1964.06.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 35η

Τετάρτη 3 Ἰουνίου 1964

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Λ. Λαγάκος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Λ. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Ἰντζές, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Β. ΙΝΤΖΕΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Θεοχαρίδης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Διαμαντόπουλος, Ν. Ἀθανασίου καὶ Ι. Ψαρρέας, καταθέτουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Παπαδημητρίου καὶ Γ. Σερπάνος, καταθέτουσι τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανακτήσεως παροχῶν ὧν ἀπηγγέλθη στέρησις κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Ν.Δ. 617) 1948 καὶ τοῦ Ν.Δ. τοῦ 1948 Ψηφίσματος τῆς Βουλῆς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Ρουσσόπουλος, Δ. Παπασπύρου, Γ. Βασιλᾶτος, Δ. Κωστῆς, Χ. Γραμματίδης, Ν. Ζορμπᾶς, Κ. Περραιβός, Τ. Γεωργίου, Ι. Διαμαντόπουλος, Α. Λώρας, Ι. Ἀλευρᾶς, Ι. Τσιριμῶκος, Α. Καστρινός, Λ. Νικολαΐδης, Γ. Γρηγορίου, Φ. Παναγιωτόπουλος, Δ. Καρδάρας, Ε. Βανταλῆς καὶ Σ. Γουδελῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Κανδυλλιάρης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς Ξάνθης, κ. Κ. Πιαλόγλου, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως Ἠσφαλισμένων Καπνεργατῶν τέως Τ.Α.Κ., αἰτουμένων νομοθετικὴν ρύθμισιν τῆς συνταξιοδοτήσεώς των. Οἱ βουλευταί, κ.κ. Α. Μαυρίδης καὶ Κ. Πιαλόγλου, καταθέτουν ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως Σπουδαστῶν Δημοσίας Τεχνικῆς Σχολῆς Ἐργοδηγῶν Τεχνικῶν Βοηθῶν Σερρῶν, αἰτουμένων διαμόρφωσιν ἰσχύοντος προγράμματος μαθημάτων, κατοχύρωσιν ἐπαγγελματικῶν δικαιωμάτων των, ὑπαγωγὴν Σχολῆς ὑπὸ ἐποπτείαν Ἐθνικοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν, κ. Α. Μαυρίδης, καταθέτει ψήφισμα τῆς ἐν Νιγρίτῃ Ἐθνικῆς Ἑνώσεως Ἠσφαλισμένων τοῦ Ταμ. Ἀσφαλίσεως Καπνεργατῶν Βʹ Ἑλλάδος, αἰτουμένης ρύθμισιν τοῦ καπνεργατικοῦ θέματος. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Ε. Ἀνερούσης, διὰ τηλεγραφήματός του αἰτεῖται λῆψιν μέτρων ἀμέσου ἀποστολῆς διὰ κρατικῶν ὑδροφόρων δι’ ἄρδευσιν κηπευτικῶν προϊόντων Σύρου. Ὁ βουλευτὴ Λαρίσης, κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ὑπόμνημα κατοίκων Ραψάνης Ὀλύμπου, αἰτουμένων περιορισμὸν εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ φόρου ἀποστάγματος στεμφύλων διὰ τοὺς καλλιεργοῦντας ὀλίγα στρέμματα καὶ ἐπίσπευσιν κατασκευῆς οἰνοποιείου εἰς τὴν ἐν λόγῳ περιοχήν. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Τυρνάβου, αἰτουμένου ἀποδέσμευσιν παρὰ τῆς Α.Τ.Ε. ποσοῦ ἑκατὸν ἑξήκοντα ἑπτὰ χιλιάδων (167.000) δι’ ἐκτέλεσιν ἀρδευτικοῦ ἔργου συνδέσμου Τυρνάβου–Δαμασίου. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Σερπάνος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν ἐπαγγελματιῶν αὐτοκινητιστῶν ἀγοραίων αὐτοκινήτων (ταξὶ) Ἀγρινίου, παραπονουμένων δι’ ἀπόφασιν νομιμοποιήσεως πειρατῶν Ἀθηνῶν κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πανάγος, καὶ Φ. Πασχάλης, διὰ τηλεγραφήματός των, αἰτοῦνται αὔξησιν ἡμερομισθίων τῶν καπνεργατῶν Θεσσαλονίκης, συνταξιοδότησιν ὅλων τῶν παλαιῶν καπνεργατῶν τέως Τ.Α.Κ. κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν ἐλαιοπαραγωγῶν Κοινότητος Πέτα–Ἄρτης, αἰτουμένων ταχεῖαν ἀγορὰν ἐλαιοκάρπου. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Παπαβασιλείου Ἰωάννου καταδίκου κρατουμένου ἐν ταῖς ἐγκληματικαῖς φυλακαῖς Κερκύρας, αἰτουμένου ἴσην μεταχείρισιν ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς ἀποφυλακίσεως μὲ τοὺς πολιτικοὺς καταδίκους. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Δ. Θεοχαρίδης, καταθέτει τηλεγραφικὸν ὑπόμνημα τῶν Διοικητικῶν καὶ Λογιστικῶν Ὑπαλλήλων Διευθύνσεως Γεωργίας Φλωρίνης, αἰτουμένων χορήγησιν ἐπιδόματος παρεχόμενον εἰς Τεχνικοὺς ὑπαλλήλους. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Μ. Θεοδωράκης, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διὰ συμπεριφορὰν Διοικητοῦ Ἀσφαλείας Χίου καὶ αἰτεῖται λῆψιν μέτρων. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἀντωνίου Ὑφαντῆ καὶ Νικολάου Ἀρίδα κατοίκων Περιθωρίου Μεσολογγίου, αἰτουμένων ἀποδέσμευσιν τῆς διὰ διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν δεσμευθείσης ποσότητος καπνοῦ αὐτῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Ἠλιοῦ, Θ. Παππᾶς καὶ Ν. Γανίτης, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων Δήμου Μυτιλήνης, παραπονουμένων δι’ ἐπιβληθείσας ὑπὸ τοῦ Νομάρχου αὐστηροτάτας ποινὰς εἰς τὸν Δήμαρχον τῆς πόλεως καὶ εἴς τινας τῶν δημοτικῶν συμβούλων. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Μαυροθαλάσσης Σερρῶν, αἰτουμένου διάνοιξιν τῶν προσχωθέντων ὑπὸ διαφόρων φερτῶν ὑλῶν καναλίων καὶ οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Σχολικοῦ Ταμείου πρὸς ἐπέκτασιν τοῦ ἐκεῖ διδακτηρίου. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ὑπαλλήλων κινηματογραφικῶν ἐπιχειρήσεων Νομοῦ Λαρίσης, αἰτουμένων τὴν εἰς πτυχιούχους μόνον Μέσων καὶ Κατωτέρων ἀνεγνωρισμένων τεχνικῶν ἠλεκτρολογικῶν Σχολῶν χορήγησιν ἀδειῶν χειριστῶν κινηματογραφομηχανῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ψήφισμα τοῦ Πανθεσσαλικοῦ Συνεδρίου τῆς 10 Μαΐου 1964, δι’ οὗ αἰτεῖται ἡ κωδικοποίησις τῆς ὑφισταμένης νομοθεσίας προστασίας πολεμιστῶν καὶ τραυματιῶν ὅλων τῶν κατηγοριῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἑστιατόρων καὶ συναφῶν κέντρων Λαρίσης, αἰτουμένων ὅπως ἡ στάθμευσις τῶν πούλμαν τοῦ ΣΕΚ γίνεται εἰς κεντρικὴν πλατεῖαν τῆς πόλεως. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Γ. Γραφάκος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Μυστρᾶ Λακωνίας, αἰτουμένης ὅπως ἡ ὁδὸς ἀπὸ Σπάρτης πρὸς Καλάμας διέλθῃ διὰ μέσου Μυστρᾶ–Πικουλιανίκων. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Δούκας καὶ Γ. Πανάγος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Κλαδικῶν Συνταξιούχων Νομοῦ Καβάλας «Ἡ Ἐνσωμάτωσις», αἰτουμένης αὔξησιν κατὰ 30% τῆς συντάξεώς των παρὰ τοῦ ΙΚΑ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Σ. Τσακιράκη, Θ. Καπετανάκη καὶ Γ. Καζακίδη κατοίκων Σιμῶνος τῆς Κοινότητος Ποντισμένου Σερρῶν, αἰτουμένων ἐκρίζωσιν Καναδικῶν λευκῶν φυτευθέντων ὑπὸ τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας εἰς τὰ κτήματά των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ἀρτεργατῶν, αἰτουμένης ἀναπροσαρμογὴν τῶν πόρων ΤΑΑΜ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ν. Κιτσίκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Σμυριδωρύχων Λυῶνος, Κορώνου, Σκαδοῦ, Μέσης, Κεραμωτῆς, Νάξου, αἰτουμένων βελτίωσιν τῶν σκληροτάτων συνθηκῶν ἐργασίας τῶν σμυριδωρύχων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Σ. Τσιαπάρας, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συνδέσμου ἀξιωματικῶν ἐθελουσίας ἐξόδου Ν. Δ. 4102)60 καὶ φίλων αὐτοῦ Βορείου Ἑλλάδος, αἰτουμένου τὴν διὰ καταργήσεως τοῦ ἀνωτέρω Ν. Δ. ἐπαναφορὰν τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὸ στράτευμα. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτει ὑπόμνημα κατοίκων Μαυρολόφου Ἐπαρχίας Φυλλίδος Ν. Σερρῶν, αἰτουμένων καταβολὴν τῆς διαφορᾶς τῆς ἐφετεινῆς τιμῆς καπνοῦ πρὸς τὴν περυσινὴν τοιαύτην. Ἡ Ἕνωσις Ἐργατοτεχνιτῶν καὶ Ὑπαλλήλων Τσιμέντων ΤΙΤΑΝ–ΧΑΛΥΨ διὰ ψηφίσματός της, αἰτεῖται ἐξυγίανσιν Συνδικαλιστικοῦ κινήματος, ἔνταξιν κλάδου των εἰς κατηγορίαν ἀνθυγιεινῶν ἐπαγγελμάτων, αὔξησιν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων κατὰ 20% κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλλυράκης, αἰτεῖται κατάργησιν τοῦ ἄρθρου 11 Νόμου 4126)1960 ἐπὶ τῷ τέλει τακτοποιήσεως θεμάτων ἀπασχολούντων εἰρηνοδίκας βʹ τάξεως. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Σ. Τσιαπάρας, καταθέτει ὑπόμνημα ἀκτημόνων κατοίκων χωρίου Προχώματος, αἰτουμένων παραχώρησιν εἰς αὐτοὺς γεωργικοῦ κλήρου καὶ ἀπομάκρυνσιν ἀνικάνων ὑπαλλήλων Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας Θεσσαλονίκης. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Σ. Τσιαπάρας, καταθέτει ὑπόμνημα κατοίκων Λαγκαδᾶ ἐργαζομένων ἐν Θεσσαλονίκῃ, αἰτουμένων μείωσιν τῆς τιμῆς εἰσιτηρίου λεωφορείων Θεσσαλονίκης–Λαγκαδᾶ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Δ. Ἰωάννου, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Συντεχνίας Ἀρτοποιῶν Ἀθηνῶν, αἰτουμένης ἐπίλυσιν ὅλων τῶν οἰκονομικῶν θεμάτων τῶν ἀπασχολούντων τὸν κλάδον, ἀσφάλισιν τῶν ἀρτεργατῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Σ. Τσιαπάρας, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Προέδρου Κοινότητος Ἀσσήρου Ν. Θεσσαλονίκης, αἰτουμένου ἵδρυσιν Κρατικοῦ Γυμνασίου ἐν τῇ ἐν λόγῳ κοινότητι καὶ ἠλεκτροδότησιν αὐτῆς. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ὑπόμνημα Ἀγροτικοῦ Κόσμου Νομοῦ Λαρίσης, αἰτουμένου ἐπίλυσιν θεμάτων καλλιεργείας τεύτλων, καπνοῦ, σίτου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Δ. Καρατζένης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρου καὶ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου χωρίου Πέτα, αἰτουμένων ὅπως ἡ καταπολέμησις τοῦ δάκου ἐλαίας γίνῃ δι’ ἀεροψεκασμοῦ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν ἀγροτικῶν συλλόγων Νομοῦ Λαρίσης, αἰτουμένων καθορισμὸν τιμῆς ἀσφαλείας σίτου κλπ. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Παπανικολάου, διὰ τηλεγραφήματός του, αἰτεῖται τὴν λῆψιν προστατευτικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν περιφερειῶν Νομοῦ Τρικάλων καὶ Καρδίτσης τῶν ὁποίων ἡ παραγωγὴ κατεστράφη ὁλοκληρωτικῶς ὑπὸ χαλάζης. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης, καταθέτει ὑπόμνημα Ἐπιτροπῆς Ἀστέγων Ἀστῶν Προσφύγων 1922 Σερρῶν, αἰτουμένων ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸ στεγαστικὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ 1964. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Πέτα Ἄρτης, αἰτουμένων τὴν δι’ ἀεροψεκασμοῦ καταπολέμησιν τοῦ δάκου εἰς τὴν ἐν λόγῳ περιοχήν. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν ἑσπεριδοκαλλιεργητῶν Ἄρτης, αἰτουμένων δικαίαν ἐκτίμησιν ὑπὸ τοῦ ΟΓΑ τῶν καταστροφῶν ἃς ὑπέστησαν ἐκ τῶν παγετῶν. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Φυλάκων ἰσοπέδων διαβάσεων ΣΕΚ δικτύου Πελοποννήσου, αἰτουμένων μισθολογικὴν ἀποκατάστασιν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ἐν Τρικάλοις Ἑνώσεως Χειριστῶν Βοηθῶν Μηχανημάτων, αἰτουμένης χορήγησιν πιστώσεως πρὸς συνέχισιν τῶν ἐργασιῶν ὑπὸ τῆς 2ας ΜΟΜΑ εἰς τὴν περιοχὴν Πλατυκάμπου Λαρίσης κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ζήση Ζήση ἐντολοδόχου καπνῶν Δημοσίου ἐσοδείας 1955 κατοίκου Σιδηροκάστρου, αἰτουμένου ρύθμισιν τῆς προκυψάσης διαφορᾶς ἐκ τῆς μὴ ἐγκαίρου παραλαβῆς καπνῶν του ἐσοδείας 1955 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Γεωργικοῦ Συν)σμοῦ καὶ καπνοπαραγωγῶν Γούριας Αἰτωλ)νίας, παραπονουμένων διὰ προσφερομένας χαμηλὰς τιμὰς ἀγορᾶς καπνῶν καὶ αἰτουμένων λῆψιν μέτρων.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητοῦνται ἐρωτήσεις ἀπευθυνόμεναι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Σπύρου, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν μονιμοποίησιν τῶν εἰς τὰ Ταμεῖα Γεωργίας, Κτηνοτροφίας καὶ Δασῶν ὑπηρετούντων ὑπαλλήλων διαγράφεται λόγῳ ἀπουσίας τοῦ ἐρωτῶντος. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν πληγέντων ὀρυζοκαλλιεργητῶν χωρίων τοῦ Νομοῦ Θεσσαλονίκης Πύργου, Κυμήνων–Καλοχωρίου–Ἀνατολικοῦ–Σούδου– Ἁγ. Ἀθανασίου κ. ἄ.

§6Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ 1962 ἡ ὀρυζοκαλλιέργεια τῆς πεδιάδος Θεσσαλονίκης κατεστράφη μέχρι βαθμοῦ 30% περίπου, διότι τὰ ἔργα εἶχον πάθει μίαν μερικὴν ζημίαν, ἡ σπορὰ εἶχε καθυστερήσει ἀρκετὰ καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι λόγῳ τῶν πολλῶν βροχῶν κατεστράφη ἡ ὀρυζοκαλλιέργεια ἐκείνη. Οἱ ἀγρόται πλειστάκις διεμαρτυρήθησαν καὶ ἐζήτησαν τὴν συμπαράστασιν τοῦ Κράτους. Δυστυχῶς, ὅμως, μέχρι καὶ πρό τινος ἀκόμη, δὲν εἶχον ληφθῆ ἀποτελεσματικὰ μέτρα διὰ τὴν βοήθειάν των, πλὴν τῶν ἀθρόων ὑποσχέσεων αἱ ὁποῖαι δίδονται διαρκῶς. Ἤδη ὅμως, ἀπὸ μίαν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔλαβον ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ἐλήφθησαν ὡρισμένα μέτρα τελευταίως ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν διὰ τοὺς πληγέντας αὐτοὺς παραγωγούς. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ὅμως νὰ πιστεύω, ὅτι ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶναι γενναιοτέρα. Τὸ νὰ μὴ πιέζωμεν τοὺς παραγωγοὺς νὰ καταβάλλουν τὰ χρέη των δὲν εἶναι λύσις. Καὶ ἀπὸ τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ἐπιμένει ἡ Κυβέρνησις ἔστω καὶ μερικῶς νὰ εἰσπράξῃ τὰ καθυστερούμενα αὐτὰ χρέη. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι μόνον ἡ ὀρυζοκαλλιέργεια ἡ ὁποία κατεστράφη, ἀλλὰ εἶναι καὶ αἱ μειωμέναι τιμαὶ ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐχρεωκόπησαν τοὺς ἀγρότας τῶν ἄλλων προϊόντων. Ἑπομένως συνεπληρώθη ἡ καταστροφὴ καὶ μὲ τὴν καταστραφεῖσαν παραγωγὴν τῆς ὀρύζης. Ἡμεῖς προτείνομεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ φανῇ γενναιότερος ὅσον ἀφορᾷ τὰ μέτρα ποὺ πρέπει νὰ ληφθοῦν ὑπὲρ τῶν καταστραφέντων παραγωγῶν. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξευρεθοῦν πόροι καὶ νὰ ἐνισχυθοῦν οἱ παραγωγοὶ οἰκονομικῶς, διότι εἶχον μεγάλην ζημίαν, ἀλλὰ ἐκτὸς αὐτοῦ καὶ πάρα πολλὰ χρέη πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Θὰ ἦτο λοιπὸν δυνατὸν νὰ ἀνασταλῇ ἡ εἴσπραξις ἐπὶ μίαν 5ετίαν τῶν πάσης φύσεως ὀφειλῶν, διὰ νὰ μὴ ὑποστηρίξωμεν καὶ τὴν διαγραφὴν των ἐξ ὁλοκλήρου, διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐντελῶς ἀνεύθυνοι τῆς καταστροφῆς καὶ τῶν ζημιῶν εἶναι μόνον οἱ ἀγρόται. Ἑπομένως, εἶναι δικαία, κύριε Ὑπουργέ, μία ἀναστολὴ πενταετής. Ἐπίσης θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ φανῇ ἀκόμη γενναιότερος, διαγράφων ὄχι τοὺς τόκους ὑπερημερίας, ὅπως εἰς τὴν ἀπάντησίν του τονίζει, ἀλλὰ ὅλους τοὺς τόκους διὰ νὰ ἠμπορέσουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, μὲ μίαν πενταετῆ ἀναστολήν, νὰ τακτοποιηθοῦν κάπως οἰκονομικῶς μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι μέσα στὰ 5 αὐτὰ χρόνια, καὶ μὲ τὴν βοήθειαν τῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς, θὰ ἠμπορέσουν νὰ συνέλθουν ἀπὸ τὴν καταστροφὴν καὶ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσουν. Ἀπὸ τὴν ἔγγραφον ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Γεωργίας, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ναὶ μὲν ἦτο αὕτη ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν ἀλλὰ δὲν ὁλοκληρώνει τὸ αἴτημά των καὶ δὲν τοὺς βοηθᾷ νὰ πληρώσουν τὰ ὅσα ὀφείλουν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Γεωργίας, ἔχει τὸν λόγον.

§8Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Πράγματι εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν τῆς Θεσσαλονίκης, τὸν Κύμηνον, τὴν Μαργαρώ, τὸν Πύργον, τὸ Καλοχώριον κατὰ τὸ 1962— ὄχι κατὰ τὸ 1963 καὶ 1964—πρὸ δύο δηλαδὴ ἐτῶν ἐσημειώθησαν μεγάλαι καταστροφαὶ εἰς βάρος τῶν ὀρυζοπαραγωγῶν. Ἡ ἰδική μας συμπάθεια εἶναι ἀπόλυτος πρὸς τοὺς πληγέντας ἀγρότας καὶ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἐκ μέρους μας ἐλήφθησαν καὶ θὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ ἀναγκαῖα μέτρα διὰ νὰ ἀνακουφίσωμεν τοὺς παραγωγοὺς τῆς περιοχῆς αὐτῆς. Καίτοι, ὡς γνωρίζετε, εἶναι ὀλίγος ὁ χρόνος ποὺ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἐν τούτοις εἰς αὐτὸ τὸ σύντομον χρονικὸν διάστημα δὲν εἶναι μόνον τὸ γενικὸν μέτρον τὸ ὁποῖον ἐλήφθη διὰ τὴν ρύθμισιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν ποὺ ἀφορᾷ καὶ καλύπτει ὅλην τὴν περίοδον μέχρι τέλους τοῦ ἔτους 1962 καὶ δὴ καὶ ὡρισμένας ὀφειλὰς τοῦ 1963, ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου εἰδικώτερον εἰς τὴν συζητουμένην περίπτωσιν ἔχει ὁδηγίας ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα νὰ ἐξετάζῃ τὴν πραγματικὴν κατάστασιν τῶν παραγωγῶν καὶ νὰ μὴ λαμβάνῃ πιεστικὰ μέτρα ἐναντίον των ἐφ’ ὅσον ἐκ λόγων ἀνωτέρας βίας εὑρίσκονται τυχὸν εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἐκπληρώσουν τὰς ὑποχρεώσεις των ἔναντι τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου νὰ παρέχεται ὅλη ἡ δυνατὴ οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις, ἀσχέτως ὀφειλῶν, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ πλήρης ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς γεωργικῆς οἰκονομίας αὐτῶν τῶν περιοχῶν. Καὶ εἰς τὸν τομέα, λοιπόν, αὐτὸν ἐλήφθησαν ὅλα τὰ δυνατὰ μέτρα, ὥστε νὰ παρασχεθοῦν αἱ ἀναγκαῖαι οἰκονομικαὶ ἐνισχύσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ νὰ ἠμπορέσῃ κάθε γεωργικὴ οἰκογένεια νὰ ἐπιδοθῇ ἀπερίσπαστος εἰς τὰς καλλιεργητικάς της ἀνάγκας. Βεβαίως λέγετε νὰ δοθῇ ἀναστολὴ χρεῶν καὶ μέχρι σήμερον, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατόν, διότι ὅταν λέγωμεν ἀναστολὴν χρεῶν καὶ ρύθμισιν χρεῶν, ἐννοοῦμεν παλαιοτέρων ἐτῶν, ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔχουν παγοποιηθῆ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν σοβαρῶς νὰ ὑποστηρίζεται, ὅτι χρέη τρέχοντα εἶναι δυνατὸν καὶ πρέπει νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν ρύθμισιν αὐτήν. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἐδηλώσαμεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ δὲν ἀντιμετωπίζεται. Ἐφ’ ὅσον δὲ ἡ Κυβέρνησις παρέχει τὴν δυνατότητα εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους ἀγρότας νὰ ἀνασυγκροτήσουν τὴν γεωργικήν των παραγωγήν, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα. Ἐξ ἄλλου πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι, εἰδικώτερον καὶ διὰ τοὺς ὀρυζοπαραγωγούς, ἐλήφθησαν μέτρα προστασίας τοῦ προϊόντος. Μόλις ἀνελάβομεν τὴν Κυβέρνησιν, ηὐξήσαμεν σημαντικῶς τὴν ποσότητα συγκεντρώσεως τῆς ὀρύζης καὶ ἐβελτιώσαμεν τὰς τιμὰς τοῦ προϊόντος. Ἑπομένως, καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ἐδόθη ἐνίσχυσις ἔμμεσος καὶ ἄμεσος ὑπὲρ τῆς ὀρυζοπαραγωγῆς καὶ ἡ Κυβέρνησις ὑπευθύνως καὶ ἐκ καθήκοντος παρακολουθεῖ τὴν ὅλην ἐξέλιξιν τῶν πληγεισῶν αὐτῶν περιφερειῶν καὶ εἶναι ἀποφασισμένη νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα, τὰ συνδυασμένα, τὰ ὁποῖα, εἶναι ἀναγκαῖα διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ οἰκονομία τῶν ἀγροτῶν. Χωρὶς νὰ φθάνωμεν εἰς ὑπερβολάς, χωρὶς νὰ ὁμιλῶμεν περὶ ρυθμίσεως τρεχόντων χρεῶν καὶ μὲ τὴν βεβαιότητα, ὅτι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἐκτιμᾷ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὀφειλάς του πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, αἰσθάνονται τὴν ὑποχρέωσιν οἱ ἀγρόται, ἀντιστοίχως, νὰ καταβάλλουν ὅ,τι δύνανται πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Καὶ εἶναι πράγματι εὐχάριστος ἡ διαπίστωσις ἡ ὁποία ὑπάρχει, ὅτι ἡ ρευστοποίησις τῶν χρεῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας εἶναι ἱκανοποιητική. Ἑπομένως ὑπάρχει πλήρης ἀνταπόκρισις τῆς ἀγροτικῆς τάξεως πρὸς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα διὰ νὰ τοὺς ἀνακουφίσῃ ἀπὸ τὰ βάρη των, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ καμμία ἀνακοπὴ εἰς τὴν παραγωγικὴν δραστηριότητά των. (Χειροκροτήματα).

§9Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι οἱ παραγωγοὶ εἶναι ἐνθουσιασμένοι ἀπὸ τὰ μέτρα ποὺ ἔλαβεν ἤδη ἡ Κυβέρνησις ὑπὲρ αὐτῶν. Δὲν εἶναι ὅμως ἕνας μῆνας ποὺ μᾶς ἐκάλεσαν ὅλους τοὺς βουλευτὰς Θεσσαλονίκης εἰς τὸ Κέντρον τῆς περιοχῆς, εἰς τὸν Πύργον, οἱ ἀγρόται, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν πλήρη διαγραφὴν τῶν χρεῶν των, διότι δὲν εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὴν δημιουργίαν των ἐνῷ ἐξ ἄλλου ἔχασαν καὶ τὴν ἐργασίαν των ὄχι ὑπαιτιότητί των. Καὶ ἐζήτησαν ἀπὸ τοὺς παρισταμένους βουλευτάς, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ συνάδελφοι τοῦ Κέντρου, ἐζήτησαν οἱ ἀγρόται τῆς περιοχῆς ἐκείνης οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν, πέραν τῆς ἀναστολῆς τῶν χρεῶν των ἂν καὶ θὰ ἐδικαιοῦντο πλήρους διαγραφῆς τῶν χρεῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τέτοιο πρᾶγμα δὲν ἐζήτησαν, ἀλλὰ ἐπιμένουν νὰ ρυθμισθοῦν τὰ χρέη των, ὄχι βάσει τῆς γενικῆς ἀποφάσεως ποὺ ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, δηλαδὴ τῆς 8ετίας καὶ τῆς διαγραφῆς τοῦ τόκου ὑπερημερίας 2%, ἀλλὰ διὰ πλήρους διαγραφῆς ὅλων τῶν τόκων. Καὶ πέραν αὐτοῦ ζητοῦν μόνον μίαν ἀνάσαν χρόνου διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ πληρώσουν στὰ 8 χρόνια, ἀλλὰ νὰ μὴ πληρώσουν ἐπὶ μίαν 5ετίαν διὰ νὰ συνέλθουν οἰκονομικῶς καὶ νὰ ἠμποροῦν νὰ πληρώσουν τὰ χρέη των. Διότι πέραν τῶν χρεῶν αὐτῶν, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ὑπάρχουν χρέη δι’ αὐτοὺς ἄλλων τριῶν ἐτῶν. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσέξῃ τὰς περιοχὰς αὐτὰς καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ εὑρεθῇ λύσις, ἀρκεῖ νὰ τὸ θέλῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις. Τὸ ὅτι οἱ παραγωγοὶ δὲν εἶναι ἱκανοποιημένοι ἀπὸ τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν, ὅτι πρὸ μηνὸς ἐγένετο μία σύσκεψις αὐτῶν τῶν παραγωγῶν αὐτῶν τῶν χωρίων, εἰς τὸ χωρίον Πύργος, παρουσίᾳ καὶ δύο κυβερνητικῶν βουλευτῶν, πλὴν ἐμοῦ, καὶ ἐζήτουν, κ. Ὑπουργέ, οἱ ἀγρόται, αὐτὰ τὰ ὁποῖα σᾶς προτείνω, καὶ τὰ ὁποῖα καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω, εἶναι καὶ λογικὰ καὶ δίκαια καὶ πρέπει νὰ τὰ υἱοθετήσητε, νὰ βοηθήσητε τοὺς παραγωγούς.

§10Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι οἱ ἀγρόται εἶναι ἐνθουσιασμένοι. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ ἀγροτῶν ὑπάρχει μία ἀνταπόκρισις. Δὲν εἶναι ἐνθουσιασμένοι. Καὶ ἀπὸ τί νὰ εἶναι; Τὰ προβλήματα τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου εἶναι τόσα πολλὰ καὶ θὰ χρειασθῇ πολὺς χρόνος διὰ νὰ ἀντιμετωπισθοῦν ἱκανοποιητικῶς, ὥστε νὰ ἠμποροῦν νὰ εἴπουν, ὅτι εἶναι ἐνθουσιασμένοι. Ἀλλὰ πρέπει νὰ τονίσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἂν καὶ εὑρίσκεται ἐλάχιστον χρόνον εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἔλαβε τόσα μέτρα ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν, ὥστε τὰ μέτρα ταῦτα ἀναγνωρίζονται ἀπὸ τοὺς ἀγρότας. Ἄλλο λοιπὸν ὁ ἐνθουσιασμὸς καὶ ἄλλο ἡ ἀνταπόκρισις, ἄλλο ἐπίσης ἡ πορεία ποὺ ἀκολουθοῦμεν, διὰ νὰ βοηθήσωμεν τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Βαδίζομεν μίαν κατεύθυνσιν, ἡ ὁποία θὰ ἐξασφαλίσῃ μία καλλιτέραν αὔριον εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν πληγέντων ἐκ παγετοῦ σιτοπαραγωγῶν τοῦ χωρίου Ἄσπρο–Βάλτα τῆς περιοχῆς Λαγκαδᾶ.

§12Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, καίτοι δὲν ἔχω ἀπάντησιν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεώς μου, εὐτυχῶς ἔχω ἀπάντησιν τοῦ ΟΓΑ, ὅστις, κατόπιν τῆς ἐρωτήσεώς μου, ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον τῶν πληγέντων ἀγροτῶν τῆς Ἀσπροβάλτης καὶ παρ’ ὅλο ποὺ ἐκπροθέσμως κατὰ τὸν ΟΓΑ ὑπεβλήθησαν αἱ δηλώσεις τῶν παραγωγῶν, ἀνεγνώρισε τὰς ζημίας καὶ διέταξε τὴν ἀποζημίωσιν αὐτῶν. Ἑπομένως θεωρῶ τὴν ἐρώτησίν μας, ὡς ἱκανοποιηθεῖσαν.

§13Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ὡς μὲ ἐπληροφόρησεν ὁ ΟΓΑ, οἱ περὶ ὧν πρόκειται παραγωγοί, καίτοι δὲν εἶχον ὑποβάλει ἐγκαίρως τὰς αἰτήσεις των, ὁ Ὀργανισμὸς κατόπιν συστάσεως καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, προέβη εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ αἰτήματος πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀνεγνώρισε καὶ ὁ κ. συνάδελφος καὶ ὀρθῶς ἐζήτησε τὴν διαγραφὴν τῆς ἐρωτήσεώς του.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παππᾶς, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν ἐπίλυσιν προβλημάτων ποὺ ἀπασχολοῦν τοὺς ἠσφαλισμένους τοῦ ΟΓΑ.

§15Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ ἠσφαλισμένοι ἀγρόται τοῦ ΟΓΑ τῆς χώρας, ζητοῦν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν ρύθμισιν ὡρισμένων ἐπειγόντων θεμάτων ποὺ τοὺς ἀπασχολοῦν καὶ εἶναι τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, τὸ θέμα τῆς αὐξήσεως τῶν πενιχρῶν των συντάξεων. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προεκλογικῶς ἀνεγνώρισε τὴν πενιχρότητα τῶν συντάξεων καὶ ὑπεσχέθη τὴν αὔξησιν. Ζητοῦν λοιπὸν μίαν αὔξησιν ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον 30%. Δεύτερον, εἶναι τὸ θέμα τῆς παροχῆς καὶ εἰς αὐτοὺς τοῦ δώρου τοῦ Πάσχα καὶ τῶν Χριστουγέννων. Εἶναι ἡ μοναδικὴ τάξις συνταξιούχων τῆς χώρας ποὺ δὲν τὰ εἰσπράττει καὶ δικαίως παραπονεῖται διὰ τὴν δυσμενῆ αὐτὴν μεταχείρισιν. Τρίτον, εἶναι, κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τοῦ ὁρίου ἡλικίας. Ζητοῦν δηλαδὴ νὰ καθορισθῇ διὰ τοὺς ἄνδρας τὸ 65ον καὶ διὰ τὰς γυναῖκας τὸ 55ον ἔτος τῆς ἡλικίας των. Καὶ εἶναι τοῦτο εὔλογον, κ. Πρόεδρε, διότι λόγῳ τῆς σκληρᾶς ἐργασίας τῶν ἀγροτῶν, ὁ μέσος ὅρος ζωῆς αὐτῶν ἔχει μειωθῆ καὶ δὲν εἶναι εὐχερὲς νὰ ἐργάζεται μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν ἀνωτέρω ἐτῶν τῆς ἡλικίας. Ἓν ἄλλο σοβαρὸν θέμα ποὺ ἀπασχολεῖ τοὺς ἀγρότας μας εἶναι ἡ χορήγησις δωρεὰν φαρμακευτικῆς περιθάλψεως. Ἐνῷ προβλέπει ὁ νόμος καὶ ἀναφέρεται καὶ εἰς τὰ βιβλιάρια τῶν ἀγροτῶν ἡ δωρεὰν χορήγησις φαρμάκων, μέχρι σήμερον οἱ ἀγρόται δὲν ἔτυχον τῆς προβλεπομένης ὑπὸ τοῦ νόμου φαρμακευτικῆς περιθάλψεως καὶ ἐκ τούτου ἡ δωρεὰν ἰατρικὴ περίθαλψις εἶναι ἄνευ σημασίας, ἀφοῦ δὲν εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀγοράσουν τὰ φάρμακα, τὰ ὁποῖα ὑποδεικνύουν οἱ ἰατροί. Ἕτερον θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ τὸ σοβαρώτερον εἶναι τὸ ζήτημα τῆς στερήσεως συντάξεως εἰς ὡρισμένους ἀγρότας, τῶν ὁποίων ἡ πραγματικὴ ἡλικία δὲν ἐμφανίζεται εἰς τὰ σχετικὰ βιβλία τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Τὸ θέμα τοῦτο πρέπει νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ τὸ λύσῃ ἐντὸς συντομωτάτου χρόνου. Ὑπάρχουν ἀγρόται ποὺ παρ’ ὅτι συνεπλήρωσαν τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας των λόγω λαθῶν τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐνεγράφησαν εἰς τὰ δημοτολόγια κατὰ τὴν ἀνασύνταξίν των ὡς μικροτέρας ἡλικίας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τελευταίως ἔγινε μεταφορὰ δημοτῶν εἰς ἄλλα δημοτολόγια καὶ κατὰ τὴν μεταφορὰν ἀνεγράφη λανθασμένη ἡ ἡμερομηνία γεννήσεως ἀρκετοῦ ἀριθμοῦ ἀγροτῶν. Δυστυχῶς οἱ ἀγρόται εἰς τοὺς ὁποίους ἔτυχεν ὁ κλῆρος νὰ δημιουργηθῇ τὸ λάθος δὲν ἔλαβον σύνταξιν, διότι ἐνεγράφησαν εἰς τὰ δημοτολόγια μικρότεροι. Οἱ ἀγρόται οὗτοι δὲν ἔλαβον γνῶσιν τῆς προβλεπομένης ὑπὸ τοῦ νόμου 15θημέρου προθεσμίας διὰ τὴν ὑποβολὴν ἐνστάσεως πρὸς διόρθωσιν τῆς ἡλικίας των καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν ἠδυνήθησαν νὰ συνταξιοδοτηθοῦν. Ὑπάρχουν ἀγρόται ἡλικίας 70 καὶ 80 ἐτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐδικαιώθησαν συντάξεων λόγω τοῦ λάθους τούτου. Τελευταῖον θέμα, τὸ ὁποῖον θίγει ἡ ἐρώτησίς μας εἶναι ἡ ἀποζημίωσις τῶν ἀγροτῶν ὑπὸ τοῦ ΟΓΑ ἐξ οἱασδήποτε φύσεως θεομηνίας. Ἐνῶ ἔχουν ὑποστῆ ζημίαν οἱ ἀγρόται ἐκ θεομηνιῶν, ἐν τούτοις καθ’ ὑπόδειξιν τῶν τοπικῶν γεωπόνων, δὲν καταβάλλονται αἱ ἀποζημιώσεις εἰς τοὺς δικαιουμένους, ἀλλὰ ἐπικρατοῦν καὶ ἐδῶ κομματικὰ κριτήρια. Νομίζω, ὅτι καὶ τοῦτο τὸ θέμα πρέπει νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ ἀποζημιώσῃ τοὺς ἀγρότας, οἱ ὁποῖοι ἔπαθον ζημίας ἐξ οἱασδήποτε φύσεως θεομηνίας. Ἐπανέρχομαι καὶ πάλιν εἰς τὸ σοβαρώτατον θέμα τῆς στερήσεως συντάξεως ἀπὸ ὡρισμένην κατηγορίαν ἀγροτῶν λόγω τῶν γενομένων λαθῶν ἐκ μέρους τῶν ὑπαλλήλων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἐπιτρέψῃ τὴν διόρθωσιν διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως ἢ διὰ κρίσεως τοῦ ἐκδικάζοντος τὰς αἰτήσεις συνταξιοδοτήσεως δικαστοῦ.

§16Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστὸν τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως, ἰδιαιτέρως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸν ΟΓΑ, διὰ τὰς ἀσφαλίσεις τῶν ἀγροτῶν. Βέβαια εἶναι μεγάλαι αἱ ἀνάγκαι τῶν ἀγροτῶν καὶ εἶναι ἐπίσης πολὺ ὠφέλιμον καὶ πολὺ χρήσιμον νὰ λαμβάνωνται μέτρα διὰ ν’ ἀνακουφίζωμεν τὸν ἐνδιαφερόμενον κόσμον, ἂν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ αὐξήσωμεν τὰς συντάξεις. Ἀλλ’ ἕνα τοιοῦτον θέμα γνωρίζετε, ὅτι εἰς τόσον μικρὸν χρονικὸν διάστημα δὲν ἠμπορεῖ νὰ ρυθμισθῇ. Νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ἂν αὐξήσωμεν τὰς συντάξεις των κατὰ 100 δραχμὰς μηνιαίως χρειάζεται ἐτησίως ἕνα ποσὸν 450 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Βέβαια, ὅλοι μας ἐπιθυμοῦμεν νὰ βελτιώσωμεν τὰς συντάξεις, ἀλλὰ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα συνδέεται εὐθέως μὲ τοὺς πόρους, τοὺς ὁποίους ἔχει ὁ ΟΓΑ. Πρέπει δὲ νὰ σημειωθῇ, ὅτι καὶ εἰς αὐτὸ τὸ χρονικὸν διάστημα τὸ μικρόν, ὅπου εὑρίσκεται ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἔλαβεν ἕνα πολὺ ριζικὸν μέτρον ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν, τοὺς ὁποίους ἀπήλλαξεν ἀπὸ τὴν κεφαλικὴν εἰσφορὰν καὶ αὐτὴ ἡ ἐλάφρυνσις τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας, ἀνέρχεται εἰς 250 ἑκατομμ. δρχ. ἐτησίως. Εἶναι πάρα πολὺ σημαντικὴ ἡ πραγματοποιηθεῖσα ἐλάφρυνσις, ἡ ὁποία ἐζητεῖτο ἐπιμόνως ἀπὸ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, διότι ὅπως διεκήρυξεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Πρόεδρος αὐτῆς, οἱ ἀγρόται σήμερον εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην κατάστασιν οἰκονομικῆς ἐξαθλιώσεως, ὥστε δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ εἰσφέρουν. Ἴσως ὑπὸ ὁμαλὰς συνθήκας καὶ ἀσφαλῶς θὰ ἦτο χρήσιμος καὶ ὠφέλιμος μία εἰσφορὰ ἐκ μέρους τῶν ἰδίων τῶν ἀγροτῶν. Ἀλλ’ εἰς τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ ἀγρόται σήμερον, δὲν ἠμποροῦν νὰ εἰσφέρουν. Δὲν θὰ δώσουν, ἀλλὰ θὰ λάβουν. Εἶναι ἕνα μέτρον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τὸ ἐκτιμήσῃ τὸ Σῶμα καὶ πράγματι ἀναγνωρίζεται καὶ ἐκ μέρους τοῦ ἐνδιαφερομένου κόσμου. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν ὅλα τὰ μέτρα ταὐτοχρόνως νὰ ληφθοῦν, διότι εἶναι οἰκονομικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα διὰ νὰ λυθοῦν ἔχουν ἀνάγκην καὶ χρόνου καὶ ὑπομονῆς. Εἶναι εἰς τὴν πρόθεσιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν βελτίωσιν τῶν παροχῶν τοῦ συνταξιοδοτουμένου κόσμου τῆς ὑπαίθρου. Ἕν ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον θίγουν ὅλοι οἱ συνάδελφοι, εἴτε ἐντός, εἴτε ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, εἶναι τὸ δῶρον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ παίρνουν καὶ οἱ συνταξιοῦχοι ἀγρόται. Καὶ αὐτὸ τὸ θέμα τὸ ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐλπίζομεν νὰ εἴμεθα εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ τὸ ἐπιλύσωμεν ὑπὲρ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Ὅσον ἀφορᾶ διὰ τὴν ὑγειονομικὴν περίθαλψιν καὶ τὴν φαρμακευτικήν, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι μελετᾶται τὸ θέμα αὐτὸ ἐπισταμένως ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ΟΓΑ ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς καὶ ἐλπίζομεν εἰς σύντομον χρονικὸν διάστημα νὰ ὑπάρξῃ πρόοδος. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ θέμα τῆς ἡλικίας καὶ ἄλλα θέματα δευτερευούσης σημασίας καὶ αὐτὰ μελετῶνται καὶ θὰ ἀντιμετωπισθοῦν ἐν καιρῷ μὲ κριτήριον τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου καὶ τὴν ἀπόδοσιν τοῦ δικαίου ἐκεῖ ὅπου πράγματι τὸ δίκαιον αὐτὸ δὲν ἀναγνωρίζεται.

§17Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνῷ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἦτο συγκεκριμένος καὶ σαφὴς εἰς ὡρισμένα θέματα τὰ ὁποῖα θίγει ἡ ἐρώτησίς μας, δὲν ἀπήντησε σαφῶς εἰς τὸ ζήτημα τῆς εὐχερείας τῶν ἀγροτῶν τῆς διορθώσεως τῆς ἡλικίας διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως. Εἶναι σοβαρὸν τὸ θέμα, διότι ὑπάρχουν ἀγρόται ἡλικίας 75 καὶ 80 ἐτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν παίρνουν σύνταξιν, λόγῳ τοῦ τυπικοῦ κωλύματος τῆς σχετικῆς διατάξεως τοῦ Ο.Γ.Α. ποὺ ἀπαγορεύει τὴν διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως διόρθωσιν τῆς ἡλικίας. Διὰ νὰ γίνῃ κατανοητὸν αὐτὸ τὸ θέμα φέρω καὶ ἕνα παράδειγμα. Ὑπάρχουν δύο ἀδελφαὶ ἀγρότισσαι. Ἡ μὲν μικρὴ παίρνει σύνταξιν, ἡ ἄλλη, ποὺ εἶναι καὶ μεγαλυτέρα κατὰ πέντε ἔτη, δὲν παίρνει σύνταξιν ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου. Νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται ὅπως εἰς τὸ θέμα αὐτὸ δοθῇ ἄμεσος λύσις, διότι καταλαβαίνετε τὶ ἀδικία γίνεται εἰς αὐτὲς τὶς ἀγρότισσες.

§18Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Τὸ θέμα αὐτὸ μελετᾶται.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5. Ὁ κ. Ε. Σαββόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§20Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα εἶναι ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἀφορᾷ τὸ Συμβούλιον τῆς Εὐρώπης. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἀπήντησε καὶ διὰ τῆς ὑπηρεσίας τῶν διεθνῶν σχέσεων ἡ ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἐστάλη εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Εὐρώπης.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Στεφανόπουλος ζητεῖ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ὑπ’ ὑπ’ ἀριθ. 6 ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι διὰ τὸ τρέχον ἔτος 1964 τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐχορήγησε διὰ τὸν Νομὸν Ἀχαΐας καὶ διὰ σκαπτικὰ καὶ ἀνταλλακτικὰ μηχανήματα μόνον 200 τόννους βενζίνης ἔναντι τῶν 240 τόννων τῶν προηγουμένων ἐτῶν.

§22Κ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μου ἀφορᾶ τὸν Νομὸν Ἀχαΐας, εἰς τὸν ὁποῖον ἐκλέγομαι. Θὰ ἦτο ὅμως χρήσιμον ἐὰν κατ’ ἐπιτρεπτὴν διεύρυνσιν τοῦ περιεχομένου τῆς ἐρωτήσεώς μου ἦτο εἰς θέσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ δώσῃ πληροφορίας περὶ τοῦ τὶ συμβαίνει εἰς ὅλην τὴν χώραν, ἐὰν βεβαίως ἔχῃ περὶ τούτου εἰς χεῖρας του τὰ αναγκαιοῦντα στοιχεῖα. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸν Νομὸν Ἀχαΐας ἐχορηγήθη ποσότης βενζίνης μειωμένη ἐν σχέσει μὲ τὴν περυσινήν, πρὸς χρῆσιν κατόχων μηχανημάτων. Βεβαίως πληροφοροῦμαι ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ ἡ πληροφορία μου αὐτὴ δὲν προέρχεται ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀλλὰ ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας Ὑπηρεσίας, ὅτι ἐχορηγήθη ποσότης 80 τόννων εἰσέτι ὥστε ἡ ποσότης γίνεται μεγαλυτέρα ἀπὸ τὴν περυσινήν. Παρὰ ταῦτα, τὸ θέμα δὲν λύεται διότι τὰ μηχανήματα ἐτριπλασιάσθησαν καὶ διὰ τὸν τριπλασιασμὸν αὐτὸν τὴν εὐθύνην φέρει ἡ ΕΡΕ, ἡ ὁποία ὑπὸ μορφὴν ἐνισχύσεως, ἔδωσε μερικὰς ἐπιχορηγήσεις. Αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ὅτι ἐνῷ πέρυσι ἐδόθησαν περίπου 500 κιλά, ἐφέτος ἀκριβῶς λόγῳ τοῦ τριπλασιασμοῦ καὶ παρὰ τὰς χορηγηθείσας πέρυσι ποσότητας, εἰς τὴν καλυτέραν τῶν περιπτώσεων ἔφθασαν τὰ 240 χιλιόγραμμα. Τοῦτο ἔχει τεραστίαν σημασίαν, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς αὐξάνει, λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν ἐπαρκεῖ ἡ ποσότης καὶ ἀναγκάζονται οἱ κάτοχοι μηχανημάτων νὰ ἀγοράζουν βενζίνην ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, ἀλλὰ καὶ διότι πολλάκις ἀφήνουν τὰ μηχανήματά των ἀχρησιμοποίητα. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ Κράτος θὰ ἠδύνατο νὰ χορηγήσῃ ἀνέτως περισσοτέραν ποσότητα, διότι δὲν παραβλάπτεται οἰκονομικῶς καθόλου. Οἱ ἀγρόται τὴν πληρώνουν τὴν βενζίνην καὶ δὲν ἀφαιρεῖται ὁ φόρος ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ ἓν μόνον μέρος. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ ἐμὲ καὶ τὴν Βουλήν, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χορηγηθοῦν ἐφέτος αἱ ἀπαιτούμεναι ποσότητες πρὸς κάλυψιν ὅλων τῶν ἀναγκῶν, ἐὰν τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐγεννήθη καὶ εἰς ἄλλας περιοχὰς τῆς χώρας καὶ ἐὰν πρόκειται νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα τοῦτο μὲ τὸν προσήκοντα καὶ ὀρθὸν τρόπον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως.

§23Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἠμποροῦμεν νὰ γενικεύσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, διότι νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία καὶ ἄλλοτε νὰ τονίσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διεκήρυξεν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις της, ὅτι ἡ πολιτική της ἀποβλέπει εἰς τὴν μείωσιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς διὰ τῆς συμπιέσεως τῶν τιμῶν τῶν συντελεστῶν, οἱ ὁποῖοι διαμορφώνουν τὸ κόστος τῶν προϊόντων καὶ ἔλαβε διάφορα μέτρα πρὸς τοῦτο ὡς εἶναι ἡ μείωσις τῶν ἐπιτοκίων τῆς ΑΤΕ κλπ. Ἐπίσης εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως περιλαμβάνεται ἡ λῆψις διαφόρων μέτρων διὰ τὴν μείωσιν τῶν τιμῶν τῶν καυσίμων ἀκόμη καὶ τῶν λιπασμάτων καθὼς καὶ ἄλλων συντελεστῶν. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν μέσα εἰς 4 μῆνας καὶ εἰς ἕνα χρόνον νὰ ἀντιμετωπισθῇ καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ θέμα. Εὔχομαι καὶ ἐλπίζω κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1965 νὰ ἀντιμετωπισθοῦν διάφορα προβλήματα τὰ ὁποῖα δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐπιλυθοῦν μέχρι σήμερον, συμφώνως πρὸς τὰς δικαίας ἀξιώσεις τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου καὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει εἰδικώτερον νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν ἐρώτησίν σας, κ. συνάδελφε, εἶναι ὅτι ὡς ἐδήλωσα καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλὴν ἐντὸς τοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως περιλαμβάνεται καὶ ἡ μείωσις τοῦ κόστους τῶν καυσίμων. Ἡ συγκεκριμένη ἐρώτησις τοῦ κ. συναδέλφου ἡ ὁποία συζητεῖται εἶναι ὅτι εἰς τὸν Νομὸν Ἀχαΐας ἐφέτος διετέθησαν 200 τόννοι βενζίνης ἐνῷ πέρυσι εἶχον διατεθῆ 240. Ὅπως ὅμως ἤδη θὰ ἐπληροφορήθη, οἱ διατεθέντες τόννοι ἐφέτος δὲν εἶναι 200 ἀλλὰ 300 καὶ ἑπομένως νομίζω ὅτι τοῦτο θὰ ἱκανοποιήσῃ τὸν κ. συνάδελφον.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ κ. Στεφανόπουλε, πρέπει νὰ τελειώνωμεν, διότι παρῆλθεν ἡ ὥρα ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων.

§25Κ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω μόνον ὅτι φαίνεται ὅτι τὸ περιεχόμενον τῆς ἐρωτήσεώς μου, καθὼς καὶ ἡ προφορικὴ ὑπ’ ἐμοῦ ἀνάπτυξις αὐτῆς δὲν ἦτο σαφὴς καὶ δὲν κατώρθωσα νὰ λάβω μίαν ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἐγὼ ἠρώτησα ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δοθοῦν ἐφέτος εἰς τὸν Νομὸν Ἀχαΐας μεγαλύτεραι ποσότητες καυσίμων διὰ νὰ καλυφθοῦν αἱ ὑπάρχουσαι ἀνάγκαι καὶ ὄχι περὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον καὶ εἰς τοῦτο θὰ ἤθελα νὰ λάβω μίαν ἀπάντησιν, διατὶ δηλαδὴ δὲν διατίθεται μεγαλυτέρα ποσότης καυσίμων ἐφ’ ὅσον οὐδεμία ἐπιβάρυνσις πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ εἰς τὸ Κράτος. Διότι τὰ καύσιμα ταῦτα πληρώνονται. Καὶ συγκεκριμένως ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν πέραν τῶν 300 τόννων καυσίμων νὰ διατεθοῦν καὶ ἄλλαι πρὸς κάλυψιν τῶν ἤδη ὑπαρχουσῶν ἀναγκῶν.

§26Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Μὲ συγχωρεῖτε, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ ἐρώτησίς σας λέγει, ὅτι ἐφέτος ἐχορηγήθησαν διὰ τὰ σκαπτικὰ καὶ ἀρδευτικὰ μηχανήματα μόνον 200 τόννοι βενζίνης, ἔναντι τῶν 240 τῶν προηγουμένων ἐτῶν καὶ σᾶς ἀπήντησα, ὅτι ἡ πληροφορία σας δὲν εἶναι ἀκριβὴς καὶ ὅτι οἱ διατεθέντες ἐφέτος τόννοι βενζίνης δὲν εἶναι 200 ἀλλὰ εἶναι 300. Βεβαίως αἱ ἀνάγκαι τῶν παραγωγῶν εἶναι μεγάλαι ἀλλὰ προϊόντος τοῦ χρόνου θὰ αὐξηθοῦν ἔτι περισσότερον αἱ διατιθέμεναι ποσότητες καυσίμων. Πάντως ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐδόθησαν ἀντὶ τῶν 200 τόννων 300 τόννοι.

§27Κ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε....

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κ. συνάδελφε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τριτολογήσετε. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπήντησεν εἰς τὸ ἐρώτημά σας. Λυποῦμαι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον καὶ πάλιν. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 7 ἐρώτησις τοῦ κ. Δ. Ἰωάννου διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν πληγέντων ὑπὸ τοῦ παγετοῦ κλπ. διαγράφεται ἀπόντος τοῦ ἐρωτῶντος βουλευτοῦ. Ὁμοίως καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 8 ἐρώτησις τοῦ κ. Β. Ἐφραιμίδη περὶ τοῦ νεοσυσταθέντος Τοπικοῦ Ὀργανισμοῦ Ἐγγείων Βελτιώσεων Σερρῶν διαγράφεται, ἀπόντος τοῦ ἐρωτῶντος βουλευτοῦ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 9 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Μ. Θεοδωράκη καὶ Λ. Κύρκου ζητούντων ὅπως πληροφορηθῶσιν ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα, ὥστε νὰ δημιουργηθοῦν σταθεραὶ βάσεις ἀναπτύξεως τῆς ἀγελαδοτροφίας τῆς περιφερείας τῆς Κρήτης. Ὁ κ. Α. Μπριλλάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§29Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μας ἀφορᾷ δύο περιοχὰς τῶν Χανίων Κρήτης, αἱ ὁποῖαι ἀρδεύονται ἀπὸ τὰ ἀρδευτικὰ ἔργα τῆς Ἁγυιᾶς. Οἱ κάτοικοι τῶν περιοχῶν αὐτῶν ὠθήθησαν ἀπὸ τὴν ΑΤΕ διὰ νὰ ἀναπτύξουν τὴν ἀγελαδοτροφίαν. Καὶ πράγματι ἔγινε ἕνα σημαντικὸν βῆμα πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, ἀλλὰ δὲν ἀντεμετωπίσθη τὸ πρόβλημα τῆς διαθέσεως τοῦ γάλακτος. Τὸ περασμένο καλοκαῖρι ἐπειδὴ τὸ τοπικὸν ἐργοστάσιον τῆς ΕΒΓΑ καὶ ἓν ἄλλο τοπικὸν ἐργοστάσιον ἠρνήθησαν νὰ ἀγοράσουν τὸ παραγόμενον ὑπὸ τῶν ἀγελαδοτρόφων γάλα, ἐδημιουργήθη κρίσις, ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς χρεωκοπίαν πολλοὺς ἀγρότας ἀγελαδοτρόφους μέχρι τοῦ σημείου νὰ πωλήσουν τὶς ἀγελάδες διὰ σφάγια. Τὸ αἴτημα αὐτῶν εἶναι νὰ ἐνισχυθοῦν οἰκονομικῶς, ὥστε οἱ ἴδιοι καὶ οἱ συνεταιρισμοί των νὰ ἱδρύσουν ἐργοστάσιον ἀξιοποιήσεως τοῦ παραγομένου παρ’ αὐτῶν γάλακτος. Ἔναντι αὐτοῦ τοῦ αἰτήματός των δὲν ὑπάρχει ἀπὸ πλευρᾶς Κυβερνήσεως τὸ ἀπαιτούμενον ἐνδιαφέρον. Παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως προβῇ εἰς ὅλας τὰς ἀναγκαίας ἐνεργείας διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ σοβαροῦ αὐτοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τοὺς ἀγρότας ἀγελαδοτρόφους, τοπικά, ἀλλὰ συμβάλλει καὶ γενικώτερον καὶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τομέως τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας τῆς χώρας εἰς βαθμὸν πολὺ σημαντικόν.

§30Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἀγελαδοτροφίας ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει τὰ ἀπαιτούμενα καὶ μάλιστα δραστήρια μέτρα. Ὄχι μόνον προέβη εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν γεωργικῶν βιομηχανιῶν, ἀλλὰ καὶ ὅπου ὑπάρχει ἀνταπόκρισις ἐκ μέρους τῶν συνεταιριστικῶν των ὀργανώσεων προχωρεῖ καὶ εἰς τὴν ἵδρυσιν ἐργοστασίων γάλακτος. Ἕνα σημαντικὸν μέτρον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ καθορισθεῖσα τιμὴ τοῦ γάλακτος. Ἀντὶ τῆς τιμῆς τῶν 2 καὶ τῶν 2.20 δραχμῶν κατὰ κιλὸν τοῦ ἀγελαδινοῦ γάλακτος, ἡ Κυβέρνησις φθάνει εἰς τὴν τιμὴν τῶν 2.50 δραχμῶν ὡς κατωτέραν τιμὴν ἀσφαλείας προκειμένου περὶ τοῦ γάλακτος τοῦ ἀγελαδινοῦ, τὸ ὁποῖον προσκομίζεται εἰς τὰ ἐργοστάσια αὐτά. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Μπριλλάκης. Ἡ ἐπιδότησις τοῦ γάλακτος, τὴν ὁποίαν ἀντεμετώπισε ἡ Κυβέρνησις εἶναι λίαν σημαντική. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἀγελαδοτροφίας, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ λάβῃ ὅλα τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα ἐντὸς τῶν οἰκονομικῶν περιθωρίων. Θὰ ἐνισχύσῃ τοὺς παραγωγούς, οἱ ὁποῖοι ἀγοράζουν ἀγελάδες βελτιωμένας ἀπὸ τὴν ἐγχώριον κυρίως παραγωγήν. Δέκα χιλιάδες ἀγελάδες ἤδη προγραμματίζεται νὰ ἀγορασθοῦν ἀπὸ τοὺς ἀγρότας ἀγελαδοτρόφους, μὲ εἰδικὴν ἐπιδότησιν. Ἐπίσης ἐπιδότησις θὰ δοθῇ καὶ διὰ τοὺς εἰσαγωγεῖς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ 1000 ἀγελάδων. Ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰ ὡς ἄνω μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ὡς καὶ μὲ τὴν ἐπιδότησιν τῶν μόσχων διὰ τὴν κρεατοπαραγωγὴν ὑπάρχει μεγαλυτέρα πρόοδος εἰς τὸν τομέα τῆς κτηνοτροφίας. Εἰς τὸ παρελθὸν βεβαίως ἐλήφθησαν διάφορα μέτρα σχετικά, ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον χαρακτηρίζει τὰ σημερινὰ μέτρα εἶναι ἡ ἐπιδότησις τῶν εἰσαγομένων ἀγελάδων καὶ ἡ ἐπιδότησις τοῦ γάλακτος, αἱ ὁποῖαι εἶναι δεόντως ἱκανοποιητικαί.

§31Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἀπήντησεν εἰς τὴν ἐρώτησίν μου. Ἐκτιμῶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξε σχετικὰ μὲ τὴν κτηνοτροφίαν. Ἀλλὰ ἡ ἐρώτησις ὁμιλεῖ συγκεκριμένως. Ὑπάρχει ἕνας Νομὸς εἰς τὴν Ἑλλάδα, ποὺ λέγεται Νομὸς Χανίων. Ἐκεῖ ὑπάρχει ἀνάπτυξις ἀγελαδοκτηνοτροφίας. Δὲν ὑπάρχει τρόπος διαθέσεως τοῦ γάλακτος. Ἡ ΕΒΓΑ καὶ τὸ τοπικὸν ἐργοστάσιον ἀρνοῦνται νὰ ἀγοράσουν τὸ γάλα. Τὶ μέτρα πρόκειται νὰ λάβετε; Διότι τὰ ἄλλα ἀφοροῦν ἄλλα θέματα καὶ ὄχι τὸ συζητούμενον.

§32Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ ἀπάντησις εἶναι σαφής. Εἶπον νὰ ἱδρύσουν ἕνα ἐργοστάσιον.

§33Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Πότε;

§34Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν γίνεται ἀμέσως. Καὶ σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν αὐτὰ τὰ μέτρα διὰ τὸ γάλα καὶ ἐξασφαλίζει 2,50 δρχ.

§35Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐζήτησαν νὰ γίνῃ καὶ δὲν εὗρον ἀνταπόκρισιν.

§36Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ἔχῃ γνῶσιν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Γεωργίας. Σᾶς κάμω τὴν δήλωσιν, ὅτι θὰ ἀντικρύσωμεν μὲ μεγάλην συμπάθειαν τὸ θέμα καὶ θὰ λάβωμεν ὅλα τὰ ἐνδεδειγμένα μέτρα διὰ τὴν ταχυτέραν ἵδρυσιν τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ. Ἐκ μέρους μας οὐδεμία ἀντίρρησις ὑπάρχει.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθόντος τοῦ πρὸς τοῦτο καθωρισμένου ἡμιώρου τερματίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως μεταφορᾶς ἐπιβατῶν ἐπὶ κομίστρῳ δι’ αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων περὶ αὐτοκινήτων». Τὸ κατατεθὲν σχέδιον νόμου ἐκτυπούμενον θὰ παραπεμφθῇ τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§38Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε θὰ διανεμηθῇ;

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόλις ἐκτυπωθῇ. Σήμερον κατετέθη.

§40Η. ΗΛΙΟΥ. Χθὲς σᾶς ἀπηύθυνα ἐπιστολήν, διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτησα, ἐν συνεννοήσει μὲ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀχθῇ πρὸ Ἡμερησίας Διατάξεως πρὸς συζήτησιν εἰς τὸ Σῶμα τὸ ζήτημα τῶν αὐτοκινητιστῶν, ὡς καὶ τὸ ζήτημα τῶν ἀπεργούντων εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καπνεργατῶν. Μοῦ ἐδόθη μία ἀπάντησις ἡμιαρνητική, ὅτι λόγῳ ἀπασχολήσεως τοῦ Σώματος σήμερον καὶ αὔριον, δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ συζήτησις. Ἐφ’ ὅσον οὕτω κρίνει ἡ Κυβέρνησις ὅτι πρέπει νὰ διεξαχθοῦν αἱ συζητήσεις τοῦ Σώματος, ἠμπορεῖ νὰ μὴ γίνῃ σήμερον καὶ αὔριον συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν τῶν θεμάτων. Εἴμεθα σύμφωνοι διὰ τὴν Παρασκευήν;

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἰδοποίησα ὅτι διὰ σήμερον καὶ αὔριον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ ὅτι αὔριον θὰ πληροφορηθῆτε ἐγκαίρως ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ δυνηθῇ νὰ δεχθῇ τὴν συζήτησιν διὰ τὴν Παρασκευήν.

§42Η. ΗΛΙΟΥ. Θεωροῦμεν ὅτι εἶναι ὀξὺ τὸ θέμα ἰδίως τῆς Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ καὶ τῶν αὐτοκινητιστῶν καὶ προτείνομεν καὶ δημοσίᾳ, ὅτι πρέπει ἔστω καὶ τὴν Παρασκευὴν νὰ συζητηθῇ.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ θέσεως Ὑπουργοῦ Ἀναπληρωτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ». Ὁ κ. Α. Σπανορρήγας, ὡς εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ἔχει τὸν λόγον.

§44Α. ΣΠΑΝΟΡΡΗΓΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις καὶ μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 3ης Νοεμβρίου καὶ μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 16ης Φεβρουαρίου, ἐτόνισεν ὅτι δίδομεν προτεραιότητα εἰς τὰ προγράμματα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας καὶ ἰδιαιτέρως ἐτόνισε τὰ θέματα τοῦ οἰκονομικοῦ προγραμματισμοῦ. Δι’ αὐτό, μετὰ τὴν τοποθέτησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Μαύρου, εἰς τὴν θέσιν τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἐκ τῆς τοποθετήσεως αὐτοῦ τοῦ δημιουργουμένου κενοῦ εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Κυβέρνησις προτείνει πρὸς ψήφισιν τὸ παρὸν σχέδιον νόμου, διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὸν οἰκονομικὸν τομέα. Κύριοι συνάδελφοι, εἰσήλθαμεν εἰς τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγορὰν πρὸ δύο ἐτῶν καὶ ἐτονίσαμεν καὶ εἰς τὸ παρελθὸν ὅτι ἡ Κ.Ε.Α. δὲν εἶναι ἐπίγειος παράδεισος. Εἶναι μία ἕνωσις οἰκονομικῶν συμφερόντων. Καὶ γίνεται διὰ πρώτην φορὰν τὸ πείραμα, μία ὑπὸ ἀνάπτυξιν οἰκονομία νὰ ἐντάσσεται μακροχρονίως εἰς μίαν ὑπερανεπτυγμένην καὶ ὥριμον οἰκονομίαν, ὡς εἶναι ἡ οἰκονομία τῆς Δύσεως. Ἐξ αὐτῆς ἀκριβῶς τῆς ἐντάξεως καὶ τῆς μελλοντικῆς προοπτικῆς δημιουργοῦνται πολύπλοκα καὶ τεράστια προβλήματα. Καὶ δι’ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις, ὡς ἐτόνισα, ἀπεφάσισε νὰ ἐνισχύσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, νὰ δώσῃ προτεραιότητα εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ τονίσω καὶ τὸ ἑξῆς: Πράγματι τὰ προβλήματα τῶν ὑπὸ ἀνάπτυξιν οἰκονομιῶν εἶναι δύσκολα καὶ πολύπλοκα. Ἡ οἰκονομικὴ ἐπιστήμη μεταπολεμικῶς, ἠσχολήθη μὲ τὰς ὑπὸ ἀνάπτυξιν οἰκονομίας. Καὶ δι’ αὐτὸ μὲ τὴν ὕπαρξιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ τοῦ ἐξαιρέτου νῦν Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Στεφανοπούλου, μὲ τὸν κ. Κανελλόπουλον ὡς Ὑφυπουργὸν Συντονισμοῦ, τοῦ ὁποίου εἶναι γνωστὸν τὸ κῦρος καὶ ἡ ἐργασία εἰς ὅλα τὰ θέματα οἰκονομικῆς πολιτικῆς καὶ ἀναπτύξεως, συμπληρούμενον τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ μὲ τὸν ἀναπληρωτὴν Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ θὰ ἠμπορέσῃ μὲ τὰς νέας ἁρμοδιότητας τῆς ἐντάξεως τοῦ Κέντρου Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν, ὅπως ἔχει ἀνακοινωθῆ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς συγχρόνους ἀνάγκας. Διότι, ὡς εἶπον, ἡ μεγάλη φιλοδοξία τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. εἶναι νὰ δημιουργήσῃ ἕνα καθεστώς, τὰς προϋποθέσεις μιᾶς μελλοντικῆς εὐημερίας εἰς τὸν εὐρύτερον οἰκονομικὸν χῶρον. Καὶ πιστεύομεν ὅτι πολλὰ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὸν ὀρθὸν καὶ στερεὸν οἰκονομικὸν προγραμματισμόν, τὰ προγράμματα σήμερον, δὲν εἶναι μόνον ἐθνικά. Εἶναι διεθνῆ. Μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία πρὸ μηνὸς νὰ παρευρεθῶ εἰς τὴν οἰκονομικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ΝΑΤΟ. Ἐκεῖ ἐγένετο συζήτησις ἑνὸς προβλήματος, τὸ ὁποῖον δὲν εἴχαμεν ἀκόμη μελετήσει, τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας τῶν χωρῶν Κρατῶν–Μελῶν τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης. Ποῖος θὰ τὸ μελετήσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα; Ἀσφαλῶς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Δι’ αὐτὸ ἐνισχύομεν τὸν θεσμὸν καὶ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἀναγνωρίζουσα αὐτὴν τὴν μεγάλην ἀνάγκην θὰ ὑποστηρίξῃ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας κ. Ι. Μποῦτος, ἔχει τὸν λόγον.

§46Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κατ’ ἀρχὴν ἤθελον νὰ ἐπισημάνω μίαν κοινοβουλευτικὴν ἀταξίαν, ἡ ὁποία ἐπεσυνέβη ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς καταθέσεως καὶ τῆς συζητήσεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἡ κοινοβουλευτικὴ ἀταξία ἐνέχει τοσοῦτον μᾶλλον μίαν μεγαλυτέραν σημασίαν, διότι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ., ἡ ὁποία δὲν ἄφησεν εὐκαιρίαν νὰ διαφημήσῃ τὴν δημοκρατικότητά της καὶ τὴν προσήλωσίν της ἐπὶ τῶν παγίων ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι διέπουν τὰς ἐργασίας τοῦ Κοινοβουλίου, ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ μὲ τὰ πρῶτα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα κατέθεσε διέψευσεν ἑαυτήν. Τὸ νομοσχέδιον ἐθεωρήθη τόσον κατεπεῖγον, ὥστε νὰ κατατεθῇ τὴν ἑσπέραν τῆς Δευτέρας καὶ νὰ κυκλοφορήσῃ τὴν μεσημβρίαν τῆς Τρίτης, χωρὶς ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ πρὸς ὑμᾶς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας νὰ δυνηθῇ νὰ τὸ μελετήσῃ. Ἔλαβον γνῶσιν δι’ ἑνὸς τηλεφωνήματος ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τῆς Βουλῆς τὴν 6.30′ τῆς χθές. Καὶ ἔπρεπε τὸ Κόμμα μας, ὅπως ἐπίσης καὶ τὰ ἄλλα Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ λάβωμεν θέσιν ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Συγκεκριμένως, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου, τὸ θέμα δὲν ἔχει μεγάλην σημασίαν. Ἡμεῖς δὲ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐλάβομεν τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἐλάβαμεν καὶ τὴν διετύπωσα διὰ δύο ἁπλῶν φράσεων, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ἐνδοοικογενειακῆς ὑποθέσεως τῆς Κυβερνήσεως ὄχι βέβαια ὑπὸ τὴν στενωτέραν ἔννοιαν τῶν συγγενικῶς συνδεομένων προσώπων ἐν τῇ Κυβερνήσει, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν εὐρυτέραν ἔννοιαν τῆς μεγάλης οἰκογενείας τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ρυθμίσουν κατὰ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον. Καὶ ἡμᾶς μᾶς ἄφηνεν ἀδιαφόρους. Θὰ εἴπω τὶ δὲν μᾶς ἄφηνεν ἀδιαφόρους εἰς αὐτὸ τὸ στάδιον.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἐπειδὴ ἀνεφέρθητε καὶ εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὅπως γνωρίζετε δὲν ὑπάρχει κώλυμα ἐκ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ ἄρθρου 57 τοῦ Συντάγματος. Τὸ μόνον εἶναι ὅτι θὰ πρέπει τὸ νομοσχέδιον νὰ συνοδεύεται ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Ἐδῶ, λοιπόν, νομοτύπως κατετέθη καὶ νομοτύπως συνεπληρώθη. Ἦτο ἀπολύτως δυνατὴ ἡ εἰσαγωγή του εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ εἶδον ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ —καὶ ὑμῶν συμφωνούντων — ἐδέχθη ὅτι ἠμπορεῖ νὰ συζητήσῃ ὡς κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι ὑπάρχει παρατυπία, καμμία ἀπολύτως, ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς.

§48Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἑνὸς νομοσχεδίου τοῦ ὁποίου ἡ ἀνάγνωσις διαρκεῖ μόνον δύο λεπτὰ καὶ ἑπομένως ἀποτελεῖ τὴν ἐξαίρεσιν τῶν συνήθως συμβαινόντων νὰ ἐξαγάγωμεν γενικὰς ἀρχὰς περὶ τοῦ τρόπου λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου. Ἀκριβῶς τὸν τρόπον καὶ τὰς ἀρχὰς αἱ ὁποῖαι διέπουν τὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλίου, πολλάκις τὸ κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ ἡ Κυβέρνησις τοὺς εἶχεν ἐπισημάνει ὡς ἐλλειπτικῶς λειτουργοῦντας εἰς τὸ παρελθόν, διὰ νὰ ἔλθῃ ἤδη νὰ ἐπισημάνῃ μίαν ἀκόμη φοράν, ὅτι δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὸ νὰ ὑπερακοντίσῃ διὰ τῆς δράσεώς του τὰ ὅσα κατηγόρει, ὅτι ἔπραξαν δῆθεν οἱ ἀντίπαλοί τους. Αὐτὸ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον, κ.κ. συνάδελφοι, καὶ ἡ ἀταξία ἡ ὁποία συνέβη καὶ τὴν ὁποίαν ἐπεσήμανα, δὲν θὰ εἶχε καὶ τόσον μεγάλην σημασίαν ἐὰν τὴν προηγουμένην ἡμέραν καθ’ ἣν ὑπεγράφη τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, δὲν εἶχε ἐκδοθῆ μία πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἡ ὁποία εἶναι νομοθετικοῦ καταστατικοῦ περιεχομένου καὶ ἡ ὁποία πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου παρ’ ὅσα περὶ τοῦ ἀντιθέτου λέγει τὸ ἐν τῇ Κυβερνήσει Κόμμα διαλύει τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ σὺν τῷ Ὑπουργείῳ τοῦ Συντονισμοῦ διαλύει καὶ τὰς ὑπηρεσίας ὡρισμένων ἄλλων Ὑπουργείων. Ἡ ἔκδοσις τῆς πράξεως αὐτῆς συνοδευομένη καὶ μὲ τὴν πληροφορίαν τὴν ὁποίαν εἶχον καὶ τὴν ὁποίαν θὰ ἤθελον ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἢ ὁ Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, οἱ ὁποῖοι ἀπουσιάζουν νὰ μοῦ τὴν διαψεύσουν, ὅτι δῆθεν εἶχεν ἐκδοθῆ καὶ ἄλλη πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διὰ τῆς ὁποίας ἱδρύετο ἡ θέσις τοῦ ἀναπληρωτοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, πρᾶξις ὅμως ἡ ὁποία ἐκ τῶν ὑστέρων ἀνεκλήθη, μᾶς δίδει τὸ μέτρον, κύριοι συνάδελφοι, τῆς ἀταξίας ἢ ἐὰν θέλετε νὰ εἴπω καὶ νὰ τὴν συνδυάσωμεν καὶ μὲ τὰ ὅσα ἐναντίον μας ἐλέγοντο καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος, τῆς ἀσυνεπείας τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν 29ην Μαΐου ....

§49Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐὰν πράγματι ἔκαμε Πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διὰ τῆς ὁποίας ἵδρυε τὴν θέσιν τοῦ ἀναπληρωτοῦ Ὑπουργοῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, διότι ἔχομεν τὴν θετικὴν πληροφορίαν, ὅτι περιεπέσατε εἰς αὐτὸ τὸ φοβερὸν σφάλμα, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ συνταγματικὸν σφάλμα.

§50Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Τοιαύτη Πρᾶξις δὲν ὑπάρχει.

§51Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐξεδόθη Πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἀνεκλήθη ἐκ τῶν ὑστέρων. Ἐὰν μᾶς λέγετε, ὅτι δὲν τὴν γνωρίζετε, δεχόμεθα τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν μᾶς δίδετε.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ φέρετε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πληροφορίας περὶ πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐδημοσιεύθησαν καὶ συνεπῶς εἶναι ἐπισήμως ἀνύπαρκτοι.

§53Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ, κ. Πρόεδρε, υἱοθέτησα καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησιν τοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκομένου συναδέλφου, θὰ ἤθελα νὰ μὴ προβαίνητε εἰς τοιαύτας παρατηρήσεις.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔκαμα παρατηρήσεις, ἀλλὰ διαπιστώσεις.

§55Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱοσδήποτε βουλευτὴς ἔχει δικαίωμα νὰ διατυπώσῃ μίαν παράκλησιν καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἀπήντησε — καὶ εἴμεθα ἱκανοποιημένοι — ὅτι δὲν ὑπῆρξε τοιαύτη πρᾶξις. Ἀλλὰ μὴ παρεμβαίνετε, κ. Πρόεδρε, διότι εἶναι ὑπερβολικαὶ αἱ παρεμβάσεις.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ὑπερβολικαὶ ἂν ἕκαστος συνάδελφος ἔχῃ μίαν πληροφορίαν ἀόριστον....

§57Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ εἰσέρχεσθε εἰς τὸ θέμα τῆς οὐσίας. Δὲν εἶσθε τεταγμένος δι’ αὐτό.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι τεταγμένος εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν διὰ νὰ κανονίζω τὸν ρυθμὸν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος καὶ ὑποχρεοῦμαι νὰ προβλέπω πάντα κίνδυνον ἐκτροπῆς τῶν συζητήσεων.

§59Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ Ἔθνους νὰ κρίνῃ αὐτὸς ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικῆς τί θὰ ἐρωτήσῃ. Καὶ δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ παρεμβαίνετε εἰς τὰ οὐσιαστικά του δικαιώματα.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν παρενέβην εἰς τὰ δικαιώματά του. Ἔκρινα ὅτι ἐξῆλθε τοῦ θέματος καὶ τοῦτο ἐδημιούργει ἐκτροπὴν δυναμένην νὰ παραβλάψῃ τὴν ὁμαλὴν συζήτησιν.

§61Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὶ σᾶς νοιάζει σᾶς;

§62Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπιτρέπω κατ’ ἀρχὴν καμμίαν διακοπήν, διότι θέλω νὰ συμπληρώσω ἕνα ὡρισμένον κύκλον σκέψεων, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν ἐμὴν κρίσιν εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημέναι. Δέχομαι τὴν ἐξήγησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ μέλλοντος Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι πράγματι δὲν ἐξεδόθη τοιαύτη πρᾶξις, ἡ ὁποία ἐκ τῶν ὑστέρων ἀνεκλήθη μὲ τὴν διαφορὰν ὅμως, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχω εἰς τὰς χεῖρας μου ἀντίγραφον ἄλλης πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τῆς ὑπ’ ἀριθ. 63 καὶ ὑπὸ ἡμερομηνίαν ἐκδόσεως 29.5.64 διὰ τῆς ὁποίας πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καθαρῶς καταστατικοῦ χαρακτῆρος, μετονομάζεται τὸ Κέντρον Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν, εἰς Κέντρον Προγραμματισμοῦ καὶ Μελετῶν. Ἡ διοικητική του ἐποπτεία μεταφέρεται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ ἐνισχύεται διὰ τῶν κάτωθι ἁρμοδιοτήτων τὰς ὁποίας δὲν εἶχεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου 4166)61 καὶ τοῦ Β. Δ. 445)61. Αἱ νέαι ἁρμοδιότητες αἱ ὁποῖαι περιέρχονται εἰς τὸ Κέντρον Προγραμματισμοῦ εἶναι αἱ κάτωθι:

§63Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Κύριε συνάδελφε, ἐπὶ τίνος συζητεῖτε; Ἐδημοσιεύθη τέτοια πρᾶξις; Ἀντὶ νὰ ἀσχοληθῆτε μὲ τὸ συγκεκριμένον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχετε ἐνώπιόν σας, ἀσχολεῖσθε μὲ ἕνα χαρτί, τὸ ὁποῖον δὲν ἠξεύρω πῶς τὸ εὕρετε, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον οὔτε ἐξεδόθη, οὔτε ἐδημοσιεύθη. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει τέτοια πρᾶξις. Ἂν θέλετε νὰ ἀσχοληθῆτε μὲ αὐτὸ καὶ νὰ τὸ ἀναγνώσητε, δικαίωμά σας, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν ὑπάρχει τέτοια πρᾶξις οὔτε ἐκδεδομένη, οὔτε δημοσιευμένη. Ἑπομένως θὰ ἦτο περιττολογία τὸ νὰ ἀσχολῆσθε μὲ κἄτι, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ ἔγραψε μία ἐφημερὶς ἢ κἄποιος Ὑπουργὸς νὰ συνέλαβε καὶ τὸ ἔγραψε σ’ ἕνα χαρτί. Ἔχετε τίποτε ἐπίσημον μπροστά σας; Νὰ τὸ φέρετε καὶ νὰ συζητήσωμεν δημοσίᾳ, ὅτι ὑπάρχει πρᾶξις διὰ τῆς ὁποίας καθορίζονται ἁρμοδιότητες κλπ. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἶσθε νέος βουλευτὴς καὶ σᾶς ἠκούομεν πάντοτε μὲ συμπάθειαν. Τώρα, ποὺ μετέστητε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, μὴ θέλετε νὰ εἰσαγάγετε καινὰ δαιμόνια. Ἔχετε ἐνώπιόν σας τὸ νομοσχέδιον καὶ ἠμπορεῖτε νὰ ἐπιτεθῆτε κατ’ αὐτοῦ, νὰ εἴπητε καὶ νὰ ἐξηγήσετε διατὶ δὲν πρέπει, κατὰ τὴν γνώμην σας, νὰ γίνῃ δεκτὸν καὶ νὰ τὸ καταψηφίσετε, ἀλλὰ μὴ μᾶς φέρνετε ἕνα χαρτὶ καὶ νὰ μᾶς λέγετε ὅτι ἀξίζει ἡ Βουλὴ νὰ καταναλώσῃ ὥραν ἀκούοντας τὴν ἀνάγνωσιν μιᾶς παρ’ ὀλίγον πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δὲν ὑπάρχει τέτοιο πρᾶγμα καί κατ’ ἀκολουθίαν, νομίζω ὅτι ἀδίκως καταπονεῖτε τὴν Βουλὴν καὶ τὸν ἑαυτόν σας.

§64Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, κατ’ ἀρχὴν δὲν εἶμαι τόσον νέος βουλευτὴς καὶ γνωρίζω πότε ἠμπορῶ νὰ ταλαιπωρῶ τὴν Βουλὴν καὶ πότε δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν ταλαιπωρῶ. Θὰ παρεκάλουν ὑμᾶς νὰ μὴ μὲ διακόπτετε καὶ νὰ δίδετε μεγαλυτέραν προσοχὴν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν μοῦ ἐδώσατε μέχρι τώρα. Ἐδέχθην τὴν ἐξήγησίν σας, ὅτι πράγματι δὲν ὑπάρχει πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἱδρύει τὴν θέσιν ἀναπληρωτοῦ Ὑπουργοῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ἡ πρᾶξις ὅμως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλῶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἔχει ὑπογραφῆ, ἔχει κοινοποιηθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, δὲν γνωρίζω ἐὰν ἔχῃ ἀκόμη δημοσιευθῆ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχουν λάβει γνῶσιν αὐτῆς τῆς πράξεως καὶ δὲν ἀφορᾶ τὴν ἵδρυσιν τῆς θέσεως τοῦ ἀναπληρωτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλὰ τὴν μετονομασίαν τοῦ Κέντρου καὶ τὸν ἐμπλουτισμὸν τῶν ἁρμοδιοτήτων τοῦ Κέντρου. Ἐὰν μοῦ εἴπητε σεῖς, ὅτι τοιαύτη πρᾶξις, δευτέρα πρᾶξις δὲν ἔχει ἐκδοθῆ, θὰ δεχθῶ καὶ πάλιν τὴν ἐξήγησίν σας.

§65Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ μόνον δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ὀργάνωσις καὶ ἡ ἐνδεχομένη μετονομασία τοῦ Κέντρου Προγραμματισμοῦ καὶ Μελετῶν, ὅπως καὶ ἡ ἀναδιοργάνωσις τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ θὰ ἔλθουν εἰς τὴν Βουλὴν ὡς νομοσχέδια αὐτοτελῆ θὰ συζητηθοῦν ἐδῶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ἀποφασίσῃ. Αὐτὸ δύναμαι νὰ βεβαιώσω καὶ νομίζω ἡ βεβαίωσις αὐτὴ εἶναι ἀρκετή, ὥστε νὰ μὴ προχωρήσωμεν περαιτέρω.

§66Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν μοῦ ἀρκεῖ ἡ ἐξήγησις αὐτὴ διὰ τὸν ἑξῆς ἁπλούστατον λόγον, διότι ἐνδεχομένως νὰ ἔλθουν πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν ὡς νομοσχέδια κυρωτικὰ πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§67Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Σᾶς εἶπα ὅτι θὰ ἔλθουν ὡς αὐτοτελῆ νομοσχέδια, ὡς νομοσχέδια πρωτότυπα καὶ κατ’ ἀκολουθίαν νομοσχέδιον κυρωτικὸν μιᾶς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δὲν θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλήν. Ὑποθέτω ὅτι εἶναι σαφὴς ἡ δήλωσίς μου.

§68Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι πάρα πολύ, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ τοιαύτη πρᾶξις, δέχομαι τὴν ἐξήγησίν σας.

§69Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν εἶπεν ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιαύτη πρᾶξις.

§70Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Αὐτὸ εἶπε. Πάντως ἡμεῖς γνωρίζομεν, ὅτι ὑπεγράφη πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἐκοινοποιήθη καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ.

§71Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, ἐδημοσιεύθη τοιαύτη πρᾶξις;

§72Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὄχι.

§73Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἀπὸ πότε ὑπάρχει μία πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου;

§74Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεώς της. Τοῦτο εἶναι στοιχειώδης κανὼν τοῦ Διοικητικοῦ Δικαίου. Πολὺ φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι ἐπιχειρήσατε κἄτι, διὰ τὸ ὁποῖον μετενοήσατε ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ τὸ ἀνακαλέσατε καὶ χαίρω πολὺ διότι ἔχετε τὸ κουράγιο νὰ μετανοῆτε καὶ νὰ καθορίζετε τὴν πολιτικήν σας μετὰ μετάνοιαν καὶ μετὰ σωφροσύνην, ἡ ὁποία εἶναι ἐν πάσῃ περιπτώσει ὡς ὁρισμὸς ὑστερογενὴς τῆς πράξεως ἡ ὁποία τὴν προεκάλεσεν. Κύριοι συνάδελφοι, πάρα πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ἐκ τῆς διαλογικῆς αὐτῆς συζητήσεως συνάγεται ὅτι πράγματι ὑπεγράφη ἡ μνημονευθεῖσα πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, εἰσηγεῖσθε ὡρισμένον νομοσχέδιον; Διατί θέλετε, κ. συνάδελφε, νὰ ἐπανέρχεσθε ἐπὶ ἄλλου θέματος διὰ τὸ ὁποῖον ἐλάβατε ἄλλωστε τὴν ἀπάντησιν;

§76Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέτω ζήτημα σχετικὸν μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον διευθύνετε. Ἔχει δικαίωμα ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος τὴν εἰσήγησίν του νὰ τὴν θεμελιώσῃ ἐπὶ τῶν συλλογισμῶν του ὅπως θέλει ἐκεῖνος καὶ ὄχι ὅπως θέλετε σεῖς. Παρακαλῶ τοῦ λοιποῦ νὰ ἀπόσχετε οἱασδήποτε ἐπεμβάσεως, ἡ ὁποία συνδέεται μὲ τὸν περιορισμὸν τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου τῶν βουλευτῶν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι περιορισμός, κ. Πρόεδρε. Ἡ ἐντύπωσις τοῦ Προεδρείου εἶναι ὅτι ἐπανέρχεται πάλιν ὁ κ. συνάδελφος εἰς τὸ ἴδιον θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔλαβε ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ὁποίαν ὁ ἴδιος ὁ ρήτωρ ἐθεώρησεν ἐπαρκῆ.

§78Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐάν ὁ ἴδιος νομίζῃ, ὅτι δὲν τὸ ἐξήγησεν ἐπαρκῶς, θὰ συνεχίσῃ περαιτέρω, δὲν θὰ τὸ κρίνετε σεῖς, δὲν ἔχετε ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ τὸ δικαίωμα. Παραβιάζετε τὰ δικαιώματά σας καὶ τὸ ἔχετε κάμει ἐπανειλημμένως. Σᾶς παρακαλῶ ἐν ὀνόματι τῆς ἠθικῆς ἀλληλεγγύης, τὴν ὁποίαν τρέφω μαζὶ σας εἰς ἄλλην αἴθουσαν, διότι εἰς αὐτὴν δὲν μοῦ δίδετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὴν ἐκδηλώσω, σᾶς παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ μὴ ἐπεμβαίνετε.

§79Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὲ διακόπτετε εἰς τὸ μέσον μιᾶς φράσεως. Τοῦτο δὲν προάγει οὔτε τὴν συζήτησιν, οὔτε τὸ θέμα. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι τὰ ὅσα εἶπα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶναι ἀληθῆ, συμβιβάζονται μὲ τὴν γενικωτέραν προσπάθειαν προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει θέσει, πλὴν ὅμως φοβοῦμαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα ἔδειξε μίαν σπουδὴν ἀνεπίτρεπτον καὶ ναὶ μὲν βεβαίως ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ μέλλον Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς λέγει, ὅτι δὲν ἐξεδόθησαν τοιαῦται πράξεις, θὰ διατηρήσω ὅμως δι’ ἑαυτὸν τὸ ἑξῆς δικαίωμα νὰ συγκρίνω τὸ κείμενον τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον θὰ φέρετε εἰς τὴν Βουλὴν μὲ τὸ κείμενον τῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἔχω ἀνὰ χεῖρας, διὰ νὰ ἰδῶ ἐὰν ἀπὸ τὴν φραστικὴν διατύπωσιν, ὅτι δὲν ἐξάγεται, ὅτι πράγματι εἶχον ὑπογραφῆ αἱ πράξεις αὗται τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὰς ὁποίας κατόπιν μετανοοῦντες ἀνεκαλέσατε.

§80Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἔχετε σπουδαῖον ἀπόρρητον τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, κύριε συνάδελφε, καὶ μᾶς φοβερίζετε μὲ ἔγγραφον, τὶ εἶναι αὐτὰ ποὺ λέτε;

§81Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, δὲν δέχομαι διακοπάς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Κατὰ τὰ ἄλλα, κύριοι συνάδελφοι, ἡμεῖς προσωπικῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἀντίρρησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ ἐπὶ τοῦ κατεπείγοντος τῆς ψηφίσεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, διότι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀναμφισβήτητον τὸ δικαίωμα νὰ καθορίζῃ τὸν τρόπον τῆς συνθέσεώς της καθ’ ὃν τρόπον βούλεται ἀναλαμβάνουσα ἡ ἰδία τὴν πολιτικὴν εὐθύνην ἐκ τῶν πράξεών της. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ παρασιωπήσω ὡρισμένας ἀπορίας, αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν, καὶ ὡρισμένα ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀπόρροια τῶν ἀνησυχιῶν μου ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ νομοσχεδίου. Κατὰ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου ἡ ἀνάγκη τῆς ταχείας ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας καὶ τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ὁσημέραι αὐξανομένων νέων θεμάτων τῶν χρηζόντων ἀμέσου ἐπιστημονικῆς λύσεως εἰς τὸ βάρος τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ ἡ σημερινὴ σύνθεσις τῆς διευθύνσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ἥτις τυγχάνει βεβαρυμένη καὶ διὰ πλείστων ἄλλων ἁρμοδιοτήτων, ἐπιβάλλει τὴν ἐνίσχυσιν αὐτήν. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν σχεδιάζεται μέγα μέρος τῶν ἁρμοδιοτήτων τοῦ μακροχρονίου προγραμματισμοῦ τῆς οἰκονομίας τῆς καταρτίσεως τῶν ἐτησίων προγραμμάτων ἐπενδύσεων, τῆς ἐκπονήσεως μελετῶν χωροταξικῶν, οἰκιστικῶν καὶ προγραμμάτων περιφερειακῆς ἀναπτύξεως ὅπως ἐπίσης καὶ ἡ πρόβλεψις διὰ τὴν κίνησιν καὶ τὴν ἐξέλιξιν τῶν οἰκονομικῶν μεγεθῶν βραχυχρονίως νὰ περιέλθουν εἰς ἕνα κέντρον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου τὴν διοικητικὴν καὶ μόνον ἐποπτείαν θὰ ἀσκήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, μετὰ λοιπὸν αὐτὴν τὴν ἀπίσχνασιν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ εἶναι δυνατόν, χωρὶς νὰ ἐπιχειρῶ αἰχμὴν προσωπικήν, νὰ λέγεται, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ νῦν Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος βέβαια μεταφέρεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ἢ ὁ μέλλων Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ διευθύνῃ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ θὰ ἔχῃ καὶ τὴν θέσιν τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τόσα χρόνια προετοιμάσθησαν διὰ τὴν διεύθυνσιν τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου, εἶναι δυνατὸν διὰ τεσσάρων γραμμῶν τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου, νὰ θεωροῦνται ἀνίκανοι νὰ παρακολουθήσουν τὰ σύγχρονα ἐπείγοντα προβλήματα τῆς Ἑλληνικῆς Οἰκονομίας καὶ διὰ τοῦτον τὸν λόγον χρειάζονται μίαν ἐνίσχυσιν ἐκ μέρους ἑτέρου προσώπου, τὸ ὁποῖον ἔχει ὅλας τὰς ἱκανότητας, τὰς ὁποίας οἱ μέχρι σήμερον διευθύνοντες ἢ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ διευθύνουν τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ εἰς τὸ μέλλον τὰς στεροῦνται; Κύριοι συνάδελφοι, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ λύσις, ἡ ὁποία δίδεται χωρὶς νὰ ἐπιφέρῃ καμμίαν ποιοτικὴν μεταβολὴν εἰς τὰ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, προσθέτει ἕνα τρίτον πρόσωπον εἰς τοὺς ὑπάρχοντας ἤδη Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ, Ὑφυπουργὸν Συντονισμοῦ καὶ Γενικὸν Γραμματέα, ὥστε εἰς τὸ τέλος θὰ χρειάζεται, ὅπως προσφυῶς μέλος τῆς Συμπολιτεύσεως εἶπεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν...

§82Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Νὰ τὸ ὀνομάσετε τὸ μέλος αὐτό, ἦτο ὁ κ. Ρουσσόπουλος.

§83Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὅτι θὰ χρειασθῇ ἕνας συντονιστὴς τῶν συντονιστῶν, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ ὅλας τὰς ἄλλας ἱκανότητας, τὰς ὁποίας τὰ ἀξιόλογα πρόσωπα, διὰ τὰ ὁποῖα ἐγὼ προσωπικῶς ἔχω ἕνα σεβασμὸν εἰς τὰς ἱκανότητάς των, ἀλλὰ κατὰ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, δὲν θὰ δυνηθοῦν νὰ ἐκπληρώσουν τὸ ἔργον των καὶ θὰ χρειασθῇ ἡ ἐνίσχυσις ἐκ μέρους τοῦ τρίτου ὑπερεπιστήμονος πολιτικοῦ. Γεννᾶται δὲ ἕνα θέμα οὐσίας, διότι ἐὰν ἀναγνώσωμεν τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐπίσης, ἐὰν ἀναγνώσωμεν καὶ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος, κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, τὸ Κέντρον τῶν Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν, μετονομαζόμενον εἰς Κέντρον Προγραμματισμοῦ καὶ Μελετῶν μεταβάλλεται αὐτὸ τοῦτο εἰς ἕνα τεράστιον ὀργανισμόν, τοῦ ὁποίου ἡ φιλοδοξία δὲν εἶναι ἁπλῶς καὶ μόνον κατάργησις προγραμμάτων, ἀλλὰ εἶναι ὁ καθολικὸς καὶ λεπτομερειακὸς ἔλεγχος τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τοῦ τόπου. Καὶ ὅσας μὲν ἀντιδράσεις ἐὰν ἔχωμεν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σκοπιμότητα τῆς ἀναθέσεως εἰς ἕνα Ἰνστιτοῦτον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου καὶ μόνον τὸν διοικητικὸν ἔλεγχον ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁσασδήποτε θεωρητικὰς ἀντιδράσεις καὶ ἂν ἔχωμεν, ἐπὶ τῆς σκοπιμότητος ἑνὸς τοιούτου ὀργάνου, ἡ ὁποία ἄλλωστε, δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς, ἔχομεν, ὅμως, νομίζω, τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν, ὅτι διὰ τοῦ Κέντρου τοῦ Προγραμματισμοῦ καὶ Μελετῶν, ὁ πρώην Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Κέντρου Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν, μεταβάλλεται αὐτὸς οὗτος ἐν τῇ οὐσίᾳ εἰς Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, συνεπικουρούμενος ἀπὸ τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι κατὰ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἀναγνωρίζεται εἰς τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἱκανότης τῆς παρακολουθήσεως τῶν τόσων ἐπειγόντων καὶ σοβαρῶν θεμάτων. Τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἄνθρωπος σπουδάσας εἰς τὸ ἐξωτερικόν, γνώστης τῆς συγχρόνου μεθοδολογίας τῆς οἰκονομικῆς θεωρίας καὶ οἰκονομικῆς ἀναλύσεως, μεθ’ ὅλων αὐτῆς τῶν παραφερναγίων, ἔχει τὴν δυνατότητα παρακολουθήσεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Κέντρου Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν, εἰς ὅλας τὰς τεχνικὰς αὐτῶν λεπτομερείας, ἐξ ἄλλου δέ, λόγῳ τῶν προσωπικῶν δεσμῶν τοὺς ὁποίους ἔχει, θὰ μεταβληθῇ αὐτὸς οὗτος εἰς ἐμπνευστὴν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπειδὴ δὲ εἰς τὸ Κέντρον τοῦ Προγραμματισμοῦ καὶ Μελετῶν θὰ μεταφερθοῦν ὅλαι αἱ ἁρμοδιότητες, αἱ μέχρι σήμερον ἀσκούμεναι ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθήσῃ τὰς ἐργασίας, αἱ ὁποῖαι θὰ γίνωνται ἐντὸς τοῦ Κέντρου τῶν Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν, μεταβαλλόμενος οὕτω εἰς ὑφιστάμενον τοῦ ἀναπληρωτοῦ του. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ μίαν ἄποψιν, πιστεύω, ὅτι ἡ λύσις αὐτή, ὡς ἐδόθη, εἶναι καὶ ἡ περισσότερον ὀρθόδοξος. Διότι, κατὰ τὸν δυαδισμόν, ὁ ὁποῖος ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ, ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἐξηκολούθει νὰ ἀσκῇ τὴν γενικὴν ἐποπτείαν καὶ τὴν ἐναρμόνισιν τῆς δραστηριότητος τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείων καὶ τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ταὐτοχρόνως δὲ τὸ Ὑπουργεῖον Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιβλέπει καὶ παρακολουθεῖ τὸ καθόλου Κυβερνητικὸν ἔργον, θὰ ὑπάρξῃ ἀδυναμία παρακολουθήσεως, συμπλοκὴ ἁρμοδιοτήτων καὶ ἀδυναμία κατανομῆς τῆς εὐθύνης. Τοὐλάχιστον ἀπὸ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐν τῷ αὐτῷ προσώπῳ θὰ συμπίπτῃ καὶ τοῦ ἔχοντος τὴν εὐθύνην τῆς ἐμπνεύσεως τῆς πολιτικῆς καὶ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος πράγματι θὰ ἀσχολῆται μὲ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ τὴν παρακολούθησιν τῆς ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς αὐτῆς. Νομίζω, ὅτι τὴν 30ὴν Μαρτίου 1964, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τὰς πρώτας φράσεις τῶν προγραμματικῶν του δηλώσεων εἶχεν ἀναφέρει τὰ κάτωθι: «Θὰ γίνῃ ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν Ὑπουργείων, πρὸς σαφέστερον προσδιορισμὸν καὶ ἑνοποίησιν τῶν διασπάρτων ἁρμοδιοτήτων. Ἡ ἀπόδοσις οἱουδήποτε προγράμματος ἀπαιτεῖ τὴν παρακολούθησιν τῆς ἐφαρμογῆς του, εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς κρατικῆς δραστηριότητος καὶ τὴν ἔγκαιρον ἐκτίμησιν τῆς ἀπαιτουμένης ἀναπροσαρμογῆς. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν θὰ λειτουργοῦν εἰς τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως αὐστηρῶς ἐπιτελικαὶ ὑπηρεσίαι, ἁπλαῖ εἰς τὴν διάρθρωσίν των καὶ λιταὶ εἰς τὴν σύνθεσιν». Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπομένει, κ.κ. συνάδελφοι, εἶναι νὰ ἴδωμεν, ἐὰν θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἁπλότης καὶ ἡ λιτότης αὐτή, νὰ χαρακτηρίζῃ τὴν διάρθρωσιν τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κέντρου Προγραμματισμοῦ καὶ Ἐρευνῶν. Διότι, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι μετὰ τὴν λύσιν, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὰ τῆς διευθύνσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, τοιαύτη ὑπηρεσία εἰς τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν πρόκειται νὰ δημιουργηθῇ. Πολὺ φοβοῦμαι, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, τὸ ὅλον νομοσχέδιον, ἔχει ἕνα προσωπικὸν χαρακτῆρα καὶ ἑπομένως ἡ ἀνάγκη, ἡ ὁποία πιστοποιεῖται, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς διευθύνσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, δὲν ἐκπηγάζει ἀπὸ τὴν ἀναγνώρισιν ὡρισμένων ἐμπειρικῶν ἢ θεωρητικῶν, ἐὰν θέλετε, ἀναγκῶν καὶ σκοπιμοτήτων, ἀλλὰ ἐκπηγάζει ἐκ τοῦ ἁπλοῦ γεγονότος τῆς μεταφορᾶς τοῦ ἑνὸς μέλους τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὸν ἕνα τομέα εἰς τὸν ἄλλον. Τὰ ὅσα δὲ λέγομεν περὶ τῆς ἀνάγκης ἐμπλουτισμοῦ καὶ ἐνισχύσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ φράσις νὰ εἴπω, ὅτι στεροῦνται θεμελιώδους σημασίας καὶ ὅτι μᾶλλον λέγονται δι’ ἀφελεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν διακρίνουν τοὺς προσωπικοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν τὰς σχεδιαζομένας μεταβολάς. Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ἡμεῖς, τὸ Κόμμα μας, μᾶς ἀφήνει ἀδιαφόρους τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν προηγουμένως εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ σᾶς ἐκθέσω. Ἔχει, ἀναμφισβητήτως, ἡ Κυβέρνησις, τὸ δικαίωμα νὰ καθορίσῃ τὴν σύνθεσίν της καὶ τὰ τῆς τοποθετήσεως τῶν διαφόρων προσώπων εἰς τοὺς καιρίους τομεῖς. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ, εἶναι νὰ μεταβάλῃ τὴν σκοπιμότητα αὐτήν, ἡ ὁποία πηγάζει ἐκ τῆς ἀνάγκης ὡρισμένων προσώπων εἰς ἐξειδικευμένους τομεῖς, νὰ τὴν μεταβάλῃ εἰς θεωρίαν, νὰ τὴν μεταβάλῃ εἰς θέσφατα, νὰ τὴν μεταβάλῃ εἰς γενικὴν πολιτικήν, ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν ἀντιρρήσεις. Ἀντιρρήσεις εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν καὶ θὰ ὑπάρξουν, ἀσφαλῶς, ὅταν θὰ ἔλθουν καὶ τὰ ἕτερα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν συγκρότησιν εἴτε τοῦ Κέντρου Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν, εἴτε τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Θὰ ὑπάρξῃ τότε ἡ δυνατότης νὰ λεχθοῦν πολλὰ καὶ τότε ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία τόσον πιέζεται ἀπὸ τὴν ἀνάγκην χρησιμοποιήσεως ὡρισμένων προσώπων, θὰ ἔχῃ νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ μίαν ἄλλην δυσκολίαν, ἐκ τῆς σχεδιαζομένης διαλύσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, τῆς ἀποστερήσεώς της ἐκ τῆς πείρας καὶ τῶν ἱκανοτήτων ἀξιολογωτάτων στελεχῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Δὲν θὰ δυνηθῇ δὲ νὰ ἀναπληρώσῃ μὲ τοὺς οἱουσδήποτε ἐπιστήμονας, τοὺς ὁποίους θὰ ἐξεύρῃ εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ἢ θὰ μετακαλέσῃ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Καὶ ἔτσι θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν ἀνθρώπινον παράγοντα, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς, δῆθεν, ἠγνοήσαμεν, ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν τῆς δυσκολίας τῆς ἐξευρέσεως ἐξειδικευμένων ἐπιστημόνων μὲ πεῖραν, μὲ γνῶσιν καὶ μὲ θέλησιν νὰ ἐργασθοῦν, ὅπως αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀντιμετωπίζει τὸν ἀνθρώπινον παράγοντα ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν φορέων τῶν διαφόρων πρακτικῶν αἰτημάτων καὶ τῶν αἰτημάτων τῶν διαφόρων ὁμάδων, αἱ ὁποῖαι συνωθοῦνται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπὸ τοῦ προαυλίου τοῦ Κοινοβουλίου, μέχρι τῶν προαστίων τῶν Ἀθηνῶν καὶ πέραν τούτου λαμβανόντων τὸν δρόμον πρὸς τὴν Γιουγκοσλαβίαν. Καὶ τότε, θὰ ἀναγκασθῇ καὶ ἡ ἰδία νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν δυσκολίαν καὶ τότε ἡ ἰδία θὰ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι αἱ ὡραῖαι φράσεις καὶ τὰ ὡραῖα λόγια καὶ τὰ προεκλογικὰ «θὰ» δὲν ἐπιλύουν τὰ προβλήματα.

§84Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἔχει τὸν γενικώτερον χαρακτῆρα, τὸν ὁποῖον ἐπεσήμανεν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφός μου κ. Μποῦτος καὶ μάλιστα ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ διαφωνήσω μὲ μίαν γνώμην, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν. Εἶπε, καὶ βεβαίως εἶχεν ἀπὸ ἀπόψεως τακτικῆς συλλογισμῶν σημασίαν αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὅτι μᾶς ἀφήνει ἀδιαφόρους ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ ρυθμίζῃ τὰ ἐσωτερικά της, ἀπὸ ἀπόψεως τακτικῆς συλλογισμῶν ἦτο ὀρθὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Μποῦτος, τὸ εἶπε καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἀπόψε. Ἀλλὰ δικαίωμά της εἶναι μόνον νὰ ρυθμίζῃ βάσει τῶν κειμένων νόμων τὴν κατανομὴν τῶν ἁρμοδιοτήτων καὶ νὰ προβαίνῃ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος καὶ Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἐπιλογὴν τῶν προσώπων. Ἄλλωστε καὶ αὐτὸ εἶναι ἀντικείμενον κριτικῆς, ἀλλὰ δὲν εἶναι δικαίωμά της παρὰ μόνον δι’ ἡμῶν, διὰ τῆς Βουλῆς νὰ μεταβάλῃ τὴν διάρθρωσιν τῶν Ὑπουργείων, τὴν διάρθρωσιν τῆς Διοικήσεως. Ὅπως εἶχον εἴπει ἀπαντῶν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ σκέψις, ἡ ὁποία ὑπῆρχε καὶ ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ, ὅπως πληροφοροῦμαι, νὰ ὑπάρχῃ, τῆς αὐξήσεως τῶν Ὑπουργείων, δὲν εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ μᾶς ἀφήσῃ ἀδιαφόρους. Ἐπίσης καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν — καὶ φυσικὰ δὲν πρόκειται νὰ κωλυσιεργήσωμεν, ἂς προχωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν πλειοψηφίαν της εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου— καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀντικείμενον βαρυτάτης κριτικῆς. Ὑπὸ ποίας ἐννοίας; Θὰ σᾶς τὸ εἴπω ἀμέσως. Πρῶτον, ἡ Κυβέρνησις, καὶ αὐτὸ εἶχεν ἐπισημανθῆ, ἐσκέπτετο νὰ περιορίσῃ τὰς ἁρμοδιότητας τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ ξαφνικὰ ἡ Κυβέρνησις, ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀποφασίζει νὰ ἐντείνῃ τὴν σημασίαν καὶ τὴν ἀποστολὴν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Πρὸ τριῶν μηνῶν ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον ἐσκέπτετο νὰ περιορίσῃ τὰς ἁρμοδιότητας καὶ νὰ μεταφέρῃ μάλιστα τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν Διοικήσεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προεδρίας, ἀλλὰ ἐσκέπτετο ἐνδεχομένως νὰ φθάσῃ καὶ μέχρι τῆς καταργήσεως τοῦ Ὑπουργείου. Σήμερον ξαφνικὰ μετεδιδάχθη. Διὰ ποίους λόγους, τὸ ἐξήγησεν ὁ κ. Μποῦτος. Δὲν πρόκειται περὶ γενικωτέρων λόγων, δὲν πρόκειται περὶ βασικῶν προγραμματικῶν κατευθύνσεων, διότι πρόγραμμα δὲν ὑπάρχει, δὲν ὑπάρχει εἰς τίποτε μέχρι τῆς στιγμῆς καὶ ὑπάρχει ἀκόμη ὀλιγώτερον εἰς τὸν τρόπον ἀντιμετωπίσεως προβλημάτων συνδεομένων μὲ τὴν διάρθρωσιν τῶν Ὑπουργείων ἢ μὲ τὴν διάρθρωσιν τῆς διοικήσεως τῶν Τραπεζῶν. Θὰ ἔχωμεν τρεῖς Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ, ἐκεῖ ποὺ ἔλεγον οἱ κύριοι τῆς Ε.Κ. ὀλίγον, ὀλίγον νὰ ἀπωθήσουν τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ νὰ τὸ καταργήσουν ἢ νὰ τὸ περιορίσουν, θὰ ἔχωμεν τέσσαρας Διοικητὰς τῆς Τραπέζης τῆς Ἐθνικῆς καὶ μάλιστα, ὅπως εἶπε διακόψας πρὸς στιγμήν, τὸν κ. Μποῦτον, ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, θὰ ἔχωμεν κατ’ οὐσίαν τέσσαρας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, διότι ὑπάρχει καὶ ὁ Γενικὸς Γραμματεύς. Ἡμεῖς κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν εἴχομεν ὑπηρεσιακὸν Γενικὸν Γραμματέα, ἕνα τῶν ὑπηρεσιακῶν Γενικῶν Διευθυντῶν. Τώρα ἔχομεν Γενικὸν Γραμματέα πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἦλθεν ἀπ’ ἔξω, ἀπ’ ἔξω μάλιστα ὑπὸ τὴν διττὴν ἔννοιαν τῆς λέξεως, ὄχι μόνον ἀπ’ ἔξω ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλά, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι καὶ ἔξωθεν, ἀπὸ τὴν ἀλλοδαπήν. Θὰ ἔχωμεν λοιπὸν τέσσαρας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, θὰ ἔχωμεν τρεῖς Ὑπουργοὺς καὶ ἕνα Γενικὸν Γραμματέα καὶ θὰ ἔχωμεν καὶ τέσσαρας εἰς τὴν Τράπεζαν τὴν Ἐθνικήν. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, εἶμαι βέβαιος, ὅτι μετὰ δυσκολίας τὰ συνέθεσεν εἰς τὴν σκέψιν του καὶ μετὰ δυσκολίας ἔπεισεν τὸν ἑαυτόν του νὰ τὰ εἴπῃ, μετὰ δυσκολίας ἔπεισε τὸν ἑαυτόν του νὰ συνδέσῃ αὐτὴν τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κεφαλῶν τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῆς Τραπέζης, ὡς πρὸς τὴν δευτέραν δὲν ὡμίλησε, μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις ἐπεκαλέσθη καὶ ὁ Τύπος της ἐπιμένει ἰδιαιτέρως ἐπὶ τοῦ ἀκολούθου σημείου, ἐπὶ τοῦ προηγουμένου τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Τὸ προηγούμενον τοῦτο ἐπεκαλέσθη ὁ Τύπος χωρὶς νὰ διευκρινίσῃ κἄτι τὸ ὁποῖον ἔχω δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ διευκρινίσω καὶ τὸ ὁποῖον βεβαίως ἴσως θὰ ἦτο ἕτοιμος νὰ διευκρινίσῃ καὶ ὁ ἀγαπητὸς καὶ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἴσως τὸν προλαμβάνω, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἠγέρθην πρὸ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου, τὸ λέγω ἐγώ. Ἄλλη ἦτο ἡ περίπτωσις ἐκείνη καὶ ἄλλη ἡ σημερινή. Ἐκεῖ ὑπῆρχεν ἕνας μοναδικὸς Ὑπουργός, ὁ κ. Μαρκεζίνης. Δὲν ὑπῆρχεν Ὑφυπουργός. Τώρα ὑπάρχει καὶ Ὑπουργὸς καὶ Ὑφυπουργὸς καὶ θὰ παρεμβληθῇ καὶ ὁ ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς καὶ δὲν θὰ παρεμβληθῇ ἁπλῶς, ἀλλὰ θὰ συμβῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπε μὲ τόσην σαφήνειαν, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης καὶ ἡ ἀλήθεια, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Μποῦτος: θὰ τεθῇ ὑπεράνω ὅλων, δὲν θὰ παρεμβληθῇ ἁπλῶς. Δικαίωμά του, δικαίωμα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ πράττῃ ὅ,τι θέλει, ἀλλὰ καὶ δικαίωμα ἡμῶν νὰ τὸν κρίνωμεν. Δὲν εἶναι τὸ θέμα οἰκογενειακόν, οὔτε τῆς οἰκογενείας του τῆς στενῆς, οὔτε τῆς εὐρυτέρας, δηλαδὴ τῆς πολιτικῆς του οἰκογενείας. Εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν καὶ πρέπει νὰ τύχῃ δημοσίας κριτικῆς. Θὰ ἔπρεπε ἀνοικτὰ καὶ ξάστερα νὰ ἀποφασίσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὴν τοποθέτησιν τοῦ νῦν κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας, ὡς Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀντὶ νὰ ἐφεύρῃ ὅλον αὐτὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον εἶναι περιττόν, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μίαν πρᾶξιν ἐστερημένην καὶ σοβαρότητος, ὑπὸ πᾶσαν ἔννοιαν. Τότε ἐπὶ Κυβερνήσεως Συναγερμοῦ, ὅτε ἦτο Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὁ κ. Μαρκεζίνης, δὲν ὑπῆρχεν Ὑφυπουργός. Καὶ ὁ ἴδιος ἐσκέφθη καὶ ὁ ἴδιος παρεκάλεσε τὸν Στρατάρχην Παπάγον —ἐδῶ ὑπάρχει ἡ οὐσιαστικὴ διαφορὰ— νὰ προσλάβῃ ὡς ἄμεσον βοηθόν του ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος καὶ εἰς τὸ κόμμα του, εἰς τὸ Τμῆμα τῶν Προοδευτικῶν, τὸ ὁποῖον εἰσῆλθεν εἰς τὸν Συναγερμόν, ἦτο κατ’ ἐξοχὴν συνεργάτης του, εἰς τὰ θέματα τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, τὸν κ. Καψάλην. Ἦτο παράκλησις τοῦ ἰδίου, ὁ ὁποῖος ἀπησχολεῖτο ὑπὲρ τὸ δέον μὲ τὸ Συντονιστικὸν Κυβερνητικὸν Συμβούλιον, διότι ὑπῆρχε τὸ στενὸν Συντονιστικὸν Συμβούλιον μὲ Πρόεδρον τὸν κ. Πρωθυπουργόν, εἰς τὸ ὁποῖον συμμετείχομεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὁ ἀείμνηστος Τσουδερός, ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ ἐγώ. Καὶ ἦτο ἀπησχολημένος ἐκεῖ, καθ’ ὅλην τὴν πρωΐαν, διότι καθημερινῶς εἴχομεν συνεδριάσεις τοῦ πενταμελοῦς αὐτοῦ Συμβουλίου. Ὁ ἴδιος, λοιπόν, ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ παρακαλέσῃ τὸν Στρατάρχην Παπάγον διὰ νὰ ἔχῃ ἕνα ἄμεσον βοηθόν, διότι δὲν εἶχε Ὑφυπουργόν. Καὶ νὰ ἔχῃ βοηθὸν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ πραγματικὸς αὐτοῦ βοηθὸς εἰς τὰ γενικώτερα οἰκονομικὰ ζητήματα. Εἶχεν ἐπὶ ἔτη μακρὰ συνεργασθῆ μαζί του καὶ ὑπῆρχε σύμπτωσις ἀπόλυτος μαζί του καὶ ταυτότης ἀπόψεων. Ἐδῶ τὸ πρᾶγμα εἶναι διαφορετικόν. Ἄλλαι εἶναι αἱ βασικαὶ ἀρχαὶ μὲ τὰς ὁποίας σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ προβλήματα τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ δεκαετίας ἀσχολούμενος εἰς τὸν τομέα τῆς οἰκονομικῆς ἐπιστήμης καὶ ἀναλαβὼν ἐπανειλημμένως εὐθύνας συνδεομένας μὲ τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας καὶ ἄλλαι αἱ ἀρχαὶ καὶ κατευθύνσεις τοῦ νῦν κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως —καὶ ἐὰν δὲν εἶναι πλήρως διάφοροι θὰ πρέπει πάντως νὰ εὑρεθῇ ἕνας τρόπος γεφυρώσεώς των— καὶ τέλος, ἄλλαι τοῦ νῦν κ. Ὑφυπουργοῦ Συντονισμοῦ. Ὁ νῦν κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας, ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ θὰ ἔχῃ ἐπίσης τὸν Γενικὸν Γραμματέα, ὁ ὁποῖος προέρχεται ἀπὸ τὸ Κέντρον Προγραμματισμοῦ, τὸ Κέντρον Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν, τὸ ὁποῖον θὰ μετονομασθῇ, ὅπως σᾶς τὸ εἶπεν ὁ κ. Μποῦτος, διότι εἶχε πράγματι διατυπωθῆ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἡ σχετικὴ πρότασις. Καὶ μόνον διότι ἐσκέφθη τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διὰ πράξεώς του νὰ ρυθμίσῃ θέματα καταστατικὰ ἑνὸς Ὑπουργείου, ἀποδεικνύει τὴν ἔλλειψιν σοβαρᾶς σκέψεως. Μᾶς κατηγόρησαν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι δὲν εἴχομεν πρόγραμμα. Ὅ,τι ὑπάρχει σήμερον συνδέεται μὲ τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον εἴχαμεν ἡμεῖς. Ἤδη κατὰ τὸ διάστημα αὐτῶν τῶν ἡμερῶν δὲν ἐγένετο τίποτε ἄλλο, παρὰ μόνον ξήλωμα. Δὲν ὑπάρχει πρόγραμμα θετικῆς σκέψεως τῆς Κυβερνήσεως. Ἄλλα ἔλεγε πρὸ τριῶν μηνῶν καὶ ἄλλα λέγει σήμερον. Ὅλα συνδέονται μὲ τὰ πρόσωπα. Ἐφ’ ὅσον μεταβῆ ὁ κ. Μαῦρος, μεταβαίνει, εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν Διοικητής, ὁ τρόπος ἀντιμετωπίσεως τοῦ ζητήματος τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ εἶναι διάφορος. Μέχρι τῆς ἡμέρας ποὺ ἦτο ὁ κ. Μαῦρος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἐπρόκειτο νὰ περιορισθῇ εἰς τὰς ἁρμοδιότητάς του. Ὅλα, λοιπόν, ρυθμίζονται μὲ τὰς προσωπικὰς διαθέσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι προσώπων, εἴτε τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, εἴτε τοῦ Ὑπουργοῦ Προεδρίας Κυβερνήσεως, εἴτε ἄλλων Ὑπουργῶν. Ὅλα ρυθμίζονται μὲ βάσιν, ὑποκειμενικοὺς καὶ ἀσταθμήτους παράγοντας καὶ ἑπομένως μὲ αὐθαίρετα κριτήρια. Ἐπισημαίνω τὸ χάος, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὰς σκέψεις τῶν κυβερνώντων. Τὸ χάος εἰς τὸ ὁποῖον ἤρχισε νὰ περιέρχεται ἡ χώρα, εἶναι συνάρτησις τοῦ χάους, τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ εἰς τὰς σκέψεις καὶ τοὺς ἐγκεφάλους τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ συνάρτησις τοῦ χάους αὐτοῦ εἶναι καὶ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ καθρέπτην τῶν πρώτων σκέψεων, ὑποκειμενικῆς καὶ μόνον ρυθμίσεως ζητημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε μὲ σοβαρότητα, μὲ πολιτικὴν εὐθύνην βασιζομένην εἰς κἄποιον προγραμματισμὸν νὰ ἀντιμετωπίζωνται. Λυποῦμαι, διότι θὰ τὰ πληρώσῃ ὁ τόπος αὐτά, τὰ ὁποῖα συμβαίνουν τὴν στιγμὴν αὐτὴν καὶ ἔξω τῆς αἰθούσης ἀλλὰ καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης διὰ τῆς προσαγωγῆς τοιούτων νομοσχεδίων. Δὲν εἶναι τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν μεμπτὸν ὡς γράμμα νόμου, ἀλλὰ μεμπτὸν ὡς πνεῦμα ἀσυναρτησίας.

§85Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀσκηθεῖσα κριτικὴ ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐλέχθη, εἶναι ἄμεμπτον κατὰ τὸ γράμμα του, ἐγένετο ἐπειδὴ ἔπρεπε νὰ ἀσκηθῇ ὁπωσδήποτε Ἀντιπολίτευσις. Δι’ αὐτὸ ὅλη ἡ κριτικὴ ἐβασίσθη ἐπὶ ὑποθέσεων καὶ ἀνευθύνων πληροφοριῶν. Ἐπὶ ἀνακοινώσεων περὶ σκέψεων δῆθεν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἢ ἐπὶ δῆθεν πράξεων Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ὅλα ταῦτα ἀποδεικνύουν ὅτι ὑπῆρξεν ἀτυχὴς ἡ ὅλη ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου ἐπίθεσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Οὐδεὶς ποτὲ διενοήθη νὰ καταργήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπῆρξε σαφὴς καὶ κατηγορηματικὴ δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἔρχομαι ἤδη διὰ νὰ καθησυχάσω τὴν συνείδησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ εἴπω εἰς αὐτὸν ὅτι αἱ σκέψεις, τὰς ὁποίας ἔχομεν εἶναι ἄλλαι καὶ θὰ τὰς ἴδῃ ταχέως διατυπουμένας εἰς ἓν νομοσχέδιον περὶ ἀναδιαρθρώσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, κύριοι, δὲν εἶναι ὑπερυπουργεῖον, ὡς συνέβαινεν ἄλλοτε, διὰ νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα καὶ διὰ νὰ καθίσταται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τροχοπέδη εἰς τὰ ζητήματα ἀναπτύξεως. Τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ εἶναι ἓν Ὑπουργεῖον ἐπιτελικὸν καὶ δι’ αὐτὸ ὡς βάσιν ἔχει τὸν προγραμματισμὸν καὶ ἐπὶ πλέον τὴν παρακολούθησιν τῶν ἀποτελεσμάτων καὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ προγραμματισμοῦ. Ἡ πρώτη, συνεπῶς, ὑπόθεσις διὰ νὰ ἀσκήσῃ τὴν κριτικήν της ἡ Ε.Ρ.Ε. εἶναι τελείως ἀβάσιμος. Δευτέρα ὑπόθεσις ἐπίσης ἀβάσιμος εἶναι ἡ ἐπίκλησις μιᾶς δῆθεν πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία δὲν ἐδημοσιεύθη. Τὸ ὅτι δὲν ἐδημοσιεύθη τὸ ὡμολόγησε καὶ ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας καὶ συνεπῶς ὡς μὴ δημοσιευθεῖσα δὲν ὑπάρχει πρᾶξις Ὑπουργική. Δὲν ὑπάρχουν, ἐπίσης διὰ τὸ παρὸν νομοσχέδιον λόγοι προσωπικοί, ὡς ἰσχυρίσθη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἔπρεπεν ἡ οἰκονομικὴ πολιτική μας νὰ ἀποσαφηνισθῇ. Καὶ πρὸς τοῦτο θὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθουν ἐνώπιον ὑμῶν συγκεκριμένα νομοσχέδια πρὸς συζήτησιν, τὰ ὁποῖα καὶ θὰ ἔλθουν συντόμως, διὰ τῶν ὁποίων θὰ καταστῇ σαφὴς καὶ συγκεκριμένη ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Τότε ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς συζήτησιν τῶν σχετικῶν νομοσχεδίων, θὰ ἀναπτύξετε βεβαίως τὰς ἀπόψεις σας, ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς τὰς ἰδικάς μας. Τότε θὰ ἀντιληφθῆτε ὅτι, ἀντὶ τοῦ χάους, τῆς στασιμότητος, ἥτις προηγουμένως ὑπῆρχε μία νέα πολιτικὴ ἀναπτύξεων θὰ καθορισθῇ. Χωρὶς πρόγραμμα, χωρὶς μελέτας εἴχαμε συνηθίσει νὰ ἀκοῦμεν ὅτι ἡ Ἑλλὰς προοδεύει. Πρέπει, κύριοι, νὰ τὸ πάρωμεν ἀπόφασιν ὅτι ἐὰν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον σκεπτώμεθα, καὶ ἐὰν ἰσχυριζώμεθα ἁπλῶς ὅτι αἱ καταθέσεις αὐξάνουν ἢ συνάλλαγμα συσσωρεύεται καὶ ὅτι δι’ αὐτὸ εὐημεροῦμεν, πρέπει λέγω, νὰ τὸ πάρωμεν ἀπόφασιν ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀναπτυχθοῦμεν οἰκονομικῶς. Λέγουν οἱ ἀντιπολιτευόμενοι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν των ὅτι ηὔξανετο τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα, τέλος ὅτι ὑπῆρχε σειρὰ ἐκτελουμένων ἔργων. Καὶ ὅμως ὁ λαὸς συνεχῶς ἐξηθλιοῦτο, ὁ λαὸς ἐξεπατρίζετο. Αὐτὰς τὰς ἀντιφάσεις δὲν ἐσκέφθητε νὰ τὰς ἐξηγήσητε καὶ νὰ ἴδητε διατί, ἐνῷ ἔργα γίνονται, ἐνῷ αἱ καταθέσεις καὶ τὸ συνάλλαγμα αὐξάνουν οἱ νέοι φεύγουν ἀπὸ τὸν Παράδεισον. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή.......

§86Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα δὲν φεύγουν;

§87Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Φυσικά, φεύγουν, ἀκόμη. Μέσα σὲ τρεῖς μῆνες ἀνεμένατε νὰ ἀντιστραφῇ ὁ ρυθμὸς τῆς οἰκονομικῆς Ἑλληνικῆς ζωῆς; Σεῖς ὀκτὼ χρόνια δὲν ἐβιάσθητε καὶ σᾶς φαίνεται τώρα τὸ τρίμηνον πολύ; Ὁ λαὸς ποὺ σᾶς ἀκούει, νὰ ἦσθε βέβαιος, ὅτι θὰ καγχάσῃ μὲ αὐτήν σας τὴν παρατήρησιν. Κύριοι συνάδελφοι, —ἀπευθύνομαι εἰς τὴν Βουλὴν— θὰ ἴδητε μίαν σειρὰν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα, νομίζω, θὰ εἶναι 4, δι’ ὧν θὰ ἴδητε διαγραφομένην τὴν πολιτικήν μας, τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν λαμβάνομεν καὶ τὴν διαφορὰν μὲ τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἠσκεῖτο προηγουμένως. Ἡμεῖς θεωροῦμεν, ὅτι ἐπίκεντρον τοῦ ὅλου Ἑλληνικοῦ προβλήματος δὲν εἶναι οὔτε ἡ αὔξησις ἢ μὴ τῶν καταθέσεων, οὔτε ὁ περιορισμὸς ἢ ἡ διόγκωσις τῆς κυκλοφορίας, οὔτε ἡ ἐκτέλεσις ἔργων, κατὰ τρόπον ἀσυνάρτητον καὶ ἀπρογραμμάτιστον......

§88ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἄσωτον.

§89Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Διαβεβαιοῦμεν τὴν Βουλήν, ὅτι μὲ τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα χαράσσομεν τὴν γραμμήν μας, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἀκούσωμεν τὴν κριτικήν σας, ἀλλὰ θὰ ἀκούσετε καὶ τὴν κριτικήν μας δι’ ὅσα ἐπράξατε, διότι τὸ πᾶν ἐλίμναζε καὶ εἶχε μείνει εἰς στασιμότητα ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας. Τὸ κέντρον βάρους τοῦ Ἑλληνικοῦ ζητήματος, λέγω, δὲν εἶναι πῶς θὰ αὐξήσωμεν ἢ θὰ μειώσωμεν τὴν κυκλοφορίαν πῶς θὰ αὐξήσωμεν τὰς καταθέσεις καὶ τὸ συνάλλαγμα, διὰ νὰ λιμνάζουν εἰς τὴν Τράπεζαν, ὅπως ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας. Αὐτὸ δὲν σᾶς δίδει τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι κἄτι τὸ μὴ ὁμαλόν, τὸ παθολογικὸν συνέβαινεν εἰς τὴν οἰκονομίαν, ἡ ὁποία δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἀπορροφήσῃ ἢ νὰ ἀξιοποιήσῃ τὰς τόσας καταθέσεις καὶ τὸ τόσον συνάλλαγμα; Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ χαράξωμεν τὴν ἰδικήν μας γραμμήν, ὁπότε θὰ ἴδητε ποία εἶναι ἡ διαφορὰ ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας. Δὲν τοποθετοῦμεν εἰς τὰ ἐκτεθέντα γεγονότα, τὰ ὁποῖα δι’ ἡμᾶς εἶναι δευτερευούσης σημασίας, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι δὲν προωθοῦν τὸ ὅλον πρόβλημα, τὸ Ἑλληνικὸν πρόβλημα, ἀλλὰ τοποθετοῦμεν τὸ Ἑλληνικὸν πρόβλημα ἐπὶ τῆς ἀναπτύξεως τοῦ τόπου, τῆς ἀναπτύξεως τῆς ταχείας, τῆς ἐπιστημονικῆς, τῆς προγραμματισμένης. Θὰ ἀντιληφθῆτε τότε καὶ σεῖς ποῖαι εἶναι αἱ διαφοραί, ποὺ μᾶς χωρίζουν. Θὰ ἀντιληφθῆτε, ὅτι, ἴσως ἀποβλέπομεν ὅλοι εἰς τὸν ἴδιον σκοπόν, πῶς θὰ ἀναβιβάσωμεν τὸ ἐπίπεδον διαβιώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ θὰ ἴδητε, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι μέθοδοι ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας σεῖς ἐφηρμόσατε. Ἡμεῖς, ἐπαναλαμβάνω, τοποθετοῦμεν τὸ κέντρον τοῦ βάρους τῆς πολιτικῆς μας εἰς ἐκεῖνο ποὺ λέγεται ἀνάπτυξις τῆς χώρας καὶ τὰ ἄλλα ζητήματα ποὺ σεῖς ἐπικαλεῖσθε τὰ θεωροῦμεν ἡμεῖς ὡς συμβάλλοντα ἁπλῶς, ὡς συνεπικουροῦντα. Νομισματικὴ σταθερότης μᾶς λέγετε, οὐδεὶς πρόκειται νὰ τὴν θίξῃ καὶ θὰ μείνῃ ὡς κόρη ὀφθαλμοῦ προφυλαγμένη, ἀλλὰ δὲν εἶναι, δὲν πρέπει νὰ εἶναι αὐτοσκοπός, εἶναι μόνον μέσον. Καὶ ἐνῷ τὸ θεωροῦμεν ὅλοι ὡς μέσον, σεῖς τὸ θεωρεῖτε ὡς σκοπὸν καὶ αὐτὸ ἐξηγεῖ τὴν ἀποτυχίαν τῆς πολιτικῆς σας. Πρέπει πλέον νὰ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι τὰ θέματα τῶν καταθέσεων, τοῦ νομίσματος, τοῦ συναλλάγματος, ὅλα εἶναι μέσα ποὺ κατατείνουν εἰς ἕνα σκοπὸν καὶ πρέπει νὰ κατατείνουν εἰς ἕνα σκοπόν. Ἐφ’ ὅσον δὲν πραγματοποιοῦν τὸν σκοπὸν αὐτόν, σημαίνει, ὅτι ἡ ἐπ’ αὐτοῦ βασιζομένη πολιτικὴ ἀποτυγχάνει. Ἡ πολιτική σας ἀπέτυχεν. Καὶ ἀπόδειξις ὅτι ἀπέτυχεν, εἶναι, ὅτι ἐνῷ ἐπὶ 8 χρόνια καταρράκται δισεκατομμυρίων, πράγματι, διετέθησαν δι’ ἀνάπτυξιν καὶ ἔργα ἐγένοντο ἀπὸ τῆς μιᾶς ἄκρης εἰς τὴν ἄλλην, ὥστε νὰ λέγετε μεθ’ ὑπερηφανείας, ὅτι ἀνασκάπτετε τὴν Ἑλλάδα, ἐν τούτοις ὅμως ἡ ἐξαθλίωσις ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας ἐξηπλοῦτο, καὶ ἐγένετο μὲ ταχὺν ρυθμόν. Ἡ ἐξήγησις εἶναι, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς ἀναπτύξεως ποὺ ἐφηρμόσατε δὲν εἶχε καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα. Ἦτο πολιτική, τὴν ὁποίαν ηὕρατε καὶ τὴν ἐξηκολουθήσατε χωρὶς μεταβολήν. Καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, τὸ ὁποῖον παρελάβατε, ὅπως εἶχε κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ὅτε λόγῳ τῶν 250 ἢ 300 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ποὺ προσέφερον ἐπεθύμουν νὰ παρακολουθοῦν τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων διὰ τοῦ ἐν λόγῳ Ὑπουργείου, ὅταν ἔλλειψεν ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια, ὅταν δὲν θὰ ἔπρεπε πλέον νὰ ἔχῃ ἄλλην ἁρμοδιότητα πλὴν τῆς συντονιστικῆς —τῆς ἐπιτελικῆς — τότε ἐσκέφθητε, διὰ νὰ συνεχίσετε τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ὅπως προηγουμένως εἶχε, νὰ διατηρῆτε ὅσα ἀπὸ τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα, εἶχον ἀφαιρεθῆ καὶ νὰ τὸ συνεχίσετε ὡς ἐκτελεστικὸν Ὑπουργεῖον, διὰ νὰ ἱκανοποιήσετε ἁπλῶς καὶ μόνον τὰς προσωπικάς σας φιλοδοξίας. Ἀπόδειξις: Ἔγινεν ἕνα κολοσσιαῖον ἔργον. Τὸ ἐθαυμάσαμεν. Εἶναι τὸ περίφημον ἐργοστάσιον τῆς Πτολεμαΐδος. Αὐτὸ τὸ ἠγνόει τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας καὶ ἀνέλαβε νὰ τὸ κατευθύνῃ ἀποκλειστικῶς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Τὸ ἀποτέλεσμα τὸ γνωρίζετε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ ἤθελον ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ μὴ σπεύδῃ ἀπὸ τοῦδε εἰς τὰς κρίσεις του. Τοὺς 4 Ὑπουργοὺς ἠμπορεῖ νὰ τοὺς κάνῃ 5. Θέλει νὰ προσθέσῃ Γενικὸν Γραμματέα. Εἶναι δικαίωμά του. Πιθανῶς νὰ μὴ ὑπάρξῃ Γενικὸς Γραμματεύς. Καὶ τότε θὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι ἔσπευσε νὰ κατακρίνῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς τὴν βάσιν του.

§90Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ φθάνουν καὶ οἱ 3 Ὑπουργοί.

§91Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Φθάνουν καὶ σᾶς περισσεύουν.

§92Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, πράγματι, διότι τὸ ἐδέχθητε αὐτό, διότι σᾶς τιμῶ.

§93Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὅταν θὰ ἀκούσετε τὴν πλευρὰν τὴν ἰδικήν μας καὶ τὴν πολιτικήν μας θὰ λυπηθῆτε, διότι σεῖς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ δὲν ἐσπεύσατε ἔκτοτε νὰ τὸ καταστήσετε ὅ,τι ἔπρεπε πραγματικῶς νὰ εἶναι. Ὄχι βέβαια νὰ τὸ διαλύσετε, ἀλλὰ νὰ τὸ καταστήσετε ἐπιτελικὸν Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον νὰ συντονίζῃ καὶ νὰ κατευθύνῃ, Ὑπουργεῖον τὸ ὁποῖον νὰ παρασκευάζῃ βάσει τοῦ προγράμματος τὴν δραστηριότητα τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, ἀφῆνον ὅμως εἰς τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα νὰ ἐκτελοῦν, αὐτὸ δὲ νὰ παρακολουθῇ καὶ νὰ ἐλέγχῃ. Ἐὰν τὸ ἐκάμνατε αὐτό, θὰ εἴμεθα εἰς πολὺ καλυτέραν μοῖραν. Καὶ δι’ αὐτὸ λυποῦμαι, ὅτι σεῖς δὲν προέβητε ἔκτοτε εἰς τὰς βασικὰς αὐτὰς μεταρρυθμίσεις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ δὲν ἔχει ἰδιαιτέραν σημασίαν. Εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀνάγεται εἰς τὸν κύκλον τῶν ἁρμοδιοτήτων μιᾶς Κυβερνήσεως νὰ ἀναδιαρθρώσῃ τὰ Ὑπουργεῖα καὶ νὰ δημιουργῇ Ὑπουργεῖα. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, ὡς ἔκφρασιν πνεύματος, νομίζω, ὅτι ἔσπευσε νὰ τὸ ἐπικρίνῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἂς ἔχῃ ὀλίγην ὑπομονήν. Ἂς ἔχῃ τὴν ὑπομονὴν ὀλίγων ἡμερῶν ἀκόμη ὁπότε θὰ ἴδῃ ποῖον εἶναι τὸ πρόγραμμα καὶ ἡ πολιτική μας. Καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ μεταμεληθῇ δι’ ὅσα εἶπεν ἀπόψε περὶ χάους. Θὰ ἀντιληφθῇ τί ἔπρεπε νὰ γίνῃ καὶ δὲν ἔγινεν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ θὰ ἀρχίσῃ νὰ γίνεται ἀπὸ τοῦδε. Δὲν λέγω, ὅτι εἴμεθα ἀλάθητοι, ἀλλὰ ἔχομεν ἕνα πρόγραμμα, μίαν κατεύθυνσιν καὶ αὐτὰ θὰ θέσωμεν εἰς ἐφαρμογήν, ἐνῷ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς σας ὄχι μόνον δὲν ὑπῆρχε κατεύθυνσις, ἀλλὰ ἕκαστον Ὑπουργεῖον ἦτο δυνατὸν νὰ πράττῃ ὅ,τι θέλει, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ νὰ παρεμβάλλεται, νὰ παρεμποδίζῃ καὶ νὰ γίνεται τροχοπέδη.

§94Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντιφάσκετε πρὸς τὸν ἑαυτόν σας. Εἴπατε, ὅτι παρενέβαινε καὶ δὲν ἄφηνε τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα καὶ τώρα λέτε, ὅτι κἄθε Ὑπουργεῖον ἔκανε ὅ,τι ἤθελε. Ποῖον ἐκ τῶν δύο λέτε;

§95Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Αὐτοῦ τοῦ εἴδους οἱ σοφιστικοὶ συλλογισμοὶ δὲν εἶναι ἄξιοι οὔτε ὑμῶν οὔτε τῆς Βουλῆς.

§96Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πολιτικοί.

§97Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἕκαστον Ὑπουργεῖον δι’ ὅσα τοῦ ἀφῄρει τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ, βεβαίως ἀπέβαλε τὴν ἁρμοδιότητα. Διὰ τὰ ὑπόλοιπα ὅσα παρέμενον ἔκανε ὅ,τι ἤθελεν κἄθε Ὑπουργεῖον χωρὶς νὰ ρυθμίζῃ τὴν ἰδικήν του δραστηριότητα ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς γενικοῦ κατευθυντηρίου προγράμματος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῶν ὅσων εἶπα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ.κ. συνάδελφοι, θὰ ἔχετε, ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν, τὴν εὐκαιρίαν νὰ κρίνετε τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἀσκήσητε τὴν κριτικήν σας. Ἀπόψε κατατρίβεσθε μὲ ἀνυπάρκτους δηλώσεις, μὲ ἀνυπάρκτους πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐδημοσιεύθησαν, καὶ κατόπιν μὲ τὴν ἄσκοπον ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθόν. Δὲν γνωρίζω τὶ ἐχρειάζετο ἡ ἐξιστόρησις, πῶς ἔγινεν, ἐπὶ ἀειμνήστου Παπάγου, ὁ βοηθὸς ἢ ἀναπληρωτὴς συντονιστής, ἐνῷ οὐδεμίαν σχέσιν τοῦτο μὲ τὸ ἰδικόν μας σχέδιον ἔχει. Ἀποδεικνύουν ὅμως, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχῃ ἄλλη δυνατότης ἀσκήσεως κριτικῆς ἔπρεπε νὰ ἀναδράμετε εἰς τὸ παρελθὸν καὶ νὰ τὸ ἐπικαλεσθῆτε χωρὶς κανένα λόγον. Δι’ ἄλλους λόγους ἔκριναν τότε οἱ Κυβερνῆται καὶ δι’ ἄλλους σήμερον. Θὰ ἔπρεπε, λοιπόν, νὰ εἶσθε κἄπως σεμνότεροι εἰς τὴν κριτικήν σας. Θέλετε τὴν πολιτικήν μας νὰ κρίνετε; Θὰ σᾶς δώσωμεν τὴν εὐκαιρίαν μεθαύριον. Καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσωμεν νὰ τὴν ἀσκήσετε. Διότι θέλομεν νὰ ἴδῃ ὁ λαὸς ποία εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς ἀσκουμένης τότε πολιτικῆς καὶ τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν θὰ ἀσκήσωμεν εἰς τὸ μέλλον. Νὰ ἦσθε δὲ βέβαιοι, ὅτι ὁ λαὸς θὰ τὴν ἐπικροτήσῃ, διότι γνωρίζει, ὅτι παρ’ ὅσα ἰσχυρίζεσθε, ὅτι ἐκάνατε εἰς τὸ παρελθόν, τὰ ἐκάνατε, ὅμως, κατὰ τρόπον ἀπρογραμμάτιστον, κατὰ τρόπον ἀπολύτως ἐμπειρικὸν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρὰ τὰς οἱασδήποτε θυσίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, παρὰ τὴν ἀποστράγγισιν τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, δὲν κατωρθώσατε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐπεκτείνετε τὴν ἐξαθλίωσιν εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον καὶ νὰ ἐξαναγκάσετε τοὺς Ἕλληνας νὰ ἐκπατρισθοῦν διὰ νὰ ἀνεύρουν πόρον ζωῆς.

§98Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, μερικὰς φορὰς τὸ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως, νὰ προτιμᾶται εἰς τὸ νὰ λάβῃ τὸν λόγον, εἶναι εὐνοϊκὸν διὰ τοὺς ρήτορας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν παρέμβασίν του πρὸ ὀλίγου, πράγματι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν προέβη εἰς ὀρθὴν ἐκτίμησιν τοῦ ἔργου τῆς προηγουμένης καταστάσεως, τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τῶν ἐπιπτώσεων, ποὺ εἶχεν ἐπάνω εἰς τὴν ζωὴν τῶν λαϊκῶν μαζῶν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὑπεσχέθη, ὅτι ἀντιθέτως, θὰ ἴδωμεν πολλὰ ἐπιτεύγματα ἐκ μέρους τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Εὐχόμεθα νὰ γίνουν καὶ νὰ τὸν χειροκροτήσωμεν. Ἀλλ’ ὅ,τι ἕως τώρα εἴδομεν, δὲν τὸ θεμελιώνει, λυποῦμαι ποὺ τὸ λέγω. Καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ἐπίσης, δὲν τὸ ὑπόσχεται. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀνάγκη νὰ προχωρήσωμεν εἰς βάθος, διὰ νὰ ἴδωμεν, τί εἶναι αὐτὸ τὸ ἁπλοῦν νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου ὅλον τὸ κείμενον, μετὰ τῆς ἐκθέσεως τῆς εἰσηγητικῆς καὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἀποτελεῖ μισὴ σελίδα συνήθους ἐντύπου κοινοβουλευτικῆς χρήσεως. Εἶναι βέβαιον, ὅτι πρέπει νὰ ἴδωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς βάθος, διότι ἔχει σημαντικὰς πολιτικὰς ἐπιπτώσεις. Πρῶτον, εἶναι δηλωτικὸν μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἐμπνέει ἀνησυχίας καὶ ἀπογοητεύσεις, κατάστασις, ἡ ὁποία δείχνει διστακτικότητα, ταλαντεύσεις, ὑποχωρήσεις, ἀστάθειαν εἰς τὴν λῆψιν ἀποφασιστικῶν μέτρων βασικῆς ὀργανωτικῆς διαρθρώσεως τοῦ Κράτους, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τοὺς πολιτικοὺς φορεῖς μιᾶς νέας οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς. Δεύτερον, διότι συνάπτεται ἐπικινδύνως μὲ ὡρισμένας τεχνοκρατικὰς ἀντιλήψεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἀναγκασθῶ νὰ ὁμιλήσω δι’ ὀλίγων. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πάρα πολὺ δυσάρεστον νὰ ἀναγκάζεται κανεὶς νὰ ὁμιλῇ περὶ προσώπων, ἰδίως, ὅταν τιμᾷ καὶ τιμᾷ ἀπολύτως ὁ ὁμιλῶν καὶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν φερόμενον ὡς ἀναπληρωτὴν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅπως ἄλλως τε καὶ τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὡς πρόσωπα τὰ τιμᾷ. Ἀλλά, φίλος ὁ Πλάτων, φιλτέρα ἡ ἀλήθεια. Ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι γνωστὸς καὶ δὲν ἀποκρύπτεται. Σήμερον, συνάδελφος, προερχόμενος ἀπὸ τὴν κυβερνητικὴν πτέρυγα — καὶ ἑπομένως, μὴ ἔχων λόγον ἀντιδικίας καὶ εἰρωνείας — μοῦ εἶπεν «τὸ βράδυ ἔχομεν τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ υἱοῦ τοῦ κ. Παπανδρέου». Αὐτὸς εἶναι ὁ χαρακτηρισμός.

§99ΠΟΛΛΟΙ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τὸν ὀνομάσετε.

§100Η. ΗΛΙΟΥ. Ὄχι, κύριοι, ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην. Κύριοι συνάδελφοι, τὰ πράγματα πρέπει νὰ συζητηθοῦν. Ἀπὸ ἀναγνώρισιν ἑνὸς ἐξαιρετικῶς εὐγενοῦς καὶ ἀξιεπαίνου ἀνθρωπίνου αἰσθήματος, τῆς στοργῆς, τὸ 1959 κανένα ἐκ τῶν κομμάτων τῆς αἰθούσης αὐτῆς — καὶ τότε ἦσαν πολλὰ — δὲν συνεζήτησε μίαν προσθήκην, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κ. Βογιατζῆς, εἰς τὸ Ν.Δ. «περὶ ἱδρύσεως ἀστρονομικοῦ σταθμοῦ εἰς τὴν Πεντέλην», ἡ ὁποία προσετέθη ὡς ἄρθρον 7, μὲ περιεχόμενον τὴν ἵδρυσιν Κέντρου Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν.

§101Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Κύριε συνάδελφε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ ἀπουσιάσω διὰ 5 λεπτά.

§102Η. ΗΛΙΟΥ. Παρακαλῶ, ἐσεῖς θὰ χάσετε. Τότε, δὲν συνεζήτησε κανείς. Σήμερον, τὸ θέμα εἶναι διαφορετικὸν καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴ συζητηθῇ. Δὲν συντρέχουν αἱ ἴδιαι προϋποθέσεις. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, ἔχει μίαν βαρεῖαν πολιτικὴν σημασίαν, ὄχι αὐτὸ καθ’ ἑαυτό, ἀλλ’ ὡς ἔνδειξις μιᾶς καταστάσεως. Συνεχίζει μίαν τακτικὴν διευθετήσεων μέσα εἰς ἕνα κύκλον προσωπικῶν ἀντιθέσεων, ἀντιθέσεων συμφερόντων, ἀντιθέσεων ἐνδεχομένως διεθνῶν ἐπιρροῶν, μέσα εἰς μίαν διελκυστίνδα, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται. Κύριοι συνάδελφοι, ἀναγνωρίζωμεν, βέβαια, καὶ τὸ ἐτονίσαμεν εἰς τὴν ὁμιλία μας, ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἀναγνωρίζομεν, βέβαια, εἰς τὸν Ἀρχηγὸν ἑκάστης Κυβερνήσεως, ὅταν μάλιστα προῆλθεν ἀπὸ μίαν πανηγυρικὴν — διατί νὰ μὴ τὸ εἴπωμεν — πρόσφατον λαϊκὴν ἐπιδοκιμασίαν, τὸ δικαίωμα αὐτὸς νὰ ἐπιλέξῃ καὶ τοὺς συνεργάτας του καὶ αὐτὸς νὰ προβῇ εἰς καταμερισμὸν τῶν ἔργων μεταξὺ τῶν συνεργατῶν του. Δὲν μᾶς ἐνδιέφερεν, ἐὰν Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ θὰ ἦτο ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὁ κ. Α. Παπανδρέου, ὁ κ. Ἀθανάσιος Κανελλόπουλος, ὁ κ. Μαῦρος, ὁ κ. Μητσοτάκης, ὁ κ. Ζίγδης, ἢ οἱοδήποτε ἄλλο πρόσωπο τῆς ἐκλογῆς τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ἄσκησιν μιᾶς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ὡς αὐτὸς τὴν φρονῇ ὀρθήν, δὲν θὰ συνεζητοῦμεν πρόσωπα, ἐπιφυλασσόμενοι νὰ κρίνωμε τὸ ἔργον του καὶ νὰ ἐπιδοκιμάσωμεν ἢ νὰ ἐπικρίνωμεν. Νομίζω, ὅτι σήμερον τρεῖς Ὑπουργοὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, εἶναι πάρα πολλοί. Μάλιστα, διὰ νὰ μπῶ εἰς τὴν οὐσίαν καὶ νὰ τονίσω κἄτι, τὸ ὁποῖον δὲν ἐτονίσθη, φοβοῦμαι, τοὺς δύο. Τὸν Ὑφυπουργὸν θεωρητικῶς, ὄχι ἀπὸ ἀπόψεως προσώπου, δὲν θέλω οὔτε νὰ ὑποτιμήσω, οὔτε νὰ δώσω εὔσημα, θεωρητικῶς τὸν Ὑφυπουργὸν δὲν τὸν φοβοῦμαι, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Διότι ὑπάρχει μία πολὺ σαφὴς ἀρχή, ἐφαρμοζομένη εἰς τὸν τόπον μας ἀπὸ τότε ποὺ προσετέθη εἰς τοὺς Ὑπουργούς, τὸ πρῶτον, νομίζω, τὸ 1917, ὁ θεσμὸς τοῦ Ὑφυπουργοῦ, ἑνὸς σαφοῦς καὶ στεγανοῦ περίπου καταμερισμοῦ ἁρμοδιοτήτων, ὅπου ὁ κἄθε πολιτικὸς φορεὺς ἐξουσίας, ξέρει τί ἔχει νὰ κάνῃ. Συνήθως γίνεται αὐτό. Ὁ Ὑπουργός, διὰ πράξεως εἰς τὴν ἀρχήν, κάνει χωρισμὸν ἁρμοδιοτήτων καὶ ἀναθέτει εἰς τὸν Ὑφυπουργὸν τὴν εὐθύνην τῆς διευθετήσεως αὐτῆς ἢ ἐκείνης τῆς ὕλης. Δὲν ἐπέρχεται χασμωδία. Ἀλλοῦ, ἀντὶ ὑπουργικῆς πράξεως, ὁ ἴδιος ὁ νόμος κάμνει τὴν κατανομήν, ὅπως προκειμένου περὶ τοῦ Ὑφυπουργοῦ Ἐσωτερικῶν, ἴσως καὶ περὶ τοῦ Ὑφυπουργοῦ Ὑγιεινῆς. Ὑπάρχει, ἑπομένως, ἐκεῖ μία τακτοποίησις, δὲν ὑπάρχει σύγχυσις, δὲν ὑπάρχει σύγκρουσις. Ἐδῶ μὲ τρομάζει καὶ ἡ οὐσιαστικὴ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς: «Ὁ Ὑπουργὸς ἀναπληρωτὴς ἐπικουρεῖ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, προϊστάμενος μετ’ αὐτοῦ ἁπασῶν τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου, δικαιούμενος νὰ ὑπογράφῃ ὅλα τὰ ἔγγραφα, συμπεριλαμβανομένων τῶν νόμων καὶ Β. Διαταγμάτων. Ἀναπληροῖ τὸν Ὑπουργόν, καθ’ ὅλας τὰς ἁρμοδιότητας αὐτοῦ». Δὲν κατανέμεται μεταξὺ τῶν δύο ἡ ὕλη. Ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι ἐδῶ ὑπάρχει ὁ σπόρος συγκρούσεως ἢ συγχύσεως ἢ τοὐλάχιστον τῆς ἀναγκαιότητος νὰ ὑπάρξῃ ὕστερα ἕνας συντονιστής, διότι θὰ φθάσωμεν εἰς Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, χωρὶς συντονισμόν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι τὸ πρῶτον φαινόμενον. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ὡρκίσθη μὲ ηὐξημένον ἀριθμὸν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἔγιναν 32, προσετέθησαν Ὑφυπουργεῖα εἰς Ὑπουργεῖα ποὺ δὲν εἶχον ἕως τώρα Ὑφυπουργούς, προσετέθησαν δύο Ὑπουργοὶ ἄνευ χαρτοφυλακίου, ἐγράφη, ὅτι εἶχον προσφερθῆ Ὑπουργεῖα ἄνευ χαρτοφυλακίου ἢ ἐπεδιώκετο ἡ κατασκευὴ νέων Ὑπουργείων, χάριν στελεχῶν, ὅπως οἱ κ.κ. Τσιριμῶκος, Παπασπύρου, Μπακόπουλος, Παπαπολίτης κλπ. Πράγματι, ὅλα αὐτὰ παρὰ τὸν πολλαπλασιασμὸν τῶν ὑπουργικῶν θέσεων, δὲν ἔδωσαν τὴν ἐντύπωσιν εἰς ἕνα κόσμον, ὁ ὁποῖος ἐπίστευσεν εἰς τὴν ἀνάγκην μιᾶς ἀλλαγῆς, δὲν ἔδωσαν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἀποκατεστάθη μία ἑνότης ἐπιτρέπουσα χωρὶς δυσκολίας ἐκ προσωπικῶν λόγων, τὴν ἄσκησιν ἑνὸς προγράμματος, τὸ ὁποῖον ἐπίστευσαν ὅτι θὰ ἦτο πρὸς τὸ συμφέρον των, ὅταν ἐψήφισαν ὅπως ἐψήφισαν τὸν Νοέμβριον τοῦ 1963 καὶ ἰδίως τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1964. Ἔχομεν ἕνα φαινόμενον, τὸ ὁποῖον πάει καὶ πάρα πέρα, εἰς ἄλλα διευθυντικὰ κλειδιά, εἴτε εἰς Τραπέζας, εἴτε εἰς μεγάλους ὀργανισμούς, εἴτε εἰς Δημοσίας ἐπιχειρήσεις, ὑπάρχει μία διστακτικότης, πληθὺς ταλαντεύσεων, ἐγκαταλείψεων, ὑποχωρήσεων, κἄτι τι ποὺ δημιουργεῖ εὐλόγως ἀνησυχίας, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία κυβερνητικὴ εὐστάθεια εἰς τὴν ἐφαρμογὴν κυβερνητικοῦ προγράμματος. Πρέπει νὰ τὸ ἴδωμεν καθαρὰ τὸ πρᾶγμα, ὅταν ὕστερα ἀπὸ 12 ἔτη κυριαρχίας τῆς δεξιᾶς ἦλθε τὸ Κέντρον καθ’ ὃν τρόπον ἦλθε μὲ τὸν διαφορισμὸν ποὺ προέβαλεν ἔναντι τῆς προηγουμένης καταστάσεως καὶ ὑπεσχέθη τόσον διάφορον διακυβέρνησιν, ὡσὰν νὰ ἀπέβλεπεν εἰς μίαν ἐπαναστατικήν, εἰς μίαν οὐσιαστικὴν ἀλλαγὴν καὶ ἐψηφίσθη καθ’ ὃν τρόπον ἐψηφίσθη, νομίζω, ὅτι εἶναι εὔλογον καὶ τὸ ἐπερίμενε κανεὶς καὶ τὸ κατανοεῖ κανείς, ὅτι ἤλλαξε ὄχι μόνον τοὺς Ὑπουργούς, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐπὶ κεφαλῆς ὡρισμένων θέσεων–κλειδιῶν καὶ κανεὶς δὲν θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν. Εἶναι εὔλογον, ἐπίσης καὶ δὲν ἀποτελεῖ κομματισμόν, ὅτι τοὺς συνεργάτας του θὰ τοὺς ἐξεύρισκεν ἀπὸ τὸν κύκλον τῶν κομματικῶν του ὀπαδῶν. Αὐτὸ εἶναι κατανοητόν, ἂν μὴ δι’ ἄλλους λόγους, τοὐλάχιστον διὰ τὸν λόγον, ὅτι τοὺς φίλους του τοὺς γνωρίζει καλύτερα καὶ ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἄσκησις τῆς οἰκονομικῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ἀποτελεῖ ἓν ἔργον σύνθετον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνάγκην πνεύματος συνεργασίας. Δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν νὰ γίνουν ὅλα αὐτὰ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ γίνουν ταχέως, ραγδαίως, ὡς σαφῶς προγραμματισμένη πολιτικὴ σκέψις, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον οἱ πάντες κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν ἐπίστευον, ὅτι θὰ ἤρχετο τὸ Κέντρον εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ συνεπῶς θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἕτοιμον τὸ σχέδιον τῆς ἀλλαγῆς καὶ νὰ μὴ δίδῃ τὴν ὑπόνοιαν τῆς συναλλαγῆς. Δὲν ὁμιλῶ διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, δίδω χαρακτηρισμὸν τῶν γενικωτέρων ταλαντεύσεων. Κύριοι συνάδελφοι, πρὸ ἡμερῶν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς διακόπτων συνάδελφον εἶπε μὲ ἐπιγραμματικότητα, ὅτι δὲν ὑπάρχουν Κυβερνητικαὶ ἐφημερίδες, ὑπάρχουν φιλικαὶ ἐφημερίδες. Δὲν ὑπάρχουν Κυβερνητικαὶ ἐφημερίδες, ἀλλὰ ἰδίως ἐν σχέσει μὲ τὴν κατάληψιν τῶν θέσεων κλειδιῶν, δὲν τὸ βγάζει ἀπὸ τὴν σκέψιν οὐδενὸς Ἕλληνος, ὅτι ὑπάρχουν δύο τοὐλάχιστον κυβερνῶσαι ἐφημερίδες καὶ ὅταν συζητοῦμεν Κανονισμὸν καὶ λέγομεν διατὶ δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία εἰς τὴν Βουλὴν καὶ διατὶ ὑπάρχει ἡ κατάπτωσις τοῦ γοήτρου τῆς Βουλῆς θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἀποδώσῃ αὐτὸ κανεὶς κυρίως εἰς τὴν μετατόπισιν ἐξουσίας ἔξω τῆς αἰθούσης αὐτῆς εἰς ἄλλας δυνάμεις, τὰς ὁποίας τὸ πολίτευμα δὲν ἀναγνωρίζει. Ἡ πρώτη παρατήρησις εἶναι, ὅτι ἔρχεται καὶ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον νὰ ἐνισχύσῃ ἓν αἴσθημα ἀνησυχίας, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ δεχθῶμεν, ὅτι κυριαρχεῖ εἰς τὸ λαὸν ὡς πρὸς τὸ ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀπόδειξις, ὅτι μὲ πυγμήν, μὲ ρωμαλαιότητα πρόκειται νὰ λυθοῦν βασικὰ ὀργανωτικὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτρέψουν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου, τοῦ οἱουδήποτε Κυβερνητικοῦ προγράμματος. Τί εἶναι τὸ νομοσχέδιον αὐτό; Ἀποτελεῖ ἀλλαγὴν πολιτικῆς, νέαν πολιτικὴν ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὡς τώρα ἄσκησιν ὑπὸ ἄλλου μέλους τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἀποχωρισθῶμεν ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν; Εἶναι νέα πολιτικὴ καὶ εἰς τί συνίσταται αὕτη; Ὁ μέχρι σήμερον, κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶχε τὸ θάρρος νὰ ὑπογράψῃ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν καὶ τὸ νομοσχέδιον, ἕνα κείμενον περίπου κοινοβουλευτικῆς του αὐτοκτονίας, δὲν εἶχεν ὅμως τὸ θάρρος διὰ τῆς ἐμφανίσεώς του νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ προφορικῶς, φεύγει. Ἔρχεται μία ἄλλη διευθυντικὴ ὁμὰς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ μὲ τὴν ἐπαγγελίαν ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει ὅτι χρειάζεται ταχεῖα ἀντιμετώπισις προβλημάτων, κατάρτισις προγράμματος κλπ. Δὲν ἦτο ἐπαρκής, ἀποδοκιμάζεται ἡ προηγουμένη πολιτική. Εἰς τί συνίσταται τὸ νέον; Δὲν διευκρινίζεται τίποτα. Ἐγὼ σᾶς λέγω λυποῦμαι εἰλικρινῶς. Τιμῶ τὸν κ. Ἀνδρέαν Παπανδρέου καὶ τὸν κ. Στεφανόπουλον, ἀλλὰ λυποῦμαι διότι ἡ αἴθουσα αὐτὴ χάνει τὸν κ. Μαῦρον. Ἦτο ἕνας ἀπὸ τοὺς ἐκλεκτοὺς τῶν Κεντρώων ψηφοφόρων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ πρῶτος πάντοτε ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐκλεγόμενος εἰς Ἀθήνας. Βεβαίως ἐσημειώθη εἰς τὴν πολιτικὴν ἱστορίαν μας ὅτι καμμία φορὰ καὶ ἡ διοίκησις μιᾶς μεγάλης Τραπέζης ἀποτελεῖ τὸν προθάλαμον τῆς προαγωγῆς εἰς τὴν Πρωθυπουργίαν, ἀλλὰ τότε ὄχι διὰ τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Κοινοβουλίου, ἀλλὰ διὰ τῆς εὐνοίας. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ πιστεύω καὶ δὲν πιστεύω, ὅτι ὑπάρχει τοιούτου εἴδους σκέψις εἰς τὸν κ. Μαῦρον. Ὁπωσδήποτε ἐνθυμοῦμαι, ὅτι τὸ 1928, ὅταν ἦλθε μὲ συντριπτικὴν πλειοψηφίαν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν ξανὰ ὁ Βενιζέλος, εἶχεν ἀντιμετωπίσει ἕνα συνωστισμὸν ἡγετικῶν στελεχῶν εἰς τὴν παράταξίν του καὶ προσέφερεν εἰς τὸν Ἀνδρέαν Μιχαλακόπουλον τὴν Διοίκησιν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Ἀνδρέας Μιχαλακόπουλος ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν ἀντίθετον δρόμον ἀπ’ αὐτόν, τὸν ὁποῖον ἐξέλεξεν ὁ ἀγαπητὸς καὶ συμπαθέστατος συνάδελφός μας, τὸν ὁποῖον πρόκειται ἤδη ἡμεῖς νὰ ἀποχωρισθῶμεν καὶ νὰ τὸν δεχθῇ ὁ τραπεζιτικὸς κόσμος, ὡς ἡγετικόν του στέλεχος. Τοῦ εὔχομαι κάθε εὐδοκίμησιν σ’ αὐτόν. Ποία εἶναι ὅμως ἡ ἀλλαγή; Τὶ καινούργιον ὑπάρχει; Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Παπανδρέου ἐδήλωσεν ἐξ ἀφορμῆς τοῦ νομοσχεδίου: «Ὑπεσχέθημεν εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα ἐπιστήμην, ἔρευναν καὶ μελέτην καὶ πραγματοποιοῦμεν τὰς ἐπαγγελίας μας». Ἂν αὐτὸ ἀποτελῇ τὴν κριτικὴν προκατόχου καταστάσεως, δὲν εἶναι πάρα πολὺ φιλόφρων. Δὲν ἔχει σημασίαν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ ὑπόσχεσις ἀφορᾷ κἄτι τι αὐτονόητον. Δὲν ὑποθέτω ὅτι ἐσκέφθη κανεὶς ὅτι Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ θὰ εἶναι ἄνθρωπος μὴ διαθέτων μίαν κἄποιαν ἐπιστήμην, μίαν κἄποιαν μελέτην καὶ μὴ ἐπιδιδόμενος εἰς μίαν κἄποιαν ἔρευναν. Πέραν αὐτῶν ὅμως ὑπεσχέθη προεκλογικῶς καὶ ἄλλα τινὰ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὑπεσχέθη κοινωνικὴν Δημοκρατίαν, οἰκονομικὴν Δημοκρατίαν, ἱκανοποίησιν δι’ ἀνακατανομῆς τῶν ἀναγκῶν τῶν ἐργαζομένων μαζῶν καὶ ἐσημειώθη ὑπαναχώρησις καὶ ἐδηλώθη τὸ «τέρμα». Ὑπεσχέθη ἀκύρωσιν ὡρισμένων κακοήθων συμβάσεων, δὲν ἐπῆλθεν ἀκύρωσις, ἐπῆλθε μία κἄποια ἐλαφρὰ μεταβολή. Τέλος πάντων, ὑπεσχέθη καὶ ἄλλα τινά. Θὰ καταθέσῃ τὸν προϋπολογισμὸν ἡ Κυβέρνησις αὔριον, θὰ λάβωμεν γνῶσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ νομίζω, ἀφοῦ λάβωμεν γνῶσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἶναι δυνατὸν ἐντὸς ὀλίγου νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ἐπὶ τῶν ἐπαγγελιῶν τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, διατὶ τρεῖς Ὑπουργοί; Πρῶτα– πρῶτα ἀνεξαρτήτως ἂν τὸ ὑπεσχέθη ἢ ὄχι ἡ Κυβέρνησις, ἐτέθη τὸ ζήτημα ἂν εἶναι κἂν χρήσιμον παρ’ ἡμῖν Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Πράγματι, κύριοι συνάδελφοι, ἢ θὰ ἔχωμεν ἕνα προγραμματισμὸν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει σχεδίου σοσιαλιστικῆς φύσεως οἰκονομικῆς, ὁπότε χρειάζεται σημαντικὴ συμμετοχὴ μέσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τοὐλάχιστον δι’ ἑνὸς Ἀντιπροέδρου βοηθουμένου ἀπὸ ἐπιτελεῖς μὲ βαθμὸν Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν προσδιωρισμένα ὅρια δράσεως, χρειάζεται μία συγκρότησις Ἐπιτελείου, ἢ — ὅπως ἐλέχθη καὶ περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι ἐλέχθη ὅπως ἐφάνη καὶ ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν Τὸμ Πάππας καὶ ἀπὸ ἄλλας τινὰς — πιστεύομεν εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς ἀναρχουμένης οἰκονομίας, ἡ ὁποία λέγεται ἐλευθέρα οἰκονομία, ὅπου καθένας ἔχων χρήματα ἢ δυνάμενος νὰ ἐξασφαλίσῃ δασμολογικὴν προστασίαν ἢ δασμοὺς ἀντιντάμπιγκ, ἱδρύει μίαν ἐπιχείρησιν κοντὰ σὲ ἄλλην ἐπιχείρησιν, ἔστω καὶ Κρατικήν, ἀδιαφορῶν ἐὰν συντρίβωνται καὶ οἱ δύο ἢ ἐπικρατῇ ἡ ἰσχυροτέρα καὶ ἀδιαφορῶν ἐπίσης ἂν ἄλλοι τομεῖς περισσότερον ἀπαραίτητοι μένουν ἀκάλυπτοι. Ἔχομεν δηλαδὴ αὐτὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον τελικῶς, ἀλλὰ μὲ βήματα χελώνης κἄπου θὰ φθάσῃ εἰς ὡρισμένα ἐπιτεύγματα, ἀλλὰ μὲ πελωρίας ἐν τῷ μεταξὺ καταστροφὰς ἀγαθῶν.

§103Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐκεῖ ποὺ ἔφθασεν ἡ Ἀμερική.

§104Η. ΗΛΙΟΥ. Πελωρίας, ἐν τῷ μεταξύ, καταστροφὰς ἀγαθῶν, χρεωκοπίας, ἀνεργίαν καὶ κρίσεις. Λοιπόν, ἢ θὰ ἔχωμεν τὸ ἕνα σύστημα ἢ τὸ ἄλλο. Ὅταν θὰ ἔχωμεν τὸ δεύτερον αὐτὸ σύστημα ποὺ ἔχομεν, τί κάμνει ἐπὶ τέλους τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ; Ἐγὼ νομίζω ὅτι μποροῦμε νὰ ἴδωμεν ὅτι εἰς τὴν Γαλλίαν ὑπάρχει ἕνας μόνον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μάλιστα εἰς τὴν Γαλλίαν, μολονότι εἶναι χώρα καπιταλιστικῆς οἰκονομίας, ἐπὶ τέλους, ὑπάρχει καὶ ἐφαρμόζεται τὸ τέταρτον ἤδη τετραετὲς σχέδιον καὶ ὑπάρχουν καὶ ἐφαρμόζονται καὶ μεγάλα προγράμματα περιφερειακῆς ἀναπτύξεως μεγάλων περιοχῶν. Καὶ ἐν τούτοις ἀρκεῖ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Εἰς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν ἤρκει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὁ ἕνας Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐπαναλαμβάνω, διότι παρ’ ἡμῖν τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐτεμαχίσθη εἰς δύο καὶ ὕστερα εἰς τρία. Εἰς Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου καὶ ὕστερα καὶ Ὑφυπουργεῖον Ἐμπορίου. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τῆς Δυτικῆς Γερμανίας καὶ ἤδη Καγκελάριος Ἔρχαρτ ἔφθανε δι’ ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα. Τὶ θὰ κάμῃ, συγκεκριμένως, ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, νὰ τὸ ἴδωμεν, εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ ἐξετάσωμεν, τὶ θὰ κάμῃ συγκεκριμένως. Ἐδῶ ἀπεδείχθη ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπῆρξεν Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ποτὲ σχεδὸν εἰς τὰ τελευταῖα χρόνια, τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἦτο ὑπαρκτὸν ἀναλόγως τοῦ δυναμισμοῦ τοῦ κατέχοντος αὐτό, ὑπῆρξαν Ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ, ὅταν ἦτο Ὑπουργὸς ὁ Καρτάλης ἢ ὁ κ. Μαρκεζίνης, λόγῳ τῆς ἰσχυρᾶς των προσωπικότητος, ἀνεξαρτήτως τῆς ἐπιτυχίας ἢ ἀποτυχίας τῆς πολιτικῆς των. Τότε εἴχομεν Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ. Ἐπὶ τοῦ κ. Χέλμη, ὑποθέτω δὲν εἴχομεν ἐπὶ τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη ὑποθέτω δὲν εἴχομεν. Ἐπὶ τοῦ κ. Παπαληγούρα, ὁ κ. Παπαληγούρας ὡς Ὑπουργὸς Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας εἶχε κατορθώσει νὰ εἶναι οὐσιαστικῶς αὐτὸς ὁ συντονιστής, ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶχεν ἀρκετὴν ἐπιρροήν, φυσικὰ ὅμως ὑπῆρχεν ἡ ἔντονος προβολὴ τοῦ συναδέλφου του ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος καὶ διὰ τῶν εἰς τὴν Βουλὴ ἐμφανίσεών του ἠμφεσβήτει τὴν συντονιστικήν, ἂς εἴπωμεν ἁρμοδιότητα τοῦ συναδέλφου του.

§105Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ λόγους καθαρῶς ἐπιστημονικοὺς θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε αὐτὴν τὴν μικρὰν διακοπήν. Κανεὶς Ὑπουργὸς δὲν ὑπάγεται εἰς ἄλλον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν αὐστηρὰν τῆς λέξεως, διότι ἱεραρχία δὲν ὑπάρχει, παρὰ μόνον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἰσότητος. Μόνον ὁ Πρωθυπουργὸς καὶ μετὰ τὸν Πρωθυπουργὸν ὁ Ἀντιπρόεδρος εἶναι πρῶτος καὶ δεύτερος μεταξὺ ἴσων, ἀλλὰ ἅπαντες εἶναι ἴσοι νομικῶς. Εἰς τὴν προκειμένην ὅμως περίπτωσιν, ἂς τὸ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα καὶ οὐσιαστικῶς. Ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ συντονίζει, κατὰ κύριον λόγον, ἢ καὶ ἀποκλειστικῶς, —ἀλλὰ προτιμῶ τὴν λέξιν «κατὰ κύριον λόγον» διὰ νὰ μὴ ἐκτεθῶ εἰς μίαν ἀνακρίβειαν— ποῖα Ὑπουργεῖα; Ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν παραγωγήν, μὲ τὸ ἐμπόριον, μὲ τὴν βιομηχανίαν, μὲ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ὄχι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον ἔχει σχέσιν μὲ τὰ Δημόσια Οἰκονομικά. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δίδει, παραδίδει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ τὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων, συνεργάζονται οἱ δύο ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Πρωθυπουργοῦ ἢ τοῦ Ἀντιπροέδρου καὶ καταρτίζουν καὶ κάμνουν αὐτὴν τὴν κατανομὴν τῶν ἐσόδων μεταξὺ τῶν δύο προϋπολογισμῶν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔναντι τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἔχει οὐσιαστικὴν συντονιστικὴν ἁρμοδιότητα. Ἑπομένως ἀσχέτως ἀπὸ τὰ πρόσωπα καὶ ἐπὶ Πρωτοπαπαδάκη, Παπακωνσταντίνου καὶ ἐπὶ Παπαληγούρα–Θεοτόκη, ἔτσι ἴσχυσε τὸ πρᾶγμα καὶ ἦτο φυσικὸν νὰ ἰσχύσῃ, διότι ἀντιλαμβάνεσθε τὴν πλήρη διάκρισιν μεταξὺ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Δημοσίων Οἰκονομικῶν.

§106Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, σέβομαι τὰς ἀντιλήψεις σας, δὲν τὰς συμμερίζομαι ὅμως διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Πιστεύω, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ συγχρόνου Κράτους δὲν εἶναι ὁ προϋπολογισμὸς ὁ παλαιός, ὁ ὁποῖος εἶχε μόνον τὴν ταμιευτικὴν ἀποστολὴν τῆς εἰσπράξεως ὡρισμένου τμήματος τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος πρὸς διάθεσιν εἰς ἔργα κοινωνικῆς ἀνάγκης ἢ ὠφελείας, ἔχει καὶ δεύτερον, τὸν κοινωνικὸν προορισμὸν τῆς ἀνακατανομῆς τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος διὰ τῆς ἐπιβολῆς βαρῶν εἰς τοὺς ἰσχυροτέρους διὰ τῆς παροχῆς ἐπιδοτήσεων ἢ αὐξήσεως ἀποδοχῶν εἰς τοὺς ἀσθενεστέρους δηλαδή, ἔργα καθαρῶς τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐπιτελείου, τὰ ὁποῖα ὅμως ἀσκοῦνται διὰ τοῦ Δημοσίου Προϋπολογισμοῦ. Ἑπομένως, πιστεύω, κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἄποψιν ὅτι εἶναι εὐρύτεραι αἱ σχέσεις ἐξαρτήσεως μεταξὺ ἑνὸς ἐπιτελικοῦ προγράμματος καὶ τῆς ἐφαρμογῆς του εἰς τὴν πρᾶξιν καὶ ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους ἐγὼ ἔδωσα μερικὰς ἐντυπώσεις ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς ἀξιολογήσεως, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔκαμα καὶ ἡ ὁποία πιθανὸν νὰ εἶναι πεπλανημένη, διότι μερικὰς φορὰς ὡρισμένα πράγματα δὲν εἶναι κραυγαλέα, ἀλλ’ ἡ δρᾶσις ὑπάρχει χωρὶς νὰ φαίνεται. Ἔκαμα ὡρισμένας ἐκτιμήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον καμμίαν προσωπικὴν αἰχμήν. Σήμερον λοιπὸν θὰ ἔχωμεν αὐτὴν τὴν δυαρχίαν τοὐλάχιστον, ἂν ξεκινήσωμεν ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν ὅτι ὁ τρίτος, ὁ Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ ἔχῃ μίαν συγκεκριμένην ἐπὶ μέρους ἁρμοδιότητα. Θὰ ἔχωμεν αὐτὴν τὴν δυαρχίαν ἡ ὁποία εἶναι κίνδυνος νὰ ὁδηγήσῃ εἰς συγχύσεις καὶ συγκρούσεις. Τὶ θὰ ἠμποροῦσε νὰ κάμῃ πράγματι ἕνας Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ; Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων εἴχομεν προτείνει μίαν ἐθνικὴν ἐξόρμησιν διὰ τὴν ἀπὸ κοινοῦ ἐπεξεργασίαν ἑνὸς προγράμματος δημιουργίας μέσα εἰς τὰ 5 προσεχῆ ἔτη, 500 χιλ. νέων εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα. Αὐτὸ θὰ προϋπέθετε ἕνα συγκεκριμένον πρόγραμμα. Ὁ μὲν κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ὡραίαν, ἀλλὰ γενικολόγον ὁμιλίαν του εἶπεν ὡρισμένα πράγματα τὰ ὁποῖα ἀφήνουν πολλὰς ὑποσχέσεις. Τὰ πιστεύει ὅμως αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις; Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως φοβοῦμαι ὅτι δὲν τὰ πιστεύει. Εἰς τὴν σημερινὴν ἀπογευματινὴν ἐφημερίδα δημοσιεύεται συνέντευξίς του δοθεῖσα εἰς τὸν κ. ΓΚΥΝΤΕΡ ΜΑΡΚ ΣΕΦΕΛ, συνεργάτην τῆς δυτικογερμανικῆς ἐφημερίδος «Ἠχὼ τοῦ ΝΕΚΑΡ» εἰς τὴν ὁποίαν λέγει: «Θὰ προσπαθήσωμεν νὰ εὕρωμεν λύσιν διὰ τὸ πρόβλημα τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν θέσεων ἐργασίας. Ἕκαστον ἔτος ἀποδημοῦν σχεδὸν 100 χιλ. ἄτομα ἐκ τῶν καλυτέρων ἐργατικῶν δυνάμεών μας, ἐνῷ ἡ αὔξησις τοῦ πληθυσμοῦ μας ἀνέρχεται μόνον εἰς 80 χιλ. Εὑρισκόμεθα εἰς ἐποχὴν ἀπονεκρώσεως καὶ χάνομεν τὰς καλυτέρας δυνάμεις μας. Διερωτώμεθα τὶ θὰ συμβῇ ἐὰν θέλωμεν νὰ πραγματοποιήσωμεν τὴν Οἰκονομικὴν ἀνοικοδόμησιν, διερωτώμεθα ποῖος θὰ τὴν πραγματοποιήσῃ. Ποῖες ἐργατικὲς δυνάμεις θὰ διαθέτωμεν; Ἐρώτησις: Εἴπατε ὅτι χρειάζεσθε περισσοτέρους ἐργάτας καὶ ὅτι ὡς ἐκ τούτου αἱ Ἑλληνικαὶ ἐργατικαὶ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται σήμερον ἐν Γερμανίᾳ θὰ παλινοστήσουν. Πῶς ἔχει τὸ πρᾶγμα; Ἀπάντησις: Δὲν εἶναι εὔκολον νὰ δοθῇ ἀπάντησις εἰς τὴν ἐρώτησιν αὐτήν. Ὑπάρχει ἐν προκειμένῳ ἓν εἶδος φαύλου κύκλου. Ἀφ’ ἑνὸς προσπαθοῦμεν νὰ ἐπιστρέψουν οἱ ἐργάται, ὅταν ὅμως τὰ ἡμερομίσθια εἶναι χαμηλότερα παρ’ ἡμῖν ἢ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἶναι δύσκολον δι’ ἡμᾶς νὰ ἀξιώσωμεν ἀπὸ τοὺς ἐργάτας νὰ ἐπιστρέψουν. Ἐὰν ὅμως ἀφ’ ἑτέρου τὰ ἡμερομίσθια ἐν Ἑλλάδι θὰ αὐξηθοῦν οὐσιαστικῶς, ὑπάρχει κίνδυνος νὰ μὴ ἔλθῃ τὸ ξένον κεφάλαιον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Πράγματι, σήμερον τὸ ξένον κεφάλαιον εἰσρέει εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι κατὰ μέσον ὅρον τὰ ἡμερομίσθια εἶναι χαμηλότερα ἢ εἰς τὰς χώρας, ὁπόθεν προέρχεται τὸ κεφάλαιον. Τὸ πρόβλημα δὲν θὰ ἔχῃ ἁπλῆν τὴν λύσιν». Καὶ προχωρεῖ εἰς ὑποσχέσεις περὶ πατάξεως τῶν διεκδικητικῶν ἐκδηλώσεων τῶν ἐργαζομένων, εἰς τοὺς ὁποίους εἶχεν ὑποσχεθῆ —καὶ αὐτὸ θὰ ἀπετέλει ἀντικείμενον προγραμματισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ— εἶχεν ὑποσχεθῆ δικαιοτέραν κατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, οἰκονομικὴν δημοκρατίαν. Ἀπεναντίας προχθές, μὲ τὰς ἐκδηλώσεις δυσφορίας καὶ ἐπικειμένων μέτρων διὰ τὰς διαδηλώσεις, πορείας καὶ ἀπεργίας ἔδειξεν ὅτι ὑπαναχωρεῖ καὶ ἑπομένως ἂν σήμερον ὑπάρχῃ μία κοινωνικὴ δυσφορία, ἂν ἀπεργοῦν καπνεργάται εἰς Θεσσαλονίκην, ἂν ἀπεργοῦν αὐτοκινητισταί, ἀρτεργάται, τεχνικοὶ τῆς Δ.Ε.Η., ἂν ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ κοινωνικὴ ἀναταραχή, αὐτὸς ὁ κοινωνικὸς ἀναβρασμός, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι διὰ τὴν Κυβέρνησιν ὄχι μόνον δὲν εὑρέθη ἡ λύσις τοῦ «φαύλου κύκλου», ὅπως θὰ ἠμποροῦσε κανεὶς νὰ συναγάγῃ ἀπὸ τὰ ἐνθουσιαστικὰ λόγια τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν εὑρίσκει ἄλλον τρόπον παρὰ τὴν καθήλωσιν τῶν ἀποδοχῶν, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ προσελκυσθοῦν ξένα κεφάλαια καὶ ἑπομένως τὴν ἀδυναμίαν δημιουργίας περισσοτέρων εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως διότι ὅταν θὰ πληρώνωνται ἔξω περισσότερον θὰ φεύγουν— τὸ λέει ὁ ἴδιος— καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐδῶ τίποτε τὸ καλύτερον. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ τελειώσω ἐπαναλαμβάνω ὅτι τιμῶ τὴν ἀξίαν τοῦ κ. Ἀνδρέα Παπανδρέου, ὡς ἐπιστήμονος. Φυσικὰ διὰ νὰ εἴμεθα δίκαιοι καὶ ἀπροκάληπτοι ἡ ἐπιστημονικὴ ἀξία δὲν ὑπῆρξε πάντοτε τὸ πρόκριμα τῆς πολιτικῆς ἐπιτυχίας. Ὁπωσδήποτε εἶναι ἓν ἐφόδιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τὸ ἀναγνωρίσωμεν. Πιστεύω ὅμως ὅτι ὅπως ἐμφανίζεται καὶ προβάλλεται τὸ πρόβλημα καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης φθάνομεν εἰς μίαν τεχνοκρατικὴν ἀντίληψιν ποὺ εἶναι διάφορος ἀπὸ τὰς βάσεις τοῦ καθεστῶτος πολιτεύματος, εἰς μίαν ἀντίληψιν διακυβερνήσεως διὰ τῶν εἰδικῶν. Αὐτοὶ εὐχερέστατα, καθὼς ζοῦν εἰς ἕνα κόσμον δογματικῶν κατασκευῶν, ἀπομονώνονται ἀπὸ τὴν ζῶσαν κοινωνικὴν πραγματικότητα καὶ ἀπὸ τὰς λαϊκὰς μάζας τὰς διεκδικήσεις καὶ τοὺς πόθους των. Ἑπομένως ὑφίστανται ἐπιρροὴν διαφόρων κλειστῶν κύκλων, μέσα εἰς τοὺς ὁποίους κινοῦνται καὶ μὲ τοὺς ὁποίους ἔχουν μεγαλυτέραν ἐπαφήν. Φυσικὰ αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ μίαν ἐπίκρισιν τῶν συγκεκριμένων προσώπων, τὰ ὁποῖα προβλέπεται ὅτι θὰ καθέξουν δυνάμει τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὡρισμένας διευθυντικὰς θέσεις εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς οἰκονομίας μας. Εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς γενικῆς πείρας, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας πολλοὶ ἔχοντες τεχνικὰς γνώσεις ἀπαραιτήτους, ἠμποροῦν νὰ χρησιμοποιηθοῦν ὡς ἐγκέφαλοι, ὡς σύμβουλοι, ἀλλὰ τελικῶς τὴν πολιτικὴν εὐθύνην θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ στηριζομένη εἰς τὴν πλειοψηφίαν τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ λαοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα νὰ ἐπισημάνω καὶ ἓν ἀκόμη δυσάρεστον σημεῖον, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἴδῃ κανεὶς εἰς ὁλόκληρον τὸ ζήτημα. Εἶναι δυσάρεστον σημεῖον καὶ μὲ δισταγμὸν θὰ τὸ προσεγγίσω. Ἀλλὰ εἶπον ὅμως «φίλος Πλάτων, φιλτέρα ἡ ἀλήθεια». Θὰ ἐπισημάνω ὅτι εἰς ἕνα θεσμόν, ὁ ὁποῖος ἀνεξαρτήτως οἱασδήποτε παραμορφώσεως ποὺ ἔχει ὑποστῆ εἶναι ὡς ἐκ τῆς φύσεώς του θεσμὸς δημοκρατικός, εἰς τὸν θεσμὸν τοῦ ἀντιπροσωπευτικοῦ κοινοβουλευτικοῦ συστήματος ἐμφυτεύονται ἀντιλήψεις προερχόμεναι ἀπὸ ἀντίθετον ἂς εἴπωμεν ἀξιολογικὴν διάρθρωσιν, ἀπὸ τὸν θεσμὸν τῆς κληρονομικῆς μοναρχίας. Ὁ θεσμὸς τῆς πολιτικῆς κληρονομίας. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι πατέρας καὶ μάλιστα εἶμαι καὶ παπποῦς. Αἰσθάνομαι τὴν στοργὴν καὶ κατανοῶ καὶ ἐκτιμῶ σὰν βαθύτατα ἀνθρώπινον καὶ ὑψηλὸν αἴσθημα τὴν φιλοστοργίαν. Φοβοῦμαι, ὅτι ὡς μέσον πολιτικῆς προωθήσεως κατ’ ἀνάγκην περιέχει αὐτὸ ποὺ λέγουν κομψὰ οἱ Γάλλοι BRULER LES ETAPES, δηλ. παράλειψιν ἀπαραιτήτων σταθμῶν ἀναδείξεως διὰ τοῦ λαοῦ, διὰ τὴν ἰδίαν αὐτοῦ προσωπικότητα καὶ ὄχι ἐξ ἄλλου αἰτίου. Καὶ τότε πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ βοήθεια, αὐτὴ ἡ προώθησις τελικὰ ἠμπορεῖ νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ στοργήν, ἀλλὰ ἀστοργίαν. Διότι θὰ καταλείπῃ πάντοτε ἕνα περιθώριον ἐρωτημάτων ἂν ἡ ἀξία ἢ ἡ στοργὴ ὑπῆρξεν ὁ προσδιοριστικὸς λόγος αὐτῆς ἢ ἐκείνης τῆς σταδιοδρομίας. Θεωροῦμεν ἑπομένως, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν φέρει τίποτε, δημιουργεῖ κινδύνους συγχύσεως, κἄποιας μικρὰς σπατάλας, ἀπὸ ἀπόψεως προβλημάτων εὐκαιρίας ἀπασχολήσεως ποὺ ἐφιλοδοξούσαμεν διὰ 500 χιλ. θὰ τακτοποιήσῃ μίαν ὑπόθεσιν ἴσην πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν μελῶν μόνον ἑνὸς ἀκόμη ἰδιαιτέρου ὑπουργικοῦ γραφείου, ἀλλὰ τίποτε ἀνταποκρινόμενον εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς στιγμῆς καὶ φρονοῦμεν, ὅτι ἀποτελεῖ μίαν ἐπὶ πλέον ἐκδήλωσιν μιᾶς ἀδυναμίας καὶ ταλαντεύσεως τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ νὰ λύσῃ βασικὰ ὀργανωτικὰ προβλήματα κατὰ ἀποφασιστικὸν τρόπον καὶ ἐπὶ πλέον παρὰ παρεισαγωγῆς τεχνοκρατικῶν μεθόδων, τὰς ὁποίας δὲν ἐπιδοκιμάζομεν. Δι’ αὐτὸ δὲν συμφωνοῦμεν κατ’ ἀρχὴν μὲ τὸ νομοσχέδιον.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§108Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐξ ἀμφοτέρων τῶν παρατάξεων ἐπεχείρησε νὰ καταπολεμήσῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου. Καὶ ἐνῷ ἐπεχείρησε τοῦτο, οὐδὲν εἶπε κατ’ αὐτοῦ. Ἡ ΕΡΕ ἤρχισε τὴν πολεμικήν της, διὰ τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας, μὲ τὴν μομφήν, ὅτι τάχα ἡ ὑποβολὴ καὶ ἡ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου, ἀποτελοῦν κοινοβουλευτικὴν ἀταξίαν, πρωτοφανῆ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, υἱοθέτησεν, ἐξ ὁλοκλήρου, τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας ὅτι κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις διέπραξε μίαν μεγάλην καὶ ἀνεπίτρεπτον καὶ πρωτοφανῆ ἀταξίαν. Ἤρχισεν ἡ ΕΡΕ μὲ ψευδῆ, τόσον ψευδῆ ἐπίθεσιν, ὅτι τάχα ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἐκδώσει ὄχι μίαν, ἀλλὰ δύο πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὰς ὁποίας ἀνεκάλεσεν. Ἀπόδειξις, κατὰ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ, ὅτι στερεῖται δυνάμεως σκέψεως, εἶναι τὸ στοιχεῖον ὅτι ἐξέδωκεν ἡ Κυβέρνησις, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, πράξεις, τὰς ὁποίας ἀνεκάλεσεν. Ἀλλὰ ἀπεδείχθη, κ. συνάδελφοι, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ οὐδὲ εἶδε κἂν τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος οὐδεμία πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἰδοὺ τὸ θέμα τῆς ἐπιθέσεως τῆς ΕΡΕ, κατὰ τοῦ σχεδίου νόμου. Κύριοι βουλευταί, ὄχι μόνον μία Κυβέρνησις, ὄχι μόνον ἕνας διαχειριζόμενος δημόσιον λειτούργημα, ἀλλὰ ἕνας ἁπλοῦς ἄνθρωπος ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα, νὰ τὸ σταθμίσῃ καὶ μετὰ νὰ τὸ διατυπώσῃ. Ὅλοι ἀσχολούμεθα μὲ ἐπίσημον ἀλληλογραφίαν. Διατυπώνομεν τὸ σχέδιον καὶ μετὰ τὸ ἀντιγράφομεν. Ἡ Κυβέρνησις Παπανδρέου, διὰ νὰ ρυθμίσῃ ὡρισμένα θέματα τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἔκαμεν ἕνα σχέδιον πρὸς μελέτην. Εἶναι σφάλμα τὸ σχέδιον; Ἀπαγορεύετε τὴν σκέψιν; Θέλετε ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως διατὶ μελετᾷ; Ἰδοὺ ἡ ἀντικοινοβουλευτικὴ ἀταξία τῆς ΕΡΕ....

§109Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅπως θὰ ἴδητε ἐὰν ἀναγνώσητε καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναγνώσητε εἰς τὰ πρακτικὰ τὸν λόγον μου, ἐγὼ δὲν ἐβάσισα τοὺς συλλογισμούς μου ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου, διότι ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἔθεσε τὴν ἐρώτησιν—καὶ ὀρθῶς τὴν ἔθεσεν—ὁ κ. Μποῦτος καὶ ἀπήντησεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι αὐτὰ δὲν ὑπάρχουν νομικῶς, ἀδιάφορον ἐὰν ὑπῆρξαν εἰς τὰς σκέψεις, ἢ συζητήσεις εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, δὲν τὰ ἐχρησιμοποίησα κἄν. Διατὶ ὑπῆρξεν ἀταξία; Ποία ἀταξία; Εἶσθε παλαιὸς κοινοβουλευτικός, ἔχετε μίαν τεραστίαν πεῖραν καὶ ἔχετε ἀγωνισθῆ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἔχετε συμβάλλει εἰς ἀγῶνας κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος σᾶς τιμᾶ. Πῶς ἀποφαίνεσθε ὅτι εἶναι ἀταξία τὸ νὰ ἐρωτήσῃ ἕνας βουλευτής, εἰσηγητὴς ἑνὸς νομοσχεδίου, τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν εἶναι ἀληθὲς κἄτι, ἢ ὄχι; Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀπήντησεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν εἶναι, δὲν ἐπέμεινε, παρ’ ὅλον ὅτι τὸ δεύτερον σχέδιον πράξεως Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐκοινοποιήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ὄχι μάλιστα ὡς σχέδιον, ἐκοινοποιήθη ὡς πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Βεβαίως, ἦτο λάθος καὶ ἀνεκλήθη. Εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς Κυβερνήσεως τὸ ὅτι τὸ ἀνεκάλεσε. Διατί, λοιπόν, ἀποφαίνεσθε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὅτι εἶναι ἀταξία; Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι αἱ δύο πράξεις νομικῶς δὲν ὑπάρχουν ἐξεφράσαμεν τὴν λύπην μας.

§110Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, μοῦ εἴπατε, ὅτι δὲν ἐπρόσεξα καὶ δὲν ἐμελέτησα τὴν ἀγόρευσίν σας. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι καὶ τὴν ἐπρόσεξα καὶ τὴν ἐμελέτησα ἀλλὰ συνειθίζετε νὰ λέγετε, εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, ὅτι ὅταν ἀναγνώσετε καὶ μελετήσετε τὴν ἀγόρευσίν μου θὰ λυπηθῆτε καὶ θὰ μετανοήσετε. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι τὴν ἐπρόσεξα καὶ θὰ τὴν ἀναγνώσω, ἀλλὰ δὲν θὰ λυπηθῶ.

§111Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἔχω τὰ πρακτικὰ ἐνώπιόν μου καὶ δὲν ἀναφέρουν τίποτε ἀπὸ ὅσα λέγετε.

§112Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, δὲν θὰ ἀφήσω κανένα κενόν. Ἔχω μεγάλην κοινοβουλευτικὴν πεῖραν καὶ ἡ πεῖρα αὐτὴ δὲν μοῦ ἐπιτρέπει νὰ ἀφήσω κενά. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι ἀληθές, ὅτι ἠρωτήσατε τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ὑπῆρχον πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σᾶς ἀπήντησεν ὄχι; Κατόπιν τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐκαθήσατε εἰς τὴν θέσιν σας καὶ δὲν ἐδώσατε ἀπάντησιν. Ἀλλὰ ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ὑπεστήριξεν ὅτι ὑπάρχουν πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Καὶ ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, τὸν διέκοψε καὶ τοῦ εἶπεν ὅτι κατόπιν τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὸ θέμα ἐλύθη, σεῖς ἐμέμφθητε τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Συνεπῶς, ἐγὼ εὑρίσκομαι ἐν ἀληθείᾳ καὶ μέσα εἰς τὴν πραγματικότητα.

§113Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, μὲ τὴν προσοχὴν ποὺ σᾶς διακρίνει θὰ ἠκούσατε ὅτι εἶπα, ὅτι μόλις χθὲς ὡρίσθησαν οἱ εἰσηγηταὶ καὶ ὅτι χθὲς τὴν πρωΐαν ἀνέγνωσα τὸ σχέδιον νόμου, ἀλλὰ εὑρισκόμην ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ ἐρευνήσω ὡρισμένας πτυχὰς τοῦ σχεδίου νόμου, καὶ εἶπον, ὅτι πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἠμπορεῖ νὰ μὴ ὑπῆρχον, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἀπέβλεπε νὰ ρυθμίσῃ τὸ θέμα κατ’ ἀνορθόδοξον τρόπον. Ὑπῆρχον δὲ καὶ πληροφορίαι ὅτι ὑπῆρξε διάθεσις τῆς Κυβερνήσεως νὰ ρυθμισθῇ τὸ θέμα διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία μάλιστα εἶχε διαβιβασθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, πρόθεσις δὲ τῆς Κυβερνήσεως ἦτο νὰ ρυθμίσῃ τὸ θέμα μὲ τὰς ἀπόψεις, ὡς διετυπώθησαν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως.

§114Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἐρωτῶ πάλιν μὲ τὴν σειράν μου. Εἴπατε, ὅτι ὅσα εἴπατε, περὶ τῶν πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὰ εἴπατε καλῇ τῇ πίστει, διότι δὲν εἴχατε καιρὸν νὰ τὰ ἐξακριβώσητε. Τώρα ποὺ ἐμάθατε τὴν ἀλήθειαν ἐμμένετε εἰς τὰ ὅσα ἀνακριβῶς ἀνεφέρατε; Ἀπαντήσατέ μου, ἐμμένετε εἰς τὰς ἀνακριβείας ποὺ προηγουμένως, ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀνεφέρατε εἰς τὴν Βουλήν;

§115Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλῆτε μὲ αὐτὸ τὸ ὕφος κ. Μπακόπουλε. Δὲν εὑρίσκεσθε εἰς αἴθουσαν Δικαστηρίου διὰ νὰ λέγετε αὐτὰ ποὺ λέγετε. Εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλῆτε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Μὲ ἠρωτήσατε ἐὰν μετανοῶ δι’ ὅσα εἶπον ἢ ὄχι. Θὰ ἔπρεπε, λοιπόν, κύριε συνάδελφε, νὰ εἴχατε παρατηρήσει τὰ ἑξῆς: Ὅτι καὶ διὰ τὰς δύο πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, αἱ ὁποῖαι μάλιστα ἔφθασαν καὶ μέχρι τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ἠρώτησα τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου, περὶ τῶν πράξεων αὐτῶν ἀληθεύουν ἢ ὄχι.

§116Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐπιμένετε, κύριε συνάδελφε, νὰ τὰς λέγετε πράξεις;

§117Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Τὰ σχέδια ἔστω, κ. Πρόεδρε. Ἡ πορεία τῆς περαιτέρω ἀγορεύσεώς μου, θὰ ἐξηρτᾶτο ἀπὸ τὴν ἀπάντησιν ποὺ θὰ ἐλάμβανα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκ ταύτης θὰ συνέχιζα τὸν τρόπον τῆς ἀγορεύσεώς μου.

§118Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διακοπὴν ἐζητήσατε, κ. συνάδελφε, μὴ θέλετε νὰ κάμετε ἀγόρευσιν. Οὔτε ἐγὼ ἰσχυρίσθην ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι Δικαστήριον. Ἡ Βουλὴ εἶναι πολιτικὸν Σῶμα καὶ πολιτικὰς σκέψεις ἐκφράζομεν καὶ πολιτικὰς συζητήσεις κάμνομεν. Ἁπλῶς σᾶς ἠρώτησα. Εἴπατε κατὰ τὴν εἰσήγησίν σας ἄλλα πράγματα. Ἐμμένετε εἰς αὐτὰ ποὺ εἴπατε; Ἐκ τῆς ἀπαντήσεώς σας φαίνεται ὅτι δὲν ἐμμένετε πλέον. Ἡ ἄλλη πλευρὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δηλ. ἡ Ε.Δ.Α., ἀνέπτυξεν ἀπὸ τὴν ἰδικήν της πλευρὰν τὸ θέμα. Κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον ἔχει δύο πλευρὰς ἐξετάσεως καὶ μίαν τρίτην, τὴν ὁποίαν μόνον ὁ ἀξιότιμος κ. Ἠλιοῦ ἐπρόσεξε καὶ ὑπεγράμμισεν. Θὰ ἔλθω ἐπ’ αὐτῆς. Τὸ νομοσχέδιον θέτει δύο ζητήματα: Πρῶτον, χρειάζεται ὁ ἀναπληρωτὴς καὶ δεύτερον ποῖον προορίζει ἡ Κυβέρνησις ὡς ἀναπληρωτήν; Τὸ δεύτερον θέμα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ συζητηθῇ σήμερον. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ θιγῇ καὶ σήμερον. Ἐν τούτοις καὶ ἡ ΕΡΕ καὶ ἡ ΕΔΑ τὸ ἔθιξαν καὶ δὴ ὀνομαστικῶς. Ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας δὲν ἠθέλησεν ἐμφανῶς νὰ ὀνομάσῃ τὸ πρόσωπον. Εἶπεν ὅμως, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ρυθμίζει ἐνδοοικογενειακὸν θέμα τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἐνδοοικογενειακὸν θέμα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι Πάρθειον Βέλος. Καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἄλλη διασάφησις κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν, τὸ ἐνδοοικογενειακὸν θέμα τῆς Κυβερνήσεως, λεγόμενον εἰς τὴν Βουλήν, δημοσιευόμενον εἰς τὸν Τύπον, συζητούμενον ἀπὸ τὸν λαόν, Κύριος οἶδε, ποίας σκέψεις ἦτο δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ. Δυστυχῶς, ὄχι πλέον διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ διὰ τὸν τόπον, διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἐλέχθη καὶ ἀπὸ τὴν Δεξιὰν καὶ ἀπὸ τὴν Ἀριστεράν, ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος προορίζεται διὰ τὴν θέσιν τοῦ ἀναπληρωτοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ εἶναι ὁ ἀξιότιμος νῦν Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Α. Παπανδρέου, υἱὸς τοῦ Πρωθυπουργοῦ καὶ ἐγένετο καὶ ἐπίκρισις διὰ τὸ θέμα τοῦτο. Θὰ ἐξετάσω καὶ τὰς δύο αὐτὰς ἀπόψεις. Πρῶτον, χρειάζεται ὁ ἀναπληρωτής; Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει τὸ προηγούμενον τοῦ Συναγερμοῦ, ὁπότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἦτο ὁ ἀξιότιμος νῦν Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ὁ κ. Μαρκεζίνης, καὶ διὰ νόμου ὡρίσθη τότε καὶ βοηθὸς Ὑπουργοῦ, ὁ ἀξιότιμος κ. Καψάλης, τοῦ ὁποίου ἡ ἀξία εἶναι πανθομολογουμένη. Καὶ διὰ τὴν ἀξίαν του τὸν ἐπῆρεν ὁ κ. Μαρκεζίνης βοηθὸν Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ. Τὸ ὡμολόγησεν ἄλλως τε σήμερον καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ. Ἀλλὰ τί μᾶς εἶπε; Τότε ἦσαν διαφορετικὰ τὰ πράγματα. Ὁ Πρωθυπουργός, Στρατάρχης Παπάγος, δὲν εἶχε σκεφθῆ τοιοῦτον πρᾶγμα, ὅτι ἐχρειάζετο βοηθὸς Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ. Τὸ ἐσκέφθη ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὁ ὁποῖος ἠσχολεῖτο μὲ τὰ οἰκονομικά, εἶδε τὴν ἀνάγκην καὶ τὸ ἠξίωσε. Ναὶ ἔτσι ἦσαν τὰ πράγματα.

§119Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δὲν εἶχε Ὑφυπουργόν. Ἦτο μόνος.

§120Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔσταξεν ἡ οὐρὰ τοῦ ποντικοῦ στὸ λάδι. (Χειροκροτήματα). Μάλιστα. Ἐβγάλαμεν τὸν ποντικόν, μὴ στάξῃ ἡ οὐρὰ εἰς τὸ λάδι.

§121Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ποντικὸς ὁ Ὑφυπουργός.

§122Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔκαμεν Ὑφυπουργεῖον.

§123Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὰ εἴπωμεν. Βεβαίως, ὁ ἀποθανὼν Ἀρχιστράτηγος Παπάγος δὲν τὸ εἶχε σκεφθῆ. Ἀλλὰ διατὶ δὲν εἶχε σκεφθῆ τὸ θέμα αὐτό; Ἴσως διότι δὲν ἠσχολεῖτο μὲ τὰ οἰκονομικά, ἴσως ἐπειδὴ δὲν εἶχε τὴν τριβήν, τὴν πρᾶξιν εἰς τὰ οἰκονομικὰ δὲν διεῖδε τὴν ἀνάγκην. Ὁ σημερινὸς Πρωθυπουργὸς διεῖδε τὴν ἀνάγκην χάριν τοῦ τόπου, κ. Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ. Ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἴπητε ὅτι κακῶς τὸ βλέπει. Συμφωνῶ, ὅτι ἔχετε δικαίωμα νὰ τὸ σκεφθῆτε καὶ ὑποχρέωσιν νὰ τὸ εἴπητε. Ἀλλὰ δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ μέμφεσθε, ὅτι χρειάζεται τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἐνίσχυσιν διὰ προσώπου ἱκανοῦ. Τότε λοιπὸν ὁ Στρατάρχης Παπάγος δὲν εἶχεν οὔτε τὴν ἱκανότητα ἴσως, οὔτε τὴν σκέψιν ὅτι χρειάζεται πράγματι βοηθὸς Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ καὶ τοῦ ἐπεβλήθη. Εἰς τὸν σημερινὸν Πρωθυπουργὸν —καὶ κατὰ τοῦτο διαφέρει, ἀπὸ ἀπόψεως ἱκανότητος, ὁ σημερινὸς Πρωθυπουργὸς τοῦ Στρατάρχου Παπάγου— ὅτι βλέπει ὅλα, προβλέπει ὅλα καὶ θεραπεύει ὅλα. Εἶναι μεγάλη ἡ διαφορά. Καί, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τότε ποὺ ἐθεωρήθη ὅτι πρέπει νὰ εἶναι δύο εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ποία ἐξέλιξις δὲν ἔχει γίνει εἰς τὰ οἰκονομικὰ καὶ τὰ κοινωνικὰ θέματα τοῦ τόπου μας; Καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, μὲ τὴν τότε ὀργάνωσιν καὶ τὸν ἐφοδιασμόν του, ἀπὸ ἀπόψεως προσωπικοῦ ἀνωτάτου, ἐν τῇ ἐξελίξει τῆς πορείας τῶν πραγμάτων, ἐφάνη ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς Ἑλλάδος, ὄχι τοῦ Κόμματος. Εἰσήλθομεν εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Παρωνυχὶς εἶναι; Ὁ νῦν Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὁ ἀξιότιμος φίλος μου, κ. Μαῦρος, ὁμιλῶν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον —νομίζω— Θεσσαλονίκης, εἶπεν: «Ἐὰν δὲν λάβωμεν ταχέως τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν πρέπει εἰς τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴ Ἑλλάδα, ὡς μέλους τῆς ΕΚΑ, θὰ ἀποθάνωμεν». Πρέπει λοιπὸν κατὰ τὴν ΕΡΕ καὶ κατὰ τὴν ΕΔΑ ἴσως, νὰ ἀφήσωμεν τὰ πράγματα νὰ ρέουν μόνα των, ὅπως ἔρρεον καθ’ ὅλην τὴν ὀκταετίαν τῆς ΕΡΕ, χωρὶς πρόγραμμα, χωρὶς τίποτε, χωρὶς ἀναγκαῖον ἐφοδιασμὸν τοῦ δέοντος προσωπικοῦ, διὰ νὰ ἴδωμεν ἔπειτα τὸν ἐπικήδειον τῆς Ἑλλάδος. Ὡραία δουλειά. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς νῦν Κυβερνήσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ, μεταξὺ τῆς Ε.Κ. καὶ τοῦ κόμματος τῆς ΕΡΕ. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά μας. Ἐπίσης ἔχουν δημιουργηθῆ, μετὰ τὴν περικοπὴν τῆς Ἀμερικανικῆς οἰκονομικῆς βοηθείας τεράστια οἰκονομικὰ ζητήματα, ἀφ’ ἑνὸς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ ΝΑΤΟ, ἀφ’ ἑτέρου μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ ΟΗΕ, μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ διαφόρων Κρατῶν τῆς Εὐρώπης, Κονσόρτσιουμ καὶ ἄλλα. Ποῖος θὰ τὰ ἀντιμετωπίσῃ αὐτά; Ἔχουν δημιουργηθῆ ἐπίσης τεράστια θέματα ἀγορῶν εἰς τὰς οἰκονομικὰς καὶ ἐμπορικὰς σχέσεις τῆς Ἑλλάδος μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Ποῖος θὰ τὰ ἀντιμετωπίσῃ αὐτά; Ἰδοὺ ἡ ἀνάγκη, ἡ ὁποία ἐπέβαλεν εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν τὴν δημιουργίαν τοῦ ἀναπληρωτοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ. Μὰ θὰ ἔχωμεν καὶ Ὑφυπουργόν; Τὸ νομοσχέδιον δὲν ὁμιλεῖ περὶ Ὑφυπουργοῦ. Τὸ νομοσχέδιον μᾶς λέγει: Ζητῶ τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς διὰ τὴν θέσπισιν θέσεως ἀναπληρωτοῦ Ὑπουργοῦ. Αὐτὸ μᾶς λέγει τὸ νομοσχέδιον. Δὲν μᾶς ὁμιλεῖ περὶ Γενικοῦ Γραμματέως. Ποῦ τὸ ξεύρετε, ἐὰν θὰ ἔχῃ Ὑφυπουργόν; Ποῦ τὸ ξεύρετε, ἐὰν θὰ ἔχῃ Γενικὸν Γραμματέα; Ὅταν προέβλεπε τὸ νομοσχέδιον ἀναδιάρθρωσιν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἀναδιοργάνωσιν τῶν Ὑπηρεσιῶν του καὶ γενικῶς τῆς συνθέσεως, τότε νὰ τὰ ἐλέγαμεν. Καὶ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν ἕνας Ὑφυπουργός, τῆς ἀξίας τοῦ κ. Α. Κανελλοπούλου, εἶναι περιττὸς ἢ εἶναι χρήσιμος. Καὶ ἐὰν ἡ δαπάνη εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβληθῇ τὸ Κράτος διὰ μόνην τὴν μισθοδοσίαν, τῶν 2.400 δρχ., τοῦ κ. Κανελλοπούλου ὡς Ὑφυπουργοῦ, ἀξίζῃ τὸν κόπον ἢ ὄχι. Διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Ὁ κ. Κανελλόπουλος εἶναι βουλευτὴς καὶ παίρνει τὴν βουλευτικήν του ἀποζημίωσιν καὶ εἶναι καὶ Ὑφυπουργὸς καὶ ὡς Ὑφυπουργὸς παίρνει ἐπὶ πλέον 2.400 μισθόν.

§124Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον θέμα.

§125Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀξίζει νὰ γίνεται λόγος ἢ διότι θὰ προστεθῇ μία καρέκλα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον; Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Δὲν εἶναι σοβαρὸν τὸ πρᾶγμα.

§126Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς εἴπατε ὅτι πρόκειται περὶ αὐτοῦ.

§127Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλά, περὶ τίνος πρόκειται;

§128Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα ὁ κ. Ἠλιοῦ ἐτόνισεν ἰδιαιτέρως ὅτι δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ἐγὼ δὲν τὸ ἔθιξα καθόλου, διότι δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Καὶ μάλιστα σᾶς λέγω καὶ τοῦτο: Καὶ οὐσιωδῶς ηὐξημένη, ἐὰν ἦτο ἡ ἀποζημίωσις τοῦ Ὑπουργοῦ —πρᾶγμα διὰ τὸ ὁποῖον εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος— δὲν θὰ ἐπρόκειτο περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῆς συγχύσεως, ἡ ὁποία θὰ ὑπάρχῃ εἰς ἕνα Ὑπουργεῖον ὅπου δὲν θὰ γνωρίζουν ποῖος εἶναι ὁ ἁρμοδιώτερος εἰς τὰ διάφορα θέματα. Θὰ εἶναι 4 κεφαλαί, 3 Ὑπουργοὶ καὶ ὁ Γενικὸς Γραμματεύς.

§129Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπον ὅτι Γενικὸς Γραμματεὺς δὲν ἠξεύρομεν ἐὰν θὰ ὑπάρχῃ. Ἀφήσατε νὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον νὰ καθορίζῃ τὰς ἁρμοδιότητας καὶ τότε νὰ τὸ κρίνωμεν. Ἀλλὰ ἡ ΕΡΕ ἀφέθη ἀπὸ ἀρχῆς μέχρι τέλους εἰς προφητείας. Θὰ γίνῃ τοῦτο, θὰ γίνῃ ἐκεῖνο, νέα Κασσάνδρα. Ὅλα τὰ κακὰ θὰ γίνουν διότι θὰ ὑπάρξῃ ἕνας Ὑφυπουργός. Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ!

§130Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. 4 Διοικηταὶ τῆς Ἐθνικῆς......

§131Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τρεῖς.

§132Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τέσσαρες Διοικηταὶ τῆς Τραπέζης καὶ οἱ Ὑπουργοὶ ἐδῶ.

§133Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔλθωμεν καὶ ἐκεῖ.

§134Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλα διὰ λόγους προσωπικῆς τακτοποιήσεως καὶ οὐχὶ διὰ λόγους συστηματικοὺς καὶ προγραμματικούς. Τὸ ἔχει ἀντιληφθῆ ὁλόκληρος ὁ λαός, τὸ ἠξεύρουν καὶ αἱ ἐφημερίδες αἱ ἰδικαί σας. Μερικαὶ τὸ ἔγραψαν.

§135Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἁγναὶ Παρθένοι τῆς ΕΡΕ! Τὶ νὰ εἴπω διὰ τὴν ἁγνότητα, τὴν ὁποίαν ὅμως οὐδεὶς ἠμπορεῖ νὰ συναγωνισθῇ. Ἂς μένουν μὲ τὴν ἁγνότητα, ὅπως τὴν ἔχει γνωρίσει καὶ ἡ ἱστορία.

§136ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΡΕ. Ὁ λαὸς βλέπει καὶ ἀκούει.

§137Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπει καὶ ἀκούει καὶ ὁ λαὸς σᾶς ἔταξεν ἐκεῖ ποὺ σᾶς ἔταξε καὶ τὸν κ. Παπανδρέου ἐκεῖ ποὺ τὸν ἔταξε. Σᾶς ὁμιλῶ ἐγώ, ὁ ὁποῖος δὲν διστάζω νὰ εἴπω, ὅτι σήμερον δὲν ἔχω κανένα λόγον συμπαθείας οὔτε πρὸς τὸν πατέρα, οὔτε πρὸς τὸν υἱόν, ἀλλὰ βλέπω τὴν Ἑλλάδα ἐμπρὸς μου. Καὶ τὸ ἠξεύρετε ὅλοι. Δὲν εἶναι λοιπὸν αἱ προσωπικαί μου συμπάθειαι, αἱ ὁποῖαι μὲ ὁδηγοῦν εἰς τὰς σκέψεις αὐτάς, ἀλλὰ τὸ συμφέρον τῆς Ἑλλάδος. Καὶ εἶπον ἐκ μέρους τῆς Ἀριστερᾶς: Ἀκοῦς νὰ αὐτοκτονήσῃ πολιτικῶς ὁ κ. Μαῦρος; Πῶς τὸ ἔκαμεν ἕνα τοιοῦτον ἔγκλημα; Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπέβλεψεν εἰς ἐξοικονόμησιν προσώπων. Ἀπέβλεψεν εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ ἐπιτελικοῦ της προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον τῆς χρειάζεται διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἄσκησιν τῆς πολιτικῆς, οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς της. Καὶ ἡ θέσις τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἶναι μία θέσις ἀπὸ τὰς κυριωτέρας, αἱ ὁποῖαι θὰ χρησιμεύσουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς οἱανδήποτε Κυβέρνησιν, ὡς ὄργανον ἀσκήσεως τῆς οἰκονομικῆς της πολιτικῆς καὶ τῆς κοινωνικῆς της ἀκόμη πολιτικῆς, διὰ τοῦ καθορισμοῦ τῶν λεπτομερειῶν καὶ τῶν γενικῶν ἀκόμη γραμμῶν τῆς ἀσκήσεως τῆς πιστωτικῆς της πολιτικῆς. Ἰδοὺ διατὶ ἡ ἐπιτυχία τῆς ἐκλογῆς τοῦ συναδέλφου κ. Μαύρου, ὡς Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀποτελεῖ ἐπιτυχίαν καὶ διὰ τὴν Τράπεζαν καὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα. Καὶ θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω, μολονότι ὁ κ. Μαῦρος ἀφήνει τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ διὰ νὰ πάῃ εἰς τὴν Τράπεζαν, ἀποτελεῖ τιμὴν καὶ διὰ τὸν κ. Μαῦρον.

§138Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί, ἀλλὰ εἶναι κρῖμα διὰ τὴν πολιτικὴν ζωήν.

§139Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀποτελεῖ τιμὴν καὶ διὰ τὸν κ. Μαῦρον. Εἴπατε ὅτι εἶναι κρῖμα διὰ τὴν πολιτικὴν ζωήν, ἀλλὰ μὲ τὴν ἄποψιν τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὴν ἄποψιν τὴν ἰδικήν μας, ὅτι καὶ ὁ Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι ὄργανον ἀσκήσεως πολιτικῆς καὶ κύριον ὄργανον ἀσκήσεως πολιτικῆς, δὲν ἀποτελεῖ ἀξιότιμε κύριε ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, ἀπώλειαν τῆς πολιτικῆς, ἀποτελεῖ ἐνίσχυσιν, ἀποτελεῖ ἐξασφάλισιν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρόσωπον τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ ἐξασφάλισις Διοικητοῦ ὡσὰν τὸν κ. Μαῦρον. Καὶ ἐπὶ πλέον ποῖος σᾶς εἶπε ὅτι εἶναι αὐτοκτονία;

§140Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντως θὰ χάσωμεν ἕνα ἀπὸ τοὺς καλυτέρους πολεμίους εἰς τὴν Βουλήν. Πῶς ἐδέχθη ἡ Ἕνωσις Κέντρου νὰ στερηθῇ ἑνὸς ἐκ τῶν δυναμικωτέρων ἂς εἴπωμεν οἱ ὁποῖοι ἐπολεμοῦσαν ἐμὲ καὶ τὴν ΕΡΕ; Νομίζω ὅτι πρόκειται περὶ σφάλματος.

§141Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς πάντοτε σᾶς ἐτιμήσαμεν καὶ ὡς συμμαχητὴν καὶ ὡς ἀντίπαλον. Σᾶς τιμῶμεν καὶ ὡς ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ ἀπολύτως. Ἀλλὰ κύριος σκοπός μας δὲν εἶναι πῶς θὰ ἐξασφαλίσωμεν μαχητὰς διὰ νὰ σᾶς πολεμοῦν. Ὁ κύριος σκοπός μας εἶναι πῶς νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι νὰ ἐξυπηρετήσουν τὴν Ἑλλάδα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε. Κ.).

§142Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐτυχὴς ἀπάντησις.

§143Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐτυχὲς τὸ πρᾶγμα, ὄχι ἡ ἀπάντησις. Κύριοι βουλευταί, ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον θέμα. Θὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ προσώπου. Ἐμνημονεύθη ἄλλωστε τὸ πρόσωπον. Ἂς τελειώσω πρῶτον μὲ τὸν κ. Μαῦρον. Ἄλλωστε δὲν ἀποκρύπτω ὅτι ὁ κ. Μαῦρος ὡς πρὸς ἐμέ, ἀσκεῖ μίαν δύναμιν ἕλξεως μεγάλην. Εἴπατε ὅτι τὸν χάνει ἡ πολιτική. Διατί; Πέθανε ὁ ἄνθρωπος; Δὲν πέθανε. Τὰ πάντα ρεῖ. Καὶ χωρὶς νὰ θέλω νὰ μιμηθῶ τὴν ΕΡΕ εἰς τὰς προφητικάς της ἱκανότητας, καθ’ ὅσον μὲ ἀφορᾷ, πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Μαῦρος θὰ ἐπιτύχῃ, ὅπως ἐπέτυχε εἰς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας εἰς τὰς ὁποίας ἡ Πατρὶς τὸν ἔταξεν καὶ καμμίαν εὔνοιαν, καμμίαν ἐξοικονόμησιν πραγμάτων. Παρεκλήθη πάντοτε νὰ ταχθῇ ἐκεῖ ὅπου ἐτάχθη. Καὶ τώρα παρεκλήθη. Καὶ νὰ σᾶς πῶ καὶ τὴν ἁμαρτίαν μου; Εἶμαι καὶ ἐγὼ ὑπεύθυνος διότι ἐπῆγε.

§144Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ ὠφελοῦσε περισσότερον ὡς Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ μὲ τόσον εὐρυτέρας ἁρμοδιότητας;

§145Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω, διὰ νὰ σᾶς εἴπω διατὶ εἶμαι ὑπεύθυνος. Ἕνα βράδυ ἐπαίζαμε μπρὶτζ εἰς τὸ σπίτι του καὶ μοῦ ἐζήτησε τὴν γνώμην μου, «μὲ παρακαλοῦν νὰ πάω εἰς τὴν Τράπεζαν. Νὰ πάω; Δὲν τὸ θέλω». Καὶ τοῦ εἶπα ὅτι «ὀφείλεις νὰ πᾶς». Καὶ τὸν παρώτρυνα καὶ ἐγώ. Δὲν τὸ ἤθελε καὶ μοῦ λέγει. «Πῶς ἀφοῦ μὲ ἐψήφισαν 90 χιλ., πῶς νὰ φύγω ἀπὸ τὴν Βουλήν»; Τοῦ εἶπα: «Αὐτὸ θὰ τὸ ξαναβρῇς. Σήμερον ποῖος θὰ πάῃ εἰς τὴν Τράπεζαν ἀντὶ ἐσοῦ; Ὡς Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, καλύτερον ἀπὸ τὸν κ. Μαῦρον εἰς τὴν Τράπεζαν ποῖον νὰ βάλωμεν»;

§146Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐσᾶς.

§147Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ τιμᾶ καὶ ἐγγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας. Καὶ ὅταν μοῦ εἶπον τὶ εἶναι αὐτὰ ποὺ γράφουν, εἶπον ὅτι εἶναι ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ἕωλα ποὺ γράφουν αἱ ἐφημερίδες. Δὲν ἔχω τὴν ἱκανότητα διὰ τὴν Τράπεζαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος). Κύριοι βουλευταί, πρὸ ὀλίγων ἐτῶν ἐψηφίσαμεν εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ ΕΡΕ ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον περιεῖχε καὶ διάταξιν περὶ ἱδρύσεως ἐν Ἑλλάδι Κέντρου Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν μὲ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔδιδε, σὺν τοῖς ἄλλοις τότε, ἡ Ἀμερικὴ καὶ ἦτο γνωστὸν ὅτι διευθυντὴς τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ θὰ ἦτο ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου ἐρχόμενος ἐξ Ἀμερικῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου ἐλέχθη ἔκτοτε ὅτι ἦτο καθηγητὴς οἰκονομικῶν μαθημάτων εἰς ἓν ἀπὸ τὰ καλύτερα Πανεπιστήμια τῆς Ἀμερικῆς, ὄχι αὐτὰ τὰ μικρά, τὰ τυχαῖα καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ εἶχε ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν του καὶ δεκάδα ἄλλων Ἀμερικανικῶν Πανεπιστημίων. Μὲ αὐτὰ τὰ ἐφόδια, κ. βουλευταί, τὸν ἐξέλεξαν οἱ Ἀμερικανοὶ διὰ νὰ τὸν βάλουν διευθυντὴν ἐδῶ εἰς τὸ Ἰνστιτοῦτον.

§148Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸν ἐξέλεξαν οἱ Ἀμερικανοί, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία τὸν ἐκάλεσε, τὸν ἐπέλεξε καὶ τὸν ἐτοποθέτησε.

§149Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐξέλεξαν οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ τοῦ ἔδωσαν τὰ χρήματα.

§150Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι μεταγενέστερον.

§151Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, θὰ τὸ ἔλεγα καὶ αὐτό, κ. Πρόεδρε, ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ λέγω ὅτι πρῶτα ἐπελέχθη ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν καὶ ἔπειτα ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα.

§152Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καθηγητὴς ἐγένετο ἐν Ἀμερικῇ. Μοῦ ἐπιτρέπετε διὰ νὰ τὸ ἐπεξηγήσω, δὲν εἶχε καμμίαν σχέσιν τὸ ἵδρυμα αὐτὸ μὲ τοὺς Ἀμερικανοὺς ἐν ἀρχῇ. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως ἐσκέφθη ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀξιοποιηθῇ ἐπιστημονικῶς εἰς τὸν τομέα τὸν οἰκονομικὸν ἐν Ἑλλάδι ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου καὶ παρεκλήθη νὰ ἔλθῃ καὶ πράγματι ἐγκατέλειψε μίαν καρριέραν σπουδαιοτάτην καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν οἰκονομικῶν ἀποδοχῶν καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς προσωπικῆς ἀναδείξεως. Τὸ ἵδρυμα αὐτὸ ἐγένετο βάσει τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος εἶχεν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τὸ 1959 περάσει ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἐνθυμεῖσθε τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον εἶχε φέρει ὁ κ. Βογιατζῆς ὡς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ ὁ ὁποῖος νόμος προέβλεπεν, ὅτι μὲ διατάγματα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἱδρύωνται διάφορα Ἰνστιτοῦτα. Καὶ πράγματι ἱδρύσαμεν αὐτὸ τὸ Ἰνστιτοῦτον. Δὲν τὸ ὠνομάσαμεν Ἰνστιτοῦτον, ἀλλὰ τὸ ὠνομάσαμεν, ὅπως τὸ ἐπεθύμει ὁ κ. Παπανδρέου, Κέντρον Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν. Ὑπήχθη μάλιστα εἰς τὴν Ἀκαδημίαν καὶ ἐπρόκειτο ἡ τάξις τῶν κοινωνικῶν καὶ ἠθικῶν ἐπιστημῶν νὰ ὁρίσῃ βάσει τοῦ καταστατικοῦ τῆς Ἀκαδημίας καὶ δύο ἢ τρεῖς ἐπόπτας τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ. Ὁ κ. Παπανδρέου, μολονότι ὅταν τὸ συνεζητήσαμεν δὲν εἶχεν ἀντίρρησιν, μετὰ ταῦτα ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποκτήσῃ μεγαλυτέραν αὐτοτέλειαν καὶ ἴσως ὀρθῶς τὸ ἐσκέφθη, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν ὡς αὐτοτελὴς ὀργανισμὸς νὰ προσελκύῃ περισσότερον τὸ ἀμερικανικὸν ἐνδιαφέρον, τὸ οἰκονομικὸν ἐνδιαφέρον Ἀμερικανικῶν ὀργανισμῶν. Καὶ τότε ἀμέσως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔκαμε νέον διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐχειραφέτησε τὸ κέντρον αὐτὸ ἀπὸ τὴν Ἀκαδημίαν. Ἐγένετο, λοιπόν, τὸ κέντρον αὐτὸ κατόπιν διατάγματος βάσει νόμου ἐλλειποῦς. Οὐδεμίαν σχέσιν εἶχον οἱ Ἀμερικανοὶ εἰς τὴν γένεσιν τοῦ κέντρου. Ἡ τοποθέτησις τοῦ κ. Παπανδρέου ἐγένετο ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ τέλος καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ χειραφέτησις τοῦ Κέντρου ἀπὸ τὴν Ἀκαδημίαν, ἡ ὁποία οὐδόλως ἐπείραξεν ἐμέ, ὁ ὁποῖος εἶμαι μέλος τῆς Ἀκαδημίας, ἐγένετο διὰ διατάγματος.

§153Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σωστὰ αὐτὰ ποὺ εἴπατε, ἀλλὰ ἐγὼ διετύπωσα τότε τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ βασικοῦ νόμου καὶ ἐγὼ τὴν ὑπεστήριξα καὶ ὁμολογῶ ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε., μὲ τὴν ὁποίαν τότε ἦλθον εἰς συνεννόησιν διὰ τὴν παραδοχὴν τῆς διατάξεως αὐτῆς τοῦ ἄρθρου, εὑρέθη ἀπολύτως πρόθυμος. Ἀλλὰ καὶ ἕνας λόγος διὰ τὴν παραδοχὴν τῆς διατάξεως αὐτῆς τοῦ νόμου ἦτο ὅτι εἴχομεν ἔκτοτε τὴν βεβαίωσιν, ὅτι τὰ οἰκονομικὰ μέσα ἐὰν δὲν τὰ δώσῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ τὰ δώσουν οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ ἐὰν τὰ δώσῃ ὄχι εἰς τὸ ἀκέραιον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ μᾶς τὰ δώσῃ ἡ Ἀμερική. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προέχει καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συζητήσεως εἶναι, ὅτι τότε ὑπῆρξε πάγκοινος ἡ ἀναγνώρισις τῆς ἐπιστημονικῆς ἀξίας καὶ τῆς ἀρετῆς τοῦ κ. Ἀνδρέα Παπανδρέου. Τί ἔκανε ἔκτοτε τὸ Κέντρον Ἐρευνῶν; Τὸ Κέντρον Ἐρευνῶν ἠσχολήθη, κ. βουλευταί, ὄχι θεωρητικῶς μὲ ἔρευναν διαφόρων οἰκονομικῶν ζητημάτων, ἠσχολήθη ἐντατικῶς μὲ τὴν μελέτην τῶν Ἑλληνικῶν ζητημάτων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῆς καὶ εἶναι δημοσιευμέναι αἱ μελέται καὶ εἰς Ἀγγλικὴν γλῶσσαν διὰ τοὺς Ἀμερικανούς, οἱ ὁποῖοι ἐνδιεφέροντο διὰ τὸ ἵδρυμα καὶ διὰ τοὺς Ἕλληνας. Ἀπέδειξε, λοιπόν, τὸ ἵδρυμα, τὸ Κέντρον Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν, ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ κ. Ἀνδρέα Παπανδρέου, ὅτι καὶ τὴν ἐπιστημοσύνην, ἡ ὁποία ἐχρειάζετο διὰ τὴν μελέτην τῶν Ἑλληνικῶν θεμάτων εἶχε καὶ πλήρη πρακτικὴν γνῶσιν τῶν Ἑλληνικῶν ζητημάτων. Τὶ ἄλλο θέλετε; Ἡ ἐπιστημονικὴ ἱκανότης, ἡ πρακτικὴ γνῶσις τῶν θεμάτων τοῦ τόπου, τὸν ὁποῖον καλεῖται νὰ διοικήσῃ ὑπὸ οἱανδήποτε μορφὴν Ὑπουργείου, εἶναι τὰ κύρια, τὰ βασικὰ προσόντα ἑνὸς καλοῦ Ὑπουργοῦ. Καὶ ἔρχεσθε σήμερον νὰ εἴπητε, ὅτι ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου, διότι εἶναι υἱὸς τοῦ πατρός του, δὲν εἶναι κατάλληλος δὲν εἶναι ὁ ἁρμόζων, δὲν εἶναι ὁ χρήσιμος διὰ τὴν Ἑλλάδα νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Τὸ κατ’ ἐμέ, καὶ ἐκφράζω, νὰ εἶσθε βέβαιοι, κ. βουλευταί, ἐκφράζω ἐντελῶς προσωπικάς μου γνώμας, ἡ γλῶσσα μου ἐκφράζει τὴν ἰδικήν μου συνείδησιν, τὰς ἰδικάς μου σκέψεις καὶ θεωρῶ εὐτύχημα, ὅτι προσωπικότης ἐπιστημονική, ὅπως ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου δὲν εὑρέθη εὐκαιρία νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἴσως–ἴσως ἐὰν δὲν ἦτο υἱὸς τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ νὰ ἔμενεν ἀχρησιμοποίητος ὅπως καὶ ἄλλοι ἱκανοὶ ἄνθρωποι. Θεωρῶ, λοιπόν, ἐπιτυχία τὸ νομοσχέδιον καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἵδρυσιν τοῦ θεσμοῦ τοῦ ἀναπληρωτοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιλογὴν τοῦ προσώπου, ἐὰν καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἐμνημονεύθη σήμερον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶναι πράγματι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις προορίζει διὰ τὴν θέσιν αὐτήν. Κύριοι βουλευταί, ἡ Ε.Δ.Α. πρὸ ὀλίγου καταστρέφουσα τὴν συζήτησιν εἶπεν, ὅτι εἰς τὸν τόπον μας δὲν ὑπάρχουν τὰ ἀπαιτούμενα πρόσωπα διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναφυομένων ζητημάτων. Δὲν βλέπετε ἀπεργίας, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην τῶν αὐτοκινητιστῶν. Ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν ἔχομεν τὰ πρόσωπα διὰ νὰ τὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Καὶ διὰ νὰ προλάβωμεν νὰ τὰ θεραπεύσωμεν εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀποφεύγωνται αἱ βίαιαι αὐταὶ ἐκδηλώσεις. Καὶ δι’ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις Παπανδρέου προσπαθεῖ νὰ μελετήσῃ τὰ ζητήματα καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς. Καὶ ἓν ἐκ τῶν μέτρων αὐτῶν εἶναι καὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Τὸ τρίτον θέμα εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ἀναπληρωτοῦ Ὑπουργοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπεσήμανεν, ὅπως προεῖπον, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ἠλιοῦ. Εἶπεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δίδει πλήρη ἁρμοδιότητα εἰς τὸν Ἀναπληρωτὴν Ὑπουργὸν καὶ ἴσως–ἴσως αὐτὸ νὰ προεκάλεσε σύγχυσιν. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι παλαιὸς καὶ ἐδῶ καὶ εἰς τὰ δικαστήρια ποὺ μὲ ἐμέμφθη ὁ κ. συνάδελφος καὶ ἠξεύρω, ὅτι ἡ ἀξία τοῦ οἱουδήποτε νομοθετήματος δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν διατύπωσιν τοῦ κειμένου ἀλλὰ ἀπὸ τὸν τρόπον τῆς ἐφαρμογῆς του. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Πετραλιᾶς).

§154Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ κείμενον εἶναι ἄρτιον λεκτικῶς.

§155Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς. Δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ νεκρὸν γράμμα τοῦ νόμου, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν ζωντανὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ νόμος θὰ ἐφαρμοσθῇ, μὲ οἱανδήποτε γραμματικὴν διατύπωσιν. Μὲ τὴν σκέψιν αὐτήν, κύριοι βουλευταί, ἐπαναλαμβάνω, καθ’ ὅσον ἀφορᾶ ἐμὲ προσωπικῶς, τάσσομαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀπὸ ἀπόψεως Ἑλληνικῆς θεωρῶ εὐεργέτημα διὰ τὸν τόπον, ὅτι παρουσιάζεται ἡ εὐκαιρία νὰ χρησιμοποιηθῇ καὶ δὴ εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα προσωπικότης, ἡ ὁποία ἔχει τὴν ἐπιστημοσύνην καὶ τὴν πρακτικὴν γνῶσιν τῶν Ἑλληνικῶν θεμάτων οἷος εἶναι ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ.).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ρουσόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§157Α. ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀγαπητοὶ κ.κ. συνάδελφοι, τὰ ἀστικὰ κόμματα ἔχουν συνηθίσει κατὰ τὴν μακρὰν ἱστορίαν τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ νὰ εἶναι περισσότερον κόμματα προσώπων καὶ ὀλιγώτερον κόμματα ἀρχῶν. Τοῦτο εἶναι φανερόν, διότι ὁ Κοινοβουλευτισμὸς προώδευε καὶ αἱ διαφοραὶ καθίσταντο ὀλιγώτεραι καὶ τὰ ἀστικὰ καθεστῶτα ἐδιοικοῦντο ἀπὸ παγίους νόμους. Ἡ δὲ μάχη μέσα εἰς τὰς Βουλὰς ἐξελίσσετο εἰς μάχην προσώπων. Βεβαίως ἐλέγοντο καὶ πολλὰ σοφὰ πράγματα καὶ δευτερεύοντα καὶ ἄλλα διαδικαστικά. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία τῶν ἀστικῶν κομμάτων, ἡ σπατάλη δηλαδὴ δυνάμεων ἐναντίον ἀλλήλων ἐλλείψει σπουδαιοτέρου σκοποῦ. Αὐτὰ ἐπαναλαμβάνω συνέβαινον εἰς παλαιοτέρους χρόνους ὅπου αἱ μεταβολαὶ αἱ πολιτικαὶ καὶ αἱ οἰκονομικαὶ συνετελοῦντο μὲ μικρὰ βήματα. Τοῦτο ἄλλωστε, κατ’ οὐδὲν ἔβλαπτεν τὰ ἰσχυρὰ ἀστικὰ καθεστῶτα τῶν μεγάλων χωρῶν. Διαφέρει ὅμως τὸ θέμα διὰ τὰς ὑποαναπτύκτους χώρας, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ἐνώπιον τεραστίων μεταβολῶν. Εὑρίσκονται κατὰ συνέπειαν τὰ ἀστικὰ κόμματα εἰς τὰς χώρας αὑτὰς τὰς ὑποαναπτύκτους εἰς πολὺ χειροτέραν κατάστασιν ἀπὸ τὰ ἀστικὰ κόμματα τῶν ἄλλων μεγάλων χωρῶν. Διότι καὶ ἡ μεταβολὴ εἶναι δύσκολος καὶ ἡ σπατάλη δυνάμεων εἶναι καταστρεπτικὴ διότι ἀποβαίνει εἰς βάρος τῆς διασώσεως τοῦ ὑγιοῦς μέρους τοῦ ἀστικοῦ καθεστῶτος. Διότι εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι ἕνα μέρος τοῦ ἀστικοῦ καθεστῶτος πρέπει νὰ διατηρηθῇ ὅπως ἐπίσης καὶ ἕνα ἄλλο μέρος πρέπει νὰ μεταβληθῇ ἰδίᾳ ὅσον ἀφορᾷ τὸν οἰκονομικὸν τομέα. Διὰ τοῦτο εἶναι καὶ δύσκολος ἡ μεταβολή. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, τοῦ ὁποίου ἐκτιμῶ τὴν πνευματικότητα, ὅτι ἠρχίσατε, κύριοι τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου νὰ ξηλώνετε. Ἔπρεπεν ὅμως νὰ προσθέσῃ ὅτι ἀρκετὰ ἐξηλώσαμεν καὶ ἡμεῖς ἐπὶ μίαν 8ετίαν. Ἀρχίζομεν, λοιπόν, καὶ ἡμεῖς νὰ ξηλώνωμεν διὰ νὰ εἴμεθα ὡς ἀστικὸν κόμμα ἐνημερωμένον. Πράγματι, ὀφείλει ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἰς τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀνέθεσεν ὡραίαν, ἀλλὰ βαρεῖαν ἀποστολὴν νὰ λύσῃ τὰ προβλήματα τῆς Ἑλλάδος. Δύσκολον τὸ ἔργον. Πρέπει ὅμως νὰ χρησιμοποιήσῃ ὅλας της τὰς δυνατότητας. Εἶναι συνεπῶς λογικὸν ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἀπὸ τῆς πρώτης ἐμφανίσεώς της νὰ συνεχίζῃ τὴν ἐργασίαν της ὡς ἕνα παλαιὸν ἀστικὸν κόμμα. Νομίζω, ὅτι ἔχει τὴν ἱκανότητα καὶ ἀρκετὰ ἐκλεκτὰ στελέχη, ὥστε τὸ ἀστικὸν κόμμα τῆς Ἑνώσεως Κέντρου νὰ ἐνημερωθῇ εἰς τρόπον ὥστε νὰ προσαρμοσθῇ εἰς τὰς μεταβολὰς τῆς ἐποχῆς ποὺ εἶναι βασικαί. Τὰ πάντα, χάρις εἰς τὴν ἐπιστήμην εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν σήμερον, ἄλλως θὰ εἴμεθα ἀνίκανοι. Ὀφείλει νὰ διασωθῇ τὸ ὑγιὲς μέρος τοῦ ἀστικοῦ καθεστῶτος διότι ἄλλως, θὰ θρηνήσωμεν ὅλοι καὶ ἡ ΕΡΕ καὶ ἡμεῖς καὶ ἡ ΕΔΑ ἀκόμη, διότι τὸ καθεστὼς τὸ ὁποῖον ὀνειρεύεται δὲν θὰ εἶναι δι’ αὐτήν. Θὰ καταστρέψῃ μίαν παράδοσιν καὶ ἕνα ὡραῖον ἀνθρώπινον κόσμον ὅπως κατεστράφη καὶ ἀλλοῦ καὶ τώρα ἀρχίζει νὰ διορθώνεται εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν ἡ ὁποία ἔπειτα ἀπὸ τόσα ἔτη ἤρχισε νὰ ἐπανέρχεται εἰς τὸ καθεστὼς τῶν ἀστικῶν λειτουργιῶν. Εἶπον ἤδη, ὅτι αἱ μικρομεταβολαὶ αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὰ παλαιά, εἰς τὰ ἀστικὰ καθεστῶτα καὶ εἰς τὰς προσωπικὰς ἰδεολογίας τῶν ἀστικῶν κομμάτων, αἱ μεταβολαὶ εὔκολα παρακολουθοῦνται. Σήμερον εἶναι πολὺ μεγάλαι καὶ ταχύτατα πρέπει νὰ τὰς παρακολουθήσωμεν καὶ νὰ τὰς ἐφαρμόσωμεν. Δὲν λέγω ὅτι τὰ φαινόμενα τῶν πορειῶν καὶ ἀπεργιῶν εἶναι ἀνησυχητικά. Εἶπε κἄποιος φίλος, παλαιὸς Φιλελεύθερος: «Πολιτευόμενοι προσέξατε διότι οὔτε Κυβέρνησις, οὔτε Ἀντιπολίτευσις θὰ ὑπάρχῃ καὶ θὰ ἔλθουν ἄλλοι νὰ κυβερνήσουν, διότι ἂν δὲν προσέξετε, βαίνομεν εἰς κατάρρευσιν». Διότι εἶναι δυνατὸν ἔκτοτε λόγῳ τῆς ταχύτητος τῶν ἐξελίξεων, ἐντὸς ὀλίγου χρόνου νὰ εὑρεθῶμεν ἐν διαλύσει. Μεταξὺ τῶν κυρίων περιεχομένων τῶν ἀστικῶν καθεστώτων, εἶναι, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἐπιστήμη ἔχει φθάσει εἰς τὸ σημεῖον ὥστε νὰ παύσῃ νὰ ἀποτελῇ τὴν νέαν ὕλην. Καὶ οἱ σημερινοὶ καὶ οἱ παλαιοὶ οἰκονομολόγοι εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν. Ἔχει καταντήσει ἡ σημερινὴ οἰκονομία μας νὰ μὴ εἶναι πλέον ἐπιστήμη, παρὰ νὰ εἶναι μία δευτερεύουσα τέχνη. Ἀκόμη δὲ περισσότερον ὅταν εἰς οἰκονομολόγους τοιαύτης προελεύσεως, ἀναθέτομεν καθήκοντα τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζουν καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἔχωμεν βλάβας ἀνεπανορθώτους. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι, διότι ὅμως τιμῶ ὅλους τοὺς συναδέλφους, ἀλλὰ τοὺς ἔχω εἴπει, ὅτι σεῖς οἱ οἰκονομολόγοι, εὑρίσκεσθε ἐκτὸς θέματος. Πολὺ περισσότερον οἱ φερόμενοι ὡς σπουδαῖοι οἰκονομολόγοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ οἱ πλέον ἐπικίνδυνοι. Δηλαδή, ὅπως εἶπον καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὁ κίνδυνος τῶν ἀστικῶν κομμάτων καὶ καθεστώτων ἔρχεται καὶ ἀπὸ τοὺς ἀστοὺς πολιτευομένους καὶ ἀπὸ τοὺς ἀστοὺς οἰκονομολόγους. Διὰ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον περὶ διορισμοῦ τοῦ Ἀναπληρωτοῦ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, συνεκέντρωσε τὴν προσοχήν μου καὶ μὲ ἔθεσεν ἐνώπιον ἑνὸς διλήμματος ὑπευθυνότητος καὶ συνειδήσεως. Μὲ τὴν σκέψιν, ὅτι δὲν συμμερίζομαι τὰς ὀξυτάτας διαμάχας μεταξὺ τῶν ἀστικῶν κομμάτων, δὲν τὰς συμμερίζομαι διότι τὰς θεωρῶ ὡς συνέχειαν, θεωρῶ, δηλαδή, ὅτι καὶ ἡμεῖς ἀκολουθοῦμεν τὴν συνέχειαν τοῦ παρελθόντος, δι’ αὐτὸ λέγω, ἐπειδὴ θεωρῶ τὴν Βουλὴν τὴν σημερινὴν κρίσιμον, διότι ἀντιμετωπίζει κρίσιμα προβλήματα, θεωρῶ τοὺς συναδέλφους ἴσους καὶ συνεπῶς, ὅ,τι ἔχω νὰ εἴπω, τὸ λέγω πρὸς ὅλους, χωρὶς ἀσφαλῶς νὰ θίγω κανένα προσωπικῶς. Εἶπον, λοιπόν, χθὲς εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ὡς μέλος αὐτῆς, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν συζητοῦμεν, ὅτι δὲν εἶμαι σύμφωνος. Πρῶτον, διότι ἔχω κατ’ ἀρχὴν ἐπιφυλάξεις εἰς τοὺς οἰκονομολόγους ὅταν τοὺς δίδωμεν τοιαύτας ἐξουσίας. Τοὺς θεωρῶ ἀνημερώτους, τοὺς θεωρῶ ἁπλῶς δημοσιογράφους τῆς οἰκονομικῆς ἐπιστήμης. Εἶπον, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ κρίνωμεν τὰ σημερινὰ δεδομένα καὶ τὸ μέλλον μὲ παλαιὰ κριτήρια. Εἶπον ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀναλαμβάνει τεραστίας εὐθύνας, τὰς ὁποίας δὲν φέρει μόνον αὐτή, ἀλλὰ ὅλοι ἡμεῖς οἱ 170 βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἀπαρτίζομεν τὴν Ε.Κ. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ ποὺ κάμνομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ἓν εἶδος ἐνημερώσεως ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν καὶ εἰς ἄλλην ἀγόρευσίν μου εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ 1961, νὰ σᾶς ζητήσω τὴν ἄδειάν σας νὰ σᾶς ἐνημερώσω ἐπὶ πραγμάτων τῆς σημερινῆς ἐποχῆς. Δὲν συμφωνῶ εἰς τὸν ὁρισμόν, οἰκονομολόγος ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἢ ὡς Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ, τὸ βλέπω ὡς Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ ἀνασυγκροτήσεως, εἰς τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἔννοια προγραμματισμός. Ἕνα τοιοῦτον Ὑπουργεῖον δὲν βλέπω νὰ ἔχῃ 200 τεχνικούς, 20 νομικοὺς καὶ 20 οἰκονομολόγους διὰ τὴν βοήθειαν τοῦ πράγματος. Οἱ οἰκονομολόγοι τῆς ἑπομένης γενεᾶς, δὲν θὰ παίρνουν τὸ δίπλωμά των ἀπὸ τὰς σημερινὰς οἰκονομολογικὰς Σχολάς. Εἰς τὴν ἑπομένην γενεὰν οἱ οἰκονομολόγοι θὰ βγαίνουν ἀπὸ τοὺς τεχνικούς. Πρῶτον θὰ ἀποκτήσουν τὴν ἔννοιαν τῆς τεχνικῆς ἐπιστήμης καὶ κατόπιν θὰ συμπληρώσουν ἐπὶ 2ετίαν τὰς οἰκονομικάς των γνώσεις διὰ νὰ λέγωνται οἰκονομολόγοι. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τιμῶ τοὺς σημερινοὺς καὶ παλαιοὺς οἰκονομολόγους, ἀλλὰ λέγω, ὅτι θὰ πρέπει ἀπὸ τώρα καὶ ὁ κόσμος καὶ ἡ ἐπιστήμη καὶ ἡ ὑπεύθυνος Βουλὴ καὶ οἱ οἰκονομολόγοι νὰ ἀρχίσουν κατά τινα τρόπον νὰ θετικοποιοῦνται καὶ νὰ συνεργάζονται μὲ τοὺς τεχνικούς, νὰ παύσουν νὰ εἶναι ἀφηγηταὶ οἰκονομολόγοι καὶ νὰ γίνουν παραγωγοὶ ἔργων. Τὸ θέμα δὲν εἶναι μόνον εἰς τοὺς οἰκονομολόγους. Ἡ θετικοποίησις πρέπει νὰ πάῃ παντοῦ. Εἰς ὅλην τὴν δρᾶσιν θὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν θετικὴν παιδείαν δικαίαν Κυβέρνησιν καὶ τότε θὰ κάμωμεν ἐργασίαν παραγωγικὴν καὶ θὰ δυνηθῶμεν νὰ συγκρατήσωμεν τὸν κόσμον ὑψηλά. Ἡ θετικὴ ἐπιστήμη κάμνει θαύματα, ἀρκεῖ νὰ ἔχῃ τὰ κατάλληλα πρόσωπα διὰ τὴν προώθησίν της. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας βλέπω νὰ γίνεται χαλασμὸς κόσμου. Βλέπω νὰ ἀνακατεύωνται ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἰδέαν περὶ Παιδείας. Εἶπον εἰς τὸν κ. Ἀκρίταν, ὅταν ἐξεφώνει τὰ σχετικὰ μέτρα διὰ τὴν Παιδείαν: «Πῶς τοὺς εὑρήκατε αὐτοὺς τοὺς συνεργάτας καὶ σπεύσατε νὰ ἐξαγγείλετε τόσον ἐσπευσμένως ἕνα τοιοῦτον ἐξαιρετικὸν πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ, ὅτι μὲ φοβίζει»; Ἡ σημερινὴ συζήτησις εἶναι χαρακτηριστικὴ καὶ ἔχει τὴν ἑξῆς ἰδιαιτέραν ἀξίαν, διότι ἡ Ε.Κ. θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ἔχει μὲν ἱκανότητας, ἀλλὰ ἔχει ἀνάγκην τῆς ἐνημερώσεως αὐτῆς. Ἡ παρουσία μου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὀφείλεται διότι διέγνωσα, ὅτι εἰς τὴν ἐποχήν μας μία κίνησις σὰν τῆς Ε.Κ., εἶναι εἰς θέσιν καὶ δύναται νὰ λύσῃ τὰ σπουδαιότατα αὐτὰ προβλήματα. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι μὲ τὴν ἐξαγγελίαν τῶν ἐκπαιδευτικῶν μεταρρυθμίσεων κατὰ τὴν πρώτην περίοδον δὲν θὰ ἔχωμεν τοὺς 200 οἰκονομολόγους, ἀλλὰ ἑκατοντάδες καὶ θὰ ἔχωμεν καὶ τρεῖς συντονιστὰς διὰ τοὺς ὁποίους θὰ χρειασθῇ καὶ τέταρτος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ νὰ συντονίζῃ τοὺς τρεῖς. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω πλήρη ἐκτίμησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω, ἀκόμα καὶ εἰς τὰ πρόσωπα. Ἀλλὰ νομίζω δὲν εἶναι πράξεις ἐπαίνων... Καὶ ἂν ἀκόμη, κ. συνάδελφοι τοῦ Κέντρου, ψηφίσετε τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἐγὼ πάντως θὰ εἶμαι μὲ σᾶς.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§159Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι διότι ἐνεγράφην πρῶτος καὶ δὲν μοῦ δίδετε τὸν λόγον. Ζητῶ τὸν λόγον, διότι νομίζω, ὅτι ἔχω σειρὰν νὰ ὁμιλήσω.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Κουτσοχέρα, ἔχετε τὸν λόγον.

§161Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Εἶναι ἀλήθεια, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἔρχομαι νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν τὴν 11ην νυκτερινὴν καὶ ἴσως δι’ αὐτὸ νὰ μὴ εἶμαι συνεπὴς εἰς τὸν ἑαυτόν μου, διότι ἄλλοτε εἶχον εἰσηγηθῆ, ὅτι πέραν τῆς 10ης νὰ μὴ διαρκῇ ἡ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἡ τύχη φαίνεται, ὅτι μὲ καταδιώκει καὶ προχθὲς ἐπίσης ἦλθεν ἡ σειρά μου διὰ νὰ ὁμιλήσω περὶ τὴν 4ην πρωϊνήν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ φροντίσω νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολύ. Κατ’ ἀρχὴν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι τὸν θεσμόν, τὸν ὁποῖον εἰσαγάγει τὸ παρὸν νομοσχέδιον, τὸν ὑπηγόρευσεν ἡ ἐποχὴ καὶ ἡ ἀνάγκη αὐτοῦ εἶναι ἔκδηλος, ὄχι μόνον διότι κατὰ τὸν τελευταῖον καιρὸν ἔχομεν συνδεθῆ μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἀλλὰ καὶ δι’ ὅσους ἀπὸ σᾶς ἀπασχολεῖσθε μὲ τὰ οἰκονομικὰ φαινόμενα, ἡ ἀλληλοεξάρτησις τῶν οἰκονομικῶν, εἶναι φυσικὴ ἀνάγκη. Τοῦτο βεβαίως, εἶναι παλαιὸν φαινόμενον καὶ ἄσχετον δύναται κανένας νὰ εἴπῃ μὲ τὸ δασμολόγιον, τὸ ὁποῖον ἄλλοτε ἐφήρμοζεν ἡ οἰκονομικὴ ἐπιστήμη καὶ τὰ διάφορα κράτη, διὰ νὰ κρατοῦν τοὺς διαφόρους καὶ ἀνεξαρτήτους, τὰς ἐθνικάς των οἰκονομίας. Κύριοι συνάδελφοι, κατάφεραν ὅλοι οἱ ὑπεύθυνοι μέχρι τῆς στιγμῆς, νὰ ἀφήσουν τὴν Ἑλλάδα, χώραν ὑπανάπτυκτον. Εἶναι ὅμως καιρὸς ἡ χώρας μας νὰ βγῇ ἀπ’ αὐτὴν τὴν ὑπανάπτυκτον κατάστασιν, δι’ αὐτὸ ὁ θεσμός, ὁ ὁποῖος εἰσαγάγεται, θὰ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὸς καὶ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Θὰ ἤθελα νὰ εἴπω διὰ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ρουσσόπουλος, ὅτι ἡ θεωρία, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν εἶναι πεπαλαιωμένη καὶ ξεπερασμένη καὶ δὲν ἔχομεν μόνον ἀνάγκην τεχνιτῶν, ἀλλὰ προσωπικοτήτων μὲ πλήρη κατατόπισιν τῶν γενικῶν γνώσεων, ὅπως ὁ Πλάτων εἶπεν...

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, παρακαλῶ, κ. συνάδελφε.

§163Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Μὲ συγχωρῆτε, κ. Πρόεδρε, ἐν πάσῃ περιπτώσει σταματῶ σ’ αὐτὸ τὸ σημεῖον, ἐπὶ δὲ τῆς διαρθρώσεως τοῦ νομοσχεδίου ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Κατ’ ἀρχήν, αὐτὸ τοῦτο τὸ κείμενον ἔχει φραστικὰ λάθη, ἐπισημαίνω δὲ τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, εἰς τὸ ἐδάφιον 2, ὁ κ. Ὑπουργός.... καὶ λοιπὰ ἔχει κόμμα, τὸ ὁποῖον δὲν χρειάζεται· προτείνω, ἂν συμφωνῆτε, κύριοι συνάδελφοι.

§164ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα, ν’ ἀπαλειφθῇ.

§165Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Δεύτερον, στὸ ἐδάφιον αʹ τῆς παραγράφου 2 στὴν τρίτη γραμμὴ τὸ κόμμα, τὸ ὁποῖον ἔχει, γίνεται «καὶ» στὸ τέλος δὲ τοῦ ἐδαφίου τούτου νὰ προστεθῇ «καὶ» καὶ οὕτω νὰ συμπληρωθῇ τὸ ἄρθρον.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§167Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῆς Ε.Κ. εἶναι παρόντες καὶ τὸ νομοσχέδιον θὰ ψηφισθῇ. Δὲν τίθεται θέμα πειθαρχίας τοῦ Κόμματος, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν ἀνησυχίας ἐπὶ τοῦ νεοεισαγομένου θεσμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδή, ἐγώ, εἶμαι ἰατρὸς θὰ κάμω ἕνα παραλληλισμὸν τοῦ θεσμοῦ τούτου τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Συντονισμοῦ μὲ μίαν κλινικήν. Εἰς μίαν κλινικὴν ἔχομεν ἕνα ἰατρὸν ποὺ τὴν διευθύνει. Οὕτω καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ θὰ πρέπει εἷς νὰ διευθύνῃ τοῦτο. Ἐὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ ἔχομεν δύο Ὑπουργοὺς νὰ διευθύνουν, θὰ πρέπει νὰ χωρισθοῦν καὶ αἱ ἁρμοδιότητες τούτων, διότι τὸ νομοσχέδιον δὲν μᾶς ὁρίζει ποῖαι θὰ εἶναι αἱ ἁρμοδιότητες ἑνὸς ἑκάστου. Λέγει τὸ νομοσχέδιον, ὅτι διατάγματα θὰ ὑπογράφῃ καὶ ὁ ἕτερος Ὑπουργός. Ἐμεῖς εἰς τὸν τομέα μας εἰς τὴν κλινικὴν ἐπὶ τοῦ ἀνωτέρω παραδείγματός μου, λέγομεν, ὅτι ἐὰν ὁ εἷς ἰατρὸς δὲν ἐπιληφθῇ τοῦ ἀσθενοῦς του, ὅτι ὁ ἄρρωστος πεθαίνει. Ἐρωτῶ, λοιπόν, εἰς ποίας περιπτώσεις καὶ πότε θὰ ὑπογράφῃ διατάγματα ὁ ἕτερος τῶν Ὑπουργῶν; Κύριοι συνάδελφοι, ἔγινεν ἀπόψε συζήτησις διὰ κἄποιαν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία δὲν ἐδημοσιεύθη ἢ ἐνδεχομένως δὲν ὑπῆρξε κἄν. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω πῶς ἔφθασεν εἰς τὰς χεῖρας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ πῶς εἶναι τοῦτο δυνατόν, ὅταν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, ἀπὸ τοὺς διαφόρους πρεσβευτὰς στέλλονται ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα δὲν φθάνουν παρὰ μετὰ ἑβδομάδας. Πῶς λοιπόν, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι τοῦτο δυνατόν;

§168Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀποδώσητε, κ. συνάδελφε, εἰς ὕπουλον ἐνέργειαν οἱουδήποτε. Διότι ἐπρόκειτο περὶ ἐγγράφου τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἀπόρρητον. Πᾶς δημοσιογράφος— καὶ βεβαίως ὑπάρχουν δημοσιογράφοι ἀνήκοντες καὶ εἰς τὸ Κέντρον καὶ εἰς τὴν ΕΔΑ καὶ εἰς τὴν ΕΡΕ καὶ εἰς τοὺς Προοδευτικοὺς— πᾶς δημοσιογράφος, μεταβαίνων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ διαπιστώσῃ καὶ νὰ πάρῃ ἓν ἔγγραφον τοιοῦτον. Καὶ ἐρωτᾷ καὶ πληροφορεῖται. Δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἀπορρήτου πληροφορίας. Ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς σχεδίου ἔστω. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εἶναι ἀπόρρητον καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀπορῆτε δι’ αὐτὴν τὴν διαφυγήν. Δὲν ἦτο διαφυγή.

§169Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχα τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι δὲν θὰ μὲ διακόπτατε. Ξέρετε πολὺ καλὰ τὰς ἀντιλήψεις μου διὰ τὴν παλαιὰν ἡγεσίαν τῆς ΕΡΕ καὶ διὰ τὴν σημερινήν. Εἶναι γραμμένα εἰς τὰ πρακτικά, καὶ φαντάζομαι νὰ τὰ ἔχετε ἀναγνώσει. Μοῦ δώσατε τώρα μὲ τὴν παρέμβασίν σας, νὰ ὑποπτευθῶ, ὅτι τὰ κατάλοιπα τῆς Ζυριχιακῆς πολιτικῆς ἐξακολουθοῦν νὰ ὑπάρχουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁμιλοῦμεν διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ.

§171Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐρωτῶ τί συμβαίνει. Ἢ δολιοφθορὰ ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἄρα μὴ πατριωτικὴ πρᾶξις, πρὸς παρεμπόδισιν τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως, ἢ ἡ Κυβέρνησις μέχρι στιγμῆς ἀπέδειξεν, ὅτι δὲν διοικεῖ καλῶς, καὶ ἴσως δι’ αὐτὸ κάνει αὐτὰς τὰς μεταβολὰς εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, μέχρις ὅτου εὕρει τὸν δρόμον της. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ κρούσω τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου διὰ τὴν γραμμὴν ποὺ ἔχει. Καὶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμω μίαν σύστασιν. Συμφωνῶ ἐν μέρει μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. βουλευτὴν Ἀθηνῶν καὶ καθηγητὴν τοῦ Πολυτεχνείου, ὅτι θὰ πρέπει νὰ χρησιμοποιήσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα εἰδικούς. Θὰ πρέπει ὅμως καὶ διὰ τοὺς ἄλλους τομεῖς νὰ ξεύρῃ, ὅτι μέσα εἰς τὸ Κοινοβούλιον ὑπάρχουν εἰδικοί, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ χρησιμοποιηθοῦν πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἑλλάδος.

§172Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ εἶμαι μακρός. Θὰ τονίσω ἰδιαιτέρως ἕνα σημεῖον τὸ ὁποῖον ὑπηνίχθη ἤδη ὁ κ. Ἡλιοῦ, τὸ ἀνέφερεν ὁ κ. Μπακόπουλος. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ διέγνωσε καὶ ἄλλος τις συνάδελφος. Πρόκειται περὶ τῆς ἀδυναμίας τοῦ νομοσχεδίου ὅσον ἀφορᾶ τὴν συνεργασίαν τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τοῦ Ἀναπληρωτοῦ Ὑπουργοῦ. Δὲν γνωρίζω ποῖα πρόκειται νὰ εἶναι τὰ πρόσωπα αὐτά. Οὔτε μὲ ἐνδιαφέρει νὰ τὰ ἀναφέρω. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν λέγεται, ὅτι ἡ ἐνίσχυσις τοῦ Ὑπουργοῦ διὰ τοῦ Ἀναπληρωτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ, δίδεται διὰ νὰ τύχῃ ὁ πρῶτος ἐνισχύσεως ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄμεσον ἐπιστημονικὴν λύσιν τῶν προβλημάτων τὰ ὁποῖα διαχειρίζεται τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ δικαιολογία τοῦ νομοσχεδίου. Εἰς τὴν πρᾶξιν ὁ Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς χαρακτηρίζεται ὡς μέλος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Καὶ αὐτὸ εἶναι ὀρθὸν καὶ ἀναπόφευκτον. Προστίθεται εἰς τὸ νομοσχέδιον: Ἐπικουρεῖ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, προϊστάμενος μετ’ αὐτοῦ ἁπασῶν τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, δικαιούμενος νὰ ὑπογράφῃ τὰ ἔγγραφα τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου τούτου, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν Βασιλικῶν Διαταγμάτων. Ἀναπληροῖ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καθ’ ὅλας τὰς ἁρμοδιότητας αὐτοῦ. Πρόκειται, κ. Πρόεδρε, περὶ ἐνισχύσεως, ἡ ὁποία θὰ δοθῇ ἀπὸ τὸν Ἀναπληρωτὴν Ὑπουργὸν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἢ πρόκειται περὶ ἀνοίγματος στίβου ἀγωνίσματος πυγμαχίας ἢ ἄλλου ἀγωνίσματος μεταξὺ αὐτῶν. Αὐτὴν τὴν πλήρη δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ὁ Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργός, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν λαμβάνῃ ὁ Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς χωρὶς νὰ τὴν δίδῃ ὁ κ. Ὑπουργός; Φοβοῦμαι, κ. Πρόεδρε, καὶ προβλέπω, ὅτι ἅμα ὁ Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς εἰσέλθῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ μεγάλη μάχη θὰ ἀρχίσῃ μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ. Τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ θὰ διαλυθῇ εἰς δύο μαχόμενα μεταξὺ των στρατόπεδα. Καὶ ὄχι ἐνίσχυσις δὲν πρόκειται νὰ δοθῇ ἀπὸ τὸν Ἀναπληρωτὴν Ὑπουργὸν εἰς τόν Ὑπουργὸν διὰ τὴν ἐπιστημονικὴν λύσιν τῶν προβλημάτων τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλὰ πλήρης διάλυσις αὐτοῦ θὰ ἐπέλθῃ. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος μόνος εἶχε τὸ θάρρος νὰ ὑπερασπισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐντὸς τῆς Βουλῆς, νὰ τό διορθώσῃ κατ’ ἕνα τρόπον, ὥστε ὁ Ὑπουργὸς νὰ δίδῃ τὰς δικαιοδοσίας εἰς τὸν Ἀναπληρωτὴν Ὑπουργόν, ὅταν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὰς ἔχῃ αὐτὸς καὶ νὰ τὰς ἀσκῇ. Διαφορετικὰ τὸ Ὑπουργεῖον θὰ διαλυθῇ.

§173Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶχα σκοπὸν νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀλλὰ ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ μὲ ἀναγκάζει νὰ τὸν ἐρωτήσω μόνον τὸ στοιχεῖον τῆς μεταναστεύσεως εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κρίνει τὴν καλὴν ἢ κακὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν καὶ ἀπόδοσίν της; Διότι ἐβασίσθη εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν μεταναστῶν διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἡ εἰδική μας πολιτικὴ ὑπῆρξεν ἀπρογραμμάτιστος καὶ δὲν ἀπέδωσεν. Ὑπάρχουν πολλὰ ἄλλα φαινόμενα καὶ ἐκδηλώσεις εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωήν, τὰ ὁποῖα μετρῶνται. Καὶ μὲ ἀριθμοὺς θὰ ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐξάρῃ τὸ ἔργον της. Καθ’ ὅσον ἀφορᾶ, εἰδικῶς, τὴν μετανάστευσιν, ἡ μετανάστευσις δὲν ὀφείλεται μόνον εἰς τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ τόπου ἐκ τοῦ ὁποίου γίνεται, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ τόπου πρὸς τὸν ὁποῖον γίνεται. Καὶ εἶναι φυσικὸν νὰ γίνεται μετανάστευσις ἀπὸ τὰς κατωτέρας πρὸς τὰς ἀνωτέρας οἰκονομίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ ἡ μετανάστευσις ὡς κριτήριον τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως ἑνὸς τόπου. Ἠμπορεῖ νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς μέτρον τῆς συγκρίσεως, ἢ ὡς ἀποτέλεσμα τῆς σχετικῆς θέσεως δύο οἰκονομιῶν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι διέπραξε σφάλμα ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, στηρίξας τὴν ἄποψίν του περὶ τῆς ἀποδόσεως τῆς ἰδικῆς μας οἰκονομικῆς πολιτικῆς, εἰς μόνον τὸ γεγονὸς τῆς μεταναστεύσεως. Εἰδικώτερον ὅμως δὲν ἔχομεν ἀριθμούς, κ. Πρόεδρε, οὔτε ἡ Κυβέρνησις, περὶ τοῦ πραγματικοῦ ἀριθμοῦ τῶν μεταναστευόντων, διότι ἐνῷ ἔχομεν ἀριθμοὺς τῶν ἀναχωρούντων δὲν ἔχομεν ἀριθμοὺς τῶν ἐπιστρεφόντων. Καὶ ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι μετηνάστευσαν τόσοι καὶ τὰ τοιαῦτα, εἶναι ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται εἰς τοὺς ἀναχωρήσαντας οὐδέποτε δὲ εἰς τοὺς ἐπιστρέψαντας. Ἠθέλησα, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐρευνήσω τὸ θέμα. Ἀκούομεν, π.χ., ἐπανειλημμένως, ὅτι εἰς τὴν Γερμανίαν ὑπάρχουν σήμερον 130 χιλ. Ἕλληνες χωρὶς οὐδέποτε νὰ ἔχῃ ἀναφερθῆ πόσοι ἐπέστρεψαν ἐκ τῆς Γερμανίας. Ἐπειδή, ἔχω σπουδάσει εἰς τὴν Γερμανίαν, ὄχι οἰκονομικά, ἀλλὰ τεχνικὰ καὶ ἔχω φίλους ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῶν σπουδῶν μου, ἐζήτησα πληροφορίας...

§174Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς ἀνήκετε εἰς τὴν χορείαν ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ζητεῖ ὁ ἀγαπητὸς φίλος καθηγητὴς κ. Ρουσσόπουλος, διότι εἶσθε ναυπηγός.

§175Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὁ ὁποῖος κ. Ρουσσόπουλος, δὲν ἐζήτησε τεχνικούς, ἐζήτησεν ἄλλην κατηγορίαν ἀνθρώπων, δὲν ἠξεύρω ἐὰν ὑπάρχουν σήμερον ἢ θὰ ὑπάρξουν εἰς τὸ μέλλον, δὲν νομίζω ὅτι ἐζήτησε τεχνικούς. Ἐζήτησα, λοιπόν, πληροφορίας ἂν ἠμπορῇ νὰ μὲ πληροφορήσῃ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ περὶ τοῦ πόσοι εἶναι σήμερον εἰς τὴν Γερμανίαν. Ὁ καλὸς αὐτὸς Γερμανὸς — ἐγὼ λέγω Γερμανός, ὄχι Δυτικογερμανός, ὅπως λέγει ὁ κ. Ἠλιοῦ — ὁ καλὸς αὐτὸς Γερμανὸς ἔψαξε καὶ εὑρῆκεν ἀπὸ τὰ στοιχεῖα Ὀργανισμοῦ Γερμανικοῦ, ὁ ὁποῖος ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὸν ἰδικόν μας Ὀργανισμὸν Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀνεργίας καὶ μοῦ ἔγραψε —πλησιάζουν δὲ 10 μῆνες ἀπὸ τότε ποὺ ἔγινεν αὐτὸ — ὅτι ἐνῷ εἰσῆλθον εἰς τὴν Γερμανίαν 130 χιλιάδες Ἕλληνες, τὴν στιγμὴν ἐκείνην ποὺ μοῦ ἔγραφεν εἰργάζοντο 100 χιλιάδες Ἕλληνες. Οὐδείς, κύριοι συνάδελφοι, κάθεται εἰς τὴν Γερμανίαν ἐὰν δὲν ἐργάζεται. Ἐξῆλθον, λοιπόν, τῆς Γερμανίας 30 χιλ. Ἕλληνες, ποῦ ἐπῆγαν;

§176ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπὸ ἐκεῖ ἔφυγαν πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις.

§177Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν, λοιπόν, κ. Πρόεδρε, νὰ στηρίξωμεν σκέψεις ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀναχωρησάντων, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν καὶ τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἐπιστρεψάντων, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ἡ μετανάστευσις αὐτὴ αὕτη δὲν εἶναι κριτήριον σχετιζόμενον μὲ τὴν σύγκρισιν δύο οἰκονομιῶν. Αὐτὰ δι’ ὀλίγων, ἐπειδὴ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠθέλησε νὰ ἐπικρίνῃ τὴν πολιτικήν μας, βασισθεὶς εἰς αὐτὸ τὸ στοιχεῖον. Βεβαίως εἰς ὅσα ἔχουν λεχθῆ περὶ τῆς ἰδικῆς μας οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ὑπάρχουν ἀπαντήσεις ἀκλόνητοι. Δὲν πρόκειται, ὅμως, περὶ αὐτοῦ τώρα, τὸ θέμα δὲν εἶναι τὶ ἔγινε, τὸ θέμα εἶναι τὶ ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ καλὸν εἶναι ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἀπασχολῆται πλέον μὲ τὸ τὶ ἔγινεν, ἀλλὰ μὲ τὸ τὶ θὰ γίνῃ.

§178ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀμνηστία.

§179Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι θέμα ἀμνηστίας, οὔτε λησμοσύνης, τὰ πράγματα ἐκρίθησαν ἀπὸ τὸν λαόν, ἡ Ἕνωσις Κέντρου ὑπεσχέθη αὔξησιν τῆς καταναλώσεως, ὁ λαὸς ἐπροτίμησε τὴν αὔξησιν τῆς καταναλώσεως, εἰς βάρος τῶν ἐπενδύσεων καὶ καλεῖται τώρα ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς αὐτὴν τὴν προσδοκίαν καὶ θὰ ἰδῆτε, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, ἐὰν δὲν πρόκειται αὐτὸς ὁ τόπος νὰ ἀνατραπῇ θὰ ἔλθῃ καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἰς τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον ἠκολούθησαν καὶ αἱ ἰδικαί μας Κυβερνήσεις. Ἀλλὰ ἐξῆλθον κατ’ ἀνάγκην, τοῦ θέματος, διότι ἐξῆλθε καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως αὐτοῦ. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ νομοσχέδιον. Οἱ θεσμοί, ὅπως εἶπεν νομίζω καὶ ὁ κ. Μπακόπουλος, ἔχουν ἀξίαν ἐξαρτωμένην ἀπὸ τὸν τρόπον τῆς ἐφαρμογῆς των. Κατ’ ἀνάγκην, λοιπόν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ συζητήσωμεν καὶ διὰ τὰ πρόσωπα. Ὀφείλω δὲ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὅλα τὰ πρόσωπα περὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο λόγος, τὰ ἐκτιμῶ εἰλικρινέστατα. Ἔγινε πολὺς λόγος, διατί νὰ ὑπάρχῃ ἀναπληρωτὴς Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ. Καὶ διερωτῶμαι, καὶ αὐτὸς εἶναι κυρίως ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον λαμβάνω τὸν λόγον, ὄχι διατί νὰ ὑπάρξῃ ἀναπληρωτὴς Ὑπουργός, ἀλλὰ διατί νὰ γίνῃ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ὁ κ. Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ τὸ σχῆμα αὐτὸ Στεφανόπουλος, Παπανδρέου Ἀνδρέας, Κανελλόπουλος Ἀθανάσιος, Κουτσουμάρης — ἔτσι νομίζω, ὅτι ὀνομάζεται ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς— ἑκάστου τῶν τεσσάρων αὐτῶν προσώπων κατέχοντος ἀντιστοίχως τὰς θέσεις Ἀντιπροέδρου, Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, Ὑφυπουργοῦ Συντονισμοῦ καὶ Γενικοῦ Γραμματέως; Ποῖος ὁ λόγος ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶναι τεταγμένος νὰ ἐποπτεύῃ ὄχι μόνον τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἀλλὰ ὅλων τῶν Ὑπουργείων, κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ποῖος ὁ λόγος νὰ γίνῃ καὶ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ; Ὡς Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὑπερυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, μὲ Ὑπουργὸν ἀναπληρωτήν, πάλιν ὑποτίθεται, ὅτι εἶναι Προϊστάμενός του, καὶ τοὐλάχιστον ἐφ’ ὅσον θὰ ἔμενεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, χωρὶς νὰ εἶναι καὶ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, θὰ ὑπῆρχε καὶ μία σαφήνεια ὡς πρὸς τὰς εὐθύνας. Κατὰ τὴν νομοθεσίαν, ὑπεύθυνος διὰ τὰς πράξεις τοῦ Ὑφυπουργοῦ, εἶναι ὁ Ὑπουργὸς καὶ ὁ Ὑφυπουργὸς ἔχει τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν τοῦ δίδει ὁ Ὑπουργός. Ἐδῶ ἔχομεν δύο ὑπευθύνους, τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ, δηλαδή, καὶ τὸν ἀναπληρωτὴν Ὑπουργόν. Ποῖος θὰ εἶναι ὑπεύθυνος, ἐπὶ τέλους, διὰ τὸν συντονισμόν; Ὑπάρχει, δηλαδή, μὲ τὸ σχῆμα αὐτὸ μία διάσπασις τῆς εὐθύνης, ἡ ὁποία δὲν γνωρίζω πῶς συμβιβάζεται καὶ μὲ τὴν οὐσίαν ἀκόμη τοῦ Πολιτεύματός μας. Βεβαίως, κ. Πρόεδρε, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποσύρῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ νομοσχέδιον, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν οἱωνδήποτε σκέψεων, διότι εἶναι ἐκτεθειμένη πλέον, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶχε τὴν εἰλικρίνειαν καὶ θὰ ἦτο τότε περισσότερον σεβαστὴ ἡ ἀπόφασίς της, νὰ εἶχε τὴν εἰλικρίνειαν νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι, κύριοι, αὐτὸ εἶναι ἰδική μου ὑπόθεσις, ἀναγνωρίσατέ μου τὸ δικαίωμα νὰ ρυθμίζω τὰ ἐνδοκυβερνητικὰ ζητήματα, ὅπως ἐγὼ νομίζω καὶ μὴ μᾶς ἀπασχολῆτε περισσότερον. Μὴ προσπαθῇ, ὅμως, νὰ καλύψῃ αὐτὰ τὰ θέματα τὰ προσωπικά, τὰ ὁποῖα ἐγὼ δὲν ἐπικρίνω. Ὅπου ὑπάρχουν ἄνθρωποι, ὑπάρχουν καὶ προσωπικαὶ φιλοδοξίαι καὶ ἀντιθέσεις καὶ ἐντὸς τοῦ ἰδίου κόμματος καὶ ἐντὸς τῆς ἰδίας Κυβερνήσεως, μὴ προσπαθῇ νὰ καλύψῃ τὰ προσωπικὰ αὐτὰ θέματα μὲ ἕνα κάλυμμα ἀνωτέρου ἐπιπέδου.

§180Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ μὲ τὴν μετανάστευσιν.

§181Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Θὰ καταψηφίσω τὸ νομοσχέδιον, κ. Πρόεδρε, διότι ἐπιθυμῶ νὰ εἶμαι συνεπὴς μὲ τὴν συνείδησίν μου.

§182Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ, εἶπον, ὅτι παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι εἴχομεν ἤδη αὔξησιν καταθέσεων, εἴχομεν διάγνωσιν τοῦ εἰσαγομένου συναλλάγματος καὶ ἐκτέλεσιν ἔργων, ἐν τούτοις ὅμως, ἡ ἐξαθλίωσις ἐπεκτείνεται εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ ἡ μετανάστευσις ἀκολουθεῖ ρυθμὸν ἐπιταχυνόμενον. Ἀνέφερον, δηλαδή, μερικὰ δείγματα τῆς ὑπαναπτύκτου οἰκονομίας μας, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἐδαπανῶντο χρήματα, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἐγένοντο ἔργα. Βεβαίως ἀπεμόνωσαν τὴν μετανάστευσιν, ἴσως αὐτὸ τοὺς πειράζει περισσότερον. Εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ ἀντιλαμβάνονται τὴν εὐθύνην των. Λέγουν, ἐπιστρέφουν ἐκ Γερμανίας, ἂς πᾶνε εἰς τὴν ὕπαιθρον, ὅπου ὑπάρχει ἔλλειψις ἐργατικῶν χειρῶν, διὰ νὰ ἀντιληφθοῦν πόσοι ἐπέστρεψαν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ὅταν ὁμιλοῦμεν σοβαρῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπομονώσωμεν τὴν μετανάστευσιν, φέρ’ εἰπεῖν, ἐγὼ ἰσχυρίζομαι, ὅτι παρ’ ὅλα ὅσα ἐγένοντο, ἡ οἰκονομία μας φέρει τὴν σφραγῖδα τοῦ ὑπαναπτύκτου· θέλετε νὰ μάθετε διατί; Τὸ γεγονός, ὅτι τὰ ⅔ τοῦ πληθυσμοῦ εἶναι ἀγρόται καὶ μόνον τὸ ⅓ ἀσχολεῖται μὲ τὰ ὑπόλοιπα ἔργα, ἀποδεικνύει, ὅτι εἴμεθα ὑπανάπτυκτοι, τὸ γεγονός, ὅτι τὰ 3, 4, 5% τῶν ἐξαγομένων προϊόντων μας εἶναι βιομηχανικά, ἀποδεικνύει, ὅτι εἴμεθα ὑπανάπτυκτοι. Ὑπάρχουν τόσα καὶ τόσα σημεῖα, διὰ νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι παρ’ ὅσα ἐπράξατε, ἠκολουθήσατε ἐσφαλμένην ὁδὸν καὶ ἤδη αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα εἶναι ποὺ σᾶς λέγουν, ὅτι ἡ οἰκονομία μας παραμένει ὑπανάπτυκτος καὶ τὰ βλέπετε ἀπὸ τὴν διάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας, ἀπὸ τὴν διάρθρωσιν τοῦ πληθυσμοῦ καὶ τῶν ἐξαγωγῶν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους πιστεύω, ὅτι ἡ πολιτική σας ἀπέτυχε. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ ἀπόψε. Μεθαύριον θὰ φέρωμεν τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα θὰ κρίνετε καὶ θὰ ἀντιληφθῆτε ποία εἶναι ἡ διαφορὰ τῆς πολιτικῆς σας ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας. Πέραν αὐτοῦ, ἐθέσατε καὶ θέμα ἀντισυνταγματικότητος διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον αὔριον γίνεται νόμος. Κάτω ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἐδῶ καὶ 8 χρόνια, εἴχατε θέσει, ἐὰν ἐνθυμῆσθε, καὶ τὴν ὑπογραφήν σας καὶ ἐν τούτοις οὐδεὶς σᾶς κατηγόρησε τότε δι’ ἀντισυνταγματικότητα. Πάντως, νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ διαψευσθῆτε καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν εἰς τὰς προβλέψεις σας.

§183Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν, πῶς ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἔχει μείνει στοὺς ἀριθμούς, τοὺς πρὸ 30ετίας, διότι ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς σήμερον, δὲν εἶναι πλέον τὰ ⅔, ἀλλὰ τὸ ½ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος.

§184Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἔναντι τοῦ ἀσχολουμένου .... (δὲν ἠκούσθη).

§185Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἴπατε, ὅτι τὰ ⅔ τοῦ πληθυσμοῦ εἶναι ἀγροτικός. Ἐγὼ ἤκουσα ἐκεῖνο ποὺ εἴπατε καὶ ὄχι ἐκεῖνο ποὺ σκέπτεσθε.

§186Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἔπρεπε νὰ ἠξεύρετε τὶ ἐννοῶ, διότι ὑπήρξατε Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ.

§187Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν ἀντιδικῶ μὲ τὸν κ. Ἀντ)δρον τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀνταποκριθῶ εἰς τὸν ἐριστικὸν τόνον, τὸν ὁποῖον ἐκδηλώνει. Ἔχω ἀπεναντίας καὶ αἰσθήματα φιλίας παλαιᾶς πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι ἐκεῖνα ποὺ μᾶς εἶπεν, ἐκεῖνα κατ’ ἀνάγκην καὶ ἤκουσα. Καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι τὰ ⅔ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἀγροτικός. Καὶ κατόπιν τὸ διώρθωσεν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον ποὺ ἐπέτρεψε τὸν διορισμὸν τοῦ κ. Καψάλη — διότι ὑποθέτω εἰς αὐτὸ ἀναφέρεται — ὡς βοηθοῦ ἀναπληρωτοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἂν τὸ ἔχω ὑπογράψει ἢ ὄχι.

§188Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ ἔχετε.

§189Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πιθανόν. Ἕνα, πάντως, εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁ κ. Καψάλης εἶχεν ἐξουσίαν διττήν. Τοῦ ἔδιδε δηλαδὴ ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ τὴν ἐξουσιοδότησιν νὰ ἐνεργῇ κατὰ τὸν Α ἢ Β τρόπον.

§190Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Εἶναι πιστὴ ἀντιγραφὴ τοῦ ἑνὸς νόμου ὁ ἄλλος.

§191Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὸ θέμα δὲν ἠμπορεῖ νὰ κριθῇ κατὰ τρόπον στενὰ νομικόν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ κριθῇ κατὰ τρόπον πολιτικὸν καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι φοβοῦμαι, ὅτι συγκρούεται ὄχι μὲ τὸ Σύνταγμα ἀλλὰ μὲ τὸ πολίτευμά μας, τὸ ὁποῖον θέλει διὰ κάθε τομέα ἕνα ὑπεύθυνον. Δὲν εἶμαι νομικός, ἀλλὰ ἔχω τὴν καλὴν ἢ κακὴν τύχην νὰ πολιτεύομαι ἐπὶ τριάκοντα ἔτη καὶ ἔχω πολλὰ ἀποκομίσει, ἀπὸ τὴν πολιτικὴν αὐτὴν θητείαν μου. Δὲν θὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, σχετικῶς μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τόπου αὐτοῦ. Θὰ διαπιστώσῃ ὅμως καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ εἶχε διαπιστώσει, διότι εἶναι παλαιὸς Ὑπουργός, θὰ διαπιστώσῃ, ὅτι τὸ πρόγραμμα δὲν εἶναι ὅπως μία στρατιωτικὴ διαταγή, ἡ ὁποία διατάσσει μίαν παρέλασιν ἑορταστικήν, ἡ ὁποία ἐκτελεῖται μέχρι τελευταίας λεπτομερείας. Τὸ πρόγραμμα τὸ οἰκονομικὸν εἶναι μία σύνθεσις, κύριε Πρόεδρε, προβλέψεων καὶ ἐπιδιώξεων. Καὶ ὅπου ὑπάρχει πρόβλεψις κατ’ ἀνάγκην δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ θετικότης. Εἶναι πρόβλεψις. Καὶ ὅπου ὑπάρχει ἐπιδίωξις, καὶ δὴ σ’ ἕνα καθεστὼς δημοκρατικόν, ὅπως τὸ ἰδικόν μας, ὅπου ἡ οἰκονομικὴ δραστηριότης ἐξαρτᾶται ἀπὸ τοὺς ἰδιώτας, καὶ ἐκεῖ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ θετικότης. Ἔχομεν οἰκονομικὰ προγράμματα ὁλοκληρωτικῶν κρατῶν. Τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ὅπου οἱ πάντες κινοῦνται κατὰ τὰς διαταγὰς τῆς Ἀνωτάτης Ἀρχῆς καὶ ἐν τούτοις τὰ προγράμματα δὲν ἐκτελοῦνται. Πολλῷ μᾶλλον, λοιπόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προκαθορίσῃ κανεὶς ἀκριβῶς πῶς θὰ ἐξελιχθῇ ἡ οἰκονομία καὶ πῶς θὰ ἐκπληρωθοῦν αἱ ἐπιδιώξεις, ὅταν ὅλη ἡ πολιτικὴ βασίζεται κυρίως εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Δὲν ἀδικῶ τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι νεαρά. Καὶ τὰ παλαιὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως εἶναι καὶ αὐτὰ νεαρὰ μέλη, διότι ἔλλειπον τόσον πολὺν καιρὸν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε ἔχουν λησμονήσει τὶ θὰ εἴπῃ Κυβέρνησις, ἔχουν λησμονήσει τὶ θὰ εἴπῃ νὰ κυβερνᾷ κανεὶς ἕνα λαὸν ἐλεύθερον. Καὶ δι’ αὐτὸ ἀποφαίνονται ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων, ὡσὰν νὰ ἦσαν ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν ἰδικήν των θέλησιν. Θὰ ἀποκτήσουν καὶ αὐτοὶ πεῖραν. Καὶ σεῖς, κύριοι συνάδελφοι, καὶ οἱ σήμερον κυβερνῶντες καὶ θὰ ἴδουν τότε τί θὰ εἴπῃ πρόγραμμα καὶ τὶ θὰ εἴπῃ νὰ κυβερνᾷ κανεὶς ἕνα λαὸν ἐλεύθερον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς ΕΡΕ).

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, κηρύσσεται περαιωμένη ἡ ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησις. Ἐρωτῶ, τὴν Βουλήν, δέχεται τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει;

§193ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ θέσεως Ὑπουργοῦ Ἀναπληρωτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ». Κύριοι βουλευταί, θὰ πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ἡ αὐριανὴ συνεδρίασις θὰ ἔχῃ ὡς θέμα τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ παρακαλῶ ἐὰν εἶναι δυνατὸν εἰς τὰς 6.30′ νὰ εὑρισκώμεθα ἐδῶ, διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἡ συνεδρίασις. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§195ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μέ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 0.15′ π.μ.)