1964.04.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 20ὴ

Τετάρτη 22 Ἀπριλίου 1964

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις, ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ Βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Ι. Μποῦτος ζητεῖ δίμηνον ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Καλκάνης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§4Α. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγιγνώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§5Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅ,τι ἀνεγράφησαν εἰς τὰ πρακτικὰ ἐπὶ μιᾶς ἐρωτήσεώς μου δὲν ἀποδίδουν τὰ ὅσα εἶπον. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔκαμα ὡρισμένας διορθώσεις τὰς ὁποίας θὰ δώσω καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως μὲ διορθώσεις τινὰς τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Σταμάτη.

§7Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, κ. Πρόεδρε, ἐνθυμοῦμαι τοὺς ἀγῶνας τοὺς ὁποίους εἴχατε κάμει πρὸ καιροῦ, δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ ὑπενθυμίσω τὴν διάφορον θέσιν τὴν ὁποίαν εἴχατε καὶ εἴχομεν, διὰ τὴν καθιέρωσιν τῆς στενογραφήσεως ἁπασῶν τῶν ἀγορεύσεων. Τώρα ὅμως ποὺ εἶσθε Πρόεδρος, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιήσητε αὐτὸ τὸ αἴτημα ὅλων μας.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Κανονισμοῦ ἔχει ἐγκρίνει τὴν στενογράφησιν τῶν ἀγορεύσεων ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν κ.κ. βουλευτῶν, τὸ δὲ σχέδιον θὰ κατατεθῇ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας.

§9Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Μήπως θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ τὰ ἐπίσημα Πρακτικὰ νὰ καταρτίζωνται βάσει τῶν ἐστενογραφημένων;

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβλέπεται ἑνοποίησις τῶν πρακτικῶν τὰ ὁποῖα θὰ τηροῦνται μὲ τὸ στενογραφικὸν σύστημα. Μόνον τὸ Δελτίον Τύπου θὰ τηρῆται κατὰ τὸ σήμερον κρατοῦν σύστημα καὶ τοῦτο, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τηρῆται κατὰ τὸ στενογραφικὸν σύστημα διὰ λόγους τεχνικούς.

§11Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Μὴ τὸ συνδέετε τὸ θέμα αὐτὸ μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ νέου Κανονισμοῦ, διότι τὶ σχέσιν ἔχει ὁ Κανονισμός; Εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ἀνάγεται εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν δικαιοδοσίαν σας. Διότι ἂν τὸ συνδυάσετε μὲ τὸν Κανονισμόν, φοβοῦμαι ὅτι τὸ ρίχνετε εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσουν οἱ στενογράφοι διὰ τὴν ἀπὸ τοῦδε τήρησιν ὅλων τῶν ἀγορεύσεων κατὰ τὸ στενογραφικὸν σύστημα. Ὁ Κανονισμὸς θὰ ψηφισθῇ μὲ τὴν συμφωνίαν ὅλων τῶν Κομμάτων ὡς τάχιστα.

§13Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε εἶχον προβῆ εἰς μίαν ὑπόδειξιν, ἡ ὁποία δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ ληφθῇ τοῦ λοιποῦ ὑπ’ ὄψει ὑπὸ τὴν ἰδικήν σας ἐπίβλεψιν. Οἱ ταχυγράφοι εἶναι ἄριστοι, ἀλλὰ εἶναι ἀδύνατον ἐφ’ ὅσον 5 φράσεις ἑνὸς ὁμιλητοῦ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ τὰς συμπιέσουν εἰς μίαν, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποδώσουν τὸ λεκτικόν. Ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν τὸ λεκτικόν, ὄχι διότι πταίουν οἱ ἴδιοι, ἀλλὰ διότι ἁπλούστατα αἱ 5 φράσεις γίνονται μία, θὰ πρέπει νὰ διατυπώνουν πάντοτε καὶ ἔτσι πρέπει νὰ δημοσιεύεται ὁ λόγος, ἐφ’ ὅσον δὲν βασίζεται ἐπὶ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά, πρέπει νὰ διατυπώνουν εἰς τρίτον πρόσωπον τὰς ἀγορεύσεις ἢ τὰς παρεμβάσεις συναδέλφων.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε δίκαιον.

§15Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ μὴ ἀλλοιώνωνται αἱ φράσεις ἀπὸ ἀπόψεως ὕφους. Εἶσθε λογοτέχνης καὶ ὡς ἐκ τούτου κατ’ ἐξοχὴν ἠμπορεῖτε νὰ ἐκτιμήσητε τοῦτο, καὶ ἅπαντες ἀποδίδουν σημασίαν εἰς τὸν λόγον των καὶ τὸ προσωπικόν των ὕφος. Ἀφοῦ δὲν ἀποδίδονται αἱ φράσεις ὡς ἔχουν, ἀφοῦ δὲν ἀποδίδεται ἡ διατύπωσις τῶν ὁμιλιῶν εἰς τὸ λεκτικὸν καὶ τὸ ὕφος των, πρέπει νὰ εἶναι ἡ περίληψις εἰς τὸ τρίτον πρόσωπον.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε δίκαιον καὶ θὰ δοθῇ ἐντολὴ πάντοτε νὰ ἀποδίδωνται εἰς τὸ τρίτον πρόσωπον. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Ἰντζὲς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.τ.λ.

§17Β. ΙΝΤΖΕΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγιγνώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Ἀνερούσης, καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἀρχῶν νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας, κ. Η. Παπαηλιοῦ, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν Συλλόγων Ἐμπορικοῦ καὶ Ἐπαγγελματικοῦ, τῶν Σωματείων Ἁμαξοκαρραγωγέων, φορτοεκφορτωτῶν, πολυτέκνων καὶ οἰκοδόμων Μεγαλοπόλεως, αἰτουμένων ἐκτέλεσιν τῶν προγραμματισθέντων ἔργων Λιγνιτοχώρου τῆς ὡς ἄνω περιοχῆς. Ὁ Ν. Καραγκούνης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν παρ’ ἀγροτῶν πώλησιν οἰκοπέδων των ἐν Δελφοῖς, εἰς ὡρισμένας τουριστικὰς ἐπιχειρήσεις, ἐπὶ τῷ τέλει ἀνεγέρσεως ξενοδοχείου, λόγῳ τῆς ὑφισταμένης ἀπαλλοτριώσεως τῶν κτημάτων των ὑπὸ τοῦ ΕΟΤ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς, κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Κληρικῶν, αἰτουμένων ὅπως ἐπιτραπῇ ἐγγραφή των εἰς τὴν Θεολογικὴν Σχολήν, ὡς λαβόντων γενικὴν βαθμολογίαν εἰς τὰ πρωτεύοντα μαθήματα 9½. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας, κ. Κ. Πετρόπουλος καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Κατοχῆς, παραπονουμένης διὰ τὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγωγὴν φασιόλων. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας, κ. Κ. Τρικούπης καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἀγρινίου, αἰτουμένων ἄρσιν ἀπαγορευτικῆς διαταγῆς περὶ τελέσεως μνημοσύνου ὑπὲρ τῶν θυμάτων τῆς Γερμανικῆς Κατοχῆς ἐν τῇ ὡς ἄνω πόλει. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας, κ. Κ. Τρικούπης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συναιτερισμῶν Ἀγρινίου, αἰτουμένης τὴν παρὰ τῆς ΑΤΕ συγκέντρωσιν τῶν καπνῶν ἐσοδείας 1963 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας, κ. Κ. Τρικούπης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν ἑσπεριδοκαλλιεργητῶν Παντανάσσης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν κακὴν ἐκτίμησιν τῆς ἐκ τοῦ παγετοῦ ἐπελθούσης ζημίας. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας, κ. Λ. Λαγάκος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν μονίμων ἀναπήρων ἀξ)κῶν Ν. 362)43, αἰτουμένων ὅπως τύχωσι τῆς ἰδίας μεταχειρίσεως μετὰ τῶν Δημοσίων πολιτικῶν ὑπαλλήλων, ἐφαρμοζομένων καὶ δι’ αὐτοὺς τῶν διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1854)51 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας, κ. Γ. Σερπάνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἡμερομισθίων ἐποπτῶν ἐξυγιάνσεως Ὑγειονομικοῦ Κέντρου Αἰτωλ)νίας, αἰτουμένων μονιμοποίησιν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης, κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ψήφισμα τοῦ 15ου Συνεδρίου Πολεμιστῶν Ἑλλάδος, αἰτουμένων ἐξομοίωσιν τῶν τραυματιῶν καὶ ἀναπήρων ἐθελοντῶν τῶν πολέμων 1912–1922 ὡς πρὸς τὰ δικαιώματα μὲ τοὺς ἀγωνιστὰς τῶν ἀνταρτικῶν μονάδων, τιθέμενοι εἰς τὸ δεξιὸν αὐτῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης, κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ἐπιτροπῆς κατοίκων Κουτσοχέρου Λαρίσης, αἰτουμένης ἀποβολὴν ἐκ τῶν κοινοχρήστων ἐκτάσεων τῶν μεγαλοκτηνοτρόφων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης, κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Αὐτοκινητιστῶν ἀγόνων γραμμῶν, αἰτουμένων κατοχύρωσίν των εἰς τὰς γραμμὰς αὐτὰς καὶ μετὰ τὸν χαρακτηρισμόν των ὡς ὑπεραστικῶν. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας, κ. Κ. Πετρόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Κοινότητος, Ἐμπόρων, Ἐπαγγελματιῶν, Πολυτέκνων, Γεωργικοῦ Συναιτερισμοῦ, ἐκπολιτιστικοῦ Ὁμίλου Θέρμου, αἰτουμένων προαγωγὴν τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος εἰς Δῆμον. Οἱ βουλευταί, κ.κ. Ν. Ζορμπᾶς καὶ Ι. Μαυριδόγλου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν ἀγροφυλάκων Χίου αἰτουμένων μονιμοποίησιν τῶν ἀρχιφυλάκων ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας αὔξησιν ὁδοιπορικῶν ἐξόδων, ἰατροφαρμακευτικὴν περίθαλψιν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠμαθίας, κ. Δ. Χατζηδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ νέου ἐργατικοῦ Κέντρου Βεροίας διαμαρτυρομένου διὰ τὴν παρὰ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας διακοπὴν τῆς ἐτησίας οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως. Ὁ βουλευτὴς Ἠμαθίας, κ. Δ. Χατζηδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου γονέων τοῦ Γυμνασίου θηλέων Βεροίας, αἰτουμένου οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν πρὸς ἀντιμετώπισιν στοιχειωδῶν ἀναγκῶν τοῦ ὡς ἄνω Γυμνασίου. Ὁ βουλευτὴς Ἠμαθίας, κ. Δ. Χατζηδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἀναπήρου Ἐμμανουὴλ Παναγιωτοπούλου αἰτουμένου παράτασιν τῆς προθεσμίας ὑποβολῆς αἰτήσεων πρὸς ἄσκησιν δικαιώματος συνταξιοδοτήσεως. Ὁ βουλευτὴς Ἠμαθίας, κ. Δ. Χατζηδημητρίου καταθέτει ψήφισμα τῶν Γεωργικῶν Συναιτερισμῶν Ἀλεξανδρείας, Ἠμαθίας, αἰτουμένων ἔγκαιρον ἐξαγγελίαν τιμῶν ἀσφαλείας τῶν γεωργικῶν προϊόντων μείωσιν τιμῶν καυσίμων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠμαθίας, κ. Δ. Χατζηδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Μελίκης, αἰτουμένης ἐπέκτασιν τῆς καπνοκαλλιεργείας. Ὁ βουλευτὴς Χανίων, κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ παραρτήματος ἀποστράτων ἀξιωματικῶν Νομοῦ Χανίων αἰτουμένων τροποποίησιν τοῦ ἐν ἰσχύϊ Κανονισμοῦ τῆς Ε.Α.Α. εἰς, ὅτι ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου τῆς Ἑνώσεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων, κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Νέου Χωρίου Κυδωνίας Χανίων αἰτουμένης ἀποπεράτωσιν τοῦ φράγματος τοῦ ποταμοῦ Σαυρονίκη, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς ἀρδεύσεως κλπ. τῆς περιοχῆς, τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς ὁδικῆς ἀρτηρίας ἀπὸ Μάλεμε πρὸς Βλαχεροντίσαν, Συρίλλη, Νεριανῶν, Νέον Χωρίον μέχρι Βουκολιῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων, κ. Δ. Ἰωάννου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Κοινοτήτων Λεκανοπεδίου, Παρακαλάμου, Βελλᾶς Νομοῦ Ἰωαννίνων, αἰτουμένων ἐγκατάστασιν εἰς Παρακάλαμον ὑποκαταστήματος Ἀγροτικῆς Τραπέζης κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας, κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Τ.Ε.Β.Ε. Πύργου– Ἠλείας καὶ Περιχώρων, αἰτουμένων αὔξησιν τῶν συντάξεών των κατὰ 100%, παροχὴν ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας, κ. Η. Παπαηλιοῦ, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Μεγαλοπόλεως, αἰτουμένου ἔναρξιν τῶν ἔργων ἐκμεταλλεύσεως Λιγνιτοχώρου τῆς ὡς ἄνω περιοχῆς. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης, κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν διδασκάλων τῶν μετασχόντων εἰς διαγωνισμὸν τῆς 14ης Ὀκτωβρίου 1963 διὰ τὴν κατάληψιν θέσεων Ἐπιθεωρητῶν, αἰτουμένων ἔκδοσιν τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ ὡς ἄνω διαγωνισμοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας, κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ὑπόμνημα ἀδικηθέντων ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς, αἰτουμένων νομοθετικὴν ἐξομοίωσιν τῶν ἐν ἀποστρατείᾳ μὲ τοὺς ἀξιωματικοὺς Στρατοῦ τῆς Ξηρᾶς κατὰ τὸ Ν. Δ. 2701) 53, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλει τὴν προαγωγὴν αὐτῶν ἐν ἐνεργείᾳ εἰς τὸν ἀνώτερον βαθμόν, ἐφ’ ὅσον εἰς τὸν βαθμὸν τοῦτον ἔχουν προαχθῇ νεώτεροι αὐτῶν. Οἱ βουλευταί, κ.κ. Π. Δούκας καὶ Γ. Πανάγος, καταθέτουν ἀναφορὰν καπνοπαραγωγῶν Κοινότητος Μουσθένης Καβάλας, αἰτουμένων ἐξαγγελίαν μέτρων ἀγορᾶς καπνῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας, κ. Φ. Ζαΐμης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Κοινοτήτων Ἀροανείας, Ἀγριδίου, Καμενιανῶν, Σειρῶν, Δρυμοῦ, Ἀλεσταίνων, Δεσίνου καὶ Χόβολης αἰτουμένων τοποθέτησιν ἰατροῦ, μαίας καὶ ἀδελφῆς εἰς Κοινοτικὸν Ἰατρεῖον Ἀροανείας. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων, κ. Ν. Ἀλαβᾶνος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἀθλητικοῦ Ποδοσφαιρικοῦ Συλλόγου, «Ἄρης Σύρου», αἰτουμένου ἀποστολὴν εἰς Σῦρον Μηχανικοῦ, δι’ ἐπιμέτρησιν καὶ σύνταξιν μελέτης κατασκευῆς γηπέδου, οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν ποδοσφαιρικῶν σωματείων τῆς νήσου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Φωκίδος, κ. Α. Γκελεστάθης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν τακτικῶν ὑπαλλήλων Νομαρχιακῶν Ταμείων τοῦ Κράτους, αἰτουμένων τὸν διὰ νόμου χαρακτηρισμόν των ὡς δημοσίων ὑπαλλήλων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας, κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ πρώην βουλευτοῦ Κορινθίας, κ. Κ. Χριστοπούλου, παραπονουμένου, ὅτι μέχρι σήμερον ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν μέτρον ἐξήγγειλε διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος τῆς χορηγήσεως δώρου Πάσχα καὶ Νέου Ἔτους εἰς τοὺς ὑπὸ τοῦ Ο.Γ.Α. συνταξιοδοτουμένους ἀγρότας. Ὁ βουλευτὴς Δράμας, κ. Α. Καστρινός, καταθέτει ψήφισμα τῆς συσκέψεως Ἐκπροσώπων Γεωργικῶν Πιστωτικῶν Συνεταιρισμῶν περιοχῆς Ποταμῶν Δράμας, αἰτουμένων ὅπως ἐξομοιωθοῦν πλήρως τὰ καπνὰ τῶν Κοινοτήτων Ποταμῶν, Μικρομηλιᾶς, Μικροκλεισούρας, Ἀχλαδιᾶς, Παγονερίου μὲ τὰ κλασικὰ εὐγενῆ τοιαῦτα. Ὁ βουλευτὴς Δράμας, κ. Α. Καστρινός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Φορτοεκφορτωτῶν Καλαμπακίου Δράμας, αἰτουμένου ἐπέκτασιν τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ εἰς τὸ Καλαμπάκιον. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων εἰς ἐρωτήσεις, κ.κ. βουλευτῶν: Ι) Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν, κ.κ. Α. Τσιάρα καὶ Γ. Πανάγου. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 130)3.4.64 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Τσιάρα καὶ Γ. Πανάγου, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1498)6.4.64 ὑμετέρου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1) Αἱ προξενούμεναι ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων ζημίαι εἰς ἠρτημένην παραγωγὴν διαπιστοῦνται καὶ ἐκτιμῶνται ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων Ὑπηρεσιῶν καὶ παρέχεται εἰς τοὺς ζημιωθέντας ἡ νόμιμος ἀποζημίωσις χωρὶς σοβαρὰς καθυστερήσεις, δεδομένου, ὅτι διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 344)1962 Β. Δ. ἐγένετο ἁπλούστευσις τῆς σχετικῆς διαδικασίας καὶ πλήρης ἀποκέντρωσις τοῦ θέματος. 2) Εἰς ἁπάσας τὰς περιπτώσεις ἐκτελέσεως ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων, εἰς ἃς ἐνεργεῖται ὑποχρεωτικὸς ἀναδασμός, χορηγεῖται εἰς τοὺς γεωργοὺς τῶν ὁποίων καταλαμβάνονται ἐκτάσεις ἀντίστοιχοι τοιαῦται, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν διαθέσιμοι, ἄλλως παρέχεται εἰς τούτους ἡ νόμιμος ἀποζημίωσις ἔναντι τῆς ἀξίας τῶν καταληφθεισῶν ἐκτάσεών των. 3) Εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ ἀρδευτικοῦ δικτύου Χαλάστρας πεδιάδος Θεσσαλονίκης, εἰς ὃ περιλαμβάνονται αἱ ἰδιοκτησίαι τοῦ χωρίου Πύργος περὶ οὗ ἡ ὡς ἄνω ἐρώτησις, τὸ θέμα τοῦ ἀναδασμοῦ παρουσιάζει δυσχερείας, διότι ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων βαρύνει συνεπείᾳ τῶν ὑφισταμένων εἰδικῶν τεχνικῶν προβλημάτων. 4) Ἡ αἰτουμένη προσωρινὴ διάθεσις κοινοχρήστων ἐκτάσεων εἰς τοὺς θιγομένους ἐκ τῶν ἔργων ἢ πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων δὲν εἶναι δυνατὴ ἐπὶ τοῦ παρόντος διότι αἱ διαθέσιμοι ἐκτάσεις εἶναι κατὰ τὸ πλεῖστον παθογενεῖς καὶ δέον πρὸ τῆς διανομῆς των νὰ ἐκτελεσθοῦν τὰ βασικὰ ἔργα ἀξιοποιήσεως ὡς καὶ τὰ τοιαῦτα βελτιώσεως τούτων, ἅτινα καὶ ἀπαιτοῦν κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον μακρὸν χρόνον. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν, κ.κ. Ν. Σκοπούλη, καὶ Ε. Σακελλάρη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 906)24.3.1964, ἐρωτήσεως διαβιβασθείσης ἡμῖν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1) Ἡ Γεωργοκτηνοτροφικὴ Σχολὴ Δουρούτσης Ἰωαννίνων ἱδρύθη διὰ τοῦ ἀπὸ 13.9.25 Νομοθετικοῦ Διατάγματος (Φ.Ε.Κ. Αʹ 263)23.9.1925). Τὸ ἄρθρον 2 τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ, ἔχον ὡς ἀκολούθως, δὲν ἐπιτρέπει ἀπαλλοτρίωσιν τῶν ἐκτάσεων αὐτῆς. «Ἡ μονὴ Δουρούτσης–Περιστερᾶς παραχωρεῖ ἄνευ ἀξιώσεως τιμήματος εἰς τὸ οὕτω ἱδρυόμενον Σχολεῖον, ἀποτελοῦν Νομικὸν Πρόσωπον, τὸ ἀγρόκτημα τῆς Μονῆς Δουρούτης καὶ Περιστερᾶς κατὰ τὰ γνωστὰ αὐτοῦ ὅρια καὶ τὰ ἐν Ραψίστῃ γνωστὰ παραρτήματα αὐτοῦ, ἅπαντα κηρυσσόμενα ἀναπαλλοτρίωτα, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐξακολουθῇ ἡ λειτουργία τοῦ Σχολείου. 2) Ἡ πληροφορία, ὅτι ἡ Γεωργοκτηνοτροφικὴ Σχολὴ Δουρούτσης δὲν λειτουργεῖ δὲν εἶναι ἀκριβής. Κατ’ ἔτος διεξάγονται ἐκπαιδεύσεις βραχείας διαρκείας ἐπὶ γεωργοκτηνοτροφικῶν θεμάτων, τὰς ὁποίας καὶ παρακολουθοῦν ἀγροτόπαιδες καὶ ἀγροτονεάνιδες ἐκ διαφόρων Κοινοτήτων τῆς Ἠπείρου. Οὕτω κατὰ τὸ 1963 ἐλειτούργησαν εἰς τὸ Γεωργ. Σχολεῖον Δουρούτσης ἓξ ἐκπαιδεύσεις βραχείας διαρκείας, τὰς ὁποίας παρηκολούθησαν 140 ἀγροτόπαιδες. Ἀνάλογοι ἐκπαιδεύσεις ἔγιναν καὶ κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη. Κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἔχουν προγραμματισθῆ ἰσάριθμοι ἐκπαιδεύσεις. 3) Τὸ Γεωργ. Σχολεῖον Δουρούτσης λειτουργεῖ εἰς μίαν περιοχὴν ὅπου αἱ βοσκαὶ καὶ ἡ κτηνοτροφία ἀποτελοῦν σοβαροὺς κλάδους τῆς Γεωργίας. Κατὰ συνέπειαν αἱ βοσκαὶ καὶ ἡ βελτίωσις καὶ ἡ διαχείρισις αὐτῶν ἀποτελοῦν σοβαρὸν θέμα ἀσκήσεως τῶν ἐκπαιδευομένων. 4) Ἤδη ἀποπερατοῦνται αἱ κτιριακαὶ ἐγκαταστάσεις τοῦ νέου οἰκοτροφείου τῆς Σχολῆς ἐπὶ ἐκτάσεων τοῦ Σταθμοῦ Κατσικᾶ. 5) Ἡ Σχολὴ δὲν δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν σκοπόν της καὶ νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ ἔργον ἄνευ πόρων, οἵτινες κατὰ τὸ μέγιστον μέρος καλύπτονται ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ κτήματος αὐτῆς ὡς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ὡς ἄνω διατάγματος προβλέπει. Ἐν συμπεράσματι ἡ Σχολὴ εὑρίσκεται εἰς τὸ στάδιον πλήρους ἀναπτύξεως τοῦ ἔργου της ἰδίᾳ διὰ τῆς ἀποπερατώσεως τῶν νέων αὐτῆς ἐγκαταστάσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Χ. Γραμματίδη. 1. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1223)721)31.3.1964 ὑμετέρου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 90 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ, κ. Χ. Γραμματίδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: α) Ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας (ἄρθρ. 7 τοῦ Ν. 2816) 1954) ἐπιτρέπεται ἡ χρησιμοποίησις γεωργικῶν ἑλκυστήρων διὰ μεταφορὰν προϊόντων καὶ ἐφοδίων ἢ ἐργαλείων κλπ., ἐφ’ ὅσον ταῦτα ἀνήκουν εἰς τὸν κάτοχον τῶν ἐν λόγῳ μηχανημάτων. β) Ἀναγνωρίζοντες τὴν ἀνάγκην τῆς μεταφορᾶς τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ ἐφοδίων καὶ δι’ ἑλκυστήρων ἐπὶ σκοπῷ ἐξυπηρετήσεως τῶν μικροκτηματιῶν, προστασίας καὶ διασφαλίσεως τῶν προϊόντων τούτων καὶ συμπιέσεως τοῦ κόστους αὐτῶν, προβαίνομεν εἰς τὰς προκαταρκτικὰς ἐνεργείας διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος τούτου καὶ λίαν συντόμως προτιθέμεθα νὰ καταθέσωμεν ὑμῖν σχετικὸν νομοσχέδιον. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Λ. Μπουρνιᾶ. Ἐπὶ τῆς ὡς ἄνω ἐρωτήσεως ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1. Εἰς τὸν Νομὸν Χίου ὑπηρετοῦν 5 τοπικοὶ Γεωπόνοι Γεωργ. Ἐφ)γῶν εἰς ἀντιστοίχους τομεῖς. Οὐδεὶς ἐκ τῶν ὀργανικῶς προβλεπομένων τομέων εἶναι κενὸς ἐν ἀντιθέσει πρὸς ἄλλους Νομοὺς τοῦ Κράτους εἰς τοὺς ὁποίους ὑπάρχουν πολλὰ κενά. 2. Πλὴν τοῦ ἐξωσχολικοῦ ἐκπαιδευτικοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον ἀναπτύσσουν οἱ ὡς ἄνω γεωπόνοι εἰς τοὺς τομεῖς των, ἀναπτύσσεται ἐπὶ πλέον καὶ ἐντατικὸν Γεωργοεκπαιδευτικὸν πρόγραμμα εἰς τὸ ἐν Χίῳ Πρότυπον Δημόσιον Κτῆμα δι’ ἐκπαιδεύσεων βραχείας διαρκείας ἀναλόγως τῶν τοπικῶν ἀναγκῶν. Οὕτω κατὰ τὸ 1964 διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 17679)26.3.1964 ἡμετέρας ἀποφάσεως ἐνεκρίθησαν 10 σειραὶ ἐκπαιδεύσεων, τὰς ὁποίας θὰ παρακολουθήσουν συνολικῶς 300 ἀγρόται καὶ ἀγροτόπαιδες. Μεταξὺ τῶν ἐν λόγῳ ἐκπαιδεύσεων περιλαμβάνεται καὶ τοιαύτη εἰς τὰ γεωργικὰ μηχανήματα (ἀντλητικά, ψεκαστικά, σκαπτικά). Ἐν Ἀθήναις τῇ 17 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ

ΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Κατόπιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2188)1395)16.4.1964 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 284)14.4. 1964 ἐρωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ, κ. Ι. Διαμαντοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ αὐτοματοποίησις τοῦ Κοινοτικοῦ Τηλεφωνείου Καλάμου Ἀττικῆς, δὲν εἶναι ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐφικτή. Συμφώνως πρὸς ληφθεῖσαν προσφάτως ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἐκμεταλλεύσεως, διὰ τὴν αὐτοματοποίησιν τῶν Κοινοτικῶν Τηλεφωνείων ἀπαιτεῖται α) ὅπως ἡ ἀπόστασις αὐτῶν ἀπὸ τοῦ πλησιεστέρου Κέντρου μὴ ὑπερβαίνῃ τὰ 20 χιλ)τρα καὶ β) ὅπως ταῦτα διαθέτουσιν ἴδιον κύκλωμα. Αἱ προϋποθέσεις δὲ αὗται δὲν συντρέχουσιν εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ Κοινοτικοῦ Τηλεφωνείου Καλάμου, δεδομένου, ὅτι ἡ ἀπόστασις αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ἀστικοῦ Κέντρου Ἑκάλης μεθ’ οὗ δέον νὰ συνδεθῇ (καὶ οὐχὶ μετὰ Καπανδριτίου) ἀνέρχεται εἰς 23 χιλ)μετρα καὶ δὲν διαθέτει ἴδιον τηλεφ. κύκλωμα. Συμφώνως πρὸς τὸ πενταετὲς πρόγραμμα αὐτοματοποιήσεως τῆς ὑπεραστικῆς τηλεφωνίας προβλέπεται ἡ ἐγκατάστασις αὐτομάτου ἀστικοῦ Κέντρου εἰς Ἀφίδνας μέσῳ τοῦ ὁποίου θὰ συνδεθοῦν ἅπαντα τὰ Κοινοτικὰ Τηλεφωνεῖα τῆς περιοχῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Δ. Ἰωάννου. Κατόπιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1889)1137)13.4.63 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 226)10.4. 1964 ἐρωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ, κ. Δημητρίου Ἰωάννου, ἀφορῶσαν τὴν αὐτοματοποίησιν τοῦ Κοινοτικοῦ δικτύου τοῦ Νομοῦ Ἰωαννίνων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Εἰς τὸν Νομὸν Ἰωαννίνων, πλὴν τῶν λειτουργούντων 12 αὐτομάτων Κοινοτικῶν Τηλεφωνείων αὐτοματοποιήθησαν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐκτὸς προγράμματος καὶ τὰ Κοινοτικὰ Τηλεφωνεῖα Μεγάλου Γαρδικίου καὶ Καστάνιανης. Διὰ τὴν αὐτοματοποίησιν ἁπάντων τῶν Κοινοτικῶν Τηλεφωνείων τοῦ ἐν λόγῳ Νομοῦ, ἀπαιτεῖται ἀφ’ ἑνὸς μὲν σημαντικὴ δαπάνη διὰ τὴν ἀποσυμφόρησιν τοῦ δικτύου δεδομένου, ὅτι δι’ ἕκαστον αὐτόματον Τηλεφωνεῖον ἀπαιτεῖται ἴδιον κύκλωμα ὡς καὶ σύστασις ἀστικῶν τηλεφ. κέντρων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ μακρὸν χρονικὸν διάστημα πρὸς πραγματοποίησιν τῶν ἀνωτέρω ἐργασιῶν. Ἐπὶ τούτοις γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι καὶ ἡ Ὑπηρεσία Περιφερειακῆς Ἀναπτύξεως Ἠπείρου, ἐζήτησε στοιχεῖα πλήρους διαμορφώσεως τοῦ τηλεφ. δικτύου δι’ ἅπασαν τὴν Ἤπειρον. Πρὸς τοῦτο ἔχει ἐκπονηθῇ ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Τηλεπικοινωνιῶν σχετικὴ μελέτη συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖται σημαντικὸν ποσὸν (τῆς τάξεως 40 ἑκατομμυρίων περίπου) καὶ κλιμάκωσις εἰς ἀρκετὸν χρονικὸν διάστημα τῆς ἐκτελέσεως ἑνὸς τόσον ἐκτεταμένου ἔργου. Τὸ ἔργον τοῦτο θὰ ἐνταχθῇ εἰς τὰ ὑπὸ τοῦ ΟΤΕ καταρτιζόμενα σχετικὰ προγράμματα. Ἤδη ἐκτελοῦνται ποικίλιαι καὶ μεγάλης ἐκτάσεως ἐργασίαι ἀποβλέπουσαι εἰς τὴν ἀποσυμφόρησιν τοῦ κοινοτικοῦ δικτύου τῆς περιοχῆς καὶ τὴν βελτίωσιν τῶν συνθηκῶν ἐπικοινωνίας τῶν Κοινοτικῶν τηλεφωνείων τοῦ Νομοῦ Ἰωαννίνων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Δ. Δαβάκη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1716)1020)9.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐν συνεχείᾳ τοῦ καὶ ὑμῖν ἀνακοινωθέντος ὑπ’ ἀριθ. 154118 ἡμετέρου τοιούτου πρὸς τὸν ΟΤΕ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, κατὰ παρασχεθείσας ἡμῖν ὑπὸ τοῦ ΟΤΕ πληροφορίας, ὅτι ἡ ἔναρξις τῶν ἐργασιῶν ἀνεγέρσεως τοῦ κτιρίου τοῦ ἐν θέματι κέντρου προβλέπεται νὰ ἀρχίσῃ ἐντὸς τοῦ μηνὸς Ἰουνίου ἐ.ἔ. τὸ δὲ πέρας τὴν ἄνοιξιν τοῦ ἑπομένου ἔτους, ὁπότε θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ἐγκατάστασι τῶν μηχανημάτων τοῦ αὐτομάτου ἀστικοῦ κέντρου, ἀρχικῆς χωρητικότητος 200 παροχῶν. Διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν τηλεπικοινωνιακῶν συνθηκῶν τοῦ Γυθείου θέλει ἐγκατασταθῆ λίαν συντόμως καὶ 3ος μεταλλάκτης τῶν 30 παροχῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Χρ. Πιπιλῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὕπερθεν ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐν συνεχεία τοῦ καὶ ὑμῖν ἀνακοινωθέντος ὑπ’ ἀριθ. 154120) 11.4.64 ἡμετέρου ἐγγράφου πρὸς τὸν Ὀργανισμὸν Τηλεπικοινωνιῶν Ἑλλάδος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν κατὰ παρασχεθείσας ἡμῖν ὑπὸ τοῦ ΟΤΕ πληροφορίας, ὅτι ἡ πρόσληψις τοῦ κατ’ ἀποκοπὴν ἐργάτου διανομῆς εἰς τὸ Τηλεπικοινωνιακὸν Κέντρον Κάτω Φυγαλείας ἦτο προσωρινὴ μέχρι προσλήψεως κατόπιν ἐντολῆς τῆς Γενικῆς Δ)νσεως τοῦ πλέον καταλλήλου διὰ τὴν ἐργασίαν ταύτην. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ

III) Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν, κ.κ. Ν. Σκοπούλη καὶ Ε. Σακελλάρη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 122)720)31.3.64 ἐγγράφου ὑμῶν δι’ οὗ διεβιβάσατε ἡμῖν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 89 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν, κ.κ. Ν. Σκοπούλη καὶ Ε. Σακελλάρη, ὡς καὶ τὴν ἀπὸ 12.3.64 αἴτησιν τῆς Κοινότητος Καρίτσης Δωδώνης, ἐν σχέσει μὲ τὴν δωρεὰν παραχώρησιν εἰς τοὺς κατοίκους της τῶν παρ’ αὐτῶν κατεχομένων ἀνταλλαξίμων κτημάτων τοῦ ἀγροκτήματος Καρίτσης περιφερείας Γραφείου Δ.Α.Π. Ἰωαννίνων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ὁλόκληρον τὸ ὡς εἴρηται ἀγρόκτημα ἔχει καταληφθῆ ὡς ἀνταλλάξιμον, ὡς ἀνῆκον πρότερον εἰς τὸν ἀνταλλαγέντα Ὀθωμανὸν Μεχμὲτ–Ἀλῆ καὶ ἔχει διαχωρισθῆ εἰς 1.200 περίπου κτήματα. Τῶν κτημάτων τούτων πλεῖστοι ὅσοι ἐκ τῶν κατόχων των ἔσπευσαν κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ἐζήτησαν τὴν ἀπ’ εὐθείας ἀγοράν, ἥτις καὶ ἐπραγματοποιήθη δι’ ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀνταλλαξίμων Κτημάτων Ἰωαννίνων. Τὸ αἴτημα τῶν κατοίκων περὶ δωρεὰν παραχωρήσεως εἰς αὐτοὺς τῶν κτημάτων, ἅτινα κατέχουσι δὲν δύναται νὰ ἱκανοποιηθῇ διὰ τὸν λόγον, ὅτι ὑπὸ τῆς κειμένης νομοθεσίας περὶ διαχειρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας δὲν προβλέπεται δωρεὰν παραχώρησις ἀνταλλαξίμων κτημάτων. Δέον νὰ σημειωθῇ, ὅτι οἱ ἀνωτέρω ἐχρεώθησαν βάσει τῶν διατάξεων τῆς νομοθεσίας περὶ διαχειρίσεως ἀνταλλαξίμων κτημάτων μὲ τὸ ⅓ τῆς καθορισθείσης ἀξίας ἐξοφλητέων εἰς 15 ἐτησίας δόσεις. Ἐπὶ τούτοις ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν, ὅτι ἐπὶ ὁμοίας αἰτήσεως τῆς ὡς ἄνω Κοινότητος ἐγνωρίσαμεν εἰς τὸν Πρόεδρον αὐτῆς τὰς ἀπόψεις τῆς ἡμετέρας ὑπηρεσίας καὶ παρεκαλέσαμεν ὅπως οἱ κάτοικοί της μεριμνήσωσι διὰ τὴν τακτοποίησιν τῶν ἔναντι τῆς Δ.Α.Μ.Κ. ὑποχρεώσεών των. Τέλος, γνωρίζομεν, ὅτι τὰ ἔσοδα ἐκ τῆς διαχειρίσεως τῶν ἀνταλλαξίμων κτημάτων διατίθενται ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας διὰ στέγασιν τῶν ἀστέγων ἀστῶν προσφύγων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 17 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ

IV) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Σ. Μερκούρη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1637)8.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 151 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Σ. Μερκούρη, ἐν σχέσει μὲ ὑποβληθέντα ἡμῖν αἰτήματα ἀσφαλιστικοῦ περιεχομένου τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Πλανοδίων καὶ Ὑπαλλήλων Λιανοπωλητῶν Ἰχθυοπωλῶν Ἑλλάδος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν τ’ ἀκόλουθα: Τὸ βασικὸν θέμα τῆς ἀσφαλίσεως κατόπιν παλαιόθεν διατυπωθέντος αἰτήματος περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ «περὶ τρόπου ἀσφαλίσεως εἰς τὸ Ι.Κ.Α. τῶν αὐτοτελῶς ἐργαζομένων καὶ ἐνίων κατηγοριῶν προσώπων ἐκ τῶν παρεχόντων ἐργασίας πρὸς μὴ σταθερὸν ἐργοδότην ἢ πρὸς πλείονας ἐργοδότας» ἐπὶ τῷ τέλει, ὅπως ἐπιτρέπεται ἡ ἀσφάλισις εἰς τὸ Ι.Κ.Α. τῶν μελῶν τῆς ὡς ἄνω Ὁμοσπονδίας διὰ συστάσεως Πανελληνίου Ἀσφαλιστικοῦ Συνεταιρισμοῦ ἔχει ἤδη ρυθμισθῆ κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6417)63 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐργασίας (Φ.Ε.Κ. 67 τεῦχος Βʹ τῆς 19.2.63) δι’ ἧς ἐγένετο κατάλληλος τροποποίησις τοῦ ἀνωτέρω κανονισμοῦ τοῦ Ι.Κ.Α. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ σημειοῦμεν ἐν σχέσει πρὸς διατυπωθὲν ἕτερον αἴτημα περὶ μειώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἡμερῶν ἐργασίας δι’ ἃς δέον νὰ ἀσφαλίζωνται παρὰ τῷ Ι.Κ.Α. οἱ πλανόδιοι ἰχθυοπῶλαι, ὅτι, δι’ ἐγγράφου μας ἐζητήθη ὅπως τὸ Ι.Κ.Α. ἐξετάσῃ τοῦτο, θέλομεν δὲ γνωρίσῃ ὑμῖν περὶ τούτου μετὰ τὴν λῆψιν τῆς σχετικῆς ἀπαντήσεως τοῦ ἐν λόγῳ Ἱδρύματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Α. Αὐγερινοῦ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1895)13.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἀπὸ 10.4.1964 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Αὐγερινοῦ–Νάκη Χ. Αὐγερινοῦ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι διὰ καταρτισθέντος Β. Δ)τος, καθορίζεται ὡς κατώτατον ὅριον τῶν ὑπὸ τοῦ ΤΕΒΕ καταβλητέων συντάξεων διὰ μὲν τοὺς συνταξιούχους λόγῳ γήρατος ἢ ἀνικανότητος τὸ ποσὸν τῶν 500 δραχμῶν, διὰ δὲ τοὺς συνταξιούχους λόγῳ θανάτου τὸ ποσὸν τῶν 400 δραχμῶν. Ὡς πρὸς τὰ λοιπὰ ἐν τῇ ὡς ἄνω ἐρωτήσει θέματα, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι ταῦτα ἔχουσι τεθῇ ἤδη ὑπὸ ἐξέτασιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1392)2.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἀπὸ 1.4.64 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου, περὶ ἱδρύσεως ἐνδοκρινολογικοῦ Κέντρου ὑπὸ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι εἰς ἀπάντησιν σχετικοῦ ἐγγράφου ἡμῶν τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων ἀνέφερεν, ὅτι ἀντιμετωπίζεται ἤδη ἡ σύστασις ὡρισμένων ἐπιστημονικῶν Κέντρων, ἐν τῷ πλαισίῳ δὲ τῆς ὅλης σχετικῆς δραστηριότητος περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἀντιμετώπισις τῆς συστάσεως ἐνδοκρινολογικοῦ Κέντρου πρὸς παρακολούθησιν τῶν ἠσφαλισμένων ἐν τῷ Ἱδρύματι ἀσθενῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Δ. Λαντζούνη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2083)15.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἀπὸ 13.4.64 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Δ. Λαντζούνη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἐξετάζεται ἤδη ἡ περίπτωσις τῆς διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ ρυθμίσεως τοῦ θέματος τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν τῶν Κέντρων μὲ μικρὸν ἀριθμὸν κατοίκων. Ἐπὶ τούτοις γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι δὲν ὑφίσταται νομικὴ εὐχέρεια παύσεως ἐντολῇ ἡμῶν, ἀσκηθείσης ποινικῆς διώξεως. Πάντως τὸ ΤΕΒΕ ἔχει δώσει ἐντολὰς εἰς τὰ οἰκεῖα ὄργανα ὅπως διευκολύνουν πάντα ἠσφαλισμένον τῆς περιοχῆς των, διὰ τὴν κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν καὶ νόμιμον τρόπον ἐξόφλησιν τῶν εἰσφορῶν τῶν ἠσφαλισμένων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Λ. Μπουρνιᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 825)20.3.1964 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διαβιβάζεται ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς κατατεθείσης ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. 12 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Λ. Μπουρνιᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν τὰ κάτωθι: Ἡ Χίος δὲν ἐξῃρέθη τῆς παρασχεθείσης στεγαστικῆς συνδρομῆς τοῦ Ε.Ο.Κ. διὰ τοῦ κινουμένου στεγαστικοῦ προγράμματος αὐτοῦ χρήσεως 1963–64, ἀλλὰ περιελήφθη ἐν αὐτῷ προγραμματισθέντων διὰ τὴν πόλιν ταύτην 50 πλήρων δανείων αὐτοστεγάσεως, τῶν δραχμῶν 50.000 ἕκαστον. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Γ. Βογιατζῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2063)15.4.1964 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 247 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Γ. Βογιατζῆ, ἐν σχέσει μὲ τὸ ἀσφαλιστικὸν θέμα τοῦ προσωπικοῦ τῆς Δ.Ε. Η., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν, ὅτι, ὡς ἀνεκοινώθη, ἀντιμετωπίζεται ἤδη τὸ ὅλον θέμα τῆς ἀσφαλίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῆς Δ.Ε.Η. ἐπὶ νέας βάσεως, διὰ τῆς ὑπαγωγῆς εἰς τὸ Ταμεῖον Η.Ε.Α.Π.–Ε.Η.Σ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

ζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Γ. Λύχνου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1488)6.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 120 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ, κ. Γ. Λύχνου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. Ε.Π. 252)17.12.63 διαταγῆς ἡμῶν πρὸς τὰ Γ.Ε.Ε. Ἀλεξανδρουπόλεως, Ξάνθης, Κομοτηνῆς καὶ Κερκύρας, ἧς ἀντίγραφον διαβιβαζόμενον, καθωρίσθη, ὅτι ἀπὸ 1.1.64 ἡ διακίνησις εἰς τὸν Εὐρωπαϊκὸν χῶρον, τῶν διαμενόντων εἰς τοὺς Νομοὺς τῆς Τοπικῆς ἁρμοδιότητος τῶν ἐν λόγῳ Γραφείων, θὰ πραγματοποιῆται βάσει τῶν ἀκολούθων κριτηρίων: α) Τῆς παντελοῦς ἀπορίας τοῦ αἰτοῦντος καὶ τῶν μελῶν τῆς οἰκογενείας του, ἀποδεικνυομένης ἐκ σχετικοῦ πιστοποιητικοῦ τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς. β) Τῆς ἐλλείψεως γεωργικοῦ κλήρου καὶ ἐν γένει ἀγροτικῆς περιουσίας ἀποδεικνυομένης ἐκ σχετικῆς βεβαιώσεως τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Νομοῦ. Ἡ ἐν λόγῳ διαταγὴ ἡμῶν δὲν ἀφορᾷ τὸν Νομὸν Κερκύρας, ἀλλὰ τὸν Νομὸν Θεσπρωτίας, ὅστις ὑπάγεται λόγῳ τῆς Τοπικῆς ἁρμοδιότητος εἰς τὸ Γ.Ε.Ε. Κερκύρας. Ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς Ἑλληνο–Γερμανικῆς συμφωνίας «περὶ μεταναστεύσεως τὴν 30.3. 1960 μέχρι καὶ τοῦ τέλους τοῦ ἔτους 1963, τὸ ποσοστὸν τῶν ἀναχωρησάντων ἐκ τοῦ Νομοῦ Θεσπρωτίας ἀνῆλθεν περίπου εἰς τὸ 24% τοῦ συνόλου τοῦ οἰκονομικῶς ἐνεργοῦ πληθυσμοῦ τῆς περιοχῆς αὐτῆς, φρονοῦμεν, ὅτι ἦτο ἀναγκαῖος ὁ ὡς ἄνω τεθεὶς περιορισμὸς εἰς τὴν διακίνησιν κατοίκων ἐκ τῶν ὡς ἄνω παραμεθορίων περιοχῶν». Πάντως τὸ θέμα τῆς διακινήσεως ἐργατῶν εἰς τὸν Εὐρωπαϊκὸν χῶρον μελετᾶται ἐν τῷ συνόλῳ του καὶ συντόμως θὰ ληφθῶσι σχετικαὶ ἀποφάσεις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ἀριθ. Πρωτ. ΞΠ. 252)17.12.63. Πρὸς τὰ Γραφεῖα Εὑρέσεως Ἐργασίας. Ἀλεξ)πόλεως, Ξάνθης, Κομοτηνῆς καὶ Κερκύρας. Περὶ τῆς μετακινήσεως Ἐργατῶν εἰς Δ. Γερμανίαν–Βέλγιον. Ἐντελλόμεθα ὅπως ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1964 ἡ μετακίνησις πρὸς ἀπασχόλησιν εἰς Δ. Γερμανίαν, Βέλγιον, Ὁλλανδίαν καὶ λοιπὰς Εὐρωπαϊκὰς χώρας Ἑλλήνων Ἐργατῶν μέσῳ τῶν ἡμετέρων Γ.Ε.Ε. καὶ καταγομένων ἐκ τῶν Νομῶν Ἕβρου, Ξάνθης, Ροδόπης καὶ Θεσπρωτίας ἐνεργεῖται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀκολούθων κριτηρίων. α) Τῆς παντελοῦς ἀπορίας τοῦ αἰτοῦντος καὶ τῶν μελῶν τῆς οἰκογενείας του ἀποδεικνυομένης ἐκ σχετικοῦ πιστοποιητικοῦ τῆς ἁρμοδίας Ἀρχῆς. β) Τῆς ἐλλείψεως γεωργικοῦ κλήρου καὶ ἐν γένει ἀγροτικῆς περιουσίας ἀποδεικνυομένης ἐκ σχετικῆς βεβαιώσεως τῆς Γεωργικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Νομοῦ. Διὰ τοὺς ὀνομαστικῶς καλουμένους πρὸς ἀπασχόλησιν εἰς τὰς ὡς ἄνω Χώρας ἀπαιτεῖται ἡ ὕπαρξις καλῶς ἐγκατεστημένου συζύγου, γονέων ἢ ἀδελφῶν ἐν τῇ χώρᾳ εἰς ἣν ὁ ἐνδιαφερόμενος ἐπιθυμεῖ νὰ μετακινηθῇ ἀποδεικνυομένη ἐκ προσκλήσεως τούτου θεωρημένης ὑπὸ τοῦ οἰκείου Ἑλληνικοῦ Προξενείου καὶ βεβαιοῦντος ὅτι ὁ καλῶν εἶναι καλῶς ἐγκατεστημένος καὶ δύναται νὰ στεγάσῃ καὶ συντηρήσῃ τὸν καλούμενον. Ἐφιστῶμεν ὅλως ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν ὑμῶν διὰ τὴν ἀκριβῆ ἐκτέλεσιν τῆς παρούσης. Τῆς παρούσης ἐξαιροῦνται αἱ ἐγκεκριμέναι παρ’ ἡμῶν ὀνομαστικαὶ προσκλήσεις μέχρι 31.12.63. Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Δεκεμβρίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

ηʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σκορδίλη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1644)8.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν ἀπὸ 7.4.64 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σκορδίλη ἀναφορικῶς μὲ τὴν τεχνικὴν ἐκπαίδευσιν τῶν μαθητευομένων κλπ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν εἰς ἐπαγγελματικὰς σχολὰς φοιτώντων μαθητευομένων τυγχάνει ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ διαβιβάζομεν τὴν ὡς ἄνω ἐρώτησιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ καθ’ ἡμᾶς, εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, ἀπὸ 10ετίας περίπου ἤρχισεν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ καὶ εἰς τὰς πλέον προηγμένας χώρας ἐφαρμοζομένου θεσμοῦ τῆς μαθητείας, διὰ τῆς ἱδρύσεως τεχνικῶν Σχολῶν Μαθητείας, εἰς τὰς ὁποίας εἰσάγονται μαθηταὶ ἡλικίας ἀπὸ 14–17 ἐτῶν, οἵτινες τὴν ἡμέραν ἀσκοῦνται πρακτικῶς βάσει ἐγκεκριμένου προγράμματος εἰς τὰ ἐργοστάσια, ἐργαστήρια καὶ συνεργεῖα μερίμνῃ τῶν ἐργοδοτῶν, πρὸς ἐκμάθησιν τῆς τέχνης των καὶ τὸ ἑσπέρας, ἐπὶ δίωρον καθ’ ἑκάστην, λαμβάνουν θεωρητικὴν ἐκπαίδευσιν εἰς τὰς ἐν λόγῳ Σχολάς. Ἡ ἐκπαίδευσις καθὼς καὶ τὰ ἀπαραίτητα βιβλία, παρέχονται ἐντελῶς δωρεάν, εἰς δὲ τὸ ἐργοστάσιον ἀμείβονται μὲ μειωμένον ἡμερομίσθιον καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς μαθητείας των καὶ αἱ πρὸς τὸ ΙΚΑ καὶ λοιποὺς Ὀργανισμοὺς εἰσφοραὶ εἶναι μειωμέναι εἰς τὸ ἥμισυ ὡς συμβαίνει καὶ διὰ τοὺς μαθητὰς ὅλων τῶν ἐπαγγελματικῶν Σχολῶν. Ἤδη, προγραμματίζομεν τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ὡς ἄνω θεσμοῦ ἐπὶ τῷ σκοπῷ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀπασχολουμένων καὶ ἐκπαιδευομένων πρακτικῶς νέων κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἀπὸ 3)6.6.52 Β.Δ. «περὶ ἐκπαιδεύσεως μαθητῶν τεχνιτῶν». Παραλλήλως μελετῶμεν τὴν νομοθετικὴν ρύθμισιν ἀφορώντων τὴν ἀπασχόλησιν τῶν μαθητευομένων τεχνιτῶν γενικώτερον, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἰσχύσουν πλέον σύγχρονοι διατάξεις ἀπὸ ἀπόψεως ἡμερομισθίων, ἀσφαλίστρων καὶ ὡρῶν ἐργασίας τῆς κατηγορίας ταύτης τῶν μαθητευομένων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

V) Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Π. Δούκα καὶ Γ. Πανάγου. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1278) 769)1.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: 1) Τὸ πρῶτον θέμα τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἁλιείας διὰ μηχανοτρατῶν καὶ γρὶ–γρὶ εἰς τὸν κόλπον Καβάλας, παρεπέμφθη εἰς τὸ Συμβούλιον Ἁλιείας ἵνα γνωμοδοτήσῃ τοῦτο ἡμῖν σχετικῶς. Τὸ ὡς ἄνω Συμβούλιον θὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος ἐντὸς τοῦ τρέχοντος μηνὸς καὶ ἐν συνεχείᾳ θέλομεν ἀποφασίσει ἐπὶ τούτου. 2) Διὰ τὸ δεύτερον θέμα ἀπηυθύναμεν τὸ ἀπὸ 10.4.64 ἔγγραφον πρὸς τὴν ΑΤΕ συνηγοροῦντες διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τούτου. Ἤδη, μετὰ τὴν πρόσφατον ἀπόφασιν τῆς Νομ. Ἐπιτροπῆς περὶ διαθέσεως μέσῳ τῆς ΑΤΕ 10 ἑκατομμυρίων διὰ δάνεια δι’ ἁλιευτικοὺς σκοποὺς ἐπὶ μειωμένῳ ἐπιτοκίῳ πρὸς 2% ἐτησίως θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ πλήρης ἱκανοποίησις τῶν ἀναγκῶν εἰς τεχνικὸν ἐξοπλισμὸν τῶν ἁλιέων. 3) Τέλος, διὰ τὸ τρίτον θέμα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἰχθυοτροφείων τοῦ Νομοῦ Καβάλας, ἀπεφασίσθη νὰ παραχωρηθοῦν ταῦτα εἰς τὸν Συνεταιρισμὸν Ἐργατοαλιέων Ἰχθυοτροφείων καὶ Θαλάσσης περιφερείας Καβάλας «Ὁ Ἅγιος Νικόλαος» διότι α) δὲν ὑπῆρχε σχετικὴ αἴτησις τῶν μικροαλιέων Καβάλας, ἀλλὰ καὶ ἐὰν ὑπῆρχε, δὲν θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ παραχώρησις εἰς τούτους τῶν περὶ ὧν πρόκειται ἰχθυοτροφείων, καθ’ ὅσον ὁ νόμος 1168)1944 «περὶ ἐνοικιάσεως τῶν ἰχθυοτροφείων ἀπ’ εὐθείας πρὸς τοὺς ἁλιευτικοὺς συνεταιρισμοὺς ὁρίζει ὅτι ἰχθυοτροφεῖα, λίμναι κλπ. ἐνοικιάζονται δι’ ἀπ’ εὐθείας συμβάσεως πρὸς τοὺς συνεταιρισμούς, ἐνῷ οἱ μικροαλιεῖς Καβάλας ἀποτελοῦν Σωματεῖον, β) ὁ μέχρι τοῦδε ἐκμεταλλευόμενος τὰ ὡς ἄνω ἰχθυοτροφεῖα Συνεταιρισμὸς Καβάλας «Ὁ Ἅγιος Νικόλαος» εἰς ὃν παρεχωρήθησαν ἐκ νέου, ἀπεδείχθη ἱκανὸς εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τούτων καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν ὑπῆρχε λόγος ἀπομακρύνσεώς του. 3) Διὰ τῆς ἀποφασισθείσης αὐξήσεως τῆς δυνάμεως τοῦ ἐνοικιαστοῦ Συν)σμοῦ κατὰ δέκα (10) μέλη καθίσταται δυνατὴ ἡ μερικὴ ἱκανοποίησις καὶ τοῦ αἰτήματος τούτου, ἐφ’ ὅσον εἰς τὸ Σωματεῖον ὑπάρχουν μέλη συγκεντροῦντα τὰ ἀπαιτούμενα ὑπὸ τοῦ νόμου 602)1914 καὶ τοῦ Καταστατικοῦ τοῦ Συν)σμοῦ προσόντα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΖΙΓΔΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Μπουρνιᾶ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 164)5.4.64 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Μπουρνιᾶ, σχετικῶς μὲ τὴν ἀσφάλισιν τῶν ἁλιεργατῶν εἰς τὸν ΟΓΑ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν ὅτι ὁ ΟΓΑ κατήρτισεν ἤδη σχέδιον διατάξεως συμπληρωματικῆς τοῦ περὶ ΟΓΑ ἰσχύοντος νόμου, διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἀσφαλίσεως ὑπὸ τοῦ ἐν λόγῳ Ὀργανισμοῦ καὶ εἰς τοὺς ἁλιεῖς καὶ ἁλιεργάτας ἀπὸ τῆς 1ης ἐ.ἔ., ἥτις συντόμως θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΖΙΓΔΗΣ

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1 ἐρώτησις τοῦ κ. Μιχαηλίδη, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ποῖα μέτρα ἀπεφασίσθη νὰ ληφθοῦν διὰ τὴν πώλησιν καπνῶν ἐσοδείας 1963 διαγράφεται, διότι εἶναι ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. Ἐπίσης, ἀναβάλλονται, πρῶτον, ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Μπουρνιᾶ, σχετικῶς μὲ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἐργοστασίου τῆς ΔΕΗ ἐκτὸς τῆς πόλεως Χίου. Δεύτερον, ἡ ἐρώτησις τῶν κ.κ. Π. Παρασκευοπούλου καὶ Σ. Ἡλιοπούλου, σχετικῶς μὲ τὴν κατασκευὴν ἔργων κοινῆς ὠφελείας κλπ., εἰς τὴν Κοινότητα Σμίλα Ἠλείας. Ἐπίσης, ἡ ἐρώτησις τοῦ συναδέλφου κ. Ι. Λαυρεντίδη, σχετικῶς μὲ τὸ ἐὰν πρόκειται νὰ ἠλεκτροδοτηθοῦν ἐντὸς τοῦ 1964 τὰ παραμεθόρια χωρία τοῦ Νομοῦ Σερρῶν, διαγράφεται ὡς ἀπουσιάζοντος τοῦ ἐρωτῶντος βουλευτοῦ. Ὁ κ. Θ. Παππᾶς, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὸ καταναλισκόμενον ἠλεκτρικὸν ρεῦμα πρὸς φωτισμὸν ὁδῶν, Πλατειῶν καὶ ἄλλων κοινοχρήστων χώρων ὑπὸ τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων κλπ.

§19Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τοῦ περασμένου Ὀκτωβρίου τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον Μυτιλήνης ἔλαβεν ὁμοφώνως ἀπόφασιν νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπέμβῃ εἰς τὴν ΔΕΗ καὶ πληρώνεται τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται πρὸς φωτισμὸν ὁδῶν καὶ πλατειῶν καὶ ἄλλων κοινοχρήστων χώρων εἰς τὴν τιμὴν κόστους. Βεβαίως, πρόκειται περὶ ἑνὸς θέματος γενικωτέρου, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ὅλους τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας. Ἐπειδὴ εἶναι ἐπίκαιρον τὸ θέμα, λόγῳ τοῦ ὅτι συζητοῦμεν τὴν οἰκτρὰν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, μέχρι σημείου νὰ μὴ ἠμποροῦν νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰ ἔξοδα τῆς Διοικήσεως, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἐπισημανθῇ καὶ τὸ θέμα αὐτό, ἵνα δοθῇ λύσις. Ζητοῦμεν ὅπως ἐπέμβῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ πληρώνουν οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες τὸ ρεῦμα εἰς τιμὴν κόστους. Ἄλλωστε οἱ ὀργανισμοὶ Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως εἶναι ὀργανισμοὶ κοινῆς ὠφελείας, ὅπως καὶ ἡ ΔΕΗ καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν πρέπει νὰ κερδοσκοπῇ εἰς βάρος τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, οἱ ὁποῖοι ἄλλωστε παρέχουν διάφορα προνόμια εἰς τὴν ΔΕΗ ἐπὶ τῶν ὁδῶν, πλατειῶν, στηρίξεως τοῦ δικτύου κλπ. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, σήμερον, νὰ ὑποχρεώνωνται οἱ Δῆμοι νὰ πληρώνουν 90 λεπτὰ κατὰ κιλοβάτ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ΠΕΣΙΝΕ καταβάλλει 9 λεπτά, δηλαδὴ τὸ ⅒.

§20Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς αἰτήσεως τοῦ Δήμου Μυτιλήνης. Θὰ ἤθελα ἐν προκειμένῳ νὰ σκεφθῶμεν τὸ ἑξῆς: Τὸ σύγχρονο κράτος ἔχει πολλὲς ἁρμοδιότητες. Ἀποκεντροῦται εἰς δημοσίας ὑπηρεσίας, διὰ τὴν ἄσκησιν ἐπιχειρηματικῶν δραστηριοτήτων εἰς ὡρισμένους τομεῖς ὑποδομῆς, ὡς εἶναι ὁ ἠλεκτρισμὸς καὶ τομεῖς αὐτοδιοικήσεως ποὺ ἀποτελοῦν ἐπίσης δημοσίαν διοίκησιν. Εἶναι ἐξουσία δοτὴ ἀπὸ τὸ Κράτος. Εἶναι ἑπομένως ὀλίγον ἀδιανόητον ἀπὸ τὴν μίαν τσέπην νὰ δημιουργοῦνται κέρδη ὑπὲρ τῆς ἄλλης τσέπης, καὶ μάλιστα ὅταν ἔχωμεν εἰς τὴν μίαν πλευρὰν ἕνα ὀργανισμὸν ὡς ἡ ΔΕΗ καὶ εἰς τὴν ἄλλην πλευρὰν τοὺς ὀργανισμοὺς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Φυσικά, ἐπεκτείνεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ ἀντικείμενον τῆς ἐρωτήσεως. Ἀλλὰ εὑρισκόμεθα πρὸ τοιαύτης καταστάσεως ὥστε καθημερινῶς νὰ ἀναγινώσκωμεν, ὅτι διεκόπη ἡ παροχὴ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος εἰς τὸν τάδε Δῆμον ἢ τὴν τάδε Κοινότητα. Ὅταν, κ. Πρόεδρε, ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες ἐκ τοῦ νόμου εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ παρέχουν τοὺς δημοτικοὺς χώρους ἄνευ ἀνταλλάγματος εἰς τὴν ΔΕΗ διὰ τὴν στήριξιν καὶ μεταφορὰν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος καὶ ὅταν ληφθῇ ἐπίσης ὑπ’ ὄψιν ὅτι δι’ ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ διὰ μεγάλα μονοπώλια καθορίζονται λίαν χαμηλαὶ τιμαὶ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, νομίζω, ὅτι ἴσως βέβαια νὰ μὴ εἶναι εὔκολον ἐξ αἰτίας μιᾶς ἐρωτήσεως ἑνὸς μόνον Δήμου νὰ ληφθῇ ἀπόφασις, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι κατευθυντήριος σκοπὸς τῆς Κυβερνήσεως διὰ διευθέτησιν ἑνὸς τόσον λεπτοῦ τομέως, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον τὸ καλοκαῖρι τοῦ 1956, ὅταν συνεζητεῖτο καὶ ἐψηφίζετο ἡ σύμβασις τῆς ΔΕΗ καὶ ἡ μονοπώλησις τῆς παραγωγῆς καὶ διανομῆς τοῦ ρεύματος ἀπὸ δημοσίαν ἐπιχείρησιν εἶχεν ὑποστηριχθῆ ἀπὸ τὴν νῦν Κυβερνητικὴν παράταξιν ἡ εὐρυτάτη συμμετοχὴ τῶν ὀργανισμῶν αὐτοδιοικήσεως εἰς τὰ ἔργα τῆς ΔΕΗ πρὸς οἰκονομικὸν τούτων ὄφελος. Δὲν ὑπάρχει ἄλλωστε ἐν προκειμένῳ τίποτε ἄλλο παρὰ ἡ μεταφορὰ πόρων ἑνὸς τομέως τοῦ Κράτους εἰς τὸν ἄλλον τομέα τοῦ Κράτους. Παρακαλῶ συνεπῶς ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος.

§21Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ αἴτημα τοῦ Δήμου Μυτιλήνης εἶναι αἴτημα ὅλων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων τῆς χώρας. Ἡ Ἕνωσις Δήμων καὶ Κοινοτήτων τὸ υἱοθέτησε καὶ τὸ ὑπέβαλεν εἰς τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν. Τὸ αἴτημα ὅμως δὲν ἱκανοποιήθη μέχρι σήμερον. Ἡ Κυβέρνησίς μας ἀσχολεῖται μὲ μίαν νέαν θεώρησιν τοῦ θέματος τοῦ κόστους καὶ τῆς τιμολογήσεως τοῦ ρεύματος τῆς ΔΕΗ. Πρέπει νὰ εἶναι βέβαιοι οἱ κ. συνάδελφοι, καὶ πᾶς ἐνδιαφερόμενος, ὅτι ἐντὸς τῶν πλαισίων τῶν ὑφισταμένων δυνατοτήτων θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ αἴτημα τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων τῆς χώρας. Θὰ ἤθελον ἐπ’ εὐκαιρίᾳ νὰ ὑπομνήσω ἕνα πρᾶγμα. Τί ἐννοοῦμεν ὅταν λέγωμεν κόστος τοῦ ρεύματος; Διότι θὰ ἤθελον ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων νὰ καθορίσῃ σαφέστερον τὸ αἴτημά της. Καὶ τὸ δεύτερον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ τονίσω τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἡ ΔΕΗ εἶναι βεβαίως μία κοινωφελὴς ἐπιχείρησις, εἶναι ἐπιχείρησις ὑποδομῆς, ἄνευ τῆς ὁποίας, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ βεβαίως οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ καὶ πολιτισμὸς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Μέσα εἰς αὐτὴν τὴν μεγάλην ἀποστολήν της ἑπομένως, δὲν πρέπει νὰ βλέπωμεν τὴν ΔΕΗ ὡς γαλακτοφόρον ἀγελάδα, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὴν βλέπωμεν ὡς ἕνα ὀργανισμόν, τὸν ὁποῖον ὅλοι πρέπει νὰ βοηθήσουν εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐπιτελέσῃ καλὰ τὴν ἀποστολήν του. Διότι τὸ φθηνὸ ρεῦμα εἶναι προϋπόθεσις διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τὴν οἰκονομικὴν καὶ τὴν πολιτιστικὴν τῆς χώρας.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πανάγος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ σχετικῶς μὲ τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν μικραλιέων τοῦ Νομοῦ Καβάλας.

§23Γ. ΠΑΝΑΓΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐλάβομεν ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς ἐν λόγῳ ἐρωτήσεως. Νομίζω, ὅτι σκόπιμον θὰ ἦτο νὰ ἀπαντήσῃ πρῶτος ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ σχετικῶς πῶς ἔχει τὸ θέμα αὐτό.

§24Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἐπὶ τοῦ πρώτου σημείου πληροφορῶ τοὺς ἐρωτῶντας, ὅτι ἤδη ὑπέβαλα εἰς τὸ Συμβούλιον Ἁλιείας, ἐρωτήματα διὰ τὸν καθορισμὸν τῶν ἀπαγορεύσεων. Ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας, νὰ δηλώσω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ἀτυχέστατος διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον διεξάγεται ἡ ἁλιεία εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὑπάρχουν νόμοι, οἱ ὁποῖοι δὲν τηροῦνται. Καὶ οἱ νόμοι αὐτοὶ ἐν πολλοῖς δὲν ἐξυπηρετοῦν τὰς ἀνάγκας τῆς Ἑλληνικῆς ἁλιείας. Ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν θαλασσῶν διὰ τῶν μηχανοτρατῶν, καὶ δι’ ἄλλων ἐργαλείων, εἰς πολλὰς περιπτώσεις εἶναι καταστροφικὴ τοῦ θαλασσίου πλούτου. Ἤδη, λόγῳ μιᾶς πολιτικῆς, ἡ ὁποία πρέπει νὰ κατακριθῇ μὲ πᾶσαν αὐστηρότητα, κατωρθώσαμεν νὰ καταστρέψωμεν τοὺς παροχθίους ἁλιεῖς, κατωρθώσαμεν νὰ καταστρέψωμεν καὶ αὐτοὺς τοὺς ἐργαζομένους διὰ μηχανικῶν μέσων. Καὶ οἱ πρῶτοι καὶ οἱ δεύτεροι σήμερον ἀντιλαμβάνονται πόσον ἐσφαλμένη καὶ ἐπιζημία διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν ὑπῆρξεν ἡ ἀσυδοσία αὐτή. Δὲν πιστεύω νὰ ἀναμένετε ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν Βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος πρὸ δύο μηνῶν ἀνέλαβε, νὰ λύσῃ τὸ θέμα σπασμωδικῶς καὶ ἐπιπολαίως. Ἐντὸς τοῦ προσεχοῦς θέρους θὰ θεσπίσωμεν διατάξεις καὶ θὰ φροντίσωμεν νὰ λάβωμεν μέτρα, ὥστε αἱ διατάξεις αὐταὶ νὰ ἐφαρμόζωνται, διὰ νὰ σώσωμεν τὸν ἐνάλιον πλοῦτον, διὰ νὰ σώσωμεν τοὺς παροχθίους ἁλιεῖς, ἀλλὰ βεβαίως καὶ νὰ προστατεύσωμεν ἀπὸ τὸν ἑαυτόν των, ὡρισμένους ἐκ τῶν ἁλιέων, οἱ ὁποῖοι μεταχειρίζονται μηχανικὰ μέσα, καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἀντιλαμβάνονται ποῦ εἶναι τὸ συμφέρον των. Ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ εἶναι κατηγορηματική, καὶ ἔχει τὴν ἀπόφασιν νὰ προστατεύσῃ καὶ αὐτοὺς ποὺ ζημιοῦνται ἀλλὰ καὶ αὐτοὺς ποὺ ζημιώνουν ἀπὸ τὸν ἑαυτόν των. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐρωτήματος, ἤδη δι’ ἀποφάσεως τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς ἐνεκρίθη ὅπως χορηγηθοῦν πιστώσεις 10 ἑκατομμυρίων δραχμῶν δι’ ἁλιευτικοὺς σκοποὺς μὲ ἐπιτόκιον 2% διὰ νὰ βοηθηθοῦν ἀκριβῶς οἱ ἁλιεῖς, περὶ τῶν ὁποίων ἡ ἐρώτησις. Ἀλλά, πέραν αὐτοῦ, ἀπηύθυνα εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν νέον ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου ζητῶ ὅπως ἡ ἐνίσχυσις πρὸς τοὺς ἁλιεῖς τεθῇ ἐπὶ μονιμωτέρων βάσεων οὕτως ὥστε ἡ συμπαθεστάτη αὐτὴ τάξις νὰ δύναται νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ ψωμί της τὸ ὁποῖον, μὲ τόσον πόνον καὶ ἱδρῶτα, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐξασφαλίσῃ σήμερον. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐρωτήματος ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ ἰχθυοτροφεῖον παρεχωρήθη εἰς τὸν Συνεταιρισμὸν «Ἅγιος Νικόλαος», δηλαδή, ἀνανεώθη ἡ ἐκχώρησις εἰς τὸν Συνεταιρισμόν, ὡς ὁ νόμος ἐπιβάλει. Εἰς Συνεταιρισμοὺς δυνάμεθα νὰ ἐκχωρήσωμεν ἄνευ δημοπρασίας τὴν ἐκμετάλλευσιν ἰχθυοτροφείων. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἐκχωρήσωμεν τὴν ἐκμετάλλευσιν εἰς Σωματεῖα. Καί, ἀτυχῶς, οἱ ἁλιεῖς, περὶ τῶν ὁποίων ἐνδιαφέρεται ὁ ἐρωτῶν, δὲν ἀποτελοῦν Συνεταιρισμόν, ἀλλὰ Σωματεῖον. Πάντως, κατὰ τὴν ἀνανέωσιν τῆς συμβάσεως μὲ τὸν Συνεταιρισμόν, προεβλέψαμεν νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν μελῶν τοῦ Συνεταιρισμοῦ κατὰ 10 καί, ἑπομένως, μέλη τοῦ Σωματείου μὲ τὰ κατὰ νόμον προσόντα, δύνανται νὰ ζητήσουν ἀπὸ τὸν Συνεταιρισμὸν νὰ γίνουν μέλη του καὶ νὰ μετέχουν οὕτω τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ ἰχθυοτροφείου.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν σύμβασιν ἐκμεταλλεύσεως τῶν μεταλλείων ἀμιάντου.

§26Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ 1956 παρεχωρήθη εἰς τὴν ἑταιρείαν ΚΕΝΕΚΟΤ ΚΟΠΕΡ ΚΟΡ-ΠΟΡΕΪΣΟΝ ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν μεταλλείων ἀμιάντου, διὰ μιᾶς συμβάσεως, ἡ ὁποία καὶ τότε ἀπ’ ὅλας τὰς παρατάξεις πλὴν τῆς Κυβερνητικῆς, εἶχε χαρακτηρισθῆ ὡς λῃστρική, ἀποικιακή. Ἡ σύμβασις αὐτὴ ἐκυρώθη διὰ τοῦ Β. Δ. 3592. Ἐν συνεχείᾳ, ἐμεσολάβησε τροποποίησις τῆς συμβάσεως κατὰ τὸ ἄρθρον 12 παράγραφος 2. Ἡ τροποποίησις περιελάμβανε τὸν ὅρον, ὅτι θὰ ἰσχύσῃ, ὅταν καὶ ἐφ’ ὅσον κυρωθῇ διὰ νόμου. Ἐπεδιώχθη πράγματι ἡ κύρωσις τῆς τροποποιήσεως διὰ νόμου, διὰ σχετικοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶχε κατατεθῆ τὴν 29.10.59. Ἀλλ’ ἡ τότε Κυβέρνησις, ἠθέλησε νὰ ἐπιτύχῃ τὴν κύρωσιν ἄνευ συζητήσεως τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου. Καὶ κατόπιν αὐτοῦ φυσικὰ ἐματαιώθη. Μετὰ ταῦτα ἐξεδόθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 150 πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἐκύρωσε τὴν τροποποιηθεῖσαν σύμβασιν. Ἀλλὰ δὲν ἐπηκολούθησε Νομοθετικὸν Διάταγμα, διὰ νὰ κυρωθῇ διὰ τῆς Βουλῆς, ἡ πρᾶξις αὐτὴ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἔκτοτε παραμένει ἡ κατάστασις ἀπ’ ἀπόψεως νομιμότητος, ἂς εἴπωμεν εἰς ἀμφίβολον κατάστασιν, τὸ δὲ μεταλλεῖον ἀπὸ ἀπόψεως λειτουργίας εἰς ἀβεβαίαν κατάστασιν. Ἐτέθη ἑπομένως καὶ τίθεται τὸ ζήτημα καὶ διὰ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Ἐὰν θεωρῇ ὅτι καλῶς ἔχει ἡ σύμβασις, ἡ ὁποία ἐκυρώθη τότε, ἐὰν καλῶς ἔχῃ ἡ τροποποίησις, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ἔχει κυρωθῆ καὶ διὰ νόμου, ἐνῷ κατὰ τὴν τροποποίησιν, ὁ ὅρος ἦτο ὅτι διὰ νὰ ἰσχύσῃ πρέπει νὰ ἐπακολουθήσῃ νομοθετικὴ κύρωσις. Καὶ τέλος, ἐὰν πρόκειται νὰ συνεχίσῃ καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις τὴν προηγουμένην κατάστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ πλουσιώτατα αὐτὰ μεταλλεῖα, τὰ ὁποῖα παρεχωρήθησαν εἰς τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν δὲν ἀξιοποιοῦνται. Δὲν ὑπάρχει ἡ ἀπόδοσις ἡ ἀνάλογος, τόσον πολὺ ὥστε ἐχρειάσθη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ νὰ μειωθῇ καὶ ὁ δασμὸς τοῦ εἰσαγομένου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀμιάντου, διότι δὲν ἐπήρκει ὁ ἐσωτερικὸς λόγῳ ἀβεβαίας λειτουργίας τῶν μεταλλείων. Τῶν πραγμάτων οὕτως ἐχόντων, κ. Πρόεδρε, νομίζομεν, ὅτι ὑπάρχει μία ὑποχρέωσις τῆς πληροφορίας ποῦ ὑπάρχει τὸ θέμα, νὰ ὑπάρχῃ καὶ μία ἔνδειξις πρὸς ποίαν λύσιν κατευθύνεται ἡ Κυβέρνησις.

§27Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἱστορία τῆς συμβάσεως αὐτῆς εἶναι μακρὰ καὶ δὲν ἀξίζει νὰ τὴν ἐπαναλάβω. Ὑπομιμνήσκω, ὅτι κατόπιν τῆς συμβάσεως ἡ ἑταιρεία ΚΕΝΕΚΟΤ μὲ τὸ ὑποκατάστατον αὐτῆς ΚΕΜΠΕΣΙΟΣ ἔπρεπε μέχρι τῆς 30ῆς Δεκεμβρίου 1963 νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν χώραν 14 ἑκατομμύρια δολλάρια διὰ ἐπενδύσεις. Εἰς τὰς 31 Δεκεμβρίου 1962 εἶχεν εἰσαγάγει καὶ δαπανήσει 1½ ἑκατομμύριον δολλάρια. Ἔκτοτε ἠδράνησεν ἡ ἑταιρεία περὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου εἰς βαθμὸν ποὺ νὰ δεικνύῃ ὅτι ἔχασε τὸ ἐνδιαφέρον της. Κατὰ τὴν πρώτην Κυβέρνησιν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τοῦ Νοεμβρίου ἐκάλεσα τὴν ἑταιρείαν καὶ τὴν ἠρώτησα νὰ μοῦ εἴπῃ τὰς διαθέσεις της. Τῆς ἀνήγγειλα τὴν ἀπόφασίν μου, ἀφ’ ἑνὸς ἡ σύμβασις ἡ βασιζομένη ἐπὶ τοῦ νόμου περὶ προσελκύσεως ξένων κεφαλαίων λήγει τὴν 31 Δεκεμβρίου 1963 καὶ τῆς ἀνήγγειλον ὅτι θὰ ἐλάμβανα τὰ μέτρα ποὺ μοῦ ἐπιτρέπει ἡ κειμένη νομοθεσία περὶ ἀργούντων μεταλλείων εἰς βάρος της. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι οἱ ἐνδιαφερόμενοι προσῆλθον μετὰ πολλῆς σεμνότητος καὶ μὲ κατανόησιν εἶπον, ὅτι πράγματι δὲν ἐξετελέσαμεν τὰς ὑποχρεώσεις μας, ἀλλὰ προσπαθοῦμεν νὰ ἔλθωμεν εἰς ἐπαφὴν μὲ σοβαρὸν οἶκον καὶ μοῦ εἶπον, ἐὰν δὲν τὰ καταφέρωμεν μέχρι τῆς 31.12.1963 νὰ φανῶμεν συνεπεῖς μὲ τὰς ὑποχρεώσεις μας φέροντες μίαν ἑταιρείαν ἱκανὴν νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὸ μεταλλεῖον, τότε θὰ παραιτηθῶμεν ὅλων τῶν δικαιωμάτων μας ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Κατὰ Φεβρουάριον μὲ ἐπεσκέφθησαν ἐκπρόσωποι τῆς ΚΕΝΕΚΟΤ καὶ μιᾶς ἄλλης μεγάλης ἀμερικανικῆς ἑταιρείας καὶ ἐνόμισα, ὅτι ἡ νέα ἑταιρεία θὰ ἀνελάμβανε τὸ συμφέρον τῆς ΚΕΝΕΚΟΤ διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν μεταλλείων. Ἀτυχῶς, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἔλαβον ἐπίσημον πληροφορίαν, ὅτι καὶ ἡ νέα ἑταιρεία δὲν ἐνδιαφέρεται διὰ τὸ μεταλλεῖον, ὁπότε ἡ ΚΕΝΕΚΟΤ συνεπὴς πρὸς τὴν ὑπόσχεσιν ποὺ μοῦ ἔδωσε κατὰ τὸν Δεκέμβριον, προέβην εἰς πρότασιν διὰ τῆς ὁποίας ἐκχωρεῖ ὅλα τὰ δικαιώματά της εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἢ τὸν Ο.Β.Α. Ἑπομένως, εὑρισκόμεθα αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὸ στάδιον τῆς ἐξετάσεως τῆς προσφορᾶς αὐτῆς τῆς ΚΕΝΕΚΟΤ, ἡ ὁποία σημαίνει παραίτησιν ὅλων τῶν δικαιωμάτων της ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Σημαίνει, ἑπομένως, ὅτι τὸ μεταλλεῖον, ἐὰν βεβαίως ἡ προσφορὰ εὑρεθῇ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ καὶ πιστεύω, ὅτι θὰ γίνῃ ἀποδεκτή, ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ ὑποσχεθῶ, τὸ μεταλλεῖον θὰ περιέλθῃ εἰς χεῖρας τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἢ τοῦ Ο.Β.Α. καὶ τότε θὰ φροντίσωμεν νὰ ἴδωμεν τί θὰ γίνῃ διὰ τὴν ἐκμετάλλευσίν του.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν ἠλεκτροδότησιν τῆς Κοινότητος Ἀναβύσσου Ἀττικῆς.

§29Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐρωτήσεώς μου, ἔχω πληροφορηθῆ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει ἐνδιαφερθῆ καὶ ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι ὄχι μόνον διὰ τὴν Κοινότητα Ἀναβύσσου, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν Κοινότητα Φωκέας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μοῦ εἴπῃ ἐὰν εἶναι ἀληθὴς ἡ πληροφορία μου.

§30Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Καὶ αἱ δύο αὐταὶ Κοινότητες ἠτύχησαν καὶ δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὸ πρόγραμμα ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς ὑπαίθρου τοῦ τρέχοντος ἔτους καὶ ἑπομένως ἐμπῆκαν εἰς τὰς κατ’ ἐξαίρεσιν καὶ ἐζητήθη ἀπ’ αὐτὰς νὰ συμμετάσχουν δι’ ἑνὸς ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ καὶ ἐγὼ εἶναι ὑπερβολικὸν καὶ ἐζήτησα τὴν μείωσιν αὐτοῦ ὅσον εἶναι δυνατόν. Φυσικά, καὶ ἡ λύσις αὐτὴ δὲν μὲ ἱκανοποιεῖ διότι ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὅλαι αἱ Κοινότητες τῆς Ἑλλάδος πρέπει νὰ ἠλεκτροφωτισθοῦν, ἀλλὰ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν ὑφισταμένων δυνατοτήτων.

§31Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας διὰ τὸ ἐνδιαφέρον ποὺ ἔδειξε διὰ τὰς δύο αὐτὰς Κοινότητας. Ἀλλὰ θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ ἐντείνῃ τὰς προσπαθείας του διὰ τὴν ἠλεκτροδότησιν τῶν δύο αὐτῶν Κοινοτήτων διότι εὑρίσκονται καὶ αἱ δύο εἰς τὴν τουριστικὴν περιοχὴν καὶ δὲν ἐπιτρέπεται οἱ ξένοι ἐπισκεπτόμενοι τὸ Σούνιον νὰ διαπιστώνουν, ὅτι αἱ δύο αὐταὶ Κοινότητες στεροῦνται φωτὸς εἶναι ἐντροπὴ διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος αὐτὴ ἡ κατάστασις.

§32Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Δὲν ἠμπορῶ παρὰ νὰ εἶμαι σύμφωνος εἰς αὐτὰ ποὺ εἴπατε, δεδομένου, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ποὺ εὑρίσκονται αἱ δύο Κοινότητες παραπλεύρως ὑπάρχουν αἱ Ἁλυκαὶ ποὺ πλέουν εἰς τὸ φῶς καὶ ἡ ἠλεκτροφώτησις τῶν ὁποίων ἦτο ἡ τελευταία πρᾶξις τῆς Ὑπουργίας μου τὸ 1951, πρόθεσίς μου δὲ ἦτο τότε νὰ προχωρήσω εἰς τὴν ἠλεκτροφώτησιν τῶν δύο αὐτῶν Κοινοτήτων. Τώρα μετὰ 12 ἔτη ἡ κατάστασις τῶν δύο αὐτῶν Κοινοτήτων παραμένει εἰς ἣν κατάστασιν τὴν ἄφησα, ἀλλὰ ἐλπίζω συντόμως νὰ προχωρήσω κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικόν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§34Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ πολὺ νὰ συζητηθοῦν καὶ αἱ ἑπόμεναι ἐρωτήσεις ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας τοῦ ὁποίου προΐσταμαι, δοθέντος ὅτι τὰ θέματα εἰς τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται δὲν θὰ προκαλέσουν μακρὰν συζήτησιν καὶ ἐγὼ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν, ἡμέραν Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, δὲν θὰ δύναμαι νὰ προσέλθω εἰς τὴν Βουλήν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρῆλθε περισσότερος χρόνος τοῦ προβλεπομένου ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν ἔχει σημαντικὸν ἐνδιαφέρον. Παρακαλῶ πολὺ μὴ ἐπιμείνετε διὰ τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως τῶν ἐρωτήσεων. Συνεχίζεται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῆς ἐκλογικῆς νομοθεσίας Δήμων καὶ Κοινοτήτων». Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Ἐμ. Μπακλατζῆς).

§36Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ἄρθρον ὀκτὼ ἔχω νὰ κάμω δύο παρατηρήσεις καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ τὰς προσέξῃ. Ἡ πρώτη παρατήρησίς μου ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου ὀκτώ, ἐν τῷ ἐδαφίῳ τούτῳ ἀναγράφεται ὅτι ἐὰν ἕνας συνδυασμὸς δὲν πάρῃ τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν ἐγκύρων ψηφοδελτίων ἢ ὅταν εἶναι δύο συνδυασμοὶ καὶ ἔχουν ἰσοψηφίαν ἡ ἐκλογὴ τοῦ Δημάρχου γίνεται διὰ φανερᾶς ψηφοφορίας. Αὐτὴν τὴν φανερὰν ψηφοφορίαν, κ. Πρόεδρε καὶ ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, τὴν ἐζήσαμεν ὅσοι ἀνεμίχθημεν εἰς τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν ἐπὶ 2½ ἔτη ὅπως ἐγώ. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν τὰς ἀνθρωπίνους ἀδυναμίας, τὰς φιλίας, τὰς γνωριμίας, ὅτι αὐτὰ εἶναι φυσικὸν ὅλα, νὰ ἔχουν ἐπίδρασιν ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἀνεπηρέαστος ἡ ψῆφος τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Δημάρχου. Πιστεύω, ὅτι διὰ τὸ συμφέρον τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως ἐάν εἴχαμεν καθιερώσει τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν θὰ εἴχαμεν καλύτερα ἀποτελέσματα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι ἐνδέχεται καὶ οἱ φίλοι τοῦ Δημάρχου διὰ διαφόρους λόγους νὰ μὴ τὸν ψηφίσουν κατὰ τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν, ἀλλὰ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι αὐτὸ δεικνύει, ὅτι ὁ Δήμαρχος αὐτὸς εἶναι ἄξιος τῆς τύχης του ἐὰν δὲν ἐκλέξῃ συνεργάτας ποὺ νὰ μὴ τοὺς ἔχῃ ἐμπιστοσύνην καὶ δὲν τὸν ψηφίσουν, θὰ πρέπει νὰ αἰτιᾶται ἑαυτὸν καὶ ὄχι ἄλλους. Ἡ δευτέρα παρατήρησις ἀφορᾷ τὴν 13 παράγραφον, ἡ παράγραφος αὐτὴ λέγει, ὅτι ὁ ἐκλεγεὶς Δήμαρχος μετὰ τὴν ἐκλογὴν του ἀπόλλυται τὴν ἰδιότητα τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου. Οὐδεὶς ψόγος. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι, ὅτι ὁ ἐκλεγεὶς Δήμαρχος χάνει τὴν ἰδιότητα αὐτήν. Ἀλλά, πιὸ πέρα λέγει: «Τὸ αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τοὺς ὑποψηφίους Δημάρχους... (ἀναγινώσκει)...». Ὁμολογῶ, κ. Πρόεδρε, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν διάταξιν αὐτήν, αὐτὸν τὸν ἀποκεφαλισμὸν τῶν ὑποψηφίων Δημάρχων, οἱ ὁποῖοι διὰ νὰ εἶναι ἐπὶ κεφαλῆς ἑνός, ἀναμφισβητήτως, πρέπει νὰ εἶναι ἄνθρωποι μὲ κἄποιον κῦρος. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ βλάπτῃ ἡ παρουσία των μέσα εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον; Τοὐναντίον ὠφελεῖ. Διότι οἱ ὑποψήφιοι Δήμαρχοι θὰ εἶναι, κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, ἄνθρωποι μὲ προσωπικότητα, πολῖται οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν προσφέρει εἰς τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν καὶ εἰς τὴν πατρίδα πολλὰ καὶ ἂν δὲν ἔχουν προσφέρει, θὰ πρόκειται περὶ ἐκλεκτῶν πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν ἐπὶ κεφαλῆς ἑνὸς ψηφοδελτίου καὶ ἔχουν τὴν φιλοδοξίαν νὰ γίνουν Δήμαρχοι. Πῶς τοὺς ἀποκεφαλίζομεν δὲν τὸ καταλαβαίνω. Καὶ ξέρω ἕνα παράδειγμα. Εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων κατὰ τὰς τελευταίας δημοτικὰς ἐκλογὰς εἴχαμεν τὸ ψηφοδέλτιον τοῦ ἀξιοτίμου κ. Κατσώτα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὀκτὼ δημοτικοὺς συμβούλους, τὸ ψηφοδέλτιον, τὸ ἰδικόν μου, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐννέα, τοῦ συναδέλφου κ. Ρουσσοπούλου, τὸ ὁποῖον εἶχε 3, τοῦ κ. Νικολοπούλου, τὸ ὁποῖον εἶχε 2. Κατὰ τὴν διάρκειαν, τοὐλάχιστον, τῆς ἰδικῆς μου θητείας, δὲν ξεύρω μετὰ ποὺ ἀπεχώρησα, κατὰ τὸ διάστημα τῶν δυόμισυ ἐτῶν ἡ συνεργασία ἦτο καλή. Ὑπῆρχεν Ἀντιπολίτευσις καὶ αὐτὸν τὸν σκοπὸν εἶχεν ἡ παρουσία μας ἐκεῖ, ἀλλὰ ἐγένετο κριτικὴ καὶ Ἀντιπολίτευσις καλόπιστος, ἡ ὁποία δὲν ἐζημίωσε τὰ συμφέροντα τοῦ Δήμου Ἀθηναίων, τοὐναντίον τὰ προώθησε. Διότι διακεκριμέναι προσωπικότητες ὅπως τῶν κ.κ. Κατσώτα, Νικολοπούλου, Ρουσσοπούλου, δὲν νομίζω ὅτι ἔβλαπτον. Πιστεύω, ὅτι ὠφέλησαν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἑπομένως, ὅπως ἐπανεξετάσῃ τὸ θέμα αὐτό. Δὲν πρόκειται νὰ βλάψῃ ἡ παρουσία των. Πιστεύω, δι’ οὓς λόγους ἀνέφερον, ὅτι θὰ ὠφελήσῃ καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὴν περίπτωσιν αὐτήν.

§37Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι βασικόν. Ἤκουσα, ὅταν ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τὰς ἀπόψεις του ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη. Ἐπεκαλέσθη τὸ ἑξῆς ἐπιχείρημα. Εἶπεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐμφανίζεται ὡς οἱονεὶ ἐπανερχόμενον εἰς τὸ παλαιὸν σύστημα τῆς ἀμέσου ἐκλογῆς. Οἱ ὑποψήφιοι Δήμαρχοι ἄλλοτε δὲν εἰσήρχοντο εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀπετύγχανον, ἄλλως τε δὲν εἰσήρχετο καὶ ὁ ἐκλεγόμενος Δήμαρχος. Νομίζω, ὅτι καὶ τότε ἦτο λάθος καὶ σήμερον θὰ ἦτο λάθος βαρύ, ἐὰν δὲν ἀφήσωμεν τοὺς ἐπὶ κεφαλῆς τῶν συνδυασμῶν νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Τότε ἦτο λάθος, ἀλλ’ ἦτο συνυφασμένον μὲ ὡρισμένας παλαιοτέρας πολιτικὰς παραδόσεις. Ἦτο ἡ παράδοσις τῆς κἄποιας ἀπολύτου ἡγεσίας εἰς τοὺς Δήμους. Ἢ ἀπόλυτος ἡγέτης θὰ ἦτο ὁ ἀείμνηστος Σπῦρος Μερκούρης ἢ ἀπόλυτος ἡγέτης τοῦ Δήμου θὰ ἦτο ὁ ἀείμνηστος Σπῦρος Πάτσης. Ἐμνημόνευσε τὰ δύο ὀνόματα ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ μοῦ φαίνεται, ὅτι ἐμνημόνευσε καὶ τὸ ὄνομα τοῦ ἀειμνήστου Κοτζιᾶ. Πράγματι, αὐτὸ ἦτο τὸ παλαιὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀνάγεται εἰς τὴν ψυχολογίαν τοῦ 19ου αἰῶνος. Ἢ ὁ ἕνας ἢ ὁ ἄλλος. Καὶ αὐτὸ ἀκόμη, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη αὐτὴν τὴν στιγμὴν «ἢ ὁ ἕνας ἢ ὁ ἄλλος» δεικνύει τὴν ἀπόστασιν τῆς ψυχολογίας μεταξὺ τῆς σημερινῆς ἐποχῆς καὶ ἐκείνης. Τότε ἦτο, πράγματι, ἢ ὁ ἕνας ἢ ὁ ἄλλος, ἀλλὰ ἦσαν δύο. Τώρα εἶναι 3, εἶναι 4. Ὑπάρχει μία ἀνετωτέρα διεκδίκησις τῆς ἐπιτυχίας εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς. Κατέρχονται καὶ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐμφανίζονται συνδεόμενοι μὲ ἕνα ὡρισμένον Κόμμα. Ἀλλά, βεβαίως, ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ συνδέονται μὲ ἕνα ὡρισμένον Κόμμα. Ὑπάρχουν καί τινες, οἱ ὁποῖοι κατέρχονται, χωρὶς νὰ συνδέωνται μὲ Κόμμα. Ἀλλ’ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι φιλοδοξοῦν νὰ ἐνδιαφερθοῦν διὰ τὸν Δῆμον καὶ οἱ ὁποῖοι κινητοποιοῦν καὶ τοὺς ὑποψηφίους δημοτικοὺς συμβούλους, αὐτοὶ εἶναι ποὺ θὰ λείψουν, αὐτοὶ εἶναι ποὺ θὰ ὠφελήσουν εἰσερχόμενοι εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Νομίζω, ὅτι, ἂν ἐπεστρέφαμεν εἰς τὸ παλαιὸν σύστημα αὐτὸ θὰ ἀπετέλει μίαν ὀπισθοδρόμησιν εἰς παλαιὸν ψυχολογικὸν πολιτικὸν ἀγῶνα ἄλλου τύπου καὶ ἄλλης ἐποχῆς. Ἐνῷ αὐτὸ θ’ ἀπετέλει πρόοδον, ἂν ἐμέναμεν εἰς τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον τὰ τελευταῖα ἔτη ἰσχύει καὶ ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος καὶ συνεργάτης μου κ. Βρανόπουλος. Νομίζω, ὅτι διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ μακρὰ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ συζήτησις, ἂν δὲν ὑπάρχουν πολλοί, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν ὅτι πρέπει οἱ ὑποψήφιοι Δήμαρχοι νὰ μὴ εἰσέλθουν εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, καὶ οἱ περισσότεροι εἴμεθα ὑπὲρ τοῦ νὰ εἰσέλθουν καὶ οἱ ὑποψήφιοι Δήμαρχοι, θὰ ἦτο σκόπιμον, διατυπώνω τὴν παράκλησιν αὐτὴν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ υἱοθετήσῃ ἀπὸ τοῦδε τὴν ἄποψίν μας, διότι ἄλλως θὰ γίνῃ μία μακροτάτη συζήτησις, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ διαρκέσῃ καὶ ἡμέρας καὶ ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ, κατ’ ἀνάγκην, εἰς ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Διότι εἶναι θέμα βασικὸν καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς θεωρίας καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς πράξεως. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν κἄποιος κινητοποιῇ ἑπτὰ ἀνθρώπους εἰς ἕνα Δῆμον ἢ δέκα ἑπτὰ καὶ τοὺς ἐμψυχώνει καὶ τοὺς κάμνει νὰ ἐνδιαφέρωνται διὰ τὸν Δῆμον, νὰ στείλῃ τοὺς τρεῖς, πέντε, ἓξ ἐξ αὐτῶν, χωρὶς νὰ τοὺς καθοδηγῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στέλλετε μέσα ἀνθρώπους ἀκεφάλους, καὶ διὰ τὴν συστηματικὴν διάρθρωσιν τῆς ζωῆς τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου χρειάζεται καὶ ἡ παρουσία τῶν κατ’ ἐξοχὴν ἐνδιαφερομένων.

§38Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Κύριε Πρόεδρε, ἤκουσα μετὰ μεγίστης προσοχῆς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών σας, ὅπως ἤκουσα καὶ ἀπὸ τὸν κ. Βρανόπουλον ἐπίσης τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών του. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω ὅτι θὰ πρέπει κανεὶς νὰ προσέξῃ τὴν ὅλην οἰκονομίαν τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ σκέψις εἶναι μία βασική, νὰ ἀφεθοῦν ἀπερίσπαστα τὰ Κοινοτικὰ καὶ Δημοτικὰ Συμβούλια νὰ ἐκτελοῦν τὸν προορισμόν των ὑπὲρ τῶν πόλεων καὶ τῶν κωμοπόλεων καὶ χωρίων, διὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐκλεγῆ. Ἐθεωρήθη ἀπὸ τὴν κακὴν πεῖραν τοῦ προσφάτου παρελθόντος, ὅτι ἡ παρουσία τῶν ὑποψηφίων Δημάρχων ἐντὸς τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου φέρει ζημίαν καὶ ὄχι κέρδος. Βεβαίως εἶναι σεβαστὴ ἡ ἀρχὴ τῆς ἀντιπροσωπεύσεως τῆς μειοψηφίας. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν εἶναι τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια τὰ ὁποῖα ἐκλέγονται ἀπὸ τὴν μειοψηφίαν. Καὶ ἐθεωρήθη ὅτι ὁ ὑποψήφιος Δήμαρχος δὲν ἀποτελεῖ μειοψηφίαν εἰς τὸ Συμβούλιον ἂν παραμείνῃ ὡς σύμβουλος, ἀλλὰ ἀντίδρασις. Αὐτὴ εἶναι ἡ γενικὴ σκέψις τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν σᾶς ἀποκρύπτω, ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἀνεπτύξατε εἶναι σοβαρώτατα καὶ μὲ ἐπηρέασαν καὶ ἐμὲ τὸν ἴδιον. Δὲν εἶναι θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀκλόνητος. Τὸ ἀφήνω εἰς τὴν Βουλήν. Ἂν ὁ κ. Πρόεδρος ἐπιθυμῇ νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Βουλήν, δι’ ἀνατάσεως φυσικά, ὥστε νὰ μὴ μακρηγοροῦμεν ἐπὶ τοῦ θέματος, ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὑπάρχουν πλεονεκτήματα καὶ μειονεκτήματα καὶ εἰς τὴν μίαν ἄποψιν καὶ εἰς τὴν ἄλλην. Συνεπὴς ὅμως πρὸς τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν διεκήρυξα ὁμιλῶν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ὅτι θὰ εἶμαι εὐτυχὴς νὰ ἀκούσω τὰς ἀπόψεις τοῦ Σώματος καὶ νὰ βελτιώσω τὸ νομοσχέδιον εἰς τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι πράγματι ἀποδεδειγμένως ὀρθά, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ἐφ’ ὅσον τὸ Σῶμα δεχθῇ καὶ εἶναι ἐλευθέρα ἡ πλειοψηφία νὰ ψηφίσῃ ὅ,τι θέλει, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Σώματος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος....

§39Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι μυστικήν.

§40Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.).... τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν, δὲν δύναμαι δυστυχῶς νὰ τὴν κάμω δεκτήν, διότι θεωρῶ ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ παρρησία γνώμης καὶ ἐνώπιον ἐνωπίῳ νὰ ψηφίζουν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὁ λαὸς τοὺς ἔταξε νὰ ψηφίζουν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βγαίνουν μὲ ἕνα ψηφοδέλτιον καὶ ἀφοῦ βγοῦν νὰ γίνωνται συναλλαγαὶ καὶ μὲ τὸ κάλυμμα τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας νὰ ἀθετοῦν τὰς ὑποχρεώσεις των πρὸς τοὺς δημότας οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐξέλεξαν καὶ ἐξ ἀντιθέτου νὰ βάζουν τρόπον τινα ἕνα στιλέτο εἰς τὴν πλάτην τοῦ ἡγέτου τοῦ συνδυασμοῦ, ὑπὸ τὴν σημαίαν τοῦ ὁποίου ἐξελέγησαν. Θεωρῶ ἑπομένως, ὅτι εἶναι ὡραιότερον καὶ τιμιώτερον μὲ φανερὰν ψηφοφορίαν νὰ ψηφίζουν καὶ ἐὰν κανεὶς ἔχῃ τὸ θάρρος, διότι ἔχει ὡρισμένους λόγους, ἐὰν ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ ψηφίσῃ ἐναντίον τοῦ ἡγέτου τοῦ συνδυασμοῦ, ἀλλὰ νὰ τὸ κάμῃ φανερὰ καὶ νὰ γνωρίζουν ὅλοι τί συμβαίνει ἐπὶ τέλους εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, λυποῦμαι πάρα πολύ, ἀγαπητὲ κ. συνάδελφε, μοῦ εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ κάμω δεκτὴν τὴν τροπολογίαν σας.

§41Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. (Ὑπ. Πρ.). Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς κατ’ ἀρχὴν δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εἴμεθα σύμφωνοι μὲ τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου τὴν ὁποίαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς παρουσίασεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὅμως πρὸ ὀλίγου ἤκουσα μετὰ προσοχῆς καὶ τὸν ἐκλεκτὸν φίλον κ. Βρανόπουλον καὶ ἰδιαίτερα τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ἀγαπητὸν εἰς ἐμὲ προσωπικῶς. Ἀναμφισβήτητα τὸ πρῶτον θέμα ποὺ ἔθιξεν ὁ κ. Βρανόπουλος εἰς τὴν περίπτωσιν δηλαδὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Δήμαρχος θὰ ἐκλεγῇ ὑπὸ τῶν δημοτικῶν συμβούλων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν κ. Βρανόπουλον. Διατί; Διατὶ νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὴν φανερὰν ψηφοφορίαν καὶ νὰ πᾶμε εἰς τὴν μυστικήν; Ἄλλωστε τὸ ἴδιον ἰσχύει καὶ μέσα εἰς τὴν Βουλὴν προκειμένου περὶ ψήφου ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ ψηφοφορία εἶναι φανερά. Τί εἶναι ἐκεῖνο ποὺ θὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἔκφρασιν τῆς γνώμης τῶν δημοτικῶν ἢ κοινοτικῶν συμβούλων διὰ τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας; Εἶναι καὶ ἀνδρικὸν ἄλλωστε νὰ εἴπῃ καθαρὰ τὴν γνώμην του ὁ σύμβουλος χωρὶς νὰ φοβῆται κανένα. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βρανόπουλος καὶ ἐν συνεχείᾳ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, προσωπικῶς ἡ γνώμη μου ἡ ἀπόλυτος, εἶναι ὅτι καὶ ἐγὼ θέλω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀφήσῃ τὴν Βουλὴν ἐλευθέραν, διότι ἐγὼ προσωπικῶς εἶμαι ὑπὲρ τῆς συμμετοχῆς καὶ τῶν ὑποψηφίων Δημάρχων εἰς τὰ συμβούλια. Δὲν θὰ βλάψῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Δήμου ἡ ἐν τῷ Δημοτικῷ Συμβουλίῳ ὕπαρξις τῶν ὑποψηφίων Δημάρχων. Ἀσχέτως τοῦ τί συνέβαινεν εἰς τὸ παρελθόν, καὶ ἐπειδὴ ἐπήραμεν ὡς παράδειγμα τὸν Δῆμον Ἀθηναίων ἐπὶ τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπῆρξαν Δήμαρχοι οἱ ὁποῖοι προσέφερον πολλὰ ὁ ἀείμνηστος Σπῦρος Μερκούρης καὶ ὁ ἀείμνηστος Σπῦρος Πάτσης, ἀσχέτως, λέγω, τοῦ ὅτι ἦσαν ἐξέχουσαι φυσιογνωμίαι καὶ ἀνώτεροι ἄνθρωποι καὶ ἡ σφραγὶς τῶν ἔργων των παραμένει ἀκόμη ζωντανὴ εἰς τὸν Δῆμον, ἀσχέτως λέγω αὐτῶν, ἡ προσωπική μου γνώμη ἡ ἀπόλυτος εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ. Προσωπικῶς νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μετέχουν τῶν δημοτικῶν συμβουλίων οἱ ὑποψήφιοι Δήμαρχοι.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ.

§43Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, προεισαγωγικῶς, ἐπωφελούμενος καὶ τῆς παρουσίας τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς ἤθελον νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν φαινομενικῶς ἄσχετον. Συζητεῖται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ πρόκειται νὰ συζητηθῇ συντόμως καὶ εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ μὲ μίαν κατεύθυνσιν ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν νὰ κατασφαλισθῇ καὶ ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου καὶ ἡ ἐλευθερία ἀναπτύξεως καὶ συγκρούσεων ἀντιθέτων γνωμῶν καὶ ταυτοχρόνως νὰ παρεμποδισθῇ ἡ ἠθελημένη ἐξ ἀντικειμένου χρονοτριβή— δὲν θέλω νὰ εἴπω κωλυσιεργία— ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ ἔργον τὸ πολύτιμον, τὸ ὁποῖον ἔχει μία σύγχρονος Βουλὴ ἑνὸς συγχρόνου Κράτους, μὲ ποικίλας ἁρμοδιότητας. Ἔγινε συζήτησις νὰ τεθῇ χρονικὸς περιορισμὸς καὶ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Εἶχον προείπει τότε, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι θὰ παρουσιασθοῦν ἄρθρα μακροσκελῆ τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελοῦν Ν)τημα σὰν τὴν Ὀδύσσειαν τοῦ Καζαντζάκη ἡ ὁποία ἔχει 33.333 στίχους. Τὸ παρὸν ἄρθρον ἀποτελεῖται ἀπὸ 17 ἐδάφια κάθε ἕνα ἀπὸ τὰ ὁποῖα εἶναι οὐσιῶδες καὶ ἔχει ξεχωριστὴν συζήτησιν. Τὸ λέγω αὐτὸ προεισαγωγικῶς, ὄχι διὰ νὰ ἐπικρίνω τινὰ τὴν στιγμὴν αὐτήν, διότι βεβαίως εἰς ἀνύποπτον χρόνον συνετάγη καὶ ὄχι ἐν ὄψει νέου Κανονισμοῦ, ἀλλὰ διὰ νὰ τὸ ἔχωμεν εἰς τὴν μνήμην μας ὅταν ἴσως ἀμέσως μετὰ τὸ Πάσχα ἔλθῃ ὁ Κανονισμὸς πρὸς συζήτησιν. Ἐγὼ θὰ περιορισθῶ εἰς 2–3 ἐδάφια. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐδαφίου ἡ μόνη ἀντίθεσίς μας διεδηλώθη σαφέστατα, ἀλλὰ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῶν ἄρθρων 5–7 ποὺ ἐπιτρέπουν τὴν ἀνάδειξιν Δημάρχου διὰ τὴν ἐκλογήν του, ἐκρίθη ἐπαρκὲς τὸ 40% καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχει θέμα. Πέραν, ὅμως, τούτου ὑπάρχει καὶ τὸ 30%–25% ἐνδεχομένως, ἢ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον ἀριθμὸν ἑδρῶν, ἴσον τοὐλάχιστον πρὸς τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ τῶν συμβούλων. Αὐτό, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐκπροσωπηθοῦν ὅλαι αἱ τάξεις διὰ τὴν ἀνάδειξιν ἑνὸς συμβούλου. Αὐτὸ εἶναι αὐτονόητον. Ὅπως ὅμως εἶναι διατυπωμένον τὸ ἄρθρον, ἐκεῖνος ποὺ θὰ λάβῃ τὸ 40% θὰ ἔχῃ τὰ ⅔ τῶν συμβούλων, ἐξ αὐτοῦ δὲ ἕπεται, ὅτι διὰ τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει οὔτε τὸ 40%, ἀλλὰ ἐνδεχομένως τὸ 20%–30%, ἀλλὰ ὑπάρξουν τόσες μερίδες ἀποκλεισμοῦ του, διότι συνεκέντρωσε ἄλλο 8%–9,5%, δι’ αὐτὸ καταντᾷ μὲ τὸ 30% εἰς ἀπόλυτον πλειοψηφίαν. Ἑπομένως, δὲν εἶναι σωστὸν πλέον δι’ αὐτοῦ τοῦ ἐμμέσου τρόπου ἀποκλεισμοῦ τοῦ 10% νὰ φθάσωμεν εἰς ἄμεσον ἐκλογὴν Δημάρχου, ἐνδεχομένως, μὲ τὸ 20%–25%. Θὰ μοῦ εἴπητε, ἀφοῦ ἔχει ἀποκτήσει ἤδη τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν τῶν συμβούλων, δὲν ἔχει τὴν πιθανότητα νὰ ἐκλεγῇ Δήμαρχος; Ἔστω. Αὐτό, ὅμως, εἶναι ἀπόδειξις, πόσον ὀρθαὶ ἦσαν αἱ ἀπόψεις μας διὰ τὰ ἄρθρα 6–7, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἂς ἐπικυρωθῇ διὰ τῆς πλειοψηφίας ἐν τῷ Δημοτικῷ Συμβουλίῳ. Ὡς πρὸς τὴν παράγραφον 2 ἔχομεν δύο παρατηρήσεις: Πρῶτον, ἐπὶ τῆς διατάξεως, τὴν ὁποίαν ἔθιξεν ἤδη ὁ ἀξιότιμος κ. Βρανόπουλος, τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας. Τώρα, αὐτὰ τὰ περὶ ἀνδρισμοῦ καὶ περὶ παρρησίας γνώμης, ἐλέχθησαν πολλὲς φορὲς ἀπὸ τοὺς ὑποστηρικτὰς ἐλευθέρων ἐκλογικῶν συστημάτων. Ἐὰν ὑπῆρξε μία κατάκτησις, ἡ μυστικότης τῆς ψηφοφορίας, ἡ ὁποία δὲν εἶναι μόνον ἡ μυστικότης εἰς τὴν ψηφοφορίαν τῆς διὰ τοῦ λαοῦ ἀναδείξεως βουλευτῶν ἢ δημοτικῶν ἀρχόντων, ἀλλὰ καὶ μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπὶ προσωπικῶν ζητημάτων, ὅπως ἀνάδειξις Προεδρείου, ἄρσις ἀσυλίας ἢ ἐπὶ οἱουδήποτε ἄλλου θέματος, σχετιζομένου μὲ πρόσωπα, ἐὰν ὑπῆρξε, λέγω, μία κατάκτησις κατοχυρωμένη ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, ἡ μυστικότης τῆς ψηφοφορίας, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ὑπὸ τὴν ἐπίκλησιν τῆς φιλοτιμίας, τοῦ ὅτι εἶναι ἀνδρικὸν νὰ ἔχῃ τις παρρησίαν γνώμης, ἐγένετο κατ’ ἐπανάληψιν κατάχρησις τῆς ἠθικῆς πιέσεως, τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκήσῃ ἐκ διαφόρων λόγων ἐπὶ προσώπων ἡ ὑποχρέωσίς των νὰ ἀποφανθοῦν περὶ προσώπων φανερά. Δύσκολα ἕνας ἄνθρωπος, ἕνας μέσος ὅρος τοῦ κοινοῦ ἀνθρώπου, ἐκφράζει δημοσίᾳ δυσμενῆ γνώμην. Δι’ αὐτὸ κατοχυρώνεται τὸ πρᾶγμα. Μάλιστα σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι, μία ἀπὸ τὰς θεωρηθείσας ὡς σκανδαλώδεις διατάξεις, ὡς τρομερὰς διατάξεις, ἑνὸς ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου τοῦ τελευταίου νόμου, ὑπὸ τὸν ὁποῖον ἔκαμεν ἐκλογὰς ὁ Μεντερές, ἦτο μία διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας ὑπεχρεοῦντο νὰ ψηφίζουν φανερά. Τὸ δεύτερον σημεῖον τῆς παρατηρήσεώς μας, ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐδαφίου, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὸ ἐκλόγιμον μεταξὺ τῶν δύο πρώτων. Πρῶτα, πρῶτα, δὲν ἔχει κανένα νόημα αὐτό, ἔστω ὑποθετέον. Θέτω δὲ τὴν ὑπόθεσιν, διότι εἶναι τὸ σύνηθες συμβαῖνον εἰς διεθνῆ κλίμακα καὶ διότι εἶναι κἄτι, τὸ ὁποῖον εὐνοεῖ τὴν παράταξίν σας. Ὡς γνωστόν, καὶ τὰ κόμματα τῆς Ἀριστερᾶς καὶ τὰ κόμματα τῆς Δεξιᾶς, ἔχουν μεγαλυτέραν συνοχήν. Ἔστω, ὅτι ἤρχοντο δύο πρῶτοι αὐτοὶ οἱ δύο, ὁ ἕνας μὲ 20% καὶ ὁ ἄλλος μὲ 18% καὶ τὰ ὑπόλοιπα 62%, ἀλλὰ κατατετμημένα, τὰ παίρνουν συγγενεῖς ὑποψήφιοι μιᾶς παρατάξεως. Διὰ ποῖον λόγον θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἐκλέξουν μεταξὺ δύο, ἐξ ἴσου ἀντιπάλων; Τὸ θέτω ἀπὸ πολιτικῆς ἀπόψεως. Θὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ζήτημα μὴ πολιτικοποιημένης ἐκλογῆς. Κατέδειξα, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἢ οὐτοπία, ἢ ἀφέλεια, ἢ φαρισαϊσμός. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ λείψῃ ἡ πολιτικὴ ἀπὸ τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς, ὅπως δὲν ἠμπορεῖ νὰ λείψῃ ἡ πολιτικὴ κατὰ τὴν ἀνάμιξιν εἰς τὰ κοινά. Ἡ ἀνάμιξις εἰς τὰ κοινὰ εἶναι πολιτικὴ πρᾶξις. Ἀλλὰ ἐγὼ θὰ κάμω ἕνα βῆμα πρὸς τὰ ὀπίσω, ὄχι διότι ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς ἀπόψεις μας, ἀλλὰ διὰ νὰ εὑρεθῇ μία λύσις. Ἐὰν τοὐλάχιστον ὑπῆρχεν ἡ κατοχύρωσις, ὅτι οἱ δύο πρῶτοι, ὁμοῦ λαμβανόμενοι, ἐκφράζουν τὸ 50% τῶν ψηφοφόρων, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι οἱ δύο πρῶτοι, οἱ ἐπικεφαλῆς τῶν δύο σχετικῶς πλειοψηφησάντων συνδυασμῶν, δὲν ἔπιασαν παρὰ μόνον τὸ 35% — καὶ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ κατάτμησις εἰς δημοτικὰς ἐκλογὰς — θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ σύμβουλοι, οἱ ὁποῖοι ἐκφράζουν τὸ 65% νὰ περιορίσουν τὴν ἐκλογὴν των μεταξὺ δύο προσώπων, τὰ ὁποῖα ἐξ ἴσου ἀποδοκιμάζουν. Δὲν εἶναι σωστόν. Ἑπομένως, ὁ περιορισμὸς αὐτὸς πρέπει νὰ ἀρθῇ. Καὶ ἡ τελευταία παρατήρησίς μου — τὴν ἀνεπτύξαμεν καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου — εἶναι ἡ ἀναφερομένη εἰς τὴν ἀνάγκην, τοῦ νὰ μὴ ἀποκεφαλίζωνται οἱ συνδυασμοί, οἱ μὴ ἀναδείξαντες Δήμαρχον, διὰ τοῦ ἀποκλεισμοῦ τοῦ ὑποψηφίου Δημάρχου, ἀπὸ τῆς συμμετοχῆς των εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον. Ἀναμφισβητήτως, εἰς κάθε πόλιν, ἡ ὁμὰς τῶν πολιτῶν, ἡ ὁποία ἀποφασίζει νὰ καταρτίσῃ συνδυασμόν, διὰ νὰ διεκδικήσῃ τὴν δημοτικὴν ἐξουσίαν, ἐκλέγει ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶναι πλέον ἔγκυρος, πλέον εὐϋπόλυπτος, πλέον δραστήριος, πλέον ἱκανός, κατὰ τὰς ἀντιλήψεις ἱκανοῦ μέρους τῶν συμπολιτῶν του, διότι θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ψηφισθῆ τοὐλάχιστον ἀπὸ τὸ 10%, διὰ νὰ φθάσῃ μέχρι δημοτικοῦ συμβουλίου καὶ νὰ εἶναι ἐπικεφαλῆς συνδυασμοῦ. Εἶναι, λοιπόν, νοητόν, ὅτι αὐτὸς ἀκριβῶς θὰ ἀποκεφαλίζεται. Εἶμαι εὐχαριστημένος, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, τοὐλάχιστον αὐτὸ τὸ σημεῖον, τὸ ἄφησεν εἰς τὴν ἐλευθέραν κρίσιν τῶν συναδέλφων, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ οὐδεμία δέσμευσις. Μὲ αὐτὰς τὰς τρεῖς παρατηρήσεις, νομίζω, ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ βελτιωθῇ γενικώτερον τὸ συζητούμενον ἄρθρον.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ράλλης, ἔχει τὸν λόγον. Ἀπών. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§45Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον κύριον Ὑπουργὸν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὸ ὅτι ἡ ψηφοφορία θὰ πρέπει νὰ εἶναι φανερά. Νομίζω, ὅτι τὸ σύστημα τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας, ὡδήγησεν εἰς συναλλαγὰς καὶ εἰς ἀνωμαλίας. Ἡ φανερὰ ψηφοφορία τοὐναντίον δημιουργεῖ τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης διὰ τοὺς μέλλοντας νὰ κυβερνήσουν τοὺς Δήμους τῆς χώρας. Καὶ ὡς τιμιώτερον σύστημα, τὸ προτιμῶ. Ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς συμμετοχῆς ἢ μὴ τῶν ὑποψηφίων δημάρχων εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια. Μέχρι πρό τινος ἤμην σύμφωνος μὲ τὴν συμμετοχήν των, ὑπέγραψα δὲ καὶ σχετικὴν τροπολογίαν. Ἀλλὰ μὲ τὴν μεσολαβήσασαν ἀπόψε συζήτησιν ἐσκέφθην, ὅτι ἡ συμμετοχὴ τῶν ὑποψηφίων δημάρχων εἰς τὰ συμβούλια δύναται νὰ μὴ εἶναι ὀρθή. Ἀκόμη, διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἔχομεν ἐκτὸς τῶν ὑποψηφίων δημάρχων καὶ τοὺς ὑποψηφίους ἀναπληρωτὰς δημάρχους. Ἐὰν εἰσέρχωνται εἰς τὸ Συμβούλιον οἱ Δήμαρχοι θὰ πρέπει νὰ εἰσέρχωνται καὶ οἱ ἀναπληρωταί. Ἀλλά, τοιουτοτρόπως, θὰ καταλαμβάνωνται αἱ δύο θέσεις παρ’ αὐτῶν καὶ πολὺ ὀρθῶς θὰ διαμαρτύρωνται οἱ ἐκλεγέντες ἐκ τοῦ ψηφοδελτίου των σύμβουλοι, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐτιμήθησαν παρὰ τοῦ λαοῦ, διὰ σταυροῦ προτιμήσεως. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἕνα κώλυμα καὶ ἐκ τοῦ λόγῳ τούτου εἶμαι διστακτικὸς διὰ τὴν ἀποδοχὴν τῆς προταθείσης τροπολογίας περὶ συμμετοχῆς εἰς τὰ συμβούλια τῶν ἐπιλαχόντων δημάρχων ὑποψηφίων. Διὰ τοῦ προτεινομένου συστήματος, νομίζω, ὅτι ἀναβιοῖ τὸ παλαιὸν σύστημα τῆς ἀμέσου ἐκλογῆς τῶν Δημάρχων. Καί, ὅπως τότε, οἱ ἀποτυγχάνοντες ὑποψήφιοι Δήμαρχοι, δὲν εἰσήρχοντο εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια, οὕτω καὶ σήμερον πρέπει νὰ ἀποκλεισθοῦν. Ἐὰν ἐπιμείνωμεν νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια καὶ οἱ ἀποτυγχάνοντες ὑποψήφιοι Δήμαρχοι, νομίζω, ὅτι θὰ διαφωνήσωμεν καὶ πρὸς τὴν ἐντολὴν τοῦ λαοῦ. Διότι, ἐὰν ὁ λαὸς ἤθελεν, θὰ ἐξέλεγεν τοὺς ὑποψηφίους τούτους Δημάρχους, ὡς Δημάρχους, ἐνῷ δὲν τοὺς ἐξέλεξεν. Διὰ σταυροῦ, ὅμως, προτιμήσεως ἐξέλεξε τοὺς συμβούλους, οἵτινες δὲν πρέπει νὰ ἀδικηθῶσιν διὰ τοῦ ἀποκλεισμοῦ των νὰ εἰσέλθουν εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια.

§46Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εὐχαριστῶ τὸν ὁμιλητὴν δι’ ὅσα ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ εἶπεν. Πιστεύω, ὅτι προσέφερε διὰ τῶν ἐπιχειρημάτων του....

§47Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν ὡλοκλήρωσα ἀκόμη, κύριε Ὑπουργέ.

§48Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε συνάδελφε, ἐνόμισα ὅτι τελειώσατε.

§49Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Σκέψεις διατυπώνω, κ. Ὑπουργέ. Ὁ κ. Τσαλδάρης, μοῦ ἔδωσε μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν καὶ ὑπέγραψα. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι ἄδικον πρόσωπα ποὺ ἀπεδοκιμάσθησαν ἀπὸ τὸν λαὸν νὰ εἰσέρχωνται εἰς συμβούλιον καὶ νὰ μὴ εἰσέρχωνται σύμβουλοι τιμηθέντες μὲ σταυρὸν προτιμήσεως. Αὐτὸ εἶναι μία ἄποψις, τὴν ὁποίαν ἐκφράζω μετὰ παρρησίας καὶ ἡ Βουλὴ ἂς λάβῃ ἀπόφασιν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἔρχομαι τώρα, εἰς μίαν ἄλλην παρατήρησιν. Νομίζω, ὅτι ὁ περιορισμὸς τῆς ἐκλογῆς τῶν Δημάρχων μεταξὺ τῶν δύο συνδυασμῶν δὲν εἶναι ὀρθός. Εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε δὲν τὸ θέλομεν, αἱ δημοτικαὶ καὶ κοινοτικαὶ ἐκλογαὶ θὰ ἐπηρεασθοῦν ἀπὸ τὰ κόμματα. Πάντοτε τὰ κόμματα παρεμβαίνουν εἰς τὰς δημοτικὰς καὶ Κοινοτικὰς ἐκλογάς, εἴτε εὐθέως, εἴτε ἐμμέσως. Σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ συγκεντρώσῃ τὰς δημοτικὰς δυνάμεις, ὥστε νὰ δημιουργήσῃ ἰσχυροὺς ἐκπροσώπους τῆς δημοτικῆς αὐτοδιοικήσεως, νὰ ἐκλεγῇ δηλαδὴ ἰσχυρὸς Δήμαρχος μὲ ἰσχυρὸν δημοτικὸν συμβούλιον. Ἐὰν ὁ σκοπὸς αὐτὸς τοῦ νόμου γίνῃ νοητός, εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι κατὰ τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς, θὰ σχηματισθοῦν τρεῖς συνδυασμοί, οἱ ὁποῖοι, ὁπωσδήποτε, θὰ ἐπηρεάζωνται ἀπὸ τὰς τρεῖς πολιτικὰς παρατάξεις. Θὰ ἦτο ἄτοπον, ἑπομένως, διὰ τοῦ ἀποκλεισμοῦ τοῦ τρίτου συνδυασμοῦ, μία παράταξις, ἐφ’ ὅσον ἐκπροσωπῆται εἰς τὴν Βουλήν, νὰ μὴ ἐκπροσωπῆται καὶ εἰς τοὺς Δήμους. Θὰ ὑπάρξῃ, ὅμως, περίπτωσις ἐκ μιᾶς μεγάλης παρατάξεως, νὰ προταθοῦν δύο ἢ τρεῖς συνδυασμοὶ καὶ οὕτω θὰ κατατμηθοῦν αἱ δυνάμεις τῆς παρατάξεως αὐτῆς. Εἴτε τὸ πρῶτον συμβῇ, εἴτε τὸ δεύτερον, νομίζω, ὅτι συμφέρον εἶναι νὰ προβλεφθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἐκπροσωποῦνται εἰς τὰ συμβούλια καὶ οἱ τρεῖς πλειοψηφήσαντες συνδυασμοί. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, συντάσσομαι ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως περὶ συμμετοχῆς εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν Δημάρχων, τῶν τριῶν πρώτων συνδυασμῶν, ἵνα μὴ ἀποκλεισθῇ ἐκ τῶν συμβουλίων καὶ τῶν ἀξιωμάτων τῶν Δημάρχων μία παράταξις, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ τύχῃ νὰ γίνῃ κατάτμησις τῶν δυνάμεών της διὰ τῆς προβολῆς δύο ἢ τριῶν συνδυασμῶν. Διότι ἡ παράταξις αὕτη θὰ ἔχῃ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ, χωρὶς νὰ εἶναι ἱκανὴ νὰ ἀναδείξῃ Δήμαρχον. Ἐπὶ πλέον ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου 10, ὅπερ πρέπει νὰ συμπληρωθῇ διὰ διατάξεως, καθ’ ἣν ἡ θητεία τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων, εἶναι τετραετής, ὅπως καὶ τῶν Δημάρχων. Νομίζω, ὅτι τοῦτο τὸ ἀπεδέχθη, ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ πρέπει νὰ διορθωθῇ καὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§50Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ ἀπαντήσω τώρα εἰς τὸν συνάδελφον κ. Ζορμπᾶν, δοθέντος ὅτι, μετὰ τὸν κ. Ἠλιοῦ, εἶναι ὁ δεύτερος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἔθιξε τὸ θέμα αὐτό. Ἐπειδὴ εἶναι πιθανὸν πολλοὶ συνάδελφοι νὰ ἔχουν τὰς αὐτὰς ἀντιλήψεις, καὶ διὰ νὰ μὴ ὑποβληθοῦν εἰς τὸν κόπον νὰ ἐπαναλάβουν τὰ ἴδια πράγματα, δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν ἀναπληρωτῶν ὑποψηφίων Δημάρχων, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει μὲ τὴν πρακτικὴν σκέψιν νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν. Τί σημαίνει ἀναπληρωτὴς Δημάρχου; Ἀναπληρωτὴς Δημάρχου σημαίνει, ὅτι ἀναπληροῖ κάτι ποὺ ὑπάρχει. Ἀλλά, ποῖος ὑπάρχει; Ὑπάρχει ὁ ἐπιτυχὼν Δήμαρχος, οἱ ἀποτυχόντες Δήμαρχοι, δὲν ἐκφράζουν τίποτε ἄλλο, ἄρα δὲν ἔχουν ἀνάγκην νὰ ἔχουν ἀναπληρωτήν. Εἶναι ἔτσι, κύριοι; Ἑπομένως, δὲν νομίζω, ὅτι δικαιοῦνται οἱ ἀναπληρωταὶ τοῦ ἀποτυχόντος Δημάρχου, ἐφ’ ὅσον ἐκλέγονται ἄνευ σταυρῶν, νὰ παραμερίσουν ἕνα ἐκλεγέντα μὲ σταυροὺς σύμβουλον, δοθέντος, ὅτι θὰ παριστάνουν τὸν ἀναπληρωτὴν ἑνὸς πράγματος, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει, διὰ νὰ τὸ ἀναπληρώσουν. Μὲ τὰς σκέψεις αὐτὰς θὰ ἤθελα νὰ προτείνω εἰς τὸ Σῶμα νὰ δεχθῇ ὅπως οἱ ἀναπληρωταὶ τῶν ὑποψηφίων Δημάρχων μὴ εἶναι μέλη τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀπονέμομεν δικαιοσύνην.

§51Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ἴδωμεν πρῶτα, πῶς θὰ ἐκλέγωνται.

§52Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐπειδὴ ἔχομεν δύο ποὺ θὰ ἐκλέγωνται ἄνευ σταυρῶν......

§53Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἔχομεν ἀποφασίσει.

§54Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Νὰ τὸ ἴδωμεν καὶ αὐτό. Λέγω, ἐὰν ἀποφασισθῇ ἔτσι, τότε ἡ λογικὴ λέγει, ὅτι θὰ πρέπει αὐτοὶ νὰ μὴ εἶναι μέλη τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου.

§55Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφίστε νὰ ἴδωμεν πρῶτα τί θὰ γίνῃ.

§56Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Διατί νὰ δημιουργήσωμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα τῶν δημοτικῶν συμβούλων, ἀναπληρωτῶν δημάρχων κλπ., νὰ τοὺς ἔχετε ὡς ἐκλέκτορας καὶ τοὺς Δημάρχους ἀκόμη. Τί τοὺς θέλετε ἐφ’ ὅσον δὲν ἠμποροῦν ν’ ἀσκήσουν ποτὲ τὰ καθήκοντα τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου, εἴτε εἶναι ὑποψήφιοι Δήμαρχοι τοῦ δευτέρου ψηφοδελτίου, εἴτε ἐν ἰσοψηφίᾳ τοῦ τρίτου ψηφοδελτίου; Ἀπὸ αὐτοὺς ὁ μὲν ἕνας θὰ ἐκλεγῇ Δήμαρχος, οἱ δὲ ἄλλοι θὰ φύγουν ἀπὸ τὴν μέσην. Ἐξ αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ἐκλέγονται Δήμαρχοι καὶ οἱ ὁποῖοι προτάσσονται τοῦ ψηφοδελτίου, ἐκλέγεται αὐτομάτως ὁ Δήμαρχος, ἐφ’ ὅσον ὁ συνδυασμὸς καταλάβῃ καὶ μίαν ἔστω ἕδραν. Ἀλλὰ αὐτὸς ἐὰν μὲν ἐκλεγῇ τελικῶς Δήμαρχος, εἶναι Δήμαρχος, ἐὰν δὲν ἐκλεγῇ καὶ γίνεται ἐκλέκτωρ, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπήγαμεν εἰς τὸ 40 ἢ τὸ 50%, θὰ ἀποκεφαλισθῇ ἀπὸ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον. Δὲν εἶναι ἔτσι;

§57ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§58Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι δὲν εἴχατε ἔλθει ὅταν ὁ κύριος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἀνέπτυξε περαιτέρω τὴν τροπολογίαν τῶν κ.κ. Βρανοπούλου καὶ Τσαλδάρη καὶ ἐγγράφως διετύπωσε τὴν ἄποψιν αὐτοῦ. Ἐκ τῶν ὑστέρων δὲ ἐγὼ ἐπειδὴ ἐδέχθην βασικῶς τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ σας, εἶπα, ὅτι ἀποδεσμεύεται ἡ πλειοψηφία καὶ νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ὅ,τι νομίζει.

§59Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἔχει σημασίαν, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐλευθέρα ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἐκφράσῃ τὴν ἄποψίν της, εἶναι ἐλευθέρα καὶ ἡ κυβερνητικὴ παράταξις. Ἡ προσωπική μου ἄποψις εἶναι, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπελέγησαν ὡς Δήμαρχοι, καλὸν εἶναι νὰ ἀφήσουν ἐλεύθερον τὸν χῶρον καὶ νὰ εἴπω ἀνοικτά, διατὶ τὸ πιστεύω αὐτό, διὰ νὰ λείψῃ ὁ κομματισμὸς καὶ ὁ παραγοντισμὸς εἰς τοὺς Δήμους. Ἀρκετὰ ὑποφέρουν ἀπὸ τὸν παραγοντισμὸν αὐτὸν καὶ πρὸ παντὸς εἰς τὰς περιφερείας ὅπου ὑπάρχουν πολλοὶ Δῆμοι καὶ Κοινότητες. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἐξελέγη Δήμαρχος, καλὸν εἶναι νὰ φεύγῃ ἀπὸ τὴν μέσην. Ὑπ’ αὐτὴν πάντοτε τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ δεχθῇ αὐτὴν τὴν ἄποψιν καὶ ὄχι τὴν ἄλλην ποὺ εἴπατε προηγουμένως, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ νὰ λέγωνται ὑποψήφιοι δημοτικοὶ σύμβουλοι, θὰ πρέπει μόνον ὡς ἐκλέκτορες νὰ εἶναι, ὁπότε θὰ πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ ἐὰν θὰ εἶναι καὶ ὁ ἀναπληρωτὴς ὡς ἐκλέκτωρ. Μᾶλλον προσχωρῶ εἰς τὴν ἄποψίν σας, ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, νὰ μὴ λέγωνται ποτὲ δημοτικοὶ σύμβουλοι, νὰ λήγῃ τὸ ἔργον τους μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν ἐμμέσου ἐκλογῆς Δημάρχου. Ἐὰν ἔχωμεν 40 ἢ 50% ἀπὸ τὴν μίαν παράταξιν, νὰ μὴ ἐκτελοῦν κανένα καθῆκον, οὔτε κἂν τὸ καθῆκον τοῦ ἐκλέκτορος. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, μήπως θὰ προβλέψετε καὶ διὰ τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος, νὰ ἰσχύῃ τὸ ἄρθρον 8 αὐτομάτως, δηλαδὴ νὰ ἐκλέγεται καὶ αὐτός, ἐφ’ ὅσον πάρῃ τὸ 40%;

§60Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὄχι, ἐκλέγεται μὲ τὸν τρόπον καὶ τὴν διαδικασίαν ποὺ ἐκλέγεται ὁ Δήμαρχος ἀλλὰ ὄχι 40% ἐκεῖ εἶναι, ἀναλογικὴ ἐκπροσώπησις. Ἔτσι ἔχομεν συμφωνήσει.

§61Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν πάρῃ κανεὶς τὴν πλειοψηφίαν τῶν συμβούλων θὰ ἐκλεγῇ Πρόεδρος Κοινότητος ἀπὸ τὴν μειοψηφίαν, ὑπάρχει αὐτὸς ὁ κίνδυνος.

§62Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν πάρῃ τὸ 50% ἔχει τὴν πλειοψηφίαν τῶν συμβούλων καὶ ἑπομένως, ἐκλέγεται.

§63Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ναί, ἀλλά, δὲν τὸ λέγει τὸ νομοσχέδιον.

§64Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ λέγουν τὰ ἄρθρα τοῦ Κώδικος, τὰ ὁποῖα τροποποιοῦμεν. Θὰ ἤθελα τώρα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸ δεύτερον σκέλος τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Ζορμπᾶ. Οἱ κ.κ. Ζορμπᾶς καὶ Ἠλιοῦ, εἶπον, διὰ ποῖον λόγον νὰ εἶναι ἡ ἐκλογὴ μεταξὺ τῶν δύο. Πρῶτον, πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἐπιλογὴ μεταξὺ τῶν δύο δὲν εἶναι κἄτι τὸ καινοφανὲς καὶ ἡ ἀρχὴ αὐτὴ ἐθεσπίσθη εἰς μίαν ἐξόχως δημοκρατικὴν χώραν, τὴν Γαλλίαν καὶ εἰς βουλευτικὰς ἐκλογὰς ἔχει θεσπισθῆ τὸ μπαλοτάζ, τὸ ὁποῖον μπαλοτὰζ ἰσχύει διὰ τοὺς δύο πλειοψηφήσαντας συνδυασμούς. Βεβαίως, εἰς ἄλλην περίπτωσιν, ἀλλὰ ὡς ἀρχή, εἶναι μία ἀρχὴ ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται. Ἑπομένως, ἀπὸ ἀπόψεως ἀρχῆς ὑπάρχει καὶ κἄπου ἀλλοῦ ποὺ ἐπὶ τέλους προέχουν ἰδιαιτέρως τὰ θέματα τῆς δημοκρατικῆς καὶ ἀναλογικῆς ἐκπροσωπήσεως. Ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει εἰδικῶς τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα καὶ τὸ ὁποῖον ἐτόνισα κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι, ὅτι ἡ σκέψις καὶ ἡ γενικὴ οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, εἶναι νὰ ἀποκλεισθῇ ἡ συναλλαγή. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸν Δῆμον Ἀθηναίων. Μὲ τὸ ἰσχῦον σύστημα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκλεγῇ Δήμαρχος μεταξὺ 62 δημοτικῶν συμβούλων. Ἀντιλαμβάνεσθε ποία συναλλαγὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, ὅταν εἶναι δυνατὸν 62 ἄνθρωποι νὰ εἶναι ὑποψήφιοι καὶ πόση διαφορὰ ὑπάρχει, ὅταν οἱ 62 αὐτοὶ γίνονται 2. Ἀποσκορακίζεται τελείως πρακτικῶς καὶ θεωρητικῶς ἡ συναλλαγή. Ὅταν αὐτὴ εἶναι ἡ σκέψις καὶ ἡ γενικὴ οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀποστῶμεν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν αὐτήν, διότι ἐὰν λάβωμεν τὸν ἄλλον συνδυασμὸν μέσα, θὰ εὑρεθῇ ἓν ἐπιχείρημα διὰ νὰ μπῇ καὶ ὁ ἑπόμενος συνδυασμός, ὁπότε φεύγομεν ἀπὸ τὴν γενικὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἔχων ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ἡ ἀρχὴ τῆς ἐπιλογῆς μεταξὺ δύο εἶναι ἀρχὴ ποὺ ἐφαρμόζεται εἰς τὴν Γαλλίαν ἀπὸ ἐτῶν καὶ ἔχων ὑπ’ ὄψει μου τὰ μειονεκτήματα τῆς ἐπιλογῆς τῶν Δημάρχων μεταξὺ πλειόνων προσώπων, ἐπιμένω, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπιλογῆς μεταξὺ δύο συνδυασμῶν καὶ δὲν δέχομαι τὴν τροπολογίαν τῶν κ.κ. Ζορμπᾶ καὶ Ἠλιοῦ.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσαλδάρης, ἔχει τὸν λόγον.

§66Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ εἶμαι πάρα πολὺ σύντομος. Εἰς δύο κυρίως λόγους ἐβάσισεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν παράγραφον ἐκείνην τοῦ ἄρθρου 8, δυνάμει τῆς ὁποίας χάνουν τὴν ἰδιότητα τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου, οἱ ἀποτυγχάνοντες Δήμαρχοι. Ὁ πρῶτος ἦτο λόγος ἱστορικός, μία ἀναδρομὴ εἰς τὴν ἱστορίαν, τὸ τί ἐγίνετο εἰς τὸ παρελθὸν ἐπὶ Μερκούρη, ἐπὶ Πάτση, ἐπὶ Κοτζιᾶ. Ὁ δεύτερος λόγος ἦτο λόγος οὐσιαστικώτερος, ἦτο διὰ νὰ ἀποκλείσωμεν τὴν ἀντίδρασιν ἀπὸ τὰ δημοτικὰ συμβούλια. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ διαφωνήσω μαζί του καὶ ὡς πρὸς τὸν πρῶτον καὶ ὡς πρὸς τὸν δεύτερον λόγον, διότι ναὶ μὲν ἡ ἀναδρομὴ εἰς τὴν ἱστορίαν καὶ ἡ γνῶσις αὐτῆς, ἀποτελοῦν πράγματι πολύτιμα ἀγαθά, ἀλλὰ τὰ διδάγματα ἐκ τῆς ἀναδρομῆς καὶ τῆς γνώσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι μόνον θετικά, πρέπει νὰ εἶναι καὶ ἀρνητικά. Διότι, ἀλλοίμονον, ἐὰν θεσπίζωμεν τὴν θεωρίαν τῆς συνεχοῦς ἐπαναλήψεως, θὰ ἐπαναλαμβάνωμεν συνεχῶς καὶ τὰ παλαιότερον διαπραχθέντα σφάλματα καί θά ἐγένετο οὕτω μία ἀναστολὴ εἰς τὴν ἐξέλιξιν, ὄχι μόνον τῶν νομοθεσιῶν, ὄχι μόνον τῶν θεσμῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν λαῶν μας ἀκόμη. Ὁ δεύτερος λόγος, ὁ λόγος τῆς ἐλλείψεως ἀντιδράσεως, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει κἂν νὰ συζητῆται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Διότι, πῶς εἶναι νοητὸν νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ Κοινοβουλευτισμοῦ καὶ Δημοκρατίας καὶ νὰ θέλωμεν νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὰ δημοτικὰ συμβούλια τοὺς φορεῖς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐκπροσωποῦν ἀντιθέτους ἀπόψεις ἀπὸ τὸν ἐκλεγόμενον Δήμαρχον. Θέλομεν νομοθετικῶς νὰ στερήσωμεν ἐδῶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὰ δημοτικὰ συμβούλια ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς πλειοψηφίας. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι νοητὸν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ ἀλλοίμονον ἐὰν προσχωρήσωμεν εἰς τὴν ἄποψιν αὐτήν. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ συνταχθῇ τελικῶς μὲ τὴν ἄποψιν τῆς τροπολογίας, ἡ ὁποία ἔχει ὑποβληθῆ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ καὶ θέλω νὰ τὸν διαβεβαιώσω, ὅτι, προσχωρῶν εἰς τὴν ἄποψιν αὐτήν, νὰ εἶναι βέβαιος, ὅτι θὰ προσφέρῃ κἄτι καλὸν ὑπὲρ τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, ὑπὲρ τῆς ὁποίας ὅλοι ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ, πράγματι, ἐνδιαφερόμεθα ὑπερκομματικῶς.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γιαννούσης, ἔχει τὸν λόγον.

§68Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις, ἔχω νὰ κάνω: Πρῶτον, ἐπὶ τῆς παραγράφου 1 λέγει: «...ἢ ἔλαβεν ἀριθμὸν ἑδρῶν ἴσον τοὐλάχιστον πρὸς τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ τῶν συμβούλων, ὑπολογιζομένων κατὰ τὰ ἐν παραγράφῳ 4». Κύριε Πρόεδρε, δύο βασικῶς κεχωρισμένας ἀρχὰς ἱδρύει τὸ νομοσχέδιον, τὸ συζητούμενον. Πρῶτον, τὴν ἀρχὴν τῆς ἀμέσου ἐκλογῆς, ὅπου εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν συγκεντρώσῃ τὸ 40% ἔχομεν ἄμεσον ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου καὶ τὴν δευτέραν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται ἐκλογὴ πλέον τοῦ Δημάρχου, διὰ τῶν ἐκλεκτόρων. Ἡ παράγραφος αὕτη ἀφορᾷ τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται δι’ ἐκλεκτόρων καὶ ὅμως, ἡ ἐκλογὴ γίνεται πλέον ἀπ’ εὐθείας ἐκ τοῦ νόμου. Ἐπιθυμῶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ συμπληρώσω τὸν κ. Ἠλιοῦ, διὰ νὰ προσθέσω, ὅτι ὑπάρχει ἐνδεχόμενον ὄχι μόνον νὰ συγκεντρώσῃ πλειοψηφίαν ἀπόλυτον, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ κάτω τοῦ 40%, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ καὶ 12 καὶ 11%. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι κἄποιος συγκεντρώσῃ τὸ 11% καὶ ὅλοι οἱ ὑπόλοιποι τὸ 9,99%, αὐτὸν πλέον, ἐνῷ ἀκολουθῆτε τὴν ἀρχὴν τῆς ἐκλογῆς τοῦ Δημάρχου διὰ τῶν ἐκλεκτόρων, ἐν τῷ νόμῳ, τὸν ἀναγορεύετε Δήμαρχον.

§69Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ τροπολογία, ἡ ὁποία ἔχει κατατεθῆ, τὸ προβλέπει αὐτό. Εἰς τὴν ἀρχὴν ἦτο ὅπως τὸ λέγετε καὶ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ράλλης ἀνέπτυξε τὴν ἄποψιν, ὅτι ἐὰν ἕνας πάρῃ ἄνω τοῦ 10% καὶ εἶναι πολλοὶ συνδυασμοί, τότε ἀπεφασίσθη, κατόπιν προτάσεως τοῦ κ. Ράλλη, νὰ μπαίνῃ καὶ ὁ δεύτερος συνδυασμός, ἔστω καὶ ἂν εἶναι κάτω τοῦ 10%, νὰ συμμετέχῃ εἰς τὴν ἐκλογὴν.

§70Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἔγινα ἀντιληπτός, ἐγὼ ὡμίλησα ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν καθιερώνει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Καθιερώνει πρῶτον τὴν ἄμεσον ἐκλογὴν καὶ δεύτερον, τὴν ἐκλογὴν τῶν Δημάρχων ἀπὸ τοὺς ἐκλέκτορας. Σᾶς ἐρωτῶ, διὰ ποῖον λόγον νὰ μὴ ἐκλέγεται Δήμαρχος αὐτός, ποὺ ἔχει τὴν πλειοψηφίαν τῶν δημοτικῶν συμβούλων;

§71Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑφίστανται δύο ἀρχαί, ἀντιστρόφως, ἐμμένομεν εἰς τὴν βασικὴν ἀρχήν, νὰ μὴ ὑπάρχῃ συναλλαγὴ καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν τὴν ἐκλογὴν τῆς Ἀμαλιάδος καὶ τῆς Ζακύνθου.

§72Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς συναλλαγῆς, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν περιποιεῖ τιμήν, οὔτε εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν, οὔτε εἰς τὸν τόπον νὰ λέγωνται ἀπὸ τόσον ἐπίσημα χείλη καὶ συνεχῶς τὰ περὶ συναλλαγῆς. Εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ σκέψις νὰ λέγωμεν, ὅτι ἡ αὐτοδιοίκησις ἔχει ὡς βάσιν τὴν συναλλαγήν. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἡ φανερὴ ψηφοφορία ἐμποδίζει τὴν συναλλαγήν. Τρίτην παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω εἶναι ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τῶν δύο Δημάρχων. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν τὴν ἄμεσον ἐκλογήν, ἀλλὰ τὴν ἐκλογὴν δι’ ἐκλεκτόρων, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι νοητὸς ὁ περιορισμός. Τετάρτη παρατήρησις, εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἀπορῶ, κ. Ὑπουργέ, πῶς δέχεσθε οἱ ὀπαδοὶ ἀντιθέτων ἀντιλήψεων τοῦ Δημάρχου, νὰ ἔχουν δικαίωμα συμμετοχῆς καὶ νὰ μὴ ἔχουν δικαίωμα συμμετοχῆς οἱ φορεῖς τῶν ἀντιλήψεων τοῦ Δημάρχου. Τελευταίαν παρατήρησιν, ποὺ ἔχω νὰ κάμω, εἶναι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 14, τοῦ σχεδίου νόμου. Ἐλπίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι θὰ μείνετε καὶ σεῖς μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὅλαι αἱ πτέρυγες τῆς Βουλῆς, ὑποστηρίζουν τὴν ἀποδέσμευσιν τῆς αὐτοδιοικήσεως ἀπὸ τὴν διοίκησιν. Σᾶς ἐρωτῶ, τί σκοποὺς ἐξυπηρετεῖ ὁ διορισμὸς τοῦ Δημάρχου ἀπὸ τὸν Νομάρχην; Νομίζω, ὅτι ἡ σχετικὴ διάταξις θὰ διέφυγε τῆς προσοχῆς σας καὶ παρακαλῶ ὅπως δεχθῆτε τὴν διαγραφήν της.

§73Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εὐχαριστῶ, διὰ τὴν παρατήρησιν αὐτήν. Ἔχω τροπολογίαν ὁ ἴδιος, τὴν ὁποίαν θὰ ἀναπτύξω καὶ ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: «κατὰ τὸ ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεως ...(ἀναγινώσκει)...». Αὐτὸ ἦτο εἰς τὸν παλαιὸν κώδικα. Εἶδον, ὅτι ἦτο στραβὸ καὶ ἠθέλησα νὰ τὸ διορθώσω.

§74Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Χαίρω, διότι ἡ πρόβλεψίς μου, ὅτι διέλαθε τῆς προσοχῆς σας, ἦτο ἀκριβής. Αὐτὰ εἶχον νὰ σᾶς εἴπω καὶ ἐπιμένω ἐπὶ τῆς διατάξεως, διὰ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ μετέχουν ὅλοι.

§75Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν θέλω νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, κ. Πρόεδρε, διότι τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ ἀναπτύξω, τὸ ἀνέπτυξαν καὶ ἄλλοι κ.κ. συνάδελφοι. Ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς μὴ παρουσίας τῶν Ἀρχηγῶν τῶν συνδυασμῶν τῶν ὑποψηφίων δημάρχων τῶν μειοψηφιῶν. Νομίζω, ὅτι πράγματι, κατεβάζει γενικώτερον τὸ ἐπίπεδον τῶν συνδυασμῶν καὶ τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, στερεῖ δὲ πᾶσαν τάσιν, ἡ ὁποία ἔχει τοπικὸν χαρακτῆρα καὶ ἡ ὁποία πρέπει εὐκόλως νὰ ἐκπροσωπῆται εἰς τὸν Δῆμον, ἀφοῦ κάμομεν τὴν σκέψιν τῆς ἀντιπροσωπευτικῆς λειτουργίας τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ὅλων τῶν τάσεων. Νομίζω, ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀποκεφαλίζονται ὅλαι αἱ τάσεις καὶ μένει μόνον ἡ τάσις ἡ ἐπικρατήσασα ἐνίοτε, καὶ μὴ ἐπικρατήσασα παρὰ μόνον διὰ σχετικωτάτης πλειοψηφίας. Μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν, ὅτι τὴν ἰδίαν παρατήρησιν τὴν διετύπωσαν καὶ συνάδελφοι τῶν δύο παρατάξεων. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Τσαλδάρη καὶ ὑπάρχει καὶ ἄλλη τροπολογία, τοῦ συναδέλφου κ. Μανάβη, ὁ ὁποῖος, νομίζω, ὅτι ἀνήκει εἰς τὸ Κέντρον καὶ ὁ ὁποῖος ὑποστηρίζει τὴν ἄποψίν μας. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, νὰ δεχθῆτε μίαν τροπολογίαν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§77Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι τόσον ἐκ τῆς διατυπώσεως τοῦ ἐδαφίου 1 τοῦ ἄρθρου, ὅσον καὶ ἐκ τῆς διατυπώσεως τοῦ ἐδαφίου 5 τοῦ ἄρθρου, προκύπτει σαφῶς, ὅτι τὸ ψηφοδέλτιον, τὸ ὁποῖον τίθεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ λαοῦ κατὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς, εἶναι ψηφοδέλτιον ἐκλογῆς δημοτικῶν συμβούλων, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἀναγράφεται ἐπὶ κεφαλῆς αὐτοῦ τὸ ὄνομα ἐκείνου, τὸν ὁποῖον οἱ ὑποψήφιοι δημοτικοὶ σύμβουλοι θεωροῦν ὡς τὸν μέλλοντα Δήμαρχον. Ἐπ’ αὐτοῦ, νομίζω, ὅτι εἴμεθα σύμφωνοι. Καὶ διὰ νὰ ἀποκλεισθῇ τις ἀπὸ ἐκείνους ποὺ ἐκλέγονται ἐκ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, χρειάζεται εἰδικὴ διάταξις, περὶ τούτου δὲ προβλέπει τὸ ἐδάφιον 13 τοῦ ἄρθρου 8. Μὲ αὐτὰς τὰς σκέψεις συντάσσομαι μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ καὶ τῶν προτεινόντων σχετικὴν τροπολογίαν συναδέλφων. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Διατί εἰς τὸ ψηφοδέλτιον γράφεται ὑποψήφιος Δήμαρχος; Διότι θέλομεν ἐκ τῶν προτέρων νὰ γνωρίζῃ ὁ λαός, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ Δημάρχου θὰ γίνῃ μεταξὺ προσώπων ποὺ ἔχουν ἰδιάζουσαν θέσιν εἰς τὴν πόλιν, τῆς ὁποίας ἐπιδιώκουν νὰ γίνῃ δημοτικὸς ἄρχων καὶ δὲν εἶναι εἰς τὴν σκέψιν τοῦ νομοθέτου νὰ κατακερματίζεται ἡ ἐκλογὴ μεταξὺ πολλῶν ὅταν μάλιστα γνωρίζωμεν, ὅτι πάντες ἔχουσι φιλοδοξίαν. Ὁ νομοθέτης δὲν θέλει κατακερμάτισιν τῶν προσώπων τούτων. Ἡ ἐκλογὴ πρέπει νὰ γίνεται ἀπὸ τὸν λαόν, ἐν ἐπιγνώσει τοῦ ποῖος θέλει νὰ ἐκλεγῇ Δήμαρχος. Ὑπὸ τὴν σκέψιν αὐτήν, δὲν εὑρίσκω ὀρθὴν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 13, διότι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς νὰ ἀποκλείσωμεν τοὺς καλυτέρους εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον. Διότι, ἐὰν θὰ τοὺς καλέσωμεν, ἡ ὁμὰς παραμένει ἀκέφαλος καὶ ἀνεύθυνος. Καὶ φέρω πρὸς παράδειγμα, τί θὰ συνέβαινεν εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων μὲ τὰς ὁμάδας τοῦ κ. Κατσώτα καὶ τοῦ κ. Βρανοπούλου, ἐὰν δὲν ἦσαν μέσα εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον καὶ δὲν ἐξεπροσώπουν τὴν ὁμάδα των. Πρέπει, συνεπῶς, νὰ εἶναι μέσα καὶ νὰ ἔχουν τὴν εὐθύνην τῆς ὁμάδος, τῆς ὁποίας ἡγήθησαν καὶ ἡ ὁποία ὁμὰς ἐν πολλοῖς, ὀφείλει τὴν ἐκλογήν της εἰς τὴν ἀκτινοβολίαν τοῦ ἡγέτου της. Διὰ τοὺς δύο αὐτοὺς λόγους, κ. Ὑπουργέ, πρέπει νὰ ἀπαλείψετε τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 13, διότι ὑπάρχει τὸ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 8. Καὶ ἀναγνωρίζω μὲ χαρὰν τὴν δήλωσίν σας, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἀφήνετε τὴν Βουλὴν ἐλευθέραν νὰ ψηφίσῃ ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὡς πρὸς ἐμέ, καὶ μυστικὴ ψηφοφορία ἐὰν γίνῃ, θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς τροπολογίας. Ἐλέχθη ἐπίσης, κύριε Ὑπουργέ, διατί φανερὰ καὶ ὄχι μυστικὴ ψηφοφορία. Καὶ ἐλέχθη, ἐπίσης, ὅτι μὲ τὴν φανερὰν ψηφοφορίαν ἐμποδίζονται οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι νὰ ἀποδοκιμάσουν ἐκεῖνον ποὺ δὲν θέλουν ἢ καὶ ἀντιστρόφως. Ἀλλὰ τὸ σύστημα τοῦ νομοσχεδίου αὐτὸ ἀκριβῶς ἐπιδιώκει, νὰ ἀφαιρέσῃ δηλαδὴ ἀπὸ τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους τὴν δυνατότητα νὰ ἀποδοκιμάσουν ἐκεῖ, ποὺ ἐψήφισεν ὁ λαὸς ἢ ἀντιστρόφως. Ἐλέχθησαν πολλὰ καὶ περὶ συναλλαγῆς. Θέλω καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀποφευχθῇ ἡ συναλλαγή, ἀλλὰ ὄχι καὶ νὰ καταργήσωμεν τὴν αὐτοδιοίκησιν, ὅπως ἐλέχθη. Ὅπως ὁ ποινικὸς νόμος, ἐπὶ παραδείγματι, προλαμβάνει καὶ καταστέλλει διὰ τῶν ἐπιταγῶν του ὡρισμένας παραβάσεις ἢ ἐγκλήματα, οὕτω καὶ ἐδῶ, διὰ τῆς διατάξεως τοῦ νόμου, ἀποβλέπομεν εἰς τὸν περιορισμὸν τῆς συναλλαγῆς. Δι’ αὐτὸ καὶ συντάσσομαι ὑπὲρ τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας. Τί θὰ πῇ πολιτικὸν θέμα, αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι, ἡ ψηφοφορία νὰ γίνεται φανερά, ὅπως εἶναι ἀνεπίτρεπτος καὶ ἡ μυστικὴ ψηφοφορία διὰ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, κατ’ ἐμέ, διότι ἐμφανίζεται ὁ ὑποψήφιος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς νὰ λαμβάνῃ πολλάκις περισσοτέρας ψήφους ἀπὸ ἐκείνας ποὺ θὰ ἔδει νὰ λάβῃ ἐκ τῆς πτέρυγος, ἡ ὁποία τὸν ὑποδεικνύει. Σῶμα εἶναι καὶ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, ὅπως καὶ ἡ Βουλή. Ἄλλο τὸ προσωπικὸν θέμα, ἐὰν δηλαδὴ τεθῇ θέμα παραπομπῆς ἑνὸς Ὑπουργοῦ, ἐνώπιον τοῦ Εἰδικοῦ Δικαστηρίου. Ἐκεῖ εἶναι θέμα δικαστικῆς συνειδήσεως, εἶναι δικαστικὴ κρίσις καὶ ἡ ψηφοφορία εἶναι μυστική, ὅπως καὶ εἰς τὰ προσωπικὰ ζητήματα ἀπαιτεῖται ἡ μυστικὴ ψηφοφορία. Δὲν ἐπιτρέπεται, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Δημάρχου, ἡ ψηφοφορία νὰ εἶναι μυστική. Τάσσομαι, συνεπῶς, ὑπὲρ τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας. Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος κ. Ζορμπᾶς, προσέθεσε καὶ ἕνα ἄλλο θέμα. Εἶπεν, ὁ συνάδελφος, ὅτι μολονότι δὲν τίθεται πολιτικὸν ζήτημα φανερά, ἀπὸ οὐδένα, ἐν τούτοις, κατ’ οὐσίαν τίθεται καὶ ὁ τύπος τὴν ἑπομένην θὰ συναγάγῃ τὰ συμπεράσματά του. Νομίζω, ὅτι καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, θὰ πρέπει κανεὶς μὲ τὴν ἰδίαν σκέψιν, νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν, ἐν περιπτώσει περιορισμοῦ τῆς ἐκλογῆς μεταξὺ δύο ὁμάδων εἰς τὴν περίπτωσιν ποὺ ὑπάρχει καὶ τρίτη, ὅτι ἂς προσέξουν νὰ μὴ κατανεμηθοῦν αἱ ψῆφοι των πρὸς τὴν ἀντίθετον πλευράν, διότι τότε ὁ ἐξ οἰκείου ἁμαρτήματος ζημιούμενος, οὐ δοκεῖ ζημιοῦσθαι. Τάσσομαι, ἐν κατακλεῖδι, ὑπὲρ τῆς διαγραφῆς τοῦ ἐδαφίου 13 καὶ τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σκορδίλλης, ἔχει τὸν λόγον.

§79Ε. ΣΚΟΡΔΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀναφέρομαι εἰς τὰ ὅσα ὁ συνάδελφος κ. Τσάτσος εἶπεν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Μερκούρης.

§81Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πολλοὶ συνάδελφοι ἀνέτρεξαν εἰς τὸ παρελθὸν ὅπως ἐπίσης καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀνέφερον παραδείγματα τῶν παλαιῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐδῶ ὑπάρχει μία πλήρης σύγχυσις διότι κατὰ τὰς παλαιὰς ἐκείνας δημοτικὰς ἐκλογὰς ὑπῆρχεν ὑποψήφιος Δήμαρχος καὶ ἀπὸ τῆς καταργήσεως τοῦ σφαιριδίου ἐθεσπίσθη ἰδιαίτερον ψηφοδέλτιον Δημάρχου καὶ ἰδιαίτερον ψηφοδέλτιον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ τὸ σφαιρίδιον ἦτο ἓν εἶδος ἀναλογικοῦ καὶ ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς ψηφοφόρους τῆς ἐπιλογῆς μεταξὺ τῶν ὑποψηφίων. Συνεπῶς, κ. Ὑπουργέ, δὲν ὑπάρχει ὑποψήφιος Δήμαρχος. Ὑπάρχουν ὑποψήφιοι Δημοτικοὶ Σύμβουλοι, καὶ μεταξὺ τῶν Δημοτικῶν Συμβούλων, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ἐπικεφαλῆς τοῦ ψηφοδελτίου θὰ ἔχῃ τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ ὑποψηφίου Δημάρχου. Συνεπῶς, θεωρῶ καὶ ἐγὼ ὅτι εἶναι ὀρθὸν ὅπως ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀποκλεισθοῦν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν συνδυασμῶν ποὺ δὲν θὰ συγκεντρώσουν τὴν πλειοψηφίαν. Δηλαδή, τῶν συνδυασμῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθουν μετὰ τὸν πρῶτον ἐπιτυχόντα συνδυασμόν. Ἐγὼ μάλιστα θὰ ἐπρότεινα οἱ ἐπικεφαλῆς τῶν συνδυασμῶν νὰ λέγωνται ἀρχηγοὶ τοῦ συνδυασμοῦ. Συνιστῶ συνεπῶς, εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ μὴ ἀπομακρύνωνται ἀπὸ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν συνδυασμῶν. Ἐπίσης, κ. Ὑπουργέ, θὰ πρέπει νὰ δοθῇ ἰδιαιτέρα προσοχὴ εἰς τὸ ζήτημα τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Δημάρχου μεταξὺ τῶν δύο πρώτων συνδυασμῶν. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸ ἑξῆς: Ἐὰν εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔλθουν εἰς ἰσοψηφίαν τρεῖς συνδυασμοί, ὁ εἷς λάβῃ 34%, ὁ ἕτερος 33%, εἶναι ὀρθὸν ὁ συνδυασμὸς ὁ ὁποῖος θὰ συγκεντρώσῃ τὸ 32% νὰ ἀποκλείεται νὰ ἔχῃ ἀντιπροσώπευσιν εἰς τὸν Δῆμον;

§82Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχετε προσέξει ὅτι ὁ συνδυασμὸς αὐτὸς δὲν θὰ ἀποκλεισθῇ ἀπὸ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Ἁπλῶς ὁ ἐπικεφαλῆς τοῦ συνδυασμοῦ αὐτοῦ δὲν θὰ εἶναι ὑποψήφιος διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Δημάρχου.

§83Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἐπῆρεν 32% μέσα εἰς ἕνα Δῆμον, δηλαδὴ θὰ συγκεντρώσῃ περὶ τὰς 100.000 ψήφων εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηνῶν, δὲν θὰ τοῦ δώσετε τὸ δικαίωμα νὰ διαθέσῃ καὶ αὐτὸς τὴν προσωπικότητά του διὰ τὸ δημαρχιακὸν ἀξίωμα; Νομίζω, ὅτι εἶναι πολὺ σκληρὸν ἐκ μέρους τοῦ νομοθέτου. Συνεπῶς σκεφθῆτε το, κυττᾶξτε το. Διότι ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι τὸ ἀνέλυσαν ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι περιπτώσεις, ὅπως π.χ. ἐκεῖνοι ποὺ συγκεντρώνουν τὸ 13% ὁ ἕνας καὶ τὸ 12% ὁ ἄλλος, αὐτοὶ οἱ δύο οἱ ὁποῖοι θὰ συγκεντρώσουν τὸ 25%, εἶναι δυνατὸν μεταξὺ αὐτῶν τῶν δύο νὰ γίνῃ ἡ ἐκλογὴ τοῦ Δημάρχου καὶ τὸ 75% νὰ ἀπουσιάζῃ ἀπὸ τὴν ἐκλογὴν αὐτήν. Ἐὰν θέλετε βάλετε: «Ἐὰν οἱ δύο πρῶτοι συγκεντρώσουν ἄνω τοῦ 60% τοῦ ποσοστοῦ τῶν ψήφων», ὁπότε θὰ ὑπάρχῃ μία βάσις. Τότε νὰ περιορίζητε ἡ ἐκλογὴ μεταξὺ τῶν δύο πρώτων. Δὲν νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ὑπερβολικόν, διότι δύο συνδυασμοὶ ἰσχυροὶ ἠμποροῦν νὰ συγκεντρώσουν συνολικῶς 60% — ὁ ἕνας 35% καὶ ὁ ἄλλος 25%. — Ἀλλὰ ἔτσι δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὸ ἀφήσωμεν. Ἐπίσης δι’ αὐτὸ ποὺ εἴπατε ὅτι παρεσύρθητε εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον, νὰ ὁρίζῃ ὁ Νομάρχης τὸν πρῶτον, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ νὰ κάμω μίαν πρότασιν, ἡ ὁποία δὲν ξεύρω ἐὰν εἶναι ἐκτὸς νομοσχεδίου. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι θὰ πρέπει σεῖς προσωπικῶς καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσετε τὸ θέμα τοῦ περιορισμοῦ τῆς Γραφειοκρατείας καὶ νὰ δώσετε μία μεγαλυτέραν ὤθησιν εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν. Ὁ Δῆμος Ἀθηνῶν, ὁ Δῆμος Πειραιῶς, εἶναι μέσα εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Ὁ Δῆμος Θεσσαλονίκης ποὺ εἶναι πρωτεύουσα τῆς Βορείου Ἑλλάδος, διατὶ νὰ ἔχουν νὰ κάμουν μὲ τὸν Νομάρχην καὶ νὰ μὴ ἔχουν ἀπ’ εὐθείας σύνδεσμον μὲ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Μακεδονίας, ὁ Δῆμος Θεσσαλονίκης; Θὰ ἔφευγεν αὐτὴ ἡ τροχοπέδη τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ Νομάρχης. Διότι πολλάκις ὑπάρχουν Νομάρχαι, οἱ ὁποῖοι λησμονοῦν ἴσως τὸ καθῆκον των ἀπέναντι τῶν ἐκλεκτῶν τῆς πόλεως, τοῦ Δήμου ἢ τῆς Κοινότητος. Θὰ ἤθελον νὰ τὸ προσέξετε αὐτό, κ. Ὑπουργέ, καὶ νὰ ἀντιμετωπίσετε τὸ θέμα αὐτὸ τῆς γραφειοκρατίας, διότι θὰ δώσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον πνοὴν εἰς τοὺς 3 μεγάλους Δήμους τῆς Ἑλλάδος. Διότι διὰ νὰ βγῇ μία πρᾶξις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου πηγαίνει εἰς τὸν Νομάρχην, κάμνει κύκλον καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ τὸ λέγω ὑπευθύνως, διότι εἶναι μέσα εἰς τὴν ἱστορίαν τῶν Δημοτικῶν πραγμάτων, ὅτι ἔχω παρακολουθήσει τὰς αὐθαιρεσίας τὰς ὁποίας κάμνουν οἱ Νομαρχίσκοι αὐτοὶ ἀπέναντι τῶν ἐκλεκτῶν τοῦ λαοῦ. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα αὐτό .....

§84ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει τροπολογία.

§85Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. ... ἂν ὄχι διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἀλλὰ τοὐλάχιστον εἰς τὸ μέλλον. Καὶ τελειώνω ἐρχόμενος πάλιν εἰς τὰ περὶ συναλλαγῆς. Θὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν καὶ εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 1ου ὅτι συναλλαγὴ θὰ εἰπῇ πολιτική. Ἂς μὴ κρυβώμαστε πίσω ἀπὸ τὸ δάκτυλό μας. Εἰς ὅλας τὰς ἐκδηλώσεις τῆς πολιτικῆς ὑπάρχει συναλλαγή, ἀρκεῖ νὰ σταματᾷ εἰς τὰ ὅρια τῆς ἠθικῆς καὶ ἀναλόγως πρὸς τὴν θέσιν τοῦ καθ’ ἑνός. Καὶ ἀναφέρεται πάντοτε ἐδῶ, κατὰ κόρον, τὸ παράδειγμα τοῦ Δήμου Ζακύνθου καὶ Ἀμαλιάδος. Μὰ ἔχομεν 250 Δήμους καὶ 6000 Κοινότητας. Ἐπειδὴ συνέβη κἄτι εἰς τοὺς Δήμους αὐτοὺς αὐτὸ δὲν θὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι παράδειγμα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μᾶς παρασύρῃ νὰ κάμωμεν ἕνα κακὸν νόμον διὰ νὰ παρεμποδίσωμεν τὴν ἐνδεχομένην ἀνήθικον συναλλαγήν. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι μία πρόβλεψις τὴν ὁποίαν ἕνας νομοθέτης πρέπει νὰ κάμῃ, νὰ βασίζεται δηλαδὴ ἐπὶ δύο παραδειγμάτων, ἔναντι τόσων ἄλλων, ὅπου δὲν συνέβη συναλλαγὴ ὅπως δὲν συνέβη εἰς τοὺς 248 Δήμους καὶ τὰς 6000 Κοινότητας.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στειρόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§87Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνεφέρθησαν πολλοὶ συνάδελφοι εἰς τὸ θέμα τοῦ ἀποκλεισμοῦ ἐκ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τῶν ἀρχηγῶν τῶν συνδυασμῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπέτυχον νὰ ἐκλέξουν Δήμαρχον. Καὶ προεβλήθησαν πράγματι ἐπιχειρήματα σημαντικὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν προσωπικότητα τῶν ἀρχηγῶν τῶν συνδυασμῶν καὶ εἰς ἄλλα οὐσιαστικῆς φύσεως ζητήματα. Θέλω νὰ παρακαλέσω νὰ δώσετε ὀλίγην προσοχὴν εἰς ὅσα θὰ εἴπω ἐν σχέσει μὲ τὸ ποῦ καταλήγει ἡ προσπάθεια αὐτή. Βεβαίως σκοπὸς εἶναι ἡ παντοδυναμία τοῦ Δημάρχου ὥστε νὰ μὴ φαίνεται ὅτι τοῦ ἀφῃρέσαμεν τὸ 10%. Ἀφοῦ ἐδώσαμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸ 40% νὰ πάρῃ τὰ ⅔ τῶν Συμβούλων τώρα ἐρχόμεθα καὶ ἀφαιροῦμεν ἀπὸ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ τὸν ἀντεπολιτεύοντο ἀνενδότως, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Διότι αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, ὅτι λόγῳ παραγοντισμοῦ καὶ τροχοπέδης ἀποκεφαλίζονται οἱ συνδυασμοί. Καὶ ἐπειδὴ θὰ ἀντιπολιτευθοῦν τὸν Δήμαρχον πρέπει νὰ τὸν καταστήσωμεν πανίσχυρον καὶ νὰ ἀποκεφαλίσωμεν τοὺς συνδυασμοὺς ἐκείνους. Ἀλλὰ αὐτὸ ἀκριβῶς ὁδηγεῖ εἰς τὴν συναλλαγὴν τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὑπερηφανεύεται ὅτι δύναται νὰ ἀποκλείσῃ. Διότι οἱ ἀκέφαλοι πλέον Δημοτικοὶ Σύμβουλοι θὰ ἐπηρεάζωνται εὐκολώτερον ἀπὸ τὸν Δήμαρχον καὶ ἑπομένως κατὰ ἕνα τρόπον, πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ δώσωμεν μεγαλυτέραν τῆς ἀπαιτουμένης δυνάμεως εἰς τὸν ἤδη πανίσχυρον ἐκ τοῦ νόμου Δήμαρχον, δημιουργοῦμεν προϋποθέσεις συναλλαγῆς μεταξὺ ἐκείνου καὶ τῶν δημοτικῶν συμβούλων τῶν ὁποίων ὁ ἀρχηγὸς εἶναι ἐκτὸς τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ οἱ κ.κ. Βρανόπουλος, Τσάτσος καὶ Μπακόπουλος, ἦσαν τόσον ἀκαταμάχητα, ὥστε εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος ἐὰν θὰ ἤθελον νὰ εἴπω περισσότερα, θὰ ἐπαναλάμβανον ὅσα ἐλέχθησαν. Καταλήγων ὑποστηρίζω ἑπομένως ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον τίθεται ὡς σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, τὸ νὰ δοθῇ δηλαδὴ περισσοτέρα δύναμις εἰς τὸν Δήμαρχον, ὁδηγεῖ εἰς παραδεκτὴν συναλλαγὴν καὶ ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἔχει χαρακτῆρα ἀντιδημοκρατικὸν δημιουργεῖ ἕνα πρόσθετον θέμα τὸ ὁποῖον καλὸν εἶναι νὰ προσέξῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς καὶ νὰ ἀπαλείψῃ τὴν διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν συνδυασμῶν ἀποκλείονται τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος, ἔχει τὸν λόγον.

§89Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑπὲρ τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας κατὰ τὴν ἔμμεσον ἐκλογὴν τοῦ Δημάρχου, διότι αὐτὸ γίνεται καὶ εἰς τὸ Κοινοβούλιον, προκειμένου περὶ πολιτικοῦ θέματος, ὅπως εἶναι τὸ θέμα τῆς ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὑποτίθεται ὅτι ἐκλέγεται ἀπὸ τὴν Βουλήν. Τὸ σύστημα τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας, ἐπιβάλλει εἰς τοὺς ἐκλεγέντας ὑπὸ μίαν σημαίαν νὰ παραμείνουν συνεπεῖς καὶ πρὸς αὐτὴν καὶ πρὸς τὴν ἐντολὴν τὴν ὁποίαν ἔλαβον ἀπὸ τὸν λαόν. Ἐλέχθη ὅτι εἶναι δυνατὸν αὐτὴ ἡ διάταξις νὰ παρεξηγηθῇ, ἐπειδὴ ὑποβλέπομεν δῆθεν ὅλους τοὺς συμβούλους ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποκύψουν εἰς συναλλαγήν. Δὲν νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ καμμίαν προσβολὴν νὰ λαμβάνεται ἐξασφάλισις διὰ τοῦ νόμου, ὅτι οἱ ἐκλεγόμενοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ τιμήσουν τὴν λαϊκὴν ἐντολὴν τὴν ὁποίαν ἔλαβον. Εἶμαι, ἐπαναλαμβάνω, ὑπὲρ τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας. Ἀντιθέτως εἶμαι ἐναντίον τοῦ ἀποκλεισμοῦ τῶν ἀρχηγῶν τῶν συνδυασμῶν ἀπὸ τὰ δημοτικὰ συμβούλια, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν ἐκλέγονται Δήμαρχοι. Εἶμαι σύμφωνος εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἐξουσίας τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς. Δὲν εἶμαι ὅμως ὑπὲρ τῆς ἀπολύτου ἐξουσίας τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς. Ἐὰν δὲ ἀποκλείσωμεν ἀπὸ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τοὺς ἀποτυχόντας ὑποψηφίους Δημάρχους, δὲν ἐνισχύομεν τὸν ἐκλεγόμενον Δήμαρχον, ἀλλὰ τὸν καθιστῶμεν αὐθαίρετον. Καὶ ὅπως ὑπεστήριξεν ὁ κ. Μπακόπουλος, εἶναι καλύτερα ἡ Ἀντιπολίτευσις μέσα εἰς τὰ δημοτικὰ καὶ κοινοτικὰ συμβούλια νὰ εἶναι ὑπεύθυνος, παρὰ νὰ εἶναι ἀνεύθυνος ἀσκουμένη ἀπὸ τοὺς φίλους τῶν ἀρχηγῶν τῶν συνδυασμῶν οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν ἀποκλεισθῆ. Ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Δημάρχου μεταξὺ τῶν δύο πρώτων συνδυασμῶν, συμφωνῶ μὲ τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου. Διότι ἡ διάταξις αὐτὴ διευκολύνει τὴν σύνταξιν τῶν δυνάμεων ἐκείνων ποὺ ἀποβλέπουν νὰ εἰσέλθουν εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια, τοὺς ἐπιβάλλει νὰ συντάσσωνται κατὰ ἕνα τρόπον σοβαρὸν καὶ πειθαρχικόν. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπιτρέψωμεν νὰ ἐκλέγεται Δήμαρχος οἱοσδήποτε εἰσελθὼν εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, τότε διευκολύνομεν νὰ κατέρχωνται οἱ συνδυασμοὶ κατὰ στίφη εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ ὄχι συντεταγμένοι. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ Δημάρχου μεταξὺ τῶν δύο πρώτων ἀρχηγῶν συνδυασμῶν. Ἐὰν συμβῇ οἱ δύο πρῶτοι συνδυασμοὶ νὰ ἔχουν συγκεντρώσει ἀπὸ κοινοῦ ποσοστὸν ψήφων 35–40%, ἐρωτᾶται τί θὰ γίνῃ τὸ 60%; Βεβαίως αὐτὸ τὸ ποσοστὸν δὲν θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέξῃ Δήμαρχον, διότι θὰ προέρχεται ἀπὸ στίφη ἀσύντακτα. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ ἀνάγκη συντάξεως τῶν μερίδων εἰς ὅσον τὸ δυνατὸν ἰσχυροτέρους συνδυασμοὺς — ἂν θέλετε κατὰ κόμματα πολιτικὰ — πάντως ὅμως πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία σοβαρὰ κατεύθυνσις εἰς τοὺς φιλοδοξοῦντας νὰ ὑπηρετήσουν τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§91Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σχετικῶς μὲ τὸ θέμα, ἐὰν θὰ εἰσέρχωνται ἢ ὄχι οἱ ἀποτυχόντες ὑποψήφιοι Δήμαρχοι, εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὅπως ἔχει διατυπωθῆ ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ ἄρθρου εὑρίσκεται εἰς ἀντίφασιν μὲ τὴν ὅλην οἰκονομίαν τοῦ νομοθετήματος, ὅπως τοὐλάχιστον τὴν ἐνεφάνισε καὶ τὴν ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι ἡ κυρία ἐπιδίωξις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἀποκτήσωμεν Δημάρχους κύρους καὶ δημοτικὸν συμβούλιον ποιότητος. Ἔχει ὅμως ἤδη ὁμολογηθῆ, ὅτι οἱ τιθέμενοι ἐπὶ κεφαλῆς τῶν συνδυασμῶν, ἔστω καὶ ὅταν αὐτοὶ συγκεντρώσουν καὶ κάτω τοῦ 10%, εἶναι προσωπικότητες κύρους καὶ ποιότητος. Πῶς εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ συμβιβασθῇ ἡ πρόθεσις προσεγγίσεως ποιότητος εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια, μόνον μὲ τὴν διάταξιν τὴν ἀποκλείουσαν ἢ ἀποκεφαλίζουσαν, ὡς ἐλέχθη, τοὺς ἀρίστους τῶν συνδυασμῶν; Δι’ αὐτό, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εὕρῃ μίαν ἐπιχειρηματολογίαν — ἂν ὑπάρχῃ — καὶ νὰ ἄρῃ αὐτὴν τὴν ἀντίφασιν. Ἄλλως ὀφείλει νὰ συνταχθῇ μὲ τὴν ἄποψιν τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀποτυγχάνοντες ὑποψήφιοι Δήμαρχοι, πρέπει νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον. Τὸ λεχθὲν ὅτι δὲν θὰ πρόκειται περὶ μειοψηφίας, ἀλλὰ περὶ ἀντιδράσεως, δὲν εὐσταθεῖ. Πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὸ θέμα μετὰ προσοχῆς. Προκειμένου περὶ Βουλῆς ἔχει γίνει ἀποδεκτὸν ὅτι οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων δὲν ἔχουν ἀνάγκην σταυρῶν προτιμήσεως. Ἔχει δὲ δικαιολογηθῆ ἡ διάταξις αὐτὴ μὲ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι συντελεῖ εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ δημοτικοῦ βίου, διότι δίδει τὴν εὐχέρειαν νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸ κοινοβούλιον οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, ἄνευ σταυρῶν προτιμήσεως, καί ἔχει σημασίαν αὐτὸ διότι ἐὰν δὲν εἶχε προβλεφθῆ, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἀτυχήματα — τὰ ὁποῖα μάλιστα πολὺ παλαιότερον ἔλαβον χώραν — νὰ μὴ εἰσέρχωνται εἰς τὴν Βουλὴν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων. Ἐπίσης εἰς τὴν Βουλὴν ἐθεωρήθη ἐξυπηρετικὸν τοῦ δημοσίου βίου οἱ διατελέσαντες πρωθυπουργοί, μὴ ὄντες ἀρχηγοὶ κομμάτων, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς συμμετοχῆς των εἰς τὸ Κοινοβούλιον συντελοῦν, ὡς προεῖπον, εἰς τὴν καλυτέραν μελέτην καὶ συζήτησιν τῶν πολιτικῶν μας πραγμάτων, νὰ ἔχουν τὰ κατὰ τὸν κανονισμὸν προνόμια τῶν ἀρχηγῶν. Ἀφοῦ, κύριοι συνάδελφοι, προκειμένου περὶ Βουλῆς ἀκολουθοῦμεν αὐτὴν τὴν λογικήν, δὲν νομίζω ὅτι ἔχομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν ὑποψηφίων Δημάρχων νὰ τοὺς ἀποκλείσωμεν ἀπὸ τὴν δυνατότητα νὰ ἀπαιτήσουν τὴν ἰδιότητα τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου. Πρέπει ἑπομένως ἡ διάταξις νὰ τροποποιηθῇ. Ὡς πρὸς τὴν φανερὰν ψηφοφορίαν ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Διατί πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν, ὡς ἐλέχθη, τὴν αὐτὴν διαδικασίαν ὡς ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος; Νομίζετε ὅτι ἐξυπηρετεῖται κανένας σκοπὸς μὲ τὴν φανερὰν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς ἐμμέσου ἐκλογῆς τοῦ Δημάρχου; Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας δὲν ἀποκλείονται αἱ συνεργασίαι, αἱ συναλλαγαὶ καὶ μεταστάσεις. Δὲν εἶναι εἰς τὴν φύσιν τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας νὰ ἀποκλείῃ καὶ τὴν συνεργασίαν καὶ τὰς συναλλαγὰς καὶ τὰς μεταστάσεις. Ἀπόδειξις, ὅτι ἐνῷ ἐπὶ πολιτικοῦ θέματος ἡ ψηφοφορία εἶναι φανερὰ τοῦτο οὐδέποτε ἀπέκλεισε καὶ παρέστημεν μάρτυρες μεταστάσεων, συναλλαγῶν κλπ., ἀπὸ κόμματος εἰς κόμμα. Ἐπιχείρημα ὑπάρχει ὑπὲρ τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας καὶ διὰ τὸν λόγον τὸν ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ συνάδελφος κ. Ἡλιοῦ, καὶ δι’ ἕνα εἰσέτι λόγον, ὅτι ὅταν γίνεται μυστικὴ ψηφοφορία, καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια, ἐντὸς ἐλαχίστων ὡρῶν γίνεται γνωστὸν ποῖοι ἐψήφισαν παρὰ τὰς πεποιθήσεις των. Δὲν σώζει τὴν κατάστασιν, κ. Πρόεδρε, ἡ φανερότης τῆς ψηφοφορίας, ἀλλὰ περιάγει τὰ δημοτικὰ συμβούλια εἰς κατάστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι περισσότερον εὐάλωτα εἰς πιέσεις καὶ ἐκβιασμούς, ἐκτὸς τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Ὡς πρὸς τὸ τρίτον θέμα, τῆς κατὰ τὸ ἐδάφιον 2 ἐκλογῆς μόνον μεταξὺ τῶν δύο πρώτων. Παρηκολούθησα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀντικρούων, τοὺς ἀντιταχθέντας καὶ ὑποστηρίζων τὴν διάταξιν ἐπεκαλέσθη τὸ ἐπιχείρημα ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς καὶ συγκεκριμένως ἐκ τῶν ἰσχυόντων ἐν Γαλλίᾳ — εἶπε δηλαδὴ κατὰ τὴν γνωστὴν ἔκφρασιν— ὅτι αὐτὰ συμβαίνουν καὶ εἰς Παρισίους, κατὰ τὴν διαδικασίαν τοῦ μπαλωτάζ. Κύριε Ὑπουργέ, φοβοῦμαι, ὅτι δὲν ἔχετε πρόσφατον ἐνημέρωσιν ἐπὶ τῶν συμβαινόντων εἰς τὴν Γαλλίαν. Ἐκεῖ γίνεται μεταξὺ τῶν δύο πρώτων ἡ ἐκλογή, ὄχι διότι τοῦτο τὸ ἐπιτάσσει ὁ νόμος, ἀλλὰ διότι οἱ ὑποψήφιοι κατὰ τὸ σύστημα τοῦ μπαλωτὰζ αὐτοπεριορίζονται εἰς τοὺς δύο πρώτους.

§92Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ὑπάρχει ρητὴ διάταξις εἰς τὸν νόμον.

§93Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπιμένω, ὅτι δὲν ὑπάρχει. Καὶ ἀφοῦ κ. Ὑπουργέ, δὲν ὑπῆρξαν ἢ δὲν εἴχατε ἄλλα ἐπιχειρήματα πειστικὰ διὰ τὸν περιορισμὸν τῆς ἐκλογῆς μεταξὺ τῶν δύο πρώτων, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐγκαταλείψητε αὐτὴν τὴν ἀρχὴν ἢ τοὐλάχιστον νὰ δεχθῆτε, ὅτι ἡ ἐκλογὴ θὰ περιορίζεται μεταξὺ τῶν δύο πρώτων, μόνον ὅταν οἱ συνδυασμοὶ αὐτῶν θὰ συγκεντρώνουν πλέον τοῦ 50% τῶν ψήφων.

§94Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Τρία εἶναι τὰ κύρια σημεῖα πέριξ τῶν ὁποίων ἐγένετο ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8. Εἶναι ἀληθές, ὅτι διὰ τὴν ὑποστήριξιν τῶν ἀντιτιθεμένων ἀπόψεων προεβλήθησαν ἑκατέρωθεν σοβαρὰ ἐπιχειρήματα. Ἡ ἀπάντησις ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Δημάρχου, ἐὰν θὰ πρέπει νὰ γίνεται αὕτη διὰ φανερᾶς ἢ μυστικῆς ψηφοφορίας, νομίζω, ὅτι εἶναι εὔκολον καὶ εὑρίσκεται αὕτη εἰς τὴν ἀρχὴν τὴν διέπουσαν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Εἶναι ἀνάγκη κ. Πρόεδρε, διὰ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου νὰ διασφαλισθῇ ὅσον τὸ δυνατότερον ἡ βούλησις τοῦ ἐκλογικοῦ Σώματος καὶ νὰ ἀποκλεισθοῦν κατὰ τὸ δυνατὸν αἱ δυνατότητες τῆς συναλλαγῆς. Σύμφωνα μὲ τὴν ἀρχὴν αὐτὴν ὁ ὑποψήφιος Δήμαρχος τοῦ ὁποίου ὁ συνδυασμὸς δὲν συνεκέντρωσε τὸ 40%, ἀλλὰ ἔχει τὴν πλειοψηφίαν τῶν δημοτικῶν συμβούλων, θὰ πρέπει νὰ ἐκλέγεται ἀμέσως Δήμαρχος. Ἐπίσης σύμφωνος μὲ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ διάταξις καθ’ ἣν ὁ Δήμαρχος θὰ ἐκλέγεται μεταξὺ τῶν δύο πρώτων εἰς περίπτωσιν μὴ ἐκλογῆς τούτου ὑπὸ τῶν ψηφοφόρων ἀπ’ εὐθείας. Καὶ ἀσφαλῶς ὑφισταμένης τῆς διατάξεως αὐτῆς θὰ ἐπιτευχθῇ τὸ ἀποτέλεσμα νὰ μὴ ἔχωμεν κατακερματισμένας πολιτικὰς δυνάμεις καὶ ἔτσι τοπικὰ θὰ εἶναι ὠφέλιμοι. Ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῆς ἀρχῆς αὐτῆς πρέπει νὰ κριθῇ καὶ τὸ θέμα τῆς φανερᾶς ἢ μυστικῆς ψηφοφορίας, τὸ θέμα τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας δὲν εἶναι θέμα δημοκρατικοῦ ἐνθουσιασμοῦ. Εἶναι θέμα πολιτικῆς συνεπείας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανίζεται τὸ φαινόμενον μετὰ τὰς ἐκλογὰς ὁ ἐντολοδόχος νὰ παραβιάζῃ τὴν βούλησιν τοῦ ἐντολέως. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ὁρίζεται ἡ φανερὰ ψηφοφορία. Καὶ θὰ ἔπρεπε ἀντὶ νὰ ἐπικαλούμεθα τὸ παράδειγμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ ἐν προκειμένῳ ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν δηλαδὴ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, θὰ ἔλεγα ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἐφ’ ὅσον δίδεται πολιτικὴ σημασία εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτήν, νὰ γίνῃ φανερὰ ψηφοφορία, ὅπως προκειμένου περὶ τῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης. Τὸ τρίτον σημεῖον ὅπου καὶ ὑπῆρξεν εὐρυτάτη διάστασις γνωμῶν, εἶναι τὸ θέμα, ἐὰν θὰ πρέπει ὁ ἀποτυχὼν Δήμαρχος νὰ συμμετέχῃ εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Νομίζω, ὅτι ὀρθῶς τὸ νομοσχέδιον, κ. Πρόεδρε, ὁρίζει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συμμετέχῃ. Δυνάμεθα βασικῶς εἰς δύο κατηγορίας νὰ διαιρέσωμεν τὰς ἑκατέρωθεν ὑποστηριζομένας ἀπόψεις, ἐκεῖνοι ἐκ τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν, ὅτι πρέπει νὰ ἐκπροσωπηθῇ εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ὁ ἀποτυχὼν Δήμαρχος, νομίζω ὅτι κάμνουν μίαν ἀνάλογον ἐφαρμογὴν διατάξεων καὶ σκέψεων ἀκόμη, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν καμμίαν θέσιν προκειμένου περὶ τοῦ δημοτικοῦ καὶ κοινοτικοῦ Κώδικος, ἀρύονται ἐπιχειρήματα ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἰσχύουν προκειμένου περὶ τῆς Βουλῆς. Ἐδῶ νομίζω, ὅτι ὑπάρχει σφάλμα. Καὶ ὑπάρχει σφάλμα, διότι ὑπάρχει βασικὴ διάκρισις τῶν φορέων τῆς μιᾶς ἐξουσίας πρὸς τοὺς φορεῖς τῆς ἄλλης ἐξουσίας. Ἡ ἁπλῆ ἀνάγνωσις τῶν ἄρθρων 108 καὶ 117 τοῦ Κώδικος περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, δηλαδὴ τὰ ἄρθρα τὰ ὁποῖα ὁρίζουν τὴν ἁρμοδιότητα καὶ δικαιοδοσίαν τόσον τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων ὅσον καὶ τῶν Δημάρχων, καταδεικνύει, ὅτι ἡ ἐξουσία τῶν ἀρχόντων τῆς αὐτοδιοικήσεως εἶναι ἐξουσία δοτή. Ὁ Δήμαρχος εἶναι ὄργανον ἐκτελεστικὸν μὲ περιωρισμένην ἐξουσίαν. Καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐπίσης ἔχει ἐξουσίας δεδομένας κατὰ νόμον. Δὲν ἠμπορεῖ λοιπὸν νὰ ἰσχύσῃ, ὅ,τι ἰσχύει προκειμένου περὶ τῆς Βουλῆς. Δὲν εἶναι τόσον ἰσχυρὸν τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο. Ἀντιθέτως εἶναι ἰσχυρότατον τὸ ἕτερον ἐπιχείρημα ὅτι ὁ φορεὺς τῆς πολιτικῆς ἐμπαθείας εἶναι συνήθως ὁ ἡγούμενος τοῦ συνδυασμοῦ, καὶ ὄχι τόσον πολὺ οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι. Τὶ γίνεται καὶ τὶ μᾶς διδάσκει ἡ πεῖρα, δίχως νὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναχθῶμεν εἰς φιλοσοφικὰ συστήματα διὰ νὰ ἀνεύρωμεν τοῦτο. Ἡ πεῖρα διδάσκει, ὅτι ὅταν ὁ ἀποτυχὼν Δήμαρχος εἰσέρχεται εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, δὲν ἀσχολεῖται μὲ τίποτε ἄλλο παρὰ πῶς θὰ σαμποτάρῃ τὸ ἔργον τοῦ Δημάρχου. Ἀλλὰ καὶ ὁ Δήμαρχος μὲ τίποτε ἄλλο δὲν ἀσχολεῖται παρὰ εἰς τὸ πῶς θὰ μειώνῃ τὸν ἀποτυχόντα Δήμαρχον. Καὶ παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον εἰς πολλοὺς Δήμους ποὺ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου νὰ μπῇ ἐπιστήμων καὶ νὰ ἐκλέγεται Γενικ. Γραμματεὺς τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἄνθρωπος ποῦ δὲν ξέρει νὰ βάλῃ τὴν ὑπογραφήν του. Νομίζω ὅτι ἐὰν διατηρήσωμεν τὴν διάταξιν αὐτὴν θὰ διευκολύνωμεν τὸ ἔργον τοῦ Δήμου.

§95Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τῆς ἀπομακρύνσεως τοῦ ἀποτυχόντος Δημάρχου εἶναι πολὺ σοβαρόν. Ἐὰν τοὺς ἀπομακρύνωμεν, θὰ ἀπομακρύνωμεν ἐκλεκτοὺς πολίτας, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὴν πόλιν των, εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν. Αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ὡδήγησε νὰ ὑπογράψω τὴν πρότασιν ποὺ λέγει νὰ τεθῇ εἰς ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον αὐτό. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ τὸ ἄλλο σκέλος, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν. Ἐὰν δὲν ἀπομακρυνθοῦν οἱ ὑποψήφιοι Δήμαρχοι καὶ παραμείνουν εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον 3–4 εἴτε καὶ 5 ἀκόμη ἀποτυχόντες Δήμαρχοι, αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐξέθεσαν ἕκαστος τὸ πρόγραμμά των καὶ τὸ ὁποῖον πρόγραμμά των δὲν ἐνέκρινεν ὁ λαός, ὁ ὁποῖος λαὸς ἐνέκρινε τὸ πρόγραμμα τοῦ πλειοψηφοῦντος συνδυασμοῦ, αὐτοὶ οἱ ἀποτυχόντες Δήμαρχοι θὰ ὑποταχθοῦν εἰς τὴν πλειοψηφίαν; Ἐγὼ εἶμαι πολὺ ἐπιφυλακτικὸς εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ὑπάρχῃ μία ἀντίδρασις ἐκ μέρους τῶν ἀποτυχόντων αὐτῶν ὑποψηφίων Δημάρχων, ἐφ’ ὅσον θὰ παραμείνουν μέσα εἰς τὸ Συμβούλιον. Ἀλλὰ εἶναι καὶ ἕνας ἄλλος λόγος, κ. Πρόεδρε καὶ κ. Ὑπουργέ. Ὅτι ὁ κακόμοιρος ὁ Δήμαρχος εἶναι φορτωμένος μὲ πολλὰ ἐμπόδια. Ἔχει τὸν Πρόεδρον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ὁ ὁποῖος εἴτε ὀλίγον εἴτε πολὺ πολιτεύεται. Ἔχει τὴν Δημαρχιακὴν Ἐπιτροπήν. Ἐντὸς ὀλίγου μὲ τὸν θεσμὸν τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου, θὰ ἔχῃ καὶ τὸν ἀναπληρωτὴν Δήμαρχον. Ἐὰν τοῦ στείλωμεν καὶ 2–3 ἀποτυχόντας ὑποψηφίους Δημάρχους δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ, πῶς θὰ δυνηθῇ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν ἐντολὴν ποὺ τοῦ ἔδωσαν οἱ δημόται του. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, εἶμαι πολὺ ἐπιφυλακτικὸς εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Καὶ νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ θὰ πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ μὲ μεγάλην περίσκεψιν ἐὰν θὰ πρέπει νὰ παραμείνουν ἢ νὰ ἀπομακρυνθοῦν. Πάντως ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀπομακρυνθοῦν, καὶ νὰ ἀπομείνῃ ὁ πλειοψηφῶν συνδυασμὸς ἀπερίσπαστος διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ πρόγραμμά του μὲ τὰς συμβουλὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐπίσης μίαν ἄλλην παρατήρησιν θὰ εἶχα νὰ κάμω, κ. Πρόεδρε, εἰς τὸ σημεῖον ἐκλογῆς τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔδωσεν ἕνα προνόμιον καὶ εἰς τοὺς ὑποψηφίους Προέδρους Κοινοτήτων. Ἔδωσε τὸ προνόμιον τῆς κατανομῆς τῶν ἑδρῶν κοινοτικῶν συμβούλων, τὸ ὁποῖον ἰσχύει καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν Δημοτικῶν Συμβούλων καθ’ ἣν ἐὰν εἷς συνδυασμὸς θὰ λάβῃ τὰ 40% τῶν ψηφοδελτίων κλπ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ, ἐὰν ἦτο δυνατόν, ὅτι ὁ Πρόεδρος Κοινότητος θὰ ἐκλεγῇ ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὸ λαόν. Ἐκεῖνος τοῦ ὁποίου τὸ ψηφοδέλτιον συνεκέντρωσεν ἂν ὄχι τὸ 40%, τὸ 50% ἢ 55% τῶν ψηφοδελτίων. Ἐφ’ ὅσον τὸν ἐτίμησεν ὁ λαὸς καὶ τοῦ ἔδωσε τὴν πλειοψηφίαν ἀπὸ ἕνα ποσοστὸν καὶ ἐπάνω, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἄμεσος ἐκλογὴ διὰ τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος.

§96Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἐπὶ ἐλαχίστου σημείου, κ. Πρόεδρε, θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, ἀφ’ οὗ μάλιστα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσε πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἔχει ἤδη ἀντιμετωπίσει τὴν διαγραφὴν ἢ τὴν τροποποίησιν τῆς παραγράφου 14 τοῦ συζητουμένου ἄρθρου, τὴν ἀφορῶσαν τὴν διοίκησιν τῶν Δήμων ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν νέων ἀρχῶν μέχρι τῆς ἐκλογῆς τῶν Δημάρχων. Κύριε Πρόεδρε, τάσσομαι κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τῆς παραμονῆς εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῶν ἀρχηγῶν τῶν ἀποτυχόντων συνδυασμῶν. Καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν λαϊκὴν ἐντολήν, μὲ τὴν ἐντολὴν τῶν δημοτῶν καὶ ἐπὶ πλέον καὶ συμφέρει τὴν αὐτοδιοίκησιν. Ὅταν, βεβαίως ἰσχύῃ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίζετο ζήτημα παραμονῆς ἢ μὴ τοῦ ὑποψηφίου Δημάρχου. Ἀφ’ ἧς ὅμως καθιερώθη ἡ ἐκπροσώπησις καὶ τούτων εἰς τὸ συμβούλιον, θὰ ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ ὁ τρόπος ὁ πλέον ἐνδεδειγμένος διὰ τὴν ἐκπροσώπησιν αὐτῶν. Καὶ θεωρῶ ὡς πλεονεκτικὴν παραμονὴν εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῶν ἀποτυχόντων ὑποψηφίων Δημάρχων. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἐντολὴν τῶν ἐκλογέων ἡ παραμονὴ εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἄλλων συμβούλων καὶ ὄχι τοῦ ἀποτυχόντος ὑποψηφίου Δημάρχου. Δοθέντος δὲ ὅτι τὰ δημοτικὰ ζητήματα δὲν παρακολουθοῦνται ὑπὸ πολλῶν μεταξὺ τῶν δημοτικῶν συμβούλων ἀκόμη πρὸς τὸ συμφέρον τῆς αὐτοδιοικήσεως ἐπιβάλλει τὴν συμμετοχὴν τοῦ παλαιοῦ Δημάρχου, τοῦ σήμερον μειοψηφήσαντος, γνωρίζοντος καὶ δυναμένου νὰ παρακολουθήσῃ τὰ τοῦ Δήμου ὡς ἀρχικῶς χειρισθεὶς ταῦτα, ὡς γνώστης τούτων. Καὶ εἶναι ἐπίσης βέβαιον, ὅτι οἱ ἄλλοι περισσότερον παρέργως θὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὰ δημοτικὰ θέματα. Ταῦτα ὡς πρὸς τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν μειοψηφούντων ψηφοδελτίων. Ἔρχομαι νῦν εἰς θέμα χρῆζον διευκρινίσεως. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ διευκρινισθῇ τὸ ἐδάφιον 2 τῆς παραγράφου 1 ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν παράγραφον 2 τοῦ συζητουμένου ἄρθρου. Ὁρίζεται διὰ τῆς παραγράφου 1...(ἀναγινώσκει)...». Καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ παράγραφος 2 προβλέπει...(ἀναγινώσκει)...». Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω: Ἐὰν συνδυασμός τις λάβῃ 40,2% θὰ παραλειφθῇ ὁ δεκαδικὸς ἀριθμὸς καὶ ὁ συνδυασμὸς θὰ θεωρηθῇ ὡς λαβὼν 40%. Ἂν ἕτερος συνδυασμὸς λάβῃ ἐπὶ παραδείγματι, 38,9%, θὰ θεωρηθῇ ὡς λαβὼν 40%. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω ἂν οἱ δύο αὐτοὶ συνδυασμοὶ θεωροῦνται ἰσομετρήσαντες κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ νομοσχεδίου.

§97Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρέπει νὰ διευκρινισθῇ ὁπωσδήποτε.

§98Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Φρονῶ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ διευκρινισθῇ, διότι θὰ συναντηθοῦν δυσχέρειαι εἰς τὴν πρακτικήν. Καὶ ἐπειδὴ ἐφθάσαμεν εἰς τὰς λεπτομερείας, τὰς τόσον ἀναγκαίας ὅμως, θὰ ἤθελον νὰ κάμω ἀκόμη δύο παρατηρήσεις μικροτέρας ἀκόμη σημασίας. Ὁρίζει ἡ παράγραφος 10 ὅτι ἡ θητεία τοῦ Δημάρχου εἶναι δι’ ὅλην τὴν περίοδον. Νομίζω, ὅτι ἡ φράσις δὲν εἶναι ἐπιτυχής. Καὶ ἡ ἑπομένη παράγραφος ὁρίζει «... (ἀναγινώσκει) ...» «ἡ πρᾶξις ὑποβάλλεται εἰς τὸν Νομάρχην πρὸς ἔλεγχον τῆς νομιμότητος αὐτοῦ». Ἡ διατύπωσις προκαλεῖ αὐτομάτως τὸ ἐρώτημα: Θὰ κριθῇ ἡ νομιμότης τοῦ Νομάρχου;

§99Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, ὡς θὰ εἴδατε διὰ νὰ ἁπλοποιήσωμεν τὴν αἴτησιν διὰ τοὺς ὑποψηφίους δημοτικοὺς ἄρχοντας καὶ συμβούλους, κατηργήσαμεν καὶ τὰ πιστοποιητικὰ νομιμοφροσύνης τὰ ὁποῖα ἄλλοτε ὑπεβάλλοντο.

§100Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἐπὶ τοῦ σημείου ἐκείνου ὅπερ ἀνέφερα, κύριε Ὑπουργέ, ἐνδείκνυται νὰ παραλειφθῇ μία λέξις, διὰ νὰ διατυπωθῇ καὶ διὰ τοῦ κειμένου, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῆς νομιμότητος τοῦ Νομάρχου, ἀλλὰ περὶ τῆς νομιμότητος τῆς πράξεως.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἐλαφρός, ἔχει τὸν λόγον.

§102Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Ὑποθέτω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ παράγραφος δύο τοῦ ἄρθρου ὀκτώ, εἶναι ἄλλωστε αὐτονόητον, ἔχει ἐφαρμογὴν εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν συνεκέντρωσε κανεὶς συνδυασμὸς τὸ 40% τῶν ψηφοφόρων. Ἀπὸ τὴν ὥραν ἐκείνην νομίζω, ὅτι ἡ ὅλη οἰκονομία τοῦ θεσμοῦ ὅπως διατυποῦται εἶναι, ὅτι τὰ πρόσωπα αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγονται δημοτικοὶ σύμβουλοι, οἱ ἐκλεγέντες ἀπὸ τὸν λαόν, εἶναι ταυτοχρόνως καὶ ἐκλέκτορες, ἔχουν λάβει αὐτὴν τὴν ἐντολὴν ἀπὸ τὸν λαὸν νὰ ἐκλέξουν Δήμαρχον οἱονδήποτε ὁ ὁποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέγῃ ἕναν ἐκ τῶν δύο. Δὲν νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν τῶν δημοτικῶν συμβούλων νὰ ψηφίσουν τὸν Δήμαρχον τοῦ ψηφοδελτίου εἰς τὸ ὁποῖον ἦταν ὑποψήφιοι καὶ ἐξελέγησαν. Διότι, ἐὰν συμβαίνῃ αὐτὸ, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνῃ ἔμμεσος ἐκλογή. Ἐὰν πάλιν, πρόκειται νὰ ἐκλέξουν τὸν λαβόντα κάτω τοῦ 40% ἀρχηγὸν τοῦ ψηφοδελτίου, διατί δὲν δικαιοῦνται νὰ ψηφίσουν καὶ τὸν λαβόντα 30%; Ἐνῷ ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν τῆς παρατάξεως, ὡρισμένης παρατάξεως, νὰ ψηφίσῃ αὐτὸν τὸν Δήμαρχον ὑπὸ τὴν σημαίαν ἢ τὸ ψηφοδέλτιον τοῦ ὁποίου ἐξελέγη. Τί συμβαίνει ὅμως; Καὶ ποία εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ νόμου καὶ ποία εἶναι ἡ ὅλη οἰκονομία ἑνὸς ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου; Εἶναι ἀκριβῶς, ὅτι ἐπειδὴ ὁ λαὸς δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐκλέξῃ ἕνα συγκεντρώνοντα τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα κατὰ τεκμήριον τὰ παίρνει μὲ τὴν δύναμιν τῶν ψήφων, τὸ δικαίωμα αὐτὸ τὸ δίδομεν εἰς τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἀνάγκην θὰ μεταταχθοῦν ἀπὸ τὴν μίαν παράταξιν εἰς τὴν ἄλλην, κατ’ ἀνάγκην μαθηματικήν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἄλλως γενέσθαι. Νομίζω, ὅτι ἔχουν τὸ θάρρος καὶ νὰ ἀποστοῦν ἀπὸ τὸ ψηφοδέλτιον εἰς τὸ ὁποῖον εἶχον συμμετάσχει, διότι ἄλλως τί εἴδους ἐκλέκτορες καὶ τί εἴδους δημοτικοὶ σύμβουλοι καὶ ἐκλεκτοὶ τοῦ λαοῦ εἶναι; Ἐπιτρέψατέ μου νὰ συνδυάσω τὸ θέμα μὲ κἄτι τὸ ὁποῖον ἀνέφερον πρὸ τριῶν ἡμερῶν: Ὅτι δὲν θὰ πρέπει ἐξ ὑπαρχῆς νὰ θεωροῦμεν οὔτε τοὺς ὑποψηφίους, οὔτε τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους ὡς ἑτοίμους νὰ συναλλαγοῦν. Διότι δὲν ἀπολείπεται ἡ καλὴ πίστις εἰς τὸν τόπον αὐτόν, καὶ ὅταν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀναλαμβάνουν τὴν εὐθύνην αὐτὴν καὶ δέχονται καὶ φθάνουν μέχρι τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου, καὶ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των ἀμισθεί, μέχρι σήμερον, νομίζω ὅτι ἕνα καὶ μόνον σκοπὸν ἔχουν: Πῶς νὰ ἐξυπηρετήσουν τὴν πόλιν των καὶ τὸν τόπον των καὶ μέσα εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν αὐτὴν ἐννοεῖται καὶ ἡ ἐκλογὴ τοῦ καταλλήλου προσώπου, καὶ ὅταν ὡς κατάλληλον πρόσωπον θὰ πρέπει νὰ εἶναι κἄποιο ἄλλο ἐκτὸς ἀπὸ ἐκεῖνο εἰς τὴν παράταξιν τοῦ ὁποίου ἀνήκουν. Διότι ἐὰν ἐπιμένουν, αὐτονοήτως —φαίνεται ὅτι εἶναι αὐτονόητον— δὲν θὰ ἠμπορῇ νὰ ἐκλεγῇ κανεὶς Δήμαρχος. Χρειάζεται ἕνα ποσοστὸν καὶ ὁ νόμος ἀξιοῖ νὰ ἔχῃ ὁ Δήμαρχος τὸ 40% τῶν ψήφων ἢ τὸ 50% τῶν δημοτικῶν συμβούλων, διότι τότε καὶ μόνον τότε, κατὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ νόμου, παρουσιάζει τὰ ἐχέγγυα ἐκεῖνα ποὺ χρειάζονται διὰ νὰ βάλῃ μίαν τάξιν εἰς τὰ πράγματα τοῦ Δήμου. Ἄλλως, προβλέπεται νέα διαδικασία.

§103ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ μὴ μετεῖχον εἰς τὸν συνδυασμὸν ἐφ’ ὅσον θὰ ἀλλάξουν γνώμην διὰ τὸ πρόσωπον τοῦ Δημάρχου.

§104Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Ἐρωτῶ, ὅ,τι δικαίωμα δίδομεν εἰς τὸν ψηφοφόρον, νὰ ἀρνούμεθα εἰς τὸν ἐκλέκτορα; Ἔχει περιωρισμένην ἐντολήν; Δὲν τὸ νομίζω. Καὶ ἐπειδὴ αὐτὴ εἶναι ἄποψίς μου — καὶ τὴν νομίζω ὀρθὴν — θὰ ἔλεγον ὅτι, εἶναι διὰ λόγους συνεπείας, δὲν ἀντιλαμβάνομαι διατί ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστὸς κ. συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν ἐσκέφθη νὰ δεχθῇ ἀντὶ τῆς πολυδαιδάλου αὐτῆς διαδικασίας τὴν ἄμεσον ἐκλογὴν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς: Ὅποιος λάβει τὰ περισσότερα ψηφοδέλτια ἐξελέγη Δήμαρχος. Καὶ ἐτελείωσε τὸ ζήτημα. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, μὲ συνέπειαν πλέον ἐρχόμεθα εἰς τὸ θέμα τῆς φανερᾶς ἢ μυστικῆς ψηφοφορίας. Προσθέτω ἀκόμη μίαν φοράν, ὅτι δὲν εἶναι οὔτε οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι, οὔτε ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀπὸ τὸν ὁποῖον προέρχονται, πάντοτε ἢ κατὰ κανόνα, ἕτοιμοι εἰς τὸ νὰ ἔλθουν εἰς συναλλαγήν. Διότι τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν ἐξαίρεσιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ θεωρήσωμεν ὡς τὸν κανόνα. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ κἄτι ἄλλο. Ποῦ ἔχει ἀκουσθῆ ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος ἢ ἐκλογῆς προσώπων νὰ εἶναι φανερὰ ἡ ψηφοφορία; Πάρετε ἀκόμη καὶ τὸ ἄλλο θέμα ἀπὸ τοὺς Συμβούλους τῶν δύο πρώτων συνδυασμῶν, τοῦ πρώτου καὶ τοῦ ἐπιλαχόντος, δυνάμεθα βεβαίως νὰ ζητήσωμεν μίαν συνέπειαν, ἀλλὰ πάρετε καὶ τὴν περίπτωσιν τῆς ὑπάρξεως Δημοτικῶν Συμβούλων καὶ τρίτου συνδυασμοῦ οἱ ὁποῖοι καὶ θὰ δώσουν τὴν νίκην, τὰ πρόσωπα αὐτὰ πῶς θέλετε —καὶ ἐὰν ἔχουν τὸν ἀνδρισμὸν— νὰ ψηφίσουν φανερὰ ἕνα τῶν δύο ὑποψηφίων καὶ νὰ ταχθοῦν φανερὰ μὲ τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην παράταξιν. Καὶ ἐρωτῶ καὶ κἄτι ἄλλο. Φαντάζεσθε ὅτι ὅταν ἀναγκασθοῦν νὰ ψηφίσουν φανερὰ δὲν θὰ ἐπηρεασθοῦν; Ποία εἶναι πλέον ἀνεπηρέαστος ἐκλογή; Ἡ ἐκλογὴ ἡ ὁποία γίνεται διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας, ὅπου δίδει κανεὶς τὸν λόγον εἰς τὴν συνείδησίν του, ἢ ἡ ἐκλογὴ ἡ φανερά; Καὶ πέστε μου: Ποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐγκαλέσῃ τὸν δημοτικὸν σύμβουλον τοῦ 3ου συνδυασμοῦ διότι θὰ ψηφίσῃ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον; Ζῶμεν εἰς πόλεις, ζῶμεν ἐν κοινωνίᾳ καὶ δὲν ἔχει πιθανότατα, κανένα λόγον κανεὶς νὰ γίνῃ κακὸς μὲ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον. Καὶ ἀφ’ ἧς στιγμῆς παρεμβληθοῦν τὰ κριτήρια τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας ἀσφαλῶς θὰ εἶναι εἰς βάρος τῆς καλυτέρας λύσεως. Ἄλλως τε μέχρι σήμερον εἶναι συνυφασμένη ἡ μυστικότης τῆς ψηφοφορίας καὶ μὲ τὰ μέχρι σήμερον ἰσχύοντα ἐπὶ πάσης ἐκλογῆς. Συνεπῶς ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο τάσσομαι μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βρανοπούλου ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξεν τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν. Πρῶτον αὐτό. Δεύτερον, ἐπιτρέψατέ μου νὰ προστεθῶ καὶ ἐγὼ μὲ ἓν ἐπιχείρημά μου εἰς ὅσα ἀνεφέρθησαν ἤδη σχετικῶς μὲ τὴν συμμετοχὴν ἢ μὴ τῶν ὑποψηφίων Δημάρχων εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Διερωτῶμαι καὶ ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον κ. εἰσηγητὴν καὶ συντάκτην τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Εἰς τὴν παράγραφον 7 τοῦ ἄρθρου 5 ἀναφέρεται ὅτι «Ὑπὲρ τοῦ ὑποψηφίου Δημάρχου» δὲν ἐκφράζεται προτίμησις, θεωρεῖται δὲ ὅτι ἔλαβε τόσας ψήφους προτιμήσεως, ὅσα τὰ ἔγκυρα ψηφοδέλτια τοῦ συνδυασμοῦ εἰς ὃν περιλαμβάνεται, προτασσόμενον, τὸ ὄνομά του». Χωρὶς νομικὴν ἀνάγκην ἀναφέρεται ὅτι θεωρεῖται ὅτι ἔλαβε τόσας ψήφους προτιμήσεως, ἐξισουμένων τῶν ψηφοδελτίων μὲ τὰς ψήφους προτιμήσεως. Δέν τὸ λέγω ἀπὸ ἀπόψεως ἐκφράσεως, ἀλλὰ ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ παρεμφεροῦς θέματος, ὡς μονοσταυρίας, εἶπεν ὅτι δὲν πρόκειται περὶ μονοσταυρίας, ἀλλὰ περὶ δισταυρίας, ὑπονοῶν ὅτι ὁ ἕνας σταυρὸς ἔχει τεθῆ ὑπὲρ τοῦ ὑποψηφίου Δημάρχου. Ἐὰν ἀφήσωμεν σήμερον τὴν διάταξιν τῆς παραγράφου 5 τοῦ ἄρθρου 8 ὡς ἔχει καὶ δὲν ἐπιτρέψωμεν νὰ παρακαθήσῃ εἰς τὸ Δημόσιον Συμβούλιον ὁ ὑποψήφιος Δήμαρχος, ἐμφανίζομεν μίαν ἀσυνέπειαν καὶ πρὸς ἡμᾶς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἐδέχθημεν εἰς τὴν παράγραφον 7 τοῦ ἄρθρου 5 ὅτι θεωρεῖται κατὰ τεκμήριον ὅτι ἔλαβεν τόσας ρήτρας προτιμήσεως, ὅσα τὰ ἔγκυρα ψηφοδέλτια τοῦ συνδυασμοῦ του. Δὲν τὸ ἀναφέρω διὰ νὰ κάμω ἑρμηνείαν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ διὰ νὰ καταδείξω ὅτι ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς συντάξεως τοῦ νομοσχεδίου ἐπεκράτησεν ἡ ἰδέα, ὅτι ὁπωσδήποτε ὁ Δήμαρχος ἔχει τὴν δεδηλωμένην ψῆφον προτιμήσεως ὅλων ὅσων ρίπτουν τὰ ψηφοδέλτιά των, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐδέχθη καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, τὸ ἐτόνισεν καὶ προφορικῶς καὶ ἄνευ νομικῆς ἀνάγκης, ἐπαναλαμβάνω, τὸ παραθέτει. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω φρονῶ ὅτι ἵνα εἴμεθα καὶ συνεπεῖς πρὸς τοὺς ἑαυτούς μας καὶ πρὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀξιοῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἤτοι τὴν εἴσοδον τῶν καλυτέρων εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, πρέπει νὰ ἀπορρίψωμεν τὴν διάταξιν τῆς παραγράφου 5 τοῦ ἄρθρου 8 ὡς ἄλλως τε κατὰ κόρον ἐτονίσθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἀνδριανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§106Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφ’ ἧς ἡ αὐτοδιοίκησις ὑπέστη τὴν ἐπίδρασιν τῶν κομμάτων καὶ ἐφηρμόσθη ἡ ἔμμεσος ἐκλογή, πλεῖστα δεινὰ ὑπέστη μέχρι τῆς σήμερον καὶ βλέπομεν, ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν τέσσαρες δημοτικαὶ ἐκλογαὶ ἐγένοντο, τὸ 1951, τὸ 1954, τὸ 1959 καὶ τὸ 1964, μὲ τέσσαρα κεχωρισμένα νομοσχέδια. Τοῦτο προεκάλεσε μία μεγάλην σύγχυσιν. Ἐτάχθην καὶ εἰς τὴν προηγουμένην ὁμιλίαν μου, ὅτι πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν παλαιὰν δημοτικὴν νομοθεσίαν μὲ τὴν ἄμεσον ἐκλογὴν διὰ ν’ ἀποφύγωμεν τὰς ταλαιπωρίας καὶ διὰ νὰ δώσωμεν τὸ ἀπαιτούμενον κῦρος εἰς τὸ ἀξίωμα τοῦ Δημάρχου. Εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον προβλέπεται, ὅτι ὁ ὑποψήφιος Δήμαρχος, συγκεντρώνων τὸ 40%, ἐκλέγεται ἀμέσως καὶ λαμβάνει τὰ ⅔ τῶν συμβούλων. Παρακαλῶ, τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως δεχθῇ καὶ μειωθῇ τὸ ποσοστὸν αὐτὸ 40 εἰς 35%, διότι θεωρῶ, ὅτι καὶ μὲ τὸ ποσοστὸν αὐτὸ ἐκλέγονται πράγματι οἱ ἱκανοὶ νὰ διοικήσουν τοὺς Δήμους τῆς χώρας μὲ ἄμεσον ἐκλογὴν καὶ μὲ τὴν θέλησιν τῶν δημοτῶν. Διότι, ἄλλως, εἶναι δυνατὸν εἷς συνδυασμὸς νὰ συγκεντρώσῃ τὸ 11% καὶ ἐν συνεννοήσει μὲ τοὺς ἄλλους μειοψηφοῦντας συνδυασμοὺς νὰ ἐπιβάλῃ τὰς θελήσεις του εἰς πλειοψηφοῦντα συνδυασμόν, συγκεντρώσαντα τὰ 39%. Ἡ ἄμεσος ἐκλογή, κ. Ὑπουργέ, εἶναι προτιμοτέρα, ὅπως καὶ σεῖς, πολὺ ὀρθῶς, ἐπανειλημμένως παρετηρήσατε, ἐπισημαίνοντας τὰ τρωτὰ καὶ τὰς ἐλλείψεις τῆς ἐμμέσου ἐκλογῆς. Καὶ ὅμως, σήμερα μὲ τὸ ἄρθρον 8 τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, θέλετε διὰ νὰ ἐκλεγῇ τις Δήμαρχος, νὰ συγκεντρώσῃ τὸ 40% τῶν ψήφων. Μειώσατε, λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, τὸ ποσοστὸν αὐτό, διὰ νὰ δυνηθῇ ὁ λαὸς νὰ δώσῃ ἀπ’ εὐθείας τὸν Δήμαρχον, τὸν ὁποῖον αὐτὸς θὰ κρίνῃ ἄξιον. Ὅσον ἀφορᾷ, κύριε Ὑπουργέ, τὸ θέμα τῆς ψηφοφορίας, διαφωνῶ μὲ τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Βρανόπουλον, ὡς πρὸς τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν. Τὸ 1951, ὡς Δήμαρχος Πειραιῶς, σᾶς ἀναφέρω τὴν περίπτωσίν μου. Ἐφηρμόζετο μυστικὴ ψηφοφορία. Ἀλλά, παρ’ ὅλον ὅτι ἐγένετο ἡ πρώτη μυστικὴ ψηφοφορία, τὸ ἀποτέλεσμα δὲν ἦτο ἐκεῖνο ποὺ ἀνεμένετο, ὁπότε ἠναγκάσθην, εἰς τὴν δευτέραν, νὰ ζητήσω ἀπὸ τοὺς συμβούλους μου, νὰ δηλώσουν, ὅτι ἀρνοῦνται ψῆφον, ὅτε ἡ ψηφοφορία κατέστη φανερά. Φυσικά, οἱ ἀντίθετοι ἔμεναν κατάπληκτοι, διότι ἡ ψηφοφορία διεξήχθη κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἀλλὰ ἐγὼ κατώρθωσα νὰ διατηρήσω ἔτσι τὴν δύναμίν μου. Ἐγένετο ἔνστασις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, ὑπουργοῦντος τοῦ ἀξιοτίμου κ. Μπακοπούλου καὶ ἐρώτημα εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους. Καὶ ἐδικαιώθην ἀπολύτως μὲ τὸ σύστημά μου. Ἀφοῦ γνωρίζετε τὰ τρωτὰ τῆς ἐμμέσου ἐκλογῆς, διατί νὰ μὴ δεχθῶμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι εὐθύτερον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντιμότερον; Οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι, ὡς ἐντολοδόχοι τοῦ λαοῦ, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ψηφίσουν ἐκεῖνον ὑπὸ τὴν σημαίαν τοῦ ὁποίου ἐκλέγονται, ὅπως ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀναγνωρίζωμεν τὸν ἀρχηγὸν τοῦ κόμματός μας, ἐκτὸς ἂν διαφωνήσωμεν διὰ πολιτικοὺς λόγους, ὁπότε ἔχομεν τὸ δικαίωμα ν’ ἀποστῶμεν.

§107Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἡμεῖς, ὅμως, κ. συνάδελφε, δυνάμεθα νὰ κάμωμεν δήλωσιν, εὐθὺς ὡς ἐκλεγῶμεν, εἰς ποῖον κόμμα ἀνήκομεν.

§108Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει, κύριε Πρόεδρε, νὰ ὁμιλήσωμεν εὐθέως. Πρέπει νὰ δώσωμεν τὴν δυνατότητα νὰ προαχθῇ ἡ αὐτοδιοίκησις. Πρέπει οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι νὰ ψηφίζουν φανερὰ τὸν Δήμαρχον, ὑπὸ τὴν σημαίαν τοῦ ὁποίου ἐκλέγονται. Ἐὰν τολμήσουν ν’ ἀποστοῦν, νὰ ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ τὸ δηλώσουν. Νὰ διατὶ ἐπιμένω, ὅτι ἡ ψηφοφορία θὰ πρέπει νὰ εἶναι φανερὰ καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Βρανόπουλος, νὰ διαφωνήσω μὲ τὴν γνώμην του. Ἐπίσης, κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 8 ποὺ περιορίζει τὴν ἐκλογὴν μεταξὺ τῶν δύο πλειοψηφούντων Δημάρχων, εἶναι ὀρθόν. Φαντασθῆτε ἕνα συνδυασμὸν μὲ 11% καὶ ἄλλον μὲ 49% καὶ νὰ γίνεται συναλλαγὴ μεταξὺ ἄλλων ἐλθόντων ἐσχάτων καὶ νὰ δύνανται νὰ ἐκλέξουν αὐτοὶ τὸν Δήμαρχον. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου περίπτωσιν εἰς τὸν Δῆμον Πειραιῶς, ὅτι συνδυασμὸς ἔχων δύο ἢ τρεῖς συμβούλους, κατώρθωσε, ἐκβιάζων τὸν Δήμαρχον, νὰ ἐπιτύχῃ τὴν Προεδρίαν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐζήτησεν ἀκόμη καὶ τὴν Γεν. Γραμματείαν. Καὶ ὑπεχρεώθη ὁ Δήμαρχος νὰ δώσῃ ὅλα τὰ ἀξιώματα εἰς συνδυασμὸν ποὺ κατεψηφίσθη ὑπὸ τοῦ λαοῦ. Θὰ ἐπανέλθωμεν, λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ καθεστὼς αὐτὸ τῆς αἰσχρότητος καὶ τῆς ἀνηθικότητος; Διατί δὲν θέλομεν τὸν Δήμαρχον πραγματικὸν ἄρχοντα τοῦ τόπου του; Ἀφ’ ἧς ἐφηρμόσθη ἡ ἔμμεσος ἐκλογή, δὲν ὑπάρχει πλέον τὸ κῦρος τοῦ Δημάρχου. Θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ κάμῃ συναλλαγάς, νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν Α ἢ Β παράταξιν, διὰ νὰ κρατηθῇ εἰς τὸ ἀξίωμα τοῦ Δημάρχου. Τάσσομαι, λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, μὲ τὴν διάταξιν νὰ ἐκλέγεται ὁ Δήμαρχος μεταξὺ τῶν δύο πλειοψηφούντων συνδυασμῶν καὶ ὄχι νὰ δώσωμεν τὴν δυνατότητα εἰς τὸν τελευταῖον, τὸν ὁποῖον ὁ λαὸς κατεψήφισε, νὰ τὸν ἐκλέξουν οἱ σύμβουλοι καὶ νὰ γίνῃ Δήμαρχος. Τέσσαρες ἐκλογαὶ μεταπολεμικῶς, κύριε Πρόεδρε, τέσσαρα νομοσχέδια. Ἂς ἀφήσωμεν ὅλα τὰ κόμματα εἰς ἕνα κοινὸν νομοσχέδιον, εἰς ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ ἠμπορέσῃ νὰ δώσῃ μίαν ἀντικειμενικότητα καὶ μίαν ζωντάνειαν εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν, ἡ ὁποία ἔχει καταρρακωθῆ εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε πλεῖστοι ὅσοι ἐπιθυμοῦν νὰ ἀναμιχθοῦν εἰς τὰς ἐκλογάς, λόγῳ τῶν ἀνωμαλιῶν αὐτῶν, ἀπομακρύνονται καὶ κάθονται θεαταὶ εἰς ἕνα θαυμάσιον θεσμόν, ὁ ὁποῖος προϋπῆρξεν, ὁ ὁποῖος ἐδημιούργησε καὶ ὁ ὁποῖος, πράγματι, εἶναι ἕνας θεσμὸς ὅπου ἂν τοῦ δώσωμεν τὸ κῦρος, θὰ ἔχῃ ὅλην τὴν ἀξίαν ποὺ τοῦ ἀξίζει εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν καὶ τοὺς δημοτικοὺς καὶ κοινοτικοὺς ἄρχοντας.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσοχέρας, ἔχει τὸν λόγον.

§110Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ ἐδάφιον 2 τῆς παραγρ. 13, δηλαδὴ εἰς αὐτὴν τὴν διάταξιν περὶ ἀποκεφαλισμοῦ τῶν μειοψηφησάντων ὑποψηφίων Δημάρχων. Αὐτὴ ἡ διάταξις, ὁπωσδήποτε, πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ, ὄχι μόνον διὰ τοὺς οὐσιαστικοὺς λόγους ποὺ ὑπεστήριξαν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι. Πάρα πολὺ ὀρθοὶ οἱ λόγοι, κατὰ πάντα εὐσταθοῦν, ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας. Θὰ προσθέσω, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ καὶ διὰ τυπικοὺς λόγους καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ ἐπὶ πλέον ποὺ ἔρχομαι νὰ εἴπω. Ὡς ἔχει ἡ διάταξις, εἶναι ἀντισυνταγματική, δηλαδὴ ἀντίκειται εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ Συντάγματος. Δημιουργεῖται ἐντεῦθεν ἄνισος μεταχείρισις τῶν ὑποψηφίων ποὺ λαμβάνουν μέρος εἰς ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ ψηφοδέλτιον. Καί, ἀσφαλῶς, ἂν θὰ πάρῃ τὴν μορφὴν τοῦ νόμου καὶ προσβληθῇ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ἡ διάταξις αὐτή, θὰ θεωρηθῇ ἀντισυνταγματική. Καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ἐπικαλοῦμαι καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ σώματος. Θὰ ἔλεγον, ἐπὶ πλέον, ὅτι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, ἂν κατισχύσῃ ἡ διάταξις αὐτή, ἀντιστρατεύεται τὰς στοιχειώδεις διατάξεις περὶ χρηστῆς διοικήσεως. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν θέλωμεν νὰ ἀνεβάσωμεν τὴν ποιοτικὴν στάθμην τῶν θεσμῶν, νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ αὐτοδιοικήσεως, νὰ ἐμφανιζώμεθα εἰς τὸ Κοινοβούλιον καὶ νὰ θέλωμεν νὰ ἀποστερήσωμεν τὴν αὐτοδιοίκησιν ἀπὸ τοὺς θεωρουμένους ὅτι ὑπερέχουν καὶ ἀπὸ ποιοτικῆς ἀπόψεως. Ὅταν τὸ 1945, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς χώρας μας, ἔγινεν ἕνα δημοτικὸν συμβούλιον, ξεύρετε ποία ἦτο ἡ σύστασίς του; Δέκα πέντε ἐκπρόσωποι τῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων καὶ δέκα πέντε ἀριστίνδην σύμβουλοι καὶ ἐπειδὴ ἔτυχε νὰ εἶμαι εἰς ἐκεῖνο τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, σᾶς βεβαιῶ, διότι τότε δὲν ἐλειτούργει τὸ Κοινοβούλιον, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι μᾶς εἶχε δοθῆ ἡ εὐχέρεια νὰ ὑποστηρίξωμεν ἀπόψεις, οἱ ὁποῖαι ὀλίγας φορὰς ἠκούσθησαν εἰς τὸ Κοινοβούλιον. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἠμποροῦμεν νὰ καθιερώσωμεν αὐτὸν τὸν θεσμὸν τῶν ἀριστίνδην, ὁ ὁποῖος ἄλλως τε, θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ, τὸ ἐδοκιμάσαμεν εἰς τὴν Γερουσίαν καὶ ἀπέδωσεν ἔν τινι μέτρῳ, δὲν πρέπει νὰ ἀποστερήσωμεν τὸν Δῆμον ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς φερομένους, κατ’ ἀρχήν, ὅτι ὑπερέχουν τῶν ἄλλων συμβούλων, ἀπὸ ποιοτικῆς ἀπόψεως. Εἶναι τὸ ἄλλο θέμα, νὰ μὴ παρίσταται ἀνάγκη σταυροῦ διὰ τὸν ὑποψήφιον καὶ μελλοντικὸν Δήμαρχον καὶ τὸν ἀναπληρωτήν του. Αὐτὸ εἶναι μία διάταξις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ παύσῃ ἰσχύουσα. Πάρα πολλὴ χρῆσις καὶ κατάχρησις γίνεται αὐτῆς τῆς τακτικῆς καὶ νομίζω, ὅτι ἂν ἐπεκταθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις καὶ εἰς τοὺς Δήμους πλέον, θὰ πρέπει νὰ παύσωμεν νὰ λέγωμεν, ὅτι ἐκλέγονται, ἀλλὰ διορίζονται. Εἶναι διάταξις ρητή, ἀλλὰ ὅταν δεχώμεθα ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκλέγωνται μὲ τὸν σταυρὸν ἀπὸ τοὺς δημότας, θὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ αὐτὸ τὸ θέμα τῆς ἀντισυνταγματικότητος. Ἤχθη, προδήλως, εἰς αὐτὴν τὴν σκέψιν, ὁ φίλτατος κ. Ὑπουργός, τοῦ ἀποκεφαλισμοῦ τῶν μειοψηφούντων Δημάρχων, προδήλως, διότι θὰ παρεσύρθη ἀπὸ μίαν συμβουλὴν ποὺ εἶχε δώσει ὁ Περίανδρος, εἶναι ἀπὸ τοὺς ἑπτὰ σοφούς, τύραννος Κορίνθου, εἰς τὸν Θρασύβουλον, τὸν ἄλλον τύραννον τῆς Μιλήτου. Πράγματι, λοιπόν, ὁ Θρασύβουλος, ὁ τύραννος Μιλήτου, ἀντιμετώπισε μίαν φορὰν μίαν ἐπανάστασιν εἰς τὴν πολιτείαν του, ἀπὸ ποίους, ὅμως; Ἀπὸ τοὺς ἐξέχοντας πολίτας. Καὶ ἐπειδὴ ἐθεωρεῖτο καὶ ἦτο πράγματι σοφός, ἔστειλεν ἕνα κήρυκα καὶ τὸν ἠρώτησε τί πρέπει νὰ κάμῃ διὰ νὰ σταματήσουν αὐταὶ αἱ στάσεις εἰς τὴν πολιτείαν του. Καὶ ὁ Περίανδρος, ὡδήγησεν αὐτὸν τὸν κήρυκα ἔξω εἰς τὰ χωράφια τῆς Κορίνθου, ὅπου ἦτο σπαρμένο τὸ σιτάρι καὶ ἤρχισε μπροστὰ στὸν κήρυκα νὰ κόβῃ τοὺς ἐξέχοντας στάχεις, ὅπως μᾶς λέγουν τὰ πολιτικὰ τοῦ Ἀριστοτέλους. Ἐκεῖνος δὲν ἀντελήφθη τί τοῦ εἶπε καὶ τὸν ἠρώτησε, τί νὰ εἴπῃ εἰς τὸν ἀφέντην του. Καὶ ὁ Περίανδρος τοῦ ἀπήντησε: Νὰ τοῦ εἴπῃς αὐτὸ ποὺ εἶδες. Καὶ πράγματι, ὁ κήρυκας ἐγύρισεν εἰς τὸν Θρασύβουλον, τοῦ ἀνέφερε τὴν ἱστορίαν καί, πράγματι, ὁ Θρασύβουλος ἀντελήφθη τὸ νόημα αὐτῆς τῆς πράξεως τοῦ Περιάνδρου καὶ ἐκλάδευσε τοὺς ἐξέχοντας στάχεις. Κύριε Ὑπουργέ, αὐτὴ ἡ συμβουλὴ ποὺ εἶχε δώσει ὁ Περίανδρος ἦτο μία συμβουλὴ ποὺ δὲν προσφέρεται εἰς τὴν χρηστὴν διοίκησιν καὶ πολὺ περισσότερον σήμερον ποὺ πάσχομεν εἰς τὴν χώραν μας ὄχι ἀπὸ ἔλλειψιν θεσμῶν, ἀλλὰ ἀπὸ τὸ ἔμψυχον ὑλικὸν ποὺ καλεῖται νὰ ἐπενδύσῃ τοὺς θεσμούς. Καὶ ἔχομεν ἀνάγκην ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἐξέχοντας πολίτας, ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἐξέχοντα στάχυα. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, εἶναι καιρὸς νὰ προβῆτε εἰς τὴν δήλωσιν, ὅτι δέχεσθε νὰ ἀπαλειφθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ράλλης, ἔχει τὸν λόγον.

§112Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤλπιζα, ὅτι θὰ ἀπήλλασσα τὴν Βουλὴν ἀπὸ τοῦ νὰ ἀκούσῃ τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 διὰ τῆς διακοπῆς, τὴν ὁποίαν εἶχε τὴν τιμὴν νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ μετὰ τὴν διατύπωσιν τόσων ἀξιολόγων ἀπόψεων ἐκ μέρους τῶν προλαλησάντων συναδέλφων, ὄχι ἀκαταμαχήτων ἐπιχειρημάτων, ὅπως εἶπεν ἕνας ἄλλος συνάδελφος, ἀλλὰ σοβαρῶν ἀπόψεων, ἀναγκάζομαι νὰ ἐπανέλθω, ἐλπίζω συντόμως, διὰ νὰ μὴ κάμω κατάχρησιν τῆς ἀνοχῆς τῆς Βουλῆς. Καὶ θὰ ἀρχίσω ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ ἐτελείωσεν ὁ κ. Κουτσοχέρας, ὁ ὁποῖος εἰδικῶς ἔχει μίαν εὐαισθησίαν ἐπὶ τῶν ἀντισυνταγματικοτήτων. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει περίπτωσις ἀντισυνταγματικότητος, ἀλλὰ τὰ ἐπιχειρήματα τῶν κυρίων συναδέλφων θὰ εἶχον βάσιν, ἐὰν ὁ ὑποψήφιος Δήμαρχος ἐξελέγετο διὰ σταυρῶν. Ὅταν τὸ πρόσωπον αὐτὸ δὲν λαμβάνῃ σταυροὺς διὰ ποῖον λόγον θὰ πρέπει νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, διὰ τὴν ὁποίαν οὔτε ὑποψήφιος ἦτο, οὔτε οἱ δημόται τὸν ἐξέλεξαν διὰ τὴν θέσιν αὐτήν. Διατί ὁ ὑποψήφιος Δήμαρχος νὰ καταλάβῃ τὴν μίαν ἕδραν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου; Αὐτὴ ἦτο ἡ φιλοδοξία του; Νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν Δῆμον ὡς Δήμαρχος, ἢ ὡς δημοτικὸς σύμβουλος; Ἀναγιγνώσκομεν εἰς τὰς ἐφημερίδας αὐτῶν τῶν ἡμερῶν, ὅτι διάφοροι πολιτευόμενοι, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ Ὑπουργοί, καὶ βουλευταί, θὰ εἶναι ὑποψήφιοι διὰ τὸν Δῆμον Ἀθηναίων. Μεταξὺ τῶν ἄλλων, ἀναγράφεται καὶ τὸ ὄνομα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας κ. Κατσώτα. Καὶ ἐρωτῶ: Ἡ φιλοδοξία τοῦ κ. Κατσώτα, ἐὰν ἀποτύχῃ ὡς Δήμαρχος, εἶναι νὰ παρακάθηται ὡς δημοτικὸς σύμβουλος; Ἐπιμένω, κ. Πρόεδρε, εἰς τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ πράττω τοῦτο καὶ διὰ νὰ προστατεύσω τὸν πολιτικὸν κόσμον. Τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἔτους 1959, δὲν ὡμίλει περὶ φανερᾶς ψηφοφορίας. Κατὰ τὰς συζητήσεις εἰς τὴν Βουλὴν ἐκείνην, ἐπρότεινα ἡ ψηφοφορία νὰ γίνεται φανερὰ καὶ ἡ πρότασίς μου ἐκείνη ἐγένετο δεκτὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι τὴν πολιτικὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν λαμβάνει ὁ βουλευτὴς ἢ ὁ δημοτικὸς σύμβουλος, πρέπει νὰ τὴν γνωρίζῃ ὁ λαός. Ἡ μυστικὴ ψηφοφορία καθιερώθη ὅταν συνεστήθησαν τὰ πρῶτα Κοινοβούλια καὶ ἔχει ἱστορικοὺς λόγους. Καθιερώθη ἡ μυστικὴ ψηφοφορία, εἰς τὰ πρῶτα Κοινοβούλια, διὰ νὰ ἀποφύγουν οἱ βουλευταὶ τὴν μῆνιν καὶ τὰς κυρώσεις τῶν ἡγεμόνων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Δὲν βλέπω, διατί σήμερον θέλομεν νὰ διατηρήσωμεν τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν. Κατ’ ἐμέ, ἡ μυστικὴ ψηφοφορία πρέπει νὰ καταργηθῇ καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Εἰς τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ διεξαχθοῦν, διὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, θὰ προτείνω τὴν κατάργησιν τῆς σχετικῆς διατάξεως, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ, περὶ μυστικῆς ψηφοφορίας, διότι νομίζω, ὅτι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες πρέπει νὰ ἀναλαμβάνουν φανερὰ τὰς πολιτικάς των εὐθύνας. Συνεπῶς, καλῶς ἡ Βουλὴ ἐκείνη ἐψήφισε φανερὰν ψηφοφορίαν εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια καὶ καλῶς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου προβλέπει τὸ αὐτό. Διὰ τοὺς προέδρους τῶν Κοινοτήτων εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον θὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου καὶ θὰ ὑποστηρίξω, τὴν ἄμεσον ἐκλογὴν καὶ αὐτῶν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§114Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τάσσομαι, ἀνεπιφυλάκτως, ὑπὲρ τῆς φανερᾶς ψηφοφορίας καὶ τοῦ ἀποκλεισμοῦ τῶν ἀποτυχόντων Δημάρχων ἀπὸ τὰ δημοτικὰ συμβούλια. Ἡ πεῖρα ποὺ ἀπέκτησα ἐπὶ 5ετίαν, ὅτε ἤμουν δημοτικὸς σύμβουλος Ἀθηναίων, μὲ ἐδίδαξε πολλά. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ δώσωμεν δικαιώματα εἰς ἐπιτυχόντας δημοτικοὺς συμβούλους νὰ προδώσουν τὸν ἡγέτην των διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας καὶ τὴν ἐντολὴν τῶν ἐκλογέων των. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνεται ἡ παραβολὴ μὲ τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν, ἡ ὁποία λαμβάνει χώραν εἰς τὴν Βουλήν. Πρῶτον, ἐδῶ εἶναι 300, οἱ ὁποῖοι δίδουν ψῆφον καὶ βεβαίως, εἶναι δύσκολον νὰ μεταβάλλουν τὸ ἀποτέλεσμα 1, 2 ἢ καὶ 5. Ἐκεῖ, ὅμως, θὰ ἐξαρτηθῇ ἡ ἐπιτυχία τοῦ Δημάρχου, πολλὰς φοράς, ἀπὸ μίαν ψῆφον. Καὶ ἑπομένως, ὡς ὀρθῶς ὑπεστήριξε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, ἡ συναλλαγὴ θὰ εἶναι πολὺ εὐχερὴς καὶ θὰ ἐπιδιώκεται. Συνεπῶς, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἐπιτρέπεται, οὔτε συζήτησις περὶ μυστικῆς ψηφοφορίας. Διὰ τὸν ἀποκλεισμὸν τῶν ἀποτυχόντων Δημάρχων, ἐφ’ ὅσον ἐπεδίωξαν ἢ ἐφιλοδόξησαν νὰ γίνουν Δήμαρχοι, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μείνουν δημοτικοὶ σύμβουλοι. Ἐπὶ μίαν πενταετίαν εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων παρέμειναν οἱ ἀποτυχόντες Δήμαρχοι ὡς δημοτικοὶ σύμβουλοι. Συνέπεσεν, ὅμως, νὰ εἶναι πρόσωπα, τὰ ὁποῖα διεκρίνοντο καὶ διὰ τὴν εὐπρέπειάν των καὶ διὰ τὴν ἀνωτερότητά των. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων, θὰ ἀντεμετώπιζε προβλήματα τοιαῦτα, ὥστε θὰ ἦτο ἀσφαλῶς προβληματικὴ ἡ διοίκησις τοῦ Δήμου, ἐὰν οἱ τρεῖς ἐκεῖνοι ἀποτυχόντες Δήμαρχοι, οἱ ὁποῖοι παρέμειναν ὡς δημοτικοὶ σύμβουλοι, δὲν διεκρίνοντο — ἐπαναλαμβάνω — καὶ διὰ τὴν ἀνωτερότητά των καὶ διὰ τὸ ἦθος των. Διότι, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἐπηρέαζον τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους, ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἀνατρέπουν τὰς προσπαθείας τοῦ Δημάρχου. Ἀφοῦ, λοιπόν, ὁ κυριώτερος σκοπὸς τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου εἶναι νὰ ἐνισχύσωμεν τὸν Δήμαρχον, ἐὰν ἐπιτρέψωμεν τὴν παραμονὴν τῶν ἀποτυχόντων Δημάρχων, θὰ τοῦ καταστήσωμεν προβληματικὴν τὴν διοίκησιν. Ἂς μὴ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὸν Δῆμον Ἀθηναίων. Εἶναι δυνατὸν ὁ ἀποτυχὼν Δήμαρχος, ὁ ὁποῖος παρίσταται ὡς δημοτικὸς σύμβουλος εἰς τὰς συνεδριάσεις, νὰ παρασύρῃ μὲ τὰς ἀπόψεις του δημοτικοὺς συμβούλους τοῦ ψηφοδελτίου του καὶ νὰ παρεμβάλλουν ἀνυπέρβλητα προσκόμματα εἰς τὸ ἔργον τοῦ Δημάρχου. Ἐνῷ, ἐὰν εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον δὲν παρευρίσκεται ὁ ἀποτυχὼν Δήμαρχος, οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι θὰ ἀποδώσουν καλύτερα καὶ θὰ ἐργασθοῦν ἀνεπηρέαστα διὰ τὰ κοινὰ τοῦ Δήμου. Ὁ κ. Μερκούρης εἶπεν, ὅτι οἱ μεγάλοι Δῆμοι ὑφίστανται ἐπέμβασιν τῶν Νομαρχῶν, διότι ἐπιτρέπομεν ἢ μᾶλλον ἀνεχόμεθα οἱ μεγάλοι Δῆμοι τοῦ λεκανοπεδίου, ποὺ εἶναι ἐγγύτατα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ὑφίσταται ὄχι μόνον τὴν ἐποπτείαν τοῦ Νομάρχου, ἀλλὰ πολλὰς φορὰς καὶ τὴν βάναυσον ἐπέμβασιν. Ἔχω καταθέσει μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἤθελον νὰ συμπληρώσω. Βάσει ἑνὸς ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον ἔχω εἰς χεῖρας μου, ὁ Νομάρχης διεβίβασεν εἰς τὸν Δήμαρχον διαταγὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Πόθεν ἔσχεν αὐτὸ τὸ δικαίωμα ὁ Νομάρχης, νὰ διατάσσῃ καὶ νὰ συμπεριφέρεται ὡς προϊστάμενος, καταλύων τὴν αὐτονομίαν τῆς αὐτοδιοικήσεως; Δι’ αὐτό, θὰ ἐτόλμων νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι οἱ Δήμαρχοι, τοὐλάχιστον τῶν δύο μεγάλων πόλεων, Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, καίτοι οἱ πέριξ τῆς Πρωτευούσης Δῆμοι εἶναι πολυάριθμοι σήμερον, ὁ τοῦ Περιστερίου λ.χ., ἔχει 80.000 κατοίκους καὶ τῆς Καλλιθέας 60.000, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάγωνται ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, νὰ ἐλέγχωνται, νὰ ὑπάγωνται καὶ νὰ λογοδοτοῦν πειθαρχικῶς εἰς τὸν Νομάρχην. Δι’ αὐτό, διὰ τῆς τροπολογίας μου ζητῶ, ὅπως εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, ἄνω τῶν 100.000 κατοίκων, οἱ Νομάρχαι νὰ εἶναι ὁπωσδήποτε κάτοχοι διπλώματος Νομικῆς Σχολῆς ἢ τοὐλάχιστον ἄλλης ἰσοτίμου σχολῆς. Αὐτὴν τὴν εὐχὴν ὑποβάλλω καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ τὴν προσέξῃ. Δὲν ἔχομεν παρὰ μίαν ἐλαφρὰν μεταβολὴν νὰ κάμωμεν εἰς τὸ ἄρθρον 8, ὥστε ἀντὶ νὰ διορίζῃ κατὰ τὴν παράγραφον 14 ὁ Νομάρχης τὸν ἀναπληρωτὴν Δήμαρχον, δηλαδὴ τὸν σύμβουλον, ὁ ὁποῖος θὰ ἀσκήσῃ ἔργον Δημάρχου μέχρι τῆς ἐκλογῆς, νὰ τὸν διορίζῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§115ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐτροποποιήθη ἡ διάταξις. Γίνεται ὁ πρῶτος σύμβουλος.

§116Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἶναι καὶ ἡ παράγραφος 11, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐλέγχει τὴν νομιμότητα ὁ Νομάρχης. Διατί νὰ τὴν ἐλέγχῃ ὁ Νομάρχης καὶ νὰ μὴ τὴν ἐλέγχῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, προκειμένου διὰ τὸν Δῆμον Ἀθηνῶν καὶ τὸν Δῆμον Πειραιῶς καὶ ὁ Γενικὸς Διοικητὴς Μακεδονίας διὰ τὸν Δῆμον Θεσσαλονίκης; Αὐτὴν τὴν εὐχὴν ὑποβάλλω, διότι ὁπωσδήποτε, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἄλλο νομοσχέδιον περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, τὸ ὁποῖον ἐλπίζω νὰ ἔλθῃ προσεχῶς, θὰ ἐπιμείνωμεν, ὥστε νὰ περιορισθῇ ἡ ἐπέμβασις τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας εἰς τὰ τῆς αὐτοδιοικήσεως.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Αὐγερινός, ἔχει τὸν λόγον.

§118Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πολλοὶ ἐκ τῶν ἀξιοτίμων κυρίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι συνέβη κατὰ τὸ παρελθὸν νὰ ἀναμιχθῶσιν εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς καὶ νὰ ἐκλεγῶσι Δήμαρχοι ἢ κοινοτικοὶ σύμβουλοι, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν σήμερον νὰ διατυπώσουν τὰς ἀπόψεις των ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Δυστυχῶς ὅμως, πολλὰ ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξαν διήποντο ἀπὸ ἕνα ἐπηρεασμὸν καὶ ἀπὸ μίαν ἐπίδρασιν ἐκ τῆς ἀναμνήσεως ὡρισμένων προσώπων τὰ ὁποῖα εἶχον εἰς τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια καὶ τὰ ὁποῖα εἰς μεμονωμένας περιπτώσεις προεκάλεσαν ἀντιδράσεις καὶ κωλυσιεργίας καὶ ὁδηγοῦνται εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν σκέψεών των ἀπὸ ὡρισμένα περιστατικὰ ποὺ συνέβησαν ὅταν ἦσαν Δήμαρχοι ἢ δημοτικοὶ σύμβουλοι καὶ αἱ γνῶμαι των καίτοι ἐκ τῆς πείρας των προερχόμεναι νομίζω ὅτι δὲν βοηθοῦν εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν διατάξεων τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Καὶ ὑποστηρίζω τοῦτο, διότι καὶ ἐπὶ περιπτώσεων ψηφοφοριῶν ποὺ ἀφοροῦν τὰ πρόσωπα, αἱ γνῶμαι των εἶναι ἐσφαλμέναι. Διότι κανὼν ἀπαράβατος διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν προσώπων εἶναι ἡ μυστικότης τῆς ψηφοφορίας. Κατὰ παλαιὰν νομικὴν παράδοσιν καὶ ἀρχὴν ποὺ διέπει τὴν λειτουργίαν καὶ τὴν ὀργάνωσιν τῶν συλλογικῶν ὀργάνων, τῶν νομικῶν προσώπων, τῶν ὀργανισμῶν καὶ ἐν γένει εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις ποὺ γίνεται ἡ ἐκλογὴ Διοικήσεως ἡ μυστικὴ ψηφοφορία ἔχει καθιερωθῆ ἔκπαλαι κατὰ τοὺς κειμένους νόμους. Καὶ ἐν τούτοις, ὡρισμένοι ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων ἀναμιμνησκόμενοι τῶν περιπτώσεων ὡρισμένων Δημοτικῶν Συμβούλων ποὺ ἐπηρεάσθησαν κατὰ τὰς μυστικὰς ψηφοφορίας θέλουν νὰ ὑποστηρίξουν ἄποψιν ἀντίθετον ἀπὸ τὰ μέχρι τοῦδε παγίως κρατοῦντα. Ἀλλὰ ἡμεῖς ψηφίζομεν νόμον καὶ ἐλπίζω νὰ μὴ τροποποιηθῇ εἰς τὸ μέλλον καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν φιλοδοξίαν νὰ ἐπιζήσῃ. Δι’ αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ παρασυρθῶμεν καὶ νὰ ψηφίσωμεν τὴν φανερὰν ψηφοφορίαν. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς περιπτώσεως τῆς παραγράφου 5 καὶ τοῦ ἐδαφίου 2 τοῦ ἄρθρου 13. Δὲν ἔχω πρόθεσιν νὰ ἀντιπαρατάξω περισσότερα ἐπιχειρήματα. Πολλοὶ συνάδελφοι ὡμίλησαν, ἀλλὰ ἡ ὁμιλία τῶν συναδέλφων κ.κ. Κ. Ράλλη καὶ Βασιλάτου δὲν εἶναι δικαιολογημένη, ὡς ἐκ τῶν ἐπιχειρημάτων των. Ἰδιαίτατα δὲ τοῦ κ. Ράλλη, ὁ ὁποῖος ἐφάνη κατηγορηματικὸς εἰς τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Κουτσοχέρα, περὶ ἀντισυνταγματικότητος τῆς διατάξεως ταύτης. Διότι, κ. Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον προβλέπει ἰδιότητα ὑποψηφίου Δημάρχου καὶ Συμβούλου συγχρόνως. Λέγει τὸ ἄρθρον 1: «...(ἀναγινώσκει)...». Ἰδιαιτέρως ἡ περίπτωσις τοῦ ἄρθρου 6, ὅπου καὶ τότε ὁ ὑποψήφιος Δήμαρχος περιλαμβάνεται μεταξὺ τῶν προσώπων τοῦ συνδυασμοῦ κατὰ τὴν κατανομὴν τῶν ἑδρῶν καὶ ἐκλέγεται μεταξὺ τῶν Δημοτικῶν Συμβούλων. Δὲν νομίζω, ὅτι ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς παραγράφου 5, καθ’ ἣν ὁ μὴ ἐκλεγεὶς τελικῶς Δήμαρχος χάνει καὶ τὴν ἰδιότητα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβούλου. Πρέπει τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ τὸ προσέξωμεν ἰδιαιτέρως διὰ νὰ μὴ ἀντιμετωπίσωμεν ἐν περιπτώσει προσβολῆς τῆς διατάξεως κίνδυνον ἀντισυνταγματικότητος. Διότι διὰ τῆς παραγράφου 5 θέλομεν τὸν ἀποτυχόντα ὑποψήφιον Δήμαρχον, ἀφοῦ ψηφίζει κατὰ τὴν ἐκλογὴν πρὸς ἀνάδειξιν Δημάρχου, μεταξὺ τῶν Δημοτικῶν Συμβούλων, νὰ ἀπέρχεται καὶ νὰ ἀφήνῃ τὸν ἀναπληρωτήν του, ὅστις δὲν θὰ ἔχῃ ψηφίσει Δήμαρχον. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Πρέπει νὰ διαγραφῇ καὶ νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς Δήμους, ὄχι μόνον καλοὺς Δημάρχους, ἀλλὰ καὶ καλὰ Δημοτικὰ Συμβούλια, ἀλλὰ καὶ ἀντιπολίτευσιν ἐντὸς τῶν Συμβουλίων, ἡ ὁποία θὰ ἀσκήσῃ γόνιμον ἔλεγχον. Καὶ περαιτέρω, διὰ νὰ τελειώσω, νομίζω, ἀξιότιμε κ. Ὑπουργέ, θὰ πρέπει νὰ μὴ ἀφήσωμεν ἀπροστατεύτους καὶ τοὺς ὑποψηφίους Προέδρους Κοινοτήτων. Ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑλλάδα πολλαὶ μεγάλαι κοινότητες, ποὺ φιλοδοξοῦν νὰ γίνουν καὶ δῆμοι ἀκόμη καὶ οἱ ὑποψήφιοι Πρόεδροι ἀναπτύσσουν δραστηριότητα ἴσην μὲ τοὺς ὑποψηφίους Δημάρχους. Δὲν πρέπει αὐτοὺς νὰ τοὺς ἀφήσωμεν ἀνυπερασπίστους καὶ νὰ μὴ δώσωμεν καὶ εἰς αὐτοὺς τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα δίδομεν καὶ εἰς τοὺς ὑποψηφίους Δημάρχους.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παππᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§120Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰς ἀπόψεις τῆς παρατάξεώς μας ἐπὶ τοῦ συζητουμένου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου ἀνέπτυξεν διεξοδικῶς ὁ Κοινοβουλευτικός μας ἐκπρόσωπος κ. Ἠλιοῦ καὶ συνεπῶς δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω τὸ Σῶμα ἐπ’ αὐτῶν. Ἐὰν ἔλαβα τὸν λόγον, τὸ ἔπραξα διὰ νὰ διατυπώσω τὴν ἀντίθεσίν μου εἰς δύο παραγράφους τοῦ ἄρθρου, διὰ τὰς ὁποίας δὲν ἐγένετο λόγος ἐκ μέρους τοῦ κ. συναδέλφου μας. Τὴν ἀντίθεσίν μου εἰς τὴν διάταξιν τῆς παραγράφου 14 τοῦ συζητουμένου ἄρθρου.

§121Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐτροποποιήθη αὐτό, κ. συνάδελφε.

§122Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Ναί, τὸ ἤκουσα αὐτό, κ. Ὑπουργέ, ὅπως καὶ τῆς παραγράφου 11 ὡς πρὸς τὸν ἔλεγχον τῆς νομιμότητος τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐκλογῆς ἐκ μέρους τοῦ κ. Νομάρχου. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ διατυπώσω τὴν γνώμην ὅτι τὴν νομιμότητα τῆς ἐκλογῆς τοῦ Δημάρχου ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν ἀναθέσῃ ὁ νόμος ὄχι εἰς τὸν Νομάρχην, ἀλλὰ εἰς δικαστικὸν πρόσωπον ἢ εἰς τὸν Πρόεδρον Πρωτοδικῶν ἢ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῆς περιοχῆς, προτιμῶ τὸν Πρόεδρον Πρωτοδικῶν διότι πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἐξακολουθοῦν καὶ σήμερον ἀκόμη νὰ ὑπάρχουν Νομάρχαι τῶν ὁποίων ἡ γνώμη δὲν εἶναι καθόλου ἀντικειμενικὴ καὶ ἀμερόληπτος, ἀλλὰ αὐθαίρετος. Θέλω νὰ τονίσω, κ. Ὑπουργέ, εἰδικῶς ἀπόψε ὅτι ὑπάρχει καὶ σήμερον Νομάρχης, ὁ ὁποῖος ἔρχεται εἰς πλήρη ἀντίθεσιν μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἕνα κοινοτικὸν συμβούλιον, ὁμοφώνως ὅλαι αἱ παρατάξεις δηλαδή, ἐξέφρασε τὴν εὐχήν, κατόπιν αἰτήσεως συγγενοῦς πολιτικοῦ κρατουμένου, ἀπολύσεως τοῦ κρατουμένου τούτου. Δηλαδὴ ἐξέφρασε μίαν γνώμην, ἡ ὁποία ἀπολύτως συμπίπτει μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Νομάρχης αὐτὸς σήμερον ἐπὶ δημοκρατικῆς Κυβερνήσεως ἐκάλεσεν εἰς ἀπολογίαν τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος καὶ τὸν ἀπειλεῖ μὲ ἐπιβολὴν προσωρινῆς παύσεως διότι ἐξέφρασε τὴν γνώμην αὐτήν. Καὶ ἤθελα νὰ σᾶς ἐρωτήσω, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν συμφωνῆτε μὲ τὴν τακτικὴν αὐτὴν τοῦ Νομάρχου. Δι’ αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν ἔχομεν καμμίαν ἐμπιστοσύνην εἰς ὡρισμένους Νομάρχας ὡς πρὸς τὸ ἀμερόληπτον καὶ ἀδιάβλητον τῆς κρίσεώς των.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Βανταλῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§124Ε. ΒΑΝΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰς ἀπόψεις τῆς Συμπολιτεύσεως πλήρως καὶ ἐπαρκῶς καὶ ἐξέθεσαν καὶ ᾐτιολόγησαν οἱ μέχρι τοῦδε ὁμιλήσαντες ἀπὸ τὴν παράταξίν μας. Ἐὰν ἔλαβον τὸν λόγον εἶναι διὰ νὰ ἐκφράσω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην μου μετὰ τὴν ἀποδέσμευσίν μας τὴν κομματικὴν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν διὰ στόματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦ ἐὰν πρέπει νὰ μετέχουν τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων οἱ ὑποψήφιοι Δήμαρχοι οἱ ἀποτυχόντες. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐξετέθησαν ἀπόψεις σοβαραί, αἱ ὁποῖαι καὶ τὴν μίαν ἄποψιν δικαιολογοῦν καὶ τὴν ἑτέραν. Ἡ προσωπική μου ἄποψις καὶ ὑπὲρ τῆς ὁποίας τάσσομαι, εἶναι, ὅτι παρ’ ὅλα τὰ προτερήματα τῆς ἀπόψεως τοῦ νὰ μετέχουν τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων ὡς ἐξέχοντα πρόσωπα τῆς κοινωνίας οἱ ὑποψήφιοι Δήμαρχοι οἱ ἀποτυχόντες, ἐν τούτοις καὶ διὰ λόγους προσωπικῆς των ἀξιοπρεπείας καὶ διὰ λόγους γενικωτέρας ὁμαλότητος εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐργασιῶν τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Συμβουλίων, νομίζω, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ μὴ μετέχουν τῶν Συμβουλίων οἱ ἀποτυχόντες ὑποψήφιοι Δήμαρχοι, διότι κατὰ μίαν λαϊκὴν ἔκφρασιν, ἀπὸ Δήμαρχοι θὰ ἐγίνοντο κλητῆρες. Ἐὰν ὅμως ἔλαβον τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, εἶναι διὰ νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμην μου ἐπὶ ἑνὸς σοβαρωτάτου θέματος, τὸ ὁποῖον παρενέβαλεν εἰς τὰς ἀποψινὰς συζητήσεις ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Μερκούρης καὶ ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Βασιλᾶτος. Εἶναι τὸ θέμα τῆς ἐξαρτήσεως τῶν ἀρχῶν τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως ἀπὸ τοὺς Νομάρχας. Καὶ λέγουν, βέβαια, αἱ διατάξεις τοῦ νόμου, ὅτι ἐξαρτῶνται καὶ κρίνονται μόνον κατὰ τὴν νομιμότητα αἱ πράξεις καὶ αἱ ἀποφάσεις τῶν ὀργάνων τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως ἀπὸ τοὺς Νομάρχας, ἡ οὐσία ὅμως τῆς ὑποθέσεως εἶναι, ὅτι εἰς τὸ τέλος οἱονδήποτε νόμον καὶ ἐὰν ψηφίσωμεν καὶ οἱασδήποτε διατάξεις καὶ ἐὰν προσδιορίσωμεν χρησιμοποιοῦντες πᾶσαν σοφίαν καὶ πᾶσαν καλὴν θέλησιν, οἱ δημοτικοὶ καὶ κοινοτικοὶ ἄρχοντες εἶναι δεδομένοι, εἶναι οἱ κατὰ τόπους Νομάρχαι. Διότι ἠμπορεῖ νὰ λένε αἱ διατάξεις τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας, ὅτι οἱ Νομάρχαι ἐλέγχουν τὴν νομιμότητα μόνον τῶν πράξεων καὶ τῶν ἀποφάσεων τῶν ὀργάνων τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, ἡ πρᾶξις ὅμως ἀποδεικνύει, ὅτι τελικῶς ἀποφασιστικῶς καὶ οὐσιαστικῶς κυβερνοῦν τὰ ὄργανα τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως οἱ κατὰ τόπους Νομάρχαι. Ἀνεξαρτήτως τῶν προσώπων ποὺ εἶναι Νομάρχαι, ὁ θεσμὸς καὶ τὰ δικαιώματα ποὺ παρέχομεν τοῦ ἐλέγχου τῆς νομιμότητος εἶναι ἐκεῖνα ποὺ δημιουργοῦν τὰς προϋποθέσεις νὰ καταργήσουν οὐσιαστικῶς τὰ τοπικὰ ὄργανα τῆς αὐτοδιοικήσεως. Καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ὄχι μόνον εἰς τὴν δρᾶσιν τῶν ὀργάνων τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως παρατηρεῖται αὐτό, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου καὶ ἄλλους ὀργανισμούς, τοὺς ὀργανισμοὺς τῶν συνεταιρισμῶν τοῦ νόμου 602, οἱ ὁποῖοι ἐλέγχονται κατὰ τὴν νομιμότητα, κατὰ τοὺς τύπους ἀπὸ τὴν ἐποπτικὴν ὑπηρεσίαν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ εἰς τὸ τέλος συμβαίνει νὰ μὴ ὑπάρχουν συνεταιρισμοί, νὰ μὴ ὑπάρχουν γενικαὶ συνελεύσεις, νὰ μὴ ὑπάρχουν διοικητικὰ καὶ ἐποπτικὰ συμβούλια καὶ νὰ ὑπάρχουν μόνον ἐπόπται συνεταιρισμῶν. Εἶναι τὸ οὐσιαστικώτερον τῶν πραγμάτων τοῦ νὰ λύσωμεν τὸ θέμα τῆς ἐποπτείας τῶν ὀργάνων τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Δὲν εἶναι ἀπόψε ἡ ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εἶχα νὰ διατυπώσω τὰς προτάσεις μου. Ὅταν θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ἄλλο νομοθέτημα σχέσιν ἔχον μὲ τὴν νομοθεσίαν περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ἐκεῖ θὰ ἤθελα νὰ προτείνω τὴν δημιουργίαν ἀνεξαρτήτου Σώματος ἐλεγκτῶν τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴ ὑπάγωνται οὔτε εἰς τοὺς Νομάρχας οὔτε εἰς τὰς Κυβερνήσεις, ἀλλὰ ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν Ἕνωσιν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ὥστε ἀνεξαρτήτως πάσης κομματικῆς καὶ διοικητικῆς ἐπιρροῆς, πάσης σκοπιμότητος τῆς στιγμῆς θὰ ἐλέγχουν πράγματι μόνον τὴν νομιμότητα καὶ δὲν θὰ ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς δράσεως καὶ νὰ καταδυναστεύουν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὰ ὄργανα τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ ταλαιπωρήσω περισσότερον τὸ Σῶμα, ἐπιφυλάσσομαι εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν νὰ διατυπώσω πληρέστερον τὰς γνώμας μου.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωτιάδης, ἔχει τὸν λόγον.

§126Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅλαι αἱ ἀπόψεις τῶν συναδέλφων ἠκούσθησαν, αἱ ὁποῖαι εἶναι σεβασταί, ἐὰν ὅμως εἶναι ἐκτὸς τοῦ ἄρθρου 8 νὰ μὴ ἀναπτύσσωνται διὰ νὰ τελειώνωμεν.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ τελευταῖος ρήτωρ.

§128Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ περιορισθῶ μόνον εἰς ὀλίγας παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ συζητουμένου ἄρθρου. Συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἡ ψηφοφορία διὰ τὴν ἀνάδειξιν τοῦ Δημάρχου μεταξὺ τῶν Δημοτικῶν Συμβούλων πρέπει νὰ εἶναι φανερά. Ἐφ’ ὅσον πρόθεσις τοῦ νομοθέτου εἶναι νὰ ἰσχυροποιήσωμεν τὸν θεσμὸν τοῦ Δημάρχου καὶ τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, νομίζω, ὅτι ἡ ψηφοφορία πρέπει νὰ εἶναι φανερὰ διὰ νὰ ἔχουν καὶ οἱ Δημοτικοὶ Σύμβουλοι τὴν παρρησίαν καὶ τὸ θάρρος τῆς γνώμης των καὶ νὰ ἀποφεύγωνται αἱ συναλλαγαὶ μὲ τὰ δακτυλογραφημένα ψηφοδέλτια, τὰ ὁποῖα γνωρίζομεν ὅλοι. Προσωπικῶς μάλιστα θὰ εἰσηγούμην, ὅπως ἡ φανερὰ ψηφοφορία ἐπεκταθῇ καὶ διὰ τὴν ἀνάδειξιν τῶν ἄλλων ὀργάνων, ὅπως τοῦ Προέδρου τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων καὶ τῶν μελῶν τῆς Δημαρχιακῆς Ἐπιτροπῆς. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦ ἀποκλεισμοῦ ἀπὸ τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια τῶν ὑποψηφίων Δημάρχων τῶν συνδυασμῶν, οἱ ὁποῖοι ἐμειοψήφησαν, μὲ εὑρίσκει ἀντίθετον ἡ σχετικὴ διάταξις. Εἰς τὴν ἄποψιν, ὅτι ἐὰν μετέχουν τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων τὰ ἐν λόγῳ πρόσωπα, θὰ ἀντιδράσουν εἰς τὸ δημιουργικὸν ἔργον τοῦ Δημάρχου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιταχθῇ ἡ ἄποψις, ὅτι τὰ πρόσωπα ταῦτα εἶναι φορεῖς τῆς ἐξουσίας τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος τὰ ἐψήφισε καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ τὰ ἀποκλείσωμεν ἀπὸ τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια. Ἐπίσης ἔχω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν Προέδρων τῶν μικρῶν Κοινοτήτων. Ἡ ἀνάδειξις τῶν Προέδρων τῶν μικρῶν Κοινοτήτων, δηλαδὴ τῶν Κοινοτήτων κάτω τῶν χιλίων κατοίκων, γίνεται διὰ ψηφοφορίας μεταξὺ τῶν Συμβούλων. Ἀλλὰ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ συμβῇ τὸ ἑξῆς: Ὁ ὑποψήφιος Πρόεδρος τῆς Κοινότητος τοῦ συνδυασμοῦ ποὺ ἔλαβε 40–50% τῶν ψήφων, νὰ ἔχῃ τρεῖς Συμβούλους ἐπὶ τῶν πέντε Συμβούλων. Ἐὰν δὲν προβλέψωμεν ὅπως ἐκλεγῇ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Σύμβουλος ἐκ τοῦ πλειοψηφήσαντος συνδυασμοῦ, εἶναι ἐνδεχόμενον εἷς Σύμβουλος τοῦ πλειοψηφίσαντος συνδυασμοῦ νὰ προσχωρήσῃ εἰς τὴν ἄλλην παράταξιν καὶ νὰ ἐκλεγῇ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Σύμβουλος τοῦ μειοψηφήσαντος συνδυασμοῦ. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ὀρθόν, οὔτε δημοκρατικόν. Δι’ αὐτὸ θὰ ἐπρότεινον εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ τροποποιηθῇ ἡ σχετικὴ διάταξις.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§130Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, πρῶτον, πρέπει νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Κορινθίας κ. Παπακωνσταντίνου, ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ἐδάφιον τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 8. Τὸ κλάσμα δὲν ἀφορᾷ κλάσμα τοῦ ποσοστοῦ, ἀφορᾷ κλάσμα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφόρων. Ἐὰν ἔχωμεν 80.000 ψηφοφόρους π.χ. καὶ τὸ 40% βγῇ π.χ. 32.000,8 τὸ 0,8 κόβεται. Εἶναι κλάσμα τοῦ ἀριθμοῦ, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐκ τοῦ ποσοστοῦ. Ἐὰν τὸ κλάσμα αὐτὸ εἶναι κάτω τοῦ ἡμίσεος ἀπαλείφεται, ἐὰν εἶναι ἀνώτερον προστίθεται εἰς τὴν μονάδα.

§131Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὁ ἀριθμὸς εἶναι δεδομένος.

§132Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι δεδομένος.

§133Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει, ὅτι ἐξετάζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφισάντων ἢ τῶν ψήφων ἑκάστου συνδυασμοῦ καὶ κρίνεται ἐὰν ἀποτελῇ τὸ 40%;

§134Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Τῶν ψηφισάντων. Κάμνω σαφῆ ἑρμηνείαν ἐὰν θέλετε.

§135Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Δὲν εἶναι θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου χωρεῖ ἀμφιβολία. Εἶναι προχείρως διατυπωμένον τὸ νομοσχέδιον καὶ πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ αὐτό.

§136Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Πᾶμε νὰ εὕρωμεν τὴν βάσιν.

§137Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κατ’ ἐμὲ πρόκειται περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ συνδυασμοῦ.

§138Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ὄχι τῆς δυνάμεως. Κάμνομεν τὸν πολλαπλασιασμὸν τῶν ψηφισάντων μὲ τὸ 40% διὰ νὰ εὕρωμεν τὸ μέτρον. Ἐὰν ἐκ τοῦ πολλαπλασιασμοῦ προκύψῃ ἕνα κλάσμα αὐτὸ τὸ κλάσμα φεύγει.

§139Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὅπως εἶναι διατυπωμένον δὲν προκύπτει αὐτό.

§140Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ἐὰν φρονῆτε, ὅτι εἶναι δυσνόητον, νὰ τὸ τροποποιήσωμεν.

§141Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Δὲν εἶναι δυσνόητον ἁπλῶς. Εἶναι σαφῶς ἀντίθετον. Λέγει ἡ παράγραφος «Δήμαρχος ἐκλέγεται ὁ ὑποψήφιος Δήμαρχος τοῦ πλειοψηφήσαντος συνδυασμοῦ, ἐφ’ ὅσον ὁ συνδυασμὸς οὗτος συνεκέντρωσεν ἀριθμὸν ἐγκύρων ψηφοδελτίων ἴσον τοὐλάχιστον πρὸς τὰ τεσσαράκοντα ἑκατοστὰ τοῦ συνόλου τῶν ἐγκύρων ψηφοδελτίων τοῦ Δήμου ἢ ἔλαβεν ἀριθμὸν ἑδρῶν ἴσον τοὐλάχιστον πρὸς τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ τῶν συμβούλων, ὑπολογιζομένην κατὰ τὰ ἐν παραγράφῳ 4». Τοῦτο θὰ ἐξετασθῇ εἰς ἑκάστην συγκεκριμένην περίστασιν. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ ἐκλογικὴ δύναμις ἑκάστου συνδυασμοῦ εἶναι κλασματικὸς ἀριθμός, τότε τὸ κλάσμα, τὸ ἄνω τοῦ ἡμίσεος, λαμβάνεται ὡς μονάς, τὸ κάτω τοῦ ἡμίσεος παραλείπεται. Τὸ πρᾶγμα αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ δὲν ἔχει σημασίαν. Σημασίαν ἔχει ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν παράγραφον 2. Δι’ αὐτὸ τὸ ἀνεκίνησα.

§142Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν φρονῆτε, ὅτι εἶναι δυσνόητον παρακαλῶ νὰ τὸ διατυπώσητε, ὅπως θέλετε σεῖς.

§143Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἐκεῖνο ποὺ ἐνδιαφέρει εἶναι ἡ ἐφαρμογὴ τῆς παραγράφου 2. Ἤθελον νὰ εἴπω τοῦτο. Ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι ἕνας συνδυασμὸς λάβῃ τὸ 39,8% καὶ ἕνας ἄλλος λάβῃ τὸ 40,2%, θεωροῦνται καὶ οἱ δύο, ὅτι ἔχουν λάβει τὸ 40%, ἄρα ἰσοψήφησαν. Ἄρα μεταξὺ τῶν δύο θὰ γίνῃ ἡ ἐκλογή;

§144Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ὄχι δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ ἔννοια. Ἡ ἔννοια εἶναι, ὅτι πᾶμε νὰ εὕρωμεν τὸ μέτρον. Ἐὰν ὁ ἀριθμὸς εἶναι ἀκέραιος ἔχει καλῶς, ἐὰν εἶναι κλάσμα ἀφαιρεῖται.

§145Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Πιθανὸν νὰ ἔχετε καὶ οἱ δύο δίκαιον. Αἱ λύσεις εἶναι δύο. Ἢ θὰ κάμετε μίαν δήλωσιν, ἡ ὁποία θὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι ἡ ἰσοψηφία ἐννοεῖται εἰς ἀριθμὸν ψήφων ἢ εἰς τὴν παράγραφον 2 εἰς τὸ τέλος νὰ προσθέσητε «εἰς ἀριθμὸν ψήφων». Ἐγὼ διαφωνῶ μὲ τὸν κ. Παπακωνσταντίνου. Ἡ ἔννοια νομίζω τοῦ νομοσχεδίου εἶναι, εἴτε πρόκειται περὶ δημοτικοῦ νόμου εἴτε περὶ νόμου βουλευτικῶν ἐκλογῶν, ἡ ἔννοια εἶναι εἰς ἀριθμὸν ψήφων καὶ ὄχι εἰς ποσοστόν.

§146Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἔννοια εἶναι, εἰς ἀριθμὸν ψήφων καὶ παρακαλῶ αὐτὸ νὰ διατυπωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§147Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Βεβαίως, νομίζω, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Κορινθίας ἔχει δίκαιον εἰς τὸ παράδειγμά του, δηλαδή, ὅτι ἡ παράγραφος τοῦ ἐδαφίου 1 σημαίνει, ὅτι ἐὰν ἕνας συνδυασμὸς πάρῃ 39,6% σημαίνει ὅτι ἐπῆρε τὸ 40%.

§148Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἔγινε προηγουμένως δήλωσις καὶ διηυκρινίσθη τὸ θέμα.

§149Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι διὰ τὴν δευτέραν παράγραφον δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίθεσις μεταξὺ τῶν πρώτων. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Ράλλης τὸ λέγει ἡ παράγραφος «ἐὰν ὁ συνδυασμὸς...... (ἀναγινώσκει)......». Ἐκεῖ μετρᾶται καὶ ἡ ψῆφος.

§150Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔγινεν ἡ ἑρμηνευτικὴ δήλωσις, ἡ ὁποία ἀπαλείφει πᾶσαν ἀμφιβολίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παράγραφον 2 πρέπει νὰ διαγραφῇ τὸ «αὐτοῦ». Πέραν αὐτοῦ, διὰ τὴν ἀρτιωτέραν νομοτεχνικὴν διατύπωσιν, ἔχω νὰ σᾶς διατυπώσω τὰς ἑξῆς φραστικὰς τροπολογίας. Ὑπενθυμίζω, ὅτι ἡ παράγραφος 14 ἔχει τροποποιηθῆ καὶ ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς τὴν ἀναγνώσω ἐκ νέου «κατὰ τὸ ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεως... ... (ἀναγινώσκει)......». Ἐπίσης θὰ πρέπει μετὰ ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἔγινε καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει τεθῆ καὶ τὸ θέμα τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου, εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ τρίτου στίχου τῆς παραγράφου 6 καὶ μετὰ τὴν λέξιν «ὑποψηφίου Δημάρχου» νὰ προστεθοῦν αἱ λέξεις «ὑποψηφίου ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου». Ἐπίσης εἰς τὸν πρὸ τελευταῖον στίχον τῆς παραγράφου 6 μετὰ τὴν λέξιν «ὑποψηφίου Δημάρχου» νὰ προστεθῇ πάλιν ἡ φράσις ὑποψηφίου ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου». Ἐπίσης ἔχω καὶ μίαν ἄλλην τροπολογίαν, ἡ ὁποία εἶναι τελείως τυπική, διότι ἀφορᾷ θέματα ἐγκυρότητος. Νὰ τεθῇ παράγραφος 18 εἰς τὸ ἄρθρον 8 ἔχουσα οὕτω: «Ἐὰν τὸ ἁρμόδιον Δικαστήριον ἀποφανθῇ..... (ἀναγινώσκει)......». Τὸ θέτω ἐδῶ, διότι ἀφορᾷ τὴν νομιμότητα, τὴν ὁποίαν ἔχομεν θέσει παραπάνω. Αἱ τροπολογίαι αὗται θὰ κυκλοφορήσουν καὶ θὰ τὶς ἴδητε. Κύριοι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐπίμαχον θέμα, ἐπαναλαμβάνω, αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ προηγουμένως. Τὰ ἀναπτυχθέντα ἐπιχειρήματα εἶναι τόσον σοβαρὰ καὶ ὑπὲρ τῆς μιᾶς καὶ ὑπὲρ τῆς ἄλλης ἀπόψεως, ἐννοῶ τὸ θέμα τοῦ ἀποκεφαλισμοῦ τῶν ἐξόδων ἢ μὴ τῶν ὑποψηφίων Δημάρχων. Ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν νὰ δηλώσω εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ ἄρθρου, ἡ Κυβέρνησις ἀφήνει ἐλευθέρους τοὺς βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ ψηφίσουν κατὰ τὴν κρίσιν των. Ἑπομένως, θέμα διὰ τὴν Κυβέρνησιν δὲν ὑπάρχει καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι τὸ Σῶμα θὰ δώσῃ δι’ ἀναστάσεως τὴν καλυτέραν λύσιν. Δὲν νομίζω, ὅτι ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος.

§151Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Διὰ τοὺς Προέδρους τῶν Κοινοτήτων δὲν μᾶς εἴπατε.

§152Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Θὰ πρέπει νὰ τεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 12.

§153Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀντελήφθην πῶς διετυπώσατε τὴν παράγραφον 2.

§154Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔγινεν ἑρμηνευτικὴ ἡ δήλωσις καὶ δὲν ἤλλαξε καθόλου.

§155Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν διατυπωθῇ οὕτω «τὸ προκῦπτον κλάσμα κατὰ τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψήφων» τὸ θέμα ἔχει τελειώσει. Ἔτσι εἶναι σαφέστερον.

§156Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἔχετε δίκαιον καὶ σᾶς εὐχαριστῶ.

§157Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου εἰς τὴν παράγραφον 13 λέγει «ὁ ἐκλεγεὶς Δήμαρχος ἀπόλλυσι τὴν ἰδιότητα τοῦ συμβούλου......». Δηλαδὴ ἔγινε Δήμαρχος καὶ ἀπώλεσε τὴν ἰδιότητα τοῦ Συμβούλου. Εἰς τὴν παράγραφον 15 λέγεται «ὁ ἐκλεγεὶς Δήμαρχος παραιτούμενος ἢ ἐξ οἱουδήποτε λόγου στερούμενος τοῦ ἀξιώματος τούτου δὲν ἐπανέρχεται εἰς τὴν θέσιν τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου». Νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις τῆς παραγράφου 15 εἶναι περιττή.

§158Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Συμφωνῶ νὰ διαγραφῇ. Δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ προσθέσω.

§159Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐγὼ νομίζω καὶ παρακαλῶ νὰ τὸ προσέξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅσον καὶ ὁ κ. Παπακωνσταντίνου ἀλλὰ καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι διὰ τὸ θέμα τοῦ κλάσματος. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ σοβαρότης τῆς συζητήσεως ἐπιβάλλει νὰ διαγράψωμεν τὴν φράσιν ἀφοῦ περιορισθῇ εἰς ἀριθμὸν ψήφων καὶ ὄχι εἰς ποσοστά. Ὁμιλοῦμεν μόνον διὰ δύο ψήφους, διότι ἐὰν μὲν ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφόρων διαιρῆται διὰ 5 θὰ ἔχωμεν κλάσμα ἀφοῦ ὁ ὑπολογισμὸς ἀφορᾷ εἰς ψήφους. Ἐὰν δὲν διαιρῆται διὰ 5 θὰ εἴπῃ, ὅτι ἀφήνει ὑπόλοιπον ἕνα ἢ δύο ποὺ αὐτὸ δὲν ὑπολογίζεται, διότι εἶναι κάτω τοῦ ἡμίσεος ἢ τρία ἢ τέσσαρα. Δηλαδή. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφόρων εἶναι τόσος ὥστε νὰ συμπληρωθῇ τὸ 40% ἤδη ὁ 4 ἢ ὁ 5 ψῆφος τότε λογίζεται ὡς 40%. Ὑπάρχει ἕνα ρητὸν τοῦ Δικαίου ποὺ λέγει, ὅτι οὔτε εἰς τὰ Δικαστήρια ἠμπορεῖ νὰ πάῃ κανεὶς δι’ ἀπειροελαχίστην ἀξίωσιν, διὰ τὸ παραμικρόν. Τώρα νὰ πάρωμεν ὅλας αὐτὰς τὰς διατάξεις καὶ νὰ δημιουργήσωμεν ὅλας αὐτὰς τὰς εὐλόγους παρερμηνείας δὲν εἶναι σωστόν.

§160Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἠμπορεῖ νὰ ἀξίζῃ τὸν κόπον.

§161Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐὰν λείπουν δύο ψῆφοι ἀπὸ τὸ 40%, εἶναι 40% ἢ δὲν εἶναι 40%;

§162Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, δὲν νομίζω, ὅτι βλάπτει αὐτὴ ἡ διατύπωσις.

§163Η. ΗΛΙΟΥ. Ἔχει ὅλας τὰς σοβαρὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας ἄλλοι ἀποδέχονται καὶ ἄλλοι ἀποκρούουν. Διαφέρει τὸ πρᾶγμα. Ἐὰν ὅμως ποῦμε, ὅτι ὁ ὑπολογισμὸς γίνεται ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφόρων θὰ εἴπῃ, ὅτι συζητοῦμεν διὰ ἐνδεχόμενον διαφορᾶς μιᾶς ψήφου ἢ 2 ψήφων. Διότι ἐὰν εἶναι 3 ψῆφοι κατὰ τὴν ἰδίαν διάταξιν εἶναι κάτω τοῦ ἡμίσεος, τῶν 5 ψήφων, καὶ ἑπομένως δὲν λογαριάζεται 40%.

§164Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι τὸ ἐπίμαχον θέμα, εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀποβολῆς τῶν Δημάρχων. Θὰ πρέπει νὰ ἐρωτήσητε τὸ Σῶμα δι’ ἀναστάσεως.

§165Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὸ ἐδάφιον 10, κ. Ὑπουργέ, περὶ θητείας τῶν Δημοτικῶν Συμβούλων διωρθώθη, ὅτι θὰ εἶναι 4ετής.

§166Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα, κ. συνάδελφε.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίθεται τὸ θέμα εἰς ψηφοφορίαν δι’ ἀναστάσεως. Ὅσοι παραδέχονται νὰ μετέχουν οἱ ἀποτυχόντες Δήμαρχοι εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον νὰ ἐγερθῶσι. (Ἠγέρθησαν οἱ περισσότεροι).

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, τὸ ἄρθρον 8 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§169Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον ἐγένετο ἀποδεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς πρῶτον, καὶ μὲ τὰς τροποποιήσεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐκείνας, τὰς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω προηγουμένως ἀπὸ τοῦ βήματος.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἄρθρον 9. Ὁ κ. Κ. Ράλλης, ἔχει τὸν λόγον.

§171ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ε.Δ.Α.). Ἀπουσιάζει.

§172Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Βλέπω, κ. Πρόεδρε, μεθ’ ἱκανοποιήσεως, ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. θὰ ἤθελε νὰ εἶμαι ἀπών. Ἀλλὰ καὶ ὁ λαὸς μὲ ἔχει παρόντα, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐνδιαφέρον μου διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μὲ κρατᾷ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ὅπως εἶπα εἰς τὴν εἰσήγησίν μου, κ. Πρόεδρε, ἔχω πολλὰς ἐπιφυλάξεις διὰ τὸν θεσμὸν τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου. Δὲν βλέπω τὴν σκοπιμότητα τῆς διατάξεως παρὰ μόνον διὰ τοὺς μεγάλους Δήμους, διὰ τοὺς ἄνω τῶν 100.000 κατοίκων. Ἐὰν δὲν πᾶμε εἰς τοὺς Δήμους ἄνω τῶν 100.000 τουλάχιστον νὰ πᾶμε ἄνω τῶν 50.000. Διότι καλὸν εἶναι νὰ δοκιμάσωμεν τὸν θεσμόν. Διότι πληροφοροῦμαι, ὅτι ὑπάρχει μία ἀναστάτωσις εἰς τοὺς μικροὺς Δήμους. Αἱ φιλοδοξίαι εἶναι πολλαὶ καὶ οἱ παλαιοὶ Δήμαρχοι ἀνησυχοῦν. Ἐὰν θελήσητε νὰ ἐφαρμόσητε τὸν θεσμὸν αὐτὸν νὰ πᾶμε ἐρευνητικῶς. Ἐὰν πάῃ καλὰ κανεὶς δὲν μᾶς ἐμποδίζει. Ἐὰν θέλετε κρατήσατε μίαν ἐπιφύλαξιν εἰς τὸν νόμον, ὅτι δύναται διὰ διατάγματος νὰ ἐπεκταθῇ εἰς τοὺς λοιποὺς Δήμους, ὁπότε ἐὰν ἐπιτύχῃ ὁ θεσμὸς δὲν χρειάζεται ἄλλος νόμος.

§173Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Πρὶν ἀποκρυσταλλώσω τὰς ἀπόψεις μου, θὰ ἤθελα νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν γνώμην τοῦ παρισταμένου κ. Ὑφυπουργοῦ Ἐμπορίου, ὁ ὁποῖος ἔχει πεῖρα ἀπὸ τὴν Δωδεκάνησον ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου. Θὰ ἤθελα δὲ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον νὰ εἴπῃ τί γνωρίζει.

§174Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Ἐπὶ αἰῶνας πολλοὺς ὁ θεσμὸς τοῦ ἀναπληρωτοῦ ἐφηρμόζετο εἰς τὰς δημογεροντίας τῆς Δωδεκανήσου. Ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος εἰς τὰ νησιά μας ἐλέγετο δεύτερος δημογέρων. Καὶ εἶχεν σαφῆ δικαιοδοσίαν. Ὁ πρῶτος δημογέρων ἦτο ὁ σημερινὸς τοῦ νομοσχεδίου καλούμενος Δήμαρχος. Ὁ δεύτερος δημογέρων εἶχε τὴν ἁρμοδιότητα ἐποπτείας ὅλων τῶν διοικητικῶν τοῦ Δήμου. Εἶχεν ἐπιπροσθέτως καὶ τὴν εὐθύνην ἐλέγχου τῆς οἰκοδομικῆς καὶ Ταμειακῆς διαχειρίσεως τοῦ Δήμου. Ἐπίσης καὶ τῆς ἐκτελέσεως τῶν Δημοτικῶν ἔργων. Ἤμουν καὶ ἐγὼ δεύτερος δημογέρων εἰς τὸν Δῆμον τῆς πατρίδος μου. Ἐξετέλεσα χρέη εὐθὺς μετὰ τὸ τέλος τοῦ Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου. Θέλω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν προλαλήσαντα ἀξιότιμον κ. Ράλλην, ὅτι ἀκόμα καὶ εἰς μικροὺς Δήμους πληθυσμοῦ ἔστω καὶ 10.000 κατοίκων, ὁ θεσμὸς ἦτο ἀπαραίτητος, διότι ὁ φόρτος τῆς ἐργασίας τοῦ Δημάρχου εἶναι τόσος, ὥστε δὲν τοῦ ἐπιτρέπει νὰ ἀσχολῆται μὲ τὰ κύρια καθήκοντά του, τόσον ὅσον χρειάζεται. Δὲν δύναται ὁ Δήμαρχος νὰ χαράξῃ τὴν γενικὴν πολιτικὴν τοῦ Δήμου, δὲν δύναται νὰ μελετᾷ ἐν τῷ εὐρεῖ πλαισίῳ τὰ θέματα τῆς οἰκοδομικῆς ὑποστάσεως τοῦ Δήμου, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἐπαρκῆ χρόνον διὰ νὰ ταξιδεύῃ εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Νομοῦ καὶ εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Κράτους, ἵνα ἐκεῖ ὑποστηρίξῃ τὰς ἀπαραιτήτους ἀπόψεις πρὸς ὑποστήριξιν τῶν θεμάτων τοῦ Δήμου. Ὅταν ὑπάρχῃ ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος, ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον ἡμεῖς ἀπεκαλέσαμεν δεύτερον δημογέροντα, τότε ἀνελάμβανεν ὁ δεύτερος δημογέρων ἕνα μέρος τῶν καθηκόντων, καὶ ὅπως ἀνέφερον προηγουμένως, τὰ ἐκτελεστικὰ καθήκοντα τοῦ Δημάρχου, καὶ τοῦ ἄφηνε διαθέσιμον ὅλον τὸν ἀπαραίτητον χρόνον διὰ νὰ ἀσχοληθῇ μετὰ τῆς ἀπαραιτήτου προσοχῆς εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν κυρίων του καθηκόντων. Ἡ πεῖρα μας ἐπὶ πολλοὺς αἰῶνας ὑπὸ τὴν Τουρκικὴν κυριαρχίαν καὶ ὑπὸ τὴν Ἰταλικὴν κυριαρχίαν μᾶς ἐδίδαξεν ὅτι ὁ θεσμὸς τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου εἶναι λίαν ὠφέλιμος ἀκόμη καὶ εἰς τοὺς μικροὺς Δήμους. Διὰ τοῦτο φρονοῦμεν ὅτι ὡς ἐθεσπίσθη ἡ διάταξις νὰ ὑπάρχῃ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος εἰς Δήμους ἄνω τῶν 10.000 κατοίκων, θὰ ἀποβῇ ὠφέλιμος διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θεσμοῦ τῆς αὐτοδιοικήσεως.

§175Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κ. Ὑπουργέ, ποία θὰ εἶναι ἡ θέσις τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως εἰς τοὺς μεγάλους Δήμους; Διότι ἐὰν ὑπάρχουν καὶ Γενικοὶ Γραμματεῖς, νομίζω ὅτι θὰ εἶναι μεγάλη πολυτέλεια.

§176Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου). Γενικοὶ Γραμματεῖς ἐκ τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δήμων ὑπάρχουν μόνον εἰς τοὺς πολὺ μεγάλους Δήμους. Εἰς τοὺς μικροὺς Δήμους ὑπάρχουν Γραμματεῖς καὶ ὄχι Γενικοὶ Γραμματεῖς. Κατὰ συνέπειαν, ἡ μεγάλη πολυτέλεια δὲν ὑφίσταται ἐν τοῖς πράγμασι. Οἱ Γενικοὶ Γραμματεῖς ὑπάρχουν εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, ὅπου πράγματι εἶναι χρήσιμοι καὶ ὠφέλιμοι καὶ ἂν ἀκόμη ὑπάρχῃ ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος.

§177Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι δι’ οὓς λόγους ἐξέθεσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἡ διάταξις δὲν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου παρεβίασε βέβαια ἀνοικτὲς πόρτες καὶ ἠθέλησε νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι εἰς τὴν Δωδεκάνησον ὑπῆρχε δεύτερος δημογέρων ἢ ἀναπληρωτὴς τοῦ Δημάρχου. Ὑπάρχει καὶ τὸ Ἀγγλικὸν Δίκαιον ὅπου τὴν τελικὴν πολιτικὴν ἀσκεῖ ὁ αἱρετὸς καὶ τὸν ἔλεγχον τῶν τρεχόντων ζητημάτων ὁ διορισμένος ὑπάλληλος. Ὑπάρχει καὶ τὸ Ἰταλικὸν Δίκαιον ὅπου ὑπάρχουν οἱ Ἀντιδήμαρχοι, ὑπῆρχε καὶ εἰς τὴν Κύπρον, μέχρις ὅτου ἡ συμφωνία τῆς Ζυρίχης κατέστησεν ἀδύνατον τὴν ἀνάδειξιν Δημάρχων, ὁ θεσμὸς τοῦ Ἀντιδημάρχου. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω ὅτι θὰ ἀπεδεχόμην οἱονδήποτε νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐδημιούργει θεσμὸν μὲ περιεχόμενον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν ὅτι εἰς τὸν μικρὸν Δῆμον τῆς Καλύμνου ὁ δεύτερος δημογέρων εἶναι ἀναπληρωτὴς δημάρχου μὲ ἁρμοδιότητα νὰ παρακολουθῇ καὶ ἐπιβλέπῃ ἐκτέλεσιν ἔργων κλπ. καὶ ὅτι ὁ Δήμαρχος, συμφώνως μὲ τὸ ἐδάφιον 7 δύναται δι’ ἀποφάσεώς του νὰ ἀναθέτῃ ὡρισμένας ἁρμοδιότητας εἰς τὸν ἀναπληρωτὴν αὐτοῦ. Δὲν ὑπάρχει κανένας παραλληλισμὸς μεταξὺ τοῦ ὡραίου παραδείγματος, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐξέθεσεν, ὑπὸ ἄλλην ρύθμισιν νομικὴν τῶν πραγμάτων ὡς ἴσχυον εἰς τὴν Δωδεκάνησον τότε, ὁ φίλος κ. Ὑπουργὸς Ἐμπορίου καὶ τοῦ θεσμοῦ, ὁ ὁποῖος διαμορφοῦται μὲ τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Θὰ ἤμην σύμφωνος νὰ συζητήσω, μαζί σας καὶ νὰ ἀποδεχθῶ ἢ ὄχι οἱανδήποτε καθιέρωσιν θεσμοῦ ἑνὸς δευτέρου προσώπου ἐπωμισμένου μὲ ὑπηρεσιακῆς, τρόπον τινά, φύσεως ἐσωτερικὰ καθήκοντα. Ἀλλὰ τὸ νὰ συμφωνήσω νὰ κάμωμεν ἕνα θεσμὸν ἄνευ περιεχομένου, εἶναι κἄτι ποὺ δὲν μὲ εὑρίσκει σύμφωνον. Πολὺ μὲ φοβίζει ἡ διάταξις τοῦ ἀμέσως προηγουμένου ἐδαφίου, τὸ ὁποῖον λέγει «τὸν Δήμαρχον ἀπόντα ἢ κωλυόμενον... (ἀναγινώσκει)...». Ποῖος μοῦ λέγει ὅτι ἡ συναλλαγή, τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ ἀποφύγωμεν μεταξὺ δημοτικῶν συμβούλων, ὑφισταμένων τοὐλάχιστον τὸν ἠθικὸν ἔλεγχον τῶν ἀνθρώπων ποὺ τοὺς ἐψήφισαν καὶ ὅλων τῶν συμπολιτῶν των, δὲν θὰ γίνῃ μεταξὺ Διοικήσεως ἢ Ὑπουργοῦ καὶ τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου διὰ νὰ εὑρίσκεται τρόπος θέσεως εἰς ἀργίαν ἢ ἀπομακρύνσεως ἀπὸ τῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Δημάρχου; Πρόκειται περὶ τῆς περιπτώσεως τῆς συναλλαγῆς, τὴν ὁποίαν τόσον πολὺ προβάλλετε καὶ νομίζω ἀτόπως, τῆς περιπτώσεως μεταβολῆς τῆς θέσεως τοῦ ἐκλεγέντος. Δὲν πρέπει, λοιπόν, ἀπὸ τὴν μιὰ μεριὰ νὰ καθιερώνωμεν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι θέτουν ὡς προϋπόθεσιν ὅτι οἱ αἱρετοὶ ἄρχοντες εἶναι διεφθαρμένοι καὶ ἂν δὲν τοὺς βάλωμεν στὴν γραμμὴν νὰ ψηφίζουν ἀνοικτά, ὅπως μᾶς ἔβαλε φανταράκια ὁ Πάγκαλος, νὰ τὸν ψηφίσωμεν ἀνοικτὰ ὡς Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἢ ὅπως ὁ Καρδαμάκης τὸ 1961 καὶ ὁ Γεννηματᾶς. Αὐτὴ εἶναι περίπτωσις συναλλαγῆς. Καὶ ὑπάρχει καὶ περίπτωσις συναλλαγῆς μὲ τὸν Νομάρχην ἢ τὸν Ὑπουργὸν καὶ εἴδομεν πῶς ἐπηρεάσθησαν προσφάτως κατὰ τὴν τελευταίαν ὀκταετίαν καὶ πόσαι συνειδήσεις ἀρχόντων δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἐξεβιάσθησαν καὶ εἰς Προεδρεῖα Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ ἄλλων ἠχηρῶν παρομοίων. Καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ἐδάφιον 7, τὸ ὁποῖον λέγει «κενουμένης τῆς θέσεως.... (ἀναγινώσκει)...». Κύριε Ὑπουργέ, σκεφθῆτε. Ἐγὼ δὲν ἀντιδικῶ πολιτικῶς. Δὲν ὑπάρχει θέμα πολιτικῆς ἀντιδικίας καὶ λυποῦμαι ἐὰν ληφθοῦν αἱ παρατηρήσεις αὐταί, τὰς ὁποίας θεωρῶ ἐποικοδομητικάς, ὅτι ἀποτελοῦν θέμα πολιτικῆς ἀντιδικίας. Δι’ ἐμὲ δὲν ἀποτελοῦν παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ὑποστηρίζω ὡς Κόμμα, ἀλλὰ παρατηρήσεις ἔξω πολιτικῆς γραμμῆς, παρατηρήσεις νομοτεχνικὰς ἢ σκοπιμότητος. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχετε ἕνα Γενικὸν Γραμματέα ἢ ἐνδεχομένως κατὰ τὰς προβλεπομένας διαρθρωτικὰς ἀλλαγὰς εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, θὰ ἔχετε ἕνα Ὑφυπουργὸν Κοινοβουλευτικόν. Εἶναι φυσικόν, ὅτι αὐτὸς θὰ εἶναι ὁ ἀναπληρωτής σας. Εὔχομαι νὰ μὴ σᾶς συμβῇ νὰ κενωθῇ ἡ θέσις σας, ἀλλὰ ὁ ἀντικαταστάτης σας, δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ὁ ἀναπληρωτής σας. Ὁ Δήμαρχος εἶναι εὔλογον νὰ προτείνῃ ὡς ἀναπληρωτὴν ἕνα ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ νὰ τρέχῃ, ὁ ὁποῖος εἶναι νέος δραστήριος, ἀλλὰ εἶναι δυσκολώτατον νὰ προτείνῃ ὡς ἀναπληρωτὴν ἕνα ἄνθρωπον ποὺ θὰ ἔχῃ τὰ ἴδια μὲ αὐτὸν προσόντα. Πρέπει νὰ δοθῇ περιεχόμενον εἰς τὸν θεσμόν. Ἐὰν τοῦ δοθοῦν καθήκοντα τοῦ ἀναπληρωτοῦ, θὰ πρέπει νὰ εἶναι διαφορετικῶν προσόντων τοῦ ὑπάρχοντος Δημάρχου, νεότητος, δραστηριότητος, ἐπιδόσεως κλπ. διαφορετικῶν προσόντων. Ἀπαραίτητος, βεβαίως, ἀλλὰ ἄλλο ἀναπληρωτὴς καὶ ἄλλο ἀντικαταστάτης. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ποὺ καθιερώνομεν, ὅτι εἶναι ἀναπληρωτὴς τοῦ Δημάρχου, ὁ ὁποῖος ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ, ἀλλὰ ποὺ τυχὸν ἀρρώστησεν ἢ ἐπῆγεν ἕνα ταξεῖδι ἢ ποὺ τυχὸν κωλύεται δι’ οἱονδήποτε ἄλλον λόγον ἐπὶ μίαν ἡμέραν, ἐπὶ μίαν ἑβδομάδα ἢ ἐπὶ ἕνα μῆνα, νὰ ἀσκήσῃ τὰ καθήκοντά του, εἶναι αὐτομάτως καὶ ὁ ἀντικαταστάτης τοῦ Δημάρχου ἐκλιπόντος, αὐτομάτως ὁ νέος Δήμαρχος. Συγχέομεν δύο λειτουργίας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως προσόντων, ἀκόμη, θὰ ἔλεγον καὶ ἡλικίας, διακεκριμέναι. Κοντὰ εἰς ἕναν ἔμπειρον ἄνθρωπον, κοινῆς ἐκτιμήσεως καὶ ὑπολήψεως, ὁ ὁποῖος ἀναδέχεται τὴν πολιτικὴν διεύθυνσιν καὶ μελέτην τῶν προβλημάτων τοῦ Δήμου, νὰ ὑπάρχῃ καὶ ὁ δραστήριος δεύτερος, ὁ ὁποῖος θὰ τὸν ἀναπληρώνῃ. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἀναπληρωτής, ἀντικαταστάτης δὲν εἶναι. Ὅπως ἀναπληρωτὴς τοῦ Ὑπουργοῦ ἠμπορεῖ νὰ εἶναι διὰ μίαν ἡμέραν ὁ Γενικὸς Γραμματεύς, ἀλλὰ δὲν εἶναι ποτὲ ἀντικαταστάτης τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἀντικαταστάτης θὰ εἶναι ἕνας ἄλλος Ὑπουργός, ἐὰν ὃ μὴ γένοιτο, κενωθῇ ἡ θέσις ἑνὸς Ὑπουργοῦ. Ἔκαμα τὴν παρεμβολὴν αὐτὴν διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι πρέπει νὰ ἐμβαθύνωμεν πολὺ περισσότερον καὶ νὰ μὴ πᾶμε ἐπιπολαίως εἰς τὸ νὰ ἐξομοιώσωμεν τὴν ἀναπλήρωσιν μὲ τὴν ἀντικατάστασιν. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις, ἐπὶ τῶν ἐδαφίων 6, 7 καὶ 8, εἶχον νὰ κάμω.

§178Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἤθελον νὰ ὁμιλήσω τελευταῖος, διὰ νὰ ἀπαντήσω ἐπὶ τῶν παρατηρήσεων τῶν κυρίων συναδέλφων. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον ἐπειδὴ εἶναι καινοφανὴς ὁ θεσμός, νὰ ἐξηγήσω τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἤγαγον εἰς τὴν καθιέρωσιν αὐτοῦ τοῦ θεσμοῦ, δι’ ὀλίγων. Θεωρεῖται ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἀνακουφισθοῦν οἱ Δήμαρχοι τῶν μεγάλων πόλεων ἀπὸ τὴν τρέχουσαν ὑπηρεσίαν. Ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων, δι’ ἐγγράφου του, εἶχεν ἀναφέρει ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένος καθημερινῶς νὰ θέτῃ 400–500 ὑπογραφὰς εἰς ἔγγραφα ρουτίνας. Ἀντιλαμβάνεσθε, πόσος χρόνος τοῦ ἀπομένει διὰ νὰ ἀσκήσῃ τὰ καθήκοντά του. Ἔχω ἐπίσης πληροφορίας καὶ ἀπὸ Δήμους μικρῶν πόλεων, ὅτι καὶ αὐτοὺς ἡ ρουτίνα τῆς γραφειοκρατίας τοὺς ἀπασχολεῖ πάρα πολύ. Ὑπάρχει μία θεραπεία μελλοντική, ἡ σκέψις περὶ ἀποσυμφορήσεως τῶν διαφόρων ὀργανισμῶν καὶ τῆς κρατικῆς μηχανῆς καὶ τῆς αὐτοδιοικήσεως ἀπὸ τὴν γραφειοκρατίαν. Εἶναι ἕνα μεγάλο ὄνειρο, δὲν γνωρίζω πότε θὰ τὸ ἐπιτύχωμεν. Ἕως ὅτου ἐπιτευχθῇ τὸ ὄνειρον πρέπει νὰ εὑρεθῇ κἄποια λύσις καὶ κἄποια εὐχέρεια. Αὐτὴ εἶναι ἡ βασικὴ σκέψις, ἡ ὁποία μᾶς ὤθησεν εἰς τὴν καθιέρωσιν τοῦ ἀναπληρωτοῦ. Εἰς τὴν σκέψιν αὐτὴν ἐβοήθησαν δύο τινά. Ὅτι ὑπῆρχε πάντοτε ἐν λειτουργίᾳ ὁ θεσμὸς αὐτὸς εἰς τὴν Δωδεκάνησον καὶ Κρήτην καὶ δεύτερον, ὅτι δὲν ὑπάρχει μεγάλη πόλις τοῦ κόσμου, εἰς τὴν Εὐρώπην τοὐλάχιστον, ποὺ νὰ μὴ ἔχῃ ἀπὸ ἐτῶν ἢ καὶ αἰώνων, τὸν θεσμὸν τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου. Ἐθεωρήσαμεν, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν καὶ εἰς τὸν τόπον μας, ἐπὶ τέλους νὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια εἰς τὸν Δήμαρχον νὰ ἀσχολῆται μὲ τὰ καθ’ ἑαυτὰ καθήκοντα τοῦ Δημάρχου καὶ νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα βάρη, τὰ ὁποῖα εἰς πᾶσαν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς πάντα ὀργανισμὸν συμπαρομαρτοῦν μὲ τὰ καθήκοντά του. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προτείνω, ὅπως εἰς τὸν θεσμὸν τοῦ ἀναπληρωτοῦ, δὲν θὰ εἶναι δυνητικὴ ἡ ἐκ μέρους τοῦ Δημάρχου ἐκχώρησις ἁρμοδιοτήτων, ἀλλὰ ὑποχρεωτική. Ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ καταστῇ ὑποχρεωτική, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἀπὸ τοῦδε νὰ καθιερωθῇ. Διότι εἶναι ἕνας καινοφανὴς θεσμός, ὁ ὁποῖος δὲν γνωρίζομεν ποὺ θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ καὶ πρέπει μετὰ σωφροσύνης νὰ προχωρήσωμεν καὶ νὰ ἔχῃ καὶ κἄποιαν ἐλαστικότητα ἡ ἐφαρμογή του. Μὲ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἔχω διατυπώσει, ὅτι εἰς τὸν ἀναπληρωτὴν τοῦ Δημάρχου πόλεων, πληθυσμοῦ τόσων χιλιάδων — θὰ ἀποφασίσωμεν πόσας χιλιάδας θὰ βάλωμεν — ὁ Δήμαρχος ἀναθέτει τὴν ἄσκησιν ὡρισμένων ἁρμοδιοτήτων εἰς τὸν ἀναπληρωτὴν αὐτοῦ. Εἶναι ὑποχρεωτικὴ καὶ ὄχι δυνητική. Τώρα ὑπάρχουν δύο τρόποι. Ἢ θὰ ἀφεθῇ εἰς τὸν Δήμαρχον νὰ σκεφθῇ τὰς ἁρμοδιότητας, τὰς ὁποίας θὰ ἐκχωρήσῃ, ἢ θὰ ἀφεθῇ διὰ Διατάγματος, ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδομένου, νὰ τὰς ὁρίσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐπειδὴ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ τὸν θεσμὸν αὐτόν, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ προχωρήσωμεν μὲ προσοχὴν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ κἄποιαν ἐλαστικότητα καὶ εὐελιξίαν ἡ διάταξις αὐτή. Εἶπεν, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἡλιοῦ, ὅτι προβλέπει συναλλαγὴν μὲ τὴν καθιέρωσιν τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου. Φοβοῦμαι, ὅτι ἐλησμόνησεν, ὁ κ. Ἡλιοῦ, τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους, τόσον ὁ ἴδιος, ὅσον καὶ ἄλλοι συνάδελφοι τῆς παρατάξεώς του, ὅσον καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐπεσημάναμεν καὶ ἐπισημαίνομεν ἐπὶ τῶν δεσμεύσεων ποὺ ὑπάρχουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπὸ τὸν κώδικα εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν καὶ διεμαρτυρήθημεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὅταν ὑπάρξῃ περίπτωσις ἀντικαταστάσεως τοῦ Δημάρχου νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα αὐτὸ ὁ Νομάρχης. Συνεπὴς πρὸς τὴν ἄποψιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν εἶχα ἀναπτύξει ἀπὸ τοῦ βήματος, καὶ πρὸ ὀλίγου τὴν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἡλιοῦ καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, προσέθεσα τὴν διάταξιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὸν Νομάρχην τὸ δικαίωμα νὰ ἐπεμβαίνῃ κατὰ τρόπον ραγιάδικον — χρησιμοποιῶ τὴν λέξιν, ἡ ὁποία ἐλέχθη ἐδῶ — καὶ νὰ ὁρίζῃ κατὰ βούλησιν, τὸν ἀναπληρωτὴν τοῦ Δημάρχου. Ἔχουν γίνει πλεῖσται ὅσαι παρεξηγήσεις καὶ ἔχουν διατυπωθῆ πλεῖσται ὅσαι διαμαρτυρίαι διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ὡρισμένοι Νομάρχαι ἐπιλέγουν τὸν ἀναπληρωτὴν ἑνὸς Δημάρχου, ὁ ὁποῖος ἠσθένησεν ἢ ἀπεβίωσεν. Ἡ διάταξις αὐτὴ λύει τὸ θέμα. Ἀφαιρεῖ αὐτὴν τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Νομάρχου καὶ μεταφέρει εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ λαοῦ. Ὁ λαὸς ἔχει ψηφίσει ἐκ τῶν προτέρων τὸν ἀντικαταστάτην τοῦ Δημάρχου ἐν ᾗ περιπτώσει ὁ Δήμαρχος ὑποπέσῃ εἰς παραπτώματα ἢ ἀποθάνῃ. Διὰ ποῖον λόγον θὰ ἀφήσωμεν αὐτὴν τὴν δυνατότητα εἰς τὸν Νομάρχην, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι ἐκαυτηριάσαμεν; Ἑπομένως, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὀρθῶς τίθεται τὸ θέμα καὶ αὐτομάτως διευθετεῖται. Εἶναι λίαν πιθανὸν νὰ ὑπάρξῃ μία περίπτωσις συναλλαγῆς, ἀλλὰ εἶναι δυνατόν, καὶ τὸ γνωρίζει ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι διακεκριμένος νομικός, ἕνας νόμος νὰ καλύψῃ ὅλας τὰς περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι δυνατὸν νὰ ἐμφανισθοῦν κατὰ τὴν ἐφαρμογήν. Ὁ νόμος καλύπτει τὸ μεῖζον, ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ προβλεφθῇ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρόθεσις τοῦ ἐδαφίου αὐτοῦ, νὰ καλύψωμεν, ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, ἀλλὰ εἶναι περισσότερα τὰ πλεονεκτήματα ἀπὸ τὴν ἐφαρμογήν, τὸ νὰ ἀντικαθίσταται ὁ Δήμαρχος ἀπὸ αἱρετὸν καὶ ἀπὸ ἄλλον ἄρχοντα, παρὰ ἀπὸ τὸν Νομάρχην, ὥστε νὰ θεωροῦμεν τὸ δεδομένον μιᾶς συναλλαγῆς, ὅτι εἶναι μία ποσότης ἀμελητέα καὶ νὰ μὴ ἀναγκαζώμεθα νὰ τὴν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει σοβαρῶς.

§179Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀναφορικῶς μὲ τὸ πρῶτον θέμα, τὸ θέμα τῆς ἐκχωρήσεως ἁρμοδιοτήτων εἰς τὸν ἀναπληρωτὴν Δήμαρχον. Ἐφ’ ὅσον δὲν τὸ περιορίζετε σεῖς μόνον εἰς τοὺς μεγάλους Δήμους, ὡς ὑπεστήριξα προηγουμένως, μὴ τὸ περιορίζετε καὶ θὰ ἴδωμεν, κατὰ τὴν ἐφαρμογήν, ἐφ’ ὅσον ἐπιτύχῃ, τὸ μέτρον, ἢ ὄχι.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§181Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡ θέσπισις τοῦ θεσμοῦ τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου, κύριε Πρόεδρε, εἶναι εὔστοχος καὶ συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ πεῖρα μᾶς ἔχει διδάξει, ὅτι ἕνας ἀπὸ τοὺς μεγάλους πονοκεφάλους τοῦ Δημάρχου, ἦταν τὸ γεγονὸς ποιὸς θὰ εἶναι ὁ ἀντικαταστάτης του, εἰς περίπτωσιν ἀναγκαστικῆς ἀπουσίας τούτου. Συνωθοῦντο γύρω ἀπὸ τὸν Δήμαρχον οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι, ποῖος νὰ τὸν ἀντικαταστήσῃ καὶ πολλάκις ἠπειλοῦντο καὶ ἐπεισόδια. Καὶ ἦταν ὑποχρεωμένος ὁ Δήμαρχος, ἠναγκασμένος νὰ ἀπουσιάσῃ, νὰ ἀναθέτῃ ἐνίοτε εἰς διαφόρους συμβούλους τὴν ἀντικατάστασίν του, ὄχι μὲ γνώμονα πλέον τὸ συμφέρον τοῦ Δήμου, ἀλλὰ πρὸς ἀποφυγὴν δημιουργίας ἐπεισοδίων καὶ ἀντιδράσεων ἐκ μέρους τῶν συμβούλων. Πέραν τῶν λόγων αὐτῶν, εἴχομεν τονίσει καὶ ὡς Ἀντιπολίτευσις, ἐπαναλαμβάνομεν καὶ τώρα, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦ Νομάρχου νὰ ἀντικαθιστᾷ αὐτὸς τὸν ἀπουσιάζοντα πέραν τοῦ μηνὸς Δήμαρχον, ἦτο παρέμβασις εἰς τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν ἀντίθετος μὲ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ φορτικότης τῶν πιεζόντων τὸν Δήμαρχον, τὰς περισσοτέρας φορὰς δι’ οἰκονομικὰ ὠφελήματα, νὰ τὸν ἀντικαταστήσουν κατὰ τὴν ἀπουσίαν του καὶ ἡ κατάργησις τοῦ δικαιώματος τοῦ Νομάρχου νὰ διορίζῃ αὐτὸς τὸν ἀπουσιάζοντα Δήμαρχον καθιστᾷ ἔτι περισσότερον ἐπιβεβλημένην τὴν συζητουμένην διάταξιν. Ὁ Δήμαρχος ἔχει διοικητικὰς ἁρμοδιότητας, ἔχει τεχνικὰς ἁρμοδιότητας, ἔχει ἁρμοδιότητας ἐπὶ τῆς καθαριότητος καὶ πλείστας ἄλλας ὑποχρεώσεις, ἔναντι τῶν ὁποίων εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξαρκέσῃ. Ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν Δήμαρχον θὰ καθορίσουν τὰς ἁρμοδιότητάς του πρὸς τὸ συμφέρον τῆς πόλεως, π.χ. ἐὰν ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος ἀγαπᾷ τὴν νοικοκυροσύνην, τὴν καθαριότητα, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσχοληθῇ μὲ αὐτὰ τὰ καθήκοντα καὶ νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸν Δῆμον. Ἐὰν ἔχῃ διοικητικὰς ἱκανότητας, θὰ ὠφελήσῃ τὸν Δῆμον εἰς τὸν σοβαρὸν αὐτὸν τομέα. Ἐὰν εἶναι τεχνικὸς θὰ ὠφελήσῃ εἰς αὐτὸν τὸν τομέα τὸν Δῆμον, ἐφορεύων ἐπὶ τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Δήμου. Θὰ καθορίσουν οἱ Δήμαρχοι τὰς ἁρμοδιότητας τῶν ἀναπληρωτῶν των ἀναλόγως τῶν εἰδικῶν προσόντων των δεδομένου, ὅτι ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος θὰ ἐργάζεται καθημερινῶς εἰς τὸ Δημαρχεῖον. Ἀλλ’ ὡς εἴπομεν καὶ εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν, θὰ πρέπει νὰ προβλεφθῇ κἄποια ἀμοιβὴ διὰ τὸν ἀναπληρωτὴν Δήμαρχον, ὁ ὁποῖος θὰ συμβάλῃ καὶ αὐτὸς εἰς μέγαν βαθμὸν διὰ τὸ καλὸν τοῦ Δήμου, ἐὰν θέλωμεν νὰ ὠφελήσωμεν τὴν αὐτοδιοίκησιν.

§182Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἔχει προβλεφθῆ.

§183Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ, κ. Πρόεδρε, τὸν πληθυσμὸν τῶν Δήμων, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἰσχύσῃ ὁ θεσμὸς τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου, εἶναι βέβαιον, ὅτι εἰς πόλεις ἄνω τῶν 25.000 κατοίκων θὰ ἀνακουφισθῇ ὁ Δήμαρχος, διότι ἐπὶ τόσου πληθυσμοῦ ὁ Δήμαρχος εἶναι ἀρκετὰ ἐπιβεβαρημένος, ἀλλὰ καὶ διότι ὑπάρχουν πολλοὶ τῶν Δημάρχων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὡς πάρεργον τὸ δημαρχιακὸν ἀξίωμα καὶ εἶναι ἀπολύτως χρήσιμος ἂν μὴ ἐπιβεβλημένος ὁ θεσμὸς τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου, πρὸς εὔρυθμον λειτουργίαν καὶ ἀπόδοσιν τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Δήμου.

§184Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι, εἶναι πράγματι ὁ θεσμὸς τοῦ ἀναπληρωτοῦ δημάρχου νέος διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ δὲν νομίζω, ὅτι τὰ παραδείγματα τῆς Κρήτης καὶ τῆς Δωδεκανήσου εἶναι ἀπολύτως ταὐτόσημα μὲ τὰς συνθήκας αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται εἰς τὴν ὑπόλοιπον χώραν. Ἐπειδὴ εἶναι θεσμὸς καινοφανής, πρέπει νὰ τὸν προσέξωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν καὶ νὰ μὴ τὸν ἐπεκτείνωμεν πέραν ἐκείνων τῶν ὁρίων ὅπου κρίνομεν, ὅτι ἀπαραιτήτως πρέπει νὰ δοκιμασθῇ. Εἰς τί ἀποβλέπει ἢ φαίνεται, ὅτι ἀποβλέπει ὁ νομοθέτης τοῦ παρόντος νομοσχεδίου; Διεπίστωσεν, ὅτι εἰς τοὺς δημάρχους ὑπάρχει ἕνας φόρτος ἐργασίας καὶ ὅτι ὁ δήμαρχος χρειάζεται ἕνα συνεργάτην. Τὶ εἴδους συνεργάτης θὰ εἶναι αὐτός; Ὑπηνίχθη ὡρισμένα πράγματα ὁ κ. Ἠλιοῦ. Δύο εἰδῶν συνεργάται ἠμπορεῖ νὰ γίνουν, ἢ θὰ εἶναι ἕνας βοηθός, ὁ ὁποῖος ἀκριβῶς δὲν θὰ ἔχῃ τὰ προσόντα τοῦ δημάρχου, ἀλλὰ θὰ συμπληρώνῃ τὸν δήμαρχον εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα οὔτε χρειάζεται οὔτε πρέπει νὰ ἔχῃ κάμει ὁ δήμαρχος. Θὰ εἶναι ὁ πρῶτος ὑπάλληλός του, θὰ εἶναι ὅπως εἰς τὸ στράτευμα ὅπου ὁ Στρατηγὸς ἔχει τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου, τὸν Ἐπιτελάρχην, κἄτι τέτοιο θὰ εἶναι, καὶ θὰ τὸν ὑποδεικνύῃ αὐτὸς καὶ θὰ ἐκλέγεται ἄνευ σταυρῶν ἀπὸ τὸ ψηφοδέλτιόν του, ἢ θὰ εἶναι ἕνας ἐφεδρικὸς δήμαρχος, ἀντικαταστάτης τοῦ ἄλλου, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὰ ἴδια προσόντα τοῦ δημάρχου καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἐκτελῇ μέρος ἢ καὶ ἐν ἀνάγκῃ ὅλον τὸν κύκλον τῶν ἁρμοδιοτήτων τοῦ δημάρχου. Ποῖο ἀπὸ τὰ δύο ἀκριβῶς θέλομεν; Εἰς τί ἀκριβῶς ἀποβλέπομεν; Ἐὰν θέλωμεν νὰ γίνῃ ὁ δήμαρχος αὐτὸς βοηθός, ὁ ὁποῖος νὰ ἐλαφρύνῃ ἀπὸ τὸν τεχνικὸν φόρτον τὸν δήμαρχον ὀρθῶς τὸν καθορίζομεν ἐκ προοιμίου, τὸν ὁρίζει ὁ δήμαρχος, τὸν παίρνει ὡς ἄμεσον συνεργάτην του ἐκεῖ ὅπου θέλει καὶ τὸν κάμνει βοηθόν του. Εἶναι καὶ αὐτὸς ἕνας ὑπὸ ἄλλο ὄνομα ἐμφανιζόμενος Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ δημάρχου, ὁ ὁποῖος ἔχει ὡρισμένας ἁρμοδιότητας ἐκτελεστικὰς ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν χαράσσει ὁ δήμαρχος. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη λύσις. Ἂν ὑπάγωμεν εἰς ἄλλην σκέψιν καὶ πηγαίνει καὶ εἰς ἄλλην σκέψιν ὁ νόμος, διότι τὸν θέλει καὶ ἀντικαταστάτην τοῦ δημάρχου, τότε θὰ ἔπρεπε πρῶτον κατὰ τὴν ἐκλογὴν νὰ μὴ εἶναι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον ὁρίζει ὁ δήμαρχος, νὰ μὴ εἶναι τσιράκι τοῦ δημάρχου, ἀλλὰ ἕνας χαίρων τῆς ἐμπιστοσύνης καὶ τῆς ἐκτιμήσεως τῶν ἐκλογέων δημοτικὸς σύμβουλος καὶ δὴ ὁ λαμβάνων τὸν μείζονα ἀριθμὸν σταυρῶν. Καὶ τότε αὐτὸς ἔρχεται σὰν ἕνας ἀπὸ τὸν λαὸν προσδιωρισμένος ἀντικαταστάτης τοῦ δημάρχου καὶ ἐνδέχεται νὰ συνδυασθῇ μὲ τὴν σκέψιν, ὅτι θὰ κάμῃ καὶ ὡρισμένας ἐργασίας διὰ νὰ ἐλαφρύνῃ τὸν δήμαρχον. Ἐγὼ βλέπω, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὁ νομοθέτης τοῦ νομοσχεδίου θέλει καὶ τὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο. Τὸν θέλει βοηθὸν ἀλλὰ τὸν θέλει καὶ ἀντικαταστάτην. Τὸν θέλει βοηθὸν διότι, λέγει, ὅτι τὸν γνωρίζει ἀλλὰ τὸν θέλει καὶ ἀντικαταστάτην, καὶ ἀκριβῶς αὐτὸ εἶναι τὸ ἐλάττωμα, ὅτι ἐνῷ τὸν θέλει βοηθὸν τὸν θέλει καὶ ἀντικαταστάτην καὶ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Ἡλιοῦ, ὅτι ἢ τὸ ἕνα θὰ εἶναι ἢ τὸ ἄλλο. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καὶ τὰ δύο. Θὰ ἤθελα ἑπομένως νὰ διερωτηθῶ ἀφ’ ἧς στιγμῆς κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ δημιουργήσωμεν τὸν βοηθόν, ἂς πάρωμεν τὴν πρώτην ἐκδοχήν, θὰ τοῦ δώσωμεν ὡρισμένας ἁρμοδιότητας ἐκ προοιμίου; Μὲ ἠρώτησεν, ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ τοῦ ὑπεσχέθην νὰ τοῦ ἀπαντήσω. Τώρα βλέπω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ προοιμίου νὰ δώσωμεν ἁρμοδιότητας εἰς βοηθὸν Δημάρχου. Πρῶτον, τὸ ἐπεσήμανε καὶ ὁ κ. Ζορμπᾶς, δὲν ξεύρωμεν τὶ χαρίσματα ἔχει αὐτὸς ὁ βοηθός. Ἠμπορεῖ νὰ εἶναι τεχνικός, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι διοικητικὸς καὶ ἀναλόγως ὁ Δήμαρχος θὰ ἐκχωρῇ αὐτὰς τὰς ἁρμοδιότητας καὶ δὲν ὑπάρχει ἐκ προοιμίου προσδιορισμὸς τῶν ἁρμοδιοτήτων αὐτῶν, ὅπως τὸ ἐσκέφθη ὁ κ. Ὑπουργός, τροποποιῶν ἐν προκειμένῳ τὸ ὑποβληθὲν σχέδιον. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον καὶ ἑπομένως ἐὰν τὸν βάλωμεν βοηθὸν θὰ τὸν θεωρήσωμεν μόνον συνεργάτην πρῶτον τοῦ Δημάρχου, εἰς τὸν ὁποῖον ὁ Δήμαρχος θὰ δίδῃ τὰς ἐντολάς του καὶ θὰ τοῦ ἐκχωρῇ ὅσας ἁρμοδιότητας θέλει, ὅπως ὁ Ὑπουργὸς ἐκχωρεῖ ἁρμοδιότητας εἰς τὸν Γενικὸν Γραμματέα καὶ τίποτε ἄλλο. Διὰ δὲ τὸν ἀντικαταστάτην θὰ σκεφθῶμεν ἄλλως καὶ θὰ εἴπωμεν, ὅτι ἀντικαταστάτης τοῦ Δημάρχου δὲν εἶναι ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος, ἀλλὰ εἶναι ὁ ὁριζόμενος διὰ τῆς ψήφου τοῦ λαοῦ, ὁ πρῶτος ἴσως εἰς τὸν συνδυασμὸν κατὰ σειρὰν σταυρῶν, ἢ κατ’ ἄλλον τρόπον, θὰ τὸ ἴδωμεν ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ ἄποψις αὐτή. Ἂν πάλιν προβῶμεν εἰς τὴν λύσιν τοῦ ἀντικαταστάτου, τότε ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγομεν περὶ βοηθοῦ δὲν ἠμποροῦν νὰ ἰσχύσουν. Πέραν τοῦτο, θέλω νὰ ἐπισημάνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸ ἑξῆς: Ἀφ’ ἧς στιγμῆς, κ. Ὑπουργέ, τὸν ἀναπληρωτὴν Δήμαρχον θὰ τὸν ὁρίζῃ ἐκ προοιμίου ἐν τῷ Συμβουλίῳ ὡς ἐκλεγησόμενον ἄνευ σταυρῶν ὁ Δήμαρχος, νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ ἐκλέξῃ προσωπικότητα, θὰ ἐκλέξῃ τὸν ἄνθρωπον τὸν ὁποῖον θέλει ὡς ἄμεσον συνεργάτην καὶ ἑπομένως δὲν ἠμπορεῖτε αὐτὸν τὸν ὁποῖον ἐκλέγει ὁ Δήμαρχος δι’ αὐτὸν τὸν σκοπὸν νὰ τὸν προορίσετε καὶ δι’ ἀντικαταστάτην ἂν συμβῇ νὰ χρειασθῇ νὰ ὑπάρξῃ ἀντικαταστάτης. Πέραν τούτου, ἐλέχθη, ὅτι θὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν Δῆμον ἀπὸ τὴν τυραννίαν τοῦ Δημάρχου ὁ ὁποῖος ὁρίζει τὸν ἀντικαταστάτην. Καὶ ποῖος λέγει, ὅτι πρέπει διὰ τοῦ νόμου νὰ ἐξακολουθήσωμε νὰ ἀναθέτωμεν εἰς τὸν Νομάρχην νὰ ἀντικαθιστᾷ τὸν Δήμαρχον; Ἐδῶ ὑπάρχει Δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ ἠμπορεῖ νὰ τὸν ἀνεύρῃ, ἐδῶ ἔχομεν τὴν ψῆφον τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος δι’ ὡρισμένων σταυρῶν ἐξεδήλωσε τὴν προτίμησίν του πρὸς ὡρισμένα πρόσωπα. Διατὶ νὰ εἶναι παρὰ τὴν θέλησιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ὁ ἄνευ σταυρῶν ἐκλεγόμενος δι’ ἄλλον σκοπὸν παρὰ διὰ τὸν σκοπὸν νὰ εἶναι ἀντικαταστάτης τοῦ Δημάρχου; Πέραν τούτου, εἰς αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον τὸν ὁποῖον θὰ ἐκλέξωμεν βοηθὸν πρέπει νὰ δώσωμεν ἕνα περιεχόμενον, καὶ τοῦ δίδομεν. Αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος πρέπει νὰ ἀμείβεται, κ. Ὑπουργέ, διότι ἐὰν δὲν ἀμείβεται τοὐλάχιστον μὲ τὰ ¾ τοῦ μισθοῦ τοῦ Δημάρχου.

§185Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μὲ τὸ ἥμισυ.

§186Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἔστω, θὰ πρέπει νὰ ἀμείβεται καὶ θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ τὸ πλαίσιον τὸ ὑπηρεσιακόν, ἕνα γραφεῖον τέλος πάντων, τὸ ὁποῖον θὰ τὸν καθιστᾷ ἱκανὸν νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἀποστολήν του. Αὐτὴ εἶναι μεγάλη ἐπιβάρυνσις καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑποβάλλω θερμοτάτην παράκλησιν, κ. Ὑπουργέ, νὰ δεχθῆτε τὴν τροποποίησιν τὴν ὁποίαν κατέθεσα ἀφοῦ αὐτὸς ὁ θεσμὸς διὰ τὸν ὁποῖον καὶ ἡμεῖς οἱ ἴδιοι καλὰ–καλὰ δὲν ξεύρομεν πρὸς ποῖον στόχον στρέφεται, ἀφοῦ αὐτὸς ὁ νεοπαγὴς θεσμὸς πρώτην φορὰν ἐφαρμοζόμενος καὶ δοκιμαζόμενος ἐν Ἑλλάδι, ἔχει τόσα προβλήματα. Μὴ τὸν ἐπιβάλετε εἰς τοὺς Δήμους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀντέχουν νὰ κατασκευάσουν οὔτε ἕνα ρεῖθρον τοῦ πεζοδρομίου καὶ ὅ,τι ἔχουν, καὶ τὴν τελευταίαν οἰκονομίαν νὰ τὴν δώσουν εἰς τίποτε δημοτικὰ ἔργα ἀπαραίτητα διὰ τὴν περιοχήν των. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν ἂν δεχθῆτε τελικῶς τὸν θεσμὸν τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου νὰ κάμετε δύο πράγματα: Πρῶτον νὰ τὸν ἀπαλλάξετε ἀπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἀντικαταστάτου καὶ δεύτερον νὰ περιορίσετε τὸν θεσμὸν τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου εἰς τὰς μεγάλας πόλεις ὅπου πράγματι ὑπάρχει αὐτὸς ὁ φόρτος ἐργασίας, ὥστε ἐπὶ τέλους ὡς βοηθὸς τοῦ Δημάρχου νὰ εἶναι χρήσιμος ἀναπληρωτής. Πάρετε τὰς μεγάλας πόλεις, ἀλλὰ εἰς τὰς μικρὰς πόλεις οὔτε φόρτος ἐργασίας ὑπάρχει, οὔτε χρῆμα διὰ νὰ ἀμειφθοῦν καὶ δι’ αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀδικίαν εἰς βάρος τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως ἂν ἐφαρμόσωμεν αὐτὸν τὸν θεσμὸν εἰς πόλεις κάτω τῶν 50 χιλιάδων κατοίκων, ἐγὼ θὰ ἔλεγον 100 χιλιάδων, ἀλλὰ ἐπειδὴ σᾶς βλέπω, ὅτι ἀπέχετε ἀπὸ τὴν σκέψιν, τοὐλάχιστον δεχθῆτε, ὅτι εἰς τὰς πόλεις κάτω τῶν 50 χιλιάδων κατοίκων δὲν θὰ τοὺς ἐπιβαρύνετε μὲ ἕνα νέον θεσμὸν ἀμφιβόλου ἀποδοτικότητος καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιβαρύνῃ ὁπωσδήποτε καὶ οἰκονομικῶς τοὺς Δήμους.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§188Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐμὲ μὲ ἀνησυχεῖ ὁ θεσμὸς αὐτός, τοῦ Ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου. Ἔχω πληροφορίας, ὅτι εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν συνδυασμῶν, εἰς πολλὰς ἐπαρχιακὰς πόλεις, ἐκτὸς τῶν ἄλλων δυσχερειῶν, ἀντιμετωπίζεται καὶ ἡ δυσχέρεια ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ θεσμοῦ. Πολλοὶ ἐκ τῶν διακεκριμένων πολιτῶν ἔχουν τὴν διάθεσιν νὰ συμμετάσχουν, ἀλλὰ διεκδικοῦν τὴν θέσιν τοῦ ἀναπληρωτοῦ. Ἢ μὲ βάζεις ἀναπληρωτὴν ἢ δὲν συμμετέχω εἰς τὸν συνδυασμόν. Πῶς θὰ γίνῃ ἡ ἐκλογή, κ. Πρόεδρε; Μὲ αὐτὸν τὸν νόμον; Αἱ ἐκλογαὶ γίνονται μὲ τὰ ψηφοδέλτια καὶ τὰ ψηφοδέλτια τὰ συγκεντρώνουν ὅσοι ἔχουν τὴν δύναμιν. Τορπιλλίζει, λοιπόν, ὁ θεσμὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου ποὺ σκοπὸν ἔχει τὴν καταπολέμησιν τῆς συναλλαγῆς. Καὶ δεύτερον: Ὑπάρχει μία τορπίλλη εἰς τὸ ἐδάφιον 8, κ. Ὑπουργέ. Τὸ ἐδάφιον 8 λέγει: «... (Ἀναγινώσκει)...». Δηλαδή, θὰ μὲ βάλῃς ἀναπληρωτὴν καὶ μετὰ δύο χρόνια θὰ παραιτηθῇς ἐσύ, διὰ νὰ ἔλθω ἐγώ. Δὲν ξεύρω ποία θὰ εἶναι ἡ τελικὴ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς. Παρακαλῶ, ὅμως κ. Ὑπουργέ, ὅπως περιλάβητε διάταξιν ἡ ὁποία νὰ λέγῃ, ὅτι «ἐν περιπτώσει παραιτήσεως τοῦ Δημάρχου νὰ μὴ ἀναλαμβάνῃ ὁ ἀναπληρωτής, ἀλλὰ νὰ γίνεται νέα ἐκλογὴ Δημάρχου ἀπὸ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον». Ἄλλως, κτίζετε ἐπὶ τῆς ἄμμου, κ. Ὑπουργέ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει σχέσις μεταξὺ Δημογεροντίας, ὡς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου. Ἐκεῖ ὑπῆρχον χωρισταὶ ἁρμοδιότητες, ποὺ εἶχον ἐκχωρηθῆ εἰς 2–3 Δημογέροντας. Ἐδῶ τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι ὁ Δήμαρχος δύναται αὐτὸς νὰ ἀναθέσῃ ὡρισμένας ἁρμοδιότητας εἰς τὸν ἀναπληρωτήν. Καὶ φυσικὰ τὸ νομοθέτημα ἔχει δίκαιον, ἐφ’ ὅσον θὰ διατηρήσῃ τὸν θεσμὸν τοῦ ἀναπληρωτοῦ. Εἴπατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι διὰ τοῦ Διατάγματος, θὰ δύναται ὁ Δήμαρχος νὰ ἀναθέτῃ καθήκοντα εἰς ἀναπληρωτήν. Κύριε Ὑπουργέ, προσέξατέ το αὐτό. Δύο αὐθύπαρκτοι ἀρχαὶ σὲ ἕνα δῆμον δὲν πάει. Ποῖος θὰ διατάξει; Ποία θὰ εἶναι ἡ ἁρμονία δημάρχου καὶ ἀναπληρωτοῦ δημάρχου ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἁρμονικὴν λειτουργίαν τοῦ δήμου. Ἐὰν παρὰ τὰς ἡμετέρας ἀντιρρήσεις, ἐπιμείνετε εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ θεσμοῦ, ἀφήνετε εἰς τὸν δήμαρχον νὰ ἀναθέτῃ εἰς τὸν ἀναπληρωτὴν δήμαρχον αὐτὴν ἢ ἄλλην ἁρμοδιότητα. Εἰς περίπτωσιν δὲ παραιτήσεως ἐξ οἱουδήποτε λόγου τοῦ δημάρχου, νὰ ἐκλέγεται νέος δήμαρχος ὑπὸ τοῦ Λαοῦ. Ἐὰν τελικῶς καθιερώσωμεν τὸν θεσμὸν τοῦ ἀναπληρωτοῦ δημάρχου, τάσσομαι ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τοῦ κ. Τσάτσου, δηλαδὴ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ θεσμὸς οὗτος εἰς πόλεις ἄνω τῶν 50.000. Ἐπὶ πλέον, κ. Ὑπουργέ, ἔχομεν καὶ τὰ ἔξοδα παραστάσεως τοῦ ἀναπληρωτοῦ δημάρχου. Τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὰ ἔξοδα αὐτά; Ἐὰν λαμβάνῃ ἔστω καὶ δύο χιλιαδ. δραχ. τὸν μῆνα, θέλομεν 24.000 δραχ. τὸν χρόνον διὰ μισθούς του. Μαζὶ δὲ μὲ τὰ ἔξοδα τῶν δημοτικῶν συμβούλων εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν τὶς 200.000 δραχ. τὸν χρόνον. Ἀντιλαμβάνεσθε ποῦ πηγαίνομεν; Πῶς θὰ γίνουν κατόπιν τὰ ἔργα τῶν μικρῶν ἰδίως δήμων, ποὺ ὅλοι μας γνωρίζομεν κατὰ ποῖον τρόπον προσπαθοῦν νὰ ἐξοικονομήσουν ὡρισμένα χιλιάρικα διὰ νὰ φτιάξουν κανένα δρόμον. Τερματίζων, κ. Πρόεδρε, δηλῶ, ὅτι τάσσομαι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίον τοῦ θεσμοῦ τῶν ἀναπληρωτῶν δημάρχων. Ἐὰν τελικῶς χωρήσωμεν, εἰς τὴν καθιέρωσιν τοῦ θεσμοῦ, νὰ καθιερωθῇ οὗτος εἰς τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας πληθυσμὸν ἄνω τῶν 50.000 κατοίκων, αἱ δὲ ἁρμοδιότητες τοῦ ἀναπληρωτοῦ δημάρχου, νὰ καθορίζωνται ὑπὸ τοῦ δημάρχου.

§189Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§190Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε, κ. Ὑπουργέ, νὰ προηγηθῶ;

§191Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Βασιλᾶτο, ἀλλὰ πρέπει προηγουμένως.......

§192Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Κύριε Μπακόπουλε, εἴπατε, ὅτι παίρνετε πληροφορίας ἀπὸ τὴν περιφέρειάν σας, ὅτι δὲν ἠμποροῦν οἱ ὑποψήφιοι δήμαρχοι νὰ καταρτίσουν τοὺς συνδυασμούς των διότι ἤρχισαν ἤδη αἱ συναλλαγαὶ διὰ τὸ ποῖος θὰ χρισθῇ ἀναπληρωτὴς δήμαρχος. Μήπως, κ. Μπακόπουλε, δὲν θὰ γίνωνται συναλλαγαί, ἐὰν δὲν καθιερωθῇ ὁ θεσμὸς αὐτός, μεθαύριον, μεταξύ, τοῦ δημάρχου καὶ τῶν συμβούλων διὰ τὸν ποῖον ἐκ τῶν συμβούλων θὰ ἀφήνῃ ἀντικαταστάτην του ἐν περιπτώσει ἀπουσίας του;

§193Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Κύριοι συνάδελφοι, λαμβάνω τὸν λόγον, διότι δὲν ἔχει γίνει ἀντιληπτὸν καλὰ τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου καὶ φοβοῦμαι, ὅτι ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, κ. Τσάτσος, δὲν ἀνέγνωσε τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τῆς Κοινοβολευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐξεφράσθησαν φόβοι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταρτισθοῦν συνδυασμοί, λόγῳ τοῦ ὅτι ὅλοι ἀπαιτοῦν ἀπὸ τὸν δήμαρχον νὰ τοὺς κάμῃ ἀναπληρωτάς. Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη περίπτωσις. Διότι ἡ διάταξις εἶναι ρητή. Λέγει ἡ διάταξις αὐτή, ὅτι γίνεται ἀναπληρωτὴς δημάρχου ὁ πλειοψηφῶν σύμβουλος. Ἄρα τὸν ἀναπληρωτὴν δήμαρχον τὸν ἐκλέγει ὁ λαός. Εἶναι σαφές. Ἑπομένως, ὅλοι αὐτοὶ οἱ φόβοι, οἱ ὁποῖοι ἐξεδηλώθησαν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταρτισθοῦν συνδυασμοί, καταρρίπτονται. Καὶ ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, εἶναι τελείως ἀντίθετοι. Διότι, χωρὶς νὰ χρειάζεται νὰ προβοῦν οἱ ὑποψήφιοι δήμαρχοι εἰς οὐδεμίαν παραχώρησιν, ἀποκτοῦν ἕνα βοηθόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἐκλέγεται ἀπὸ τὸν ἄλλον διὰ σταυρῶν καὶ ἑπομένως εἶναι ἀδιάβλητος. Ἀναγνώσατε, παρακαλῶ, τὴν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὸ ἄρθρον 9 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Λέγει αὕτη: «Ἀναπληρωτής... «...(ἀναγινώσκει)...».

§194Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τότε, παύει νὰ ἔχῃ τὴν ἰδιότητα τοῦ βοηθοῦ.

§195Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Εἴπομεν, «ἀναπληρωτοῦ». Ἑπομένως, καταπίπτει τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ὑπάρχει κίνδυνος περὶ τὸν καταρτισμὸν τοῦ συνδυασμοῦ. Οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει. Δὲν ὑπάρχει, ἐπίσης, οὐδεμία περίπτωσις συναλλαγῆς.

§196Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δέχεσθε σεῖς αὐτὴν τὴν τροπολογίαν;

§197Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐξέφρασεν ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Μπακόπουλος, τὸν φόβον, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις συμπαιγνίας καὶ νὰ γίνῃ τεχνητὴ παραίτησις, οὕτως ὥστε νὰ ἐκπληρωθῇ ἀναληφθεῖσα ἐκ τῶν προτέρων ὑποχρέωσις. Θὰ ἐξεπληροῦτο ἀναληφθεῖσα ἐκ τῶν προτέρων ὑποχρέωσις, ἐὰν ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος, ὡρίζετο ἀπὸ τὸν Δήμαρχον. Ἐφ’ ὅσον ὁ ἀναπληρωτὴς ἐκλέγεται ἀπὸ τὸν λαὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναλάβῃ οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ὁ Δήμαρχος, ὥστε νὰ τὴν ἐκπληρώσῃ μὲ τὴν παραίτησίν του. Ἄρα ὁ φόβος σας, ἀγαπητέ μου συνάδελφε, δὲν νομίζω, ὅτι εὐσταθεῖ. Ἐὰν φρονῆτε, ὅτι παρὰ ταῦτα ὑπάρχει φόβος, εἶμαι ἀπολύτως διατεθειμένος νὰ δεχθῶ πᾶσαν πρότασιν, ἡ ὁποία νὰ ἀπομακρύνῃ οἱανδήποτε ἔννοιαν συναλλαγῆς.

§198Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, ἐπ’ αὐτοῦ.

§199Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ.

§200Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὁ Δήμαρχος δὲν ἔχει ἀνάγκην σταυρῶν. Θὰ ἔλθῃ εἰς συναλλαγὴν κατόπιν συμφωνίας, μὲ ἕνα ἄλλον ἰσχυρόν, διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸς Δήμαρχος.

§201Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶναι μία ἄποψις αὐτή. Δὲν εἶπον, ὅτι εἶναι ὁ γενικὸς κανών. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι καὶ τὴν ἄποψιν αὐτήν, τὴν ἀπωτέραν, τὴν ἀποδέχομαι καὶ νὰ τεθῇ ὅτι ὁ ἀναπληρωτής, τὸν ἀναπληρώνει εἰς πάσας τὰς περιπτώσεις, πλὴν παραιτήσεως. Ὁπότε εἰς περίπτωσιν παραιτήσεως, τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, θὰ προβῇ εἰς ἐκλογήν. Εἶμαι διατεθειμένος νὰ τὸ δεχθῶ. Καλύτερον νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ὅμως, νὰ τὸ σκεφθῶ ἀκόμη. Ἀλλὰ ἐπιθυμῶ, νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1959, ἤμουν βουλευτὴς Ἀθηνῶν μὲ 18.000 σταυροὺς καὶ ἔβαλα εἰς ἕνα ἐκ τῶν συνδυασμῶν ἕνα ὑποψήφιον δημοτικὸν σύμβουλον, φίλον μου, καὶ ἔρριψα ὅλο τὸ βάρος τοῦ κομματικοῦ μου μηχανισμοῦ, μὲ ὅλην μου τὴν ὀργάνωσιν. Ξεύρετε πόσους ψήφους ἐπῆρεν, ὁ ὑποψήφιος δημοτικὸς Σύμβουλος, τὸν ὁποῖον ὑπεστήριξα ἐγὼ καὶ ὁ ὁποῖος ἦτο ἕνας ἐντιμώτατος Ἀθηναῖος; 344 σταυρούς. Δὲν ἔχει καμμίαν δύναμιν κανεὶς νὰ μεταφέρῃ σταυροὺς εἰς ἄλλον. Νὰ πάρῃ ὁ ἴδιος ἔχει τὴν δύναμιν, τοῦ τὴν προσδίδει ἡ ἀκτινοβολία του, τὸ κῦρος του, ἡ ἐργασία τὴν ὁποίαν ἔχει κάμει κλπ. Νὰ μεταφέρῃ ὅμως τοὺς σταυροὺς εἰς ἄλλον, δὲν ἔχει τὴν δύναμιν.

§202Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Τοπικὸς Δήμαρχος, ἔχει.

§203Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Σᾶς τὰ λέγω αὐτὰ ἀπὸ τὴν πεῖραν, τὴν πικροτάτην πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἀπέκτησα ὁ ἴδιος. Δὲν νομίζω, ὅτι εὐσταθοῦν οἱ φόβοι τοῦ ἀξιοτίμου κ. Τσάτσου, ὅσον καὶ τοῦ σεβαστοῦ μου κ. Μπακοπούλου. Διότι, ἐφ’ ὅσον ἐκλέγεται ἀπὸ τὸν λαόν, δὲν ὑπάρχει περίπτωσις συμπαιγνίας καὶ δὲν ὑπάρχει περίπτωσις τσακωμοῦ εἰς τὸν συνδυασμόν. Ὅποιος ἔχει κῦρος, ἀκτινοβολίαν, ἱστορίαν, θὰ τὸν ψηφίσῃ ὁ λαός. Νομίζω, ὅτι ἡ διασάφησις αὐτή, ἦτο χρήσιμος, διὰ νὰ μὴ γεννῶνται παρεξηγήσεις.

§204Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δέχεσθε τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἀναπληρωτὴς ἐκλέγεται ὁ λαβὼν τοὺς πλείονας σταυρούς;

§205Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα.

§206Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ κείμενον, δὲν εἶναι καὶ δήλωσις ἰδική σας, ἄχρι τοῦδε δὲν ὑπάρχει.

§207Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐάν, κ. Ὑπουργέ, εἴχατε δηλώσει ὅτι ἀποδέχεσθε αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, κατὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος της, θὰ εἶχε περιορισθῆ ἡ συζήτησις.

§208Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Φοβοῦμαι, ὅτι δὲν μοῦ ἐκάματε τὴν τιμὴν νὰ μὲ προσέξετε, ὅταν ὡμίλουν καὶ ἰδίως, ὅταν ὡμίλησα ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ὅπου ἐδήλωσα, ὅτι δέχομαι ὅλας τὰς τροπολογίας, ποὺ ἐπέφερεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή.

§209Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ, μίαν ἀποσαφήνισιν. Εἴπατε, ὅτι ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος θὰ εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ λάβῃ τοὺς περισσοτέρους σταυροὺς προτιμήσεως. Μένω μὲ αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν ἀπὸ τὰς μέχρι τοῦδε συζητήσεις, ὅτι ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος, δὲν ἔχει ἀνάγκην σταυρῶν προτιμήσεως.

§210ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Ἐτροποποιήθη.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§212Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Μετὰ τὴν διευκρίνισιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι δηλαδὴ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος θὰ ἐκλέγεται ὁ λαμβάνων περισσοτέρους σταυροὺς προτιμήσεως, δὲν ἔχω νὰ εἴπω πολλὰ πράγματα. Ὁ κ. Τσάτσος διηρωτήθη: Ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος, εἶναι βοηθὸς ἢ ἀντικαταστάτης; Ἐγὼ λέγω, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἶναι συνεργάτης τοῦ Δημάρχου. Ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος καὶ θὰ ἀντικαθιστᾶ τὸν κωλυόμενον Δήμαρχον καὶ θὰ εἶναι ὁ στενώτερος συνεργάτης. Νομίζω, ὅτι ὁ ὑποψήφιος Δήμαρχος θὰ προσπαθήσῃ νὰ ἐκλέξῃ τὸν ἀναπληρωτὴν Δήμαρχον, μεταξὺ τῶν ἐκλεκτοτέρων συμπολιτῶν του. Κατὰ πόσον θὰ τὸ ἐπιτύχῃ αὐτὸ, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν κομματικὴν δύναμιν ποὺ θὰ ἔχῃ καὶ ἀπὸ τὴν ἱκανότητα τοῦ προσώπου. Ἐγώ, νομίζω, ὅτι διὰ τοὺς μεγάλους Δήμους, εἶναι ἀπαραίτητον. Δὲν πρέπει νὰ ξεχνῶμεν, ὅτι οἱ μεγάλοι Δῆμοι εἶχον, κατὰ τὸ παρελθόν, τοὺς Προέδρους, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραφον τὰ ἔγγραφα. Εἶναι ἀδύνατον οἱ Δήμαρχοι, τῶν μεγάλων πόλεων, νὰ παρακολουθήσουν τὰ κύρια ἔργα των. Διὰ τοὺς μεγάλους Δήμους, ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος, θὰ προσφέρῃ πολλά. Ὑποστηρίζω, ἐπίσης, ὅτι οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι, πρέπει νὰ λαμβάνουν καὶ τὰ ἔξοδα κινήσεως. Θὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τῆς σχετικῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ συνάδελφος κ. Δ. Βρανόπουλος. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν συναλλαγήν. Ἐνθυμοῦμαι τὸ ἑξῆς περιστατικόν: Τὸ 1952, ὁ Δήμαρχος Χίου εἶχεν ὑπογράψει συμφωνητικὸν μὲ ἄλλον συνυποψήφιόν του καὶ τὸ ὁποῖον συμφωνητικὸν ὥριζεν, ὅτι τὰ δύο πρῶτα ἔτη θὰ ἦτο Δήμαρχος ὁ εἷς καὶ τὰ δύο ἄλλα ὁ ἕτερος τῶν ὑπογραψάντων τὸ συμφωνητικόν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, νομίζω, ὅτι ἡ παρ. 3 πρέπει νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: «...(ἀναγινώσκει)...». Ἐὰν ἀποδεχθῶμεν τὴν τροπολογίαν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ εἴμεθα ἥσυχοι, ὅτι ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, ἡ συναλλαγὴ θὰ ἀποφευχθῇ. Καὶ ὅταν, βεβαίως, θὰ τεθῇ ἡ προσθήκη αὕτη, θὰ πρέπει νὰ τεθῇ καὶ ἑτέρα προσθήκη, ὅτι ἐν περιπτώσει παραιτήσεως τοῦ Δημάρχου, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τὸν ἀναπληρῇ ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος, διότι πῶς θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ἐκλογὴ τοῦ νέου Δημάρχου. Διὰ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἀσφαλῶς. Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι καὶ τὸν θεσμὸν πρέπει νὰ καθιερώσωμεν καὶ αὐτὰς τὰς προσθήκας, ὅταν προσθέσωμεν θὰ κατοχυρώσωμεν καὶ τὸν Δήμαρχον καὶ τὸν ἀναπληρωτὴν Δήμαρχον, ὅσον τὸ δυνατὸν καλύτερον.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κωνσταντινίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§214Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ἀντίθετος πρὸς τὴν διάταξιν αὐτὴν τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τῆς ὁποίας θεσπίζεται ὁ θεσμὸς τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω, ποίαν ὑπηρεσίαν θὰ προσφέρῃ εἰς τὸν Δῆμον ὁ ἀναπληρωτὴς αὐτὸς Δήμαρχος, διότι καθήκοντα θὰ ἀναλάβῃ ἐφ’ ὅσον θὰ ἀπομακρυνθῇ ὁ Δήμαρχος καὶ ἑπόμενον εἶναι ὅτι θὰ προσπαθῇ μὲ κάθε τρόπον...

§215Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὄχι, δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, δὲν εἶναι ἡ σκέψις αὐτή, ὅτι μόνον ὅταν φύγῃ ὁ Δήμαρχος θὰ ἀναλάβῃ, ἀλλὰ εἰς τὴν καθημερινὴν ζωὴν θὰ τὸν ἀνακουφίζῃ ἀπὸ ὡρισμένας ὑπογραφάς, φέρ’ εἰπεῖν, αὐτὴ εἶναι μία περίπτωσις.

§216Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, γίνεται συγκυρίαρχος τοῦ Δήμου, ἐὰν γίνῃ ἐκχώρησις ἁρμοδιοτήτων ἀπὸ τὸν Δήμαρχον τότε γίνεται συγκυρίαρχος καὶ αὐτὸς γίνεται δεύτερος Δήμαρχος καὶ θὰ πρέπει νὰ γίνουν καὶ οἰκονομικαὶ ἐκχωρήσεις, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάθεται νὰ ὑπογράφῃ ὅλην τὴν ἡμέραν χαρτιά, χωρὶς νὰ ἀμείβεται. Θὰ εἶναι μία πρόσθετος ἐπιβάρυνσις διὰ τὸν Δῆμον ἡ ἀμοιβὴ αὐτὴ καὶ νομίζω, ὅτι ὁ θεσμὸς αὐτός, δὲν θὰ προσφέρῃ τίποτε εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν. Δι’ αὐτό, θὰ παρεκάλουν, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν εἶναι δυνατὸν δοκιμαστικῶς, περιορίσατε μόνον τὴν καθιέρωσιν τοῦ θεσμοῦ εἰς Δήμους, τοὐλάχιστον, ἄνω τῶν 50.000 κατοίκων. Ἀξιότιμε κ. Ὑπουργέ, ἐφέρατε ἕνα νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ χάρις εἰς τὴν μεγάλην κατανόησιν, ποὺ ἐδείξατε, ἔχουν θεσπισθῆ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ὠφελοῦν πολὺ τὴν αὐτοδιοίκησιν καὶ συνδέεται τὸ ὄνομά σας μὲ τὴν αὐτοδιοίκησιν. Σᾶς παρακαλῶ, προσέξατε τὴν διάταξιν αὐτήν, θὰ φέρῃ ἀναστάτωσιν, κανεὶς ὑποψήφιος Δήμαρχος δὲν τὴν θέλει τὴν διάταξιν αὐτήν, τὴν καθιέρωσιν τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου. Δι’ αὐτό, θὰ παρακαλέσω, ἐφ’ ὅσον δὲν θέλετε, νὰ τὴν ἀπαλείψετε, τοὐλάχιστον νὰ τὴν περιορίσετε εἰς ἕνα ὡρισμένον ἀριθμὸν Δήμων, ἄνω τῶν 50–60 χιλιάδων κατοίκων.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§218Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, τὸ κρίσιμον θέμα εἶναι, ἐὰν θὰ ἔχωμεν βοηθὸν ἢ ὑπὸ τὸ ὄνομα βοηθὸς θὰ ἔχωμεν καὶ περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὸς ὁ βοηθὸς θὰ γίνεται καὶ ὁ ἀντικαταστάτης τοῦ Δημάρχου, θὰ γίνεται, δηλαδή, Δήμαρχος. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ ἐνδεχόμενον ἀποτελεῖ κίνδυνον, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἀποτελεῖ κίνδυνον, εἴτε πραγματικόν, εἴτε μὴ πραγματικόν, ὁ ὁποῖος ὅμως, θὰ θεωρῆται ὅτι ὑπάρχει καὶ θὰ δημιουργῇ καὶ τὴν ἔννοιαν τῆς συναλλαγῆς καὶ τὴν ἔννοιαν τῶν παρεξηγήσεων περὶ τὰ δημοτικὰ πράγματα. Ἐξηγοῦμαι: Ὅταν γνωρίζῃ αὐτὸς ὁ βοηθός, τὸν ὁποῖον σεῖς εἰς ὡρισμένην περίπτωσιν θὰ θέλετε νὰ ἠμπορῇ νὰ γίνῃ καὶ Δήμαρχος, τότε θὰ κάνῃ ὅ,τι ἐξαρτᾶται ἀπὸ αὐτόν, ὥστε ὁ Δήμαρχος νὰ φύγῃ ἀπὸ τὴν μέσην. Συζητοῦμεν διὰ πράγματα ποὺ συνέβησαν, συμβαίνουν καὶ καθόλου δὲν ἀποκλείεται νὰ συμβοῦν. Θὰ κάνῃ τὰ πάντα, διότι θὰ γνωρίζῃ, ὅτι ἐὰν ὁ Δήμαρχος φύγῃ, ἀπὸ τὴν μέσην, δὲν ἐννοῶ μόνον τὴν περίπτωσιν τοῦ θανάτου, ὑπάρχουν τόσαι ἄλλαι περιπτώσεις, ποὺ προβλέπει καὶ ὁ κῶδιξ, ποὺ ἠμπορεῖ ὁ Δήμαρχος νὰ φύγῃ καὶ θὰ ξεύρῃ τότε, ὅτι αὐτὸς γίνεται Δήμαρχος. Ἑπομένως, θὰ μετέλθῃ ὅ,τι ἠμπορεῖ διὰ νὰ περιαγάγῃ τὸν Δήμαρχον εἰς δυσχερῆ θέσιν, τελικῶς νὰ φύγῃ διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸς Δήμαρχος. Ἐὰν θέλετε, δὲν θὰ τὸ κάνῃ καὶ θὰ προσπαθῇ νὰ βοηθήσῃ τὸν Δήμαρχον, ἀλλὰ θὰ φαίνεται, ὅτι τὸ κάνει, ὅταν γνωρίζουν οἱ πάντες, ὅτι μετὰ τὸν Δήμαρχον γίνεται αὐτὸς Δήμαρχος, κᾶθε ἐνέργειά του θὰ παρεξηγῆται καὶ τότε διὰ νὰ μὴ παρεξηγῆται ἡ ἐνέργειά του, θὰ παύσῃ νὰ ἐνεργῇ, θὰ παύσῃ τότε ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων νὰ ἔχῃ ἀντίθετον γνώμην μὲ τὸν Δήμαρχον, μήπως τυχὸν παρεξηγηθῇ, ὅτι τὸ κάνει διὰ νὰ χρεωκοπήσῃ τὸν Δήμαρχον καὶ νὰ τοῦ πάρῃ τὴν θέσιν. Νομίζω, ὅτι ἐὰν θέλετε, ὁ νέος θεσμὸς νὰ περπατήσῃ εἰς τὰ μέτρα ποὺ τὸν συλλάβατε, πέστε ὄχι, ὅτι θέλετε εἰς περίπτωσιν ποὺ ὁ ἐκλεγεὶς Δήμαρχος δὲν θὰ ἠμπορῇ νὰ εἶναι Δήμαρχος, νὰ ἔχῃ ἀμέσως ἄλλον Δήμαρχον, ἀλλὰ ὑπάρχοντος τοῦ Δημάρχου, νὰ εὕρῃ τρόπον νὰ τὸν διευκολύνῃ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰ καθήκοντά του, διότι εἰς τὰς μεγάλας πόλεις ἔχει φόρτον ἐργασίας κλπ. Ἐὰν εἶναι ἔτσι, εἴχατε σκεφθῆ μόνον ἕνα βοηθόν, πῶς αὐτὸν τὸν βοηθὸν τὸν θέλετε νὰ τοῦ δώσετε τὴν δυνατότητα νὰ γίνῃ Δήμαρχος διὰ νὰ ὑπάρξουν ὅλοι οἱ τρομακτικοὶ κίνδυνοι ποὺ ἐπεσήμανα. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη πλευρὰ τοῦ ζητήματος καὶ ὁ λαὸς ὅταν θὰ ἐκλέξῃ ξεύρει ὅτι μὲ τὸ σύστημα, διότι ἐκλέγει ἀπ’ εὐθείας τὸν Δήμαρχον αὐτόν, τὸν σύμβουλον ποὺ θὰ τὸν φέρῃ μὲ τοὺς περισσοτέρους σταυρούς, δὲν τὸν ἐκλέγει διὰ Δήμαρχον καὶ ἑπομένως, ἐὰν ἤξευρεν, ὅτι θὰ γίνῃ ποτὲ Δήμαρχος, δὲν θὰ τοῦ ἔδιδεν σταυρούς, οὔτε διὰ νὰ γίνῃ σύμβουλος. Ἐὰν τοῦ ἐλέγαμεν, ὅτι θὰ γίνῃ Δήμαρχος, ἴσως, νὰ εἶχε τὴν τελευταίαν σειράν.

§219Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸν ἔχομεν.

§220Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Διατί νὰ πᾶμε εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ περιπεπλεγμένα πράγματα, ὅταν ξεύρωμεν, ὅτι ὁ λαὸς εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἐκλογῆς σκέπτεται μὲ ἕνα τρόπον εὐθὺ καὶ ἄμεσον. Ὁ κίνδυνος ποὺ ἐπεσημάνθη, ἐξ ἄλλου, τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὴν παρέμβασιν τοῦ Νομάρχου κλπ., νομίζω, ὅτι ἐκλείπει μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μπακοπούλου, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἐκλέγει τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τὸν Δήμαρχον καὶ δὲν παρίσταται ἀνάγκη παρεμβάσεως.

§221Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Συναλλαγή.

§222Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπεμβαίνει τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ ἐκλέγει τὸν Δήμαρχον καὶ δὲν παρεμβαίνει, οὔτε ὁ Νομάρχης, οὔτε ἔρχεται αὐτοδικαίως ἐκ τοῦ νόμου ὁ βοηθὸς Δήμαρχος. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν ὑπάρχει δικαιολογία διὰ νὰ ἐπιμείνετε εἰς τὴν διάταξιν, ὅπως τὴν ἔχετε. Ἀντιθέτως, ὅλα συνηγοροῦν ὑπὲρ τοῦ νὰ δεχθῆτε τὸν περιορισμὸν τοῦ βοηθοῦ Δημάρχου, ἀκριβῶς εἰς τὰ καθήκοντα τοῦ βοηθοῦ.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Τούντας, ἔχει τὸν λόγον.

§224Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Ἐπιθυμῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχὴν τῶν συναδέλφων καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι καὶ μὲ τὸ σχέδιον καὶ μὲ τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, συγκρουόμεθα μὲ τὸν βασικὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου, δηλαδὴ ἀγόμεθα εἰς ἀποδυνάμωσιν τοῦ Δημάρχου. Ἐάν, δηλαδή, τὸν Δήμαρχον τὸν ἐξέλεγε τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, τότε θὰ εἴχομεν μίαν ἀναίρεσιν τῆς ἀρχῆς τῶν ἀναπληρωτῶν Δημάρχων, τότε θὰ εἴχομεν ἀναίρεσιν τοῦ ἐπιδιωκομένου, νὰ δώσωμεν ἐνισχυμένον Δήμαρχον διὰ τοῦ λαοῦ. Ἀλλά, τοῦτ’ αὐτὸ συμβαίνει καὶ μὲ τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐδῶ τὸν δίδει πάλιν ὁ λαός, δηλαδὴ τὴν ἀποδυνάμωσιν τὴν κάμομεν διὰ μέσου τοῦ λαοῦ, εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν τὴν ἔχομεν διὰ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν διὰ τῆς ψήφου τοῦ λαοῦ. Αὐτό, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀρκετὰ σημαντικόν, διὰ νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ πλέον διὰ νὰ εἴμεθα συνεπεῖς.

§225Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μὲ συγχωρεῖτε, πῶς τὸ εἴπατε;

§226Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Λέγω, ὅτι θέλετε ἕναν ἐνισχυμένον Δήμαρχον καὶ τὸν ἐκλέγετε δι’ ἀμέσου ἐκλογῆς, κατὰ κανόνα τοῦ βάζετε ἀναπληρωτὴν Δήμαρχον καὶ κατὰ μὲν τὸ σχέδιόν σας τὸν ἐκλέγει τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ τὸν ἀποδυναμώνετε εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν μάλιστα, ὅπως μὲ τὸ σχέδιόν σας, ἠμπορεῖ καὶ νὰ ἐκλεγῇ ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀναπληρωτὴς τότε, ἔχετε πλέον ἢ ἀποδυναμωμένον Δήμαρχον. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ θέλει ὁ ἀναπληρωτὴς τοῦ Δημάρχου νὰ ἐκλέγεται ἀπὸ τὸν λαόν. Συνεπῶς, ἄγεσθε εἰς τὸ ἴδιον ἀποτέλεσμα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὁ κ. Τσάτσος, ὡς καὶ ὁ κ. Μπακόπουλος καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, εἶναι ὀρθόν. Πρέπει νὰ διατηρήσωμεν τὴν ἐνισχυμένην ἐξουσίαν τοῦ Δημάρχου καὶ νὰ μὴ δεχθῶμεν διορισμὸν ἀναπληρωτοῦ. Τὸν ἀναπληρωτὴν πρέπει νὰ τὸν δεχθῶμεν, ὡς βοηθὸν καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει ἐκ τῶν προτέρων νὰ τοῦ καθορίσωμεν τὰς ἁρμοδιότητας. Περαιτέρω, διολισθαίνετε εἰς τὸν κίνδυνον τῆς συναλλαγῆς διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῆς δυνατότητος ἐκλογῆς τῶν καλυτέρων καὶ τῆς ἐπιτυχίας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται, κατ’ ἐπάγγελμα μὲ τὰ δημοτικὰ πράγματα, οἱ ὁποῖοι, ὡς γνωρίζομεν, δὲν εἶναι οἱ καλύτερον διαχειριζόμενοι τὴν δημοτικὴν ἐξουσίαν. Πρέπει, ἐξ ἄλλου, νὰ ἀποκλείσωμεν τὴν διαδοχὴν εἰς περίπτωσιν παραιτήσεως ἢ θανάτου τοῦ Δημάρχου, ἀπὸ τὸν ἀναπληρωτήν. Δυνάμεθα, πάντως, ἐὰν θέλετε, νὰ πειραματισθῶμεν, νὰ ἀφήσωμεν τὸν θεσμὸν εἰς τὰς πόλεις ἄνω τῶν 50.000 κατοίκων, εἰς τὰς ὁποίας εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἀποδώσῃ.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀλαβάνος, ἔχει τὸν λόγον.

§228Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι διὰ τῆς ὑποστηρίξεως ἀπολύτων θεσμῶν, ἐξεφύγαμεν ἀπὸ τὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας καθιεροῖ τὸ νομοσχέδιον. Ὁ κ. Τσάτσος, εἶπεν, ὅτι ὁ θεσμὸς αὐτὸς εἶναι καινοφανὴς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι καινοφανής, ἴσχυσεν εἰς τὴν Δωδεκάνησον, εἰς τὴν Κρήτην καὶ εἰς τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ Παρέδρου καὶ κατά τινα τρόπον, ἔχει δοκιμασθῆ. Πρόθεσις, βεβαίως, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι νὰ ὁλοκληρώσῃ τὸν θεσμόν. Ἴσως, ὁ τίτλος νὰ μὴ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν σημασίαν τοῦ θεσμοῦ. Εἰς τὴν Δωδεκάνησον, ἐπὶ παραδείγματι, ἀπεκαλεῖτο δεύτερος δημογέρων. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Τσάτσος, εἶπε, τί τὸν θέλετε, βοηθόν, ἢ ἀντικαταστάτην τοῦ Δημάρχου; Ἀπαντῶ εἰς τὴν ἐρώτησίν του καὶ τὰ δύο: Τὸ ἄρθρον 117 τοῦ Κώδικος ἀναφέρεται εἰς τὰς ἁρμοδιότητας τοῦ Δημάρχου καὶ λέγει τὰ ἑξῆς: «...(ἀναγινώσκει)...». Τὸ ἄρθρον 117 τοῦ Κώδικος περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Δηλαδή, ὁ Δήμαρχος, ἐν προκειμένῳ, ἔχει ἐξουσίαν καθωρισμένην. Εἰσηγοῦμαι νὰ δώσητε μερικὰς ἀπὸ τὰς τοιαύτας ἁρμοδιότητας καὶ εἰς τὸν ἀναπληρωτὴν καὶ ἐπὶ πλέον ὅσας θὰ παραχωρῇ εἰς τοῦτον ὁ Δήμαρχος. Πολλοὶ συνάδελφοι, ἔρχονται καὶ κάμνουν μίαν παρομοίωσιν μὲ τὸν ὑπὸ συζήτησιν θεσμὸν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Ὑφυπουργοῦ καὶ ἐρωτῶ, διατί νὰ μὴ κάμωμεν τὴν σύγκρισιν μεταξὺ Ὑπουργοῦ καὶ Ὑφυπουργοῦ; Ἀλλ’ ἐὰν πᾶμε εἰς ἀκραῖα ἢ ἀπόλυτα παραδείγματα, τότε θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι δὲν θὰ θεμελιώσωμεν ποτὲ τὸν θεσμὸν αὐτὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τί γίνεται σήμερον, ὅταν πεθαίνῃ ὁ Δήμαρχος; Τί γίνεται ὅταν κωλύεται ὁ Δήμαρχος, ποῖος τὸν ἀντικαθιστᾶ; Ἀπὸ ἐκεῖ θὰ εὕρωμεν τὴν κατευθυντήριον γραμμὴν τοῦ ἄρθρου καὶ αὐτὸ εἶναι, ἐν πολλοῖς, ὁ πεπειραμένος ἀντικαταστάτης, ὁ ὁποῖος κατά τινα τρόπον, ἐκπροσωπεῖ καὶ εἶναι φορεὺς τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ καὶ ὅτι ἡ ἀντικατάστασις δὲν γίνεται διὰ τῆς ἐπεμβάσεως τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ, διατί θὰ παρέμβῃ ὁ Νομάρχης, εἰς αὐτὰς τὰς περιστάσεις καὶ θὰ ἀντικαταστήσῃ τὴν θέλησιν τοῦ σώματος καὶ θὰ ὁρίσῃ αὐτὸς τὸν ἀναπληρωτὴν τοῦ Δημάρχου. Οὔτε παραδέχομαι τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἡ ὕπαρξις ὑποψηφίου ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου θὰ ἀποτελέσῃ δυναμίτιδα διὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ συνδυασμοῦ. Ἀπεναντίας, ἐγὼ πιστεύω, ὅτι τὸν θεσμὸν θὰ τὸν ἐφαρμόσωμεν εἰς Δήμους μὲ πληθυσμὸν 25 ἕως 50.000 καὶ ἄνω, τότε διευκολύνομεν τὴν ἄλλην ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ νὰ ἔχωμεν περιωρισμένους συνδυασμούς, διότι δύνανται νὰ εὑρεθοῦν δύο ἰσάξιοι ἄνθρωποι, καὶ νὰ γίνῃ τὸ αὐτὸ σχῆμα τοῦ Δημάρχου καὶ τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν μὲ ἔπεισε ἡ ἀντίθετος ἐπιχειρηματολογία, θὰ διαφωνήσω μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς ἕνα σημεῖον εἰς τὸ ὅτι δέχεται, ὅτι χρειάζεται σταυρὸν προτιμήσεως. Νομίζω, ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ ἔχῃ ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος. Ἐκτιμῶντας τὴν κατάστασιν, ὅτι ὁ πλειοψηφῶν σύμβουλος εἶναι κἄτι τὸ σπουδαῖον εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, δὲν νομίζω, ὅτι ἡ ὑπερψήφισις ἑνὸς συμβούλου, ἀποτελεῖ μίαν ἐκδήλωσιν, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ σπουδαιότερος. Πάρτε, τὰ ἀποτελέσματα τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν τῆς νήσου τῶν Κυκλάδων. Δὲν νομίζω, ὅτι ὁ πλειοψηφῶν σύμβουλος εἶναι πάντοτε ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ καλύτερος, δι’ αὐτὸ δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν ὡς κριτήριον τὸν σταυρὸν προτιμήσεως. Ἀναμφισβητήτως, ἡ προσωπικότης τοῦ Δημάρχου καὶ τοῦ ἀναπληρωτοῦ, θὰ δημιουργήσουν τὰς προϋποθέσεις διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ὁ συνδυασμός. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀποστῶμεν τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἀπεναντίας, ὀφείλομεν νὰ ἐνισχύσωμεν τὸν θεσμὸν καὶ ἐδῶ ποὺ λέγει «τὸν Δήμαρχον, ἀπόντα ἢ κωλυόμενον «...(ἀναγινώσκει)...». Δὲν βλέπω, ἐγώ, οὐδεμίαν συναλλαγήν, ὅμως, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ πάρωμεν τὸ ἀπόλυτον καὶ νὰ χάσωμε τὸ μέτρον. Ἐγὼ σᾶς συγχαίρω διὰ τὸν θεσμόν, καὶ σᾶς προτείνω νὰ τὸν ἐνισχύσητε πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§230Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνεδριάζομεν ἐπὶ 6½ ὥρας συνεχῶς. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς νομοσχέδιον τοιαύτης σπουδαιότητος καὶ σημασίας, νὰ ἐξακολουθῶμεν νὰ συζητῶμεν μὲ ἀπουσίαν τῶν βουλευτῶν. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον, κύριε Πρόεδρε. Ἐξηντλήθη καὶ τὸ ὅριον ἀντοχῆς μας.

§231Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Πρῶτον, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν βλέπω τὴν ἔλλειψιν τῶν συναδέλφων τὴν ὁποίαν ἐσημειώσατε. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι τὴν ἑπομένην ἑβδομάδα εἶναι ἡ Μεγάλη Ἑβδομὰς καὶ οἱ βουλευταὶ πᾶνε εἰς τὰς ἐπαρχίας των, τὸ δὲ νομοσχέδιον κατόπιν αἰτήσεως τῆς ΕΡΕ δὲν εἶναι ἐπεῖγον καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ψηφισθῇ εἰς δύο ἀναγνώσεις, ἡ μία δὲ ἀνάγνωσις ἕπεται τῆς ἄλλης κατὰ 48 ὥρας. Δι’ αὐτό, νομίζω, ὅτι μετὰ τὸ ἄρθρον 9, τὰ ἄλλα εἶναι τυπικὰ καὶ μποροῦμε νὰ τὰ περάσωμεν ἀμέσως. Δι’ αὐτὸ νὰ συνεχίσωμεν. Ἐλπίζω, ὅτι οἱ ἐγγεγραμμένοι ἐκ μέρους τῆς συμπολιτεύσεως εἶναι ἐλάχιστοι, διότι αὐτοὶ δὲν κάμουν κωλυσιεργίαν, ἀλλὰ οἱ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Οἱ τῆς Συμπολιτεύσεως μποροῦν καὶ νὰ παραιτηθοῦν.

§232Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους, νὰ συντομευθῇ ἡ συζήτησις ἀλλὰ καὶ νὰ εἴπω, ὅτι τὸ φαινόμενον αὐτὸ δὲν παρατηρεῖται διὰ πρώτην φοράν. Καὶ ἐπὶ Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ συνεζητοῦντο νομοθετήματα μὲ ὀλιγωτέρους βουλευτάς. Θὰ παρεκάλουν, τοὺς κ.κ. βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ παραιτηθοῦν τοῦ λόγου, διὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι νομίζω, ὅτι ἀνεπτύχθησαν αἱ ἀπόψεις ἐπαρκῶς ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς τῆς Βουλῆς.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πανάγος, ἔχει τὸν λόγον.

§234Γ. ΠΑΝΑΓΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ θεσμὸς τοῦ ἀναπληρωτοῦ ἢ τοῦ βοηθοῦ τοῦ Δημάρχου εἶναι καλός, ἀλλὰ μὲ μίαν ἀναγκαίαν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ γίνῃ ἀποκατάστασις τῆς αὐτοδιοικήσεως. Τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν καὶ δύο ἀκόμη Δημάρχους, ὅπως συμβαίνῃ εἰς πολλὰς χώρας τῆς Εὐρώπης. Συγκεκριμένως ἔχω νὰ ἀναφέρω, ὅτι ὁ Δῆμος τῆς Βιέννης ἔχει δύο Δημάρχους. Πρῶτον, λοιπόν, πρέπει νὰ γίνῃ ἀποκατάστασις τοῦ κύρους τῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ κατόπιν νὰ προβλέψωμεν καὶ διὰ δεύτερον Δήμαρχον. Διότι τί κάμει σήμερα ὁ Δήμαρχος; Εἰς τὴν οὐσίαν τίποτε, διότι δὲν ἔχει καμμίαν ἐξουσίαν. Ἀποδέχομαι πάντως τὸν θεσμόν, ἐφ’ ὅσον ὁ Δήμαρχος θὰ ἐκλέγεται ἀπὸ τὸν λαόν, ἀλλὰ μένει νὰ ἴδωμεν τί θὰ κάνῃ ὁ ἀναπληρωτής. Νομίζω, ὅτι ὅπως καθιεροῦται ὁ θεσμὸς αὐτὸς ἁπλῶς θὰ ἀναπληροῖ τὸν Δήμαρχον. Καὶ θὰ ὑπογράφῃ ὡρισμένα ἔγγραφα ἁρμοδιότητος ποὺ θὰ τοῦ ἐκχωρήσῃ ὁ Δήμαρχος. Αὐτοτέλειαν δὲν θὰ ἔχῃ. Δι’ αὐτὸ ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος διὰ νὰ ἔχῃ κἄποιαν αὐτοτέλειαν πρέπει νὰ ἔχῃ δοτὲς ἁρμοδιότητες, τὰς ὁποίας ὅμως θὰ τοῦ ἐκχωρῇ ὁ Δήμαρχος. Μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ὁ Δήμαρχος θὰ ἔχῃ δικαίωμα νὰ ἀνακαλέσῃ τὰς ἁρμοδιότητας, αἱ ὁποῖαι ἁρμοδιότητες θὰ εἶναι δοταί. Θὰ τοῦ λέγῃ θὰ κάνῃς αὐτὴν τὴν δουλειά. Ἀπ’ ἐκεῖ καὶ πέρα ὁ Δήμαρχος θὰ κρίνῃ, ἐὰν θὰ πρέπει νὰ τοῦ ἀφίσῃ ἢ τοῦ ἀφαιρέσῃ τὰς ἁρμοδιότητας. Αἱ ἁρμοδιότητες θὰ εἶναι δοταὶ ἀπὸ τὸν Δήμαρχον, καὶ ἀνακληταὶ ἀπὸ τὸν Δήμαρχον. Θὰ ἔχῃ δηλαδὴ δικαίωμα ὁ Δήμαρχος νὰ ἀνακαλῇ τὰς ἁρμοδιότητας. Καὶ τοῦτο διὰ νὰ ἀποφευχθοῦν αἱ συγκρούσεις μεταξὺ Δημάρχου καὶ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου. Ἄλλως θὰ ἔχωμεν συγκρούσεις. Ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτάς, νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ δοκιμασθῇ καὶ ὁ θεσμὸς αὐτός.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσοχέρας, ἔχει τὸν λόγον.

§236Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Πρὸς παρένθεσιν σχεδὸν ἰσοῦνται αὐτὰ ποὺ θὰ εἴπω. Περιορίζομαι ἁπλῶς νὰ εἴπω, εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἔχω καταθέσει μίαν τροπολογίαν, διὰ τὴν δημοτικὴν διάρθρωσιν τῶν Ἀθηνῶν. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἤχθητε εἰς τὴν σκέψιν τοῦ θεσμοῦ τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου προδήλως ἐν ὄψει τοῦ φόρτου ἐργασίας τοῦ Δημάρχου Ἀθηνῶν. Αὐτὸ τὸ ἀντελήφθην καὶ ἀπ’ ὅσα ἐκθέσατε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι ὁ Δήμαρχος εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπογράφῃ περὶ τὰ 50 ἔγγραφα ἡμερησίως. Καὶ νομίζω, ὅτι ἐὰν ἀχθῶμεν εἰς τὸ συμπέρασμα αὐτό, τότε αὐτὰ ποὺ προτείνω διὰ τῆς τροπολογίας μου εἶναι ὀρθά. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ πρέπει ἡ διάταξις ἡ ἀναφερομένη εἰς τὸν θεσμὸν τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου νὰ ἀρθῇ. Διότι πράγματι τάσσομαι πρὸς τὰς ἀπόψεις ὡρισμένων συναδέλφων ποὺ διστάζουν ὡς πρὸς τὸν θεσμὸν αὐτόν. Διότι ὁδηγούμεθα εἰς μίαν διαρχία καὶ εἶναι ἕνας θεσμὸς ὑπερπολυτελείας διὰ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Δήμου. Κατὰ συνέπειαν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς πρέπει νὰ κριθῇ ἡ τροπολογία μου.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ἀνερούσης, ἔχει τὸν λόγον.

§238Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Καταστατικὸς Χάρτης, ὅστις θὰ διέπῃ καὶ πρέπει νὰ διέπῃ τὴν λειτουργία τοῦ μεγάλου θεσμοῦ τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον μιᾶς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία μὲ ἄνεσιν χρόνου καὶ μὲ μεγάλην προσοχὴν νὰ τὸν μελετήσῃ διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐπιτύχῃ ὁ θεσμὸς οὗτος, ὅστις ἔχει κυρίως ἀνάγκην οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως. Σκοπὸς δὲ τῆς ὁμιλίας μου ἦτο ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἔχω καταθέσει καὶ τὴν ὁποίαν ὡς ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργός, τὴν ἀποδέχεται, καὶ συνεπῶς δὲν ἔχω νὰ εἴπω τι.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, ἔχει τὸν λόγον.

§240Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Κῶδιξ περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, προσδιορίζει τὰς ἀρχὰς καὶ τὰ ὄργανα τῶν ὀργανισμῶν Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως, καὶ καθορίζει τὰς ἁρμοδιότητας ἑνὸς ἑκάστου. Προκειμένου περὶ τῶν Δήμων, ὅπως εἶναι γνωστόν, καθορίζονται καὶ καθιεροῦνται 3 ὄργανα. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ἡ Δημαρχιακὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ὁ Δήμαρχος. Καὶ καθορίζεται διὰ τοῦ νόμου ἡ ἁρμοδιότης ἑνὸς ἑκάστου τῶν ὀργάνων αὐτῶν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπὸ κρίσιν, ἔχω τὴν ἰδέαν — καὶ ὑποθέτω ὅτι αὐτὴ θὰ εἶναι καὶ ἡ ἀντίληψις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ — ὅτι δὲν καθιδρύεται νέον ὄργανον μὲ ἰδίαν ἁρμοδιότητα ἀποφασιστικήν, ἀλλὰ καθιδρύεται βοηθὸς ἁπλῶς τοῦ Δημάρχου, ὁ ὁποῖος κατ’ ἐντολὴν καὶ ἐξουσιοδότησιν τοῦ Δημάρχου θὰ τὸν ἀναπληρώνῃ ἀπόντα ἢ κωλυόμενον. Δὲν συμμερίζομαι τὴν ἀντίληψιν τῶν κ.κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν, ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ ἢ ἡ προσθήκη τὴν ὁποίαν περιέλαβε τὸ νομοσχέδιον, παρέχει τὴν εὐκαιρίαν τῆς δημιουργίας ἑνὸς νέου ὀργάνου εἰς τὴν διοίκησιν τῶν Δήμων, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποκτήσῃ ἰδίαν ἀποφασιστικὴν ἁρμοδιότητα, χωρὶς προπαρασκευήν, καὶ χωρὶς μελέτην τοῦ ζητήματος, καθ’ ὃν χρόνον μάλιστα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν συγκροτεῖται ἢ ἔχει συγκροτηθῆ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία μελετᾷ τὴν ἀναδιοργάνωσιν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς νομοθεσίας. Ἴσως τότε θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μελετηθῇ ἐὰν πρέπει εἰς τὰ τρία ὄργανα τοῦ Δήμου νὰ προστεθῇ καὶ τέταρτον ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος μὲ ἰδίαν ἐκ τοῦ νόμου ἁρμοδιότητα. Ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσάγεται εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἡ ἰδιότης αὐτὴ τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου, νομίζω, ὅτι μᾶλλον περιπλοκὰς θὰ δημιουργήσῃ καὶ δὲν θὰ ἐξυπηρετήσῃ τοὺς Δήμους. Ὑπεστηρίχθη, καὶ ὑπεστηρίχθη ἐντόνως ἀπ’ ὅλας τὰς πλευράς, ὅτι καὶ μόνον ἡ παρουσία εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῶν ἀρχηγῶν τῶν συνδυασμῶν οἱ ὁποῖοι ἐμειοψήφησαν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ πράγματι δυσχερείας εἰς τὴν ὁμαλὴν ἐξέλιξιν τῶν δημοτικῶν πραγμάτων καὶ εἰς τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσω, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβασθῇ ἡ ἀντίληψις αὐτὴ μὲ τὴν δημιουργίαν ἑνὸς ἄλλου προσώπου, τὸ ὁποῖον φυσικὸν εἶναι νὰ ἀνταγωνίζεται τὸν Δήμαρχον ἐν τῇ διοικήσει τοῦ Δήμου καὶ νὰ ἀναζητῇ τὴν ἐκχώρησιν ἁρμοδιοτήτων, τὰς ὁποίας μέχρι σήμερον ὁ Δήμαρχος χειρίζεται, ὁ Δήμαρχος ἰδίῳ ὀνόματι. Ἑπομένως, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ κατάστασις αὐτὴ τοῦ νέου ὀργάνου. Ἐπανέρχομαι, κ. Πρόεδρε, εἰς θεσμὸν γνωστὸν ἐκ τοῦ παρελθόντος. Ὑπάρχει εἰς τὴν νομοθεσίαν μας — τὸ ἐμνημόνευσε καὶ ὁ κ. Βασιλᾶτος, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ἐχρησιμοποίησε καὶ αὐτὸς ἐπιχειρήματα ἀντίθετα πρὸς τὰς ἀπόψεις μου — ὑπάρχει εἰς τὴν νομοθεσίαν μας, ὁ θεσμὸς τῶν Παρέδρων, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν βοηθοὺς τῶν Δημάρχων, ἐξουσιοδοτουμένους διὰ τὴν ὑπογραφὴν πιστοποιητικῶν καὶ ἄλλων ἐγγράφων. Καὶ ὑπῆρξε τόση περιφρόνησις πρὸς τὴν ἰδιότητα τοῦ Παρέδρου καὶ τόση ἀνυποληψία εἰς τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον κατέληξεν νὰ ἀπομείνῃ εἰς τοὺς Παρέδρους, ὥστε ὁ νομοθέτης σὺν τῷ χρόνῳ ἐλησμόνησε τοὺς Παρέδρους καὶ δὲν τοὺς περιέλαβεν εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ὑποθέτω ὅτι εἰς τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ παλαιοὶ Δῆμοι ἀπετελοῦντο ἀπὸ πολλὰ χωρία καὶ οἱ Πάρεδροι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐξεπροσώπουν ἕνα χωρίον τῆς περιφερείας τότε ἴσως ἐξεπλήρωνον κἄποιαν ἀποστολήν. Καὶ δὲν χρειάζεται ἡ ὕπαρξις τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου, διότι ἤδη, ἡ νομοθεσία διὰ τοῦ ἄρθρου 118 τοῦ Κώδικος ἔχει προβλέψει τὴν δυνατότητα τῆς ἐκχωρήσεως ὑπὸ τοῦ Δημάρχου δι’ ἀποφάσεώς του τὴν ἁρμοδιότητα τῆς ὑπογραφῆς πιστοποιητικῶν καὶ ἄλλων ἐγγράφων εἰς Δημοτικὸν Συμβούλιον ἢ εἰς τὸν προϊστάμενον τῆς Δημοτικῆς Ὑπηρεσίας. Ποῖον ἑπομένως σκοπὸν καὶ ποίαν ἀνάγκην θὰ ἐξυπηρετήσῃ ἡ καθιέρωσις τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἔχῃ ἁρμοδιότητας ἐκ τοῦ νόμου ἰδίας, ὁ ὁποῖος θὰ πρόκειται νὰ ἀναπληροῖ τὸν Δήμαρχον εἰς ὅσας ἁρμοδιότητας ἐκεῖνος τοῦ ἐκχωρεῖ, ὁ ὁποῖος θὰ ἀνταγωνίζεται τὸν Δήμαρχον, καὶ τοῦ ὁποίου ἡ παρουσία δὲν εἶναι ἀπαραίτητος, δεδομένου ὅτι ὁ Δήμαρχος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προσφεύγῃ εἰς Συμβούλια ἢ ὑπαλλήλους καὶ νὰ τοὺς ἀναθέτει ὑπηρεσίας. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ξεύρω ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ μικρῶν καὶ μεγάλων Δήμων. Ὁπωσδήποτε, ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγος, καὶ νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ καθιερώσεως ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου εἰς τὰς μικρὰς πόλεις, ὅπου τὸ κῦρος τῶν Δημάρχων δὲν εἶναι ἰσχυρόν. Ἀλλὰ φοβοῦμαι, κ. Πρόεδρε, ὅτι καὶ εἰς τοὺς μεγάλους Δήμους ἡ παρουσία τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ ζητήματα. Ὅπως ὅμως τίθεται τὸ ζήτημα σήμερον, νομίζω, ὅτι, μᾶλλον ζημίαν καὶ ἐμπλοκὴν εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Δήμου πρόκειται νὰ προκαλέσῃ ἡ καθιέρωσις τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου. Νομίζω, ὅτι ἐπίσης θὰ δημιουργήσῃ ζήτημα ἡ ἀναπλήρωσις τοῦ παραιτουμένου Δημάρχου. Καὶ πέραν αὐτοῦ, διὰ νὰ μὴ παρατείνεται ἡ συζήτησις, ἀναφέρομαι εἰς ὅσα εἰς ἄλλην συνεδρίασιν εἶχον εἴπει περὶ τοῦ φόβου καὶ τῆς ἀνησυχίας, ἡ ὁποία μὲ κατέχει, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ συνεννόησις τοῦ Δημάρχου καὶ τοῦ ἀναπληρωτοῦ νὰ τεμαχίσουν τὴν δημοτικὴν περίοδον, δηλαδὴ ὁ εἷς νὰ δημαρχεύσῃ τὴν πρώτην διετίαν καὶ ὁ ἕτερος τὴν δευτέραν.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Μαναβῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§242Θ. ΜΑΝΑΒΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξ ὅσων μέχρι τοῦδε ἐλέχθησαν, νομίζω, ὅτι πράγματι ἐπιβάλλεται ὁ νέος αὐτὸς θεσμὸς νὰ δοκιμασθῇ εἰς τοὺς ὀλίγους μεγάλους Δήμους τῆς χώρας. Συμφωνῶ μὲ τὴν πρότασιν, δὲν ὑπάρχει περίπτωσις, ὅπως δοκιμασθῇ εἰς πόλεις ἄνω τῶν 50.000. Ἐπίσης, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ καθορισθῇ ἐκ τῶν προτέρων διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἡ ἁρμοδιότης τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου εἰς συγκεκριμένα θέματα, διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ ὑποταγή του εἰς τὸν Δήμαρχον. Ἀλλὰ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὁ ἀναπληρωτὴς Δήμαρχος μεθίσταται πλέον ἀπὸ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τοῦ Δήμου. Δηλαδή, γίνεται μέλος τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, γίνεται ὁ δεύτερος Δήμαρχος. Καὶ ἐφ’ ὅσον οὕτω πως μεταβάλλεται ἡ θέσις του εἰς τὸν Δῆμον, νομίζω, ὅτι ἡ τετάρτη παράγραφος τοῦ συζητουμένου ἄρθρου, πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἐντελῶς. Δηλαδή, θὰ πρέπει νὰ πάψῃ νὰ εἶναι δημοτικὸς σύμβουλος καὶ νὰ καταλαμβάνῃ τὴν θέσιν του ὁ κατὰ σειρὰν ἐρχόμενος εἰς σταυροὺς προτιμήσεως.

§243Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριοι, ἐν συνεχείᾳ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον προηγουμένως, προτείνω ὅπως τὸ ἄρθρον 9 γίνῃ δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς μὲ δύο τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας. «Εἰς Δήμους... (ἀναγινώσκει)...». Ἐπίσης «ὁ ἀναπληρωτὴς τοῦ Δημάρχου... (ἀναγινώσκει)...».

§244Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Θὰ δύναται νὰ ἀνακαλέσῃ;

§245Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ὁ δότης θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ἁρμοδιότητα νὰ ἀποσύρῃ.

§246Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Δηλαδή, καταργεῖται διὰ τὰς πόλεις κάτω τῶν 50.000.

§247Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Θὰ ὑπάρχῃ ὁ ἀναπληρωτὴς εἰς περίπτωσιν θανάτου ἢ ἀπουσίας, ἀλλὰ δὲν θὰ ἀσκήσῃ οὐδεμίαν ἁρμοδιότητα. Εἰς τὰς πόλεις ἄνω τῶν 50.000 θὰ εἶναι ὁ ἀναπληρωτής.

§248Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὁ ἀναπληρωτὴς ὑπάρχει παντοῦ;

§249Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Παντοῦ ὑπάρχει. Εἰς τὴν περίπτωσιν ἐκκενώσεως τῆς θέσεως Δημάρχου, νὰ μὴ ἔχωμεν τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Νομάρχου, οὔτε τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου μὲ τὰ συμπαρομαρτοῦντα πάγιον κλπ. ἀλλὰ νὰ εἶναι ὁ ἐκλεκτὸς τοῦ λαοῦ, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ πάρει τὰς περισσοτέρας ψήφους.

§250Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐν περιπτώσει παραιτήσεως;

§251Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐφ’ ὅσον ὁ ἀναπληρωτὴς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος λαμβάνει τὰς περισσοτέρας ψήφους ἀπὸ τὸν λαόν, δὲν ὑπάρχει περίπτωσις συμπαιγνίας, ὥστε ἐν περιπτώσει παραιτήσεως δὲν ὑπάρχει συναλλαγή.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9 ὡς ἐτροποποιήθη;

§253ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 9, ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10;

§255ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 10 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 11. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον.

§257Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 11 θεσπίζει τὰ τοῦ διορισμοῦ τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων εἰς τὰ ἐκλογικὰ τμήματα. Θὰ παρεκάλουν ἡ παράκλησις αὐτὴ εἶναι καὶ ἀπὸ τὸν σύλλογον τῶν ἀσκουμένων δικηγόρων, νὰ προστεθῇ, ὅτι ἐν ἀνεπαρκείᾳ δύνανται νὰ διορίζωνται ὡς δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι καὶ οἱ ἀσκούμενοι. Ἐξ ἄλλου, τοῦτο ἐγένετο καὶ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 16ης Φεβρουαρίου καὶ ἀπέδωσε.

§258Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Τὸ ἀποδέχομαι, κύριοι συνάδελφοι.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11 ὡς ἐτροποποιήθη;

§260ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 11 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12, ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§262Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 12 πρέπει νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει. Δὲν συμφωνῶ μὲ μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἔχει κατατεθῆ, ὅτι οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι θὰ πρέπει μόνοι των νὰ ἀποφασίζουν περὶ τῆς ἀποζημιώσεως τὴν ὁποίαν θεσπίζεται νὰ λαμβάνουν.

§263Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, τὸ ἄρθρον 12 ἔχει διαγραφῆ καὶ ὡρίσθη νέον ἄρθρον 12 διὰ τροπολογίας.

§264Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τοῦτο, κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου συζητῶ, ὡς ἐτροποποιήθη. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπεδέχθη, τῇ προτάσει μου, ὅπως οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι λαμβάνουν ἀποζημίωσιν ἐκ δρχ. 200 κατὰ συνεδρίασιν κατ’ ἀποκοπὴν εἰς Δήμους ἄνω τῶν 10.000 κατοίκων ὡς καὶ οἱ μετέχοντες τῶν συνεδριάσεων τῆς Δημαρχιακῆς Ἐπιτροπῆς Σύμβουλοι.

§265Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ ἄρθρον 12 ἔχει ἀπαλειφθῆ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§266Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Τὸ ἄρθρον 12, κύριε συνάδελφε, ἔχει διαγραφῆ ἐκ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἔχει ἀντικατασταθῆ δι’ ἄλλου ἄρθρου. Ὀρθῶς, ὁ κ. Βρανόπουλος, προέτεινε τροπολογίαν τῆς ὁποίας ἡ θέσις εἶναι ἐπὶ τοῦ ἐν λόγῳ ἄρθρου.

§267Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω, κ. Πρόεδρε, ὅπως εἰς ἕκαστον σύμβουλον δίδεται ἀποζημίωσις 200 δραχμῶν κατὰ συνεδρίασιν καὶ διὰ τέσσαρας τὸ πολὺ συνεδριάσεις τὸν μῆνα. Εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθοῦν αὐτὰ τὰ ἔξοδα εἰς τοὺς Δημοτικοὺς Συμβούλους, διότι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εἶναι ἐπαγγελματίαι καὶ ἀφήνουν τὴν ἐργασίαν των διὰ νὰ λάβουν μέρος εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ τῶν διαφόρων Ἐπιτροπῶν. Βεβαίως ἡ πρότασίς μου αὐτὴ θὰ πρέπει νὰ ἰσχύσῃ διὰ Δήμους ἄνω τῶν 10.000 κατοίκων.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§269Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον νὰ δοθοῦν ἔξοδα παραστάσεως εἰς τοὺς Δημοτικοὺς Συμβούλους. Ἐκ τῆς πείρας μου γνωρίζω ὅτι ὁ Δῆμος Ἀθηναίων ἔχασε τεραστίαν περιουσίαν, διότι δὲν ὑπάρχει ἡ δέουσα ἐπίβλεψις. Οἱ Δημοτικοὶ Σύμβουλοι ὑπόκεινται εἰς δαπάνας καὶ ὀρθὸν εἶναι νὰ μὴ ζημιώνουν οἰκονομικῶς. Νομίζω ὅτι τὰ ἔξοδα παραστάσεως τῶν Δημοτικῶν Συμβούλων θὰ πρέπει νὰ κλιμακωθοῦν ἀνάλογα μὲ τὴν οἰκονομικὴν δυνατότητα τῶν Δήμων. Ὑπάρχουν 67 Δῆμοι μὲ προϋπολογισμὸν 300 χιλιάδων μέχρις ἑνὸς ἑκατομ. δραχμῶν, 119 Δῆμοι μὲ προϋπολογισμὸν 1–5 ἑκατομμυρίων, 32 Δῆμοι μὲ προϋπολογισμὸν 5–20 ἑκατομμυρίων, 2 Δῆμοι μὲ προϋπολογισμὸν 50–100 ἑκατομμυρίων καὶ 1 Δῆμος μὲ προϋπολογισμὸν ἄνω τῶν 100 ἑκατομμ. δραχμῶν. Νομίζω ὅτι τοὺς μικροὺς Δήμους θὰ πρέπει νὰ τοὺς ἀπαλλάξωμεν τῆς ἐπιβαρύνσεως τῶν ἐξόδων παραστάσεως τῶν Δημοτικῶν Συμβούλων. Διὰ τοὺς Δήμους ποὺ ἔχουν προϋπολογισμὸν 1–5 ἑκατομμύρια νὰ δώσωμεν ὡς ἀποζημίωσιν 150 δρχ. εἰς ἕκαστον Σύμβουλον δι’ ἑκάστην συνεδρίασιν. Εἰς τοὺς 32 Δήμους ποὺ ἔχουν προϋπολογισμὸν 5–20 ἑκατομμύρια, νὰ καθορίσωμεν τὴν ἀποζημίωσιν εἰς 200 δραχμάς, εἰς τοὺς Δήμους ποὺ ἔχουν προϋπολογισμὸν 50–100 ἑκατομμύρια νὰ καθορίσωμεν τὴν ἀποζημίωσιν εἰς 300 δραχμὰς καὶ τέλος εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων νὰ καθορίσωμεν τὴν ἀποζημίωσιν εἰς 500 δραχμάς. Ἐὰν θερμάνωμεν τὸ ἐνδιαφέρον τῶν Δημοτικῶν Συμβούλων, ἀσφαλῶς οἱ Δῆμοι θὰ ἔχουν νὰ κερδίσουν πολλαπλάσια ἀπὸ τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα θὰ πληρώσουν ὡς ἀποζημίωσιν εἰς τοὺς Δημοτικοὺς Συμβούλους. Ἐν ἀρχῇ τῆς θητείας μου ὡς Συμβούλου τοῦ Δήμου Ἀθηναίων, ποὺ εἶχον μεγαλυτέραν ὄρεξιν νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰ Δημοτικὰ πράγματα, ἀπέτρεψα τὸν κίνδυνον πληρωμῆς ὑπὸ τοῦ Δήμου πρὸς Ἑταιρείαν 1.370.000, διότι δὲν εἶχον ἀσκηθῆ τὰ πρέποντα ἔνδικα μέσα. Διὰ νὰ συνδράμω τὸν Δῆμον Ἀθηναίων ἔφθασα νὰ ἀναζητῶ τοὺς τίτλους τοῦ Δήμου μέχρι τὸ 1940 καὶ εὗρον ὅτι ἠγοράσθη ἀπὸ τοὺς Βοῦρον καὶ Σκουζὲν ὁ χῶρος παρὰ τὴν Πλατεῖαν Κλαυθμῶνος ἀντὶ 3 δρχ. ἐνῷ ἐπληρώθη 17 δρχ. ἡ ὁδὸς Ἀθηνᾶς διότι τὸ κέντρον βαρύτητος τῆς πόλεως ἦτο πρὸς τὰ ἐκεῖ. Ἰδοὺ πόσα ἠμπορεῖ νὰ κερδίσῃ ὁ Δῆμος Ἀθηναίων ὅταν δώσωμεν ἔξοδα παραστάσεως εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Μίαν ἰδέαν ρίπτω. Τώρα μὲ τὸ ἀσυμβίβαστον δὲν ἔχω καμμίαν ὠφέλειαν, ἀλλὰ ἡ πεῖρα μὲ ἐδίδαξεν ὅτι πρέπει νὰ δίδωνται διὰ 3 συνεδριάσεις, κατὰ μῆνα, πρέπει νὰ δίδωνται 1500 δρχ. Ἐγὼ ἔρριψα τὴν ἰδέαν. Ἐὰν νομίζωμεν ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ ἄποψις αὐτή, σεῖς θὰ κρίνετε.

§270Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Εἶμαι καὶ ἐγὼ Σύμβουλος εἰς τὸν Δῆμον Θεσσαλονίκης καὶ θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι δὲν θὰ συμφωνήσω μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Βασιλάτου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες νὰ βαστάσουν ἕνα τόσον τεράστιον οἰκονομικὸν βάρος. Καὶ θὰ ὁμιλήσω συγκεκριμένως διὰ τὸν Δῆμον Θεσσαλονίκης, ὅταν λέγῃ ὁ κ. Βασιλᾶτος νὰ δοθῇ μία ἀποζημίωσις 300 δρχ. δι’ ἑκάστην συνεδρίασιν τοῦτο σημαίνει διὰ τὸν Δῆμον Θεσσαλονίκης 31 Σύμβουλοι Χ 300 δρχ. κατὰ συνεδρίασιν = 10.000 δρχ. περίπου κατὰ συνεδρίασιν Χ 4 συνεδριάσεις μηνιαίως = 40.000 δρχ. Χ 12 μῆνας = 500.000 δρχ. περίπου ἐτησίως. Καὶ ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι ὑπάρχει καὶ ἡ ἄλλη διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ πρέπει νὰ ἀποζημιοῦνται καὶ τὰ μέλη τῆς Δημαρχιακῆς Ἐπιτροπῆς, καταλαβαίνετε ποῦ θὰ φθάσωμεν. Πρὸς τιμήν των τὰ μέλη τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τῆς Θεσσαλονίκης —καὶ πιστεύω τοῦτο νὰ ἰσχύῃ καὶ δι’ ὅλα τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια τῆς χώρας— οὐδέποτε ἔθεσαν τοιοῦτον θέμα. Ἐκεῖ ὅπου θὰ ἠδύνατο νὰ λεχθῇ ὅτι ὑπάρχει κἄποια ἀνάγκη ἀποζημιώσεως, εἶναι διὰ τὰς μικρὰς Κοινότητας, διότι εἰς τὰς μεγάλας πόλεις οἱ ἄνθρωποι ἔχουν κἄποιαν οἰκονομικὴν εὐχέρειαν .....

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀγόρευσιν κάμετε;

§272Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Σταματῶ, κ. Πρόεδρε.

§273Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Σᾶς ἤκουσα μετὰ προσοχῆς καὶ βλέπω ὅτι ἔχετε δίκαιον. Θέλω νὰ κάμω οἰκονομίαν χρόνου διότι ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ὅτι ὅταν ὁμιλῶ τελευταῖος ἐπιμηκύνεται ὁ χρόνος, διότι πολλοὶ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠξεύρουν τὶ δέχομαι, συζητοῦν ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων, ἐνῷ ἐὰν εἶχον γνῶσιν τῶν ἀπόψεών μου δὲν θὰ ἐλάμβανον ἴσως τὸν λόγον. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι συνοψίζω τὰς ἀπόψεις τοῦ Σώματος ἐὰν καταλήξω εἰς τὸ ὅτι πρέπει νὰ κλιμακωθοῦν οἱ Δῆμοι ἀπὸ ἀπόψεως ἀποζημιώσεως, ἀναλόγως μὲ τὸν προϋπολογισμόν των. Καὶ νὰ δεχθῶμεν ὅτι Δῆμοι ἔχοντες προϋπολογισμὸν 5 ἕως 20 ἑκατομμυρίων δρχ. δύνανται νὰ δώσουν διὰ 3 τὸ πολὺ συνεδριάσεις κατὰ μῆνα, ἀποζημίωσιν μέχρις 100 δρχ. κατὰ συνεδρίασιν εἰς τοὺς Δημοτικοὺς Συμβούλους, διὰ Δῆμον δὲ μὲ προϋπολογισμὸν ἄνω τῶν 20.000.000 δρχ., μέχρι ποσοῦ 200 δρχ. κατὰ συνεδρίασιν καὶ μέχρι 3 τὸ πολὺ συνεδριάσεων. Τὰ ποσὰ θὰ πρέπει νὰ κυμαίνωνται διότι εἶναι συνάρτησις τῶν οἰκονομικῶν καὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν Δήμων, διότι πιθανὸν νὰ χρειάζεται καὶ χρῆσις μεταφορικῶν μέσων, ταξὶ κλπ. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ κλιμάκωσις ἡ ὁποία εἰκονίζεται ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Δήμου καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἰς τὴν ἔκτασιν τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ οὗτος.

§274Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Διευκρινίζω καὶ ἐγὼ ὅτι οὐδέποτε οἱ Δημοτικοὶ Σύμβουλοι Ἀθηνῶν προέβαλον συζήτησιν τινὰ διὰ τὴν χορήγησιν εἰς αὐτοὺς ἀποζημιώσεως. Ἐγώ, ἐκ τῆς πείρας μου κρίνω ὅτι οἱ Δῆμοι θὰ ὠφεληθοῦν πολλαπλασίως ἐὰν εἰς τοὺς Δημοτικοὺς Συμβούλους παρασχεθοῦν τὰ ψιχία αὐτὰ ὡς ἔξοδα κινήσεως.

§275Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἰς Συμβούλους πτωχῶν Δήμων ποὺ ἔχουν προϋπολογισμὸν 3–5 ἑκατομμυρίων θὰ πρέπει οἱ Δημοτικοὶ Σύμβουλοι οἱ ὁποῖοι εἶναι πτωχοὶ ἐπαγγελματίαι νὰ πέρνουν μίαν ἀποζημίωσιν 100 δρχ. κατὰ συνεδρίασιν.

§276Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι μεγάλη ἐπιβάρυνσις διὰ τοὺς Δήμους αὐτούς;

§277Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοὺς Δήμους προϋπολογισμοῦ 3–5 ἑκατομμυρίων λέγω.

§278Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Θὰ παίξωμεν τὴν κολοκυθιὰν ἔτσι. Διότι θὰ εὑρεθῇ ἄλλος νὰ εἴπῃ: Διατὶ ἀπὸ 3–5 καὶ ὄχι ἀπὸ 2–5 ἑκατομμυρίων. Ἐνῷ τὰ 5 ἑκατομμύρια ἠμποροῦν νὰ ἀποτελέσουν μίαν ἀφετηρίαν.

§279Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ ἐπιμείνω διότι πρόκειται περὶ πτωχῶν ἐπαγγελματιῶν, οἱ ὁποῖοι κλείουν τὰ καταστήματά των διὰ νὰ μεταβοῦν εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου.

§280Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ δεχθῶ.

§281Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντως συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τοὺς κ.κ. Βασιλᾶτον καὶ Βρανόπουλον ὅτι εἶναι λογικὴ ἡ παροχὴ μιᾶς μικρᾶς ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς Δημοτικοὺς Συμβούλους, δεδομένου ὅτι οἱ Δημοτικοὶ Σύμβουλοι Ἀθηνῶν ἀπασχολοῦνται τοὐλάχιστον 7–8 φορὰς τὸν μῆνα, ἐπὶ πλέον τῶν ἐπισήμων συνεδριάσεων, μὲ συμμετοχήν των εἰς Ἐπιτροπὰς διὰ τὴν ἐπίλυσιν ζωτικοτάτων θεμάτων τῆς αὐτοδιοικήσεως. Πιστεύω, ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ὁ κ. Βασιλᾶτος, ἔστω καὶ μὲ τὴν τροποποίησίν του ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς 200 δρχ., ἀποτελεῖ μικρὰν συμμετοχὴν εἰς τὰ ἔξοδα τῶν πτωχῶν Δημοτικῶν Συμβούλων.

§282Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ συνάδελφος κ. Μυλωνᾶς εἶπεν ὅτι μόνον τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῆς Θεσσαλονίκης δὲν ἐζήτησε καθορισμὸν ἀποζημιώσεως διὰ τοὺς Δημοτικοὺς Συμβούλους ὀφείλω νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὅτι καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τοῦ Δήμου Ἀθηναίων οὐδέποτε ἐζήτησε τοιοῦτον τι. Ἡμεῖς ἐπροτείναμεν τὴν ἀποζημίωσιν αὐτήν, γνωρίζοντες τὰ πράγματα, ἐγὼ καὶ ὁ κ. Βασιλᾶτος.

§283Γ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι πιστεύω, ὅτι ἰσχύει αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ δι’ ὅλα τὰ Συμβούλια τῆς χώρας.

§284Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐπομένως ἡ τροπολογία περὶ καταβολῆς ἀποζημιώσεως ὡς διεμορφώθη ὑπ’ ἐμοῦ γίνεται δεκτὴ ὡς ἄρθρον 12.

§285ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὡς ἄνω τροπολογία περὶ καταβολῆς ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους ὡς διεμορφώθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐγένετο δεκτὴ ὡς ἄρθρον 12 τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ προταθὲν ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ὡς ἄρθρον 12 τοῦ νομοσχεδίου γίνεται δεκτὸν λαμβάνον τὸν ἀριθμὸν 13.

§287Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν), Ἐπ’ αὐτοῦ πρέπει νὰ ἀναφέρω ὅτι ἐπειδὴ ὁμιλῶν κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐδέχθην ὅτι καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος ἐκλέγεται κατὰ τὸν τρόπον ποὺ ἐκλέγεται καὶ ὁ Δήμαρχος, θὰ πρέπει ἐνταῦθα ὅπου τὸ νέον ἄρθρον 13ον ὁμιλεῖ περὶ Προέδρου καὶ Ἀντιπροέδρου Κοινότητος, νὰ διατυπωθῇ ἀκριβῶς ὅπως εἶναι ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ ἀφορῶντος τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὑποψηφίου Δημάρχου. Ἔχει κανεὶς ἀντίρρησιν;

§288ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§289Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἡ Κυβέρνησις κατόπιν ὁμοθύμου αἰτήματος τῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων ὅπως καὶ διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων γίνῃ δεκτὸς ὁ τρόπος τῆς ἐκλογῆς τῶν ὑποψηφίων Δημάρχων, πλὴν τοῦ 40%, κρίνει ὅτι πρέπει τὸ ἄρθρον 12 νὰ διατυπωθῇ μὲ τὴν αὐτὴν νομοτεχνικὴν μορφὴν μὲ τὴν ὁποίαν ἔχει διατυπωθῆ τὸ ἀνάλογον ἄρθρον ποὺ ἀφορᾷ τοὺς Δημάρχους. Ἐπιθυμεῖτε νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω;

§290ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι. Δεκτόν.

§291ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δηλαδὴ εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν Κοινοτήτων θὰ ἰσχύῃ ὁ μὲν Πρόεδρος νὰ ἐκλέγεται ἄνευ σταυρῶν ὁ δὲ Ἀντιπρόεδρος μὲ σταυρούς;

§292Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως. Διότι ὅπως τονοῦται ὁ θεσμὸς τοῦ Δημάρχου πρέπει νὰ τονωθῇ καὶ ἡ προσωπικότης τοῦ Προέδρου Κοινότητος. Καὶ ὁ σκοπός μας εἶναι νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν δυστυχῆ Πρόεδρον Κοινότητος τῶν περιπτώσεων ποὺ εἴπομεν ὅλοι μας.

§293ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί θὰ ἐπείραζεν ἐὰν ὁ πλειοψηφῶν Σύμβουλος, ἐχρίζετο καὶ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος;

§294Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Διότι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περιγραφῇ ἡ θέλησις τοῦ νομοθέτου, ἡ ὁποία εἶναι νὰ τονωθῇ ἡ προσωπικότης τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν θὰ ὑπάρχῃ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος. Θὰ εἶναι ὁ οἱοσδήποτε. Ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν νὰ τονώσωμεν τὴν προσωπικότητα τοῦ ὑποψηφίου Δημάρχου καὶ τοῦ ὑποψηφίου Προέδρου Κοινότητος.

§295Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Διὰ νὰ ἐκλεγῇ ἀμέσως πρέπει νὰ λάβῃ τὸ 40%, ἢ τὸ 50%;

§296Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐκλέγεται κατὰ τὸν τρόπον τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, ὅπως ἐξελέγετο μέχρι σήμερον βάσει τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ Κώδικος περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Ἡ τροποποίησις ἡ ὁποία ἐπέρχεται εἶναι ἡ ἑξῆς: Χαρακτηρίζεται ὡς ὑποψήφιος Πρόεδρος τῆς Κοινότητος. Δὲν γίνεται δηλαδὴ αὐτὸ ποὺ ἠθέλησεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος νὰ ἐκλέγεται ὁ πλειοψηφήσας τοῦ συνδυασμοῦ. Ὁ ὑποψήφιος Πρόεδρος τῆς Κοινότητος ὁρίζεται ἐκ τῶν προτέρων καὶ τοῦτο διὰ νὰ τονωθῇ ἡ προσωπικότης τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος διὰ νὰ μὴ γίνεται θῦμα τῶν συναλλαγῶν κατὰ τὴν ἐκλογήν, εἰς περίπτωσιν μὴ συγκεντρώσεως τοῦ ψηφοδελτίου του τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ θέλησις τοῦ νομοθέτου. Προτιμῶμεν τὸ σύστημα αὐτὸ διότι φοβούμεθα τὴν ἀναβίωσιν τοῦ κοτζαμπασισμοῦ. Ἐὰν λάβῃ τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν ἐκλέγεται ὡς λαβὼν τοὺς τρεῖς ἐκ τῶν πέντε Κοιν. Συμβούλων εἰς Κοινότητας κάτω τοῦ ὁριζομένου ἀριθμοῦ κατοίκων. Ἐὰν δὲν λάβῃ τὸ 51% τότε ἐκλέγεται ἐμμέσως.

§297Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἤθελα νὰ γνωρίζω ποῖαι διαφοραὶ καὶ διακρίσεις ὑπάρχουν μεταξὺ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Δημάρχου καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος. Ὅπως καὶ ὁ ὑποψήφιος Δήμαρχος, θὰ κατονομάζεται ἐκ τῶν προτέρων εἰδικῶς εἰς τὸ ψηφοδέλτιον καὶ ὁ ὑποψήφιος Πρόεδρος τῆς Κοινότητος; Καὶ εἰς περίπτωσιν μὴ συγκεντρώσεως τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας δὲν θὰ λαμβάνει τὸ ψηφοδέλτιόν του εἰμὴ τὴν ἀναλογίαν τῆς δυνάμεώς του, ἐκλεγομένου ἀναλόγου ἀριθμοῦ Συμβούλων;

§298Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως, ἔτσι εἶναι.

§299Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Θὰ ἐκλέγωνται οἱ Σύμβουλοι καὶ ἀναλόγως τῆς δυνάμεως περαιτέρω θὰ γίνεται ἐμμέσως ἡ ἐκλογὴ τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος;

§300Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει λάβει τὸ 51% καὶ ἑπομένως δὲν ἔχει ἐκλέξει τοὺς τρεῖς Συμβούλους ἐκ τῶν πέντε, τότε θὰ γίνεται ἐμμέσως ἡ ἐκλογὴ ὑπὸ τοῦ Κοιν. Συμβουλίου.

§301Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἔχομεν, λοιπόν, τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκλέγεται ἀμέσως ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος....

§302Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἔχει τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν.

§303Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἑπομένως θὰ ἔχῃ τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν τῶν μελῶν τοῦ Κοιν. Συμβουλίου καὶ ὄχι τὴν πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ.

§304Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Μὲ συγχωρεῖτε, τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ.

§305Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Εἰς τὴν ἀντίθετον περίπτωσιν θὰ γίνεται ἐκλογὴ ἀπὸ τὸ Κοιν. Συμβούλιον, ὅταν δηλαδὴ δὲν ὑπάρχῃ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ. Εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν πόσοι θὰ εἶναι ἐκλόγιμοι;

§306Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Θὰ εἶναι ἐκλόγιμοι οἱ κατονομασθέντες ὡς ὑποψήφιοι Πρόεδροι. Αὐτὸ τὸ ἔθεσα διὰ νὰ μὴ γίνωνται αἱ συναλλαγαὶ αἱ ὁποῖαι ἐγίνοντο καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ξεκινᾷ ὡς ἀρχηγὸς ἑνὸς συνδυασμοῦ νὰ μὴ ἐκλέγεται καὶ νὰ ἐκλέγεται Πρόεδρος τῆς Κοινότητος ὁ τελευταῖος Σύμβουλος. Πρόεδρος τῆς Κοινότητος δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἄλλος πλὴν τῶν κατωνομασθέντων πρὸ τῶν ἐκλογῶν ὡς ὑποψηφίων Προέδρων Κοινότητος.

§307Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Ὅλων τῶν συνδυασμῶν, ἢ τῶν δύο πρώτων;

§308Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Τῶν δύο πρώτων, ὅπως γίνεται καὶ μὲ τοὺς Δημάρχους.

§309Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Κατ’ ἀρχὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον ἐὰν δὲν ἀναγνωσθῇ.

§310ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον ἐψηφίσθη. Πάλιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου ἐπανερχόμεθα; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§311Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἔχει ὑποστῆ τόσας τροπολογίας, πρέπει ν’ ἀναγνωσθῇ. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν τί ψηφίζομεν.

§312Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ προσέχετε, κ.κ. συνάδελφοι. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ ψηφισθέντος ἄρθρου νὰ ἐπανερχώμεθα.

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφίσθη τὸ ἄρθρον.

§314Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ μὴ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ τί ψηφίζει.

§315Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἔχει καθιερωθῆ, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὁ Ὑπουργὸς ὁ εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον ζητῇ ὁ ἴδιος μεταβολήν τινα τοῦ σχεδίου, πρέπει νὰ διανέμεται ἡ τροπολογία πολυγραφημένη εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως διὰ νὰ δύναται ἡ Βουλὴ νὰ γνωρίζῃ τί ψηφίζει.

§316ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§317Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Καὶ εἰς τὴν πρώτην καὶ εἰς πᾶσαν συζήτησιν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίζῃ ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς κειμένου μὴ ὑπάρχοντος. Ἑπομένως καὶ εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ κείμενον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχε τὴν εὐγένειαν νὰ μᾶς δώσῃ τὰς πληροφορίας αἱ ὁποῖαι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναπληρώσουν κατά τινα τρόπον τὴν ἔλλειψιν τοῦ κειμένου καὶ μᾶς κάμνει ἐντύπωσιν ἡ προσπάθεια τῆς συνεννοήσεως ἡ ὁποία γίνεται, ἐνῷ ἐλλείπει ἓν οὐσιῶδες στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν πρόοδον τῆς συζητήσεως. Ἐλλείπει λοιπὸν τὸ οὐσιῶδες στοιχεῖον τῆς συζητήσεως, ἐλλείπει ἡ τροπολογία ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας θὰ συζητήσωμεν καὶ ἀρκοῦμεθα εἰς τὴν βεβαίωσιν καὶ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας παρέχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων καὶ τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας μᾶς παρέχει ὁ κ. Ὑπουργὸς προσπαθοῦμεν νὰ διατυπώσωμεν τὰς παρατηρήσεις μας. Ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Μαγνησίας, ἐπεχείρησε νὰ διατυπώσῃ τὰς παρατηρήσεις του καὶ δέχεται τὴν ἐπίθεσιν, ὅτι τὸ ἄρθρον ἐψηφίσθη. Ἡμεῖς ἐπιμένομεν, ὅτι τὸ ἄρθρον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ χωρὶς νὰ ἔχῃ διατυπωθῆ τὸ κείμενον καὶ νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ τί ψηφίζει. Βεβαίως δικαίωμα τῆς πλειοψηφίας εἶναι νὰ τὸ ψηφίσῃ. Ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε, ἐν πάσῃ περιπτώσει, διαπιστώνομεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ οὕτω ἡ συζήτησις. Πέραν αὐτοῦ εἶναι ἐμφανές, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλήρης ἀπαρτία καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νομοσχέδιον τοιαύτης σημασίας νὰ συζητῆται μὲ κενὰ ἑδώλια μετὰ τὸ μεσονύκτιον.

§318Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, εὐχαριστῶ διὰ τὴν κατανόησιν τὴν ὁποίαν ἔχετε νὰ διευκολύνητε τὴν προσπάθειαν τὴν ὁποίαν καταβάλλω νὰ μὴ ταλαιπωρήσω τὸ Σῶμα. Καὶ ἐγὼ δὲν ἤκουσα τὸν κ. Πρόεδρον ἀπαγγέλοντα, ὅτι ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Μαγνησίας νὰ ἀναπτύξῃ τὰς παρατηρήσεις του ἐπ’ αὐτοῦ. Πολὺ εὐχαρίστως νὰ εἴπῃ τὰς ἀπόψεις του.

§319Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Ἔχει ὁρισθῆ, κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον ὁ μετέχων τοῦ συνδυασμοῦ νὰ εἶναι καὶ αὐτὸς ὑποψήφιος;

§320Δ. ΚΙΝΙΑΣ. Ἰσχύει τὸ 10% καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος ὅπως καὶ εἰς τὸν Δήμαρχον;

§321Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως.

§322Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχει ἐπέλθει πλέον σύγχυσις. Δυστυχῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅταν τοῦ ἐζήτησα νὰ ἀνατυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον δὲν μὲ ἤκουσε. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν θὰ πρέπει εἰς κάθε ἄρθρον νὰ μᾶς λέτε σεῖς, εἶναι τὸ ἄρθρον τῆς Ἐπιτροπῆς, ὡς ἐτροποποιήθη, ἢ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος;

§323Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Αὐτὴν τὴν διάκρισιν τὴν κάμνω ἐγώ.

§324ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 13 τοῦ νομοσχεδίου ποὺ ἔχει ἀριθμὸν 19 τῆς Ἐπιτροπῆς.

§325Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἀναλάβατε παρακαλῶ τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Παρατηρῶ, ὅτι πλεῖστοι συνάδελφοι λαμβάνουν τὸν λόγον ἄνευ ἀδείας τοῦ Προεδρείου.

§326Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 13 ποὺ ἔχει ἀριθμὸν 19 τῆς Ἐπιτροπῆς τὸ ὁποῖον λέγει «...(ἀναγινώσκει)...» εἶναι τὸ ἄρθρον ποὺ ἀναφέρεται τὸ ἀσυμβίβαστον καὶ εἴμεθα σύμφωνοι ὅλοι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν πλὴν τῶν κ.κ. συναδέλφων τῆς ΕΔΑ καὶ εἴπομεν, ὅτι βουλευτὴς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι καὶ δημοτικὸς σύμβουλος.

§327Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Θέλετε τὸ ἄρθρον αὐτὸ τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ μπῇ εἰς τὸ ἄρθρον 13 τοῦ νομοσχεδίου;

§328Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ δημοτικὸς σύμβουλος δὲν πρέπει νὰ εἶναι βουλευτὴς καὶ τἀνάπαλιν.

§329Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἂν καλῶς ἠννόησα, ὁ κ. Βρανόπουλος εἶπεν, νὰ συμπληρωθῇ ὡς ἐδάφ. 2 καὶ 3 τοῦ ἄρθρου 13.

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13;

§331ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε.

§332Α. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Φρονῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι διέφυγε τῆς προσοχῆς ὅλων μας ἡ τελευταία παράγραφος ἡ ὑπ’ ἀριθ. 7 τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ σχεδίου τῆς Ἐπιτροπῆς ὁρίζουσα ὅτι τὸ ἄρθρον 12 τοῦ νομοσχεδίου ἀπαλείφεται καὶ τίθεται νέον ἄρθρον ἔχον τὸν ἀριθμὸν 12 εἰς τὸ σχέδιον τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐξ ἄλλου ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ νέου τούτου ἄρθρου 12 ὁρίζει ὅτι εἰς τὸ σχέδιον νόμου προστίθεται νέον ἄρθρον 13 ἔχον ὡς τοῦτο ὁρίζεται εἰς τὸ σχέδιον τῆς Ἐπιτροπῆς. Συνεπῶς καταργουμένου τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ νομοσχεδίου ὁρίζεται διὰ τῆς προτελευταίας διατάξεως τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ σχεδίου τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι τὰ ἄρθρα τοῦ σχεδίου νόμου 13–17 ἀριθμοῦνται δι’ ἑνὸς ηὐξημένου ἀριθμοῦ καὶ γίνονται 14–18. Οὕτω δὲ πλέον κανονικῶς ἔρχεται τὸ ἄρθρον 19 τοῦ σχεδίου τῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον ἀντικαθιστᾶ τὸ καταργηθὲν ἄρθρον 13 τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀκολουθεῖται ὁμαλῶς ἡ ἀρίθμησις ὥστε νὰ μὴ παρίσταται ἀνάγκη νέας ἀριθμήσεως.

§333Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Σᾶς διέφυγεν, ὅτι ὡς ἄρθρον 12 ἐτέθη ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βρανοπούλου.

§334Α. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Φρονῶ, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βρανοπούλου, δύναται νὰ τεθῇ ὡς παράγραφος τοῦ νέου ἄρθρου 12 τῆς Ἐπιτροπῆς χωρὶς νὰ τεθῇ ὡς αὐτοτελὲς ἄρθρον διὰ νὰ μὴ ἐπέλθῃ σύγχυσις εἰς τὴν ἀρίθμησιν.

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13;

§336Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε. Ὑποτίθεται, ὅτι συζητοῦμεν τὸ ἄρθρον 19 τῆς Ἐπιτροπῆς. Εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ περιλαμβάνεται καὶ τὸ ἄρθρον 13 τοῦ νομοσχεδίου. Κύριε Πρόεδρε, ὅλον τὸ σῶμα καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Βρανόπουλος, γνωρίζει πόσην ἐκτίμησιν τρέφω εἰς τὸ πρόσωπόν του. Καὶ ἀποδίδω ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τὰς ἀπόψεις του ἐπὶ τῶν θεμάτων τῆς αὐτοδιοικήσεως, τὴν ὁποίαν τόσον ἐγγὺς ἐγνώρισε καὶ μετὰ πλήρους ἐπαρκείας ὑπηρέτησεν. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι σκόπιμος ἡ διάταξις, ἡ ὁποία δημιουργεῖ κώλυμα ἐκλογῆς ὡς βουλευτῶν τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν συμβούλων. Ὁμιλῶ περὶ τῆς πρώτης παραγράφου. Ὅπως εἶναι διατυπωμένη ἡ διάταξις, καθιεροῦται κώλυμα. Ἀλλὰ περὶ τῶν κωλυμάτων ὁμιλεῖ ἐξαντλητικῶς τὸ Σύνταγμα, προβλέπει δὲ προκειμένου περὶ τῶν ὀργάνων τῆς αὐτοδιοικήσεως μόνον διὰ τὸν Δήμαρχον. Κατὰ συνέπειαν ἡ πρώτη παράγραφος τοῦ συζητουμένου ἄρθρου, ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα.

§337Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αὐτὴ εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βρανοπούλου.

§338Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Γνωρίζει ὁλόκληρον τὸ σῶμα, ἰδιαιτέρως ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, κ. Βρανόπουλος, πόσην ἐκτίμησιν τρέφω εἰς τὰς ἀντιλήψεις του, ἰδιαιτέρως μάλιστα, προκειμένου περὶ ζητημάτων ἀναγομένων εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, τὴν ὁποίαν τόσον κοντὰ καὶ τόσον ἐπαρκῶς ἔχει γνωρίσει, ὁ κ. Βρανόπουλος. Νομίζω, ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι σκόπιμος ἡ εἰσαγωγὴ τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἡ ὁποία δημιουργεῖ κώλυμα ἐκλογῆς τοῦ βουλευτοῦ ὡς δημοτικοῦ καὶ κοινοτικοῦ συμβούλου. Ὅπως εἶναι διατυπωμένη ἡ διάταξις, ὁμιλεῖ περὶ κωλύματος τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν συμβούλων διὰ τὴν ἐκλογὴν των ὡς βουλευτῶν. Ἀλλὰ τὰ περὶ κωλύματος πρὸς ἐκλογὴν βουλευτῶν, ὁρίζονται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος. Καὶ τὸ Σύνταγμα ὁρίζει, ὅτι κώλυμα ὑπάρχει μόνον διὰ τὸν Δήμαρχον καὶ ὁρίζει, βεβαίως, περαιτέρω, ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ νόμου νὰ καθιερωθῇ ἀσυμβίβαστον. Ὄχι, ὅμως, κώλυμα, ὅπως εἰσάγεται διὰ τῆς παραγράφου 1 τοῦ συζητουμένου ἄρθρου. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἡ διάταξις τῆς παραγράφου 1 — θὰ ἔλθω καὶ εἰς τὴν ἑπομένην παράγραφον — ἀντίκειται σαφῶς εἰς τὸ Σύνταγμα.

§339Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἔχετε ἀπόλυτον δίκαιον. Θὰ πρέπει, ἐφ’ ὅσον ἐπιθυμῇ τὸ Σῶμα, οἱ δημοτικοὶ καὶ οἱ κοινοτικοὶ σύμβουλοι, νὰ μὴ ἐκλέγωνται βουλευταί. Θὰ πρέπει, λοιπόν, νὰ τὸ ἀντιστρέψωμεν καὶ νὰ δεχθῶμεν τὸ ἀσυμβίβαστον τῆς ἰδιότητος τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου μὲ τῆς τοῦ βουλευτοῦ. Αὐτὴ ἡ παρατήρησις εἶχε γίνει κατὰ τὴν διάρκειαν συνεδριάσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ὁ ἁρμόδιος Διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου προέβη εἰς εἰσήγησιν — ἐζητήθη ἀπὸ τὸν ἴδιον νὰ ἀναπτύξῃ αὐτὴν καὶ τὴν ἀνέπτυξεν — ὅτι ἦτο ὄντως συνταγματική, ὡς ἦτο διατυπωμένη. Ἑπομένως, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος, μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σεῖς εἴπατε. Ἐάν, ὅμως, ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ νὰ θεσπίσῃ ἀσυμβίβαστον, πρέπει νὰ τὸ θέσωμεν ὡς ἀσυμβίβαστον καὶ ὄχι ὡς μέτρον ἐκλογιμότητος.

§340Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ καθιερωθῇ, οὔτε τὸ ἀσυμβίβαστον. Ὁ νομοθέτης ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ καθιερώσῃ καὶ ἄλλα ἀσυμβίβαστα, πέραν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα καθιέρωσε τὸ Σύνταγμα. Ἀλλὰ δὲν θεωρῶ δικαιολογημένην ἐδῶ τὴν ἐπέκτασιν. Καὶ πιστεύω, ὅτι δὲν θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ ἀποκλεισθῇ τὸ λειτούργημα τοῦ βουλευτοῦ ἀπὸ τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν. Καὶ οὔτε πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ζημιοῦται ἡ αὐτοδιοίκησις ἀπὸ τὴν ἐκδήλωσιν τοῦ ἐνδιαφέροντος προσώπων, τὰ ὁποῖα καὶ λόγῳ τῆς ἀναμίξεώς των εἰς τὴν γενικωτέραν πολιτικὴν δύνανται νὰ προσφέρουν ὑπηρεσίας εἰς τὰ θέματα τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Δὲν θὰ ἀνατρέξω εἰς ξένας χώρας διὰ νὰ ἀρυσθῶ παραδείγματα θεσμῶν καὶ προσώπων, τὰ ὁποῖα ἐτίμησαν καὶ τὰ πολιτικὰ ἀξιώματα καὶ τὰ δημοτικά. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἡ πεῖρα ἡ Ἑλληνική, ἔχει καταδείξει, ὅτι δὲν εἶναι περιττὴ ἡ παρουσία εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια προσώπων, τὰ ὁποῖα εἶναι μέλη τοῦ Κοινοβουλίου. Καὶ δὲν συμμερίζομαι τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἡ παραμονὴ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, διαστρέφει τοὺς χαρακτῆρας τῶν ἀνθρώπων, τοὺς καθιστᾷ ἀνεπιτηδείους διὰ τὴν ἄσκησιν οἱουδήποτε ἄλλου λειτουργήματος, ἐπιζημίους δὲ μάλιστα καὶ ἐπικινδύνους ἴσως, διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Αὐτό, ἐγὼ τοὐλάχιστον, δὲν τὸ πιστεύω. Καὶ αὐτὰ μὲν ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην παράγραφον. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὴν δευτέραν παράγραφον, ἰσχύουν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω προηγουμένως.

§341Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον, κ. Παπακωνσταντίνου, δι’ ὅσα εἶπεν, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ μὴ συμφωνήσω. Κατ’ ἀρχήν, τὴν πρότασιν τὴν ἔκαμεν ὁ κ. Ράλλης, ἀλλὰ υἱοθετήθη ὑπὸ ὅλων τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, πλὴν τῶν κ.κ. συναδέλφων τῆς ΕΔΑ. Καὶ υἱοθετήθη ἡ πρότασις, ὅτι δὲν δύναται βουλευτὴς νὰ εἶναι δημοτικὸς σύμβουλος καὶ τοῦτο διότι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ξεχάσῃ τὴν ἰδιότητά του τὴν πολιτικήν. Καὶ αὐτὸ τὸ γνωρίζω καὶ ἐκ προσωπικῆς πείρας, ἀπ’ ὅ,τι συνέβαινεν εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, συμφωνῶ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ράλλη, νὰ εἶναι ἀσυμβίβαστον τὸ ἀξίωμα τοῦ βουλευτοῦ μὲ τὸ ἀξίωμα τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου.

§342Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι ὅσα εἶπεν ὁ κ. Βρανόπουλος, ἀντέχουν εἰς σοβαρὰν κριτικήν. Δὲν νομίζω, ὅτι μὲ τὸ νὰ εἶναι κανεὶς βουλευτής, δὲν πρέπει νὰ εἶναι καὶ δημοτικὸς σύμβουλος. Δὲν συμφέρει νὰ ἐπιδιώξωμεν τέτοιο πρᾶγμα, διότι θὰ κάμωμεν ζημίαν εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια. Ἐκεῖνο ποὺ προέχει εἶναι, πῶς θὰ ἐξεύρωμεν πρόσωπα τέτοια, ποὺ νὰ ἀνεβάσουν τὸ κῦρος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Ἐπιμένομεν, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ τὸ ἀσυμβίβαστον καὶ ἀπὸ τὰς δύο πλευράς. Νὰ ἠμπορῇ, δηλαδή, ὁ βουλευτὴς νὰ γίνεται δημοτικὸς σύμβουλος καὶ ὁ δημοτικὸς σύμβουλος νὰ γίνεται βουλευτής. Δὲν ἀντέχει, ἑπομένως αὐτὴ ἡ ἄποψις τοῦ ἀσυμβιβάστου καὶ πρέπει, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ δεχθῇ νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον 19 τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§343Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ὁ Ὑπηρεσιακὸς Σύμβουλος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, Διευθυντὴς τῆς Διευθύνσεως Ἐκλογῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, κ. Βουλγαρίδης, διετύπωσε τὴν ἄποψιν, ὅτι ὅπως εἶχε συνταχθῆ τὸ ἄρθρον, ἦτο ἀντισυνταγματικόν. Καὶ ὁ κ. Ράλλης, καὶ ἐγώ, κατὰ τὰς συζητήσεις, ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, Ἐπιτροπῆς, διετυπώσαμεν τὴν ἄποψιν, ὅτι πρόκειται κυρίως, περὶ θέματος οὐσίας. Τὸ Σύνταγμα ὁρίζει ποῖα εἶναι τὰ ἀσυμβίβαστα διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ βουλευτοῦ. Μὲ τὴν ἄποψιν αὐτὴν ἐτάχθη ἡ πλειοψηφία τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, πλὴν τῶν κ.κ. συναδέλφων τῆς ΕΔΑ. Καθ’ ὅσον μὲ ἀφορᾷ, ὑπεστήριξα καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ὑποστηρίζω καὶ ἐδῶ, ὅτι ἡ ἰδική μου Κοινοβουλευτικὴ συνείδησις, δὲν δέχεται βουλευτὰς εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια. Ὁ κ. Κατσώτας καὶ ὁ κ. Βρανόπουλος, εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, δὲν ἦσαν δύο ἁπλοῖ πολῖται, ἀλλὰ ἦσαν ἀντιπρόσωποι δύο μεγάλων πολιτικῶν παρατάξεων καὶ μετέφερον εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τὰς πολιτικὰς ἀντιθέσεις τῶν δύο μεγάλων κομμάτων των. Εἶμαι τῆς γνώμης, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ πάλη αὐτή, δὲν πρέπει νὰ μεταφέρεται εἰς ἄλλην αἴθουσαν, πλὴν τῆς αἰθούσης τῆς Βουλῆς. Δι’ αὐτό, συνιστῶ εἰς τὸ σῶμα, νὰ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ νὰ ψηφίσῃ τὸ ἀσυμβίβαστον.

§344Ε. ΒΑΝΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία, νομίζω, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἔχει τὴν θέσιν της. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ πρὸ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1961, εἰς τὰς παραμονὰς τῆς παραιτήσεώς της, ἐξέδωκε πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διὰ τῆς ὁποίας ἐθέσπισε διάταξιν, ἀφορῶσαν καθαρῶς προσωπικὰ ζητήματα. Καὶ διὰ τῆς πράξεως αὐτῆς τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία δὲν ἔχει ἐπικυρωθῆ ἀκόμη διὰ νόμου, ἐπέτρεψεν εἰς ὑπαλλήλους συνεταιριστικῶν γεωργικῶν ὀργανώσεων, νὰ ἀναδεικνύωνται καὶ Δήμαρχοι, ἐνῷ ἐκ τοῦ νόμου 662 καὶ ἐξ ἄλλων διατάξεων, ἰσχυουσῶν μέχρι τότε, δὲν ἐπετρέπετο, ἦτο ἀσυμβίβαστον εἰς συνεταιριστικοὺς ὑπαλλήλους νὰ ἀναλαμβάνουν τὸ ἀξίωμα τοῦ Δημάρχου. Ἡ πρᾶξις αὐτή, ἀντικανονικῶς ἐξεδόθη ἔκτοτε, δὲν ἐπεκυρώθη διὰ νόμου μέχρι σήμερον καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι τώρα ἡ ὥρα νὰ καταργήσωμεν αὐτὴν τὴν πρᾶξιν, τὴν ἐντελῶς χαριστικὴν καὶ τὴν παράνομον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπω. Ἐάν, λοιπόν, ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν ἔχῃ ἀντίρρησιν, νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§345Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ θὰ ψηφίσωμεν, ἐν συνεχείᾳ, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διαλυθῇ αὐτὴ ἡ εἰκὼν τῆς συγχύσεως, ἡ ὁποία ἐδόθη μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μπακόπουλος. Εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀθηναίων, δὲν παρίσταντο μόνον ὁ κ. Βρανόπουλος καὶ ὁ κ. Κατσώτας, οἱ ὁποῖοι, ὡς βουλευταί, ἔδιδον τὸ χρῶμα τὸ κομματικόν, νομίζω, ὅτι εἰς τὸ Συμβούλιον αὐτὸ εὑρίσκοντο ὁ κ. Νικολόπουλος, καὶ γνωρίζει ὁ καθείς, ὅτι ὁ κ. Νικολόπουλος ἀντεπροσώπευε τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν. Παρίστατο, πρὶν γίνῃ βουλευτής, ὁ συνάδελφος κ. Εὐαγγελίδης, καὶ ἐγνώριζον οἱ πάντες, ὅτι ἀντεπροσώπευε τὴν ΕΔΑ καὶ δὲν εἶχεν ὑπάρξει τότε ἀμφισβήτησις περὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι μέσα εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ὑπάρχουν διαμορφωμένες κομματικὲς παρατάξεις, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἰδιότης τοῦ βουλευτοῦ. Δὲν νομίζω, ὅτι μόνον ὁ κ. Βρανόπουλος ἢ ὁ κ. Κατσώτας, ἐπειδὴ συμβαίνει νὰ εἶναι καὶ δημοτικοὶ σύμβουλοι καὶ βουλευταί, εἶχον δημιουργήσει τὴν ἔννοιαν τῆς κομματικῆς παρατάξεως, μέσα εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Ἐπιμένω, κ. Ὑπουργέ, καὶ θὰ ἐπιμείνω, διότι νομίζω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ἡ Βουλὴ μὲ αὐτὴν τὴν παρουσίαν αὐτοῦ τοῦ ἀριθμοῦ βουλευτῶν νὰ θελήσῃ νὰ θεσπίσῃ ἀσυμβίβαστον, νὰ δεσμεύσῃ δηλαδὴ τὸ σύνολον τοῦ σώματος ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Δὲν ἠμποροῦμεν αὐτὴν τὴν ὥραν, μὲ αὐτὸν τὸν ἐλάχιστον ἀριθμὸν βουλευτῶν, νὰ προεξοφλήσωμεν τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς. Θὰ μοῦ ἀντείπητε, ὅτι ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, ὅταν ἔρχωνται, ἐνώπιον τῆς Ὁλομελείας, εἴτε ἀνατρέπονται, εἴτε τροποποιοῦνται. Ἑπομένως, δὲν ἀποτελεῖ πρόκριμα ἀποφασιστικὸν ἡ ἀπόφασις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ θεσπίσωμεν ἀσυμβίβαστα, ποὺ θὰ ἀφοροῦν τὸ σύνολον τῶν βουλευτῶν, πρέπει τοὐλάχιστον νὰ ὑπάρχῃ ἕνας ἐπαρκὴς ἀριθμὸς βουλευτῶν, ὥστε ἐγκύρως νὰ δεσμεύσῃ.

§346Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, τὸ τεκμήριον τὸ ἰσχυρόν, ὅτι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐδέχθη παμψηφεί, πλὴν τῆς παρατάξεως τῆς ΕΔΑ, τὴν τροπολογίαν αὐτὴν καὶ αἱ ἀγορεύσεις τῶν προλαλησάντων συναδέλφων, μὲ ὑποχρεώνουν νὰ εἴπω, πρῶτον, ὅτι κάμω δεκτὴν τὴν τροπολογίαν αὐτὴν καὶ δεύτερον, ὅτι δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μὴν εἶναι ἰσχυρὰ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§347Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὡς νέος βουλευτής, νομίζω, ὅτι ἡ τροπολογία αὐτή, ἡ ὁποία ἐγένετο διὰ νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα δύο μέλη τοῦ σώματος νὰ τὰ ἀποκλείσῃ ἀπὸ τοὺς Δήμους ἢ τὰς Κοινότητας, δὲν εἶναι παραδεκτὸν νὰ γίνῃ, ὅταν παρίστανται, μαζὶ μὲ τοὺς Ὑπουργούς, 38 βουλευταί. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν τιμᾷ, οὔτε τὸ σῶμα, οὔτε τὸ Κοινοβούλιον ἔναντι τῆς Κοινῆς γνώμης. Ἐὰν θέλωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ τὸ συζητήσωμεν, ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν δύναμαι νὰ παραμείνω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.—

§348Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν εἶναι τόσον θερμόαιμος, ὁ κ. συνάδελφος, ἠμπορεῖ νὰ ἴδῃ, ὅτι οἱ διάδρομοι τῆς Βουλῆς εἶναι πλήρεις ἀπὸ συναδέλφους.

§349Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Νὰ σεβώμεθα τὰς ἀρχὰς τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ.

§350ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§351Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἰς τὸ παρελθὸν ἐψηφίζοντο σοβαρώτατοι νόμοι παρουσίᾳ δέκα καὶ δέκα πέντε βουλευτῶν καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἴμεθα δεκαὲξ παρόντες βουλευταί, ὅταν ἐψηφίσαμεν τὸν νόμον ποὺ ἔδωσε ψῆφον εἰς τὰς γυναῖκας. Συνεπῶς, δὲν εἶναι πρωτοφανὴς ἡ σημερινὴ κατάστασις καὶ ἐὰν θέλωμεν νὰ προχωρήσωμεν διὰ νὰ τελειώνωμεν τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ ψηφισθῇ εἰς τὸ σύνολον τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν καὶ νὰ διακόψωμεν. Συζητουμένου τοῦ ἄρθρου περὶ ἀσυμβιβάστων, προτείνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, δύο τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ἐπροτάθησαν ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, ἡ μία τροπολογία εἶναι τῶν κ.κ. Ἀλαβάνου καὶ Ἀντωνίου, ἡ ὁποία λέγει ὅτι: «Δὲν δύναται νὰ ἐκλεγοῦν ἰατροὶ Δήμαρχοι ἢ δημοτικοὶ σύμβουλοι...... «...(ἀναγινώσκει)...». Καὶ δευτέρα τροπολογία, εὐρυτέρα, τοῦ κ. Κωστῆ, τὴν ὁποίαν θὰ ἀναπτύξῃ ὁ ἴδιος καὶ τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ὑποστηρίζω.

§352Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ συνάδελφος κ. Ζορμπᾶς, εἶναι ὀρθὴ καὶ δικαία διότι οἱ ἰατροὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς αὐτὰ τὰ ἰατρεῖα ἔχουν τόσον στενὴν ἐπαφὴν μὲ τὸν λαὸν καὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπηρεάζουν σημαντικὸν ἀριθμὸν, ὥστε ἐὰν θελήσουν νὰ κομματισθοῦν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀλλοιώσουν τὰ ἀποτελέσματα. Δι’ αὐτὸ ἡ τροπολογία εἶναι ὀρθὴ καὶ δικαία.

§353Δ. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ζητοῦμεν νὰ εἶναι πρόεδροι κοινοτήτων τὰ πλέον εὐϋπόληπτα πρόσωπα δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ ἕνα χωρίον νὰ ἀποκλείσωμεν τὸν ἰατρόν, ἔστω τὸν ἀγροτικὸν ἰατρόν. Ὁ νόμος σαφῶς ὁμιλεῖ καὶ λέγει ὅτι ἔχει δικαίωμα ἄλλος ἰατρὸς ἐὰν πάῃ εἰς τὸ χωρίον αὐτό, νὰ ἀπαγορεύεται πλέον εἰς τὸν ἰατρὸν αὐτὸν νὰ εἶναι ἀγροτικὸς ἰατρός. Ὁ νόμος δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἰατρὸν αὐτὸν νὰ εἶναι καὶ Δήμαρχος ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχῃ ἄλλος ἰατρός. Ὅταν ἔχωμεν ἀφ’ ἑνὸς ἔλλειψιν ἰατρῶν εἰς τὰ χωρία καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἔλλειψιν καταλλήλων προσώπων διὰ Προέδρους Κοινοτήτων, δὲν δύναται κἂν νὰ συζητηθῇ αὐτὸ τὸ θέμα.

§354Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ παρακαλῶ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει θέμα τὸ ὁποῖον ἱκανὸς βουλευτὴς περὶ τὸ λέγειν νὰ μὴν ἠμπορῇ νὰ τὸ φέρῃ εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον. Κάμω ἔκκλησιν εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως, δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, παραπονούμεθα διὰ κωλυσιεργίαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὅταν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι κάμνωμεν κωλυσιεργίαν. Νὰ ἀφήσωμεν τὰ θέματα ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρουν τοπικῶς διὰ νὰ προχωρήσωμεν, νὰ τελειώσωμεν τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν θέλωμεν νὰ γίνουν δημοτικαὶ ἐκλογαὶ καὶ νὰ τελειώσῃ τὸ νομοσχέδιον σήμερον, ὥστε τὸ Σάββατον νὰ ψηφισθῇ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν. Ἄρα, εἶναι ἐκτὸς κοινοβουλευτικῆς τάξεως καὶ ἐκτὸς κομματικῆς πειθαρχίας, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, ὅσοι συνάδελφοι ὑποβάλλουν προσωπικὰς τροπολογίας. Ἔτσι τὸ ἀντιλαμβάνομαι, αὐτὴ εἶναι ἡ πεῖρα μου. Ἡμεῖς θὰ κάνωμεν κωλυσιεργίαν, ὁ κάθε ἕνας διὰ τὸ ζήτημά του; Δὲν στέκουν αὐτὰ τὰ πράγματα.

§355Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν δέχομαι οὐδεμίαν τροπολογίαν, ἀπολύτως.

§356Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ διευκρινισθῇ, ὡς πρὸς τὸ ἀνακῦψαν θέμα τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ἑξῆς: Ὁ κ. Μπακόπουλος ὡμίλησεν περὶ κωλυσιεργίας. Ἡ παράταξις ἡ ἰδική μας, παρίσταται καὶ δὲν κωλυσιεργεῖ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ζορμπᾶ δὲν εἶναι ἡ οἱαδήποτε τροπολογία. Ὅταν ὁμιλοῦμε περὶ ἀσυμβιβάστου, ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ζορμπᾶ θέλει νὰ ἀποκλείσῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν ἀπὸ ὡρισμένα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐκμεταλλεύονται τὴν θέσιν των. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἡ τροπολογία πρέπει νὰ συζητηθῇ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν καὶ πρέπει νὰ τὴν ἀποδεχθῇ διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὰς συναλλαγάς. Ἐὰν δὲν τὴν ἀποδεχθῇ, εἰσάγει τὰς συναλλαγὰς ἀπὸ τὸ παράθυρον, ἐνῷ τὰς βγάζει ἀπὸ τὴν πόρτα.

§357Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὸν κ. Ἐφραιμίδην. Δὲν εἶναι ἀνεκτὸν ὡρισμένα πρόσωπα νὰ ἐκμεταλλεύωνται τὴν θέσιν των. Ἡ ὑποβληθεῖσα τροπολογία εἶναι γενικοῦ περιεχομένου καὶ παρακαλῶ, ὅπως γίνῃ δεκτή.

§358Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, ἡ τροπολογία, ἡ ἰδική σας, εἶναι ἡ ἑξῆς: «Δὲν δύναται νὰ ἐκλεγῇ... «...(ἀναγινώσκει)...». Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ἐφραιμίδη, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ἐνῷ θέλω νὰ ἀποφύγω τὰς συναλλαγάς, τὰς ὁποίας θέλω νὰ βγάλω ἀπὸ τὴν πόρτα, τὰς βάζω ἀπὸ τὸ παράθυρον, δι’ αὐτό, καίτοι ἐδήλωσα, ὅτι δὲν δέχομαι καμμίαν τροπολογίαν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δεχθῶ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν.

§359Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, ἡ τροπολογία αὐτὴ δέον νὰ συμπληρωθῇ ὡς ἑξῆς: «Οἱ ἔχοντες πᾶσαν σχέσιν μὲ δημοτικὰ νοσοκομεῖα καὶ ἄλλα ἱδρύματα, ἔστω καὶ ἐπὶ συμβάσει».

§360Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀδικοῦμεν μίαν ἐπιστημονικὴν τάξιν. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι οἱ ἰατροὶ ἐργάζονται ἐπὶ ἀντιμισθίᾳ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἀποκλείσωμεν καὶ νὰ μὴ τοὺς δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀναμιχθοῦν εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας μας; Δὲν εἶναι ὀρθὸν ὁ ἐπιστημονικὸς κόσμος τῆς χώρας νὰ ἀποκλεισθῇ.

§361ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ δεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§362ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία ἐγένετο δεκτή. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 14 ὡς ἐτροπολογήθη;

§363ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§364ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 14 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. (Ἀκολούθως ἐγένοντο δεκτὰ τὰ ἄρθρα 15 καὶ 16 ὡς ἔχουν).

§365Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἤθελον μίαν διευκρίνισιν. Θὰ ψηφίσουν οἱ ἐγγεγραμμένοι ἐντὸς τοῦ 1964 εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς;

§366Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἐξαρτηθῇ, πότε θὰ γίνουν αἱ ἐκλογαί. Ἐὰν αἱ ἐκλογαὶ διεξαχθοῦν μέχρι 30 Ἰουνίου, δὲν θὰ ψηφίσουν, ἐὰν διεξαχθοῦν μετὰ τὴν 1ην Ἰουλίου, θὰ ψηφίσουν.

§367ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17.

§368Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 17 παράγραφος 2, ἡ ὁποία λέγει: «Οἱ ἀντιπρόσωποι...... (ἀναγινώσκει) ......». Δηλαδή, οὔτε λίγο οὔτε πολύ, ὁ Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων διορίζεται πλέον ἀπὸ τὸν νόμον καὶ δὲν ἐκλέγεται. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα μοναδικὸν παράδειγμα ποὺ μᾶς ἔδωσεν ὁ Ὑπουργὸς Προνοίας κ. Κατσώτας ὅταν ἦτο Δήμαρχος Ἀθηναίων. Ὁ νόμος ἔλεγεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ εἶναι καὶ Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Δὲν τὸ ἐδέχθη αὐτὸ καὶ ἐζήτησε νὰ ἐκλεγῇ. Ἐγώ, ὁ ὁποῖος πολιτεύομαι εἰς τὰς Ἀθήνας, θὰ ἔπρεπε νὰ συνταχθῶ μὲ τὴν ἄποψιν ὅπως Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων εἶναι ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων, ἀλλὰ δὲν νομίζω πὼς πρέπει νὰ δώσωμεν αὐτὸ τὸ προνομιακὸν προβάδισμα. Διατὶ νὰ ἀποκλείσωμεν, ὅτι ἕνας Δήμαρχος, ὁ ὁποῖος ἐκλέγεται εἰς τὸν αʹ ἢ βʹ Δῆμον τῆς Ἑλλάδος, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ περισσοτέρας ἱκανότητας; Διατὶ θὰ πρέπει νὰ πληγώσωμεν τοὺς Δημάρχους καὶ νὰ τοὺς εἴπωμεν, ὅτι εἶναι ἀκατάλληλοι καὶ ὅτι κατάλληλος εἶναι ὁ τῶν Ἀθηνῶν; Ἐγὼ πολιτεύομαι εἰς Ἀθήνας, ἐν τούτοις νομίζω, ὅτι εἶναι ἔργον δικαιοσύνης νὰ ἐκλέγεται ὁ Πρόεδρος ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ νὰ μὴ διορίζεται ἀπὸ τὸν νόμον.

§369Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, κ.κ. συνάδελφοι, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας. Πολλὰ ἐλέχθησαν κατὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν διὰ τὸ ἄρθρον 17 καὶ διὰ τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς ἢ τὸν ὁρισμὸν τοῦ Προέδρου τῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Τὸ κυριώτερον ἐπιχείρημα εἶναι, ὅτι εἶναι ἀντιδημοκρατικός. Ἀγαπητοί μου συνάδελφοι, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐθεσπίσθη ἐπὶ Δημοκρατίας, ἐπὶ Κυβερνήσεως Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ δύο φορὰς μὲ δύο διατάγματα, τὸ ἕνα μὲ ἡμερομηνίαν 10.4.1929 καὶ τὸ ἕτερον μὲ ἡμερομηνίαν 22.9. 1931, τὰ ὁποῖα ἔχουν ὡς ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Ὅταν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἐθέσπιζε αὐτὴν τὴν διάταξιν ἐγνώριζε τί ἔκαμνε. Καὶ γνωρίζετε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων, ὁ ὁποῖος ἐκπροσωπεῖ μίαν πόλιν, ἡ ὁποία σήμερον εἶναι τριπλασία ἀπὸ ὅ,τι ἦτο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ὁ οὐραγὸς τῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων, τῆς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ προΐσταται, λόγω παρασκηνίων, ὁ Δήμαρχος Παρακαμπυλίων καὶ νὰ πηγαίνῃ ὡς ἀκροατὴς ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων, ὅταν ὁ ἄλλος θὰ ὑποδέχεται τὸν Βασιλέα καὶ τὸν Πρωθυπουργὸν καὶ θὰ ἀναπτύσσῃ τὰς ἀπόψεις τῶν Δήμων καὶ τῶν Κοινοτήτων. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον. Πέραν τούτου, ἀπέδειξεν ἡ Ἕνωσις Δήμων καὶ Κοινοτήτων μὲ ἕνα βαρύτατον ὀλίσθημα, ὅτι ὄντως δὲν ἦτο ὀρθὸς ὁ τρόπος τῆς ἐκλογῆς. Αὐτὸ τὸ βαρύτατον ὀλίσθημα σᾶς τὸ ὑπενθυμίζω, εἶναι, ὅτι μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1961, ὅταν εἶχε γίνει ἐκείνη ἡ βία καὶ νοθεία, ἡ ὁποία καὶ δικαστικῶς, ἀλλὰ ἀπεδείχθη καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων ἐκ τῶν ὑστέρων, ἡ Ἕνωσις Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἔσπευσε μὲ μίαν ἀσύγγνωστον ἐπιπολαιότητα, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἄλλην ἔκφρασιν, νὰ καλύψῃ τὸ γεγονὸς ἐκεῖνο καὶ τὴν πρᾶξιν τῆς βίας καὶ τῆς νοθείας. Ἡ Κυβέρνησις θέτει ζήτημα εἰς αὐτὸ τὸ θέμα καὶ δὲν δέχεται νὰ συνεχισθῇ ἡ κατάστασις αὐτὴ μὲ τὴν Ἕνωσιν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Ἡ Ἕνωσις Δήμων καὶ Κοινοτήτων πρέπει νὰ εἶναι Ἕνωσις αὐτοδιοικήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι Ἕνωσις, ἡ ὁποία παρεσύρθη ἀπὸ τὰ αἰσθήματα τοῦ οἱουδήποτε μέλους αὐτῆς, νὰ ἀναμιγνύεται εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν καὶ νὰ ἐπιχειρήσῃ μὲ τὸ κῦρος, τὸ ὁποῖον ἀνέτρεψε τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις θέτει ζήτημα ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§370ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§371Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πραγματικὰ θὰ πρέπει νὰ μὴ ὑπάρχουν λόγοι εἰς τὸ παρὸν διὰ νὰ ἀνατρέχωμεν εἰς ἱστορικοὺς λόγους, προκειμένου νὰ δικαιολογήσωμεν τὸν διορισμὸν τοῦ Προέδρου τῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Ὅταν ἔχωμεν λόγους τοῦ παρόντος καὶ ὅταν ἔχωμεν τὰ ζέοντα προβλήματα τῆς ἐπαρχίας, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐνισχύσωμεν, δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀνατρέχωμεν εἰς τὴν ἱστορίαν. Οὔτε συντρέχουν ἐξ ἄλλου καὶ πληθυσμιακοὶ λόγοι, τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθησαν. Εἶναι μάλιστα εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχὴν μειονοτικοί. Ἴσως, εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου νὰ ἐδικαιολογεῖτο ἡ λῆψις ὑπ’ ὄψει τοῦ πληθυσμιακοῦ παράγοντος. Σήμερον ὅμως, ὅταν διδάσκεται εἰς τὰ ξένα Πανεπιστήμια, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις πρέπει νὰ εἶναι σύμμετρος, γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ εὐημερίαν, δὲν πρέπει νὰ λέγωμεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ὅτι ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων εἶναι καὶ Πρόεδρος Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Διότι οὕτω θὰ θέσωμεν τὴν ἐπαρχίαν εἰς ἥσσονα μοῖραν. Πρέπει ἡ ἀνάπτυξις κέντρου καὶ περιφερείας νὰ εἶναι σύμμετρος. Ἄλλως θέτομεν εἰς ἥσσονα μοῖραν τὴν περιφέρειαν, διὰ τὴν ὁποίαν ἠκούσαμεν ἀπὸ τὸν σημερινὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μᾶς ὁμιλῇ συνεχῶς περὶ ἀναπτύξεώς της. Διὰ τοῦ τρόπου, ὅμως, αὐτοῦ πράττετε τὸ ἀντίθετον. Στρέφεσθε ἐναντίον τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας. Θὰ πρέπει νὰ ἔχετε τὸ θάρρος εὐθέως νὰ τὸ εἴπητε καὶ ὅτι ἀπὸ τὴν χλιδὴν τῶν Ἀθηνῶν ὁμιλεῖτε διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ περὶ πληθυσμιακῶν λόγων καὶ περὶ μεγάλου ἀριθμοῦ τοῦ πληθυσμοῦ τῶν Ἀθηνῶν. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, ἠμπορεῖ ὁ Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων νὰ μὴ ἐκπροσωπῇ μεγάλην πόλιν, ὡς αἱ Ἀθῆναι, ἀλλὰ ἐκπροσωπεῖ πολὺ περισσότερον τῶν Ἀθηνῶν, διότι ἐκλέγεται ἀπὸ ἀντιπροσώπους ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Νομίζω, ὅτι διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς τὸ νομοθέτημα δὲν πρέπει νὰ κρίνῃ τὰ πράγματα συμπτωματικῶς ἀλλὰ οὔτε καὶ νὰ παρελθοντολογῶμεν. Ἡ διάταξις ὡς εἰσάγεται εἶναι ἀπαράδεκτος, διότι καθιερώνει ἀνισότητα μεταξὺ τῶν Δημάρχων, ἀλλὰ καὶ μεταξὺ τῶν πληθυσμῶν. Διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ Ἀθηναῖος ψηφίζων τὸν Δήμαρχόν του ψηφίζει ταὐτοχρόνως καὶ τὸν Πρόεδρον τῆς Κεντρικῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ἐνῷ ὁ ἕτερος δημότης οἱασδήποτε ἄλλης πόλεως ψηφίζει μόνον τὸν Δήμαρχον τῆς πόλεως τῆς ἰδικῆς του. Νομίζω διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς καὶ διότι ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν εἴμεθα νομοθέται, ὅτι ὀφείλομεν νὰ μὴ κάμνωμεν τὰ πράγματα συμπτωματικῶς. Δὲν εἶναι δὲ κατάλληλος τὰς πρωϊνὰς αὐτὰς ὥρας ὁ χρόνος διὰ νὰ ἀρχίσωμεν νὰ συζητῶμεν τί ἀπέδωσεν τὸ νομοθετικὸν καθεστὼς μέχρι τοῦ 1952 καὶ τοῦ 1959 καὶ τί ἀπὸ τὸ 1959 μέχρι σήμερον.

§372Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε, κ. συνάδελφε, νὰ κάμνετε ἀγόρευσιν.

§373Σ. ΕΛΑΦΡΟΣ. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε, κ. συνάδελφε, εἶναι ἐὰν εἶμαι ἐκτὸς θέματος. Ἤθελα λοιπὸν νὰ εἴπω, ὅτι ἕνα τοιοῦτον νομοθέτημα πρέπει νὰ εἶναι ὁπωσδήποτε μακρᾶς πνοῆς. Καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν, μὲ τὸν τρόπον καὶ μὲ τὴν ἐπιμονὴν ποὺ καταβάλλει διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω, ὅτι φιλοδοξεῖ νὰ παραδώσῃ εἰς τὸν λαὸν ἕνα νομοθέτημα τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἀντέχῃ εἰς τὴν κριτικὴν τοῦ χρόνου. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ θεσπισθῇ διάταξις, κ. Ὑπουργέ, ἡ ὁποία νὰ διορίζῃ πρόσωπον ὡς Πρόεδρον, τὸ ὁποῖον δὲν τὸ γνωρίζει, διότι ἄλλως λησμονεῖ τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν.

§374Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, εὐχαριστῶ τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον διὰ τοὺς μακροὺς λόγους ποὺ εἶπεν διὰ τὴν ἐπιμονήν μου εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ἤθελα νὰ παράσχω εἰς τὴν Βουλὴν μίαν πληροφορίαν: Ὅτι πάντοτε ἀφ’ ἧς συνεπτύχθη ἡ Ἕνωσις Δήμων καὶ Κοινοτήτων, πάντοτε τὸ Προεδρεῖον ἐξελέγετο καθ’ ὃν τρόπον προτείνεται εἰς τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον. Μία καὶ μόνον φορὰν ἔγινεν ἐξαίρεσις. Καὶ ξέρετε πότε ἔγινεν ἐξαίρεσις; Μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1959, ὅταν ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων, ὁ τότε ἐκλεγείς, δὲν ἦτο ἀρεστὸς εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τότε μετὰ τὰς ἐκλογὰς ἡ Κυβέρνησις ἐτροποποίησεν τὸν νόμον, διὰ πρώτην φοράν.

§375Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία Κυβέρνησις.

§376Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐτροποποίησε τὸν νόμον διὰ πρώτην φοράν. Ἑπομένως, ἡ ἀναγραφὴ τῆς διατάξεως αὐτῆς πάλιν εἰς τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἔχει παρὰ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν τάξιν τῶν πραγμάτων, ἡ ὁποία πάντοτε ἦτο μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον διατυπωμένη εἰς τὸ θέμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ Προεδρείου τῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Μοῦ διέφυγε, κ.κ. συνάδελφοι, νὰ ἀναφέρω, ὅτι Ἀντιπρόεδροι τῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐξ OFFI-CIO εἶναι οἱ Δήμαρχοι Θεσσαλονίκης καὶ Πειραιῶς.

§377ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Μαναβῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§378Θ. ΜΑΝΑΒΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἔγινε δεκτὴ ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν κατέθεσα, δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε.

§379Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ τὸ Σῶμα τὴν πεποίθησιν πρὸς δημοκρατικὰς ἀρχὰς τῶν ἀντιλεγόντων, ἀναγινώσκω τελευταῖον ἔγγραφον τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων ὑπὸ ἡμερομηνίαν 10.4.1964. Δέχεται νὰ διορίζωνται οἱ Δήμαρχοι Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, ὄχι, πρὸς Θεοῦ, Πρόεδροι αὐτοῦ, ἀλλὰ νὰ διορίζωνται μέλη. Αὐτὸ τὸ δέχεται ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Καὶ εἰς συμπλήρωσιν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, ἠκούσατε τὴν διακήρυξιν τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς ἐκδοθεῖσαν εἰς τὰς 4.11.1964. Λέγει ἡ διακήρυξις αὐτή: «Ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Κεντρικῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων τῆς Ἑλλάδος.... (ἀναγινώσκει)....». Αὐτὴ εἶναι ἡ διακήρυξις τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς.

§380Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἰς τὴν ἐπίκλησιν τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, προσθέτω ἀνάλογον διὰ τὴν ὑπόθεσιν Μέρτεν. Ἡ Ἕνωσις Δήμων καὶ Κοινοτήτων τότε, ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Χατζηγιάννη ἀνηγορεύθη εἰς ἀνώτατον Δικαστήριον καὶ εἶπεν, ὅτι ὅλος ὁ θόρυβος εἶναι κακόπιστος, καὶ γίνεται πρὸς κατασυκοφάντησιν ἐθνικῶν κεφαλαίων κλπ. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, τὸ θέμα δὲν εἶναι ἐδῶ. Θαυμάσια ἠμποροῦσε νὰ εἶναι ἐπικεφαλῆς τῆς Ἑνώσεως ὁ διὰ νόμου διοριζόμενος καὶ νὰ ὑποπέσῃ εἰς ἀνάλογον ὀλίσθημα. Τὸ θέμα δὲν εἶναι ἐκεῖ. Τὸ θέμα εἶναι ἀλλοῦ. Καὶ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ προσέξει τὴν ἰδικήν μας πρότασιν, ἡ ὁποία ἀποκρούει τὴν ἀχαλίνωτον δημαγωγίαν διὰ τὸ ἐνδιαφέρον του διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Καὶ ἐρωτῶ, αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι δημαγωγοῦν εἰς τὸ θέμα αὐτό: Θεωροῦν τοὺς ἐπαρχιώτας ἀφελεῖς; Τί τοὺς κόπτει τοὺς ἐπαρχιώτας ἐὰν θὰ εἶναι ὁ κ. Χατζηγιάννης Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἢ ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων; Τί θὰ ἔχουν νὰ ὠφεληθοῦν οἱ ἐπαρχιῶται; Τὸ θέμα λοιπὸν εἶναι ἀλλοῦ. Ἡ ἰδική μας πρότασις λέγει, ὅτι ἡ Γενικὴ Συνέλευσις συγκροτεῖται ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῶν τοπικῶν Ἑνώσεων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ψῆφον ἀνάλογον μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλογέων ποὺ ἀντιπροσωπεύουν, οὕτως ὥστε οἱ μεγάλοι Δῆμοι ἔχουν περισσοτέρας ψήφους καὶ οἱ μικρότεροι ὀλιγωτέρας, καὶ ἑπομένως, γίνεται δημοκρατικώτατα ἡ ἐκλογή. Ἐξ ἄλλου, ὅταν ξεύρῃ ὁ ἐκλεγόμενος Πρόεδρος, ὅτι ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν θέλησιν, ἀπὸ τὴν ἀνάλογον ψῆφον ὅλων τῶν ἀντιπροσώπων τῶν τοπικῶν Ἑνώσεων θὰ εἶναι πολὺ προσεκτικός. Δὲν θὰ ἔχῃ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀσυδοσίας, ὅτι διωρίσθη ἀπὸ τὸν νόμον διὰ 4 χρόνια, καὶ ὅτι ἑπομένως, ἠμπορεῖ νὰ κόβῃ καὶ νὰ ράβῃ ὅπως θέλει. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρότασίς μας. Ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι ἡ διάταξις θὰ περάσῃ ὅπως τὴν ἔχετε διαγράψει. Εὔχομαι νὰ μὴ ἀποβῇ εἰς βάρος τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως.

§381ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§382ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§383ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 17 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. (Ἀκολούθως ἐγένοντο δεκτὰ ὡς ἔχουν τὰ ἄρθρα 18 καὶ 19). Ἄρθρον 20.

§384Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ προστεθῇ μία παράγραφος εἰς τὸ ἄρθρον 20 ἔχουσα οὕτω: «...... (ἀναγινώσκει)......». Ἡ διάταξις αὐτή, κ.κ. συνάδελφοι, προβλέπει τὴν κύρωσιν τῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διὰ τῆς ὁποίας ἀνεβλήθησαν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαί, αἱ ὁποῖαι ἐπρόκειτο νὰ διεξαχθοῦν τὴν 12ην Ἀπριλίου.

§385ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 20 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§386ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§387ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 20 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἄρθρον 21. Ὁ κ. Χ. Τούντας, ἔχει τὸν λόγον.

§388Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ ὅλον νομοσχέδιον ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς αὐτοδιοικήσεως, ὡς ὑφ’ ὅλων τῶν ἐν τῇ Βουλῇ πτερύγων ἀνεγνωρίσθη καὶ ἔπαινον σᾶς ἀπονέμομεν. Οὕτως ἔχοντος τοῦ πράγματος, ὑποβάλλω καὶ ἐγὼ μετ’ ἄλλων συναδέλφων, μίαν προσθήκην εἰς τὸ ἄρθρον 21, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦμεν ὅπως οἱ δικηγόροι δὲν ὑπόκεινται εἰς τὸ ἀσυμβίβαστον ὡς πρὸς τὸ ἀξίωμα τοῦ Δημάρχου ἢ τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος. Ἐπιθυμῶ νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον εἶχε θεσπίσει τὸ ἀσυμβίβαστον τοῦ δικηγορικοῦ λειτουργήματος πρὸς τὸ ἀξίωμα τοῦ Δημάρχου ἢ τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος, σκοπὸν εἶχε νὰ προστατεύσῃ τὴν ἄσκησιν τοῦ λειτουργήματος τοῦ δικηγόρου ἀπὸ τοὺς πτυχιοῦχους τῆς Νομικῆς, προσποιουμένους ὅτι εἶναι δικηγόροι, μὲ ποικίλας ἄλλας ἐπαγγελματικὰς ἀπασχολήσεις. Νομίζω ὅτι οἱ δικηγόροι εἶναι οἱ ἁρμοδιώτεροι καὶ οἱ πλέον προπαρασκευασμένοι διὰ νὰ ἀσκήσουν τὰ καθήκοντα τοῦ Δημάρχου ἢ τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος, προτείνω τὴν ἄρσιν τοῦ ἀσυμβιβάστου.

§389Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δικηγόροι καὶ Δήμαρχοι ὄχι. Αὐτὸ δὲν τὸ δεχόμεθα.

§390Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι χάριν τοῦ συμφέροντος τῆς αὐτοδιοικήσεως πρέπει νὰ ἄρωμεν αὐτὸ τὸ ἀσυμβίβαστον.

§391Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ὅταν πρὸ πέντε λεπτῶν ἀπεδέχθην ἄλλην τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας ἀπέκλεισα τὴν ἐπιστημονικὴν τάξιν ἀπὸ τοῦ νὰ ἀσκῇ καθήκοντα Δημάρχου ἢ Προέδρου τῆς Κοινότητος, δὲν μοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ τροπολογίαν ἀφορῶσαν ἄλλην τάξιν ἐπιστημόνων. Ἑπομένως, μοῦ εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατον νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν.

§392Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Καμμίαν σχέσιν δὲν ἔχει αὐτὸ ποὺ ἐπεκαλέσθητε μὲ τὴν τάξιν τῶν δικηγόρων, διότι ἐκεῖνοι εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ δι’ αὐτὸ τοὺς ἀπεκλείσατε, ἀφοῦ ἀσκοῦν δημοτικὸν ἢ κοινοτικὸν λειτούργημα. Καταγγέλλω τὴν ἐνέργειαν αὐτήν, κ. Ὑπουργέ, ἐνώπιον τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου, διότι δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν νὰ ἀποκλείσωμεν μίαν τάξιν, ἡ ὁποία εἶναι προπαρεσκευασμένη νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας της εἰς τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν.

§393Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἤθελα μίαν διευκρίνισιν. Νὰ μοῦ εἴπητε τί καταγγέλλετε.

§394Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Ὑποστηρίζω, ὅτι οἱ δικηγόροι εἶναι προπαρασκευασμένοι εἰς τὸ νὰ ἀσκήσουν τὰ καθήκοντα τοῦ δημοτικοῦ καὶ κοινοτικοῦ ἄρχοντος.

§395Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Χαίρω διότι διωρθώσατε τὴν φράσιν σας, ὅτι καταγγέλλετε ἐνέργειαν, διότι οὐδεμία ἐνέργεια ὑπάρχει. Θὰ ἤθελον νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος, ὅτι ἔχουν ὑποβληθῆ δύο ἐξόχως ἀξιοπρόσεκτοι τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι θέτουν νέαν τάξιν εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν. Εἶναι ἐξόχως ἐνδιαφέρουσαι καὶ εἶναι τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι θέλουν μελέτην. Μὲ μεγάλην μου λύπην λέγω —διότι θὰ προσφέρουν σημαντικῶς εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν— ὅτι δὲν δύναμαι νὰ τὰς κάμω δεκτάς, διότι δὲν τὰς ἔχω μελετήσει. Ἔχουν δοθῆ εἰς τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας διὰ νὰ μελετηθοῦν ὥστε νὰ συμπεριληφθῇ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὰς τροπολογίας αὐτάς. Θὰ παρεκάλουν δὲ τοὺς κ.κ. Κουτσοχέραν καὶ Βασματζίδην νὰ δώσουν καὶ προφορικῶς περαιτέρω διευκρινίσεις εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὅποτε ἐπιθυμοῦν. Ἤδη γνωρίζω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βασιλάτου, ἡ ὁποία λέγει: «Ἡ ἀργία ἀπαγγέλλεται...... (ἀναγινώσκει)......». Πρόκειται περὶ πράξεων, αἱ ὁποῖαι ἐπισύρουν τὴν δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως παραπομπὴν τῶν Δημάρχων καὶ Προέδρων Κοινοτήτων εἰς τὸ Δικαστήριον καὶ αἱ ὁποῖαι ἐξ ὅσων ἀνέγνωσα, εἶναι ἀτιμωτικαί. Δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ περιμένωμεν νὰ ἐκδοθῇ τὸ βούλευμα, ὁπότε ἀμέσως τίθεται εἰς ἀργίαν καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀπ’ εὐθείας κλήσεως νὰ μὴ τὸ ἔχωμεν. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν δέχομαι τὴν τροπολογίαν.

§396Α. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. Ἀναγνωστοπούλου κατεθέσαμεν τροπολογίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεπτύξαμεν τὸ αἰτιολογικόν, ὅπως ὅλαι αἱ Κοινότητες, αἱ ὁποῖαι ἀριθμοῦν πληθυσμὸν ἄνω τῶν 5.000 κατοίκων, κατὰ τὴν τελευταίαν ἀπογραφήν, ἀναγνωρισθοῦν ὡς Δῆμοι, διὰ σχετικῆς τροποποιήσεως τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Κώδικος περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, διὰ τὸν ἑξῆς οὐσιαστικὸν λόγον, ὅτι τὸ ἀξίωμα τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος δὲν ἀσκεῖ αἴγλην οἵαν τὸ ἀξίωμα τοῦ Δημάρχου καὶ δὲν προσελκύει τὸ ἐνδιαφέρον τῶν ἐκλεκτῶν δημοτῶν, ἐκ τῶν ὁποίων οὐδεὶς ἐκτίθεται ὡς Πρόεδρος Κοινότητος, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ μένουν αἱ Κοινότητες εἰς κατάστασιν καθυστερήσεως. Καὶ ὡς παράδειγμα ἀναφέρω τὴν Κοινότητα Παλαμᾶ Καρδίτσης, ἡ ὁποία ἐνῷ ἀριθμεῖ 8.000 κατοίκους, παραμένει τὸ μεγαλύτερο χωριὸ τῆς Ἑλλάδος. Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτὴ διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ προοδεύσουν καὶ αἱ κωμοπόλεις. Προσθέτω, ὅτι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως νομοθεσίας δὲν ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ Δήμου καὶ Κοινότητος παρὰ μόνον εἰς τὰς διατάξεις ποὺ ὁρίζουν εἰδικὸν Ταμίαν, ὑπάρχει διαφορά. Κατὰ τὰ ἄλλα ἐφαρμόζονται παραλλήλως αἱ διατάξεις καὶ ὅ,τι ἰσχύει ἐπὶ τῶν Δήμων ἰσχύει καὶ διὰ τὰς Κοινότητας. Ποῖον λοιπὸν κώλυμα ὑπάρχει διὰ νὰ ἀναγνωρισθοῦν αἱ Κοινότητες αἱ ἄνω τῶν 5.000 κατοίκων εἰς Δήμους, ὑπάρχει ἐφ’ ὅσον ζημία οἰκονομικὴ δὲν ἐπέρχεται; Καὶ δεδομένου, ὅτι ἡ ἀναγνώρισίς των ὡς Δήμων θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν πρόοδον τῶν Κοινοτήτων.

§397Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, εἶχον δηλώσει ἀπὸ τὴν ἀρχήν, ὅτι εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τεθοῦν διατάξεις ξέναι πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ διάταξις τὴν ὁποίαν εἰσηγεῖται ἢ μᾶλλον ζητεῖ ὁ κ. συνάδελφος νὰ εἰσαχθῇ, εἶναι διάταξις διοικητικοῦ περιεχομένου. Ἐδηλώθη, ὅτι πρόκειται συντόμως νὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον ἀφορῶν εἰς τὴν ρύθμισιν διοικητικῆς φύσεως θεμάτων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ὁπότε ἐκεῖ θὰ ἔχῃ καὶ ἡ τροπολογία αὐτὴ τὴν θέσιν της. Ἐπὶ τοῦ παρόντος μοῦ εἶναι ἀδύνατον δι’ οὓς λόγους σᾶς εἶπον, νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§398Α. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὰς ἐξηγήσεις του. Θὰ ἤθελον ὅμως νὰ πληροφορηθῶ ἐὰν τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον θὰ κατατεθῇ ἐγκαίρως, ὥστε νὰ ἐπωφεληθῇ καὶ ἡ Κοινότης αὐτὴ τοῦ εὐεργετήματος νὰ εἶναι Δῆμος κατὰ τὰς προσεχεῖς δημοτικὰς ἐκλογάς.

§399Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἔχω δώσει ἐντολὴν νὰ καταρτισθῇ τὸ ταχύτερον δυνατόν, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κατατεθῇ καὶ νὰ ψηφισθῇ πρὸ τῶν ἐν ὄψει δημοτικῶν ἐκλογῶν. Καὶ λυποῦμαι, διότι εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς θὰ παραμείνῃ ἡ Κοινότης Παλαμᾶ καὶ πάλιν Κοινότης.

§400Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ἐν πρώτοις θὰ ἤθελον νὰ εὐχαριστήσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν δι’ ὅσα εἶπε σχετικῶς μὲ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω ὑποβάλει. Θὰ ἤθελον ὅμως μὲ δύο λόγια νὰ ἐξέθετον τὸ περιεχόμενον τῆς τροπολογίας μου, ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς τὰ ἑξῆς: Κύριοι συνάδελφοι, ἀσφαλῶς ἔχετε γνῶσιν τῶν συνοικιῶν τῶν Ἀθηνῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι πλήρως ἐγκαταλελειμμέναι καὶ διαπιστώνουν τὴν ἀπουσίαν τῆς δημοτικῆς Ἀρχῆς. Καὶ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὰ κακὰ οἰκονομικὰ τοῦ Δήμου ἀλλὰ πρωτίστως εἰς τὸ γεγονός, ὅτι αἱ Ἀθῆναι ἔχουν φθάσει νὰ συναγωνίζωνται τὸ Παρίσι ἀπὸ ἀπόψεως ἐκτάσεως. Καὶ αὐτὸ κατὰ τὴν ἄποψίν μου εἶναι ὁ βασικὸς λόγος, εἰς τὸν ὁποῖον ὀφείλεται ἡ ἐγκατάλειψις τῶν συνοικιῶν. Ὅπως θὰ γνωρίζετε, τὸ Παρίσι διαιρεῖται εἰς 20 διαμερίσματα καὶ ἔχει 20 Δημάρχους. Διὰ τῆς τροπολογίας μου προτείνω, ὄχι βεβαίως τὸ σύστημα τῶν Παρισίων, ἀλλὰ ὅπως τὰ μὲν ⅔ τῶν Δημοτικῶν Συμβούλων ἐκλέγωνται ἀπὸ ὅλους τοὺς δημότας τῆς πόλεως, ἐνῷ τὸ ὑπόλοιπον ⅓ ἀπὸ τὰς συνοικίας. Κἄθε, δηλαδή, συνοικία τῶν Ἀθηνῶν νὰ ἐκλέγῃ καὶ ἕνα Δημοτικὸν Σύμβουλον. Οὕτω θὰ ὑπάρχῃ ὁ συνδετικὸς κρῖκος μεταξὺ Κεντρικῆς Δημοτικῆς Ἀρχῆς καὶ συνοικιῶν, καὶ θὰ μεταφέρωνται αἱ ἀνάγκαι τῶν συνοικιῶν εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ θὰ ὑπάρχῃ ὀρθὴ κρίσις ἐπὶ τῶν ἐκτελουμένων ἔργων καὶ δὲν θὰ παρατηρῆται ἡ ἀπουσία τοῦ Δήμου ἀπὸ τὰς συνοικίας. Αὐτὸ εἶναι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον προτείνω καὶ θὰ ἤθελον καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὴν κατάστασιν τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, νὰ βοηθήσῃ εἰς τὸ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία μου αὐτή, ὥστε νὰ παύσῃ ὑφισταμένη ἡ ἐγκατάλειψις αὐτὴ τῶν συνοικιῶν. Καὶ ἐπὶ πλέον προτείνω, κᾶθε συνοικία νὰ ἔχῃ τὸ Δημοτικὸν παράρτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποτελέσῃ καὶ τὸν ὀφθαλμὸν τοῦ Δήμου, ἀλλὰ καὶ θὰ ἀπαλλάξῃ καὶ τὸν Δῆμον τῶν Ἀθηναίων ἀπὸ τὸν φόρτον ἐργασίας, περὶ τοῦ ὁποίου τόσος πολὺς λόγος γίνεται. Αὐτά, ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, θέτω ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ περιβάλῃ μὲ ἰδιαιτέραν στοργὴν τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§401ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 21, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§402ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§403ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 21 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη.

§404Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ πρὸ τοῦ ἄρθρου 22, ἤθελα νὰ εἴπω ὀλίγα τινά. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω καταθέσει δύο τροπολογίας, ἐκ τῶν ὁποίων τὴν μίαν ἔθεσα ὑπ’ ὄψει προφορικῶς, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἡ πρώτη ἀφορᾷ τὴν καθιέρωσιν περιπτώσεων ἀπαραδέκτων, διὰ τοὺς δημάρχους καὶ κοινοτάρχας. Ἡ τροπολογία μου ἀναφέρεται εἰς τὸ ἑξῆς: «Δὲν δύναται νὰ ἐκλεγοῦν ἢ διατελοῦν Δήμαρχοι καὶ Δημοτικοὶ ἢ Κοινοτικοὶ Σύμβουλοι, ἢ ἔμμισθοι Δημόσιοι, Δημοτικοὶ καὶ Κοινοτικοὶ ὑπάλληλοι, στρατιωτικοὶ ἐν ἐνεργείᾳ κλπ....... (ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν) ......». Κύριε Πρόεδρε, ἔχω μακρὰν πεῖραν εἰς τὸν κλάδον τῆς Δ)σεως τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Πρὶν πολιτευθῶ, ἐπὶ 13½ ἔτη ὑπῆρξα προϊστάμενος μηχανικῆς ὑπηρεσίας. Ἐκ πείρας γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχουν πράγματι παράσιτα τῶν Ὀργανισμῶν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα μισθοδοτούμενα ἔχουν καταστῆ μάστιγξ τῆς Αὐτοδιοικήσεως καὶ ἔχουν μεταφέρει τὸν ἐπαγγελματισμὸν εἰς αὐτήν. Ὡς καταστάλαγμα τῆς πείρας μου αὐτῆς, προτείνω τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν, ὡς ἄρθρον 22 τοῦ νόμου.

§405Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Τὴν ἀποδέχομαι καὶ θὰ τεθῇ ὡς ἄρθρον 22.

§406Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ἡ δευτέρα τροπολογία ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν κατὰ 2 τῶν Ἐπιθεωρητῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν.

§407Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Εἶναι διοικητικοῦ περιεχομένου, κύριε συνάδελφε, δὲν τὴν δέχομαι.

§408ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 23;

§409ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§410ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 23 ἐγένετο δεκτόν. Δεκτὸν τὸ ὡς ἄνω σχέδιον νόμου εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν;

§411ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§412ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἀρχῶν νομοθεσίας». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§413ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§414ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον Παρασκευὴν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 4.15′ π.μ.).