1964.03.19

§0ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ΕΝΑΡΞΕΩΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΗΣ

Αʹ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΗΣ Ηʹ ΠΕΡΙΟΔΟΥ.

Ἐν Ἀθήναις σήμερον ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος Πέμπτην 19ην Μαρτίου 1964 καὶ ὥραν 11 π.μ., ὑπὸ τοῦ προγράμματος ὁρισθεῖσαν, προσελθόντες κατόπιν προσκλήσεως οἱ πλεῖστοι τῶν κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 16ης Φεβρουαρίου 1964 ἐκλεγέντων κ.κ. βουλευτῶν, κατέλαβον τὰς ἐν τῷ βουλευτηρίῳ θέσεις των. Ὁ προσωρινὸς Πρόεδρος, διατελέσας Αʹ Ἀντιπρόεδρος κατὰ τὴν τελευταίαν σύνοδον τῆς προηγουμένης περιόδου κ. Α. Πετραλιᾶς, βουλευτὴς Ἠλείας, ἀνελθὼν ἐπὶ τῆς ἕδρας, καλεῖ ὡς προσωρινοὺς Γραμματεῖς τοὺς νεωτέρους τῶν παρισταμένων βουλευτῶν κ.κ. Λ. Λαγάκον, βουλευτὴν Λακωνίας, Ι. Βαρβιτσιώτην, πρώην Δημ. Ἀθηναίων, Βασίλειον Ἰντζέν, βουλευτὴν Σερρῶν καὶ Ἀστέριον Χασαπίδην, βουλευτὴν Πιερίας καὶ κηρύσσει τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως, διατάσσων ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα.

§1Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. (Προσ. Πρόεδρος). (Ἀναγινώσκει). «Β. ΔΙΑΤΑΓΜΑ ὑπ’ ἀριθ. 3 Περὶ διαλύσεως τῆς Βουλῆς, ὁρισμοῦ ἡμέρας ἐκλογῆς Βουλευτῶν καὶ συγκλήσεως τῆς Βουλῆς.

ΠΑΥΛΟΣ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 37 τοῦ Συντάγματος. Διαλύομεν τὴν Βουλὴν τῆς Ζʹ περιόδου καὶ συγκαλοῦμεν τοὺς ἐκλογεῖς πρὸς ἐκλογὴν βουλευτῶν τὴν 16ην Φεβρουαρίου 1964, τὴν δὲ ἐκ τῶν ἐκλογῶν μέλλουσαν νὰ προκύψῃ Βουλὴν τὴν 19ην Μαρτίου 1964. Ὁ ἡμέτερος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ὑπουργὸς θέλει δημοσιεύσει καὶ ἐκτελέσει τὸ παρὸν Διάταγμα.

Ἐν Ἀθήναις τῇ 8ῃ Ἰανουαρίου 1964

ΠΑΥΛΟΣ

Β.

Τὸ Ὑπουργὸν Συμβούλιον

Ὁ Πρόεδρος

Ι. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ

Τὰ Μέλη Δημ. Παπανικολόπουλος, Χρ. Ξανθόπουλος–Παλαμᾶς, Ι. Σόντης, Κ. Παπαϊωάννου, Γ. Κουρμούλης, Ἀστ. Νταῆς, Δ. Στεργιώτης, Λ. Ζέρβας, Δ. Πίππας, Χρ. Στράτος, Ι. Ξανθάκης, Ἀλ. Μᾶνος, Ἀθ. Σπανίδης, Χρ. Σταμπέλος, Δ. Ζακυνθηνός, Ν. Καβαξαράκης, Γ. Ζορμπαλᾶς, Δ. Μανωλέσος, Ν. Καρμίρης, Δ. Νιάνιας». Εἶτα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀναγινώσκει τὸ ὑπ’ ἀριθ. 106 Β. Διάταγμα, ἔχον οὕτω: «Β. ΔΙΑΤΑΓΜΑ ὑπ’ ἀριθ. 106 Περὶ κηρύξεως τῆς ἐνάρξεως τῶς ἐργασιῶν τῆς Αʹ Τακτικῆς Συνόδου τῆς Ηʹ Περιόδου τῆς Βουλῆς.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 37 τοῦ Συντάγματος, Κηρύσσομεν τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Αʹ Τακτικῆς Συνόδου τῆς Ηʹ Περιόδου τῆς Βουλῆς. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀνακοινώνει τὸ παρὸν Διάταγμα.

Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαρτίου 1964

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Β.

Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ»

(Ἀκολούθως, προσερχομένου τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κ. Χρυσοστόμου μετὰ τῶν λοιπῶν Μελῶν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, παρισταμένων δὲ καὶ τῶν λοιπῶν θρησκευτικῶν ἀρχηγῶν καὶ ἁπασῶν τῶν δικαστικῶν, πολιτικῶν, στρατιωτικῶν, ἐκπαιδευτικῶν καὶ δημοτικῶν ἀρχῶν τῆς Πρωτευούσης, τελεῖται ἁγιασμός, χοροστατοῦντος τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος μετὰ τῶν περὶ αὐτὸν ἱερέων καὶ διακόνων, ἁγιασθέντων καὶ εὐλογηθέντων τῶν τε κ.κ. βουλευτῶν καὶ τοῦ βουλευτηρίου).

§2Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. (Προσωρ. Πρόεδρος). Παρακαλοῦνται οἱ κ.κ. βουλευταί, ὅπως δώσωσι τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ὁριζόμενον ὅρκον. Ἐγερθέντες καὶ ἀνατείναντες τὴν χεῖρα, ἀναφωνοῦντος δὲ τοῦ κ. Προέδρου οἱ βουλευταὶ κ.κ.: Ἀβέρωφ–Τοσίτσας Εὐάγγελος, Ἀβραμίδης Χρῆστος, Ἀγγελούσης Ἄγγελος, Ἀθανασιάδης Νόβας Γεώργιος, Ἀθανασιάδης Σταῦρος, Ἀθανασίου Νικόλαος, Ἀκρίτας Λουκῆς, Ἀλαβᾶνος Νικόλαος, Ἀλευρᾶς Ἰωάννης, Ἀλιπράντης Δημήτριος, Ἀλλαμανῆς Στέλιος, Ἀναγνωστόπουλος Γεώργιος, Ἀναγνωστόπουλος Νικόλαος, Ἀνδρεάδης Γεώργιος, Ἀνδρεάδης Θωμᾶς, Ἀνδριανόπουλος Γεώργιος, Ἀνερούσης Εὐάγγελος, Ἀνθόπουλος Εὐστάθιος, Ἀντωνιάδης Δημήτριος, Ἀντωνίου Ἀπόστολος, Ἀντωνίου Ἀριστοτέλης, Ἀποσκίτης Κωνσταντῖνος, Ἀποστολάκος Χρῆστος, Ἀρβανιτάκης Εὐάγγελος, Ἄρχος Δημήτριος, Αὐγερινὸς Αὐγερινὸς ἢ Νάκης. Βαδαλούκας Σπυρίδων, Βαλυράκης Ἰωάννης, Βανταλῆς Εὐάγγελος, Βαρβιτσιώτης Ἰωάννης, Βαρβιτσιώτης Νικήτας ἢ Νικηταρᾶς, Βασιλᾶτος Γεράσιμος, Βασιλειάδης Ἀθανάσιος, Βασματζίδης Χρῆστος, Βαρδινογιάννης Παῦλος, Βγενόπουλος Ἀναστάσιος, Βενέτης Κωνσταντῖνος, Βιτούλιας Γεώργιος, Βλαχοθανάσης Ἀγγελῆς, Βλασακούδης Ἀπόστολος, Βογιατζῆς Ἀλέξανδρος, Βογιατζῆς Γεώργιος, Βουνάτσος Φωκίων, Βουρδουμπᾶς Δημήτριος, Βρανόπουλος Δημήτριος. Γαληνὸς Μιχαὴλ ἢ Μίμης, Γανίτης Νικόλαος, Γαρουφαλιᾶς Πέτρος, Γεροκωστόπουλος Ἀχιλλεύς, Γεωργίου Δημήτριος ἢ Τάκης, Γιαμᾶς Ἰωάννης, Γιαννόπουλος Ἀθανάσιος, Γιαννόπουλος Ἰωάννης, Γιαννούσης Κλεόβουλος, Γκελεστάθης Ἀθανάσιος, Γκίλλας Ἀρίσταρχος, Γκλαβάνης Ἰωάννης ἢ Τζών, Γουδελῆς Σταῦρος, Γραμματίδης Χρῆστος ἢ Τάκης, Γραφάκος Γεώργιος, Γρηγορίου Γεώργιος, Γρίβας Δημήτριος, Γυφτοδήμου Καραγιώργη Μαρία. Δαβάκης Δημήτριος, Δαμιανὸς Κλεάνθης, Δενδρινὸς Εὐάγγελος, Δερδεμέζης Ἀνδρέας, Δεσύλλας Θεόδωρος, Διαμαντίδης Δημήτριος, Διαμαντόπουλος Ἰάκωβος, Δούκας Πασχάλης, Δρούλιας Ἀναστάσιος. Ἐλαφρὸς Σταμούλης, Ἔξαρχος Νικόλαος, Ἐρμείδης Χάρης, Εὐταξίας Λάμπρος, Ἐφραιμίδης Βασίλειος. Ζαΐμης Φωκίων, Ζαπάρτας Ἐμμανουήλ, Ζίγδης Ἰωάννης, Ζορμπᾶς Νικόλαος. Ἡγουμενάκης Γεώργιος, Ἡλιόπουλος Σταῦρος, Ἡλιοῦ Ἡλίας. Θανόπουλος Δημήτριος, Θεοδοσιάδης Ἀλέξανδρος, Θεοδωράκης Μιχαὴλ, Θεοτόκης Σπῦρος, Θεοχαρίδης Δημοσθένης. Ἰντζὲς Βασίλειος, Ἰορδάνογλου Ἱπποκράτης, Ἰωάννου Δημήτριος. Κακαρᾶς Ἀντώνιος, Καλαντζάκος Ἀριστείδης, Καλκάνης Ἄγγελος, Καλλίας Κωνσταντῖνος, Καμπερίδης Θεόφιλος, Κανδυλλιάρης Χρυσόστομος, Κανελλόπουλος Ἀθανάσιος, Κανελλόπουλος Παναγιώτης, Καραγκιώζης Γεώργιος, Καραμανλῆς Ἀχιλλεύς, Καραντζένης Δημήτριος, Καραπιπέρης Χρυσόστομος, Καρδάρας Δημήτριος, Κασιμάτης Γρηγόριος, Καστανίδης Γεώργιος, Καστρινὸς Ἀντώνιος, Κατριβᾶνος Ἡλίας, Κατσώτας Παυσανίας, Κατσώτας Σπυρίδων, Κεφαλληνὸς Τόλμποτ, Κεφαλογιάννης Ἐμμανουήλ, Κίνιας Δημοσθένης, Κιτσίδης Χρῆστος, Κιτσίκης Νικόλαος, Κλῆς Παναγιώτης, Κοθρῆς Ἐμμανουήλ, Κοΐνης Γεώργιος, Κοκκέβης Ἀνδρέας, Κολοκυθᾶς Τάσος, Κοντομάρης Σπυρίδων, Κοντούλης Ἰωάννης, Κουντούρης Νικόλαος, Κρόκος Δημήτριος, Κουτσοχέρας Ἰωάννης, Κύρκος Λεωνίδας, Κυριαφίνης Ἰωάννης, Κωνιωτάκης Κωνσταντῖνος, Κωνσταντινίδης Ἀθανάσιος, Κωστῆς Δημήτριος, Κωστόπουλος Σταῦρος, Κωτιάδης Στέλιος. Λαγάκος Λεωνίδας, Λαζαρίδης Γεώργιος, Λαμπρινὸς Γεώργιος, Λαντζούνης Δημήτριος, Λασκαρίδης Λάσκαρης, Λαυρεντίδης Ἰσαάκ, Λιακόπουλος Ἀχιλλεύς, Λουλακάκης Ἐμμανουήλ, Λούλης Γεώργιος, Λυμπέρης Λεόντιος, Λυμπερίδης Θεόδωρος, Λύχνος Γεράσιμος, Λώρας Ἀνέστης. Μακρῆς Δημήτριος, Μαλλιάκας Νικόλαος, Μαναβῆς Θεοχάρης, Μανέντης Διονύσιος, Μανιαδάκης Κωνσταντῖνος, Μανούσης Σταμάτης, Μαρῆς Κωνσταντῖνος, Μαρκεζίνης Σπυρίδων, Ματζαπετάκης Ἐμμανουήλ, Μαυρίδης Ἀθανάσιος, Μαῦρος Γεώργιος, Μαῦρος Φίλιππος, Μελᾶς Γεώργιος, Μελᾶς Ἰωάννης, Μερκούρης Σταμάτιος, Μεταξᾶς Γεράσιμος, Μητακίδης Ἀθανάσιος, Μητσοτάκης Κωνσταντῖνος, Μιχαηλίδης Τριαντάφυλλος, Μιχελογιάννης Γεώργιος, Μπακατσέλος Γεώργιος, Μπακλατζῆς Ἐμμανουήλ, Μπακόπουλος Νικόλαος, Μπαλτατζῆς Ἀλέξανδρος, Μπαρότσης Ἀντώνιος, Μπίρης Σταῦρος, Μπόμπολας Νικόλαος, Μπουγᾶς Χρῆστος, Μπουρνιᾶς Ἀπόστολος, Μπουρνιᾶς Λεωνίδας, Μποῦτος Ἰωάννης, Μπριλλάκης Ἀντώνιος, Μυλωνᾶς Γεώργιος, Μυλωνᾶς Διονύσιος, Μυριδάκης Μιχαὴλ. Νικολαΐδης Λουκᾶς, Νικολαΐδης Σταῦρος. Ξυλούρης Μενέλαος. Παγκοῦτσος Ἀπόστολος, Παναγιωτόπουλος Φώτιος, Πανάγος Γεώργιος, Παπαγεωργίου Ἰωάννης, Παπαγεωργίου Κωνσταντῖνος, Παπαγιαβῆς Γεώργιος, Παπαδάκης ἢ Στάϊκος Ἰωάννης, Παπαδημητρίου Γεώργιος, Παπαδημητρίου Δημήτριος, Παπαδημητρίου Ἰωάννης, Παπαδημητρίου Κωνσταντῖνος, Παπαδόπουλος Ἀναστάσιος, Παπαδόπουλος Δημοσθένης, Παπαδόπουλος Κωνσταντῖνος, Παπαδόπουλος Φιλοκτήμων, Παπαηλίας Νικόλαος, Παπαηλιοῦ Ἠλίας, Παπαϊωάννου Ἄγγελος, Παπαϊωάννου Δημήτριος, Παπακωνσταντίνου Κων)νος, Παπακωνσταντίνου Μιχαὴλ, Παπαλαζάρου Ζήσης, Παπαληγούρας Παναγιώτης, Παπαλουκᾶς Ἀχιλλεύς, Παπανδρέου Ἀνδρέας, Παπανδρέου Γεώργιος, Παπανικολάου Δημήτριος, Παπαπολίτης Σάββας, Παπαρτεμίου Ἰωάννης, Παππᾶς ἢ Παπαχίου Θεόφραστος, Παπασπύρου Δημήτριος, Παπασπύρου Ἰωάννης, Παπασπύρου Κων)νος, Παπαχρήστου Ἀθανάσιος, Παρασκευόπουλος Παναγιώτης, Πασαλίδης Ἰωάννης, Περτσινίδης Σωφρόνιος, Περραιβὸς Κων)νος, Περρωτῆς Ἀριστομένης, Πετραλιᾶς Ἀντώνιος, Πετρόπουλος Κων)νος, Πέτσος Εὐάγγελος, Πιαλόγλου Κλέων, Πιπιλῆς Χρῆστος, Πιπινέλης Παναγιώτης, Πισιώτης Εὐριπίδης, Πιτούλης Φώτιος, Πλεύρης Τηλέμαχος, Πολυζωγόπουλος Σταῦρος, Πολυχρονίδης Πολυχρόνης, Προκοπίδης Ἰωάννης, Πρωτοπαπαδάκης Ἀριστείδης. Ράλλης Γεώργιος, Ράλλης Κωνσταντῖνος, Ρέντης Θεοχάρης, Ροδόπουλος Κωνσταντῖνος, Ρουσσόπουλος Ἀθανάσιος. Σαββόπουλος Εὐάγγελος, Σακαλῆς Ἡρακλῆς, Σακελλαρίου Ἰωάννης, Σεργάκης Ἰωάννης, Σερπάνος Γεώργιος, Σιγανίδης Κωνσταντῖνος, Σκοπούλης Νικόλαος, Σκορδίλης Ἐμμανουήλ, Σπανορρήγας Ἀλέξανδρος, Σπηλιάκος Ἀγησίλαος, Σπηλιωτόπουλος Ἰωάννης, Σπύρου Ἰωάννης, Σταμάτης Γεώργιος, Σταυρόπουλος Παναγιώτης, Στειρόπουλος Νικόλαος, Στεφανάκης Κωνσταντῖνος, Στεφανίδης Μιχαὴλ, Στεφανόπουλος Γεώργιος, Στεφανόπουλος Κωνσταντῖνος, Στεφανόπουλος Στέφανος, Στρατῆς Δημήτριος. Ταλιαδούρης Κωνσταντῖνος, Ταλιαδοῦρος Ἀθανάσιος, Τζιζῆς Ἀντώνιος, Τζώρτζης Γεώργιος, Τομαρᾶς Εὐάγγελος, Τούμπας Ἰωάννης, Τούντας Χρῆστος, Τριανταφυλλάκος Τρύφων, Τρικούπης Κωνσταντῖνος, Τσακιρίδης Παῦλος, Τσαλδάρης Ἀθανάσιος, Τσαντούλας Χριστόφορος, Τσιαπάρας Στέφανος, Τσάτσος Κωνσταντῖνος, Τσιάρας Ἀθανάσιος, Τσιριμῶκος Ἠλίας, Τσιριμῶκος Ἰωάννης, Τσιριμῶκος Κωνσταντῖνος, Τσουδερὸς Ἰωάννης. Ὑψηλάντης Θωμᾶς. Φιλιππίδης Ἀθανάσιος, Φράγκος Ἀναστάσιος, Φροντιστὴς Ἀθανάσιος. Χαραλαμπόπουλος Ἰωάννης, Χασαπίδης Ἀστέριος, Χατζηγάκης Δημήτριος, Χατζηδημητρίου Δημήτριος, Χλουβεράκης Μιχαὴλ, Χονδρομματίδης Χρῆστος, Χούτας Στυλιανός, Χρίστογλου Ἰωάννης. Ψαρρέας Ἰωάννης. δίδουν τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον ὅρκον, ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου».

§3Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. (Προσωρινὸς Πρόεδρος). Παρακαλοῦνται οἱ Μωαμεθανοὶ τὸ θρήσκευμα κ.κ. βουλευταί, ὅπως προσέλθουν καὶ δώσωσι τὸν νενομισμένον ὅρκον. Προσέρχονται οἱ Μωαμεθανοὶ τὸ θρήσκευμα βουλευταὶ κ.κ. Χατίπογλου Χασὰν καὶ Χασὰν Ὀγλοῦ Γιουσούφ, θέτουν τὴν χεῖρα των ἐπὶ τοῦ Κορανίου καὶ δίδουν τὸν νενομισμένον ὅρκον, ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Παντοδυνάμου Θεοῦ καὶ τοῦ μόνου αὐτοῦ Προφήτου, ὅστις εἶναι ὁ Μωάμεθ, νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου».

§4Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. (Προσωρινὸς Πρόεδρος). Ἀνακοινῶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 741 τῆς 17ης Μαρτίου 1964 ἔγγραφον τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἔχον οὕτω:

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Ἀριθ. Πρωτ. 741 Ἐν Ἀθήναις τῇ 17 Μαρτίου 1964 Πρὸς Τὸν Ἀξιότιμον Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἔχω τὴν τιμήν, νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς ὅπως εὐαρεστούμενοι ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεὺς διὰ Διατάγματος ὑπὸ ἡμερομηνίαν 31 Δεκεμβρίου 1963 εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὴν παραίτησιν τοῦ Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων κ. Γεωργίου Παπανδρέου. Ὁμοίως διὰ διατάγματος τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὴν παραίτησιν τοῦ Ὑπουργοῦ ἄνευ Χαρτοφυλακίου καὶ Ἀντιπροέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κ. Στεφάνου Στεφανοπούλου. Ὡσαύτως διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς ὡς ἄνω ἡμερομηνίας εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὴν παραίτησιν τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Ἀντιπροέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κ. Σοφοκλῆ Βενιζέλου. Ἐπίσης, διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὰς παραιτήσεις τῶν Ὑπουργῶν, ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ κ. Γεωργίου Μαύρου, ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Δ. Παπανικολοπούλου, ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. Δ. Παπασπύρου, ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Σ. Κωστοπούλου, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Κ. Μητσοτάκη, ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου κ. Σ. Παπαπολίτη, ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας κ. Ι. Ζίγδη, ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων κ. Σ. Ἀλλαμανῆ, ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν κ. Ν. Μπακοπούλου, ἐπὶ τῆς Γεωργίας κ. Α. Μπαλτατζῆ, ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας κ. Σ. Χούτα, ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας κ. Π. Πολυχρονίδη, ἐπὶ τῆς Ἐργασίας κ. Γ. Μπακατσέλου, παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως κ. Γ. Ἀθανασιάδη–Νόβα, Βορείου Ἑλλάδος κ. Ν. Ἐξάρχου, ἄνευ Χαρτοφυλακίου κ.κ. Ι. Γιαννοπούλου καὶ Ι. Τούμπα. Ὁμοίως διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὴν παραίτησιν τοῦ Ὑφυπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Γ. Παναγιωτοπούλου. Ὁμοίως διὰ Διατάγματος ὑπὸ ἡμερομηνίαν 31 Δεκεμβρίου 1963 εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν κ. Ἰωάννην Παρασκευόπουλον. Ὁμοίως διὰ Διατάγματος ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἡμερομηνίαν εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑπουργούς, ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὸν κ. Δ. Παπανικολόπουλον, ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης τὸν κ. Ἰ. Σόντην, ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων τὸν κ. Γ. Κουρμούλην, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὸν κ. Ἀστέριον Νταῆν, ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου τὸν κ. Π. Στεριώτην, ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας τὸν κ. Λ. Ζέρβαν, ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων τὸν κ. Δ. Πίππαν, ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν τὸν κ. Χρ. Στρᾶτον, ἐπὶ τῆς Γεωργίας τὸν κ. Ἰ. Ξανθάκην, ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας τὸν κ. Ἀλ. Μάνον, ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας τὸν κ. Ἀθανάσιον Σπανίδην, ἐπὶ τῆς Ἐργασίας τὸν κ. Χρ. Σταμπέλον, παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως τὸν κ. Δ. Ζακυθηνὸν καὶ Βορείου Ἑλλάδος τὸν κ. Ν. Καβαζαράκην. Ἐπίσης διὰ Διατάγματος ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἡμερομηνίαν εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑφυπουργούς, ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν κ. Γεώργιον Ζορμπαλᾶν, ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου τὸν κ. Δ. Μανωλέσον, ἐπὶ τῆς Γεωργίας τὸν κ. Ν. Καρμίρην καὶ παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως τὸν κ. Δ. Νιάνιαν. Ὁμοίως διὰ Διατάγματος ὑπὸ ἡμερομηνίαν 6 Ἰανουαρίου 1964, εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὴν παραίτησιν τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ἰωάν. Παρασκευοπούλου. Ὡσαύτως διὰ Διατάγματος ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἡμερομηνίαν, εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν τὸν κ. Χρ. Ξανθόπουλον–Παλαμᾶν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν κ. Κων. Παπαϊωάννου. Ἐπίσης, διὰ Διατάγματος ὑπὸ ἡμερομηνίαν 19 Φεβρουαρίου 1964, εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὴν παραίτησιν τοῦ Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ κ. Ἰωάννου Παρασκευοπούλου. Ὁμοίως διὰ Διατάγματος ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἡμερομηνίαν, εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὰς παραιτήσεις τῶν Ὑπουργῶν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Δ. Παπανικολοπούλου, ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Χρ. Ξανθοπούλου–Παλαμᾶ, ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. Ἰ. Σόντη, ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Κων. Παπαϊωάννου, ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων κ. Γ. Κουρμούλη, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ἀστ. Νταῆ, ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου κ. Π. Στεριώτη, ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας κ. Λ. Ζέρβα, ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων κ. Δ. Πίππα, ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν κ. Χρ. Στράτου, ἐπὶ τῆς Γεωργίας κ. Ἰ. Ξανθάκη, ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας κ. Ἀλ. Μάνου, ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας κ. Ἀθαν. Σπανίδη, ἐπὶ τῆς Ἐργασίας κ. Χρ. Σταμπέλου παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως κ. Δ. Ζακυθηνοῦ καὶ Βορείου Ἑλλάδος κ. Ν. Καβαζαράκη. Ἐπίσης, διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας, εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὰς παραιτήσεις τῶν Ὑφυπουργῶν, ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Γ. Ζορμπαλᾶ, ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου κ. Δ. Μανωλέσου, ἐπὶ τῆς Γεωργίας κ. Ν. Καρμίρη καὶ παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως κ. Δ. Νιάνια. Ὡσαύτως διὰ Διατάγματος ὑπὸ ἡμερομηνίαν 19 Φεβρουαρίου 1964, εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων τὸν κ. Γεώργιον Παπανδρέου. Ἐπίσης διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας, εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑπουργὸν ἄνευ Χαρτοφυλακίου καὶ Ἀντιπρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τὸν κ. Στέφ. Στεφανόπουλον. Ἐπίσης διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας, εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑπουργούς, ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ τὸν κ. Γεώργ. Μαῦρον, ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὸν κ. Πέτρον Γαρουφαλιᾶν, ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν τὸν κ. Σταῦρον Κωστόπουλον, ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης τὸν κ. Πολυχρόνην Πολυχρονίδην, ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν κ. Ἰωάννην Τούμπαν, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὸν κ. Κωνστ. Μητσοτάκην, ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου τὸν κ. Γεώργ. Μελᾶν, ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας τὸν κ. Ἰωάν. Ζίγδην, ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων τὸν κ. Στυλ. Χούταν, ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν τὸν κ. Στέλ. Ἀλλαμανῆν, ἐπὶ τῆς Γεωργίας τὸν κ. Ἀλέξ. Μπαλτατζῆν, ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας τὸν κ. Παυσ. Κατσώταν, ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας τὸν κ. Σταῦρον Μπίρην, ἐπὶ τῆς Ἐργασίας τὸν κ. Γεώργιον Μπακατσέλον, παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως τὸν κ. Ἀνδρ. Παπανδρέου καὶ Βορείου Ἑλλάδος τὸν κ. Κωνστ. Ταλιαδούρην. Ὁμοίως διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας, εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑπουργοὺς ἄνευ Χαρτοφυλακίου τὸν κ. Μιχαὴλ Στεφανίδην, τὸν κ. Παῦλον Βαρδινογιάννην καὶ τὸν κ. Εὐάγγ. Ἀρβανιτάκιν. Ἐπίσης διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας, εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑφυπουργούς, ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ τὸν κ. Ἀθαν. Κανελλόπουλον, ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὸν κ. Μιχ. Παπακωνσταντίνου, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὸν κ. Κων. Μαρῆν, ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου τὸν κ. Νικ. Κουντούρην, ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων τὸν κ. Ἄγγελον Ἀγγελούσην, ἐπὶ τῆς Γεωργίας τὸν κ. Νικ. Μαλλιάκαν, ἐπὶ τῆς Κοιν. Προνοίας τὸν κ. Ἀνδρ. Κοκκέβην, ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν κ. Νικ. Ἔξαρχον, παρὰ τῇ Προεδρίᾳ Κυβερνήσεως τὸν κ. Γεώργ. Μυλωνᾶν. Ὡσαύτως διὰ Διατάγματος ὑπὸ ἡμερομηνίαν 24 Φεβρουαρίου 1964, εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑπουργὸν ἄνευ Χαρτοφυλακίου τὸν κ. Ἰωάννην Γιαννόπουλον. Ἐπίσης διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας, εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὰς παραιτήσεις τῶν Ὑπουργῶν ἄνευ Χαρτοφυλακίου κ.κ. Μιχ. Στεφανίδη καὶ Εὐαγγ. Ἀρβανιτάκι. Ἐπίσης διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας, εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ δεύτερον Ὑφυπουργὸν Οἰκονομικῶν τὸν κ. Μιχ. Στεφανίδην. Ὁμοίως, διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας, εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑφυπουργὸν Συγκοινωνιῶν τὸν κ. Εὐαγ. Ἀρβανιτάκιν. Ὁμοίως διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας, εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑφυπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων τὸν κ. Λουκῆν Ἀκρίταν. Δέξασθε, ἀξιότιμε κύριε Πρόεδρε, τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἐξαιρέτου πρὸς ὑμᾶς ὑπολήψεώς μου.

Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου

Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ

Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ σήμερον τὴν 6.30′ μ.μ.

§5ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§6Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. (Προσωρινὸς Πρόεδρος). Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 6.30′ ἀπογευματινὴν τῆς σήμερον διὰ τὴν ἐκλογὴν τακτικοῦ Προέδρου τοῦ Σώματος.

(Ὥρα 12 π.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§7Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. (Προσωρινὸς Πρόεδρος). Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Καλεῖται ὁ μὴ ὁρκισθεὶς βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Ε. Λουλακάκης νὰ δώσῃ τὸν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 64 τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον ὅρκον. (Προσέρχεται ὁ μὴ ὁρκισθεὶς βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Ε. Λουλακάκης, καὶ δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 64 τοῦ Συντάγματος ὁριζόμενον ὅρκον, ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος, νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς Νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου».

§8Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. (Προσωρινὸς Πρόεδρος). Εἰσερχόμε-

θα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Ἐκλογὴ τακτικοῦ Προέδρου τοῦ Σώματος. Πρὶν προχωρήσωμεν εἰς τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν, ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα τοῦ βουλευτοῦ Φθιώτιδος κ. Ε. Καλαντζῆ. «Ψηφίζω Πρόεδρον Βουλῆς Παναγιώτην Κανελλόπουλον.

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ

Βουλευτὴς Φθιώτιδος» Παρακαλῶ, ὅπως προσέλθουν ἐπὶ τοῦ καταλόγου οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Περραιβὸς καὶ Ι. Βαρβιτσιώτης καὶ ἐπὶ τῆς ψηφοδόχου οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Ρέντης καὶ Α. Γκελεστάθης. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ διὰ ψηφοδελτίων μυστικὴ ψηφοφορία, πρὸς ἐκλογὴν τακτικοῦ Προέδρου).

§9Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κάμνω τὴν δήλωσιν, ὅτι ἀρνοῦμαι ψῆφον, διότι ὁ ὑποψήφιος διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, δὲν ὑπεδείχθη κατὰ τρόπον δημοκρατικόν, δηλαδὴ ὑπὸ τῆς κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος τοῦ κόματος.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωροῦμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. (Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς, προέκυψε τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα):

§11Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. (Προσωρινὸς Πρόεδρος). Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διεξαχθείσης ψηφοφορίας, διὰ τὴν ἀνάδειξιν τοῦ τακτικοῦ Προέδρου τοῦ σώματος. Ἐψήφισαν ἐν συνόλῳ 294. Ἔλαβον: Ὁ κ. Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας 136 ψήφους. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος 103 ψήφους. Ὁ κ. Γ. Μαῦρος 1 ψῆφον. Ὁ κ. Ἠλίας Τσιριμῶκος 1 ψῆφον. Μὲ τὴν λέξιν «Δημοκρατία» 30 ψήφους. Λευκὰ 22. Ἄκυρα 1. Ἐκ τῆς διεξαχθείσης ψηφοφορίας, οὐδὲν ἀποτέλεσμα προέκυψε. Συνεπῶς, ἡ ψηφοφορία θὰ ἐπαναληφθῇ.

§12Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διεξαχθείσης ψηφοφορίας, εἶναι, ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς, τόσον σημαντικόν, εἶναι δὲ ἐξαιρετικὸν εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου, ὥστε διατυπώνω τὴν παράκλησιν, νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἡ ψηφοφορία, διότι ἡ ΕΡΕ ἔχει ἀνάγκην νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τοῦ θέματος, διὰ νὰ λάβῃ ἀποφάσεις.

§13Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ Βουλὴ πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ συγκροτηθῇ εἰς σῶμα. Ἐπειδή, ὅμως, δὲν ἔχομεν ἀποτέλεσμα ἀπὸ τὴν πρώτην ψηφοφορίαν, ἡ συνεδρίασις θὰ συνεχισθῇ, θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία καὶ θὰ ἔχωμεν ἀσφαλῶς ἀποτέλεσμα. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μὴ συνεχίσωμεν. Ἀρκετὰ ἔχομεν, ὑποθέτω, ἀπομακρυνθῆ ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, καὶ θὰ πρέπει ἴσως νὰ κουρασθῶμεν ὀλίγον. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, εἶναι δυνατὸν νὰ συναγάγῃ, οἱαδήποτε θέλει συμπεράσματα. Αὐτὸ εἶναι δικαίωμά του. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς γνωρίζομεν εἶναι, ὅτι θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία, διὰ νὰ ἔχωμεν συγκρότησιν τοῦ Προεδρείου. (Χειροκροτήματα).

§14Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν πρώτοις, ἔχω νὰ κάμω δύο παρατηρήσεις. Μίαν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ ὑμᾶς, τὸν ἀσκοῦντα προσωρινῶς τὰ καθήκοντα τοῦ Προέδρου, καὶ δευτέραν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ καὶ πάλιν ὑμᾶς, τὸν ἀσκοῦντα τὰ προσωρινὰ καθήκοντα τοῦ Προέδρου. Ἡ πρώτη παρατήρησις εἶναι, ὅτι ὅταν ἐμάθατε ἐξωδίκως — διότι δὲν εἶχε γίνει ἀκόμη ἡ ἐπίσημος ἀνακοίνωσις — ὅτι δὲν ἐκλέγεται ὁ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποδειχθεὶς ὑποψήφιος Πρόεδρος, εἴπατε ἀπὸ τοῦ μικροφώνου καὶ σᾶς ἠμποδίσαμεν ἡμεῖς, νὰ γίνῃ ἀμέσως ἡ νέα ψηφοφορία, χωρὶς νὰ γνωσθοῦν κἂν τὰ ἀποτελέσματα. Διεπράξατε σφάλμα μέγιστον. Δεύτερον, ἐπιτρέψατε καὶ σήμερον τὸ πρωΐ καὶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, κἄτι τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἐπὶ 8 καὶ 10 χρόνια εἶχεν ἐπιτραπῆ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐπιτρέψατε, παρὰ τὸν Κανονισμόν, τὴν συμμετοχὴν τῶν θεωρείων εἰς τὴν ζωὴν τοῦ Κοινοβουλίου. Σᾶς ἐλέγχω δι’ αὐτό. (Φωναὶ ἐκ τῆς Ε.Κ. Δημοκρατία, Δημοκρατία. Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§15Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. (Προσωρινὸς Πρόεδρος). Τὰ θεωρεῖα, παρακαλῶ, νὰ κάμουν ἡσυχίαν, διότι θὰ διατάξω τὴν ἐκκένωσιν.

§16Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μὲ ἀκούσετε πρῶτα, κ. Πρόεδρε, καὶ ὕστερα θὰ δώσητε ὁδηγίας. Ἐπιτρέψατε, ἐπίσης, σήμερον τὸ πρωΐ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει σημειωθῆ ποτέ, καθ’ ὅσον ἐγὼ γνωρίζω, εἰς τὸ προαύλιον τῆς Βουλῆς νὰ ὑπάρξῃ συγκέντρωσις, ἡ ὁποία συγκέντρωσις δὲν προέβη ἁπλῶς εἰς ἐκδηλώσεις; πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, ἐπὶ τέλους, εἶναι συγγνωστόν, ὑπὲρ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τινὲς τῶν συμμετασχόντων, αὐτῆς τῆς οὐρᾶς, ἐδῶ εἰς τὸ προαύλιον τῆς Βουλῆς, ὅπου σεῖς εἶσθε ὑπεύθυνος, προέβησαν εἴς τινας ἐκδηλώσεις ἐναντίον μου. Αὐτὸ δὲν ἔχει ξαναγίνει εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου. (Φωναὶ ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Ρ.Ε. Αἶσχος, αἶσχος). Ἐπισημαίνω ὡς μελανὰ αὐτὰ τὰ σημεῖα. Εὐτυχῶς, δὲν θὰ εἶναι πλέον συνδεδεμένα μὲ τὴν ἰδικήν σας Ἀντιπροεδρίαν, ἐκτὸς ἐὰν ἐπανεκλεγῆτε. Ἀλλὰ ἐν πάση περιπτώσει, τὰ ἐπισημαίνω ὡς σημεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν ὑποδηλοῦν νίκην τῆς Δημοκρατίας, ἀλλὰ προσβολὴν τῶν ἠθικῶν κανόνων τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ καὶ τῆς Δημοκρατίας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.). Καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν. Πρὶν ἢ ὁμιλήσῃ ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἠθελήσατε, σπεύδων νὰ εἴπετε, ὅτι τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ Κανονισμός, προβλέπουν τὴν ἐπανάληψιν. Δὲν σᾶς ἐζήτησα νὰ μοῦ εἴπητε τί λέγει ὁ Κανονισμὸς ἢ τί λέγει τὸ Σύνταγμα. Τὸ γνωρίζω. Ἐγὼ διετύπωσα ἁπλῶς, χωρὶς νὰ προβῶ κἂν εἰς κρίσεις, ἕνα γεγονὸς πράγματι ἐξαιρετικὸν εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου. Καὶ διετύπωσα ἁπλῶς μίαν παράκλησιν. Εἰς τὴν παράκλησιν αὐτὴν ἔπρεπε νὰ δώσητε καὶ σεῖς προσοχήν, καὶ ἔπρεπεν ἄνευ ἐκνευρισμοῦ νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀναγνωρίζω, ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον διὰ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀναμείνῃ ἕως αὔριον διότι δὲν εἶναι εὔκολον ἐπὶ 24 ὥρας νὰ μένῃ ἄνευ κοινοβουλευτικῆς βάσεως. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἡ Κυβέρνησις ἐστερήθη τῆς κοινοβουλευτικῆς της βάσεως. Αὐτὸ ἀποτελεῖ γεγονὸς μεγίστης σημασίας. Καὶ ἔχει, ὅμως, μεγίστην σημασίαν καὶ δι’ ἡμᾶς, διὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Καὶ ἐὰν ἀγορεύω αὐτὴν τὴν στιγμήν, τὸ πράττω μόνον διότι ἠγόρευσεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ ἠρκέσθην, κατὰ τὴν πρώτην ἔγερσίν μου, εἰς τὴν διατύπωσιν παρακλήσεως, ἀλλὰ τώρα εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θεμελιώσω τὴν παράκλησίν μου. Εἴμεθα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπίσης δύναμις, προβλεπομένη ὑπὸ τῆς Δημοκρατίας. Εἴμεθα ἡ Ἀντιπολίτευσις. Καὶ διετυπώσαμεν παράκλησιν νὰ σκεφθῶμεν. Πιθανὸν νὰ κατελήγομεν εἰς σκέψιν, ἡ ὁποία θὰ διηυκόλυνε τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος. Πιθανὸν νὰ κατελήγομεν εἰς οἱανδήποτε ἀπόφασιν. Ἀλλὰ εἶναι ἀδύνατον, ἀπὸ ἠθικῆς κοινοβουλευτικῆς ἀπόψεως, ν’ ἀπαιτηθῇ μετὰ ἀπὸ τοιοῦτον πρωτοφανὲς ἀποτέλεσμα νὰ προβῶμεν ἀμέσως, ἄνευ κἂν διακοπῆς, μιᾶς ὥρας, εἰς τὴν συνέχισιν τῆς ψηφοφορίας. Ἀπαντῶ, λοιπόν, εἰς τὸν ἀξιότιμον Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὁ τόνος, ὅτι θὰ γίνῃ, ὁπωσδήποτε, ἡ νέα ψηφοφορία, πρέπει νὰ λείπῃ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἡ Βουλὴ εἶναι δημοκρατικὸν σῶμα καὶ δὲν δέχεται ἐντολάς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§17Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἐν πρώτοις, ὀφείλομεν νὰ ἐκφράσωμεν τὴν λύπην μας, ἐὰν πράγματι συνέβησαν τὰ ἐπεισόδια, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. Δὲν εἶναι δυνατὸν ποτέ, ἡμεῖς, ἀλλὰ καὶ ὅλοι ἐδῶ, παλαιοὶ κοινοβουλευτικοί, νὰ ἐπιδοκιμάσωμεν τοιούτου εἴδους ἐκδηλώσεις Συνεπῶς, ὁ Πρόεδρος, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ πράξῃ τὸ καθῆκον του, σχετικῶς πρὸς τὰ θεωρεῖα. Ἐὰν συνέβη συγκέντρωσις ἐκτὸς τοῦ Βουλευτηρίου, μὴ λησμονῆτε, κύριοι, ὅτι χθὲς ἔλαβον χώραν αἱ ἐκλογαὶ καὶ κατὰ συνέπειαν, εἰς τὸν κόσμον συνεχίζεται ὁ ἐνθουσιασμός, τὸν ὁποῖον ἐδημιούργησε τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν αὐτῶν, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ λησμονῇ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ νὰ μᾶς λέγῃ ὅτι ἐστερήθημεν, δῆθεν, τῆς βάσεως τῆς κοινοβουλευτικῆς. Ἀγαπητοὶ φίλοι, μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία συνεκέντρωσε τὸ 53%, περίπου τῶν ψήφων, ἕνα ποσοστὸν δηλαδή, τὸ ὁποῖον εἶναι πρωτοφανές, ἔχει ἤρεμον τὴν συνείδησιν, ὅτι δὲν ἐστερήθη, οὔτε τῆς κοινοβουλευτικῆς βάσεως, οὔτε καὶ τῆς λαϊκῆς βάσεως στερεῖται. Εἶναι ὑποχρεωμένη, ὅμως, ἐπειδὴ πρέπει ἡ Βουλή, ἐπὶ τέλους, νὰ συγκροτηθῇ εἰς σῶμα, νὰ συνεχίσῃ τὴν ψηφοφορίαν, διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποτέλεσμα. Διατί ἐκνευρίζεσθε, λέγει ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Ρ.Ε. Δὲν ἔχομεν κανένα λόγον νὰ ἐκνευριζώμεθα. Διότι, εἶναι γνωστόν, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἐντολὴ τοῦ λαοῦ. Τὰ ἀποτελέσματα εἶναι γνωστά. Ἐὰν θέλῃ νὰ συναγάγῃ συμπεράσματα ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., εἶναι δικαίωμά του. Τὰ συμπεράσματα ἔχουν ἐξαχθῆ ἀπὸ τὰς προσφάτους ἐκλογάς, αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν. Αἱ ἐκλογαὶ ἔδωσαν 53% εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Αὐτό, χωρὶς ἀμφιβολίαν, θὰ τὸ σκεφθοῦν καὶ οἱ συνάδελφοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, ἴσως, ἐὰν εἶχον ἐν προκειμένῳ, ὡς πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὡρισμένας ἀντιρρήσεις, εἶναι δικαίωμά των. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅταν ὑπάρχῃ νωπὴ ἡ ἐντολὴ τοῦ λαοῦ κυρίως, σεῖς δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μᾶς ἀμφισβητῆτε, δῆθεν, τὴν λαϊκὴν ἢ τὴν κοινοβουλευτικὴν βάσιν. Ἀλλά, οὔτε καὶ ἡμεῖς εἴμεθα διατεθειμένοι ἀπόψε νὰ ἀπέλθωμεν εἰς τὰ σπίτια μας, χωρὶς νὰ συγκροτήσωμεν εἰς Σῶμα τὴν Βουλὴν αὐτήν, τῆς ὁποίας ἡ πλειοψηφία ἐκπροσωπεῖ τὸ 53% τοῦ λαοῦ. Κύριε Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Ρ.Ε., δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον εὐθὺς ἀμέσως καὶ εἰς τὴν πρώτην ὥραν, νὰ συναγάγητε τόσον αὐστηρὰ συμπεράσματα. Ἐὰν συνέβησαν ὡρισμέναι ἐκδηλώσεις εἰς τὸ προαύλιον, ἡμεῖς πρῶτοι τὰς ἀποδοκιμάζομεν. Ἀλλά, δὲν νομίζετε, ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι συγγνωστὸν ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας; Τὸ ὅτι τὸ ἐπεσημάνατε σᾶς ὀφείλομεν χάριτας. Δὲν πρόκειται εἰς τὸ μέλλον, καὶ τὸ ξεύρετε αὐτό, νὰ ἐπαναληφθῇ. Τὸ ὅτι συνέβησαν εἰς τὰ θεωρεῖα ὡρισμέναι ἐκδηλώσεις, εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι ἐπ’ αὐτῶν ποὺ εἴπατε. Ἀλλά, ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ, μέχρι τοῦ νὰ συναγάγητε πολιτικὰ ἐπίσης συμπεράσματα, ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις. Αὐτὰ τὰ συμπεράσματα νὰ τὰ ἐξαγάγητε αὔριον, μεθαύριον. Ἀπόψε τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν 53% θὰ προχωρήσῃ, διὰ νὰ συγκροτηθῇ ἡ Βουλὴ εἰς σῶμα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§18Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ παρερμηνεύῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον, διότι δὲν συνήγαγον συμπεράσματα, ὡς πρὸς τὴν λαϊκὴν ψυχολογίαν. Δυνατὸν νὰ ἔχῃ δίκαιον ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Βασίζεται ἐπὶ τοῦ δεδομένου, τὸ ὁποῖον οὐδείς, περισσότερον ἐμοῦ, ἀνεγνώρισε, τοῦ δεδομένου τῶν τελευταίων ἐκλογῶν. Ἄλλο, ὅμως, τὸ ἕνα καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο. Ἡ Δημοκρατία λειτουργεῖ καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν, λειτουργεῖ, ὅμως, καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ διὰ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ. Καὶ ὅταν μία Κυβέρνησις ἐκτίθεται εἰς αὐτὸν τὸν κίνδυνον, ὁ ὁποῖος εἶναι κίνδυνος, ἐπίσης, δημοκρατικός, τῆς ἀναδείξεως πολιτικοῦ, ὅπως συμβαίνει συνήθως, ἄλλωστε, ὑποψηφίου διὰ τὴν προεδρίαν τῆς Βουλῆς καὶ ὁ πολιτικὸς αὐτὸς ὑποψήφιος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ὁ δυνάμενος νὰ κριθῇ ἀτομικῶς μόνον, ὅπως ἠθέλησε δι’ ἑνὸς ὑπαινιγμοῦ νὰ ὑποδηλώσῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν τυγχάνει τῆς ἐπιδοκιμασίας ὁλοκλήρου τοῦ κόμματος, τὸ ὁποῖον συνεκέντρωσε τὸ 53% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δημιουργεῖται πρόβλημα ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ. Δὲν λέγω, ὅτι δημιουργεῖται πρόβλημα ἐκτὸς τῆς αἰθούσης. Δημιουργεῖται ἐντὸς αὐτῆς. Καὶ ὡς Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. διετύπωσα τὴν παράκλησιν νὰ δοθῇ ὁ καιρὸς διὰ νὰ σκεφθῶμεν, τί θὰ πράξωμεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανίζεται καὶ νὰ λέγῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος, ὁ κατέχων αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου, ὅτι θὰ ἐπαναληφθῇ ἀμέσως ἡ ψηφοφορία. Ἔσπευσε, μάλιστα, νὰ τὸ εἴπῃ, πρὶν ἀκόμη ἀνακοινωθῇ τὸ ἀποτέλεσμα. Ἔχομεν, ὅμως, καὶ ἡμεῖς τὸ δικαίωμα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, νὰ διατυπώσωμεν τὴν παράκλησιν, νὰ σκεφθῶμεν, τί θὰ πράξωμεν. Αὐτὴ ἦτο ἡ παράκλησίς μου. Δι’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος, σχετικῶς μὲ τὴν συμμετοχὴν τῶν θεωρείων, τὸν εὐχαριστῶ. Ἤκουσα, ὅμως, τινὰς ἐκ τῶν κ.κ. βουλευτῶν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, νὰ λέγουν, ὅτι αὐτὸ εἶναι Δημοκρατία. Λέγω, πρὸς αὐτούς, ὅτι Δημοκρατία σημαίνει νόμος καὶ ὄχι ἀναρχία. Ἐὰν ἀλλάξῃ ὁ Κανονισμός, διὰ τῆς ἰδικῆς σας πλειοψηφίας, καὶ ἐπιτρέπεται ἡ συμμετοχὴ τῶν θεωρείων, τότε βεβαίως θὰ εἶναι δικαίωμα τῶν θεωρείων νὰ μετέχουν. Ἀλλά, ὅταν ὁ νόμος τὸ εἴπῃ καὶ ὄχι ὅταν τοῦτο γίνεται κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου. Ἐπίσης, δὲν ἐγένοντο ἐπεισόδια — θὰ ἤθελον νὰ σᾶς καθησυχάσω — εἰς τὸ προαύλιον. Ἐσημειώθησαν μόνον ὡρισμέναι ἐκδηλώσεις. Εἴπατε, ὅτι αἱ ἐκδηλώσεις αὗται συνδέονται μὲ τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἰς τὰς ἐκλογάς. Καὶ ἡ Ε.Ρ.Ε. μὲ τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον ἔλαβε, τὸ 35%, θὰ ἦτο δυνατὸν κάλλιστα, νὰ εἶχε ζητήσει νὰ ἦτο εἰς τὸ προαύλιον καὶ κατὰ τὴν ἀναλογίαν αὐτήν, διὰ νὰ προβῇ εἰς ἀντιστοίχους ἀποδοκιμασίας τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν τὸ ἔπραξεν, ὅμως. Καὶ δὲν θὰ τὸ πράξῃ ποτέ, διότι αὐτὰς τὰς μεθόδους, οὐδέποτε θὰ τὰς ἀκολουθήσῃ.

§19Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., συνεχίζων τὴν ἐπίθεσίν του ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύεται, ὅτι εἶχεν ὀλιγωτέραν σημασίαν καὶ ἔκτασιν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔδωσα ἐγώ, εἶπεν, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καλέσῃ τὸ 35% διὰ νὰ ἐκδηλωθῇ, ὡς ἐὰν νὰ μὴ ἐξεπροσωπεῖτο τὸ 35%. Αὐτὸ εἶναι αὐθαίρετος ἐκδήλωσις. (Θόρυβος, ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Ρ.Ε.). Παρακαλῶ, κύριοι, μὴ διακόπτετε. Νὰ μάθετε, οἱ νεώτεροι, νὰ μὴ διακόπτετε, διότι ὀφείλετε νὰ ἀκούετε πρῶτον. Ἡμεῖς, λοιπόν, δὲν ἐκαλέσαμε κανένα, ὥστε νὰ λάβετε τὸ δικαίωμα νὰ καλέσητε τὸ 35%. Ὅπως ἐμφανίζονται τὰ πράγματα, ἡ ἔκτασις τῶν ἐπεισοδίων, εἶναι πολὺ μικροτέρα, ἀπὸ ὅσον φαίνεται. Πέραν αὐτοῦ, εἴπατε, ὅτι ὑπάρχει συνέπεια πολιτικὴ καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης. Δὲν ἀντιλαμβάνομαι, ποία πολιτικὴ συνέπεια ὑπάρχει ἐντὸς τῆς αἰθούσης. Τί θέλετε, ἀπὸ μίαν μυστικὴν ψηφοφορίαν, διὰ τὸ πρόσωπον τοῦ Προέδρου, νὰ συναχθοῦν συμπεράσματα; Ἔπειτα, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις μένουν ἢ πίπτουν, κατόπιν μιᾶς μυστικῆς ψηφοφορίας. Ἡ φανερὰ ἢ ἀνδρικὴ ψηφοφορία, εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία δίδει τὴν πλειοψηφίαν καὶ διὰ τῆς φανερᾶς καὶ ἀβιάστου ψηφοφορίας, ὁ λαὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι σᾶς δίδομεν τὴν πλειοψηφίαν. Πέραν αὐτοῦ, δὲν ὑπάρχει οὐδὲν ἄλλο συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συναγάγητε. Πᾶν ἄλλο ἐπιχείρημα, ἑπομένως, εἶναι ἀσύστατον. Δὲν ὑπάρχει οὐδὲν συμπέρασμα πολιτικῆς φύσεως, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ συναχθῇ. Εἴπατε τὴν γνώμην σας καὶ διετυπώσατε τὴν παράκλησιν, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ ψηφοφορία. Ἡμεῖς, ὅμως, ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν, ὡς πλειοψηφία καὶ ἐπιτελοῦντες τὸ καθῆκον μας ἀπέναντι τῆς πλειοψηφίας καὶ ἀπέναντι τοῦ λαοῦ, ὅστις μᾶς περιβάλλει μὲ ἐμπιστοσύνην, ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι πρέπει ἡ Βουλή, τὸ ταχύτερον, νὰ συγκροτηθῇ εἰς Σῶμα. Καὶ δι’ αὐτὸ συνιστῶμεν, ὅπως ἡ συνεδρίασις συνεχισθῇ καὶ ἡ ψηφοφορία ἐπαναληφθῇ καὶ τότε θὰ ἴδητε, ὅτι θὰ ἔχωμεν τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχωμεν.

§20Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παράταξίς μας, ἀναγνωρίζει, ὅτι ἐπείγει νὰ συγκροτηθῇ ἡ Βουλὴ εἰς σῶμα. Θεωρεῖ, ἐν τούτοις, ὅτι, λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ ζητήματος, θὰ ἐπεβάλετο ἡ κυβερνητικὴ πλειοψηφία νὰ ἀποδεχθῇ ἡμίωρον διακοπήν, ὥστε αἱ Κοινοβουλευτικαὶ ὁμάδες, νὰ ἠμπορέσουν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ θέμα τὸ προκῦψαν ἐκ τῆς ψηφοφορίας, ἡ ὁποία πρὸ ὀλίγου ἀνεκοινώθη.

§21Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι, ἴσως, ὀρθὸν νὰ ὑπερτιμῶμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας, ἀλλὰ δὲν εἶναι, ἐξ ἴσου, ὀρθὸν καὶ νὰ τὸ ὑποτιμῶμεν. Εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν κοινοβουλευτικὴν παράδοσιν, νὰ ἀποδίδεται σημασία εἰς τὴν πρώτην ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ἄλλως,— ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς,— καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, εἶχε προβῆ εἰς κατηγορηματικὴν τοποθέτησιν τοῦ ζητήματος τῆς ἐκλογῆς δηλαδή, τοῦ κυβερνητικοῦ ὑποψηφίου, ὡς Προέδρου. Ὑπέμνησε, μάλιστα, ὁ ἴδιος, ὅτι θὰ ἦτο, ἐνδεχομένως, δυνατὸν νὰ γίνῃ κατάχρησις τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας, ἀλλ’ ὅτι δὲν ἠμποροῦσε νὰ φαντασθῇ, ὅτι τοιοῦτον τι ἦτο δυνατὸν νὰ συμβῇ, ἐν προκειμένῳ. Αὐτά, τοὐλάχιστον, ἀνεγνώσαμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας. Συμφωνῶ, βεβαίως, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις δὲν πίπτουν ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας πρὸς ἐκλογὴν Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ οὔτε, νομίζω, ὅτι ἔθεσε τοιοῦτον ζήτημα ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., περὶ πτώσεως τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἐτόνισεν, ὅτι πρωτοφανὲς ὑπῆρξεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας εἰς τὴν Βουλὴν σήμερον. Δὲν ἐζήτησεν ἀναβολήν. Εἶπεν, ὅτι ἤθελε νὰ σκεφθῇ ἐπ’ ὀλίγον χρόνον, ὅπως ἐζήτησε καὶ ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ. Α., ἐπὶ ἡμίωρον, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει, ὅτι οὐσιαστικῶς ἡ Κυβέρνησις συνεσκέφθη, κατὰ τὸ διάστημα, τὸ ὁποῖον ἐμεσολάβησεν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς διαλογῆς, μέχρι τῆς ἀνακοινώσεως τοῦ ἀποτελέσματος καὶ ἔλαβε θέσιν. Δὲν νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ ὑπερβολήν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α. ἐζήτησαν, ὅπως ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία, μετὰ ἡμίωρον, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ συγκρότησις τῆς Βουλῆς εἰς Σῶμα.

§22Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ Κυβέρνησις, ἐκτιμῶσα τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται, νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν ἀμέσως εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§23Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαπιστώσω, ὅτι ὁ βίος τοῦ Κοινοβουλίου, ἀρχίζει, ἀπὸ ἀπόψεως δημοκρατικῆς τάξεως, κακῶς. Μία παράκλησις τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία δὲν ἦτο ἁπλῶς παράκλησις, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἀναβολῆς, ἐπὶ ἡμίωρον, ἀλλὰ ἐπὶ ἓν 24ωρον, ἡ ὁποία, ὅμως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περιορισθῇ καὶ εἰς παράκλησιν διακοπῆς μιᾶς ὥρας, ἀπορρίπτεται ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία πρὸ ὀλίγου, κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ὑπέστη μείωσιν. Ἀκριβῶς, ἔπρεπε, διὰ νὰ δείξῃ, ὅτι δὲν ὑπέστη μείωσιν, νὰ κάμῃ ἀμέσως δεκτὴν τὴν παράκλησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως. Μὲ τὸ νὰ ἐπιμένῃ — καὶ καθ’ ὃν τρόπον ἐπιμένει — εἰς τὴν ἄμεσον συνέχισιν, ἄνευ οὔτε κἂν ἡμιώρου διακοπῆς, ἀποδεικνύει ἡ ἰδία, ὅτι αἰσθάνεται ἑαυτὴν μειωθεῖσαν καὶ ἔχει ἀνάγκην νὰ κερδίσῃ καὶ αὐτὸ τὸ ἡμίωρον ἀκόμη, ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικοῦ κύρους. Δὲν ἐφανταζόμην, ὅτι θὰ προέβαινεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν χειλέων τοῦ τόσον πεπειραμένου ἀγαπητοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἰς μίαν ἔμμεσον ὁμολογίαν μειώσεως. Κύριε Πρόεδρε, ἀκόμη καὶ διὰ νὰ ἐκτυπωθοῦν τὰ ψηφοδέλτια, θὰ ἐχρειάζετο διακοπή. Σεῖς θὰ ἔπρεπε νὰ διαπιστώσητε, ὅτι ἡ ὑπηρεσία σας, δὲν εἶναι δυνατὸν ἐντὸς δύο λεπτῶν, νὰ χορηγήσῃ ψηφοδέλτια εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Πῶς, λοιπόν, λαμβάνετε ἀπόφασιν ἀμέσου συνεχίσεως; Μὲ ποῖον δικαίωμα, ὅταν καὶ τεχνικῶς δὲν εἶναι τοῦτο δυνατόν; Ἐὰν θέλετε, ἂς συνεχίσετε. Ἡμεῖς θὰ ἀποσυρθῶμεν, θὰ σκεφθῶμεν καὶ θὰ ἐπανέλθωμεν, ὅταν θὰ ἔχουν ἐκτυπωθῆ τὰ ψηφοδέλτια, ἀλλὰ κυρίως ἀφοῦ σκεφθῶμεν. Ἐπεσήμανε — καὶ ὀρθῶς — ὁ φίλος κ. Μαρκεζίνης, ὅτι ἡ Κυβέρνησις γνωρίζουσα — πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς δὲν τὸ ἐγνωρίζαμε, παρὰ μόνον πέντε λεπτὰ προηγουμένως — γνωρίζουσα τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας, συνεσκέπτετο καὶ συνεσκέφθη ἐπὶ ἡμίωρον. Τουλάχιστον, τὸν αὐτὸν χρόνον, «ἐν ὀνόματι τῆς Δημοκρατίας, ἡ ὁποία ἐνίκησε», δικαιούμεθα νὰ διεκδικήσωμεν καὶ ἡμεῖς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§24Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Καὶ πάλιν, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., προέβη εἰς τὴν συναγωγὴν συμπερασμάτων, ὅλως αὐθαιρέτων καὶ ὅλως ἀβασίμων. Ἡμεῖς ἐγνωρίζαμε — λέγει — τὴν πρόοδον τῆς ψηφοφορίας καὶ τὴν κατεύθυνσιν αὐτῆς, ἐνῷ ἡ Ἀντιπολίτευσις τὸ ἠγνόει. Δὲν ξεύρω, κατὰ ποῖον τρόπον ἡμεῖς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐμπνεώμεθα, ἢ κατὰ ποῖον τρόπον ἡμεῖς ἔχομεν τὴν δύναμιν, ὥστε νὰ μαντεύωμεν, τί γίνεται μέσα εἰς τὸ χαρτί, τὸ διπλωμένο, ποὺ ρίπτεται μέσα εἰς τὴν ψηφοδόχον. Δὲν ἐπρόκειτο δὲ περὶ συσκέψεως, ὡς εἶπεν, ἀλλὰ περὶ συγκεντρώσεως, τὴν ὁποίαν καὶ σεῖς ἠμπορούσατε νὰ κάμετε. Ἀλλά, ἐὰν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, δὲν ἔχετε δίκαιον, ἔχετε ὅμως ἄδικον. Καὶ ὅταν θέλετε τὰ συμπεράσματά σας νὰ τὰ θεμελιώσετε ἐπὶ τῆς δημοκρατικῆς λειτουργίας τοῦ πολιτεύματος καὶ λέγετε, ὅτι μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ εἶναι «ὡσὰν νὰ ὁμολογῆτε τὴν ἧτταν σας», ἀξιότιμε κύριε Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐὰν ἡμεῖς εἴχομεν τὴν αἴσθησιν αὐτήν, ἡμεῖς πρῶτοι θὰ ἐζητούσαμεν τὴν ἀναβολήν, ἵνα προβῶμεν εἰς χειρισμούς. Βλέπετε, ὅμως, ὅτι ἔχομεν τοιαύτην πεποίθησιν, ὅτι ἀνταποκρινόμεθα εἰς μίαν λαϊκὴν θέλησιν, ἡ ὁποία παραμένει ἀρραγής. Καὶ τὴν ὁποίαν κανεὶς δὲν θὰ τολμήσῃ νὰ κλονίσῃ. (Χειροκροτήματα). Δι’ αὐτὸ καὶ θὰ προχωρήσωμεν ἀμέσως. Ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐμφανισθῇ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς στεῖρα καὶ ἀδύνατος νὰ δώσῃ ἀποτέλεσμα–Προεδρεῖον. Ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι κανεὶς ἀπὸ ἡμᾶς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Βουλὴν αὐτήν, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ συμπεριφέρεται, δι’ αὐτὸ λέγομεν, ὅτι θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία καὶ θὰ ἴδητε τὸ ἀποτέλεσμα. Καὶ κατόπιν εἶσθε ἐλεύθερος νὰ συναγάγητε τὰ συμπεράσματά σας. (Χειροκροτήματα). Πάντως, ὅμως, ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι θὰ εἴχομεν μίαν μείωσιν ἐντυπώσεως καὶ θὰ ᾐσθανόμεθα κἄποιαν ἀδυναμίαν, ἐὰν ἀκριβῶς ἐρχώμεθα καὶ ἐλέγομεν, δόσατέ μας 24ωρον ἀναβολήν. Αὐτὸ πιθανὸν νὰ ἔδιδε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὸ ζητοῦμεν ἵνα προβῶμεν εἰς ἄλλους χειρισμούς, ἢ ἐπεμβάσεις. Δὲν πρόκειται ὅμως νὰ γίνῃ αὐτό. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἐπειδὴ ἔχομεν ἀκράδαντον πεποίθησιν καὶ ἐμπιστοσύνην, ὅτι ἡ πλειοψηφία, ὅπως εἰς τὸν λαὸν οὕτω καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν παραμένει ἀρραγὴς —καὶ θὰ ἀποδειχθῇ τοῦτο ἐντὸς ὀλίγου— ἐπειδὴ ἔχομεν τὴν πεποίθησιν αὐτήν, δι’ αὐτὸ λέγομεν, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλή, ἡ ὁποία ἀρχίζει ὑπὸ τοιούτους οἰωνούς, νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ Πρόεδρον ἀπὸ τῆς πρώτης ἑσπέρας. Θὰ προχωρήσωμεν συνεπῶς πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Βουλῆς καὶ τὸ ἰδικόν σας καὶ τὸ ἰδικόν μας. Κατ’ ἀκολουθίαν ἐπιτρέψατέ μου νὰ παρακαλέσω — δὲν ὑπάρχει τεχνικὸς λόγος, περὶ ψηφοδελτίων κλπ.— νὰ προχωρήσωμεν τὸ ταχύτερον εἰς τὴν ἐπανάληψιν τῆς ψηφοφορίας. Θὰ κερδίσωμεν ὅλοι. Θὰ κερδίσῃ ὁ Κοινοβουλευτισμός, τὸ κῦρος τῆς Βουλῆς καὶ ἑπομένως θὰ μετάσχητε καὶ σεῖς εἰς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τῆς ἀνυψώσεως τοῦ κύρους τῆς Βουλῆς. (Χειροκροτήματα).

§25Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ συνεχίσω τὸν διάλογον μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ παρακαλέσω ὅμως, ἀφοῦ δὲν γίνεται δεκτὸν αὐτὸ τὸ στοιχειῶδες αἴτημα τοῦ νὰ σκεφθῇ ἡ Ἀντιπολίτευσις τί πρέπει νὰ πράξῃ, νὰ ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία ἀφοῦ τὸ θέλετε, ἡμεῖς ὅμως θὰ ἀποσυρθῶμεν, διὰ νὰ σκεφθῶμεν, καὶ πρὶν λήξῃ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου εἰς πρώτην φάσιν, θὰ εἰσέλθωμεν, ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχωμεν λάβει ἀπόφασιν, διὰ νὰ μετάσχωμεν τῆς ψηφοφορίας. (Ἀποχωροῦν ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν).

§26Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. (Προσωρινὸς Πρόεδρος). Καλοῦνται ψηφολέκται ἐπὶ τοῦ καταλόγου οἱ κ.κ. Θ. Παπᾶς καὶ Κ. Περραιβὸς καὶ ἐπὶ τῆς ψηφολέκτου οἱ κ.κ. Δ. Παπανικολάου καὶ Η. Κατριβάνος. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν ἄρχεται ἡ μυστικὴ διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφορία. Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψε τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα). Ἐψήφισαν ἐν συνόλῳ 193, ἔλαβον:

Συνεπῶς, τακτικὸς Πρόεδρος τοῦ Σώματος ἐξελέγη ὁ κ. Γεώργιος Ἀθανασιάδης–Νόβας, βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας, ὅστις καὶ καλεῖται νὰ καταλάβῃ τὴν ἕδραν. (Ὁ ἐκλεγεὶς τακτικὸς Πρόεδρος βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας, ἀνερχόμενος ὑπὸ τὰ ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα καταλαμβάνει τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καὶ ἐκφωνεῖ τὸν κάτωθι λόγον).

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βαθύτατα αἰσθάνομαι, κύριοι συνάδελφοι, καὶ τὴν μεγάλην τιμήν, ποὺ μοῦ ἀπονέμετε καὶ τὴν βαρεῖαν εὐθύνην ποὺ ἐπωμίζομαι διὰ τῆς ἐκλογῆς μου ὡς Προέδρου τοῦ Σώματος. Δίδω τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι θὰ καταβάλλω πᾶσαν δυνατὴν ἐπιμέλειαν καὶ μέριμναν ἵνα δικαιώσω τὴν ἐμπιστοσύνην σας, διὰ τὴν ὁποίαν σᾶς εἶμαι εἰλικρινῶς εὐγνώμων. Ὀφείλω ἐπὶ πλέον νὰ παράσχω τὴν ρητὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἐπὶ τῆς ἕδρας ταύτης θὰ εἶμαι ἀδέσμευτος καὶ ἀνεπηρέαστος, ἀφοσιωμένος αὐστηρῶς εἰς τὴν πιστὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τῶν ἀγράφων τῆς κοινοβουλευτικῆς παραδόσεως κανόνων, μὲ ἀκριβοδικαίαν πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν ἰσότητα καὶ ἀμεροληψίαν. Κύριοι βουλευταί, ἐάν, ὅπως εἶναι φυσικόν, ἡ ἁρμονικὴ μὲ τὴν λαοπρόβλητον Κυβέρνησιν τῆς Χώρας συνεργασία ἀποτελεῖ ἀναγκαίαν προϋπόθεσιν τῆς γονίμου ἐνασκήσεως τῶν καθηκόντων μου, ἄλλο τόσον ἀναγκαίαν θεωρῶ καὶ τὴν ἰδικήν σας, ὅλων, εἰλικρινῆ συμπαράστασιν πρὸς εὐόδωσιν τῆς κοινῆς μας ἀποστολῆς. Μόνον μὲ τὴν ἐποικοδομητικὴν συμβολὴν καὶ τὸν καλόπιστον ἔλεγχον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὸ δημιουργικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως τελειοῦται ἀρτίως καὶ θεμελιοῦται βιωσίμως. Ἀποτελεῖ τοῦτο παλαιὰν ἀλήθειαν, ἡ ὁποία προσλαμβάνει ηὐξημένην διὰ τὴν τεχνοκρατικὴν ἐποχήν μας ἰσχύν. Δὲν ἀναταράσσουν ἴσως σήμερον τὸν πολιτισμένον κόσμον νέα ρεύματα ἰδεῶν, ὅσον νέα ρεύματα μεθόδων. Ἡ σημασία τῆς πολιτικῆς Δημοκρατίας, στερεωμένη ἀσφαλῶς ἐπὶ ἀδιασείστου ἐδάφους, ὑψοῦται ἀπαραβίαστος καὶ ἀναρριπίζεται ἀνενόχλητος ὑπεράνω τῆς ρεούσης αἰωνιότητος. Ἡ φορὰ τῆς ἐξελίξεως ἄγει ὁλοταχῶς πρὸς τὴν κατάκτησιν καὶ ὀργάνωσιν τῆς Κοινωνικῆς καὶ Οἰκονομικῆς Δημοκρατίας. Τὸν περαιτέρω ἀγῶνα διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ὅλων τῶν ἀγαθῶν τῆς πλήρους Δημοκρατίας ὑπὲρ τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ, ἐμπιστεύεται ἤδη ἡ ἀνθρώπινη μοῖρα ὑπέρ ποτε καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν ἐπιστήμην. Ἐκαρποφόρησαν αἱ ἰδέαι. Προσδοκᾶται νὰ καρποφορήσουν καὶ αἱ μέθοδοι. Ἂς μὴ μᾶς διαφύγῃ τὸ νόημα καὶ τὸ πρόσταγμα τῆς ἱστορικῆς καμπῆς. Εἰς τὴν μακρὰν εὐγενῆ παράδοσιν καὶ τοῦ ἰδικοῦ μας Κοινοβουλίου ἂς ἐνσωματώσωμεν μὲ ὅσην δημιουργικὴν τόλμην χρειάζεται τὰ νέα ζωοποιὰ στοιχεῖα, ποὺ προσφέρει τὸ παρόν, ποὺ ἀπαιτεῖ τὸ μέλλον. Σημειώνω τὸ εὐχάριστον γεγονός, ὅτι μὲ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς τοῦ 1963 καὶ τοῦ 1964, ἀνενεώθη κατὰ τὸ ἓν τρίτον περίπου ἡ δύναμις τῆς Βουλῆς, ἐκλεγέντων 99 νέων βουλευτῶν. Τοῦτο παρέχει προσθέτους ἐλπίδας ἀνανεωτικοῦ σφρίγους. Ἡ ἀνάγκη τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ εἶναι κατάδηλος ἀπὸ πάσης σκοπιᾶς. Τὰ ἰδικά μας κύρια εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καθήκοντα, τόσον τῆς Νομοθετικῆς ἐργασίας ὅσον καὶ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, συγκροτοῦντα αἰωνίας ἀξίας, δὲν ἐπιδέχονται μεταβολὰς βαθυτέρας οὐσίας. Ἔχουν ὅμως σήμερον ἀπαραίτητον ἀνάγκην λειτουργικῆς ἀναρρυθμίσεως καὶ εἰς τὸν ὀργανισμὸν ποὺ τὰ διέπει καὶ εἰς τὸν μηχανισμὸν ποὺ τὰ κινεῖ. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι θὰ συναινέσῃ προθύμως ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἄμεσον ἐπιδίωξιν τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, πρὸς ἀναζωογόνησιν τοῦ ρυθμοῦ τῶν ἐργασιῶν μας, συμφώνως ἄλλωστε καὶ μὲ τὴν προϋπάρχουσαν ἀπὸ τὰς προγενεστέρας Βουλάς, ὁμοφωνίαν ὅλων τῶν πολιτικῶν Κομμάτων. Ἂν ἡ ὁμοφωνία αὕτη παρέμεινε μέχρι τοῦδε ἄκαρπος, θεωρῶ ζήτημα φιλοτιμίας δι’ ἐμὲ νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ πραγματοποίησις τοῦ ἀντικειμένου της. Ἐπικαλοῦμαι πρὸς τοῦτο τὴν συνδρομὴν πάντων ὑμῶν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ υἱοθετήσητε καὶ ὡς ἰδικόν σας ζήτημα φιλοτιμίας τὴν ἀποκατάστασιν ὁμαλῆς, ἀπροσκόπτου, γοργῆς καὶ περισσότερον ἀποδοτικῆς λειτουργίας τόσον τῆς Ὁλομελείας τοῦ Κοινοβουλίου, ὅσον καὶ τῶν καθ’ ἕκαστα Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν. Γνωρίζων καὶ τὴν σχετικὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κυρίου Ἀρχηγοῦ τῆς πλειοψηφίας σκέπτομαι νὰ προτείνω, ὅπως εἰς τὸν νέον Κανονισμὸν προσδιορισθῇ ὡς ὥρα ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων ἡ πέμπτη καὶ ἡμίσεια ἀπογευματινή, ἀφιερωθῇ δὲ μία καὶ ἡμίσεια ὥρα καθ’ ἑκάστην διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν καὶ τῶν ἐρωτήσεων κατὰ σειρὰν διαδοχῆς τῶν προκαθωρισμένων δι’ ἑκάστην ἡμέραν ἁρμοδίων Ὑπουργείων. Θὰ ἔχουν μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν οἱ κύριοι βουλευταί, ὅλην τὴν ἀπαιτουμένην ἄνεσιν διὰ νὰ πραγματεύωνται ἐν ἐκτάσει τόσον τὰ γενικά, ὅσον καὶ τὰ μερικώτερα θέματα, ἰδίως τῶν ἐπαρχιῶν, πρὸς τὰ ὁποῖα προέχουσαν ὀφείλομεν νὰ ἐπιδείξωμεν στοργήν, διότι, πράγματι, ἡ ἀνάπτυξίς των πολὺ ἀπέχει ἀπὸ τοῦ νὰ εἶναι ἰσόμετρος μὲ τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα τῆς Χώρας. Μέχρι τῆς σχεδιαζομένης τροποποιήσεως ταύτης, θὰ ἠδυνάμεθα ἀπὸ τοῦδε νὰ ὁρίσωμεν ὡς ἔναρξιν τῶν τακτικῶν μας συνεδριάσεων τὴν 6ην ἀπογευματινὴν ἀκριβῶς, μὲ συνεχῆ ἀπασχόλησιν τοὐλάχιστον τεσσάρων ὡρῶν ἡμερησίως. Ὑφίσταται ἀνάγκη ἐπιδείξεως ἐπηυξημένου ζήλου. Χρέος μας εἶναι ὅπως ἀντὶ πάσης θυσίας ὄχι μόνον συντηρήσωμεν, ἀλλὰ καὶ ἐνισχύσωμεν τὴν ἠθικὴν δύναμιν καὶ τὸ ἠθικὸν κῦρος, ποὺ εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἔξαρσιν τοῦ Κοινοβουλίου εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς του καὶ διὰ τὴν ἑδραίωσίν του εἰς τὴν λαϊκὴν συνείδησιν. Ἄν ἡ ἐλευθερία τῶν συζητήσεων ἀποτελῇ τὴν προϋπόθεσιν τῆς ὑπάρξεως τοῦ Κοινοβουλίου, ἡ εὐπρέπεια τῶν συζητήσεων ἀποτελεῖ τὴν ἐγγύησιν τῆς ἐπιβιώσεώς του. Ἔγκειται εἰς τὴν φύσιν τῶν ἀντιπροσωπευτικῶν σωμάτων ἡ ἰδεολογικὴ διαφοροποίησις καὶ ἡ διάστασις τῶν γνωμῶν. Ἀλλ’ ἔγκειται ἐπίσης εἰς τὸν γνήσιον χαρακτῆρα των, ἡ ἔκφρασις τῶν ἀντιθέτων γνωμῶν νὰ αὐτοπεριορίζεται εἰς τὰ πλαίσια εὐγενοῦς πάλης καὶ ἀμοιβαίου σεβασμοῦ. Τὸν καλοπροαίρετον τοῦτον αὐτοπεριορισμὸν προβλέπει ὡς ἀντικειμενικὸς διαιτητὴς ὁ Κανονισμός, τοῦ ὁποίου τηρητὴς ἄτεγκτος ὀφείλει νὰ εἶναι ὁ Πρόεδρος. Ἀλλὰ καὶ ἡ πλέον εὐσυνείδητος προσπάθεια τοῦ Προέδρου θέλει ἀποδειχθῆ ματαία ἄνευ τῆς προθύμου συνεισφορᾶς καλῆς θελήσεως ἐκ μέρους ὅλων τῶν συναδέλφων, τὴν ὁποίαν δὲν ἀμφιβάλλω ποσῶς, ὅτι θέλω συναντήσει καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς θητείας μου. Κύριοι Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, Εἰς τὴν ἐπίσημον αὐτὴν αἴθουσαν τοῦ Βουλευτηρίου, ἀποκορυφοῦται ἡ ἀκμὴ τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν καὶ στεφανοῦται ὁ θρίαμβος τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Πρέπει νὰ ἐξαπλοῦται ἀνέτως εἰς αὐτὴν ἑκάστην ἑσπέραν συνεδριάσεως, ὁ πολιτικός, ὁ κοινωνικὸς καὶ ὁ οἰκονομικὸς Χάρτης τῆς Χώρας ἀνάγλυφος. Νὰ δονῆται πρέπει ἡ αἴθουσα αὐτὴ ἀδιαλείπτως ἀπὸ τὸν παλμὸν τοῦ μοχθοῦντος λαοῦ καὶ νὰ καταυγάζεται ἀενάως ἀπὸ τὸν ἀνέσπερον σελαγισμὸν τῶν ἐθνικῶν μας ἰδανικῶν. Εἰς τὸ μέσον τοῦ ἀρχαίου Βουλευτηρίου τῶν Ἀθηνῶν ὑπῆρχε βωμὸς ἀποκαλούμενος «Βουλαία Ἑστία». Ἄς διατηρήσωμεν τὴν Ἑστίαν αὐτὴν νοερῶς καὶ ἂς τὴν αἰσθανώμεθα νὰ τήκῃ καὶ νὰ ἀνατήκῃ μὲ τὴν αἰωνία φλόγα της τὰ ἀθάνατα τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς ζώπυρα. Ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας, κύριοι βουλευταί, ἀφοσίωσιν, ἀνάτασιν καὶ ἔξαρσιν ἐξαρτᾶται νὰ εἶναι παντοτεινὰ ἡ αἴθουσα τοῦ ἐθνικοῦ μας Κοινοβουλίου γεμάτη ψυχικὴν παρουσίαν λαοῦ, γεμάτη πνεῦμα Ἐλευθερίας καὶ Εἰρήνης, γεμάτη ὅραμα Ἑλληνικοῦ Μεγαλείου. Ἀφοῦ σᾶς εὐχαριστήσω ἐκ νέου διὰ τὴν ὑψηλὴν τιμήν, μὲ τὴν ὁποίαν μὲ περιεβάλατε, ἀναλαμβάνω εὐπροσδέκτως τὰ καθήκοντά μου. Ὡς ἐπεῖγον καθῆκον μου ἀντιλαμβάνομαι κατὰ πρῶτον, κύριοι βουλευταί, τὴν εὐλαβῆ μνημόνευσιν τῆς ἐπελθούσης εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Θρόνον μεταβολῆς: Ἀναπότρεπτος εἱμαρμένη ἠθέλησεν ὅπως ἡ παροῦσα περίοδος τοῦ ἐθνικοῦ μας Κοινοβουλίου ἐγκαινιασθῇ μὲ τὸ πανελλήνιον πένθος, ποὺ ἐπροκάλεσεν ἡ ἀδόκητος ἀπώλεια τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Παύλου, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ μὲ τὴν θαλερὰν αἰσιοδοξίαν, ποὺ ἐμπνέει ἡ ἀνάρρησις εἰς τὸν Θρόνον τοῦ Βασιλέως Κωνσταντίνου. Τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος ἐθρήνησε καὶ ἐκήδευσε πανδήμως τὸν προώρως ἐκλείψαντα Λαοφιλῆ Ἄνακτα. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι διερμηνεύω τὰ αἰσθήματα ὅλων τῶν πτερύγων τῆς Βουλῆς, ἀποτίων τὸν ὀφειλόμενον φόρον τιμῆς εἰς τὴν Μνήμην Του. Ὁ Βασιλεὺς Παῦλος, ἐνεσάρκωνεν ἐξαιρέτους ἡγεμονικὰς ἀρετὰς καὶ σπανίας ἀνθρωπίνας ἀξίας, τὰς ὁποίας προφρόνως διέθετεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος. Ἦτο πραγματικῶς ὑψηλὸν πρότυπον ἐναρέτου Ἀνδρός. Εὐγένεια σκέψεως καὶ ἁπλότης τρόπων ἐχαρακτήριζον ἁδρῶς πᾶσαν του ἐκδήλωσιν. Ὁ ψυχικός Του κόσμος ἐκυριαρχεῖτο ἀδιαταράκτως ἀπὸ βαθύρριζον χριστιανικὴν πίστιν καὶ ἀπὸ διάπυρον πατριωτικὸν αἴσθημα. Προικισμένος μὲ φιλοσοφικὴν διάθεσιν ἔμφυτον, ἐκινεῖτο εὐαρέστως καὶ ἀνέτως εἰς τὴν σφαῖραν τοῦ ἰδεαλισμοῦ, πηγὴ ὁ ἴδιος δημιουργικὴ πρωτοτύπων πολιτιστικῶν ἰδεῶν, τὴν πραγμάτωσιν τῶν ὁποίων, πρὸς ὄφελος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐπεδίωκε πάντοτε μὲ πάθος ἔνθερμον. Ἐτέρπετο κυριολεκτικῶς ὅταν εὑρίσκετο μεταξὺ τοῦ λαοῦ καὶ ἰδίως μεταξὺ τῶν πληθυσμῶν τῆς ὑπαίθρου, ὡς εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ διαπιστώσω, ὅταν συνώδευσα Αὐτὸν ὡς Ὑπουργὸς εἰς περιοδείας Του. Ἐπίστευεν εἰς τοὺς ἐλευθέρους θεσμοὺς καὶ ἤντλει ἀπὸ τὸ σπάργος των τὴν γαληνιαίαν δύναμιν τῆς Βασιλικῆς Του συνειδήσεως. Περιέβαλλε μὲ στοργὴν ὑγιᾶ τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις τοῦ Ἔθνους, ἀτενίζων αὐτὰς ὡς τὸ Παλλάδιον τῶν ἱστορικῶν πεπρωμένων τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐχθαιρόμενος πᾶσαν ἰδέαν ἐκτροπῆς ἀπὸ τῆς ὑψηλῆς των ἀποστολῆς. Ἀλλὰ δὲν ἦτο ἀσθενέστερον τὸ ἐνδιαφέρον Του διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πνευματικῶν καὶ ἠθικῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους. Τὸν Βασιλέα Παῦλον οὐδέποτε ἀπέλιπεν ἡ εὐψυχία, ἡ φρόνησις, ἡ εὐθυκρισία, ἡ ὑψηλὴ αἴσθησις τοῦ καθήκοντος. Ηὐτύχησεν οὕτω νὰ ὑπηρετήσῃ εὐεργετικῶς τὴν Πατρίδα εἰς κρισίμους ὥρας ἐθνικῶν κινδύνων καὶ εἰς γονίμους ὥρας εἰρηνικῶν πραγματοποιήσεων. Ὅσοι ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ Τὸν γνωρίσουν ἐκ τοῦ πλησίον, νὰ συνεργασθοῦν μαζί Του καὶ νὰ βιώσουν εἰς τὸ κλῖμα τῆς προσωπικότητός Του, ἀδύνατον εἶναι νὰ λησμονήσουν τὸ μαρμαῖρον λάμπος τῆς καλωσύνης Του καὶ τῆς ἐντιμότητός Του τὸ διάχυτον μῦρον. Ἡ Μνήμη Του θὰ παραμείνῃ ἀΐδιος εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἔθνους, Μνήμη Βασιλέως ἀγαθοῦ καὶ συνετοῦ, ὅστις συνεδύασεν ἁρμονικῶς, ὅσον οὐδεὶς ἄλλος, τὴν μεγαλοπρέπειαν τῆς Βασιλικῆς Ἀρχοντιᾶς καὶ τῆς πραγματικῆς Ἀνθρωπιᾶς τὴν σεμνοπρέπειαν. Ὁμόθυμος εἶναι ἡ εὐχὴ τοῦ Ἔθνους ὅπως ὁ νέος Βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἐμφορηθῇ δαψιλῶς ἀπὸ τὰς ἀρετὰς τοῦ Πατρός Του καὶ ἀκολουθήσῃ μὲ εὐλάβειαν τὰς ἀρχάς Του, ἐνσαρκώνων ὑγιῶς τὸ δημοκρατικὸν πνεῦμα τοῦ πολιτεύματός μας καὶ τὰ ὑψηλὰ πολιτιστικὰ ἰδεώδη τῆς ἐθνικῆς μας κληρονομίας ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς Πατρίδος, τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Βασιλικοῦ Οἴκου. Ἐπιθυμῶν νὰ συμπληρώσω τὸν κύκλον τῶν αἰσθημάτων τῆς Βουλῆς, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ὅπως ἐκφράσω τὰ εἰλικρινῆ συλλυπητήρια τοῦ Σώματος πρὸς ὁλόκληρον τὴν Βασιλικὴν Οἰκογένειαν, ἀπευθύνω δὲ ἰδιαιτέρως πρὸς τὴν Α. Μ. τὴν Βασίλισσαν Μητέρα Φρειδερίκην τὴν ἔκφρασιν τοῦ σεβασμοῦ καὶ τῆς συμπαθείας τῶν Ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, συμμεριζομένων εἰλικρινῶς τὸν σπαραγμόν Της καὶ τὴν ὀδύνην Της διὰ τὴν πρόωρον ἀπώλειαν τοῦ Βασιλέως Συζύγου Της, εἰς Τὸν ὁποῖον μὲ τόσην ἀφοσίωσιν καὶ δημιουργικότητα συμπαρεστάθη ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Θρόνου.

§28Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Δὲν λείπει κανεὶς ἄλλος ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν;

§29Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. (Πρόεδρος Βουλῆς). Κύριε συνάδελφε, πρέπει νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λησμονηθῇ αὐτὸς ποὺ λείπει. Καὶ πρόκειται ἀκριβῶς νὰ ζητήσω τὴν ἄδειαν τοῦ Σώματος νὰ ὁρίσω ἡμέραν κατόπιν συνεναίσεως μετὰ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων μετὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ Προεδρείου εἰς Σῶμα καὶ μετὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἄνεσις, προκειμένου νὰ ἀποτίσῃ ἡ Βουλὴ τὸν φόρον τιμῆς εἰς τὸν ἐκλιπόντα πολιτικὸν ἡγέτην. Ἔχω συνεννοηθῆ μὲ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων. Αὐτὴ ἡ διαδικασία ἦτο ἡ πλέον ὀρθὴ διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ τελέσωμεν τὸ μνημόσυνον τῆς ἐξεχούσης αὐτῆς πολιτικῆς φυσιογνωμίας.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§31Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος ἐπένθησε τὸν θάνατον τοῦ Βασιλέως Παύλου. Ἦτο ἀληθὴς Βασιλεὺς καὶ ἀληθὴς ἄνθρωπος. Εἶχε ἀξιοπρέπειαν, εὐγένειαν, καλωσύνην, πίστιν εἰς τὸν Θεόν, πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα, πίστιν εἰς τὸ χρέος του καὶ ἦτο πάντοτε πρόθυμος εἰς θυσίας. Καὶ καταυγάζη τὴν μορφήν του ἡ ἀνάμνησις, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς, ἐπέμενε νὰ ἔλθῃ εἰς τὰ βουνὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ ἀναλάβῃ ὁ ἴδιος τὴν ἡγεσίαν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Ἔθνους ἐσαεὶ θὰ τιμᾶται ἡ μνήμη του. Πρὸς τὴν Βασίλισσαν–μητέρα καθὼς καὶ τὰ μέλη τῆς Βασιλικῆς Οἰκογενείας, τῶν ὁποίων συμμεριζόμεθα τὴν συντριβήν, ὑποβάλλομεν βαθύτατα συλληπητήρια. Πρὸς τὸν Βασιλέα Κωνσταντῖνον, ὁ ὁποῖος νεώτατος ἀνῆλθεν εἰς τὸν Θρόνον καὶ τὸν ὁποῖον ὁλόκληρος ὁ λαός μας περιβάλλει μὲ τρυφερὴν ἀγάπην καὶ μεγάλας ἐλπίδας, εὐχόμεθα δόξαν διὰ τὸ Ἔθνος, εὐημερίαν διὰ τὸν λαὸν καὶ προσωπικὴν εὐτυχίαν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ κ. Π. Κανελλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§33Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ ἀναλήψει τῶν καθηκόντων σας, κύριε Πρόεδρε, τῶν ὁποίων ἡ ἐκπλήρωσις εὔχομαι, καὶ προσωπικῶς εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ προκαλέσῃ τὴν ἀναγνώρισιν ὅλων τῶν μερίδων τοῦ Σώματος, ἐθεωρήσατε καθῆκον σας, καθῆκον ἐθνικὸν καὶ ἀνθρώπινον, νὰ ὁμιλήσητε περὶ τοῦ Μεγάλου Ἀπόντος. Συμμερίζεται πλήρως ἡ ΕΡΕ, ὅσα καὶ ὑμεῖς κ. Πρόεδρε, καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπαν περὶ τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Παύλου. Τὸν ὠνόμασα Μέγα Ἀπόντα. Κάθε Βασιλεύς, κάθε Ἀνώτατος Ἄρχων εἶναι μέγας εἰς τὸ ἀξίωμα, ἵσταται ὑψηλότερον παντὸς ἄλλου καὶ ἡ ἀπουσία του εἶναι, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ὁπωσδήποτε μεγάλη. Εἰς τὴν περίπτωσιν ὅμως τοῦ Βασιλέως Παύλου, ὁ χαρακτηρισμὸς ἔχει καὶ ἄλλην οὐσιαστικὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν ἐπεσημάνατε ἄλλωστε καὶ σεῖς κ. Πρόεδρε, καὶ ἐπεσήμανε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Βασιλεὺς Παῦλος εἶναι σήμερον ὁ Μέγας Ἀπών, διότι ἦτο ἕως χθὲς μέγας καὶ ὡς παρὼν ἄνθρωπος, ὡς μεγάλη καρδιά, ὡς ἠθικὴ μορφή. Ἦτο ἄνθρωπος γενναιότατος μεγάλης καλωσύνης καὶ συνέσεως μεγάλης. Τὸ ἀξιοσημείωτον μάλιστα εἶναι, ὅτι ἐξειλίχθη εἰς μεγάλην ἀνθρώπινον φυσιογνωμίαν, κατὰ τὴν πολυκύμαντον ζωήν του, βαθμιαίως. Πηδοῦν εἰς τὸ προσκήνιον τῆς ἱστορίας συχνά, μὲ κίνητρον τὸ ἁπλοῦν τάλαντον, μὲ κίνητρον ἕνα ἰσχυρὸν ἔνστικτον, μεγάλοι ἄνδρες. Καὶ ὡς ἐπὶ τῷ πολὺ ἀναστατώνουν τὰ πάντα. Ὁ Βασιλεὺς Παῦλος δὲν ἐπήδησε, μὲ τρόπον ἀπότομον καὶ φαντασμαγορικὸν εἰς τὸ προσκήνιον. Ἐπορεύθη πρὸς αὐτό, πρὶν κἂν γίνῃ Βασιλεύς, μὲ βῆμα ἀθόρυβον, ἐξελισσόμενος διαρκῶς περισσότερον εἰς τὴν προσωπικότητα ἐκείνην, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐπιφυλάξει εἰς αὐτὸν ὁ Θεός. Εἶχον τὸ προνόμιον νὰ παρακολουθήσω ἀπὸ πολὺ κοντὰ ὡρισμένας φάσεις τῆς πορείας του πρὸς τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀνθρωπίνης μορφῆς του. Ὑπῆρξε δι’ ἐμὲ ἀληθινὴ ἀποκάλυψις ἡ στάσις του εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, κατὰ Ἰούλιον 1942, ὅταν ὁ Ρόμελ ἦτο πρὸ τῶν πυλῶν. Ἀκριβῶς τότε εἶχεν ἀρχίσει ὁ Διάδοχος Παῦλος νὰ γίνεται — δηλαδὴ εἰδικώτερον διὰ τὰ μάτια τῶν τρίτων, διότι ἡ ἐπεξεργασία μέσα του θὰ εἶχε γίνει πολὺ προηγουμένως — νὰ γίνεται μεγάλη ἀνθρωπίνη ὕπαρξις. Καὶ ἦτο πολὺ ἀνθρώπινος ὡς μεγάλη ὕπαρξις. Εἶναι ἀξιοσημείωτον, ὅτι δὲν ἐπῆρε ποτὲ ὕφος. Τὶ ἐχρειάζετο τὸ κτυπητὸν ὕφος, ἀφοῦ εἶχεν ἀληθὲς ἦθος; Θὰ ἀρκεσθῶ, κ. Πρόεδρε, εἰς αὐτὰ τὰ ὀλίγα λόγια. Δὲν θὰ ἤθελε καὶ ὁ ἴδιος ἀσφαλῶς, ὁ Βασιλεὺς Παῦλος, νὰ εἴπω περισσότερα. Ἐπιτρέψατέ μου ὅμως νὰ ἐκφράσω τὴν βαθεῖαν συμπάθειαν πρὸς τὴν σύντροφον τοῦ βίου του τὴν Βασίλισσαν Μητέρα Φρειδερίκην. Γνωρίζω ἐξ ἀμέσου ἀντιλήψεως, ὅτι ἠγάπησε πολὺ τὸν Βασιλέα Παῦλον. Καὶ ἡ ἀγάπη εἶναι μεγάλη πρᾶξις. Εἶναι ἡ κατ’ ἐξοχὴν μεγάλη πρᾶξις εἰς τὴν ζωήν. Ὁ νέος Βασιλεὺς Κωνσταντῖνος εἶναι κληρονόμος, ὄχι μόνον τοῦ Θρόνου, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀρετῆς τοῦ ἐκλιπόντος Πατρός Του. Ὁ Βασιλεὺς Παῦλος θὰ ἐπεθύμει ἀσφαλῶς—μὴ γνωρίζων—λόγῳ σεμνότητος, τὸ μέγεθος τῆς ἰδίας αὐτοῦ ἀρετῆς, νὰ τὸν ὑπερβάλῃ ὁ Υἱός του εἰς ἀρετήν. Τὸ εὐχόμεθα καὶ τὸ ἐλπίζομεν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ κ. Η. Ἡλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§35Η. ΗΛΙΟΥ. Καὶ ἡ παράταξίς μας ἐξεδήλωσε καὶ ἐκδηλώνει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὴν συμμετοχήν της εἰς τὴν ἀνθρωπίνην συμπάθειαν, τὴν ὁποίαν ἡ τραγική, ἡ σχεδὸν δραματικὴ καὶ ἐπώδυνος πάλη τοῦ Βασιλέως πρὸς τὸν θάνατον προεκάλεσε, πάλη, ἡ ὁποία ἐξισώνει Βασιλέα ἢ στρατιώτην, πλούσιον ἢ πένητα, δίκαιον ἢ ἁμαρτωλόν. Κοινὸς εἶναι ὁ ἀνθρώπινος πόνος καὶ ἡ συμμετοχὴ εἰς τὸ πένθος διὰ τὴν φυσικὴν ἀπώλειαν τοῦ προσώπου τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος καὶ συμμερίζεται ἡ παράταξίς μας τὴν ἀποστολὴν τῶν σχετικῶν κατὰ τὴν πρότασίν σας συλλυπητηρίων γραμμάτων, πιστεύουσα περαιτέρω, ὅτι ἡ περὶ τῆς πολιτείας του, τοῦ ἔργου του καὶ τοῦ ρόλου, τὸν ὁποῖον διεδραμάτισεν εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου, κρίσις, προτιμότερον εἶναι νὰ ἀφεθῇ εἰς τὴν ἱστορίαν. Συμμερίζεται ἐπίσης τὴν εὐχὴν καὶ ἐκφράζει τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὁ νέος Βασιλεύς, συμμορφούμενος πιστῶς εἰς ὅσα τὸ Σύνταγμα διακελεύει, θὰ ἐξασφαλίσῃ πολιτείαν δημοκρατικὴν, σύμφωνα πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν κ. Σ. Μαρκεζίνης, ἔχει τὸν λόγον.

§37Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν συμμετέχει εἰς τὸ πανελλήνιον πένθος τοῦ ἀδοκήτου προώρου θανάτου τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Παύλου. Ὑπῆρξεν Βασιλεὺς γενναῖος, βαθεῖαν συνείδησιν ἀποδείξας τῆς ἀποστολῆς του ὡς Ἡγέτου τοῦ Ἔθνους καὶ ὑπὲρ πᾶν ἄλλο καλωσύνην. Ἀνῆλθεν ἐπὶ τοῦ Θρόνου εἰς κρισιμωτάτας διὰ τὴν Πατρίδα στιγμὰς καὶ ἀπῆλθεν τοῦ κόσμου τούτου μὲ τὴν γενικὴν ἀναγνώρισιν, ὅτι τὸν δρόμον τὸν καλὸν ἠκολούθησεν. Εἰς τὴν πολυτάραχον Ἑλληνικὴν ἱστορίαν ἐκλεκτὴν κατέλαβε θέσιν ὁ ἀείμνηστος Βασιλεύς. Πλήρης ἡ συμμετοχὴ τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν εἰς τὴν θλίψιν τῆς Βασιλίσσης Μητρός. Πεποίθησιν ἔχομεν, ὅτι ὁ νέος Βασιλεὺς Κωνσταντῖνος θὰ ἀποδειχθῇ καὶ αὐτὸς ἄξιος τοῦ Ἔθνους Βασιλεύς.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅπως, ἐν συνεννοήσει μὲ τοὺς κ.κ. Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων, ὁρίσω τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως θὰ μνημονεύσωμεν τὸν ἀείμνηστον Σοφοκλῆν Βενιζέλον. Παρακαλῶ ἐπίσης νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπικυρώσω τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, ὑπ’ εὐθύνῃ μου.

§39ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἐκλογὴν πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ Προεδρείου. (Ὥρα 11.15′ μ.μ.)