας αἵτινες εἶχον διατελέσει εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν μετὰ τῆς Γερμανίας τὸ δικαίωμα νὰ καταλάβουν, ἔναντι τῶν διεκδικουμένων ὑπ’ αὐτῶν ἐπανορθώσεων, τὰ ἐπὶ τοῦ ἐδάφους των κείμενα γερμανικὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα. Πέραν τῶν κατὰ τὰ ἀνωτέρω περιελθόντων εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ποσῶν καὶ περιουσιακῶν στοιχείων, ἡ Ἑλλὰς οὐδὲν ἕτερον ἔλαβεν ἐκ τῆς Γερμανίας δι’ ἐπανορθώσεις. Ἀντιθέτως, ἡ Συμφωνία Λονδίνου τῆς 27.2.1953 περὶ ἐξωτερικῶν γερμανικῶν χρεῶν ὥρισεν ὅτι τὸ θέμα τῶν γερμανικῶν ἐπανορθώσεων ἐν τῷ συνόλῳ του θὰ ἐρρυθμίζετο βραδύτερον, καὶ δὴ ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν ὑπογραφησομένην μετὰ τῆς Γερμανίας Συνθήκην Εἰρήνης. Κατόπιν τῆς γενικῆς ρυθμίσεως τῆς Συμφωνίας Λονδίνου, μονομερὴς ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος ἀνακίνησις τοῦ θέματος τῶν ὀφειλομένων αὐτῇ ὑπὸ τῆς Γερμανίας ἐπανορθώσεων, πλὴν τοῦ ὅτι θὰ εὑρίσκετο ἐκτὸς τοῦ σημερινοῦ διεθνοῦς κλίματος, δὲν θὰ εἶχε πιθανότητας ἐπιτυχίας, τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον ἡ Ὁμόσπονδος Δημοκρατία τῆς Γερμανίας εἰς οὐδεμίαν ἐκ τῶν χωρῶν μεθ’ ὧν διετέλεσεν εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν κατέβαλεν μέχρι σήμερον ἐπανορθώσεις. 2. Ἰταλία. Διὰ τῆς μετ’ αὐτῆς Συνθήκης Εἰρήνης καὶ τῆς ὑπογραφείσης ἐν ἔτει 1949 Ἑλληνοϊταλικῆς συμφωνίας οἰκονομικῆς συνεργασίας, ἡ Ἰταλία ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλῃ ποσὸν 105 ἑκατ. δολλαρίων ὡς ἐπανορθώσεις. Συνεπῶς, ἔναντι τῆς χώρας ταύτης τὸ θέμα τῶν ἐπανορθώσεων ἔχει κλείσει. 3. Βουλγαρία. Ἡ συνθήκη Εἰρήνης μετὰ τῆς Βουλγαρίας ἐπεδίκασεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπανορθώσεις ἀνερχομένας εἰς 45 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ καταβλητέας εἰς ἐμπορεύματα. Ὡς γνωστόν, διεξάγονται ἤδη διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος τούτου, δοθέντος ὅτι μέχρι τοῦδε ἡ χώρα αὕτη δὲν ἐξεπλήρωσε τὰς ἀπορρεούσας ἐκ τῆς Συνθήκης Εἰρήνης ὑποχρεώσεις της. 4. Ἰαπωνία. Ἡ συνθήκη Εἰρήνης μετὰ τῆς Ἰαπωνίας ὁρίζει ὅτι αὕτη ὀφείλει ἐπανορθώσεις μόνον εἰς τὰς χώρας ὧν κατέλαβεν ἐδάφη κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον. Ἡ Ἑλλάς, μὴ συμπεριλαμβανομένη μεταξὺ τῶν χωρῶν τούτων, δὲν δικαιοῦται ἐπανορθώσεις ἐκ μέρους τῆς Ἰαπωνίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

V. Τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Θεοδοσιάδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4328)3008)16.5. 64 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Θεοδοσιάδη, σχετικῶς μὲ τὰ ἀνεγερθέντα κτίρια Παιδικοῦ Σταθμοῦ καὶ Πολυϊατρείου Θεσσαλονίκης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Εἰς τὸν Οἰκισμὸν Θεσσαλονίκης «Ὁ Φοῖνιξ» ταὐτοχρόνως μὲ τὴν ἀνέγερσιν τῶν Προσφυγικῶν Πολυκατοικιῶν, ἀνηγέρθησαν καὶ κτίρια α) διὰ «Κοινωνικὸν Κέντρον» καὶ β) διὰ «Κέντρον Ὑγείας». Τὸ Κοινωνικὸν Κέντρον θὰ περιλαμβάνῃ ὄχι μόνον Παιδικὸν Σταθμόν, ὡς ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. βουλευτοῦ, ἀλλὰ καὶ αἴθουσαν διαλέξεων καὶ Θεάτρου, Τεχνικὰς Σχολάς, χώρους διημερεύσεως καὶ ἀπασχολήσεως γερόντων, σχολεῖον ξένων γλωσσῶν κλπ. Τὸ κτίριον τοῦτο, μόλις παραληφθὲν ἀπὸ τὸν ἐργολάβον, παρεδόθη τὴν 10.5.64 κατὰ τὴν εἰς Θεσσαλονίκην μετάβασίν μας εἰς τὴν «Βασιλικὴν Πρόνοιαν» ἡ ὁποία, κατόπιν προσυνεννοήσεως, ἔχει ἀναλάβει τὴν μέριμναν ἐξοπλισμοῦ καὶ λειτουργίας του. Συμφώνως πρὸς ἐπίσημον δήλωσιν τῆς «Βασιλικῆς Προνοίας», τὸ Ἵδρυμα τοῦτο θὰ λειτουργήσῃ ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους. Τὸ κτίριον, τὸ προοριζόμενον διὰ «Κέντρον Ὑγείας», παρεδόθη ὡσαύτως εἰς τὸ Ὑγειονομικὸν Κέντρον Θεσσαλονίκης, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον ἐπελήφθη ἤδη τοῦ ἐξοπλισμοῦ του, διὰ τῶν ἀπαραιτήτων ἐπίπλων, ἐργαλείων, μηχανημάτων κλπ. ὡς καὶ διὰ τὴν ἐπάνδρωσίν του διὰ τοῦ ἀναγκαιοῦντος προσωπικοῦ. Καταβάλλονται δὲ σύντονοι προσπάθειαι διὰ τὴν ταχυτέραν ἔναρξιν τῆς λειτουργίας τοῦ Κέντρου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1ῃ Ἰουνίου 1964

Οἱ Ὑπουργοὶ

Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ, Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ

VI. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Παιδείας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Κύρκου, Σ. Ἡλιοπούλου καὶ Π. Παρασκευοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3768)2545)11.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 495 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Κύρκου, Σ. Ἡλιοπούλου καὶ Π. Παρασκευοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τοὺς ἐρωτῶντας κ.κ. συναδέλφους, ὅτι ἡ ἵδρυσις Γυμνασίου Αʹ βαθμίδος εἰς τὴν περιοχὴν Μεταμορφώσεως Ἀττικῆς θὰ ἐξετασθῇ ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς ἱεραρχήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἀναγκῶν τῆς χώρας, περὶ ὧν θὰ προβλέπῃ ὁ ἐκπαιδευτικὸς χάρτης καὶ ἐφ’ ὅσον ἐξασφαλίζωνται αἱ προϋποθέσεις (διδακτικοῦ προσωπικοῦ, διδακτηρίων κλπ.) τῆς ὁμαλῆς καὶ ἀποδοτικῆς λειτουργίας τῶν νέων σχολείων. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἵδρυσιν δημοτ. σχολείου εἰς τὰς συνοικίας Ν. Ζωῆς–Ἀναγεννήσεως, Ἁγίου Θωμᾶ τῆς Κοινότητος Μεταμορφώσεως δὲν ὑπάρχει πρότασις τοῦ ἁρμοδίου κατὰ νόμον Συμβουλίου, περὶ ἱδρύσεως δημοτικοῦ σχολείου εἰς τὰς ὡς ἄνω συνοικίας. Εἰς τὴν συνοικίαν Προφήτου Ἡλιοῦ τῆς αὐτῆς Κοινότητος ἔχει ἱδρυθῆ 3θέσιον δημοτικὸν σχολεῖον τοῦ ἱδρυτικοῦ Β. Διατάγματος, δημοσιευθέντος εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 74)29.5. 63 τεῦχος Αʹ Φ.Ε.Κ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Καραπιπέρη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4211)15.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 552 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Καραπιπέρη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως πληροφορήσητε τὸν ἐρωτῶντα κ. συνάδελφον, ὅτι ὡς τυγχάνει γνωστόν, ἀλλὰ καὶ ὡς ἐκ τῶν ἐν τῇ ἐρωτήσει ἀναφερομένων βεβαιοῦται, ἡ ἱστορικὴ περιοχὴ Ἀγράφων ὄντως δὲν εἶχε τύχει κατὰ τὸ παρελθὸν τῆς δεούσης προσοχῆς καὶ ὡς ἐκ τούτου εὑρίσκεται καὶ ἀπὸ ἐκπαιδευτικῆς ἀπόψεως εἰς μειονεκτικὴν θέσιν ἔναντι ἄλλων περιφερειῶν. Τὸ ἡμέτερον Ὑπουργεῖον ἀντιμετωπίζει, ὡς ἐκ τούτου, μετὰ ἰδιαζούσης προσοχῆς τὰς ἐκπαιδευτικὰς ἀνάγκας τῆς περιοχῆς Ἀγράφων καὶ ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνατοτήτων θὰ προχωρήσῃ ταχέως εἰς τὴν ἱκανοποίησιν αὐτῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ

VII. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βογιατζῆ. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5499 ἀπὸ 30.5.1964 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡ ὑπ’ ἀρ. 744 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βογιατζῆ, περὶ τοῦ ἐν θέματι ἀντικειμένου πρὸς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ, Ἐργασίας, Βιομηχανίας καὶ πρὸς ἡμᾶς νὰ γνωρίσωμεν ὅτι ἡ περὶ ἧς πρόκειται ἀπεργία ἔληξε τὴν 28.5.64 κατόπιν ἐπελθούσης μεταξὺ ἐργατῶν καὶ ἐργοδότου συμφωνίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΕΞΑΡΧΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2068 ἀπὸ 15.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου, περὶ τοῦ ἂν μελετᾶται ἡ ἵδρυσις Σώματος Ὁδικῆς Ἀστυνομίας, νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: Τὸ Ὑπουργεῖον μελετᾷ τὴν κατάστασιν. Ἤδη ἔχει ὡλοκληρωμένην στατιστικὴν δυστυχημάτων τοῦ ἔτους 1963, καταρτισθεῖσαν ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας βάσει ἐντύπων δελτίων, τὰ ὁποῖα συμπληροῦνται διὰ πᾶν ὁδικὸν Τροχαῖον ἀτύχημα ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῆς Τροχαίας. Μελετᾶται ἡ ποιοτικὴ βελτίωσις διὰ εἰδικεύσεως πρῶτον μὲν στελεχῶν ἐν συνεχείᾳ δὲ Ὑπαξιωματικῶν καὶ Τροχονόμων καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ προμήθεια τοῦ ἀναγκαιοῦντος ὑλικοῦ, διὰ τὸ ὁποῖον ἐζητήθη πίστωσις. Στελέχη ἐκπαιδευθέντα εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν θὰ χρησιμοποιηθοῦν εἰς τὸν τομέα τῆς εἰδικότητός των καὶ θὰ μετέχουν Διεθνῶν Συνεδρίων διὰ νὰ μεταφέρουν τὴν πεῖραν τῶν περισσοτέρων προηγμένων Κρατῶν εἰς τὸ ἀντικείμενον αὐτό, ἐγένετο δὲ ἀρχὴ δι’ ἀποστολῆς τοιούτων στελεχῶν εἰς τὸ Διεθνὲς Συνέδριον τεχνικῆς ὁδικῆς κυκλοφορίας εἰς Παλέρμον Ἰταλίας τὸν παρελθόντα Μάϊον. Διὰ τὴν ἐπιτυχίαν μιᾶς καλυτέρας τάξεως καὶ ἀσφαλείας εἰς τὰς ὁδοὺς ἀπαιτεῖται καὶ ἡ συνεργασία ὑπὸ ἑνιαῖον πνεῦμα πολλῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν καὶ δὴ τῶν ἑξῆς: 1) Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν. 2) Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων (Ὑπηρεσία Κυκλοφοριακῆς Τεχνικῆς). 3) Δικαστηρίων. 4) Πολεοδομικῶν Ὑπηρεσιῶν. 5) Δημάρχων. 6) Ὑπουργείου Παιδείας (Σχολείων) κλπ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΕΞΑΡΧΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου. Ἀπαντῶντες ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5501)3864 ἀπὸ 30.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Πράγματι, ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν, πρὸ παντὸς δὲ τελευταίως ἡ Ἀστυνομία, ὅλως ἀναρμοδίως, ἔχει ἐπιφορτισθῆ μὲ τὴν ἐκπλήρωσιν καθηκόντων ξένων πρὸς τὸ ἔργον της καὶ εἰς βάρος τῆς κυρίας αὐτῆς ἀποστολῆς. Δι’ ὃ καὶ εἰς καταρτισθησόμενον σχέδιον νόμου, θὰ περιληφθῇ σχετικὴ διάταξις ρυθμίζουσα τὸ θέμα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΕΞΑΡΧΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου. Ἀπαντῶντες ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5254)3662 ἀπὸ 28.5.64 ἐγγράφου σας, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου, περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ διὰ τοῦ Ν. 4331)63 καθιερωθέντος μέτρου παραμονῆς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν μὴ συμπληρωσάντων 35ετῆ συντάξιμον ὑπηρεσίαν ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς καὶ Ἀστυνομίας Πόλεων, ἔστω καὶ ἂν κατελήφθησαν ὑπὸ τοῦ ὁρίου ἡλικίας καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Πυροσβεστικοῦ Σώματος καὶ κατώτερα ἀστυνομικὰ ὄργανα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τὸ θέμα μελετᾶται, ἐν ὄψει καταρτίσεως γενικοῦ νομοσχεδίου, ἀφορῶντος τὰ Σώματα Ἀσφαλείας, θὰ περιληφθῇ δ’ ἐν αὐτῷ διάταξις ρυθμίζουσα τοῦτο κατὰ τὸν δικαιότερον τρόπον. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΕΞΑΡΧΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη καὶ Π. Δούκα. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1491)6.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 123 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη καὶ Π. Δούκα, περὶ ἐπιλύσεως διαφόρων ζητημάτων τῆς Κοινότητος Ν. Πετριτσίου Σερρῶν, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 22040)ΕΝ14)10.4.64 ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἔχομεν τὴν τιμήν, κατόπιν ἀναφορᾶς τῆς Νομαρχίας Σερρῶν, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα, ἐπὶ τῶν ζητημάτων τῶν ἀφορώντων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο. Ἡ παραμεθόριος Κοινότης Νέου Πετριτσίου ἔτυχεν ἰδιαιτέρως εὐνοϊκῆς μεταχειρίσεως, ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἄλλας κοινότητας. Οὕτω, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1960 μέχρι τέλους τοῦ ἔτους 1963 ἐχορηγήθησαν εἰς αὐτὴν πιστώσεις 2.179.000 δραχμῶν ἐκ τῶν προγραμμάτων δημοσίων ἐπενδύσεων τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου διὰ τὴν ἐκτέλεσιν διαφόρων κοινοφελῶν ἔργων, ἐξ ὧν 1.557.500 ὡς δάνειον καὶ 621.500 ὡς δωρεά, κατὰ δὲ τὸ ἔτος 1963 ἐχορηγήθησαν εἰς αὐτὴν πιστώσεις, ὑπὸ μορφὴν δωρεᾶς ἐκ τοῦ εἰδικοῦ προγράμματος παραμεθορίων περιοχῶν, ἐκ δραχμῶν 4.200.000 διὰ τὸν αὐτὸν σκοπόν. Διὰ τὴν κατασκευὴν δεξαμενῶν πρὸς ἄρδευσιν τῶν ἀγρῶν καὶ ἰδίᾳ τῶν διὰ καπνῶν καλλιεργουμένων, ὡς καὶ διὰ τὴν ἀσφαλτόστρωσιν τῆς κεντρικῆς πλατείας τῆς Κοινότητος, τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο ἔδωσε σχετικὰς ὁδηγίας πρὸς τὴν Νομαρχίαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Θεοδοσιάδη. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4327) 16.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπὸ 14.5.1964 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Θεοδοσιάδη «περὶ ἀνάγκης λήψεως μέτρων πρὸς περιορισμὸν τῶν παραβάσεων ὑπερβολικῆς ταχύτητος ὑπὸ φορτηγῶν καὶ λεωφορείων αὐτοκινήτων, ὡς καὶ παραβάσεων χρήσεως ἐκτυφλωτικῶν φώτων ἐπὶ ὁδικῶν ἀρτηριῶν» νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: Τὸ Ὑπουργεῖον παρακολουθεῖ τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία δὲν παρουσιάζεται πολὺ εὐχάριστος χάρις εἰς τὴν νοοτροπίαν ὡρισμένων ὁδηγῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων ἢ λεωφορείων. Πρὸς περιορισμὸν τῶν παραβάσεων τούτων ἐκτὸς τῶν ἄλλων γενικῶν καὶ εἰδικῶν μέτρων, ἐξεδόθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5. 42.35 ἀπὸ 7.5.64 εἰδικὴ διαταγὴ κατ’ ἐφαρμογὴν μιᾶς διεθνοῦς ἀρχῆς «περὶ ἐκλεκτικῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου», καθ’ ἣν οἱ τροχονόμοι κατευθύνονται ὑπὸ τῶν προϊσταμένων των νὰ βεβαιοῦν ἐκλεκτικῶς, ἤτοι κατὰ προτίμησιν τὰς πλέον ἐπικινδύνους παραβάσεις, ἐκείνας δηλονότι αἵτινες ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς τηρουμένης στατιστικῆς καὶ τῆς πείρας, προκαλοῦν τὰ περισσότερα καὶ σοβαρώτερα ἀτυχήματα, ἀρκούμενοι εἰς συστάσεις διὰ παραβάσεις ἥσσονος σημασίας, ὅταν ἐντὸς τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας των ὑποπίπτουν εἰς τὴν ἀντίληψιν πολλαὶ παραβάσεις. Παραλλήλως διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. Η) 106950 ἀπὸ 28.1.64 καὶ 136884 ἀπὸ 15.5.64 ἀποφάσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Συγκοινωνιῶν, τίθεται προσεχῶς εἰς ἐφαρμογὴν τὸ μέτρον τοῦ ἐφοδιασμοῦ τῶν φορτηγῶν καὶ λεωφορείων αὐτοκινήτων διὰ ταχυγράφων, δι’ ὧν ἐλέγχεται εὐκόλως καὶ ἀποδεικνύεται ἀδιστάκτως ἡ ὑπέρβασις τοῦ ὁρίου ταχύτητος, διότι αὕτη θὰ καταγράφεται πλέον ἐπὶ τοῦ ταχογράφου, πλέον δὲ θὰ ἀνευρίσκεται ἀναγεγραμμένη ἡ ταχύτης καὶ εἰς τὰς περιπτώσεις δυστυχημάτων. Ἐλπίζεται οὕτω, ὅτι αἱ δύο αὗται σοβαρώτεραι παραβάσεις θὰ περιορισθοῦν εἰς τὸ ἐλάχιστον. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Ἰουλίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΕΞΑΡΧΟΣ

VIII. Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Μ. Θεοδωράκη καὶ Λ. Κύρκου. Διὰ τὴν ἵδρυσιν Ταχ. Γραφείου εἰς Βοῦτα, θὰ διενεργηθῇ ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας Δ)νσεως τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν ἔρευνα πρὸς διαπίστωσιν τῆς συνδρομῆς τῶν προϋποθέσεων τοῦ νόμου. Ἐὰν ἐκ τῆς ἐρεύνης προκύψῃ ὅτι συντρέχουν αἱ προϋποθέσεις τοῦ νόμου, τὸ θέμα θὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ Συμβούλιον Ταχ. Ἐκμ)σεως πρὸς γνωμοδότησιν. Πάντως, ἡ λειτουργία τοῦ τυχὸν συσταθησομένου Ταχ. Γραφείου θὰ ἐξαρτηθῇ τελικῶς ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς ὀργανικῆς συνθέσεως τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ταχ. Ὑπηρεσίας, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ κατατεθῇ προσεχῶς σχέδιον νόμου εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

ΕΥΑΓΓ. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ

ΙΧ. Τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 200 ἐρωτήσεως ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Εἰς τὴν παροῦσαν φάσιν ἀναπτύξεως τῆς χώρας, τὸ πρόγραμμα παροχῆς τροφίμων (AIDE ALIMENTAIRE) δι’ ἔργα γεωργικῆς ἀναπτύξεως δὲν ἐμποδίζει κατ’ ἀρχὴν τὴν γεωργικὴν ἀνάπτυξιν, ἰδίᾳ ὅταν τοῦτο ἐφαρμόζεται εἰς πτωχὰς ἀγροτικὰς περιοχὰς τῆς χώρας, οἱ κάτοικοι τῶν ὁποίων λόγῳ χαμηλοῦ εἰσοδήματος δὲν εἶναι ἀγορασταὶ γεωργικῶν προϊόντων. Ἀπεναντίας τὸ ὡς ἄνω πρόγραμμα παροχῆς τροφίμων ἐπιβοηθεῖ τὴν γεωργικὴν ἀνάπτυξιν, διότι: α) Συμβάλλει εἰς τὴν αὔξησιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς (μέσῳ τῶν ἐκτελουμένων ἔργων) καὶ β) Ἀποτελεῖ κίνητρον δραστηριοποιήσεως τοῦ ἀδρανοῦντος ἐργατικοῦ δυναμικοῦ. Ἀφ’ ἑτέρου, διὰ τῆς ἐπεκτάσεως τῶν γεωργικῶν δραστηριοτήτων καὶ τῆς ἀποκτήσεως νέων διαιτολογικῶν συνηθειῶν συντελεῖται ἡ δημιουργία μακροχρονίως εὐρυτέρων καταναλωτικῶν ἀγορῶν. Ἀπαιτεῖται ὅμως ἐν προκειμένῳ ἡ εἰς τρόφιμα βοήθεια νὰ συνδυάζεται μὲ προγράμματα Κοινοτικῆς Ἀναπτύξεως, στηριζόμενα εἰς τὴν συμμετοχὴν τοῦ πληθυσμοῦ διὰ τῆς ἐργασίας. Ἓν ἐκ τῶν ἀνωτέρω προγραμμάτων εἶναι τὸ τῆς χρησιμοποιήσεως τροφίμων ἐκ μέρους τοῦ Παγκοσμίου Προγράμματος Τροφίμων (W.F.P.) δι’ ἀναδασώσεις εἰς τὴν ΒΔ ἀκτὴν τῆς Ἠπείρου, ἀπὸ Ἡγουμενίτσης πρὸς Πρέβεζαν, διὰ τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τῆς περιοχῆς. Τὸ πρόγραμμα προβλέπει τὴν ἐντὸς διετίας δενδροφύτευσιν 22.230 στρεμμάτων, συνολικοῦ ὕψους δαπάνης 637.708 δολλαρίων, ἐκ τῶν ὁποίων 370.000 δολλάρια ὑπολογίζονται ὡς ἀμοιβὴ τῆς προσφερθησομένης ἐργασίας. Τὸ Π.Π.Τ. θὰ καταβάλῃ τρόφιμα ἀξίας 87.000 δολλαρίων διὰ πληρωμὴν μέρους τῆς ἐργασίας. Τὸ τεχνικὸν μέρος τοῦ προγράμματος θὰ ἀναλάβῃ ἡ δασικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος θὰ συμβάλουν οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες, Ἑλληνικαὶ καὶ ξέναι ὀργανώσεις καὶ ὁ ἐνδιαφερόμενος πληθυσμός. Ἀναμένεται ἐκ Ρώμης ἡ ἔγκρισις τοῦ ἀποσταλέντος προγράμματος. Τὸ ἐν λόγῳ πρόγραμμα ἀντιμετωπίζεται ὡς πρόγραμμα Κοινοτικῆς Ἀναπτύξεως, ὥστε πέραν τῆς ἐθελοντικῶς προσφερθησομένης ἐργασίας, διὰ τὴν ἀνακούφισιν τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ ἑδραιωθῇ ἡ ἰδέα τῆς αὐτενεργείας καὶ ἀλληλοβοηθείας μεταξὺ τοῦ πληθυσμοῦ διὰ τῆς συμμετοχῆς του εἰς ἔργα τοπικῆς δράσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

ΑΘ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Κωτιάδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὕπερθεν ἐγγράφου ὑμῶν ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Κατὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος 1964 δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ ἔνταξις τοῦ ἐν λόγῳ ἔργου εἰς τὸ πρόγραμμα Δημ. Ἐπενδύσεων, καθ’ ὅσον τὰ ἐν ἐκτελέσει ἔργα εἰς ἀεροδρόμια πρώτης προτεραιότητος καὶ μεγάλης κινήσεως ἀπήτησαν τὴν διάθεσιν σημαντικῶν πιστώσεων. Συγκεκριμένως εἰς τὴν Δωδεκάνησον, διὰ τὸ ἀεροδρόμιον Ρόδου διατίθεται κατὰ τὸ τρέχον ἔτος πίστωσις δραχ. 8.100.000 περίπου πρὸς ἀποπεράτωσιν τῶν κατὰ τὸ παρελθὸν ἀρξαμένων ἐργασιῶν καὶ διὰ νέα ἔργα ἀναγκαῖα διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν ἐγκαταστάσεων αὐτοῦ. Διὰ τὸ ἀεροδρόμιον Καρπάθου ὑπεβλήθη ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, πρότασις ἀναβιβάζουσα τὴν ἀπαιτηθησομένην δαπάνην διὰ τὴν μελέτην καὶ κατασκευὴν αὐτοῦ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 20.000.000. Ἡ δυνατότης ἐντάξεως τοῦ ἐν λόγῳ ἔργου Π.Δ.Ε. θέλει ἐξετασθῆ κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ προγράμματος τοῦ ἔτους 1965. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

ΑΘ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ

Χ) Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Κωτιάδη. Ἐπὶ τοῦ ὕπερθεν ὑμετέρου ἐγγράφου ἀφορῶντος κατατεθεῖσαν ἐρώτησιν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Κωτιάδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι κατὰ παρασχεθείσας πληροφορίας ὑπὸ τῆς Νομοκτηνιατρικῆς Ὑπηρεσίας Δωδεκανήσου, ὁ Προμηθευτικὸς Συν)σμὸς Πλοιάρχων Καλύμνου, μετέφερεν εἰς Κάλυμνον δέκα (10) τόννους κατεψυγμένου βοείου κρέατος πρὸς κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τῶν σπογγαλιευτικῶν συγκροτημάτων. Μετὰ τὴν ἀπόψυξιν καὶ κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐπεξεργασίας τῆς ὡς ἄνω ποσότητος κρέατος, κατὰ τὴν διενέργειαν τοῦ κτηνιατρικοῦ ὑγειονομικοῦ ἐλέγχου, 430 χιλ)μα ταύτης ἐκρίθησαν ὡς ἀκατάλληλα πρὸς βρῶσιν λόγῳ ἀποσυνθέσεως καὶ κατεσχέθησαν πρὸς καταστροφήν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Καλαντζάκου, Π. Παρασκευοπούλου καὶ Α. Τσιάρα. Εἰς ἀπάντησιν τῶν διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 3171)27.4.64 καὶ 3775)115–64 ὑμετέρων διαβιβασθεισῶν ὑμῖν ἐρωτήσεων τῶν βουλευτῶν κ. Λ. Καλαντζάκου (ἐρώτησις ὑπ’ ἀριθ. 450) καὶ κ.κ. Π. Παρασκευοπούλου καὶ Α. Τσιάρα (ἐρώτησις ὑπ’ ἀριθ. 502), ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1. Κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 56)8.5.64 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐπιδοτοῦνται οἱ ἐξαγωγεῖς γεωμήλων, ἔναντι τῶν δαπανῶν μεταφορᾶς τοῦ εἴδους τούτου εἰς τὰς ἀγορὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ, διὰ ποσοῦ 0,50 δρχ. κατὰ χιλιόγραμμον καὶ ἐφ’ ὅσον ἀποδεδειγμένως καταβάλωσιν εἰς τοὺς καλλιεργητὰς τιμὴν τοὐλάχιστον 1,10 δρχ. κατὰ χιλιόγραμμον. Ἤδη κατόπιν τοῦ μέτρου τούτου αἱ ἐξαγωγαί, αἵτινες εἶχον διακοπῆ τελείως λόγῳ ἐποχῆς, ἐπανήρχισαν, ἐλπίζεται δὲ ὅτι διὰ τούτων θ’ ἀποσυμφορηθῇ ἡ ἐσωτερικὴ ἀγορὰ καὶ αἱ τιμαὶ θὰ συγκρατηθοῦν εἰς λογικὰ ἐπίπεδα. 2. Ὁ αἰτούμενος καθορισμὸς τιμῆς ἀσφαλείας δὲν εἶναι δυνατός, διότι προϋποθέτει συγκέντρωσιν τοῦ προϊόντος, πρᾶγμα ὅπερ διὰ φθαρτὰ προϊόντα, ὡς εἶναι τὰ πρώϊμα ἐαρινὰ γεώμηλα, δὲν εἶναι ἐφικτόν, ὅπως ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος ἀπέδειξεν. Ἐξ ἄλλου διὰ τῆς ἀποσυμφορήσεως τῆς ἀγορᾶς τῶν ἐξαγωγῶν, ἐλπίζομεν ὅτι αἱ τιμαὶ θὰ καταστοῦν ἱκανοποιητικαὶ διὰ τοὺς παραγωγούς, ὥστε νὰ μὴ παρίσταται ἀνάγκη λήψεως ἑτέρων μέτρων. 3. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρὸ πάσης καλλιεργείας ἐξαγγελίαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῶν κατὰ τὴν κρίσιν της προστατευτικῶν μέτρων καὶ τοῦτο δὲν εἶναι ἐφικτὸν διὰ φθαρτὰ προϊόντα, ὡς τὰ γεώμηλα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 30 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. 1. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2194)1401)16.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 290 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τὸ θέμα τῆς ἀπαλλαγῆς ἐκ τῆς φορολογίας ἢ τῆς μειώσεως τῶν διὰ τὴν γεωργίαν προοριζομένων καυσίμων, ἐπὶ σκοπῷ συμπιέσεως τοῦ κόστους τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, ἀποτελεῖ προγραμματικὴν ἐπιδίωξιν τῆς Κυβερνήσεως. 2. Ἐπίσης μελετᾶται ἡ περαιτέρω αὔξησις τῆς βάσει τοῦ Ν. 3686)1957 διατιθεμένης διὰ τὴν γεωργίαν βενζίνης ἐπὶ μειωμένῳ εἰδικῷ φόρῳ πρὸς κάλυψιν τῶν σημερινῶν ἀναγκῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Περραιβοῦ. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5506)30. 5. 1964 ὑμετέρου νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι ἐν σχέσει μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 751 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Περραιβοῦ. Ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος α) τὰ Ἀγροτικὰ Κτηνιατρεῖα Δεσκάτης καὶ Φαρσάλων δὲν ἀπεγυμνώθησαν Κτηνιάτρων. Ἁπλῶς ὑπηρεσιακοὶ λόγοι ἐπέβαλον τὴν ἀντικατάστασιν τῶν εἰς τ’ ἀνωτέρω Ἀγροτικὰ Κτηνιατρεῖα ὑπηρετούντων Κτηνιάτρων. Ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος β) παρέχομεν τὴν πληροφορίαν, ὅτι δὲν εἶναι κενὴ ἡ θέσις τοῦ Ἀγροτικοῦ Κτηνιατρείου Πυργετοῦ, καθ’ ὅσον εἰς αὐτὸ ὑπηρετεῖ ὁ Κτηνίατρος κ. Μπουμπουγιατζῆς. Ἐξ ἄλου εἰς Τύρναβον δὲν ὑφίσταται (δὲν ἔχει ἱδρυθῆ) Ἀγροτικὸν Κτηνιατρεῖον καὶ συνεπῶς δὲν δύναται νὰ γίνεται λόγος περὶ μὴ τοποθετήσεως Κτηνιάτρου εἰς ἀνύπαρκτον ὑπηρεσίαν. Ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος γ) τὸ θέμα τοῦ ἐλέγχου τῶν σφαζομένων ζώων εἰς τὰς κωμοπόλεις ὄχι μόνον τοῦ Νομοῦ Λαρίσης ἀλλὰ καὶ τῆς χώρας ὁλοκλήρου δὲν δύναται νὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ τὸν ὑφιστάμενον σήμερον περιωρισμένον ἀριθμὸν Κτηνιάτρων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, θὰ ὀργανωθῇ ὅμως λίαν συντόμως διὰ τῆς ἐπιδιωκομένης αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Πιπιλῆ. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4209)15.5.64 ὑμετέρου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 550 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Πιπιλῆ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἐκ παραλλήλου τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ὀργανισμοῦ Κεντρικῆς Λαχαναγορᾶς Ἀθηνῶν, ἀσχολεῖται ἤδη μὲ τὴν κατανομὴν τῶν καταστημάτων εἰς τοὺς ἐμπόρους χονδρικῆς πωλήσεως ὀπωρῶν καὶ λαχανικῶν, οἵτινες θὰ ἐγκατασταθοῦν εἰς Νέαν Λαχαναγορὰν καὶ οἵτινες εἶναι πολὺ περισσότεροι τῶν διατιθεμένων καταστημάτων. Συγχρόνως καταρτίζονται τὰ διατάγματα τὰ σχετικὰ μὲ τὴν Διοίκησιν καὶ Ἐσωτερικὴν Λειτουργίαν τῆς Νέας Λαχαναγορᾶς, ἅτινα πρόκειται νὰ δημοσιευθοῦν λίαν προσεχῶς. β) Ἡ ἔναρξις τῆς λειτουργίας της προβλέπεται ἐντὸς τοῦ θέρους. γ) Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροποποίησιν τῆς σημερινῆς ἐμπορικῆς καταστάσεως διακινήσεως τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ τὸν περιορισμὸν τῶν μεσαζόντων, οὗτος εἶναι εἷς τῶν ἀντικειμενικῶν σκοπῶν τῆς Νέας Λαχαναγορᾶς, πιστεύομεν δὲ ὅτι διὰ τῆς λειτουργίας της θὰ βελτιωθῇ σημαντικῶς ἡ σήμερον ἐπικρατοῦσα κατάστασις, εἰς τὴν διακίνησιν καὶ ἐμπορίαν τῶν ὀπωροκηπευτικῶν ἐντὸς τῆς χώρας μας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 30 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ

ΧΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4852)64 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ὑπ’ ἀριθ. 657 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ὡς ἐγνώρισεν ἡμῖν ὁ κ. Διοικητὴς τοῦ ΙΚΑ, οὗτος προῆλθεν εἰς τὴν ἔκδοσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 52846)13.4.1964 νεωτέρας διαταγῆς του δι’ ἧς ἐπετράπη ἡ εἴσπραξις τῶν συνδικαλιστικῶν εἰσφορῶν ἐντὸς τῶν Γραφείων τοῦ ΙΚΑ, ὑπὸ προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι κατοχυρώνουν τὸ προαιρετικὸν τῆς εἰσφορᾶς καὶ ἀποκλείουν τὴν ἄσκησιν οἱασδήποτε πιέσεως ἐπὶ τοῦ συνταξιούχου ἐκ μέρους τῶν συνδικαλιστικῶν Ὀργανώσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Ἡλιοπούλου, Λ. Κύρκου, Π. Παρασκευοπούλου. Ἐπὶ τῆς κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀριθ. 415) 23.4.64 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Ἡλιοπούλου, Λ. Κύρκου καὶ Π. Παρασκευοπούλου, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ὑδροδοτῶν καὶ ὑδροπωλητῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι πάντα τὰ ἐκκρεμῆ θέματα τοῦ Ταμείου ἀποζημιώσεως ὑδροδοτῶν καὶ ὑδροπωλητῶν μελετῶνται ἐπὶ τῷ τέλει νομοθετικῆς ρυθμίσεως αὐτῶν. Σημειωθήτω δὲ ὅτι ἡ διὰ Β. Δ. τακτοποίησις τῶν θεμάτων τούτων, περὶ οὗ τὰ ὑπ’ ἀριθ. 23521)3525)6.3.62 καὶ 2356) 16.3.63 ἡμέτερα ἔγγραφα ἀπερρίφθησαν ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἐλλείψει νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Η. Ἡλιοῦ, Δ. Στρατῆ, Α. Μπριλλάκη, Ι. Παπαδημητρίου, Μ. Καραγιώργη καὶ Γ. Πανάγου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4732)20.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 648 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Η. Ἡλιοῦ, Δ. Στρατῆ, Α. Μπριλλάκη, Ι. Παπαδημητρίου, Μ. Καραγιώργη καὶ Γ. Πανάγου, ἐν σχέσει μὲ τὰ ἐν τῷ ἀπὸ 8.5.64 ψηφίσματα τῆς Πανεργατικῆς Πρωτομαγιάτικης Συγκεντρώσεως τῶν Συνεργαζομένων Ἐργατοϋπαλληλικῶν Ὀργανώσεων «115» διατυπούμενα αἰτήματα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1 αἴτημα: α) Ὅτι ἡ παροχὴ αὐξήσεως ἐπὶ τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων παρ’ οἱουδήποτε ἐργοδότου ἐπὶ σχέσει ἐργασίας τοῦ ἰδιωτικοῦ δικαίου ἀπασχολουμένων μισθωτῶν εἶναι δυνατὴ μόνον κατὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Ν. 3239)55 διαγραφομένην διαδικασίαν, ἤτοι διὰ καταρτίσεως καὶ ὑπογραφῆς συλλογικῆς συμβάσεως ἐργασίας ἀπ’ εὐθείας μεταξὺ τῶν πρὸς τοῦτο ἐνδιαφερομένων ἐπαγγελματικῶν Ὀργανώσεων τῶν ἐργοδοτῶν καὶ μισθωτῶν καὶ ἐν ἀποτυχίᾳ τῶν σχετικῶν διαπραγματεύσεων δι’ ἐκδόσεως ἀποφάσεως ὑποχρεωτικῆς διαιτησίας. β) Ὅτι ἡ βελτίωσις τῶν συντάξεων τῶν χορηγουμένων ὑπὸ τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ὀργανισμῶν ἀπασχολεῖ πάντοτε τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας. Δοθέντος δὲ ὅτι τὸ ὕψος τῶν χορηγουμένων συντάξεων ἐξαρτᾶται ἀμέσως ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν ἑκάστου Ὀργανισμοῦ, αἱ δυνατότητες αὐξήσεως τούτων, περιορίζονται ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν ἑκάστοτε ὑφισταμένων οἰκονομικῶν δυνατοτήτων ἑνὸς ἑκάστου τῶν ὡς ἄνω Ὀργανισμῶν. Κατὰ ταῦτα θέμα αὐξήσεως τῶν συντάξεων δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν πραγμάτων νὰ ἐξετάζηται γενικῶς, ἀλλὰ κατὰ περίπτωσιν ὅπου ὑφίσταται τοιοῦτον. Τοιαύτη ἀκριβῶς εἶναι καὶ ἡ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐργασίας ἀκολουθουμένη πολιτικὴ εἰς τὸν τομέα τῶν συντάξεων, ἤτοι ἐξέτασις κατὰ Ὀργανισμόν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν τῆς ἀνάγκης αὐξήσεως τῶν συντάξεων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τῶν ὑφισταμένων πρὸς τοῦτο οἰκονομικῶν δυνατοτήτων ἐν ὄψει τῶν ὁποίων προέβη καὶ προβαίνει τὸ Ὑπουργεῖον εἰς αὐξήσεις τῶν συντάξεων κατὰ Ὀργανισμόν. Εἶναι ἀναγκαῖον νὰ τονισθῇ ὅτι ἡ ὑπὲρ τῶν συνταξιούχων μέριμνα στρέφεται καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ἐνισχύσεως τῶν ἐσόδων τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ὀργανισμῶν, ὅπου τοῦτο κρίνεται δυνατὸν καὶ σκόπιμον πρὸς τὸν σκοπὸν αὐξήσεως τῶν δυνατοτήτων βελτιώσεως τῶν συντάξεων. Ἡ ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων μέριμνα δὲ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν συνταξιοδοτικήν των προστασίαν δὲν ἐξαντλεῖται μόνον εἰς τὴν αὔξησιν τῶν συντάξεων, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν διαμόρφωσιν ἠπιωτέρων προϋποθέσεων συνταξιοδοτήσεως ὅπου τοῦτο κρίνεται ἐπιβεβλημένον. γ) Ὅτι συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ Ν.Δ. 3868) 1958 περὶ συστάσεως Διανεμητικοῦ Λογαριασμοῦ Οἰκογενειακῶν Ἐπιδομάτων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων χορήγησις οἰκογενειακοῦ ἐπιδόματος προβλέπεται μόνον διὰ τὴν συντήρησιν τῶν τέκνων τῶν ἐν τῇ χώρᾳ μισθωτῶν. Ἡ χορήγησις οἰκογενειακοῦ ἐπιδόματος καὶ διὰ τὰς συζύγους τῶν ἐν λόγῳ μισθωτῶν, ἀνεξαρτήτως ὅτι εἶναι θέμα νομοθετικῆς ρυθμίσεως χρῄζει ἰδιαιτέρας ἐξετάσεως καὶ μελέτης καθ’ ὅσον θὰ συνεπήγετο σημαντικὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ σχετικοῦ λογαριασμοῦ, μὴ δυναμένης ἄλλως νὰ ἀντιμετωπισθῇ εἰμὴ μόνον δι’ αὐξήσεως τοῦ νῦν καταβαλλομένου ἀσφαλίστρου τοῦ κλάδου τούτου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν τοῦ νῦν καταβαλλομένου οἰκογενειακοῦ ἐπιδόματος καὶ τὴν χορήγησιν τοῦ σχετικοῦ δικαιώματος, διὰ τὴν συντήρησιν εἰς πλείονα τῶν δύο τέκνων, τοῦτο, ἤδη ἀποτελεῖ ἀντικείμενον μελέτης τῆς Ἐπιτροπῆς μελέτης τοῦ θεσμοῦ τῶν οἰκογενειακῶν ἐπιδομάτων μισθωτῶν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2 αἴτημα: α) Ὅτι δὲν ὑφίσταται ἐπὶ τοῦ παρόντος θέμα ἐνισχύσεως τοῦ Ι.Κ.Α. δι’ εἰσφορᾶς τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ, μετὰ τὰ διὰ τοῦ Ν.Δ. 4104)60 ληφθέντα μέτρα καὶ τὴν ἀπὸ 1.1.64 ἐφαρμογὴν τοῦ κανονισμοῦ βαρέων καὶ ἀνθυγιεινῶν ἐπαγγελμάτων. β) Ὅτι ἡ διεθνῶς παραδεδεγμένη ἀρχή, περὶ τριμεροῦς συνθέσεως τῶν διοικήσεων τῶν Ὀργανισμῶν τῶν ἀπασχολουμένων μὲ θέματα Κοινωνικῆς Πολιτικῆς, δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἀποδοχὴν τῆς προτάσεως, περὶ ἐξασφαλίσεως πλειοψηφίας εἰς τοὺς ἐκπροσώπους τῶν ἠσφαλισμένων μόνον. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3 αἴτημα: Περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν ἠσφαλισμένων τοῦ Ι.Κ.Α. ἀνεξαρτήτου ἡλικίας, μετὰ πραγματοποίησιν 9.000 ἡμερῶν ἐργασίας προκειμένου περὶ ἀρρένων καὶ 6.000 ἡμερῶν ἐργασίας προκειμένου περὶ θηλέων, ὅτι ἡ ἱκανοποίησις τούτου θὰ ἀνέτρεπε τὰς κατόπιν σειρᾶς ὑπολογισμῶν τεθείσας βάσεις τοῦ, διὰ τοῦ Ν. Δ. 4104)60 καθιερωθέντος νέου συνταξιοδοτικοῦ καθεστῶτος ὅπερ διέπει ἔκτοτε τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4 αἴτημα: α) Ὅτι, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τῆς κειμένης ἐργατικῆς νομοθεσίας αἱ Ἐπιθεωρήσεις ἐργασίας, διὰ τῶν ὀργάνων των, οἴκοθεν, ἀλλὰ κατόπιν καταγγελιῶν Ὀργανώσεων ἢ ἀτόμων, ἐλέγχουν τοὺς πάσης φύσεως τόπους ἐργασίας καὶ ἐπὶ τῶν διαπιστουμένων παραβάσεων λαμβάνουν τὰ νόμιμα μέτρα. Ὁ μικρὸς ἀριθμὸς τῶν ὑπηρετούντων Ἐποπτικῶν Ὀργάνων ἐν σχέσει μὲ τὴν διαρκῆ αὔξησιν τῶν πάσης φύσεως βιομηχανιῶν, βιοτεχνιῶν, ἐμπορικῶν κλπ. ἐπιχειρήσεων καὶ τοῦ χρόνου παρακολουθήσεως τῶν τόπων τούτων ἐργασίας, δι’ ὃ διὰ κατατεθέντος σχεδίου νόμου προβλέπεται ἡ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Ἐποπτικῶν Ὀργάνων, ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐπάνδρωσις τῶν Ἐπιθεωρήσεων Ἐργασίας καὶ συνεπῶς ὁ συχνότερος ἔλεγχος τῶν τόπων ἐργασίας. β) Ὅτι, τὸ θέμα τῆς καθιερώσεως 7ώρου ἐργασίας εἰς τοὺς ἐργαζομένους εἰς βαρέα καὶ ἀνθυγιεινὰ ἐπαγγέλματα κλπ. μὲ προοδευτικὴν ἐπέκτασιν τῆς ἑβδομάδος τῶν 40 ὡρῶν εἰς ὁλόκληρον τὴν βιομηχανίαν, ἀπαιτεῖ νομοθετικὴν ρύθμισιν, ἀντιμετωπίζεται δὲ μετὰ τῆς δεούσης περισκέψεως ἐν ὄψει τῶν ἐπιπτώσεων ἃς θὰ συνεπήγετο ἡ ἱκανοποίησις τούτου ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας ἰδίᾳ μετὰ τὴν εἰσδοχήν μας εἰς τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5 αἴτημα: Ὅτι, τὸ θέμα τῆς ὑπαγωγῆς καὶ ἑτέρων ἐπαγγελμάτων εἰς τὸν Κανονισμὸν τοῦ Ι.Κ.Α. περὶ βαρέων καὶ ἀνθυγιεινῶν ἐπαγγελμάτων, ἔχει τεθῆ ἤδη ὑπ’ ὄψει τοῦ Ι.Κ.Α. τὸ Δ. Συμβούλιον τοῦ ὁποίου τυγχάνει κατὰ νόμον ἁρμόδιον διὰ τὴν ὑποβολὴν προτάσεως πρὸς ἔκδοσιν συμπληρωματικοῦ Κανονισμοῦ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ αἴτημα, περὶ ἀπαλλαγῆς τῶν ἐργαζομένων ἐκ τῆς εἰσφορᾶς 1,5% ὅτι, αὕτη δὲν εἶναι δυνατὴ διότι διὰ ταύτης, ὁμοῦ μετὰ τοῦ ὑπὸ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 209) 1963 ΠΥΣ προβλεπομένου ἡμίσεος τῆς ὑπὲρ τοῦ Λογαριασμοῦ Στρατεύσεως ἐργοδοτικῆς εἰσφορᾶς, καλύπτεται βασικῶς ἡ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Κανονισμοῦ βαρέων καὶ ἀνθυγιεινῶν ἐπαγγελμάτων, πρόσθετος οἰκονομικὴ ἐπιβάρυνσις τοῦ Ι.Κ.Α., ἡ μὴ κάλυψις τῆς ὁποίας θὰ ἔθιγε σοβαρῶς τὰ συμφέροντα τοῦ συνόλου τῶν παρὰ τῷ Ι.Κ.Α. ἠσφαλισμένων ὡς καὶ τῶν συνταξιούχων αὐτοῦ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6 αἴτημα ὅτι, α) Ὅσον ἀφορᾷ τὴν καταβολὴν τῆς ὑπὸ τοῦ Ν. 2112) 20 προβλεπομένης ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἀπολυομένους ὑπὸ τῆς Η.Ε.Μ. μισθωτούς, τὸ θέμα τοῦτο ἀνάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν ἐξ ὅσων δὲ ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας, μελετᾶται τοῦτο ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων Ὑπηρεσιῶν τοῦ ἐν λόγῳ Ὑπουργείου. β) Ὅσον ἀφορᾷ τὴν νομοθετικὴν κατοχύρωσιν τῆς ὑπαλληλικῆς ἰδιότητος τῶν ὁδηγῶν ταξί, δὲν εἶναι εὐχερὴς ἡ ἱκανοποίησις τοῦ αἰτήματος τούτου, δοθέντος ὅτι ἡ νομολογία τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστηρίου τῆς χώρας ἐδέχθη ὅτι ἡ σχέσις τοῦ ὁδηγοῦ αὐτοκινήτου ταξὶ μετὰ τοῦ ἰδιοκτήτου τούτου εἶναι σχέσις μισθώσεως ὑπηρεσιῶν, ὁσάκις δὲν ἀποδεικνύεται ἐκ ρητῆς συμφωνίας τούτων, ὅτι πρόκειται περὶ μισθώσεως πράγματος. Πέραν τούτου ὅμως, θέσπισις διατάξεως δι’ ἧς πᾶσα συμφωνία καὶ ρητὴ ἔστω τοιαύτη, περὶ μισθώσεως πράγματος καὶ ἐν προκειμένῳ αὐτοκινήτου νὰ χαρακτηρίζεται ἐκ προοιμίου, ὡς μίσθωσις ὑπηρεσιῶν, θὰ ἐδέσμευεν ὑπερβολικῶς καὶ ἀνεπιτρέπτως τὴν βούλησιν τῶν ἑκάστοτε συμβαλλομένων, κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὴν γενικὴν ἀρχὴν τῆς ἐλευθερίας τῶν συμβάσεων ἥτις διέπει τὸ ἰδιωτικὸν δίκαιον εἰς ὃ ἀνάγεται καὶ ἡ μίσθωσις πράγματος οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ διότι θὰ περιλαμβάνῃ καὶ περιπτώσεις καθ’ ἃς θὰ πρόκειται πράγματι περὶ μισθώσεως πράγματος καὶ θὰ προεδίκαζεν ἀμφισβητήσεις δι’ ἃς, ὡς ἁρμόδια τυγχάνουσι τὰ δικαστήρια. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν χαρακτηρισμὸν τῶν μισθωτῶν ὡς ὑπαλλήλων, ὅτι ὁ νόμος 1234)1938 ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ νόμου 4458)1930 καὶ 2655)1953, καθορίζει τὰ κριτήρια βάσει τῶν ὁποίων οἱ μισθωτοὶ κρίνονται ὡς ἐργάται βάσει δὲ τῶν κριτηρίων τούτων ἡ νομολογία τῶν δικαστηρίων ἔχει διαμορφώσει τὸν χαρακτηρισμὸν τῶν μισθωτῶν ὡς ὑπαλλήλων ἢ ἐργατῶν, εὐνόητον δὲ εἶναι ὅτι δὲν δύναται νὰ θεσπισθῇ διάταξις δι’ ἧς νὰ ὁρίζηται εἰδικὴ περιπτωσιολογία χαρακτηρισμοῦ τῶν μισθωτῶν ὡς ὑπαλλήλων ἢ ἐργατῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάργησιν ἢ τροποποίησιν τοῦ Ν. 3755)1957, δὲν διευκρινίζεται σαφῶς ποίων διατάξεων ζητεῖται ἡ κατάργησις ἢ τροποποίησις καθ’ ὅσον ὁ νόμος οὗτος ρυθμίζει διάφορα ἐργατικὰ θέματα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς καταργήσεως ἢ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ Ν. 4046)1960 ἐδώσαμεν ἤδη ἐντολὴν εἰς τὴν καθ’ ἡμᾶς ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν ὅπως μελετήσῃ τὸ θέμα καὶ μᾶς εἰσηγηθῇ τὸ συντομώτερον μολονότι, ὡς εἶναι γνωστὸν ὑμῖν, τὸ θέμα τοῦτο ἀνάγεται κυρίως εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως μεθ’ οὗ δέον νὰ προέλθωμεν εἰς τὰς ἐνδεδειγμένας συνεννοήσεις. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 7 αἴτημα: Ὅτι, ἐκ τῶν βασικῶν μελετημάτων τῆς Κυβερνήσεως εἶναι καὶ ἡ τροποποίησις τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 3239)1955. Ἤδη μελετῶνται αἱ ἀναγκαῖαι τροποποιήσεις εἰς τὴν νομοθεσίαν περὶ συλλογικῶν Συμβάσεων, ὥστε ἡ ἀναγνώρισις τοῦ δικαιώματος τῶν συλλογικῶν διαπραγματεύσεων νὰ καταστῇ πραγματικὴ καὶ ἡ ὅλη διαδικασία ἐπιλύσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας νὰ διασφαλίζῃ τοὺς σκοποὺς εἰς τοὺς ὁποίους ἀποβλέπει ὁ θεσμός. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8 αἴτημα: Ὅτι, ἡ μείωσις τῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κειμένης περὶ ΟΑΑΑ νομοθεσίας ἀπαιτουμένων προϋποθέσεων διὰ τὴν θεμελίωσιν δικαιώματος πρὸς παροχὴν ἐπιδόματος ἀνεργίας, ἀνεξαρτήτως ὅτι εἶναι θέμα νομοθετικῆς ρυθμίσεως, χρήζει ἰδιαιτέρας ἐξετάσεως καὶ μελέτης διότι μείωσις τῶν σχετικῶν προϋποθέσεων θὰ ηὔξανε τὰς περιπτώσεις ἐπιδοτήσεως μὲ σημαντικὴν οἰκονομικὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ ΟΑΑΑ, μὴ δυναμένης ἄλλως ν’ ἀντιμετωπισθῇ εἰ μὴ μόνον διὰ τῆς παραλλήλου αὐξήσεως τοῦ νῦν καταβαλλομένου ἀσφαλίστρου τοῦ Κλάδου ἀσφαλίσεως κατὰ τοῦ κινδύνου ἀνεργίας. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 9 αἴτημα: Ὅτι, τὸ θέμα τῆς καθιερώσεως 6ώρου ἐργασίας κλπ. διὰ τοὺς ἀνηλίκους ἐργαζομένους, μελετᾶται διὰ τὴν ἐν καιρῷ προσήκουσαν νομοθετικὴν ρύθμισίν του. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 12 αἴτημα: Ὅτι, διὰ τῶν συναπτομένων συλλογικῶν συμβάσεων ἐργασίας, ἐπιχειρεῖται ἡ ἀξίωσις τῆς ἀμοιβῆς τῶν δύο φύλων, ὅπου τοῦτο εἶναι δυνατὸν ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας ἢ τοὐλάχιστον ἡ σμίκρυνσις τῆς μεταξὺ τῶν δύο φύλων διαφορᾶς ἐξ ἀπόψεων ἀμοιβῆς, εἰς τρόπον ὥστε ἡ καθολίκευσις τοῦ θεσμοῦ νὰ καταστῇ ἀνώδυνος διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας καὶ νὰ μὴ παρεμποδίσῃ τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν εὐρυτέραν ἀπασχόλησιν γυναικῶν εἰς τοὺς διαφόρους κλάδους οἰκονομικῆς δραστηριότητος. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 13 αἴτημα: Ὅτι, ἀποτελεῖ ἀδιαλείπτως σταθερὰν ἐπιδίωξιν τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας ἡ λῆψις μέτρων πρὸς τὸν σκοπὸν ἀνυψώσεως τοῦ ἐπιπέδου τῆς παρεχομένης, ὑπὸ τῶν Ὀργανισμῶν Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως ἀσφαλιστικῆς προστασίας. Ἡ βελτίωσις ὅμως αὕτη τελεῖ, ὡς εἰκὸς εἰς στενὴν συνάρτησιν πρὸς τὰς ὑφισταμένας ἑκάστοτε οἰκονομικὰς δυνατότητας ἑκάστου ἀσφαλιστικοῦ ὀργανισμοῦ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὸ αἴτημα περὶ ἀναδιοργανώσεως πλήρως τῆς ἰατρικῆς περιθάλψεως μὲ βάσιν τὴν ταχεῖαν ἐξυπηρέτησιν καὶ τὸν σεβασμὸν τῆς ἀξιοπρεπείας τῶν ἠσφαλισμένων, ὅτι, ἤδη ἀπὸ τοῦ ἔτους 1961 τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων προέβη εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ θεσμοῦ τοῦ οἰκογενειακοῦ ἰατροῦ εἰς ὑποκαταστήματα τινὰ αὐτοῦ μὲ πρόγραμμα βαθμιαίας ἐπεκτάσεως τούτου καὶ εἰς τὰ λοιπὰ ὑποκαταστήματα, ἐπὶ τῷ τέλει βελτιώσεως τῆς παρεχομένης ἰατρικῆς περιθάλψεως εἰς τοὺς ἠσφαλισμένους. Ἔτι δὲ πλέον ἐσχάτως ἀπεφασίσθησαν: α) Ἡ παροχὴ νοσοκομειακῆς περιθάλψεως εἰς βελτιωμένην θέσιν διὰ τοὺς ἠσφαλισμένους τῶν ἀνωτέρω κλάσεων καὶ β) Ἡ ἐνίσχυσις τοῦ ὑγειονομικοῦ προσωπικοῦ τῶν ἰατρείων καὶ τῶν ὑγειονομικῶν Σταθμῶν τοῦ Ἱδρύματος. Πάντως τὸ ὅλον θέμα ἐξετάζεται ὑφ’ ἡμῶν μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς, θέλουσι δὲ δοθῆ ἐν καιρῷ αἱ προσήκουσαι δυναταὶ λύσεις. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ αἴτημα περὶ λήψεως εἰδικῆς μερίμνης διὰ τὴν προστασίαν τῆς Μητρότητος, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 182 Διεθνοῦς Συμβάσεως ἥτις ἐκυρώθη διὰ τοῦ Ν. 3251)1955 «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 102 Διεθνοῦς Συμβάσεως τῆς ἀφορώσης τὰ ἐλάχιστα ὅρια κοινωνικῆς ἀσφαλείας» (ΦΕΚ 140, τεῦχος Αʹ τῆς 2.6.1955) καὶ ἐν ἄρθροις 46, 47, 48, 49, 50, 51 καὶ 52 ἐξασφαλίζεται εἰς τὰ προστατευόμενα πρόσωπα ἡ χορήγησις παροχῶν μητρότητος. Καθ’ ὅσον τὸ ὑπ’ ἀριθ. 14 αἴτημα ὅτι, ὡς πρὸς τὴν κατάργησιν τῆς ὑπὲρ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας εἰσφορᾶς, τοιαύτη περίπτωσις δὲν ἀντιμετωπίζεται, καθ’ ὅσον ἡ Ἐργατικὴ Ἑστία ἀποτελεῖ ἔργον ἐποικοδομητικὸν ὑπὲρ τῆς Ἐργατικῆς τάξεως, (στέγασις ὀργανώσεων, σχολαὶ ἐργαζομένων νέων κλπ.) καὶ ἡ κατάργησις αὐτῆς θὰ ἀπετέλει πλῆγμα κατὰ τῆς ἐργατικῆς τάξεως καὶ τῶν συμφερόντων αὐτῆς. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὸ ζήτημα τῆς ἀπαλλαγῆς τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας ἀπὸ τῆς ὑποχρεώσεως οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν ὀργανώσεων τὸ ζήτημα τοῦτο μελετᾶται. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 15 αἴτημα, ὅτι, τὸ θέμα τοῦτο εὑρίσκεται ὑπὸ μελέτην. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὑπ’ ἀριθ. 10 καὶ 18 αἰτήματα, ὅτι, διὰ σχεδίου νόμου κατατιθεμένου λίαν προσεχῶς, εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν προσαρμόζεται ἡ νομοθεσία περὶ ἐπαγγελματικῶν Σωματείων πρὸς τὰς διατάξεις τῆς ὑπ’ ἀριθ. 87 Διεθνοῦς Συμβάσεως «περὶ Συνδικαλιστικῆς ἐλευθερίας καὶ προστασίας τοῦ συνδικαλιστικοῦ δικαιώματος» κυρωθείσης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4204)61 Ν. Δ)τος. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀναγκαστικοὺς νόμους 509 κλπ. τὸ θέμα τοῦτο ἐξετάζεται ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν καθιερουμένην ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ἐλευθερίαν τοῦ συνεταιρίζεσθαι ἐν αὐτῷ καὶ μὲ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Κράτους. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 11 αἴτημα, νομίζομεν ὅτι, ἡ ὑπὸ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 87 Διεθνοῦς Συμβάσεως θεσπιζομένη ἀποχὴ τῆς Διοικήσεως ἀπὸ τῆς ἀναμίξεως εἰς τὰ τῆς ἐκπονήσεως τῶν καταστατικῶν τῆς συνδικαλιστικῆς δράσεως τῶν ὀργανώσεων, δὲν ἐπιτρέπει τὴν θέσπισιν νέων διατάξεων ρυθμιζουσῶν διαφοροτρόπως τὰ θέματα ταῦτα πέραν τῶν ὑπὸ τῶν διατάξεων τῶν νόμων 211)14 καὶ 2131)20 ὁριζομένων. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 17 αἴτημα ὅτι, ἡ Κυβέρνησις ἀποδίδουσα ὅλως ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τὸ θέμα τῆς ἐργατικῆς στέγης, ἀπεφάσισε τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἐργατικῆς Κατοικίας ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ Δημοσίων Ἐπενδύσεων ἥτις εἶχε διακοπῆ ἀπὸ τοῦ 1960. Ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ἀντιμετωπίζεται ἐπιβολὴ ἐργοδοτικῆς εἰσφορᾶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων, ὡς προϋποθέσεως διὰ τὴν χορήγησιν στεγαστικῶν δανείων ἢ ἐργατικῆς κατοικίας ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε τὴν κατάργησίν των. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βασιλάτου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. πρωτοκ. 5270)28.5.64 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 726 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βασιλάτου, ἐν σχέσει μὲ τὸ θέμα τῆς συνταξιοδοτήσεως παρὰ τοῦ ΙΚΑ τῶν εἰς τὸ Ε.Ι.Ρ. ὑπηρετουσῶν θηλέων ἐγγάμων ὑπαλλήλων μετὰ 15ετῆ παρ’ αὐτῷ ὑπηρεσίαν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 28083) Π.131)5.5.64 ἐγγράφου ἡμῶν ἐζητήθη ὅπως τὸ ΙΚΑ ἐξετάσῃ τοῦτο καὶ ἀναφέρῃ ἡμῖν τὰς ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀπόψεις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου αὐτοῦ, ἐν ἀναμονῇ τῶν ὁποίων τελοῦμεν διὰ τὴν λῆψιν τῶν ἐνδεδειγμένων μέτρων. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 2 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

ΧΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπ. Ναυτιλίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Σχετικῶς πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 358 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: 1. Τὸ φορτηγὸν ΝΤΟΝΑΛΝΤ (3.850 κ.ο.χ.) ἀγορασθὲν παρ’ Ἑλλήνων τὸν Ἰούνιον τοῦ 1963, εἶχε ναυπηγηθῆ τῷ 1945 καὶ ἦτο ἐντεταγμένον εἰς ἀνωτάτην κλάσιν τοῦ νηογνώμονος LLOYD'S REGISTER OF SHIP-PING μὲ τελευταίαν γενικὴν ἐπιθεώρησιν τῷ 1962, ἤτοι ὅλως πρόσφατον (λήγουσαν 1966). 2. Τὸ ΝΤΟΝΑΛΝΤ κατὰ τὸ τελευταῖον ταξίδιον, εἶχε φορτώσει ἐκ Πλότσε Γιουγκοσλαυΐας φορτίον κατειργασμένου σιδήρου (σιδήρου μπετὸν) ἐκ 5.200 τόννων περίπου καὶ ἀπέπλευσε τὴν 11ην Αὐγούστου 1963 διὰ Τζακάρταν Ἰνδονησίας. 3. Τὴν 17 Αὐγούστου 1963 διῆλθε τοῦ Σουὲζ τὴν δὲ 25.8.63 ἀνέφερε διὰ τοῦ ἀσυρμάτου του, ὅτι ἔπλεε πρὸς Τζακάρταν καὶ ὅτι ἀπεῖχε τοῦ λιμένος προορισμοῦ του 3.387 μίλλια. Ἄνεμοι ἔπνεον νοτιοδυτικοὶ δυνάμεως ἑπτὰ μπωφόρ. 4. Ἐπειδὴ ἔκτοτε οὐδεμία πληροφορία ἐλήφθη περὶ τοῦ πλοίου, τὸ ὁποῖον κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς ἔδει νὰ φθάσῃ εἰς Τζακάρταν περὶ τὴν 12.9.63 ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ πλοιοκτήτου ἐγένοντο ἐνέργειαι καὶ ἐτέθη ἀπὸ τὴν 15.9. 64 εἰς κίνησιν ὁ μηχανισμὸς τοῦ Ἀγγλικοῦ LLOYD'S CORPORATION, ἤτοι τῶν ἀσφαλιστῶν τοῦ πλοίου, πρὸς ἀναζήτησιν αὐτοῦ διὰ τῶν παρακτίων σταθμῶν καὶ παραπλεόντων πλοίων. Παραλλήλως καὶ κατόπιν ἐνεργειῶν μας πρὸς Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν ἀπεστάλη τηλεγράφημα πρὸς τὸν Πρόξενον Ἑλλάδος ἐν Τζακάρτᾳ, ἵνα ἐνεργήσῃ ἐρεύνας τῇ συνδρομῇ τῶν Ἰνδονησιακῶν Ἀρχῶν. Ὁμοία ἐνέργεια ἐγένετο καὶ πρὸς τὴν Πρεσβείαν Ν. Δελχί, τέλος δὲ ἐζητήσαμεν μέσῳ τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καὶ τῆς ἐν Λονδίνῳ Ἑλληνικῆς Πρεσβείας, ὅπως ἐπιδιωχθῇ ἡ ἔρευνα δι’ ἀεροσκαφῶν τῆς Βρεταννικῆς Ἀεροπορίας ἐκ βάσεων τοῦ Ἰνδικοῦ Ὠκεανοῦ. 5. Αἱ ἐπακολουθήσασαι ἔρευναι δι’ ὅλων τῶν δυνατῶν μέσων πρὸς ἀνεύρεσιν τοῦ σκάφους, ναυαγίου του ἢ ναυαγῶν αὐτοῦ, οὐδὲν ἀπέδωσαν. 6. Προστίθεται ὅτι αἱ ὑπὸ τῶν ἀσφαλιστῶν τοῦ LLOTD'S ἐνεργηθεῖσαι ἔρευναι οὐδὲν ἐπίσης ἀπέδωσαν, δι’ ὃ καὶ τὴν 16ην Ὀκτωβρίου, τὸ πλοῖον, ἐκηρύχθη παρ’ αὐτῶν ἀπολεσθέν. 7. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω καὶ τῆς παρόδου τοσούτου χρονικοῦ διαστήματος ἄνευ εἰδήσεων, καὶ ὡς ἐκ τῶν συνθηκῶν ὑφ’ ἃς ἔπλεε τὸ πλοῖον (ὑπὸ θαλασσοταραχὴν καὶ ὑπὸ ἰσχυρὸν σχετικῶς ἄνεμον), τεκμαίρεται ὅτι τοῦτο ὑποστάν, προφανῶς, μετατόπισιν τοῦ φορτίου του λόγῳ τῆς φύσεως τούτου (σίδηρος μπετὸν) ἐβυθίσθη ταχύτατα πρὶν ἢ δυνηθῇ νὰ ἐκπέμψῃ οἱονδήποτε σῆμα ἢ νὰ ἐγκαταλειφθῇ ὑπὸ τοῦ πληρώματός του, ἀπολεσθὲν αὔτανδρον. 8. Ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἐν τῇ κατατεθείσῃ ἐρωτήσει ἀναφερόμενα περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ πλοιάρχου καὶ τοῦ Αʹ μηχανικοῦ, γνωρίζομεν ὅτι: α) Ὁ παραλαβὼν τὸ σκάφος εἰς Σουηδίαν Πλοίαρχος Ἀνδρ. Φελούτζης ἀντικατεστάθη πράγματι εἰς Πλότσε διὰ τοῦ Χριστοδούλου Κωνσταντάτου κατόχου τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2627 διπλώματος πλοιάρχου Αʹ τάξεως. Ἐκ τῶν παρὰ τῷ Υ.Ε.Ν. στοιχείων οὐδὲν προκύπτει εἰς βάρος τοῦ τελευταίου τούτου. β) Ὁ Αʹ μηχανικὸς παρέμεινεν ὁ ἴδιος ἀπὸ τῆς παραλαβῆς τοῦ πλοίου μέχρι τῆς ἀπωλείας τούτου, ἀγνοούμενος ὁμοῦ μετὰ τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ πληρώματος. 9. Διὰ τὴν ἄνευ εἰδήσεων ἐξαφάνισιν τοῦ Α)Π ΝΤΟ-ΝΑΛΝΤ ἐγένοντο ἀνακρίσεις ὑπὸ τοῦ Κεντρικοῦ Λιμεναρχείου Πειραιῶς σχηματισθείσης δικογραφίας, ἥτις ἀπεστάλη εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Πλημμελειοδικῶν Πειραιῶς καὶ εἰς τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπὴν Ἐλέγχου Ναυτικῶν Ἀτυχημάτων (Α.Ε.Ε.Ν.Α.) τοῦ Α.Ν. 1774)39 διὰ τὸν διοικητικὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἔκδοσιν τῆς σχετικῆς γνωμοδοτήσεως. Οἱοσδήποτε γνωρίζων τι σχετικῶς ἢ ἔχων ἔννομον συμφέρον ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης δύναται, ἑπομένως, νὰ προσέλθῃ εἴτε ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου Εἰσαγγελέως, εἴτε τῆς ὡς ἄνω ἐπιτροπῆς διὰ νὰ καταθέσῃ ἢ ζητήσῃ πληροφορίας ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 3 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΜΠΙΡΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 424)24.4.1964 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς κ. Ι. Διαμαντοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: 1) Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν.Δ. 109)1946 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 2 ἐδάφιον τελευταῖον τοῦ Ν.Δ. 482)1947, προβλέπει, ὅτι «εἰς Ὑποναύαρχον Λιμενικὸν προάγεται Πλοίαρχος Λ.Σ. κεκτημένος πενταετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦτον, κατ’ ἀπόλυτον ἐπιλογὴν διὰ Β. Δ)τος ἐκδιδομένου τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. 2) Ἐκ τῶν ὑπηρετούντων Πλοιάρχων Λ.Σ. ἐκέκτηντο τὰ ὡς ἄνω προσόντα μόνον οἱ Πλοίαρχοι Λεντόπουλος Λ. καὶ Βασιλειάδης Ἰσίδωρος. 3) Ἡ προαγωγὴ τοῦ Πλοιάρχου Λ.Σ. Βασιλειάδη Ἰσιδώρου εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Ὑποναυάρχου ἐγένετο κατόπιν ἡμετέρας ἐπιλογῆς, ὡς καταλληλοτέρου μεταξὺ τῶν δύο ἄνω Πλοιάρχων, οἵτινες ἐκέκτηντο τὰ αὐτὰ τυπικὰ προσόντα καὶ εἶχον κριθῆ ὡς «προακτέοι κατ’ ἐκλογὴν» παρὰ τοῦ οἰκείου Συμβουλίου κρίσεως. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 1 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΜΠΙΡΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Ἀποστολάκου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 461)28.4.1964 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Ἀποστολάκου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: 1) Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν.Δ. 109)1946 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 12 ἐδάφιον τελευταῖον τοῦ Ν.Δ. 482)1937, προβλέπει, ὅτι «εἰς Ὑποναύαρχον Λιμενικὸν προάγεται Πλοίαρχος Λ.Σ. κεκτημένος πενταετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦτον, κατ’ ἀπόλυτον ἐπιλογὴν διὰ Β. Δ)τος ἐκδιδομένου τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. 2) Ἐκ τῶν ὑπηρετούντων Πλοιάρχων Λ.Σ. ἐκέκτηντο τὰ ὡς ἄνω προσόντα μόνον οἱ Πλοίαρχοι Λεοντόπουλος Λ. καὶ Βασιλειάδης Ἰσίδωρος. 3) Ἡ προαγωγὴ τοῦ Πλοιάρχου Λ.Σ. Βασιλειάδη Ἰσιδώρου εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Ὑποναυάρχου ἐγένετο κατόπιν ἡμετέρας ἐπιλογῆς, ὡς καταλληλοτέρου μεταξὺ τῶν δύο ἄνω Πλοιάρχων, οἵτινες ἐκέκτηντο τὰ αὐτὰ τυπικὰ προσόντα καὶ εἶχον κριθῆ ὡς προακτέοι κατ’ ἐκλογὴν παρὰ τοῦ οἰκείου Συμβουλίου κρίσεως. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 1 Ἰουνίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΜΠΙΡΗΣ

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§15Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Διαμαντόπουλε, ἤθελον νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, πολλάκις ἐπανέλαβα καὶ κατὰ κόρον ἐτόνισα. Παρεκάλεσα, ὅπως ἐφαρμόζεται ὁ Κανονισμός. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε, ὅπως λάβετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον 36 τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ νὰ δοθῇ ὁ λόγος ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἢ ἐπὶ τῇ αἰτιάσει, ὅτι δὲν τηρεῖται ἡ Ἡμερησία Διάταξις, πρέπει νὰ ὑποβληθῇ αἴτησις, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ δύο βουλευτῶν. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, καὶ πάλιν ὅπως τηρήσωμεν τὸν Κανονισμόν, διὰ νὰ μὴ δημιουργοῦνται παρεξηγήσεις. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε συνάδελφε, νὰ συμμορφωθῆτε πρὸς τὸν Κανονισμόν.

§17Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤκουσα ὅ,τι εἴπατε. Ἔχετε τὴν γνώμην, εἰδικῶς δι’ ἐμέ, ἀπὸ σήμερον νὰ ἀρχίσῃ ἐφαρμοζόμενον τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ;

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Τὸ εἶπον ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα.

§19Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε νὰ τὸ μετατρέψω καὶ εἰς προσωπικόν; Τὸ μετατρέπω καὶ ἐὰν θέλετε, ἀκούσατε.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάλιν ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος ζητῆτε τὸν λόγον; Κατὰ τὸν Κανονισμόν, πρέπει νὰ μοῦ ἐκθέσητε εἰς τί συνίσταται τὸ προσωπικὸν θέμα καὶ ἐγὼ θὰ κρίνω ἐὰν πράγματι ὑπάρχῃ.

§21Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὸ ἀναπτύξω καὶ ἐὰν νομίζετε, ὅτι δὲν εἶναι προσωπικόν, νὰ μοῦ ἀφαιρέσετε τὸν λόγον.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ μοῦ ἀναπτύξετε τί ἐλέχθη εἰς βάρος σας, τὸ ὁποῖον νὰ συνιστᾷ προσωπικὸν θέμα.

§23Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ γνωρίζετε. Ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ γνωρίζῃ καὶ ἡ Βουλή.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ γνωρίζω.

§25Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι τὸ γνωρίζετε. Κύριε Πρόεδρε, ὁ βουλευτής, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐλέγχει τὸ Προεδρεῖον εἰς οἱονδήποτε Κόμμα καὶ ἐὰν ἀνήκῃ, ἀκόμη καὶ ἂν ἀνήκῃ εἰς τὴν παράταξιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει ὁ ἴδιος.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀσφαλῶς. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις.

§27Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συνεπής, λοιπόν, πρὸς τὸν ὅρκον, τὸν ὁποῖον ἔδωσα καὶ πρὸς τὰς ἀρχάς μου, ὅπως ἤλεγξα τὸν κ. Ροδόπουλον, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐλέγξω καὶ ὑμᾶς. Εἶναι δὲ προσωπικὸν τὸ θέμα, διότι εἰδικῶς δι’ ἐμὲ ἔχει γίνει μία ἄνισος μεταχείρισις ἐκ μέρους σας. Ἀπὸ ἡμερῶν ἔχω καταθέσει ὡρισμένας ἐρωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπῆραν τὸν δρόμον τῆς Καραμανλικῆς ἐποχῆς, ὁπότε δὲν ἐνεγράφοντο. Δὲν γνωρίζω, τὶ συμβαίνει. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀρετή, ὑπὲρ τῆς ὁποίας ἠγωνίσθην, δι’ ἀρετὴν καὶ Κράτος δικαίου;

§28Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ αἴτησις πρέπει νὰ ὑποβάλεται ἐγγράφως ὑπὸ δύο βουλευτῶν.

§30Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μήπως θὰ εἶσθε διατεθειμένος νὰ μοῦ δώσετε κατ’ οἰκονομίαν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον σᾶς κατέθεσα;

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λυποῦμαι πάρα πολύ. Δὲν εἶναι δυνατόν. Εἶναι ἕνα θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ συνεννοηθῶ καὶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Πρόκειται περὶ σοβαροῦ θέματος.

§32Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος. Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω ἐν τούτοις νὰ συνεννοηθῆτε μὲ τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἶχε γίνει λόγος καὶ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ 15 ἡμερῶν, ὥστε ἐγκαίρως νὰ δοθῇ εἰς τὴν Βουλὴν, νὰ δοθῇ εἰς τὸν τόπον μία ἀπάντησις.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως ἔχω ἀντιληφθῆ, γνωρίζετε πολὺ καλὰ τὸν Κανονισμόν. Ὑπάρχουν εὐχέρειαι, τὰς ὁποίας ἠμπορεῖτε νὰ ἐπικαλεσθῆτε καὶ νὰ φέρετε τὸ θέμα κατὰ προτίμησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εἶναι δυνατόν, ἄνευ γνώσεως τῆς Κυβερνήσεως καὶ μάλιστα ἀπόντων τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα.

§34Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλπίζω, ὅτι μὲ τὸ ὑφ’ ὑμῶν λεχθέν, ὅτι δύναμαι νὰ φέρω τὸ θέμα καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον, δὲν μὲ παραπέμπετε εἰς τὰς καλένδας τῶν ἐπερωτήσεων. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ θέμα νὰ συζητηθῇ κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον, ὡς ἐπερώτησις.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, μὴ ὁμιλεῖτε περὶ καλενδῶν. Διότι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἠθελημένη παρέλκυσις. Ἄλλως τε ἀπὸ τὴν προθυμίαν τοῦ Σώματος ἐξαρτᾶται νὰ ψηφίσῃ τὴν τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ. Αἱ ἐρωτήσεις θὰ συζητῶνται εὐρύτερον καὶ θὰ διευκολύνεται τοιουτοτρόπως ἡ πληρεστέρα διαφώτισις ἐφ’ ὅλων τῶν ἐπαρχιακῶν κυρίως θεμάτων.

§36Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον τρέφω πρὸς τὸ πρόσωπόν σας. Γνωρίζετε τὴν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν φιλίαν μας. Γνωρίζετε καὶ τοὺς συγγενικοὺς δεσμοὺς ἐκ καταγωγῆς. Δὲν θὰ τύχω τῆς ἀπαντήσεώς σας εἰς τὸ ἐρώτημά μου;

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Διαμαντόπουλε, σᾶς εἶπον, λυποῦμαι, διότι εἶχον τὸ θάρρος, λόγῳ τῶν παλαιῶν μας δεσμῶν, νὰ ἀρχίσω ἀπὸ σᾶς τὴν αὐστηρὰν τήρησιν τοῦ Κανονισμοῦ πρὸς εὔρυθμον διεξαγωγὴν τῶν συζητήσεων. Θὰ ἤθελον σεῖς πρῶτος νὰ μᾶς διευκολύνετε, ἵνα ἀρχίσωμεν τὴν πιστὴν ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ.

§38Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε ἔγγραφον αὐτὴν τὴν στιγμήν, διὰ νὰ μοῦ ἀπαντήσετε; Ἐγὼ σᾶς ἠρώτησα: Ἀπὸ ἡμερῶν κατέθεσα ἐρωτήσεις ναὶ ἢ ὄχι; Ἐνεγράφησαν εἰς τὸ βιβλίον ναὶ ἢ ὄχι; Ἀκολουθεῖτε τὴν τακτικὴν τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, διὰ τῆς ὁποίας τὴν πτῶσιν ἠγωνίσθημεν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἐρωτήσεις σας ἐνεγράφησαν μὲ τὴν σειρὰν τῆς καταθέσεώς των καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν λάβετε ἀπάντησιν ἐγκαίρως θὰ ἐγγραφοῦν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§40Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, νὰ γνωρίζω πότε ἐνεγράφησαν καὶ ὑπὸ ποῖον ἀριθμόν. Διότι, κατὰ τὸν Κανονισμόν, κύριε Πρόεδρε, ὀφείλετε ἀμέσως νὰ τὰς ἐγγράφετε. Παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσετε ἀπάντησιν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον σᾶς βεβαιοῖ, ὅτι κατεχωρήθησαν. Ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον γραφεῖον τῆς Βουλῆς θὰ βεβαιωθῆτε καὶ περὶ τῆς σειρᾶς ἐγγραφῆς των. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχω πρόχειρον τὴν ἡμερομηνίαν καταθέσεως καὶ τὸν ἀριθμὸν τῆς σειρᾶς ἐγγραφῆς ἑκάστης κατατεθείσης ἐρωτήσεως;

§42Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω, ὅτι δὲν διαφέρετε ἀπὸ τὸ προηγούμενον Προεδρεῖον. Δὲν ἀπαντᾶτε εἰς τὴν ἐρώτησίν μου, ὑπὸ ποίαν ἡμερομηνίαν κατετέθησαν αἱ ἐρωτήσεις μου καὶ ποῖον ἀριθμὸν σειρᾶς φέρουν.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὡς σᾶς εἶπον, νὰ γνωρίζω, ἀπροόπτως ἐρωτώμενος, ἑκάστης κατατεθειμένης ἐρωτήσεως τὴν ἡμερομηνίαν καταθέσεως καὶ τὴν σειρὰν ἐγγραφῆς της εἰς τὸ ἁρμόδιον βιβλίον. Νὰ ἐξακριβώσετε ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον γραφεῖον τῆς Βουλῆς.

§44Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς γνωρίσω, ὅτι ἡ μία φέρει τὸν ἀριθμὸν 873, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἐγγραφῆ πρὸ 5 ἡμερῶν. Λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ φέρω εἰς τὴν δημοσιότητα.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὸ ἐλέγξω, ἐὰν νομίζετε, ὅτι ἔγινε κἄποια παραδρομὴ ἢ ἀταξία ἐνδεχομένως θὰ ἐπιβάλλω κυρώσεις.

§46Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι εὐτυχής, διότι σᾶς δίδω τὴν εὐκαιρίαν, νὰ ἐλέγξετε τὰς ὑπηρεσίας τῆς Βουλῆς καὶ πιστεύω, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ φροντίσητε ὥστε μελλοντικῶς νὰ προστατεύωνται οἱ βουλευταὶ ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον καὶ ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τῆς Βουλῆς.

§47Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον, παρακαλῶ, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ σεῖς ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ; Ὁρίστε.

§49Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκτιμῶ ἀπολύτως τὴν προσήλωσίν σας εἰς τὸν Κανονισμὸν καὶ εἰδικώτερον εἰς τὸ ἄρθρον 36 αὐτοῦ. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι καὶ ἀπὸ τότε ποὺ ὑπάρχει τὸ ἄρθρον 36, τὸ ὁποῖον, πράγματι, ὁμιλεῖ περὶ καταθέσεως ἐγγράφως προτάσεως συζητήσεως ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ὑπογεγραμμένης ὑπὸ δύο βουλευτῶν, ἡ Βουλὴ διὰ διατάξεως ἐθιμικῆς, ἡ ὁποία ἔχει καθιερωθῆ ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, οὐδέποτε ἐφήρμοσε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 36 τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐὰν ἀνατρέξετε εἰς οἱανδήποτε σελίδα τῶν πρακτικῶν, θὰ ἴδητε καὶ σεῖς ὁ ἴδιος, ὅτι καὶ οἱ προκάτοχοί σας ὁσάκις βουλευτὴς ἐζήτει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, τοῦ τὸν ἔδιδον. Θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ θελήσετε νὰ ἐπιμείνετε. Πράγματι, ἔχετε δίκαιον τυπικῶς ἐπὶ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 36, ἡ ὁποία οὐδέποτε ἐφηρμόσθη.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι τὸ ἔθιμον ἐφηρμόσθη τόσον συνεχῶς, ὅσον ὑποστηρίζετε. Διότι ἐνθυμοῦμαι πολὺ καλά, ὅτι καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην Σύνοδον ἐφηρμόσθη ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν ἐπικαλοῦμαι. Τὴν ἐθιμικὴν αὐτὴν παράδοσιν δὲν εἶμαι καὶ ἐγὼ διατεθειμένος νὰ παρεμποδίσω ὁσάκις ἀποχρῶντες σοβαροὶ λόγοι τὸ ἐπιβάλλουν. Ἀλλὰ διακρίνω κἄποιαν τάσιν καταχρήσεως. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν τῆς συζητήσεως νὰ ζητοῦν οἱ κύριοι βουλευταὶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἀνεξελέγκτως νὰ τοὺς δίδεται. Δι’ αὐτὸ θὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν Κανονισμόν. Ἐὰν ὑπάρξῃ εἰδικὴ περίπτωσις συγκεκριμένη, θὰ τὴν ἐκτιμήσωμεν ἀναλόγως. Ὅπως συνέβη πρὸ ἡμερῶν μὲ τὴν περίπτωσιν τοῦ κ. Ἀχ. Καραμανλῆ. Ὁ κ. Ἀχ. Καραμανλῆς ἦλθε τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνεχώρουν ἀπὸ τὸ γραφεῖον μου, διὰ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ κηρύξω τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως καὶ μοῦ ἐνεχείρησεν αἴτησιν πρὸς τὴν Βουλήν, μὲ ἐπίσημα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα διεφώτιζον ζήτημα συζητηθὲν κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν. Ἐθεώρησα χρέος μου νὰ μὴ τὸ παραπέμψω εἰς τὴν προσεχῆ Ἡμερησίαν Διάταξιν, διότι ἔκρινα, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ θέματος ἠθικῆς τάξεως καὶ ἔπρεπε νὰ λάβῃ ἀμέσως γνῶσιν ἡ Βουλή. Τὸ ἔφερον ἐνώπιον τοῦ Σώματος καὶ ἀνεγνώσθησαν τὰ ἔγγραφα αὐτοστιγμεί. Καθημερινῶς λαμβάνω σωρείαν τηλεγραφημάτων καὶ ἀναφορῶν, τῶν ὁποίων κρατεῖται κανονικὴ σειρά. Ἐὰν ὑπάρξῃ μία περίπτωσις, ἡ ὁποία πράγματι πρέπει νὰ τύχῃ τῆς ἰδιαιτέρας προσοχῆς καὶ ἀφορᾷ θέμα σοβαρώτερον, θὰ προτιμηθῇ. Καὶ βλέπετε, ὅτι προθυμοποιοῦμαι καὶ μόνος νὰ παράσχω τὴν εὐκαιρίαν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ παρέχεται πρὸς ὅλους τοὺς κυρίους συναδέλφους ὁσάκις συντρέχει εἰδικὴ περίπτωσις.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ ἔθιμον, διότι διάταξις γραπτὴ δὲν ὑπάρχει, θὰ προεκφωνήσω τὰ ἀντικείμενα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Πρῶτον σχέδιον νόμου, κρατεῖται. Δεύτερον Ὑπουργείου Ἐργασίας.

§51Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ τὰ τρία νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας εἶναι τυπικά. Ρυθμίζουν ἐπείγοντα θέματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας. Τὰ νομοσχέδια αὐτὰ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς Ἐργασίας δὲν προεκάλεσαν συζήτησιν εὐρεῖαν, οὔτε καὶ ἀντιρρήσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Μία βάσιμος ἀντίρρησις τοῦ κ. Ἀνδριανοπούλου ἱκανοποιήθη διὰ μιᾶς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνεσωμάτωσεν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν ἐν Γερμανίᾳ ἐργατῶν. Νομίζω ὅτι, ἐπειδὴ θὰ ἀπασχοληθῇ τὸ Σῶμα ἀπόψε μὲ τὸν Κανονισμόν, νὰ ψηφίσωμεν αὐτὰ τὰ ἐργατικὰ νομοσχέδια, ὅπως ἔχουν, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἂς κάμῃ δήλωσιν ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι, ἐν πολλοῖς, εἶναι ἄσχετοι μὲ τὰ νομοσχέδια αὐτά.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ νομοσχέδια αὐτὰ κρατοῦνται.

§53Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε,.....

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ράλλη, ἐκρατήθησαν τὰ νομοσχέδια.

§55Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι αἱ παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ διατυπωθοῦν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, εἶναι μικραί, δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ γίνῃ πρῶτον μία συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν καὶ κατόπιν ἂς συζητήσωμεν τὸν Κανονισμόν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας εἶναι διατεθειμένος νὰ παραμείνῃ.

§57Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς λέγω πὼς βλέπομεν τὸ θέμα ἀπὸ τῆς ἰδικῆς μας πλευρᾶς.

§58Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ εἶμαι εἰσηγητὴς τῶν δύο νομοσχεδίων, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω δύο λέξεις.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐκρατήθησαν.

§60Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν τὰ κρατῶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν προτιμᾷ νὰ προηγηθῇ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, νὰ προηγηθῇ.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, παρακαλεῖ νὰ συζητηθοῦν τὰ νομοσχέδιά του κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς προτάσεως. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Ἐλπίζω ὅτι διενεμήθη ἡ τροποποίησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2. Διετυπώθη τὸ ἄρθρον συμφώνως μὲ τὴν τροπολογίαν τῶν κ.κ. Κανελλοπούλου, Καλλία, Ἀλαβάνου, Ἀλευρᾶ.

§64Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὸν λόγον διὰ νὰ εἴπω, ὅτι ὑπάρχει κἄποιο λάθος τῆς γραφομηχανῆς. Εἰς τὸ ἄρθρον λέγει «τοῦ» ἐνῷ θέλει «ὑπὸ» καὶ «ἀριθμοῦ βουλευτῶν οὐχὶ ὀλιγωτέρου».

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡμεῖς τὸ διωρθώσαμεν, κ. συνάδελφε, ἦτο λάθος τῆς γραφομηχανῆς. Ἐρωτῶ, γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἐτροποποιήθη;

§66Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Πράγματι, τὸ ἄρθρον διετυπώθη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ψηφισθέντων. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἡ διατύπωσις τῆς παραγράφου ποὺ ἀφορᾷ συνασπισμοὺς κομμάτων, ὡς διετυπώθη, δὲν ἔχει σαφήνειαν ἀποδόσεως. Νομίζω, ὅτι ἡ τελευταία φράσις «καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ τοιοῦτον πολλαπλάσιον δίδει τὸ 1)11» θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ διατυπωθῇ ὡς ἑξῆς: «Ἂν τὸ τοιοῦτον πολλαπλάσιον δίδει τὸ ⅒ τῶν ἐγκύρως ψηφισάντων ἐκλογέων καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν, ὁ ἐκπροσωπῶν τὸ κόμμα ἐν τῇ Βουλῇ ἀναγνωρίζεται ὡς ἀρχηγὸς πολιτικῆς μερίδος ἀνεξαρτήτως ἀριθμοῦ βουλευτῶν».

§67Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν νὰ δεχθῶ τὰς ὑποδείξεις τοῦ κ. Καλλία μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφαιρεθοῦν αἱ προηγούμεναι φράσεις «... τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς κλπ.». Ἐπίσης ἡ διατύπωσις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ἡλιοῦ, εἶναι ἐπιτυχὴς καὶ ἀποδίδει πλήρως τὴν διάταξιν.

§68Η. ΗΛΙΟΥ. Βεβαίως, ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη εἶναι ὀρθή. Πρόκειται, προδήλως, περὶ λάθους, ὅπως ἐπίσης ὀρθὴ εἶναι καὶ τοῦ κ. Καλλία, διότι νομίζω, ὅτι διευκρινίζει. Ἀλλὰ ἐνῷ συνεφωνήσαμεν νὰ ἐνταχθοῦν, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ προκύψουν ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ἀφαιρεῖται κἄτι τι, δηλαδὴ εἰς τὸ τελευταῖον–τελευταῖον ἐδάφιον ποὺ λέγει «τὰ κατὰ τὸν παρόντα Κανονισμὸν ...... (ἀναγινώσκει) ......», λέγει τὸ σχέδιον «ἢ εἰδικῆς δηλώσεως». Αὐτὸ τὸ «ἢ εἰδικῆς δηλώσεως» παρελείφθη. Προχθές, ἠναγκάσθη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ κάμῃ μίαν εἰδικὴν δήλωσιν καὶ νὰ ἀναθέσῃ εἰς ἕνα βουλευτὴν τοῦ κόμματος νὰ τὸν ἐκπροσωπήσῃ. Νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὴν δυνατότητα αὐτήν, λόγῳ ἀσθενείας καὶ καμάτου, μὴ εἰδικότητα ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἄλλωστε, δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. Διεγράφη χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πράγματι, ἔχω σημειώσει εἰς τὸ καρνέ μου τὰς λέξεις «ἢ εἰδικὴ δήλωσις». Πῶς τὸ διετυπώσατε, κ. Ἡλιοῦ;

§70Η. ΗΛΙΟΥ. Ὅπως τὸ εἶχε πρῶτα. Μετὰ τὸ «κωλύματος», «ἢ εἰδικῆς δηλώσεως».

§71Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ Βουλὴ ἔχῃ ἀποφασίσει, κατ’ οὐσίαν, ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ἀλευρᾶ. Ἐὰν ἔχῃ ἀποφασίσει, αὐτὸ ποὺ θὰ σᾶς εἴπω εἶναι ἐκτὸς τῶν ἀποφασισθέντων, διότι διαφωνῶ ἀπολύτως καὶ ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν καὶ ὡς πρὸς τὴν διατύπωσιν. Διὰ τὸ ἕνα σκέλος, δὲν εὐθύνεται ὁ κ. Ἀλευρᾶς. Ἡ πρώτη ἀντίθετος πρὸς τὰ μέχρι τοῦδε κρατοῦντα ρύθμισις γίνεται διὰ τοῦ σχεδίου. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ κοινοβουλευτισμός, στηρίζεται εἰς ἀριθμὸν βουλευτῶν καὶ ὄχι εἰς ἀριθμὸν ψήφων. Τὸ σχέδιον Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν σήμερον, ἠθέλησε νὰ καινοτομήσῃ καὶ νὰ ἀναγνωρίσῃ ὡς Ἀρχηγὸν πολιτικῆς μερίδος, βάσει τῶν ψήφων ποὺ θὰ λάβῃ ἕνα κόμμα. Βεβαίως, ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ ἐκεῖ πολλὴ συζήτησις. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς, ὅμως ἀπεδέχθητε αὐτὴν τὴν ἀρχήν, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει ἡ διατύπωσις νὰ εἶναι τοιαύτη, προκειμένου περὶ συνασπισμῶν, ὥστε νὰ μὴ πᾶμε ἀπὸ τὴν μίαν αὐθαιρεσίαν εἰς τὴν ἄλλην. Διότι τὸ σχέδιον ὁμιλεῖ περὶ ἰσομεροῦς διαιρέσεως τῶν ψήφων, διὰ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μετεχόντων εἰς τὸν συνασπισμὸν κομμάτων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἄδικον. Βεβαίως, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ γίνεται αὐτό, διότι καὶ εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ 1958 ὑπῆρξεν ὁμοία διάταξις ἐπὶ παρεμφεροῦς θέματος. Ἐκεῖ ὅμως ποὺ δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω, εἶναι, ὅτι αὐτὸ δίδει τὴν λαϊκὴν δύναμιν, δηλαδὴ 10%, ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν, τοὺς ὁποίους ἐξέλεξεν ἕνα κόμμα μετέχον τοῦ σχηματισμοῦ ἢ τὰ κόμματα τὰ μετέχοντα τοῦ συνασπισμοῦ. Διότι ἡ δύναμις τῶν κομμάτων εἰς ψήφους, δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία μεταφράζεται εἰς ἀριθμὸν ἑδρῶν. Καὶ διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράσω, σᾶς ἀναφέρω ἕνα παράδειγμα. Ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι εἰς ὡρισμένας περιφερείας οἱ βουλευταὶ ὡρισμένου κόμματος τοῦ συνασπισμοῦ, ἐκλέγονται μὲ διαφορὰν ἑνὸς σταυροῦ. Θὰ εἴπωμεν, ὅτι ὅλη ἡ δύναμις, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ συνασπισμὸς καὶ κατὰ συνέπειαν οἱ βουλευταί, τοὺς ὁποίους ἐξέλεξεν, ὅτι ἀνήκουν εἰς τὸ Αʹ κόμμα τοῦ συνασπισμοῦ, διότι ἔλαβε λόγῳ τυχαίας συμπτώσεως, ὁ σταυρὸς προτιμήσεως θὰ ἐμφανίζεται, ὅτι ἔχει μεγαλυτέραν κοινοβουλευτικὴν δύναμιν; Νομίζω, ὅτι θὰ συμφωνῆτε καὶ σεῖς, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκλεγομένων βουλευτῶν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀποδίδει τὸ σύνολον τῆς λαϊκῆς ψήφου, δηλαδὴ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ Κανονισμὸς εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, τὸ ὁποῖον διασπᾷ τὴν παλαιὰν θεωρίαν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν καὶ θέλει τὸ ποσοστὸν τῆς λαϊκῆς ψήφου. Ἂν θέλωμεν νὰ ἀνεύρωμεν τὸ ποσοστὸν τῆς λαϊκῆς ψήφου κατὰ προσέγγισιν, μία ὁδὸς ὑπάρχει, εἶναι οἱ σταυροὶ προτιμήσεως, τοὺς ὁποίους ἔλαβον οἱ ὑποψήφιοι, οἱ ὁποῖοι ἐδήλωσαν, ὅτι ἀνήκουν εἰς τὸ Αʹ ἢ Βʹ κόμμα τοῦ συνασπισμοῦ. Ἐκεῖ ὑπάρχουν αἱ ἑξῆς δυσκολίαι, τὰς ὁποίας σπεύδω νὰ συνομολογήσω ἐκ τῶν προτέρων. Ἡ πρώτη δυσχέρεια εἶναι τὰ ψηφοδέλτια τὰ ἄνευ σταυροῦ καὶ ἐκεῖ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ μία δικαιολογία, ὅτι δίδονται εἰς τὸν Ἀρχηγόν.....

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καὶ οἱ πολλοὶ σταυροί.

§73Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Μὲ προλάβατε, κ. Πρόεδρε. Ἡ δευτέρα δυσχέρεια εἶναι ἡ πολυσταυρία, ἡ ὁποία ἰσχύει εἰς δύο ἐκλογικὰς περιφερείας, Αʹ καὶ Βʹ Ἀθηνῶν καὶ τῆς Θεσσαλονίκης. Καὶ ἐκεῖ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὸ ἀδιέξοδον ἂν ἐλέγαμεν, ὅτι διαιρεῖται διὰ τοῦ 2½ ἢ 3. Διότι οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὰ ἐκλογικὰ συστήματα, γνωρίζουν, ὅτι ἀντιστοιχεῖ μὲ 2½ ἢ 3 ἀναλόγως τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς μονοσταυρίας. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη λύσις, ἂν θέλετε πράγματι νὰ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη, ἂν καὶ θεωρῶ ἀπίθανον τὸ νὰ εὑρεθῇ καινούργιο κόμμα εἰς νέον συνασπισμόν, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἦτο τέως κόμμα τῆς προηγουμένης Βουλῆς, ὁπότε ἀνεξαρτήτως βουλευτῶν, θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἔχῃ ἐκπροσώπησιν. Ἐφ’ ὅσον θεωρητικῶς ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ περίπτωσις καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ κοινοβουλευτισμὸς ἠθέλησε νὰ εἰσέλθῃ εἰς αὐτὴν τὴν καινοτομίαν, ἡ ὁποία δὲν μὲ εὑρίσκει σύμφωνον καὶ θέλετε νὰ προχωρήσωμεν εἰς αὐτό, τὸ ὁποῖον θεωρῶ ὡς ἀντικοινοβουλευτισμόν, διότι κοινοβουλευτισμὸς σημαίνει ἀριθμὸς ἑδρῶν. Καὶ φαντασθῆτε μίαν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν φεύγουν δύο βουλευταὶ εἰς μίαν ὁριακὴν πλειοψηφίαν δύο βουλευτῶν ἀπὸ τὸ κυβερνῶν κόμμα, πῶς θὰ εὕρωμεν εἰς πόσους ψήφους ἀντιστοιχοῦν διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν τὸ κυβερνῶν κόμμα εἶναι τὸ 50%; Ἐπανερχόμενος καὶ τελειώνων αὐτὴν τὴν μακρὰν ὁμιλίαν, νομίζω, ὅτι ἂν θέλωμεν νὰ εὕρωμεν κἄποιον σύστημα, θὰ πᾶμε εἰς τοὺς σταυροὺς προτιμήσεως τῶν δηλωσάντων, ὅτι μετέχουν εἰς τὸ Αʹ ἢ Βʹ κόμμα τοῦ συνασπισμοῦ.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§75Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ διατύπωσις τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ἀλευρᾶ, ἁπλουστεύει τὴν διάταξιν καὶ δίδει λύσιν εἰς τὸ πρόβλημα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται, ἐνῷ ἡ διατύπωσις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ράλλης, περιπλέκει περισσότερον τοῦτο. Σκέψις μας ἦτο, ἐὰν συνασπισμὸς κομμάτων συγκεντρώσῃ ἕνα ἀριθμὸν ψήφων καὶ εἴπομεν, ὁμιλοῦντες ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τὸν ἀριθμὸν τῶν 800 χιλιάδων νὰ εὕρωμεν τὰ τεκμήρια ἐκεῖνα ποὺ θὰ μᾶς πείσουν, ὅτι ἐκ τῶν 800 χιλιάδων αἱ 500 δηλαδὴ πλέον τοῦ δέκα τοῖς ἑκατόν, ἀνήκουν εἰς ἕνα κόμμα τοῦ συνασπισμοῦ, οὕτως ὥστε τὸ ἕνα τοὐλάχιστον κόμμα τοῦ συνασπισμοῦ τούτου νὰ ἀντιπροσωπευθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Ἐὰν καταλήξωμεν εἰς τοὺς μαθηματικοὺς ὑπολογισμοὺς καὶ τὴν θεωρίαν ποὺ ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ράλλης, τότε κανὲν ἀπὸ τὰ δύο κόμματα δὲν θὰ συγκεντρώσῃ αὐτὸ τὸ 10% καὶ δὲν θὰ ἀντιπροσωπευθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ εἶναι δὲ ἀντικοινοβουλευτικόν, διότι ἕνα τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ 800 χιλιάδων δὲν θὰ ἀκούεται εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ἀλευρᾶ, ἡ ὁποία ἁπλουστεύει τὸ πρόβλημα. Ἠμπορεῖ νὰ δημιουργῇ μὲ τὴν ἀνάλυσιν τῶν ἀριθμῶν μίαν ἀδικίαν, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει μεγαλυτέραν ἀδικίαν θὰ δημιουργήσῃ ἡ περιπλοκὴ τοῦ ζητήματος, ὅπως τὴν ἔθεσεν ὁ κ. Ράλλης.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§77Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ἔγινε μακροτάτη συζήτησις ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ἀλευρᾶ καὶ ἁπλῶς ἔμεινεν εἰς σᾶς ἡ διατύπωσις τῆς διατάξεως, τὴν ὁποίαν ὅπως φαίνεται ἐκ τοῦ διανεμηθέντος πολυγραφημένου κειμένου ἐκάματε. Ὡς ἀνεφέρθη, ὑπάρχει ἕνα λάθος τῆς γραφομηχανῆς, τὸ ὁποῖον διωρθώσαμεν κατόπιν παρατηρήσεως τοῦ κ. Ἀλαβάνου, ὁ ὁποῖος ἦτο καὶ εἰσηγητής. Νομίζω, ὅμως, ὅτι καὶ εἰς τὴν προτελευταίαν παράγραφον ὑπάρχει προφανῶς ἕνα λάθος. Λέγει ἡ παράγραφος «Ἀρχηγοὶ πολιτικῶν μερίδων ἀναγνωριζόμενοι ὡς τοιοῦτοι βάσει τῶν περιπτώσεων Αʹ καὶ Γʹ τῆς προηγουμένης παραγράφου...». Ἀλλὰ δὲν πρόκειται, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς Αʹ καὶ Γʹ παραγράφου, ἀλλὰ περὶ τῆς Αʹ καὶ Δʹ, εἴτε μὲ ἀριθμὸν βουλευτῶν, εἴτε μὲ ποσοστὸν ψήφων, ὄχι ΟΝΟΡΙΣ ΚΛΟΥΖΑ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διορθωθῇ καὶ ἀντὶ τοῦ Γʹ νὰ τεθῇ τὸ Δʹ, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ ὀρθόν.

§78Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πράγματι, ἡ τροπολογία μου ἦτο διὰ τὰς δύο περιπτώσεις Αʹ καὶ Δʹ, δηλαδή, νὰ ὑπάρχῃ τὸ κριτήριον ἢ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν ἢ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψήφων.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, γίνεται δεκτὴ ἡ διόρθωσις. Ὁ κ. Ι. Ἀλευρᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§80Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ράλλης, βεβαίως, διαφωνεῖ ριζικῶς πρὸς τὴν δημοκρατουμένην ἀρχὴν καθιερώσεως τῆς ἐκπροσωπήσεως τῶν κομμάτων ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψήφων ποὺ ἔλαβεν ἕνα Κόμμα. Ἀνέπτυξε μίαν ἄποψιν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἠδύνατο νὰ καθορισθῇ ἡ θέσις τῶν Κομμάτων διὰ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν σταυρῶν προτιμήσεως καὶ ὑπεστήριξε περαιτέρω, ὅτι τροπολογία τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρὸς τὸ Σῶμα, ἔχει ἐλαττώματα. Δὲν ἐπροχώρησεν ὁ κ. Ράλλης νὰ ἐξηγήσῃ πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὸ Σῶμα, τί θὰ γίνῃ ἂν δεχθῶμεν, ὅτι ἡ ἀρχὴ τῆς ἐκπροσωπήσεως ἑνὸς Κόμματος, τὸ ὁποῖον συνεκέντρωσε πέραν τοῦ 10%, ἐὰν τὸ Κόμμα αὐτὸ κατέρχεται ὡς συνασπισμὸς καὶ συγκεντρώνῃ τὸ 19,99% τῶν ψήφων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Θὰ ἦτο δυνατὸν ἐὰν δὲν ἐγένετο ἀποδεκτὴ αὐτὴ ἡ πρότασις, ὁ Συνασπισμός, ὁ ὁποῖος συνεκέντρωσε τὸ 19,99% νὰ μὴ ἔχῃ ἔκφρασιν εἰς τὴν Βουλήν. Προχωρῶν δὲ ἔτι περαιτέρω, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπω, ὅτι ἐὰν ἐγένετο ἀποδεκτὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐπροτάθη ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον καὶ τὸ 25 καὶ τὸ 30% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ μὴ ἔχῃ ἔκφρασιν εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν οἱ Ἀρχηγοὶ δὲν ὑπήγοντο εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 15 βουλευτῶν ἢ τῶν πρώην Πρωθυπουργῶν. Αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, τὴν ὁποίαν, κυρίως, καλύπτει ἡ τροπολογία μου δὲν εἶχε τὴν καλωσύνην ὁ κ. Ράλλης νὰ ἐξηγήσῃ πῶς θὰ τὴν ἱκανοποιήσωμεν διὰ τῶν προτάσεών του.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλλίας, ἔχει τὸν λόγον.

§82Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ψηφίσωμεν τὸν Κανονισμόν, θὰ ἀπευθύνω μίαν ἔκκλησιν νὰ μὴ ἐπανερχώμεθα ἐπὶ τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα συνεζητήσαμεν εἰς προηγουμένας συνεδριάσεις. Ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος ἀνεπτύχθησαν ὅλαι αἱ ἀπόψεις κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ἐλήφθη καὶ ἀπόφασις καὶ ἀπέμεινεν ἡ διατύπωσις. Τεκμήρια εἶναι καὶ ἐκεῖνα ποὺ προβλέπει τὸ σχέδιον καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προβλέπει ἡ πρότασις τοῦ κ. Ἀλευρᾶ. Καὶ ἐκρίθη ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὅτι εἶναι ἐγγύτερον πρὸς τὰ πράγματα τὸ τεκμήριον, τὸ ὁποῖον προβλέπει ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ἀλευρᾶ. Νομίζω δέ, ὅτι διὰ τῆς διευκρινίσεώς μου, καθίσταται τὸ ἄρθρον σαφέστερον, ἀλλὰ δὲν πιστεύω, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ λόγος νὰ γίνῃ ψηφοφορία. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Ἡλιοῦ, ὡς πρὸς τοὺς ἀναπληρωτάς, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι πράγματι ὑπῆρξε μία μεταβολή, ἐνῷ οὐδεὶς ἀντέλεξεν εἰς τὴν ἀρχικὴν διατύπωσιν ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀρθῶς ὁ κ. Καλλίας εἶπε, διότι τὸ εἴχομεν ψηφίσει τὸ ἄρθρον, ἡ διατύπωσις ἔλειπε.

§84Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἠρώτησα, κ. Πρόεδρε, πρὶν ὁμιλήσω, ἐὰν ἠμπορῶ νὰ ἀναπτύξω τὰς γνώμας μου καὶ μοῦ εἴπατε, ὅτι δὲν ὑπῆρχε τελικὴ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Πρῶτον, ἐμερίμνησα καὶ περὶ τῆς περιπτώσεως, ἴσως νὰ μὴ ἀντελήφθη ὁ κ. Ἡλιοῦ τὸ νόημα τῶν λόγων μου, ἂν οἱ σταυροὶ προτιμήσεως ἀποδίδουν ψήφους. Ἐὰν μέσα εἰς τὸν συνασπισμὸν ὑπάρχῃ κόμμα, ποὺ ἔλαβε 10% ἐπὶ πλέον, αὐτὸ φαίνεται ἀπὸ τοὺς σταυροὺς προτιμήσεως. Συνεπῶς, μὴ ἀνησυχεῖτε καὶ 12% ἂν ἔχῃ πάρῃ ὁ συνασπισμός. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ὑποψήφιος τῶν κομμάτων τοῦ συνασπισμοῦ συνεκέντρωσε σταυροὺς προτιμήσεως ἐκ τοῦ 10%, θὰ ἐκπροσωπηθῇ. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ὅτι δὲν ἀποτελεῖ κριτήριον ψήφων ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν, δὲν ἀποδίδει τὴν λαϊκὴν ψῆφον, νομίζω, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀληθές, διότι θὰ προσθέσω, ὅτι εἰς κἄθε περιφέρειαν θὰ ἔχωμεν ἀπὸ ἕνα Κόμμα διαφορὰν ἑνὸς σταυροῦ προτιμήσεως καὶ θὰ ἐκλέγωνται βουλευταὶ τοῦ ἑνὸς συνασπισμοῦ, ἐνῷ τὸ ἄλλο Κόμμα ποὺ θὰ στερῆται σταυρῶν προτιμήσεως δὲν θὰ ἐκλέγῃ βουλευτάς.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ἡλιοῦ, διὰ τὴν διατύπωσιν τῆς προτελευταίας παραγράφου: «Ἀρχηγοὶ πολιτικῶν μερίδων, ἀναγνωριζόμενοι ὡς τοιοῦτοι βάσει τῶν περιπτώσεων αʹ καὶ δʹ τῆς προηγουμένης παραγράφου, δύνανται κατ’ ἐξαίρεσιν νὰ ὁρίζουσι κοινοβουλευτικὸν ἐκπρόσωπον τῆς πολιτικῆς των μερίδος». Δὲν νομίζετε, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ τὰ περιλαμβάνει ὅλα;

§86Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ πάρα κάτω δὲν ἀλλάζει, δὲν βλάπτει τὸ πάρα κάτω.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 2, ὡς συνεζητήθη ἀπόψε εἰς τὴν Βουλήν, γίνεται δεκτή;

§88ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 2, ὡς συνεζητήθη ἀπόψε, ἐγένετο δεκτή. Τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4 ἔχουν ψηφισθῆ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5, ὁ κ. Κ. Καλλίας, ἔχει τὸν λόγον.

§90Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 5, ὀφείλω νὰ τονίσω, ὅτι πρόκειται περὶ σοβαρᾶς διατάξεως. Ἤθελα πρὶν ἐκθέσω ὡρισμένας σκέψεις ἐπ’ αὐτοῦ, νὰ ἔλεγα δύο πράγματα. Πρῶτον, ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας μοῦ εἶναι τόσον ἀσυμπαθὴς ὥστε, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἐπὶ 18 ἔτη δὲν ἔχω ὑπογράψει ποτὲ ἔνστασιν ἀπαρτίας καί, δεύτερον, ἡ βελτίωσις τοῦ Κανονισμοῦ ἐπιβάλλει ἀκόμη καὶ διαρκούσης τῆς συζητήσεως νὰ μεταβάλωμεν καὶ γνώμας ἀκόμη, τὰς ὁποίας εἴχομεν ὡς χθές, ἐὰν δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν τὴν καλλιτέραν διατύπωσιν. Ὅταν συνεζητεῖτο ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τὸ ἄρθρον 5, ἐγὼ εἶχα προτείνει ὁ ἀριθμὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ὑποβάλουν τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας, νὰ γίνῃ 15 καὶ ὄχι 20, νὰ εὐθυγραμμισθῇ δηλαδὴ μὲ τὴν δύναμιν ἑνὸς πολιτικοῦ Κόμματος. Μεταγενέστεραι σκέψεις μὲ ἔπεισαν, ὅτι ὀρθὴ διατύπωσις εἶναι ἄλλη. Παρατηρεῖται εἰς τὸν Κανονισμόν μας, ἐν ἀντιθέσει πρὸς ἄλλους Κανονισμούς, ὅτι ἔχει ηὐξημένον ὅριον ἀπαρτίας προκειμένου περὶ τῆς συζητήσεως, ὄχι ὅμως καὶ προκειμένου περὶ τῆς ἀποφάσεως, διότι ἐὰν ἐξαιρέσῃ κανεὶς τὴν Βουλὴν τῶν Κοινοτήτων, ὅπου προκειμένου καὶ περὶ ἀποφάσεως ἡ ἀπαρτία εἶναι περίπου τὸ 1)16 τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν, εἰς τὰ περισσότερα Κοινοβούλια ἡ ἀπαρτία προκειμένου περὶ ἀποφάσεως, εἶναι τὸ ἥμισυ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν. Ἐφ’ ὅσον ὁ Κανονισμός μας, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ Σύνταγμα, πάσχῃ μόνον κατὰ τὸ σκέλος, ὅτι ἀπαιτεῖ μεγάλον ἀριθμὸν παρόντων, προκειμένου περὶ συζητήσεως, νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ ἑξῆς διάκρισις. Προκειμένου περὶ ὑποβολῆς ἐνστάσεως ἀπαρτίας κατὰ τὴν συζήτησιν, ὁ ἀριθμὸς νὰ γίνῃ ἐδῶ ἔστω καὶ 20. Προκειμένου, ὅμως, περὶ ἐνστάσεως ἀπαρτίας διὰ τὴν ἀπόφασιν νὰ μείνῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν 10 τὸ πολύ, διότι ἡ ἀπόφασις εἶναι ὁ τελικὸς σκοπὸς τῆς συζητήσεως καὶ πρέπει νὰ εἶναι εὐχερέστερος ὁ ἔλεγχος τῆς ἀπαρτίας. Ἄλλως ἡ συζήτησις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία πολλάκις παρατείνεται πολὺ καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως ὑποβάλλονται ἐνστάσεις ἀπαρτίας καὶ αἱ ἐνστάσεις αὐταί, ἔχει ζωηρῶς ὑποστηριχθῆ, ὅτι χάριν τῆς ταχυτέρας λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου πρέπει νὰ ἀποφεύγωνται. Προκειμένου, ὅμως, περὶ ψηφοφορίας, δοθέντος ὅτι τὸ ὅριον τῶν 100 βουλευτῶν τῆς ἀπαρτίας, τὴν ὁποίαν ὁρίζει τὸ Σύνταγμά μας καὶ ὁ Κανονισμός, δὲν εἶναι ὑπερβολική, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ παραμείνῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν 10 βουλευτῶν καὶ νὰ γίνῃ 15 ἢ ἔστω καὶ 20, ὡς προβλέπει τὸ σχέδιον μόνον διὰ τὸ στάδιον τῆς συζητήσεως. Αὐταὶ εἶναι αἱ σκέψεις, τὰς ὁποίας ἤθελα νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, προκειμένου περὶ τοῦ ἄρθρου 5.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δηλαδή, ὅπως εἴπατε, διὰ τὴν ὕπαρξιν ἀπαρτίας ἀπαιτοῦνται 100 βουλευταί, διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεων 75. Σεῖς θέλετε νὰ διατηρηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν 15 ἢ τῶν 20 ποὺ εἶναι μὲ τὸ Σύνταγμα;

§92Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Διὰ τὴν ὑποβολὴν ἐνστάσεως ἀπαρτίας κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ ἀπαιτοῦνται 15 ἢ ἔστω καὶ 20, ἀλλὰ διὰ τὴν ὑποβολὴν ἐνστάσεως κατὰ τὸ στάδιον τῆς ἀποφάσεως ὁ ἀριθμὸς νὰ εἶναι 10 τὸ πολύ, δηλαδὴ ὁ ἰσχύων σήμερον.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§94Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα παραστατικὸν παράδειγμα, διὰ νὰ ἰδῆτε τί ἐλάττωμα ἔχει ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ὅπως τὸ ἔχετε εἰς τὸ σχέδιον. Θὰ σᾶς εἴπω τί μοῦ συνέβη πρὸ 9 ἐτῶν περίπου, ὅταν τὸ πρῶτον εἰσῆλθα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Εἶχα ἕνα παλαιὸν συνάδελφον δίπλα μου καὶ εἴμεθα 15 βουλευταί, ἡ ὥρα ἦτο 2.30′ πρωϊνή, ἕνας ἐκ τῶν συναδέλφων εἶπεν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον, ὅτι δὲν εἴμεθα παρὰ 15 βουλευταί, πῶς κάμνομεν συζήτησιν καὶ ἦτο τὸ νομοσχέδιον σοβαρόν. Ἐγὼ μὴ γνωρίζων τὰ μυστήρια τῆς Βουλῆς ἠρώτησα· δὲν μοῦ λέτε, ὁ Πρόεδρος αὐτὸς μύωψ εἶναι, δὲν βλέπει, ὅτι εἴμεθα 15 καὶ τοῦ τὸ λέγει ὁ συνάδελφος, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία; Ἐλύθη λοιπὸν δι’ ἐμὲ ἡ ἀπορία αὐτή, ἡ ὁποία ἦτο καὶ δικαιολογημένη τότε, διότι μοῦ εἶπον, ὅτι ἔτσι κάμνουν συνήθως οἱ Κυβερνητικοὶ Πρόεδροι, ἀλλοιῶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Αὐτὸς ἦτο ἰδικός μας Ἀντιπρόεδρος.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς ὅλας τὰς Βουλὰς γίνεται αὐτό.

§96Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ Δημοτικῶν ἐκλογῶν ἦτο ἡ ὥρα 3.30′ πρωϊνή, ἦσαν παρόντες δύο βουλευταὶ τῆς Ε.Ρ.Ε., 5 τοῦ Κέντρου, 1 τῆς Ε.Δ.Α. καὶ 1 τῶν Προοδευτικῶν. Εἶπον εἰς τὸν Πρόεδρον, ὅτι ἡ ὥρα εἶναι 4 τὸ πρωῒ καὶ δὲν εἴμεθα παρὰ μόνον 10 βουλευταὶ καὶ μοῦ ἀπαντᾷ, ὅτι δὲν βλέπω νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀπαρτία, διότι εἶναι καὶ εἰς τὸ καφενεῖον οἱ βουλευταί. Αὐτὸς ἦτο ἰδικός σας Πρόεδρος, ὁ προηγούμενος ἦτο ἰδικός μας. Φέρω τὰ παραδείγματα αὐτά, κύριε Πρόεδρε καὶ ἀγαπητοὶ κ.κ. συνάδελφοι, τὰ ἀνέφερα, διότι πρέπει νὰ λάβωμεν κἄποιον μέτρον διὰ τὸ κῦρος καὶ τὴν σοβαρότητα τῶν ἐργασιῶν τοῦ Κοινοβουλίου. Νομίζω, ὅπως ἦτο ἡ παλαιὰ διάταξις, δι’ ἧς ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας ὑπεβάλλετο ὑπὸ 10 βουλευτῶν, ἦτο καλυτέρα. Πῶς θὰ εὕρωμεν εἴκοσι βουλευτὰς καὶ μόνον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τὰς πρωϊνὰς ὥρας;

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἕνας τρόπος ἴσως νὰ εἰδοποιοῦνται καὶ νὰ προσέρχωνται καμμιὰ φορά.

§98Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ κωλυσιεργία δὲν εἶναι ἀληθής, ἀλλὰ καὶ ἂν εἰς σπανίας περιπτώσεις ὑπάρχῃ, χάριν τοῦ γοήτρου τοῦ Κοινοβουλίου δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ γίνεται νομοθετικὴ ἐργασία μὲ 10 ἕως 15 βουλευτάς. Ποῦ θὰ τοὺς βροῦμε τοὺς 20 βουλευτὰς εἰς τὴν 1ην καὶ 2αν πρωϊνήν, ὡς προεῖπον, καὶ οὗτοι ν’ ἀνήκουν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν;

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§100Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδῶ ὑπάρχει ἕνα συνταγματικὸν κώλυμα. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ συνταγματικὸν κώλυμα, ἐγὼ θὰ ἤμην ὑπὲρ ριζοσπατικωτέρων μέτρων, ὡς πρὸς τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας. Οὐσιαστικὰ δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, ὅταν δὲν ὑπάρχει οὐσιώδης ἀντίρρησις διὰ τὴν ἐπιψήφισιν ἑνὸς μέτρου. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἐνδιαφέρον ἱκανοῦ ἀριθμοῦ νὰ ματαιώσουν τὴν ἐπιψήφισιν ἑνὸς μέτρου, δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἔλλειψις ἀπαρτίας. Ἑπομένως συνάγεται μία σιωπηρὰ συναίνεσις. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω, κ. Πρόεδρε καὶ τὸ θέτω ὑπ’ ὄψιν ὅλων, ὅτι ὅταν γίνῃ μία ἀντισυνταγματικότης μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν ἢ καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης, ὅλοι διαμαρτυρόμεθα, δὲν ἐντρεπόμεθα, φωνάζομεν, ὅτι παρεβιάσθη τὸ Σύνταγμα. Τὸ νὰ ὑποβάλῃ κανεὶς ἔνστασιν ἀπαρτίας, δηλαδὴ τὸ νὰ ἀξιώσῃ νὰ τηρηθῇ ὁ συνταγματικὸς κανών, περίπου ἐντρεπόμασθε. Λέγομεν, ὅτι δὲν εἶναι σοβαρόν, μὴ ἐπιμένετε, δὲν θέλω νὰ ὑπογράψω τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας. Αὐτὸ δὲν εἶναι φαινόμενον ἰδικόν μας. Διαβάζω εἰς ἕνα σύγγραμμα κοινοβουλευτικοῦ δικαίου, τοῦ Γάλλου Διευθυντοῦ τῆς Βουλῆς καὶ εἰδικοῦ συγγραφέως, τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ ἐνδιαφέρον τοῦ 1958, ὅτι ἡ ἀπαρτία ἀνήκει εἰς τὰς διατάξεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἔχασαν τὴν παλαιὰν σημασίαν των καὶ περίπου προβαλλόμεναι σήμερον ἀποτελοῦν σκάνδαλον.

§101Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἐκεῖ προβλέπεται συνταγματικῶς ἡ ἀπαρτία;

§102Η. ΗΛΙΟΥ. Ὄχι. Καὶ ἐδῶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἐμπόδιον συνταγματικόν, θὰ ἔπρεπε νὰ προχωρήσωμεν. Ὁ Γάλλος, λοιπόν, αὐτὸς συγγραφεὺς λέγει χαρακτηριστικῶς τὰ ἑξῆς: Εἰς ἕνα μικρὸν κράτος τῆς Μέσης Ἀνατολῆς ὁ Πρωθυπουργὸς ἔχει μετατρέψει χῶρον ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου εἰς ὑπνωτήριον καὶ συνηθίζει νὰ κλειδώνῃ τοὺς βουλευτὰς διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως διὰ νὰ τοὺς ἔχῃ παρόντας εἰς τὴν Βουλήν. Προκειμένου δὲ νὰ ψηφίσῃ ὡρισμένα μέτρα, ἄλλες φορές, συλλαμβάνει τοὺς βουλευτὰς διὰ τῆς ἀστυνομίας καὶ τοὺς φυλακίζει μερικὲς ὧρες μέχρις ὅτου ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία καὶ ψηφίσουν. Αὐτὸ βεβαίως ἠμπορεῖ νὰ σᾶς φαίνεται παράδοξον, ἀλλὰ πράγματι γίνεται. Δοθέντος, ὅμως, ὅτι αἱ σύγχρονοι Βουλαὶ ἔχουν ηὐξημένον ὄγκον ἐργασίας, θὰ πρέπει νὰ εὑρεθῇ τρόπος, ὥστε νὰ προχωροῦν αἱ ἐργασίαι καὶ ὄχι νὰ ματαιώνωνται. Καὶ ὅπως τὸ λέγει καὶ ὁ παλαιὸς Κανονισμὸς μὲ τοὺς 10, πάλιν βλέπετε, ὅτι διὰ τοῦ Κανονισμοῦ τίθεται, κατὰ κἄποιον τρόπον ἓν ἐμπόδιον εἰς τὴν ὁλοκληρωτικὴν λειτουργίαν τοῦ Συντάγματος, διότι τὸ ὀλιγώτερον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μὴ τροποποιουμένου Κανονισμοῦ, ἐὰν μείνουν εἰς τὴν αἴθουσαν, ὀλιγώτεροι τῶν 10 βουλευτῶν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις ἐλλείψει ἀπαρτίας, διότι δὲν ὑπάρχει ἐπαρκὴς ἀριθμὸς βουλευτῶν διὰ νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔνστασιν. Ἐὰν εὑρεθῇ κἄτι διαφορετικόν, ἐγὼ δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν, ἐπειδὴ ἐπὶ τέλους 15 εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν ποὺ ἀπαρτίζει τὸ κόμμα, νὰ βάλωμεν τὸν ἀριθμὸν 15 ὡς ἀπαραίτητον διὰ τὴν ὑποβολὴν ἐνστάσεως ἀπαρτίας. Ὁ ἀριθμὸς 20 πάλιν δὲν εἶναι ὀρθός, διότι ἐὰν ἕνα κόμμα ἔχῃ 16 ἢ 17 βουλευτάς, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν ἀπαρτίας. Ἴσως θὰ ἠμποροῦσαν νὰ γίνουν σκέψεις ἐπὶ τῇ βάσει ἄλλης σειρᾶς διευκολύνσεων, διὰ νὰ προχωρήσουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ λεχθῇ, ὅτι ἅπαξ διαπιστωθείσης τῆς ἀπαρτίας, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑποβληθῇ ἔνστασις πρὸ τῆς παρόδου τόσου χρόνου. Ἴσως θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἕνα 4ωρον, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ ἅπαξ διαπιστωθεῖσα ἀπαρτία νὰ διαπιστωθῇ ἐκ νέου. Αὐτὸ χρειάζεται περισοτέραν σκέψιν καὶ θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἐπεξεργασίας διὰ τὸ μέλλον.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος, ἔχει τὸν λόγον.

§104Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς πολλὰ Κοινοβούλια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ὀλιγώτερον δημοκρατικὰ τοῦ ἰδικοῦ μας, ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας δὲν ὑφίσταται. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν ὑφίσταται κατὰ ἕνα τρόπον ὑποτυπώδη. Ἐπὶ ἀριθμοῦ 630 βουλευτῶν ἡ ἀπαρτία ἀποτελεῖται ἀπὸ 40 μόνον βουλευτάς. Εἶναι ἕνα Κοινοβούλιον τὸ Ἀγγλικόν, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ ἐργάζεται καὶ φυσικὰ προσπαθεῖ νὰ ἔχῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερα ἐμπόδια εἰς τὴν πρόοδον τῶν συζητήσεων. Δι’ ἡμᾶς ὑπάρχει τὸ κώλυμα τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι ἡ ἀπαρτία εἶναι 100 βουλευταί. Ἡ πεῖρα ἡ ἰδική μου ἔχει καταλήξει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν ὑποβάλλεται συνήθως λόγῳ κοπώσεως τῶν βουλευτῶν ἢ πρὸς σκοπὸν κωλυσιεργίας. Πρέπει λοιπὸν νὰ προσπαθήσωμεν νὰ διευκολύνωμεν τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος. Δὲν θὰ σκεφθῶ αὐτὴν τὴν ὥραν ὡς ἀντιπολίτευσις, θὰ σκεφθῶ ὡς μέλος τοῦ Κοινοβουλίου, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρεται διὰ νὰ εὑρίσκεται τὸ Κοινοβούλιον τὸ Ἑλληνικὸν εἰς τὸ ὕψος εἰς τὸ ὁποῖον χρειάζεται νὰ ὑπάρχῃ καὶ νὰ μὴ βάλλεται ἀδιακόπως ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας, ὅτι οἱ βουλευταὶ δὲν ἐργάζονται καὶ ὅτι οἱ βουλευταὶ ἀπουσιάζουν. Εἰς τὴν Ἀμερικήν, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Δύναται ἡ Ἀμερικανικὴ Γερουσία νὰ συνεδριάζῃ μὲ τὸν Πρόεδρον εἰς τὴν ἕδραν καὶ μὲ ἕνα βουλευτὴν ἀγορεύοντα εἰς τὴν αἴθουσαν. Ἐὰν λοιπὸν αὐτὰ συμβαίνουν εἰς τὰ πράγματι δημοκρατικὰ Κοινοβούλια, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπομένει εἰς ἡμᾶς νὰ προσέξωμεν εἶναι νὰ αὐξήσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ ὑποβάλλουν τὴν ἔνστασιν τῆς ἀπαρτίας. Καὶ ἐὰν εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἡ ἀπαρτία χρειάζεται 40 βουλευτάς, διὰ νὰ συνεχισθῇ ἡ συνεδρίασις καὶ ἡ συζήτησις τῶν νομοσχεδίων, ἐγὼ προτείνω ὅπως ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ δύνανται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν νὰ ὑποβάλλουν τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας, νὰ εἶναι 40. Διὰ ποῖον λόγον; Διότι τότε θὰ πρόκειται περὶ μιᾶς σκέψεως σοβαρᾶς, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ ἓν ὡρισμένον κόμμα, ἢ περισσότερα κόμματα συνεργαζόμενα μεταξὺ των νὰ ἐμποδίσουν ἕνα νομοσχέδιον νὰ ψηφισθῇ, διότι δὲν τὸ θεωροῦν καλόν. Δὲν ἀντιλαμβάνομαι ὅμως διατὶ νὰ μειώνωμεν τὸν ἀριθμὸν τὸν ἀναγκαῖον διὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐνστάσεως ἀπαρτίας εἰς 10 ἢ 15 βουλευτὰς καὶ νὰ διευκολύνωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνήθως γίνεται, νὰ διακόπτεται ἡ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς καὶ ἡ συζήτησις ἄνευ λόγου, μὲ καθημερινὸν σχεδὸν ἀντίκτυπον, εἰς τὸν Τύπον, ὅτι τὸ Κοινοβούλιον ὑστερεῖ εἰς τὰ καθήκοντά του.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιαννούσης, ἔχει τὸν λόγον.

§106Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Πρωτίστως, κ. Πρόεδρε, δέον νὰ τονισθῇ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ οὐδεμία σύγκρισις μεταξὺ ξένων Κανονισμῶν καὶ τοῦ ἰδικοῦ μας, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς ἀπαρτίας, διότι παρ’ ἡμῖν τὰ περὶ ἀπαρτίας προβλέπονται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος κατ’ ἀντίθεσιν μὲ τὰ κρατοῦντα ἀλλαχοῦ. Τὸ ἄρθρον 56 τοῦ Συντάγματος, ὁρίζει, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις ἄνευ παρουσίας τοῦ ⅓ τῆς Βουλῆς. Ἡ εὐθύνη δὲ τῆς τηρήσεως τῆς διατάξεως ταύτης, ἀνήκει εἰς τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν βεβαίως, ὅτι σέβεται τὸ Σύνταγμα, εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ λύῃ τὴν συνεδρίασιν ἐν ἐλλείψει ἀπαρτίας. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας, εἶναι μέσον τεῖνον εἰς τὴν τήρησιν τοῦ Συντάγματος στρεφομένου κατὰ τοῦ αὐθαιρετοῦντος ἢ παραβαίνοντος τὸ καθῆκον του Προεδρείου. Καὶ κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην καὶ ὑπὸ ἑνὸς μόνον βουλευτοῦ προβαλλομένη, δέον ὑποχρεωτικῶς νὰ ἐξετασθῇ ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ὁ Κανονισμὸς ὁμιλεῖ περὶ 10, διότι ὁ Κανονισμὸς δὲν δύναται νὰ τροποποιήσῃ τὸ Σύνταγμα. Ἡ τάσις δὲ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαιουμένων νὰ προβάλλουν τὴν ἔνστασιν, ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, δὲν σημαίνει τί ἄλλο, παρὰ διάθεσιν ἀποφυγῆς παντὸς ἐλέγχου τοῦ Προεδρείου εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν τοῦτο παραβαίνει τὸ Σύνταγμα. Θὰ ἦτο δὲ ἀκατανόητον τὴν στιγμὴν μάλιστα καθ’ ἣν τόσα ἐλέχθησαν ἰδίᾳ ἐπὶ θεμάτων, ὡς τὸ ἄρθρον 114, νὰ καταβάλλεται προσπάθεια κατοχυρώσεως τοῦ Προεδρείου διὰ παράβασιν τοῦ Συντάγματος. Πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι εἶναι κἄπως δύσκολον νὰ συμβιβασθοῦν αἱ τάσεις αὐταὶ μὲ τὰς περὶ Δημοκρατίας ἐπαγγελίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ λεχθέντα περὶ κωλυσιεργίας, ἀρκοῦμαι νὰ σημειώσω, ὅτι εἰς τὸ σύνολον σχεδὸν τῶν περιπτώσεων καθ’ ἃς ἐγένετο ἔνστασις ἀπαρτίας, ἐδικαιώθησαν οἱ ἐνιστάμενοι, διαπιστωθείσης τῆς παραβάσεως τοῦ Συντάγματος καὶ ἑπομένως καθήκοντος ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου. Πάντως, θὰ ἠδύνατο νὰ προβλέπωνται αὐστηραὶ κυρώσεις ἐναντίον τῶν ὑποβαλλόντων προφανῶς ἀβάσιμον ἔνστασιν ἀπαρτίας. Ἂς γίνῃ τέλος νοητόν, ὅτι δύναται νὰ βαρύνῃ τοὺς ἀπουσιάζοντας βουλευτάς. Ἐν οὐδεμιᾷ δὲ περιπτώσει τοὺς ζητοῦντας τὴν διαπίστωσιν τοῦ γεγονότος τούτου.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Χασαπίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§108Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς περιέχει θεμελιώδεις διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ρυθμίζουν τὰ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος. Ἡμεῖς οἱ νέοι βουλευταί, δὲν θὰ ἔπρεπε τρόπον τινὰ νὰ λαμβάνωμεν τὸν λόγον καὶ νὰ ἐκφέρωμεν τὴν γνώμην μας, λόγῳ ἐλλείψεως πείρας ἐπὶ τῶν τοιούτων διατάξεων. Ὅμως, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ τὴν μέχρι τοῦδε μικρὰν θητείαν μου εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς: Σᾶς ἀκούω πολλάκις, κ. Πρόεδρε, νὰ λέγετε, ὅτι διαπιστοῦται ἡ ὕπαρξις ἀπαρτίας καὶ ἐγὼ δὲν διαπιστώνω ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, παρὰ ὅτι ὑπάρχουσιν ἐλάχιστοι βουλευταὶ παρόντες, ἢ ἐπίσης εἰς ἄλλας περιπτώσεις ἀκούω νὰ λέγετε, ὅτι διαπιστοῦται ἡ μὴ ὕπαρξις ἀπαρτίας. Καὶ εἰς τὰς δύο περιπτώσεις κάμνω τὰς ἑξῆς σκέψεις: Ποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἀντιρρήσεις ἐπὶ τῶν ἀποφάσεών σας αὐτῶν; Δὲν τίθεται ἕνα θέμα συνειδήσεως δι’ ὑμᾶς καὶ διὰ τὸ Σῶμα ὁλόκληρον; Δὲν διαβάζετε εἰς τὸν τύπον τὰς διαμαρτυρίας διὰ τὴν ἀπουσίαν τῶν βουλευτῶν; Ἀπὸ τὴν ἐπεξεργασίαν ποὺ ἔκαμεν ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ ποὺ χρήζουν τροποποιήσεως, οὐδαμοῦ διαπιστώνω, ὅτι ἐνθαρρύνει τρόπον τινὰ τὴν ὕπαρξιν περισσοτέρων βουλευτῶν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ συνιστοῦν ταύτην. Οὐδὲν συγκεκριμένον μέτρον ἔφερεν ἡ Ἐπιτροπὴ διὰ νὰ προσέρχωνται περισσότεροι βουλευταὶ εἰς τὰς συνεδριάσεις. Αὐτὰ τὰ λέγω ὄχι ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν, διότι φρονῶ, ὅτι τὸ θέμα δὲν εἶναι κομματικόν, τὸ θέμα εἶναι τὸ πῶς θὰ διευκολυνθοῦν αἱ ἐργασίαι τοῦ Κοινοβουλίου. Αἱ προτεινόμεναι, δυστυχῶς τροποποιήσεις, φοβοῦμαι, ὅτι ἀποβλέπουν εἰς τὸ νὰ γίνωνται συζητήσεις χωρὶς ἀπαρτίαν. Τοῦτο εἶναι ἀποκαρδιωτικὸν δι’ ἐμέ. Προτείνω νὰ μὴ γίνῃ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν τῶν ὑπογραφόντων τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας. Δεύτερον, θὰ ἦτο ἐποικοδομητικὸν ἐὰν εἶχε προβλεφθῆ τρόπος θεραπείας διὰ τὴν προσέλευσιν τῶν βουλευτῶν. Ἀπὸ ὅσα μέχρι σήμερον ἰσχύουν, βλέπω μόνον εἰς σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ, ὅτι εἰς περίπτωσιν ἀπουσίας βουλευτοῦ τινος ἀπὸ δύο–τρεῖς συνεδριάσεις, ἐπιβάλλεται ὡς ποινὴ μόνον χρηματικὴ κράτησις. Δὲν προτείνω τὴν λῆψιν τοιούτων διοικητικῶν μέτρων, ἀλλὰ ἄλλων κινήτρων. Εἶπεν ὁ κ. Ἠλιοῦ καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, ὅτι θὰ πρέπει ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας νὰ ὑπογράφεται ἀπὸ 15 βουλευτάς, καὶ ὄχι ἀπὸ 20, ἐφ’ ὅσον ὁ ἀριθμὸς 15 ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἀναγνώρισιν ἀρχηγοῦ κόμματος. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ αὐτὴ ἡ πρότασις ὡς μέση λύσις. Κύριε Πρόεδρε, καὶ αἱ ἐφημερίδες γράφουν καὶ ὁ λαὸς ἐπίσης συζητεῖ καθημερινῶς, ὅτι αἱ ἐργασίαι τοῦ Κοινοβουλίου δὲν πᾶνε καλά, τὸ Κοινοβούλιον δὲν λειτουργεῖ ὁμαλῶς καὶ ὁ κοινοβουλευτισμὸς πέφτει. Ἡμεῖς οἱ νέοι βουλευταί, δὲν ἐνθαρρυνόμεθα μὲ αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Καὶ ἐπίσης ὅπως βλέπω καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπεξεργασίας τοῦ Κανονισμοῦ δὲν ἔφερε τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦταν χρήσιμα, διὰ τὴν τόνωσιν τοῦ θεσμοῦ.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§110Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου 5, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας δέον νὰ ὑπογράφεται ὑπὸ εἴκοσι τοὐλάχιστον βουλευτῶν, διότι κατὰ τὴν γνώμην μου εἶναι ἀντισυνταγματική, ἀντικοινοβουλευτικὴ καὶ ἀντιδημοκρατική. Τὸ Σύνταγμα ὁρίζει τὰ τῆς ἀπαρτίας τοῦ Σώματος ὡς πρὸς τὸ κατώτατον ὅριον καὶ ὁ Κανονισμὸς ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ ρυθμίσῃ τὸν τρόπον τῆς ἀσκήσεως χωρὶς νὰ παραβιάζεται ὅμως ἡ συνταγματικὴ αὕτη διάταξις. Τὸ νόημα τῆς συνταγματικῆς διατάξεως εἶναι νὰ διασφαλίζεται διὰ τῆς παρουσίας κατὰ τὰς συζητήσεις ἑνὸς ἀριθμοῦ βουλευτῶν ἡ σοβαρότης τῶν συζητήσεων καὶ νὰ ἐπιτυγχάνεται ἡ ἀνάγκη ἐπεξεργασίας τῶν νομοσχεδίων καὶ ὁ ἔλεγχος τῶν κυβερνητικῶν πράξεων. Ὅταν ὑπάρχῃ ἐνδιαφέρον δι’ ἕνα νομοσχέδιον ἢ ἐπερώτησιν ἀπὸ τὰ πολιτικὰ κόμματα, τότε ὁ ἀριθμὸς τῶν παρισταμένων εἶναι ἀνάλογος τοῦ ἐνδιαφέροντος αὐτοῦ, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ λόγος νὰ ἐνδιαφερθοῦν, τότε σημαίνει, ὅτι τὸ θέμα δὲν εἶναι σοβαρὸν καὶ κατ’ ἀκολουθίαν δὲν ὑπάρχει καὶ κίνδυνος ὑποβολῆς ἐνστάσεως ἀπαρτίας. Ἡ ἄσκησις τοῦ δικαιώματος τῆς ὑποβολῆς ἐνστάσεως ἀπαρτίας κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ συνταγματικοῦ νομοθέτου ἀνήκει εἰς πάντα βουλευτήν. Ὁ καθορισμὸς ὡρισμένου ἀριθμοῦ διὰ τὴν ἄσκησιν, ἀντιβαίνει πρὸς τὴν θέλησίν του, ἀλλὰ καὶ εἶναι ἀντιδημοκρατική, διότι περιορίζει τὸ δικαίωμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν ἀπαρτίας, δηλαδὴ νὰ διασφαλίσῃ τὴν διεξαγωγὴν τῶν συζητήσεων, συνθέτουν τὸ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον κατώτατον ὅριον βουλευτῶν. Δύναται νὰ ὑποβληθῇ καὶ ἔνστασις ἀπαρτίας πρὸς κωλυσιεργίαν, ἀλλὰ εἶναι ἐξυπηρετικὴ ἡ περίπτωσις ὑποβολῆς τοιαύτης ἐνστάσεως, ὅταν εἶναι ἐμφανὴς ἡ ὕπαρξις ἀπαρτίας; Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι κοινοβουλευτικώτερον νὰ διασφαλίσωμεν μεγαλυτέραν εὐχέρειαν εἰς τοὺς βουλευτὰς διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ δικαιώματος τῆς ὑποβολῆς ἐνστάσεως ἀπαρτίας παρὰ νὰ ἐπιβάλωμεν περιορισμοὺς ὑπὸ τὸν φόβον τῆς κωλυσιεργίας.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Πιτούλης, ἔχει τὸν λόγον.

§112Φ. ΠΙΤΟΥΛΗΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι αἱ ἀνησυχίαι τῶν κυρίων συναδέλφων περὶ ἀντισυνταγματικότητος τῆς διατάξεως διὰ τῆς ὁποίας αὐξάνεται ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν τῶν δυναμένων νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας, δὲν εἶναι καθόλου βάσιμοι. Τοιοῦτος φόβος οὐδέποτε μέχρι σήμερον διετυπώθη καίτοι εἰς τὸν Κανονισμὸν ὁρίζεται εἷς ἀριθμὸς διὰ τὴν ὑποβολὴν ἐνστάσεως ἀπαρτίας. Ἐν ἀρχῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν τῶν δυναμένων νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας, ὁρίζεται εἰς 25 πλὴν ὅμως ἐκρίθη, ὅτι πρέπει νὰ ἀντιστοιχῇ μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν δυναμένων νὰ ὑποβάλουν πρότασιν δυσπιστίας καὶ δι’ αὐτὸ περιωρίσθη εἰς 20. Ἀλλὰ διετυπώθη ἡ ἀπορία ἐὰν εἶναι ὀρθὸν ἕνα κόμμα τῆς Βουλῆς, ἀναγνωριζόμενον ὡς τοιοῦτον μὲ 15 βουλευτάς, νὰ μὴ δύναται νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν ἀπαρτίας. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει τὸ κόμμα αὐτὸ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὴν διάλυσιν τῆς συνεδριάσεως, ὅπως δὲν δύναται νὰ διατυπώσῃ καὶ πρότασιν δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅλα αὐτὰ ἀνταποκρίνονται μόνον εἰς τὴν θεωρίαν. Εἰς τὴν πρακτικὴν συμβαίνουν τὰ ἑξῆς: Ἢ πρόκειται περὶ συζητήσεως σοβαροῦ θέματος, ὁπότε εἰς τὴν αἴθουσαν παρευρίσκονται πολλοὶ βουλευταὶ καὶ τότε δὲν γεννᾶται θέμα διατυπώσεως ἐνστάσεως ἀπαρτίας, ἢ πρόκειται περὶ συζητήσεως θέματος μὴ σοβαροῦ, ὁπότε οἱ βουλευταὶ ἀπουσιάζουν καὶ ἀνακύπτει ἔδαφος διατυπώσεως ἐνστάσεως ἀπαρτίας, ἡ ὁποία ὅμως εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν διατυποῦται μόνον καὶ μόνον διὰ κωλυσιεργίαν καὶ οὐδὲν ἄλλο. Τέλος, κ. Πρόεδρε, θέλω νὰ προσθέσω δύο λέξεις σχετικῶς μὲ τὴν θλῖψιν τοῦ νέου συναδέλφου, διότι ἡ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ διαρκὴς Ἐπιτροπὴ δὲν ἀνέλαβε νὰ προτείνῃ ἀστυνομικὰ μέτρα διὰ τὴν παρουσίαν τῶν βουλευτῶν εἰς τὴν αἴθουσαν. Ὁμολογῶ, ὅτι ἐγὼ θλίβομαι, διότι τώρα μὲ τὴν κατάργησιν τοῦ ἀστυνομικοῦ κράτους, ὑπάρχουν ἐκπρόσωποι εἰς τὸ Κοινοβούλιον, οἱ ὁποῖοι προτείνουν νὰ ἐφαρμοσθοῦν ἀστυνομικὰ μέτρα εἰς τὴν Βουλήν.

§113Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι, κ. Πρόεδρε, δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν των τὸ ἄρθρον 68 τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ βουλευταὶ δύναται νὰ περιορισθοῦν διὰ νόμου καὶ εἰς 150, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐγὼ εἶχα ἄλλοτε ὑποστηρίξει. Μόνον μὲ αὐτὴν τὴν σκέψιν, ἴσως, δὲν θὰ πρέπει νὰ αὐξήσωμεν ὑπερβαλλόντως τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, τῶν δυναμένων νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας, διότι ἂν περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν εἰς 150, ἡ ἀπαρτία θὰ εἶναι 50. Ἀπορῶ, ὅμως, μὲ τοὺς συναδέλφους τῆς Ε.Ρ.Ε., οἱ ὁποῖοι σήμερον ὑποστηρίζουν, ὅτι παραβιάζεται τὸ Σύνταγμα, ὅταν εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κανονισμοῦ καθορίζεται εἰς 20 ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν τῶν δυναμένων νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας καὶ δὲν παρεβιάζετο τὸ Σύνταγμα ὅταν μὲ τὴν ὑποβληθεῖσαν τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ κ. Ροδοπούλου, ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς καθωρίζετο εἰς 25. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι τότε ἐγὼ μὲ τὸν κ. Ἀλαβᾶνον καὶ τὸν κ. Λυκουρέζον διετυπώσαμεν 14 τροπολογίας, εἰς μίαν τῶν ὁποίων, τὴν 4ην κατὰ σειράν, ὡρίζαμεν, ὅτι ὁ ἐλάχιστος ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν τῶν δυναμένων νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας θὰ πρέπει νὰ καθορισθῇ ἴσος μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν τῶν δυναμένων νὰ σχηματίσουν ἕνα Κόμμα, ἤτοι εἰς 15 ὑπογραφάς. Εἰς τὴν πρότασίν μας ἐκείνην, οἱ συνάδελφοι τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀντετάχθησαν καὶ παρέμειναν ἀμετάθετοι εἰς τοὺς 25. Τώρα πιστεύουν τὰ ἀντίθετα. Ἡμεῖς, ὅμως, δὲν μνησικακοῦμεν. Εἶναι ἀνάγκη, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀνεύρωμεν τὴν μέσην λύσιν διὰ νὰ ψηφισθῇ κἄποτε ὁ Κανονισμός, διότι ἄλλως δυνατὸν νὰ μείνωμεν μὲ τὸν παλαιὸν Κανονισμὸν καὶ τὴν ἀπεραντολογίαν του καὶ νὰ χάνωμεν τώρα τὸν καιρόν μας.

§114Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Συμφωνῶ, κ. Πρόεδρε, μὲ τὸν συνάδελφον κ. Λύχνον. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἐμπειρία τῶν ξένων Κοινοβουλίων, ὡδήγησε ταῦτα νὰ ὁρίσουν εἰς ὑψηλὰ ποσοστὰ τοὺς ἀριθμοὺς τῶν βουλευτῶν τῶν δυναμένων νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἐλλείψεως ἀπαρτίας. Θὰ πρέπει, κ. Πρόεδρε, προκειμένου νὰ ἀποφασίσωμεν ἐπὶ τῆς ὑπὸ κρίσιν διατάξεως νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὸ ἄρθρον 14 τοῦ ἰσχύοντος Κανονισμοῦ καὶ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ σχεδίου. Τὸ ἄρθρον 14 ἔχει δύο παραγράφους. Ἡ πρώτη ὁρίζει, ὅτι ὁ Πρόεδρος διαπιστώνει τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ ἀπαρτίας. Ἐκεῖνος φέρει τὴν εὐθύνην τῆς ὑπάρξεως ἀπαρτίας. Καὶ ἔρχεται ἡ δευτέρα παράγραφος, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ δίκαιον ἐξαιρετικόν, κατὰ τὴν ὁποίαν 10 βουλευταὶ δύνανται νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἐλλείψεως ἀπαρτίας εἰς ἣν περίπτωσιν ὁ Πρόεδρος παραβαίνει τὸ καθῆκον του καὶ διαπιστώνει τὴν ὕπαρξιν ἀπαρτίας, ἐνῷ τοιαύτη δὲν ὑπάρχει. Ἡ τελευταία αὐτὴ διάταξις ἔχει δύο ὄψεις. Τὴν ἁγνήν, ἡ ὁποία σπανίως ὁδηγεῖ εἰς τὴν σύνταξιν ἐνστάσεων καὶ τὴν διάθεσιν κωλυσιεργίας. Χάρις εἰς αὐτὴν συντάσσονται αἱ ἐνστάσεις. Ἐκπλήσσομαι, κ. Πρόεδρε, διότι ἤκουσα διατυπωμένας ἀπόψεις περὶ ἀντισυνταγματικότητος τῆς διατάξεως αὐτῆς. Ἴσως οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὑποστηρίξαντες τὴν ἄποψιν αὐτήν, νὰ μὴ θεωροῦν ἀντισυνταγματικὴν τὴν κατάστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς ἑκάστην βουλευτικὴν σύνοδον δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν περισσοτέρους ἀπὸ 5 νόμους καὶ ἀναγκαζόμεθα νὰ παραπέμπωμεν ὅλον τὸ νομοθετικὸν ἔργον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ἐπιθυμοῦν τὴν διατήρησιν τῆς καταστάσεως αὐτῆς. Ἤκουσα, κύριε Πρόεδρε, μὲ πολλὴν προσοχὴν τὴν γνώμην τοῦ κ. Καλλία, ὁ ὁποῖος ἀνεφέρθη εἰς τὸ ἄρθρον 56 τοῦ Συντάγματος, τὸ προβλέπον τὰ τῆς ἀπαρτίας τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἐπικαλεσθῶμεν καὶ ὀλίγα μαθηματικὰ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, καίτοι ἐγὼ ἀνήκω εἰς τὴν Νομικὴν Ἐπιστήμην, θὰ ἐβλέπαμεν, ὅτι τὸ ἄρθρον 56 τοῦ Συντάγματος ὁρίζει διὰ τὴν ἀπαρτίαν τῆς Βουλῆς τὸ ⅓ τῶν βουλευτῶν. Βεβαίως, τὸ ⅓ δὲν ἀφορᾷ μόνον τὴν Συμπολίτευσιν, ἀλλὰ καὶ ἕκαστον Κόμμα χωριστά. Θὰ ἦτο λοιπὸν δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ἀπὸ τὰ σημερινὰ δεδομένα, ὅτι τὸ ἐλάχιστον ὅριον ἀπαρτίας τοῦ Κόμματος τῆς Ε.Ρ.Ε., τὸ δυνάμενον, συνεπῶς, νὰ ὑποβάλῃ καὶ ἔνστασιν ἀπαρτίας, εἶναι 30 βουλευταί. Ἐάν, λοιπόν, ἐπικαλεσθῶμεν τὸ ἄρθρον 56 τοῦ Συντάγματος, θὰ πρέπει νὰ καταλήξωμεν εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα.

§115Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Αὐτὰ εἶναι μαθηματικὰ τῆς Νομικῆς.

§116Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἴσως. Δὲν ξεύρω, ὅμως, ποῖα εἶναι τὰ μαθηματικὰ τῆς ναυπηγικῆς. Τὰ ἀναμένω. Ἴσως, λοιπόν, ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν τῶν δυναμένων νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας, θὰ ἔπρεπε νὰ ἦτο ἀκόμη μεγαλύτερος, ὥστε νὰ ἀποκλείσωμεν τὴν κωλυσιεργίαν καὶ νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὸ Κοινοβούλιον νὰ ἐργάζεται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν πρότασιν ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς καθορίζεται εἰς 20, προτείνω νὰ δεχθῶμεν τὸν ἀριθμὸν αὐτόν. Ἄλλωστε, μὴ λησμονῶμεν, ὅτι ἐπὶ Ε.Ρ.Ε. προετάθη ὁ ἀριθμὸς 25. Ὀψιμαθῶν τὰ ἐκεῖθεν ἐπιχειρήματα.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§118Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀνάγκη ἡ ὁποία ἐπιβάλλει εἰς τοὺς Κανονισμοὺς ὅλων τῶν Βουλῶν νὰ περιληφθῇ διάταξις περὶ ἀπαρτίας, προῆλθεν ἐκ τοῦ λόγου νὰ ἐνισχυθῇ τὸ ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι εἶναι ἕνα ὅπλον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ νὰ προλαμβάνῃ τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τὴν ἐπιψήφισιν ἀντιδημοτικῶν, ἐνίοτε δὲ καὶ ἀντεθνικῶν μέτρων. Ἡ τακτικὴ αὐτὴ ὅλων τῶν Κοινοβουλίων, καὶ τοῦ ἰδικοῦ μας, ἀπέδειξεν, ὅτι ἡ χρῆσις τοῦ μέτρου αὐτοῦ δὲν ἐγένετο διὰ νὰ προλάβῃ τὴν ψήφισιν νόμων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν ἦσαν ἐπωφελεῖς διὰ τὴν χώραν, ἀλλ’ ἔγινε χρῆσις τῶν διατάξεων αὐτῶν μόνον καὶ μόνον πρὸς κωλυσιεργίαν. Καὶ ἐνθυμοῦμαι τὴν περίπτωσιν ἐπὶ τοῦ Ἰταλικοῦ Κοινοβουλίου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἕνα Κόμμα ἐκράτησε τὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἐπὶ 5 μῆνας μὲ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐνστάσεως τῆς ἀπαρτίας καὶ διαφόρων τροπολογιῶν, μόνον καὶ μόνον, διότι ἤθελε νὰ κωλυσιεργήσῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου, διότι ἐκ τῆς κωλυσιεργίας αὐτῆς ἀνέμενε πολιτικὰ ὀφέλη, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχε κατὰ τὴν γνώμην του κατὰ τὰς ἐκλογάς. Καὶ εἰς τὸ ἰδικόν μας Κοινοβούλιον αὐτὴ ἡ τακτικὴ ἐφαρμόζεται. Καὶ καμμία ἐκ τῶν παρατάξεων, αἱ ὁποῖαι σήμερον παρίστανται εἰς τὴν Βουλήν, δὲν εἶναι ἀναμάρτητος. Καὶ ἡμεῖς ὡς Ἀντιπολίτευσις ὑπεβάλαμεν ἐνστάσεις ἀπαρτίας διὰ λόγους κωλυσιεργίας. Καὶ ἡ ΕΔΑ ὑπέβαλεν ἐνστάσεις ἀπαρτίας διὰ λόγους κωλυσιεργίας. Καὶ ἡ ΕΡΕ σήμερον, κατὰ τὸν ὀλίγον χρόνον ποὺ εἶναι εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἔχει ἀποδείξει τὴν πρόθεσίν της νὰ ὑποβάλῃ ἐνστάσεις διὰ λόγους κωλυσιεργίας. Καὶ ὑπέβαλεν ἤδη. Συνεπῶς, ἡ τακτικὴ αὐτὴ μᾶς ἀποδεικνύει, ὅτι κάμνομεν ὅλοι χρῆσιν τῆς διατάξεως αὐτῆς, ὄχι διὰ νὰ παρεμποδίσωμεν τὴν ἐπιψήφισιν νόμων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἀντίληψίν μας δὲν εἶναι ὠφέλιμοι, ἀλλὰ διὰ νὰ κωλυσιεργήσωμεν. Ἡ τακτικὴ ἐπίσης ὅλων τῶν Κοινοβουλίων καὶ τοῦ ἰδικοῦ μας εἶναι, ὅτι συζητοῦνται νομοσχέδια εἰς προκεχωρημένας ὥρας τῆς νυκτός, παρουσίᾳ ὀλίγων βουλευτῶν καὶ δὲν ἐδημιουργήθη ποτὲ ζήτημα, διότι ἡ συζήτησις καὶ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐξαρτᾶται, ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι παρίστανται κατὰ τὴν συζήτησιν, ἀλλ’ ἀπ’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ συνεισφέρουν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν συζήτησιν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ πρέπει νὰ ὁδηγηθῶμεν σήμερον ποὺ ψηφίζομεν τὸν Κανονισμόν. Νὰ ὁδηγηθῶμεν ἀπὸ τὴν πρακτικήν, ἡ ὁποία ἐφηρμόσθη εἰς τὸ Κοινοβούλιόν μας εἰς τὴν θέσπισιν διατάξεως, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως περὶ ἀπαρτίας μόνον, ὅταν εἶναι πραγματικὰ μεγάλη ἀνάγκη, μόνον ὅταν εἶναι ἀνάγκη νὰ προλάβῃ τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως λῆψιν μέτρων, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὠφέλιμα διὰ τὴν χώραν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω, ὅτι ὀρθῶς εἰς τὸ σχέδιον τῆς προτάσεως ὡρίσθη ὁ ἀριθμὸς τῶν 20 βουλευτῶν. Ἐὰν τὸ Κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ ὁποῖον παρακολουθεῖ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς θέλῃ νὰ παρεμποδίσῃ τὴν λῆψιν ἑνὸς μέτρου, ὀφείλει νὰ ἐπιστρατεύσῃ τοὺς βουλευτάς του νὰ εἶναι παρόντες, διὰ νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔνστασιν τῆς ἀπαρτίας. Αὐτὴ ἡ διάταξις, κ. Πρόεδρε, θὰ ἀποτελέσῃ ἕνα κίνητρον, διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ καὶ ἡ ἀπορία τοῦ κ. Χασαπίδη, προσελεύσεως τῶν βουλευτῶν καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως. Ὅταν ὑπάρχῃ ὁ φόβος τῆς παρουσίας 20 βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ νὰ ὑποβάλουν πρότασιν ἀπαρτίας, αὐτὸ θὰ ἀποτελέσῃ ἕνα κίνητρον διὰ νὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν Βουλὴν ὁ τριπλάσιος ἀριθμὸς βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως. Νομίζω, ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐπισημάνωμεν τὴν μέχρι τοῦδε τακτικήν. Καὶ δὲν θὰ ὠφελήσῃ οὐδεμία διάταξις, ἐὰν δὲν ἀποκτήσωμεν συνείδησιν ὅλοι, οἱ ὁποῖοι διακονοῦμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι ἔχομεν καθῆκον νὰ παρακολουθοῦμεν τὰς συνεδριάσεις, νὰ λαμβάνωμεν μέρος εἰς τὰς συζητήσεις, διὰ νὰ συνεισφέρῃ ὁ καθ’ ἕνας ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ τὴν καλλιτέραν ἐργασίαν τοῦ Σώματος. Καὶ ἰδιαιτέρως πρέπει νὰ ἀποκτήσῃ συνείδησιν ἡ ἑκάστοτε Ἀντιπολίτευσις, διότι οὐδεὶς εἶναι ἀναμάρτητος. Ἐὰν ἀποκτήσωμεν αὐτὴν τὴν συνείδησιν καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν 20 καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν 10 βουλευτῶν θὰ εἶναι ἐπαρκὴς διὰ τὴν ὁμαλὴν διεξαγωγὴν τῶν συζητήσεων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπειδὴ μέχρι τοῦδε ὅλαι αἱ παρατάξεις ἐκάμαμεν κακὴν χρῆσιν τῆς παλαιᾶς διατάξεως περὶ ἀπαρτίας, ἂς δοκιμάσωμεν τὴν διάταξιν αὐτήν. Δι’ αὐτὸ συντάσσομαι ὑπὲρ τοῦ ἀριθμοῦ 20.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§120Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον μὲ προεκάλεσεν ὁ κ. Ἀλαβᾶνος, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω καὶ ὀλίγα μαθηματικά. Ἔκαμε τὸν ὑπολογισμὸν ὁ κ. Ἀλαβᾶνος, ὅτι 300 βουλευταὶ εἴμεθα, τὸ ⅓ πρέπει νὰ εἴμεθα παρόντες. Σήμερον ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶναι περίπου τὸ ⅓. Τὸ ⅓ τοῦ 3ου εἶναι 33. Συνεπῶς, τόσοι πρέπει νὰ εἶναι οἱ ἀπαιτούμενοι διὰ νὰ ὑπογράψουν ἔνστασιν ἀπαρτίας. Ἀλλὰ προηγουμένως ὁ κ. Βασιλᾶτος εἶπε καὶ τὸ ὑπενθύμισεν εἰς ὅλους, ὅτι ἠμπορεῖ οἱ βουλευταί, σύμφωνα μὲ τὸ Σύνταγμά μας, νὰ εἶναι καὶ 150 μόνον, ὁπότε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰδίων συλλογισμῶν τοῦ κ. Ἀλαβάνου, θὰ ἠδύνατο ἡ Βουλὴ νὰ λαμβάνῃ ἀποφάσεις μὲ 50 βουλευτὰς καὶ συνεπῶς τὸ τρίτον τοῦ 50 εἶναι 16.

§121Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ὅταν τροποποιηθῇ τὸ Σύνταγμα, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, θὰ τροποποιηθῇ καὶ ὁ Κανονισμός.

§122Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι, κ. Ἀλαβᾶνο. Εἶναι αὐθαίρετος ἡ ὑπόθεσις, ὅτι πάντοτε ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ εἶναι τὸ 3ον τῶν παρόντων βουλευτῶν. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως εἶναι γνωστόν, ὑπῆρξα ἐπὶ πολλὰ ἔτη ὑπουργὸς καὶ ἐδοκίμασα τὰ δυσάρεστα αἰσθήματα, ποὺ δοκιμάζουν οἱ Ὑπουργοὶ ὅταν ὑποβάλλεται ἀπὸ μέρους 10 βουλευτῶν ἔνστασις ἀπαρτίας. Οὐδέποτε, κ. Πρόεδρε, παρεπονέθην κατὰ τῶν ὑποβαλόντων τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας. Διετύπωσα παράπονα κατὰ τῶν βουλευτῶν —φιλικὰ φυσικὰ παράπονα— τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀπόντες. Οὐδέποτε ἐναντίον τῶν βουλευτῶν, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τὴν τήρησιν συνταγματικῆς διατάξεως. Ἀλλὰ ὁ κ. Ἀλαβᾶνος ὡμίλησεν, εἰς μίαν ἐκ τῶν τελευταίων συνεδριάσεων, καὶ περὶ κωλυσιεργίας ἐκ μέρους μου, διότι ἐμερίμνησα ἐγὼ πράγματι νὰ ὑποβληθῇ ἔνστασις ἀπαρτίας. Καὶ ἤθελα νὰ ξεκαθαρίσω ἕνα πρᾶγμα. Θὰ τὸ ἐπαναλάβω δηλαδή, διότι τὸ εἶχα ὑποστηρίξῃ αὐτὸ καὶ παλαιότερον. Δὲν κωλυσιεργεῖ, κ. Πρόεδρε, ὁ ἐπιδιώκων τὴν τήρησιν τοῦ Συντάγματος. Κωλυσιεργεῖ ὁ ἀπουσιάζων βουλευτής. Ἰδίᾳ δὲ ὁ ἀπουσιάζων κυβερνητικὸς βουλευτής. Δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ λέγουν, ὅτι κωλυσιεργοῦμεν ἡμεῖς, διότι ζητοῦμεν τὴν τήρησιν μιᾶς συνταγματικῆς διατάξεως, ὅταν ἡ μεγάλη πλειοψηφία τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως ἀπουσιάζει. Ὅπως καὶ σήμερον π.χ. Ὅλοι οἱ βουλευταὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ εἶναι παρόντες εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ ὑποχρέωσιν ἠθικήν, μεγαλυτέραν ἀπὸ ὅλους, ἔχουν οἱ βουλευταὶ τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως. Καὶ ἀπουσιάζοντες αὐτοί, κωλυσιεργοῦν. Εἶναι προφανές, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ συζήτησις γίνεται μὲ σκοπὸν πῶς θὰ παρακαμφθῇ ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Συντάγματος. Καὶ οἱ δέκα βουλευταὶ ποὺ ἀπαιτοῦνται, κατὰ τὴν ἰσχύουσαν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ αὐτοὶ εἶναι πολλοί. Καὶ εἷς μόνον βουλευτὴς θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα, ὑποβάλλων ἔνστασιν ἀπαρτίας, νὰ ζητήσῃ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου ἀπὸ τὸν Πρόεδρον. Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους, ἡ διάταξις διὰ τοὺς 10 βουλευτὰς ὑπάρχει. Ἐφ’ ὅσον, ὅμως, ἔρχεται τὸ θέμα καὶ συζητεῖται καὶ ἐξετέθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νομίζω, ὅτι θὰ ἐκτεθῶμεν εἰς τὰς ἐπικρίσεις τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τῶν ἐκλογέων μας ἐὰν δυσχεράνωμεν, περισσότερον ἀκόμη ἀπὸ ὅ,τι δυσχεραίνεται σήμερον ἀπὸ τὴν ὑπάρχουσαν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ ἐάν, λέγω, δυσχεράνωμεν ἔτι περισσότερον τὴν τήρησιν τοῦ Συντάγματος. Εἶμαι συνεπῶς, ἀντίθετος πρὸς οἱανδήποτε τροποποίησιν τῆς διατάξεως αὐτῆς καὶ συγχρόνως, κ. Πρόεδρε, δηλώνω, ὅτι ἐγὼ ἔχω καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσω ἀπὸ τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ παρίστανται εἰς τὴν Βουλήν, τοὐλάχιστον ὅπως παρίσταμαι ἐγώ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ἰδίᾳ τῶν συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἐπιδιώκουν, ὅσοι τὸ ἐπιδιώκουν, νὰ καταστήσουν ἀδύνατον τὴν τήρησιν τῆς συνταγματικῆς αὐτῆς διατάξεως. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ παράπονον ποὺ διετύπωσεν ὁ κ. Ἀλαβᾶνος, ὅτι ἐπειδὴ εἶναι ἀδύνατον μὲ τὴν Βουλὴν ὅπως λειτουργεῖ νὰ ψηφίζωνται ἀρκετὰ νομοσχέδια ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὅτι διὰ τοῦτο ἀναγκαζόμεθα νὰ καταφεύγωμεν ἀντισυνταγματικῶς, ὅπως ἀνέφερεν, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, κυβερνητικὸς βουλευτής εἶναι, ἂς συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ φέρῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος εἰμὴ μόνον τὰ ἐπείγοντα νομοσχέδια.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§124Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι φανερὸν ὅτι τὸ Κοινοβούλιον ἔχει ἀρκετὰς ἀρετὰς καὶ μεταξὺ αὐτῶν πολλὰς περιέργους. Καὶ μία ἐξ αὐτῶν εἶναι, τὸ ὅτι συμφωνῶ μετὰ τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη. Ἡ ὑψίστη τῶν ἀρετῶν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος εἶναι τὸ ὅτι ἐν αὐτῷ ἀντιπροσωπεύονται ὅλαι αἱ παρατάξεις καὶ δύνανται ἐλευθέρως νὰ διατυποῦνται αἱ ἀπόψεις των καὶ νὰ ἀνταλλάσσωνται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν αἱ γνῶμαι των. Ἐπ’ αὐτοῦ ἐστηρίχθη καὶ ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος καὶ ἐπέβαλε νὰ λαμβάνωνται ἀποφάσεις παρισταμένου ὡρισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ἡ παρουσία μας ἐν τῇ Βουλῇ πρέπει νὰ γίνεται διὰ νὰ δημιουργῆται καλὴ ἐντύπωσις εἰς τὴν κοινὴν γνώμην. Ἀλλὰ ἐὰν ὑπῆρχε μόνον ἡ διάταξις αὕτη, διὰ τοῦτο ἔρχεται ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς καὶ ἐπιβάλλει ὀργανωτικὰς ὑποχρεώσεις διὰ τὴν τήρησιν τῆς διατάξεως. Ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ ποὺ λέγει, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι 100 βουλευταὶ παρόντες διὰ νὰ γίνῃ συζήτησις εἶναι ὀργανωτική. Προκειμένου ἡ Συμπολίτευσις νὰ ψηφίσῃ τὰ σχέδια νόμων καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἐξασκήσῃ τὸ ἔργον της. Συνεπῶς, αὐτὴν τὴν διάταξιν δὲν πρέπει νὰ τὴν μεταβάλλωμεν ἢ νὰ τὴν τροποποιήσωμεν μὲ αὐτὰς τὰς γενικὰς σκέψεις. Νομίζω, ὅτι ἡ τροποποίησις τῆς διατάξεως αὐτῆς μὲ τὰ πρότυπα τῶν ξένων Κοινοβουλίων, δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον. Καὶ δὲν δύναται νὰ τροποποιηθῇ μὲ τὰ πρότυπα τῶν ξένων Κοινοβουλίων, διότι εἰς τὰ ξένα Κοινοβούλια διεξάγεται ἐξαντλητικὴ συζήτησις εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς ἐπὶ τῶν ὑπὸ κρίσιν σχεδίων νόμων καὶ ἡ ψήφισίς των ἀπὸ τὴν Βουλὴν γίνεται, θὰ ἔλεγα, μὲ πανηγυρικὸν χαρακτῆρα, διότι, ὡς εἶπον, εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς ἔχει ἐπεξεργασθῆ ἐξαντλητικῶς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου. Καὶ ἐρωτῶ, γίνεται αὐτὸ εἰς ἡμᾶς, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον παραπέμπεται κατ’ ἀρχὴν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἐπεξεργάζεται ὡς καὶ εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς τῶν ξένων Κοινοβουλίων; Δυστυχῶς τοιαύτη ἐπεξεργασία καὶ ἐξαντλητικὴ συζήτησις δὲν γίνεται εἰς τὰς ἰδικάς μας Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς. Ἀλλὰ εἰς τὰ ξένα Κοινοβούλια ὑπάρχουν ὠργανωμένα Κόμματα, τὰ ὁποῖα ὁρίζουν εἰδικὸν ἀγορητήν, ὁ ὁποῖος εἰς ἕκαστον σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον εἰσάγεται πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν, ἀναπτύσσει τὰς ἀπόψεις τοῦ Κόμματός του. Εἶπεν ὁ κ. Λύχνος, ὅτι εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Βουλὴν ἠμποροῦν νὰ ψηφίσουν σχέδιον νόμου καὶ 10 βουλευταί, ἀλλὰ ἡ ψήφισις τοῦ σχεδίου νόμου ἀπὸ τὴν Ἀγγλικὴν Βουλὴν δὲν γίνεται χωρὶς νὰ ἔχῃ προηγηθῇ ἡ ἐξαντλητικὴ ἐπεξεργασία ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Κύριε Πρόεδρε, ὁσάκις συζητοῦμεν νὰ διορθώσωμεν τὰ κακῶς κείμενα, φθάνομεν εἰς σημεῖον εἰς βαθμόν, ἐπιπολαιότητος κατὰ τὴν συζήτησιν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ καὶ τοιουτοτρόπως χειροτερεύομεν τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς. Ἐλέχθη ἐκ μέρους ὡρισμένων συναδέλφων ὅτι αἱ ὑποβαλλόμεναι ἐνστάσεις ἀπαρτίας ὑποβάλλονται διὰ λόγους κωλυσιεργίας καὶ εἶναι κακόπιστοι, καὶ παρεμποδίζουν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Κύριε Πρόεδρε, πιστεύω ὅτι δὲν ἀπέχει ἀπὸ τὴν πραγματικότητα ἡ ἄποψις αὐτή, πιστεύω ὅτι τοὐλάχιστον κατὰ 99% αἱ ἐνστάσεις αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὑποβληθῆ κατ’ αὐτὴν τὴν περίοδον καὶ τὰς προγενεστέρας, δὲν ἦσαν κακόπιστοι, καταντοῦν εἰς τὸ νὰ βοηθήσουν τὸ οὐσιαστικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς. Καὶ οὐσιαστικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς εἶναι ὄχι νὰ ψηφίζῃ νυχθημερὸν καὶ ὅπως–ὅπως νομοθετήματα, ἀλλὰ νὰ ψηφίζῃ νομοθετήματα κατόπιν ἐπισταμένης συστηματικῆς ἐπεξεργασίας, κατόπιν συζητήσεως εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἔχουν ἀκουσθῆ αἱ ἀπόψεις τῶν Κομμάτων, δηλ. αἱ ἀπόψεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ποὺ ἐκφράζονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐλέχθη ὅμως ἀπὸ τὸν κ. Ζορμπᾶν ὅτι μὲ αὐτὸ τὸ σύστημα τῆς εὐκολίας διὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν ἐνστάσεων, συνέβη, ὥστε εἰς τὴν Ἰταλικὴν Βουλὴν νὰ παραταθῇ ἐπὶ 50 συνεδριάσεις ἡ συζήτησις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἂν εἴχομεν αὐτὴν τὴν εὐκαιρίαν καὶ ἂν τὴν ἐχρησιμοποιούσαμεν ὡς Ἑλληνικὴ Βουλὴ μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν μὲ τὸν ὁποῖον τὴν ἐχρησιμοποίησαν οἱ συνάδελφοι εἰς τὴν Ἰταλικὴν Βουλὴν ἴσως κ. Πρόεδρε ὁ προηγούμενος ἐκλογικὸς νόμος π.χ. τοῦ 1956 νὰ μὴ εἶχε ψηφισθῆ καὶ νὰ εἶχον ἐπακολουθήσῃ ὅσα ἐπηκολούθησαν εἰς βάρος τοῦ τόπου αὐτοῦ. Θέλω δηλ. εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ἴδωμεν τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας καὶ ἀπὸ μίαν ἄλλην ἄποψιν. Θετικῶς ὑποχρεώνει νὰ εἶναι παρόντες οἱ βουλευταὶ διὰ νὰ γίνεται πραγματικὴ συζήτησις. Ἀλλὰ καὶ ἀρνητικῶς, εἶναι τὸ μοναδικὸν ὅπλον κ. Πρόεδρε εἰς χεῖρας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ νὰ ἠμπορῇ καὶ αὐτὴ νὰ ἀμύνεται ὅταν εὑρίσκεται ἐνώπιον ἀδιστάκτου πλειοψηφίας, ἡ ὁποία θέλει δι’ ὑφαρπαγῆς νὰ ψηφίσῃ ἄρρητα ἀθέμιτα εἰς βάρος τοῦ λαοῦ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπενθυμίζω ὅτι ἡ ἰδική μας παράταξις, καὶ ὀφείλω νὰ τὸ ὁμολογήσω, μὲ τὴν ἐνίσχυσιν καὶ τῆς παρατάξεως τοῦ Κέντρου, εἶχεν ὑποβάλει σειρὰν ἐνστάσεων διὰ νὰ ματαιώσῃ τὴν ψήφισιν ἀντεργατικοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐπεζήτει διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τῆς λήξεως τῆς συνόδου νὰ ψηφίσῃ ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἂν δὲν εἴχομεν αὐτὸ τὸ ὅπλον κ. Πρόεδρε, θὰ εἶχε ψηφισθῆ ἐκεῖνο τὸ νομοθέτημα καὶ θὰ ἦτο εἰς βάρος τῆς ἐργατικῆς τάξεως, εἰς βάρος τῆς Βουλῆς, διότι εἰς τὴν αἴθουσαν θὰ εἰσήρχετο ἕνα νομοσχέδιον σαφῶς ἀντεργατικόν. Ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι ὑπάρχει καὶ ἀπὸ τῶν ἀπόψεων αὐτῶν καὶ εἶναι χρήσιμον καὶ διὰ πρόσθετον ἀκόμη λόγον. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν οἱ 10 βουλευταὶ ὑποβάλλουν τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας καὶ ἀναβάλλουν τὴν ψήφισιν νομοθετήματος, δίδεται ὁ χρόνος κ. Πρόεδρε καὶ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην εἰς τὸν τύπον καὶ τὰ ἐνδιαφερόμενα στρώματα νὰ ἀντιδράσουν, νὰ ἀντιδράσουν ὄχι μὲ τὴν ἔννοιαν τῆς κωλυσιεργίας, ἀλλὰ νὰ ἀντιδράσουν νὰ προφθάσουν νὰ διατυπώσουν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν ἄποψίν των, ὥστε διαφωτιζόμενη ἡ Βουλὴ νὰ εἶναι εἰς θέσιν ὡριμώτερον νὰ σκεφθῇ ὡριμώτερον νὰ ψηφίσῃ. Αὐτὴ νομίζω, κύριοι συνάδελφοι εἶναι ἡ ἔννοια ἡ οὐσία τῆς ἐνστάσεως ἀπαρτίας καὶ δὲν ἠμποροῦμεν μὲ αὐτὴν τὴν εὐχέρειαν νὰ αὐτοκατηγορούμεθα καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι ὅλαι αἱ ἐνστάσεις ποὺ ὑποβάλλονται πλὴν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων εἶναι κακόπιστοι. Ὄχι συμβαίνει ἀκριβῶς τὸ ἀντίστροφον. Κύριε Πρόεδρε, θὰ προσέθετον ἀκόμη ὅτι τυχὸν μέτρον διὰ νὰ τηρηθῇ ἡ ἐπιταγὴ τοῦ Συντάγματος, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι παρὼν ὡρισμένος ἀριθμὸς βουλευτῶν διὰ νὰ συζητήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ ψηφίσῃ, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι οἰκονομικὴ κύρωσις ἢ ἄλλης φύσεως μέτρον εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ διαβάλλει κ. Πρόεδρε τὴν ἔννοιαν τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Αὐτὸ διαβάλλει τὴν Βουλήν, διότι κ. Πρόεδρε, στὸ κάτω– κάτω, κανεὶς κανένα δὲν ὑποχρεοῖ νὰ γίνῃ βουλευτής, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως τὸ ἀποφασίσει εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπιτελῇ εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκον του. Ἐὰν ληφθῇ τοιοῦτον μέτρον, ὀρθῶς ἐλέχθη ὅτι θὰ μετατρέψητε τὴν αἴθουσαν εἰς ἀστυνομευομένην, καὶ τότε θὰ βάλετε ἀπ’ εὐθείας κατὰ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Ἑπομένως δὲν εἶναι κ. Πρόεδρε αὐτὰ τὰ μέτρα. Τὰ μέτρα εἶναι κατὰ τὴν ἄποψίν μας, νὰ σταματήσῃ εἰς ὅποιον βαθμὸν εἶναι δυνατὸν ἰδίως μετὰ τὴν μεταπολίτευσιν τὴν σημερινὴν αὐτὴν ἡ λῆψις ἀποφάσεων, ἡ δημιουργία ταυτοσήμων γεγονότων τοὐλάχιστον ἐπὶ σπουδαίων θεμάτων ποὺ ἀφοροῦν τὴν ζωὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὸ παρασκήνιον, καὶ νὰ γίνεται ἐδῶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἰδοὺ ὀργανικὸν σπουδαῖον μέτρον ποὺ χωρὶς ὑποχρεωτικὴν ἀστυνόμευσιν ἢ ἄλλης φύσεως μέτρον θὰ ὑποχρεώσῃ τὸν βουλευτὴν καὶ θὰ καταστήσῃ καὶ εὐχάριστον τὸ ἔργον του διὰ νὰ εἶναι παρὼν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διότι θὰ γνωρίζῃ ὅτι ἡ παρουσία του παίζει ρόλον, σήμερον γνωρίζει ὅτι δὲν παίζει, διότι λαμβάνονται αἱ ἀποφάσεις εἰς τὰ παρασκήνια. Δεύτερον μέτρον κ. Πρόεδρε, ἠμπορεῖ νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀμέσως, ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχίσῃ προοδευτικῶς νὰ ἐφαρμόζεται περισσότερον ἐν γένει ἡ διαδικασία τῆς ὠργανωμένης συζητήσεως, νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ ὡς πρῶτον μέτρον ἀπὸ τὴν προηγουμένην ἑβδομάδα ποῖα νομοθετήματα θὰ συζητηθοῦν τὴν ἑπομένην.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν νομίζετε ὅτι ἔχετε ἐξέλθει ἐκ τοῦ συζητουμένου ἄρθρου; Ὁμιλεῖτε ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἡ δὲ συζήτησις ἐπ’ αὐτῆς ἔχει τερματισθῇ.

§126Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Φοβοῦμαι, ὅτι ἔχουν ἐξέλθει τῆς προσοχῆς σας τὰ ὅσα ἐν προκειμένῳ εἶπον. Διὰ νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα τῆς ἐνστάσεως ἀπαρτίας τὸ συνεδύασα ἀπολύτως μὲ τὴν ἔννοιαν τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ καὶ ἔλεγον ὅτι ὅταν εἶναι ὠργανωμένη ἡ συζήτησις καὶ οἱ βουλευταὶ γνωρίζουν ὅτι τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα θὰ συζητηθοῦν αὐτὰ ἢ ἐκεῖνα τὰ νομοθετήματα, ἔχουν τὸν χρόνον νὰ προπαρασκευασθοῦν, καὶ ὁ προπαρασκευασμένος βουλευτὴς ὁποιανδήποτε ἄλλην ἐργασίαν καὶ ἂν ἔχῃ, θὰ σπεύσῃ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν αἴθουσαν προκειμένου νὰ εἴπῃ ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα ἔχει προπαρασκευασθῆ. Ὁ βουλευτὴς κ. Πρόεδρε, λόγῳ καὶ τῶν ἄλλων ἀπασχολήσεων δὲν ἔρχεται ὅταν δὲν ἔχῃ προφθάσει μὲ αὐτὸ τὸ ἄγχος τῆς ἡμερησίας διατάξεως νὰ προπαρασκευασθῇ στοιχειωδῶς. Σκέπτεται ἀπὸ σεβασμὸν κ. Πρόεδρε, νὰ πάῃ εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς διὰ νὰ κάμῃ τί; Συζητεῖται τὸ τάδε νομοθέτημα, ἐπῆρε χθὲς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, δὲν πρόφθασε νὰ διαβάσῃ τὸν τίτλον τὶ νὰ πάῃ νὰ κάνῃ εἰς τὴν αἴθουσαν. Ἂν ὅμως εἶναι ὠργανωμένη ἡ συζήτησις καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ εἰς τὴν Βουλήν, τότε ἕνας σοβαρὸς ἀριθμὸς βουλευτῶν θὰ εἶναι παρὼν διὰ νὰ εἰποῦν ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα ἔχουν προπαρασκευασθῆ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ μὴ μακρηγορήσω, καταλήγω καὶ λέγω ὅτι ἡ ἄποψις ὅτι ἕνας βουλευτὴς ἔπρεπε νὰ δικαιοῦται νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν ἀπαρτίας, ἐφ’ ὅσον τηρηθοῦν αἱ προϋποθέσεις, ἐκ τῶν προτέρων εἶναι ὀρθοτάτη. Πέραν αὐτοῦ εἶναι ὀρθὴ ἡ διάταξις ποὺ ὁμιλεῖ περὶ 10 βουλευτῶν, ἀλλὰ διὰ νὰ ὑπάρξῃ μία ἀμοιβαία ὑποχώρησις καὶ νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς διατάξεως νὰ βάλωμεν ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας νὰ ὑποβάλλεται τοὐλάχιστον ἀπὸ 15 βουλευτάς, ἐφ’ ὅσον ἔχωμεν συμφωνήσει ὅτι 15 βουλευταὶ ἀποτελοῦσιν Κόμμα. Ἂν τροποποιηθῇ κἄποτε ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ ζητήσωμεν 20 ἢ 10 βουλευτάς, τότε πρέπει νὰ τροποποιηθῇ καὶ ἡ διάταξις περὶ ἀπαρτίας. Πρέπει ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀναγνωρίζονται ὡς Κόμμα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ ἔχουν τὸ θετικὸν ὅπλον διὰ τὴν δημιουργίαν συνθηκῶν ἢ τὸ ἀρνητικὸν ὅπλον διὰ τὴν ἀποτροπήν των. Τὸ 15 ἑπομένως εἶναι τὸ τελευταῖον καὶ ἀνυποχώρητον ὅριον. Ἐάν, κ. Πρόεδρε, παρὰ ταῦτα ἡ πλειοψηφία θελήσῃ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ 20 φοβοῦμαι ὅτι πέραν ὅλων τῶν ἄλλων θὰ ἔλθῃ καὶ εἰς σφοδροτάτην ἀντίφασιν πρὸς ὅσα σημαίνοντα στελέχη ὑπεστήριζον, ὅταν συζήτησις περὶ Κανονισμοῦ Βουλῆς ἐγένετο εἰς προηγουμένας περιόδους. Νὰ μὴ παρασυρώμεθα λοιπὸν ἀπὸ τὴν εὐφορίαν ὅτι σήμερον εἴμεθα πλειοψηφία. Νὰ βλέπωμεν κἄπως μακροπρόθεσμα τὰ πράγματα πρὸ παντὸς νὰ τὰ βλέπωμεν πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ θεσμοῦ ποὺ ταυτίζεται σήμερον μὲ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θέλω νὰ ἀμφισβητήσω οὔτε καὶ δύναμαι νὰ ἀγνοήσω ὅτι αἱ δεύτεραι σκέψεις εἶναι σοφώτεραι, ἀλλὰ πρέπει νὰ πιστοποιήσω αὐτὸ ποὺ διεπιστώθη, ὅτι πράγματι ὑπῆρξαν δεύτεραι σκέψεις ὅλων τῶν Κομμάτων καὶ πολλῶν τῶν κ.κ. βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν καὶ τὴν προηγουμένην Διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ εἰς τὰς προηγουμένας συζητήσεις. Ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε ὁ ἀριθμὸς τῶν 10 βουλευτῶν εἶναι παλαιότατος εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς καὶ νομίζω ἀπὸ τότε ποὺ ἦσαν 200 βουλευταί. Ἐν τῷ μεταξὺ εἰς 4 συνεχεῖς καὶ ἀλλεπαλλήλους συνόδους συνεχίσθη ἡ συζήτησις εἰς τὴν Διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Κανονισμοῦ, ἡ ὁποία εἶναι διαρκοῦς ἐνεργείας, καὶ συνεζητήθη τὸ θέμα. Καὶ κατελήξαμεν εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς πρώτης προτάσεως τροποποιήσεως. Τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐν ὁμοφωνίᾳ μετὰ τῶν ἄλλων Κομμάτων εἶχεν προτείνει 25 βουλευτάς. Ὅταν συνεζητούσαμεν τὴν νέαν τροποποίησιν εὑρέθημεν σύμφωνοι ὅλοι ὅτι θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ φθάσωμεν καὶ εἰς τὸν ἀριθμὸν 20, ἐπειδὴ καὶ τὸ Σύνταγμα ὁρίζει τὸν ἀριθμὸν 20 διὰ τὴν ὑποβολὴν προτάσεως δυσπιστίας. Καὶ οὕτω θὰ ὑπῆρχε μία ἐναρμόνισις τῆς ἐνστάσεως ἀπαρτίας μὲ τὴν ἔνστασιν δυσπιστίας. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι πράγματι, ἐκ τῶν δευτέρων σκέψεων, νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν 15 ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν καὶ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραταθῇ ἡ συζήτησις ἐπ’ ἄπειρον, ἐφ’ ὅσον κοινῇ ἐπιθυμίᾳ εἶναι νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν τροποποιήσεων τοῦ Κανονισμοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Καλλία, ἡ ὁποία εἶναι συγκεκριμένη καὶ διετυπώθη καὶ ἐγγράφως, ἔχω νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὑπέβαλεν ὁ κ. Καλλίας τροποποίησην διὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν ἐν ἀναλογίᾳ μὲ τοὺς 75 ποὺ ἀπαιτεῖ τὸ Σύνταγμα.

§128Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Δὲν ζητεῖ 75. Ζητεῖ πλέον τῶν 100. Πρέπει τοὐλάχιστον 75 νὰ εἶναι ψῆφοι ὑπέρ. Δὲν ἀρκοῦν 75 διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως.

§129Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. 75 ψῆφοι θετικαί.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σύμφωνοι. Νὰ λάβῃ 75 ψήφους ἡ ἀπόφασις ὑπέρ.

§131Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. 75 ὑπέρ. Ἐν τῷ συνόλῳ ὅμως ἐκεῖνοι ποὺ θὰ ψηφίσουν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι κάτω τῶν 100.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι αὐτονόητον αὐτό. Συνεπῶς θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσωμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 15. Καὶ νὰ ψηφίσωμεν τὴν νέαν τροπολογίαν τοῦ κ. Καλλία καὶ ἐὰν θέλετε νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 10 προκειμένου περὶ λήψεως ἀποφάσεως.

§133Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ἴσως δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ συμφωνία ἐὰν ἦτο 10 καὶ 15. Δηλαδὴ τὸ 15, τὸ ὁποῖον προτείνεται γενικῶς, νὰ ἀφορᾷ τὴν συζήτησιν καὶ τὸ 10 τὴν ἀπόφασιν. Ἴσως μὲ τὸ 10 καὶ 15, ἐὰν κατάλαβα καλῶς τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταλήξωμεν εἰς συμφωνίαν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι αὐτὸ ἀκριβῶς ἠρώτησα καὶ ἐγώ.

§135Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Εἴπατε 15 εἰς πᾶσαν περίπτωσιν. Τόσον διὰ τὴν συζήτησιν ὅσον καὶ διὰ τὴν ἀπόφασιν.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἰδική σας πρότασις εἶναι 15 καὶ 10, καὶ τὴν θέτω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς Ἐὰν νομίζῃ ἡ Βουλή, ὅτι δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὸ 15 κατὰ βάσιν καὶ κατόπιν νὰ ἐρωτήσω καὶ διὰ τὸ 10.

§137Φ. ΠΙΤΟΥΛΗΣ. Ἑνιαῖον 15.

§138Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἐγὼ διαφωνῶ.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πρότασις τοῦ κ. Πιτούλη. Ὁ κ. Θ. Παππᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§140Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Ὡρισμένας ἀπόψεις καὶ σκέψεις τὰς ὁποίας ἤθελον νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ συζητουμένου ἄρθρου, τὰς ἀνέπτυξεν, ἐν πολλοῖς, ὁ συνάδελφος κ. Ἐφραιμίδης, εἰς τὴν μικρὰν ἀλλὰ γόνιμον, ὠφέλιμον ἀγόρευσίν του. Θὰ προσθέσω μόνον τὰ ἑξῆς: Συμμερίζομαι ἀπολύτως τὴν ἄποψιν καὶ τὴν ἀνησυχίαν τοῦ συναδέλφου κ. Χασαπίδη. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅλοι μας, ὅτι τὸ θέαμα τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἡ Βουλὴ μὲ τὴν ἀπουσίαν τῶν βουλευτῶν ἔχει δημιουργήσει εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ἀλγεινὴν ἐντύπωσιν καὶ πρέπει νὰ καταλάβωμεν ὅλοι μας, ὅτι ἔχομεν καθῆκον νὰ παρακολουθοῦμεν ἀνελλιπῶς τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς. Βεβαίως δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς λήψεως οἱουδήποτε διοικητικοῦ ἢ ἀστυνομικοῦ μέτρου διὰ νὰ ὑποχρεωθοῦν οἱ κύριοι βουλευταὶ νὰ παρίστανται εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς. Θὰ ἦτο ὅμως δυνατόν, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τὰ Κόμματα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν ἐν τῇ Βουλῇ, νὰ γνωρίσουν διὰ κοινῆς δηλώσεως πρὸς τὴν Βουλήν, εἴτε διὰ σχετικῆς διατάξεως, ἡ ὁποία νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὸν Κανονισμόν, ὅτι ἀναλαμβάνουν τὴν ὑποχρέωσιν οἱ κύριοι βουλευταὶ ἑκάστου Κόμματος, κατὰ τὸ ⅓ τοὐλάχιστον, νὰ παρίστανται εἰς τὴν Βουλήν, ὁπότε θὰ εἴμεθα πάντοτε ἐν ἀπαρτίᾳ. Καὶ εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐφαρμοσθῇ ἡ ὑποχρέωσις τὴν ὁποίαν θὰ ἀναλάβουν τὰ Κόμματα νὰ φθάνωμεν ἀκόμη καὶ μέχρι τοῦ σημείου ματαιώσεως τῆς συνεδριάσεως, ἐλλείψει ἀπαρτίας. Θὰ εἶναι ὅμως γνωστὸν πλέον ἐξ ὑπαιτιότητος τίνος Κόμματος ἐματαιώθη ἡ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι μὲ τὸ πρακτικὸν αὐτὸ μέτρον, θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἀποφύγωμεν τὸ ἄτοπον καὶ παράδοξον φαινόμενον, τὸ ὁποῖον παρετηρεῖτο εἰς τὸ παρελθὸν εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λαζαρίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§142Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι νέος βουλευτής, ἐκλεγεὶς τὸ πρῶτον τὴν 3ην Νοεμβρίου 1963 καὶ ἐν συνεχείᾳ τὴν 16ην Φεβρουαρίου 1964. Μὲ θρησκευτικὴν εὐλάβειαν παρηκολούθησα τὰς πρώτας συνεδριάσεις ἐν τῇ Βουλῇ. Δυστυχῶς, ἀπὸ τὰς συνεδριάσεις αὐτὰς τὰς πρώτας, διεπίστωσα, ὅτι μὲ ἄλλα ἰδανικὰ ξεκίνησα διὰ τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Πίστευα, καὶ νομίζω, ὅτι ὅταν λειτουργῇ τὸ Κοινοβούλιον τοὐλάχιστον κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτήν, ὅτι ἔπρεπε νὰ παρακολουθοῦμεν ὅλοι οἱ βουλευταὶ τὰς συνεδριάσεις. Οἱ παλαιότεροι ἔχουν ἐπὶ τοῦ προκειμένου πάθει ἀνοσίαν. Δι’ ὃ, καὶ τάσσομαι μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Χασαπίδη...

§143Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν αἴθουσαν, αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἶναι μόνον παλαιοὶ βουλευταί, ποῦ εἶναι οἱ νεώτεροι;

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ φθάσωμεν εἰς διαμάχην μεταξὺ νεωτέρων καὶ παλαιοτέρων;

§145Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. Ἀναφορικῶς μὲ τὸν ηὐξημένον ἀριθμὸν βουλευτῶν συντάσσομαι μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ συναδέλφου κ. Ἀλαβάνου. Γνωρίζω, ὅτι εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἀπαρτία χρειάζεται τὸ ἥμισυ τῶν μελῶν σὺν ἕνα παρόντος. Ἐδῶ χρειάζεται τὸ ⅓ τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ ὅσες φορὲς ἐγένετο ἔνστασις ἀπαρτίας ἦσαν ὀλιγώτεροι ἀπὸ 50. Τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς εἶναι ἐν κυριολεξίᾳ νομοθετικόν. Ἄν οἱ βουλευταὶ συνεχῶς ἦσαν παρόντες κατὰ τὰς συνεδριάσεις τότε ἀσφαλῶς θὰ ἀνήρχοντο εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ τὸν ὁποῖον καὶ θὰ ἐξυπηρέτουν ἀποτελεσματικῶς, παρὰ νὰ κατατρίβωνται εἰς τὴν σημερινὴν ρουσφετολογίαν. Διότι, δυστυχῶς, ἐκεῖ κατήντησαν οἱ βουλευταὶ νὰ κάνουν ρουσφέτια. Τὸ κακὸν τοῦτο ἔχει τὴν πηγὴν εἰς τὸ ὅτι δὲν ὑπάρχει διὰ νόμων τακτοποίησις τῶν προβλημάτων τοῦ λαοῦ, ὁπότε δὲν θὰ ὑπῆρχε λόγος νὰ καταφεύγῃ εἰς τοὺς βουλευτάς. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα ἐναντίον ἀπουσιαζόντων συναδέλφων καὶ εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τοῦτο. Ἄν ὅμως μὲ τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως ἀνεγιγνώσκοντο τὰ ὀνόματα τῶν ἀπουσιαζόντων βουλευτῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐδίδοντο εἰς τὸν Τύπον φαντάζομαι, ὅτι ἐφ’ ὅσον οἱ συνάδελφοι, θὰ ἐγνώριζον ὅτι οἱ ψηφοφόροι των θὰ ἀνεγίγνωσκον εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι οὗτοι καίτοι εὑρισκόμενοι εἰς Ἀθήνας, δὲν παρέστησαν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, δὲν θὰ ἀπουσίαζον ἀσφαλῶς. Τελειώνων συντάσσομαι μὲ τὴν ἄποψιν τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν δι’ ὑποβολὴν ἐνστάσεως.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γιαννούσης, ἔχει τὸν λόγον.

§147Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠκούσθησαν πολλὰ ἀπὸ πολλοὺς συναδέλφους διὰ τὰ περὶ κωλυσιεργίας. Ἀπὸ οὐδένα ὅμως ἠκούσθη τι, ἔστω καὶ τὸ ἐλάχιστον, διὰ τὴν περίπτωσιν καταπατήσεως τοῦ Συντάγματος, λόγῳ αὐθερεσίας τοῦ Προεδρείου. Δὲν ὑπαινίσσομαι βεβαίως ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ ὑποβάλω εὐθέως μίαν ἐρώτησιν. Εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ὑμεῖς δὲν διεπιστώνατε, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἡ προσήκουσα ἀπαρτία, ἂν τύχῃ καὶ σᾶς διαφύγῃ, καὶ ἐγερθῇ ἕνας βουλευτὴς καὶ σᾶς εἴπῃ: Κύριε Πρόεδρε, σᾶς ἔχει ἀνατεθῆ ἡ τήρησις τοῦ Συντάγματος καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν βλέπετε, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, νομίζετε, ὅτι εἶναι σωστὸν νὰ εἴπητε ἐθελοτυφλῶ, δὲν βλέπω τὴν ἔλλειψιν ἀπαρτίας καὶ δὲν διαβάζω τὸ ἄρθρον 56 καὶ τὸ ἀγνοῶ, καὶ λέγω «ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ὁ νόμιμος ἀριθμὸς διὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐνστάσεως τῆς ἀπαρτίας καὶ προχωρῶ εἰς τὴν συζήτησιν;» Κύριε Πρόεδρε, ἐγένοντο, δυστυχῶς, ἄλλα πράγματα, διότι δὲν συμβαίνει πάντοτε νὰ προεδρεύετε ὑμεῖς. Σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἴσως πρὸ μηνός, ὑπεβλήθη ἐκ μέρους ἡμῶν πρότασις ψηφοφορίας δι’ ἀναστάσεως, ἐγένετο ἡ ψηφοφορία καὶ ἠγέρθησαν οἱ περισσότεροι ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὁ κ. Πρόεδρος εἶπε «δεκτόν». Διεφωνήσαμεν, διεμαρτυρήθημεν καὶ ἠναγκάσθη νὰ ἀναγνώσῃ τὸν κατάλογον. Καὶ εὑρέθη τότε, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως οἱ ὁποῖοι ἐπολέμουν τὸ νομοσχέδιον, ἦτο διπλάσιος, τοῦ ἀριθμοῦ τῆς Συμπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ οἱ δύο ἦσαν κάτω τοῦ ἀριθμοῦ ποὺ ἀπῃτεῖτο διὰ νὰ ὑπῆρχεν ἀπαρτία. Αὐτὸ εἶναι τὸ ὅπλον, μὲ τὸ ὁποῖον θέλομεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ δικαιώματα ἐναντίον τῆς καταστρατηγήσεως καὶ τῆς καταπατήσεως τοῦ Συντάγματος. Πέραν αὐτοῦ, ἤθελα νὰ εἴπω εἰς τοὺς κ.κ. συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἐπεκαλέσθησαν τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον εἶχε γίνει ἐπὶ κ. Ροδοπούλου καὶ οἱ ὁποῖοι εἶπον ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν κομμάτων εἶχον ψηφίσει τὸ ἴδιον σχέδιον νόμου, ὅτι τὸ σχέδιον νόμου δὲν ὑποχρεώνει κανένα βουλευτήν. Ὅπως καὶ ὅτι εἶναι ἀνίσχυρον νὰ τροποποιήσῃ τὸ Σύνταγμα. Καὶ πέραν αὐτοῦ ὅτι ὁ Κανονισμὸς τὸν ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ἀλαβᾶνος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τροποποιήσῃ τὸ Σύνταγμα. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 56 δὲν ὁμιλεῖ καθόλου περὶ ἀπαρτίας. Λέγει ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ συζητῇ ἄνευ τῆς παρουσίας τοῦ ⅓ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ. Τὰ περὶ ἀπαρτίας προσετέθησαν εἰς τὸ ἄρθρον 14, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ καταργήσῃ τὸ Σύνταγμα. Σᾶς εἶπον καὶ προηγουμένως διὰ ποῖον λόγον προσετέθησαν. Προσετέθησαν διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ἀπὸ τῆς παραβάσεως, ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου, τοῦ Συντάγματος. Περαιτέρω ὁμιλεῖ τὸ Σύνταγμα, ὑπὸ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, δηλαδή, τὸ λέγει διὰ νὰ εἴπῃ, ὅτι παρ’ ὅλα ὅσα λέγει ὁ Κανονισμὸς καὶ ἂν τὸ κάμετε αὐθαιρετούσης τῆς πλειοψηφίας, τὸ κάμετε 15 ἢ 25....

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει συμφωνία καὶ εἰς τὴν παλαιὰν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τὴν σημερινήν, διὰ τὸ σχέδιον τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχομεν σήμερον ἐνώπιόν μας πρὸς συζήτησιν.

§149Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Καὶ ἂν ὑπάρχῃ, δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ἡ συμφωνία τῆς παμψηφίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργήσῃ τὸ Σύνταγμα.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννούση, σεῖς ἔχετε δικαίωμα νὰ εἴπητε τὴν γνώμην σας.

§151Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ καταργήσητε τὸ Σύνταγμα. Ἄλλη διάταξις τοῦ Συντάγματος λέγει: «Πᾶσα πρότασις νόμου συνοδεύεται ὑποχρεωτικῶς... (ἀναγινώσκει)....». Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ ὁ Κανονισμὸς νὰ εἴπῃ, ὅτι θέλω 15 βουλευτάς. Νομίζετε, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἔνστασίς μου, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν φέρει τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἢ ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ διότι δὲν παρεπέμφθη εἰς τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, δὲν θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅταν θὰ ἔχῃ εἴπει ἕνας βουλευτής, οἱοσδήποτε βουλευτής, ὅτι διὰ νὰ ὑποβληθῇ αὐτὴ ἡ ἔνστασις, ὅτι θέλει 45 βουλευτάς; Καὶ ἡ διάταξις αὐτή, κ. Πρόεδρε, εἶναι μὴ ἐφαρμοστέα. Καὶ ἕνας ἀκόμη βουλευτὴς ἔχει δικαίωμα ν’ ἀξιώσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Συντάγματος.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑποστηρίζετε πολὺ καθυστερημένα αὐτὰ τὰ συνταγματικὰ θέματα.

§153Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Διότι δὲν ἐδημιουργήθη θέμα. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ θητεύω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπὶ 12 συναπτὰ ἔτη καὶ ἤλπιζον ὅτι θὰ μὲ εἴχατε προσέξει καθ’ ὅλο αὐτὸ τὸ διάστημα, ὥστε νὰ μὴ λέγετε ὅτι καθυστερημένως ἐνεθυμήθην τὰς συνταγματικὰς διατάξεις. Πάντοτε ὑποστηρίζω ἀσχέτως τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν λαμβάνει τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, ὑποστηρίζω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θεωρῶ ὀρθὰ καὶ ἐνθυμῆσθε ὅτι πλέον ἢ ἅπαξ ὑπεστήριξα ἀντιθέτους πρὸς τὸ Κόμμα μου ἀπόψεις. Περὶ αὐτοῦ δὲν ἐγένετο ποτὲ συζήτησις διότι δὲν ὑπῆρχε θέμα τροποποιήσεως τῆς διατάξεως. Ἀπόδειξις περὶ τοῦ ὅτι εἶναι τελείως ἀβάσιμος ὁ ἰσχυρισμὸς περὶ κωλυσιεργίας εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι οὐδέποτε ἔνστασις ἀπαρτίας ὑποβληθεῖσα ἀπερρίφθη τοὐλάχιστον κατὰ 99%. Τὸ 1% καλύπτεται ἀπὸ τὰς περιπτώσεις ἐκείνας κατὰ τὰς ὁποίας ἔσπευσαν διὰ τηλεφωνημάτων νὰ φέρουν τοὺς βουλευτάς. Εἰπῆτε μου εὐθαρσῶς ἐὰν ἡ νέα ἔννοια τῆς Νικησάσης Δημοκρατίας ἐμπεριέχει τὸ δικαίωμα τῆς πλειοψηφίας νὰ καταργήσῃ τὸ Σύνταγμα.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ μὲ συγχωρῆτε κ. συνάδελφε. Ἐγὼ ὡμίλησα σαφῶς. Σεῖς γνωρίζετε ὅτι τὸ σχέδιον τοῦ Κανονισμοῦ ἦτο ἕτοιμον ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας πλειοψηφίαν. Εἰς τὰς συζητήσεις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, συμμετεῖχεν ὡς μέλος αὐτῆς ὁ ἀξιότιμος κ. Καλλίας, ὁ ὁποῖος καὶ συνεφώνησεν ἐπὶ τῆς διατυπώσεως τοῦ σχεδίου, ἐκφράζων τὴν γνώμην τοῦ Κόμματός σας.

§155Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Καλλίας ἐξεπροσώπευσε, κατ’ ἀρχήν, κ. Πρόεδρε, τὸν ἑαυτόν του καὶ κατόπιν τὸ Κόμμα του. Κάθε βουλευτὴς ὅμως, ἐπὶ Συνταγματικοῦ ἰδίᾳ θέματος ἔχει ἰδικήν του γνώμην καὶ οὐδέποτε ἐπὶ τοιούτων θεμάτων ἐτέθη θέμα κομματικῆς πειθαρχίας.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁ ἀξιότιμος κ. Καλλίας, ἐκτὸς τῆς προσωπικῆς του γνώμης, ἐξέφρασε καὶ τὴν γνώμην τοῦ Κόμματός του καὶ συνέτεινε σπουδαίως εἰς τὴν κατάρτισιν τοῦ σχεδίου τοῦ συζητουμένου Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§157Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Παρηκολούθησα ἐντατικῶς, ὅλην αὐτὴν τὴν συνταγματολογίαν, κ. Πρόεδρε, καὶ ἐκπλήσσομαι μὲ τὸ περιεχόμενον τῆς ὁμιλίας τοῦ ἀξιοτίμου, κ. συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ἐπέρριψε μομφὴν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅτι παραβαίνει τὸ Σύνταγμα. Διατί; Διότι εἰς τὴν αʹ ἢ βʹ περίπτωσιν, ἐνῷ πράγματι δὲν ὑπῆρχεν ἀπαρτία, διεπίστωσε τὴν ὕπαρξιν ἀπαρτίας. Ἀλλὰ σήμερον δὲν συζητοῦμεν περὶ αὐτοῦ. Οὔτε εἶναι θέμα ἐλέγχου τῆς τοιαύτης ἢ ἀλλοίας ἐφαρμογῆς εἰς τὸ παρελθὸν τοῦ Κανονισμοῦ ἀπὸ τὸν ἑκάστοτε Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Καὶ συνεπῶς, ἐὰν ἤθελεν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν Κανονισμόν, διὰ νὰ ἀποστομώσῃ τοὺς μεμφομένους τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς διὰ κακὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ, ἔπρεπε νὰ τοὺς ἀφαιρέσῃ τὸν λόγον, διότι εὑρίσκονται ἐκτὸς θέματος. Δὲν εἶναι θέμα, σήμερον, ἐλέγχου τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον εἰς τὸ παρελθὸν ὁ αʹ ἢ ὁ βʹ Πρόεδρος ἐφήρμοσε τὸν Κανονισμόν. Τὸ θέμα εἶναι ἀλλοῦ. Θὰ ἀπαιτοῦνται 15 βουλευταί, διὰ νὰ ὑποβάλλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας, ἢ ὀλιγώτεροι, ἢ 10, ὡς προβλέπεται ἀπὸ τὸν ἰσχύοντα Κανονισμόν. Οὐδεμία ἀντισυνταγματικότης δύναται νὰ προβληθῇ. Ἁπλούστατα, διότι εἶναι δεδομένον, ὅτι τὸ Σύνταγμα πάσης Πολιτείας ἀποτελεῖται, ὄχι μόνον ἀπὸ τὸ γραπτόν, κείμενον τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰ ἔθιμα. Ἔχομεν μίαν μακροτάτην κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν. Ὅλα τὰ Συντάγματα ἀπὸ τοῦ 1911 καὶ ἐντεῦθεν, εἰς τὰ ζητήματα αὐτὰ εἶναι ταὐτόσημα. Καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον εἶναι διατυπωμένα, ὡς πρὸς τὰ θέματα τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐργασίας. Εἰς παλαιοτέρας ἐποχάς, εἰς τὴν ἐποχὴν τῶν γονέων μας, εἶχε δικαίωμα καὶ ἕνας βουλευτὴς νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν ἀπαρτίας. Αὐτὸ ἐθεωρήθη, ὅτι δὲν συμβιβάζεται μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ Συντάγματος καὶ διὰ νεωτέρας μεταρρυθμίσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἀπηγορεύθη εἰς ἕνα βουλευτὴν νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν ἀπαρτίας καὶ ὡρίσθη μείζων ἀριθμός. Ὁ ἤδη ἰσχύων ἀριθμὸς εἶναι τῶν 10 βουλευτῶν. Ἤδη ζητεῖται ἡ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ ἀπὸ 10 εἰς 15. Πιθανὸν ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς νὰ θεωρηθῇ ὑπερβολικὸς ἀπὸ ὡρισμένους βουλευτάς, ἢ ἀπὸ ὡρισμένον ἀριθμὸν βουλευτῶν. Ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ βασίμως, ὅτι τὸ θέμα ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα, ὅταν μάλιστα, ὅπως προεῖπον, ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν καὶ ἐπὶ Κυβερνήσεων ὅλων τῶν κομμάτων ἐφηρμόσθη ὁ Κανονισμὸς ὁρίζων, ὅτι ὄχι ἕνας βουλευτής, ἀλλὰ μείζων ἀριθμὸς βουλευτῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν ἀπαρτίας. Ζήτημα, λοιπόν, μέτρου ὑπάρχει. Ἐὰν δηλαδὴ θὰ ἀπαιτοῦνται 10 ἢ 15 βουλευταὶ διὰ τὴν ὑποβολὴν ἐνστάσεως ἀπαρτίας. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις. Ἐπὶ Κυβερνήσεων Ε.Ρ.Ε. καὶ ἐπὶ Κυβερνήσεως Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἐπὶ Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐξαντλοῦν σχεδόν, ὅλην τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον καὶ ἐπὶ τῆς ἰδικῆς μας περιόδου 1946–50, ὅπου καὶ ἡμεῖς συμμετείχομεν τότε εἰς τὰς Κυβερνήσεις, ὡς Κόμμα Φιλελευθέρων ἐφηρμόσθη ὁ Κανονισμὸς αὐτὸς μὲ δικαίωμα ὑποβολῆς ἐνστάσεως ἀπαρτίας, ὄχι ἀπὸ ἕνα βουλευτὴν ἀλλὰ ἀπὸ μείζονα ἀριθμόν. Δὲν θέλω μὲ αὐτὸ νὰ εἴπω, ὅτι ἕκαστος ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων δὲν δικαιοῦται νὰ ἔχῃ ἰδικάς του γνώμας, δικαιοῦται καὶ ἂν θέλετε καὶ ὑποχρεοῦται, ὅταν ἔχῃ τόσην πίστιν εἰς τὴν ὀρθότητα τῶν ἰδικῶν του γνωμῶν, ἐπὶ συνταγματικῶν θεμάτων, ὥστε νὰ θεωρῇ, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ τὰς διατυπώνῃ δημοσίως καὶ κατ’ ἀντίθεσιν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζει τὸ κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει. Δικαίωμά του εἶναι. Ἀλλὰ ἡ γενικὴ γραμμή, ἡ ἱστορία ἡ κοινοβουλευτικὴ τοῦ τόπου μας, τὸ γράμμα τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ὅπως ἰσχύει ἀπὸ δεκαετηρίδων, δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἄποψιν, ὅτι ὁ καθορισμὸς ἀριθμοῦ βουλευτῶν, πρὸς ὑποβολὴν ἐνστάσεως ἀπαρτίας, ἀριθμοῦ μείζονος τοῦ ἑνός, ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα. Δὲν ἀντίκειται, καθόλου, εἰς τὸ Σύνταγμα. Τὸ θέμα εἶναι νὰ κρίνετε περὶ μέτρου 10 ἢ 15 βουλευτῶν. Καὶ τὸ μέτρον αὐτὸ ἀπησχόλησε τὴν Βουλήν, καθ’ ὅλην τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν, χωρὶς λόγον καὶ ἀφορμήν.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ρουσόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§159Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 5 ποὺ συζητεῖται θίγει τὸ θέμα τῆς λειτουργίας τῆς Βουλῆς καὶ ὀρθῶς παρετάθη ἡ συζήτησις. Ὁ κ. Μπακόπουλος, ποὺ μόλις χθὲς ἀνέλαβε Ὑπουργός, παρ’ ὅλον τὸν ὄγκον τῆς ἐργασίας ποὺ ἀντιμετωπίζει ᾐσθάνθη τὴν ἀνάγκην νὰ παραστῇ εἰς τὴν συνεδρίασιν, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι οὐδέποτε θὰ ἀπουσιάσῃ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις σᾶς ἀφορᾷ ἰδιαιτέρως. Νομίζω, ὅτι οἱ νεώτεροι ἐκ τῶν συναδέλφων, οἱ ὁμιλήσαντες, εἶπον, ὅτι ἡ πρᾶξις περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν τῶν δικαιουμένων νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας ἀπὸ 10 εἰς 20, μαρτυρεῖ, ὅτι τοῦτο γίνεται, διότι ἐπιθυμοῦμεν νὰ συνεδριάζωμεν ἄνευ ἀπαρτίας. Καὶ νομίζω, ὅτι εἶχον δίκαιον. Τὸ ἀποδεικνύει δὲ τοῦτο τό ὅτι δὲν προσερχόμεθα εἰς τὰς συνεδριάσεις. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ὑπεύθυνοι οἱ βουλευταί, ποὺ δὲν προσέρχονται, ἀλλὰ φταίει εἰς τοῦτο ἡ λειτουργία τῆς Βουλῆς. Διότι ὁ Κανονισμὸς τείνει νὰ ἀπαγορεύσῃ εἰς τοὺς βουλευτὰς νὰ ἔχουν γνώμην καὶ κατήντησεν ἡ παρουσία τῶν βουλευτῶν ρουτίνα διὰ τὴν ψήφισιν νομοσχεδίων, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν δύναται νὰ ἔχουν γνώμην. Σήμερον, κ. Πρόεδρε, χρειάζεται ριζικὴ ἀναδιοργάνωσις, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ στηριχθῇ ὁ κοινοβουλευτισμός. Ὁ βουλευτὴς διαπιστώνει, ὅτι δὲν βουλεύεται. Θεωρῶ, λοιπόν, κ. Πρόεδρε, τὴν λῆψιν δύο ἀπαραιτήτων μέτρων. Τὸ πρῶτον ἀφορᾷ τὴν φυσιογνωμίαν τοῦ Προέδρου. Ἡ ἀρχὴ ἑκάστης συνεδριάσεως δίδει καὶ τὸν χαρακτῆρα αὐτῆς. Ὅταν λέμε, ὅτι ἡ συνεδρίασις ἀρχίζει στὶς 6.30′ θὰ πρέπει πρῶτος ὁ Πρόεδρος νὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἕδραν. Ἐὰν ὁ Πρόεδρος ἀνέλθῃ εἰς τὴν ἕδραν στὶς 6.30′ καὶ κρατήσῃ εἰς τὸ ὕψος του τὸ ὑψηλὸν λειτούργημα τῆς Βουλῆς καὶ ἀπαγορεύῃ εἰς πάντας νὰ τὸν διακόπτουν κατὰ τὴν ὥραν τῶν καθηκόντων του, παρὰ μόνον εἰς τοὺς Ὑπουργούς, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχῃ μία ἀνάγκη τῆς Κυβερνήσεως.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς, κ. συνάδελφε, δὲν ξεύρετε τί θέματα μποροῦν νὰ ὑπάρξουν.

§161Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρέπει, κ. Πρόεδρε, νὰ σᾶς διακόπτῃ κανεὶς καὶ πρέπει εἰς τὰς 6.30′ νὰ ἦσθε εἰς τὴν ἕδραν.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὑρίσκομαι ἀπὸ τὰς 6 καθ’ ἑκάστην εἰς τὸ γραφεῖον μου, κ. συνάδελφε.

§163Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐάν, κ. Πρόεδρε, εὑρίσκεσθε εἰς τὰς 6.30′ εἰς τὴν ἕδραν σας, τότε καὶ οἱ βουλευταὶ θὰ προσέρχωνται. Τὸ πρῶτον μέτρον εἶναι αὐτό, τὸ δεύτερον μέτρον ἢ μᾶλλον ἡ ἄλλη σκέψις, εἶναι εὐρυτέρα καὶ εἶναι εἰς τὸ νὰ δώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ αἴσθημα τῆς ἀξίας της. Ὅταν λέμε Βουλὴν ἐννοοῦμεν τὴν συλλογικὴν διάνοιαν 300 βουλευτῶν. Οἱ βουλευταί, κ. Πρόεδρε, δὲν προσέρχονται εἰς τὰς συνεδριάσεις, διότι δὲν τοὺς δίδεται τὸ δικαίωμα νὰ βουλεύωνται, ἀλλὰ τοὺς μεταχειριζόμεθα διὰ τὴν διεκπεραίωσιν ὡρισμένων τρεχόντων ζητημάτων. Ὁ βουλευτής, κ. Πρόεδρε, εἶναι ὁ πρῶτος ἐν τῇ τάξει. Οὔτε ἡ Κυβέρνησις, οὔτε οἱ Ὑπουργοὶ εἶναι οἱ πρῶτοι ἐν τῇ τάξει καὶ παρ’ ὅλα ταῦτα ὁ βουλευτὴς κατατρίβεται μὲ μικροζητήματα. Ξεύρετε τί θὰ σᾶς ἀποδώσουν 300 μυαλὰ βουλευτῶν; Χάνετε πολλὰ ποὺ δὲν τοὺς μεταχειρίζεσθε. Εἶναι καιρὸς νὰ ἀντισταθμίσῃ ὁ κοινοβουλευτισμὸς ἑαυτόν. Ἀλλὰ τί πρέπει νὰ γίνῃ; Ἀντὶ νὰ ἀσχολούμεθα συζητῶντας ἐρωτήσεις καὶ ἀναφορὰς ἀπευθυνομένας εἰς ὡρισμένον Ὑπουργεῖον μὲ τὸν σκοπὸν νὰ γραφῇ τοῦτο εἰς τὰς ἐφημερίδας ἢ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν ἀτομικῶν συμφερόντων, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ διάταξις νὰ δύναται ἕκαστος βουλευτὴς νὰ ζητᾷ τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ νὰ ἀναπτύσσῃ ἕνα θέμα σοβαρὸν καὶ τοῦτο ἐφ’ ὅσον συμφωνῇ ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφαίνεται δι’ ἀναστάσεως.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί σχέσιν ἔχει αὐτό, κ. συνάδελφε, μὲ τὸ θέμα ποὺ συζητοῦμεν;

§165Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σωστὰ ἀπασχολῶ τὴν Βουλήν. Λέγω, λοιπόν, ὅτι θὰ πρέπει ὁ βουλευτὴς νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ φέρῃ ἕνα θέμα πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ποῖος εἶχε τὸ θάρρος νὰ φέρῃ τὸ θέμα τῆς ἀνεργίας ἢ τὸ θέμα τῆς Παιδείας; Τί θὰ γίνουν οἱ χιλιάδες τῶν σπουδαστῶν, ποὺ δὲν ξεύρουν πότε θὰ δώσουν ἐξετάσεις καὶ ἄλλα πολλὰ θέματα πολὺ σκληρότερα. Αὐτὰ τὰ μέτρα πρέπει νὰ λάβωμεν, κ. Πρόεδρε, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐξυψώσωμεν τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου. Δὲν ξεύρω ἐὰν οἱ παλαιότεροι, μεταξὺ αὐτῶν κι’ ἐγώ, βουλευταὶ εἴμεθα ὥριμοι νὰ συζητήσωμεν ἀπόψε ἐπ’ αὐτοῦ, οἱ νεώτεροι βεβαίως ἠμποροῦν. Κἄποτε εἶπα καὶ ἐγὼ πὼς κάμνετε μίαν ἀνακρίβειαν, κ. Πρόεδρε, διαπιστώνοντας τὴν ὕπαρξιν ἀπαρτίας, ἐνῷ δὲν ὑπῆρχον παρόντες 100 βουλευταί. Ὅλα αὐτά, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀναπροσαρμογὴν πρὸς τὴν σημερινὴν πραγματικότητα, θὰ σᾶς τὴν δώσουν τὰ μυαλὰ τῶν 300 βουλευτῶν. Καὶ ἐὰν τὰ μυαλὰ τῶν 300 βουλευτῶν δὲν ἠμποροῦν νὰ σᾶς βοηθήσουν, θὰ σᾶς βοηθήσῃ μία διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ βουλευτὴς νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ νὰ ἀναπτύσσῃ, ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ συμφωνεῖ, θέματα ποὺ θὰ ἔχουν ἀξίαν νὰ συζητηθοῦν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιοῦμεν ἡμίμετρα, χρειάζονται ριζικαὶ λύσεις καὶ μία ἐξ αὐτῶν εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν σᾶς εἶπα. Νὰ δώσετε, κ. Πρόεδρε, καὶ εὐθύνην καὶ βάρος εἰς τοὺς βουλευτάς. Εἶναι βέβαιον, ὅτι τότε πάντες θὰ εἶναι παρόντες, ἡ συλλογικὴ διάνοια τῶν πολλῶν θὰ σᾶς δώσῃ τὴν δυνατότητα νὰ ἐκλέξητε. Καὶ θὰ ἔχητε τότε ὑπὲρ ἀπαρτίαν. Καὶ τὰ σοβαρὰ θέματα, κ. Πρόεδρε, θὰ συζητοῦνται καὶ δὲν θὰ καταπνίγωνται. Καὶ θὰ ἔχητε ἐπὶ πλέον τὸ ὡραῖον καθῆκον, διότι εἶσθε φίλος τῆς ὡραιότητος, κ. Πρόεδρε......

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἤμην εὐτυχής, κ.κ. συνάδελφοι, ἐὰν ἠμποροῦσα μὲ τοὺς κανόνας τῆς ὡραιότητος μόνον νὰ διευθύνω τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος.

§167Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν θὰ ἔχωμεν τὴν δυνατότητα νὰ ἀντιληφθῶμεν τὴν ἀξίαν ἑνὸς τέτοιου ριζικοῦ μεταβολισμοῦ, ἔχει καλῶς, ἄλλως τὰ πράγματα θὰ πηγαίνουν πρὸς ριζικὴν φθοράν, θὰ κινδυνεύσῃ ὁ κοινοβουλευτισμὸς καὶ τὸ ἀστικὸν καθεστώς. Οἱ βουλευταὶ ὀφείλουν νὰ ἐργάζωνται......

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι αὐτονόητον, κ. συνάδελφε, ὅτι οἱ βουλευταὶ ἐργάζονται. Δὲν τεκμαίρεται κἄν, ἀλλὰ εἶναι αὐτονόητον. Καὶ πέραν αὐτοῦ, ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλετε καὶ προτάσεις νόμων καὶ ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις.

§169Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ ἔχομεν καθῆκον νὰ παρακάμψωμεν αὐτὸν τὸν κίνδυνον. Καὶ ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἔχει ἐπίσης καθῆκον νὰ ἀναδιοργανωθῇ ὡς κόμμα καὶ νὰ δώσῃ παλμὸν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον της. Μὴ τολμήσητε, κ. Πρόεδρε, νὰ τὸ κάμετε 15......

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τολμῶ ἐγώ, κ. συνάδελφε. Ἐπροτάθη 25 καὶ προτείνεται 15.

§171Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδιαιτέρως θὰ παρακαλέσω τοὺς νέους βουλευτάς, νὰ ζητοῦν εὐθέως ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον αἰσθάνονται. Αὐτὰ εἶχα νὰ εἴπω, κ. Πρόεδρε, μὲ ὅλην τὴν ἀγάπην ποὺ τρέφω καὶ πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τοὺς βουλευτὰς καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σπηλιάκος, ἔχει τὸν λόγον.

§173Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Ἡ συζήτησις, κύριε Πρόεδρε, ὑπῆρξε μακρὰ καὶ θὰ εἶμαι σύντομος. Ἐζήτησα τὸν λόγον, διότι ἐπιθυμῶ νὰ προβῶ εἰς μίαν παρατήρησιν ἐν σχέσει μὲ τὰ λεχθέντα ἐπὶ τῆς ἀντισυνταγματικότητος τῆς διατάξεως ἐκείνης, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ περὶ ὡρισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν ἀπαραιτήτου διὰ νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας. Οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν τὴν ἄποψιν τῆς ἀντισυνταγματικότητος λησμονοῦν τὴν παράδοσιν τῶν Κανονισμῶν τῆς Βουλῆς, εἰς τοὺς ὁποίους προεβλέπετο πάντοτε ὡρισμένος ἀριθμὸς βουλευτῶν διὰ τὴν ὑποβολὴν ἐνστάσεως ἐλλείψεως ἀπαρτίας. Στηρίζεται δέ, κύριε Πρόεδρε, ἡ παράδοσις αὐτὴ εἰς τὸ Σύνταγμα. Ὅσοι ἀνεφέρθησαν εἰς τὸ ἄρθρον 56, φαίνεται νὰ λησμονοῦν τὸ ἄρθρον 65 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι ἡ Βουλὴ προσδιορίζει διὰ τοῦ Κανονισμοῦ της πῶς θέλει νὰ ἐκπληροῖ τὰ καθήκοντά της. Καὶ εἶναι θέμα Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἡ διαπίστωσις τῆς ἀπαρτίας, ἣν ὁρίζει τὸ Σύνταγμα. Ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς ἀναθέτει εἰς τὸν Πρόεδρον τοῦ Σώματος νὰ διαπιστώνῃ τὴν ἔλλειψιν ἀπαρτίας. Ἀφ’ ἧς τὸ ἔργον τοῦτο ἀνατίθεται εἰς τὸν Πρόεδρον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ ζήτημα ἀντισυνταγματικότητος. Εἶναι δυνατὸν νὰ διαφωνήσῃ τις κατ’ οὐσίαν πρὸς αὐτὴν τὴν διάταξιν, δὲν δύναται ὅμως νὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι ἀντισυνταγματική. Τὸ θέμα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν τοῦ ἀναγκαίου διὰ τὴν ὑποβολὴν ἐνστάσεως ἀπαρτίας, ἐὰν θὰ εἶναι 5, 10 ἢ 15 εἶναι θέμα οὐσιαστικὸν καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει ὁ ἀριθμὸς νὰ εὑρίσκεται ἐν ἁρμονίᾳ πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι δύνανται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ν’ ἀποτελέσουν κόμμα ἐκπροσωπούμενον ἀπὸ ἴδιον Ἀρχηγόν. Ἐφ’ ὅσον ἠνέχθημεν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 15 βουλευτῶν ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἀναγνώρισιν κόμματος ἐν τῇ Βουλῇ, ὁ αὐτὸς ἀριθμὸς θὰ πρέπει νὰ τεθῇ διὰ τὴν ὑποβολὴν ἐνστάσεως ἀπαρτίας.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Σεργάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§175Ι. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. Τὸ θέμα ὑπάρξεως ἀπαρτίας ἀνάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Προέδρου τοῦ Σώματος. Τὸ βάρος καὶ ἡ εὐθύνη τῆς παραβιάσεως ὑπάρξεως ἢ τῆς ἐλλείψεως ἀπαρτίας φέρει τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον δύναται ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν διαπίστωσίν της. Ὑπὸ τὴν δικονομικὴν αὐτὴν ἔννοιαν δύναται, κύριε Πρόεδρε, καὶ εἷς βουλευτὴς νὰ ὑποστηρίξῃ ἔλλειψιν ἀπαρτίας. Κατ’ οὐσίαν ὅμως, μία τοιαύτη ἔνστασις ἀποτελεῖ θέμα ἀμύνης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς, ὅμως, τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ σοβαρῶς, ὅτι δύναται ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἀξιώσῃ μὲ 10 βουλευτὰς νὰ ἔχῃ τὴν δυνατότητα ὑποβολῆς τοιαύτης ἐνστάσεως. Συνεπῶς, προκειμένου περὶ συζητήσεως, ἡ ὑποβολὴ τῆς ἐνστάσεως πρέπει νὰ συνοδεύηται μὲ ηὐξημένον ἀριθμὸν βουλευτῶν. Τότε ἔχει καὶ ἠθικὴν ἀξίαν, διότι ἡ Ἀντιπολίτευσις ὀφείλει νὰ παρίσταται κατὰ ποσοστὸν ἀνάλογον διὰ νὰ ἀξιώνῃ τὴν παρουσίαν τῆς Συμπολιτεύσεως ἐπὶ συζητήσεως κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Προκειμένου ὅμως περὶ λήψεως ἀποφάσεως εἶναι δυνατὸν ὁ ἀριθμὸς οὗτος νὰ περιορισθῇ εἰς 10, διότι ἐν προκειμένῳ εἶναι ηὐξημένη ἡ ὑποχρέωσις τῶν βουλευτῶν τῆς πλειοψηφίας νὰ εἶναι παρόντες. Τὸ 25, τὸ ὁποῖον εἶχε τεθῆ, κύριε Πρόεδρε, ἦτο τὸ περισσότερον πλησιέστερον πρὸς τὰ πράγματα, διότι ἄλλως θὰ εὑρισκώμεθα πρὸ τοῦ φαινομένου, ἐπὶ 100 βουλευτῶν, οἱ 10 βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας μὲ τὸ ἄτοπον νὰ γίνεται δεκτὴ καὶ νὰ λύεται ἡ συνεδρίασις, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δικαιοῦνται νὰ ἀσκήσουν ὅταν λαμβάνεται ἀπόφασις, διότι, ὡς ἐλέχθη, ἡ Συμπολίτευσις ἔχει ἐπηυξημένην ὑποχρέωσιν νὰ παρίσταται ἐπὶ νομοθετικοῦ ἔργου. Κατὰ συνέπειαν, διὰ μὲν τὴν συζήτησιν ὁ ἀριθμὸς τῶν 20 βουλευτῶν εἶναι ἐπαρκής, προκειμένου ὅμως περὶ τῆς λήψεως ἀποφάσεως, ὁ ἀριθμὸς οὗτος δύναται νὰ περιορισθῇ εἰς 10.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀλαβάνος, ἔχει τὸν λόγον.

§177Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται ν’ ἀπασχολήσω τὸ Σῶμα διὰ μακρῶν, ἁπλῶς ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι ὁ συνάδελφος κ. Γιαννούσης, κακῶς ἀντελήφθη, ὅτι ἐγὼ ὑπεστήριξα, ὅτι ὁ Κανονισμὸς εἶναι δυνατὸν νὰ τροποποιήσῃ συνταγματικὰς διατάξεις. Ἐγὼ ὑπεστήριξα ἐντελῶς ἀντίθετα ἀπὸ αὐτά, μάλιστα, εἶπον, ὅτι ὁ Κανονισμὸς δὲν ἔχει κἂν τὴν ἰσχὺν κοινοῦ νόμου. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη, μοῦ ἐνισχύει ἀκόμη τὰς ἀπόψεις μου. Ἐνῷ ἀνέμενον, ὡς εἶπον, τὰ μαθηματικὰ τῶν τεχνικῶν, ἀπεπειράθη νὰ μὲ ἀντικρούσῃ πάλιν διὰ μαθηματικῶν νομικοῦ. Ἀνεφέρθη εἰς τοὺς ἀριθμητικοὺς ὑπολογισμούς, τοὺς ὁποίους ἔκαμεν ὁ συνάδελφος κ. Βασιλᾶτος καὶ οὕτω ἐνίσχυσαν περισσότερον τὰς ἀπόψεις μου. Θέλω, ὅμως, νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἐνῷ εἶναι ἔμπειρος, θητεύων ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὡμίλησεν ἀπόψε ὡσὰν νὰ ἦτο τὸ πρῶτον εἰσερχόμενος βουλευτὴς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐλησμόνησεν ὅ,τι ἔγινεν ἐπὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. Τότε ἐζητοῦντο 25 βουλευταί. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα ἐξηντλήθη. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπομένει εἶναι νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν, θέτοντες ὡς βάσιν τοὺς 20 βουλευτάς, ἢ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὴν τελευταίαν ὑποχώρησιν, δηλαδὴ τὸ ἐνδεχόμενον τῶν 15 βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπαιτοῦνται προκειμένου νὰ ἀναγνωρισθῇ τις ὡς Ἀρχηγός.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος, ἔχει τὸν λόγον.

§179Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ συζητουμένου ἄρθρου ἔχει παραταθῆ ἐπὶ τόσον χρόνον. Θὰ ἤθελα καὶ ἐγὼ νὰ προσθέσω μόνον ὀλίγα τινά. Κύριε Πρόεδρε, ἐνῷ προσπαθοῦμεν ὅλοι νὰ εὕρωμεν ἕνα τρόπον διευκολύνσεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, κατήντησε τὸ θέμα αὐτὸ νὰ διαχωρίσῃ τοὺς βουλευτὰς εἰς δύο κατηγορίας, νέους καὶ παλαιοὺς συναδέλφους, μεταξὺ συμπολιτευομένων καὶ ἀντιπολιτευομένων, μεταξὺ συνταγματολόγων καὶ πραγματολόγων. Ὅλαι αἱ κατηγορίαι αὗται παρέλκουν. Πάσχομεν ἀπὸ πολυλογίαν καὶ ἐνστάσεις. Δὲν καταβάλλομεν προσπάθειαν νὰ περιορίσωμεν αὐτὸ τὸ κακό. Προσπαθοῦμεν νὰ τὸ χειροτερεύσωμεν. Ἐὰν ὑπάρχουν συνάδελφοι εἴτε παλαιοί, εἴτε νέοι, οἱ ὁποῖοι νὰ θέλουν νὰ μεταβάλλουν τὴν Βουλὴν εἰς Δημοτικὸν Σχολεῖον, νὰ ἀναγινώσκεται δηλαδὴ ὁ κατάλογος πρὸς διαπίστωσιν ἀπαρτίας, αὐτά, ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι σοβαρὰ πράγματα. Ἐπίσης, δὲν εἶναι δυνατὸν ὅλοι οἱ βουλευταὶ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ μελετοῦν ὅλα τὰ θέματα καὶ νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ἐκφέρουν τὰς ἀπόψεις των. Οὕτω δὲν προάγεται ὁ κοινοβουλευτισμὸς καὶ οὔτε θὰ φθάσωμεν ἐκεῖ ποὺ ἐπιδιώκομεν. Ἡ ἐπιδίωξίς μας πρέπει νὰ εἶναι πῶς θὰ προωθήσωμεν διὰ τῆς συμβολῆς μας τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχωνται οἱ βουλευταὶ εἰς ὅλας τὰς συνεδριάσεις καὶ νὰ παρακωλύουν διὰ τῶν παρεμβάσεών των, τὸ νομοθετικὸν ἔργον. Ἐὰν ἕνα νομοσχέδιον εἶναι σοβαρόν, τὸ κάθε κόμμα θὰ ἔχῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς δυνάμεις του ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀφοῦ μελετήσουν τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἔλθουν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ἀναπτύξουν ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ τὰς ἀπόψεις των. Ἑπομένως, κ. Πρόεδρε, ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν θὰ πρέπει νὰ εἶναι μεγαλύτερος διὰ τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας, ὥστε νὰ φροντίζουν τὰ κόμματα νὰ ἔχουν καὶ τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν βουλευτῶν κατὰ συνεδριάσεις. Ἐγὼ προσωπικῶς, ὡς προεῖπον, δὲν συμφωνῶ μὲ τὸ θέμα τῆς ἀπαρτίας. Πάντως, ἐπὶ τοῦ προκειμένου, πρέπει νὰ λάβωμεν ἐν συνεννοήσει μίαν ἀπόφασιν. Κύριε Πρόεδρε, δὲν συμφωνῶ ἐπίσης μὲ τὸν συνάδελφον κ. Καλλίαν, ὅσον ἀφορᾷ τὸν διπλοῦν ἀριθμὸν τῶν ἐνστάσεων ἀπαρτίας. Ἐὰν δεχθῶμεν αὐτό, ὀπισθοχωροῦμεν τὸ θέμα καὶ δὲν τὸ προάγομεν, διότι συμβαίνει νὰ μὴ ἔρχωνται οἱ κ.κ. συνάδελφοι κατὰ τὰς συνεδριάσεις, ἀπασχολούμενοι μὲ ἄλλα ζωτικώτερα θέματα. Δὲν εἶναι δυνατὸν μετὰ ἀπὸ μίαν πρότασιν ἀπαρτίας, νὰ ἐρχώμεθα, ἐντὸς ὀλίγης ὥρας νὰ ὑποβάλωμεν νέαν τοιαύτην. Δὲν πρέπει νὰ μαχώμεθα μεταξὺ μας περὶ τοῦ ποῖος πταίει, ἐπειδὴ δὲν ἔρχονται οἱ κ.κ. βουλευταὶ εἰς τὰς συνεδριάσεις. Οἱ βουλευταὶ ὅταν πρόκειται περὶ σοβαρῶν θεμάτων, ὡς θὰ ἐνθυμῆσθε, εὑρίσκονται ὅλοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ παρακολουθοῦν μετ’ ἐνδιαφέροντος τὰς συζητήσεις ποὺ ἀφοροῦν τὰ ζωτικώτερα ζητήματα τοῦ λαοῦ μας.

§180Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠκούσαμεν ἀρκετοὺς συνταγματολόγους ἀπόψε. Θὰ ἤθελα νὰ τοὺς θέσω τὸ ἐρώτημα, ἂν γίνουν ἐκλογαὶ μὲ πλειοψηφικὸν ἢ ἂν ἕνα κόμμα μὲ μεγάλον ἀριθμὸν βουλευτῶν κάμῃ Κυβέρνησιν, ποῦ θὰ βρῇ ἡ Ἀντιπολίτευσις τοὺς 20 γιὰ νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν; Ἐγὼ θὰ στηριχθῶ ἐπὶ δύο βάσεων γιὰ νὰ φθάσω στὸν ἀριθμὸ ποὺ προτιμῶ. Ἡ μία εἶναι ἡ μακρὰ ἕξις μου ἐκ τῆς θητείας εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἡ ὁποία μὲ κάνει νὰ συμπαθῶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὥστε νὰ νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει τὸ δικαίωμα τοῦ ἀριθμοῦ δι’ ἔνστασιν νὰ εἶναι μικρόν. Ἡ δευτέρα εἶναι ἡ βιολογικὴ ἄποψις.

§181ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καλύτερα ἡ ἐμβρυολογία.

§182Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ἐμβρυολογία σᾶς ταιριάζει... Κύριε Πρόεδρε, ἤκουσα τοὺς νέους νὰ ἐπιθυμοῦν μεγάλον ἀριθμὸν καὶ νὰ διαμαρτύρωνται, διότι οἱ παλαιοὶ δὲν φοιτοῦν κανονικά. Διαφωνῶ πρὸς τὴν ἄποψιν, ὄχι διότι εἶμαι παλαιὸς καὶ ἐξ ἐκείνων ποὺ δὲν ἀπουσιάζουν, ἀλλὰ διότι ἡ πεῖρα μου μὲ ἐδίδαξε περὶ τοῦ ἐφικτοῦ. Ὡς γνωστόν, καὶ οἱ χειρώνακτες δὲν ἐργάζονται περισσότερον τοῦ ὀκταώρου, ἐνῷ οἱ βουλευταὶ ἐπὶ ὥρας δέχονται τοὺς ψηφοφόρους, ἐπὶ ὥρας ἀνεβοκατεβαίνουν εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, ἐπὶ ὥρας μελετοῦν τύπον, ἐρωτήσεις, ἀλληλογραφίαν κλπ. Εἶναι λοιπόν, καὶ ἀνθρωπίνως ἀδύνατον νὰ παρακολουθοῦν ἐπὶ ὥρας νομοθετικὴν ἐργασίαν ἐν πλήρει πνευματικῇ διαυγείᾳ. Συνιστῶ τὴν ἐνωρὶς καὶ ἀκριβῆ ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων καὶ τὸ δικαίωμα ἐνστάσεως ὑπὸ 10 μόνον βουλευτῶν. Ποῖος δύναται νὰ παρακολουθήσῃ μὲ καθαρὸ μυαλὸ μίαν διάλεξιν πλέον τῆς ὥρας; Τελευτῶν, πιστεύω, ὅτι πρὶν ἀλλάξωμεν τὸν Κανονισμὸν θὰ πρέπει πρῶτα νὰ ἐφαρμόσωμεν ἐπακριβῶς τὸν ἰσχύοντα.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσοχέρας, ἔχει τὸν λόγον.

§184Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μονολεκτικῶς θὰ εἴπω μερικὰ γιὰ νὰ ὑποστηρίξω ὡρισμένας πεποιθήσεις μου. Νομίζω, ὅτι προκειμένου περὶ ἀπαρτίας, πρέπει νὰ γίνεται διάκρισις τῶν συνεδριάσεων τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας καὶ τῶν συνεδριάσεων τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Προκειμένου περὶ τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, νομίζω, ὅτι πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ παραμείνωμεν εἰς τοὺς 10 βουλευτάς. Εἶναι πάρα πολὺ σοβαρὸν τὸ ἔργον τοῦ νομοθέτου. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς θὰ πρέπει νὰ δίδωμεν τὴν εὐχέρειαν εἰς τοὺς κ.κ. βουλευτάς, νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις των ὄχι πρὸ κενῶν ἑδωλίων. Ἐγὼ θὰ ἔφθανα μέχρι καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ἑνὸς βουλευτοῦ. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει διὰ νὰ μὴ ξενίζω τοὺς κ.κ. συναδέλφους, νομίζω, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 10 βουλευτῶν πρέπει νὰ παραμείνῃ, ὡς ἔχει εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Ὑπενθυμίζω ἐκεῖνο ποὺ εἶπεν ὁ Ἀριστοτέλης: «Ὅταν βλέπῃς κακοὺς πολίτας μὴ ἀμφιβάλῃς, ὅτι κυβερνῶνται ἀπὸ νόμους ἀδίκους». Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, προσχωρῶ εἰς τὴν ἄποψιν τοῦ μείζονος ἀριθμοῦ τῶν 15. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ἀλαβάνος περὶ τοῦ δικαιώματος ὑποβολῆς ἐνστάσεως ἀπαρτίας ὑπὸ βουλευτῶν, τῆς ἀπαρτίας τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ, δὲν νομίζω, ὅτι συμπολιτεύονται μὲ τοὺς δημοκρατικοὺς θεσμούς. Καὶ ἐμεῖς ποὺ ἀνήκομεν εἰς τὴν Ε.Κ. ὑπὲρ πάντα ἄλλον θὰ πρέπει νὰ ὑποστηρίξωμεν, ὅτι αἱ συζητήσεις δὲν πρέπει νὰ διεξάγωνται ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν εὐχέρειαν ὅλοι, καθὼς καὶ οἱ ἀντιπολιτευόμενοι βουλευταί, νὰ ὑποβοηθῶμεν, ὥστε αἱ συζητήσεις νὰ γίνωνται ὅταν ὑπάρχῃ πραγματικὴ ἀπαρτία.

§185Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μεταξὺ ὑμῶν καὶ τοῦ συναδέλφου κ. Γιαννούση, ἔγινε συζήτησις περὶ τῶν ἰδικῶν μου γνωμῶν. Θὰ παράσχω ἐλαχίστας διευκρινίσεις. Πρῶτον, ὅταν ἐψηφίζετο τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος ὑπὸ τῶν δύο Ἐπιτροπῶν κατὰ τὰ ἔτη 1946–1949 ὑπῆρξα ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπέμειναν εἰς τὴν ηὐξημένην ἀπαρτίαν. Δὲν εἶμαι βέβαιος, ἂν σήμερον συνετάσσετο τὸ Σύνταγμα, ὅτι θὰ ἐνόμιζα ἀναγκαῖον νὰ εἶναι ἡ αὐτὴ ἀπαρτία ἀκόμη καὶ διὰ τὰς συζητήσεις. Δεύτερον, ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ὑπὸ τὴν προεδρίαν ὑμῶν, δὲν συνεφώνησα εἰς ὅλας τὰς διατάξεις, ἀλλὰ εἶχα προτείνει π.χ. διὰ τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας τὸν ἀριθμὸν 15. Τρίτον, καὶ κατὰ τὰς εἰς προηγουμένας Βουλὰς συζητήσεις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ὡμίλησα δὶς καὶ διετύπωσα ἐπιφυλάξεις διὰ τὰς ὑπερβολικῶς αὐστηρὰς διατάξεις τοῦ σχεδίου Κανονισμοῦ. Συνεπῶς, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀσυνέπεια ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰς παλαιοτέρας καὶ τὰς σημερινάς μου γνώμας. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὶς ὡμίλησα καὶ διετύπωσα ἐπιφυλάξεις διὰ τὰ σχέδια τῶν ἐπιτροπῶν, τὰ ὁποῖα ἐθεώρησα ὡς ὑπερβολικά. Ἡ μόνη διαφορὰ εἶναι, ὅτι θεωρῶ τὸ ζήτημα τοῦ Κανονισμοῦ τόσον οὐσιῶδες, ὥστε συνεχῶς ἀναζητῶ τὴν ὀρθοτέραν διατύπωσιν τῶν διατάξεων αὐτοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συζητουμένην διάταξιν, δὲν μὲ ἀνησυχεῖ τὸ ὅτι προσκρούει εἰς τὸ Σύνταγμα ἡ μεταβολὴ τοῦ ἀριθμοῦ. Πιστεύω, ὅτι τὰ περὶ ἀπαρτίας εἰς τὸν Κανονισμόν, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἡ διαδικασία τοῦ ἐλέγχου τῆς περὶ ἀπαρτίας γνώμης τοῦ Προεδρείου. Εἶναι ἡ ἀμφισβήτησις τῆς γνώμης τοῦ Προεδρείου, ἐξ οὗ καὶ νομίζω ὀρθὴν τὴν διάκρισιν μεταξὺ τῶν προϋποθέσεων διὰ τὴν ὑποβολὴν ἐνστάσεως ἀπαρτίας, διὰ τὴν ἀπόφασιν καὶ ἀπαρτίας διὰ τὴν συζήτησιν. Ἡ ἀπόφασις ἀποτελεῖ τὸν τελικὸν σκοπόν, καὶ εἶναι δικαιολογημένος ὁ ἔλεγχος νὰ εἶναι καὶ ταχύτερος καὶ εὐχερέστερος. Δι’ αὐτό, ἐκεῖ νομίζω, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 10 θὰ πρέπει νὰ παραμείνῃ καὶ ἴσως νὰ εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνῃ μικρότερος. Ἀλλ’ ἔστω, ἀφοῦ σήμερον εἶναι 10, ἂς παραμείνῃ ἀφοῦ ὁ νέος Κανονισμὸς ἐπιδιώκῃ νὰ εἶναι ταχυτέρα ἡ διαδικασία καὶ θὰ εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὸ πνεῦμα αὐτό, ἐὰν ὑποβιβάσωμεν τὸν ἀριθμόν. Προκειμένου περὶ τῶν συζητήσεων ἡ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ εἶναι ἀκίνδυνος, ἐπειδὴ ἡ συζήτησις δύναται νὰ συνεχισθῇ καὶ ἂν ἀκόμη δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ ἡ ὕπαρξις ἀπαρτίας. Νομίζω, ὅτι αὔξησις εἰς 15 ἢ καὶ 20 τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπογραφόντων τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας, θὰ ἠδύνατο νὰ εἶναι ἀβλαβής. Τέλος, κ. Πρόεδρε, ἐπρόσεξα ἰδιαιτέρως τὴν κραυγὴν ἀνησυχίας τῶν νεωτέρων συναδέλφων. Εἶναι καλὸν σύμπτωμα τὸ ὅτι οἱ νεώτεροι εἰσερχόμενοι εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ Κοινοβουλίου διαπιστώνουν, ὅτι ἡ ἀπόδοσίς του δὲν εἶναι ὅση θὰ ἤθελαν. Νομίζω, ὅτι μίαν εὐχὴν θὰ πρέπει νὰ διατυπώσωμεν, ὅπως ἡ περαιτέρω πορεία τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος ἄρῃ τὰς ἀνησυχίας τῶν κυρίων συναδέλφων καὶ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἐλπίδας των. Θὰ ἐνόμιζα, ὅτι ἀντὶ τῆς ὑποβολῆς πολλῶν ἐνστάσεων ἀπαρτίας θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ ἐγένετο ἐκ μέρους ὑμῶν μὲ κἄποιαν αὐστηρότητα ἡ ἐφαρμογὴ τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 14, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι «ἡ διαπίστωσις περὶ ὑπάρξεως τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ ἀνήκει εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς». Καὶ αὐτὸ ποὺ ἀνήκει εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, θὰ ηὐχόμην νὰ τὸ ἀσκῇ μὲ τὸν τρόπον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐδημιούργει τὰς ὀλιγωτέρας δυνατὰς ἀμφισβητήσεις.

§186Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν νὰ παραμείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει καὶ νὰ μείνουν 10 οἱ βουλευταὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἠμποροῦν νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας, τὸ ἔκαμα, διότι διεπίστωσα καὶ ἀνέφερα δύο παραδείγματα, ὅτι οὐδέποτε ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀνήκων εἰς τὸ Κυβερνητικὸν κόμμα διαπιστώνει ἔλλειψιν ἀπαρτίας. Καὶ τὸ κάμνει αὐτό, ἢ διότι θέλει νὰ εὐχαριστήσῃ τὸ Κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει, ἢ διότι πιέζεται ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν νὰ περάσῃ τὸ νομοσχέδιόν του, ἢ ὅ,τι δήποτε ἄλλο. Πάντως γεγονὸς εἶναι, ὅτι οὐδέποτε ὁ Πρόεδρος βλέπει ἔλλειψιν ἀπαρτίας καὶ ὅταν ἀκόμα εἶναι κενὴ ἡ αἴθουσα. Δὲν πρέπει νὰ γίνεται ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν περιγραφὴ τῶν δικαιωμάτων τῆς μειοψηφίας. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει ἡ τροπολογία μου, ἐὰν τὸ Σῶμα συμφωνῇ, νὰ γίνῃ δεκτή. Ἐὰν δὲν γίνῃ δεκτή, νὰ πᾶμε εἰς τὴν μέσην λύσιν τοὐλάχιστον διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως, ἂς εἶναι 15. Ἀλλὰ διὰ τὴν συζήτησιν νὰ μένωμεν εἰς τοὺς 10.

§187Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὅταν ὁ Ἰωάννης Τσιριμῶκος ἦτο Πρόεδρος τῆς Βουλῆς; διέκοπτε μόνος του τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, παρ’ ὅ,τι ἀνῆκεν εἰς τὸ Κυβερνητικὸν Κόμμα.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§189Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι δύνασθε οὔτε σεῖς οὔτε οἱ ἄλλοι συνάδελφοι νὰ ἐπικαλοῦνται τὸ τί εἶχε προτείνει εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ὁ κ. Ροδόπουλος ἢ ἡ ΕΡΕ. Τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ, ἐτονίσθη, ὅτι δὲν εἶναι θέμα κομματικόν. Συνεπῶς οὐδένα δεσμεύει τὸ τί εἶπε τὸ Κόμμα του ἢ ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματος ἐπὶ τοῦ θέματος. Συζητεῖ ὁ καθεὶς διὰ λογαριασμόν του, προκειμένου περὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἡ συζήτησις γίνεται μὲ καλὴν διάθεσιν ὅταν δὲν παρεμβάλλωνται ἄλλα θέματα. Ἤκουσα ὑποστηριζόμενον ἀπὸ ὡρισμένους κ.κ. συναδέλφους, ὅτι ἐφ’ ὅσον κατὰ τὸν Κανονισμὸν ποὺ ψηφίζομεν, οἱ 15 δύνανται νὰ ἀναγνωρισθοῦν ὡς Κόμμα, 15 θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ὑπογραφὴν ἐνστάσεως ἀπαρτίας. Ἀλλὰ ὑπενθυμίζω, ὅτι εἰς μίαν μόνον περίπτωσιν ἀπαιτοῦνται μόνον 15 διὰ νὰ ἀναγνωρισθῇ μία ὁμὰς ὡς Κόμμα. Ὑπάρχουν ἄλλαι τρεῖς περιπτώσεις ποὺ δὲν ἀπαιτοῦνται 15, ἀλλὰ δύναται νὰ εἶναι καὶ ὀλιγώτεροι. Καὶ τέταρτον συλλογίζομαι πόσον λεπτὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ θέσις ἡ ἰδική σας, διότι ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας ἡ ὑποβαλλομένη ἀπὸ τοὺς βουλευτάς, ὡς ὑπεστηρίχθη καὶ ἀπὸ τὸν κ. Καλλίαν, ἀποτελεῖ κατ’ οὐσίαν ἔλεγχον τοῦ Προέδρου ὡς μὴ ἐκτελοῦντος κατὰ τὸ πρέπον τὸ καθῆκον του τὸ συνταγματικόν.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ζήτημα ἐκτιμήσεως ἑκάστοτε τοῦ Προέδρου. Ὁ Πρόεδρος γνωρίζει, φέρ’ εἰπεῖν, ὅτι εἶναι 60 βουλευταὶ εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς καθ’ ὃν χρόνον συνεδριάζει ἡ Βουλή.

§191Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐὰν σᾶς εἴπω τώρα, ὅτι εἶναι παρόντες 45 βουλευταὶ θὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι εἶναι 100. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι λεπτὴ ἡ θέσις ὑμῶν προκειμένου περὶ τῆς διατάξεως αὐτῆς. Διότι ἐφ’ ὅσον σεῖς ὑποστηρίζετε νὰ εἶναι ὀλιγώτερος ὁ ἀριθμὸς ἐκείνων ποὺ θὰ προκαλέσουν τὸν ἔλεγχον ὑμῶν εἶναι ὡσὰν νὰ θέλετε καὶ σεῖς τὸν ἔλεγχον.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ ὑπεστήριξα.

§193Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, μὴ μὲ διακόπτετε, διότι δὲν δύναμαι νὰ ὁλοκληρώσω τὴν φράσιν μου. Εἶναι πολὺ λεπτὴ ἡ θέσις ὑμῶν νὰ μᾶς πείσετε, ὅτι προσπαθῆτε νὰ ἀποφύγετε τὸν ἔλεγχον.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ προσεπάθησα.

§195Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὅταν ὑποστηρίζετε, ὅτι θὰ πρέπει νὰ εἶναι μεγάλος ὁ ἀριθμὸς ἐκείνων ποὺ θὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας, τότε τί εἶναι παρὰ μία προσπάθεια νὰ ἀποφύγετε τὸν ἔλεγχον αὐτόν. Σεῖς θὰ ἔπρεπε νὰ προτείνετε νὰ παραμείνῃ ὁ ἀριθμὸς εἰς τοὺς 10, ὁ ὁποῖος καὶ αὐτὸς εἶναι ὑπερβολικός, ἀλλὰ ἰσχύει ἀπὸ ἀνέκαθεν.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐτόνισα καὶ παρεκάλεσα νὰ ἀκουσθοῦν ἐπὶ τοῦ συζητουμένου Κανονισμοῦ αἱ ἀπόψεις ὅλων τῶν βουλευτῶν. Καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διετύπωσε τὴν ἄποψιν αὐτήν. Καὶ θὰ παρακαλέσω ἐπίσης νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν μὲ τὸ αὐτὸ πνεῦμα. Μὲ τὴν δήλωσιν, ὅτι αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς θὰ παραταθοῦν μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶναι θέμα γοήτρου τοῦ Σώματος.

§197Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καὶ πέραν τοῦ Ἰουλίου; Πάντως ἡ παράτασις ἐντὸς τῆς αὐτῆς ἡμέρας τῆς συζητήσεως νὰ μὴ φθάνῃ μέχρις ὑπερβολῆς.

§198Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, καλὸν εἶναι νὰ ψηφισθῇ κἄποτε ὁ Κανονισμός. Ἡ ἀποψινὴ ὅμως συνεδρίασις μὲ κάνει νὰ ἀμφιβάλω. Διότι ἐψηφίσθη ἓν ἄρθρον τὸ ὁποῖον εἶχε συζητηθῆ καὶ ἓν ἄλλο ἄρθρον τὸ ὁποῖον λέγει, ἀντὶ 10 νὰ γίνουν 15. Δυνάμεθα συνεπῶς νὰ συμπεράνωμεν, ὅτι τὸ ἄρθρον 7 δύναται νὰ κρατήσῃ 75 ὥρας. Θὰ εἶχα νὰ προτείνω τὸ ἑξῆς: Δεδομένου, ὅτι ὁ Κανονισμὸς εἶναι ἕνα σύνολον γενομένων κατὰ καιροὺς τροποποιήσεων, ἀνεξαρτήτως τοῦ πότε θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ τελικὴ ἐπιψήφισίς του νὰ ἐδέχετο ἡ Βουλὴ ὅπως κἄθε τροποποιούμενον ἄρθρον δημοσιευόμενον νὰ ἰσχύῃ ἀμέσως. Ἐψηφίσθησαν ἤδη 5 ἄρθρα, αὐτὰ τὰ 5 ἄρθρα θὰ ἠδύναντο νὰ ἰσχύουν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεώς των. Διότι ἄλλως εἶναι ἐνδεχόμενον εἰς ἐνδεχομένην διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν νὰ ἀρχίσωμεν πάλιν ἀπὸ τὴν ἀρχήν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν μᾶς ὑπόσχεται, ὅτι θὰ φθάσωμεν ποτὲ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασίς σας εἶναι πρακτικῶς ὀρθή. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5. Κύριοι βουλευταί, συνοψίζω, ὅτι ἡ παλαιοτέρα πρότασις ἦτο διὰ 25 βουλευτάς. Ἡ Ἐπιτροπὴ κατέληξεν εἰς τοὺς 20, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἐναρμόνισις πρὸς τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ 20 βουλευτὰς διὰ πρότασιν δυσπιστίας. Ἐκ τῆς συζητήσεως διεπίστωσα, ὅτι ὑπάρχουν ὡρισμένοι συνάδελφοι ἐπιμένοντες εἰς τοὺς 20, ἄλλοι ζητοῦν νὰ ὁρίσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν 15 καὶ ὑπάρχει ἐπίσης καὶ ἡ ὑποτροπολογία, τοῦ κ. Καλλία εἰς τὴν πρότασιν ἀπαρτίας διὰ τὴν ἀπόφασιν νὰ περιορισθῶμεν εἰς τοὺς 10. Θὰ ἐπρότεινα νὰ δεχθῶμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν 15 βουλευτῶν δι’ ὅλας τὰς περιπτώσεις. Οἱ δεχόμενοι παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι.

§200Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Συμφωνοῦμεν χάριν τῆς ὁμοφωνίας καὶ μόνον. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη τὸ ἄρθρον 5. Ἄρθρον 6, ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§202Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, κ. Πρόεδρε, ἐπρότεινα ὅπως ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας διανέμηται εἰς τοὺς κ.κ. βουλευτὰς πρὸ 48 ὡρῶν. Ὁ κ. Ἠλιοῦ ἐπρότεινεν ὅπως ἡ Ἡμερησία Διάταξις Νομοθετικῆς Ἐργασίας ὁλοκλήρου τῆς ἑβδομάδος διανέμηται τὴν Παρασκευὴν ἢ ἀργότερον τὸ Σάββατον τῆς προηγουμένης ἑβδομάδος. Σκοπὸς καὶ τῶν δύο προτάσεων εἶναι νὰ δίδεται ὁ χρόνος εἰς τοὺς βουλευτὰς διὰ νὰ ἔρχωνται μελετημένοι. Ὅταν συμβαίνῃ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν νὰ εἶναι πολλὰ νομοσχέδια ἐὰν λάβωμεν γνῶσιν αὐτῆς μόνον πρὸ 14 ὡρῶν, δὲν προλαμβάνομεν καλὰ–καλὰ νὰ διαβάσωμεν οὔτε τοὺς τίτλους τῶν νομοσχεδίων.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴχομεν συζητήσει καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ἐπ’ αὐτοῦ καὶ εἴχομεν ἀποδεχθῆ, ὅτι ἐνῷ μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ὑπάρχει οὐδεμία προθεσμία καὶ ἤδη κάμομεν τὸ πρῶτον βῆμα ἡ προθεσμία τοῦ 24ώρου εἶναι ἀρκετή. Νομίζω, ὅτι ἐὰν θέσωμεν μεγαλυτέραν προθεσμίαν, θὰ διευκολυνθῇ ἡ πρόοδος τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου.

§204Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μερικοὶ συνεργάται σας ἴσως θέλουν τὸ ἔργον των εὐκολώτερον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθόν, ἂν καὶ ἐγένετο πρωτύτερα. Εἶναι δυνατὸν μίαν Ἡμερησίαν Διάταξιν Νομοθετικῆς Ἐργασίας μὲ 8–9 νομοσχέδια νὰ τὴν διαβάζουν οἱ ταλαίπωροι βουλευταί; Πότε; Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπὸ τὰς 9 π.μ. ἀνεβαίνουν τὰς σκάλας τῶν Ὑπουργείων. Πότε θὰ διαβάζουν τοὺς νόμους; Τὸ θέμα τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας, κύριοι, εἶναι μέγιστον. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν τολμῶ νὰ ἀνοίξω τὸ στόμα, χωρὶς νὰ διαβάσω τὰ νομοσχέδια. Ἀλλὰ πῶς νὰ τὰ διαβάσω; Τί δυσχέρειαν θὰ φέρῃ εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς, ἐὰν ἀναγράφονται πρὸ 48ώρου; Τοὐλάχιστον δεχθῆτε τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ἠλιοῦ, νὰ κοινοποιῆται ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῆς ἑπομένης ἑβδομάδος. Ὅ,τι θέλετε κάμετε, ἀλλὰ δὲν εἶναι πρὸς τὸ κῦρος τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ἔρχωνται οἱ βουλευταὶ τελείως ἀκατατόπιστοι καὶ ἀδιάβαστοι καὶ νὰ ψηφίζουν, χωρὶς νὰ γνωρίζουν τί ψηφίζουν.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶχον ἀναμνησθῆ, ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἀνεγράφοντο καὶ τὰ νομοσχέδια τῆς μεταπροσεχοῦς συνεδριάσεως. Ἑπομένως, ἐὰν περιορισθῶμεν εἰς τὸ 24ωρον καὶ ἀκολουθήσωμεν τὴν συνήθειαν αὐτήν, νὰ περιλαμβάνῃ ἡ Ἡμερησία Διάταξις καὶ τὰ τῆς προσεχοῦς συνεδριάσεως τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας, νομίζω, ὅτι θὰ δυσκολευθοῦν οἱ κύριοι συνάδελφοι.

§206Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀντιλαμβάνομαι, διατὶ δὲν κατώρθωσα νὰ σᾶς πείσω.

§207Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὸ 24ωρον εἶναι καὶ τὸ πρακτικώτερον. Διότι τί συμβαίνει; Τὰ νομοσχέδια, ὅταν κατατίθενται εἰς τὴν Βουλήν, ἐκτυποῦνται καὶ διανέμονται εἰς τοὺς βουλευτάς. Οἱ βουλευταί, ἀναλόγως τῆς προτιμήσεώς των διαβάζουν αὐτά. Δὲν περιμένουν νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ τὰ διαβάσουν. Ἐὰν εἶναι μέλος ἕνας βουλευτὴς μιᾶς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς πηγαίνει προπαρεσκευασμένος καὶ ἀναπτύσσει τὰς ἀπόψεις του ἐκεῖ. Ἐὰν δὲν εἶναι μέλος Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἀναμένει τὴν συζήτησιν ἐδῶ, διὰ νὰ εἴπῃ τὰς ἀπόψεις του. Ἐάν λοιπόν, ἀναγραφοῦν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τοῦ 48ώρου, θὰ τὸ πληροφοροῦνται οἱ βουλευταί, διότι μὲ τὸν φόρτον ποὺ ἔχομεν θὰ λησμονῶμεν πότε θὰ συζητῆται τὸ ἕνα νομοσχέδιον καὶ πότε τὸ ἄλλο. Δι’ αὐτὸ νομίζω, τὸ 24ωρον θὰ μᾶς βοηθήσῃ πολὺ εἰς τὸ ἔργον μας.

§208Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, ποῖον τὸ κώλυμα νὰ δεχθῆτε τὰς δύο προτάσεις, τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν ὁ κ. Βρανόπουλος. Νομίζω, ὅτι τὸ νὰ ἀποστέλεται ἡ Ἡμερησία Διάταξις Νομοθετικῆς Ἐργασίας τὴν Παρασκευὴν δι’ ὁλόκληρον τὴν ἑβδομάδα, δὲν εἶναι δύσκολον πρᾶγμα, ἀφοῦ συνεννοηθῆτε μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τοποθετήσητε τὰ νομοσχέδια κατὰ σειρὰν προτιμήσεως. Τοῦτο θὰ ὠφελήσῃ τοὺς βουλευτὰς τῶν ἐπαρχιῶν, διότι οἱ βουλευταὶ δὲν ἀπασχολοῦνται μὲ τὴν ἀνάγνωσιν ὅλων τῶν νομοσχεδίων. Δὲν βλέπω, λοιπόν, διὰ ποῖον λόγον δυσχεραίνεσθε νὰ μᾶς κοινοποιῆτε τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἐνωρίτερον, ὥστε νὰ ἔρχωνται μελετημένοι οἱ βουλευταὶ καὶ νὰ συζητοῦν καλῇ τῇ πίστει, ὥστε νὰ βγαίνουν ἄριστα τὰ νομοσχέδια. Ἐὰν ὑπάρχῃ κόπος τῆς Ὑπηρεσίας...

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι κόπος τῆς Ὑπηρεσίας. Ξεύρετε, σεῖς, παλαιὸς Ὑπουργός, πῶς ἐλειτούργει μέχρι τοῦδε τὸ Κοινοβούλιον, χωρὶς καμμίαν προθεσμίαν. Ἐὰν κάμωμεν μεγαλυτέραν τὴν προθεσμίαν, θὰ ἐπέλθῃ δυσχέρεια. Ἄς δοκιμασθῇ τὸ 24ωρον καὶ βλέπομεν.

§210Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ὁμολογῶ, ὅτι αἱ παρατηρήσεις τῶν κυρίων συναδέλφων νομίζω, ὅτι εἶναι δόκιμοι καὶ ὅτι κἄθε συμφέρον ὑπάρχει διὰ τὸ νομοθετικὸν ἔργον τοῦ Σώματος, ἡ ἐνημέρωσις ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν ταχυτέρα καὶ ὁ χρόνος πρὸς μελέτην μεγαλύτερος. Διότι ἡ συζήτησις ἐκ τοῦ προχείρου, βάσει τῶν ὅσων μᾶς ἐμπνέει ἡ σκέψις καὶ ἡ ἐπιφοίτησις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι στοιχεῖα διὰ τὴν καλλιτέραν στοιχειοθέτησιν τῶν νόμων, σήμερον μάλιστα μὲ τὴν ἐμπλοκὴν τῶν μεγάλων προβλημάτων, ποὺ ἔρχονται νὰ ἐπιλυθοῦν. Ἀνάγκη ὑπάρχει καὶ διὰ τὸν πλέον ἔγκριτον νομικόν, ἢ πεπειραμένον πολιτικόν, νὰ ἀνατρέξῃ καὶ εἰς μελέτας. Ὅλα αὐτὰ ὅμως δὲν ξεύρω, ἐὰν ἐξασφαλίζωνται ἐντὸς τῶν ὀλίγων ὡρῶν ποὺ μεσολαβοῦν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, μέχρι τῆς συζητήσεως. Δι’ αὐτὸ πιστεύω, ὅτι κέρδος ἔχει νὰ ἀποκομίσῃ ἡ νομοθετικὴ ἐργασία, ἐκ μιᾶς ἐνωρίτερον ἀνακοινώσεως τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου.

§211Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Μὲ πολλὴν προσοχὴν ἤκουσα τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βρανοπούλου καὶ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης. Κατ’ ἀρχὴν ἡ πρότασις τοῦ κ. συναδέλφου φαίνεται, ὅτι εἶναι πολὺ ὀρθή. Ἐὰν σκεφθῇ, ὅμως, κανεὶς τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ψηφίζονται τὰ νομοσχέδια θὰ ἴδῃ, ὅτι τὰ πράγματα εἶναι τελείως διαφορετικά. Τὸ Σύνταγμα καθιερώνει ἕνα λίαν βραδὺν τρόπον ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων καὶ δὲν θὰ πρέπει εἰς αὐτὴν τὴν βραδύτητα νὰ προσθέσωμεν καὶ ἄλλην. Ἀπὸ τῆς πρώτης ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου μέχρι τῆς δευτέρας καὶ τῆς εἰς σύνολον ψηφίσεως αὐτοῦ, ἔχει ὁ βουλευτὴς ὅλον τὸν χρόνον νὰ μελετήσῃ ὅ,τι θέλει καὶ νὰ διατυπώσῃ τὴν γνώμην του. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ τροποποιήσωμεν τὴν διάταξιν ταύτην καθ’ ἣν στιγμὴν σκοπός μας εἶναι νὰ ἐπιταχύνωμεν τὸν ρυθμὸν τοῦ Κοινοβουλίου.

§212Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Καὶ τὴν ἄλλην φορὰν κ. Πρόεδρε, ἐδήλωσα, ὅτι εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βρανοπούλου. Διότι πράγματι, ὅ,τι ἀναφέρεται εἰς τὸ νομοθετικὸν ἔργον πρέπει νὰ εἶναι προϊὸν μελέτης καὶ σκέψεως. Καὶ ἀπόψε χαίρω ἰδιαιτέρως, διότι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὁ κ. Μελᾶς, ἐξέθεσε τὰς ἀπόψεις του καὶ τρόπον τινὰ διαδηλώνει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ σημείου δὲν ἀντιλέγει. Καὶ πράγματι τὸ θέμα εἶναι σοβαρόν. Καὶ νομίζω, ὅτι ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, πρέπει νὰ δώσωμεν τὴν εὐχέρειαν εἰς τοὺς βουλευτὰς νὰ μελετοῦν, πρὶν ἢ ὑποστηρίξουν καὶ καταλήξουν εἰς μίαν πρότασιν νόμου. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὴν τροπολογίαν μου. Προέτεινα καὶ προτείνω μὲ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν μου, προκειμένου περὶ τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, αἱ συνεδριάσεις νὰ ἀρχίζουν τὸ ἀπόγευμα εἰς τὰς 6 καὶ νὰ τελειώνουν εἰς τὰς 10 τὸ βράδυ. Ἐξαιρετικῶς ὅμως εἰς ὡρισμένας σοβαρὰς περιπτώσεις καὶ κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Σώματος νὰ ἠμπορῇ νὰ παραταθῇ ἡ συνεδρίασις μέχρι τοῦ μεσονυκτίου καὶ μόνον. Ἀλλ’ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν νὰ μὴ γίνεται ἡ τελικὴ ἐπιψήφισις τῆς προτάσεως νόμου. Σᾶς ἐξέθεσα τὴν ἄλλην φορὰν καὶ δὲν θέλω νὰ ἐπανέλθω, ποῖος εἶναι ὁ λόγος ποὺ μὲ ὠθεῖ εἰς τὴν πρότασιν αὐτὴν καὶ εἶδον τὴν ἄλλην φοράν, ὅτι ὅλοι οἱ κ.κ. συνάδελφοι εἶναι τῆς γνώμης, ὅτι προκειμένου περὶ νομοθετημάτων, θὰ πρέπει νὰ εἴμεθα νηφάλιοι διὰ νὰ ἠμποροῦμεν νὰ συγκεντρώνωμεν τὴν προσοχήν μας, ὥστε τὰ νομοθετήματα ποὺ ψηφίζομεν ἐδῶ νὰ μὴ παρουσιάζουν τὰς γνωστὰς ἀτελείας.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ γνώμη σας εἶναι καταχωρημένη εἰς τὰ πρακτικά.

§214Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Αἱ πολύωροι συνεδριάσεις, ὅπως εἶπεν ἕνας ἄνθρωπος κύρους, ὁδηγοῦν εἰς μίαν κατάστασιν ὑπογλυκαιμίας, ἡ ὁποία φέρει ὑπνηλίαν. Καὶ αὐτὸ νομίζω, ὅτι ὅλοι τὸ ζοῦμεν ἔντονα ἐδῶ μέσα. Καὶ ὅταν πρόκειται νὰ πᾶμε εἰς νομοθέτημα, κ.κ. συνάδελφοι, θὰ πρέπει πράγματι νὰ μὴ εὑρισκώμεθα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ πρὸ κενῶν ἑδωλίων. Εἶναι νομίζω, αὐτό, τὸ σοβαρώτερον θέμα, ποὺ πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν. Βεβαίως καὶ τὸ θέμα τῆς ἀπαρτίας εἶναι σοβαρόν. Ἀλλ’ ἀπ’ ἐδῶ πρέπει νὰ ξεκινήσωμεν. Προκειμένου περὶ νομοθετικῆς ἐργασίας αἱ συνεδριάσεις νὰ μὴ εἶναι πολύωροι καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ μὴ εἶναι μετὰ τὸ μεσονύκτιον. Αὐτὰ εἶχον νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει καὶ ἐπ’ αὐτῶν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν ἀπόφασιν.

§215Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ τακτικὴ τῆς ἑβδομαδιαίας Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικῆς ἐργασίας ἔχει ἐφαρμοσθῆ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος. Πάντοτε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν παρουσιάζετε μίαν ἡμερησίαν διάταξιν δι’ ὁλόκληρον τὴν ἑβδομάδα. Δὲν ἀπαιτῶ νὰ γίνεται τὸ ἴδιον διὰ τὴν Βουλήν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι τὸ 24ωρον εἶναι σύντομον χρονικὸν διάστημα. Βεβαίως, ὑπάρχει ἡ κατάθεσις καὶ ἡ ἐκτύπωσις τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα διανέμονται εἰς τοὺς βουλευτὰς οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ τὰ μελετήσουν. Ἀλλὰ συνήθως παρεμβάλλονται κατεπείγοντες νόμοι. Ἐὰν ὅμως ἔχωμεν μίαν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς ἑβδομάδος, νομίζω, ὅτι θὰ ἐρχώμεθα ἐδῶ περισσότερον κατηρτισμένοι. Ἀναγνωρίζω δὲ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ παρεμβάλῃ ἕνα λίαν κατεπεῖγον νομοσχέδιον. Ἐὰν δηλαδὴ κατὰ τὴν κρίσιν παρουσιασθῇ ἕνα πολὺ ἐπεῖγον νομοσχέδιον, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τότε ἡ Κυβέρνησις νὰ προσθέτῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν παρεπιμπτόντως τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ λύσις.

§216Δ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἰσέρχομαι τὸ πρῶτον εἰς τὸ Κοινοβούλιον καὶ δὲν ἀποκρύπτω, ὅτι ἡ ἀπασχόλησίς μου διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων τῶν ψηφοφόρων μου καὶ ἡ βραδυνὴ ἐργασία τῆς Βουλῆς μοῦ ἀφαιροῦν πολλάκις τὴν δυνατότητα νὰ μελετήσω τὰ νομοσχέδια. Ἀναγκάζομαι ὡς ἐκ τούτου ὄχι ἀπὸ τὴν ψυχαγωγίαν μου διὰ τὴν ὁποίαν δὲν μοῦ ἀπομένουν ὧραι, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ὥραν τῆς ἀναπαύσεως τὴν ἀπαραίτητον, νὰ περικόπτω διὰ νὰ μὴ ἔρχωμαι ἀκατάρτιστος εἰς τὴν Βουλήν. Ὡς ἐκ τούτου κρίνω, ὅτι εἶναι ὀρθοτάτη ἡ ὑποβαλλομένη τροπολογία, ὅπως κατατίθενται τὰ νομοθετήματα ἀπὸ τῆς προηγουμένης ἑβδομάδος, δηλαδὴ ἀπὸ τῆς Παρασκευῆς, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἔχωμεν κατὰ τὸ Σαββατοκύριακον τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον διὰ νὰ μελετῶμεν. Βεβαίως εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ κατεπείγοντος, τότε, θὰ ἠδύνατο καὶ πρὸ 24 ὡρῶν νὰ κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἐγὼ θὰ προέτεινα, ὡς κανὼν νὰ τεθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Ἠλιοῦ, ὡς ἐξαίρεσις ἡ πρότασις ἡ ἡμετέρα. Δὲν βλέπω, ὅτι ὑπάρχει κανένα κώλυμα, διότι τὸ καθεστὼς τὸ μέχρι τοῦδε ἐπικρατοῦν, δὲν δύναται νὰ ἀποτελέσῃ βάσιμον αἰτιολογίαν. Τὸ ὅτι ἐγένετο οὕτω κατὰ τὸ παρελθόν, δὲν σημαίνει, ὅτι ἔτσι θὰ πρέπει νὰ συνεχισθῇ. Πρέπει τώρα νὰ καθιερώσωμεν τὸ ὀρθώτερον. Καὶ νομίζω, ὅτι κατὰ τὸν τρόπον αὐτόν, θὰ διευκολύνετο τὸ ἔργον μας καὶ θὰ ἦτο ἀποδοτικώτερον. Διότι αὐτὸς εἶναι ὁ προορισμὸς τοῦ Κοινοβουλίου.

§217Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συντάσσομαι ἀπολύτως μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Βρανοπούλου... Ἐπίσης ἤθελα νὰ τονίσω, ἐπειδὴ ἠκούσθη ἐδῶ καὶ ἡ φράσις ὅτι οἱ νομικοὶ κατορθώνουν νὰ τὰ διαβάζουν, ὅτι εἶναι σωστὸ αὐτό. Ἐγὼ εἶμαι ἰατρὸς καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν θὰ κάμω ἀνάγνωσιν μόνον αὐτῶν, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ τὰ μελετήσω. Κατὰ συνέπειαν θὰ πρέπει, ὅπως προέτεινεν ὁ κ. Βρανόπουλος νὰ ἐρχώμεθα ἐνωρίς, νὰ καθήμεθα νὰ τὰ μελετῶμεν, ὥστε νὰ ξεύρωμεν συγκεκριμένως ἐπὶ ποίου θέματος ἔχομεν νὰ κάμωμεν συζήτησιν. Ἑπομένως, συντάσσομαι μὲ τὴν ἄποψιν τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βρανοπούλου καὶ μὲ τὴν θέσιν ποὺ ἐπῆρεν ὁ κ. Θεοδοσιάδης.

§218Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐπειδή, κ. Πρόεδρε, μοῦ ἀπεδόθη μία πρότασις κολοβωμένη θὰ ἤθελα νὰ διευκρινίσω. Ἡ πρότασίς μου ἦτο νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὸ ποὺ ἐφαρμόζεται εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλήν, ποὺ ἐφηρμόζετο μᾶλλον πρὸ τῆς τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπὶ τῆς λεγομένης 5ης δημοκρατίας, ὅτι καθ’ ἑβδομάδα ἀπὸ τὴν Παρασκευὴν τὴν προηγουμένην ἐκοινοποιεῖτο ὁλόκληρος ἡ ἡμερησία διάταξις, ὄχι μόνον νομοθετικῆς ἐργασίας, ἀλλὰ καὶ ἐλέγχου. Ἦτο γνωστὸν εἰς κάθε βουλευτήν, ὅταν ἔφευγε τὴν Παρασκευήν, διότι φεύγομεν ὅλοι, ὅτι τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα θὰ ἔχωμεν νὰ συζητήσωμεν αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ μόνον ἐκτάκτως θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐπιφέρῃ μίαν μεταβολήν. Ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει τί θὰ συζητήσωμεν τοὐλάχιστον εἰς τὴν Βουλήν. Νὰ μᾶς εἴπῃ λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις τί θὰ συζητήσωμεν. Πρὸ ὀλίγου μᾶς εἴπατε, ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν διακοπὰς ἐὰν δὲν ψηφισθῇ προηγουμένως ὁ Κανονισμός.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶπον αὐτό, κ. συνάδελφε.

§220Η. ΗΛΙΟΥ. Ἄλλο τί γίνεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἀλλὰ εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι γνωστὸν περίπου τί θὰ συζητήσωμεν. Ἐπαναλαμβάνω λοιπόν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι αὐτὸ θὰ συζητήσωμεν. Δὲν εἶναι μόνον διὰ τοὺς μὴ νομικοὺς θέμα δυσχερὲς καὶ διὰ τοὺς νομικοὺς εἶναι δυσχερές, διότι ἀναγκαζόμεθα νὰ συζητῶμεν καὶ περὶ πετρελαίων, περὶ τεχνικῶν ζητημάτων ἢ καὶ περὶ ἀτομικῆς ἐνεργείας. Σήμερον εἶναι ἡ ἔκτασις τῆς ἀναμίξεως τοῦ Κράτους τόσον μεγάλη εἰς ὅλα τὰ πεδία τῆς δημοσίας ζωῆς, τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς καὶ τῆς ἀτομικῆς ἀκόμη ζωῆς, ὥστε δὲν ἀρκεῖ ἕνας ἐπιστήμων ὅσην μόρφωσιν καὶ ἐὰν ἔχῃ ἐντὸς ὀλίγων ὡρῶν νὰ ἠμπορῇ νὰ μελετήσῃ τὸ κείμενον ἑκάστου νόμου καὶ νὰ προσφέρῃ χρήσιμον ἔργον. Δὲν ἐμποδίζεται ἡ Κυβέρνησις ἐντὸς 48 ὡρῶν νὰ προσδιορίζῃ ποία θὰ εἶναι ἡ ὕλη τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος. Φυσικά, κ. Πρόεδρε, ὑπάρχουν προθεσμίαι ποὺ ὑπηνίχθητε εἰς μίαν τῶν διακοπῶν σας. Ὅταν δηλαδὴ πρόκειται νὰ ἔχωμεν δευτέραν συζήτησιν νομοσχεδίου καὶ τόσα ἄλλα. Δὲν εἶναι, βέβαια, δυνατὸν νὰ συζητηθῇ ἕνα νομοσχέδιον πρὸ 48 ὡρῶν εἰς βʹ συζήτησιν. Δὲν εἶναι ὅμως ἐξ ἴσου δυνατὸν νὰ παραβλέψωμεν τὴν συμβολὴν τῶν βουλευτῶν εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν συζήτησιν. Καὶ ὑπάρχουν θέματα διὰ τὴν πλήρη κατάρτισίν μας μὲ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς ἄλλα κείμενα ἢ νὰ ζητήσωμεν τὴν γνώμην ὡρισμένων, πολλὲς φορὲς πολλῶν εἰδικῶν πρὸς ταῦτα διὰ νὰ ἔχωμεν ἔγκυρον γνώμην. Ἐὰν διὰ τούτου τοῦ τρόπου καταδήλως ἐδυσκολεύετο ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ἔργον της θὰ ἔλεγα μάλιστα. Ἀλλὰ δὲν συμβαίνει τοιοῦτόν τι. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, οὕτω καὶ σήμερον, δηλῶ τὴν ἀντίθεσίν μου, ὡς πρὸς τὴν τροπολογίαν τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. Κουτσοχέρα.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ διευκρινίσω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἀντιρρήσεως τῆς Κυβερνήσεως. Ὅπως γνωρίζετε ἔχομεν δύο συνεδριάσεις Νομοθετικῆς Ἐργασίας τὴν ἑβδομάδα. Τὴν Δευτέραν καὶ τὴν Πέμπτην. Ἡ Τετάρτη ἔχει διατεθῆ διὰ τὰ Ν. Δ. Συνεπῶς, ἐὰν ἕνα νομοσχέδιον συζητηθῇ τὴν Δευτέραν, εἶναι γεγονός, ὅτι δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τὴν Πέμπτην, εἰς βʹ συζήτησιν, ἄρα ἐπιβραδύνομεν τὴν λειτουργίαν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τὴν περιορίζομεν εἰς ἕνα νομοσχέδιον τὴν ἑβδομάδα. Εἰδικώτερον ἐὰν ἕνα νομοσχέδιον συζητηθῇ τὴν Δευτέραν καὶ χρειάζεται 48 ὥρας διὰ νὰ διανεμηθῇ καὶ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ τὴν ἰδίαν ἑβδομάδα, θὰ ἔλθῃ τὴν ἑπομένην.

§222Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις εἶναι ὀρθή. Πρακτικῶς συμφέρει. Ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅμως νὰ ἀποστέλλωνται τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα εἰς τοὺς βουλευτάς, διότι πολλὰς φορὰς δὲν τὰ λαμβάνουν. Θὰ πρέπει, λοιπόν, νὰ προστεθῇ ἡ ἑξῆς φράσις «... (ἀναγινώσκει)...». Κατατιθεμένου, λοιπόν, τοῦ νομοσχεδίου, δὲν θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν οἰκείαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν; Ὑπάρχει ἐπαρκὴς χρόνος ἑπομένως. Ἐὰν πρόκειται περὶ σοβαροῦ Ν.Δ., ὅπως ὑπεστήριξε καὶ ὁ κ. Ἠλιοῦ καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, θὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ ἐν ἀνέσει. Ἂς μὴ αἰτιώμεθα, λοιπόν, ἄλλους. Φοβοῦμαι, ὅτι ἂν καταρτισθῇ Ἡμερησία Διάταξις ἀπὸ τῆς προηγουμένης ἑβδομάδος, φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ὑπάρξουν ἀνωμαλίαι. Ἐκτὸς τούτου, ὅπως τίθεται τὸ ἄρθρον 8 τώρα, ἔχομεν περισσοτέραν ἄνεσιν χρόνου. Δὲν δύναμαι ἑπομένως νὰ ἀντιληφθῶ, διατί ὑπάρχουν ἀντιθέσεις εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἄρθρου.

§223Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι οἱ κ. βουλευταὶ πρέπει νὰ γνωρίζουν ἐγκαίρως ποῖα ἐκ τῶν κοινοποιηθέντων εἰς αὐτοὺς νομοσχέδια πρόκειται νὰ συζητηθοῦν εἰς τὰς ἀμέσως προσεχεῖς συνεδριάσεις, διὰ νὰ ἔχουν τὸν ἀναγκαῖον χρόνον νὰ προπαρασκευασθοῦν. Ἡ ἄποψις, ὅτι τὰ νομοσχέδια διανέμονται προηγουμένως εἰς τοὺς κ.κ. βουλευτὰς καὶ ἑπομένως οὗτοι ἔχουν τὸν χρόνον τῆς προπαρασκευῆς, δὲν μὲ εὑρίσκει σύμφωνον. Βεβαίως, ὅταν λαμβάνωμεν τὰ σχετικὰ νομοσχέδια, τὰ ἀναγινώσκομεν. Ἀλλὰ ἄλλο ἀνάγνωσις καὶ ἄλλο μελέτη ἑκάστου νομοσχεδίου. Θέλομεν νὰ γνωρίζωμεν ἑκάστοτε ποῖον νομοσχέδιον θὰ συζητηθῇ εἰς τὴν ἀμέσως προσεχῆ συνεδρίασιν, διὰ νὰ συγκεντρώσωμεν τὴν μελέτην μας εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Πολλάκις παρίσταται ἀνάγκη τῆς συγκεντρώσεως διαφόρων στοιχείων, π.χ. τῆς μελέτης παλαιοτέρων νόμων, πρακτικῶν προηγουμένων συζητήσεων ἐν τῇ Βουλῇ, ἀκόμη δὲ καὶ στατιστικῶν στοιχείων, ἡ δὲ συγκέντρωσις τῶν στοιχείων τούτων δὲν εἶναι εὐχερής, ἰδίως δι’ ἡμᾶς τοὺς νεωτέρους βουλευτάς. Θεωρῶ, λοιπόν, ἀπαραίτητον, ὅπως ἡ Ἡμερησία Διάταξις κοινοποιῆται τοὐλάχιστον πρὸ 48 ὡρῶν.

§224Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ πνεῦμα τῆς τροπολογίας εἶναι ἀφ’ ἑνὸς νὰ λαμβάνουν γνῶσιν οἱ κ.κ. βουλευταὶ τῶν σχεδίων νόμων καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ διευκολυνθῇ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Ὀρθὸν ἄρα εἶναι τὸ 24ωρον, ἀλλὰ νὰ συνδυασθῇ μὲ τὴν διανομὴν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἡ ὁποία θὰ ἀναφέρεται εἰς τὸ νομοθετικὸν ἔργον ὁλοκλήρου τῆς ἑβδομάδος.

§225Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ Ἡμερησία Διάταξις ἐπιβάλλεται νὰ διανέμεται πρὸ 48ώρου, ἀλλὰ νὰ ἀναφέρεται εἰς τὸ νομοθετικὸν ἔργον ὅλης τῆς ἑβδομάδος. Πιστεύω, ὅτι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, δὲν θὰ προκύψουν τεχνικαὶ δυσχέρειαι. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμῇ νὰ φέρῃ πρὸς ψήφισιν ἄλλο σχέδιον νόμου, δύναται νὰ διατυπωθῇ τὸ ἄρθρον ἔτσι, ὥστε νὰ δίδεται ἡ εὐχέρεια εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις, νὰ συζητῇ σχέδια νόμων, τὰ ὁποῖα ἐπιθυμεῖ. Ἡ λύσις αὐτὴ ἐξυπηρετεῖ καὶ τοὺς βουλευτὰς διὰ νὰ μελετήσουν τὰ σχέδια νόμων καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀνεφέρθη, ὅτι τὰ σχέδια νόμων λαμβάνονται ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς ἅμα τῇ ἐκτυπώσει των. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ξεχνῶμεν, ὅτι εἰσαγόμενα εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς, τροποποιοῦνται καὶ οἱ κ.κ. βουλευταὶ ἔχουν εἰς χεῖρας των δύο κείμενα, τὸ ἀρχικὸν καὶ τὸ τροποποιηθὲν ἐκ μέρους τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δεχθῆτε ὅπως διανέμηται ἡ Ἡμερησία Διάταξις μὲ τὸ νομοθετικὸν ἔργον ὅλης τῆς ἑβδομάδος καὶ νὰ δίδεται ἡ εὐχέρεια εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ συζητῇ σχέδια νόμων τῆς προτιμήσεώς της εἰς ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις.

§226Α. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ μὴ γίνῃ ἐξαίρεσις, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἡ Ἡμερησία διάταξις πρέπει νὰ διανέμηται τὴν Παρασκευὴν καὶ νὰ ἀναφέρεται εἰς τὸ νομοθετικὸν ἔργον ὅλης τῆς ἑβδομάδος. Ἐφ’ ὅσον τίθεται τὸ «ὁπωσδήποτε πρὸ 24ώρου», νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἐπιφέρῃ δυσκολίας ἡ διανομὴ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως μετὰ τὴν Παρασκευήν.

§227Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ οὐσίαν εἶναι ὀρθαὶ καὶ αἱ δύο τροπολογίαι, καὶ ἡ τροπολογία τοῦ ἀγαπητοῦ συναδέλφου κ. Κουτσοχέρα. Ἔχω μίαν ἀνησυχίαν βεβαίως, ὅτι ἡ προσπάθεια νὰ καλύψωμεν ὅλας τὰς περιπτώσεις, εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ μίαν δυσκαμψίαν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τὴν λειτουργίαν τῆς Βουλῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βρανοπούλου, νομίζω, ὅτι ὑπάρχει τρόπος θεραπείας τοῦ πράγματος, ἂν ὁρισθῇ ἡ Ἡμερησία Διάταξις νὰ διανέμεται πρὸ 48 ὡρῶν. Τροποποιήσεις ὅμως καὶ συμπληρώσεις θὰ δύνανται νὰ γίνουν πρὸ 24 ὡρῶν ἀκριβῶς. Ταῦτα ἰδίως διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς δευτέρας συζητήσεως νομοσχεδίου ψηφισθέντος τὴν Δευτέραν καὶ τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ψηφισθῇ τὴν Πέμπτην εἰς δευτέραν συζήτησιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κουτσοχέρα, νομίζω ὅτι εἶναι μὲν ἀξιόλογος καὶ εὐγενὴς ἡ ἀνησυχία τοῦ νέου συναδέλφου κ. Κουτσοχέρα, δὲν ὑπάρχει ὅμως τρόπος θεραπείας, δεδομένου, ὅτι ἡ ἀνάγκη ἠμπορεῖ νὰ ἐπιβάλῃ ὁλονύκτιον συνεδρίασιν διὰ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῆς τροπολογίας τοῦ κ. συναδέλφου, ὅλαι αἱ συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται θὰ πρέπει νὰ ἀποτελέσουν στοιχεῖον διὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Προεδρείου νὰ μὴ παρατείνωνται αἱ συνεδριάσεις ἄνευ ἀποχρῶντος λόγου, ὥστε νὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι καὶ ἐπαρκὴς ἀριθμὸς βουλευτῶν θὰ εἶναι παρὼν καὶ οἱ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι παρόντες νὰ δύνανται νὰ ἀσκοῦν δημιουργικῶς τὸ νομοθετικὸν ἔργον.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα καὶ πάλιν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῆς τακτικῆς ποὺ ἀκολουθεῖτε. Βασικὴ συνεδρίασις νομοθετικῆς ἐργασίας εἶναι ἡ Δευτέρα, ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῆς Δευτέρας διανέμεται τὴν Παρασκευήν, ἑπομένως αὐτὸ ποὺ ζητεῖτε ὑπάρχει διὰ τὴν Δευτέραν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ὑπάρχει ὁ φόβος ἐκτὸς τῆς δυσκαμψίας, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Καλλίας, μήπως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτυπωθοῦν καὶ διανεμηθοῦν μέχρι τῆς Πέμπτης καὶ χάνεται ὁλόκληρος ἑβδομάς. Διατί νὰ δημιουργήσωμεν δυσχερείας, αἱ ὁποῖαι, ὁπωσδήποτε θὰ μᾶς φέρουν ἐπιβράδυνσιν τῆς ἐργασίας, ἐνῷ εἴμεθα ὅλοι ὑπὲρ τῆς ἐπιταχύνσεως. Ἐγὼ προσωπικῶς ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ψηφισθῇ τὸ 24ωρον, μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι τὰ νομοσχέδια θὰ διανέμωνται πολὺ ἐνωρίτερον. Βαδίζομεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ὑπάρχουν αἱ προθεσμίαι αὐταί, οὔτε κἂν Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί, οὔτε προθεσμίαι κοινοποιήσεως τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ ψηφίζονται ἐπείγοντα καὶ σοβαρὰ νομοσχέδια. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὡς ἔχει καὶ ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι τὸ Φθινόπωρον ἴδωμεν ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν, ἐπανερχόμεθα ἐπὶ τοῦ θέματος. Τὴν Παρασκευὴν θὰ ἔχετε τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Δευτέρας. Τὴν Δευτέραν δὲν ξεύρομεν τί θὰ γίνῃ καὶ θὰ προκύψουν δυσχέρειαι καὶ παρεξηγήσεις καὶ ἀνωμαλίαι. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἔχει;

§229ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 6 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει.

§231Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ἡ τροπολογία μου δὲν θὰ συζητηθῇ;

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ συζητηθῇ ἡ τροπολογία σας, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ εὐγενῆ ἀνησυχίαν, ὡς ἐλέχθη. Καὶ εἶναι ἀδύνατον τοιαύτη τροπολογία, ἀνατρέπουσα τοὺς ὅρους ἐργασίας τοῦ Κοινοβουλίου, νὰ συζητηθῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν μάλιστα. Θὰ ἔχωμεν τὸν καιρὸν καὶ εἰς τὸ μέλλον. Διότι καὶ ἐγὼ παρατηρῶ ὅτι πολλὰ ἄρθρα θὰ εἶχον ἀνάγκην καὶ φραστικῶν τροποποιήσεων, ἀναγκαίων, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ἔχει τόσον μελετηθῆ τὸ σχέδιον, ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισίν του.

§233Η. ΗΛΙΟΥ. Διὰ νὰ μὴ λέγῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἀντιτίθεμαι προσωπικῶς εἰς τὴν τροπολογίαν του, θὰ ἤθελα νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν, ὅτι ἔχω ὀλίγην ὑπογλυκαιμίαν.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 7, θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ προχωρήσωμεν, διότι ὁ κ. Καλλίας ἔχει διατυπώσει μίαν τροπολογίαν. Ὁ κ. Καλλίας μὲ εἰδοποίησεν, ὅτι θὰ ἀναχωρήσῃ καὶ θὰ ἦτο εὐκταῖον νὰ συζητήσωμεν τώρα τὸ ἄρθρον 7, διὰ νὰ μὴ λείπῃ ὁ κ. Καλλίας.

§235Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Καλλία, νομίζω, ὅτι ἐκτὸς μιᾶς ἢ δύο παρατηρήσεων, συμπληρώνει καὶ ὁλοκληρώνει τὴν ἀρχικήν μας ἐργασίαν ἐπὶ ταῦ ἄρθρου 7 καὶ θὰ εὕρῃ ὑποστηρικτὰς καὶ ἐν τῇ ἀπουσίᾳ του. Εἶναι ἕνα θέμα πελώριον. Πάντως, τὸ ἄρθρον 7, ἐὰν πρόκειται νὰ συζητηθῇ μὲ τὸν ρυθμὸν ποὺ συνεζητήθη τὸ ἄρθρον 5, θὰ πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ ἐπὶ 7 συνεδριάσεις. Εὔχομαι, βεβαίως, εἰς μίαν νὰ τὸ τελειώσωμεν, ἀλλὰ δὲν εἶναι εὔκολον αὐτὴν τὴν ὥραν νὰ συζητηθῇ τὸ ἄρθρον 7.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλλίας πρέπει νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§237Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Σεῖς μὲ ὡρίσατε μέλος τῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἀρχίζουν αἱ συνεδριάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρώπης.

§238Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Θὰ λείψετε πολύ;

§239Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Μέχρι τὸ Σάββατον.

§240Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Νὰ ἀφήσωμεν τότε τὸ ἄρθρον 7 καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ 8.

§241Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἂν καὶ ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Ἡλιοῦ, ὅτι κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου θὰ εὕρῃ πολλοὺς ὑποστηρικτὰς ἡ τροπολογία μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7, ἐγὼ θὰ παρεκάλουν, ἐὰν ἦτο δυνατόν, νὰ τὸ ἀφήσετε, ἐπειδὴ εἶναι πολὺ σημαντικὸν ἄρθρον. Ἔχει ληφθῆ, βεβαίως, ἀπόφασις, νὰ συζητοῦνται τὰ ἄρθρα κατὰ σειράν, ἀλλὰ ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, θὰ παρεκάλουν νὰ γίνῃ μία ἐξαίρεσις καὶ νὰ συζητήσωμεν τὸ ἄρθρον 7 τὴν Δευτέραν, ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι κάπως ἠμπορῶ νὰ συμβάλω εἰς τὴν διατύπωσίν του, διότι μὲ ἔχει ἀπασχολήσει ἰδιαιτέρως.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀπουσία σας θὰ εἶναι αἰσθητὴ κατὰ τὴν συνεδρίασιν καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι τὸ Σῶμα θὰ συμφωνήσῃ. Δέχεται ἡ Βουλή, νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§243ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 0.15′ μ.μ.)