1963.12.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 2α

Τρίτη 17 Δεκεμβρίου 1963

Προεδρία κ. Η. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Προσωρινὸς Πρόεδρος). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Καλοῦνται οἱ ἀνακηρυχθέντες καὶ μὴ ὁρκισθέντες βουλευταὶ κ. κ. Ε. Λουλακάκης καὶ Γ. Λύχνος καὶ δίδουν τὸν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 64 τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον ὅρκον ἔχοντα οὕτω): «Ὁμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς Νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου». Καλεῖται ἐν συνεχείᾳ ὁ ἀνακηρυχθεὶς καὶ μὴ ὁρκισθεὶς Μωαμεθανὸς τὸ θρήσκευμα βουλευτὴς Χασὰν Ὀγλοῦ Γιουσοὺφ καὶ δίδει τὸν νενομισμένον ὅρκον, ἔχοντα οὕτω: «Ὁμνύω εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Παντοδυνάμου Θεοῦ καὶ τοῦ μόνου αὐτοῦ προφήτου, ὅστις εἶναι ὁ Μωάμεθ, νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς Νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου».

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ προσωρινὸς Γραμματεὺς κ. Ι. Κεφαλογιάννης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§3Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. (Προσωρινὸς Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Κύριοι βουλευταί, θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ἀντικείμενον τῆς ὁποίας εἶναι ἡ ἐκλογὴ τακτικοῦ Προέδρου τοῦ Σώματος. Καλοῦνται ψηφολέκται ἐπὶ τοῦ καταλόγου οἱ κ.κ. Δ. Παπαδημητρίου τῆς Ε.Κ. καὶ Ι. Κεφαλογιάννης τῆς Ε.Ρ.Ε. Καλοῦνται ἐπίσης ἐπὶ τῆς ψηφοδόχου οἱ κ.κ. Μ. Γαληνὸς καὶ Ε. Σκορδίλης. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ διὰ ψηφοδελτίων μυστικὴ ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν τακτικοῦ Προέδρου τοῦ Σώματος).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὸ Σῶμα τὰ κάτωθι τηλεγραφήματα: 1) Τοῦ κ. Θωμᾶ Ἀνδρεάδη, ἔχον οὕτω: Ἀθῆναι. Πρὸς Προσωρινὸν Πρόεδρον Βουλῆς Ἑλλήνων Ἐνταῦθα «Νοσηλευόμενος εἰς Κλινικὴν «Ἅγιος Παῦλος» Ἀθηνῶν καὶ εὑρισκόμενος ἐν πλήρει ἀκινησίᾳ, δηλῶ, ὅτι ψηφίζω ὡς Πρόεδρον Βουλῆς τὸν κ. Ἠλίαν Τσιριμῶκον.

ΘΩΜΑΣ ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ

Βουλευτὴς Πέλλης». 2) Τοῦ κ. Ν. Νομικοῦ, ἔχον οὕτω: Παρίσι. Πρόεδρον Βουλῆς Ἑλλήνων Ἀθήνας «Παρακαλῶ ἀναγγείλατε Σῶμα, ὅτι διὰ ψηφοφορίαν Προέδρου ψηφίζω τὸν ὑποδειχθησόμενον ὑπὸ Ε.Ρ.Ε.

Ν. ΝΟΜΙΚΟΣ

Βουλευτὴς Κυκλάδων». (Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψε τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα). Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διεξαχθείσης ψηφοφορίας διὰ τὴν ἀνάδειξιν τοῦ τακτικοῦ Προέδρου τοῦ Σώματος. Ἐψήφισαν ἐν συνόλῳ 294, ὅσα καὶ τὰ εὑρεθέντα ψηφοδέλτια. Εὑρέθησαν ψηφοδέλτια φέροντα τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Ἠλία Τσιριμώκου 167. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Λευκὰ ψηφοδέλτια 124. 2 φέροντα τὸ ὄνομα Μαρκεζίνης καί, ἑπομένως ἄκυρα καὶ ἕνα φέρον τὸ ὄνομα Στεφανόπουλος. Ἑπομένως κατὰ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ ἄρθρον 56 τοῦ Συντάγματος, τακτικὸς Πρόεδρος διὰ τὴν παροῦσαν Αʹ Σύνοδον τῆς Ζʹ Περιόδου, ἐξελέγη ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ἠλίας Τσιριμῶκος, ὁ ὁποῖος καὶ παρακαλεῖται ὅπως προσέλθῃ καὶ καταλάβῃ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). (Ὁ ἐκλεγεὶς τακτικὸς Πρόεδρος κ. Ἠλίας Τσιριμῶκος, βουλευτὴς Ἀθηνῶν, ἀνερχόμενος ὑπὸ τὰ ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα, καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου καὶ ἐκφωνεῖ τὸν κάτωθι λόγον:)

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐκτιμῶ μὲ ἀπόλυτον ἀκρίβειαν τὸ μέγεθος τῆς τιμῆς ποὺ μοῦ γίνεται καὶ τὸ βάρος τῆς εὐθύνης ποὺ μοῦ ἀνατίθεται μὲ τὴν ψῆφον σας. Εἶμαι εὐγνώμων διὰ τὴν τιμήν. Ὑπόσχομαι, ὅτι θὰ προσπαθήσω νὰ καταστῶ ἄξιος τῆς εὐθύνης. Τὸ ἀξίωμα τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς εἶναι ἐξ ἐκείνων ποὺ χαρακτηρίζουν τὴν ὅλην οἰκονομίαν, τὰς δυσχερείας, ἀλλὰ καὶ τὴν εὐγένειαν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος. Διὰ τῆς ψήφου πολὺ συχνὰ ἑνὸς μόνου κόμματος ἀναβιβάζεται εἰς τὴν Προεδρικὴν ἕδραν εἷς βουλευτὴς ἀπὸ τὸν ὁποῖον οὐδεὶς ζητεῖ ν’ ἀπεμπολήσῃ τὴν ἰδεολογικήν του πίστιν ἢ τὸν κομματικόν του δεσμόν. Ἀλλὰ οἱ πάντες ἀπαιτοῦν νὰ ἀρθῇ ὑπεράνω τῶν γνωμῶν ἢ τῶν παθῶν του καὶ νὰ διευθύνῃ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς ὡς τρίτος, τελείως ἀμερόληπτος ἄνθρωπος. Τοῦτο θεωρεῖται —καὶ εἶναι— ἐφικτόν. Ἐπειδή, βασίζεται εἰς τὴν πεποίθησιν, ὅτι πᾶς βουλευτὴς θέτει πρὸ οἱασδήποτε ἄλλης ἰδέας, τὴν ἀφοσίωσιν εἰς τὴν Δημοκρατίαν καὶ τὴν ἀρτίαν λειτουργίαν τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν. Ὡς ἀντιστάθμισμα διὰ τὰς δυσχερείας τοῦ ἔργου τοῦ Προέδρου, οἱ γραπτοὶ καὶ ἄγραφοι νόμοι ποὺ μᾶς διέπουν προϋποθέτουν, ὅτι οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν γνωρίζουν πλήρως τὰ ἰδικά των καθήκοντα. Γνωρίζουν κυρίως, ὅτι τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς δὲν διευθύνει κατ’ οὐσίαν ὁ Πρόεδρος. Τὰς διευθύνει ὁ σεβασμὸς ποὺ ἔχουν οἱ βουλευταὶ πρὸς ἑαυτούς, πρὸς τὸ ἔργον των, πρὸς τὸ συλλογικὸν σῶμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκουν. Πράγματι αἱ κυρώσεις ποὺ προβλέπει ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς κατὰ τῶν παρεκτρεπομένων μελῶν της θὰ ἦσαν ἄνευ περιεχομένου, ἐὰν δὲν ἦτο βέβαιον, ὅτι ὁ βουλευτὴς ἔχει τόσην ὑψηλὴν συνείδησιν τοῦ ἀξιώματός του, ὥστε νὰ θεωρῇ ἀληθῆ ποινὴν τὴν ἀνάκλησιν εἰς τὴν τάξιν, βαρεῖαν ποινὴν τὴν ἀναγραφὴν τῆς ἀνακλήσεως εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἀφόρητον τὴν δημοσίευσίν της εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι βουλευταί, δὲν παρέρχεται ἡμέρα δίχως νὰ ἀκούῃ κανεὶς τιθέμενον ἐμμέσως ἢ ἀμέσως τὸ ἐρώτημα ἂν τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, καρπὸς καὶ ἄνθος τοῦ ἀναπτυχθέντος εἰς τὴν Δυτικὴν Εὐρώπην πολιτισμοῦ, ἁρμόζει εἰς τὴν ἐποχήν μας, ἂν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ καιροῦ μας. Δὲν ἀναφέρομαι βεβαίως εἰς τὴν εὔκολον κριτικὴν ἢ τὴν εἰρωνείαν ποὺ προκαλοῦν μερικὰ φαινόμενα ἥσσονος σημασίας. Τὸ κοινὸν πληροφορεῖται ἀπὸ τὸν Τύπον μὲ πᾶσαν λεπτομέρειαν τὶ ἀντήλλαξαν μεταξύ των δύο ἢ περισσότεροι βουλευταί, εἰς μίαν στιγμὴν ὅπου ἀπώλεσαν τὴν ψυχραιμίαν των, καὶ ποῖοι ἦσαν ἐκεῖνοι ποὺ «ὡμίλησαν μὴ ἀκουόμενοι» ἢ ἠκούσθησαν δίχως νὰ ὁμιλήσουν. Τὸ «ἐπεισόδιον» ἑλκύει τὴν προσοχὴν ἴσως περισσότερον ἀπὸ τὰς ἐμπεριστατωμένας ἀγορεύσεις ποὺ ἀποδεικνύουν τὸ ὑψηλὸν ἐπίπεδον τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς. Ὀφείλει ὅμως νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι τὸ σύνολον ὡρισμένων ἐκδηλώσεων ποὺ ἐπιτρέπει ὁ ἰσχύων Κανονισμὸς καὶ αἱ κτηθεῖσαι συνήθειαι ἔχουν τὸ ἄρωμα παλαιοτέρων ἐποχῶν, ὁπότε, ἰδίως ἐπετρέπετο μεγαλυτέρα ἄνεσις χρόνου. Εἶναι εὐτύχημα, ὅτι ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας ἔχει ἀναγνωρίσει, ὅτι ὑπάρχει ἕνα ζήτημα βελτιώσεως τῶν μεθόδων συζητήσεως καὶ λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου. Δὲν μένει παρὰ νὰ συντείνῃ μὲ τὴν αὐτὴν ὁμοφωνίαν εἰς τὸ νὰ ψηφισθοῦν ὅσαι μεταβολαὶ τοῦ Κανονισμοῦ κριθοῦν, ὅτι θὰ συμβάλλουν ἀποτελεσματικῶς εἰς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Τὸ θέμα ὅμως δὲν περιορίζεται εἰς τὸν τρόπον ἐργασίας τοῦ Κοινοβουλίου. Πολλοὶ θέτουν ἕνα γενικώτερον πρόβλημα σχέσεων τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν πρὸς τὰς σημερινὰς ἀνάγκας οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἱκανοποιήσεως τῶν κοινωνικῶν δικαιωμάτων καὶ ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Ἡ μελέτη τοῦ προβλήματος τοὺς ὁδηγεῖ μέχρι τοῦ Συντάγματος, ὡρισμέναι διατάξεις τοῦ ὁποίου θὰ ἔπρεπε κατ’ αὐτοὺς νὰ ἀναθεωρηθοῦν. Ὡς πρὸς ἐμέ, πιστεύω, ὅτι οὐδεμία Ἑλληνικὴ Βουλὴ ἠμπόδισε ποτὲ οἱανδήποτε Κυβέρνησιν νὰ πράξῃ τὸ καλόν. Θὰ ἦτο πάντως ἄσοφον νὰ ὑποστηρίξῃ κανείς, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξουν ὠφέλιμοι μεταβολαί. Ἀλλ’ αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προσδιορίσω τὸ πνεῦμα ὑπὸ τὸ ὁποῖον ἡ σχετικὴ συζήτησις θὰ ἦτο γόνιμος. Κατὰ τὸ διάστημα μεταξὺ τῶν δύο παγκοσμίων πολέμων ἀπετέλεσε συρμὸν ἡ καταλυτικὴ πολεμικὴ κατὰ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ συστήματος. Καὶ κατωρθώθη νὰ γίνουν ἀνεκταὶ εἰς ἕνα μέρος τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης, τῆς κοιτίδος αὐτῆς τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν, ὡς νεωτερισμοὶ αἱ ὁλοκληρωτικαὶ μέθοδοι. «Πολλοῖς ἀνθρώποις τὰ ἴδια βουλεύματα κακῶν αἴτια γίνεται», λέγει ὁ Αἴσωπος. Τοῦτο ἰσχύει καὶ διὰ τοὺς θεσμούς. Εἰς ἀρκετὰς στιγμὰς τὸ πολίτευμα ἐνεθάρρυνε τοὺς ἐχθρούς του, εἴτε μὲ τὴν ἐπίδειξιν μεγάλων ἀδυναμιῶν, εἴτε μὲ τὴν ἀβουλίαν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἐχθρῶν του. Καὶ ἐπέτυχαν οἱ ἐχθροὶ αὐτοὶ νὰ συγκινήσουν μέγα μέρος τῶν νέων ἐπιζητούντων νὰ βαδίσουν πέραν τῆς μακαριότητος τῶν πρεσβυτέρων. Ἐχρειάσθη ὁ δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος διὰ ν’ ἀποδειχθῇ, ὅτι ὄχι μόνον νεωτερισμὸν ἢ πρόοδον δὲν ἀπετέλει ἡ τυραννία, ἀλλὰ ἐκπληκτικὴν ὀπισθοδρόμησιν. Κατώρθωσε μόνον νὰ δημιουργήσῃ τὰς προϋποθέσεις ἑνὸς στυγνοῦ, ἀνηλεοῦς, ἀπανθρώπου πολέμου. Ὅσοι νέοι ἐπέζησαν εἶδαν, ὅτι μόνος, ἀέναος νεωτερισμὸς καὶ αἰώνιον ἰδανικὸν εἶναι ἡ Δημοκρατία, ἡ ὁποία καὶ νὰ προσαρμοσθῇ ἠμπορεῖ, καὶ νὰ διευρυνθῇ, καὶ νὰ ἐξελιχθῇ εἰς οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν Δημοκρατίαν. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Εἰς τὸ πλαίσιον αὐτὸ τῆς συνεχοῦς ἀνανεώσεως τῆς Δημοκρατίας δύνανται νὰ τοποθετηθοῦν χρήσιμοι συζητήσεις περὶ τῆς ἀνάγκης λελογισμένης ἀναπροσαρμογῆς τῶν σχέσεων ἐκτελεστικῆς καὶ νομοθετικῆς ἐξουσίας, δημιουργίας ὀργάνων καταλλήλων διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κομμάτων, μεταβολῆς μεθόδων ἐργασίας καὶ γενικώτερον νοοτροπίας τοῦ συνόλου τῶν θεσμῶν καὶ τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ. Ὑπὸ τὴν σκέπην ὅμως τῶν συζητήσεων αὐτῶν, ἐμφανίζονται τῇδε κακεῖσε μερικοὶ ἔμπλεοι ζήλου μεταρρυθμισταί, οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν νὰ πείσουν, ὅτι αἱ ἀδυναμίαι τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος θεραπεύονται μὲ ἐνέσεις ὁλοκληρωτισμοῦ. Οἱ θεραπευταὶ τοῦ εἴδους αὐτοῦ φορτώνουν εἰς τοὺς ὤμους τοῦ πολιτεύματος τὰ ἐλαττώματα τῆς οἰκονομικῆς ὀργανώσεως ἢ τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς καί, διὰ μέσου τῆς ἐξάρσεως τῆς ἀνάγκης «ἀποτελεσματικότητος» τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ, καταλήγουν εἰς τὸν περιορισμὸν τῶν δικαιωμάτων τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, τῶν ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν, ἐκείνου ποὺ ἀποτελεῖ τὴν οὐσίαν τῆς Δημοκρατίας, δηλαδὴ τοῦ δημοσίου ἐλέγχου. Ἀντιθέτως ἡμεῖς φρονοῦμεν καὶ διακηρύσσομεν ὅτι, ἀκριβῶς ἡ σημερινὴ διαμόρφωσις τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς καθιστᾷ τοὺς ἐλευθέρους θεσμοὺς (καὶ ἰδίως εἰς μίαν μικρὰν χώραν ὡς ἡ Ἑλλὰς) ἀπαραιτήτους, πολυτίμους διὰ τὴν προκοπὴν τοῦ Ἔθνους. Ἄν δὲν ὑπῆρχε λαϊκὴ κυριαρχία καὶ ἀντιπροσωπευτικὸν σύστημα θὰ ἔπρεπε νὰ ἐφευρεθοῦν τώρα. Διότι οὐδέποτε ἄλλοτε ἦτο τόσον ἀναγκαῖος ὁ δημόσιος ἔλεγχος, ποὺ μόνον τὸ ἰσχῦον σύστημα ἐξασφαλίζει. Πράγματι, κύριοι βουλευταί, κίνδυνος διὰ τὸν λαὸν δὲν εἶναι ἡ ἐλευθερία. Κίνδυνον ἀποτελοῦν ὡρισμέναι δυνάμεις ποὺ ἀναπτύσσονται ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῶν πλαισίων τοῦ πολιτεύματος καὶ διαβιβρώσκουν τὴν δημοσίαν ζωήν. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ἄν ὑπῆρχεν ἀνάγκη μεταρρυθμίσεων θὰ ἔπρεπε πρὸ παντὸς νὰ στραφοῦν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν νὰ προφυλάξουν ἄτομα καὶ θεσμοὺς ἀπὸ τὴν διάβρωσιν αὐτήν, τὸν Τύπον, τὰ κόμματα, ὁλόκληρον τὸν κρατικὸν μηχανισμόν. Καί, ἀντιστρόφως, νὰ παγιώσουν τὴν ἐλευθερίαν καὶ νὰ διευκολύνουν τὴν πρόοδον. Ἔναντι τῶν κινδύνων καὶ τῶν ἀναγκῶν ποὺ ἡ σύγχρονος πραγματικότης γεννᾷ ποῖα μέσα διαθέτει ἡ χώρα; Κατὰ πρῶτον λόγον, βεβαίως, τὴν ἀρετὴν τῶν δημοσίων μας ἀνδρῶν ποὺ ἀποτελεῖ τὴν καλυτέραν παράδοσιν τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος. Δεύτερον τὴν μαχητικὴν παρουσίαν τοῦ λαοῦ εἰς τὸν οἰκονομικὸν στίβον. Ἕνα γνήσιον, ἐλεύθερον, δημοκρατικὸν συνδικαλιστικὸν κίνημα τῆς ἐργατικῆς τάξεως, ἕν ἐπίσης γνήσιον ἐλεύθερον δημοκρατικὸν συνεταιριστικὸν κίνημα εἰς τὴν ὕπαιθρον, καὶ πᾶσα ἐλευθέρα ἐπαγγελματικὴ ἕνωσις, ἐκφράζουσα τὰ συμφέροντα τῶν ἐργαζομένων τάξεων, ἀποτελοῦν στηρίγματα τῆς Δημοκρατίας καὶ ἐγγυήσεις διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ. Ἡ ἰσχυροτέρα ὅμως ἐγγύησις εἶναι ἡ ὕπαρξις τοῦ Κοινοβουλίου ποὺ δὲν ἐξασφαλίζει μόνον τὸν δημόσιον ἔλεγχον, ἀλλὰ καὶ ἐκφράζει τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν, ἑπομένως εἶναι εἰς θέσιν νὰ λάβῃ παντὸς εἴδους μέτρα καὶ νὰ ἐπιβάλῃ παντὸς εἴδους κυρώσεις. Ἐγγυήσεις διὰ τὰς ἀτομικὰς ἐλευθερίας, δημόσιος ἔλεγχος, κυρίαρχος ἐθνικὴ συνέλευσις εἶναι ἀλληλένδετοι, ἐπειδὴ ἡ ἐλευθερία εἶναι ἀδιαίρετος. Κύριοι βουλευταί, μεγάλα προβλήματα ἔχει ν’ ἀντιμετωπίσῃ ἡ χώρα. Ἡ ὁμαλὴ λειτουργία τοῦ πολιτεύματος τῆς παρέχει τὸ ἀναγκαῖον βάθρον διὰ κάθε δημιουργικὴν κυβερνητικὴν προσπάθειαν. Τὴν ψυχικὴν ἑνότητα τοῦ Ἔθνους ποὺ δὲν καταργεῖ τὰς πολιτικὰς ἀντιθέσεις, ἀλλὰ τὰς διοχετεύει εἰς τὸ πλαίσιον τῶν γονίμων κοινοβουλευτικῶν ἀγώνων. Καὶ καθιστᾶ τὴν Ἑλλάδα ἱκανὴν νὰ συνεισφέρῃ πολλὰ εἰς τὸν ἀγῶνα διὰ τὴν ἐπικράτησιν τῆς Ἐλευθερίας καὶ τῆς Εἰρήνης. Μνημονεύων τὰ ἰδανικὰ αὐτά, δὲν δύναμαι νὰ μὴ ἀναφερθῶ εἰς τὸ βαρὺ νέφος ποὺ ἐπισκιάζει ἀπό τινων ἑβδομάδων τὸν διεθνῆ πολιτικὸν ὁρίζοντα. Ἐννοῶ τὸ πένθος ποὺ προεκάλεσεν ἡ δολοφονία τοῦ Προέδρου Κέννεντυ. Ὑπῆρξε, διὰ τὸ τραγικὸν συμβάν, ὁ παγκόσμιος θρῆνος τόσος, ὥστε ἡ ἀνθρωπότης ἔδωσε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι προσπαθεῖ νὰ πληρώσῃ μὲ τὰ δάκρυά της τὸ κενὸν ποὺ ἐδημιουργήθη ἀπὸ τὸν θάνατον τοῦ Προέδρου. Οἱ καλύτεροι συμπατριῶται του θλίβονται, διότι εὑρέθη εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ἄνθρωπος διὰ νὰ ἐκτελέσῃ ἢ ἄνθρωποι διὰ νὰ ὀργανώσουν τὴν δολοφονίαν ἑνὸς ἀνδρός, οἷος ὁ Τζὼν Φ. Κέννεντυ. Ἄς τοὺς παρηγορήσῃ ἡ σκέψις, ὅτι ὁ ὑπόλοιπος κόσμος θεωρεῖ ὡς ἀναφαίρετον δόξαν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τὸ γεγονός, ὅτι ἔδωσαν εἰς ἑαυτὰς καὶ εἰς τὸν κόσμον ἕνα Πρόεδρον ἀγωνισθέντα καὶ ταφέντα διὰ τὰ ἰδανικὰ ποὺ δονοῦν κάθε ἐλευθέραν ψυχήν: Τὴν Εἰρήνην καὶ τὴν Ἰσότητα μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Λύπην καὶ συμπάθειαν πρὸς τὸ Ἀμερικανικὸν Ἔθνος διὰ τὴν ἀπώλειαν ποὺ ὑπέστη, προκαλεῖ ἡ δολοφονία τοῦ Ἀμερικανοῦ Προέδρου. Ἀλλὰ δὲν κλονίζει τὴν πίστιν τῶν ἐλευθέρων ἀνθρώπων δι’ ἕνα καλύτερον μέλλον. Ἐπειδὴ οἱ ἐλεύθεροι ἄνθρωποι γνωρίζουν, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ εὐσεβῆ πόθον, ἀλλὰ μοῖραν τοῦ κόσμου ἡ Δημοκρατία ἐν Εἰρήνῃ, ἡ πολιτική, κοινωνικὴ καὶ διεθνὴς Δημοκρατία. Μὲ τὴν προσήλωσιν αὐτὴν εἰς τὰ ἰδανικὰ ποὺ ὑπηρετεῖ τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, ἀναλαμβάνω, κύριοι βουλευταί, τὰ καθήκοντα ποὺ μοῦ ἐκάματε τὴν ὑψίστην τιμὴν νὰ μοῦ ἀναθέσετε. Σᾶς εὐχαριστῶ. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ καὶ ἐπικυρώσω ὑπ’ εὐθύνη μου τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§7ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως ἐπικυροῦνται ὑπ’ εὐθύνῃ τοῦ Προεδρείου. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§9ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἐκλογὴν τριῶν Ἀντιπροέδρων καὶ λοιπῶν μελῶν τοῦ Προεδρείου. (Ὥρα 8.45′ μ.μ.)