1963.06.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 2α

Τρίτη 25 Ἰουνίου 1963

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Ματθαιουδάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΜΑΤΘΑΙΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Καλεῖται ὁ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 29ης Ὀκτωβρίου 1961 ἐκλεγεὶς βουλευτὴς τῆς περιφερείας Φθιώτιδος κ. Ἀχιλλεὺς Παπαλουκᾶς, καταλαβὼν τὴν θέσιν τοῦ ἀποβιώσαντος βουλευτοῦ τῆς ἰδίας ἐκλογικῆς περιφερείας Στεφάνου Μακροπούλου, ἵνα δώσῃ τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον ὅρκον. (Προσέρχεται ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Ἀχιλλεὺς Παπαλουκᾶς καὶ δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον ὅρκον, ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου»).

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιος, ἄξιος.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ ψηφοφορία περὶ ἐκφράσεως ἐμπιστοσύνης. Τὸν λόγον ἔχει ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Ρ.Ε. κ. Κανελλόπουλος. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§6Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ τόπος εἰσῆλθεν ἀπό τινων ἑβδομάδων εἰς πολιτικὴν κρίσιν. Αἱ ἄμεσοι ἀφορμαὶ τῆς κρίσεως ἀνήκουν εἰς κατηγορίαν σπανίας μορφῆς. Ἐσημειώθη διαφορὰ ἐκτιμήσεως ὡρισμένων σημαντικῶν περιστατικῶν μεταξὺ τοῦ Στέμματος καὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς πλειοψηφίας καὶ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι ἀνάγκη, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ συγκρίνωμεν τὴν περίπτωσιν αὐτήν, τὴν σπανίαν, μὲ τὰς οἱασδήποτε, ἐλαχίστας ἄλλως τε, ἀναλόγους περιπτώσεις τοῦ παρελθόντος. Δὲν ὑπάρχει παρὰ μόνον τυπικὴ ὁμοιογένεια. Ἡ πολιτικὴ κρίσις καὶ συγκεκριμένως ἡ διαπιστωθεῖσα διαφορὰ ἐκτιμήσεως ὡρισμένων περιστατικῶν μεταξὺ τοῦ Στέμματος καὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς πλειοψηφίας ἐκλιμακώθη εἰς δύο φάσεις. Ἡ πρώτη φάσις ἀνεφέρετο εἰς τὴν διαφορὰν ἐκτιμήσεως τῆς ἀπὸ μακροῦ προγραμματισθείσης ἐπισήμου ἐπισκέψεως τῆς Α.Μ. τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς Α.Μ. τῆς Βασιλίσσης εἰς τὴν Μ. Βρεταννίαν. Ἐφ’ ὅσον ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων ἐξετίμησε κατὰ τρόπον διάφορον τὸ ὅλον θέμα, ἦτο ζήτημα ἀρχῆς διὰ τὸν Πρόεδρον τότε τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀρχηγὸν τῆς πλειοψηφίας νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του. Ἡ δευτέρα φάσις τῆς διαφορᾶς ἀπόψεων, ἡ ὁποία συνεδέθη μὲ τὴν μὴ υἱοθέτησιν ἐκ μέρους τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος τῆς εἰσηγήσεως, τὴν ὁποίαν μετὰ τὴν παραίτησιν τῆς Κυβερνήσεώς του διετύπωσεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς πλειοψηφίας πρὸς τὴν Α.Μ. τὸν Βασιλέα, τῆς εἰσηγήσεως, τὴν ὁποίαν διετύπωσε σχετικῶς μὲ τὴν λύσιν τῆς κρίσεως. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς πλειοψηφίας εἰσηγήθη τὴν ἄμεσον διάλυσιν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν διενέργειαν τῶν ἐκλογῶν μὲ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα. Ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων, παρὰ τὰ μεγάλα πλεονεκτήματα τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος, ἔκρινεν, ὅτι ἔπρεπε, λόγῳ τῆς μεγάλης πολιτικῆς ἐντάσεως, ἡ ὁποία ἀπὸ μακροῦ κρατεῖ εἰς τὸν τόπον, νὰ ἐπιχειρηθῇ δι’ ἄλλου ἐκλογικοῦ συστήματος ἡ μετάβασις εἰς ἐκλογὰς καὶ τοῦτο, διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ ἐκτόνωσις. Σεβαστὴ εἶναι ἡ ἄποψις, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὡρμήθη ὁ ὑπεράνω τῶν κομμάτων ἱστάμενος ρυθμιστὴς τοῦ Πολιτεύματος. Ἀλλὰ τιμᾷ ἰδιαιτέρως καὶ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. τὸ γεγονός, ὅτι ἔστω καὶ ἐπὶ προσωπικῇ αὐτοῦ θυσίᾳ ἀπεφάσισε νὰ σεβασθῇ τὴν γραμμὴν αὐτὴν καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος καὶ ὅτι ὄχι μόνον μὲ λέξεις καὶ χειρονομίας, ἀλλὰ κατὰ τρόπον ἔμπρακτον. Ἐδήλωσεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ εἰσήγησίς του, περὶ ἀμέσου προσφυγῆς εἰς ἐκλογὰς μὲ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα δὲν ἐγένετο δεκτή, εἶναι ἀποφασισμένος πρὸς ἀποτροπὴν οἱωνδήποτε ἀνωμαλιῶν, τὰς ὁποίας κατ’ ἐξοχὴν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀπηύχετο, νὰ διευκολύνῃ διὰ τοῦ κόμματος, τοῦ ὁποίου ἡγεῖται, τὸν ρυθμιστὴν τοῦ Πολιτεύματος. Ἐχαράχθη οὕτως ἡ γραμμὴ τὴν ὁποίαν ἡ συνέλευσις τῶν κοινοβουλευτικῶν μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως—συνέλευσις ἡ ὁποία συνεκλήθη πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν καὶ ἐλειτούργησε κατὰ τρόπον δημοκρατικώτατον—υἱοθέτησε καὶ ἐνέκρινε. Κατόπιν τῆς στάσεως αὐτῆς τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., στάσεως τὴν ὁποίαν ἤμην βέβαιος, ὅτι βαθύτατα ἐξετίμησεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων ἐπροχώρησεν εἰς τὴν ἀνάθεσιν τῆς ἐντολῆς εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς ἐνώπιον ἡμῶν ἐμφανισθείσης Κυβερνήσεως. Ἡ Ε.Ρ.Ε., ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι, δὲν ἀνεμίχθη — καὶ προβαίνω εἰς τὴν κατηγορηματικὴν αὐτὴν δήλωσιν — εἰς τὴν συγκρότησιν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Ὑπῆρξεν, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό, διαφορὰ ἀπόψεων καὶ γραμμῆς, μεταξὺ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. Θεμιτὴ ὑπῆρξε καὶ ἡ ἄποψις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ ἐθεώρει ὅτι εἶχε τὸ δικαίωμα, ὅπως διεφάνη πρὸς στιγμήν, νὰ ὑποδείξῃ αὐτὴ μόνη, τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ κατελάμβανον, τὰ διὰ τὰς ἐκλογὰς θεωρούμενα καίρια καὶ κρίσιμα Ὑπουργεῖα. Θεμιτὴ εἶναι ἑπομένως ἡ θεωρία τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ἐφηρμόζετο καθ’ ὃν τρόπον ἐφηρμόσθη εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις τοῦ παρελθόντος. Δηλαδή, ἐφ’ ὅσον τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ ἐπελέγοντο διὰ τὰ καίρια αὐτὰ Ὑπουργεῖα, θὰ ἦσαν τῆς κοινῆς ἐμπιστοσύνης τῶν κομμάτων. Ὁ ἀξιότιμος κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπέλεξε καὶ ἐφήρμοσε τὴν ἐξ ἴσου θεμιτὴν ἀρχὴν τῆς ὑπ’ εὐθύνην του συγκροτήσεως τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Ὑπηρεσιακῆς ἄλλωστε Κυβερνήσεως, ἥτις θὰ ἐνεφανίζετο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ θὰ ἐζήτει τὴν ψῆφον αὐτῆς. Ἠνωχλήθη ὡρισμένον κόμμα, τὸ δεύτερον κατὰ τὴν σειρὰν κοινοβουλευτικῆς δυνάμεως, κόμμα τῆς Βουλῆς, διότι ὁ νῦν Πρωθυπουργὸς ἐπέλεξε μεταξὺ τῶν Ὑπουργῶν του καὶ τρεῖς, οἱ ὁποῖοι εἶχον χρηματίσει Γενικοὶ Γραμματεῖς Ὑπουργείων τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ διαβεβαιώσω τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. ἠνωχλήθη ἀκόμη περισσότερον. Καὶ ἠνωχλήθη ἀκόμη περισσότερον, διότι δὲν θὰ ἐπεθύμει ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις—ἐντύπωσις ἡ ὁποία, ἄλλωστε, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς κατ’ οὐσίαν ἐξωκομματικῆς ὑποστάσεως τῶν περὶ ὧν πρόκειται διακεκριμμένων προσώπων, θὰ ἦτο ἀνακριβὴς καὶ ψευδής—νὰ δημιουργηθῇ, λέγω, ἡ ἐντύπωσις, ὅτι θὰ εἶχεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Πιπινέλη, πρόσωπα ἰδικά της καὶ ὅτι διὰ τῆς ὑπάρξεως ἐν τῇ Κυβερνήσει, προσώπων ἰδικῶν της, θὰ ἐδεσμεύετο καθ’ οἱονδήποτε τρόπον εἰς τὰς κρίσεις της καὶ εἰς τὴν στάσιν της, ἀπέναντι τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐρχόμεθα, κ. συνάδελφοι, εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἀνέγνωσε χθὲς ὁ νέος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Νηφάλιος καὶ βραχὺς ὑπῆρξεν ὁ λόγος ὁ σαρκωθεὶς εἰς τὰς προγραμματικὰς αὐτὰς δηλώσεις. Τὸ βῆμα τοῦτο τὸ ὁποῖον εἶχε μεταβληθῆ κατ’ ἀνάγκην, κατὰ φυσικὴν ἀνάγκην εἰς σύμβολον καὶ βῆμα ὀργῆς, θὰ ᾐσθάνθη χθὲς κἄποιαν ἀνακούφισιν. Ἐφ’ ὅσον, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ὑπῆρξεν ὁ λόγος τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ τόσον νηφάλιος καὶ βραχύς, εἴτε ἡ ἐπιδοκιμασία τῶν ὅσων εἶπεν, εἴτε ἡ οἱασδήποτε πρὸς τὰς φράσεις του ἀντίδρασις, δὲν δικαιολογεῖται νὰ εἶναι βιαία. Τρία εἶναι τὰ σημεῖα, τὰ κυριώτερα σημεῖα τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε δι’ ἐλάχιστον νὰ λάβω ἐξ ὀνόματος τῆς Ε.Ρ.Ε. θέσιν ἀπέναντι τῶν σημείων αὐτῶν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐδήλωσε χθὲς πρῶτον, ὅτι «ἡ ἐντολὴ τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισε, συνίσταται εἰς τὴν ἐντὸς τῆς βραχυτέρας δυνατῆς προθεσμίας διεξαγωγὴν ἐκλογῶν κατὰ τρόπον ἐγγυώμενον τὴν ἐλευθέραν καὶ ἀπολύτως ἀνεπηρέαστον ἐκδήλωσιν τοῦ πολιτικοῦ φρονήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ». Ἡ Ε.Ρ.Ε. ὑπερθεματίζει. Εἴμεθα κεκηρυγμένοι ὑπὲρ τῆς ταχίστης δυνατῆς προσφυγῆς εἰς τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν (χειροκροτήματα) καὶ εἴμεθα ἐξ ἄλλου ἀπολύτως σύμφωνοι εἰς τὸ νὰ προβῇ ἡ ὑπὸ τὸν κ. Πιπινέλην Κυβέρνησις, εἰς τὴν λῆψιν μέτρων τὰ ὁποῖα θὰ καθίστων ματαίαν πλέον εἰς τὸ μέλλον τὴν ἐπανάληψιν συνθημάτων καὶ φράσεων, συνθημάτων ἀμφισβητούντων τὴν γνησιότητα τῶν ἐκλογῶν καὶ φράσεων κλονιζουσῶν τὴν δημοκρατικὴν ὑπόστασιν τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἡ Ε.Ρ.Ε., ἡ ὁποία ἐξησφάλισε διὰ τῶν Κυβερνήσεων Καραμανλῆ ἐπὶ 7ετίαν καὶ πλέον ὁμαλὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν ἐξέλιξιν, ἔχει πάντα λόγον νὰ ἐπιθυμῇ τὴν ὁμαλότητα. (Χειροκροτήματα). Ἡ ὁμαλότης ἐξασφαλιζομένη καὶ εἰς τὸ μέλλον θὰ ἀποτελέσῃ τὴν ἐπιβράβευσιν καὶ ἐπισφράγισιν τοῦ παρελθόντος τῶν ἑπτὰ ἐτῶν.

§7ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ τὰ τρίκυκλα;

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ παρακαλέσω, ὅταν ὁμιλοῦν οἱ ἐκπρόσωποι τῶν κομμάτων νὰ τηρῆται σιγή, ὅπως ἐτηρήθη πάντοτε καὶ ἀπὸ τὴν Ε.Ρ.Ε. καὶ τὸ ἐνθυμεῖσθε.

§9Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸ πρῶτον τοῦτο σημεῖον, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, προέβη καὶ εἰς τὴν δήλωσιν, ὅτι θὰ καταθέσῃ μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν τῶν Βασιλέων καὶ ἀφοῦ γίνουν αἱ διαπραγματεύσεις μὲ τὰ κόμματα, σχέδιον νόμου περὶ ἐκλογικοῦ συστήματος. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ εἴπω, ὅτι ἡ φράσις, τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποίησεν εἶναι ἀσαφής. Ὄχι σκοπίμως ἀσαφής. Ἐλπίζω, καὶ ἐλπίζω κατὰ τρόπον θετικόν, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς φράσεως εἶναι ἡ ἀκόλουθος. Ἀμέσως θὰ ἀρχίσουν αἱ διαπραγματεύσεις καὶ μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν τῶν Βασιλέων, θὰ πρέπει αἱ διαπραγματεύσεις νὰ ἔχουν τερματισθῆ καὶ νὰ κατατεθῇ τὸ σχέδιον τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου εἰς τὴν Βουλήν. (Χειροκροτήματα). Τὸ δεύτερον σημεῖον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, εἶναι τὸ ἀναφερόμενον εἰς οὐσιώδη διακήρυξιν. Εἶπεν, ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι «θὰ δεήσῃ ν’ ἀντιμετωπισθῇ ἡ λῆψις καὶ ἄλλων μέτρων ἀποσκοπούντων εἰς τὴν ἀποτελεσματικὴν θεραπείαν τῶν πληγῶν, αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἐκ τῆς μεγάλης ἐθνικῆς περιπετείας τῶν πρώτων μεταπολεμικῶν ἐτῶν». Ἡ Ε.Ρ.Ε. εἶναι ἀπολύτως σύμφωνος πρὸς τὴν διακήρυξιν αὐτήν, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον αἱ Κυβερνήσεις τῆς Ε.Ρ.Ε., ἀπὸ τοῦ 1955 καὶ ἐντεῦθεν ἐχάραξαν τὴν γραμμὴν αὐτὴν καὶ τὴν ἐφήρμοσαν κατὰ τρόπον θετικὸν εἰς τὴν πρᾶξιν. Καὶ ὁπωσδήποτε ὑποσημειοῦμεν, ὅτι ἡ διακήρυξις αὐτὴ ἔχει τὴν ἔννοιαν προετοιμασίας διὰ τὴν λῆψιν μέτρων, τὰ ὁποῖα μόνον ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διὰ τῆς νέας του Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θὰ προκύψῃ ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι, νὰ εἴπω, συμφωνῶν, ἐξ ὀνόματος τῆς Ε.Ρ.Ε., μὲ τὴν ὀρθοτάτην διακήρυξιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι πέραν τῶν πληγῶν, αἱ ὁποῖαι πρέπει, ἀναμφισβητήτως, ὁριστικῶς νὰ θεραπευθοῦν, ὑπάρχουν καὶ ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐπιθυμῶμεν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπευθοῦν. Ὑπάρχουν αἱ πληγαί, αἱ συνδεόμεναι μὲ τὰς ἀνηκούστους πράξεις βίας, αἱ ὁποῖαι ὡδήγησαν εἰς τετελεσμένα καὶ ἀνέκκλητα τραγικὰ γεγονότα.

§10Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κοτζαμάνης.

§11Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐννοῶ τοὺς πεσόντας εἰς τὰς συγκρούσεις, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν, τοὐλάχιστον, κατὰ τρόπον ἐμφανῆ, ἀλλὰ ἐννοῶ τὰς σφαγάς, ἐννοῶ τοὺς ἀπαγχονισμοὺς καὶ ἐννοῶ τὸ παιδομάζωμα. Αἱ πληγαὶ αὗται δυστυχῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον...

§12Γ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ. Δὲν ντρέπεσαι... (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, προκειμένου νὰ ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν τὸν βουλευτὴν κ. Στεργίου, τὸν ἐρωτῶ ἐὰν προτίθεται νὰ ἀνακαλέσῃ τὰς βαρείας φράσεις ποὺ ἐξεστόμισε κατὰ τοῦ ρήτορος. Τοῦ κ. Στεργίου ἀρνουμένου νὰ ἀνακαλέσῃ, ὁ κ. Πρόεδρος ἐγειρόμενος τῆς θέσεώς του, ἀνακαλεῖ τοῦτον εἰς τὴν τάξιν.

§14ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Γιὰ τὸν Λαμπράκη νὰ μᾶς εἰπῇς.

§15Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Ἐσεῖς τί ἐσιωπήσατε;

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ἡσυχίαν.

§17Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, συμμερίζομαι τοὐλάχιστον προσωπικῶς τὴν ἄποψιν καὶ τὴν θεωρίαν περὶ λήθης, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος καὶ φίλος Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἀπὸ ἐτῶν ἔχει ἀναπτύξει καὶ τὴν ὁποίαν υἱοθέτησε πρὸ δεκαετίας, τῇ εἰσηγήσει τοῦ κ. Μαρκεζίνη, ἡ ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον Στρατάρχην Παπάγον Κυβέρνησις. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἀρχὴ τῆς λήθης, τὴν ὁποίαν πλήρως υἱοθετῶ, εἰς πεῖσμα οἱασδήποτε προσπαθείας τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, ὅπως ἐγκαταλείψωμεν τὴν ἀρχὴν αὐτήν, δὲν εὑρίσκεται εἰς καμμίαν ἀπολύτως ἀντινομίαν πρὸς τὴν ἀκατάλυτον μνήμην. Ἡ ἀρχὴ τῆς λήθης, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀδικήσαντας, δὲν εὑρίσκεται εἰς καμμίαν ἀντινομίαν μὲ τὴν ἀρχὴν τῆς ἀκαταλύτου μνήμης, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς παθόντας, τοὺς ἀδικηθέντας, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς μάρτυρας, τῶν ὁποίων ἡ ἱερὰ σκιὰ εὑρίσκεται καὶ κινεῖται ὑπεράνω οἱασδήποτε πολιτικῆς ἀκόμη καὶ ἐθνικῆς σκοπιμότητος. (Χειροκροτήματα). Τὸ τρίτον σημεῖον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐπίσημον ἐπίσκεψιν τῶν Βασιλέων εἰς τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν. Εἶναι, νομίζω, γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅτι καὶ αἱ δύο ἀπόψεις αἱ ὁποῖαι ὑπεστηρίχθησαν, δηλαδὴ καὶ ἡ ἄποψις τοῦ Στέμματος καὶ ἡ ἄποψις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, ἐνεπνέοντο ἀπὸ τὴν ἀνάγκην τῆς μεγαλυτέρας δυνατῆς ἑδραιώσεως τῶν φιλικῶν σχέσεων μεταξὺ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας καὶ τῆς Ἑλλάδος. Ὁ μὲν Ἀνώτατος Ἄρχων ἐνόμιζεν ὅτι ἡ ματαίωσις τῆς ἐπισκέψεως θὰ ἐκλόνιζε τὰς σχέσεις, ἐνῷ ἡ παραιτηθεῖσα Κυβέρνησις ἐπίστευεν ὅτι ἡ πραγματοποίησις τοῦ ταξειδίου θὰ ἀπετέλει δοκιμασίαν διὰ τὰς σχέσεις αὐτάς. Πάντως τὸ ἠθικὸν ὁρμητήριον ὑπῆρξεν αὐτό. Ἐφ’ ὅσον ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶναι ταὐτοχρόνως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐβεβαίωσε τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι μετεβλήθησαν ἰδίᾳ ἐν Μεγάλῃ Βρεταννίᾳ τὰ δεδομένα, ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς ἐξακρίβωσιν τῆς μεταβολῆς αὐτῆς ἐμπιστευόμεθα τὸ θέμα, ἐμπιστευόμεθα τὸν χειρισμὸν τοῦ θέματος εἰς τὴν ὑπὸ τὸν κ. Πιπινέλην Κυβέρνησιν καὶ εὐχόμεθα ὅπως ἡ ἐπίσημος ἐπίσκεψις τῶν Βασιλέων μας εἰς τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν ἀποδώσῃ θετικοὺς καρπούς. Εὐχόμεθα ὅπως ἡ ἐπίσκεψις αὐτὴ συμβάλῃ πράγματι εἰς τὴν ἑδραίωσιν τῶν παλαιῶν στενῶν καὶ θερμῶν δεσμῶν καὶ σχέσεων μεταξὺ τοῦ Βρεταννικοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, μεθ’ ὅσα εἶπον, εἶναι φανερὸν εἰς ὅλους ποῖον εἶναι τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ καταλήξω. Ἡ Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωσις, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις, ὅπως πιστεύομεν, διότι ἀπαρτίζεται ἀπὸ διακεκριμένας προσωπικότητας τὰς ὁποίας τιμῶμεν, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ὅπως πιστεύομεν προχωρήσῃ δι’ ὅλων τῶν μέσων εἰς τὴν ταχίστην δυνατὴν προσφυγὴν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἶναι διατεθειμένη νὰ δώσῃ ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωσις, δὲν ἔχει προτίμησιν, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι βεβαίως τιμᾷ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ ἅπαντα τὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δὲν ἔχει προτίμησιν ὑπὲρ τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωσις ἔχει μίαν προτίμησιν, τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. (Χειροκροτήματα).

§18Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐλεύθερον λαόν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ σὺ τέκνον Βροῦτε;

§20Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζουσα δὲ καθ’ ὃ μέτρον ἐπιτρέπεται ὑπὸ τῶν πραγμάτων ἡ τοιαύτη διάγνωσις τοῦ μέλλοντος, ποία θὰ εἶναι καὶ ἡ προτίμησις τοῦ λαοῦ, ἐπιθυμεῖ, ὅπως ἡ Κυβέρνησις λάβῃ ὅλα τὰ ἀναγκαῖα μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ καταστήσουν τὴν ἐτυμηγορίαν τοῦ λαοῦ ἀναμφισβήτητον. Δὲν ἔχει παρὰ νὰ κερδίσῃ ἡ Ε.Ρ.Ε. ἀπὸ τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν ἀντικειμενικωτέραν προετοιμασίαν τῶν νέων ἐκλογῶν. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ καὶ ἄν, κύριοι συνάδελφοι, δὲν προεβλέπαμεν, ὅτι ἡ ἔκβασις τῶν ἐκλογῶν θὰ ἦτο ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ πάλιν ἡ Ε.Ρ.Ε. θὰ ἀπῄτει τὴν ταχίστην δυνατὴν προσφυγὴν εἰς τὸν λαὸν μὲ ὅλα τὰ μέτρα καὶ μὲ ὅλα τὰ μέσα τοῦ ἀδιαβλήτου. Ἡ Ε.Ρ.Ε. ἀποτελεῖ τὸ εὐρύτερον καὶ τὸ μᾶλλον ὁμοιογενὲς βάθρον τῆς δημοκρατίας. (Χειροκροτήματα). Ἀσχέτως, ἑπομένως, τῆς οἱασδήποτε προβλέψεως περὶ τῆς ἐκβάσεως τῶν ἐκλογῶν, ἔχομεν, οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν Ε.Ρ.Ε., καθῆκον νὰ στηρίξωμεν τὴν δημοκρατίαν, συμβάλλοντες εἰς τὴν ὁμαλότητα καὶ εἰς τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν τοῦ ἐλευθέρου πολιτεύματος. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἔχει τὸν λόγον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§22Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Χαιρετίζω τὴν ἀπουσίαν ἀπὸ τὰ ὑπουργικὰ ἑδώλια τῆς παρανόμου Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα ζωηρά. Φωναὶ μπράβο — μπράβο).

§23Μ. ΜΥΡΙΔΑΚΗΣ. ..... (Θόρυβος).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, σᾶς παρακαλῶ νὰ ἠρεμήσητε. Κύριε Βουλόδημε, ντεμποῦτο κάμετε σήμερα;

§25Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Πρόεδρος, δὲν εὑρίσκει τὸν θόρυβον ἐκεῖ.....

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ὥρα, διὰ νὰ κάμωμεν λογοπαίγνια. Ἐγὼ ἀπηυθύνθην εἰς τὸν κ. Βουλόδημον, ὁμιλοῦντα ὄρθιον ἀπὸ τοῦ μικροφώνου. (Φωναὶ ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§27Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, διότι ἠθέλησα νὰ εἶμαι φιλόφρων καὶ ὡμίλησα κατ’ αὐτὸν τὸν ἤπιον τρόπον, ἐνομίσατε ὅτι δύνασθε νὰ ὀνομάσητε τὸν λόγον μου λογοπαίγνιον. Δὲν εἶναι λογοπαίγνιον. Εἶναι παράλειψις ἰδικοῦ σας καθήκοντος.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρεῖτε, κύριε Πρόεδρε.

§29Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ προχωρήσω, ἐὰν ἡ Βουλή, τῆς ὁποίας προεδρεύετε, τὸ ἐπιτρέψῃ.

§30Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους, μὲ ἀπόλυτον ἠρεμίαν νὰ παρακολουθήσουν τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ὑπάρχει καὶ τὸ ὅπλον τοῦ χιοῦμορ ἐκ μέρους μας. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ κραυγάζωμεν.

§31Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν τὸ ἠδύναντο ... (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε. Κ.). Κύριοι βουλευταί, ἐννοῶ τὴν δοκιμασίαν τῆς ἀπωλείας τῆς τετραετίας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε. Κ.). Καὶ δι’ αὐτὸ αἰσθάνομαι συγκατάβασιν διὰ τὰς κραυγάς σας. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ὁ ὁποῖος ἐκόμπαζε διὰ τὴν τετραετίαν δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐπροτίμησε ..... (Θόρυβος). Ἐννοῶ τὰς κραυγάς σας, εἶναι ἡ ἀδυναμία συζητήσεως, εἶναι τὸ αἴσθημα τῆς καταστροφῆς. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ...................

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡσυχάσατε, παρακαλῶ. Θὰ παρεκάλουν τὸν Πρόεδρον κ. Παπανδρέου, νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ θέμα.

§33Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, μὲ παρακαλεῖ νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα μου. (Χειροκροτήματα). Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. (Φωναὶ ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.). Δίδω καὶ μίαν νέαν ἀπάντησιν, ἀφοῦ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἢ δὲν θέλει ἢ δὲν δύναται νὰ πράξῃ τὸ καθῆκον του. Δίδω καὶ μίαν νέαν ἀπάντησιν, ἐφ’ ὅσον ἐμποδίζετε τὴν ὁμιλίαν μου. Διὰ κανένα ἄλλον κοινοβουλευτικὸν λόγον μου δὲν θὰ εἶμαι περισσότερον ὑπερήφανος, παρὰ διὰ τὸν σημερινόν, τὸν ὁποῖον δὲν τολμᾶτε νὰ ἀκούσητε. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, σᾶς παρακαλῶ, νὰ τηρήσητε ἡσυχίαν, ψυχραιμίαν. Πρέπει, ἀκόμη μίαν φοράν, νὰ δώσωμεν μαθήματα κοινοβουλευτικῆς ἀγωγῆς.

§35Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐπροτίμησε τὴν φυγὴν εἰς τὴν Ζυρίχην, τὸν τόπον τοῦ ἐθνικοῦ ἐγκλήματος. (Θόρυβος).

§36Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ ὀλίγου ἀνεκαλέσατε βουλευτὴν εἰς τὴν τάξιν. Τώρα τί κάμνετε;

§37Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Διαμαντόπουλε, ὁ κ. Ροδόπουλος αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι μέλος τῆς τριμελοῦς Ἐπιτροπῆς τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἔπαυσε νὰ εἶναι Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Ἐδικαιοῦτο νὰ συμπαρίσταται, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν Ζυρίχην καὶ ὁ τέως Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἀλλὰ ἐπροτίμησε τὰ Ἰωάννινα ἐπίσης εὐλόγως, διότι εἶναι ὁ τόπος ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐξεπορεύθη τὸ σύνθημα τῶν Ἰωαννίνων «Κάτω οἱ ψεῦτες». (Χειροκροτήματα, γέλωτες, θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται νὰ ἀντιδικήσω πλέον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν μὲ τὴν Ε.Ρ.Ε. Ἠνοίχθη ὁ δρόμος τοῦ λαοῦ, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου θὰ παλαίσωμεν. (Φωναί, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ ἡσυχίαν. Ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ ἀνέτως.

§39Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀλλὰ ὑπάρχουν δύο θέματα, τὰ ὁποῖα συναρτῶνται καὶ μὲ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ μὲ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰ ὁποῖα πρέπει σήμερον νὰ προταχθοῦν. Εἶναι πρῶτον ἡ Βασιλικὴ ἐπίσκεψις εἰς τὸ Λονδῖνον. Καὶ εἶναι κατόπιν τὰ τραγικὰ γεγονότα τῆς Θεσσαλονίκης. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Βασιλικὴν ἐπίσκεψιν εἰς τὸ Λονδῖνον, εἶναι ἀπόλυτος ἡ διαφωνία τῆς Ἑνώσεως Κέντρου μὲ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσεν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. Τὸ θέμα ἀναλύεται εἰς δύο κεφάλαια. Εἰς τὴν διαχείρισιν καὶ εἰς τὴν οὐσίαν. Φρονοῦμεν, ὅτι ἡ διαχείρισις τοῦ θέματος τῆς ἐπισκέψεως ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε., ἀποτελεῖ βαρυτάτην εὐθύνην. Καὶ ἡ εὐθύνη συνίσταται εἰς τὸ γεγονὸς τῆς δημοσιότητος τῆς διαχειρίσεως. Μὲ τὴν δημοσιότητα τὴν θορυβώδη, τὴν διεθνῆ δημοσιότητα, προεκάλεσε βαρυτάτην δυσχέρειαν καὶ γενικώτερον καὶ εἰδικῶς εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα. Διότι μὲ τὴν δημοσιότητα, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν, ἐὰν συνέβαινε νὰ συμφωνήσῃ ὁ Βασιλεύς, δὲν θὰ ἐφαίνετο ὅτι συμφωνεῖ. Θὰ ἐφαίνετο ὅτι ὑποτάσσεται. Καὶ ὅτι ἔγινεν ἐξουθένωμα τοῦ δῆθεν ἰσχυροῦ ἀνδρός, ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε τὴν πυγμήν του. Αὐτὴ ἦτο ἡ πρώτη περίπτωσις. Εἰς τὴν ἀντίθετον περίπτωσιν, ἐὰν ὁ Βασιλεὺς ἐπέμενεν, ὅπως συνέβη, θὰ ἐδημιουργεῖτο μὲ τὴν διαφωνίαν μὲ τὴν παραίτησιν τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἐδημιουργεῖτο ἕνα πρόσθετον μέγα πρόσκομμα διὰ τὴν εὐόδωσιν τῆς ἐπισκέψεως. Καὶ ἐὰν ἡ ὑπεύθυνος Κυβέρνησις εἶχε τὴν γνώμην, ὅτι τὰ ὑφιστάμενα ἤδη προσκόμματα δὲν ἐπέτρεπον τὴν Βασιλικὴν ἐπίσκεψιν εἰς τόσον μάλιστα βαθμόν, ὥστε νὰ φθάσῃ καὶ εἰς παραίτησιν, δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα, ἐφ’ ὅσον ὁ Βασιλεὺς ἐπέμενε, νὰ προσθέσῃ καὶ τὸ βαρύτατον πρόσκομμα τῆς διαφωνίας καὶ μάλιστα τῆς παραιτήσεως τῆς Κυβερνήσεως. Ἰδοὺ διατὶ μὲ τὴν δημοσιότητα τῆς διαχειρίσεως ὡδήγησε καὶ διὰ τὰς δύο περιπτώσεις εἰς δυσμενεῖς συνεπείας. Αὐτὴν τὴν βαρεῖαν εὐθύνην διαχειρίσεως τοῦ θέματος καταλογίζομεν εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. Τὶ ἔπρεπε νὰ πράξῃ ὡς ἀληθὴς ὑπεύθυνος Κυβερνήτης; Ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς ἐμπιστευτικὴν διαχείρισιν τοῦ θέματος. Καὶ ἂν μὲν ἔπειθε τὸν Βασιλέα, δὲν θὰ ἐφαίνετο ὑποταγὴ καὶ ἐξουθένωσις τοῦ Βασιλέως, θὰ ἐφαίνετο μία σύμφωνος γνώμη ἀναβολῆς τοῦ ταξιδίου. Ἐὰν ὁ Βασιλεὺς διεφώνει, θὰ ἐφευρίσκετο ἀπὸ κοινοῦ ἄλλος λόγος διαφωνίας καὶ παραιτήσεως καὶ θὰ ἀνεκοινοῦντο οἱ ἀληθεῖς λόγοι μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ Βασιλέως ἀπὸ τὸ Λονδῖνον. Ἀλλὰ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐνήργησεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. προσέθεσεν εἰς τὴν δυσχερεστάτην κατὰ τὴν γνώμην μου κατάστασιν, ἕνα νέον βαρύτατον πρόσκομμα. Διότι ὑπεύθυνος Κοινοβουλευτικὴ Κυβέρνησις διαφωνεῖ καὶ παραιτεῖται ἀποδοκιμάζουσα τὴν Βασιλικὴν ἐπίσκεψιν. Ἰδοὺ διατὶ ἡ διαχείρισις εἰς τὴν ὁποίαν προέβη, ἡ δημοσία διαχείρισις, ὑπῆρξε βαρυτάτη εὐθύνη. Καὶ ὡδήγησεν αὐτὴ ἡ διαχείρισις καὶ εἰς δύο ἄλλας συνεπείας. Ὡδήγησε πρῶτον εἰς τὴν διαμόρφωσιν τῶν «ἐκλεκτικῶν συγγενειῶν» μεταξὺ τῶν δύο ἄκρων. Οἱ ἐγκάθετοι τῆς ἀριστερᾶς εἰς τὸ Λονδῖνον ηὐφράνθησαν ἀπὸ τὴν μεγάλην τιμὴν ἡ ὁποία τοὺς ἔγινεν ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τῆς δεξιᾶς, ὅτι ἡ ἰδική των ἀποδοκιμασία εἶναι τόσον μεγάλης σημασίας, ὥστε νὰ δύναται νὰ ματαιώσῃ τὸ ταξίδιον τῶν Ἑλλήνων Βασιλέων εἰς τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν. Καὶ τοιουτοτρόπως τοὺς ἐνεθάρρυνεν ἐπὶ πλέον εἰς τὴν δρᾶσιν των. Ἀντιστοίχως ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. εὐλόγως δύναται νὰ ἀναμένῃ ἀπὸ τοὺς ἐγκαθέτους τῆς ἀριστερᾶς τοὺς ὁποίους ἐνεθάρρυνεν, ἔντασιν εἰς τὰς προσπαθείας των, διὰ νὰ πανηγυρίσῃ τὴν δικαίωσιν τῶν προβλέψεών των. Διεμορφώθη τοιουτοτρόπως ἡ «ἐκλεκτικὴ συγγένεια» τῶν δύο ἄκρων. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ τοῦ γεγονότος ἐδημιουργήθη ἐπίσης μία δραματικὴ κατάστασις ἕνας τραγέλαφος εἰς τὴν νέαν Κυβέρνησιν, καθὼς καὶ εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. Εἴδατε τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἐκπρόσωπον τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς ποίαν ἀδυναμίαν εὑρέθησαν νὰ ἐξηγήσουν ἀντιφάσεις, μεταξὺ τῆς ἀρχικῆς ἀποδοκιμασίας καὶ τῆς σημερινῆς ἐγκρίσεως τοῦ Βασιλικοῦ ταξιδίου. Κατέφυγον εἰς τὸ ἀφελὲς εὕρημα: «Ἡ νέα Κυβέρνησις εἶπον, ἐκτιμοῦσα τὰ δεδομένα, ἔκρινεν ὅτι τώρα τὸ ταξίδιον εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ. Καὶ ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐπικαλούμενος τὰ νέα δεδομένα, τὰ ὁποῖα ἀπεκάλυψεν ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως συνεφώνησε νὰ δοθῇ ψῆφος ἐμπιστοσύνης. Τοιουτοτρόπως καλύπτεται ἡ ἀντίφασις. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ἐὰν ὑπάρχουν νέα δεδομένα αὐτὰ τὰ δεδομένα εἶναι μόνον ἡ παραίτησις τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ, ἡ ὁποία κατέστησε δυσμενεστέραν τὴν μετάβασιν. Καὶ αὐτὸ τὸ νέον δεδομένον ἔπρεπε, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐφρόνουν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ ἐπίσκεψις, νὰ τοὺς πείσῃ ὅτι κατὰ μείζονα λόγον δὲν ἔπρεπε πλέον νὰ γίνῃ. Καὶ τώρα θὰ διατυπώσωμεν τὴν ἰδικήν μας γνώμην ἐπὶ τοῦ θέματος. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἐπαναλάβω σήμερον μίαν δήλωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχον προβῆ πρὸς ἀπεσταλμένον μεγάλης Βρεταννικῆς ἐφημερίδος πρὸ τῆς κυβερνητικῆς κρίσεως. Τοῦ ἀπήντησα τότε, ὅτι ἀπορῶ, διατὶ ἐτίθετο θέμα. Ὅταν μία χώρα καλῇ τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα ἄλλης χώρας εἰς ἐπίσημον ἐπίσκεψιν καὶ ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων ἀποδέχεται τὴν πρόσκλησιν, μόνον εἰς μίαν περίπτωσιν πλέον εἶναι δυνατὴ ἡ ματαίωσις: Ὅταν ἡ καλοῦσα χώρα, ἐκτιμῶσα ἐνδεχομένας νέας συνθήκας συστήσῃ ἢ ἀναβολὴν ἢ ματαίωσιν. Ἀλλὰ ἦταν δυνατὸν προσκεκλημένος Βασιλεύς, ὁ ὁποῖος ἔχει ἤδη ἀποδεχθῆ τὴν πρόσκλησιν, νὰ εἴπῃ ὅτι ἐπληροφορήθην, ὅτι εἰς τὴν χώραν σας, εἰς τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν κινοῦνται ὡρισμέναι ὁμάδες, αἱ ὁποῖαι ἐνδεχομένως θὰ προβοῦν εἰς ἐκδηλώσεις δυσμενεῖς; Καὶ καταληφθεὶς ἀπὸ φόβον ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ κινδύνου, ἀνακαλῶ τὴν ἀποδοχὴν καὶ δὲν ἔρχομαι. (Χειροκροτήματα). Εἶναι δυνατόν; Εἶμαι κατάπληκτος ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ τεθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ θέμα. Μᾶς τίθεται τὸ ἐρώτημα: Ποία εἶναι ἡ ἰδική μας γνώμη; Φρονοῦμεν «ὅτι θὰ γίνουν ἐκδηλώσεις». Κατὰ τὴν γνώμην μας, βεβαίως θὰ γίνουν. Αὐτὴν τὴν ἀποστολὴν ἔχουν οἱ ἐγκάθετοι τῆς ἀριστερᾶς. Καὶ μάλιστα ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἐνθάρρυνσιν ἡ ὁποία τοὺς ἐδόθη ἐκ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. Διατὶ ὅμως θὰ πρέπει ἐὰν ἐνδεχομένως ὡρισμένοι ἐγκάθετοι τῆς ἀριστερᾶς προβοῦν εἰς ἀποδοκιμασίας νὰ ματαιωθῇ ἡ ἐπίσκεψις τῶν Ἑλλήνων Βασιλέων εἰς Μεγάλην Βρεταννίαν; Ἀλλά, θέλω νὰ εἶμαι δίκαιος. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ὑπάρχουν μόνον ἐγκάθετοι τῆς ἀριστερᾶς. Ὑπάρχουν εἰς τὸ Λονδῖνον καὶ εὐγενεῖς ἰδεολόγοι, οἱ ὁποῖοι δὲν κινοῦνται ἀπὸ τὴν ἀριστερὰν καὶ οἱ ὁποῖοι εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ὑπερασπίζουν τὰ ἰδεώδη τῆς Δημοκρατίας, ὅπως συνέβη καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ ἰδικοῦ μας Κυπριακοῦ ἀγῶνος, ὁπότε ἐτάχθησαν ἐναντίον τῆς χώρας των καὶ ὑπερήσπισαν τὸν ἀγῶνα τῆς Κυπριακῆς αὐτοδιαθέσεως. Δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ κατατάξω ὅλους εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐγκαθέτων τῆς ἀριστερᾶς, ὑπάρχουν καὶ εἰλικρινεῖς καὶ γνήσιοι ἰδεολόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐνδεχομένως ἔχουν ἀντίθετον γνώμην. Ἀλλά, καὶ ἡ ἰδική των ἀντίρρησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ματαιώνῃ τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ Ἕλληνος Βασιλέως, καὶ ὑπεύθυνος διὰ τὰς ἰδικάς των διαμαρτυρίας εἶναι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Ρ.Ε., μὲ τὸ κομματικὸν καὶ ἀστυνομικὸν κράτος του, μὲ τὴν παραβίασιν τῆς Δημοκρατίας. (Χειροκροτήματα). Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, κύριοι, βουλευταί, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἀνέκαθεν ἐνέκρινε καὶ σήμερον ἐγκρίνει τὴν Βασιλικὴν ἐπίσκεψιν εἰς τὸ Λονδῖνον. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ δεύτερον θέμα, εἰς τὸ θέμα τῶν τραγικῶν γεγονότων τῆς Θεσσαλονίκης. Τὸ γεγονὸς συνέβη μετὰ τὸ πέρας τῆς τελευταίας συνόδου, δὲν ἔχει συζητηθῆ εἰς τὴν Βουλήν, συναρτᾶται ἑπομένως μὲ τὴν ἁρμοδιότητα τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως. Λυποῦμαι, διότι σχετικῶς οὐδὲν ἀνεφέρθη εἰς τὰς πραγματικὰς δηλώσεις τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι, πράγματι τραγικὰ ὅσα συνέβησαν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Διότι δὲν εἶναι μόνον τὸ γεγονὸς τῆς δολοφονίας καὶ τοῦ βαρέος τραυματισμοῦ ἑνὸς ἄλλου βουλευτοῦ. Εἶναι τὸ σύνολον τῆς εἰκόνος τοῦ Κράτους. Βεβαίως θὰ ἠδύνατο νὰ εἴπῃ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἀμέτοχος εὐθυνῶν δι’ ἐκεῖνα τὰ γεγονότα, ὅτι ἐμπιστεύεται τὸ θέμα εἰς τὴν Δικαιοσύνην. Αὐτὸ τοὐλάχιστον, θὰ ἠδύνατο νὰ τὸ ἀναφέρῃ, διότι τὸ γεγονὸς εἶναι μέγα. Καὶ εἰς αὐτὸ ἡμεῖς θὰ ἐδίδαμεν τὴν ἀπάντησιν, ὅτι ἐμπιστευόμεθα ἐπίσης τὴν Ἑλληνικὴν Δικαιοσύνην. Ἐπὶ 20 μῆνας διεξάγομεν ἀνένδοτον ἀγῶνα καὶ ἐκηρύξαμεν ἀνέκαθεν, ὅτι ὀχυρὸν τῆς Δημοκρατίας εἶναι ἡ Δικαιοσύνη, καὶ ἀπέδειξεν ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη, ὅτι ὑπῆρξε πράγματι τὸ ὀχυρὸν τῆς Δημοκρατίας. (Χειροκροτήματα). Ἀπονέμομεν δημόσιον ἔπαινον διὰ τὴν ὑψηλὴν στάθμην, διὰ τὴν περιωπὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἀπέδειξεν, ὅτι εὑρίσκεται ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη. Ὑπῆρξαν βεβαίως καὶ σκιαί. Εἶναι ἀνθρώπινον. Καὶ ὁ ἥλιος ἔχει σκιάς. (Θόρυβος ἐκ τῆς Δεξιᾶς. Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἀλλά, οὐδεὶς καγχάζει διὰ τὸν ἥλιον. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ ἀσχοληθῶ, μὲ προγραμματικὰ θέματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναπτυχθοῦν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. Ἀλλά, ἐπειδὴ ἦλθεν ὁ λόγος διὰ τὴν Δικαιοσύνην θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις: Εἶναι ἀπίστευτος ἡ ἐγκατάλειψις, εἰς τὴν ὁποίαν ἀφέθη ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη εἰς τὰς ἡμέρας τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε. Εὑρεθεῖσα ἐνώπιον τῶν κενῶν τῆς Δικαιοσύνης ἔκρινεν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ αὐξήσῃ τὰς ἀποδοχάς, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ ἐλαττώσῃ τὰ προσόντα. (Φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Δεξιᾶς). Ἡ κορυφαία ὑπόθεσις τῆς Δημοκρατίας εἶναι ἡ Δικαιοσύνη. (Χειροκροτήματα). Θὰ τάξωμεν τὴν Δικαιοσύνην εἰς τὴν κορυφὴν τοῦ πίνακος τῶν ἠθικῶν ἀξιῶν. (Θόρυβος ἐκ τῆς Δεξιᾶς).

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, σᾶς παρακαλῶ, μὴ θορυβῆτε.

§41Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅταν εἰς μίαν κατηγορίαν ἀνθρώπων ἡ Πολιτεία ἀναθέτῃ τὴν τύχην τῆς Ζωῆς, τῆς Ἐλευθερίας, τῆς Τιμῆς, τῆς Περιουσίας τῶν πολιτῶν, ἀμέριστος πρέπει νὰ εἶναι ἡ ὑλικὴ καὶ ἡ ἠθικὴ ἔξαρσις αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Δεξιᾶς).

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι βουλευταί, παύσατε νὰ θορυβῆτε.

§43Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸ σύνολον τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν ἀνέρχεται σήμερον μόλις εἰς 800. Καὶ τῶν Εἰρηνοδικῶν εἰς 500. Ἰδοὺ διατὶ ἡ μεγάλη αὔξησις τῶν ἀποδοχῶν εἶναι ὄχι μόνον ἐπιβεβλημένη, ἀλλὰ ἐπίσης καὶ δυνατὴ καὶ ἀποτελεῖ ἐπίσης συμμόρφωσιν πρὸς τὴν εἰδικὴν ἐπιταγὴν τοῦ Συντάγματος. Κύριοι βουλευταί, ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ τραγικὰ γεγονότα τῆς Θεσσαλονίκης, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὅτι τὸ θέμα ἀνήκει πλέον εἰς τὴν Δικαιοσύνην. Ἀλλὰ ὅσα μέχρι τοῦδε ἔχουν διατυπωθῆ καὶ ἐβεβαιώθησαν καὶ ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν Γεωργίου, εἶναι δεδομένα καὶ εἶναι ἀληθῶς καταπληκτικά, εἶναι ἐξοργιστικά, ἀποτελοῦν ἐντροπὴν καὶ στίγμα διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. (Χειροκροτήματα). Εἶπεν εἰς μίαν ἀπάντησίν του ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε.: «Εἰς πᾶσαν εὐνομουμένην χώραν, αὐτὰ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβοῦν. Ἀκούσατε ποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συμβοῦν εἰς πᾶσαν εὐνομουμένην χώραν. Εἷς βουλευτὴς εἰδοποιεῖ τὸν Εἰσαγγελέα καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς τὴν Ἀστυνομίαν, ὅτι ἔχει ὀργανωθῆ ἡ δολοφονία του. Καὶ μολαταῦτα εἰσερχόμενος ὁ βουλευτὴς αὐτὸς εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς ὁμιλίας του ὑφίσταται ἐπίθεσιν καὶ διάσεισιν ἐγκεφαλικήν. Πρᾶξις πρώτη. Λαμβάνει ἐν συνεχείᾳ τὸν λόγον ἀπὸ τοῦ βήματος, διὰ τοῦ μεγαφώνου εἰδοποιεῖ τοὺς παρισταμένους Ἀρχηγοὺς τῆς Ἀστυνομίας, ὅτι ὀργανοῦται καὶ ἐπίκειται ἡ δολοφονία του. Καὶ μολαταῦτα ἐξέρχεται καὶ δολοφονεῖται! Εἰς ποίαν εὐνομουμένην χώραν θὰ ἦσαν αὐτὰ δυνατά; (Χειροκροτήματα). Ἐν συνεχείᾳ οὐδεὶς ἀπὸ τοὺς ἐνόχους οὔτε καταδιώκεται, οὔτε ἀνακαλύπτεται, οὔτε συλλαμβάνεται ἀπὸ τὴν Ἀστυνομίαν! Συλλαμβάνονται ἀπὸ τοὺς πολίτας! Ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ συμβῆ εἰς οἱανδήποτε εὐνομουμένην χώραν; Καὶ ὑπὲρ πάντα ταῦτα, καθ’ ὅλην, ὅπως βεβαιώνει ἡ ἔκθεσις Γεωργίου, τὴν διάρκειαν τῶν ἐγκληματικῶν ταραχῶν, παρίσταται ὡς ἀπαθὴς θεατὴς ὁ Ἐπιθεωρητὴς Χωροφυλακῆς, ὁ στρατηγὸς Μήτσου. Ἦτο δυνατὸν νὰ παρίστατο καὶ νὰ μὴ ἐπέμβῃ διὰ νὰ ματαιώσῃ τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἐνώπιόν του; Δὲν εἶναι λοιπὸν προφανές, ὅτι παρίστατο διὰ νὰ βεβαιωθῇ ὅτι ἐκτελεῖται τὸ ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὀργανωθῆ; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ.). Ἰδοὺ διατί, τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε ἔχουν διαπιστωθῆ, ἀποτελοῦν σκληροτάτην καταδίκην τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἱστορίαν μὲ τὴν ἐπωνυμίαν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ αἵματος. Καὶ εἰσέρχεται ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἱστορίαν, ἀλλὰ ἐπίσης καὶ ἐνώπιον τῆς Ἑλληνικῆς Δικαιοσύνης. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Καὶ ἐρχόμεθα τώρα, εἰς τὴν σημερινὴν ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν. Κύριοι βουλευταί, τὸ αἴτημα τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἦτο σχηματισμὸς ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως πλήρους ἐμπιστοσύνης, ἡ ὁποία νὰ ἐνεργήσῃ τιμίας ἐκλογάς. Καὶ τὸ σύνθημα τὸ τριπλοῦν ἦτο, τίμιον Κράτος, τίμιον σύστημα, τίμιαι ἐκλογαί. Ἰδοὺ διατί, ὅταν ἀνηγγέλθη ὅτι ἐσχηματίσθη ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις, ἡμεῖς τὴν ἀπεδέχθημεν, διότι ὑπῆρξεν ἱκανοποίησις τοῦ δικαίου αἰτήματος.

§44ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη φάσις.

§45Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὀρθότατα. Ἐπιζητοῦμεν πάντοτε σχηματισμὸν ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Οὐδέποτε ἐπεδιώξαμεν τὸν σχηματισμὸν ἄλλης, εἴτε μικτῆς, εἴτε πολιτικῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν ἐτιμήθην μὲ ἀκρόασιν ἀπὸ τὸν Βασιλέα, μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ κ. Καραμανλῆ, εἶπον: «Μᾶς κατηγοροῦν, Μεγαλειότατε, ὅτι ἐπιδιώκομεν ἐξουσίαν, ὅτι κινεῖ τὸν ἀγῶνα μας ἡ φιλαρχία». (Θόρυβος ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος, κωδωνοκρουσίαι).

§46Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Εἶναι κατάστασις αὐτή, κύριε Πρόεδρε; Ντροπὴ τέλος πάντων (ἐν ὀργῇ). (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ δημιουργεῖται θόρυβος ἐξ ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων).

§47Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι αἶσχος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μὴ προκαλῆτε, ἀφήσατε νὰ τελειώσῃ ὁ ρήτωρ, ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἀκούσωμεν τὸν ρήτορα.

§49Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπεδείξατε ὅτι δὲν εἶσθε ἱκανὸς νὰ διευθύνετε μίαν συνεδρίασιν.

§50Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς προειδοποιῶ ὅτι ἐὰν δὲν ἐπιβάλετε τὴν τάξιν θὰ ἔχωμεν ἱστορίες.

§51Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Διαμαντόπουλος ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, εἶπεν, ὅτι ἀπέδειξεν ὅτι δὲν εἶναι ἱκανός. Κάμνει λάθος. Ἀπέδειξεν ὅτι εἶναι ἱκανὸς δι’ ὅ,τι γίνεται. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀποσαφηνίζετε αὐτὸ ποὺ εἴπατε;

§53Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, μάλιστα. Ἀφ’ ὅτου ἤρχισα νὰ ὁμιλῶ, ἐπιτρέπετε αὐτὴν τὴν χασμωδίαν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἐντροπὴν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ἀνέχεσθε. Τοιουτοτρόπως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προεδρεύετε τῆς Βουλῆς...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). (Ὁ κ. Παπανδρέου ὁμιλεῖ ἐστραμμένος πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον, μὴ ἀκουόμενος, λόγῳ τοῦ θορύβου). ........ Δὲν εἶσθε ἄξιος ....

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῆτε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κ. Πρόεδρε. Ὁμολογουμένως λυποῦμαι. ... (Θόρυβος).

§55Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπιτρέπετε αὐτὴν τὴν χασμωδίαν, αὐτὴν τὴν σύγχυσιν, αὐτὴν τὴν βοήν. Δὲν εἶσθε ἄξιος, εἴτε ἀπὸ ἀδυναμίαν, εἴτε ἀπὸ κακὴν θέλησιν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὅμως, κ. Πρόεδρε, ......... ὑπῆρξα ἄξιος, εἶμαι ἄξιος καὶ θὰ εἶμαι πάντοτε ἄξιος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§57Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν εἶσθε ἄξιος. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ βουλευταὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. ἱστάμενοι ὄρθιοι διαμαρτύρονται. Ὁμοίως καὶ ἀπὸ τῆς πτέρυγος τῆς

Ε.Κ.).

Ὁ κ. Τσιριμῶκος κατερχόμενος πρὸς τὸ βῆμα, λέγει τὰ κάτωθι:

§58Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νὰ ὑποβάλωμεν μομφήν, διὰ νὰ κατέλθῃ τῆς Προεδρικῆς ἕδρας. Αὐτὰ εἶναι ὠργανωμένα. (Θόρυβος).

§59Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἀκούσατε, ἔχω εἰς τὸ παρελθὸν ἐπὶ μακρὸν λάβει τὸν λόγον καὶ ἔχω ὁμιλήσει μὲ ἀπείρως ἐντονώτερον ὕφος ἀπὸ τὸ σημερινόν. Οὐδέποτε ὑπῆρξε παρόμοιος θόρυβος. Εἶναι προφανὲς ὅτι πρόκειται περὶ ὀργανώσεως διακοπῶν.

§60Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, μοῦ ἐπέτρεψε τὴν διακοπήν, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους τῆς ΕΡΕ νὰ μὴ μὲ διακόψουν, διότι καὶ ἐμὲ εἶναι δυνατὸν νὰ διακόψουν, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, πρῶτον, ὅτι παρακαλῶ ἐνθέρμως ὅλους νὰ σταματήσουν τὰς διακοπάς, δεύτερον, τονίζω, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβὴς καὶ ἐσφαλμένη ἡ διαπίστωσις εἰς τὴν ὁποίαν ἐνόμισεν ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ προβῇ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. λέγων, ὅτι αἱ διακοπαὶ εἶναι ὠργανωμέναι. Δὲν εἶναι. Ἀλλὰ λυποῦμαι, διότι θὰ εἴπω....

§61Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Νὰ ἐπιβάλετε τὴν τάξιν τότε σεῖς κ. Πρόεδρε. Σᾶς, δὲν διέκοψε κανείς. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). (Ὁ κ. Δενδρινὸς ὄρθιος καὶ ἐν ὀργῇ, ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψετε κ. Πρόεδρε.

§63Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν γίνεσθε ἀρχηγὸς κόμματος, παύετε νὰ ἦσθε Πρόεδρος τοῦ Σώματος.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν διὰ 5 λεπτά.

(Ὥρα 8.15′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 8.40′ μ.μ.)

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ νὰ τηρηθῇ ἀπόλυτος ψυχραιμία, νὰ δείξωμεν, ἐφ’ ὅσον μάλιστα ἔχομεν παροῦσαν καὶ Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἔχομεν κοινοβουλευτικὰ ἤθη ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς καὶ ἰδιαιτέρως δέ, παρακαλῶ τοὺς ὁμόφρονας ἐν τῷ Κόμματι ὅπως μὲ ὑποστηρίξουν εἰς τὸ θέμα αὐτὸ καὶ μὲ ὑποβοηθήσουν εἰς τὸ βαρὺ ἔργον, τοῦ Προέδρου τοῦ Σώματος. Εἶναι θερμὴ προσωπικὴ παράκλησις, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀπευθύνω. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἔχει τὸν λόγον.

§66Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἡ διακοπὴ τῆς συνεδριάσεως ἔγινεν ὅταν εἴχομεν ἔλθει πλέον εἰς τὸ θέμα τῆς σημερινῆς ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Ἑπομένως, ἐπικαίρως διεκόπη. Καὶ δύναται τώρα ἀνέτως νὰ συνεχισθῇ. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἔχει ἀνέκαθεν διακηρύξει, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνουν τίμιαι ἐκλογαὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν μόνον μὲ μίαν Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν πλήρους ἐμπιστοσύνης. Τὸ τριπλοῦν σύνθημα τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἀπὸ τῆς ἑπομένης τοῦ ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1961 ἦτο, τίμιον Κράτος, τίμιον ἐκλογικὸν σύστημα, τίμιαι ἐκλογαί. Καὶ προϋπόθεσιν δημιουργίας τιμίου Κράτους, ἀπετέλει ὁ σχηματισμὸς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως πλήρους ἐμπιστοσύνης. Διὰ τοῦτο, ὅταν ἐπληροφορήθημεν ὅτι ὁ Βασιλεὺς ἀπεφάσισεν τὸν σχηματισμὸν ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ἐδοκιμάσαμεν ἱκανοποίησιν. Ἀνηγγέλθη κατόπιν τὸ ὄνομα τοῦ νέου Ὑπηρεσιακοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἐπληροφορήθημεν ἀπὸ τὸν Τύπον, ὅπως ἀκριβῶς εἶχε συμβῆ καὶ μὲ τὴν ὑπηρεσιακὴν τοῦ 1961. Τὸ ὄνομα τοῦ σημερινοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν ἰδιότητα Προέδρου Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Ἦτο Ὑπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ. Εἶχεν ἐπίσης συμμερισθῆ τὴν γνώμην διὰ τὴν ματαίωσιν τοῦ Βασιλικοῦ ταξιδίου. Τὸν ὠνόμασεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀναχωρῶν «στέλεχος» τοῦ Κόμματός του. Καὶ ἐδήλωσεν, ὅτι τοῦ ἔδωσε τὴν ἄδειαν νὰ σχηματίσῃ τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ἔκρινεν ἐπίσης ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἔπρεπε καίτοι εἶχε λάβει τὴν ἐντολὴν τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀποχαιρετήσῃ τὸν ἀρχηγόν του εἰς τὸ ἀεροδρόμιον. Ἐπίσης ὁ ἰδεολογικὸς κόσμος τοῦ σημερινοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐξ ἀντικειμένου διαπιστούμενος, ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εὑρίσκεται εἰς ἀπόστασιν ἀπὸ τὸν δημοκρατικὸν κόσμον. Τὸ σύνολον ἑπομένως ὅλων αὐτῶν τῶν λόγων ἔπρεπε νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς ἄρνησιν τοῦ σημερινοῦ Προέδρου τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Ἐν τούτοις ἡ Ἕνωσις Κέντρου, παρὰ τὴν ὕπαρξιν ὅλων αὐτῶν τῶν ἀντιθέτων στοιχείων, ἠθέλησε νὰ ἐπιδείξῃ καλὴν θέλησιν. Ἠθέλησεν ἐπίσης νὰ ἀπαλλάξῃ τὸ Στέμμα ἀπὸ τὸν ἐκβιασμὸν ὁ ὁποῖος τοῦ ἠσκεῖτο ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ. Καὶ ἐδέχθη κατ’ ἀρχὴν τὸν κ. Πιπινέλην ὡς Πρόεδρον τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Ἀπετέλεσε τοῦτο μίαν πλήρη ἀπόδειξιν τῆς ἰδικῆς μας καλῆς θελήσεως. Ἠλπίζομεν, ὅτι μὲ τὴν σύνθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐπηκολούθει καὶ μὲ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις θὰ παρεῖχεν ἐπαρκῆ ἀντιστάθμισμα, ὥστε νὰ εὐδοκιμήσῃ ὡς Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις. Καὶ διὰ τοῦτο ἀνεμείναμεν. Δυστυχῶς καὶ ἡ σύνθεσις τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐκ τῶν ὑστέρων ἀνήγγειλε καὶ τοῦ ὁποίου εἴχομεν μήνυμα πρὸ τῆς ἀναγγελίας, μᾶς ὡδήγησεν εἰς πλήρη ἀπογοήτευσιν. Μᾶς ὡδήγησεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν ἠδύνατο νὰ ἐμπνεύσῃ πλέον εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου πλήρη ἐμπιστοσύνην ὡς ἀληθὴς Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις. Καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀνήγγειλε χθές, αἱ προγραμματικαί της δηλώσεις εἶναι προφανές, μὲ ἀπόλυτον καλὴν πίστιν ἐξεταζόμεναι, ὅτι οὐδὲν συγκεκριμένον ὑπόσχονται. Ἰδοὺ διατὶ ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, ἀφ’ ἧς ἐσχηματίσθη ἡ Κυβέρνησις, ἐδήλωσε καὶ σήμερον μὲ τὴν σύσκεψιν τῆς κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος ὁμοφώνως ἀπεφάνθη, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν περιβάλλεται μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου, λέγει ἡ σημερινὴ ἀνακοίνωσις τῆς κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος, «ἐμμένει ἀνενδότως εἰς τὴν εἰλημμένην ἀπόφασιν τῆς καταψηφίσεως τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως». Ποῖον εἶναι τὸ αἴτημα τῆς Ἑνώσεως Κέντρου; Κύριοι βουλευταί, τὸ αἴτημα ἔχει ἔκτοτε προσδιορισθῆ: Τίμιον Κράτος, τίμιον σύστημα, τίμιαι ἐκλογαί. Ἐμμένομεν ἀπολύτως εἰς τὸ αἴτημα γνησίας Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Ἀναγράφεται εἰς τὸν Τύπον τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐπανειλημμένως, ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἐπιδιώκει συνωμοσίας, ἐπιδιώκει σχηματισμοὺς μικτῶν πολιτικῶν Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι νὰ παρατείνουν τὸν βίον τῆς σημερινῆς Βουλῆς. Ἀποδοκιμάζομεν μὲ ἀγανάκτησιν καὶ μὲ περιφρόνησιν ὅλας αὐτὰς τὰς φήμας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ἡ Ἕνωσις Κέντρου οὐδέποτε θὰ ἐδέχετο νὰ μετάσχῃ οὔτε εἰς γενικὴν πολιτικὴν Κυβέρνησιν πρὸ τῶν ἐκλογῶν, οὔτε εἰς μερικήν. Μόνον ἀπὸ τὸν λαὸν ἀναμένομεν ἡμεῖς τὴν ἐντολὴν νὰ σχηματίσωμεν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ζητοῦμεν, εἶναι νὰ δημιουργηθοῦν αἱ προϋποθέσεις γνησίων πράγματι ἐκλογῶν. Ἐπιβάλλεται διὰ τοῦτο, πρῶτον, ὁ σχηματισμὸς μιᾶς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐμπνέῃ ἐμπιστοσύνην, ὅτι θὰ δημιουργήσῃ τίμιον κράτος, ὅτι θὰ κρατικοποιήσῃ τὸ Κράτος, τὸ σημερινὸν κομματικὸν κράτος... Εἶναι τὸ πρῶτον ἰδικόν μας αἴτημα. Καὶ διὰ τοῦτο εἶπον εἰς τὸν Βασιλέα κατὰ τὴν τελευταίαν μου ἀκρόασιν: «Μεγαλειότατε, ἀναγράφει ὁ Τύπος τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ὑποστηρίζεται καὶ ἀπὸ πολλοὺς ἀπολογητὰς τῆς Ε. Ρ.Ε., ὅτι ὁ ἀγὼν ὁ ἰδικός μας εἶναι ἀγὼν πρὸς τὴν ἐξουσίαν. Ἰδοὺ ἡ ὥρα διὰ νὰ ἀποδείξωμεν ὅτι δὲν ἐπιδιώκομεν οὔτε εὔνοιαν οὔτε ἐξουσίαν πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Ἰδεώδη ὑπερασπίζομεν. Δημοκρατίαν ἐπικαλούμεθα, εἰς τὸν λαὸν ἐμπιστευόμεθα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον αἴτημα. Τὸ τίμιον Κράτος, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἀποκαταστήσῃ μόνον Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις πλήρους ἐμπιστοσύνης. Τὸ δεύτερον θέμα εἶναι τὸ ἐκλογικὸν σύστημα. Κύριοι βουλευταί, ἔχει ἡ Ε.Κ. διακηρύξει, καὶ εὑρίσκεται εἰς τοὺς ἑπτὰ ὅρους της, ὅτι δέχεται ὅλα τὰ ἐκλογικὰ συστήματα, διότι ἐμπιστεύεται εἰς τὴν δύναμίν της. Δέχεται καὶ τὸ πλειοψηφικὸν καὶ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Τὴν ἀπόδειξιν ὅτι δέχεται τὸ πλειοψηφικὸν τὴν ἐδώσαμεν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὅταν ἐφαίνετο ὅτι ἐδημιουργεῖτο ἀδιέξοδον μὲ τὴν ἀξίωσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. «Ἐκλογαὶ ἐντὸς 45 ἡμερῶν». Ἐνόμιζεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., μὲ τὴν ἀξίωσίν του αὐτήν, ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιβάλῃ τοὺς ὅρους του, νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἀνάγκην ἐκλογῶν, προτοῦ τὸ Κράτος νὰ κρατικοποιηθῇ, νὰ γίνῃ τίμιον καὶ νὰ ἐγγυηθῇ γνησίας ἐκλογάς. Καὶ ἐδώσαμεν τὴν ἀπάντησιν. Εἴπομεν: Δεχόμεθα τὸ πλειοψηφικὸν καὶ τὴν διεξαγωγὴν ἐκλογῶν ἐντὸς 45 ἡμερῶν, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν ὀρθόδοξον κοινοβουλευτικὴν τάξιν, νὰ δοθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ἐπὶ 7 ἔτη ἡ Ε.Ρ.Ε. ὀργανώνει τὸ κομματικὸν Κράτος της. Καὶ ἡμεῖς ἐζητήσαμεν μόνον, ἠρκέσθημεν εἰς τὸ διάστημα τῶν 45 ἡμερῶν διὰ νὰ ἐπανορθώσωμεν, ὅσον ἦτο δυνατὸν τὴν ἐπέμβασιν, τὴν λειτουργίαν τοῦ κομματικοῦ κράτους καὶ διὰ νὰ ἐκλέξῃ ὁ λαός, μὲ ἐλευθέρας ἐκλογάς, τὴν Κυβέρνησιν τῆς ἀρεσκείας του. Ἐπροκαλέσαμεν καὶ ἐπαναλαμβάνομεν καὶ σήμερον τὴν πρόκλησιν: Ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς δεχόμεθα καὶ σήμερον τὸ πλειοψηφικόν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ δεύτερον ἐκλογικὸν σύστημα, τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικήν. Ὑπάρχει κανείς, ὁ ὁποῖος νὰ ἀμφισβητῇ σήμερον ὅτι οἱοδήποτε σχῆμα ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς, περιλαμβάνει τὴν μεγάλην δύναμιν τῆς Ε. Κ.; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις. Ἰδοὺ διατί, ἐνῷ κομματικῶς δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν καὶ δεχόμεθα καὶ τὸ πλειοψηφικὸν καὶ τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικήν, κρίνομεν ὅτι τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς χώρας ὑπαγορεύει τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν (χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Καὶ ἐν ὀνόματι ὄχι τοῦ κομματικοῦ συμφέροντος, ἐν ὀνόματι τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος τῆς χώρας, διὰ τὴν μετάβασιν εἰς ὁμαλὸν πολιτικὸν βίον ὑποστηρίζομεν τὴν προτίμησιν τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις, ἡ ἁπλῆ θέσις τῆς Ε.Κ., ὅπως συμβαίνει εἰς ὅλα ἀκριβῶς τὰ κεφάλαια τῶν αἰτημάτων, τὰ ὁποῖα διετυπώσαμεν. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Ἕνωσις Κέντρου, δὲν ἐπιδιώκει ὑφαρπαγήν, δὲν ἐπιδιώκει προνόμια, δὲν ἐπιδιώκει ἐξουσίαν. Ἰδεώδη ὑπηρετεῖ. Πιστεύει εἰς τὸν λαόν. Καὶ ἀναμένει ἀπὸ τὸν λαὸν τὴν ἐντολὴν νὰ σχηματίσῃ Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε. Κ.). Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸν χρόνον τῶν ἐκλογῶν. Κύριοι βουλευταί, εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι, ὅτι ὁ χρόνος τῶν ἐκλογῶν πρέπει νὰ εἶναι ὁ συντομώτερος, δυνατόν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ὑπάρξουν ἐγγυήσεις γνησιότητος τῶν ἐκλογῶν. Μία ἀπὸ τὰς ἐγγυήσεις εἶναι ἡ λεξικογράφησις, ἡ πλήρης λεξικογράφησις τῶν καταλόγων. Καὶ ἡ ἄλλη ἐγγύησις εἶναι ἡ κρατικοποίησις τοῦ Κράτους. Καὶ εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι, διότι ἐπειγόμεθα ἡμεῖς νὰ ἐμφανισθῶμεν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ, ἐμπιστευόμεθα εἰς τὴν πλειοψηφίαν του, καὶ εἴμεθα βέβαιοι διὰ τὴν ἐμπιστοσύνην του. Ἀλλὰ τίθεται ἐνώπιον ἡμῶν τὸ ἐρώτημα καὶ τὸ ἐρώτημα αὐτὸ ἀπευθύνει πρὸς ἡμᾶς ὁλόκληρος ὁ δημοκρατικὸς κόσμος: Ἐὰν αἱ προϋποθέσεις αὐταὶ δὲν συμβοῦν, τὶ θὰ ἐπακολουθήσῃ; Ἐὰν δὲν ὑπάρξουν αἱ προϋποθέσεις Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως πλήρους ἐμπιστοσύνης, ἐὰν δὲν ὑπάρξουν αἱ ἐγγυήσεις τιμίου Κράτους, τιμίου συστήματος, τιμίων ἐκλογῶν, πῶς θὰ ἀντιμετωπίσετε τὴν κατάστασιν; Ἔχομεν νὰ δώσωμεν δύο ἀπαντήσεις: Πρῶτον, εἰς παρωδίαν ἐκλογῶν ἡ Ἕνωσις Κέντρου δὲν θὰ δεχθῇ νὰ μετάσχῃ. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Καὶ ὑπάρχει καὶ μία δευτέρα ἀπάντησις: Ἐὰν ὄντως δὲν ὑπάρξουν αἱ ἐγγυήσεις τῶν ἐλευθέρων ἐκλογῶν, ἐὰν ἐπιχειρηθῇ καὶ πάλιν ἐκλογικὸν πραξικόπημα, εἴτε μὲ τὰ ἴδια εἴτε μὲ ἄλλα μέσα, ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ὄχι μόνον θὰ ἀρνηθῇ νὰ μετάσχῃ, ἀλλὰ δὲν πρόκειται καὶ νὰ τηρήσῃ στάσιν παθητικήν. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου θὰ παλαίσῃ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Διότι, «ἐκεῖνος ὁ λαός, εἶπεν ὁ ποιητής, εἶναι ἄξιος τῆς ἐλευθερίας του, ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ κάθε ἡμέραν νὰ τὴν κατακτᾷ». Καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ἄξιος τῆς ἐλευθερίας του. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Τὸ ἄρθρον 114 εἶναι ἐπίσης ἄρθρον τοῦ Συντάγματος. Καὶ εἶναι τὸ καλύτερον ἄρθρον. Ὁ δημοκρατικὸς κόσμος ἐὰν συμβῇ —τὸ ἀπευχόμεθα— εὐχόμεθα νὰ δημιουργηθοῦν αἱ προϋποθέσεις γνησίων ἐκλογῶν καὶ νὰ μὴ ἀνακύψῃ τὸ θέμα. Ἀλλά, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ συμβῇ νέα ἀπόπειρα ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος, ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ ὁ δημοκρατικὸς κόσμος, ὄχι μόνον θὰ ἀρνηθῇ τὴν συμμετοχήν, ἀλλὰ θὰ ἀναλάβῃ καὶ τὸν ἀγῶνα τῆς ἀπελευθερώσεως τοῦ λαοῦ μας. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Καὶ εἴμεθα βέβαιοι, μὲ τὴν συμπαράστασιν, τὴν μαχητικὴν συμπαράστασιν τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία ἀνήκει σήμερον εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Καὶ μὲ τὴν ἐμπνευσμένην πρωτοπορίαν τῆς Ἑλληνικῆς νεότητος, ἡ ὁποία δονεῖται ἀπὸ τὰ ἰδανικὰ τῆς Δημοκρατίας καὶ πάλλεται ἀπὸ τὸν παλμὸν τῆς Δημοκρατίας εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι καὶ ὁ νέος αὐτὸς ἀνένδοτος ἀγὼν ἀσφαλῶς θὰ εὐοδωθῇ. Καὶ θὰ εἶναι περισσότερον ἀνένδοτος ἀπὸ τὸν προηγούμενον, διότι εἶναι ὁ τελικὸς ἀγών. Εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι καὶ ὁ ἀγὼν αὐτός, ὅπως καὶ ὁ προηγούμενος, θὰ εὐοδωθῇ. Ἡ Δημοκρατία θὰ νικήσῃ! (Ὄρθιοι οἱ βουλευταὶ τῆς Ε.Κ. χειροκροτοῦν ἐπ’ ἀρκετὸν τὸ πέρας τοῦ λόγου τοῦ κ. Παπανδρέου καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀποχωροῦν ἐν σώματι τῆς αἰθούσης).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Δημοκρατικῆς Ἀριστερᾶς, ἔχει τὸν λόγον. Κύριοι βουλευταί, ἔλαβον αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν κάτωθι δήλωσιν: «Ὁ ὑπογεγραμμένος βουλευτὴς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου Σοφοκλῆς Βενιζέλος, παρ’ ὅλον ὅτι συμμερίζομαι τὰς ἀνησυχίας καὶ ἀντιρρήσεις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ., ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν σύνθεσιν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Πιπινέλη καὶ παρὰ τὰς ἐπελθούσας βελτιώσεις, δηλῶ, ὅτι ἐν ὄψει τῶν σημερινῶν συνθηκῶν καὶ τῆς διευκολύνσεως τῆς ἐπισκέψεως τῶν Βασιλέων εἰς Λονδῖνον, θὰ δώσω συμβολικὴν ψῆφον ἀνοχῆς περιωρισμένης διαρκείας εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ»

§68Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε φθάσει κἄν, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἡ Κυβέρνησις τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ, ἡ λεγομένη Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις Πιπινέλη. Θὰ ἔπρεπεν ὑπὸ τὴν λαϊκὴν κατακραυγὴν νὰ εἶχεν ἀμέσως ἐξαναγκασθῆ εἰς παραίτησιν. Διότι ἡ καταδίκη της ἐκ μέρους τοῦ μόνου κυριάρχου εἰς τὸν τόπον αὐτόν, τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ἐκ μέρους τοῦ συνόλου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὑπῆρξεν ἀπόλυτος. Ἡ συγκρότησίς της ἐχαρακτηρίσθη —καὶ δικαίως— ὡς ἀπαράδεκτος πρόκλησις καὶ ὡς ἐμπαιγμὸς πρὸς τὴν κατηγορηματικὴν πανελλήνιον ἐπιταγὴν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν καὶ τὴν περιφρούρησιν τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος. Διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν καὶ τὸν τερματισμὸν τοῦ καθεστῶτος τοῦ διαρκοῦς πραξικοπήματος. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος). Θὰ ἤρκει νὰ ἐγένετο δεκτὴ ἡ εἰσήγησις τοῦ σεβαστοῦ κ. Προέδρου τῆς Ε.Δ.Α., διὰ νὰ εἶχε καταστήσει ἀδύνατον τὴν ἐπιβίωσίν της καὶ τὴν ἐμφάνισίν της εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ ἤρκει, δηλαδή, ἀπὸ κοινοῦ τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἠρνοῦντο κἄθε διάλογον μαζί της. Νὰ ἠρνοῦντο ν’ ἀκούσουν καὶ νὰ συζητήσουν προγραμματικὰς δηλώσεις. Καὶ ἂς ἐδοκίμαζε νὰ στηρίξῃ τὴν ὕπαρξίν της εἰς τὰς 180 ψήφους τῆς νόθου πλειοψηφίας. Δυστυχῶς, τὸ μεγαλύτερον κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ Ε.Κ., ἀπέκρουσε τὴν καθαρὰν αὐτὴν λύσιν. Τὸ γνωρίζει καλὰ ἡ Κυβέρνησις καὶ μαζί της τὸ γνωρίζουν καὶ ὅσοι τὴν κατεσκεύασαν, ὅτι τοιαύτη μονομερὴς καὶ νόθος στήριξις Κυβερνήσεως, λεγομένης ὑπηρεσιακῆς, τὴν στερεῖ ἐξ ὑπαρχῆς οἱουδήποτε κύρους καὶ ἰσχύος. Ἐπιδεινώνει ἁπλῶς μίαν κατάστασιν ποὺ εἶχεν ἤδη καταστῆ τόσον ἀφόρητος, τόσον ἐκρηκτική, ὥστε οἱ ἴδιοι οἱ δημιουργοί της, ἀνήσυχοι πρὸ τῶν εὐθυνῶν καὶ τῶν συνεπειῶν τοῦ ἔργου των, ἐνόμισαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐφευρεθῇ ἕνα κἄποιο πρόσχημα καὶ νὰ κινηθῇ μία κἄποια διαδικασία. Τοὺς ἀπέλειπεν ὅμως ἡ εὐθύτης καὶ ἡ εἰλικρινὴς πρόθεσις —ἡ μόνη ποὺ σώζει— νὰ ἀποδεχθοῦν ἀνεπιφύλακτα καὶ νὰ ὑποταγοῦν εἰς τὴν ἰδέαν, ὅτι κυρίαρχος μέσα εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ἕνας μόνον εἶναι, ὁ λαός, καὶ ὅτι εἶναι ἄκρως ἐπικίνδυνον νὰ παρατείνεται μὲ διαφόρους ἑλιγμοὺς παρασκηνίων ἡ καταδολίευσις τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Ἀπὸ τὴν ἐκρηκτικὴν κατάστασιν ποὺ ἐδημιουργήθη μὲ τὴν ἀνειρήνευτον πάλην τῶν λαϊκῶν μαζῶν, μὴ ἀποδεχομένων τὸν ἐξανδραποδισμόν των, δὲν ἠθέλησαν νὰ συναγάγουν τὰ ἀπαραίτητα συμπεράσματα. Οὔτε ἐδιδάχθησαν τίποτε, οὔτε ἐλησμόνησαν τίποτε. Εἰς ὅλην τὴν διαδικασίαν τῆς κατευθυνομένης λύσεως τῆς κυβερνητικῆς κρίσεως ἔλειψεν ὁ εἰλικρινὴς σκοπὸς νὰ ἐκκαθαρισθῇ τὸ ἄγχος ποὺ προέκυψεν ἀπὸ τὴν ἀξίωσιν ξένων ἐξωπολιτικῶν καὶ ὀλιγαρχικῶν παραγόντων νὰ διαμορφώνουν αὐτοὶ τὴν πολιτικὴν ζωήν, τὰς πολιτικὰς δυνάμεις, τὰ πολιτικὰ κόμματα, τὴν πολιτικὴν ἡγεσίαν, τὴν σύνθεσιν τοῦ Κοινοβουλίου, τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους κατὰ τρόπον διάφορον ἀπὸ τὴν θέλησιν τοῦ κυριάρχου λαοῦ, κατὰ τρόπον πλαστογραφοῦντα τὴν θέλησιν αὐτὴν καὶ ἐξυπηρετοῦντα τὰς βλέψεις καὶ τὰ συμφέροντά των. Νὰ τὸ ἐπιδιώκουν καὶ νὰ τὸ ἐπιτυγχάνουν αὐτό, εἰς ἕνα πρῶτον στάδιον, μὲ συνωμοσίας παρασκηνίων, μὲ ἄνωθεν καὶ ἔξωθεν εὐνοίας, μὲ ἀχρεῖα παραμορφωτικὰ τῆς λαϊκῆς θελήσεως καὶ δι’ αὐτὸ καλπονοθευτικὰ ἐκλογικὰ συστήματα, ἐφευρισκόμενα μὲ τὴν προμελέτην νὰ δοθῇ εἰς τὴν μειοψηφίαν τῶν ἐκλογέων ἡ πλειοψηφία τῶν βουλευτικῶν ἑδρῶν. Ὅ,τι ἀκριβῶς ἔγινε μὲ τὰ συστήματα τοῦ 1956 καὶ τοῦ 1958, ὅμοιον εἰς τὴν οὐσίαν του καὶ μὲ τὸ σύστημα τοῦ 1961, τὰ ὁποῖα —διὰ τὸν λόγον τοῦτον, φαίνεται, χαρακτηριζόμενα ὡς ἀξιοσύστατα— συζητοῦνται καὶ παζαρεύονται ἢ ἐπιχειρεῖται δι’ ἐκβιασμοῦ τῆς νόθου πλειοψηφίας νὰ ἐπιβληθοῦν καὶ σήμερον. Καὶ ἔπειτα εἰς ἕνα δεύτερον στάδιον, ὅτι ἡ πλαστογράφησις διὰ τοῦ νόμου δὲν ἦτο αὐτὴ καὶ μόνη ἀρκετή, νὰ χρησιμοποιῆται ἡ ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958 ἐμφανισθεῖσα ἔντασις τῆς ὠμῆς καὶ ἀπροκαλύπτου ἐγκληματικῆς βίας. Νὰ ὀργανώνωνται κρατικαὶ μονάδες καὶ παρακρατικαὶ ὁμάδες ἀντιγράφουσαι τὰς μεθόδους τῶν φασιστικῶν σχηματισμῶν τῶν μελανοχιτώνων καὶ τὴν χιτλερικῶν SS, βελτιωμένας μὲ ὑπερατλαντικὰ μεθοδεύματα δολοφονιῶν διὰ τροχοφόρων. Τὸ ἀδίστακτον αὐτὸ σύστημα ἐχρησιμοποιήθη ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ μὲ ἰδιαιτέραν μανίαν ἐναντίον τῆς ἀριστερᾶς ἀντιπολιτεύσεως. Ἀπέδωσε μὲν τὸ ἐκλογικὸν πραξικόπημα καὶ τὴν νόθον πλειοψηφίαν, διέψευσεν ὅμως τὰς ἐλπίδας τῶν ἐμπνευστῶν καὶ τῶν ὀργανωτῶν του. Δὲν ἔλυσε τὰς δυσκολίας ποὺ τοὺς δημιουργεῖ ἡ ἐφαρμοζομένη ἀντιλαϊκὴ πολιτικὴ ἐξυπηρετήσεως ξένων καὶ ὀλιγαρχικῶν συμφερόντων. Οἱ σφετερισταὶ δὲν ἐπέτυχαν τὴν ὑποταγήν. Ὤξυναν περισσότερον τὴν κατάστασιν. Ἡ ἀγέρωχος ἄρνησις τοῦ λαοῦ νὰ δεχθῇ νὰ γίνῃ ἀνδράποδον, ἡ ἀνειρήνευτος πάλη του κατὰ τοῦ καθεστῶτος τῆς ἀνωμαλίας καὶ τῆς ἐξουδετερώσεώς του ὡς κυριάρχου μέσα εἰς τὴν χώραν, ἡ ἀποκάλυψις τοῦ εἰδεχθοῦς καὶ κτηνώδους προσώπου τῆς ἐγκληματικῆς βίας μὲ τὰς δολοφονίας τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἡ αὐστηρά, ἐπιβλητική, ἐπιτακτικὴ ἀξίωσις ποὺ διετυπώθη κατὰ τὸν πλέον πανηγυρικὸν τρόπον, ἡ προσταγὴ διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῆς χώρας εἰς τὸν δρόμον τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος καὶ τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ λαοῦ εἰς τὰ κυριαρχικά του δικαιώματα, ἡ πάλη τοῦ λαοῦ ὡδήγησαν εἰς τὴν κυβερνητικὴν κρίσιν, εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ κ. Καραμανλῆ ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν καὶ ὄχι τὸ ἐπινοηθὲν πρόσχημα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Αὐτὸ εἶναι τὸ θετικόν. Τὸ ἀρνητικὸν εἶναι, ὅτι ἀντὶ νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ μόνη λύσις ποὺ σώζει, ἡ ἀποκατάστασις τῆς ὁμαλότητος, ἐπελέγη ἡ λύσις ποὺ προσδοκᾶται, ὅτι ἁπλῶς θὰ ἐκτονώσῃ τὴν σωρευμένην ἀγανάκτησιν, ὅτι θὰ παραμερίσῃ κἄπως τὸν στόχον καὶ θὰ κάμῃ νὰ λησμονηθοῦν ἢ ἔστω νὰ περιπέσουν εἰς δευτέραν μοῖραν αἱ κολοσσιαῖαι εὐθῦναι διὰ μίαν πολιτικὴν ἐγκλήματος καὶ βίας, σκανδαλώδους ἀθεμίτου πλουτισμοῦ τῶν χειρισθέντων τὴν ἐξουσίαν διὰ καταληστεύσεως τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ δημοσίου χρήματος, δι’ ἀπεμπολήσεως τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου καὶ τῶν παραγωγικῶν πηγῶν τῆς χώρας, δι’ ὑποταγῆς τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων εἰς τὸν Μολὼχ μιᾶς τυχοδιωκτικῆς καὶ μισθοφορικῆς ἐξυπηρετήσεως ἐπιθετικῶν καὶ ψυχροπολεμικῶν ἐπιδιώξεων ξένων ἰμπεριαλιστῶν μὲ κινδύνους διὰ τὴν εἰρήνην τοῦ τόπου, μὲ κινδύνους ὁλοκληρωτικῆς ἐξοντώσεως τοῦ λαοῦ, διὰ μίαν πολιτικὴν ποὺ θεμελιώνεται ἐπάνω εἰς ἕνα πλέγμα ἀνόμων ἀντιλαϊκῶν συμφερόντων καὶ συνενοχῶν εἰς ἐγκλήματα καὶ ποὺ ἔχει δημιουργήσει καταστάσεις ἀμοιβαίων πιέσεων καὶ ἐκβιάσεων μεταξὺ τῶν συνενόχων καὶ τῶν συνυπευθύνων ποὺ τοὺς ὁδηγοῦν εἰς ἐκτρωτικὰς λύσεις. Ἀντὶ τῆς εἰλικρινοῦς παραδοχῆς τῆς ἰδέας, ὅτι κυρίαρχος εἰς τὸν τόπον αὐτὸν εἶναι ὁ λαός, μία νέα προσπάθεια ἐφαρμογῆς τῶν πολὺ παλαιῶν καὶ πολὺ γνωστῶν μεθόδων τῆς εὐνοιοκρατίας, μία νέα ἐπιχείρησις καταδολιεύσεως τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας, ἐξαπατήσεως καὶ διαψεύσεως τῶν προσδοκιῶν τοῦ λαοῦ, ἕνας δρόμος σκολιὸς καὶ ἀπίθανος, σπαρμένος μὲ παγίδας, —καὶ ἂς τὸ εἴπωμεν καθαρὰ— μὲ σειρῆνας. Ἀντὶ τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος, ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Πιπινέλη. Δὲν ἀποτελεῖ λύσιν ὁ δρόμος αὐτός. Ἀποτελεῖ νέαν ἐμπλοκήν. Περικλείει τοὺς κινδύνους ὅλων τῶν ἀνωμαλιῶν καὶ τοὺς ὡριμάζει. Ὅπως ὅμως ἡ πάλη τοῦ λαοῦ ἀπεμάκρυνε τὸν κ. Καραμανλῆ, ὁ ἴδιος ὁ λαὸς μὲ τὴν πάλην του, ἐμψυχωμένος ἀπὸ τὴν πρώτην κατάκτησίν του, θὰ κατισχύσῃ καὶ τῆς νέας αὐτῆς ἐπιχειρουμένης ἐκτροπῆς. Κύριοι βουλευταί, μὲ οἰκονομικὸν καὶ κοινωνικὸν ὑπόβαθρον τὴν ἀνειρήνευτον πάλην μεταξὺ τοῦ λαοῦ ποὺ καταδικάζεται εἰς τὴν ἐξαθλίωσιν, τὸν μαρασμὸν καὶ τὴν ἀπόγνωσιν καὶ τῶν ἀνόμων καὶ ἁρπακτικῶν ξένων καὶ ἐντοπίων ὀλιγαρχικῶν συμφερόντων, ποὺ ἐνισχύονται ἀμοιβαίως εἰς μίαν ἐπιχείρησιν καταλῃστεύσεως τοῦ λαοῦ, ἰδιοποιήσεως τοῦ προϊόντος τοῦ μόχθου του, σφετερισμοῦ ἀπὸ τοὺς ὀλίγους τῆς πενιχρᾶς ἄλλωστε καὶ εἰς τὰς θυσίας καὶ τὴν παραγωγικὴν ἐργασίαν τῶν μεγάλων μαζῶν ὀφειλομένης αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ ποὺ ἐπέβαλαν, κάτω ἀπὸ γνωστὰς μεταπελευθερωτικὰς συνθήκας ἕνα σύστημα οἰκονομικῶν πιέσεων καὶ ἐξαρτήσεων, ἕνα σύστημα ἀντιδημοκρατικῶν διακρίσεων καὶ ἕνα σύστημα ἐγκληματικῆς βίας, διεξάγεται μία ἀποφασιστικὴ καὶ ἀδιάλλακτη πολιτικὴ πάλη μὲ ἕνα μοναδικὸν ἐκ μέρους τοῦ λαοῦ στόχον. Νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ δημοκρατικὴ ὁμαλότης. Νὰ ξαναγίνῃ κυρίαρχος εἰς τὴν χώραν του. Ἡ δραματικὴ ἀποκορύφωσις τῆς πάλης αὐτῆς τὸν τελευταῖον καιρὸν καὶ ἡ ἐκρηκτικὴ κατάστασις ποὺ προέκυψεν ἀπὸ αὐτήν, πρέπει νὰ ἐδίδαξε κάθε φρόνιμον καὶ κάθε πατριώτην καὶ νὰ κατέστη κατὰ τὸν πλέον πανηγυρικὸν τρόπον φανερόν, ὅτι τὸν ἐδίδαξεν, ὅτι ἕνας εἶναι ὁ δρόμος ποὺ ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους καὶ τὶς ἀνάγκες τοῦ λαοῦ. Νὰ τὸ πάρουν ἀπόφασιν ὅλοι ἀπὸ τοῦ ἀνωτάτου μέχρι τοῦ τελευταίου πολίτου, ὅτι διαφωνίαι καὶ διαφοραὶ πολιτικῶν ἀπόψεων καὶ ἐκτιμήσεων περὶ τοῦ ποῖον εἶναι τὸ καλύτερον ἀναφορικῶς πρὸς τὰ δημόσια πράγματα, ὑπάρχουν καὶ εἶναι φυσικὸν νὰ ὑπάρχουν, ἀλλ’ ὅτι τὴν λύσιν εἰς τὰς διαφορὰς αὐτὰς θὰ δίδῃ ἡ ψῆφος, ὄχι ἡ βία, τὰ ρόπαλα, αἱ σφαῖραι καὶ τὰ τρίκυκλα. Ὅτι διαιτητὴς εἰς τὴν πολιτικὴν πάλην θὰ εἶναι ὁ λαός, ἀποκατεστημένος εἰς τὴν κυρίαρχον κατὰ τὸ πολίτευμα θέσιν του, ἀσκῶν ἐλεύθερα τὰ δημοκρατικά του δικαιώματα, ἐλεύθερος ἀπὸ βίαν, ἐλεύθερος ἀπὸ φόβον, ἐλεύθερος ἀπὸ οἰκονομικοὺς ἐκβιασμούς, πιέσεις καὶ ἐξαρτήσεις. Ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ πανελλήνιον πολιτικὸν αἴτημα, ποὺ ἥνωσεν ἑκατοντάδας χιλιάδων καὶ ἑκατομμυρίων Ἑλλήνων κατὰ τ’ ἄλλα τῶν πλέον ποικίλων καὶ ἀντιθέτων φρονημάτων καὶ ἀντιλήψεων, Ἑλλήνων ἀνηκόντων εἰς ὅλας τὰς κοινωνικὰς τάξεις καὶ στρώματα. Καὶ ὅτι ἡ ἐκρηκτικὴ κατάστασις ποὺ ἐπικρατεῖ εἰς τὴν χώραν, ἡ ὀξύτης καὶ οἱ ἐξ αὐτῆς κίνδυνοι ὀφείλονται εἰς τὸ ἀντιδημοκρατικὸν καθεστὼς τῆς ἀρνήσεως τῶν στοιχειωδεστάτων αὐτῶν κανόνων δημοκρατικῆς δημοσίας ζωῆς. Ἐδίδαξεν ἀκόμη τοὺς πάντας ἡ ἐσωτερικὴ ἀναταραχή, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ νοηθῇ γνησία, ἀσφαλὴς καὶ ἑδραία, θεμελιωμένη ὁμαλότης ἂν τὴν φαντασθῶμεν εἴτε σὰν ὑποταγὴν εἰς τὴν βίαν καὶ τὴν αὐθαιρεσίαν παρανομούντων ὀργάνων ἢ ὁμάδων, εἴτε σὰν ἀνοχὴν τῆς ἐκ τῶν ἄνω ἀνωμαλίας καὶ σφετερισμοῦ ἁρμοδιοτήτων καὶ ἐξουσιῶν. Εἶναι σαφές, ὅτι ἡ ἐμφάνισις μιᾶς ἐπιφανειακῆς ὁμαλότητος διὰ τῆς ὑποταγῆς εἰς τὴν βίαν, καλύπτει ἐκρηκτικὰς δυνάμεις, λαίλαπας ἀναταραχῆς. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ἔχει ἐπίσης ἀφομοιωθῆ ἀπὸ τὴν συντριπτικὴν πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ, ὅλων τῶν ἀποχρώσεων, ὅτι τὸ νὰ στρέφεται ἡ δημοσία δύναμις, νὰ κτυπᾷ καὶ νὰ καταδιώκῃ ἐκείνους ποὺ καταγγέλλουν τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ ἐγκλήματος καὶ τῆς βίας καὶ ἀξιώνουν τὴν καταδίκην του, ἐμφανιζομένην ἔτσι ὡς ἂν ἀποστολὴν εἶχε νὰ προασπίσῃ τὸ ἀκαταδίωκτον τῶν τρομοκρατῶν, δὲν ἀποτελεῖ τρόπον ἐπιβολῆς τῆς ὁμαλότητος, ἀλλὰ περιφρούρησιν τῶν σκοτεινῶν δυνάμεων τῆς ἀνωμαλίας. Ἀφοῦ, λοιπόν, αὐτὴ εἶναι ἡ γενικῶς διαπιστωμένη ἀνάγκη τῆς ἐθνικῆς ζωῆς καὶ ἐπιταγὴ τοῦ λαοῦ, ἀφοῦ ἡ ἀλήθεια διὰ τὰ αἴτια τῆς κυβερνητικῆς κρίσεως εἶναι αὐτή, —ἄλλωστε καὶ τὸ ἐπικληθὲν πρόσχημα πηγὴν ἔχει τὴν ἐμμονὴν ἕως τώρα εἰς τὸ ἀντιδημοκρατικὸν καθεστὼς τῶν διωγμῶν καὶ τῶν διακρίσεων— ἀφοῦ χρειάζεται ἐπιτακτικὰ καὶ τάχιστα ἡ ἀποκατάστασις τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος, διὰ τὴν λύσιν τῆς κρίσεως, ἐπερίμενε καὶ ἀξιώνει ὁ λαὸς νὰ προσδιορισθοῦν τὰ ἀπαραίτητα πρὸς τοῦτο μέτρα, νὰ χαραχθῇ ἡ διαδικασία καὶ νὰ εὑρεθῇ τὸ ὄργανον ποὺ θὰ ἀνελάμβανε τὴν ἀποστολὴν αὐτὴν καὶ θὰ παρεῖχε τὰς ἀπαραιτήτους διὰ τὴν ἐκπλήρωσίν της ἐγγυήσεις. Ὄργανον διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῆς χώρας εἰς τὴν ὁμαλότητα βεβαίως, μέχρις ὅτου ὁ λαὸς δι’ ἐλευθέρων ἐκλογῶν ἀναδείξῃ τὴν νόμιμον πολιτικὴν Κυβέρνησίν του δὲν ἠμποροῦσε παρὰ νὰ εἶναι μία Κυβέρνησις ποὺ θὰ ἐπίστευεν εἰς τὴν ἀνάγκην ὁμαλοῦ πολιτικοῦ βίου καὶ θὰ ἐπωμίζετο μὲ εἰλικρίνεια προθέσεων τὴν αὐστηρῶς προσδιωρισμένην μοναδικὴν αὐτὴν ἀποστολήν, διὰ νὰ τὴν φέρῃ εἰς πέρας μέσα εἰς τὸν ἀπολύτως ἀπαραίτητον καὶ ἐκ τῶν προτέρων αὐστηρῶς προσδιωρισμένον χρόνον. Ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῆς ἀποστολῆς της αὐτῆς, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἦτο ὑπηρεσιακοῦ χαρακτῆρος καὶ βεβαίως ἡ ὑπὸ ἐκκαθάρισιν ἀνώμαλος κατάστασις ὑπαγορεύει νὰ ἐτύγχανε τῆς κοινῆς ἐμπιστοσύνης ὅλων τῶν παρατάξεων. Ἰδιαιτέρως δὲ ἐκεῖναι αἱ παρατάξεις ἐναντίον τῶν ὁποίων ἐπραγματοποιήθη τὸ πραξικόπημα ἔπρεπε νὰ δύνανται νὰ ἐμπιστεύωνται, ὅτι ἡ γραμμὴ τῆς ἀνωμαλίας, ἡ γραμμὴ τῶν πραξικοπημάτων ἔχει εἰλικρινῶς ἐγκαταλειφθῆ καὶ ἀποκηρυχθῆ. Ἡ δημιουργία μιᾶς Κυβερνήσεως αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἀπετέλει συνταγματικὴν ἀνάγκην. Βεβαίως συμφώνως πρὸς τὰς ἀρχὰς τοῦ ἀντιπροσωπευτικοῦ συστήματος ἡ Κυβέρνησις τῆς χώρας πρέπει νὰ στηρίζηται εἰς τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἀκριβῶς αὐτὸ εἶναι τὸ ζητούμενον, διότι ἀπὸ τὸ ἐκλογικὸν πραξικόπημα προέκυψε νόθος πλειοψηφία. Ἐξ ἄλλου ἡ διαφωνία μὲ τὸ Στέμμα στηρίζεται εἰς τὴν διαπίστωσιν τῆς διαστάσεως τῆς Βουλῆς πρὸς τὸν λαόν, ὥστε ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐξεδηλώθη καὶ τὸ ἐξ ἀρχῆς νοθευμένον τεκμήριον ἀντιπροσωπευτικότητος ἔπαυσε νὰ ὑπάρχῃ καὶ τὴν πλειοψηφία τοῦ ἀριθμοῦ δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ ὑποκαταστήσῃ ἡ ὁμοφωνία, ἡ κοινὴ ἐμπιστοσύνη ὅλων τῶν παρατάξεων. Διότι τόσον ἀπὸ πολιτικῆς ὅσον καὶ ἀπὸ συνταγματικῆς ἀπόψεως τὶ νόημα καὶ ποίαν ἀξίαν θὰ εἶχεν ἡ ἐμπιστοσύνη τῆς νόθου πλειοψηφίας, ὅταν ἐκηρύχθη ἡ Βουλὴ ὡς τελοῦσα ἐν δυσαρμονίᾳ πρὸς τὸν λαὸν καὶ ἐκινήθη ἡ διαδικασία διαλύσεώς της διὰ τοῦ σχηματισμοῦ Κυβερνήσεως πρὸς διενέργειαν ἐκλογῶν; Ἐξ ἄλλου ἤδη ἀπὸ τοῦ 1935 τείνει νὰ διαμορφωθῇ συνταγματικὸν ἔθιμον, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖον αἱ ἐκλογαὶ διενεργοῦνται ἀπὸ ὑπηρεσιακὰς Κυβερνήσεις. Παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ διενεργήσασα τὰς τελευταίας βουλευτικὰς ἐκλογὰς ψευδοϋπηρεσιακή, εἰς τὴν πραγματικότητα δὲ ἀνακτορικὴ Κυβέρνησις Δόβα διηύθυνε τὰς πολεμικὰς ἐπιχειρήσεις ἐναντίον τοῦ λαοῦ, ποὺ ἀπεκλήθησαν ἐκλογαὶ τῆς 29 Ὀκτωβρίου 1961 καὶ ἐστιγματίσθη ἐσαεί, ὡς Κυβέρνησις πραξικοπήματος, τὸ ἀνόσιον ἔργον της δὲν ἀπορρέει ἐκ τοῦ ὑπηρεσιακοῦ χαρακτῆρος της ἀλλ’ ἀπεναντίας, ἐκ τοῦ ὅτι οὔτε κατεσκευάσθη διὰ νὰ εἶναι, οὔτε ὑπῆρξεν ὑπηρεσιακή, ἀλλ’ ὑπηρεσιακὴ μιᾶς ἀδιστάκτου φατρίας. Τὸ δὲ ἔθιμον ποὺ διαμορφώνεται παρ’ ἡμῖν τῆς διενεργείας ἐκλογῶν ἀπὸ γνησίας ὑπηρεσιακὰς Κυβερνήσεις, δικαιολογεῖται ἀπὸ τὴν ἀνάγκην ἀποφυγῆς τῆς ἐκ μέρους πολιτικῶν Κυβερνήσεων διεξαγουσῶν ἐκλογὰς καταχρήσεως τῶν δυνατοτήτων ποὺ παρέχει ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς ἐξαναγκασμοῦ καὶ ἡ διαχείρησις τοῦ δημοσίου χρήματος πρὸς ἀλλοίωσιν τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος καὶ νόθευσιν τῆς λαϊκῆς θελήσεως. Τὸ δὲ βραχύβιον τῶν ὑπηρεσιακῶν Κυβερνήσεων ἐξουδετερώνει, ἄλλα μειονεκτήματά των. Φυσικὰ ἡ παραδοχὴ κατ’ ἀρχὴν τοῦ θεσμοῦ τῆς ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως τελεῖ ὑπὸ μίαν ἐπιφύλαξιν καὶ ὑπὸ μίαν προϋπόθεσιν. Ἡ μὲν προϋπόθεσις εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ εἶναι γνησίως ὑπηρεσιακή. Νὰ θέλῃ δηλαδὴ εἰλικρινῶς καὶ νὰ ἐμπνέῃ περὶ τούτου πεποίθησιν πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις, ὅτι μοναδικὴν ἀποστολὴν ἔχει τὴν διασφάλισιν τῆς γνησίας ἐκδηλώσεως τῆς λαϊκῆς θελήσεως κατὰ τὰς ἐκλογάς. Ἡ δ’ ἐπιφύλαξις συνίσταται εἰς τὸ ἂν ἔστω καὶ μὲ εἰλικρινεῖς προθέσεις εἶναι εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, εἰς θέσιν νὰ ἐξασφαλίσῃ, παραλλήλως πρὸς τὴν διάλυσιν καὶ τὴν ἐξουδετέρωσιν εἰς τὴν πρᾶξιν τῶν νεοφασιστικῶν παρακρατικῶν ὀργανώσεων, τὸν πραγματικὸν ἔλεγχον τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ ὁ ὁποῖος ἐν τῷ συνόλῳ του (σώματα ἀσφαλείας, ΤΕΑ, ΚΥΠ, ἡγεσία τοῦ στρατεύματος, ἄλλοι κλάδοι οἰκονομικοῦ ἢ πολιτικοῦ ἐξαναγκασμοῦ ἀσκουμένου ὑπὸ τῆς διοικήσεως) ἔχει διαμορφωθῆ καὶ πλαισιωθῆ εἰς μηχανισμὸν τῶν δυνάμεων τῆς κοινωνικῆς ὀπισθοδρομήσεως, τῆς ἀντιδραστικῆς δεξιᾶς, τῆς ἀπὸ τριακονταετίας ἐπικρατούσης εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ἀντεπαναστάσεως καὶ γενικῆς τρομοκρατίας. Εἶναι πράγματι χαρακτηριστικόν, ὅτι κατὰ τὴν διεξαγωγήν, τὸν Μάρτιον τοῦ 1946 ἐκλογῶν ὑπὸ τῆς ἀποκληθείσης τότε ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως Σοφούλη, ὁλόκληρος μὲν ὁ κρατικὸς μηχανισμός, συμπράττων μὲ παρακρατικὰς ὀργανώσεις ἔδρα ἐναντίον της, αὐτὴ ἡ ἰδία διεμήνυεν ἀγωνιωδῶς εἰς τοὺς ἐν Ἀγγλίᾳ αὐθέντας της ὅτι δὲν ὑπάρχουν αἱ προϋποθέσεις διὰ τὴν διεξαγωγὴν γνησίων ἐκλογῶν, οἱ δύο δὲ ἀντιπρόεδροί της, Καφαντάρης καὶ Τσουδερὸς καὶ ἐξέχοντα μέλη της, Καρτάλης, Σοφιανόπουλος, Μερκούρης, μὴ δυνάμενοι οὔτε ὑπὲρ τοῦ ἑαυτοῦ των νὰ ἐξασφαλίσουν ἰσονομίαν, ἀπέσχον τῶν ἐκλογῶν. Ἀναγκάζομαι εἰς τὴν ἱστορικὴν αὐτὴν ἀναδρομὴν διότι τὸ ἐπιβληθὲν εἰς τὴν χώραν ἀντιδημοκρατικὸν καθεστὼς τοῦ διαρκοῦς πραξικοπήματος καὶ ἡ ὑπόθαλψις ὑπ’ αὐτοῦ ἐγκληματικῶν παρακρατικῶν ὀργανώσεων ἔχουν δημιουργήσει εἰς τὸν τόπον αὐτὸν κατάστασιν ποὺ παρουσιάζει πολλὰ κοινὰ σημεῖα μὲ ἐκείνην τοῦ 1946, ὥστε νὰ καθίσταται φανερὸν ὅτι δὲν θὰ ἐπήρκει κἂν μία εἰλικρινὴς πρόθεσις, ἀλλὰ προσαπαιτεῖται καὶ σθεναρά, ἄκαμπτος διεύθυνσις διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὴν ἀποστολὴν της μία Κυβέρνησις ἀποκαταστάσεως τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος. Ἀλλ’ ἐνῷ πρὶν ἀπ’ ὅλα ἐχρειάζετο Κυβέρνησις κοινῆς ἐμπιστοσύνης, εὑρέθημεν πρὸ Κυβερνήσεως ἀκροτάτης καὶ δεδικαιολογημένως κοινῆς δυσπιστίας. Ἡ ἀνειλικρίνεια τῆς θελήσεώς της διὰ τὴν διεξαγωγὴν γνησίων ἐκλογῶν ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὰς ὡς τώρα ἐνεργείας της. Ἡ δὲ ἔλλειψις οἱασδήποτε ἱκανότητος νὰ ἐλέγξῃ καὶ ἂν ἀκόμη τὸ ἤθελε τὰς ἀποχαλινωμένας ἐν τῇ ἀσυδοσίᾳ των δυνάμεις τῆς ἀνωμαλίας, βοᾷ καὶ δὲν χρήζει κἂν ἀποδείξεως. Κύριοι βουλευταί, αἱ Κυβερνήσεις χαρακτηρίζονται ἀπὸ τὸ πρόσωπον τοῦ Προέδρου των, μὲ τὸ ὄνομα τοῦ ὁποίου καὶ ὀνομάζονται. Κυβέρνησις μὲ Πρόεδρον τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου τῆς ἀπολυθείσης πολιτικῆς Κυβερνήσεως θὰ ἀπεκλείετο ἐξ αὐτοῦ καὶ μόνον τοῦ λόγου νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ὑπηρεσιακή. Ἐξ ἄλλου ἡ Κυβέρνησίς του, ἡ ὁποία εἰς τὴν ὀλιγοήμερον ζωήν της ἐγνώρισε πολλὰς μεταμορφώσεις, εἰς τὴν ἀρχικήν της σύνθεσιν περιέλαβε καὶ τρεῖς πρώην γενικοὺς γραμματεῖς τῆς ΕΡΕ, δηλ. κομματικὰ πρόσωπα, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ διὰ τὸ καίριον, διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς εἰδικῆς της ἀποστολῆς Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἡ ὑπὸ τὴν γενικὴν κατακραυγὴν ἀντικατάστασίς των τίποτε δὲν διορθώνει. Διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐξεδηλώθησαν αἱ διαθέσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀνεξαρτήτως δὲ τοῦ ὅτι ἐν μέρει αἱ ἀντικαταστάσεις ἔγιναν διὰ προσώπων παλαιότερον χρησιμοποιηθέντων ὑπὸ τῆς ΕΡΕ εἰς ὑψηλὰς διοικητικὰς θέσεις κομματικῆς ἐμπιστοσύνης καὶ ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ἡ ἀντικατάστασις αὐτὴ ἐπεχειρήθη νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς ἀπαράδεκτον μέσον συναλλαγῆς, διὰ τῆς ἀρχικῆς αὐθορμήτου καὶ ἀνεπηρεάστου ἀπὸ ἀντιδράσεις συγκροτήσεως τῆς Κυβερνήσεώς του ὁ κ. Πιπινέλης ἐξήντλησε καὶ διὰ τὸν πλέον καλοπροαίρετον καὶ εὐκολόπιστον ἄνθρωπον ὅλα τὰ περιθώρια πιστώσεως. Μὲ τὰς σπασμωδικὰς μεταμορφώσεις προσθέτει ἁπλῶς εἰς τὸ παθητικόν του, ὅτι ἐνῷ ἀπέτυχεν εἰς τὸν βασικὸν τομέα μιᾶς κατὰ τὸ δυνατὸν ἀδιαβλήτου συνθέσεως τῆς Κυβερνήσεώς του, ἀγκιστρώνεται εἰς τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν, ὅπως θ’ ἀναλυθῇ, δὲν βλέπει ὡς περιωρισμένης ἀποστολῆς διὰ τὴν διεξαγωγὴν ἐλευθέρων ἐκλογῶν, ἀλλὰ ὡς εὐκαιρίαν πραγματοποιήσεως φιλοδοξιῶν ἔξω λαϊκῆς ἐγκρίσεως. Καλλιεργεῖ αὐταπάτας ἱκανοποιήσεως προσωπικῶν βλέψεων, ἐπεμβαίνει πρὸς διάσπασιν εἰς τὰ ἐσωτερικὰ ἄλλων κομμάτων, μὲ τὴν τακτικὴν ἐπισήμων ἐπαφῶν ὄχι μόνον μὲ τὴν ἐπίσημον ἡγεσίαν των, μηχανᾶται πολλὰ διὰ τὴν συμφώνως πρὸς τὰς μοναρχικὰς ἀντιλήψεις του, δημιουργίαν ἀνακτορικοῦ κόμματος καὶ τείνει δολώματα —ἐγχειρήματα κάθε ἄλλο παρὰ Προέδρου Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τὴν ὑπουργοποίησιν τῶν γενικῶν γραμματέων τῆς ΕΡΕ καὶ διὰ τὴν χρησιμοποίησιν σεβαστοῦ ἀριθμοῦ μελῶν τῆς διαβοήτου Κυβερνήσεως Δόβα, ἐχαρακτηρίσθη ἡ Κυβέρνησίς του ὡς ὑποκατάστατον τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ. Δυστυχῶς εἶναι καὶ κἄτι πλέον τούτου. Πράγματι καὶ ἡ προσωπικότης τοῦ κ. Πιπινέλη καὶ αἱ δημοσίως καὶ συστηματικῶς διακηρυχθεῖσαι ἀρχαί του εὑρίσκονται εἰς ἀσυμφιλίωτον καὶ ἀσυμβίβαστον ἀντίθεσιν πρὸς τὸν ρόλον τοῦ ὀργάνου διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας καὶ τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος. Διότι ἁπλούστατα δὲν πιστεύει εἰς τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν, θεωρεῖ βλαβερὰν τὴν ἄσκησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων καὶ τὴν ἀπόλαυσιν τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. Εἶναι ὁ κῆρυξ καὶ ὁ λάτρης τῆς ἀπολύτου, τῆς ἐλέῳ Θεοῦ μοναρχίας, ὁ θεωρητικός της, ὁ προπαγανδιστής της καὶ σήμερον ... ὁ ἐκλεκτός της. Πράγματι πιστεύων βαθύτατα, ὅτι ἡ καλυτέρα Κυβέρνησις ἐξασφαλίζεται ὄχι ἀπὸ Πρωθυπουργοὺς καὶ Ὑπουργοὺς τῆς ἐγκρίσεως τοῦ λαοῦ, ἀλλ’ ἀπὸ εἴδους τινὸς καγκελλαρίους τῆς προτιμήσεως τοῦ μονάρχου, εἰς τὴν προτίμησιν αὐτὴν ἀπέβλεψε, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐφαρμόσῃ τὰς ἀρχάς του καὶ τοῦτο ἴσως νὰ ἀποτελῇ τὴν ἐξήγησιν τοῦ ὅτι δὲν ἠδυνήθη ποτὲ νὰ βαπτισθῇ εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς λαϊκῆς ψήφου, ἂν καὶ κατ’ ἐπανάληψιν τὸ ἐπεδίωξε. Τὰ μὲν θεωρητικὰ καὶ ἱστορικά του συγγράμματα, τὰ ἀπολογητικὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς ἐλέῳ Θεοῦ ἀπολύτου μοναρχίας καὶ τῶν πλέον ἀπηρχαιωμένων θεοκρατικῶν καὶ κοινωνικῶς ἀντιδραστικῶν ἀντιλήψεων, τὰ πλήρη περιφρονήσεως πρὸς τὴν ἐξουσίαν τοῦ λαοῦ δὲν εἶχαν τὸ ἀντίστοιχόν των εἰς τὴν πολιτικὴν φιλολογίαν τῶν 150 τελευταίων ἐτῶν καὶ θυμίζουν τὰ κονιορτοβριθῆ ἔργα τοῦ JOSEPH DE MAISTRE τοῦ θεωρητικοῦ τῆς δι’ αὐτὸν ἴσως τὸν λόγον τόσον βραχυβίου παλινορθώσεως τῶν Βουρβώνων τῆς συνυφασμένης, ὡς γνωστόν, μὲ τὴν λευκὴν τρομοκρατίαν. Τὴν δὲ ἀποστροφήν του πρὸς τὰς λαϊκὰς ἐλευθερίας καὶ ἀκόμη τὸν πανικὸν ποὺ τοῦ προκαλοῦν διεκήρυξε κατὰ τὸν πλέον ὠμὸν καὶ ἀπερίφραστον τρόπον ἀρθρογραφῶν πρὸ τετραμήνου ἐπὶ τῆς σχεδιασθείσης ἀντιδημοκρατικῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος. Ἄν καὶ ἔχων ἀκρότατα ἀντιθέτους ἀπόψεις πρὸς τὰς ἀρχάς του, δὲν τὸν κατηγορῶ οὔτε τὸν ἐλέγχω, διότι οὕτω σκέπτεται καὶ ταῦτα πιστεύει. Διαπιστώνω ἁπλῶς ὅτι ἐμφορούμενος ἀπὸ τὰς ἰδέας αὐτὰς εἶναι ἐξ αὐτοῦ καὶ μόνον τοῦ λόγου ἀκατάλληλος νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ὄργανον διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος, τὴν ὁποίαν ἀπεχθάνεται. Ἰδοὺ διατὶ δὲν εἶναι ὑπηρεσιακὴ ἡ Κυβέρνησίς του καὶ ἰδοὺ ἀκόμη διατὶ δὲν προκαλεῖ παρὰ τὴν κοινὴν δυσπιστίαν ἐκ τοῦ ὑποκειμενικοῦ της στοιχείου, ἐκ τῆς συνθέσεώς της. Διότι πράγματι οὐσιώδη ἐγγύησιν διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς της θὰ ἀπετέλει καὶ ἡ ἐγνωσμένη προσήλωσις τῶν ἀπαρτιζόντων αὐτὴν καὶ κατ’ ἐξοχὴν τοῦ ἰδίου τοῦ Προέδρου της εἰς τὴν δημοκρατικὴν ὁμαλότητα καὶ εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Εἶναι δὲ δεδομένον ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Πέραν ὅμως τοῦ ὑποκειμενικοῦ στοιχείου, διὰ νὰ τύχῃ κοινῆς ἐμπιστοσύνης μία Κυβέρνησις ἐθνικῆς πράγματι ἀποστολῆς, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ καὶ τὸ ἀντικειμενικόν. Ἡ διακήρυξις ἑνὸς σαφοῦς καὶ κατὰ διάρκειαν αὐστηρῶς προσδιωρισμένου προγράμματος σχετικοῦ μὲ τὰ μέσα ποὺ θὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Καὶ ἐμφανίζεται ἐδῶ μὲ τὸ πρωθύστερον σχῆμα νὰ διεκδικῇ πρῶτον, βάσει ποίων ἄραγε τίτλων, ἐμπιστοσύνην καὶ νὰ ἐπιφυλάσσεται νὰ ἐκθέσῃ βραδύτερον τὰ καίρια σημεῖα τοῦ προγράμματός της. Τοιαύτη ἀξίωσις θὰ ἦτο καταπληκτικὴ καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχαν τὰ ἐκ τῆς συνθέσεως τῆς Κυβερνήσεως δι’ ὑποκειμενικοὺς δηλαδὴ λόγους ἀπαράδεκτα. Αὐτὴν τὴν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ τυφλά, ἐπὶ μὴ καθωρισμένου προγράμματος, ὄχι Κυβέρνησις ὑπηρεσιακή, ἀλλ’ οὐδ’ ἡ πλέον λαοπρόβλητος Κυβέρνησις, οὐδὲ δημοφιλεῖς ἡγέται ἔχοντες μαζί των τὰ 9)10 τῆς Βουλῆς, ὡς λ.χ. ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος τὸ 1928 καὶ ὁ Στρατάρχης Παπάγος τὸ 1952 δὲν ἐτόλμησαν ποτὲ νὰ ζητήσουν. Προσδιορίζουν πάντοτε καὶ συγκεκριμένως εἰς τὴν Βουλὴν τὶ ἐπὶ τῶν κρισίμων θεμάτων τῆς στιγμῆς προτίθενται νὰ πράξουν καὶ ἐπὶ τοῦ προγράμματός των αὐτοῦ θεμελιώνουν τὸ αἴτημα τῆς ἐμπιστοσύνης. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως σήμερον σιγᾶ ἐπὶ τῶν κυριωτέρων θεμάτων ποὺ πρέπει νὰ ἐπιλύσῃ. Συγκεκριμένως ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἰδίως τὴν βασικὴν ἀποστολὴν νὰ συντάξῃ δύο ληξιαρχικὰς πράξεις θανάτου. 1) Τοῦ ἰσχύοντος πλειοψηφικοῦ συστήματος καὶ 2) τῆς παρούσης περιόδου τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ὑπάρχει μόνον ὑπὸ αἵρεσιν, δὲν ἔχει τίποτε ἄλλο νὰ κάμῃ παρὰ νὰ ψηφίσῃ τὸν ἐκλογικὸν νόμον. Διότι ἔχει ἤδη κατὰ τὸν ἐπισημότερον τρόπον δηλωθῆ, διὰ τῆς συγκροτήσεως Κυβερνήσεως πρὸς διενέργειαν ἐκλογῶν καὶ προηγουμένως διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς παραιτήσεως τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, ὅτι ὁ Βασιλεὺς ἔχει κινήσει τὴν διαδικασίαν τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς. Ἡ δὲ διαδικασία αὐτὴ ἕνα μοναδικὸν δικαιολογητικὸν ἔρεισμα ἔχει κατὰ τὸ πολίτευμα. Ὅτι ὁ ρυθμιστὴς τοῦ πολιτεύματος ἔχει διαπιστώσει δυσαρμονίαν μεταξὺ Βουλῆς καὶ λαοῦ. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἔχει γίνει ἀναγνώρισις τῆς μὴ ἀντιπροσωπευτικότητος τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία κατέστη μελλοθάνατος, ἐπιβιώνουσα μόνον ὑπὸ τὴν αἵρεσιν τῆς ψηφίσεως ἐκλογικοῦ νόμου καὶ μὴ δυναμένη οὐδὲν ἄλλο ἐγκύρως νὰ πράξῃ. Ἀποφεύγει ὅμως ἡ Κυβέρνησις νὰ διευκρινίσῃ αὐτὸ τὸ βασικὸν σημεῖον τῆς ἀποστολῆς της. Τὶ προτείνει εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος τὸ ὁποῖον ὅπως ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς πρὸ διετίας καθιερώσεώς του εἴχομεν καταγγείλει, δὲν ἐψηφίσθη διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀλλ’ ἀναγνωρίζεται ἤδη παρὰ πάντων, ὅτι ἐθεσμοθετήθη διὰ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς μέσον ἐκβιασμοῦ καὶ παζαρεύματος ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι καρπωθέντες τὰ ἀθέμιτα ὠφελήματα τοῦ ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος τοῦ 1961, ὀνειρεύονται νέον, ἄλλης μορφῆς, ἐκλογικὸν πραξικόπημα, διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ὁποίου εἶναι ἀπαραίτητος καὶ πάλιν ἕνας νόμος ἐκλογικὸς παραμορφωτικὸς τῆς λαϊκῆς θελήσεως, ἕνας νόμος ἀπὸ τὸν ὁποῖον αὐτομάτως ἠμπορεῖ νὰ προέλθῃ πλειοψηφία βουλευτῶν ἀπὸ τὴν μειοψηφίαν τῶν ἐκλογέων, ἕνας νόμος μὲ ὀλίγας λέξεις, τοῦ ὁποίου αἱ παράγραφοι καὶ τὰ ἄρθρα ἀναλαμβάνουν νὰ ὑποκαταστήσουν ἐν μέρει τὴν βίαν τοῦ τρομοκράτου καὶ τοῦ ΤΕΑ καὶ νὰ τὸν ἐλαφρύνουν καὶ ἀπὸ τὸν κόπον του καὶ ἀπὸ τὸν κίνδυνον ἀποτυχίας τῆς προσχεδιασθείσης φυγαδεύσεως καὶ συγκαλύψεώς του, κίνδυνον σοβαρώτατον ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐβεβαιώθη ὅτι εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ὑπάρχουν Χατζηαποστόλου. Πῶς ὅμως εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται λόγος, ὅτι ὑπάρχει πρόθεσις συμβολῆς εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος χωρὶς ὡς ὅρος πρωταρχικὸς καὶ ἀπαραίτητος νὰ ἐξαγγέλεται ἀμέσως ἀπὸ τοῦδε τὸ τίμιον ἐκλογικὸν σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς ποὺ δίδει εἰς τὸν καθένα βουλευτικὰς ἕδρας ἀναλόγως τῶν δυνάμεων καὶ τῆς ἐπιρροῆς του, ποὺ δὲν μεταφέρει τὴν δύναμιν τοῦ ἑνὸς εἰς ὄφελος τοῦ ἀντιπάλου του, ποὺ δὲν ἀναδεικνύει βουλευτὰς μὲ ψήφους ποὺ ἐδόθησαν ἐναντίον των, καὶ ποὺ παγιδεύονται ἀπὸ ἀνηθίκους καὶ ἀντιδημοκρατικὰς διατάξεις; Καὶ δεύτερον, ὁ χρόνος διενεργείας νέων ἐλευθέρων ἐκλογῶν δὲν πρέπει νὰ ὑπερβαίνῃ τὸν ἀπολύτως ἀπαραίτητον πρὸς τοῦτο καὶ νὰ καθορισθῇ αὐστηρῶς ἀπὸ τοῦδε. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἀκόμη καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχαν ἐξ ὑποκειμενικῶν λόγων ἡ πλέον ἀπόλυτος δυσπιστία, νὰ ζητῇ ἡ Κυβέρνησις ἐμπιστοσύνην ὅταν ἀφήνῃ ἀδιευκρίνιστον τὸ πότε θὰ διαλυθῇ ἡ Βουλὴ καὶ θὰ διενεργηθοῦν ἐλεύθεραι ἐκλογαί; Ἐπὶ ποίου προγράμματος λοιπὸν ζητεῖ ἐμπιστοσύνην; Καὶ πῶς, ἐνῷ ζητεῖ ἐμπιστοσύνην, ἀποκρύπτει τὰς προθέσεις της; Περιορίζεται, εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, εἰς τὴν ἀόριστον διατύπωσιν διεξαγωγῆς ἐκλογῶν κατὰ τρόπον ἐγγυώμενον τὴν ἐλευθέραν καὶ ἀπολύτως ἀνεπηρέαστον ἐκδήλωσιν τοῦ φρονήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐκ πρώτης ὄψεως θὰ ἠδύνατο βέβαια νὰ ἑρμηνευθῇ ἡ περικοπὴ αὐτὴ ὡς ἀναγνώρισις τῆς ἀκριβείας τῆς σταθερᾶς καὶ ἀδιαλείπτου καταγγελίας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ τοῦ 1961 ἀπετέλεσαν ἕνα ἐγκληματικὸν πραξικόπημα, ἕνα ὄργιον βίας καὶ νοθείας. Ἂν ὅμως ἡ φράσις αὐτὴ περιέχῃ αὐτὴν τὴν παραδοχήν, πῶς νομιμοποιεῖται νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἀποστολὴν αὐτὴν Ὑπουργὸς τῆς προπαρασκευασάσης καὶ ἐπωφεληθείσης ἀπὸ τὸ πραξικόπημα Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε., πλαισιούμενος μάλιστα καὶ ἀπὸ ἀξιόλογον ἀριθμὸν μελῶν τῆς ἐκτελεσάσης τὸ πραξικόπημα Κυβερνήσεως τοῦ κ. Δόβα; Ἂν πάλιν δὲν περιέχῃ τὴν παραδοχὴν αὐτὴν ἡ ὡς ἄνω περικοπή, ἂν δέχεται, ὅτι καὶ αἱ ἐκλογαὶ τοῦ 1961 διεξήχθησαν κατὰ τρόπον ἐγγυώμενον τὴν ἐλευθέραν καὶ ἀπολύτως ἀνεπηρέαστον ἐκδήλωσιν τοῦ φρονήματος τοῦ λαοῦ, πῶς ζητεῖ ἐμπιστοσύνην ἡ λεγομένη Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις; Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει, ἐπίσης, τρίτη βασικὴ προϋπόθεσις διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος διὰ τῆς διενεργείας ἐλευθέρων ἐκλογῶν. Ἡ ἀνάγκη τῆς ἐξουδετερώσεως τῆς βίας καὶ τῆς τρομοκρατίας, εἴτε ἀπὸ κρατικὰ ὄργανα, εἴτε ἀπὸ παρακρατικὰς ὁμάδας ἀσκεῖται. Τὸ ἔγκλημα τῆς Θεσσαλονίκης καὶ αἱ πραγματικὰ ἀσύλληπτοι προεκτάσεις του, βαρύνουν τὴν πολιτικὴν ἀτμόσφαιραν τῆς χώρας. Ἔδειξαν καὶ εἰς τοὺς πλέον δυσπίστους ποὺ μία συνωμοσία σιωπῆς καὶ μία κυνικὴ καὶ ἀναίσχυντος ἄρνησις τῆς πραγματικότητος, εἶχε διατηρήσει εἰς μίαν μακαρίαν ἄγνοιαν ἢ τοὐλάχιστον ἀμφιβολίαν, τὰς ἐφιαλτικὰς διαστάσεις ποὺ ἔλαβεν ἡ ὀργάνωσις τοῦ ἐγκλήματος ὡς μέσου πολιτικῆς ἐπικρατήσεως. Εἶναι μία γάγγραινα ποὺ δηλητηριάζει τὴν ἐθνικὴν ζωήν. Στελέχη μυστικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ σωμάτων ἀσφαλείας διαποτίζονται ἀπὸ χιτλερικὴν νοοτροπίαν καθυποταγῆς τοῦ πολιτικῶς ἀντιφρονοῦντος ἢ ἐξουδετερώσεώς του μὲ τὴν βίαν, μὲ τὴν κακοποίησιν, μὲ τὸν τρόμον. Προσανατολίζουν σημαντικὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπὸ τὴν διοίκησίν των ἀνδρῶν εἰς τὸ ἀπαίσιον αὐτὸ ἔργον. Πλαισιώνουν καὶ πλαισιώνονται, καθοδηγοῦν, συνεργάζονται καὶ καλύπτουν τύπους τοῦ ὑποκόσμου, ἐγκληματικὰ κατάλοιπα τοῦ δοσιλογισμοῦ ἢ ἄλλα ἐξαθλιωμένα ὑποκείμενα, ὠργανωμένα ἢ ὄχι εἰς παρακρατικὰς ὀργανώσεις, νεοφασιστικοῦ τύπου, ποὺ χρηματοδοτοῦνται ἀπὸ κονδύλια μυστικὰ ἢ προσελκύονται καὶ παρασύρονται μὲ διαφόρους παροχὰς ἀδειῶν καὶ προνομιακὰς μεταχειρίσεις. Καὶ αἱ ὀργανώσεις ἢ τὰ ἄτομα αὐτά, ἐν στενῇ συνεργασίᾳ μὲ τὰς εἰδικὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας, διὰ μέσου μιᾶς ἀδιστάκτου πατριδοκαπηλείας καὶ εἰς τὸ ὄνομα ἑνὸς ἀγοραίου ἀντικομμουνισμοῦ, ἐφαρμόζουν τὴν βίαν καὶ τὸ ἔγκλημα σὰν ὀργανικὸν τρόπον λειτουργίας τῆς δημοσίας ζωῆς. Ὁ σατανικὸς καὶ ἐγκληματικὸς αὐτὸς μηχανισμός, σὰν ἱστὸς ἀράχνης πλέκεται γύρω ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διὰ νὰ νεκρώσῃ τὰς ἐλευθερίας του καὶ νὰ καταργήσῃ τὴν κυριαρχίαν του. Εἰδικώτερον προετοιμάζεται διὰ νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς νέον ἑτοιμαζόμενον ἐκλογικὸν πραξικόπημα. Ἤδη, ὅτε αἱ δολοφονίαι τῆς Θεσσαλονίκης ἔφερον εἰς φῶς κατὰ τρόπον ἀδιαφιλονίκητον μερικὰς διακλαδώσεις του καὶ μερικὰς πτυχὰς τῆς ἐγκληματικῆς δραστηριότητός του, ἀπεγνωσμένη καταβάλλεται προσπάθεια ἐν ὀνόματι ἐθνικῶν τάχα σκοπιμοτήτων, ὡς νὰ ἦτο δυνατὸν τὸ ἔγκλημα νὰ ὑπηρετῇ ἐθνικοὺς σκοπούς, νὰ περισωθῇ ὁ μηχανισμὸς αὐτός, θυσιαζομένης ἐν ἀνάγκῃ τῆς ὀργανώσεως ἐκείνης μόνον ἢ τῶν ἀτόμων ὅσα ὑπερβολικὰ ἐξετέθησαν. Ὅταν ὅμως ἡ συγκρότησις τοῦ ἐγκληματικοῦ μηχανισμοῦ ἐκδήλως ὠργανωμένη, χρηματοδοτουμένη, κατευθυνομένη καὶ προστατευομένη ἀπὸ ἕνα πολιτικὸν κέντρον, πολιτικὴ συνωμοσία, ἡ ὁποία ἐχρησιμοποιήθη ἤδη καὶ τὸ 1961 πρὸς κομματικὸν ὄφελος τῆς Ε.Ρ.Ε. διὰ τοῦ ἐγκλήματος, τῆς ἐξοντώσεως πολιτικῶν ἀντιπάλων, δὲν εἶναι φανερόν, ὅτι καὶ ἡ ἀπερίφραστος καταγγελία τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου περὶ ἠθικῆς αὐτουργίας τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ ἀποδεδειγμένα καὶ πασίγνωστα πραγματικὰ περιστατικά, περὶ τῶν ὁποίων καὶ ἡ ἔκθεσις Γεωργίου; Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε., τῆς ὁποίας ἐπίλεκτος Ὑπουργὸς ὑπῆρξε καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως κ. Πιπινέλης, δὲν ὑπέχουν τὴν συλλογικὴν διὰ τὴν κάλυψιν τῆς χώρας ἀπὸ δίκτυον ἐγκλήματος ἠθικὴν καὶ πολιτικὴν εὐθύνην; Πῶς τώρα κρίνεται ὡς ὁ ἐνδεδειγμένος διὰ τὴν διενέργειαν ἐλευθέρων ἐκλογῶν; Ὑπεράνω ὅμως ὅλων, ἡ πλήρης καὶ λίαν εὔγλωττος ἀποσιώπησις τοῦ συγκλονιστικωτέρου αὐτοῦ γεγονότος τῶν τελευταίων ἐτῶν, τοῦ ἐγκλήματος τῆς Θεσσαλονίκης ἀπὸ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ἡ πρωτάκουστος αὐτὴ ἐκδήλωσις ἀπουσίας ἠθικῆς καὶ πολιτικῆς ἀναισθησίας, ἡ προκαλέσασα τὰς βαρυτέρας τῶν ὑποψιῶν καὶ τὴν πλέον δεδικαιολογημένην ἐξέγερσιν τοῦ λαοῦ θὰ ἦτο ἀρκετὴ αὐτὴ καὶ μόνη διὰ νὰ προκαλέσῃ τὴν ἀπόλυτον ἀπόκρουσιν τῆς λύσεως Πιπινέλη. Βεβαίως, πρώτιστον καθῆκον καὶ ἀποστολὴ μιᾶς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἰλικρινῶς θ’ ἀπέβλεπεν εἰς τὴν δι’ ἐλευθέρων ἐκλογῶν ἀποκατάστασιν τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ διάλυσις καὶ ἡ τελεία ἐξουδετέρωσις τῶν ὀργανώσεων αὐτῶν. Ἀμέσως δὲ συναφὲς καθῆκον εἶναι ἡ πλήρης διαλεύκανσις τοῦ ἐγκλήματος τῆς Θεσσαλονίκης μὲ ὅλας τὰς προεκτάσεις του, μέχρις ἀναζητήσεως τοῦ κέντρου ποὺ ὀργανώνει, ἐμπνέει τὸ αἴσθημα τῆς ἀτιμωρησίας, διευκολύνει καὶ χρηματοδοτεῖ τὸν πολύποδα τοῦ ἐγκλήματος. Ἡ προχθὲς δημοσιευθεῖσα ἔκθεσις Γεωργίου, ὁ τρόπος δημοσιεύσεως τῆς ὁποίας ἄλλωστε ἀποτελεῖ καὶ αὐτὸς μίαν μαρτυρίαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει ἢ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐλέγξῃ τὰς μυστικὰς ὑπηρεσίας καὶ τὰς ἐκλεκτικὰς προτιμήσεις των, ἐχαρακτηρίσθη ὡς καταπέλτης. Καὶ ἀπὸ μιᾶς ἀπόψεως εἶναι. Ἀπὸ τῆς οὐσιαστικῆς ὅμως ἀπόψεως λόγῳ τῆς φύσεως τῆς ἀνατεθείσης ἐντολῆς διοικητικῆς ἐξετάσεως δὲν ἠμποροῦσε παρὰ νὰ εἶναι ἀβαθής, περιωρισμένη εἰς τὴν διαπίστωσιν πολυαρίθμων, ἀλήθεια, ἐξωτερικῶν συμπτωμάτων τῆς νόσου χωρὶς νὰ βαθύνῃ εἰς τὴν διάγνωσιν τῆς βαθυτέρας αἰτιολογίας της. Παρουσιάζει χωρὶς νὰ ἑρμηνεύῃ, σειρὰν παραλείψεων καὶ συγκαλύψεων ἐκ μέρους πολυαρίθμων ὀργάνων, χωρὶς νὰ πειρᾶται νὰ ἑρμηνεύσῃ ποῦ ὀφείλονται αὐταί. Θὰ ἐνόμιζε κανείς, ἐὰν ἐσταματοῦσεν ἐκεῖ, ὅτι τὰ Σώματα Ἀσφαλείας εἰς καιρίας θέσεις των ἀποτελοῦνται ἀπὸ ἄθροισμα ἀνικάνων ἀνθρώπων ποὺ δὲν ξέρουν ἢ δὲν ἔχουν ὄρεξιν νὰ ἐκτελέσουν τὸ καθῆκον των. Μία τοιαύτη ἐπιπολαία ἀντιμετώπισις, ποὺ δὲν θὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἔρευναν καὶ εἰς τὴν ἑρμηνείαν τῶν αἰτίων τῆς στάσεως αὐτῆς, ποὺ δὲν μποροῦν νὰ ἀποτελοῦν παραλείψεις ὑπηρεσιακοῦ καθήκοντος, ἀλλ’ ἠθελημένην βοήθειαν καὶ συνεργασίαν, δὲν θ’ ἀπετέλει ἀντιμετώπισιν τοῦ τρομεροῦ κινδύνου τῶν δημοσίων ἐλευθεριῶν καὶ τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος ἀπὸ τὴν ἕνωσιν στελεχῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν μὲ τὰς ὀργανώσεις τοῦ ἐγκλήματος. Ὀφείλω πάντως νὰ δηλώσω, ὅτι ὑπάρχουν συντριπτικὰ στοιχεῖα ὡς πρὸς τὴν συνωμοσίαν τοῦ ἐγκλήματος καὶ ὡς πρὸς τὰς δοθείσας διὰ τὴν τέλεσίν του ἐντολάς. Δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καμμία αὐταπάτη, ὅτι εἶναι δυνατὴ συγκάλυψις ἢ περιορισμὸς τῶν εὐθυνῶν εἰς ἁπλὰ ἐνεργούμενα, εἰς ἁπλοὺς κομπάρσους, εἰς ἐξαθλιωμένα ἐκτελεστικὰ ὄργανα. Οἱοσδήποτε δὲ θὰ ἐπεχείρει νὰ συναλλαγῇ ἐπάνω εἰς τὴν βάσιν τῆς ὁλικῆς ἢ μερικῆς συγκαλύψεως, ἂς εἶναι προειδοποιημένος ἀπὸ τοῦδε, ὅτι θὰ εὑρεθῇ ἐκτεθειμένος εἰς ἐγκληματικὴν ὑπόθεσιν. Κύριοι βουλευταί, κάθε ἄλλο παρὰ καθησυχαστικαὶ καὶ ἱκανοποιητικαὶ εἶναι, αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις ὡς πρὸς τὸ μέγα θέμα τῆς ἐσωτερικῆς εἰρηνεύσεως ποὺ ἀποτελεῖ ἐν τούτοις προϋπόθεσιν διὰ τὴν διενέργειαν ἐλευθέρων ἐκλογῶν. Διότι πέραν τοῦ τρόμου ποὺ προκαλεῖ ἡ σωματικὴ βία καὶ τὸ ἔγκλημα, ἡ διατήρησις τῶν ἀντιδημοκρατικῶν ἐκτάκτων μέτρων καὶ θεσμῶν, ἡ διατήρησις κομμάτων ἐκτὸς νόμου, αἱ διακρίσεις μεταξὺ τῶν πολιτῶν καὶ ἡ ἄνισος μεταχείρισις —ἀναλόγως φρονημάτων— δημιουργοῦν τὴν ἐξ ἴσου δραστικὴν ἢ καὶ δραστικωτέραν ψυχολογικὴν βίαν ποὺ νοθεύει τὴν ἐλευθέραν ἐκδήλωσιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος. Ὅταν διατηρῆται ἐν ἰσχύϊ ὁ κατάπτυστος θεσμὸς τῶν φακέλλων καὶ τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων εἰς δόξαν τῆς δημοκρατίας καὶ τοῦ λεγομένου ἐλευθέρου κόσμου, εἰς τὸν ὁποῖον ἐναβρυνόμεθα, ὅτι ἀνήκομεν, ὅταν εἶναι γνωστὸν καὶ διακηρύττεται ἄλλωστε, ὅτι ἀναλόγως τοῦ τί θὰ ψηφίσῃ ὁ καθένας θὰ τοῦ σχηματισθῇ φάκελλος καὶ δὲν θὰ μπορεῖ νὰ εὕρῃ ἐργασίαν, θ’ ἀποκλεισθῇ ἀπὸ τὸ σύνολον σχεδὸν τῶν εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως, θὰ χάσῃ τὴν ἐργασίαν ποὺ τυχὸν ἔχει, θὰ καλῆται καθημερινῶς χωρὶς νόμιμον λόγον εἰς τὰ ἀστυνομικὰ τμήματα καὶ θὰ ὑποβάλλεται εἰς ταπεινωτικὴν μεταχείρισιν ἢ καὶ κακοποιήσεις ἀκόμη διὰ τὰ φρονήματά του καὶ μόνον, θὰ στερηθῇ σειρᾶς εὐχερειῶν καὶ δικαιωμάτων ποὺ ἀνήκουν εἰς ὅλους τοὺς πολίτας, ἀκόμη καὶ τῆς ἐργατικῆς στέγης, ἀκόμη καὶ τῆς δυνατότητος νὰ μεταναστεύσῃ, ποὺ ἔμεινε πλέον ἡ μοναδικὴ διέξοδος ἀπὸ τὴν ἐξαθλίωσιν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει περιαχθῆ ἀπὸ τὴν ἀντιλαϊκὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς ὀλιγαρχίας, ὅτι θ’ ἀνοίξῃ γι’ αὐτὸν ὁ δρόμος τοῦ ἀστυνομικοῦ διωγμοῦ καὶ τῆς ταλαιπωρίας, ἀποτελεῖ βέβαια ἐμπαιγμὸν ἡ διαβεβαίωσις περὶ διενεργείας ἐλευθέρων ἐκλογῶν. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δηλώσεις μὲν τῆς Κυβερνήσεως δὲν ὑπάρχουν, ἡ δὲ τακτική της δείχνει —ὅπως θὰ ἴδωμεν— τὴν ἀπόφασιν πρὸς ἐπιδείνωσιν τῆς ὑφισταμένης ἀπαραδέκτου ἀντιδημοκρατικῆς καταστάσεως. Δὲν ἐνόμισεν ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξαγγείλῃ τὰ ὥριμα πλέον καὶ ἐπιτακτικὰ μέτρα ἐσωτερικῆς εἰρηνεύσεως τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν ἀπόλυσιν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων, μολονότι ἡ διεθνὴς ἀνυποληψία καὶ κατακραυγὴ ἐναντίον τῆς μισαλλοδόξου καὶ ἐμπαθοῦς πολιτικῆς τῆς ἀπολυθείσης Κυβερνήσεως ἐδημιούργησε τὰ ἐπεισόδια τοῦ Λονδίνου, ποὺ λέγεται, ὅτι προεκάλεσαν τὴν πτῶσιν της. Ἀνέμενε, λοιπόν, κανεὶς τοὐλάχιστον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Πιπινέλη ἀναλαμβάνουσα τὰς πολιτικὰς εὐθύνας νέας γραμμῆς ἐπὶ τοῦ θέματος θὰ ἐφρόντιζε νὰ τὴν θεμελιώσῃ ἀσφαλῶς ἐπὶ νέας πολιτικῆς ἔναντι τῶν πολιτικῶν κρατουμένων, διὰ τῆς ἀπελευθερώσεώς των. Ἀντὶ τούτου, καὶ ἁπλῶς διὰ νὰ εὐκολύνῃ, ὡς ὑποθέτει, τὸ ταξείδιον τοῦ Λονδίνου, γίνεται μία συμβολικὴ μνεία, ποὺ ἀναγνωρίζει τὴν ὕπαρξιν ζητήματος, παραπέμπει ὅμως τὴν λύσιν του εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας, ὡσὰν νὰ μὴ εἶχαν ἀποφανθῆ ἐπιμόνως καὶ ἀδιαλείπτως εἰς ὅλας τὰς ἀπὸ τοῦ 1950 ἐκλογὰς ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὑπὲρ τῆς ἀμνηστίας, ψηφίζων Πλαστήρα, ὑπὲρ τῆς λήθης ψηφίζων Παπάγον, ὑπὲρ τῆς γενικῆς ἀμνηστίας δίδων τὴν πλειοψηφίαν τῶν ψήφων εἰς τὴν Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν τὸ 1956 καὶ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν τὸ 1958, ὡσὰν καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ κ. Καραμανλῆς, εἰς εἰδικοὺς λόγους του τὸ 1956 εἰς Βόλον καὶ εἰς Καβάλαν νὰ μὴ ἔδωσε πλέον συγκεκριμένας ὑποσχέσεις καὶ ὡσὰν νὰ μὴ παρεβιάσθησαν ὑποσχέσεις καὶ νὰ μὴ κατεπροδόθησαν λαϊκαὶ ἐτυμηγορίαι εἰς τὸν Μολὼχ τῆς μισαλλοδοξίας τοῦ δοσιλογισμοῦ καὶ τῆς ἐμπαθείας τῶν αἰτίων τῆς ἀνωμαλίας. Γύρω, ὅμως, ἀπὸ τὸ ταξείδι τοῦ Λονδίνου, συμβαίνουν καὶ λέγονται τὰ πλέον ἀλλόκοτα τῶν πραγμάτων. Ἡ νόθος πλειοψηφία τῆς Ε.Ρ.Ε., ποὺ ἀντετάχθη εἰς τὸ ταξείδι, στηρίζει σήμερον τὸν κ. Πιπινέλην, διὰ νὰ τὸ πραγματοποιήσῃ. Τμῆμα πάλιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως συμφωνεῖ μὲν καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν μὲ τὸν κ. Πιπινέλην διὰ τὸ ταξείδι αὐτό, ποὺ φέρεται ὡς κύριος λόγος συγκροτήσεως τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τὴν συμφωνίαν ἐκδηλώνει διὰ καταψηφίσεως διανθισμένης μὲ τὸ ἐφεύρημα τῆς κηρύξεως τοῦ ταξειδίου, πρᾶγμα ποὺ ἀποτελεῖ συνταγματικὸν νεολογισμόν, ἂν ὄχι σολοικισμόν, ἀφοῦ τὰς πράξεις τοῦ ἀνευθύνου καλύπτει ἡ στηριζομένη εἰς θεϊκὰς ψήφους ὑπεύθυνος Κυβέρνησις καὶ ὄχι ἡ εἰς τὴν ἀρνητικὴν ψῆφον προσθήκη μιᾶς ἑρμηνευτικῆς δηλώσεως περὶ καλύψεως. Αὐτὰ τὰ ἀλλόκοτα ἠθέλησε νὰ κολάσῃ πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ἐξαπολύων ἐπίθεσιν τοὐλάχιστον ἀνεπίκαιρον καὶ ἀπρόκλητον κατὰ τῆς ἀριστερᾶς. Τὰς διαμαρτυρίας τοῦ Λονδίνου ἀπέδωσεν ὄχι εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἀντιδημοκρατικὸν καθεστώς, ἀλλ’ εἰς ἐγκαθέτους τῆς ἀριστερᾶς. Ἐγκάθετοι λοιπὸν τῆς ἀριστερᾶς εἶναι ὁ SER BERTRAND RASSEL καὶ οἱ βουλευταὶ τοῦ Ἐργατικοῦ Κόμματος; Ὥστε ὅσοι διαδηλώνουν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς Δημοκρατίας εἶναι ἐγκάθετοι; Μέτρον πίστεως εἰς τὴν Δημοκρατίαν ἔδωσε μὲ τὸν ὅρον αὐτόν. Καὶ ἐπροχώρησεν εἰς τὰ περὶ ἐκλεκτικῆς συγγενείας μεταξὺ δεξιᾶς καὶ ἀριστερᾶς. Λυποῦμαι ἀλλὰ ἀναγκάζομαι νὰ εὐθυγραμμίσω καὶ τὴν συνωμοσίαν σιωπῆς καὶ τὴν ἀνοχὴν τῆς βίας καὶ τῆς τρομοκρατίας, ὅσον καιρὸν κατὰ τὴν φράσιν του ἦτο ἐθνικῶς ἄψογος καὶ τὴν διαμαρτυρίαν μόνον ὅταν δὲν εἰσεπράχθησαν οἱ καρποί των, ὡς ἀφελῶς ἀνέμενεν, ὁπότε κατέστησαν αἱ μὲν χεῖρες Ἡσαῦ, ἡ δὲ φωνὴ Ἰακώβ. Καὶ ἡ ἀποδοχὴ τῆς παραλείψεως τῆς ΕΔΑ ἀπὸ τὴν διαδικασίαν λύσεως τῆς κρίσεως καὶ τοῦ ἀποκλεισμοῦ της ἀπὸ τὴν ραδιοφωνικὴν ἐπαφὴν μὲ τὸν λαόν, δείχνει μεταξὺ ποίων αἱ ἐκλεκτικαὶ συγγένειαι καὶ ὅτι τὰ ἀντιδημοκρατικὰ μέτρα καταγγέλλονται μόνον διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ μερίδιον εἰς τὴν εὔνοιαν καὶ εἰς τοὺς καρποὺς τῆς βίας. Καὶ ἐπὶ τέλους ἐδιάλεγε τῇ ἀληθείᾳ, τὴν πλέον ἀκατάλληλον δι’ αὐτὸν στιγμὴν διὰ νὰ ἀνακινήσῃ θέματα ἐκλεκτικῶν συγγενειῶν. Ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ ταξείδι τοῦ Λονδίνου. Ὁ ἴδιος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δικαιολογεῖ τὴν νέαν του γραμμὴν ὡς πρὸς τὸ ταξείδι μὲ τὴν μεταβολὴν τῶν πραγματικῶν συνθηκῶν καὶ τὴν διαμόρφωσιν νέων δεδομένων. Ποία ὅμως εἶναι ἡ μεταβολὴ καὶ ποῖον τὸ νέον δεδομένον, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως; Μήπως ἡ δολοφονία τῶν πολιτικῶν ἀντιπάλων τῆς Κυβερνήσεως τῆς ὁποίας εἶσθε μέλος, ὑπὸ ὠργανωμένης συνωμοσίας τῇ συμμετοχῇ ἡγετικῶν στελεχῶν τῆς Χωροφυλακῆς, δι’ ὧν εἶσθε καὶ σεῖς τοὐλάχιστον πολιτικῶς καὶ ἠθικῶς συνυπεύθυνος; Μήπως ὁ ἄνισος ἀποκλεισμὸς κομμάτων ἀπὸ τὴν ραδιοφωνικὴν μετὰ τοῦ λαοῦ ἐπικοινωνίαν, ἐπικειμένων ἐκλογῶν, ἢ ὅσα περίεργα καὶ ἀντίθετα πρὸς ρητὰς ἐγγυήσεις τοῦ Συντάγματος σχετικὰ πρὸς τὰς δημοσίας συγκεντρώσεις ἐδηλώσατε; Ἢ μήπως ἡ παράλειψις τῆς ἀκροάσεως τοῦ Προέδρου τῆς ΕΔΑ κατὰ τὴν διαδικασίαν λύσεως τῆς κυβερνητικῆς κρίσεως; Σπουδαίαν, ἀλήθεια, μεταβολὴν συνθηκῶν καὶ δημοκρατικώτατα νέα δεδομένα θὰ ἐμφανίσητε εἰς τὸν Λονδῖνον. Δὲν ἐνόμισεν ἀκόμη, καὶ μετὰ τὸ ἔγκλημα τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τὴν ἀποκαλυφθεῖσαν ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν Γεωργίου στάσιν ὡρισμένων ἀνωτέρων στελεχῶν τῆς διοικήσεως καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ὅτι εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τῶν προθέσεών της νὰ ἐκδημοκρατήσῃ τὰς καιρίας θέσεις τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ καὶ εἰδικώτερον νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸ αἴτημα τοῦ πολιτικοῦ κόσμου νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ γνώριμος καὶ ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1936 καὶ τοῦ 1950 θεσμὸς τῆς ἀναλήψεως καθ’ ὁλόκληρον τὴν διάρκειαν τῆς προεκλογικῆς περιόδου, τῶν μὲν Νομαρχιῶν ἀπὸ τοὺς Προέδρους Πρωτοδικῶν τῶν δὲ ἀστυνομικῶν διευθύνσεων ἀπὸ τοὺς ἀντιστοίχους εἰσαγγελεῖς. Εἶναι ὅμως καὶ τὰ μέτρα ταῦτα βασικαὶ προϋποθέσεις διὰ τὴν δι’ ἐλευθέρων ἐκλογῶν ἀποκατάστασιν τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος. Αἱ παραλείψεις λοιπὸν αὗται καὶ ἡ ἀντικοινοβουλευτικὴ ἀξίωσις νὰ χορηγηθῇ ἐμπιστοσύνη εἰς τὰ τυφλά, ἐπὶ ἀδήλου προγράμματος θὰ ἦσαν ἀρκεταὶ διὰ ν’ ἀποκλείσουν τὴν ἐμπιστοσύνην ἀκόμη καὶ πρὸς Κυβέρνησιν ἄλλης συνθέσεως. Τὸ ἀποκορύφωμα ὅμως τῆς δυσπιστίας καὶ τῆς ἀπολύτου ἀποκρούσεως τῆς λύσεως Πιπινέλη προέρχεται ὄχι πλέον ἀπὸ ἐπιφυλάξεις ὡς πρὸς πρόσωπα, οὔτε ἀπὸ τὰς παραλείψεις ἐκδηλώσεως προθέσεων, ἀλλ’ ἀπὸ θετικάς, ἄκρως ἀντιδημοκρατικὰς ἐνεργείας της τὰς ὁποίας μάλιστα ἀπετόλμησε νὰ ὑπερασπίσῃ καὶ ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ἀντιδημοκρατικὴ γραμμὴ τῶν διακρίσεων ἀναλόγως πολιτικῆς τοποθετήσεως, ποὺ ἀποτελεῖ καὶ τὴν πηγὴν κάθε ἀνωμαλίας ἀντὶ νὰ ἐγκαταλειφθῇ ἤρχισε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κυβερνητικῆς κρίσεως νὰ ἐπισημοποιῆται, διὰ τῆς παραλείψεως ἐκ μέρους τοῦ ρυθμιστοῦ τοῦ πολιτεύματος νὰ ἀκούσῃ τὴν γνώμην τοῦ Προέδρου τῆς ΕΔΑ, ἀρχηγοῦ ἀνεγνωρισμένου κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς καὶ νομίμως λειτουργοῦντος Κόμματος. Κατεπατήθη μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν σκαιῶς διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ τεσσαρακονταετίας —διότι ἀνάλογον τακτικὴν εἶχεν ἐφαρμόσει πρὸ τῆς δευτέρας καὶ τελειωτικῆς ἐκθρονίσεώς του ὁ Βασιλεὺς Κωνσταντῖνος κατὰ τὴν διετίαν 1920–1922— ἡ παληὰ συνταγματικὴ τάξις. Φυσικὰ ἡ Ε.Δ.Α., ἀντλοῦσα τὴν δύναμίν της ἀπὸ τὴν λαϊκὴν ἐντολήν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θιγῇ ἀπὸ οἱανδήποτε εἰς βάρος της ἀπρέπειαν. Ἡ παραβίασις ὅμως δὲν συμβάλλει εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος καὶ —ἔτι πλέον— μαρτυρεῖ, ὅτι δὲν ὑπάρχει πρόθεσις ἀποκαταστάσεώς της. Τὸ πρῶτον ἐκεῖνον ἀτόπημα ἔρχεται νὰ συνεχίσῃ καὶ νὰ διευρύνῃ ἡ Κυβέρνησις Πιπινέλη διὰ τοῦ αὐθαιρέτου ἀποκλεισμοῦ ἀπὸ τὴν ραδιοφωνικὴν μετάδοσιν τῶν ἀπόψεων καὶ τῶν ἀνακοινώσεων τῆς ΕΔΑ, εἰσάγουσα διακρίσεις ἀπαραδέκτους. Καὶ τὰς μὲν ἀπολυταρχικὰς ἀντιλήψεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐξέθεσα ἤδη. Ὡς θεωρητικὸς τῆς ἀπολύτου μοναρχίας κατέχεται ἀπὸ τὴν ἀπηρχαιωμένην ἀντίληψιν, ὅτι τὰ δικαιώματα τῶν πολιτῶν καὶ τῶν ὁμάδων των, ἑπομένως καὶ τῶν κομμάτων, δὲν ἀνήκουν εἰς αὐτὰ ἀλλὰ παραχωροῦνται καθ’ ὑψηλὴν εὐαρέσκειαν καὶ συγκατάβασιν ἀπὸ τὸν μονάρχην, ἐὰν θέλῃ καὶ εἰς ὅσους θέλει. Εἶναι ἡ γνωστὴ θεωρία τῆς CHARTE OCTROYEE. Τί σημαίνει ὅμως αὐτὴ ἡ ἀντίληψις καὶ ποῦ ἀπολήγει ἡ διάκρισις αὐτή; Κατὰ τὸ πολίτευμα κυρίαρχος εἶναι ὁ λαός, ὁ ὁποῖος ἐλευθέρως πληροφορούμενος τὰ προγράμματα καὶ τὰς ἀπόψεις τῶν διαφόρων πολιτικῶν μερίδων, ἐλευθέρως ἐκλέγει τοὺς ἀντιπροσώπους του οἱ ὁποῖοι ἐξ ὀνόματός του ἀσκοῦν τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν καὶ στηρίζουν τὴν Κυβέρνησιν. Τίτλος τῆς ἀσκήσεως τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ἐξουσιῶν ποὺ προσιδιάζουν εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους, ὠργανωμένους εἰς πολιτικὰ κόμματα εἶναι ἡ ἐκλογή των ἀπὸ τὸν λαὸν καὶ ὄχι ἡ περὶ αὐτῶν κρίσις τῆς διοικήσεως, τῆς ἀστυνομίας ἢ τῶν ὑπουργῶν ἢ ἐν γένει τῶν πολιτικῶν ἀντιπάλων των οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθιερώσουν διακρίσεις. Κατ’ ἐξοχὴν δὲ εἶναι ἀντιδημοκρατικαὶ αἱ διακρίσεις αἱ τείνουσαι εἰς τὸν ἐν τῇ πράξει ἀποκλεισμὸν τῆς διαδόσεως τῶν πολιτικῶν ἰδεῶν των, ἡ ὁποία κατοχυρώνεται μὲν τυπικῶς ἀπὸ τὸ ἄρθρον 14 τοῦ Συντάγματος καὶ ἀποτελεῖ προϋπόθεσιν τῆς ἀσκήσεως τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας δι’ ἐλευθέρας ἐκλογῆς μεταξὺ τῶν διαφόρων προγραμμάτων καὶ ἀπόψεων τῶν ὁποίων δι’ αὐτὸν τὸν λόγον πρέπει νὰ δύναται ἐλευθέρως νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν, ἀλλ’ ἡ θεωρητικὴ διακήρυξις τοῦ ἄρθρου 14 ματαιώνεται διὰ τοῦ ἀποκλεισμοῦ τοῦ πλέον διαδεδομένου μέσου, τοῦ ἀκουομένου εἰς ὅλην τὴν χώραν ραδιοφώνου, τὸ ὁποῖον μάλιστα καὶ κρατικὸν μονοπώλιον ἀποτελεῖ καὶ συντηρεῖται δι’ ἐπιβαρύνσεως τοῦ συνόλου τῶν Ἑλλήνων ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς τοποθετήσεως. Ὅπου ὅμως τὴν διάκρισιν μεταξὺ τῶν πολιτῶν καὶ τῶν κομμάτων καὶ τὴν ἀνισότητα ἐν τῇ ἀσκήσει τῶν δικαιωμάτων της ἐπιβάλλει ἡ Κυβέρνησις, ἡ διοίκησις, ἡ ἀστυνομία καὶ μάλιστα μὲ κριτήριον τὰ πολιτικὰ φρονήματα, ἀνατρέπονται αὐταὶ αἱ βάσεις τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος, παύουν αἱ ἐξουσίαι νὰ ἀνήκουν εἰς τὸν λαὸν καὶ νὰ πηγάζουν ἀπὸ αὐτόν, ὁ λαὸς καθαιρεῖται ἀπὸ τὴν ὑψηλὴν καὶ κυρίαρχον θέσιν του καὶ εἰς αὐτὴν ἐγκαθίσταται παντοδύναμος, κυρίαρχος, δεσποτική, ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, ἡ Κυβέρνησις, ἡ διοίκησις, ἡ ἀστυνομία. Ὁ κυρίαρχος πολίτης γίνεται κυριαρχούμενος ὑπήκοος. Εἰς τὴν θέσιν τῆς Δημοκρατίας ἐγκαθίσταται τυραννὶς ἀπροκάλυπτος. Ἡ δυνατότης εἰσαγωγῆς διακρίσεων ἀπὸ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ πολιτικῶς ἀδιανόητον, ὅταν ἀποστολὴ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως εἶναι ἡ δι’ ἐλευθέρων ἐκλογῶν ἀποκατάστασις τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος, εἶναι χαρακτηριστικὸν γνώρισμα ὄχι τῆς Δημοκρατίας, ἀλλὰ τοῦ ἀστυνομικοῦ κράτους, ὑπὸ τὴν στενῶς τεχνικὴν ἔννοιαν τοῦ ὅρου. Καὶ δι’ αὐτὸ πέραν τοῦ προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ὁποίου εἶναι γνωσταὶ αἱ ἀπόψεις καὶ ἡ ἄκρα πρὸς τὰς δημοκρατικὰς ἀρχὰς περιφρόνησις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐντοπίσω τὸν ἔλεγχον καὶ εἰς τὸν φίλον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, σύμβουλον τῆς Ἐπικρατείας κ. Παναγιωτόπουλον, καθὼς καὶ εἰς τὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης συνάδελφόν του, ἀξιότιμον Ἀντεισαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου κ. Σακελλαρίου, τῶν ὁποίων ἡ δικαστικὴ σταδιοδρομία δὲν ἐπιτρέπει ἀμφισβητήσεις, ὅτι καὶ ὑπὸ καλῶν προθέσεων ἐμφοροῦνται καὶ προσήλωσιν εἰς τὴν δημοκρατικὴν νομιμότητα ἔχουν, ἀλλ’ αὐταπατῶνται νομίζοντες, ὅτι ὑπὸ τὸν κ. Πιπινέλην θὰ δυνηθοῦν νὰ ἐφαρμόσουν ὡς Ὑπουργοὶ ὅσα ὡς δικασταὶ ἀποφαίνονται. Πράγματι μετέχοντες εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία καθιέρωσεν εἰς βάρος τῆς ΕΔΑ τὴν διάκρισιν τὴν ἀνήκουσαν εἰς καθεστὼς ἀστυνομικοῦ κράτους, εἶναι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συλλογικῆς εὐθύνης τῶν ὑπουργῶν, ὡς ὑπηρεσιακοὶ μὲν ὑπουργοί, φορεῖς τῆς ἀντισυνταγματικῆς καὶ ἀντιδημοκρατικῆς αὐτῆς πολιτικῆς. Ἔρχονται ὅμως μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν εἰς κραυγαλέαν ἀντίθεσιν μὲ ὅσα ἀπὸ τῆς δικαστικῆς ἕδρας προτείνουν καὶ νομολογοῦν, ὅταν κηρύσσουν ἀπαραδέκτους καὶ ἀντισυνταγματικὰς καὶ ἀκυρώνουν τὰς διακρίσεις αὐτοῦ τοῦ εἴδους. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ κριτική μου αὐτὴ θὰ τοὺς ἀποκαλύψῃ τὶ εἴδους παραβιάσεις καὶ καταστρατηγήσεις τῆς συνταγματικῆς νομιμότητος καὶ τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος καλοῦνται καὶ θὰ καλοῦνται καθημερινῶς νὰ καλύψουν μὲ τὴν ὑπηρεσιακήν των ἰδιότητα καὶ θὰ τοὺς βοηθήσῃ νὰ συναγάγουν τὰ ἀναγκαῖα συμπεράσματα. Ἐπὶ τῶν ἀντιδημοκρατικῶν αὐτῶν διακρίσεων καλοῦμεν καὶ τὰ ὑπόλοιπα κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ λάβουν σαφῆ καὶ καθαρὰν θέσιν. Ἡ δημοκρατικὴ συνέπεια δὲν ἐκδηλώνεται μὲ τὴν ἱκανοποίησιν ὅταν παρέχεται καὶ εἰς αὐτὰ κατὰ διάκρισιν, μεταχείρισις εὐνοίας καὶ τὴν σιωπὴν καὶ δι’ αὐτῆς συγκάλυψιν τῶν εἰς βάρος ἄλλων μερίδων ἀντιδημοκρατικῶν διακρίσεων. Ἐξ ἄλλου, ἀποτελεῖ ἱστορικὴν πεῖραν, ὅτι ὅταν ἀρχίσῃ νὰ νοθεύεται τὸ πολίτευμα μὲ ἀνεπιτρέπτους διακρίσεις εἰς βάρος ἑνός, μοιραία ἐξέλιξις εἶναι νὰ ἐπεκταθοῦν αἱ διακρίσεις καὶ εἰς βάρος τῶν ἄλλων, ὑπὲρ μόνον τῶν κρατούντων. Ὡς πρὸς τὴν ἀπαράδεκτον ὕβριν μὲ τὴν ὁποίαν τοὐλάχιστον διὰ τοῦ τύπου ἐπιχειρεῖται νὰ δικαιολογηθῇ, ἐνῷ εἰς τὴν πρᾶξιν ἐπιτείνεται, ἡ ἀπαράδεκτος διάκρισις, ὅτι δηλαδὴ τοῦ ραδιοφώνου χρῆσις θὰ γίνεται μόνον ἀπὸ τὰ ἐθνικὰ κόμματα, θὰ περιορισθῶ εἰς αὐτὰ τὰ ὀλίγα: Κριτὴς τοῦ πατριωτισμοῦ τῶν κομμάτων δὲν εἶναι ὁ πολιτικὸς ἀντίπαλος, ἀλλ’ ὁ λαός. Καὶ ἡ εὐρυτάτη λαϊκὴ στήριξις ποὺ ἀπολαύει παρ’ ὅλους τοὺς διωγμοὺς καὶ τὰς διακρίσεις καὶ τὴν ὠργανωμένην κατασυκοφάντησιν καὶ διαβολήν, ἡ ΕΔΑ, εἶναι ἐπιβεβαίωσις καὶ ἐπιβράβευσις τῶν ὑψηλῶν καὶ γεμάτων αὐτοθυσίαν πατριωτικῶν καὶ δημοκρατικῶν ἀγώνων της. Δὲν καταδεχόμεθα νὰ ζητήσωμεν πιστοποιητικὸν πατριωτισμοῦ ἀπὸ κανένα καὶ ἰδίως ἀπὸ ὅσους καπηλεύονται ἐξ ἰδιοτελείας τὴν ἐθνικοφροσύνην καὶ τὰ ὅσια καὶ τὰ ἱερά. Ἂς πείσουν περὶ τοῦ πατριωτισμοῦ των ἐκεῖνοι ποὺ βαρύνονται μὲ τὰς συμφωνίας τοῦ 1926 διὰ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ μὲ τὸ μνημόνιον τοῦ 1955 ποὺ ἐπανέφερε τοὺς Τούρκους μὲ κυριαρχικὰ δικαιώματα εἰς Κύπρον. Σημερινὴν συγκομιδὴν εἰς τὴν ἀντισυνταγματικὴν τακτικὴν ἀποτελοῦν καὶ οἱ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐξαγγελθείσης συγκεντρώσεως εἰς τὸν Παναθηναϊκὸν δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὁ ἴδιος εἶναι ἐναντίον τῶν δημοσίων ἐν ὑπαίθρῳ συγκεντρώσεων. Ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν παχυλὴν ἄγνοιαν τοῦ Συντάγματος, ποὺ τοὺς περιμανδρωμένους καὶ μὴ πανταχόθεν ἀλλ’ ἀπὸ θύρας εἰσόδου μόνον προσιτοὺς χώρους θεωρεῖ ὡς ὕπαιθρον, πρέπει νὰ ξεκαθαρισθῇ ἀπὸ τώρα ὅτι σημασίαν δὲν ἔχει ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὑπὲρ ἢ κατὰ τῶν δημοσίων καὶ ἐν ὑπαίθρῳ συγκεντρώσεων, ἀλλ’ ὅτι τὸ Σύνταγμα τὰς ἐπιτρέπει ὡς θεμελιῶδες πολιτικὸν δικαίωμα τῶν Ἑλλήνων. Κύριοι βουλευταί, φθάνω εἰς τὰ συμπεράσματα. Ἡ λεγομένη Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις Πιπινέλη οὔτε ἐξασφαλίζει, οὔτε κἂν ἐπιδιώκει εἰλικρινῶς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος δι’ ἐλευθέρων ἐκλογῶν. Τοῦτο ὅμως ἀποτελεῖ ἐπιτακτικὴν ἀξίωσιν τοῦ Λαοῦ καὶ πρωταρχικὴν ἀνάγκην τοῦ Ἔθνους. Ὁ Λαὸς ἀξιοῖ καθαρὰς λύσεις. Δὲν παραδέχεται τὴν καταδολίευσιν. Καὶ ἀποκρούει δι’ αὐτὸ καὶ καταδικάζει τὴν λύσιν τῆς λεγομένης Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως Πιπινέλη. Προσήλθομεν σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ καταγγείλωμεν καὶ ὄχι διὰ νὰ μετάσχωμεν ψηφοφορίας. Ἄς στηριχθῇ, ἂν τὸ νομίζῃ ἐπαρκές, εἰς τὴν ἐξ ὑπαρχῆς νόθον, ἤδη δὲ καὶ τυπικῶς ἐκπτώτου πλειοψηφίαν τῆς ΕΡΕ. Θεωροῦμεν ὅμως δημοκρατικὸν τὸ νὰ μὴ ἀποχωρήσωμεν πρὶν ἀκουσθοῦν, διὰ τῶν ἀρχηγῶν ἢ ἐπροσώπων των, ὅλαι αἱ πτέρυγες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὅσοι ὀνειρεύονται καὶ ἐπιχειροῦν νὰ παρελκύσουν ἢ νὰ παρεμποδίσουν ἢ νὰ ἐκφυλίσουν καὶ νὰ ἐκτρέψουν εἰς ἐκτρωτικὰς λύσεις τὴν ἀκαταμάχητον κάτω ἀπὸ τὴν πίεσιν τῶν λαϊκῶν μαζῶν ἀλλὰ τόσον ἀνεπιθύμητον δι’ αὐτοὺς πορείαν πρὸς τὴν δημοκρατικὴν ὁμαλότητα ἂς τὸ πάρουν ἀπόφασιν. Μὲ ἀστειρεύτους καὶ ἀνεξαντλήτους δυνάμεις, μὲ ἀκάματον ἀποφασιστικότητα, μὲ μαχητικότητα καὶ μὲ πίστιν ὁ λαὸς κινεῖται ἀγωνίζεται, προχωρεῖ. Τὴν ἀντίληψιν ὅτι τὸν ὑπέταξαν καὶ τὰς καυχησιολογίας περὶ ἐξαντλήσεως τῆς τετραετίας τοὺς κατέστησεν ἤδη καταγελάστους. Ἐσημείωσεν τὴν πρώτην νίκην του μὲ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ Καραμανλῆ καὶ τὸν τερματισμὸν τοῦ βίου τῆς Βουλῆς μὲ τὴν νόθον πλειοψηφίαν. Ἡ ὠργανωμένη βία ἀπεδείχθη ὅτι εἶναι πολὺ ἐπισφαλὲς μέσον διὰ τὴν σταθεροποίησιν ἀντιλαϊκῶν καὶ ἀντιδημοκρατικῶν λύσεων. Ἡ ἴδια ἡ δύναμις τοῦ Λαοῦ θὰ ματαιώσῃ καὶ κάθε ἐπιχειρουμένην, μὲ τὰ ἴδια ἢ ἄλλα μέσα, μὲ τὰ ἴδια ἢ ἄλλα πρόσωπα συνέχισιν τῆς ἀνωμαλίας καὶ καταδολίευσιν τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Ματαιοπονοῦν ἂν νομίζουν, ὅτι θὰ ἀνατρέψουν τὴν πορείαν τῆς ἱστορίας. Ἄς συνηθίσουν λοιπὸν ὅλοι μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι κυρίαρχος εἰς τὸν τόπον αὐτὸν εἶναι μόνον ὁ λαός. Καὶ ἂς ὑποταχθοῦν εἰς αὐτήν. Ἄς συμβάλουν ὅλοι εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῆς πανελληνίου ἀξιώσεως διὰ δημοκρατικὴν ὁμαλότητα ἐγκαταλείποντες τοὺς σκοτεινοὺς δρόμους τοῦ βιασμοῦ τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ, δρόμους ποὺ ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ἔχουν διέξοδον. Ἡ μόνη δὲ συμβολὴ τὴν ὁποίαν δύναται διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος νὰ παράσχῃ ἡ λεγομένη Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις Πιπινέλη εἶναι νὰ ἀποσυρθῇ καὶ νὰ δώσῃ τὴν θέσιν της εἰς ἄλλην, ἐμπνέουσαν καὶ μὲ τὰς ἀρχάς της καὶ μὲ τὴν σύνθεσίν της, καὶ μὲ τὰς πράξεις της τὴν κοινὴν ἐμπιστοσύνην. Κύριοι τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, νὰ φύγετε. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς Ε.Δ.Α.).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατετέθησαν εἰς τὸ Προεδρεῖον αἱ ἑξῆς δηλώσεις:

«ΔΗΛΩΣΙΣ

τῶν κ.κ. Πέτρου Γαρουφαλιᾶ βουλευτοῦ Ἄρτης καὶ Χριστοφόρου Τσαντούλα, βουλευτοῦ Πρεβέζης. Ἐπανειλημμένως ἔχομεν διατυπώσει τὴν ἀντίθεσίν μας πρὸς τὰς λύσεις τῶν Ὑπηρεσιακῶν Κυβερνήσεων. Ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι αἱ Ὑπηρεσιακαὶ Κυβερνήσεις ἀποτελοῦν ἐκτροπὴν ἀπὸ τὸ Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα καὶ ὅτι ἐὰν εἶναι λύσεις, ἐξοικονομοῦσαι μίαν δεδομένην κατάστασιν ἀσυνεννοησίας τῶν πολιτικῶν κομμάτων, δὲν εἶναι πάντως αἱ καλύτεραι λύσεις ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν συμφερόντων τῆς χώρας. Ἡ προσαρμογὴ π.χ. τῆς Οἰκονομίας μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καθὼς καὶ ἡ ἐξωτερικὴ οἰκονομικὴ βοήθεια, θέματα οἰκονομικὰ ὀξείας μορφῆς, ἀπαιτοῦν διὰ τὴν ἐπιτυχῆ ἀντιμετώπισίν των ἔντονον καὶ ὑπεύθυνον πολιτικὴν πρωτοβουλίαν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθοῦν μὲ ἄτονον ὑπηρεσιακὴν διαχείρισιν. Εἰς οὐδεμίαν ἄλλως τε χώραν, ἔχουσαν Κοινοβουλευτικὴν παράδοσιν, ἀπαντᾶται παρομοία μορφὴ Κυβερνήσεων. Συνεπεῖς πρὸς τὰς ἀρχάς μας αὐτάς, θὰ ἔπρεπε νὰ καταψηφίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἐκκρεμεῖ ὅμως ἕνα θέμα, ἐξόχως σοβαρὸν λόγῳ τῶν διεθνῶν καὶ διπλωματικῶν του ἐπιπτώσεων, θέμα τόσον σοβαρόν, ὥστε νὰ γίνῃ ἡ αἰτία Κυβερνητικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς τὴν παροῦσαν Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι τὸ θέμα τοῦ ἐπισήμου εἰς Λονδῖνον ταξειδίου τῶν Βασιλέων μας. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι θὰ ἀπετέλει μέγα σφάλμα καὶ μάλιστα μετὰ τὰς δηλώσεις εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Κοινοτήτων τοῦ Ἄγγλου Πρωθυπουργοῦ καὶ μετὰ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ Ἄγγλου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡ τυχὸν ἀναβολὴ ἢ ματαίωσις τοῦ Βασιλικοῦ ταξειδίου, τὸ ὁποῖον πρέπει καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ πραγματοποιηθῇ, διότι ἡ μὲν πραγματοποίησίς του ἀσφαλῶς θὰ ὠφελήσῃ, ἐνῷ ἡ ματαίωσίς του ἢ ἀναβολή του ὁπωσδήποτε θὰ βλάψῃ, δημιουργοῦσα δυσάρεστον κλῖμα μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀγγλίας, τὸ ὁποῖον δυσκόλως βραδύτερον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διαλυθῇ. Ἡ ἐπίσκεψις τῶν Βασιλέων μας εἰς Λονδῖνον ἔχει ὁρισθῆ διὰ τὴν 9ην Ἰουλίου. Ὁ μεσολαβῶν χρόνος μέχρι τῆς 9ης Ἰουλίου δὲν ἐπιτρέπει νέαν Κυβερνητικὴν κρίσιν, χωρὶς τὸν κίνδυνον ματαιώσεως τοῦ ταξειδίου. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καὶ μόνον θεωροῦμεν ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν ὅπως μὴ καταψηφίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ νὰ ἀπόσχωμεν τῆς ψηφοφορίας διὰ νὰ διευκολύνωμεν τὴν πραγματοποίησιν τοῦ Βασιλικοῦ ταξειδίου, τὸ ὁποῖον υἱοθετεῖ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ πραγματοποιηθῇ καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀναβληθῇ. Θὰ ἠθέλαμεν νὰ συστήσωμεν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως υἱοθετήσῃ καὶ ἐφαρμόσῃ τὸ ταχύτερον τὸ σχέδιον Ζολώτα, τὸ προβλέπον τὴν ρύθμισιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν, σχέδιον τὸ ὁποῖον ἐνῷ οὐδαμῶς θίγῃ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν θὰ ἐπιτρέψῃ ἐν τούτοις ὅπως ἀναπνεύσῃ καὶ ἀναπτυχθῇ ἡ ἀγροτική μας οἰκονομία. Πέτρος Ε. Γαρουφαλιᾶς, Χριστόφορος Τσαντούλας Ἀθῆναι τῇ 24 Ἰουνίου 1963 Ἀξιότιμον κύριον Πρόεδρον Βουλῆς Ἐνταῦθα Κύριε Πρόεδρε, Ἐπειδή, λόγῳ ἐγχειρήσεώς μου εἰς Εὐαγγελισμόν, ἀδυνατῶ νὰ παραστῶ εἰς συνεδρίασιν Βουλῆς παρακαλῶ Ὑμᾶς, ὅπως εὐαρεστούμενοι, ἀνακοινώσητε κατωτέρω, ἐπὶ θέματος ἐμπιστοσύνης Κυβερνήσεως. «Ὀξύτατα ἐθνικά, οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικὰ προβλήματα, ἅτινα ἐγκατέλειψεν ἀποχωρήσασα κατόπιν ἐξεγέρσεως Ἑλληνικῆς καὶ διεθνοῦς κοινῆς γνώμης Κυβέρνησις, ἀναγνωρίζεται πανταχόθεν, ὅτι δύνανται ἀντιμετωπισθοῦν μόνον παρὰ Κυβερνήσεως ἀπολαυούσης πλήρους ἐμπιστοσύνης Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τοῦτο προϋποθέτει διενέργειαν πραγματικῶς ἐλευθέρων ἐκλογῶν. Ἐπειδὴ σχηματισθεῖσα Κυβέρνησις, λόγῳ συνθέσεώς της οὐδεμίαν ἐγγύησιν παρέχει ὅτι θὰ δαμάσῃ παρακρατικὰς ὀργανώσεις καὶ θὰ ἐκκαθαρίσῃ Κρατικὸν μηχανισμὸν ἀπὸ φατριαστὰς καὶ τρομοκράτας πρὸς ἐξασφάλισιν προϋποθέσεων καὶ διὰ τὴν διενέργειαν ἐλευθέρων καὶ ἀνοθεύτων ἐκλογῶν, ἀρνούμεθα νὰ παράσχωμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης».

Μετὰ τιμῆς

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἐδήλωσεν ὅτι θὰ λάβῃ τὸν λόγον αὔριον. Ὁ κ. Μαῦρος ἔχει τὸν λόγον. Ἀπών, διαγράφεται. Ὁ κ. Η. Μπρεδήμας, ἔχει τὸν λόγον.

§71Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἠκούσαμεν καὶ ἡμεῖς τόσον εὐκρινῶς ὅσον εὐκρινῶς ἠκούομεν τοὺς προειδοποιητικοὺς βρυχηθμοὺς τῆς λαϊκῆς ἀγανακτήσεως, τόσον διὰ τὰ διαπραχθέντα κακουργήματα ὅσον καὶ διὰ τὰ σκευωρούμενα εἰς τὰ σκοτεινὰ παρασκήνια εἰς βάρος τοῦ πολιτεύματος καὶ τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν καὶ δικαιωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ ἐνῷ ἠκούσαμεν τὰς ἀορίστους παγιδευτικὰς ὅσον καὶ ὑποκριτικὰς διαβεβαιώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ διὰ τὴν ἀνόθευτον ἔκφρασιν τοῦ πολιτικοῦ φρονήματος τοῦ λαοῦ, περὶ συντόμων ἐκλογῶν καὶ τὰ περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, ὅμως οὐδεμία λέξις ἔστω καὶ ἡ πλέον ὠχρὰ ἀνεφέρθη εἰς τὰς κυβερνητικὰς ἀνακοινώσεις, στιγματίζουσα τὸ ἀποτρόπαιον ἔγκλημα τῆς Θεσσαλονίκης, τὴν στυγερὰν δολοφονίαν τοῦ Γρηγορίου Λαμπράκη, ἑνὸς ἐκλεκτοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ λαοῦ, μεγάλου ἀνθρωπιστοῦ καὶ εἰρηνοφίλου ἐξόχου ἐπιστήμονος καὶ ἐνδόξου βαλκανιονίκου. Καὶ ἀπεσιωπήθη σκοπίμως ἀπὸ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τὸ συνταρακτικὸν τοῦτο γεγονός, ὅπερ ὅμως δεσπόζει εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου, διὰ δύο βασικοὺς λόγους. Πρῶτον, διότι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ὡς ὑποκατάστατος τῆς προκατόχου της εἶναι αἰχμάλωτος τῶν ἠθικῶν αὐτουργῶν τοῦ ἐγκλήματος τοῦ μονοκομματικοῦ κράτους καὶ δεύτερον διότι τὸ ἔγκλημα εἶναι φυσικὸν νὰ ρίπτῃ πυκνὰς τὰς σκιάς του ἐπάνω εἰς τὸ ἐπικείμενον Βασιλικὸν ταξίδι εἰς τὸ Λονδῖνον μὲ ὅλους τοὺς ἀναποφεύκτους συνταρακτικοὺς ἀντικτύπους του εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τῶν βαθυτέρων αἰτίων τῆς ἀποσιωπήσεως τοῦ ἐγκλήματος, γεγονὸς πάντως παραμένει, ὅτι ἐνῷ ὅλος ὁ λαὸς ἔκλαυσε τὸν μεγάλον νεκρόν μας, ἡ πυραμὶς τῆς εὐνοιοκρατίας ἔμεινεν ἀσυγκίνητος καὶ ἀδιάφορος ἐνώπιον τοῦ στυγεροῦ ἐγκλήματος. Ἀδιάφορος ἀκόμη ἔμεινε καὶ ὁ νεαρὸς ὀλυμπιονίκης τοῦ κολπίσκου τῆς Νεαπόλεως τῆς Ἰταλίας, ὁ ὁποῖος διὰ τὰ μάτια τοὐλάχιστον τοῦ κόσμου ὤφειλε νὰ εὑρίσκεται παρὰ τὸ προσκέφαλον τοῦ ψυχοραγοῦντος ἐνδόξου βαλκανιονίκη μας, ὅπως, ἄλλωστε, εἶχε συγκινηθῆ καὶ εἶχε σπεύσει εἰς τὸ προσκέφαλον τῶν ἐλαφρῶς τραυματισμένων ἀστυνομικῶν οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀναδειχθῆ ὀλυμπιονῖκαι εἰς τὴν αἱματηρὰν πορείαν των ἐναντίον τῶν ἀπεργῶν οἰκοδόμων. Κύριοι βουλευταί, τὰ τελευταῖα πολιτικὰ γεγονότα μὲ τὸν κατευθυνόμενον ἑλιγμὸν πρὸς διευθέτησιν τῆς κρίσεως δικαιολογοῦν εἰς τὸ ἀκέραιον τὰς ἀνησυχίας μας, ὅτι τὸ πολίτευμά μας ἔχει διαβρωθῆ ἀπὸ ἀθεραπεύτους ἀπολυταρχικὰς τάσεις. Τὸ ἀπολυταρχικὸν πνεῦμα ἔλαβε σάρκα καὶ ὀστᾶ μὲ τὴν ἔκδοσιν τοῦ βασιλικοῦ διαγγέλματος κατὰ παράβασιν τῶν βασικῶν ἀρχῶν, τῶν θεμελιωδῶν κανόνων αἵτινες διέπουν τὸ δημοκρατικόν μας πολίτευμα. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι κατὰ τὴν κρίσιμον αὐτὴν καμπὴν τοῦ ἐθνικοῦ μας βίου πρέπει ἡμεῖς οἱ ἀντιπροσώπου τοῦ Ἔθνους νὰ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τῶν δακτύλων μας. Μὲ τὸ διάγγελμά του ὁ συνταγματικὸς ἄρχων μετεμόρφωσε πλέον ἑαυτὸν εἰς Καισαροβασιλέα, ἢ ἐπὶ τὸ προσφορώτερον εἰς Βασιλέα Ἀποικιακοῦ Κράτους, ἀφήνων σαφῶς νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι αὐτὸς εἶναι ἡ μόνη πηγὴ ἐξουσίας ἐν τῷ Κράτει. Τοιουτοτρόπως ὁ Βασιλεὺς Παῦλος παραβιάζων τὸν ὅρκον πίστεως, σεβασμοῦ καὶ εὐλαβείας ποὺ ἔδωσε πρὸς τὸ δημοκρατικόν μας πολίτευμα, κατήργησεν ὁ ἴδιος τὸ συνταγματικόν του ἀνεύθυνον. Καὶ προβάλλεται ὡς ὁ μόνος ὑπεύθυνος ἔναντι τῶν τυχῶν τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ μας. Ἔναντι τῶν ἀπολυταρχικῶν αὐτῶν τάσεων τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς πολυπράγμονος συζύγου του ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ ἔχει ἀπὸ μακροῦ λάβει σαφῆ θέσιν. Ἀπόκειται τώρα εἰς τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας νὰ ἐκτιμήσῃ τοὺς κινδύνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὡριμάσει εἰς τὰ σκοτεινὰ παρασκήνια διὰ τὸ πολίτευμά μας καὶ νὰ ἐπιτελέσῃ εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ ἰδικόν του μέγα ἐθνικὸν χρέος ἔναντι τῶν τάσεων πρὸς θεμελίωσιν τῆς ἀπολυταρχίας, ἡ ὁποία καὶ τὴν ὑποδούλωσιν τῆς Κύπρου εἰς τοὺς Τούρκους ἐπέβαλε πρὸς ἐξυπηρέτησιν ξένων συμφερόντων καὶ τὴν ἐκφραστικοποίησιν τοῦ τόπου ἐπιδιώκει μὲ συγκεκριμένα μέσα καὶ μεθόδους. Καὶ πάντα ταῦτα σκευωροῦνται βάσει προδιαγεγραμμένου σχεδίου, ὅπερ ὡς γνωστὸν ἐφιλοτεχνήθη πρὸ 7ετίας εἰς τὸ Μέγαρον τοῦ ἐπιμελητοῦ τῆς Βασιλικῆς χορηγίας. Ἔκτοτε εἶχε καταστρωθῆ τὸ σχέδιον ἀποβλέπον πρῶτον, ὅπως ἐλέγχεται ἀπολύτως ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς ὑπὸ τοῦ κόμματος τῆς εὐνοιοκρατίας, δεύτερον, ὅπως αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις καὶ τὰ Σώματα Ἀσφαλείας ἀποτελέσουν δυναμικὰ παραρτήματα τοῦ μονοκομματικοῦ Κράτους, ἀνατιθεμένων τῶν καιρίων θέσεων εἰς στρατιωτικοὺς καὶ ἀστυνομικοὺς ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης καὶ ἀφοσιώσεως εἰς τοὺς εὐνοιοκράτας. Τρίτον, ὅπως συγκροτηθοῦν καθ’ ὅλην τὴν χώραν τρομοκρατικαὶ παρακρατικαὶ ὀργανώσεις ἀπὸ δοσιλόγους οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν κατοχὴν ἔχουν δώσει ἐμπράκτους ἀποδείξεις πλήρους ἀφοσιώσεώς των πρὸς τὸν κατακτητὴν καὶ μετέπειτα εἰς τὸ αἱματηρὸν ὄργιον εἰς βάρος ἀθώων πολιτῶν ἀντιφρονούντων πρὸς τὴν δεξιάν. Τέταρτον, ὅπως ἐπιδιώκεται ὁ ἀπροσχημάτιστος βιασμὸς τῆς λαϊκῆς θελήσεως, ὡς συνέβη μὲ τὸ ἐκλογικὸν πραξικόπημα τῆς αὐλικῆς Κυβερνήσεως Δόβα, καρπὸς τοῦ ὁποίου εἶναι ἡ νόθος Βουλὴ καὶ ἡ ἐγκατάστασις παρανόμου Κυβερνήσεως εἴτε ὑπὸ τὸ προσωπεῖον τῆς ΕΡΕ, εἴτε ὑπὸ ἄλλον προσωπεῖον τῆς εὐνοιοκρατίας, ὡς εἶναι σήμερον ἡ ἄλλη αὐλικὴ Κυβέρνησις Πιπινέλη, ὁ ὁποῖος σημειωτέον εἶναι ὁ θεωρητικὸς τῆς ἐλέῳ Θεοῦ Μοναρχίας. Πέμπτον, ὅπως μὲ τὴν βίαν, τὴν τρομοκρατίαν καὶ τὸ ἔγκλημα ἀκόμη ἐπιδιωχθῇ ἡ κατάπνιξις τῆς διὰ συνταγματικῶν μέσων ἐκδηλουμένης ἀντιδράσεως τοῦ Δημοκρατικοῦ μας λαοῦ. Ἰδοὺ ἓν συμπεράσματι τὸ προδιαγεγραμμένον σχέδιον τῶν εὐνοιοκρατῶν τὸ ὁποῖον ἀργότερον συνεπληρώθη μὲ τὴν ἀπόπειραν τῶν συνταγματικῶν μεταρρυθμίσεων διὰ τοῦ στραγγαλισμοῦ καὶ τῶν στοιχειωδεστέρων ἀκόμη ἐλευθεριῶν καὶ δικαιωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὡς καὶ τῆς ἐλευθεροτυπίας. Ὅπως στὰ μαῦρα χρόνια τῆς σκλαβιᾶς, ἔτσι καὶ τώρα ἀπέναντι τῆς ἐσωτερικῆς κατοχῆς ὁ ἡνωμένος Δημοκρατικὸς λαὸς εἶναι ἀποφασισμένος νὰ ἀγωνισθῇ δι’ ὅλων τῶν μέσων ποὺ τοῦ παρέχει τὸ 114 ἄρθρον τοῦ Συντάγματος διὰ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ νὰ περάσῃ ὁ σκεπασμένος ἢ μὴ φασισμὸς ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Δι’ ὅλους τοὺς ἀνωτέρω ἐκτεθέντας λόγους καὶ μὲ τὴν κτηθεῖσαν ἐν τῷ μεταξὺ πικρὰν πεῖραν δὲν δίδω καμμίαν, οὐδὲ τὴν ἐλαχίστην πίστιν εἰς τὰς οἱασδήποτε διαβεβαιώσεις τοῦ κόσμου τῆς εὐνοιοκρατίας, λάμπων ἀστὴρ τοῦ ὁποίου εἶναι ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς αὐλικῆς Κυβερνήσεως. Διότι βαθεῖα μου πίστις εἶναι ὅτι αἱ προθέσεις καὶ οἱ σκοποὶ τῶν εὐνοιοκρατῶν εἶναι δόλιοι, παγιδευτικοὶ καὶ σατανικοὶ ἀφοῦ ἀπὸ τὸν σατανᾶν ἐκπορεύονται. Ἕνας εἶναι ὁ πάγιος, ὁ ἀπαρασάλευτος σκοπὸς τοῦ προδιαγεγραμμένου σχεδίου των. Ἡ διὰ παντὸς προσχήματος, μέσου ἢ καὶ ἐγκλήματος ἀκόμη, κατακράτησις τῆς ἐξουσίας διὰ τὸν πλήρη ἐξανδραποδισμὸν τῶν Ἑλλήνων. Καὶ εἰς οἵας ὑποκριτικὰς διαβεβαιώσεις προβαίνει σήμερον ἡ αὐλικὴ Κυβέρνησις Πιπινέλη, τὰς αὐτὰς ταὐτοσήμους, παρεῖχεν καὶ ἡ ἄλλη αὐλικὴ Κυβέρνησις Δόβα περὶ τῶν δῆθεν εἰλικρινῶν προθέσεών της ὅπως διεξαγάγῃ τιμίας καὶ ὑποδειγματικὰς ἐκλογάς. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν τῆς σημερινῆς Αὐλικῆς Κυβερνήσεως. Εἰς τὰς προθέσεις του εἶναι νὰ διεξαγάγῃ τὰς ἐκλογὰς ὅπως τὰς ἔκαμεν ὁ συνάδελφός του κ. Δόβας. Καὶ τίθεται ὁ κ. Πιπινέλης ἐνώπιον τοῦ ἄλλου διλήμματος: Ἄν γνωρίζῃ ναὶ ἢ ὄχι ὅτι διεπράχθη ἐκλογικὸν πραξικόπημα τὸ 1961; Ἐκ τῆς εὐθείας ἀπαντήσεώς του θὰ ἀποκαλυφθοῦν αἱ πραγματικαὶ προθέσεις τοῦ καγκελλαρίου κ. Πιπινέλη. Καὶ πρὸς ἐπίρρωσιν τῶν ἰσχυρισμῶν μου, ποὺ ἀποτελοῦν βαθεῖαν πίστιν μου, ὅτι δόλιοι εἶναι οἱ σκοποὶ τῆς Κυβερνήσεως Πιπινέλη, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφερθῶ ἐν συντομίᾳ εἰς τὴν εἰδησεογραφίαν τῶν ἐφημερίδων, κατὰ τὴν ἐποχὴν Δόβα. Διαβάζω ἀπὸ τὴν «Καθημερινήν», 13 Ὀκτωβρίου 1961. «Ἀναφορικῶς πρὸς τὰς διατυπουμένας καταγγελίας, γράφει ἡ ἐφημερίς, ἐκ διαφόρων πλευρῶν περὶ παραβάσεων καὶ ὑπερβασιῶν τῶν ὀργάνων τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ΤΕΑ, ὁ Πρωθυπουργὸς Δόβας ἐδήλωσεν ὅτι ὅλαι αἱ περιπτώσεις ἐξετάζονται ἁρμοδίως». 17 Ὀκτωβρίου 1961. «Ὁ Πρωθυπουργὸς κ. Δόβας ὡμίλησε χθὲς εἰς συγκέντρωσιν τῶν ἀνωτέρων διοικητῶν Χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι ἐκλήθησαν εἰς Ἀθήνας ἀπὸ τὸν Ὑφυπουργὸν Ἐσωτερικῶν, στρατηγὸν Καλογερόπουλον. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔδωσεν αὐστηροτάτας ὁδηγίας ὅπως μεριμνήσουν διὰ τὴν μὴ ἀνάμιξιν τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως εἰς τὸν προεκλογικὸν ἀγῶνα». 18 Ὀκτωβρίου 1961. «Ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Χαρ. Ποταμιᾶνος, συνοδευόμενος ὑπὸ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ ΓΕΣ κ. Β. Καρδαμάκη, μετέβη ἀεροπορικῶς εἰς Ἰωάννινα καὶ ἐπιθεώρησε τὴν 8ην Μεραρχίαν. Ὁ κ. Ποταμιᾶνος εἰς συγκέντρωσιν τῶν ἀξιωματικῶν συνέστησε ἀποχὴν ἀπὸ πάσης ἐκλογικῆς ἀναμίξεως». 20 Ὀκτωβρίου. «Ὁ Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως κ. Γαζῆς, ἐπεσκέφθη τὸν κ. Γ. Παπανδρέου καὶ τὸν διεβεβαίωσεν, ὅτι ἐλήφθησαν ὅλα τὰ μέτρα διὰ τυχὸν ὑπερβάσεις κρατικῶν ὀργάνων». 21 Ὀκτωβρίου. «Ὁ Πρωθυπουργὸς κ. Δόβας, ἐδήλωσε ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξ ἀφορμῆς τῶν καταγγελιῶν τοῦ κ. Παπανδρέου, δράττεται τῆς εὐκαιρίας νὰ ἐπαναλάβῃ δι’ ἄλλην μίαν φοράν, ὅτι εἶναι ἀποφασισμένη νὰ πατάξῃ ἀμειλίκτως πᾶσαν ὁθενδήποτε προερχομένην πρᾶξιν βίας ἢ πιέσεως. Συγκεκριμένως ἐκάλεσεν εἰς Ἀθήνας πάντας τοὺς ἀνωτέρους διοικητὰς Χωροφυλακῆς καὶ τῶν ΤΕΑ πρὸς τοὺς ὁποίους ἔδωκεν αὐστηροτάτας ὁδηγίας διὰ τὴν διασφάλισιν τῆς ἀνοθεύτου διεξαγωγῆς τῶν ἐκλογῶν». 23 Ὀκτωβρίου 1961. «Ὁ Πρωθυπουργὸς κ. Δόβας, ἀνεκοίνωσεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισεν ὅπως τὸ διὰ τοῦ κ. Παπανδρέου τεθὲν ζήτημα τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν Νομαρχῶν κατὰ τὸ διάστημα τῆς προεκλογικῆς περιόδου ἀκολουθήσῃ τὴν πολιτικὴν τῆς ἐπεμβάσεως μόνον εἰς περιπτώσεις καταγγελίας συγκεκριμένων περιστατικῶν δικαιολογούντων τὴν τοιαύτην προσωρινὴν ἀπομάκρυνσιν. Οἱ πολῖται, προσέθεσεν ὁ κ. Δόβας, δέον νὰ εἶναι βέβαιοι ὅτι ἔχει πλήρως διασφαλισθῆ ἡ ἐλευθέρα κατὰ τὰς ἐπικειμένας ἐκλογὰς ἔκφρασις τῆς θελήσεώς των». 24 Ὀκτωβρίου. «Ὁ Πρωθυπουργὸς κ. Δόβας, ἐξέφρασε τὴν ἔκπληξίν του διατὶ ὁ Τύπος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως γράφει ἐπιμόνως περὶ δράσεως παρακρατικῶν ὀργανώσεων καὶ ἐζήτησε νὰ τοῦ κατονομασθῇ κατὰ τρόπον συγκεκριμένον μία τοιαύτη παρακρατικὴ ὀργάνωσις, διότι οὐδεμιᾶς γνωρίζει τὴν ὕπαρξιν. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. κ. Παπανδρέου ἐπεσκέφθη τὸν Βασιλέα. Ὁ κ. Παπανδρέου ἠρνήθη νὰ προβῇ εἰς δήλωσιν περὶ τῶν διαμειφθέντων μετὰ τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος». Καὶ ἐνῶ ὁ Πρόεδρος τῆς τότε Αὐλικῆς Κυβερνήσεως, παρεῖχεν ἀφειδῶς τὰς ὑποκριτικὰς διαβεβαιώσεις του διὰ τὸ ἀνόθευτον τῶν ἐκλογῶν, εἶχεν ἐξαπλωθῆ ἀπὸ τὰ ΤΕΑ, τὰ Σώματα Ἀσφαλείας καὶ τὰς παρακρατικὰς ὀργανώσεις μία ἄνευ προηγουμένου, τρομοκρατία καθ’ ὅλην τὴν χώραν, ἀρκετοὶ ὑποψήφιοι καὶ ὀπαδοὶ τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑφίσταντο δολοφονικὰς ἐπιθέσεις ἀπὸ τοὺς τραμπούκους τοῦ κόμματος καὶ εἰς τὸ τέλος ἐσφαγιάσθη ἡ λαϊκὴ θέλησις μὲ τὸ γνωστὸν ἐκλογικὸν πραξικόπημα. Καὶ τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν ὁ Ὑπηρεσιακὸς κ. Δόβας λάμπων ἀπὸ χαρὰν διὰ τὸ ἐκλογικόν του ἀποτέλεσμα εἶχε τὸ θράσος νὰ ἐκφράσῃ τὴν ἀπόλυτον ἱκανοποίησίν του διὰ τὴν παραδειγματικὴν τάξιν, ὡς ἔλεγε, ποὺ ἐπεκράτησε πρὸ καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὴν ἰδίαν ὑποκριτικὴν φρασεολογίαν θὰ ἀναγκασθῇ νὰ μεταχειρισθῇ καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς σημερινῆς Αὐλικῆς Κυβερνήσεως προκειμένου νὰ δικαιολογήσῃ τοὺς ἐκτραχηλισμοὺς τοῦ κρατικοῦ καὶ παρακρατικοῦ μηχανισμοῦ διὰ τὸν ἐκ νέου στραγγαλισμὸν τῆς λαϊκῆς θελήσεως. Διότι ὅπως ὁ κ. Δόβας ἔτσι καὶ ὁ κ. Πιπινέλης ἀνέλαβε νὰ ἐκτελέσῃ πρὸς τὰ κάτω τὴν ἐντολὴν ποὺ τοῦ ἐδόθη ἐκ τῶν Ἄνω. Ἰδοὺ καὶ ἡ ἐξήγησις τοῦ ἀναμφισβητήτου γεγονότος τῆς ἀνόδου εἰς τὰ Ἀνάκτορα τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ΚΥΠ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κρίσεως ὡς καὶ τῆς συμμετοχῆς εἰς τὴν Κυβέρνησιν Πιπινέλη Ὑπουργῶν τοῦ κ. Δόβα μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ κ. Ἀρλιώτης ὅστις καὶ βαρύνεται μὲ τὴν σκανδαλώδη διαχείρισιν τοῦ δημοσίου χρήματος τῶν Βασιλικῶν Ἱδρυμάτων. Κύριοι βουλευταί, τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως προσδιώρισαν μέ τινας παραλλαγὰς τὰ ἀμετάθετα αἰτήματα διὰ τὴν τιμίαν καὶ ἐλευθέραν ἔκφρασιν τοῦ πολιτικοῦ φρονήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καθ’ ἡμᾶς μόνον ὁ σχηματισμὸς Κυβερνήσεως τῆς ἐμπιστοσύνης ὅλων τῶν ἐν τῇ Βουλῇ Κομμάτων, ἡ καθιέρωσις τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, ἡ ἀποφυλάκισις τῶν πολιτικῶν κρατουμένων καὶ ἡ κατάργησις ὅλων τῶν ἀνελευθέρων μέτρων καὶ ψηφισμάτων ὁδηγοῦν τὴν χώραν εἰς πλαίσια ὁμαλοῦ δημοκρατικοῦ βίου καὶ ἐγγυῶνται τιμίας ἐκλογάς. Εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο ἐὰν ἐξεπληροῦτο καὶ τὸ ἕτερον ἔντονον αἴτημα ποὺ πηγάζει ἀπὸ τὴν ὁμόθυμον σχεδὸν σκέψιν τῶν Ἑλλήνων, ὅπως ἐγκαταλείψῃ, προσωρινῶς τοὐλάχιστον, τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος καὶ ἐπιστρέψῃ εἰς τὴν πατρώαν γῆν της ἡ πολυπράγμων σύζυγος τοῦ Βασιλέως. Μόνον ὑπὸ τὰς ἀνωτέρω προϋποθέσεις παρέχονται ὅλαι αἱ δυναταὶ ἐγγυήσεις διὰ νὰ ἐπανεύρῃ ὁ τόπος τὴν ἠρεμίαν του, νὰ κατασιγάσουν τὰ πάθη, νὰ λειτουργήσῃ ὁ νόμος πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν καὶ νὰ ἐξασφαλισθῇ τὸ ἀδιάβλητον τῶν προσεχῶν ἐκλογῶν. Ἄλλως θὰ τρικυμιζώμεθα εἰς τὸν ἐπάρατον διχασμὸν μὲ ὅλας τὰς ἀναποφεύκτους νέας ἐθνικὰς συμφοράς, τὰς ὁποίας ἀπὸ τοῦδε ἐπισημαίνομεν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§73ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως συνέχειαν τῆς συζητήσεως καὶ ψηφοφορίας ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 10.45′ μ.μ.)