1963.05.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 87η

Τρίτη 7 Μαΐου 1963

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως διὰ βραδύτερον, μέχρις ὅτου διανεμηθῶσι καὶ μελετηθῶσιν.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχισις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προτάσεων ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, ἔχει τὸν λόγον.

§2Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπουργ. Δικαιοσ.). Προσεπάθησα πάντοτε, κ. συνάδελφοι, ὅταν εἶχον τὴν τιμὴν καὶ τὸν καιρὸν νὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν θέσιν αὐτήν, νὰ διατυπώσω τὰς ἀπόψεις μου κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος θὰ ἀπεδείκνυε σεβασμὸν πρὸς τὰς ἀντιλήψεις ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διατυπώνουν ἀντιθέτους ἀντιλήψεις, καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι κοινὴ ἡ προσπάθεια, ὥστε νὰ μὴ καταστῇ ἀδύνατος ἡ διατύπωσις ἀντιθέτων ἀπόψεων εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸς ὁ διάλογος εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς ἐπὶ προβλημάτων τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι συμφυὴς καὶ αὐτονόητος εἰς τὸ ἐλεύθερον δημοκρατικὸν πολίτευμα ἡ διατύπωσις ἀντιθέτων ἀπόψεων, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς ἔλλειψις σεβασμοῦ πρὸς οἱονδήποτε πρόσωπον ὁσονδήποτε ὑψηλὰ ἱστάμενον, ἡ διατύπωσις ἀντιλήψεων ἀντιθέτων πρὸς τὰς ὑποστηριχθείσας ὑπὸ ἐκείνου καὶ ὅταν ἡ ἀντίθεσις τῶν ἀπόψεων εἶναι ἀπόλυτος ἀρκεῖ ἡ ἔκθεσις τῶν ἀπόψεων νὰ γίνεται κατὰ τρόπον εὐπρεπῆ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγνώρισεν ἡ χώρα μας εἰς τὸ παρελθὸν διαφορὰς αἱ ὁποῖαι διῄρεσαν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐπρόκειτο περὶ θεμάτων τὰ ὁποῖα ἀφεώρων ὕψιστα προβλήματα τοῦ ἐθνικοῦ βίου τῆς χώρας. Ἀλλὰ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μὲ τὴν πικρὰν πεῖραν τὴν ὁποίαν ἀπεκόμισε, δὲν εἶναι πλέον διατεθειμένος νὰ διασπάσῃ τὴν διὰ θυσιῶν ἀποκτηθεῖσαν ἐθνικὴν ἑνότητα. Καὶ τὴν ἐθνικὴν ἑνότητα εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ διατηρήσῃ ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ εἰς μίαν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν μία μικρὰ μειοψηφία, ἡ ὁποία δὲν πιστεύει οὔτε εἰς τὴν ἐλευθερίαν, οὔτε εἰς τὴν δημοκρατίαν, ὅσον καὶ ἂν φωνάζῃ ὅτι ἐλαύνεται εἰς τὰς ἀπόψεις της ἀπὸ τὸ αἴσθημα τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δημοκρατίας, ὅταν μία μικρὰ μειοψηφία ἡ ὁποία δὲν πιστεύει εἰς τὰ ἰδανικὰ εἰς τὰ ὁποῖα πιστεύει ὁ ὄγκος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀπειλεῖ οὐσιαστικῶς τὴν εὔρρυθμον καὶ καλὴν λειτουργίαν τοῦ πολιτεύματος. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ ἐλεύθερον δημοκρατικὸν πολίτευμα εἶναι φυσικὴ ἡ διατύπωσις ἀντιθέτων ἀπόψεων. Νομίζω, ὅμως, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον ἀπὸ ὡρισμένης πλευρᾶς ἔχουν ὑπερβληθῆ τὰ ὅρια τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἐπιβαλλόμενα εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν ἀπόψεων, εἰς ἓν ἐλεύθερον πολίτευμα, ἡ λειτουργία τοῦ ὁποίου καὶ οἱ θεσμοὶ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ ἀποβλέπουν εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ καὶ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν, κύριοι συνάδελφοι, πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν ἀπὸ τῆς αὐτῆς θέσεως, ἀντικρούων ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἐκπρόσωπον τῆς Ἑνιαίας Ἀριστερᾶς καὶ ἀπὸ ἄλλους ἀγορητὰς αὐτῆς τῆς πτέρυγος, νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὸ ὄργιον τοῦ αἵματος καὶ τοῦ ἐγκλήματος τὸ ὁποῖον ἐγνώρισεν ἡ χώρα μας, διότι πρέπει νὰ δοθῇ ἀπάντησις εἰς τὴν συστηματικὴν δυσφήμισιν ἡ ὁποία ἐπιχειρεῖται τὰς ἡμέρας αὐτὰς καὶ εἰς τὴν ἡμεδαπὴν καὶ εἰς τὴν ξένην, μὲ τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι τάχα εἰς τὰς φυλακὰς κρατοῦνται πολιτικοὶ κατάδικοι, στερηθέντες τῆς ἐλευθερίας των λόγῳ τῶν πολιτικῶν πεποιθήσεών των, πολιτικοὶ ἀντίπαλοι τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἀκόμη περισσότερον κρατοῦνται εἰς τὰς φυλακὰς ἄνθρωποι, διότι ἠγωνίσθησαν ἐναντίον τοῦ κατακτητοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶχον ἐπίσης τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι καθόλου εὐχάριστος ἡ ὑπόμνησις τῶν γεγονότων ἐκείνων καὶ ἡ ἀναπόλησις τῶν περιστατικῶν τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὰς σελίδας τῆς προσφάτου ἱστορίας τοῦ τόπου μας. Ἐτόνισα ἐπίσης, ὅτι τὰς ἡμέρας αὐτὰς ἡ Βουλὴ συζητοῦσα τὴν πρότασιν περὶ παροχῆς ἀμνηστίας, πρότασιν ὑποβληθεῖσαν ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἑνιαίας Ἀριστερᾶς περὶ παροχῆς ἀμνηστίας εἰς τοὺς ἐγκληματίας περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκταθῇ εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐγκλημάτων μὲ τὰ ὁποῖα βαρύνεται ὁ κομμουνισμὸς εἰς τὸν τόπον μας. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ θέσις τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ αἱ συνέπειαι τῆς δράσεως τοῦ κομμουνισμοῦ εἰς τὸν τόπον μας, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν ὅμοιον εἰς ἄλλην χώραν τοῦ ἐλευθέρου κόσμου, διότι θὰ πρέπει νὰ ὑπομνησθῇ, ὄχι δι’ ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας οἱ ὁποῖοι ἐγνωρίσαμεν τὴν ἱστορίαν ἐκείνην, ἀλλὰ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦν ἀπὸ ἐνδιαφέρον τὰ Ἑλληνικὰ πράγματα, θὰ πρέπει νὰ ὑπομνησθῇ, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐντὸς μιᾶς βραχείας χρονικῆς διαρκείας, ἐγνώρισε τρὶς τὴν κακοῦργον καὶ ἐγκληματικὴν δρᾶσιν τοῦ κομμουνισμοῦ. Εἶπον εἰς τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, ὅτι καθ’ ὃν χρόνον ἡ Ἑλλὰς πρόσφυξ περιεφέρετο εἰς τὴν ξένην καὶ ἀνασυνέτασσε τὰς δυνάμεις της ὑπὸ τὸν Βασιλέα τῆς ἀντιστάσεως καὶ καθ’ ὃν χρόνον αἱ καρδίαι τῶν Ἑλλήνων ἔπαλλον εἰς τὴν σκλαβωμένην πατρίδα ἐν ἀναμονῇ τοῦ χρόνου κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς ὑπὸ τὸν νικητὴν Βασιλέα Γεώργιον θὰ ἔφθανεν εἰς τὸν τόπον μας νικητὴς καὶ ἐκδικητὴς τῶν ἐγκλημάτων τῶν κατακτητῶν διὰ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν τάξιν εἰς τὸν τόπον μας, διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἐθνικὰς διεκδικήσεις καὶ νὰ δώσῃ διέξοδον εἰς τὰ δίκαια τῆς Ἑλλάδος, ἡ μειοψηφία τῶν Ἑλλήνων ὠργάνωνεν συστηματικῶς τὸν ἐνταφιασμὸν τῶν Ἑλληνικῶν δικαίων. Καὶ ἀπὸ κινήματος εἰς κίνημα εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, ἐφθάσαμεν τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1944 μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε ὁ Ἑλληνικὸς Στόλος νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν διάθεσιν τῶν στασιαστῶν καὶ οἱ σύμμαχοί μας νὰ σκεφθοῦν ἐὰν θὰ πρέπει νὰ διατηρήσουν τὰ ἐπαναστατημένα πλοῖα εἰς τὴν ἐπιφάνειαν, ἢ ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ τὰ βυθίσουν ὁριστικῶς. Καὶ καθ’ ὃν χρόνον αὐτὰ ἐγίνοντο εἰς τὴν ξένην καὶ καθ’ ὃν χρόνον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς συνεθλίβετο μεταξὺ τῆς θηριωδίας τῶν τριῶν κατακτητῶν καὶ τῆς κακουργίας τῶν ἀνατροπέων ἐγκληματιῶν, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ταὐτοχρόνως ἐδοκίμαζε τὰ ἀγαθὰ τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ προσπορίσῃ εἰς τὸν τόπον ἡ ἐπικράτησις τοῦ κομμουνισμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπηκολούθησεν ὁ Δεκέμβριος τοῦ 1944 καὶ ἐπηκολούθησεν ἐν συνεχείᾳ ἡ ἀνταρσία καὶ ἐχρειάσθησαν αἱ ἑκατόμβαι τῶν θυσιῶν καὶ εἰς αἷμα καὶ εἰς χρῆμα καὶ ἡ αὐτοθυσία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ νὰ διασωθῇ ἡ ὕπαρξις τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἰς τὴν γωνίαν αὐτὴν τῆς Βαλκανικῆς καὶ διὰ νὰ ἀποφύγῃ ὁ Ἑλληνισμὸς τὸν θανάσιμον ἐναγκαλισμὸν τοῦ βορρᾶ. Καθ’ ὅλην τὴν περίοδον αὐτὴν ἠκούσθησαν καὶ εἰς τὸν τόπον μας φωναὶ συμπαθείας πρὸς τὴν δρᾶσιν τῶν ἐγκληματιῶν καὶ τῶν κακούργων ἀπὸ παρεξηγήσεις καὶ παρανοήσεις καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐδημιουργήθη τοιαύτη σύγχυσις, ὥστε κατὰ τὴν περίοδον τοῦ 1946– 1949 εἶχε διαβληθῆ ἡ Ἑλλὰς ὡς χώρα φασιστική, ὡς χώρα εἰς τὴν ὁποίαν οἱ δημοκρατικοὶ πολῖται καταπιεζόμενοι ἀπὸ τοὺς ὀπαδοὺς τῆς δεξιᾶς, ἐγκατέλειπον τὰς ἑστίας των καὶ κατέφευγον εἰς τὰ ὄρη διὰ νὰ διασώσουν τὴν ἐλευθερίαν των. Καὶ ἐχρειάσθη τότε μεγάλη προσπάθεια διὰ νὰ καταρριφθῇ τὸ ψεῦδος καὶ ὁ θρῦλος καὶ διὰ νὰ ἀποδειχθῇ πόσον ἀσύστατος ἦτο ἡ κατηγορία ἐκείνη καὶ διὰ νὰ διαπιστωθῇ διεθνῶς καὶ παγκοσμίως, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἠγωνίζετο διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὴν συμφοράν, τὴν ὁποίαν ὁ κομμουνισμὸς παρεσκεύαζεν εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι συνάδελφοι, τὸν ἀγῶνα κατὰ τοῦ κατακτητοῦ τὸν εἶχεν ἐγκολπωθῆ κᾶθε Ἑλληνικὴ ψυχή. Καὶ ἐνόμιζε κανείς, ὅπως εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω καὶ ἄλλοτε, ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἡνωμένοι ἀδιασπάστως θὰ ἀντιμετώπιζον τὰ δεινὰ τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς καὶ θὰ συνειργάζοντο διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς καὶ διὰ τὴν προπαρασκευὴν τοῦ μέλλοντος. Φαίνεται, ὅμως, ὅτι τὸ κακοποιὸν κόμμα, εἰς ἄλλα ἀπέβλεπε καὶ ὅταν πλέον κατεδείχθη, ὅτι ὁ Ἄξων εἶχεν ὁριστικῶς ἀπωλέσει τὴν ἐλπίδα τῆς νίκης, τότε ὁ ἀγὼν κατὰ τοῦ κατακτητοῦ, δὲν ἐχρησιμοποιεῖτο οὔτε ὡς πρόφασις καὶ ὅλη ἡ προσπάθεια κατεβλήθη καὶ περιωρίσθη εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς Ἀρχῆς κατὰ τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κατακτητὴς θὰ ἐγκατέλειπε τὸ ἔδαφος τῆς Ἑλλάδος. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἔπρεπε νὰ ἐξουδετερωθοῦν ὅλοι οἱ ἀγωνιζόμενοι Ἕλληνες, ὅλαι αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκοντο εἰς τὰ Ἑλληνικὰ βουνά, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀντίρροπος δύναμις, ἡ ὁποία θὰ ἀντιμετώπιζε τὸν ἔνοπλον κομμουνισμὸν κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἀπελευθερώσεως. Καὶ ἐπηκολούθησεν, ὅπως εἶπον, ἡ ἀνταρσία μὲ τὴν θλιβερὰν ὑπόμνησιν τοῦ παιδομαζώματος τῶν Τούρκων Σουλτάνων. 28.000 Ἑλληνόπουλα ἀνηρπάγησαν, διὰ νὰ ἀνατραφοῦν μὲ αἰσθήματα μίσους καὶ πάθους ἐναντίον τῆς πατρίδος, διὰ νὰ χρησιμοποιηθοῦν, ὅταν ἐπιστῇ ἡ ὥρα ὡς Γενίτσαροι ἐναντίον τῆς ἰδίας των πατρίδος. Καὶ εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, ἀποκαρδιωτικὸν ὅτι κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐσφάδαζε, δὲν εὑρέθησαν πολλοὶ ξένοι πολιτισμένοι διὰ νὰ καυτηριάσουν τὸ ἔγκλημα τὸ ὁποῖον διεπράττετο τότε εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ εἶναι ἐπίσης ἄξιον σημειώσεως, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος εἶχε συμπαρασταθῆ εἰς ὅλους τοὺς συμμάχους κατὰ τὴν περίοδον τοῦ μεγάλου ἀγῶνος, καθ’ ὃν χρόνον ἡ παγκόσμιος ἐλευθερία ἠπειλεῖτο ἀπὸ τὸν φασισμὸν καὶ τὸν ναζισμόν, ἡ Ἑλλὰς ἔπρεπε νὰ ὑπολογίσῃ μόνη εἰς τὰς ἰδίας της δυνάμεις κατὰ τὴν περίοδον τοῦ 1946–1949, διὰ νὰ διεξαγάγῃ τὸν ὑπὲρ ὅλων ἀγῶνα, ἀρκουμένη μόνον εἰς τὴν οἰκονομικὴν βοήθειαν τὴν ὁποίαν ἐξησφάλισεν εἰς αὐτὴν ἡ συμπαράστασις τῆς μεγάλης Δημοκρατίας τῆς Ἀμερικῆς. Δὲν εἶχεν ἀκόμη διαφωτισθῆ ἡ κοινὴ γνώμη τῆς Οἰκουμένης περὶ τῆς σημασίας τοῦ κινδύνου τοῦ κομμουνισμοῦ. Διότι ὀλίγα χρόνια ἀργότερον, πολὺ ὀλίγα, εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς Κορέας ἡ ἀλληλεγγύη τοῦ ἐλευθέρου κόσμου ἐξεδηλώθη κατ’ ἄλλον τρόπον καὶ ἡ συμμετοχὴ τοῦ ἐλευθέρου κόσμου ὑπῆρξε σημαντική. Καὶ ἡ Ἑλλὰς πρώτη, ὅπως πάντοτε, ἀφῆκε μάρτυρας τοῦ ἀγῶνος της ὑπὲρ τῆς Ἐλευθερίας καὶ τῆς Δημοκρατίας, νέα θύματα εἰς τὰς μακρυνὰς καὶ ἀξένους ἐκτάσεις τῆς Ν. Κορέας. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ κομμουνισταὶ ὠργάνωνον καὶ διέπραττον τὸ ἔγκλημα τὸ ἐθνικόν, κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐδοκίμαζε τὴν φρίκην τοῦ αἵματος καὶ τοῦ ἐγκλήματος, ὁμοίαν τῆς ὁποίας οὐδέποτε εἶχε δοκιμάσει, οὐδὲ κατὰ τὰς πλέον φρικτὰς ἡμέρας τῆς Τουρκικῆς δυναστείας. Ὅσοι ἔζησαν τότε εἰς τὴν ὕπαιθρον, ὅσοι εὑρέθησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν, εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζουν τὸν ὄλεθρον τὸν ὁποῖον εἶχεν ἐξαπολύσει τὸ Κ. Κ. εἰς βάρος παντὸς ἐντίμου πατριώτου καὶ ὅλοι ἐνθυμοῦνται τὸν τρόμον ὁ ὁποῖος εἶχεν ἁπλωθῆ ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι ὑπερβολή, ἀλλὰ ἀποδίδει ἀποκλειστικῶς τὴν πραγματικότητα ἡ ὑπόμνησις, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην εἰς τὰ μακρυνὰ χωρία τῆς ὑπαίθρου τὰς ἀτελευτήτους νύκτας τοῦ χειμῶνος, ὅταν αἱ ὑλακαὶ τῶν σκύλων εἰς τὰ διάφορα χωρία ἐκράτουν ἐν ἀγρυπνίᾳ τοὺς κατοίκους, ἔντρομοι ὅλοι ἀνελογίζοντο ἐὰν ἔφθασε καὶ ἡ ἰδική των σειρὰ διὰ νὰ τοὺς σηκώσουν διὰ τὴν ἀνάκρισιν καὶ διὰ τὸν ὄλεθρον. Καὶ ὅσοι εὑρέθησαν εἰς τὴν ὕπαιθρον γνωρίζουν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας σκύλοι καὶ ὄρνεα μεθυσμένα ἀπὸ τὸ αἷμα, ἔφερον μέχρι τῶν χωρίων, μέχρι τῶν κατοικιῶν μέλη ἐγκαταλελειμμένα ἀτάφων πτωμάτων, νεκρῶν Ἑλλήνων, τοὺς ὁποίους ἡ ἐγκληματικὴ μαφία εἶχε καταδικάσει, διότι ἐνόμιζεν ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ἴσως κατὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, νὰ εὑρεθοῦν ἀντιμέτωποι, ἀντίθετοι, ἐμπόδιον τῶν ἐπιδιώξεών της. Ἔπρεπε νὰ ἐπαναληφθῇ τὸ ὄργιον αὐτὸ καὶ εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ εἰς τὰς παρυφὰς τῆς Πρωτευούσης, διὰ νὰ λάβῃ καὶ ὁ λαὸς τῶν Ἀθηνῶν μίαν εἰκόνα τοῦ ὀργίου καὶ τοῦ τρόμου, τὸν ὁποῖον εἶχε δοκιμάσει ὁλόκληρος ἡ ὕπαιθρος ἐπὶ τρία, περίπου, ἔτη. Θὰ ἐνόμιζε κανείς, ὅτι τὸ ἐγκληματικὸν ὄργιον καὶ ἡ βαρύτης αὐτῶν τῶν πράξεων ἐναντίον τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου καὶ ἐναντίον τῶν συναθρώπων, θὰ εἶχε πείσει τοὺς ἐγκληματίας, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀφήσουν πλέον, τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τῆς καταδουλώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῆς κατακτήσεως τοῦ τόπου. Φαίνεται, ὅμως, ὅτι ὁ κομμουνισμός, ὅσον καὶ ἂν ἐπιδεικνύεται μεταβάλλων, ἑκάστοτε, τακτικὴν καὶ ἐπιδιώξεις, παραμένει πάντοτε ἀμετάθετος εἰς τὴν πραγματικήν του ἐπιδίωξιν, εἰς τὴν κατάληψιν τῆς ἐξουσίας. Καὶ διὰ τὴν κατάληψιν τῆς ἐξουσίας εἶναι ἕτοιμος διὰ τὴν διάπραξιν οἱουδήποτε ἐγκλήματος. Θὰ ἐνόμιζε, κανείς, ὅτι ἡ ἡγεσία τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία μὲ τὴν συμφωνίαν τῆς Βαρκίζης καὶ μὲ τὰς νομοθετικὰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἐπηκολούθησαν, εἶχεν ἐξασφαλίσει τὴν ἰδικήν της ἀτιμωρησίαν διὰ τὰ ἐθνικὰ ἐγκλήματα, ἀφήνουσα εἰς τὰς φυλακὰς τοὺς ὀπαδούς της διὰ τὰ φρικτὰ κακουργήματα ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, θὰ συνῃσθάνετο, ἐπὶ τέλους καταισχύνην καὶ ὄνειδος διὰ τὰς πράξεις της ἐκείνας διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν καὶ ὅτι θ’ ἀνελάμβανεν ἀγῶνα σωτηρίας τῶν ὀπαδῶν της. Δὲν πρόκειται οὔτε περὶ αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι. Τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα καὶ ἡ ἡγεσία δὲν ἐπηρεάζεται ἀπὸ τόσον χαμηλὰς μικροαστικὰς συνηθείας. Τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα καὶ ἡ ἡγεσία του ἐπιθυμεῖ νὰ ἐμφανισθῇ καὶ πάλιν ἰσχυρά. Ἐπιθυμεῖ νὰ ἐμφανισθῇ ἐπιβάλλουσα τὴν ἄποψίν της, ἐπιθυμεῖ νὰ δώσῃ εἰς τοὺς φίλους της, εἰς τοὺς ὀπαδούς της τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι καὶ σήμερον, ἔπειτα ἀπὸ τὸ ὄργιον καὶ τὸ ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον εἶχε διαπράξει, εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὑπαγορεύσῃ τὰς ἀπόψεις της, εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἀπόλυσιν ἀπὸ τῶν φυλακῶν τῶν κακούργων. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, μὴ τυχὸν ὅσα αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐλέχθησαν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ἀποτελοῦν, ἴσως, ὑπερβολὰς ἑνὸς ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἀρέσκεται εἰς τὴν ὑπόμνησιν τοῦ παρελθόντος καὶ εἰς τὴν ἀναπόλησιν τῶν δοκιμασιῶν καὶ τῶν πικριῶν, μὲ τὰς ὁποίας, ἐπὶ τέλους, εἶναι συνυφασμένη ἡ ζωὴ τόσον μεγάλου ποσοστοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀπόντος ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Εἶχεν ἐγκατασταθῆ εἰς τὰς Ἀθήνας ἡ Κυβέρνησις τῆς ἀπελευθερώσεως, τὸν Ὀκτώβριον 1944 καὶ εἶχεν ἐπακολουθήσει ἡ ἔκρηξις τῆς ἀνταρσίας τὸν Δεκέμβριον 1944. Καὶ ἐλάμβανον χώραν συζητήσεις, εἰς ὡρισμένας δὲ περιπτώσεις παρουσίᾳ καὶ τῶν Ἄγγλων ἀντιπροσώπων καὶ τοῦ μεγάλου ἡγέτου τῆς νίκης τοῦ Τσῶρτσιλ καὶ παρουσίᾳ καὶ τοῦ Ἦντεν. Καὶ ἔλεγε τότε ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, Πρωθυπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἀπελευθερώσεως: (Ἀναγινώσκει). «Ὑπῆρχεν εἰς τὰς Ἀθήνας ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως, ἀλλ’ ὁλόκληρος ἡ χώρα ἐστέναζεν ὑπὸ τὴν κατοχὴν τῆς ἐαμικῆς τρομοκρατίας. Οἱ ἀντάρτες τοῦ ΕΛΑΣ καὶ ἡ ἐαμικὴ πολιτοφυλακή, ἀπετέλουν τὸ Κράτος καὶ ἐξηκολούθουν αἱ συλλήψεις καὶ ἐκτελέσεις τῶν πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐβαρύνοντο μόνον μὲ τὴν εὐθύνην, ὅτι δὲν συνεμερίζοντο τὴν τρομοκρατικὴν πολιτικὴν τῆς ἐνόπλου μειοψηφίας. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἔγιναν χιλιάδες συλλήψεων καὶ πλῆθος ἐκτελέσεων καὶ ἐν τούτοις ἐκάμομεν ὑπομονήν. Ἠθέλαμεν νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι διετρέχομεν μίαν μεταβατικὴν περίοδον». Καὶ εἶπεν ἐν συνεχείᾳ εἰς ἄλλην σύσκεψιν: (Ἀναγινώσκει). «Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Ματαία εἶναι ἡ προσπάθεια, τὴν ὁποίαν καταβάλλετε, νὰ μεταθέσητε τὰς τρομεράς σας εὐθύνας. (Ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς ἐκπροσώπους τῆς ἀνταρσίας). Εἰς οὐδένα θὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ παραμορφώσῃ τὴν ἱστορικὴν ἀλήθειαν». Καὶ εἶπεν εἰς ὁμιλίαν του εἰς Μέσην Ἀνατολήν: (Ἀναγινώσκει). «Ὑπάρχει διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἀσφαλείας. Γνωρίζομεν ὅτι, χωρὶς καθολικὸν σύστημα ἀσφαλείας, ἡ τοπικὴ ἀσφάλεια τῶν συνόρων δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ ἐπαρκῆ ἐγγύησιν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως, μετὰ τὴν καθιέρωσιν τοῦ συστήματος τῆς γενικῆς ἀσφαλείας, πρόκειται νὰ διατηρηθοῦν τὰ σύνορα τῶν Κρατῶν, καὶ ἡ Ἑλλὰς θὰ διατηρήσῃ τὰ σύνορά της καὶ θὰ διεκδικήσῃ τὴν πλήρη ἀσφάλειάν της. Διότι ὑπέστη ἐντὸς μιᾶς γενεᾶς τρεῖς εἰσβολὰς ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους καὶ μίαν ἀπὸ τὸν ἰταλικὸν φασισμὸν καὶ ἔχει τὸ δικαίωμα, ἔπειτα ἀπὸ τοὺς ἀγῶνας καὶ τὰς θυσίας της νὰ ἀποκτήσῃ ἐπὶ τέλους τὸ αἴσθημα τῆς πλήρους τοπικῆς ἀσφαλείας διὰ τὸ μέλλον». Καὶ διαπιστώνει ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἀπελευθερώσεως, ὅτι ἡ στάσις, τὴν ὁποίαν ἐτήρησε τὸ Κ.Κ.Ε., κατέστησε δυσχερῆ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἐθνικῶν διεκδικήσεων. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ ὀργίου αὐτοῦ εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐδόθη εἰς ἄλλην συνεδρίασιν. Τὰ θύματα τῶν ἐγκλημάτων, κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς καὶ μετ’ αὐτήν, οἱ ἐκτελεσθέντες, κατὰ τὰ Δεκεμβριανά, τὰ θύματα τῶν ἐαμικῶν δυνάμεων, κατὰ τὴν περίοδον τοῦ συμμοριτοπολέμου, ὑπερέβησαν τὰς 100.000. Καὶ αἱ ὑλικαὶ ζημίαι ἀπῄτησαν τὴν θυσίαν τοῦ μεγίστου μέρους τῆς οἰκονομικῆς βοηθείας, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ χώρα, καθ’ ἣν ἐποχὴν αἱ ἄλλαι χῶραι τῆς Δύσεως, διὰ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, εἶχον ἐπιδοθῆ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν συμφορῶν τοῦ πολέμου καὶ τὴν προπαρασκευὴν μιᾶς καλλιτέρας αὔριον διὰ τὸν τόπον των. Ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ ὀργίου ἔχει δοθῆ ἀπὸ πολλὰ χείλη. Ὑπέμνησα πρὸ ἡμερῶν τοὺς λόγους τοῦ Ἰωάννου Σοφιανοπούλου, ὁ ὁποῖος δὲν διέκειτο φιλικῶς πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀπετέλεσαν τὰ θύματα τῆς δράσεως τοῦ Κομμουνισμοῦ. Καὶ ἔλεγε τότε ὁ Ἰωάννης Σοφιανόπουλος, εὐθὺς μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμφωνίας τῆς Βαρκίζης, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῇ τὸ εὐεργέτημα τῆς χάριτος καὶ τῆς ἀμνηστίας τότε εἰς τοὺς ἐνόχους ἀποτροπαίων καὶ εἰδεχθῶν ἐγκλημάτων εἰς βάρος τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, διότι καὶ ἡ ἐπίδειξις μόνον συμπαθείας πρὸς τοὺς κακούργους ἐκείνους ἦτο ἱκανὴ νὰ ἐκθέσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τοὺς ἀποτελοῦντας αὐτήν, ὡς συμπαθῶς διακειμένους πρὸς τοὺς ἐγκληματίας καὶ τοὺς κακούργους. Διαπρεπὴς συνάδελφος τὰς ἡμέρας αὐτὰς ὑπέμνησε τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ὁ ἀπεσταλμένος τῆς Ἐργατικῆς Ὁμοσπονδίας τῆς Ἀγγλίας, εἶπε μετὰ τὸν Δεκέμβριον, εὑρεθεὶς εἰς τὰς Ἀθήνας, ἀφοῦ ἔλαβε γνῶσιν τοῦ ἐγκλήματος, τοῦ αἵματος καὶ τοῦ ὀργίου, τὸ ὁποῖον εἶχον διαπράξει οἱ κομμουνισταὶ εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Πρωτευούσης: Καὶ ἔναντι αὐτῶν τῶν ἐγκλημάτων ποία ὑπῆρξεν ἡ πολιτικὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους; 20.920 κατάδικοι εὑρίσκοντο εἰς τὰς φυλακὰς τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1949, διὰ φόνους Ἑλλήνων πολιτῶν, διὰ παραβάσεις τοῦ Γʹ Ψηφίσματος καὶ διὰ τὴν παράβασιν τοῦ Α.Ν. 509. Καὶ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶχε περιορισθῆ κατὰ τὸ τέλος τοῦ Δεκεμβρίου 1955 εἰς 4.200 περίπου, διὰ νὰ φθάσῃ σήμερον εἰς τοὺς 959 περίπου. Διότι, τί ἐμεσολάβησε καὶ τί ἔγινε, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν χώραν μας; Πέραν τῶν γενικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔχει προβλέψει ἡ νομοθεσία, πέραν τῆς Βασιλικῆς χάριτος καὶ τῆς ἀναστολῆς τῆς ἐκτίσεως τῆς ποινῆς, μετὰ τὴν ἔκτισιν τῶν ⅔, σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 105 τοῦ Ποινικοῦ νόμου, δι’ ἀποφάσεως τοῦ δικαστικοῦ συμβουλίου, ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία καθώρισε καὶ εἰδικὴν διαδικασίαν, τὴν διαδικασίαν τῆς ἀναστολῆς τῆς ἐκτελέσεως τῆς ποινῆς, κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης μετὰ γνώμην ἐπιτροπῆς, καλουμένης Ἐπιτροπῆς τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως. Καὶ ἔχει κατ’ ἐπανάληψιν τονισθῆ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὅτι κατὰ τὸν βασικὸν νόμον 2058, τοῦ ὁποίου εἰσηγητὴς ὑπῆρξεν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, βουλευτὴς Λεβαδείας, κ. Παπασπύρου, ἡ εὐχέρεια ἀπολύσεως παρέχεται μόνον εἰς τοὺς καταδίκους τοὺς ἐκτίοντας ποινὴν προσκαίρου καθείρξεως, ἐξαιρουμένων μόνον τῶν καταδίκων εἰς ἰσόβια δεσμά, ἀπαιτεῖται δὲ διὰ τὴν τοιαύτην ἀπόλυσιν ἡ σύμφωνος γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως. Ἐν ἔτει 1955 ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. διὰ νέου νόμου συνεπλήρωσε τὴν νομοθετικὴν πρόνοιαν καὶ προέβλεψεν ἐπέκτασιν τῆς ἀπολύσεως ὑφ’ ὅρον καὶ ἐπὶ τῶν καταδίκων εἰς ἰσόβιον κάθειρξιν, ἀνεγνώρισε δέ, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τὴν εὐχέρειαν τῆς ἀπολύσεώς των καὶ παρὰ τὴν ἀντίθετον γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καὶ διότι ἐλειτούργησεν ὁ θεσμὸς τῆς ὑφ’ ὅρον ἀπολύσεως τοῦ ἄρθρου 105 τοῦ Ποινικοῦ νόμου, παρεσχέθη ἡ εὐχέρεια, εἰς πολλὰς περιπτώσεις, ὁ ἀριθμὸς ὁ μέγας, τῶν καταδίκων νὰ περιορισθῇ σήμερον, τὴν 30ὴν Ἀπριλίου τοῦ τρέχοντος ἔτους, εἰς 959. Πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, περὶ καταδίκων τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ δικαίου, περὶ ἐνόχων ἀποτροπαίων καὶ εἰδεχθῶν ἐγκλημάτων ἐναντίον Ἑλλήνων πολιτῶν. Διετυπώθη ὅμως χθές, παραδόξως, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἡ ἀντίληψις ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁ νέος νόμος τοῦ 1955, ὁ ἐκδοθεὶς εἰσηγήσει τοῦ ἀειμνήστου συναδέλφου μας τότε τῆς Δικαιοσύνης Ἀδαμοπούλου, ἐπέτρεψεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τὴν ἀπόλυσιν τῶν καταδίκων καὶ παρὰ τὴν ἀντίθετον γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως, οἱ κατάδικοι ἐκεῖνοι ἔπαυσαν νὰ εἶναι πλέον κοινοὶ κατάδικοι, κοινοὶ ἐγκληματίαι καὶ μετεβλήθησαν εἰς πολιτικοὺς καταδίκους. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἀποδίδω καλῶς ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἐξ ὅσων ὅμως ἤκουσα καὶ ἐξ ὅσων ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, διότι ὁμολογῶ ὅτι δὲν κατώρθωσα ἀκόμη νὰ λάβω γνῶσιν τῶν πρακτικῶν τῆς συνεδριάσεως, γνωρίζω, ὅτι ἀποδίδω, δι’ ὅσων εἶπον, ἐπακριβῶς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἠκούσθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ θὰ ηὐχόμην, ἐὰν δὲν ἦτο αὐτὴ ἡ ἔννοια τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἶχεν εἴπει χθές, ἐν σχέσει μὲ τὸ θέμα τῆς κατηγορίας τῶν καταδίκων περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλοῦμεν.

§3Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια.

§4Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικ.). Εὐχαριστῶ πολύ. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ κομμουνισταὶ καὶ ἡ Ἑνιαία Ἀριστερὰ τῆς αἰθούσης αὐτῆς ὑποστηρίζουν ὅτι εἰς τὰς φυλακὰς εὑρίσκονται πολιτικοὶ ἀντίπαλοι τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ, λόγῳ τῶν πολιτικῶν των πεποιθήσεων καὶ διότι ἐπολέμησαν ἐναντίον τοῦ κατακτητοῦ. Δὲν θὰ ἐνδιατρίψω ἐπὶ πολὺ εἰς τὴν ἀνατροπὴν τοῦ ἰσχυρισμοῦ αὐτοῦ, διότι δὲν νομίζω ὅτι θὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κανεὶς ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἔχῃ ἐνστερνισθῆ τὴν ἀντίληψιν ὅτι πρόκειται περὶ κοινῶν κακούργων καὶ ἐγκληματιῶν, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν καὶ ἐκτίουν ποινάς, ἐπιβληθείσας ἀπὸ τὰ Ἑλληνικὰ δικαστήρια, διὰ πράξεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὰ πολιτικὰ ἐγκλήματα. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ πολιτικῶν ἐγκλημάτων, ἡ ἀντίληψις αὐτὴ θὰ εἶχε διατυπωθῆ καὶ παλαιότερον. Γνωρίζω, ὅμως, ὅτι καὶ εἰς μίαν συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κατὰ τὸ 1950 ὅτε Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἦτο ὁ ἀείμνηστος Λαγάκος, Ὑπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου καὶ κατὰ τὸ 1957 ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ, ὅτε ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς ἐπερωτήσεως ἐγένετο καὶ πάλιν συζήτησις περὶ τῶν ἐγκληματιῶν καὶ τῶν καταδίκων τῆς κατηγορίας αὐτῆς, ἐξαιρέσει τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἑνιαίας Ἀριστερᾶς, διετυπώθη ἡ ἀντίληψις ὅτι πρόκειται περὶ κοινῶν ἐγκληματιῶν, οἱ ὁποῖοι δίδουν λόγον διὰ κακουργήματα τοῦ κοινοῦ δικαίου, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπέπεσαν κατὰ τὴν περίοδον ἀπὸ τοῦ 1942 μέχρι τὸ 1949, μέχρι τῆς ὁριστικῆς καταστολῆς τῆς ἀνταρσίας. Κύριοι συνάδελφοι, διερωτῶμαι ἐὰν τώρα ἡ νομοθετικὴ πρόβλεψις, βάσει τῆς ὁποίας ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὴν εὐχέρειαν τῆς ἀπολύσεως τῶν καταδίκων ἐκείνων καὶ παρὰ τὴν ἀντίθετον γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, ἐὰν αὐτὴ ἡ νομοθετικὴ πρόβλεψις εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ μεταβάλῃ τὴν φύσιν τοῦ ἀδικήματος, διὰ τὸ ὁποῖον ἔχομεν κατάδικον ἐκτίοντα ποινήν. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐνδιατρίψῃ κανεὶς διὰ νὰ τονίσῃ ὅτι ἡ φύσις τοῦ ἐγκλήματος, ἡ φύσις τοῦ ἀδικήματος δὲν ἐξαρτᾶται ποσῶς καὶ ποτὲ δὲν συνεδέθη μὲ τὴν μεταχείρισιν τοῦ ἐγκληματίου, ἀλλὰ ὅτι ἡ φύσις τοῦ ἐγκλήματος καὶ ἡ φύσις τοῦ κακουργήματος εἶναι συνυφασμένη μὲ τὴν πρᾶξιν τοῦ δράστου. Δὲν φαντάζομαι ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ ἐκδήλωσις, ἡ ἐπέκτασις τῶν μέτρων ἐπιεικείας, τὰ ὁποῖα εἶχε κατὰ τὸ 1952 εἰσηγηθῆ τὸ πρῶτον ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ τόσον εὐεργετικὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν καταδίκων διὰ νὰ τοὺς μεταβάλῃ ἀπὸ κοινοὺς κακούργους εἰς πολιτικοὺς κρατουμένους... Καὶ δὲν ἐπίστευα ποτὲ ὅτι θὰ ἐπαναλαμβάνετο ὅ,τι ἐκ τοῦ ἔπους τοῦ Ὁμήρου εἶναι γνωστὸν περὶ τῶν συντρόφων τοῦ Ὀδυσσέως, τοὺς ὁποίους ἡ ἐπαφὴ τῆς μαγικῆς ράβδου τῆς Κίρκης ἤρκει διὰ νὰ μεταβάλλῃ αὐτοὺς ἀπὸ ἀνθρώπους εἰς χοίρους. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι κοινῶς παραδεδεγμένον εἰς τὴν ἐπιστήμην καὶ δὲν συζητεῖται παρ’ οὐδενός, ὅτι τὴν φύσιν τοῦ ἀδικήματος, τοῦ ἐγκλήματος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλῃ ἐν συνεχείᾳ οἱουδήποτε μέτρων μεταχειρίσεως τοῦ κακούργου. Εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὴν χώραν μας πρὸ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νέου Ποινικοῦ Κώδικος ἴσχυσεν ὁ θεσμὸς τῆς ὑπ’ ὅρον ἀπολύσεως δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ παντὸς καταδίκου μετὰ σύμφωνον γνώμην βεβαίως ἐπιτροπῆς βάσει τοῦ νόμου 811 καὶ κανεὶς δὲν ἰσχυρίσθη τότε ὅτι ἡ εὐχέρεια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὴν ἀπόλυσιν τῶν καταδίκων παντὸς ἐγκλήματος ἦτο δυνατὸν νὰ μεταβάλῃ τοὺς καταδίκους αὐτοὺς ἀπὸ ἐγκληματίας τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ δικαίου εἰς πολιτικοὺς κρατουμένους. Καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τοὺς Ποινικοὺς Κώδικας τῶν πολιτισμένων Κρατῶν προβλέπεται ἡ ὑφ’ ὅρον ἀπόλυσις δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης μετὰ γνώμην διαβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, χωρὶς νὰ ὑποστηριχθῇ ποτέ, ὅτι ἡ εὐχέρεια αὐτὴ τοῦ Ὑπουργοῦ διὰ τὴν ἀπόλυσιν τῶν καταδίκων τούτων τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ δικαίου, εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς προσδώσῃ τὴν ἰδιότητα τοῦ πολιτικοῦ κρατουμένου ἐπειδὴ ἡ κράτησις ἀποβαίνει ζήτημα πολιτικῆς ἢ κομματικῆς σκοπιμότητος. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ὁ κύριος Ἀντιπρόεδρος χθές, ἔχει ἀπόλυτον σημασίαν διὰ τὴν φύσιν καὶ τὴν σημασίαν τῶν μέτρων ἐπιεικείας καὶ μεταχειρίσεως τῶν κακούργων τῆς κατηγορίας αὐτῆς. Καὶ ἡ χάρις ἡ ἀπονεμομένη ὑπὸ τοῦ Βασιλέως διὰ Β.Δ. καὶ ἡ ὑφ’ ὅρον ἀπόλυσις, ἡ ἀπονεμομένη δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν χορηγεῖται κατόπιν γνώμης τοῦ Συμβουλίου Χαρίτων καὶ εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν, κατόπιν γνώμης καὶ συμφώνου ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως, ἀποτελοῦν ἐκδηλώσεις ἐπιεικείας καὶ συνιστοῦν ἄφεσιν μέρους ἢ τοῦ ὅλου τῆς ποινῆς τῆς ἐπιβληθείσης εἰς τὸν ἐγκληματίαν, ἐκτιμωμένης τῆς προσωπικότητος καὶ τῶν ἄλλων συνθηκῶν τῆς ἐγκληματικῆς του δράσεως, χωρὶς ποτὲ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ τῆς βασιλικῆς χάριτος καὶ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ διὰ τῆς ὁποίας ἀπολύεται ὁ κατάδικος. Βεβαίως, διαφορὰ ὑπάρχει εἰς τὴν ἀμνηστίαν. Διότι εἰς τὴν ἀμνηστίαν αἴρεται τὸ ἀξιόποινον τῆς πράξεως καὶ ἀναστέλλεται κατά τινα τρόπον ἀναδρομικῶς ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ποινικοῦ νόμου. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἡ ἀναστολὴ τοῦ ποινικοῦ νόμου καὶ ἡ ἀμνηστία παρέχεται εἰς γενικῆς κατηγορίας πρόσωπα ἢ γενικῆς κατηγορίας ἀδικήματα. Ἀντιθέτως ὅμως καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς Βασιλικῆς χάριτος καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀναστολῆς διὰ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης βάσει τοῦ νόμου 2058, ἁπλῶς ἀφίεται ἡ ἔκτισις μέρους, ἢ καὶ τοῦ ὅλου τῆς ποινῆς ὡρισμένου καταδίκου κατόπιν ἐκτιμήσεως τῶν συνθηκῶν τοῦ ἐγκλήματος τῆς μεταμελείας, τῆς ἠθικῆς βελτιώσεως καὶ τῆς ὅλης προσωπικῆς βελτιώσεως τοῦ καταδίκου. Καὶ αὐτὸ γίνεται εἰς αὐτὰς τὰς δύο περιπτώσεις. Καὶ ὅπως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ἡ δυνατότης χορηγήσεως Βασιλικῆς χάριτος εἰς πάντα ἐγκληματίαν, εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλῃ τὸν κατάδικον εἰς πολιτικὸν κρατούμενον, οὕτω καὶ ἡ εὐχέρεια τῆς ἀπολύσεως ὑφ’ ὅρον βάσει τοῦ νόμου 2058, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν μεταβάλῃ εἰς πολιτικὸν κρατούμενον, ἀφοῦ ὁ χαρακτηρισμὸς καὶ ὁ προσδιορισμὸς τοῦ πολιτικοῦ κρατουμένου ἢ τοῦ κοινοῦ ἐγκλήματος παραδέχεται ἐκ τοῦ εἴδους καὶ τῆς πράξεως τοῦ ἐγκλήματος.

§5Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἀντελήφθην καλῶς, ἐὰν ὑποστηρίζετε ὅτι ταυτίζεται ἡ περίπτωσις τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος παρέχει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τὸ δικαίωμα τῆς ἀπολύσεως μὲ τὴν περίπτωσιν τῆς χάριτος.

§6Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικ.). Εἶπον, ὅτι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς χάριτος μὲ ἁπλῆν γνώμην τοῦ Συμβουλίου Χαρίτων ἐπὶ παντὸς ἐγκλήματος καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀναστολῆς ὑφ’ ὅρων βάσει τοῦ νόμου 2058 ἐπὶ τῶν ἐγκλημάτων τῆς εἰδικῆς κατηγορίας, ἀφίεται ἡ ἔκτισις τῆς ποινῆς ὡρισμένου, συγκεκριμένου καὶ προσωπικῶς κρινομένου καταδίκου μετ’ ἐκτίμησιν τῆς προσωπικότητος καὶ τῆς βελτιώσεως, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἡ κράτησίς του εἰς τὴν φυλακὴν καὶ ἡ ἔκτισις τῆς ποινῆς μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Πολιτεία λαμβάνει τὸ εὐεργετικὸν μέτρον, εἴτε τῆς χάριτος κατὰ τὴν διαδικασίαν τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ Σύνταγμα, εἴτε κατὰ τὴν διαδικασίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει προβλέψει δι’ ὡρισμένα ἀδικήματα ὁ νόμος 2058. Καὶ δύναμαι νὰ προσθέσω ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἔχω σύμφωνον καὶ τὴν μαρτυρίαν, καὶ νομίζω, ὅτι ἔχει μεγάλην σημασίαν τὸ πρᾶγμα, τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ., ὁ ὁποῖος ἐν ἔτει 1957 εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 2ας Ἀπριλίου, συζητουμένης ἐπερωτήσεως καὶ πάλιν περὶ τῶν καταδίκων καὶ ὅταν καὶ τότε ἦτο γνωστὸν ἡ μεταβολὴ τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν εἰς τὸ καθεστὼς τὸ νομικόν, ὁ νόμος τοῦ 1955, δηλαδὴ ἡ ἐπέκτασις τῆς δυνατότητος ἀπολύσεως καὶ ἐπὶ τῶν καταδίκων εἰς ἰσόβια δεσμὰ καὶ ἄνευ γνώμης τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὁμιλῶν τὴν ἑσπέραν ἐκείνην δὲν ἐθεώρησεν ἄξιον νὰ χαρακτηρίσῃ τοὺς καταδίκους αὐτοὺς ὡς πολιτικοὺς κρατουμένους, ἐνῷ ὁ ἴδιος ὑποστηρίζει ἐκθέτων τὴν ἱστορίαν τῶν μέτρων ἐπιεικείας, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν διὰ τοὺς ἐγκληματίας τῆς κατηγορίας ἐκείνης, διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς τὴν ὑπόμνησιν τοῦ νόμου τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ νὰ καταλήξῃ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι πρόκειται περὶ κακούργων διὰ τοὺς ὁποίους τοὐλάχιστον κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἔπρεπε νὰ ἐκδηλωθῇ ἡ γενναιοδωρία τῆς Πολιτείας διὰ τῆς χορηγήσεως ἀμνηστίας. Νομίζω, ὅτι ἔχει εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἰδιαιτέραν σημασίαν, ἡ γνώμη τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ., ὑποστηρίξαντος ἐν ἔτει 1957 τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποστηρίξω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι δηλαδή, ὁ νόμος τῆς Ε.Ρ.Ε. δὲν μεταβάλλει τὸ εἶδος τοῦ ἐγκλήματος, οὔτε τὴν φύσιν τοῦ καταδίκου καὶ κατὰ συνέπειαν ὁ κοινὸς ἐγκληματίας τοῦ 1955 ἐξακολουθεῖ καὶ σήμερον νὰ εἶναι κοινὸς ἐγκληματίας, παρὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἔκτοτε καὶ μέχρι σήμερον. Ἀλλὰ ἐάν, κ. συνάδελφοι, δὲν ἔχῃ καμμίαν σημασίαν νομικήν, τὸ γεγονὸς τοῦτο, δὲν ἔχει ἐπίσης καμμίαν νομικὴν σημασίαν ἡ σύγχυσις τῶν δύο αὐτῶν ἐννοιῶν τοῦ πολιτικοῦ κρατουμένου καὶ τοῦ κοινοῦ καταδίκου, ὅμως ἡ ἀποδοχή, ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε. Κ., τοῦ ὁποίου εἶναι γνωστοὶ οἱ ἀγῶνες ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ, ἡ ἀποδοχὴ τῆς ἀπόψεως, ὅτι σήμερον εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς πολιτικοὶ κρατούμενοι, ἔχει βεβαίως τεραστίαν σημασίαν διὰ τὸν τόπον καὶ εἶναι θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ τὸ εἴπω καὶ ἐζήτησα ἀπ’ ἀρχῆς τῆς ὁμιλίας μου νὰ μὴ μοῦ καταλογισθῇ εὐθύνη δι’ ὅσα θὰ εἴπω, ἀναπτύσσων τὰς ἀπόψεις μου. Νομίζω, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς κατὰ τὴν χθεσινὴν ἑσπέραν, καὶ ἠθικῶς ἀπαράδεκτον καὶ ἐθνικῶς ἐπικίνδυνον (χειροκροτήματα ἐκ τῶν κυβερνητικῶν ἑδωλίων). Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι ἀποτελεῖ πλέον μωρίαν πολιτικὴν ἡ παραμονὴ εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ἡ κράτησις εἰς αὐτὰς τοῦ μικροῦ ἀριθμοῦ τῶν καταδίκων ἐκείνων. Βεβαίως, ἡ πάροδος τῶν 5 ἐτῶν ἀπὸ τοῦ Μαρτίου τοῦ 1957, ἢ τῶν 6 ἐτῶν ἀπὸ τῆς συζητήσεως τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1957 μέχρι σήμερον εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογήσῃ τὴν μεταβολὴν τῶν ἀντιλήψεων τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὑποστηρίξαντος, τότε «ὅτι δὲν θεωρεῖ ἐπιτρεπομένην τὴν παροχὴν ἀμνηστίας εἰς τοὺς κακούργους». Καὶ δικαιολογῶν τότε τὴν γνώμην του ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἔλεγεν ὅτι «ἀνεξαρτήτως πάσης ἄλλης ἀπόψεως καὶ μόνον τὸ γεγονός, ὅτι ἔπειτα ἀπὸ τὸν ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον διεξάγει ὁ κομμουνισμός, θὰ εὑρίσκοντο ἐκτὸς τῶν φυλακῶν οἱ κατάδικοι τῆς κατηγορίας αὐτῆς, καὶ μόνον αὐτὸ τὸ γεγονὸς θὰ ἀπετέλει ἐθνικὸν κίνδυνον, διότι θὰ ἔδιδε τὴν ἐντύπωσιν τῆς δυνατότητος καὶ τῆς ἱκανότητος τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος νὰ ἐξασφαλίζῃ τὴν ἐλευθερίαν τῶν ὀπαδῶν του καὶ ὅταν ἀκόμη βαρύνωνται μὲ τὰ ἐθνικὰ ἐγκλήματα καὶ μὲ τὴν προδοσίαν, μὲ τὴν ὁποίαν ἔχει συνδέσει τὴν πολιτικήν του ζωὴν ὁ κομμουνισμὸς εἰς τὴν χώραν μας». Καὶ ἔλεγε μάλιστα καὶ τὸ 1960 ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἰς συνέντευξίν του εἰς τὴν ἐφημερίδα «Βῆμα», ἐξ ἀφορμῆς ἄλλου θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου τότε εἶχε ζητηθῆ ἡ γνώμη του, ἐπὶ τοῦ θέματος δηλαδὴ τῆς νομιμοποιήσεως τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, ἀντιτιθέμενος πρὸς τὴν ἄποψιν εἶχε δηλώσει, ὅτι «ἐὰν συμβῇ αὐτό, ἐὰν δηλαδὴ ἡ Ἑλλὰς προβῇ εἰς τὴν νομιμοποίησιν τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, τὸ γόητρον αὐτοῦ εἰς τὴν συνείδησιν τῶν ὀπαδῶν του θὰ ἐνισχυθῇ καὶ ἰδίως εἰς τὴν νεότητα. Αὐτὸς εἶναι ὁ πρῶτος καὶ ἠθικὸς λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἀρνοῦμαι τὴν νομιμοποίησιν καὶ αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ εἰδικὸς λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἐθεώρησα δικαιολογημένην τὴν παροχὴν τῆς ἀμνηστίας». Κύριοι συνάδελφοι, εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὑπομνήσω καὶ λυποῦμαι διότι δὲν εὑρίσκετο τὴν στιγμὴν ἐκείνην ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν διὰ νὰ ἀκούσῃ καὶ ἐκεῖνος ὅσα ὑπενθύμιζα περὶ τῶν ἀγώνων τοῦ ἰδίου καὶ τῶν ἀγώνων τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας τοῦ τόπου κατὰ τὴν περίοδον τοῦ 1944, 1945 καὶ 1946 μέχρι τοῦ 1947 περίπου, διὰ νὰ καταλυθῇ τὸ ψεῦδος, ὅτι τἄχα εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχει ἐπικρατήσει ὁ φασισμὸς καὶ ὅτι οἱ δημοκρατικοὶ πολῖται καταδιώκονται εἰς τὰ βουνά. Διερωτῶμαι ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἀνελογίσθη τὴν σημασίαν τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους χθὲς εἶπεν εἰς τὴν Βουλήν, διότι εἶπεν ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει ἐπίφασις Δημοκρατίας, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχει οὔτε ἐλευθερία πραγματική, οὔτε Δημοκρατία. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ σύνθημα τοῦ διεθνοῦς κομμουνισμοῦ.

§7Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Τὸ τροπάριον αὐτὸ ἔχει χρεωκοπήσει.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, ἀφήσατε τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὁμιλήσῃ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου γνωρίζει νὰ ἀπαντήσῃ.

§9Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν εἰς τὸν τόπον μας δὲν ὑπῆρχεν ἡ πικρὰ πεῖρα τοῦ παρελθόντος θὰ ἦτο ἐπιτέλους δικαιολογημένη ἡ ἔλλειψις προσοχῆς. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταλογίσωμεν ὁ,τιδήποτε ἄλλο, ἢ ἔλλειψιν προσοχῆς εἰς τὴν ἐκδήλωσιν τῶν ἀντιλήψεων αὐτῶν. Ἔπειτα ὅμως ἀπὸ τὴν πλουσίαν πεῖραν τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀποκομίσει ὅλοι εἰς τὸν τόπον αὐτόν, νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ χρέος ἡ προστασία ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀποκαλεῖται ἐλευθερία καὶ Δημοκρατία εἰς τὸν τόπον μας καὶ ἐπὶ πλέον ἡ προστασία ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀποκαλεῖται ἐθνικὴ ἀνεξαρτησία καὶ αὐτοτέλεια. Κύριοι συνάδελφοι, κατηγορεῖται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἰσηγεῖται, ἢ εἰσηγήθη καὶ ἔλαβε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου 4234 μέτρα ἐναντίον τῆς δράσεως τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος καὶ κατηγορήθη ἀκόμη ὅτι ἐφεῦρε τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος ὄχι διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν ἀνάγκης πραγματικῆς τῆς πολιτικῆς ζωῆς τοῦ τόπου, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀποστερήσῃ τὰς ἐλευθερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ πάλιν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἔλεγεν εἰς τὴν συνέντευξίν του τοῦ 1960 εἰς τὴν ἐφημερίδα «Βῆμα»: Ἐρωτῶ εἰς ποῖον πίνακα τῶν ἠθικῶν ἀξιῶν τῆς Δημοκρατίας ἀναγράφεται, ὅτι ὀφείλει ἡ Δημοκρατία νὰ ἀναγνωρίζῃ ὡς πολιτικὸν κόμμα ἐπαναστατικὸν στρατὸν ἀποβλέποντα εἰς τὴν κατάλυσίν της; Ἡ ἀπαγόρευσις τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος δὲν εἶναι ὅπως ἐπιχειροῦν νὰ τὴν ἐμφανίσουν ἀντιδημοκρατία, εἶναι γνησία, συνεπὴς ἀμυνομένη Δημοκρατία». Καὶ εἶχεν εἴπει ἀκόμη ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου.... (Θόρυβος καὶ φωναὶ ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Βουλευταί, δὲν θέλω σχόλια, θέλω ἀπόλυτον ἡσυχίαν.

§11Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Καὶ πάλιν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 2ας Ἀπριλίου 1957 ἔλεγεν: «Θὰ ἔλθῃ τὸ θέμα εἰς ἄλλην σειρὰν εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς λειτουργίας τῆς Δημοκρατίας, διότι δὲν εἶναι θέμα παρελθόντος, ἀλλὰ θέμα παρόντος καὶ μέλλοντος. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ὑπῆρχε ἰδεολογικὴ δημοκρατικὴ συνέπεια, τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα δὲν θὰ ἐπετρέπετο νὰ εἶναι νόμιμον κόμμα εἰς καμμίαν Δημοκρατίαν, διότι τὸ θέμα μιᾶς νομιμοποιήσεως τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, δὲν εἶναι ἁπλῶς ἐθνικὸν θέμα, εἶναι γενικὸν θέμα τῆς Δημοκρατίας. Ὅσοι πιστεύουν εἰς τὰ ἰδεώδη ὀφείλουν καὶ νὰ τὰ ὑπερασπίζωνται καὶ ἡ Δημοκρατία, ἡ ὁποία ἐνσαρκώνει τὸ ἰδεῶδες τῆς ἐλευθερίας ὀφείλει νὰ τὸ ὑποστηρίζῃ. Εἰς τὴν Δημοκρατίαν ὅλαι αἱ ἐλευθερίαι ἀναγνωρίζονται ἐκτὸς μιᾶς, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἐλευθερίαν τῆς καταργήσεως τῆς ἐλευθερίας. Διὰ τοῦτο εἰς ὅλας τὰς Δημοκρατίας, εἰς τοὺς καταστατικοὺς χάρτας ὅλων τῶν δημοκρατιῶν ἔπρεπε νὰ ἀναγράφεται διάταξις ἀπαγορεύουσα καὶ τὸν φασισμὸν τῆς ἀριστερᾶς καὶ τὸν φασισμὸν τῆς δεξιᾶς». (Χειροκροτήματα ἐκ μέρους μερικῶν βουλευτῶν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Δὲν γνωρίζω διατὶ ὁ φανατισμὸς ὤθησε τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον νὰ χειροκροτήσῃ τὴν πρότασιν αὐτήν. Εἶναι γνωστή, κ. συνάδελφοι, τὴν ἐποχὴν αὐτὴν ἡ μανία μετὰ τῆς ὁποίας ἡ Ἕνωσις Κέντρου βάλλει κατὰ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος. Καὶ εἶναι γνωστὴ ἡ κατηγορία τὴν ὁποίαν ἔχει ἐξαπολύσει ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δῆθεν διὰ τῆς προσπαθείας τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος ἐπιδιώκεται ἡ κατάργησις τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ἐλευθερίας καὶ ὅτι διὰ τῆς θέσεως καὶ τῆς παραμονῆς τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος ἐκτὸς τῆς πολιτικῆς ζωῆς τοῦ τόπου, δὲν ἐξυπηρετεῖται ἡ Δημοκρατία, ἐξυπηρετοῦνται αἱ ἄνομοι ἐπιδιώξεις τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε.

§12Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ Ἐφημερίδες.... (θόρυβος κωδωνοκρουσίαι).

§13Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, αἰσθάνομαι ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν, διότι αἱ διακοπαὶ ἀποδεικνύουν, ὅτι οἱ λόγοι μου δὲν ἀφήνουν ἀσυγκινήτους τοὺς συναδέλφους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§14Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου μὴ ἀκουόμενος).

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Διαμαντόπουλε, ὑπάρχει Πρόεδρος ἐδῶ καὶ Κανονισμὸς ἢ ὄχι; Σᾶς ἐρωτῶ. Εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ μοῦ ζητῆτε τὴν ἄδειαν διὰ νὰ ὁμιλήσετε;

§16Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι τὸ χέρι, τὸ κουδοῦνι.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μελετηθῇ καλύτερα ὁ Κανονισμός.

§18Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μὴ μοῦ κινῆτε τὸ χέρι, τὸ κουδοῦνι νὰ κτυπᾶτε.

§19Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, εἶναι καθῆκον καὶ δικαίωμά σας ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ. Καὶ ἀκόμη σᾶς εὐχαριστῶ προσωπικῶς διότι προσπαθεῖτε νὰ διευκολύνετε τὴν ὁμιλίαν μου. Ἤθελα ὅμως νὰ προσθέσω, ὅτι δὲν μὲ ταράσσουν καὶ δὲν μὲ ἀνησυχοῦν αἱ διακοπαί. Καὶ θὰ ἤθελα ἀκόμη νὰ προσθέσω, ὅτι αἱ διακοπαὶ καὶ ἡ προσπάθεια νὰ παρεμποδισθῇ ἡ ἐλευθερία τῆς συνεχίσεως τῆς ἀναπτύξεως τῶν ἀπόψεών μου, ἀποδεικνύει εἰς τὴν οὐσίαν, πόσον πιστεύουν εἰς τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν Δημοκρατίαν, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται θιασῶται καὶ σημαιοφόροι τῆς ἰδέας αὐτῆς. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Κύριοι συνάδελφοι, διατυποῦται εἰς ὅλους τοὺς τόνους τὰς ἡμέρας αὐτὰς καὶ τοὺς τελευταίους μῆνας, ἡ κατηγορία, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐπιμένει νὰ θέση τὸν κομμουνισμὸν ἐκτὸς νόμου, διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ ἀκόμη ἐπιδιώξεις της. Καὶ εἶμαι εὐτυχὴς διαπιστῶν σήμερον, ὅτι καὶ ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστὸς Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν ἀντίληψιν αὐτήν. Εἶπεν τότε: «Εἰς ὅλας τὰς Δημοκρατίας, εἰς τοὺς καταστατικοὺς χάρτας ὅλων τῶν Δημοκρατιῶν, ἔπρεπε νὰ ἀναγράφεται διάταξις ἀπαγορεύουσα καὶ τὸν φασισμὸν τῆς ἀριστερᾶς καὶ τὸν φασισμὸν τῆς δεξιᾶς».

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Σωστόν, σωστόν.

§21Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀνένδοτος ἀγών.

§22Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἔπρεπε νὰ ἀναγράφεται διάταξις, ἡ ὁποία νὰ ὁρίζῃ ὅτι κόμματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐξάρτησιν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, δροῦν συνωμοτικῶς καὶ ἀποβλέπουν εἰς βιαίαν κατάληψιν καὶ κατακράτησιν τῆς Ἀρχῆς, δὲν ἀναγνωρίζονται».

§23Η. ΗΛΙΟΥ. Αὐτοπροσωπογραφία τῆς Ε.Ρ.Ε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§24Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ σεῖς ἐκτὸς νόμου, νύκτα ἐγίνατε Πρωθυπουργοὶ καὶ παραδώσατε τὴν Κύπρον.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι παρατεταμέναι).

§25Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, καὶ αὐτὰ μὲν ἀφοροῦν τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον εἰς τὸν τόπον μας κινδυνεύομεν νὰ ἐμφανισθῶμεν τὴν τελευταίαν ἐποχὴν ὡς ἀντιμετωπίζοντες θέματα σοβαρὰ ὅπως εἶναι ἡ ὀργάνωσις ἡ πραγματικὴ τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς Δημοκρατίας εἰς τὸν τόπον. Ἀλλὰ ἀπομένει, κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα τῶν πολιτικῶν κρατουμένων σήμερον. Λέγει, κ. συνάδελφοι, ὁ συνάδελφος ἐξ Ἀθηνῶν, ὅτι ἀνησυχεῖ σφόδρα διὰ τὸν Ἀμπατιέλον. Δύναμαι νὰ τὸν παραπέμψω εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς 23ης ἢ 24ης Ἀπριλίου, ὅπου ἔχω δώσει στοιχεῖα περὶ τῆς δράσεως τοῦ προσώπου διὰ τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρεται τόσον. Καὶ ἐὰν θέλῃ ὑπάρχει ὁ φάκελλος εἰς τὴν διάθεσίν του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, ὅπου ἐπίσης δύναται νὰ θαυμάσῃ τὴν δρᾶσιν τοῦ προσώπου τὸ ὁποῖον τὸν ἀπασχολεῖ.

§26Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Ποῖον εἶναι τὸ εἰδεχθὲς τοῦ ἐγκλήματος; Ἔκαμε φόνους; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§27Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὑπομνήσατε, παρακαλῶ, εἰς τὴν Βουλὴν ἢ καταστήσατε γνωστὸν τὶ ἔπραξε κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου ὁ Ἀμπατιέλος, περὶ τοῦ ὁποίου γράφουν ὅτι ἠγωνίζετο ἐναντίον τοῦ ναζισμοῦ. Ἠγωνίζετο διὰ νὰ διαλύσῃ τὰς δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἠγωνίζοντο κατὰ τοῦ φασισμοῦ καὶ τοῦ ναζισμοῦ.

§28Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ διακόψω τὴν συνέχειαν τῆς ὁμιλίας μου ἐπὶ τοῦ θέματος, εἰς τὸ ὁποῖον εἶχον εἰσέλθει τὴν στιγμὴν αὐτήν, ἀλλὰ θὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ Ἀμπατιέλου. Κύριοι συνάδελφοι, γίνεται λόγος τὰς ἡμέρας αὐτὰς ἀπὸ τοὺς κομμουνιστὰς καὶ ἀπὸ τὴν Ἑνιαίαν Ἀριστεράν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως κρατεῖ εἰς τὰς φυλακὰς τοὺς πολιτικούς της ἀντιπάλους, λόγῳ τῶν πολιτικῶν των πεποιθήσεων καὶ διότι ἠγωνίσθησαν κατὰ τοῦ κατακτητοῦ. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἀποτελεῖ ἐθνικὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀποδειχθῇ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν πόσον ἄθλιον εἶναι τὸ ψεῦδος αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐξυφαίνεται κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτήν. Ἡ Ε.Ρ.Ε., κ. συνάδελφοι, δὲν ἔχει πολιτικοὺς ἀντιπάλους εἰς τὰς φυλακάς. Ἡ Ε.Ρ.Ε., ὡς ὑπενθύμισα καὶ εἰς τὴν πρώτην μου ὁμιλίαν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, δὲν διεξήγαγε τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους, ὅταν ὁ συμμοριτισμὸς εἶχε φθάσει μέχρι τῶν προθύρων τῆς πρωτευούσης, ὅταν ἀστυνομικοὶ καὶ ἄλλα ὄργανα τῆς τάξεως ἐδολοφονοῦντο εἰς τὰς ὁδοὺς τῆς πρωτευούσης καὶ ὅταν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἐφονεύετο εἰς τὸ κέντρον τῆς πρωτευούσης διότι ἐνόμιζεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐκτελέσῃ πιστῶς τὸ καθῆκον του πρὸς τὸ Κράτος. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν διεξήγετο ὁ ἀγών, ἡ χώρα εἶχε Κυβέρνησιν προερχομένην ἀπὸ τὰ κόμματα Λαϊκὸν καὶ Φιλελευθέρων, ὅπως καὶ ἄλλοτε ὑπέμνησα καί, κάποιαν περίοδον, ἀπὸ τὸ 1947, Κυβέρνησιν τῶν ἑπτὰ κομμάτων ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον Μάξιμον. Καὶ καθ’ ὃν χρόνον τὰ κακουργιοδικεῖα τῆς χώρας κατεδίκαζον τοὺς αἱμοσταγεῖς ἐγκληματίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ καθ’ ὃν χρόνον τὰ στρατοδικεῖα, ἐν συνεχείᾳ, κατεδίκαζον τοὺς ἐγκληματίας, οἱ ὁποῖοι ὕψωσαν τὰ ὅπλα ἐναντίον τῆς πατρίδος, δὲν ὑπῆρχε κἂν ὡς πολιτικὸς ὀργανισμὸς ἡ Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωσις καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ἐξουσία ἠσκεῖτο ἀπὸ τὰ αὐτὰ κόμματα. Καὶ τὸ 1948 καὶ τὸ 1949, ὅταν ἐξεδίδοντο αἱ ἀποφάσεις τῶν στρατοδικείων, κυβερνήσεις Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ Κόμματος Φιλελευθέρων ἐκυβέρνων τὸν τόπον! ... Ἐὰν κρατῶνται, κ. συνάδελφοι, κατάδικοι εἰς τὰς φυλακὰς διὰ τὰς πολιτικάς των πεποιθήσεις, τότε δὲν εἶναι ἔντιμον καὶ δὲν εἶναι ἠθικόν, νὰ κατηγορῆται ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι κρατεῖ ἐκείνη τοὺς πολιτικούς της ἀντιπάλους εἰς τὰς φυλακάς. Ἐὰν πραγματικῶς κρατοῦνται πολιτικοὶ κατάδικοι εἰς τὰς φυλακὰς ἀπὸ τοὺς πολιτικούς των ἀντιπάλους, ἡ κατηγορία πρέπει νὰ ἀπευθυνθῇ κατὰ τῶν Κυβερνήσεων καὶ τῶν Κομμάτων τὰ ὁποῖα διῴκησαν τὴν χώραν τὴν ἐποχὴν αὐτήν. Καὶ πρέπει νὰ κληθῇ καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ τὸ Κόμμα τὸ Λαϊκὸν καὶ οἱ ἐκπροσωποῦντες τὰ Κόμματα ἐκεῖνα καὶ οἱ εὑρεθέντες εἰς τὰς Κυβερνήσεις ἐκείνας, νὰ δώσουν λόγον, διατὶ καὶ διὰ ποῖον λόγον ἐκράτησαν τότε εἰς τὰς φυλακὰς πολιτικούς των ἀντιπάλους (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀπαντήσω ἄραγε καὶ νὰ ἀνασκευάσω τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι οἱ κακοῦργοι αὐτοὶ εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς διὰ τὰς πολιτικάς των πεποιθήσεις; Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αὐτὸν τὸν ἔχει ἀνατρέψει ὅλη ἡ ἱστορία μέχρι σήμερον. Ὁ Σοφιανόπουλος, ὁ νόμος 753 τῆς Κυβερνήσεως Σοφούλη τοῦ 1945, ἡ συμφωνία τῆς Βαρκίζης, αἱ τόσαι δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἡ ἱστορία τῆς χώρας τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λησμονήσῃ κανείς, τὰ παθήματα, αἱ θυσίαι καὶ οἱ κίνδυνοι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ μήπως εἶναι ἀνάγκη, ἢ μήπως εἶναι χρήσιμον, κ. συνάδελφοι, νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι δὲν κρατοῦνται εἰς τὰς φυλακὰς ὅσοι ἠγωνίσθησαν ἢ διότι ἠγωνίσθησαν κατὰ τοῦ κατακτητοῦ; Κύριοι συνάδελφοι, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πῶς ἦτο δυνατὸν φαντασία ἀνθρωπίνη νὰ συλλάβῃ τὴν ἔννοιαν καὶ νὰ διατυπώσῃ τὴν ἰδέαν, τὴν κατηγορίαν, ὅτι τάχα τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, τὸ Κράτος τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστήρα τοῦ Ἰανουαρίου τοῦ 1945, τὸ Κράτος τοῦ ναυάρχου Βούλγαρη, τὸ Κράτος τοῦ ἀειμνήστου Θ. Σοφούλη τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1945, τὸ Κράτος τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος τοῦ 1946, τὸ Κράτος τῶν 7 Κομμάτων, τὸ Κράτος καὶ πάλιν ἐν συνεχείᾳ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων τοῦ Θ. Σοφούλη καὶ τὸ Κράτος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα καὶ τοῦ ἀξιοτίμου καὶ σεβαστοῦ Προέδρου, κ. Σοφοκλῆ Βενιζέλου καὶ τὸ Κράτος καὶ πάλιν τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα εἰς τὸ 1952, ἔστειλαν καὶ κρατοῦν εἰς τὰς φυλακὰς τοὺς καταδίκους αὐτούς, διότι ἠγωνίσθησαν ἐναντίον τοῦ κατακτητοῦ. Καὶ ἀνέχεται συνείδησις Ἑλληνικὴ τὴν κατηγορίαν αὐτήν, ὅτι τάχα ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις αὐταὶ ἔσυραν εἰς τὰς φυλακὰς καὶ κρατοῦν τοὺς ἐγκληματίας αὐτοὺς μόνον καὶ μόνον διότι ἠγωνίσθησαν ἐναντίον τοῦ κατακτητοῦ; (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§29Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ διατυπωθῇ εἰς τοὺς Ἀρχηγοὺς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ εἰς τὰ στελέχη της ἡ παράκλησις νὰ ἀπαντήσουν εἰς τὸ ἐρώτημα, ἐὰν θεωροῦν τοὺς κρατουμένους, ὡς καταδικασθέντας, διότι ἠγωνίσθησαν ἐναντίον τοῦ κατακτητοῦ. Εἶναι ἀνάγκη χάριν τοῦ Ἔθνους νὰ τὸ πράξουν.

§30Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, οὐδεὶς ἐδήλωσεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὸν ρόλον τοῦ διδασκάλου τῆς πολιτικῆς ἀγωγῆς. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ ὄχι μόνον δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ χρέος παντὸς πολιτικοῦ ἀνδρός, ὄχι μόνον ἡ ὑποστήριξις τῶν ἀπόψεών του, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐπισήμανσις τῶν κινδύνων τοὺς ὁποίους δύναται νὰ ἔχῃ διὰ τὴν χώραν, διὰ τὰ γενικώτερα συμφέροντα τοῦ τόπου, οἱαδήποτε δήλωσις, οἱαδήποτε πρᾶξις ὁποτεδήποτε διαπραττομένη. Δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται νὰ ἀσχοληθῇ κανεὶς περισσότερον μὲ τὸ ἄθλιον κατασκεύασμα ὅτι τάχα ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀπὸ τοῦ 1945, μὴ ὑφισταμένης τότε ὡς πολιτικὸς σχηματισμὸς ἐφρόντισε νὰ κρατήσῃ εἰς τὰς φυλακὰς τοὺς πολιτικοὺς τῆς ἀντιπάλους, διὰ νὰ παράσχῃ σήμερον τὴν εὐκαιρίαν εἰς τοὺς σημερινούς της πολιτικοὺς ἀντιπάλους νὰ διαβάλουν τὴν χώραν, καὶ ὄχι τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Ρ.Ε., ὡς ἀντιδημοκρατικήν, ὡς ἀποστεροῦσαν τὴν ἐλευθερίαν ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν ἐναντίον τοῦ κατακτητοῦ. Δὲν λέγω, βεβαίως, ὅτι αὐτὰ τὰ ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Τὸ πῶς ἐφηρμόσθη ὁ νόμος 2058 ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Κυβερνήσεων τῆς Ε.Ρ.Ε., δύνανται νὰ τὸ γνωρίζουν ὅλοι οἱ συνάδελφοι καὶ οἱ συνάδελφοι τῆς ἀριστερᾶς. Τὸ πῶς καὶ μὲ ποία κριτήρια.....

§31Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐπιτρέπετε; Ἐὰν ἀσχοληθῆτε μὲ τὸ ἐὰν οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐφήρμοσαν μὲ πνεῦμα ἐπιεικείας τὸν νόμον 2058, ἐὰν εἰσέλθετε εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτό, τότε καθιστᾶτε περιττὰ ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε.

§32Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Νομίζω, ὅτι ἡ σιγὴ τῆς πτέρυγος αὐτῆς (τῆς ἀριστερᾶς) ἐπιβεβαιώνει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθην. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§33Η. ΗΛΙΟΥ. Θὰ λάβετε, ἐντὸς ὀλίγου τὴν ἀπάντησιν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. συνάδελφοι, τηρήσατε ἡσυχίαν καὶ μὴ διακόπτετε. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§35Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ὑπενθυμίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι εἰς τὰς φυλακὰς εὑρίσκονται 959 κατάδικοι. Ἐξ αὐτῶν οἱ 559 ἔχουν καταδικασθῆ ἀπὸ τὰ κακουργιοδικεῖα δι’ ἀνθρωποκτονίας. Καὶ πρόκειται περὶ καταδίκων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καταδικασθῆ ὄχι δι’ ἕνα, ἢ δύο ἢ διὰ μικρὸν ἀριθμὸν φόνων, ἀλλὰ περὶ καταδίκων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰς τὸ παθητικόν των δεκάδας ἢ ἑκατοντάδας, εἰς πολλὰς περιπτώσεις φόνων. Εὑρίσκονται ἐπίσης εἰς τὰς φυλακὰς 26 κατάδικοι Στρατοδικείων διὰ παράβασιν τοῦ Ν. 509 καὶ 339 κατάδικοι ἐπίσης Στρατοδικείων διὰ παράβασιν τοῦ Γʹ ψηφίσματος. Καὶ πρέπει νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῶν Στρατοδικείων, αἱ ἐπιβληθεῖσαι διὰ τὰς παραβάσεις αὐτάς, ἔτυχον ἀναθεωρήσεως, κατόπιν μέτρου ληφθέντος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου εἰς περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχεν παρέλθει ἡ ὀξύτης καὶ τὸ πάθος. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν σήμερον κρατοῦνται εἰς τὰς φυλακὰς οἱ 339 κατάδικοι, μεταξὺ τῶν ὁποίων περιλαμβάνεται καὶ ὁ Ἀμπατιέλος. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπαναλάβω καὶ νὰ ἀναγνώσω, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποστηθίσω τὴν φράσιν: «Τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1939, ὑπηρετῶν, μετὰ τὴν κήρυξιν τοῦ πολέμου, ἐπὶ τοῦ ἀτμοπλοίου Νεμέα, ἠρνήθη νὰ συνεχίσῃ τὸ ταξείδιόν του ἀπὸ Παναμᾶ εἰς Λισσαβῶνα, παρὰ τὰς διαταγὰς τοῦ πλοιάρχου καὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ παρέσυρε καὶ ἄλλους τοῦ πληρώματος εἰς στάσιν, ἐξαναγκάσας τὸν πλοίαρχον νὰ τὸν ἀπολύσῃ εἰς τὴν Σαγκάην». Κατὰ τὰ ἔτη 1940–41, διαρκοῦντος τοῦ Ἑλληνοϊταλικοῦ πολέμου, ἀνέπτυξε δρᾶσιν Κομμουνιστικὴν καὶ ὠργάνωσε στάσεις καὶ ἀπεργίας πληρωμάτων ἑλληνικῶν πλοίων, δι’ ὅ καὶ κατεδικάσθη εἰς φυλάκισιν παρὰ τοῦ Δικαστηρίου τοῦ Ἰλινόϊς, καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀπηλάθη ἀπὸ τὸ ἔδαφος τῶν Η.Π.Α. Καὶ ἦλθεν ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Καὶ εἶπον εἰς τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ 1940 πλέον, κατὰ τοὺς χειμερινοὺς μῆνας τοῦ 1940, ὅταν ἡ Ἑλλὰς «διεξῆγε εἰς τὰ βουνὰ τῆς Β. Ἠπείρου ἐπεκτατικὸν πόλεμον διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἰμπεριαλιστικῶν της σχεδίων» ὁ ὑπερήφανος Ἀμπατιέλος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ συνεργὸς αὐτῆς τῆς προσπαθείας καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν συνετάχθη μὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίζοντο διὰ τὴν ἐλευθερίαν. (Χειροκροτήματα).

§36Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Συνετάχθη μὲ τὸν φασισμὸν καὶ τὸν ναζισμόν. Θὰ ἀρχίσωμεν νὰ σᾶς λέγωμεν ἡμεῖς ναζιστάς.

§37Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὸν Μάϊον 1943 εὑρισκόμενος εἰς τὸ Κάρδιφ τῆς Ἀγγλίας ἵδρυσε τὴν ΟΕΝΟ καὶ διὰ τῶν ἐνεργειῶν του, ὡδήγει εἰς στάσεις τὰ πληρώματα τῶν πλοίων, ἐπὶ βλάβῃ τῶν Ἑλληνικῶν καὶ συμμαχικῶν συμφερόντων. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐξέδωσε ἡ ὀργάνωσίς του καὶ ἐφημερίδα, ὑπὸ τὸν τίτλον «Ἐλεύθερος Ἕλλην», ἡ διεύθυνσις τῆς ὁποίας ἀνετέθη εἰς τὸν κομμουνιστὴν Δ. Φωτιάδην, ἐπὶ τῷ σκοπῷ τῆς καλυτέρας ὀργανώσεως τοῦ ἔργου τῆς Ὁμοσπονδίας. Ἐν συνεχείᾳ ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς δίκης καὶ τὸν φάκελλον προκύπτει, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον τοῦ ἀνταρτοπολέμου, ὠργάνωσεν ἡ Ὁμοσπονδία, τῆς ὁποίας ψυχὴ ὑπῆρξεν ὁ Ἀμπατιέλος, κέντρον στρατολογίας ναυτεργατῶν ἰδίᾳ εἰς τὴν Μασσαλίαν καὶ τὴν Γένοβαν, τὰ ὅπλα δὲ τὰ ὁποῖα συνεκέντρωνεν ὁ Ἀμπατιέλος τὰ μετέφερε διὰ τοῦ πλοίου Καρακατσάνη ἢ Μπόλα εἰς τοὺς πολεμιστὰς τῆς Πελοποννήσου. Ἑπομένως οἱ συμπολῖται μου ὀφείλουν πολλὰ εἰς τὴν πίστιν τοῦ Ἀμπατιέλου εἰς τὴν Δημοκρατίαν. Καὶ σᾶς ἀνέγνωσα προχθές, ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἡ ἐφημερὶς αὐτή, ὁ «Ἐλεύθερος Ἕλλην», ἐκάλει τοὺς Ἕλληνας ναυτεργάτας νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ καράβια καὶ νὰ πᾶνε εἰς τὸ καράβι μὲ τὰ μεγάλα κατάρτια —εἰς τὸν Γράμμον— διὰ νὰ ἀγωνισθοῦν διὰ τὴν Δημοκρατίαν.

§38Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ἕν ἀπὸ τὰ χαρακτηριστικὰ τῆς δράσεως τοῦ Ἀμπατιέλου, εἶναι ὅτι, εἰς τὰ πληρώματα τὰ ὁποῖα εἶχεν ἐπιζητήσει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ ἐχρησιμοποίει ἐπὶ τῶν Ἑλληνικῶν πλοίων, ἦτο ὁ πρωτεργάτης τῆς ὀργανώσεως καταλήψεως τῶν πλοίων εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν, λόγος διὰ τὸν ὁποῖον συνελήφθη ἀπὸ τὸ Ἀγγλικὸν Ναυαρχεῖον καὶ ἀπηλάθη ἐξ Αἰγύπτου. Αὐτὸς εἶναι ὁ τιμώμενος ὑπὸ μερικῶν, ὡς τιμήσας τὸν συμμαχικὸν ἀγῶνα. (Χειροκροτήματα).

§39Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Διὰ τὰς πράξεις του, κ. συνάδελφοι, διαρκούσης τῆς ἀνταρσίας, ὁ Ἀμπατιέλος παρεπέμφθη εἰς τὸ Στρατοδικεῖον διὰ παράβασιν τοῦ Γʹ Ψηφίσματος, ἐν ἔτει 1948, πρωθυπουργοῦντος τοῦ ἀειμνήστου Ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τὸ Ἔκτακτον Στρατοδικεῖον τὸν κατεδίκασε διὰ τὴν πρᾶξιν του αὐτὴν εἰς τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου, μὲ τὴν ὀπισθόβουλον σκέψιν βεβαίως, νὰ στερήσῃ τῆς ζωῆς του ἕνα πολιτικὸν ἀντίπαλον τῆς μελλούσης νὰ συσταθῇ Ε.Ρ.Ε. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐν συνεχείᾳ, ἐν ἔτει 1952 ἤσκησε αἴτησιν ἀναθεωρήσεως ἐνώπιον τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ Στρατοδικείου ὁ Ἀμπατιέλος, ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου, ἀλλὰ καὶ πάλιν τὸ Ἀναθεωρητικὸν Δικαστήριον ἐνέμεινε εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Στρατοδικείου καὶ ἐπεκύρωσε τὴν ἀπόφασιν καθ’ ὅλας τὰς διατάξεις αὐτῆς. Καὶ μόνον ἡ δημοσίευσις τοῦ Ν. 2058 ἤρκεσε διὰ νὰ μετατρέψῃ τὴν εἰς θάνατον καταδίκην τοῦ Ἀμπατιέλου εἰς ποινὴν ἰσοβίου καθείρξεως. Διότι διὰ τοῦ Ν. 2058, πλὴν τῶν ἄλλων εὐεργετικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν διὰ τοὺς καταδίκους, περιελαμβάνετο καὶ ἡ μετατροπὴ τῆς ποινῆς τοῦ θανάτου εἰς ἰσόβιον κάθειρξιν. Φαίνεται, κ. συνάδελφοι, ὅτι τὸ 1952 καὶ τὸ Ἀναθεωρητικὸν Δικαστήριον ἐδούλευε εἰς τὰς αὐτὰς δυνάμεις —ἤθελε νὰ προπαρασκευάσῃ τὴν ἄνοδον εἰς τὴν ἐξουσίαν τῆς ΕΡΕ καὶ συνέλαβε ἀπὸ τότε καὶ ἀπεστέρησε τῆς ἐλευθερίας τοὺς πολιτικούς της ἀντιπάλους. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἐπιμείνω περισσότερον εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτό. Ἐλέχθη, ὅτι εἰς τὸν τόπον αὐτὸν δὲν ὑπάρχει Δημοκρατία, ὅτι ἔχει καταλυθῆ ἡ ἔννοια τῆς Δημοκρατίας. Ἐλέχθη ἀκόμη, ὅτι δὲν κυβερνᾷ ἡ πλειοψηφία. Δὲν γνωρίζω πῶς καὶ κατὰ τίνα τρόπον ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου 1961, καθ’ ὃν χρόνον ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. διεκήρυσσε, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. «βεβαίως παραμένει πάντοτε τὸ πρῶτον Κόμμα τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ ἄνευ τῶν ἐπεμβάσεων τῶν ἐκλογικῶν δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίσῃ αὐτοδύναμον πλειοψηφίαν», πῶς λοιπὸν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου 1961 μέχρι τοῦ 1962 ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ χάσῃ καὶ τὴν σχετικὴν πλειοψηφίαν, τὴν ὁποία τῆς εἶχεν ἀναγνωρίσει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τὰς ἐκλογάς;

§40Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Οὐδέποτε ἐλέχθη.

§41Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπουρ. Δικαιοσύνης). Ἐλέχθη καὶ ἔχω πρόχειρα τὰ μέσα τῆς ἀποδείξεως. Κύριοι συνάδελφοι, ἀτυχῶς τὰ συνταγματικὰ ὄργανα, εἰς τὰ ὁποῖα τὸ πολίτευμά μας καὶ τὸ Σύνταγμα ἔχει ἐμπιστευθῆ τὴν κρίσιν περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς, ἔχουν ἀντίθετον γνώμην. Καὶ ὅσα καὶ ἐὰν λέγωνται καὶ ὅσα καὶ ἐὰν ὑποστηρίζωνται παραμένει ἕνα καὶ ἀδιάψευστον γεγονός, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τοῦ ἐκλογοδικείου, τοῦ Ἀνωτάτου Συνταγματικοῦ Δικαστηρίου, τοῦ ἀπαρτιζομένου ἀπὸ ἰσοβίους δικαστὰς καὶ τῶν δύο Ἀνωτάτων Δικαστηρίων ἔκρινε διὰ σειρᾶς ἀποφάσεων, διὰ 100 περίπου ἀποφάσεων καὶ ἀπέρριψεν ὅλας τὰς ἐνστάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον ὑποβληθῆ μὲ βάσιν τὴν βίαν καὶ τὴν νοθείαν κατὰ τὴν περίοδον τῶν ἐκλογῶν. Καὶ μόνον εἰς μίαν περιοχὴν τῆς Βʹ ἐκλογικῆς περιφερείας Θεσσαλονίκης, ηὐδοκίμησεν ἡ ἔνστασις ἐκείνη διὰ 3 ἐκλογικὰ τμήματα, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία εἰς τὰ τρία αὐτὰ ἐκλογικὰ τμήματα μὲ τὸ γνωστὸν ἀποτέλεσμα. Αὐτὰ ἀποδεικνύουν αἱ ἀποφάσεις τοῦ Δικαστηρίου, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ χώρα μας, τὸ Σύνταγμά μας ἔχει ἐμπιστευθῆ τὴν κρίσιν καὶ τὸν ἔλεγχον τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος. Διότι, εἶναι εὐχερὲς εἰς πάντα πληττόμενον καὶ εἰς πάντα, ὁ ὁποῖος χάνει τὴν ἐκλογικὴν μάχην, νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἄλλοι παράγοντες συνετέλεσαν διὰ τὴν ἀπώλειαν τῆς πλειοψηφίας καὶ ὄχι ἡ ψῆφος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐμπιστευθῇ τὸ Σύνταγμα καὶ τὸ πολίτευμα εἰς τὴν διάθεσιν τὴν ὑποκειμενικὴν ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἔχει συμφέρον νὰ λάβῃ οἱανδήποτε θέσιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν τὸ Σύνταγμα ἔχει ἀναθέσει τὴν κρίσιν εἰς Συνταγματικὸν Δικαστήριον, τὸ ὁποῖον παρέχει ὅλας τὰς ἐγγυήσεις ἀμερολήπτου καὶ ἀδιαβλήτου κρίσεως. Ἐλέχθη ἀκόμη, διὰ νὰ εἴπωμεν καὶ πάλιν τὰ ἴδια, ὅτι τὰ Ποινικὰ Δικαστήρια, αἱ ἀποφάσεις τῶν Ποινικῶν Δικαστηρίων εἰς τὸν τόπον μας ἀπέδειξαν δῆθεν, ὅτι ἡ βία καὶ ἡ νοθεία ὑπῆρξαν οἱ συντελεσταὶ τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχει ἐκτεθῆ καὶ πάλιν καὶ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἄλλων συζητήσεων, ὅτι περίπου χωρὶς μεγάλας διακυμάνσεις εἰς ὅλας τὰς ἐκλογάς, ὁ αὐτὸς ἀριθμὸς μηνύσεων ὑποβάλλεται καὶ ὁ αὐτὸς ἀριθμὸς παραβάσεων ἐκδικάζεται ἀπὸ τὰ Ποινικὰ Δικαστήρια. Καὶ πρέπει νὰ ὑπομνησθῇ τοῦτο, ὅτι εὐθὺς μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 29ης Ὀκτωβρίου 1961 ἐξαπελύθη εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν τὸ σύνθημα: Φροντίσατε νὰ εὕρετε στοιχεῖα καὶ νὰ καταγγείλετε πᾶσαν παράβασιν ὀργάνων τῆς τάξεως, Προέδρων τῶν Κοινοτήτων, ὀργάνων τῆς αὐτοδιοικήσεως, ὁπλιτῶν τῶν ΤΕΑ, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ τὸ ὄργιον τῆς βίας καὶ τῆς νοθείας. Καὶ ὅμως εἰς ἄλλας περιόδους, εἰς ἄλλας ἐκλογὰς χωρὶς αὐτὰ τὰ συνθήματα τῆς κατὰ πάντα τρόπον ἀναζητήσεως τῶν παραβάσεων, ὑπεβλήθησαν περίπου αἱ αὐταὶ μηνύσεις. Καὶ ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν μηνύσεων, κύριοι συνάδελφοι; Ἠσκήθησαν 151 διώξεις κατὰ ἀστυνομικῶν ὀργάνων, — Ἀστυνομικὰ ὄργανα ἐννοῶ καὶ ὄργανα τῆς Χωρ)κῆς καὶ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων — ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ, ὁπλιτῶν τῶν ΤΕΑ καὶ ἀξιωματικῶν καὶ ἄλλων κρατικῶν ὀργάνων διὰ ἐκλογικὰς παραβάσεις. Ἐξεδόθησαν 100 ἀπαλλακτικαὶ ἀποφάσεις καὶ βουλεύματα, ἀφορῶσαι 188 πρόσωπα καὶ ἐξεδόθησαν ἀντιθέτως 39 καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις, ἀφορῶσαι 49 πρόσωπα. Ἐτέθησαν εἰς τὸ ἀρχεῖον μία δικογραφία καὶ παραμένουσιν ἐκκρεμεῖς 11 δικογραφίαι.

§42Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Τὸ λέγετε ὑπευθύνως;

§43Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Οἱ καταδικασθέντες τελεσιδίκως εἶναι 28 ἀστυνομικὰ ὄργανα, 15 ὄργανα τῶν ΤΕΑ, δύο χωροφύλακες, 3 Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων καὶ 1 νομαρχιακὸς ὑπάλληλος. Αὐτοὶ εἶναι οἱ τελεσιδίκως καταδικασθέντες. Ὅταν θὰ κριθοῦν καὶ αἱ ἄλλαι ἀποφάσεις τῶν πρωτοβαθμίων δικαστηρίων, τότε θὰ συζητήσωμεν, ἐὰν θὰ εἶναι τελεσίδικοι αἱ ἀποφάσεις.

§44Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Εἰς τὴν δευτέραν παρουσίαν ἀσφαλῶς. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§45Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἔχουν ἐκδοθῆ, κύριοι συνάδελφοι, τρεῖς καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις ἀφορῶσαι εἰς τρία πρόσωπα, φίλους τῆς Ε.Κ. Ἀλλὰ ἡ Ε.Ρ.Ε. δὲν ἔθεσε ποτὲ τὸ σύνθημα τῆς ἀναζητήσεως τῶν παραβάσεων καὶ τῆς ὑποβολῆς μηνύσεων κατὰ τῶν φίλων τῆς Ε.Κ. διὰ τὰς ἐκλογικὰς παραβάσεις...

§46Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Αὐτὸ ἔλλειψε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§47Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Παραμένουν ἀκόμη τρεῖς ἐκκρεμεῖς δικογραφίαι. Ἐξεδόθησαν ἐπίσης 15 καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις, ἀφορῶσαι 23 πρόσωπα, φίλους καὶ ὀπαδοὺς τοῦ ΠΑΜΕ καὶ παραμένουν ἀκόμη 2 δικογραφίαι.

§48Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνακριβές. Δὲν εἶναι ἐκλογικαὶ παραβάσεις. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§49Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ εὐγενέστατος, κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἀνεφώνησεν αὐτὴν τὴν φράσιν «ἀνακριβὲς» θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσκομίσῃ τὰς ἀποδείξεις του καὶ τὰ στοιχεῖα του. Ἀλλὰ ἐγὼ βασίζομαι ἐπὶ ἐπισήμων στοιχείων, τὰ ὁποῖα μοῦ ἔχει δώσει ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι, ὁ κ. συνάδελφος τῆς Ἑνιαίας Ἀριστερᾶς ἔχει ἄλλα στοιχεῖα, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἐπικαλεσθῇ. Καὶ τὸν βεβαιῶ, ὅτι θὰ τὸν ἀκούσω μὲ μεγάλην προσοχήν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὅμως μὲ ξενίζει εἶναι αὐτὴ ἡ ὀργίλη ἀναφώνησις «ἀνακριβές». Κύριοι συνάδελφοι, θὰ πρέπει νὰ τελειώσω τὴν ὁμιλίαν μου καὶ νομίζω, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον μεθ’ ὅσα ἐξετέθησαν νὰ ἐπισημάνω τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπισύρουν εἰς βάρος τῆς χώρας αἰτιάσεις, τὰς ὁποίας ἡμεῖς μόνον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιοῦμεν δι’ οἱουσδήποτε λόγους, οἱ ἐχθροὶ ὅμως τῆς χώρας, εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιοῦν ἐναντίον τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου. Δὲν θέλω νὰ ὑπενθυμίσω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον εἰς ἄλλην συνεδρίασιν περὶ τοῦ κοινοῦ ἀγῶνος, τὸν ὁποῖον ἑνιαῖος καὶ ἡνωμένος ἐκ τῆς ἀνάγκης τῶν πραγμάτων διεξάγει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐναντίον τῆς ὀργανωμένης μειοψηφίας τῆς ἔξωθεν κατευθυνομένης. Καὶ τὴν ψυχικὴν αὐτὴν ἑνότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ δὲν εἶναι πρέπον καὶ δὲν εἶναι καὶ ἐθνικὸν συμφέρον νὰ τὴν διασπάσωμεν δι’ οἱουσδήποτε κομματικοὺς ὑπολογισμούς, δι’ οἱουσδήποτε ἄλλους λόγους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς ψυχικῆς ἑνότητος τοῦ ἐθνικόφρονος λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Θὰ κλείσω τὴν ὁμιλίαν μου, κύριοι συνάδελφοι, ὑπενθυμίζων, διὰ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ ἐγκλήματος, ἐναντίον τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς ἐλευθερίας, μίαν πτυχὴν μιᾶς σελίδος τοῦ φόνου τοῦ Ψαρροῦ. Πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, περὶ στοιχείων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς ἐπισήμους ἐκδόσεις τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Καὶ ἔχω πᾶσαν πεποίθησιν ὅτι πρόκειται περὶ στοιχείων ἀκριβῶν, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ κανεὶς πίστιν ἀπόλυτον. Ἐπιστολὴ ἀπὸ τῆς 14ης Ἰανουαρίου 1944, ἀπευθυνομένη πρὸς τὴν στρατιωτικὴν Διοίκησιν τοῦ Γενικοῦ Στρατηγείου τοῦ ΕΛΑΣ. Λέγει τὰ ἑξῆς: «Πρῶτον, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Τσουδεροῦ καὶ τοὺς Συμμάχους (Ἀγγλία–Ἀμερικὴ–Ρωσία) ἔγινεν ἐπίσημος πρότασις γιὰ τὴ συμφιλίωσι καὶ τὸ σχηματισμὸ ἑνιαίου μετώπου τῶν ἀνταρτικῶν δυνάμεων τῆς Ἑλλάδος μὲ σκοπὸ τὴν καλύτερη καταπολέμισι τῶν Γερμανῶν ἐν ὄψει προσεχῶν ἐπιχειρήσεων τῶν συμμάχων εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ πρόταση αὐτὴ δὲν θὰ μποροῦσε νὰ γίνῃ ἂν αἱ δυνάμεις τῆς ἀντίδρασης εἶχαν ἐγκαίρως ἐκμηδενισθῆ ἢ ἂν εἶχε δημιουργηθῆ κατάστασις ἀνάλογος μὲ ἐκείνη ποὺ ἐδημιούργησαν οἱ δυνάμεις τοῦ Τίτο εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐα. 14–1–44 Κώστας» Καὶ ὀλίγας ἡμέρας, 3 ἢ 4 ἡμέρας πρὸ τοῦ φόνου τοῦ Ψαρροῦ, ἀπευθύνεται ἡ ἐπιστολὴ τοῦ γέρου, τοῦ Σάντου δηλαδή, πρὸς πρόσωπον κατέχον ἐπιφανῆ θέσιν. «Πρὸς τὴν Ὀργάνωσιν τοῦ ΕΛΑΣ. Διὰ τὸν Ψαρρὸν τὰ εἴπαμε πολλὲς φορὲς καὶ δὲν ξέρω γιατὶ ζητᾶτε νὰ σᾶς δώσουμε διαταγὴ διαλύσεως.... ἂν δὲν δεχθῆ τοὺς ὅρους μας.... τότε εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νὰ ξεκαθαρίσουμε τὴν κατάσταση δυναμικὰ καὶ κεραυνοβόλα χωρὶς χρονοτριβὲς ...... σ’ αὐτὸ τὸ σημεῖο ἐφιστῶ ἰδιαίτερα τὴν προσοχή σας γιὰ νὰ πάρετε τὰ ἀναγκαῖα στρατιωτικὰ μέτρα γιὰ τὴν περίπτωση αὐτὴ καὶ νὰ διατάξετε, δηλαδὴ νὰ λύσετε τὰ χέρια τοῦ Ρίζου νὰ ξεκαθαρίσῃ τὴν κατάσταση μόλις ὁ Ψαρρὸς ἀπορρίψῃ τοὺς ὅρους μας ἢ ἕνα ἐξ αὐτῶν.......Ἐπίσης νὰ σταλῇ καὶ αὐτὸ ποὺ σᾶς στέλνουμε γιὰ τὸν Τίτο. Γέρος» Κύριοι συνάδελφοι, παρῆλθεν βεβαίως ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἄοπλος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εὑρίσκετο εἰς τὴν διάθεσιν ἐξοπλισμένων ὀρδῶν, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐξυπηρέτουν τοὺς σκοποὺς καὶ τὰς ἐπιδιώξεις τὰς ὁποίας δίδει ἀναγλύφους ἡ ἐπιστολὴ τοῦ γέρου τοῦ ΕΛΑΣ. Ἂν ὅμως παρῆλθεν ἀνεπιστρεπτὶ ἡ ἐποχὴ αὐτή, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις νὰ ἀφήσωμεν καὶ πάλιν νὰ δημιουργηθοῦν γύρω ἀπὸ τὸν τόπον μας αἱ πλάναι καὶ αἱ παρεξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον δημιουργηθῆ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅταν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐσφάδαζεν ὑπὸ τριπλῆν κατοχὴν τῶν ἐχθρῶν (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ἔχει τὸν λόγον.

§51Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀνέλυσε δύο θέματα τὸ γενικώτερον θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος καὶ τὸ εἰδικώτερον θέμα τῶν πολιτικῶν κρατουμένων. Καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὸ πρῶτον θέμα ἔχομεν ἀνέκαθεν διατυπώσει τὰς ἀπόψεις μας, ὡμιλήσαμεν καὶ χθὲς καὶ θὰ ἔχωμεν τὴν εὐκαιρίαν δευτερολογοῦντες τὴν τελευταίαν ἡμέραν, τὴν Παρασκευήν, νὰ ἐκθέσωμεν καὶ πάλιν τὰς γνώμας μας· ἐκεῖνο μόνον τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω ὅσον ἀφορᾶ τὸ πρῶτον θέμα εἶναι ὅτι οὐδέποτε ὑπεστηρίξαμεν ἡμεῖς, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς ἦτο τὸ πρῶτον κόμμα, ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι ἦτο κόμμα μὲ μεγάλην δύναμιν. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην, πρῶτον κόμμα ἦτο ἡ Ε.Κ. καὶ τώρα εἶναι ἀκόμη μεγαλύτερον. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ θέμα τῶν πολιτικῶν κρατουμένων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐπεδόθη εἰς τὴν ἀνάγνωσιν ὡρισμένων κειμένων μου, τοῦ ἐκφράζω τὴν εὐγνωμοσύνην μου διότι εὗρον πράγματι ἕνα ἐξαίρετον ἀναγνώστην. Εἶμαι ὑπερήφανος δι’ ὅλους τοὺς λόγους μου, δι’ ὅλα τὰ κείμενα καὶ δι’ ὅλας τὰς πράξεις μου. Θεωρῶ μέγα τίτλον τῆς προσωπικῆς μου ζωῆς, τῆς πολιτικῆς μου ζωῆς καὶ εὐχαριστῶ τὸν Θεόν, διότι μὲ ἐβοήθησεν, συνεργαζόμενος μὲ ὅλους τοὺς ἐκπροσώπους τῶν ἄλλων κομμάτων τῆς χώρας νὰ ὁδηγήσω εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Ἑλλάδος. (Θόρυβος ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ γίνωνται διακοπαί. Προσεπάθησα προηγουμένως καὶ ἐπέτυχα νὰ ἀποφευχθοῦν αἱ διακοπαὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης.

§53ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐγένοντο.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκεῖναι εἶναι συνηθισμέναι διακοπαὶ μὴ δυνάμεναι νὰ ἐλεγχθοῦν.

§55Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἔχουν ἐθνικὸν μένος οἱ συνάδελφοι.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβοηθεῖτε τὸν ἀρχηγόν σας, συγχαρητήρια.

§57Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ εἰδικὸν θέμα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει κάμει βαρὺ λάθος εἰς τὴν διεύθυνσιν. Διότι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἡ Ε. Ρ.Ε. δὲν ἔχει τίτλους νὰ εἶναι κατήγορος. Εἶναι κατηγορουμένη. (Χειροκροτήματα). Ἡμεῖς ἀνέκαθεν ὑπεστηρίξαμεν τὴν ἀνάγκην κυρώσεων. Ἀκόμη καὶ εἰς τὸν Λίβανον ὁμιλοῦντες ἐνώπιον τῶν ἐκπροσώπων τοῦ ΚΚΕ, εἰς μίαν κρισιμωτάτην ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὴν χώραν τὸ ΕΑΜ ἦτο παντοδύναμον, καὶ ἐν ἀναμονῇ τῆς συστάσεως τῆς Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Ἑνότητος εἴπομεν «Ἡ σημερινὴ ἐπίτευξις εἰς τὰς συνεργασίας μας δὲν ἠμπορεῖ νὰ σημαίνῃ οὔτε ἀμνήστευσιν οὔτε λήθην τοῦ παρελθόντος. Ἕκαστος θὰ διατηρήσῃ ἀκεραίους καὶ τοὺς τίτλους καὶ τὰς εὐθύνας του καὶ ἐνώπιον τῆς ἱστορίας καὶ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. Καθὼς ἐπίσης καὶ ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης, ὅταν πρόκειται, δι’ ἐγκλήματα κοινοῦ δικαίου». Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ ἐμμονή μας εἰς μίαν κρισιμωτάτην ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν διεθέταμεν ὑλικὴν δύναμιν. Ἤλθαμεν κατόπιν εἰς τὴν ἀρχὴν μετὰ τὸν συμμοριτισμόν. Ποία ἦτο ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἐφηρμόσαμεν; Τὰ πρῶτα μέτρα ἦσαν μέτρα ἀναθεωρήσεως τῶν δικῶν. Δὲν ὑπῆρξεν οὔτε ἀμνήστευσις, οὔτε ἀπόλυσις. Παρεδώσαμεν τὸν μέγαν ἀριθμὸν τῶν καταδίκων ἀπὸ τὰ στρατοδικεῖα εἰς ἀναθεώρησιν ἐπίσης ἀπὸ τὰ στρατοδικεῖα. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἀπέδειξεν, ὅτι αἱ πρῶται ἀποφάσεις εἶχον ἐκδοθῆ ὑπὸ τὰς θερμὰς συνθήκας τοῦ ἐμφυλίου πολέμου. Ἀπὸ τοὺς 20.000 περίπου καταδίκους ἠθωώθησαν αἱ 15.000 καὶ ἔμειναν 5000. Ἦλθεν κατόπιν ἡ δευτέρα περίοδος τῆς Κυβερνήσεως Κέντρου. Τὰ «μέτρα εἰρηνεύσεως». Ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν ἀπὸ τὴν δευτέραν Κυβέρνησιν; Ὡρίσθη ὅτι δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ δίδῃ ἀναστολὴν ἀλλὰ ὑπὸ δύο προϋποθέσεις, πρῶτον, ὅτι θὰ ἔχῃ σύμφωνον γνώμην συμβουλίου καὶ δεύτερον ὅτι θὰ τὴν δικαιοῦται μόνον μέχρι τῆς ποινῆς τῶν προσκαίρων δεσμῶν. Καὶ ἔρχεσθε σεῖς, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, εἰς τὰ 1955 καὶ καταργεῖτε τὴν «σύμφωνον» γνώμην, καὶ δίδετε εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ κατ’ ἐλευθέραν καὶ αὐθαίρετον κρίσιν, περὶ τῆς παραμονῆς ἢ ἀπολύσεως τῶν καταδίκων. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἔχετε τὴν τόλμην, σήμερον, νὰ ἔρχεσθε καὶ νὰ καταγγέλλετε ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι ἐλάβομεν ὅλα τὰ μέτρα προνοίας, σεῖς οἱ ὁποῖοι κατηργήσατε πᾶσαν ἔννοιαν Δικαιοσύνης καὶ ἀνεθέσατε τὴν ἀπόλυσιν ὅλων τῶν καταδίκων εἰς τὰ κομματικὰ κριτήρια τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε. Καὶ ἐπὶ πλέον δὲν ἠρκέσθητε εἰς τὴν ἀπόλυσιν μέχρι τῶν προσκαίρων δεσμῶν, ἀλλὰ ἐπροχωρήσατε εἰς τὴν ἀπόλυσιν καὶ μέχρι τῶν ἰσοβίων δεσμῶν, δηλαδὴ μέχρι καὶ τῶν εἰδεχθῶν ἐγκληματιῶν. Μὲ ποῖον δικαίωμα ἔρχεσθε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ ὑπαινίσσεσθε τὴν Ε.Κ. ἡ ὁποία εἶναι ὑπερήφανος διὰ τὴν ἔνδοξον ἐθνικὴν ἱστορίαν της, σεῖς οἱ ὁποῖοι διετηρήσατε ὑπὲρ τοῦ κόμματος τὸ δικαίωμα τῆς κρατήσεως ἢ ἀπολύσεως ἀπὸ τὰς φυλακὰς τῶν καταδίκων; Ὅταν σεῖς ὡμολογήσατε, ὅτι ἐπὶ 3.000 ἔχετε μέχρι τοῦδε ἀπολύσει τὰς δύο χιλιάδας, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ εἰδεχθεῖς ἐγκληματίας ἰσοβίων δεσμῶν, πῶς τολμᾶτε νὰ ἐμφανίζεσθε κατήγοροι ἡμῶν; (Χειροκροτήματα). Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ἐμφανίζεσθε ἀπὸ τοῦ βήματος, ὡς κατήγοροι, ὑπαινισσόμενοι εὐθύνας ἰδικάς μας. Δὲν ἔχετε αὐτὸ τὸ δικαίωμα. Ἀπὸ τὴν ὥραν, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ποὺ ὡς Ὑπουργὸς ἔχετε τὸ αὐθαίρετον δικαίωμα τῆς ἀπολύσεως οἱουδήποτε καταδίκου, παύει πλέον ἡ ἔννοια τῆς Δικαιοσύνης. Γίνονται πλέον ὄχι κρατούμενοι τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Καὶ αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τῶν χθεσινῶν μου λόγων. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ Κέντρου). Κατηργήσατε σεῖς, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. τὴν ἔννοιαν τῆς δικαιοσύνης, μὲ τὸν νόμον τὸν ὁποῖον ἐκάματε καὶ μὲ τὸν τρόπον τῆς ἐφαρμογῆς, διότι ἀπολύσατε ἕως τώρα ἐκ τῶν 3.000 2.000. Ἀπολύσατε καταδίκους μὲ εἰδεχθέστατα ἐγκλήματα καὶ κρατεῖτε καταδίκους μὲ μικρότερα ἀδικήματα. Ἰδοὺ ἡ βαρυτάτη εὐθύνη σας. Ἀπεδείξατε καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, ὅτι εἶσθε κομματικὸν κράτος καὶ εἰς τὸ συμφέρον τοῦ κόμματος θυσιάζετε τὸ γενικώτερον συμφέρον τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ Κέντρου). Ὁμιλῶν τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1957 ἐπὶ τοῦ θέματος εἰς τὴν Βουλὴν καὶ —εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης διότι τὸ ἀνέφερεν— εἶπον, ἡ πολιτικὴ τῆς δημοκρατικῆς παρατάξεως εἶναι, νὰ καθιερωθῇ νομοθετικῶς ἡ ἀρχὴ τῆς ὑπὸ ὅρον ἀπολύσεως, ἐφ’ ὅσον ἔγινεν ἔκτισις ποινῆς 10 ἐτῶν. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπὶ 5ετίαν ὑπάρχῃ νομιμόφρων διαβίωσις τότε θὰ ἀμνηστεύεται». Ὑποστηρίζομεν καὶ σήμερον, ὅσα ὑπεστηρίζαμεν καὶ τότε. Καὶ ἂν αὐτὴ ἡ ἀρχὴ εἶχεν ἐφαρμοσθῆ δὲν θὰ παρείχοντο σήμερον εἰς τὸν διεθνῆ κομμουνισμὸν εὐκαιρίαι διαβολῆς. Ἀπευθύνεσθε πρὸς ἡμᾶς, ὑπαινισσόμενοι, ὅτι ἡμεῖς καταλογίζομεν εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε., ὅτι ἔχει εἰς τὰς φυλακὰς τοὺς πολιτικοὺς τῆς ἀντιπάλους. Δὲν ἔχετε αὐτὸ τὸ δικαίωμα. Οὐδαμοῦ καὶ οὐδέποτε ἡμεῖς προέβημεν εἰς παρόμοιον ὑπαινιγμόν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς κατηγγείλαμεν, τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, εἶναι ὅτι μὲ κριτήρια κομματικὰ διαχειρίζεσθε ἕνα μέγα θέμα καὶ παρέχετε ἐπιχειρήματα εἰς τοὺς ἐχθροὺς τῆς Ἑλλάδος. Ἐφ’ ὅσον ἐσεῖς μὲ προσωπικάς σας ἀποφάσεις, ἀπελύσατε μέχρι τοῦδε τοὺς 2.000, ἡ κράτησις τῶν ὑπολειπομένων χιλίων, εἶναι πρῶτον παραβίασις τῆς ἐννοίας τῆς δικαιοσύνης καὶ δεύτερον εἶναι μωρὰ πολιτικὴ πρᾶξις. Διότι ἐφ’ ὅσον ὅλοι ἔφυγον ἐπὶ τέλους καὶ ἔφυγον μὲ ἰδικήν σας ἀπόφασιν, τὸ νὰ γίνῃ κράτησίς των προσφέρει μόνον ὑπηρεσίας εἰς τὴν προπαγάνδαν τοῦ διεθνοῦς κομμουνισμοῦ ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος. Ἰδοὺ ἡ μωρία τῆς πολιτικῆς σας πράξεως, καὶ αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τῶν χθεσινῶν μου λόγων. Ὅτι μὲ τὸν νόμον καὶ μὲ τὰς πράξεις σας, καταστήσατε τοὺς ἐγκληματίας πολιτικοὺς κρατουμένους. Ἐν ὀνόματι τοῦ Ἔθνους, ἐν ὀνόματι τῆς δικαιοσύνης, καταγγέλλομεν τὴν πολιτείαν τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε., ἡ ὁποία διαχειρίζεται κατ’ αὐτὸν τὸν αὐθαίρετον μωρὸν καὶ κομματικὸν τρόπον καὶ αὐτὸ τὸ μέγα θέμα τῶν κρατουμένων. Μόνον μία δημοκρατικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ χαράξῃ αὐτὴν τὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς καθωρίσαμεν καὶ ἡ ὁποία θὰ ἀποδείξῃ μὲ τὴν πολιτικήν της καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅτι σέβεται καὶ ὑπερασπίζει καὶ τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν δικαιοσύνην, μόνον αὐτὴ δύναται νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν γραμμὴν αὐτήν. Καὶ αὐτὴν τὴν ἐπαγγελίαν μόνον ἡ Ἕνωσις Κέντρου δύναται νὰ παράσχῃ εἰς τὸν λαόν. (Χειροκροτήματα).

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§59Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Κύριοι συνάδελφοι, ἦτο φυσικὸν καὶ τὸ ἀνεμέναμεν ὅλοι νὰ στενοχωρηθῇ καὶ νὰ ὀργισθῇ ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Κατ’ οὐσίαν ἡ στενοχώρια καὶ ἡ ὀργή του δὲν στρέφονται ἐναντίον ἡμῶν, στρέφονται ἐναντίον τοῦ χθεσινοῦ ἑαυτοῦ του. Εἶμαι ἐν ὀνόματι τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐν ὀνόματι τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ εὐτυχής, διότι προβαίνω εἰς τὴν διαπίστωσιν, ὅτι ἐμμέσως ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἀνεκάλεσεν ὅ,τι εἶχεν εἴπει χθές.

§60ΦΩΝΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΕΝΩΣΕΩΣ ΚΕΝΤΡΟΥ. Αἶσχος, αἶσχος.

§61Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Τί σημαίνει αὐτὸ τὸ «αἶσχος» κύριοι; Ἀναμείνατε νὰ ἀκούσητε καὶ θὰ ὑποχρεωθῆτε νὰ ἀκούσητε καὶ τὰς ἐξηγήσεις, διατὶ ἀνεκάλεσε καὶ πῶς καταλήγω εἰς τὸ συμπέρασμα αὐτό.

§62Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ποῦ εὑρήκατε τὴν ἀνάκλησιν;

§63Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Δημοκρατικώτατε, κ. Ταλιαδούρη, ἔχετε καθῆκον νὰ ἀκούσετε......

§64Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι διαστροφάς.....

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεκάλεσα νὰ μὴ διακόπτετε.

§66Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Χθές, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου περιέπεσεν, ὅπως εἶπον καὶ χθές, ἀλλὰ εἶχε ἐξέλθει τῆς αἰθούσης, εἰς ἕνα μέγα λογικὸν λάθος καὶ ἕνα βαρύτατον ἐθνικὸν λάθος. Σήμερον, δημοσιεύεται εἰς τὰς ἐφημερίδας τοῦ κόσμου ὁλοκλήρου ἡ φράσις τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποίησε. Δημοσιεύεται, ὅπως προέβλεψα χθές, ἡ φράσις ἐκείνη διὰ τῆς ὁποίας ἐχαρακτήρισε τοὺς κρατουμένους εἰς τὰς φυλακὰς ὡς πολιτικοὺς κρατουμένους. Διὰ τῆς φράσεως τῆς χθεσινῆς ἔβλαψε τὴν χώραν.

§67ΦΩΝΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΕΩΣ. Αἶσχος, αἶσχος.

§68Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.)........ καὶ δὴ ἀρχηγὸς κόμματος, ὁ ὁποῖος πολλὰ ἔχει προσφέρει εἰς τὸ Ἔθνος. Καὶ ἐσκέφθη, ἐφ’ ὅσον χωρὶς νὰ ἔχῃ κατὰ τὴν χθεσινήν του ὁμιλίαν συλλάβει τὴν ἔκτασιν τῆς βλάβης τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ προκαλέσῃ διὰ τῆς ἀσφαλῶς προετοιμασθείσης φράσεως τὴν ὁποίαν ἐξεστόμισεν, ἐσκέφθη μεθ’ ὅσα εἴπομεν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, διότι εἶναι φορεὺς ἐντόνου ἐθνικῆς συνειδήσεως καὶ ἔχει πράξει πάντοτε τὸ καθῆκον του, ἐσκέφθη ὅτι, ἔπρεπε νὰ ἄρῃ τὴν αἰτίαν τῆς βλάβης τὴν ὁποίαν εἶχε προκαλέσει. Ἡ αἰτία ἦτο ἡ φράσις του καὶ σήμερον τὴν ἀνεκάλεσεν. Εἴτε τὸ θέλουν οἱ ἀξιότιμοι ὀπαδοί του, εἴτε ὄχι, ἔφθασε σήμερον μέχρι τοῦ σημείου ἀντεπιτιθέμενος κατὰ τρόπον ὀργίλον νὰ κατηγορήσῃ ἡμᾶς, διότι ἀπελύσαμεν καὶ ἀπολύομεν τοὺς κρατουμένους, τοὺς πολιτικοὺς κρατουμένους, ὅπως τοὺς εἶχε χαρακτηρίσει, κατηγόρησε τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, διότι διηύρυνε τὰ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του ὡς Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐν ἔτει 1950 θεσπισθέντα κατ’ ἀρχὴν μέτρα. Οὔτε διὰ τῶν μέτρων ἐκείνων εἶχον μεταβληθῆ οἱ κρατούμενοι ἀπὸ κρατούμενοι κοινοῦ δικαίου εἰς πολιτικούς, οὔτε διὰ τῶν συμπληρωματικῶν μέτρων, ἀξιότιμε κ. Ἀρχηγὲ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, μετεβλήθησαν ἐν ἔτει 1955 οἱ κρατούμενοι μεταμφιεσθέντες εἰς κρατουμένους πολιτικούς. (Χειροκροτήματα). Λάθος μέγα, τὸ ὁποῖον εὐτυχῶς ἀντελήφθητε καὶ ἔπρεπε μὲ τὸ ἦθος τὸ ὁποῖον σᾶς διακρίνει, μὲ τὴν μακρὰν ἐθνικὴν ἱστορίαν σας πρὸς τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι τὸν ἑαυτόν μου ἰδιαιτέρως κατὰ μίαν κρίσιμον περίοδον συνυφασμένον καὶ αὐτὸ τὸ θεωρῶ τιμήν μου, ἔπρεπε νὰ φθάσετε καὶ μέχρι τοῦ σημείου κατὰ τρόπον ἄμεσον νὰ εἰπῆτε ὅτι ἦτο λάθος. Τὸ εἴπατε ἐμμέσως καὶ ἐθύμωσαν πρὸ ὀλίγου οἱ ὀπαδοί σας, ὅταν ἀνεγνώρισα μετὰ βαθείας ἱκανοποιήσεως ὅτι ἐμμέσως ἀνεκαλέσατε τὴν χθεσινὴν φράσιν. Ἔπρεπεν ὅμως καὶ κατὰ τρόπον ἄμεσον νὰ τὴν ἀνακαλέσητε ἀπόψε. Ἀπόψε δὲν τοὺς ὠνομάσατε πολιτικοὺς κρατουμένους Σᾶς εὐχαριστεῖ ἡ Κυβέρνησις ἐν ὀνόματι ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους. Ὑπῆρξε ἡ πρᾶξις αὐτὴ ἀπόψε πρᾶξις γενναία. Ὁ ἀγαπητός μου παλαιός μου φίλος, ὁ ὁποῖος κατὰ πᾶσαν πιθανότητα δὲν μὲ ἀγαπᾶ πλέον, ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Ταλιαδούρης πολλάκις δυστροπεῖ καὶ ἐκρήγνυται, ὅταν ὁμιλῶ. Ἀντέδρασε καὶ ἀπόψε εἰς μίαν διακοπὴν τὴν ὁποίαν ἔκαμα εἰς τὴν ἀρίστην καὶ ἔξοχον ὁμιλίαν τοῦ ἀξιοτίμου καὶ ἀγαπητοῦ συναδέλφου μου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Διέκοψα τὸν κ. Παπακωνσταντίνου, διὰ νὰ διατυπώσω μίαν παράκλησιν καὶ ὄχι διὰ νὰ φέρω εἰς δύσκολον θέσιν τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. Διέκοψα διὰ νὰ κάμω καλὸν εἰς τὸν τόπον μας —ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ τόπος του— τὶ ἐζήτησα; Χωρὶς νὰ θέλω νὰ ἐπέμβω εἰς τὴν συνείδησιν κανενὸς διετύπωσα μίαν παράκλησιν. Ποίαν; Αἱ ἐφημερίδες τοῦ Ἐξωτερικοῦ, ὡρισμέναι, καὶ ὡρισμέναι ὀργανώσεις ὀνομάζουν συνεχῶς τοὺς κρατουμένους, ἔναντι τῶν ὁποίων ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐπιδεικνύει αὐτὴν τὴν μεγάλην ἐπιείκειαν, πρὸς τὴν ὁποίαν διαφωνεῖ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ἀγωνιστὰς ἐθνικοὺς καὶ λέγει ὅτι τοὺς ἔχομεν εἰς τὰς φυλακὰς ἡμεῖς οἱ Γερμανόφιλοι, οἱ φασίσται, οἱ Ναζισταί.

§69ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΚ. Σεῖς ὄχι.....

§70Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὅλοι μας ὄχι. Ἠκούσατε τὶ εἴδους πόλεμον εἶχε κάμει κατὰ τοῦ Χίτλερ ὁ κ. Ἀμπατιέλος ὁ σύζυγος τῆς κυρίας Ἀμπατιέλου. Ἔκαμε συστηματικὸν σαμποτὰζ ἐναντίον τοῦ συμμαχικοῦ ἀγῶνος καὶ αὐτὸ διεπιστώθη εἰς τὰς Η. Π.Α. καὶ τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν καὶ εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου. Καὶ ἐπειδὴ εἰς τὴν παγίδα περὶ τῆς ποιότητος τῶν εἰς τοὺς φυλακὰς κρατουμένων πίπτουν καὶ ἄνθρωποι καλῆς πίστεως ἐζήτησα τὴν βοήθειαν καὶ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. ὄχι χάριν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ πρὸς διάψευσιν τῆς συκοφαντίας, ὅτι εἰς τὴν χώραν μας κρατοῦνται εἰς τὰς φυλακὰς ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀντιθέτως πρὸς ἡμᾶς καὶ πρὸς ὑμᾶς τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν Ε.Κ. ἤτοι πρὸς ὅλους ἡμᾶς, ἠγωνίσθησαν ἐναντίον τοῦ κατακτητοῦ. Δὲν πρέπει νὰ διαφωτίσωμεν τὴν διεθνῆ κοινὴν γνώμην; Ἡ φωνή μας ὡς φωνὴ τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τῆς ὁποίας στρέφονται αἱ διαβολαί, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρκέσῃ καὶ δι’ αὐτὸ ζητῶ καὶ τὴν βοήθειάν σας. Διατὶ ἐξενίσθη ὁ φίλος μου κ. Ταλιαδοῦρης ἐκείνην τὴν στιγμήν; Τὸν ἤκουσα ἐδῶ, μολονότι καὶ οἱ στενογράφοι δὲν θὰ ἤκουσαν ἴσως τὴν φράσιν του, τὸν ἤκουσα νὰ λέγῃ, ὅτι μόνον ὁ Κανελλόπουλος ζητεῖ τέτοια πράγματα. Τὶ ἐζήτησα; Ἐζήτησα πρὸς χάριν τῆς χώρας νὰ ἐξαφανισθῇ μία συκοφαντία ἡ ὁποία βλάπτει, ὄχι μόνον τὴν ΕΡΕ, ὄχι μόνον τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι μόνον τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, ἀλλὰ ὅλους τοὺς Ἕλληνας, ὅλην τὴν χώραν. Ἐὰν δὲν θέλετε, μὴ τὸ κάμετε. Μετὰ τὴν ἀποψινὴν ἀγόρευσιν τὴν ἀπαντητικὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. δὲν εἶναι καὶ τόσον ἀναγκαῖον νὰ τὸ κάμετε, διότι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. διὰ τῆς ἀποψινῆς δευτερολογίας του ἀνεκάλεσεν ἐμμέσως τὸν χθεσινὸν χαρακτηρισμόν του, ὁ ὁποῖος ἦτο ἄστοχος καὶ ἀτυχὴς καὶ ἔθεσε τὰ πράγματα ἀπὸ ἀπόψεων ἐνοχῆς τῶν κρατουμένων εἰς τὴν θέσιν των. Εἶπεν, ὅτι εἶναι ἐγκληματίαι. Καὶ αὐτὸ ἐλπίζω νὰ τηλεγραφηθῇ διὰ νὰ μὴ θεωρῆται ἡ Κυβέρνησις ὅτι κατακρατεῖ εἰς τὰς φυλακὰς ἰδικούς της ἀντιπάλους. Δεύτερον, εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὅτι ἐπροχώρησεν ἡ Ε.Ρ.Ε. περισσότερον τοῦ δέοντος ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιεικείας. Δὲν θὰ ἔπρεπε, εἶπε, τὰ εἰδεχθῆ ἐγκλήματα, συνεπεία τῶν ὁποίων ἐπεβλήθη εἰς τοὺς ἐνόχους ποινὴ ἀνωτέρα τῶν προσκαίρων δεσμῶν νὰ περιληφθοῦν εἰς τὴν διαδικασίαν τῆς ἀποφυλακίσεως διὰ τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως. Εἶναι σημαντικὴ ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ., τὴν ἐπισημαίνομεν καὶ τὴν ἐπισημαίνομεν ὄχι μόνον ἐν Ἑλλάδι ἀλλὰ καὶ διεθνῶς. Ἐν τούτοις ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ σκεπτομένη κατὰ τρόπον ἀνθρωπιστικὸν ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ προχωρήσῃ καὶ ἔπρεπε νὰ ἀποφυλακίσῃ καὶ νὰ ἀπελευθερώσῃ καὶ ἐγκληματίας τῶν ὁποίων τὰ ἐγκλήματα τὰ εἰδεχθῆ εἶχον προκαλέσει καὶ τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου ἢ τὴν ποινὴν τῶν ἰσοβίων δεσμῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἑπομένως κατὰ τὴν γνώμην αὐτῆς ταύτης τῆς ἀνενδότου Ἀντιπολιτεύσεως, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, εἶναι ἀνθρωπιστικωτέρα, δημοκρατικωτέρα καὶ ἐλευθεριωτέρα ἀπὸ ὅ,τι θὰ ἦτο αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ.

§71Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀλλὰ δὲν θὰ ὑπῆρχον κομματικὰ κριτήρια.

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐν πάσῃ περιπτώσει διερωτῶμαι καὶ ἐρωτῶ, διατὶ ἔπρεπε ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. μὲ αὐτὸ τὸ ὕφος τὸ ὀργίλον νὰ στραφῇ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰδικώτερον ἐναντίον τοῦ φίλου μου κ. Παπακωνσταντίνου; Τὶ τοῦ κατελόγισεν, ὅτι ἐπανῆλθεν ἀναλυτικώτερον εἰς τὸ θέμα τὸ ὁποῖον χθὲς ἐπεσήμανα καὶ εἰς τὸ σφάλμα τὸ ὁποῖον διέπραξε χθὲς καὶ τὸ ὁποῖον σήμερον ἀνεκάλεσεν. Καθῆκον τοῦ κ. Παπακωνσταντίνου ἦτο νὰ τὸ πράξῃ. Ἀφοῦ ἔπραξε καλῶς αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. νὰ ἀνακαλέσῃ, καθῆκον καὶ ἡμῶν ἦτο νὰ ἐπισημάνωμεν τὴν ἀνάγκην τῆς ἀνακλήσεως χάριν τοῦ Ἔθνους, χάριν τοῦ τόπου χάριν τῆς Πατρίδος εἰς τὴν ὁποίαν τόσον πολλὰ καὶ ὑμεῖς κ. Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Κ. ἔχετε προσφέρει. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§73Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εὑρίσκεται, προφανῶς, ὑπὸ τὸ κράτος πλήρους συγχύσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Διότι εἶπον σήμερον ὅσα εἶπον καὶ χθές. Οὐδέποτε ὑπεστήριξα ὅτι εἰσῆλθον εἰς τὰς φυλακὰς ὡς πολιτικοὶ ἀντίπαλοι τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι στεροῦνται εὐθυνῶν ἢ ὅτι ἀδίκως κατεδικάσθησαν. Οὐδέποτε. Τὶ εἶπον; Μετὰ τὸν νόμον ποὺ ἐκάματε, μετὰ τὸν τρόπον ποὺ τὸν ἐφηρμόσατε, σύμφωνα μὲ τὸν ὁποῖον ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, κατὰ τὴν αὐθαίρετον κρίσιν του, κατὰ τὰς δηλώσεις μετανοίας, κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ Κόμματος ἔχει ἀπολύσει τοὺς εἰδεχθεστέρους ἐγκληματίας, ἔπειτα ἀπὸ ὅλα αὐτά, ἔννοια τῆς Δικαιοσύνης δὲν ὑπάρχει. Οἱ κρατούμενοι, πλέον, μεταβάλλονται δι’ αὐτοῦ τοῦ νόμου καὶ δι’ αὐτῆς τῆς ἐφαρμογῆς εἰς πολιτικοὺς κρατουμένους. Εἶναι κρατούμενοι ὄχι τῆς Δικαιοσύνης. Εἶναι κρατούμενοι τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον καὶ πάντοτε. Ἔπειτα ἀπὸ αὐτὸν τὸν νόμον, ἔπειτα ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐφαρμογήν, ὅσοι κρατοῦνται εἶναι κρατούμενοι τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὄχι τῆς δικαιοσύνης. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ἰδοὺ τὸ χθεσινὸν κείμενον διὰ νὰ τὸ ἀκούσῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος τελεῖ ὑπὸ τὸ κράτος συγχύσεως. Διὰ νὰ διαπιστωθῇ, ὅτι πρόκειται περὶ ἐπαναλήψεως καὶ ὄχι περὶ ἀνακλήσεως. Διότι καὶ χθὲς ὑπὸ τὸ κράτος τῆς αὐτῆς συγχύσεως, ὁ κ. Κανελλόπουλος ἀπεκόμισε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι, ἔπειτα ἀπὸ τὴν θυελλώδη ἐπιδοκιμασίαν τοῦ λαοῦ τῆς Θεσσαλίας, κατὰ τὴν περιοδείαν μου, συνήγαγεν τάχα τὸ συμπέρασμα ἠπιωτέρου τόνου εἰς τὴν Βουλήν! Ἰδοὺ τὸ χθεσινὸν κείμενον κ. Πρόεδρε καὶ κ. βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, ἰδοὺ τὸ χθεσινὸν κείμενον ἀπὸ τὰ πρακτικά: «Ἦλθε κατόπιν ἡ δευτέρα Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ἡ ὁποία ἐφήρμοσε «μέτρα εἰρηνεύσεως». Ἐνομοθετήθη τότε ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δύναται, κατόπιν συμφώνου γνώμης Ἐπιτροπῆς, νὰ ἀπολύσῃ τῶν φυλακῶν καταδίκους, μέχρι καὶ προσκαίρων δεσμῶν. Καὶ ἦλθεν κατόπιν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ὀλίγας ἑβδομάδας μετὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς ἀρχῆς προέβη εἰς τὴν τεραστίαν παραχώρησιν, νὰ ὁρίσῃ, ὅτι καταργεῖται ἡ σύμφωνος γνώμη τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ διευρύνεται τὸ δικαίωμα ἀπολύσεως μέχρι τῶν ἰσοβίων δεσμῶν. Ἑπομένως ἀπὸ τοῦ 1955 ἔχομεν μίαν νομοθεσίαν τῆς ΕΡΕ, συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς καὶ ἐναντίον γνώμης τῆς Ἐπιτροπῆς δύναται ἐλευθέρως, κατὰ τὴν κρίσιν του, νὰ ἀπολύσῃ κατάδικον μὲ ποινὴν μέχρι καὶ ἰσοβίων δεσμῶν. Ἀγαπητοί μου συνάδελφοι, ἀπὸ τὴν ὥραν ποὺ ὑπάρχει τοιοῦτο δικαίωμα ἑνὸς ἀνθρώπου, ἑνὸς Ὑπουργοῦ, παύει ὁ κρατούμενος νὰ εἶναι δικαστικὸς κρατούμενος. Εἶναι πολιτικὸς κρατούμενος, εἶναι κρατούμενος τοῦ Ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης. (Χειροκροτήματα). Διότι ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, ὅταν ἐξαρτᾶται ἡ ἀπελευθέρωσις ἑνὸς καταδίκου, ἀκόμη καὶ ἰσοβίων δεσμῶν ἀπὸ τὴν θέλησιν ἑνὸς ἀνθρώπου χωρὶς μάλιστα καμμίαν δικαστικὴν κρίσιν, τότε βεβαίως ὁ χαρακτὴρ τῆς κρατήσεως, εἶναι πολιτικός. Καὶ ἡ παραμονή του, ἢ ἡ ἀπόλυσίς του εἶναι πρᾶξις σκοπιμότητος ἢ ἐθνικῆς ἢ κομματικῆς. Καὶ συνέβη, βεβαίως, περισσότερον τὸ δεύτερον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης. Καὶ ἐφήρμοσε πράγματι ἡ Ε.Ρ.Ε., ὅπως εἶπεν καὶ προχθὲς ἀκόμη ὁ κ. Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης εἰς εὐρυτάτην ἔκτασιν αὐτὸ τὸ δικαίωμα. Οἱ Ὑπουργοὶ Δικαιοσύνης τῆς Ε.Ρ.Ε. ἤσκησαν αὐτὸ τὸ δικαίωμα εἰς εὐρύτατον βαθμὸν μὲ τὴν ὑπογραφήν των. Ἀπέλυον κατὰ τὴν κρίσιν των, εἴτε ὅταν ὑπεβάλλοντο αἰτήσεις μετανοίας, εἴτε βάσει ἄλλων κριτηρίων. Καὶ ἀνεπτύχθη ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι κατάδικοι διὰ τὴν αὐτὴν πρᾶξιν, ἄλλοι δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ ἀπελύθησαν καὶ ἄλλοι κρατοῦνται καὶ σήμερον. Ποῦ ὑπάρχει λοιπὸν ἡ ἔννοια τῆς Δικαιοσύνης; Ὁ ἀριθμὸς τῶν κρατουμένων εἶναι 1.000 περίπου ἐκ τῶν ὁποίων κρατοῦνται διὰ φόνους περίπου 500. Ἰδοὺ διατὶ ἀπετέλεσε πολιτικὴν μωρίαν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἡ ἐμμονὴ εἰς τὴν κράτησιν ἑνὸς μικροῦ ἀριθμοῦ πλέον, ἡ ἀπόλυσις τοῦ ὁποίου, δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ κίνδυνος. Καὶ διατηρεῖ ἕνα θεσμόν, τὸν ὁποῖον ἡ ἰδία κατέστησε πολιτικὸν καὶ διὰ τῆς νομοθεσίας της καὶ διὰ τῆς πράξεώς της. Καὶ δίδει εὐκαιρίας εἰς τὸν διεθνῆ κομμουνισμὸν νὰ ὑβρίζῃ τὴν Ἑλλάδα». Αὐτὸ εἶναι τὸ κείμενον τοῦ χθεσινοῦ λόγου μου. Εἶπον χθὲς ἀκριβῶς ὅσα καὶ σήμερον. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ὑβρίζομεν. Τὰς εὐκαιρίας δίδει ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ διεθνὴς κομμουνισμὸς συκοφαντεῖ. Αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Καὶ εἴμεθα ὑπερήφανοι διὰ τὴν εὐθεῖαν διὰ τὴν δημοκρατικὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν. Μὲ ἀπόλυτον συνέπειαν χαράσσομεν καὶ ἀκολουθοῦμεν τὴν γραμμήν μας. Μὲ πλήρη ἀσυνέπειαν κατευθύνσεων κινεῖται ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ δὲν ἔχει κανένα τίτλον νὰ εἶναι κατήγορος. Εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν εἶναι κατηγορουμένη καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ αὐτὴν τὴν βαρεῖαν εὐθύνην τῆς καταλογίζομεν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§75Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, διότι παραβιάζεται δεινῶς.

§76Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Παραβιάζεται ἡ Δημοκρατία!

§77Η. ΗΛΙΟΥ. Ὅταν ἔχῃ ζητηθῆ ὁ λόγος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβιάζεται ὁ Κανονισμὸς καὶ νὰ τίθεται ἐκτὸς συζητήσεως μία πτέρυξ.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοῦ διεμηνύθη, ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θέλει νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Τὶ θέλετε νὰ κάμω; Νομίζετε, ὅτι μετὰ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, δύναμαι νὰ ἀρνηθῶ μίαν ἀνταπάντησιν εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως; Τὸ λέγετε σοβαρῶς; Ὁρίστε, κ. Ἀντιπρόεδρε.

§79Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἂν κρίνετε, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν συμβαίνει καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει καταλάβει χρόνον μεγαλύτερον ἀπὸ ἕν τέταρτον, εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὰς κοινοβουλευτικὰς παραδόσεις, παρακαλῶ νὰ μοῦ εἴπητε νὰ μὴ λάβω τὸν λόγον, διὰ νὰ ἐφαρμόσωμεν, πλέον, νέαν κοινοβουλευτικὴν τακτικήν, ἀνταποκρινομένην εἰς τὸ πνεῦμα καὶ τὰς ἀντιλήψεις τοῦ κ. Ἠλιοῦ.

§80Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§81Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ ἀνταπάντησίς μου εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Κέντρου διήρκεσε ἕξ ἕως ἑπτὰ λεπτά. Ἡ ἀνταπάντησίς του δὲν διήρκεσεν ἄνω τῶν τριῶν — τεσσάρων λεπτῶν. Ἀλλὰ καὶ μισὴν ὥρα ἂν θελήσῃ ὁ Πρόεδρος κ. Παπανδρέου νὰ ὁμιλήσῃ ἢ ἂν θελήσω νὰ τοῦ ἀνταπαντήσω, διαβάσατε τὰ πρακτικὰ τῶν Βουλῶν τοῦ 19ου καὶ 20οῦ αἰῶνος ἕως χθές, διὰ νὰ ἴδητε ὅτι αὐτὸ ἐπιτρέπεται καὶ συνέβαινε πάντοτε. Ἐὰν νομίζητε ὅτι πρέπει νὰ σταματήσωμεν τὸν πραγματικὸν διάλογον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τότε βεβαίως ζητήσατέ το ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ κάμετε καὶ μίαν πρότασιν ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος, βάσει τῶν ἰδικῶν σας ἀντιλήψεων.

§82Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ ἐλαφρότης, μὲ τὴν ὁποίαν γίνεται ὁ χειρισμὸς τῶν ζητημάτων ἀπόψε, εἶναι καταπληκτικὴ καὶ χαρακτηρίζει τοὺς ἐλαφρῶς φερομένους.

§83Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μόνον ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶναι συνδεδεμένοι μὲ τόσα σφάλματα καὶ ἔχουν τόσον βαρεῖαν τὴν συνείδησιν, εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλοῦν περὶ ἐλαφρότητος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Κέντρου, τὸν εὐχαριστῶ διότι μοῦ ἀνεγνώρισε στοιχειώδη εὐθύτητα καὶ ὅτι παρεβίασα καὶ αὐτὴν τὴν στοιχειώδη εὐθύτητα.

§84Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι στοιχειώδη. Εὐθύτητα.

§85Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐπίσης τὸν εὐχαριστῶ, διότι ἀπέδωσε τοὺς λόγους μου εἰς σύγχυσιν καὶ τοιουτοτρόπως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ὅλοι σας θὰ τοὺς κρίνουν μὲ ἐπιείκειαν καὶ θὰ ἐφαρμόσουν εἰς τοὺς λόγους μου τὰ μέτρα ἐπιεικείας, εἴτε τῆς Κυβερνήσεως Κέντρου τοῦ 1950, εἴτε τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε. τοῦ 1955. Κύριοι, ἐὰν κατελήφθην ἀπὸ σύγχυσιν ἐγώ, τότε κατελήφθησαν ἅπαντες. Λυποῦμαι βαθύτατα δι’ ὅσα εἶπον. Ἐὰν δὲν τὰ ἔλεγον, κ. Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Κ. δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἡ ἀνταπάντησίς σας καὶ δὲν θὰ κατεστρέφατε τὴν ἀγαθὴν ἐντύπωσιν τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει ἡ στάσις σας διὰ τῆς ἐμμέσου, ἔστω, ἀνακλήσεως τῆς χθεσινῆς φράσεως. Ἀνεγνώσατε πάλιν ὅσα εἴπατε χθές. Σᾶς βεβαιῶ, κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Κέντρου, ὅτι τοῦτο ἦτο περιττόν, διότι προσέχομεν ὅλοι τοὺς λόγους σας καὶ ἑπομένως χθὲς ἅπαντες ἐπροσέξαμεν καὶ σήμερον ἐδιαβάσαμεν τὰ ὅσα εἴπατε χθὲς καὶ δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ κουρασθῆτε καὶ νὰ τὰ διαβάσετε ἀπόψε πάλιν. Ἐπροσέξαμεν, ὅτι ἐκάματε ἀνάπτυξιν εὐρεῖαν. Ἀλλὰ τὶ εἶπον χθές; Ὅταν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα εἶπον, ὅτι εἰς τὰς ἐφημερίδας τοῦ ἐξωτερικοῦ δὲν θὰ δημοσιευθοῦν οἱ συλλογισμοί σας, ἀλλὰ θὰ δημοσιευθῇ ὁ χαρακτηρισμός, τὸν ὁποῖον ἐκάματε. Αὐτὸ δυστυχῶς προέβλεψα μέσα εἰς τὴν σύγχυσιν, ἡ ὁποία μὲ κατεῖχεν, ἐνῷ σεῖς παρὰ τὴν ἐξαίρετον διαύγειαν τῆς σκέψεώς σας καὶ τὴν μεγάλην σας νηφαλιότητα, δὲν τὸ ἐσκέφθητε, δὲν τὸ προεβλέψατε. Καλῇ τῇ πίστη χθὲς ἐκάματε ἕνα χαρακτηρισμὸν συνδέσαντες αὐτὸν μὲ σειρὰν συλλογισμῶν. Δὲν ἐσκέφθητε, ὅμως, ὅτι ὁ χαρακτηρισμὸς μόνον θὰ ἀπέμενεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ οἱ συλλογισμοὶ θὰ ἐξηφανίζοντο. Καὶ μὲ τὴν σύγχυσιν ποὺ μὲ κατεῖχε, προέβλεψα καὶ εἶπον χθὲς ὅ,τι ἐδιάβασα σήμερον εἰς τοὺς Τάϊμς τοῦ Λονδίνου. Γράφουν οἱ Τάϊμς: «Ἐπέμεινεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι οἱ ἐν Ἑλλάδι κομμουνισταὶ κρατούμενοι εἶναι πολιτικοὶ κρατούμενοι, δεδομένου ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀπολύει οἱονδήποτε ἐξ αὐτῶν κατὰ τὴν κρίσιν του». Εἰς ἄλλας ἐφημερίδας θὰ ὑπάρχῃ μόνον ὁ χαρακτηρισμός, χωρὶς κἂν αὐτὰς τὰς τρεῖς ἑπομένας λέξεις. Ἀλλὰ καὶ μὲ αὐτὰς τὰς ἑπομένας λέξεις, ἐρωτῶ. Οἱοιδήποτε καλῆς πίστεως βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου —καὶ ἅπαντες εἶναι καλῆς πίστεως— ἐὰν δὲν θέλουν νὰ ἀπαντήσουν, ἂς ἀπαντήσουν διὰ μιᾶς εὐπρεποῦς σιωπῆς, ἐὰν ἦτο ἄγγλος καὶ ἀνεγίνωσκε τὴν φράσιν αὐτὴν θὰ τὴν συνεδύαζε τἄχα μὲ ὅσα εἶπε χθὲς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ.; Εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς κ. Παπανδρέου ὡρμήθη ἀπὸ καλὴν πίστιν. Ὁ κ. Παπανδρέου ἔκαμε ἕνα χαρακτηρισμὸν καὶ τὸν συνεδύασε μὲ σειρὰν συλλογισμῶν τοὺς ὁποίους καὶ χθὲς ἠκούσαμεν καὶ ἀπόψε ἠκούσαμε πάλιν διότι ἔλαβε τὸν κόπον νὰ ξαναδιαβάσῃ τοὺς συλλογισμούς του. Ἀλλὰ εἰς τοὺς Τάϊμς ὑπάρχει μόνον αὐτὴ ἡ φράσις. Τὶ λέγει ἡ φράσις αὐτή; Ὅτι μετεβάλομεν ἡμεῖς, δι’ εἰδικοῦ νόμου τὸ 1955 διὰ μιᾶς μαγικῆς μεταμορφώσεως τοὺς ἐγκληματίας τοῦ κοινοῦ δικαίου εἰς πολιτικοὺς κρατουμένους. Ὄχι. Οἱ Τάϊμς ἀρκοῦνται νὰ γράφουν, ὅτι ἐπέμεινεν ὁ κ. Παπανδρέου ὅτι οἱ ἐν Ἑλλάδι κρατούμενοι εἶναι πολιτικοὶ κρατούμενοι, δεδομένου, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀπολύει οἱονδήποτε ἐξ αὐτῶν κατὰ τὴν κρίσιν του. Θὰ σκεφθῇ, λοιπόν, ὁ ἀναγνώστης, ἐὰν εἶναι ἄγγλος, ἀμερικανὸς ἢ γάλλος, ὅτι ὑπάγονται ἐξ ἀρχῆς εἰς εἰδικὴν διαδικασίαν ξένην πρὸς τὸν κοινὸν ποινικὸν νόμον, ἄσχετον πρὸς τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος προβλέπει τὰ κοινὰ ἐγκλήματα καὶ ὅτι ἐξ ἀρχῆς ἦταν συνυφασμένος μὲ τὴν βούλησιν τὴν αὐθαίρετον τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Εὐτυχῶς δημοσιεύεται εἰς τοὺς «Τάϊμς» καὶ ἡ ἀπάντησίς μου, ἡ κατεχομένη ἀπὸ σύγχυσιν καὶ εὐτυχῶς οἱ ἀναγνῶσται τῶν Τάϊμς θὰ ἐδιάβασαν καὶ τὴν ἀκόλουθον φράσιν, ὅτι ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Κανελλόπουλος διεμαρτυρήθη διὰ τὸν ὑπὸ τοῦ κ. Παπανδρέου χαρακτηρισμὸν τῶν κομμουνιστῶν κρατουμένων ὡς πολιτικῶν κρατουμένων, εἰπὼν ὅτι ἡ διακριτικὴ εὐχέρεια τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὑπάρχει καὶ διὰ τὴν ἀπονομὴν χάριτος ὅσον ἀφορᾷ τοὺς καταδίκους τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ δικαίου. Εὐτυχῶς, χωρὶς νὰ γνωρίζω, ὅτι θὰ εἴπητε αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε χθές, ἐσκέφθην αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία κἄπως μειώνει τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον διὰ τῶν χθεσινῶν σας φράσεων θὰ ἐδημιουργεῖτο εἰς τὸ ἐξωτερικόν. (Χειροκροτήματα).

§86Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, τὸ θέμα ἔληξε. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ἐμέ, δύο λόγους ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω. Εἶμαι ὑπεύθυνος διὰ τοὺς ἰδικούς μου λόγους, ὄχι διὰ τὰ τηλεγραφήματα τῶν Τάϊμς.

§87Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν μετανοῶ, διὰ τὴν σύνταξιν καὶ διὰ τὴν φρασεολογίαν, τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθην ὁμιλῶν περὶ ἐπιφανοῦς ἐθνικοῦ ἀνδρὸς διὰ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὁσονδήποτε καὶ εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ ἐδέχθην βιαιοτάτην προσωπικὴν ἐπίθεσιν. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπενθύμισα κατὰ τὸν νόμον 811 πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, μετὰ σύμφωνον γνώμην ἐπιτροπῆς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀπολύσῃ τῶν φυλακῶν καταδίκους πάσης κατηγορίας καὶ ἐκτίοντα οἱανδήποτε ποινήν. Ἐπίσης εἶπον ὅτι θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ὑπενθυμίσω εἰδικώτερον ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ Βελγικοῦ νόμου τῆς 31 Μαΐου 1888 ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δύναται νὰ ἀπολύσῃ ὑφ’ ὅρου οἱασδήποτε κατηγορίας καταδίκου ἐὰν ἐξέτισε τὸ ⅓ τῆς ποινῆς του. Εἰς τὴν Γαλλίαν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀποφασίζει περὶ τῆς ὑφ’ ὅρου ἀπολύσεως παντὸς καταδίκου μετὰ γνωμάτευσιν συμβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὸ ἄρθρον 750 τοῦ Κώδικος Ποινικῆς Δικονομίας. Αὐτὰ ὁρίζει καὶ ἡ ποινικὴ νομοθεσία τῆς Ὁλλανδίας καὶ τῆς Δανίας. Θὰ διερωτηθῶ καὶ ἐλπίζω νὰ διερωτηθοῦν ὅλοι οἱ συνάδελφοι, ἆραγε εἰς ὅλας τὰς χώρας εἰς τὰς ὁποίας ἰσχύουν ἀνάλογοι θεσμοί, ἀναγνωρίζεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τῶν χωρῶν ἐκείνων, ἀναγνωρίζεται ἡ εὐθύνη νὰ ἀπολύσῃ καταδίκους μετὰ συμβουλευτικὴν γνώμην μιᾶς διοικητικῆς ἐπιτροπῆς ἆραγε— εἰς τὰς χώρας αὐτὰς οἱ κατάδικοι ἔχουν παραδοθῆ εἰς τὴν αὐθαίρετον διάθεσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν ὅτι οἱ κατάδικοι αὐτοὶ δὲν εἶναι κατάδικοι τῆς δικαιοσύνης, ἀλλὰ κατάδικοι τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης; Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον ἀκόμη νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι κατὰ τὸν νόμον 2058, τὸν βασικὸν νόμον περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, τὸν ἀφορῶντα τὰ μέτρα ἐπιεικείας τῶν καταδίκων τῆς κατηγορίας, ἡ ὁποία μᾶς ἀπασχολεῖ, προβλέπεται ἡ εὐχέρεια ἐπεκτάσεως τῶν ἐπιεικῶν μέτρων τῆς ἀπολύσεως ὑφ’ ὅρου καὶ ἐπὶ τῶν καταδίκων εἰς ἰσόβια δεσμά, εἰς ἰσόβιον κάθειρξιν διὰ διατάγματος. Ἄρα καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου εἶχεν ἀποδεχθῆ καὶ εἶχε σχεδὸν ἀποφασίσει τὴν ἐπέκτασιν τῶν μέτρων τῆς ὑφ’ ὅρου ἀπολύσεως ἐπὶ καταδίκων εἰς ἰσόβια δεσμά. Δὲν ἐφηρμόσθη αὐτό, ὅταν εἰσήχθη ὁ νόμος 2058, διότι ὑπῆρχεν ἡ ἀντίθεσις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἔναντι τῶν μέτρων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα εἰσήγαγε τότε ἡ Κυβέρνησις. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1955 ἀντ’ αὐτοῦ, ἔκαμε χρῆσιν τῆς εὐχερείας, τὴν ὁποίαν παρέχει ὁ νόμος τοῦ 1952, ὁ νόμος 2058, ἀντὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπέκτασιν αὐτῶν εἰς καταδίκους εἰς ἰσόβιον κάθειρξιν, διὰ διατάγματος προτίμησε νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον, διὰ νὰ ἔχῃ ἐπ’ αὐτοῦ τὴν ὁμόφωνον γνώμην τῆς Βουλῆς καὶ ἐπὶ πλέον ἐπροχώρησε εἰς τὴν λῆψιν ἑνὸς ριζικωτέρου μέτρου, τῆς ἀπολύσεως καταδίκων χωρὶς νὰ χρειάζεται ἡ σύμφωνος γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς μέτρων εἰρηνεύσεως. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ χρησιμοποιήσω κείμενα εἰς τὰ ὁποῖα ἐγὼ ἀποδίδω ἰδιαιτέραν σημασίαν, διότι προέρχονται κυρίως ἀπὸ ἄνδρα, ὁ ὁποῖος ἔχει ὑπηρετήσει τὸν τόπον. Κατηγορήθην τὴν ἑσπέραν αὐτὴν προκειμένου περὶ τοῦ χαρακτηρισμοῦ τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἀναμετρήσεως τῆς 29) 10)1961, κατηγορήθην, ὅτι ἀπέδωσα εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. λόγους τοὺς ὁποίους δὲν εἶπεν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἐπιθυμίαν προσφυγῆς εἰς τὰ κείμενα καὶ προσκομιδῆς εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς ὀγκώδους τόμου ἐφημερίδος τοῦ Κέντρου, τῆς «Ἐλευθερίας», ἐὰν δὲν μοῦ εἶχε προσαφθῆ ἡ κατηγορία ὅτι διαστρέφω τοὺς λόγους. Λέγει λοιπὸν ἀνακοίνωσις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. δημοσιευθεῖσα εἰς τὴν «Ἐλευθερίαν» τῆς 1)11)61: «ἀποτελεῖ πάγκοινον συνείδησιν ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ποσοστὸν τῶν ψήφων τὸ ὁποῖον καθιστᾶ τὴν ΕΡΕ κοινοβουλευτικῶς αὐτοδύναμον, αὐτὸ ἀναμφισβητήτως εἶναι προϊὸν βίας καὶ νοθείας». Αὐτὸ ἀκριβῶς εἶπον, ὅτι ἡ ΕΡΕ εἶναι τὸ πλειοψηφοῦν Κόμμα, ἀλλὰ ἡ αὐτοδύναμος πλειοψηφία της εἶναι ἀποτέλεσμα βίας καὶ νοθείας. Αὐτὰ ἐπὶ λέξει εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. μὲ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν γλαφυρότητα.

§88Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πόθεν συνάγετε, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. εἶναι τὸ πρῶτον κόμμα; Εἶναι λάθος, τὸ ὁποῖον ὡμολογήσατε.

§89Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν ἱκανοποίησιν, ὅτι καθόσον μὲ ἀφορᾷ, μὲ ἐπίγνωσιν τῆς εὐθύνης, κάμνω χρῆσιν καὶ ἐξακολουθῶ νὰ κάμνω χρῆσιν τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ὁ νόμος 2058 ἔχει ἀναγνωρίσει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ δὲν ἔχει διατυπωθῆ μέχρι σήμερον οὐδαμόθεν καμμία αἰτίασις, ὅτι τάχα λόγοι κομματικοὶ ἢ κριτήρια κομματικὰ ὑπηγόρευσαν ἢ ἐνέπνευσαν τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὴν λῆψιν τῶν ἀποφάσεων διὰ τὴν ἀπόλυσιν τῶν καταδίκων, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται. Ἔχω ἀκούσει μάλιστα καὶ ἄλλας ἐκδηλώσεις, ἔχω ἀκούσει ἐκδηλώσεις, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸ θάρρος νὰ λαμβάνῃ ἀποφάσεις παρὰ τὴν ἀντίθετον γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως, εἶναι ἀνάγκη νὰ συνεχίσῃ τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν εἶχε καθιερώσει κατὰ τὴν πρώτην ὑπουργίαν του κατὰ τὰ ἔτη 1956–57. (Χειροκροτήματα).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§91Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι πράγματι νὰ θλίβεται κανεὶς ὅτι διὰ τρίτην φορὰν ἐντὸς 15 ἢ 20 ἡμερῶν ὑπεχρεώθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐπανέλθῃ ἐδῶ μὲ τὸ ἄχθος αὐτὸ διὰ τὸν ἀνώτατον δικαστὴν τῆς χώρας τὸν Πρόεδρον τοῦ Δικαστηρίου συγκρούσεων μεταξὺ Ἀρείου Πάγου καὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀνωτάτου Πειθαρχικοῦ Συμβουλίου τοῦ κρίνοντος τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας ἐὰν ὑποπέσουν εἰς παράπτωμα, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, μὲ ἄηθες πάθος, λύσσαν φανατισμὸν καὶ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς μίαν μονόπλευρον ἔκθεσιν μιᾶς θλιβερᾶς σελίδος τῆς ἱστορίας τὴν ὁποίαν συμφέρον τοῦ Ἔθνους εἶναι νὰ τερματίσωμεν ὅλοι. Νομίζω, ὅτι εἶναι ζωτικὴ ἀνάγκη διὰ τὴν Κυβέρνησιν θέλουσα νὰ μετατοπίσῃ τὸ θέμα νὰ ὑποχρεώνῃ τὸ μέλος της αὐτὸ ποὺ δὲν ὑποθέτω ὅτι κατέχεται ἀπὸ κανενὸς εἴδους μαζοχισμὸν νὰ ἐμφανίζηται ἔτσι παθιασμένον σὰν ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἔπαθε τὸ θεῖον κακὸν ὅπως ἔλεγον οἱ παλαιοὶ κατέχεται ἀπὸ τὸ θεῖον πάθος ἀπὸ τὸ πάθος ἐκεῖνο ποὺ δὲν θέλω νὰ κατονομάσω καὶ νὰ ἐμφανίζεται ἐδῶ τυμβωρυχῶν καὶ πτωματολογῶν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ τίθεται τέρμα εἰς κάθε ἐμφυλίαν σύγκρουσιν ποὺ μοιραίως ἔχει καὶ τὰ ἀδικήματά της καὶ τὰς ὑπερβολάς της ἀλλὰ συγχρόνως τὰς ἔχει ἑκατέρωθεν. Καὶ ἠναγκάσθην νὰ καταθέσω εἰς τὸ Σῶμα καὶ νὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς παρελθούσης Πέμπτης φρικιαστικὰ γεγονότα, γεγονότα ἄλλως τε γνωστὰ εἰς ὅλους διὰ τὰ ὁποῖα ὄχι κανεὶς δὲν εὑρίσκεται εἰς τὰς φυλακὰς ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης, ἀλλὰ οὔτε ἐδιώχθη ποτέ. Ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ ἠναγκάσθην νὰ ὑπομνήσω ὅτι αἱ ψυχώσεις τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκρίθησαν οἱ ἄνθρωποι μέρος τῶν ὁποίων εὑρίσκεται εἰς τὰς φυλακάς, συνέβαλον καὶ εἰς ὁμαδικὰς δίκας, ἀλλὰ καὶ εἰς καταδίκας διαφόρων ἀγνώστων ἀνθρώπων εἰς ἄγνωστον τόπον καὶ χρόνον, καὶ εἰς πλάνας ἀναγνωρισθείσας, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερα νὰ εὕρωμεν ἄκρην καὶ ὁ καθένας θὰ κρατᾷ τὴν ἄποψίν του περὶ τὰ διαδραματισθέντα καὶ αὐτὸ εἶναι ἱστορικὸν φαινόμενον, ἀλλὰ ὅτι κάποτε πρέπει νὰ τεθῇ τέρμα καὶ νὰ εὕρωμεν τρόπους ἀντιμετωπίσεως τῶν προβλημάτων καὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ παρόντος καὶ τοῦ μέλλοντος καὶ ὄχι ἀναμοχλεύοντες τὰς μνησικακίας τοῦ παρελθόντος. Αὕτη εἶναι μία ἀπὸ τὰς θέσεις τὰς ὁποίας ὑπεστηρίξαμεν καὶ ὑπεστηρίξαμεν συγχρόνως ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἐὰν ἤθελεν ὑποτεθῇ ὅτι δὲν εἶναι πεπλανημέναι αἱ ἀποφάσεις καὶ ἂν ἤθελεν ὑποτεθῇ ὅτι ἔγιναν ὡρισμένα ἐγκλήματα οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν πολιτικὴν φύσιν τῶν ἀδικημάτων ἔστω ὡς ἀδικημάτων συνθέτων τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν ἐπιστήμην ἡ πρᾶξις τοῦ κοινοῦ δικαίου ἐγένετο πρὸς ἐπιδίωξιν τοῦ πολιτικοῦ σκοποῦ. Ἠθέλησε νὰ μεταβάλῃ γραμμὴ ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ, ἀλλὰ ὑπάρχουν μερικὰ πράγματα τελεσιδίκως ἀνεγνωρισμένα καὶ κατοχυρωμένα καὶ ἀπέκτησαν βέβαια χρονολογίαν διὰ τοῦ θανάτου ἐκείνου ὁ ὁποῖος τὰ εἶπε. Προκάτοχος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης συμπολίτης του ὁ μακαρίτης Ἀδαμόπουλος εἰσηγήθη τὸ 1955 τὴν ἐπέκτασιν τῶν μέτρων ἐπιεικείας καὶ ἔλεγε: «Εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς πρέπει νὰ σᾶς εἴπω διατί κάμνω τὴν χρῆσιν τοῦ ὅρου ἀντεθνικὴ δρᾶσις καὶ δὲν λέγω τοὺς καταδικασθέντας κομμουνιστάς...(ἀναγινώσκει)». Ἐν συνεχείᾳ ὑπεστηρίξαμεν ὅτι ὁ πολιτικὸς χαρακτὴρ τοῦ ἀδικήματος, διὰ τὸ ὁποῖον εἶναι ἐγκάθειρκτοι, προκύπτει ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ὑποβάλλοντες δήλωσιν μετανοίας ὄχι πρὸς τὸ ἀδίκημα, οὐδέποτε ἐζητήθη, ἀλλὰ ὡς πρὸς τὰς γνώμας, ἀπολύονται παρὰ χρῆμα. Δηλαδὴ ὅταν δηλώνουν ὅτι μεταβάλλουν πολιτικὰς πεποιθήσεις, αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία, ὄχι ὅτι μεταμελοῦνται ἀπὸ ἀπόψεως τινὸς ἠθικῆς ἢ πεπραγμένων κατὰ τὸ παρελθόν, ἀλλὰ ὅτι μεταβάλλουν πολιτικὰς πεποιθήσεις. Καὶ ἡ Κυβέρνησις εὑροῦσα βάσιμον τὸ ἐπιχείρημά μας ἔσπευσε διὰ τῆς Πρεσβείας τῶν Παρισίων νὰ τὸ διαψεύσῃ διὰ τῆς ἐφημερίδος ΜΟΝΤ κατὰ τὴν πρὸ 1½ μηνὸς γενομένην ἐκεῖ διάσκεψιν καὶ εἶπεν ὅτι εἶναι ἀπολύτως ψευδὲς τὸ ὅτι ὅποιος ἀρνεῖται νὰ ὑπογράψῃ δήλωσιν δὲν ἀπολύεται ἀμέσως, ἐνῷ τὸ ἀληθὲς εἶναι ὅτι ὁ ὑπογράφων δήλωσιν μετανοίας ἀπελευθεροῦται ἀμέσως. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ διάστημα συλλέγομεν τὰς περιπτώσεις 90 δικογραφιῶν ἀφορωσῶν 900 καταδίκους. Εἶναι κατατεθειμέναι καὶ καταχωρημέναι εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς παρελθούσης Πέμπτης ἀπὸ τὴν σελίδα 18 ἕως τὴν σελίδα 24. Εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς δικογραφίας, ἄνθρωποι καταδικασθέντες διὰ τὴν ἰδίαν πρᾶξιν, εἴτε ὡς αὐτουργοί, εἴτε ὡς συνεργοί, κρατοῦνται ἢ ἀπολύονται ἀναλόγως τοῦ ἐὰν ὑποβάλουν δήλωσιν μεταβολῆς περιεχομένου τῆς πολιτικῆς συνειδήσεώς των ἢ ὄχι. Δὲν θὰ ἐπιμείνω εἰς ὅλα, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς τὰς περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ βαρέως καταδικασθείς, δηλαδὴ κατὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὁ ἐγκληματίας, ἀπελύθη καὶ μάλιστα ταχύτατα καὶ ὁ ἐλαφρότερον καταδικασθεὶς εἶναι ἀκόμη εἰς τὰς φυλακάς, διότι δὲν μετέβαλε πολιτικὰς πεποιθήσεις. Αὐτὸ συνέβη μὲ τὸν Γ. Μπάτον, καταδικασθέντα εἰς ἰσόβια, ἐνῷ οἱ Οἰκονόμου, Χαλκιᾶς καὶ Μπάκας εἶχον καταδικασθῆ εἰς θάνατον μὲ τὴν αὐτὴν κατηγορίαν, ἀλλὰ ἀπελύθησαν τὸ 1953–54 μὲ δήλωσιν, ὅτι μεταβάλλουν πολιτικὰς πεποιθήσεις. Αὐτὸ συμβαίνει μὲ τὸν καταδικασθέντα εἰς ἰσόβια Κονιαδέλην, ἐνῷ ὁ Χ. Κελπάλης κατεδικάσθη εἰς θάνατον καὶ ἀπελύθη τὸ 1954 δηλώσας, ὅτι παύει νὰ ἔχῃ ἀριστερὰν πολιτικὴν τοποθέτησιν. Αὐτὰ συνέβησαν, κύριοι συνάδελφοι, διὰ 50 ἢ 60 περιπτώσεις ἐπὶ ἀπολύσεως τοῦ βαρύτερον καταδικασμένου καὶ συνεχίσεως τῆς κρατήσεως τοῦ ἐλαφρότερον καὶ διὰ 900 ἐν τῷ συνόλῳ περιπτώσεις, τὰς ὁποίας ἠδυνήθημεν νὰ συγκεντρώσωμεν καὶ νὰ ἐξακριβώσωμεν μὴ διαθέτοντες τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἀλλά, κύριοι, τί νὰ εἴπῃ κανεὶς διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον τόσον ἀφελῶς ἔδειξαν τοὺς σκοπούς των καὶ τὸ ποῦ ἀπευθύνονται οἱ κ.κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐπαληθεύοντες ἐντὸς 24ώρου τὴν διαπίστωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐκ μέρους τῆς παρατάξεώς μου προέβην, ὅτι ἔχουν μετατραπῆ εἰς καθεστώς, δὲν ἀποτελοῦν πλέον μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ φύγῃ, ἀλλὰ θέλουν νὰ ἔχουν μετατραπῆ εἰς καθεστὼς μονοκομματικόν. Ἐδῶ κατηγοροῦνται διὰ πράγματα ἄμεσα καὶ σύγχρονα, διὰ τὴν ἀνάμιξιν εἰς τὸν πυρηνικὸν ἐξοπλισμὸν ἐκ μέρους μας, διὰ τὰ οἰκονομικὰ χάλια καὶ διὰ τὸ καθεστὼς τῆς ἀντιδημοκρατίας ἐκ μέρους ὅλων τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εὑρίσκουν, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ τοὺς ἐνδιαφέρει δὲν εἶναι νὰ ἀπαντήσουν διὰ τὸ παρόν, ἀλλὰ νὰ ὑπεκφύγουν τὸ παρελθόν, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ τηλεγραφήσουν ἀμέσως εἰς τοὺς «Τάϊμς» κάτι τι ποὺ θίγει τὸ καθεστὼς καὶ τοὺς ἐπικεφαλῆς τοῦ καθεστῶτος, κἄτι τι ποὺ προσεπάθησαν νὰ ἐκμαιεύσουν ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ κ. Παπανδρέου. Ἡ ἀγωνιώδης αὐτὴ προσπάθεια νὰ ἀπαντήσουν εἰς τὸ Λονδῖνον, νὰ ἀπαντήσουν εἰς τὸ Παρίσι, νὰ ἀπαντήσουν εἰς τὴν Ἰταλίαν, εἰς τὴν Εὐρώπην, εἰς ὅλον τὸν κόσμον, διότι ὅλος ὁ κόσμος, τὸν ὁποῖον δὲν ἐπηρεάζομεν ἡμεῖς ἐπηρεάζετε σεῖς, εἰς τὸν ὁποῖον δὲν ἔχομεν φίλους ἡμεῖς, ἀλλὰ σεῖς ποὺ ἔχετε καὶ τὰ κονδύλια καὶ τοὺς κονδυλοφόρους, ὅλος ὁ κόσμος ἔχει συνείδησιν, ὅτι δημιουργεῖται ἐδῶ μία κατάστασις, ἡ ὁποία ἀτιμάζει τὴν Ἑλλάδα, στιγματίζει τὴν Ἑλλάδα, δὲν τὴν στιγματίζομεν ἡμεῖς, ἀλλὰ αἱ πράξεις σας, τὸ καθεστώς, τὸ ὁποῖον ἔχετε καθιερώσει (χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Δ.Α.). Καὶ αἰσθάνομαι ἀηδίαν καὶ ἀγανάκτησιν, δὲν τοὺς ἐνδιαφέρει οὔτε κἂν τὸ ἔγκλημα, τοὺς ἐνδιαφέρει ἡ κ. Ἀμπατιέλου, αἰσθάνομαι ἀηδίαν, αἰσθάνομαι, ὅτι εἶναι ἀνάξιον πολιτικῶν ἀνδρῶν καὶ Κυβερνητῶν, ὅταν μαζεύουν τὰ ἀνεύθυνα καὶ ἀνώνυμα ἐκεῖνα δελτία, δὲν γνωρίζω κἂν ἐὰν εἶναι τῆς Ἀσφαλείας, τὰ ὁποῖα διηγοῦνται ὅσα διηγοῦνται, ἐνῷ ὁ Ἀμπατιέλος διὰ τοὺς ἀγῶνας του πρὸς ὑποστήριξιν τῆς συμμαχικῆς προσπαθείας ἐπικεφαλῆς τῆς Ὁμοσπονδίας τῶν Ἑλλήνων Ναυτεργατῶν τοῦ ΚΑΡΔΙΦ, κινῶν συνεχῶς τὰ πλοῖα, ἐνῷ 3.300 Ἕλληνες ναυτεργάται ἐπνίγησαν διὰ νὰ ὑποστηρίξουν τὴν προσπάθειαν, ὁ Ἀμπατιέλος ἔτυχε καὶ τῆς τιμητικῆς ψήφου τῶν 8.000 ναυτεργατῶν, οἱ ὁποῖοι τὸν ἐξέλεξαν Γενικὸν Γραμματέα τῶν Σωματείων των, ἐκτὸς ἐὰν ὅλοι αὐτοὶ εἶναι προδόται, καὶ ἔτυχε διακρίσεως καὶ παρασήμου ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ὁποῖος, ὡς εἶπεν...... Καὶ ὅλα ὅσα εἶπον καὶ ὁ κ. Παπακωνσταντίνου καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ ὁ κ. Ἀβέρωφ ἐν προκειμένῳ, ἀποτελοῦν αἰσχρὰ καὶ κατάπτυστα ἀποκυήματα φαντασίας, ὄχι ὑπεύθυνα πράγματα. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος).

§92Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ἔκφρασιν ὁ κ. συνάδελφος, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οἱοσδήποτε βουλευτὴς ἐν τῇ αἰθούσῃ. Ν’ ἀνακαλέσῃ ἀμέσως. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Θὰ ἀνακαλέσῃ, ἄλλως θὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν. Πρόκειται περὶ ὕβρεων.

§93Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀδύνατον ὁ χαρακτηρισμὸς πράξεων νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸν κανόνα τῆς ἀνακλήσεως. Ὁ χαρακτηρισμὸς προσώπων ἀποτελεῖ ὕβριν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, ὁ ἀνευθύνως σπερμολογῶν εἰς βάρος ἄλλου, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δεχθῇ τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς πράξεώς του.

§94Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, εἶπε κατὰ λέξιν διὰ τὰ αἰσχρά, τὰ ὁποῖα θὰ ἀνακαλέσῃ ὁπωσδήποτε.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, ἐκτὸς τῆς περιπτώσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει προσωπικὴ ὕβρις, ὁπότε εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ παρέμβασις τοῦ Προεδρείου καὶ ἡ ἀνάκλησις, ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Προεδρεῖον ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπέμβῃ. Τὸ τραχὺ τοῦ ὕφους καὶ τὸ τραχὺ τῆς ἐκφράσεως, εἶναι ἀπαράδεκτον. Λοιπόν, χαρακτηρίζω τὴν πρᾶξιν σας ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν καὶ παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσητε.

§96Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, λέγω, ὅτι δὲν πρέπει πράγματα ἀνεύθυνα νὰ λέγωνται μὲ ἐλαφρότητα ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν τὰ διασταυρώνουν. Καὶ λέγω ἀκόμη, ὁ κ. Ἀμπατιέλος......

§97Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μία στιγμή, δὲν ἐλύθη τὸ ζήτημα. Εἶπε κατὰ λέξιν......

§98Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ποῖος διευθύνει τὴν συνεδρίασιν;

§99Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Πάντως δὲν τὴν διευθύνετε σεῖς.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ἀπευθύνεται εἰς τὸ Προεδρεῖον κατὰ τὸν Κανονισμὸν καὶ ζητεῖ ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον τὴν ἐπέμβασιν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἔχει, λοιπόν, δικαίωμα.

§101Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὁ κ. Ἠλιοῦ εἶπε κατὰ λέξιν, ὅτι ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπον, αἰσχρὰ καὶ κατάπτυστα πράγματα. Θὰ ἀνακαλέσῃ.

§102Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπενθυμίζω, πρῶτον, ὅτι εἶπον, ὅτι ἐδέχθησαν πληροφορίας, δὲν ξέρω, τῆς Ἀσφαλείας ἢ τίνος ἄλλου, ἀνευθύνου, περιεχούσας αἰσχρὰ καὶ κατάπτυστα πράγματα. Δὲν εἶπον οὔτε ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἄλλος τις, εἶπον αἰσχρὰ καὶ κατάπτυστα πράγματα. Δὲν ἀπέδωσα ὑβριστικὰς λέξεις εἰς τοὺς ἄλλους.

§103Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐν τάξει.

§104Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν νομίζω, ὅτι οἱ χαρακτηρισμοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ βοηθήσουν αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Καὶ δὲν θὰ εἶχα καμμίαν ἀντίρρησιν καὶ αὐτοὶ οἱ χαρακτηρισμοὶ νὰ λεχθοῦν πιὸ ἤπιοι, ἀλλὰ ἄλλο ἤθελα νὰ εἴπω. Πέραν τῶν διακρίσεων ἀπὸ τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἡ μεταπελευθερωτική, ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Κωνσταντίνου Τσαλδάρη, ἡ Κυβέρνησις πρῶτον τοῦ Παναγιώτου Πουλίτσα, εἰς ἐποχὴν ἀγρίου ἀντικομμουνισμοῦ καὶ ἀντιαριστερισμοῦ, εἶναι ἐξηκριβωμένον, ὅτι ἐχρησιμοποίησαν ἐπὶ ὑπουργίας Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας τοῦ μακαρίτου Ἀβραάμ, τὸν Ἀμπατιέλον μαζὶ μὲ ἀνώτατον ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ὡς ἐπίσημον ἀπεσταλμένον τῆς χώρας εἰς τὴν διασυμμαχικὴν διάσκεψιν τῆς Κοπεγχάγης καὶ τὸν ἀπεζημίωσαν δι’ αὐτὸ μὲ τὰ ἔξοδα τῆς μεταβάσεως καὶ τῆς εὐπρεποῦς παραστάσεως τῆς χώρας ἐκ μέρους του. Καὶ συνέβαλεν ὁ Ἀμπατιέλος ὡς φορεὺς τῶν θυσιῶν καὶ τοῦ πνεύματος τῶν Ἑλλήνων ναυτεργατῶν, εἰς τὴν ἀναδημιουργίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁ Ἀμπατιέλος συνελήφθη, ὅπως καὶ ἐγώ, καὶ χιλιάδες ἄλλοι Ἕλληνες τὴν βραδυὰ τῆς 27 Δεκεμβρίου 1947, ὅταν ἐσχηματίσθη προσωρινὴ Κυβέρνησις τοῦ βουνοῦ καὶ προωρίζετο δι’ ἐκτοπισμόν, ὅπως ἐξετοπίσθησαν ὅλοι οἱ ἄλλοι, ἀλλὰ λόγῳ τοῦ κύρους του καὶ τῆς δημοτικότητός του μεταξὺ τοῦ ναυτεργατικοῦ κόσμου, εὑρέθησαν ἄνθρωποι ἀντίθετοι πρὸς τοὺς ναυτεργάτας, ἔχοντες συμφέροντα, οἱ ὁποῖοι συνέβαλαν εἰς τὸ νὰ δημιουργηθῇ δικογραφία. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πρὸ ἡμερῶν, ἀναλύων τὴν περίπτωσιν Ἀμπατιέλου, χωρὶς τὰ ἁλατοπίπερα βεβαίως, τοῦ ὅτι ἔκαμεν, αὐτὸ εἰς τὴν Ἀμερικήν, τὸ 1940 ἢ ἐκεῖνο τὸ 1930, τὴν ποινικὴν ὑπόθεσιν Ἀμπατιέλου ἐβεβαίωσεν, ὅτι διότι ἄλλο πρόσωπον ἀνῆκον εἰς τὸ Σωματεῖον ΟΕΝΟ, τὸ ἀριθμοῦν 8.000 μέλη, τὸ ἄλλο πρόσωπον εἰς τὸ Κάϊρον ἔγραψεν εἰς ἐφημερίδα ἐκεῖ ἐκδιδομένην κἄτι τι ὑπὲρ τῶν ἀνταρτῶν καὶ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως Ἀθηνῶν. Ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς νοοτροπίας συλλογικῆς εὐθύνης, νοοτροπίας, ἡ ὁποία κατεδικάσθη καὶ εὗρεν οἰκτρὰν κύρωσιν εἰς τὸ Δικαστήριον Ἐγκληματιῶν Πολέμου τῆς Νυρεμβέργης, ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς τοιαύτης νοοτροπίας κατεδικάσθη ὁ ἐδῶ Ἀμπατιέλος, δι’ ὅ,τι ἀπεδίδετο εἰς τὸν ἐκεῖ συνάδελφόν του ἡγέτην ναυτεργάτην, ὅτι δέν, ὅταν δὲν ὑπῆρξε τίποτε ποὺ νὰ τὸν ἐνοχοποιῇ, ἀλλὰ κατεδικάσθη διὰ παράβασιν κατ’ ἐξοχὴν πολιτικήν, διὰ παράβασιν τοῦ νόμου 509 καὶ τοῦ Γʹ Ψηφίσματος καὶ ὄχι δι’ οἱονδήποτε ἔγκλημα. Τώρα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εὗρε κάτι τι τὸ ὁποῖον, φαίνεται, θεωρεῖ ἐξαιρέτως εὐφυές, διότι κατ’ ἐπανάληψιν τὸ χρησιμοποιεῖ, πῶς εἶναι πολιτικοὶ ἀντίπαλοι τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ ἡ Ε.Ρ.Ε. δὲν ὑπῆρχε τότε καὶ πῶς εἶναι δικασμένοι, διότι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντίστασιν. Εἶναι ὅμως, δυστυχῶς, ἀκριβὲς καὶ τὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο. Εἶναι ἀκριβές, ὅτι μέσα εἰς ὅλην τὴν ἐσωτερικὴν ἀνωμαλίαν, ἡ ὁποία εἶναι λυπηρά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, εὑρέθησαν εἰς τὴν ἡττηθεῖσαν παράταξιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀποδεδειγμένως ἐπολέμησαν τὸν κατακτητὴν καὶ μετέσχον τῆς Ἀντιστάσεως καὶ εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀντίθετον παράταξιν καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐτήρησαν τὴν ἐθνικὴν τιμὴν καὶ τὴν ἐθνικὴν ἀξιοπρέπειαν ὑψηλά, ἀλλὰ καὶ μαζὶ μὲ αὐτοὺς ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐθέρμαναν τὴν κεφαλήν των εἰς τὰ στήθη τοῦ κατακτητοῦ, κατὰ τὴν γραφικὴν φράσιν, τοῦ Τσῶρτσιλ, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν, ὅτι πᾶς ἄνθρωπος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ φονεύῃ καὶ νὰ φονεύεται καὶ νὰ συντρίβῃ τὴν κεφαλὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὴν ἐθέρμαναν εἰς τὰ στήθη τοῦ κατακτητοῦ. Ὑπῆρξαν, λοιπόν, καὶ οἱ δοσίλογοι καὶ οἱ συνεργασθέντες, οἱ ὁποῖοι προσεπάθησαν νὰ δώσουν τὸν τόνον. Καὶ δι’ αὐτὸ ἡ δίωξις τῶν μετασχόντων εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντίστασιν ὑπῆρξε καθολική, καὶ δι’ αὐτὸ πλάναι πολλαὶ τότε ἔγιναν καὶ πολλοὶ εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακάς. Βεβαίως, τύποις εἶναι καταδικασμένοι μὲ μίαν ἀπόφασιν διὰ φόνον ἀγνώστου προσώπου εἰς ἄγνωστον χρόνον καὶ τόπον, ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν, διότι μετέσχον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντίστασιν. Καὶ ἐὰν ἡ παράταξις ἡ ἀριθμοῦσα μεταξὺ της τὸν δοσιλογισμὸν καὶ τοὺς συνεργασθέντας μὲ τὸν Μέρτεν καὶ ὅλους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους, μὴ μὲ ὑποχρεώσητε νὰ κατονομάσω ὀνομαστικῶς καὶ ἕνα πρὸς ἕνα, ἐὰν δὲν ὑπῆρξεν ὡς Ε.Ρ.Ε., εἶναι διάδοχος τῆς καταστάσεως ἐκείνης ἡ σημερινὴ Ε.Ρ.Ε., ὥστε καὶ πολιτικοὺς ἀντιπάλους τοὺς ἔχει καὶ διὰ τὴν δρᾶσιν των εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντίστασιν, τοὺς διώκει. Ἐχαρακτήρισα, εἶπεν, εἰς μίαν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ παρατήρησίν μου ὡς ἐλαφρότητα τὸ τέχνασμα τὸ εὐφυὲς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης, καὶ ἐχαρακτήρισα ὡς ἐλαφρότητα καὶ τὴν εὐφυᾶ ἀπάντησιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως «ἐὰν δὲν σᾶς ἀρέσῃ ἡ τακτικὴ αὐτὴ ἀλλάξατε τὸν Κανονισμόν». Καὶ ἔναντι αὐτοῦ ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν, ὅτι μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι βεβαρημένοι εἰς τὴν συνείδησιν ὁμιλοῦν κλπ. Ἐγὼ δὲν ἔθεσα τότε ζήτημα προσωπικόν, καὶ δὲν ἐζήτησα νὰ διορθώσῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τὸν καλῶ νὰ εἴπῃ τί ἐννοεῖ, ὅτι ἔχω βεβαρημένην τὴν συνείδησιν. Ἔχω τὸ μέτωπον ὑψηλά. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ μᾶς εἴπει, ἐὰν ὅλοι οἱ συμπαρακαθήμενοι μαζί του εἰς τὰ ἑδώλια τὰ ὑπουργικά, ἀπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἐφυγοστράτησεν, ὅταν ἡ Ἑλλὰς ἐπολέμα, μέχρι πολλῶν ἄλλων, ἐὰν ὅλοι ἠμποροῦν νὰ ἔχουν ὑψηλὰ τὸ κεφάλι καὶ τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν ἥσυχον. (Φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως).

§105Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι ἔχομεν δικαίωμα νὰ προσέξωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ἠλιοῦ εἰς τὴν τελευταίαν του φράσιν περὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀντιπαρερχόμεθα τὴν ἀνεύθυνον ὕβριν, τὴν ὁποίαν ἐξετόξευσεν. Δὲν καταδεχόμεθα νὰ ἐξετάζωμεν τὴν ἀκρίβειαν λέξεων, τὰς ὁποίας ὁ ἴδιος καὶ ὡς ἐκ τῆς θέσεώς του, ἀλλὰ καὶ ὡς ἐκ τοῦ ἐκνευρισμοῦ του ἀπόψε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλέγξῃ. Ἐζήτησεν ὁ κ. Ἠλιοῦ νὰ ἐξηγήσω καὶ νὰ ἀνακαλέσω, ἕνα χαρακτηρισμόν μου. Ὁ κ. Ἠλιοῦ διακόπτων, καὶ χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ διακόψῃ, ὡμίλησεν περὶ ἐλαφρότητος τῶν λόγων καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐμοῦ. Καὶ ἀπήντησα, πράγματι, ἐξοργισθείς, ὅτι μόνον ἐκεῖνοι εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλοῦν περὶ ἐλαφρότητος, οἱ ὁποῖοι ἔχουν βαρεῖαν τὴν συνείδησιν. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἰδεολογικὴν ἀντίληψιν, πρέπει ἡ συνείδησις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὴν ἄκραν ἀριστερὰν νὰ εἶναι βαρεῖα. Δὲν πρόκειται διόλου περὶ προσωπικῆς ὕβρεως. Πρόκειται περὶ ἀντιλήψεώς μου περὶ τῶν πράξεων, τὰς ὁποίας ἐπετέλεσαν οἱ ἴδιοι, ἢ ἄλλοι ἀνήκοντες εἰς τὸ αὐτὸ κόμμα εἰς τὸ παρελθόν. Πρόκειται περὶ ἐκτιμήσεώς μου ὡς πρὸς τοὺς σκοπούς, εἰς τοὺς ὁποίους ἀποβλέπουν. Πρόκειται περὶ πεποιθήσεώς μου βαθείας, ὅτι οἱ σκοποί των ἀντιφάσκουν πρὸς τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν Δημοκρατίαν. Καὶ βεβαίως, κατ’ ἐμέ, πᾶς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔχει σκοπὸν νὰ καταργήσῃ τὴν Δημοκρατίαν καὶ τὴν ἐλευθερίαν καὶ ἔχει τὴν κατάρτισιν, τὴν μόρφωσιν καὶ τὰς γνώσεις τοῦ κ. Ἠλιοῦ, πρέπει νὰ ἔχῃ βαρεῖαν τὴν συνείδησιν. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι μέλη τοῦ κόμματός του, καὶ δὲν ἠξεύρουν τί σημαίνει φιλοσοφία, ἀγνοοῦν τί σημαίνει ποίησις, ἀγνοοῦν τί σημαίνει τέχνη, ἀγνοοῦν τί σημαίνει ἱστορία τοῦ πολιτισμοῦ, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτιμήσουν τί σημαίνει ἀπώλεια τῆς ἐλευθερίας καὶ εἰς τὴν τέχνην καὶ εἰς τὸ πνεῦμα καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἐκδηλώσεις τῆς ζωῆς. Ἀλλὰ ὁ κ. Ἠλιοῦ δὲν ἀνήκει εἰς αὐτούς.

§106Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. ...... (Διακόπτει μὴ ἀκουσθείς).

§107Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Πιθανόν, ὁ πλησίον του εὑρισκόμενος νὰ ἀνήκῃ εἰς αὐτούς. Ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὅμως, γνωρίζει τί σημαίνει πνεῦμα καὶ φιλοσοφία. Καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ βαρεῖαν συνείδησιν, διότι ἀποβλέπει εἰς τὴν κατάργησιν τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀνθρώπου, τῆς σκέψεως καὶ τῆς συνειδήσεως, ἀποβλέπει εἰς τὴν κατάργησιν ἀγαθῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς θέσιν, λόγῳ γενικωτέρας μορφώσεως, νὰ ἐκτιμήσῃ.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν ἐζήτησε καὶ ἔχει τὸν λόγον. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§109Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ πολιτικοῦ θέματος, κ. Πρόεδρε. Ὡμίλησεν ἀπόψε ἕνας Ὑπουργός, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Μετὰ ταῦτα, προκληθεὶς μονάχα ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἠναγκάσθη νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Νὰ ὁμιλήσῃ λοιπὸν καὶ δεύτερος Ὑπουργὸς χωρὶς νὰ ἀναπτύξουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον τὴν πρότασιν μομφῆς τὰς ἀπόψεις των, νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ κατάχρησιν τοῦ δικαιώματος τοῦ τυπικοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον ὅποτε θέλει. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἀποτελεῖ κατάχρησιν δικαιώματος καὶ ὑπονόμευσιν τοῦ ὅλου πολιτικοῦ θέματος. Παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ προστατεύσῃ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸν λόγον καὶ τὴν δυνατότητα ἀναπτύξεως τῶν ἀπόψεων τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἡ ὁποία ὑπέβαλεν τὴν πρότασιν μομφῆς.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν ζητηθῇ ὁ λόγος ἐκ μέρους Ὑπουργοῦ, νὰ μὴ τὸν δώσῃ.

§111Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. ..... (Ὄρθιος ἀπὸ τῆς θέσεώς του ἐν μέσῳ θορύβου διαμαρτύρεται μὴ ἀκουόμενος).

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσετε καὶ σεῖς ἐὰν ἔχετε τὴν ὑπομονὴν ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ μὴ διακόπτετε ἀφ’ ἑτέρου νὰ παραμείνετε μέχρι τέλους τῆς συνεδριάσεως, ὅπως καθήμεθα καὶ ἡμεῖς προκειμένου νὰ διευκολύνωμεν τὴν ὁμιλίαν τῶν ἐγγεγραμμένων. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν μοὶ ζητηθῇ ὁ λόγος ἀπὸ Ὑπουργόν, νὰ μὴ τὸν δώσω καὶ κατὰ τὸν Κανονισμὸν καὶ κατὰ τὸ Σύνταγμα. Ὅταν, ἄλλωστε, ἐλέχθησαν πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, εἶναι δυνατὸν ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς νὰ μὴ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν; Ὁρίστε, κ. Ὑπουργέ, ἔχετε τὸν λόγον.

§113Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Θὰ καθησυχάσω τὰς ἀνησυχίας τοῦ ἐξ Ἠλείας συναδέλφου, λέγων, ὅτι ἐὰν ἡ ὁμιλία μου ἀποτελῇ κατάχρησιν δικαιώματος, ἡ κατάχρησις αὐτὴ δὲν θὰ διαρκέσῃ πέραν τῶν 2–3 λεπτῶν. Καὶ γίνεται, διότι ἠγέρθη ἕνα θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται μία ἀπάντησις, διὰ νὰ μὴ δημιουργοῦνται ἐσφαλμέναι ἐντυπώσεις. Τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη, εἶναι αἱ ὕβρεις, τὰς ὁποίας ἀπηύθυνεν ὁ κ. Ἡλιοῦ καὶ εἰς τὰς ὁποίας ἐγὼ δὲν εἶμαι καθόλου διατεθειμένος νὰ ἀπαντήσω. Διότι γνωρίζομεν ποῖος εἶναι ὁ ρόλος τοῦ κ. Ἡλιοῦ καὶ τῶν ὁμοφρόνων του εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Τὸ θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου θέλω νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλὴν —θέμα μὲ τὸ ὁποῖον δὲν ἀνέμενα, ὅτι θὰ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ— εἶναι τὸ θέμα τοῦ ρόλου τοῦ Ἀμπατιέλου κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἀγῶνος. Ἢ δὲν θὰ ἀσχολούμεθα καθόλου ἢ ἐφόσον ἡρωοποιεῖται ἀπὸ τὸν κ. Ἡλιοῦ καὶ ἀπὸ τὴν παράταξίν του ὁ Ἀμπατιέλος, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀποκαλύψω —καὶ λυποῦμαι, ὅτι τὸ κάμνω χωρὶς τὴν ἄδειάν του— ὅτι ἐζήτησα πληροφορίας περὶ τῆς δράσεώς του κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου ἀπὸ ὑπεύθυνον, τὸν ὁποῖον τιμᾷ τὸ Κέντρον καὶ τιμῶ καὶ ἐγὼ προσωπικῶς πάρα πολύ, τὸν Ναύαρχον κ. Ἀλεξανδρῆν, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου ὑπῆρξε κατ’ ἀρχὰς μὲν ἀπεσπασμένος εἰς τὴν Πρεσβείαν τοῦ Λονδίνου διὰ νὰ διευθύνῃ τὸ Ἐμπορικὸν Ναυτικόν, μετὰ δὲ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν. Κατὰ τὸν Ναύαρχον κ. Ἀλεξανδρῆν, ὁ Ἀμπατιέλος, ὡς Γενικὸς Γραμματεὺς τῆς Συνομοσπονδίας Ναυτεργατῶν εἰς τὸ Λονδῖνον, ἔκαμνεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν διὰ νὰ παρεμποδίζῃ τὴν ἐλευθέραν δρᾶσιν τῶν Ἑλληνικῶν πλοίων. Ἡ στάσις του ὑπῆρξε τοιαύτη, ὥστε, ὑπὸ τὴν πίεσιν καὶ τῶν Ἀγγλικῶν ἀρχῶν, ἠναγκάσθη νὰ ἀποχωρήσῃ καὶ νὰ ἱδρύσῃ εἰς τὸ Κάρντιφ ἄλλην Ὁμοσπονδίαν, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ διὰ τῆς συστηματικῆς της κωλυσιεργίας καὶ διὰ τῆς προκλήσεως ἐπεισοδίων καὶ τοῦ ἐπηρεασμοῦ καὶ τῆς Ὁμοσπονδίας τοῦ Λονδίνου, ἔφερεν πλεῖστα ὅσα προσκόμματα εἰς τὴν κίνησιν τῶν Ἑλληνικῶν ἐμπορικῶν πλοίων. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι χειρότερον εἶναι, ὅτι ὁ Ναύαρχος κ. Ἀλεξανδρῆς μὲ ἐβεβαίωσεν —καὶ τοῦτο τὸ γνωρίζει ἄριστα καὶ ὁ κ. Σ. Βενιζέλος, ὁ ὁποῖος τότε ἔπαιξε σημαντικὸν ρόλον εἰς τὴν καταστολήν, καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμήν του, τῆς ἀνταρσίας τῶν πλοίων καὶ τὸ γνωρίζουν καὶ ὡρισμένοι ἄλλοι βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου—ὅτι διὰ τῶν φίλων του ναυτεργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐπιστρατευμένοι εἰς τὸ Βασιλικὸν Ναυτικὸν ὑπῆρξεν ὁ κύριος πρωτεργάτης τῆς στάσεως καὶ τῆς καταλήψεως τῶν πλοίων. Καὶ τοῦτο κατηγγέλθη εἰς τὰς Βρεταννικὰς ἀρχάς, αἱ ὁποῖαι τότε μόνον ἀντελήφθησαν περὶ αὐτοῦ πόσον ἐπικίνδυνον πρόσωπον ἦτο καὶ τὸν συνέλαβον καὶ τὸν ἀπήλασαν ἐξ Αἰγύπτου. Πρόκειται, λοιπόν, περὶ τοῦ ἀνθρώπου, διὰ τὸν ὁποῖον ὁ ὑπεύθυνος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Στόλου, τοῦ τόσον ἡρωϊκῶς δράσαντος ἐπὶ συνεχεῖς μῆνας, τοῦ παραλυθέντος ἐκ τῆς ἀνταρσίας ἐκείνης, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου ἐκείνου, βεβαιώνει, ὅτι ὁ πρωτεργάτης τῆς ἀνταρσίας ὑπῆρξεν ὁ ἡρωοποιούμενος ὑπὸ τῆς Ε.Δ.Α. Ἀμπατιέλος. Ἰδοὺ πῶς ἐμφανίζεται ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος θὰ κατεσπίλωνε τὴν τιμὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ ναυτικοῦ, ἐὰν δὲν εὑρίσκετο εἰς τὴν ἐξουσίαν ὁ κ. Βενιζέλος καὶ οἱ ἡρωϊκοὶ Ἕλληνες Ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι κατέλαβον μὲ μάχην τὰ πλοῖα, διὰ νὰ τὰ κινήσουν καὶ πάλιν. (Χειροκροτήματα).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, πρὸς ἀποφυγὴν παρεξηγήσεων διὰ τὴν σειράν, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι εἶναι ἐγγεγραμμένοι διὰ νὰ ὁμιλήσουν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ε.Κ. 42, τοῦ Κόμματος τῆς Ε.Δ.Α. 5, Προοδευτικοὶ 6. Τὸ Προεδρεῖον σκοπεύει, εἶναι εἰς τὰς προθέσεις του, νὰ καλῇ 2 ἢ 3 ἀπὸ τὴν πλευρὰν τοῦ Κέντρου καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ δίδῃ τὸν λόγον εἰς ἕνα ἐκ τῶν ἄλλων κομμάτων. Δεδομένου δέ, ὅτι εἶναι ἐγγεγραμμένοι μαζὶ μὲ τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι θὰ ὁμιλήσουν καὶ 3 ἐγγεγραμμένοι ἀπὸ τῆς κυβερνητικῆς πλευρᾶς, πρέπει νὰ μείνωμεν σύμφωνοι διὰ τὴν σειρὰν τῶν ὁμιλητῶν κατὰ κόμματα, διότι δὲν ὑπάρχει ἑνιαῖος κατάλογος.

§115Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Εἰς τὰς προθέσεις τοῦ Προεδρείου, κ. Πρόεδρε, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ἡ τήρησις τοῦ Κανονισμοῦ, ἀναμφισβητήτως. Καὶ ὅπως γνωρίζετε, κατὰ τὸν Κανονισμὸν δὲν προβλέπεται ἡ κλῆσις εἰς τὸ βῆμα τῶν βουλευτῶν ἀναλόγως τῆς ἀριθμητικῆς δυνάμεως τῶν κομμάτων, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνήκουν, πλὴν ὅμως, κατ’ οἰκονομίαν εἰς τὸ παρελθὸν ἐγένετο δεκτὸν νὰ ὁμιλοῦν 2 ἐκ μέρους τῆς Ε.Κ., 1 ἐκ μέρους τῆς Ε.Δ.Α. καὶ 1 ἐκ μέρους ἡμῶν. Τοῦτο δὲν ἐτηρήθη πάντοτε. Ὑπενθυμίζω, ὅτι κατὰ τὴν μακρὰν συζήτησιν ἐπὶ ἡμέρας τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὸ διϋλιστήριον, καθιερώθη ἄλλο σύστημα, ὡμίλει δηλαδὴ 1 ρήτωρ ἀπὸ ἕκαστον κόμμα, 1 τοῦ Κέντρου, 1 τῆς Ε.Δ.Α. καὶ 1 τῶν Προοδευτικῶν. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, δὲν ἐτηρήθη ἡ σειρὰ ἐγγραφῆς, διότι ὡς γνωρίζετε, τὸ Προεδρεῖον ἐκράτησε 3 διαφόρους πίνακας τῶν ἐγγραφέντων βουλευτῶν, μοιραίως θὰ πρέπει νὰ δοθῇ μία λύσις κατ’ οἰκονομίαν. Ἡμεῖς ὑποχωρητικοὶ καὶ συμβιβαστικοὶ πάντοτε, δεχόμεθα νὰ εἶναι 2 τοῦ Κέντρου, 1 τῆς Ε.Δ.Α. καὶ 1 ἐξ ἡμῶν, ἀλλὰ 3 δὲν τὸ δεχόμεθα. Ἐὰν ἐπιμείνετε εἰς τοὺς 3, θὰ ἐπιμείνωμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐλπίζω, ὅτι οἱ κ. συνάδελφοι τοῦ Κέντρου θὰ ἀναγνωρίσουν, ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ ἄποψίς μας.

§116Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ συμφωνήσωμεν, διότι προκειμένου περὶ ἐπερωτήσεως ὀρθῶς ἐτέθη τὸ θέμα, σήμερον πρόκειται περὶ πολιτικοῦ θέματος, καὶ διὰ τὸ πολιτικὸν θέμα πρώτη ἡ Ε.Κ. ὑπέβαλε τὴν πρότασιν μομφῆς. Συνεπῶς, ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν πρώτη νὰ ἀναπτύξῃ τὴν πρότασίν της. Ἄλλωστε, εἶναι τόση ἡ ἀριθμητικὴ διαφορὰ τῶν ἐγγεγραμμένων, ὥστε οἱ μὲν Προοδευτικοί, ἀναμφισβητήτως, θὰ ὁμιλήσουν ὅλοι, ἐνῷ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς μας ὀλίγοι θὰ ὁμιλήσουν καίτοι θὰ ὑπάρξῃ ἕνας αὐτοπεριορισμὸς εἰς τὸν λόγον. Συμφωνοῦμεν, λοιπόν, μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Προέδρου, εἰς τοὺς 3, ἕνα καὶ ἕνα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν εἶναι, νὰ αὐτοπειθαρχήσωμεν καὶ νὰ μὴ ὑπερβῶμεν ὡρισμένα χρονικὰ ὅρια, τὸ ὁποῖον εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ τηρηθῇ ἀπὸ τοὺς κ. συναδέλφους, διότι εἶναι ἀπέλασις τοῦ κόμματος κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§118Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ ἄποψις τοῦ κ. Στεφανοπούλου θὰ ἀδικηθῇ αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ πολιτικὸν θέμα. Κατὰ τὸ παρελθὸν δὲν ὑπῆρξε ποτὲ συζήτησις πολιτικοῦ θέματος χωρὶς ν’ ἀκουσθοῦν αἱ ἀπόψεις ὅλων τῶν πλευρῶν τῆς αἰθούσης καὶ ὀρθῶς, διότι ἡ οὐσία τῆς θέσεως τοῦ πολιτικοῦ θέματος εἶναι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κοινὴ γνώμη νὰ ἀκούσουν τὰς ἀπόψεις ὅλων τῶν κομμάτων. Ἐὰν ἐπικρατήσῃ ἡ ἄποψις νὰ ὁμιλήσουν τρεῖς ἀπὸ τὴν Ε.Κ. καὶ ἕνας τῶν ἄλλων κομμάτων, θὰ ὑστερήσῃ ἡ ἀνάπτυξις τοῦ πολιτικοῦ θέματος ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς. Περαιτέρω, θέμα προτεραιότητος δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει, διότι αἱ προτάσεις κατετέθησαν τὴν αὐτὴν ἡμέραν καὶ τὴν αὐτὴν ὥραν. Ἡ ἰδική μας, μάλιστα, παράταξις, εἶχε ἀνακοινώσει, ὅτι θὰ ἔθετε πολιτικὸν θέμα, ἐνῷ ἐξ ἄλλης πλευρᾶς εἶχε διοχετευθῆ διὰ τοῦ Τύπου ἡ ἄποψις, ὅτι ἡ ἀνακίνησις πολιτικοῦ θέματος ἦτο παράκαιρος καὶ θὰ ἐξυπηρετοῦσε τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν. Εἶναι ἀνάγκη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ ἐχώμεθα τῶν κοινοβουλευτικῶν παραδόσεων ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἐνθυμούμεθα τί ἴσχυσε κατὰ τὸ παρελθόν. Κατὰ τὴν προηγουμένην βουλευτικὴν περίοδον ἡ παράταξίς μας ἦτο ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις καὶ ὅμως οὐδέποτε ἠθέλησε νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ γεγονός, ὅτι ἦτο ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις καὶ διέθετε κοινοβουλευτικὴν δύναμιν μεγαλυτέραν διὰ νὰ διεκδικήσῃ τὸ προνόμιον νὰ ὁμιλοῦν 2–4 τῆς παρατάξεώς μας καὶ ἕνας ἀπὸ τὸ ἄλλο κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πάντοτε ὡμίλει ἕνας καὶ ἕνας. Ἐὰν δὲν δέχωνται τοῦτο, τότε συμφωνοῦμεν καὶ ἡμεῖς, προκειμένου περὶ συζητήσεως πολιτικοῦ θέματος, νὰ λαμβάνουν τὸν λόγον δύο τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἕνας τῆς Ε.Δ.Α. καὶ ἕνας τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρακτικὴ λύσις.

§119Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἀφοῦ δὲν θέλετε νὰ συνεννοηθῶμεν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπανέλθω. Ὁ σεβαστός μου κ. Στεφανόπουλος, ἔκαμε λάθος. Ὄχι μόνον κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ δευτέρου διϋλιστηρίου ὡμίλησεν εἷς ἐξ ἑκάστου κόμματος...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§120Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. ..... (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον, κύριε Παπασπύρου. Διατὶ διακόπτετε; Πρέπει νὰ λυθῇ τὸ θέμα, διὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν.

§122Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Παρακαλῶ, ἔχω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Καὶ ὁ κ. Παπασπύρου πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν ὑπομονήν, νὰ μὲ ἀκούσῃ, ὅπως ἔχω πάντοτε τὴν ὑπομονὴν καὶ τὴν χαρὰν νὰ τὸν ἀκούω, ὅταν ὁμιλῇ. Καὶ δὲν ἐπερίμενα ποτὲ νὰ μὲ διακόπτῃ ὁ κ. Παπασπύρου καὶ μάλιστα ὅταν διὰ συντομωτάτης ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐπανέρχομαι ἐπὶ τοῦ θέματος. Κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως ὡμίλησεν εἷς βουλευτὴς ἐξ ἑκάστου κόμματος. Κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς προτελευταίας προτάσεως δυσπιστίας, διότι κατὰ τὴν τελευταίαν ἡ Ε.Κ. ἀπεῖχε, κατ’ οἰκονομίαν συνεφωνήθη νὰ ὁμιλοῦν 2, 1 καὶ 1. Αὐτὸ θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ σήμερον καὶ πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ κατ’ οἰκονομίαν. Διότι κατὰ τὸν Κανονισμὸν ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσωμεν κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς. Ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ τηρηθῇ ἡ σειρὰ τῆς ἐγγραφῆς, πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς μίαν λύσιν κατ’ οἰκονομίαν καὶ αὐτὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἄλλη παρὰ ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐτηρήθη καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν προτάσεως δυσπιστίας, δύο, εἷς, εἷς. Αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὅτι πρέπει τάχα νὰ ἔχουν τὸν καιρὸν νὰ ἀναπτύξουν τὴν πρότασιν δυσπιστίας, νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν. Τὴν πρότασιν δυσπιστίας τὴν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., θὰ τὴν ἀναπτύξουν καὶ τὰ ἄλλα στελέχη τῆς Ε.Κ. καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζεται, ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι τῆς Ε.Κ., διὰ νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ πρότασις. Ἐπιμένομεν, ὅτι ἐφ’ ὅσον θὰ καταλήξωμεν εἰς μίαν λύσιν κατ’ οἰκονομίαν, αὕτη δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἄλλη παρὰ 2 ἐκ τῆς Ε.Κ., εἷς ἐκ τῆς Ε.Δ.Α. καὶ εἷς ἐκ μέρους ἡμῶν.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ τηρηθῇ τοὐλάχιστον δι’ ἀπόψε νὰ ὁμιλήσουν 2, 1 καὶ 1 καὶ βλέπομεν καὶ πάλιν.

§124Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ περιορισθῶ μόνον νὰ παρατηρήσω, ἐὰν τηρηθῇ ἡ σειρὰ ποὺ ὑπεδείχθη ἀπὸ τοὺς κ.κ. ἐκπροσώπους τῶν ἄλλων κομμάτων, ποῖον ἄτοπον θὰ προκύψῃ. Ἁπλῶς τὸ θέτω ὑπ’ ὄψει σας. Ὑπολείπονται 4 ἡμέραι. Ἐκ τοῦ κόμματος τῶν Προοδευτικῶν εἶναι 6 ἐγγεγραμμένοι καὶ θὰ ὁμιλήσουν συνεπῶς ὅλοι, ἐνῷ ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας πλευρὰν ἐλάχιστοι θὰ ὁμιλήσουν.

§125Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ὁμιλήσουν. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν θὰ ὁμιλήσουν πάρα πάνω ἀπὸ τρεῖς–τέσσαρες.

§126Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς προχωρήσωμεν διὰ νὰ μὴ χάνωμεν τὸν καιρόν μας.

§127Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Νὰ καταθέτετε πρότασιν μομφῆς καὶ νὰ μὴ οἰκειοποιῆσθε τοὺς ἀγῶνας τῶν ἄλλων.

§128Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Δέκα ἓξ βουλευταὶ...... (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ διατυποῦται ἡ ἀντίρρησις καὶ ἀπὸ τὰ δύο κόμματα, θὰ παρεκάλουν νὰ τηρήσωμεν τὴν σειρὰν 2, 1 καὶ 1. Καὶ κατὰ τὴν σειρὰν ἐγγραφῆς, ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς.

§130Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον θέλετε αὐτὴν τὴν λύσιν, δικαίωμά μας πρέπει νὰ εἶναι νὰ ὁρίζωμεν τὴν σειρὰν τῶν ἀγορητῶν ἡμεῖς. Διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν θὰ ἠμπορέσουν νὰ ὁμιλήσουν ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους τὸ κόμμα θέλει νὰ ὁμιλήσουν. Εἴμεθα 80, κύριε Πρόεδρε, καὶ εἶναι 15. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχωμεν τὰ ἴδια δικαιώματα.

§131Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Τί λέγετε;

§132Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγει ὁ Κανονισμός: Τὸν ρήτορα διαδέχεται ὁ ἀντιλέγων. Βάλτε το ἔτσι καὶ βγάλετε τὸ συμπέρασμα. Ὅπου ὑπάρχει κενὸν νόμου, ἔρχεται ἡ λογικὴ ἑρμηνεία. Δικαιούμεθα νὰ ὁμιλοῦν 4, 1 καὶ 1. Ἡ Ε.Δ.Α. ἔχει 20 βουλευτάς, ἡμεῖς εἴμεθα 80. Οἱ Προοδευτικοὶ εἶναι 15. Πέντε ἡμεῖς 1 ἐκεῖνοι.

§133Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναμφισβητήτως, ἕκαστον κόμμα δύναται νὰ ὑποδείξῃ τὴν σειρὰν τῶν ρητόρων του. Αὐτὸ εἶναι ἐσωτερικὸν ζήτημα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει —καὶ παρακαλῶ νὰ λυθῇ ὁριστικῶς— εἶναι, ὅτι ἡ σειρά, ἡ ὁποία θὰ τηρηθῇ θὰ εἶναι 2, 1 καὶ 1. Ὅπως ἔγινεν ἤδη κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προηγουμένου πολιτικοῦ θέματος. Εἶναι καθιερωμένον.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔτσι θὰ γίνῃ. Ὁρίστε, κύριε Ζορμπᾶ, ἔχετε τὸν λόγον.

§135Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Τσιριμῶκος.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον παραχωρεῖτε τὴν θέσιν σας εἰς τὸν κ. Τσιριμῶκον καὶ εἶναι ἐπιθυμία τοῦ ἐκπροσώπου τοῦ κόμματός σας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς μεταφέρω εἰς τὸ τέλος.

§137Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Θὰ μείνῃ ὁ πίναξ ὡς ἔχει καὶ θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Τσιριμῶκος.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ καθορίσετε σεῖς τὴν συζήτησιν. Θὰ μεταφερθῆτε εἰς τὸ τέλος.

§139Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε δύο λεπτά, νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν. Θὰ σᾶς κάμω μίαν ἐξομολόγησιν. Ἠμπορεῖ σεῖς νὰ συμφωνῆτε, ἀλλὰ τὸ Προεδρεῖον ὑφίσταται μαρτύρια πραγματικὰ μὲ τὰς διαμαρτυρίας τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι φαίνονται, ὅτι παραχωροῦν τὴν θέσιν των εἰς ἄλλους, ἀλλὰ παραπονοῦνται ἔπειτα εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§141Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἀπὸ ποίους;

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θέλω νὰ τοὺς κατονομάσω. Ὅλοι διαμαρτύρονται.

§143Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεὶς θὰ σᾶς ἐνοχλήσῃ τοὐλάχιστον ἀπὸ τὴν Ε.Κ.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Τσιριμῶκον, ἐφ’ ὅσον αὐτὴν τὴν σειρὰν ἐπιθυμοῦν οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Ε.Κ., ἀλλὰ τὸν κ. Ζορμπᾶν, ὁ ὁποῖος παραχωρεῖ τὴν θέσιν του, θὰ τὸν μεταφέρω εἰς τὸ τέλος.

§145Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν παραχωρῶ καμμίαν θέσιν, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ παρεμβληθῇ ὁ κ. Τσιριμῶκος.

§146Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Συμφωνοῦμεν ὅλοι, ὡρισμένα στελέχη τοῦ κόμματος νὰ ὁμιλήσουν πρὸ ἡμῶν, χωρὶς νὰ ἀλλάξῃ ἡ σειρά.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθορίσατέ τα αὐτὰ καὶ δώσατέ μου ἕνα κατάλογον.

§148Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ὁμιλήσῃ ὁ κ. Τσιριμῶκος καὶ μετὰ θὰ σᾶς δώσωμεν κατάλογον.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ εἴμεθα ἐξηγημένοι. Εἰς τὸ τέλος θὰ ἐγγραφῇ διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ζορμπᾶς, ἐκτὸς ἐὰν μοῦ δώσετε κατάλογον.

§150Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ κόμμα ὁρίζει, ὅτι ὁ κ. Ζορμπᾶς θὰ ὁμιλήσῃ μετὰ ἀπὸ ἐμέ. Ἐφ’ ὅσον συμφωνεῖτε ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ, τί σᾶς νοιάζει ποῖος θὰ εἶναι αὐτός; Εἶναι ζήτημα φυσιογνωμιστικόν;

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι αἱ διαμαρτυρίαι, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ τὸ Προεδρεῖον. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην ἡ ἡγεσία διὰ τὴν σειράν. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§152Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ κ. Η. Τσιριμῶκος, ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μητακίδης).

§154Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρῶτον, ἐπιθυμῶ νὰ ζητήσω συγγνώμην ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ὁ τόνος μου θὰ εἶναι ἤπιος καὶ ἠξεύρω, ὅτι τὴν δυσαρεστεῖ. Θὰ τὸ ἀποδείξω δὲ εὐθὺς ἀμέσως. Ἡ Ε.Κ. ὑπέβαλε μίαν πρότασιν μομφῆς ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπὶ τοῦ θέματος δὲ τοῦ ἐσωτερικοῦ εἰδικῶς, ἡ Ε.Κ. προσάπτει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἀντὶ τῆς ἐκκαθαρίσεως τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει σχεδὸν ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν, λόγῳ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαί, ἐξακολουθεῖ νὰ μεταχειρίζεται, διὰ νὰ διατηρηθῇ εἰς τὴν ἐξουσίαν μὲ μεθόδους, αἱ ὁποῖαι ὄχι μόνον ἔχουν ξεπερασθῆ καὶ καταδικασθῆ ἀπὸ τὴν ἐξέλιξιν, ἀλλὰ καὶ βλάπτουν τὸ Ἔθνος, διότι διατηροῦν τὴν πολιτικὴν ἀνωμαλίαν, ἐμποδίζουν τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, ἐμποδίζουν τὴν κοινωνικὴν πρόοδον καὶ ἐμπνέουν μίαν περιδεῆ ἐξωτερικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν μόνη δύναται νὰ ἀσκήσῃ, μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν ἔχει τὸ αἴσθημα, ὅτι βασίζεται ἐπὶ τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Μέσα εἰς τὰς μεθόδους αὐτὰς εἶναι καὶ ἡ διατήρησις τῆς ὀξύτητος. Διότι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀποδίδει εἰς τὴν Ε.Κ. τὴν ὀξύτητα, ἐπιδιώκει τὴν ὀξύτητα. Διότι ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὑπάρξει ἡ δυνατότης διαλόγου, εἶναι μοιραῖον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀποδεχθῇ ὡς λογικὰ ὅλα τὰ αἰτήματα τῆς Ε.Κ., ἤτοι τῆς ἀμέσου διενεργείας ἐκλογῶν καὶ δὴ ὑπὸ τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους καθώρισεν ἀκόμη χθὲς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος. Πέραν ὅμως τῆς ὀξύτητος, ὑπάρχει καὶ ἡ ἄλλη μέθοδος τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ διατήρησις τῆς ἐντυπώσεως, ὅτι ὁ πραγματικὸς διάλογος καὶ ἡ πραγματικὴ ἀντίθεσις, εἶναι μεταξὺ αὐτῆς καὶ τοῦ κομμουνισμοῦ, πέραν τῆς Ε.Δ.Α., τοῦ κομμουνισμοῦ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐξακολουθεῖ νὰ σώζῃ, εἴτε φυλακίζουσα, εἴτε ἀποφυλακίζουσα κρατουμένους ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ὅτι ὅλοι ἡμεῖς οἱ ἄλλοι παρεμβαλλόμεθα ὡς δευτερεύοντες παράγοντες, συνοδοιποροῦντες μὲ τὴν Ε.Δ.Α. ὅταν φρονοῦμεν, ὅτι πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα ἀποκαταστάσεως τῶν ἐλευθεριῶν, ἢ συνοδοιποροῦντες μὲ τὴν Κυβέρνησιν ὁσάκις μᾶς ἐντυπωσιάζῃ ὁ ἐνθουσιασμὸς περὶ τῆς ζημίας τοῦ Ἔθνους εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εἰς αὐτὴν τὴν μέθοδον ὀφείλεται καὶ τὸ ψευδοπρόβλημα τῶν πολιτικῶν κρατουμένων. Ἐνθυμοῦμαι, δὲν τὸ ἀνεδίφησα διὰ νὰ σᾶς εἴπω πότε ἀκριβῶς, ὅτι κἄποτε ἐγένετο μία μεγάλη κατάχρησις μὲ ὑπεύθυνον ταμίαν κἄποιον ὀνόματι Βελέντζαν. Ὁ μακαρίτης Δημήτριος Ράλλης παρηκολούθει τὸν λόγον τοῦ Θρόνου, τὸν ὁποῖον ἐξεφώνει ὁ Γεώργιος ὁ Αʹ καὶ ὁ ὁποῖος φυσικά, ἔλεγε ὅσα ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ εἴπῃ. Ἀλλὰ ἔβραζε ἡ κοινὴ γνώμη διὰ τὴν ὑπόθεσιν Βελέντζα. Καὶ εἰς μίαν στιγμήν, ὁ Δημήτριος Ράλλης διακόπτων τὴν ὁμιλίαν τοῦ Βασιλέως, ἀπευθυνθεὶς πρὸς τὸν Γεώργιον τὸν Αʹ, λέγει: «καὶ περὶ Βελέντζα τίποτε, Μεγαλειότατε»; Διηρωτώμην, εἶναι ἡ δευτέρα ἡμέρα τῆς συζητήσεως περὶ προτάσεως μομφῆς ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ διηρωτώμην, ὅταν ἔβλεπον καὶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἀναλισκομένους περὶ τὸ πρόβλημα τῶν 953 πολιτικῶν ἢ μὴ πολιτικῶν κρατουμένων καὶ ἔλεγον νὰ διακόψω —ἂν μοῦ ἐπέτρεπεν ὁ ἐσχάτως γενόμενος λίαν αὐστηρὸς κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς— νὰ διακόψω λέγων, καὶ περὶ ἀγροτικῶν χρεῶν τίποτε, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, καὶ περὶ τιμῆς τῶν φαρμάκων τίποτε, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, καὶ περὶ αἰγειαλίτιδος ζώνης τίποτε, καὶ περὶ μισθῶν τίποτε, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Λέγω δὲ ὅτι εἶναι ψευδοπρόβλημα τὸ πρόβλημα τῶν πολιτικῶν κρατουμένων διότι εἶναι λογομαχία, εἶναι λογομαχία ἐὰν εἶναι πολιτικοὶ ἢ μὴ οἱ κρατούμενοι αὐτοί. Καὶ εἶναι λογομαχία ἄνευ περιεχομένου αὐτὴν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀφοῦ ἐξεφώνησε ἕνα λόγον πομπώδη ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ διὰ τὰ ἄπειρα δεινὰ τὰ ὁποῖα συνέβησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὰ τελευταῖα ἔτη ὅπως ὁ πρώην συνάδελφός του κ. Καλλίας πρὸ ἡμερῶν, κατέληξε νὰ ἐπικαλεσθῇ τὸ γεγονός, ὅτι ἐφήρμοσε τὸν νόμον 2058 μὲ πνεῦμα ἀπείρου ἐπιεικείας. Καὶ ἐὰν κάμῃ κανεὶς ἕνα ἁπλοῦν ὑπολογισμὸν περὶ τῶν πόσων βάσει τοῦ νόμου αὐτοῦ ἀπέλυσεν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε., πρέπει νὰ ὑπολογίζωμεν ὅτι σὲ 7–8 μῆνες μὲ τὸν ρυθμὸν αὐτὸν θὰ τοὺς ἔχῃ ἀπολύσει ὅλους. Πρὸς τὶ λοιπὸν ἡ ὀξύτης, πρὸς τὶ ὁ φανατισμὸς καὶ πρὸς τὶ αὐτὴ ἡ ἐντύπωσις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ παραχθῇ αὔριον εἰς τὸ κοινὸν ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον δὲν ἀσχολεῖται παρὰ μόνον μὲ τοὺς κρατουμένους αὐτούς, καὶ ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ἔκαμεν τὸ πολιτικὸν ἔγκλημα νὰ τοὺς ὀνομάσῃ πολιτικοὺς κρατουμένους, ἐνῷ ἐὰν τοὺς ποῦμε κοινοὺς ἐγκληματίας καὶ τοὺς ἀπολύσωμεν, ἔγκλημα δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ. Ὁ λόγος εἶναι ὅτι τοὺς κρατουμένους αὐτοὺς τοὺς ἔχετε καὶ τοὺς βγάζετε στάγδην καὶ ὄχι κρουνηδόν, διὰ νὰ δίδετε τὴν ἐντύπωσιν καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, ὅτι πράγματι πρόκειται περὶ μάχης κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ, διὰ νὰ κατακτήσετε τὴν εὐρυτέραν κοινὴν γνώμην. Διότι δὲν ἀποτελεῖ ἱκανοποίησιν τῆς κοινῆς γνώμης, ὅτι εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς 900 ἄνθρωποι, ὅταν ἀπεφυλακίσθησαν 29.000 καὶ δὲν ἀποτελοῦν τὴν ἡγεσίαν οὗτοι, ἀλλὰ εἶναι δυστυχῶς ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἴτε εἶχον μίαν φιλοτιμίαν καὶ δὲν ἀπεκήρυξαν τὰς ἰδέας των, εἴτε διότι δὲν ἔχουν ἰσχυροὺς συγγενεῖς, διὰ νὰ μεσολαβήσουν εἰς τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, καὶ νὰ ἐπιτύχουν τὴν ἀποφυλάκισίν των. Αὐτὸ εἶναι τὸ ψευδοπρόβλημα περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἕνα θέμα ὑπάρχει, τὸ ὁποῖον ἦτο δυνατὸν νὰ προκαλέσῃ ἀνησυχίας. Τὸ θέμα τῆς γενικῆς ἀμνηστίας, τὸ ὁποῖον συνάπτεται μὲ τὸ θέμα τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι διαφορετικὸν ἀπὸ τὴν ἀποφυλάκισιν τῶν κρατουμένων τὸ ὁποῖον τίθεται ἐπὶ ἀνθρωπιστικοῦ πεδίου, ἀλλὰ τοιοῦτον θέμα δὲν ἐτέθη. Τώρα θὰ ἤθελα, ἐπειδὴ ἤκουσα ὅλα αὐτά, ὄχι διὰ νὰ ὑπερασπισθῶ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ., ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τοιαύτην ἀνάγκην, ἀλλὰ διὰ νὰ τοποθετήσω τὸ θέμα εἰς τὴν περιωπὴν ποὺ πρέπει εἰς ἕνα Κοινοβούλιον, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω διατὶ γίνεται τόσος θόρυβος, ὅταν γίνεται λόγος περὶ πολιτικῶν ἀδικημάτων. Δηλαδὴ ἐκείνους ποὺ ὀνομάζομεν πολιτικοὺς ἐγκληματίας, δὲν εἶναι ἐγκληματίαι; Τότε τὶ τὸν ἔχομεν τὸν ποινικὸν νόμον, ὁ ὁποῖος τιμωρεῖ τὰ πολιτικὰ ἐγκλήματα καὶ τὰ συναφῆ πρὸς ταῦτα; Πολιτικὸν ἔγκλημα κατ’ ἐξοχὴν εἶναι ἡ προσπάθεια τῆς ἀνατροπῆς τοῦ καθεστῶτος καὶ τιμωρεῖται μὲ ἰσόβια δεσμὰ ἀπὸ τὸν ποινικὸν νόμον. Ἡ δὲ ἰσοβία κάθειρξις εἶναι θεωρητική, διότι ὅταν ὑπάρξῃ ὁ κίνδυνος τῆς διὰ βίας ἀνατροπῆς τοῦ καθεστῶτος κηρύσσεται ὁ Στρατιωτικὸς νόμος καὶ ἡ μόνη ποινὴ ποὺ τότε ἰσχύει εἶναι ὁ θάνατος. Ἑπομένως ὅταν λέγωμεν ὅτι ἕνας ἄνθρωπος ἐπετέλεσε ἕνα ἔγκλημα πολιτικόν, ἐννοοῦμεν ὅτι ἐπετέλεσε ἔγκλημα τιμωρούμενον διὰ ποινῆς θανάτου, ἢ διὰ ἰσοβίας καθείρξεως. Καὶ δὲν τὸ λέγω ἐγὼ αὐτό, τὸ λέγει ἡ Κυβέρνησις. Ἐδιάβασα τὴν προχθεσινὴν ἀνακοίνωσιν τῆς Κυβερνήσεως. Εἴτε ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ἐβγῆκε αὐτή, εἴτε ἀπὸ τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως, πάντως ἐβγῆκε ἀπὸ ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος εἶχε γνῶσιν καὶ τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Ποινικοῦ Δικαίου. Ἰδού, λοιπόν, τὶ λέγει ἡ Κυβέρνησις «Πολιτικοὶ κρατούμενοι δὲν ὑπάρχουν ἐν Ἑλλάδι. Ὑπάρχουν κατάδικοι διὰ φόνους καὶ δι’ ἔνοπλον ...(ἀναγινώσκει)...». Τοσοῦτον μᾶλλον εἰδεχθεῖς ἐγκληματίαι, καθ’ ὅσον δὲν εἶναι κἂν ὄργανα τοῦ ἐντοπίου κομμουνισμοῦ, εἶναι ὄργανα τοῦ διεθνοῦς κομμουνισμοῦ καὶ ὡς τοιοῦτοι προσεπάθησαν νὰ καταλύσουν τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν Δημοκρατίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τὶ λέγει ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἔχει πολιτικὸν χαρακτῆρα ὡς ἀδίκημα. Εἴμεθα φαντάζομαι τὸ μόνον Κοινοβούλιον τοῦ κόσμου ὅπου ἡ ἔννοια τοῦ πολιτικοῦ ἀδικήματος εἶναι τόσον ἄγνωστος, μέχρι τοῦ σημείου νὰ μαχώμεθα περὶ μιᾶς λέξεως.

§155Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Λέγεται σύνθετον...

§156Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ ἤθελα νὰ εἴπω ἐν συνεχεία. Ὑπάρχει μία κατηγορία κρατουμένων οἱ ὁποῖοι ἐδικάσθησαν βάσει ἐξαιρέσεως ποὺ εἶχε θεσπισθῆ εἰς τὴν Βάρκιζαν. Ἡ συμφωνία τῆς Βαρκίζης εἶναι μία συμφωνία ἰδιόρρυθμος, περίπου συνθήκη μεταξὺ Κρατῶν καὶ συνθήκη διεθνής. Ὅταν φοβῆσθε ὅτι οἱ ἐντεῦθεν χαρακτηρισμοὶ πηγαίνουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ διαβάλλουν τὴν Ἑλλάδα, λησμονεῖτε ὅτι ἡ συμφωνία τῆς Βαρκίζης ὑπεγράφη παρουσίᾳ τοῦ σημερινοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας κ. Μὰκ Μίλαν, ὁ ὁποῖος παρίστατο τότε ὡς Ὑπουργὸς διὰ τὴν Μέσην Ἀνατολὴν μαζὶ μὲ τὸν Πρεσβευτὴν τῆς Ἀγγλίας κ. Λίπερ. Γνωρίζετε λίαν καλῶς, διατὶ μετεῖχε περίπου ὡς συμβαλλόμενος ἡ Ἀγγλία, διότι μετεῖχεν ἀγγλικὸς στρατὸς εἰς τὴν καταστολὴν τοῦ κινήματος τοῦ Δεκεμβρίου. Ἡ συμφωνία ἐκείνη ἠμνήστευσε τὸ πολιτικὸν ἀδίκημα τῆς στάσεως καὶ ἐξαιροῦντο τῆς ἀμνηστίας τὰ συναφῆ κοινὰ ἀδικήματα κατὰ τῆς ζωῆς καὶ τῆς περιουσίας τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖα διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ πολιτικοῦ σκοποῦ. Τοὐτέστιν ἠμνηστεύοντο καὶ τὰ συναφῆ κοινὰ ἀδικήματα τὰ ὁποῖα ἐκρίθησαν ἀναγκαῖα διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ πολιτικοῦ σκοποῦ. Ἑπομένως αὐτοί, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν μετὰ τὴν Βάρκιζαν εἶναι ὑπόλοιπα αὐτῆς τῆς τάξεως καὶ ἐκρίθησαν κατ’ οὐσίαν διότι τυπικὸν γνώρισμα δὲν ὑπῆρχε ὅτι καὶ τὰ ἀδικήματα τὰ ὁποῖα ἐπετέλεσαν δὲν ἦσαν ἀναγκαῖα διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ πολιτικοῦ σκοποῦ. Κατὰ πόσον αὐτὸ ἐτηρήθη, ἢ ὄχι, εἶναι ἄλλος λόγος. Εἶναι περιττὸς ὁ λόγος αὐτός, διότι πρὸ ὀλίγου ἀνεφέρθη τὶ εἶπεν ὁ Ἰωάννης Σοφιανόπουλος κατὰ τὰς συζητήσεις τῆς συμφωνίας τῆς Βάρκιζας. Δὲν ἀνεφέρθη ὁ Ἰωάννης Σοφιανόπουλος κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συμφωνίας τῆς Βάρκιζας, διότι ὁ ἄνθρωπος διεμαρτυρήθη ἐκ τῶν ὑστέρων, διότι ἄλλο ἦτο τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τῆς συμφωνίας, καὶ ἄλλο ἔγινε ἐκ τῶν ὑστέρων. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ ἐχρειάσθη ἀγὼν ὁλόκληρος διὰ νὰ ἐκδώσῃ ἐγκυκλίους ὁ συντάκτης τῶν νόμων ποὺ ἐψηφίσθησαν βάσει τῆς συμφωνίας τῆς Βάρκιζας, ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου Μπουρόπουλος, διότι ἤρχισαν αἱ παραβάσεις τῆς συμφωνίας αὐτῆς νὰ γίνωνται κατὰ ἕνα τρόπον ὁ ὁποῖος ἐξήγειρε τὴν συνείδησιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶχον συμβάλλει εἰς τὴν συμφωνίαν τῆς Βάρκιζας. Βεβαίως δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔκαμον τὰ συναφῆ ἀδικήματα τὰ ὁποῖα δὲν ἐκρίθησαν ἀπολύτως ἀπαραίτητα, δὲν ὑπῆρξε καμμία ἀμφιβολία. Ὑπάρχουν καὶ οἱ καταδικασθέντες βάσει τοῦ Γʹ ψηφίσματος. Ἐλέχθη ὅτι δὲν εἶναι πολιτικοὶ κατάδικοι. Τότε ποῖοι εἶναι; Τὸ Γʹ ψήφισμα καταδικάζει τὴν ἀνταρσίαν. Εἶναι πρὸς χάριν τῆς τιμωρίας τῆς ἀνταρσίας. Ἡ ἀνταρσία εἶναι λέξις ἐφευρεθεῖσα εἰδικῶς διὰ αὐτὸ τὸ κίνημα. Δὲν ὑπῆρχε εἰς τὸν Ποινικὸν νόμον. Μέχρι τότε ὀνομάζετο, στάσις ἐξέγερσις, ἢ ἐπανάστασις. Διὰ τοὺς καταδικασθέντας βάσει τοῦ Γʹ ψηφίσματος δὲν ὑπάρχει ἀμφισβήτησις ὅτι εἶναι πολιτικοὶ κρατούμενοι. Ὑπάρχει καὶ μία τρίτη τῶν κατοχικῶν. Αὐτὰ βεβαίως τὰ ἀδικήματα δὲν συνδέονται μὲ πολιτικὰ ἀδικήματα, διότι εἶναι εὐτύχημα ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντίστασις καθ’ ἑαυτὴ δὲν ἐθεωρήθη πολιτικὸν ἀδίκημα. Πρὸ ὀλίγου ἀνέγνωσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τὰ ὅσα ἔλεγε καὶ εἰς τὸν Λίβανον καὶ κατόπιν ἔκαμε σαφῆ διάκρισιν τότε εἰπών, ὅτι ἕκαστος ἔχει τοὺς τίτλους καὶ τὰς εὐθύνας του. Διότι δὲν ἐθεώρησε ποτὲ ὡς Ἀρχηγὸς Ἐθνικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἦτο δυνατὸν τὸ σύνολον τοῦ κινήματος Ἀντιστάσεως οἱουδήποτε χρώματος νὰ καταδικασθῇ ὡς ἔγκλημα. Δύναται νὰ καταδικασθοῦν ἐγκλήματα, ἀλλὰ ὄχι τὸ κίνημα Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως ὡς ἔγκλημα. Καὶ πρέπει νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι εἰς ἄλλας χώρας καὶ ὅπου ὑπῆρξε κίνημα Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ πολέμου ὑπῆρξαν κατηγορίαι καὶ ὑπῆρξαν δίκαι ἐναντίον μελῶν τοῦ κινήματος Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, κατηγορίαι ὅτι ἐξετέλεσαν κοινὰ ποινικὰ ἀδικήματα μὲ τὸ πρόσχημα ὅτι ἐτιμώρησαν προδότας καὶ παρεπέμφθησαν εἰς τὰ Κακουργιοδικεῖα καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ ἀπηλλάγησαν ὁσάκις ἀπεδεικνύετο, ὅτι αἱ ἐκτελέσεις δὲν ἦσαν αὐθαίρετοι προσωπικαί πράξεις, ἀλλὰ διατεταγμέναι πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἐξετελέσθησαν κατὰ τὸν ἀγῶνα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως ὑπὸ τῶν ὁμάδων εἰς τὰς ὁποίας ἀνῆκον. Ἐπομένως ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει τὸ ἀδίκημα τοῦτο, οὔτε οὐδεὶς ἐσκέφθη τότε νὰ τὸ θεωρήσῃ ὡς ἀδίκημα. Ἐκ τῶν ὑστέρων δὲν τὸ ἐσκέφθητε ἁπλῶς, τὸ ἐκάματε. Καὶ θὰ εἴπω πότε τὸ ἐκάματε νὰ θεωρῆτε δηλαδὴ καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντίστασιν ὡς σύνολον ὡς ἀδίκημα καὶ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν. Τὶ ἔγινε τότε; Ἐξεδόθησαν εὐθὺς μετὰ τὴν Βάρκιζαν 85.000 ἐντάλματα κατ’ Ἑλλήνων θεωρουμένων ὡς μεγάλων ἐγκληματιῶν εἴτε κατοχικῶν, εἴτε Δεκεμβριανῶν. Προκειμένου περὶ τῆς δυσφημίσεως τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἐρωτῶ ἀποτελεῖ δυσφήμισιν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅταν λέγῃ κανεὶς ὅτι ὑπάρχει ἕνα ὑπόλοιπον ἀνωμαλίας γενικῆς πολιτικῆς; Παραμένουν 1.000 ἄνθρωποι ἀκόμη μέσα εἰς τὰς φυλακάς, τὸ ὑπόλοιπον αὐτὸ πρέπει νὰ ἐκκαθαρισθῇ. Ἀλλὰ ἐὰν δηλώσωμεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὅτι καὶ ὅλα αὐτὰ δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ἀνωμαλίαν, ἀλλὰ ὅτι 85.000 Ἕλληνες ἦτο τὸ 1% τοῦ πληθυσμοῦ εἶναι ἐγκληματίαι στυγεροὶ τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ δικαίου καὶ ἐπειδὴ τόσον ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅσον καὶ ἄλλα μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ἔχουν ἀπόλυτον γνῶσιν αὐτῶν τῶν στατιστικῶν, θὰ συνομολογήσουν ὅτι θὰ ἐδεχόμεθα νὰ δυσφημίσωμε τὴν Ἑλλάδα, ὅτι κατέχει τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν ἐγκληματιῶν ποὺ ὑπῆρξε ποτὲ εἰς οἱοδήποτε Κράτος τοῦ Κόσμου. Εἶναι πρόδηλον, ὅτι ἐν μέσῳ τῆς ἀνωμαλίας καὶ μετὰ τὴν ἀνωμαλίαν ἀναμφισβητήτως ἐγένοντο χιλιάδες διώξεις μέσα εἰς τὰς ὁποίας ὑπῆρξαν ὅπως ὑπῆρξαν καὶ μετὰ τὴν κατοχὴν ἐγκλήματα προσωπικῶν ἐκδικήσεων αἱ ὁποῖαι ἔλαβον τὸ χρῶμα τῆς δῆθεν ἐθνικῆς πράξεως, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ μετὰ τὴν καταστολὴν τοῦ Δεκεμβριανοῦ κινήματος ὑπῆρξαν ἐγκλήματα προσωπικοῦ χαρακτῆρος, τὰ ὁποῖα ἔλαβον τὸ χρῶμα τοῦ ἐθνικοῦ χαρακτῆρος. Ὁ ἴδιος μηχανισμὸς ἔκαμε καὶ τὰ μὲν καὶ τὰ δέ. Θέλω νὰ μὲ πιστεύσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι αἰσθάνομαι τὸν ἴδιον παλμὸν ποὺ αἰσθάνεται καὶ ἐκεῖνος. Καὶ εἶμαι ὑπερήφανος ποὺ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι μεταξὺ τῶν φίλων μου καὶ τῶν στελεχῶν μου ἔχω ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν ὀξεῖς ἀντίπαλοι τοῦ ΕΑΜ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, εἶμαι ὅμως καὶ δέκτης ἀντιστοίχως, ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἐξεκληρίσθησαν κατὰ τὸν χειρότερον τρόπον ἐν ὀνόματι τῆς Πατρίδος. Τοιοῦτο παράδειγμα εἶναι ὁ συνάδελφος κ. Κωστῆς τοῦ ὁποίου ὁ πατὴρ ἐξεκληρίσθη ἀπὸ τοὺς δῆθεν ἐθνικιστὰς τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Κωστῆς ἐμάχετο μὲ τὸν ἐθνικὸν στρατὸν κατὰ τῶν κομμουνιστῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐὰν δὲν ἐγένοντο ὅλα αὐτὰ τὰ ἐγκλήματα, ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὸ 1944 μέχρι τὸ 1963 θὰ εἶχε προχωρήσει κατὰ εἴκοσιν ἔτη ἐνῷ τώρα ἔχει ὀπισθοχωρήσει κατὰ εἴκοσι ἔτη καὶ δι’ αὐτὸ εἶστε σεῖς Κυβέρνησις τῆς χώρας. Ἀλλὰ τὸ θέμα δὲν εἶναι ἐκεῖ, εἶναι ἀλλοῦ. Οἱαδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι ἡ γνώμη καὶ ἡ τοποθέτησις ἑκάστου, ὅλοι ἔχουν συμφωνήσει καὶ τὸ εἶπε μὲ παλμὸν ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ὅτι σεῖς προσφέρατε τὴν ἐπιείκειαν καὶ τὴν ἰδιαιτέραν μεταχείρισιν ὅλων αὐτῶν τῶν κρατουμένων. Ἐὰν δὲ τοὺς δίδῃ τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ πολιτικοῦ κρατουμένου, τοὺς ἐδόθη ἰδιαίτερος χαρακτηρισμός, διότι εἰς αὐτοὺς τοὺς εἰδεχθεῖς ἐγκληματίας τοὺς γίνεται τόσον εὐμενὴς μεταχείρισις. Πρὸ ὀλίγου ἐπεχείρησε νὰ ταυτίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τὴν ἔννοιαν τῆς Βασιλικῆς χάριτος μὲ τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ἀπολύῃ αὐθαιρέτως. Ὁ θεσμὸς τῆς Βασιλικῆς χάριτος ὑπάρχει, δὲν χρειάζεται ἰδιαίτερος νόμος. Διὰ ποῖον λόγον αὐτὴ ἡ εἰδικὴ μεταχείρισις τῶν εἰδεχθεστάτων αὐτῶν ἐγκληματιῶν, διὰ ποῖον λόγον αἱ τρεῖς χιλιάδες κατάδικοι τοῦ 1950 αἰφνιδίως ἔγιναν κατάδικοι εἰς ἰσόβια δεσμὰ διὰ μιᾶς διατάξεως νόμου. Διὰ ποῖον λόγον ἐφευρέθη εἰδικὴ ἐπιτροπὴ διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν πρέπει οὐδεὶς νὰ παραπλανῇ τὸν ἄλλον. Γνωρίζομεν διὰ ποῖον λόγον εἶναι ὅλοι αὐτοὶ κρατούμενοι. Γνωρίζομεν διὰ ποῖον λόγον μέσα εἰς ὀλίγα ἔτη ἀπὸ 40 χιλιάδες ἔμειναν 1000. Καὶ διὰ ποῖον λόγον κατόπιν ἀπὸ ὀλίγον χρόνον θὰ εἶναι ἔξω ἀπὸ τὰς φυλακὰς. Γνωρίζομεν ὅτι ἔχουν μεταβληθῆ εἰς πολιτικοὺς κρατουμένους, κατὰ πρῶτον καὶ κύριον λόγον ἐκ τοῦ ὅτι οἱ συναυτουργοί τῶν αὐτῶν πράξεων ἀπελύθησαν διότι ἔκαμαν δήλωσιν μετανοίας καὶ μόνον ὅσοι δὲν ἔκαμαν δήλωσιν μετανοίας, ὁπότε ὁ κρατούμενος κρατεῖται ἔνοχος τοῦ φρονήματος τὸ ὁποῖον δὲν ἀπεκήρυξεν. Καὶ εἶναι πολιτικοὶ κρατούμενοι καὶ οἱαδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι ἡ δεινότης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, δὲν ἔχει οὐδεμίαν σύγκρισιν ἡ Βασιλικὴ προνομία τῆς χάριτος μὲ τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ἀπολύῃ. Ὁ κ. Ὑπουργός, προκειμένου περὶ τῆς προνομίας τῆς Βασιλικῆς χάριτος ἀναφέρεται εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ἐν προκειμένῳ περὶ τῶν ἐγκλημάτων αὐτῶν ἀρκεῖ ἡ γνώμη τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἀπόδειξις ὅτι εἰς πολλὰς περιπτώσεις ἐνῶ συμφωνεῖ τὸ Συμβούλιον Χαρίτων, ἐνῷ συμφωνεῖ ὁ Ὑπουργός, διαφωνεῖ ὁ Βασιλεὺς καὶ ἐπιστρέφεται ἡ δικογραφία εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης καὶ τὸ πρᾶγμα ἀνακοινοῦται, δὲν κρατεῖται συνεπῶς κανὲν μυστικὸν ὅτι διεφώνησεν ὁ Βασιλεὺς εἰς τὴν ἀπονομὴν χάριτος. Ἀλλὰ ὁ Βασιλεὺς ὑποτίθεται δὲν εἶναι Ἀρχηγὸς Κόμματος καὶ ἀσκεῖ μίαν προνομίαν, τὴν ὁποίαν τοῦ δίδει τὸ Σύνταγμα. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἀπολύῃ ἐναντίον τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς ἀπὸ τὴν ὥραν ἐκείνην δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἀσκήσῃ μὲ πλήρη ἀντικειμενικότητα, ἡμεῖς, ἔχομεν ἀμφιβολίαν, ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὥραν ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., οἱ κρατούμενοι οἱ ὁποῖοι ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν ἰδικήν του θέλησιν, εἶναι κρατούμενοι τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὄχι κρατούμενοι δικαστικοὶ ἢ μὴ δικαστικοί. Καὶ λέγομεν ἡμεῖς καὶ ὁσάκις γίνεται λόγος περὶ τῆς ἀνάγκης ἀπελευθερώσεως τῶν κρατουμένων, λέγετε ὅτι δὲν κρατοῦμεν παρὰ τοὺς εἰδεχθεῖς ἐγκληματίας καὶ ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς εἰδεχθεῖς ἐγκληματίας ἐπαίρεσθε ὅτι ἔχετε ἀπολύσει τὸ σύνολον καὶ δὲν ἔχουν μείνει παρὰ μόνον χίλιοι. Καὶ λέγομεν διατὶ διατηρεῖτε τὸ ζήτημα αὐτό; Καὶ μόνον ὁ λόγος αὐτὸς θὰ ἤρκει διὰ νὰ ὑποβληθῇ πρότασις δυσπιστίας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶναι ἕνα ζήτημα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τὸ λύσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ μὴ δίδεται ἀφορμὴ εἰς τὰς συκοφαντίας καὶ εἰς τὰς ἐπιθέσεις ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Κύριοι, διὰ νὰ τελειώσω μὲ τὸ θέμα αὐτὸ μὲ τὸ ὁποῖον δὲν ὑπελόγιζον νὰ ἀσχοληθῶ τόσον πολύ, θὰ ἔλεγον ὅτι δὲν χρειάζονται οὔτε οἱ συλλογισμοὶ οὔτε ἡ ἀνεδάφισις τοῦ ποινικοῦ νόμου οὔτε ἡ διαφορὰ τῶν θεωρητικῶν, ἀρκεῖ ὁ πανδαμάτωρ χρόνος διὰ νὰ ἔχῃ λύσει τὸ θέμα. Πρὸ δύο ἐτῶν, ὅταν ἔγινεν λόγος περὶ τῆς ἀπολύσεως τοῦ εἰδεχθοῦς ἐκείνου ἐγκληματίου πολέμου τοῦ Μαξιμιλιανοῦ Μέρτεν, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Καλλίας ἔκαμε μίαν εἰσήγησιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβαλε τὸν χρόνον ὡς λόγον ἐπαρκοῦς λησμοσύνης ἀκόμη καὶ κατὰ τῶν ἐγκλημάτων πολέμου τὰ ὁποῖα οἱ κατακτηταὶ ἐξετέλεσαν μέσα εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τοῦ εἶπον ὅτι ὁ χρόνος πράγματι παίζει τεράστιον ρόλον εἰς τὴν ποινικὴν δίωξιν. Τόσον, ὥστε μετὰ τὴν πάροδον ὡρισμένου χρόνου 15 ἐτῶν 20 ἐτῶν, ἀναλόγως τῆς ποινῆς ποὺ ἐπιβάλλεται διὰ τὸ κακούργημα, νὰ ἀρνῆται ἡ Πολιτεία καὶ νὰ διώξῃ ἀκόμη τὸν κακοῦργον.

§157Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀποφάσεων.

§158Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Καὶ ἡ ἐκτέλεσις ἀκόμη, πολὺ ὀρθῶς τὸ ἐνθυμίζει ὁ κ. Βασιλᾶτος, καὶ ἡ ἐκτέλεσις ἀκόμη τῶν ἀποφάσεων καὶ αὐτὴ ματαιοῦται μετὰ τὴν πάροδον ὡρισμένου χρόνου. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὁ χρόνος ἀνέκαθεν διὰ τὴν Πολιτείαν καὶ ἰδίως διὰ τὸ δικαίωμά της νὰ ἐπιβάλῃ ποινήν, παίζει ἕνα ρόλον ἀποφασιστικόν. Καὶ ἔτσι, ὅπως λέμε θεόψυχα, ἀπὸ τὴν πεῖραν ὅλων, ἀπὸ τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς μέχρι τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, ὑπάρχουν κατὰ τὰ 9)10, ὑπάρχουν μέσα ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταδικασθῆ, εἶχον μείνει εἰς τὰς φυλακὰς 15, 16 καὶ 17 ἔτη. Διὰ ποῖον ἀδίκημα κατὰ ποσοστὸν τοὐλάχιστον, ἀπὸ τὴν πεῖραν τοῦ καθενός, διὰ ποῖον ἀδίκημα ἔχει δικασθῆ Ἕλλην ὁσονδήποτε εἰδεχθεὶς καὶ ἔχει μείνει εἰς τὰς φυλακὰς περισσότερον τῶν 15 ἐτῶν ὅταν ἔχῃ ἀποφύγει τὴν ἐκτέλεσιν; Θὰ εὕρετε, ἂν ἀναδιφήσετε τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, ὅτι τὸ ποσοστὸν εἶναι ἐλάχιστον, διότι 15 ἔτη φυλακίσεως ἀρκοῦν διὰ τὴν παγκόσμιον συνείδησιν διὰ τὴν ἔκτισιν, διὰ τὴν πληρωμὴν οἱουδήποτε ἀδικήματος, οἱουδήποτε βάρους, οἱασδήποτε μορφῆς. Καὶ λέγομεν τώρα, καλά, πολιτικοὶ δὲν εἶναι αὐτοὶ οἱ κρατούμενοι, καλά, ἐξετέλεσαν ἀδικήματα, τὰ 9)10 ἢ τὰ 8)10 ἐξ αὐτῶν ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ κατοχή, ἂν δὲν εἶχον πιάσει ἕνα ὅπλον νὰ παραστήσουν τὸν ἐκτὸς νόμου, θὰ ἦτο ἴσως φιλόνομοι ποιμένες ἢ χωρικοὶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, καὶ δὲν θὰ εἶχον ἐκτελέσει κανένα ἀδίκημα. Ἦλθεν ἡ κατοχὴ διὰ νὰ τοὺς κάνῃ ἐκτὸς νόμου καὶ νὰ τοὺς ὠθήσῃ μέχρι τοῦ ἀδικήματος. Καὶ λυποῦμαι, ποὺ δὲν εἶναι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδῶ, ὁ ὁποῖος ἦτο Καθηγητὴς τῆς Κοινωνιολογίας καὶ μοῦ ἔκαμε ἐντύπωσιν εἰς μίαν στιγμὴν ποὺ διὰ ἕνα λεπτὸ τῆς ὥρας δὲν ἐσκέφθη νὰ ἐκθέσῃ τὰς κοινωνικὰς καὶ κοινωνιολογικὰς ἀπόψεις τοῦ θέματος ποὺ εἶναι τῆς εἰδικότητός του. Εἶναι γνωστόν, ὅτι μετὰ τοὺς τακτικοὺς πολέμους, αὐξάνει ἡ ἐγκληματικότης κατὰ τῆς ζωῆς, διότι καὶ ὁ ἄνθρωπος, τὸν ὁποῖον στρατεύει ἐπισήμως ἡ Πατρὶς καὶ τοῦ δίδει τὸ ὅπλον διὰ νὰ φονεύσῃ τὸν ἐχθρὸν τῆς Πατρίδος, καὶ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος χάνει τὸ αἴσθημα τοῦ σεβασμοῦ τῆς ζωῆς τοῦ ἄλλου. Ὅταν ἐπανέρχεται ἀπὸ τὸν πόλεμον δὲν εἶναι ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἦτο πρὶν πάῃ εἰς τὸν πόλεμον, ἀρχίζει νὰ περιφρονῇ τὴν ζωὴν τοῦ ἄλλου. Καὶ μοῦ λέγετε αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, αὐτὰ τὰ χωριατόπουλα, πολλοὶ τῶν ὁποίων εἶχον καταδικασθῆ εἰς ἡλικίαν 17 ἐτῶν, εἶναι γεννημένοι ἐγκληματίαι, ἐπῆραν ἕνα ὅπλον, ἔγιναν ἀντάρτες καὶ ἤκουσαν κακὰς διαταγὰς καὶ ἠκολούθησαν καὶ κακὰς ἕξεις καὶ ἀκόμη ἠσθάνθησαν νὰ ἀπελευθεροῦνται καὶ ὡρισμένα ἔνστικτα, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε θὰ ἀπηλευθεροῦντο ἂν δὲν ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ κατάστασις καὶ ἀνωμαλία ἐκ τῆς κατοχῆς. Λέγω, λοιπόν, τὰ ἐδικάσαμεν 18, 17, 15, 14 χρόνια, δὲν ἀρκεῖ ὡς ἔκτισις ποινῆς; Θὰ ἔπρεπε αὐτὸ νὰ εἶναι αὐτόνομος λόγος προτάσεως δυσπιστίας πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διότι ἡ ἔννοια τῆς δικαιοσύνης εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία πρέπει νὰ συμπλέκεται μὲ τὴν ἔννοιαν τῆς καλῶς ἐννοουμένης ἐπιεικείας, ἔχει χάσει τὸ νόημά της. Καὶ τότε θὰ σᾶς εἴπω. Ὅτι ἀκριβῶς, ἐπειδὴ εἶναι αὐτοῦ τοῦ εἴδους κατάδικοι, δὲν ἔχετε ἀπέναντί των οὔτε τὸ κοινὸν αἴσθημα ἐπιεικείας ποὺ ἔχετε ἀπέναντι ὅλων τῶν ἄλλων καταδίκων οἱασδήποτε μορφῆς. Καὶ πρέπει νὰ προσθέσω τινὰ ἐξ αἰτίας μιᾶς βεβαιώσεως ποὺ ἔχει ἡ κυβερνητικὴ ἀνακοίνωσις, ὅτι ὅλων τῶν καταδίκων ἔχουν ἀναθεωρηθῆ αἱ δίκαι. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό, ἔχουν ἀναθεωρηθῆ αἱ καταδίκαι τῶν στρατοδικείων, τῶν κακουργιοδικείων ὄχι. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ θυμηθῶμεν τί εἶπεν ὁ μακαρίτης ὁ Κωνσταντῖνος Τσουκαλᾶς διὰ τὰς δίκας αὐτὰς τῶν κακουργιοδικείων. Τῶν στρατοδικείων αἱ δίκαι ἦσαν μηδὲν πρὸ τῶν δικῶν τῶν κακουργιοδικείων τῶν μετὰ τὰ Δεκεμβριανά, διότι ὁ μαχητής, ὁ στρατοδίκης ὁ ἔκτακτος ἔχει τὸ ἐλάττωμα τὸ ὅτι δικάζει μὲ τὸ πάθος τοῦ μαχητοῦ καὶ μὲ τὸ αἴσθημα τοῦ στρατιώτου, ὅτι πρέπει νὰ ἐξαλείψῃ τὸν ἐχθρόν, ἀλλὰ ἔχει πολλὲς φορὲς τὴν δυνατότητα, καὶ ἔχει καὶ τὴν γενναιότητα τοῦ μαχητοῦ, ὁ ὁποῖος χαρίζεται εἰς τὸν ἀντίπαλόν του, Ἀλλὰ ὁ ἔνορκος, ὁ τρομοκρατημένος ἀπὸ τὸν Δεκέμβριον, ὁ ἀγαθός, ὁ ὁποῖος ἄναβε κερὶ εἰς τὸν ἅγιον, διότι εἶχε γλυτώσει ἀπὸ τὸν κομμουνισμόν, αὐτὸς ὁ ἔνορκος ἦτο φοβερώτερος καὶ τοῦ στρατοδίκου, καὶ ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἐδίκασεν ἦτο χειρότερος τοῦ στρατοδίκου. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ εἰς αὐτὰς τὰς ἀποφάσεις δικαίωμα ἀναθεωρήσεως, διότι ἐκ τοῦ Συντάγματος δὲν ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ δεύτερος βαθμὸς δικαιοδοσίας διὰ τὰς ἀποφάσεις τῶν κακουργιοδικείων. Καὶ οἱ στυγνότεροι τῶν ἐγκληματιῶν εἶναι αὐτοὶ ποὺ ἔχουν δικασθῆ ἀπὸ τὰ κακουργιοδικεῖα καὶ εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς ἔκτοτε, διότι ἀπὸ τὰ κακουργιοδικεῖα εἶχον δικασθῆ δι’ ἐγκλήματα διαπραχθέντα κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ τὰ Δεκεμβριανά. Πιστεύομεν, λοιπόν, ὅτι τὸ ψευδοπρόβλημα αὐτὸ ἢ ἀποτελεῖ ἀδεξιότητα τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἀξία μομφῆς, ἢ ἀποτελεῖ τακτικὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ὑπάρχῃ διὰ νὰ τὸ ἐγείρῃ κάθε τόσον ἡ Ε.Δ.Α. δικαίως, διὰ νὰ λαμβάνωμεν καὶ ἡμεῖς θέσιν ὑπὲρ τῆς ἀπολύσεως τῶν κρατουμένων, νὰ διαβαλλώμεθα ἡμεῖς ὡς συνοδοιπόροι, εἰς δὲ τὴν κοινὴν γνώμην διὰ τῆς «Ἀκροπόλεως» νὰ πηγαίνῃ ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὑπενθυμίζοντος ὁλόκληρον τὴν πολιτικὴν ἀνωμαλίαν καὶ ὁλόκληρον τὴν ἀντίθεσιν ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ, τὴν ὁποίαν ἕνα μέγιστον μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διατηρεῖ ἀναμφισβητήτως. (Χειροκροτήματα). Τὸ ψευδοπρόβλημα αὐτὸ τοποθετεῖται μέσα εἰς τὸ σύνολον τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ ἀπόψεως τῶν θεσμῶν, εἰς τὸ ὁποῖον ἐνέμεινεν χθὲς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον, βεβαίως, δὲν θὰ ἐπιμείνω. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἐφ’ ὅσον εὑρίσκωμαι ἀκόμη ἐντὸς τοῦ χώρου τῆς δικαιοσύνης, εἶμαι ὑποχρεωμένος ὄχι νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὑποβάλλει ὁ φίλτατος συνάδελφος κ. Παπαλαζάρου προκειμένου περὶ ἀναμίξεως εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς Δικαιοσύνης, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθησε τὸν ὀλισθηρὸν δρόμον τοῦ νὰ ἐμμένῃ εἰς τὴν ἀρχὴν πάσῃ θυσίᾳ διὰ νὰ μὴ λύσῃ τὸ πολιτικὸν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ λύσῃ. Καθημερινῶς νοθεύει τοὺς θεσμοὺς καὶ καθημερινῶς ζημιώνει ἀκόμη καὶ τὴν ἔννοιαν τῆς δικαιοσύνης. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβλέψῃ, ὅτι ὄχι ἀμέσως, ἀλλ’ ἐμμέσως τὸ πνεῦμα τῆς αὐστηρότητος καὶ τὸ πνεῦμα τῆς διώξεως, τὸ ὁποῖον εἴδαμε νὰ θίγεται δι’ ὡρισμένων ἐγκυκλίων καὶ ἀγορεύσεων ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου διὰ πρώτην φορὰν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, —δὲν γνωρίζω δεύτερον παράδειγμα— διευθυντὴς Ἐφημερίδος νὰ ἄγεται εἰς τὰς φυλακὰς σιδηροδέσμιος, ὄχι διότι ὑπέστη ποινὴν μὴ ἐξαγοράσιμον, ἀλλὰ διότι τὸ δικαστήριον ἠρνήθη τὴν μετατροπὴν ποινῆς δι’ ἀδίκημα διὰ τοῦ τύπου. Θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω, ὅτι πρόκειται περὶ δικαστικῆς πλάνης καὶ ὅτι ἔχω δικαίωμα νὰ κρίνω τὴν ἀπόφασιν. Νομίζω, ὅτι οἱ δικασταὶ ἐνεπνεύσθησαν ἀπὸ τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ, τὸ ἀντιδημοκρατικόν, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι εἰς βάρος των τὸ ὅτι ἐπηρεάσθησαν, ἀλλὰ εἶναι εἰς βάρος, πολὺ περισσότερον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐνέπνευσε τὸ πνεῦμα αὐτό.

§159Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ δικαστικοῦ σφάλματος.

§160Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Καὶ τοῦτο ἀπεδείχθη ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι οἱ μὲν δικασταὶ ἐπλανήθησαν, ἴσως, νομίζοντες ὅτι ὠφελοῦν τὸ κῦρος τοῦ στέμματος, τὸ ἐξυπηρετοῦν δι’ αὐτῆς τῆς θηριώδους ἀποφάσεως. Καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, ἡ ὁποία διαθέτει διοικητικὰ μέσα, ὅσα θέλει, διὰ νὰ διορθώσῃ τὸ κακόν, ἡ Κυβέρνησις ἄφησε τὴν ποινὴν ἐκεῖ ὅπου ἦτο. Ἐνῷ, διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους ποὺ ἐκείνη ἔκρινεν ὅτι ἔπρεπε νὰ δικασθοῦν αὐστηρῶς, ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε, διοικητικῶς, νὰ λάβῃ τὰ μέτρα της, διὰ νὰ μεταβληθῇ τὸ κακόν. Ἀλλὰ πέραν τούτου ἐπροχώρησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἔφερε τὸ Ν.Δ. 4234. Ὅταν συνεζητῆτο δὲν ἔλαβα μέρος. Περιωρίσθην εἰς τὸ νὰ γράψω ἕν ἄρθρον εἰς τὴν «Ἐλευθερίαν», εἰς τὴν ὁποίαν —εὐτυχῶς, εἶναι παρὼν ὁ κ. Τσάτσος— ἔλεγα ὅτι πόσον εὔκολον συναντῶνται οἱ χωροφύλακες μὲ τοὺς ἰδεαλιστὰς φιλοσόφους, διότι οἱ νομικοὶ θέλουν κἄποιαν ἀκρίβειαν προσδιορισμοῦ ἀδικημάτων. Οἱ χωροφύλακες προτιμοῦν τὴν ἀοριστίαν, διότι τοὺς ἐπιτρέπει τὴν παρέμβασιν, χάριν τῆς προστασίας τῆς τάξεως. Καὶ κατανόησιν εὑρίσκουν μόνον εἰς τοὺς ἰδεαλιστὰς φιλοσόφους, τῶν ὁποίων ἡ ἀοριστία εἶναι τὸ τάλαντον. Καὶ διὰ τῆς συμπράξεως τῶν Ὑπηρεσιῶν Ἀσφαλείας καὶ τῶν ἰδεαλιστῶν φιλοσόφων ἀπεκτήσαμεν αὐτὸ τὸ Ν.Δ. 4234, τὸ ὁποῖον κατεκρίναμεν μέχρις ὡρισμένης στιγμῆς. Καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἔλεγα εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, σήμερον, τοῦ ἔλεγα, ὅτι δὲν εἶχεν ἀρκετὴν πρόνοιαν, τότε νὰ σκεφθῇ, ὅτι μεταφύτευσις γερμανικῆς ἐννοίας εἰς τοὺς Ἑλληνικοὺς νόμους καὶ τοὺς Ἑλληνικοὺς ἐγκεφάλους δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ προκαλέσῃ καμμίαν καταστροφήν. Ἀλλὰ μέχρι τινὸς δὲν εἴχομεν παραδείγματα, ὅτι τὸ Ν.Δ. αὐτὸ θὰ προεκάλει ζημίαν... Προεκάλεσε ζημίαν καὶ λυποῦμαι διότι ὁ διεθνὴς θόρυβος περὶ τοῦ πολιτικοῦ κρατουμένου ἠμπόδισε τὴν πραγματικὴν συζήτησιν ποὺ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἐπὶ τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ. Διότι ὑπῆρξαν, βάσει τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ, καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις εἰς βάρος δημοσιογράφου, διότι κατὰ τὴν ἐπέτειον τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ε.Α.Μ. ἔγραψεν ἕνα ἄρθρον ἐγκωμιάζον τὴν ἐπέτειον τῆς ἱδρύσεως αὐτοῦ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, ποὺ σέβομαι ἀπολύτως τὴν γνώμην ὅλου τοῦ ἄλλου κόσμου καὶ τὴν ἱστορίαν του. Θέλω νὰ βεβαιώσω ὅτι κατανοῶ ἀπολύτως ἀκόμη καὶ πολλοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἔφθασαν, ἀπὸ πάθος ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ ἢ ἐναντίον ὡρισμένων πράξεων τῶν κομμουνιστῶν, ἔφθασαν μέχρι συνεργασίας μὲ τὸν κατακτητὴν καὶ νομίζω, ὅτι ἁρμόζει ἡ λήθη δι’ ὅλους. Ἀλλ’ ὅταν τοποθετούμεθα ἐπὶ τοῦ καθαρῶς ἐθνικοῦ ἐπιπέδου, εἶναι ἀδύνατον νὰ δεχθῶ, ὅτι μπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ νόμος, βάσει τοῦ ὁποίου τὰ δικαστήρια νὰ δύνανται νὰ καταδικάσουν τὸ ἐγκώμιον τῆς ἱδρύσεως τοῦ ΕΑΜ. Εἴμεθα ἑκατοντάδες χιλιάδων Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι μετέσχομεν εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν, διότι ἠθελήσαμεν νὰ ἀγωνισθῶμεν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῆς πατρίδος μας. Τὸν ἀγῶνα αὐτὸν δὲν τὸν κάμνομεν δῶρον εἰς τὸν κομμουνισμὸν ἡμεῖς. Ἐὰν τὸν καταδικάζετε σεῖς, ὅτι ἀποτελεῖ ἔργον τοῦ Κομμουνισμοῦ μόνον, τὸν δωρίζετε σεῖς. Ἡμεῖς, ὄχι. Καὶ εἰς τὴν ἑπομένην ἐπέτειον τοῦ ΕΑΜ θὰ γράψω ἐγὼ ἄρθρον ἐγκωμιαστικόν, διὰ νὰ μὲ διώξητε, διὰ νὰ διώξητε ἐπὶ τέλους τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν κατὰ τὸν Α ἢ Β τρόπον νὰ ἀγωνισθοῦν ἐναντίον τῶν κατακτητῶν καὶ νὰ διώξητε τοὺς ἡγέτας των. Ἐλέχθη πρὸ ὀλίγου, κατὰ πλάνην ἀσφαλῶς, ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι εἰς τὴν Βάρκιζαν οἱ ἡγέται τῆς στάσεως ἐφρόντισαν νὰ ἀπαλλάξουν ἑαυτοὺς τῶν εὐθυνῶν. Εἶναι ἀνακριβές, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης. Οὐδεμία διάταξις τῆς συμφωνίας τῆς Βάρκιζας ἀπαλλάσσει τὴν ἡγεσίαν τοῦ κινήματος ἢ τὴν ἡγεσίαν τοῦ ΕΑΜ. Οὐδεμία. Διότι ὑπῆρχον ἐκεῖ ἄνθρωποι ἀρκετὰ γενναῖοι, διὰ νὰ μὴ κάμουν τὴν ἀτιμίαν νὰ θέλουν νὰ ρίψουν εἰς τὰς φυλακὰς τοὺς ὀπαδοὺς καὶ νὰ ἀφήσουν τοὺς ἡγέτας ἔξω. Οἱ ἠθικοὶ αὐτουργοὶ ἀπηλλάγησαν ὅταν ἐγέμισαν αἱ φυλακαὶ ἀπὸ δῆθεν ἠθικοὺς αὐτουργούς, ἐπὶ Σοφούλη. Τότε ἐχρειάσθη νὰ γίνῃ νόμος ἀπαλλαγῆς τῶν ἠθικῶν αὐτουργῶν, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως. Σᾶς πληροφορῶ δὲ ὅτι, ὅταν ἤρχισαν αἱ πρῶται δίκαι τῶν ἀνθρώπων, τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, ὄχι μὲ τὴν κατηγορίαν ἐγκλήματος κοινοῦ ποινικοῦ δικαίου, ἀλλὰ μὲ κατηγορίας γενικωτέρας, εἴχομεν τότε ἀπευθύνει καὶ ὁ μακαρίτης Σβῶλος καὶ ἐγὼ καὶ ὅσοι ἦσαν τότε ἡγέται, ἔγγραφον πρὸς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, λέγοντες ὅτι ἀρνούμεθα ὅτι δύνασθε νὰ διώκετε ἀγωνιστὰς τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως καὶ ὄχι τοὺς ἡγέτας των. Ἀλλὰ δὲν τὸ ἐτόλμησε κανεὶς τότε, διότι ἦτο ἀδύνατον παγκοσμίως νὰ θεωρηθῇ ὅτι τίθενται ὑπὸ δίωξιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸν Α ἢ Β τρόπον ἐβοήθησαν τὸ ἔργον τοῦ συμμαχικοῦ στρατοῦ. Τώρα λοιπὸν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ καταδίκη βάσει τοῦ νόμου σας καὶ ὑπάρχει καὶ ὡς αὐτόνομος λόγος μομφῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ὅτι θέλοντας νὰ περιορίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐκδηλώσεως τῆς γνώμης, ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ καταδικάζῃ πράγματι διὰ τοῦ νόμου τὸ κίνημα τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως. Καὶ μετὰ ταῦτα ἐνοχλεῖται, διότι κἄποιαν ἀπήχησιν ἔχουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα. Σοβαρῶς πιστεύετε, κύριοι, ὅτι ὑπάρχουν θέματα πλέον τὰ ὁποῖα μένουν ἔξω τῆς διεθνοῦς κριτικῆς; Βεβαίως ἐδήλωσε πολὺ ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι εἰς οὐδένα ἀναγνωρίζομεν τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ μᾶς θεωρῇ προτεκτορᾶτον καὶ εἰς αὐτὸ εἴμεθα ὅλοι ἡνωμένοι. Δὲν ὑπάρχει φιλοδοξία κανενός, δὲν ὑπάρχει κενὴ θέσις προτέκτορος εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου, μέχρι τοῦ σημείου νὰ θεωρῆται ὅτι ἡ Εὐρωπαϊκὴ κοινὴ γνώμη ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ ξένη πρὸς τὸ τὶ συμβαίνει εἰς τὰ διάφορα κράτη εἶναι ἕνα πρᾶγμα ἀπολύτως παράλογον. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τείνουν τὰ Κράτη τῆς Εὐρώπης εἰς Εὐρωπαϊκὴν ἕνωσιν, ὄχι μόνον οἰκονομικήν, ἀλλὰ καὶ πολιτικήν, αὐτὴ εἶναι ἡ κατεύθυνσις, εἶναι ἀδύνατον ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης καὶ πλέον νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἐπίδρασις τῆς διεθνοῦς κοινῆς γνώμης τῆς ἀναπτυσσομένης μέσα εἰς τὰ πλαίσια αὐτά. Ἔλεγον εἰς τὸ ἄρθρον ποὺ ἀνέφερον πρὶν ὅτι τὸ αἴτημα τῶν Ἑλλήνων δὲν δύναται νὰ εἶναι, παρὰ νὰ ὑπάρξῃ κοινὴ ἀγορὰ καὶ εἰς τοὺς θεσμούς. Καὶ πῶς θὰ γίνῃ ἕνωσις χωρὶς τὴν κοινὴν ἀγοράν; Δὲν ἔχετε ἀντιληφθῆ τί γίνεται σήμερον προκειμένου περὶ τοῦ Φράνκο, ὅταν ἀναζητοῦνται τρόποι συνδέσεως τοῦ Φράνκο μὲ τὴν Εὐρώπην, διότι δὲν τὸν ἀνέχεται ἡ Εὐρωπαϊκὴ κοινωνία ὡς πλῆρες μέλος οὔτε τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Συμβουλίου, οὔτε τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, οὔτε τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας. Καὶ οἱ Ἀμερικανοὶ προσπαθοῦν διὰ χωριστῶν συμφωνιῶν νὰ μεταχειρισθοῦν αὐτὴν τὴν δύναμιν. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ ὑπάρχει μία ἐλπὶς καὶ μία πίεσις, μήπως τυχὸν δὲν γίνεται λόγος περὶ ἀπελευθερώσεως τῆς Ἱσπανίας, γίνεται ὅμως λόγος περὶ ἐλαφρᾶς βελτιώσεως τοῦ ἐσωτερικοῦ καθεστῶτος, ἐλπίδες οἱ ὁποῖες φθάνουν μέχρι, τινὲς ἐξ ἡμῶν, νὰ νομίζουν, ὅτι πρόκειται νὰ διορίσῃ καὶ Βασιλέα καὶ φθάνουν ἄλλοι νὰ νομίζουν, ὅτι πρόκειται ὁ Φράνκο νὰ γίνῃ ἀνθρωπιστής, ἐνῷ προχθὲς ἐξετέλεσεν ἄνθρωπον δι’ ἀδικήματα διαπραχθέντα πρὸ 25 ἐτῶν καὶ ἐξηγέρθη καὶ πάλιν ἡ κοινὴ γνώμη ἡ διεθνὴς καὶ τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ Φράνκο δὲν θέλει εὔκολα νὰ μετακινηθῇ ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ εἶναι. Ἀλλὰ σᾶς ἐνοχλεῖ ἰδιαιτέρως ἡ ἀνάμιξις τῆς Ἀγγλίας καὶ δὴ ἡ ἀνάμιξις ἑνὸς περιοδικοῦ τοῦ «Νιοῦ Στέϊτμεντ» τοῦ ὁποίου τὸ κῦρος εἰς τὸν προοδευτικὸν κόσμον εἶναι τεράστιον, προχθὲς ἑώρτασε τὴν πεντηκονταετηρίδα του. Καὶ τὸ «Νιοῦ Στέϊτμεντ» ἠθέλησε νὰ ὑπενθυμίσῃ ὅτι οἱ Ἄγγλοι φέρουν μερικὰς εὐθύνας διὰ τὰς ἐξελίξεις ποὺ παρετηρήθησαν ἐν Ἑλλάδι, μικράς, λέγει, ἢ τεραστίας. Καὶ ἔχει ἀπολύτως δίκαιον τὸ «Νιοῦ Στέϊτμεντ» καὶ τὸ ἐνθυμεῖται, ὅτι οἱ Ἄγγλοι φέρουν εὐθῦνες. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρῶτον, τὸ ἄρθρον αὐτὸ δὲν ἐπικαλεῖται παρέμβασιν τῶν Ἄγγλων. Εἶναι λάθος ἀπόλυτον καὶ ὅποιος διαβάσει τὸ κείμενον, εὐτυχῶς ὅλοι ὅσοι εἶναι εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εἶναι ἀγγλομαθεῖς, θὰ ἴδῃ, ὅτι δὲν ἐπικαλεῖται κανενὸς εἴδους παρέμβασιν. Ἀλλὰ ἐλέχθη, ἀνεξαρτήτως τούτου, δὲν κινδυνεύομεν ἀπὸ παρεμβάσεις. Εἰς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ πράγματα δὲν παρέχει τίποτε ἡ κυρίαρχος διεθνὴς κοινὴ γνώμη, ἁπλῶς μᾶς δίδει τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἡ δημοκρατικὴ κοινὴ γνώμη, μερικὰ πράγματα νομίζει ὅτι πρέπει εἰς τὴν χώραν μας νὰ γίνουν, ἢ δὲν πρέπει εἰς τὴν χώραν μας νὰ γίνουν. Καλὸν εἶναι νομίζω, ὅταν ἐξεγειρώμεθα διότι ἡ κοινὴ γνώμη ἡ εὐρωπαϊκὴ συγκινεῖται ἀπὸ μερικὰ πράγματα, καλὸν εἶναι νὰ σκεφθῶμεν, ὅτι ἡ οὐσία τοῦ πράγματος εἶναι ποία Κυβέρνησις ὑπάρχει, ἡ ὁποία καὶ τὴν δημοκρατίαν ἠμπορεῖ νὰ ἀποκαθιστᾶ καὶ ἔναντι τῶν ξένων νὰ ἔχῃ δικαίωμα νὰ δίδῃ ἀπάντησιν, νὰ μὴ πάθῃ πανικόν, νὰ μὴ φοβῆται ἀπὸ τηλεγραφήματα τῶν «Τάϊμς», νὰ μὴ φοβῆται νὰ ζῇ ἐλεύθερα καὶ νὰ μὴν φοβῆται νὰ ὑπερασπίζῃ περαιτέρω τὰ δίκαιά της, ὅπως δὲν φοβοῦνται οἱ Τοῦρκοι. Ὁμιλῶν προχθὲς ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀσφαλείας ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἶπεν, ὅτι ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ ἐρευνήσωμεν ποῖα μέτρα εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν διὰ νὰ προστατευθῶμεν ἀπὸ ὡρισμένους μας συμμάχους, διότι κατελήξαμεν εἰς τὴν ἐξωτερικήν μας πολιτικὴν νὰ συζητῶμεν πῶς θὰ προστατεύσωμεν τὸν κόσμον ἀπὸ τὴν πυρηνικὴν ἐπίθεσιν τῆς Σοβιετικῆς Ρωσίας καὶ δὲν κάμομεν συζήτησιν πῶς θὰ προστατεύσωμεν τὰ ἑλληνικὰ παράλια ἀπὸ τὴν Τουρκικὴν αὐθάδειαν καὶ τὴν Τουρκικὴν ἐπιθετικότητα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§161Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Καὶ τὰ νησιά;

§162Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ πυρηνικῶν δυνάμεων, δυστυχῶς τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι διὰ τὸν κ. Ζορμπᾶν, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι οὔτε περισσότερον οὔτε ὀλιγώτερον Ἕλλην ἀπὸ ὅλους μας, ἀλλὰ ζῆ ἐκεῖ τὸ δρᾶμα τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν. Τὸ πρόβλημα τοῦ κ. Ζορμπᾶ δὲν εἶναι ἡ αἰγιαλῖτις ζώνη ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ διεθνοῦς δικαίου, διότι γνωρίζομεν, ὅτι εἰς τὸ θέμα αὐτὸ ὑπάρχει πλήρης χρεωκοπία τοῦ διεθνοῦς δικαίου, τὸ πρόβλημα διὰ τὸν κ. Ζορμπᾶν καὶ διὰ τὸν κ. Γαληνὸν διὰ τὴν Λέσβον καὶ διὰ τὸν κ. Γρηγορίου διὰ τὴν Σάμον εἶναι πρόβλημα ἀμύνης τῶν νήσων, τῆς Ἑλληνικότητος τῶν νήσων ἔναντι τῶν συμμάχων μας Τούρκων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§163Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀντιληφθῆ τοὺς κινδύνους καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ παράπονόν μας.

§164Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἂς ἔχωμεν λοιπόν, τὸ θάρρος νὰ λύσωμεν τὰ ἐσωτερικὰ προβλήματα, ὥστε νὰ ἠμπορῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ στηρίζεται εἰς τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ προκειμένου περὶ διεθνῶν ζητημάτων. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπὸ τοὺς ὅρους ποὺ ἀνέλυσα πρίν, δὲν εἶναι παράξενον, ὅτι ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς δὲν πάσχει μόνον ἀπὸ τὸ κομματικὸν καὶ ἀστυνομικὸν κράτος ποὺ εἶχε χθὲς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἀλλὰ πάσχει δυστυχῶς καὶ ἀπὸ μερικὰ ἄλλα ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα δείχνουν μίαν βαρυτάτην ἐκφαύλισιν ἢ ἐκφαυλισμὸν καὶ ὑπάρχουν καὶ μερικὰ σημεῖα σκέψεως, τὰ ὁποῖα ἔχουν βαρεῖαν σημασίαν. Δὲν πρόκειται νὰ ἀναλύσωμεν ὅλα τὰ θέματα ποὺ τίθενται ἐξ ἀφορμῆς αὐτῆς τῆς φράσεως ποὺ εἶπον, τῆς ὁποίας τὴν βαρύτητα γνωρίζω. Εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τὴν Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπὴν προκειμένου περὶ τῶν ἔργων. Καὶ ἀπήντησεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ γενίκευσις ἐγγίζει τὰ ὅρια τοῦ ποινικοῦ νόμου. Ἡ γενίκευσις τῆς κατηγορίας ἐγγίζει τὰ ὅρια τοῦ ποινικοῦ νόμου καὶ ἐγὼ ὅμως πιστεύω, ὅτι ἡ γενίκευσις τῶν ἀτασθαλιῶν ἐγγίζει τὰ ὅρια τοῦ ποινικοῦ νόμου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Ἁπλούστατα ἡ Ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπὴ ἐξετάζει τὸ πρόβλημα καὶ ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην καὶ εἶναι ἡ πλέον κοινοβουλευτικὴ λύσις δι’ ὅλα τὰ θέματα. Τὴν λύσιν αὐτὴν θὰ προτείνω, χωρὶς νὰ ἀναλύσω τὸ ζήτημα, θὰ τὴν προτείνω διὰ τὴν περίφημον ὑπόθεσιν τῆς τιμῆς τῶν φαρμάκων. Ἀπὸ 6ετίας ἢ 7ετίας, ἀπὸ ἐφημερίδας πρῶτον φιλικὰς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἔπειτα ἀντιπολιτευομένας, ἐτέθη κατὰ ἕνα τρόπον ὠμόν, ὅτι ὑπάρχει ὑπερκοστολόγησις τῶν φαρμάκων ἀνεξαρτήτως τῆς ποιότητος, διότι καὶ ἐκεῖ ὑπάρχουν θέματα ἄξια προσοχῆς. Καὶ ἐπὶ 6 ἔτη, ὄχι μόνον δὲν ἐρευνᾶται, ἀλλὰ συγκαλύπτεται καὶ ἕνας ἐκ τῶν ἀνθρώπων ποὺ ὡμίλησεν ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ θέματος, ἕνας πρώην βουλευτής, ὁ κ. Κερασιώτης,......

§165Β. ΠΑΝΟΥΣΗΣ. Διὰ τὸν κ. Κερασιώτην θὰ ὁμιλήσετε τώρα;

§166Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ὁμιλῶ διὰ τὸν κ. Κερασιώτη, θὰ σᾶς εἴπω περὶ τίνος ὁμιλῶ. Ὁ κ. Κερασιώτης ἤχθη ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου καὶ κατεδικάσθη, διότι ἐν γνώσει τῆς ἀναληθείας τῶν ὅσων ἔγραψε, τὰ ἔγραψεν αὐτά, μὲ μηνυτὴν τὸν κ. Γενικὸν Διευθυντὴν τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Α.Υ.Σ. Μὴ περιμένετε ἀπὸ ἐμὲ νὰ κατηγορήσω κανένα πρόσωπον, ἢ νὰ παραδεχθῶ κανένα, διότι ἔχω ἀρκετὰ τὸ αἴσθημα τῆς δικαιοσύνης μέσα μου, ὥστε νὰ μὴ δέχωμαι καὶ μετὰ τὴν καταδίκην, τὴν νομικὴν καταδίκην παρὰ μόνον ἐὰν ἔχω πεισθῆ ἐγὼ καὶ ἔχω σχηματίσει τὴν ἐντύπωσιν καὶ ἐπειδὴ κατάγομαι ἀπὸ πολιτικὴν οἰκογένειαν, ἀκόμη ὀλιγώτερον δέχομαι τὴν κατηγορίαν, ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ ἔχω νὰ ὑπογραμμίσω ἐν προκειμένῳ εἶναι ὅτι ἐὰν ὁ κ. Κερασιώτης, ὁ οἱοσδήποτε κ. Κερασιώτης κατεδικάσθη εἶναι διότι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Προνοίας ἐπῆγεν ὡς μάρτυς κατηγορίας καὶ κατέθεσεν, ὅτι ὅλα ἔχουν καλῶς, χωρὶς νὰ εἶναι μηνυτὴς καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ ἀναγκάζεται ἡ καλοκάγαθος «Ἑστία» ποὺ δὲν θὰ τὸ ἔκαμεν ἐὰν δὲν ἦτο ἠναγκασμένη, νὰ σημειώσῃ λίαν ὀρθῶς, τί δουλειὰ εἶχεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Προνοίας, ὄχι μόνον ὅταν κατέθεσεν, ἀλλὰ καὶ κατόπιν νὰ παρακολουθήσῃ τὴν δίκην καὶ νὰ παρίσταται καὶ κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Εἰσαγγελέως εἰς τὴν δίκην; Καὶ περνάει ὀλίγος καιρὸς καὶ ἀνατίθεται ἐπὶ τέλους ἡ ἔρευνα τοῦ θέματος εἰς τὸν Καθηγητὴν κ. Τσιμάρα καὶ χρειάζεται νὰ κλαπῇ ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Τσιμάρα ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον διὰ νὰ γίνῃ γνωστὴ εἰς τὸ Πανελλήνιον καὶ διετάχθη τὴν ἄλλην ἡμέρα ἀνάκρισις μετὰ λήψεως δακτυλικῶν ἀποτυπωμάτων διὰ νὰ μάθωμεν ποῖος τὸ ἔδωσε τὸ ἔγγραφον. Καὶ περνάει καὶ ἡ ἔκθεσις Τσιμάρα καὶ ἀνατίθεται εἰς τὸν ἀντεισαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου, τὸν κ. Σακελλαρίου νέα ἔρευνα. Αὐτὴ ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Σακελλαρίου δὲν κατωρθώθη νὰ κλαπῇ.

§167Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἔχω ζητήσει.

§168Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ ξεύρω. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι βάσει αὐτῆς τῆς ἐκθέσεως παραπέμπονται περὶ τοὺς 20– 21 ὑπάλληλοι εἰς τὸ Πειθαρχικὸν Συμβούλιον καὶ ἐνδεχομένως εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια.

§169ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Χωρὶς τὸν κ. Ὑφυπουργόν;

§170Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν γνωρίζω, τί πρόκειται νὰ γίνῃ διὰ τὰ φάρμακα. Δὲν ἔχω ἄλλωστε κομματικὴν ἀπόφασιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου διὰ νὰ εἰσηγηθῶ. Ἡ μομφὴ δὲν περιέχει προτάσεις δημιουργικάς. Γνώμη μου εἶναι, ὅτι ἡ βιομηχανία αὐτὴ δὲν ὁμοιάζει μὲ καμμίαν ἄλλην, ἀφορᾷ τὴν ὑγείαν τοῦ λαοῦ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶμεν περὶ φαρμακοβιομηχανίας, ὅπως ὁμιλῶμεν περὶ οἱασδήποτε ἄλλης βιομηχανίας. Ἐὰν τὸ ἔκαμε καὶ τὸ πῶς τὸ ἔκαμε καὶ ἰδίως μὲ ποίαν τιμὴν τὸ πωλεῖ εἶναι ἕνα θέμα ὑψίστης σημασίας. Δὲν προτείνω τὴν ἐθνικοποίησιν τῆς φαρμακοβιομηχανίας, διότι δὲν εἶναι τῆς μόδας αὐτὴν τὴν στιγμήν, λέγω ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ φάρμακα φθηνὰ καὶ γνήσια εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὄχι μὲ συμβούλια, τῶν ὁποίων τὰ μέλη, μπορεῖτε νὰ τὰ ἀπαριθμήσητε, κ. Ὑπουργέ, καὶ νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι εἶναι ἀξιότιμα, ἀλλὰ εἰσέρχονται καὶ ἐξέρχονται εἰς τὸ Συμβούλιον διὰ νὰ ἐγκρίνουν μίαν εἰσήγησιν τὴν ὁποίαν δὲν ἤκουσαν καὶ λέγομεν, ὅτι εἶναι ἔντιμα ἀλλὰ δὲν ἔχουν ἐκτελέσει τὸ καθῆκον των. Ἐκεῖνο ποὺ ἀφορᾷ τὴν μομφὴν εἶναι ὅτι παραπέμπονται πρὸς ἀνάκρισιν 22 ὑπάλληλοι ἑνὸς Ὑπουργείου, τοὺς ὁποίους ἔχει καλύψει μεθ’ ὅρκου ὁ κ. Ὑφυπουργός. Διερωτῶμαι, ποῖον Κοινοβούλιον εἶναι τοῦτο, ποία εὐθιξία κοινοβουλευτικὴ ὑπάρχει, ποία τυχὸν ἐξυγίανσις τοῦ Κρατικοῦ μηχανισμοῦ δύναται νὰ γίνῃ, ὅταν ὅλαι αἱ ἔρευναι, αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν διαβάλλωνται, τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν διατηρεῖται ἔστω προσωρινὰ ἐπικεφαλῆς τοῦ Ὑπουργείου, Ὑφυπουργός, ὁ ὁποῖος μέχρι τῆς στιγμῆς τοὺς ἐκάλυπτε. (Χειροκροτήματα). Καὶ τὸ λέγω αὐτὸ προκειμένου περὶ Ὑφυπουργοῦ μὲ τὸν ὁποῖον οὔτε ἔχω νὰ χωρίσω τίποτε, οὔτε καὶ ἔχω ἐναντίον του τίποτε, οὔτε καὶ πιστεύω εἰς τοῦ ἀνθρώπου τὴν κακὴν θέλησιν, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν τὸ ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς κάμει νὰ φωνάζωμεν καὶ νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ταχυτάτην ἐκκαθάρισιν αὐτῆς τῆς καταστάσεως καὶ τὴν ἀποκατάστασιν κάποιας ἐλευθερίας καὶ τὴν ἐλευθέραν ἐκλογήν, εἶναι τὸ ὅτι ἔχοντας γίνει ἰδιοκτῆται τοῦ Κράτους, ἔχετε καταργήσει καὶ τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν Δημοκρατίαν καὶ τὸ Κοινοβούλιον καὶ τὴν εὐθιξίαν. (Χειροκροτήματα).

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ἔχει τὸν λόγον.

§172Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Κοινωνικῆς Προνοίας). Ἀρχόμενος τοῦ λόγου του ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος κ. συνάδελφος, εἶπεν, ὅτι δὲν θὰ εἶναι ὀξὺς καὶ πρὸς στιγμὴν ἐνόμισα, ὅτι τοῦτο ἐσήμαινε κἄτι τὸ οὐσιαστικόν, κἄποιαν μεταβολὴν εἰς τὴν τακτικὴν τοῦ Κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει. Διότι βέβαια, θὰ ἔκαμε σφάλμα ἐὰν ἔπαυε νὰ εἶναι ὀξὺς τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κόμμα του δὲν θὰ ἔπαυε νὰ ἀκολουθῇ τὴν πολιτικὴν τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος. Ἀνένδοτος ἀγὼν σημαίνει ὀξύτης καὶ ἐὰν ἐγένετο ἀνένδοτος ἀγὼν ἄνευ ὀξύτητος, θὰ ἦτο κἄτι τὸ ὀξύμωρον καὶ ἀσφαλῶς ὁ κ. Τσιριμῶκος, δὲν εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ὁ πρῶτος ἐκτελεστὴς αὐτῆς τῆς στροφῆς. Εἶπεν, ὅτι δὲν θέλει νὰ εἶναι ὀξύς, ἀλλὰ θέλομεν νὰ εἴμεθα ὀξεῖς ἡμεῖς καὶ δὴ ὡς μέθοδον πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς ὀξύτητος αὐτῆς χρησιμοποιοῦμεν ἕνα τέχνασμα. Δημιουργοῦμεν ἕνα διάλογον μὲ τὸν κομμουνισμὸν καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου δημιουργοῦμεν τὸ κλῖμα τῆς ὀξύτητος ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου. Διάλογον, ἡμεῖς θέλομεν μὲ ὅλα τὰ Κόμματα. Ἐὰν δὲ ὑπάρχῃ καὶ ὀξύτης ἀπὸ τῆς ἰδικῆς μας πλευρᾶς εἰς τὸν διάλογον μὲ τὴν Ε. Κ., αὕτη ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι εἴτε ἑκουσίως εἴτε ἀκουσίως εἰς πλεῖστα θέματα καίρια ἐκ τῆς δυνάμεως τῶν πραγμάτων, ἐὰν θέλετε συμπαρίσταται, κινεῖται παράλληλα ἡ Ε. Κ. μὲ τὴν Ε.Δ.Α. (Θόρυβος ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§173Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ἔχετε δύο Ὑπουργοὺς τοῦ

Ε.Α.Μ.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡμίλησεν ἐπὶ μίαν ὥραν ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὑπῆρξεν ὀξύτατος εἰς τὸν λόγον του, δὲν ὑπῆρξεν ἐκεῖθεν καμμία διαμαρτυρία καὶ ἡ τήρησις τοῦ Κανονισμοῦ ἦτο πλήρης, διατὶ σεῖς διακόπτητε; Σᾶς κάμνω τὴν δήλωσιν, ὅτι θὰ ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν τὸν συνάδελφον, ὁ ὁποῖος θὰ θελήσῃ νὰ ἀτακτήσῃ.

§175Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Θὰ περιμένω νὰ τελειώσουν τὰς διακοπὰς οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως μὲ ὑπομονὴν καὶ μακροθυμίαν.

§176Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἀλλοίμονον ἐὰν οἱ φιλόσοφοι δὲν ἔχουν ὑπομονήν.

§177Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Τὸ θέμα τοῦ Ἐθνικοῦ Ἀπελευθερωτικοῦ Μετώπου, δηλαδὴ τὸ θέμα τῆς παρουσίας τοῦ κομμουνισμοῦ ἐν Ἑλλάδι δὲν τὸ ἐφέραμεν ἡμεῖς, τὸ ἔφερεν ὁ κ. Τσιριμῶκος καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ ἔφερεν εἴμεθα ἠναγκασμένοι καὶ ἡμεῖς νὰ τὸ θίξωμεν. Τὸ ἐπανέφερεν ὡς θέμα εἰδικὸν μὲ μίαν θερμὴν συνηγορίαν περὶ τῶν ὅσων ἔπραξε τὸ Ε.Α.Μ., τόσον μάλιστα θερμὴν συνηγορίαν πρώτην φορὰν τὴν ἀκούω ἐκ χειλέων ὀπαδοῦ τῆς Ε.Κ. Εἶπε μεταξὺ ἄλλων ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ὅτι ἡμεῖς δὲν τὸ κάμνομεν δῶρον τὸ Ε.Α.Μ. εἰς τὸν κομμουνισμόν, κρατοῦμεν δι’ ἡμᾶς, τὸ ἐθνικὸν ἀπελευθερωτικὸν μέτωπον. Εὑρίσκεται εἰς μίαν πλάνην ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος. Δῶρον δὲν τὸ ἐκάμαμεν ἡμεῖς τὸ Ε.Α.Μ. εἰς τὸν κομμουνισμόν, ὁ κομμουνισμὸς κατέκτησε τὸ Ε.Α.Μ. ἀπὸ τοῦ δευτέρου ἔτους τῆς συστάσεώς του καὶ τὸ ἐκράτησεν εἰς τὰ χέρια του σταθερά, ἐπλανήθησαν δὲ βαρύτατα ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐφαντάζοντο, ὅτι ἠδύναντο νὰ τὸ ἁρπάσουν ἀπὸ τὴν δυναμικήν του ὀργάνωσιν. (Χειροκροτήματα). Ἐπλήρωσαν ἄλλοτε πολλὰς πολιτικὰς ταλαιπωρίας πρόσωπα μὴ ἀνήκοντα εἰς τὸν κομμουνισμὸν αὐτὴν τὴν πλάνην, τὴν πλάνην, ὅτι θὰ ἠδύνατο τὸ Ε.Α.Μ. νὰ τὸ καταστήσουν κἄτι εὐρύτερον ἀπὸ τὸν κομμουνισμόν. Τὴν ἀντίδρασιν ἐναντίον αὐτῆς τῆς τοποθετήσεως δὲν δεχόμεθα ἡμεῖς, ὅτι μαρτυρεῖ διάθεσιν ὀξύνσεως τῆς συζητήσεως. Ἐὰν ἡμεῖς ἀντιδρῶμεν ζωηρῶς εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν καὶ ἐὰν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἀντεδράσαμεν τόσον ζωηρῶς ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς συζητήσεως αὐτῆς, τοῦτο ὀφείλεται εἰς δύο λόγους: Πρῶτον, διότι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ συζήτησις αὐτὴ διεξήχθη προεκάλεσε μίαν κρίσιμον δυσφήμισιν τῆς χώρας μας εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καθ’ ἣν ὥραν ὁ διεθνὴς κομμουνισμὸς ἠγωνίζετο νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχουν 1.000 πολιτικοὶ κρατούμενοι, δηλαδὴ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εἶναι μέσα εἰς τὰς φυλακὰς μόνον καὶ μόνον διότι εἶναι ἀντίπαλοι τῆς Κυβερνήσεως, μία φράσις τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς Ε. Κ. ἔδωσε λαβὴν εἰς παρεξηγήσεις καὶ εἰς ἐπικύρωσιν αὐτοῦ τοῦ ἰσχυρισμοῦ. Καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι λογομαχία, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Τσιριμῶκος. Δι’ αὐτὸ ἡ συζήτησις αὐτὴ εἶναι οὐσιαστικωτάτη, καὶ πρέπει νὰ τὴν ἐξαντλήσωμεν, πρέπει ὅλοι νὰ προσπαθήσωμεν νὰ εὕρωμεν ποῦ ἔγκειται τυχὸν τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου τὸ διαπραττόμενον λογικὸν σφάλμα. Ἐτέθη τὸ ἐρώτημα, αὐτοὶ οἱ 900 κρατούμενοι εἶναι κοινοὶ κατάδικοι ἢ πολιτικοὶ κρατούμενοι; Εἶπε μάλιστα ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ., ὅτι ἀφ’ ἧς ὁ κ. Ὑπουργὸς δύναται ἄνευ συμφώνου γνώμης τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως νὰ ἀπολύσῃ ἕνα κρατούμενον, ἀπὸ ἐκείνην τὴν στιγμὴν εἶναι ἐξάρτημα μιᾶς πολιτικῆς ἀποφάσεως, τῆς ἀποφάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ὡς ἐκ τούτου γίνεται πολιτικὸς κρατούμενος. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω ἐὰν εἶναι κἄποιος κρατούμενος πολιτικὸς ἢ κοινός, θὰ ἐξετάσω ἐὰν εἶναι ἢ ὄχι κατάδικος. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι πολιτικοὶ κατάδικοι ἔχουν καθορισθῆ διὰ δικαστικῶν ἀποφάσεων. Ποῖοι ἔχουν διαπράξει πολιτικὰ ἐγκλήματα καὶ ποῖοι ἔχουν διαπράξει σύνθετα ἐγκλήματα καὶ αὐτὰ ἐπίσης καθορίζονται διὰ τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων. Αὐτοὶ ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς διέπραξαν ἐγκλήματα καὶ εἶναι κατάδικοι. Διέπραξαν ἐγκλήματα κοινοῦ Ποινικοῦ Δικαίου ἢ σύνθετα ἀδικήματα τὰ ὁποῖα εἶχον ὡς κίνητρα ἂν θέλετε πολιτικὰ ἐλατήρια, πάντως εἶναι κατάδικοι. Ἡ δικαστικὴ ἐξουσία ξεχωρίζει τοὺς πολιτικοὺς ἀπὸ τοὺς μὴ πολιτικοὺς καταδίκους. Ἐν συνεχεία τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας ἔρχεται ἡ διοικητικὴ ἐξουσία ἡ ὁποία ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς χάριτος ἢ τῆς ἀναστολῆς, ὑπάρχουν δηλαδὴ εἰδικαὶ διατάξεις ἐπιτρέπουσαι εἰς τὴν διοικητικὴν ἐξουσίαν εἴτε τὴν ἄρσιν, εἴτε τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐκτίσεως τῆς ποινῆς. Τὸν χαρακτηρισμὸν ὅμως τῆς πράξεως τὸν δίδει μόνον ἡ δικαστικὴ ἐξουσία. Ποῖοι εἶναι οἱ κατάδικοι αὐτοὶ δὲν τὸ ὁρίζει οὔτε ὁ Ὑπουργός, οὔτε κανὲν ἄλλο πρόσωπον, τὸ ὁρίζει ὁ νόμος καὶ ἡ δικαστικὴ ἀπόφασις ἡ ὁποία ἐφαρμόζει τὸν νόμον. Ὁ νόμος καὶ ἡ ἀπόφασις δίδουν τὸν νομικὸν χαρακτηρισμὸν τῆς πράξεως καὶ ἑπομένως δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸν δώσῃ κανένας ἄλλος. Ἐφ’ ὅσον ἑπομένως ἔχωμεν νόμους ποὺ ὁρίζουν ποῖα εἶναι τὰ πολιτικὰ ἀδικήματα καὶ ἐφ’ ὅσον ἔχωμεν ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐφαρμόζουν τὸν νόμον αὐτόν, τότε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι πολιτικοὶ κατάδικοι ἔχουν ἤδη καθορισθῆ ἀπὸ τὰς ἀποφάσεις καὶ ἀπὸ τὸν νόμον ὁ ὁποῖος φυσικὰ ἐφαρμόζεται διὰ τῆς ἀποφάσεως. Ποῖοι ἔχουν διαπράξει σύνθετα ἀδικήματα καὶ αὐτοὶ ὁρίζονται, ποῖοι εἶναι κοινοὶ ἐγκληματίαι χωρὶς νὰ ἔχουν καμμίαν ἀνάμιξιν μὲ πολιτικὰ θέματα, ἐπίσης. Αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς εἶναι κατάδικοι τοῦ κοινοῦ δικαίου, διέπραξαν ἢ ἀδικήματα τοῦ κοινοῦ δικαίου, φόνους, ἀνθρωποκτονίας κυρίως, ἢ ἔχουν κάμει σύνθετα ἀδικήματα, δηλαδὴ ἀδικήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ὁ σκοπός, ἐὰν θέλετε, ἦτο πολιτικός, ἀλλὰ μετεχειρίσθησαν πρὸς τοῦτο μέσα, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὴν ἀντικειμενικὴν ὑπόστασιν ἑνὸς ἀδικήματος τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ δικαίου. Αὐτὰ ὅλα τὰ κάμνει μόνον ἡ δικαστικὴ ἐξουσία, ἡ ὁποία ξεχωρίζει τοὺς πολιτικοὺς ἀπὸ τοὺς μὴ πολιτικοὺς καταδίκους. Ἀκολουθεῖ ὕστερα ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ἡ ὁποία ἔχει εἰδικά τινα δικαιώματα. Ποῖα; Κατ’ ἀρχὴν μὲν βάσει τῶν παγίων διατάξεων ἔχει τὴν προνομίαν τῆς χάριτος δυνάμει τῆς ὁποίας δύνανται νὰ ἀρθοῦν τὰ ἀποτελέσματα τῆς καταδίκης, δηλαδὴ τὴν ἄρσιν τῆς ποινῆς, ὄχι τοῦ ἀδίκου τῆς πράξεως, τὴν ἄρσιν τῆς ἐκτίσεως τῆς ποινῆς διὰ τῆς ἀπονομῆς χάριτος ὑπὸ τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος. Ὑπάρχουν ὕστερα καὶ εἰδικαί τινες διατάξεις, αἱ ὁποῖοι ἐπιτρέπουν εἴτε τὴν ἀναστολήν, εἴτε τὴν ἄρσιν τῆς ἐκτίσεως τῆς ποινῆς. Οὐδεμίαν ἐπιρροὴν ἀσκεῖ ἐπὶ τῆς φύσεως τοῦ ἐγκλήματος οἱαδήποτε ἐπὶ τοῦ προκειμένου χρῆσις τῶν ἐκ τῶν διατάξεων αὐτῶν δικαιωμάτων ὑπὸ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, διότι τὸν νομικὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ ἐγκλήματος τὸν δίδει μόνον ἡ δικαστικὴ ἐξουσία. Τὸ λεχθέν, ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ ὀργάνου τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας τοῦ ἁρμοδίου νὰ ἄρῃ τὴν ἔκτισιν τῆς ποινῆς, ἐφ’ ὅσον αὐτὸ γίνεται ἄνευ τῆς συμφώνου γνώμης ἑνὸς συμβουλίου, εἶναι κἄτι τὸ διάφορον ἀπὸ ὅ,τι συμβαίνει μὲ τὴν χάριτα, εἶναι πλάνη, διότι γνωρίζομεν ὅλοι, ὅτι καὶ τὴν χάριτα δύναται νὰ ἀπονείμῃ ὁ Βασιλεὺς ἄνευ τῆς συμφώνου γνώμης τοῦ Συμβουλίου Χαρίτων. Δὲν θεωρεῖται ὅτι μεταβάλλει χαρακτῆρα τὸ ἀδίκημα ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι οἱονδήποτε ὄργανον τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας εἴτε ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων, εἴτε ὁ Ὑπουργός, δύνανται νὰ ἄρουν τὰ ἀποτελέσματα τῆς καταδίκης, δηλαδὴ τὴν ἄρσιν τῆς ἐκτίσεως τῆς ποινῆς. Ἑπομένως ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς δὲν συζητεῖται ἡ θέσις τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐν προκειμένῳ.

§178Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Τσάτσο, εἰς ἐφημερίδα ἀντιπολιτευομένην, τὴν «Ἑστίαν», καὶ μάλιστα βιαίως ἀντιπολιτευομένην τὴν Κυβέρνησιν, ὑπάρχει σήμερον τὸ ἀκόλουθον σημείωμα τὸ ὁποῖον ἐπικυρώνει πλήρως τὴν ἄποψιν τὴν ἰδικήν μου, εἶναι δὲ ἡ νηφαλιωτέρα τῶν ἐφημερίδων καὶ ὅταν ἀκόμη ἐπιτίθεται δὲν θέλει νὰ εἴπῃ ὅτι συμφωνεῖ μαζί μου, διότι δὲν τῆς ἀρέσει νὰ συμφωνῇ μαζί μου, ἀλλὰ γράφει τὰ ἑξῆς: «Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ὁ κ. Παπανδρέου, παρασυρόμενος ἀπὸ τὴν ρύμην τοῦ λόγου του, ὑπερέβη χθὲς τὰ ἐσκαμμένα, ὅταν ἐχαρακτήρισε τοὺς ἐρυθροὺς σφαγεῖς τοῦ Δεκεμβρίου καὶ τοῦ συμμοριτοπολέμου ποὺ κατεδικάσθησαν—ἐπιεικέστατα μάλιστα—εἰς ἰσόβια, ὡς «πολιτικοὺς καταδίκους». Ἐκ τοῦ ὅτι—κακῶς, κάκιστα—ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ ἐξησφάλισεν ὑπὲρ τοῦ Ὑπουργοῦ της τὸ δικαίωμα ἀπολύσεως τοῦ δεῖνα ἢ τοῦ τάδε ἐκ τῶν ἐγκληματιῶν αὐτῶν, δὲν ἕπεται ὅτι ἀποσβέννυται τὸ κακούργημα τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ νόμου, ποὺ διέπραξαν, ὅπως ἄλλωστε δὲν ἀποσβέννυται καὶ διὰ τῆς Βασιλικῆς Χάριτος». Εἶναι τὸ ἴδιον τὸ ἐπιχείρημά μου. Ἄρα δὲν ἐχρειάζετο ἡ σύγχυσίς μου διὰ νὰ εἴπω τὰ ὅσα εἶπον. Ἦτο ἡ ἐντύπωσις ἁπάντων.

§179Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐὰν εἶναι πηγὴ νομολογίας ἡ «Ἑστία», δὲν σᾶς συμφέρει.

§180Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ μετ’ ἐπιμονῆς λέγεται ὅτι δὲν ἐλέχθη ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε. Κ., ὅτι πρόκειται περὶ πολιτικοῦ κρατουμένου, ἐγὼ θὰ θέσω τὸ ἁπλοῦν ἐρώτημα εἰς τὸ ὁποῖον, ὅταν θελήσῃ βέβαια δευτερολογῶν, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου, θὰ ἀπαντήσῃ: «Αὐτοὺς τοὺς 950 εὑρισκομένους εἰς τὰς φυλακὰς τοὺς θεωρεῖ πολιτικοὺς κρατουμένους, ναὶ ἢ ὄχι; Ἂς μᾶς δώσῃ ἐπ’ αὐτοῦ μίαν ἀπάντησιν, ὥστε νὰ διευκρινισθῇ τὸ ζήτημα. Ἐγὼ θὰ περιμένω τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὁ ὁποῖος δευτερολογῶν θὰ ἔχῃ τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς διευκρινίσῃ τὴν σκέψιν του.

§181Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα δὲν θέλετε;

§182Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ὄχι τώρα, ὅταν θὰ τελειώσω τὴν ὁμιλίαν μου.

§183Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλετε, διότι δὲν σᾶς συμφέρει.

§184Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Εἰπέτε ἀφοῦ θέλετε.

§185Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ νομικῶν θεωριῶν, τί θὰ εἰπῇ κατάδικος. Ὁ κ. Παπανδρέου δὲν τὸ ἠμφισβήτησεν αὐτό. Δὲν εἶπεν ὅτι νομικῶς δὲν εἶναι κατάδικοι, λέγει, ὅτι σεῖς τοὺς κατηντήσατε πολιτικοὺς καταδίκους μὲ τὸ νὰ τοὺς ἔχετε ὄργανα ἰδικά σας, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ὅποιον θέλετε νὰ ἀπολύετε καὶ ὅποιον δὲν θέλετε νὰ τὸν κρατῆτε. Αὐτὸ εἶπε, τὰ ἄλλα εἶναι κατασκευάσματα ἰδικά σας, διότι εὑρέθητε εἰς τὸ ἀδιέξοδον καὶ δὲν ξέρετε τὶ νὰ εἴπητε διὰ τὸ πολιτικὸν θέμα. Δύο λόγια εἶναι τὸ θέμα, τὰ ἄλλα εἶναι κουβέντες. Τὸ ἄλλο εἶναι, ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς κατηγορεῖ ὅτι μὲ τὰ λόγια αὐτὰ οἱ ἐφημερίδες τοῦ ἐξωτερικοῦ θὰ γράψουν ὅ,τι θέλουν καὶ δὲν θὰ γράψουν ὁλόκληρον τὴν σκέψιν τοῦ κ. Παπανδρέου. Ἔχετε τὰ κονδύλια, ἔχετε τοὺς χρυσοῦς κονδυλοφόρους, διασαφηνίσατε, διαφωτίσατε τὴν κοινὴν γνώμην, ἢ δῶστε μας τὰ κονδύλια νὰ τὴν διαφωτίσωμεν ἡμεῖς. Ἁπλούστατον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ὁ τρόπος εἶναι ἁπλούστατος. Διὰ τῶν Πρεσβειῶν μας νὰ γράψετε εἰς τὰς ἐφημερίδας ὁλόκληρον τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Παπανδρέου, τὰ ἄλλα εἶναι κουβέντες διὰ τὸ καφενεῖον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Παστρικὰ καὶ καθαρά.

§186Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Διὰ μὲν τὸ πρῶτον σκέλος τῆς διακοπῆς σας, δι’ ὅσων εἴπατε, ἐπεβεβαιώσατε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ ἐγώ. Συμφωνεῖτε εἰς τὴν νομικὴν τοποθέτησιν, ἀλλὰ λέγετε ἐπίσης, ὅτι ὁ κ. Παπανδρέου ἐδήλωσεν ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς Ὑπουργὸς ἠμπορεῖ νὰ ἀπολύῃ τοὺς κρατουμένους δι’ ἀποφάσεώς του, μετατρέπονται οὗτοι εἰς πολιτικοὺς κρατουμένους. Ἡ ἀπάντησις εἰς τοῦτο εἶναι ἁπλῆ. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα τὸ εἴχομεν καὶ μὲ τὴν χάριν καὶ ἑπομένως μὲ αὐτὴν τὴν θεωρίαν θὰ ἦσαν πολιτικοὶ κρατούμενοι ἐκ γενετῆς ὅλοι οἱ ἐγκληματίαι καὶ ὅλοι οἱ κατάδικοι, διότι ὅλοι δύνανται διὰ χάριτος νὰ ἀπολυθοῦν.

§187Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ τὸν νόμον τὸν ἰδικόν σας καὶ τὴν κομματικὴν ἐκμετάλλευσιν καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου καὶ τὸ κομματικὸν Κράτος. Καὶ σεῖς δίδετε ἀφορμὴν εἰς τοὺς ἔξω νὰ γράφουν ὅσα γράφουν. Αὐτὸ εἶναι.

§188Μ. ΜΥΡΙΔΑΚΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§189Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε εὐτυχῶς σύμμαχον τὸν κ. Μυριδάκην, δὲν θέλετε ἄλλον.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δηλῶ, ὅτι τὸ Προεδρεῖον δὲν συγκατατίθεται πλέον εἰς διακοπὰς ἀκόμη καὶ ἐὰν ἐπιθυμῇ ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος, τὴν διακοπήν.

§191Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον σκέλος τῆς διακοπῆς τοῦ κ. Μπακοπούλου. Μᾶς λέγει, ὅτι ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ φροντίσωμεν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν νὰ ἀρθοῦν αἱ δυσμενεῖς ἐντυπώσεις ἐκ τῆς δηλώσεως τοῦ Ἀρχηγοῦ του. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου, παρακαλῶ οἱ κ. συνάδελφοι νὰ μοῦ χαρίσουν τὴν προσοχήν των. Πρέπει νὰ ἀντιληφθῇ ἡ Βουλή, ὅτι αὐτὴ ἡ συζήτησις γίνεται εἰς χρόνον, ὁ ὁποῖος ἔχει ὡρισμένα γνωρίσματα, ὡρισμένα ἰδιαίτερα χαρακτηριστικά. Τὸν τελευταῖον αὐτὸν καιρὸν ἔχομεν μίαν ἔκδηλον ἀναζωπύρωσιν τῆς δραστηριότητος τοῦ Κ. Κ. Ἔντονον ἀναζωπύρωσιν—καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐνοχλοῦνται οἱ μὴ ἀνήκοντες εἰς τὸ Κ. Κ.—διότι τοῦτο διαπιστώνεται, ἐὰν ἡ διαπίστωσις εἶναι ἀληθής. Εἶναι δὲ ἀληθής. Βλέπομεν μίαν ὠργανωμένην προσπάθειαν τοῦ Κ.Κ.Ε. ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ εἰς ἄλλας χώρας. Ἔχομεν ὡρισμένας ἐκδηλώσεις, εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν, εἰδικώτερον, ἔχομεν τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ Γλέζου. Ἔχομεν, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν πορείαν τὴν Μαραθώνιον ἐν Ἀθήναις, τὴν ἐπίσκεψιν ἐκεῖ τοῦ συναδέλφου μας κ. Λαμπράκη. Ἔχομεν τὰ γνωστὰ ἐπεισόδια, τὰ ὁποῖα συνέβησαν εἰς τὴν Α. Μ. τὴν Βασίλισσαν.

§192ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί τὴν ἀφήσατε καὶ πῆγε;

§193Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Μέσα εἰς τὸ κλῖμα αὐτὸ προεβλήθη ὡς κεντρικὸς καὶ βασικὸς ἰσχυρισμὸς ἀπὸ τὸν διεθνῆ κομμουνισμὸν τί; Εἰς τὴν Ἑλλάδα κρατοῦνται οἱ ἐχθροὶ τῆς Κυβερνήσεως, οἱ 950 πολιτικοὶ κρατούμενοι. Νὰ τοὺς ἀπολύσητε. Καὶ ἔρχεται ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ἐθνικόφρονος μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως καὶ λέγει: Μάλιστα, αὐτοὶ εἶναι πολιτικοὶ κρατούμενοι. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ πλευρὰ τοῦ θέματος.

§194Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Δὲν τὸ εἶπε τόσον ἁπλᾶ.

§195Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Θέλω νὰ πιστεύω—καὶ τὸ εὔχομαι—ὅτι θὰ θελήσῃ μεταγενεστέρως ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ., μὲ τὴν ἐγνωσμένην δεξιοτεχνίαν του, νὰ ἀποσαφηνίσῃ τὴν δήλωσίν του εἰς τὴν δευτερολογίαν του. Ἕως τώρα τοῦτο δὲν ἐπετεύχθη. Ἡμεῖς δὲ ἔχομεν καθῆκον ὡς Κυβέρνησις νὰ τοῦ παράσχωμεν πᾶσαν πρὸς τοῦτο εὐκαιρίαν, διότι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου δὲν θὰ ἐξετάσωμεν τὶ μᾶς συμφέρει κομματικῶς, ἀλλὰ ποῖον εἶναι τὸ ἐθνικόν μας χρέος.

§196Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ,..... (Κωδωνοκρουσίαι).

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ταλιαδούρη, σᾶς παρακαλῶ προσωπικῶς. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ διαταράσσετε τὴν ἠρεμίαν τῆς συζητήσεως.

§198Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Αἱ διακοπαὶ δὲν μὲ ἐνοχλοῦν, κ. Πρόεδρε.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνοχλοῦν ὅμως τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπεύθυνον διὰ τὴν συζήτησιν.

§200Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐνοχλοῦν καὶ τοὺς ἀκροατάς, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἀπολαύσουν τὸν κ. Τσάτσον.

§201Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα, ὅτι αὐτὴ ἡ τακτικὴ τῆς καπηλείας, τὴν ὁποίαν κάμνομεν, τοῦ κομμουνιστικοῦ ζητήματος, ἀποτελεῖ ἢ ἀδεξιότητα ἢ τακτικήν. Θὰ τοῦ ἀπαντήσω, ὅτι ἡ τακτική, τὴν ὁποίαν τηρεῖ ἡ Ε. Κ., εἶναι, πρῶτον, ἀδεξιότης, μεγάλη ἀδεξιότης καί, διὰ νὰ εἶμαι πολὺ προσεκτικός, θὰ εἴπω, μὲ σχῆμα ἐρωτηματικόν, εἶναι ἆραγε καὶ τακτική; Διατί σήμερον αὐτὴ ἡ συνηγορία ὑπὲρ τῆς ἀπολύσεως τῶν κρατουμένων; Διατί σήμερον αὐτὴ ἡ συνηγορία πρὸς τὸ βασικὸν αἴτημα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὸ Κ. Κ., ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχομεν πολιτικοὺς κρατουμένους; Ποίους πολιτικοὺς κρατουμένους; Ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπὶ Ἑνώσεως Κέντρου κατεδικάσθησαν, ἐκείνους τῶν ὁποίων αἱ ἀποφάσεις ἀνεθεωρήθησαν ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου ἐπίσης; Διότι τότε τὸ Κέντρον ἔχον τὴν εὐθύνην τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας, ὤφειλε νὰ κάμῃ ἐκεῖνον τὸ ὁποῖον καὶ ἔπραξε. Καὶ καλῶς τὸ ἔπραξε. Δὲν σᾶς ἐλέγχομεν δι’ ἐκεῖνα ποὺ ἐκάματε. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖτε καὶ ἐσεῖς νὰ μᾶς ἐλέγχετε δι’ ἐκεῖνα ποὺ ἐκάματε ἐσεῖς. Βεβαίως ἐπαινῶ τὰς τότε πράξεις σας. Καὶ θὰ ἔπρεπε καὶ ἐσεῖς νὰ ἐπαινέσητε τὰς ἰδικάς μας. Αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας καὶ ἀγαπητὸς συνάδελφος, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ ἀποδοκιμάζεται ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὸν Βρεττανικὸν τύπον, νὰ μὴ σᾶς κάμνῃ ἐντύπωσιν. Ζῶμεν εἰς μίαν ἐποχὴν ἀλληλοεπεμβάσεως. Βεβαίως δὲν ζῶμεν εἰς τὴν ἐποχὴν ὅπου τὰ ἔθνη ἦσαν στεγανὰ διαμερίσματα. Ἀναμφισβητήτως καὶ ἡμεῖς ἐκφράζομεν γνώμην περὶ τῶν συμβάντων εἰς τὸ Κογκό. Καὶ εἰς τὸ Κογκὸ ἐκφράζονται γνῶμαι ἐπὶ τῶν συμβάντων εἰς τὸ Μαρόκον κ.ο.κ. Ἀλλὰ διαμαρτυρόμεθα ἡμεῖς, διότι ἐξεφράσθησαν γνῶμαι περὶ τῆς Ἑλλάδος. Ἠνωχλήθημεν ἢ ἠνωχλήθημεν διότι γνῶμαι διετυπώθησαν; Ἢ ἔγινεν κἄτι περισσότερον; Ἐνθυμεῖσθε τὰ ἐπεισόδια τοῦ Λονδίνου τῶν τελευταίων ἡμερῶν. Τὰ ἐπεισόδια αὐτὰ ἦσαν ἔκφρασις γνώμης; Ἡ ἄφιξις Ἄγγλων βουλευτῶν ἀξιοῦντες κατὰ παράβασιν ἀστυνομικῶν διατάξεων τῆς χώρας μας, καλῶς ἢ κακῶς, νὰ κάμουν μίαν πορείαν, τὴν ὁποίαν ἡ ἀστυνομία ἀπαγορεύει, θεωρεῖτε ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ ἁπλῆν ἔκφρασιν γνώμης; Ἔκφρασιν γνώμης ἔκαμεν ἡ Ἀμπατιέλου ἐναντίον τῆς Βασιλίσσης; Αὐτὰ τὰ θεωρεῖτε ὡς ἔκφρασιν γνώμης; Ἐλπίζω, ὄχι.

§202Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Συμφώνως μὲ τοὺς Ἀγγλικοὺς νόμους, ἦτο.

§203Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Φαντασθῆτε, κ. συνάδελφοι, ἐάν, καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ δὲν διαφέρουν οἱ Ἑλληνικοὶ ἀπὸ τοὺς Βρεττανικοὺς νόμους, ἐὰν συνέβαινε τὸ ἀντίστροφον.

§204Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Συνέβη εἰς τὴν Ἀγγλίαν.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπριλλάκη, ἐσεῖς θὰ κάμετε συστάσεις; Δὲν εἶναι εἰς θέσιν ὁ ρήτωρ νὰ χαρακτηρίσῃ τὰ γεγονότα καὶ τὰ περιστατικά, καὶ νὰ ἐκφέρῃ κρίσεις; Δικτατορίαν τοῦ λόγου θὰ ἐπιβάλλωμεν.

§206Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ἐάν, κ. συνάδελφοι, εἴχατε τὴν ἐλπίδα διακόπτοντάς με νὰ μοῦ κάνετε νὰ χάσω τὸν εἱρμὸν τῆς σκέψεώς μου, ἂς κάμετε διακοπάς. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ ἐπιτύχητε. Ἁπλῶς ἐπιβραδύνετε τὸ τέρμα τοῦ λόγου μου. Θέλω νὰ συμπεράνω ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ πρότασις μομφῆς ἡ ὁποία ἔπρεπεν, ὡς ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς ἄλλα ζητήματα, ὄχι ἀπ’ ἡμᾶς, ἀπ’ ἐσᾶς συνεκεντρώθη εἰς τὸ θέμα αὐτό. Ἀδεξιότης, ὅπως λέγει ὁ κ. Τσιριμῶκος; Τακτική; Δὲν τὸ γνωρίζω. Πάντως τὸ θέμα τῶν κρατουμένων ἔγινε μοιραίως ὁ κεντρικὸς πυρὴν τῆς ὅλης συζητήσεως. Πῶς θέλετε ἡμεῖς οἱ κρινόμενοι καὶ οἱ ἐλεγχόμενοι νὰ μὴ ἀπαντήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε τὸ κέντρον τῆς ὁμιλίας καὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τοῦ προλαλήσαντος συναδέλφου ἐκ τῶν πλέον ἐγκρίτων μελῶν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Εἴμεθα ἀναγκασμένοι νὰ διαμαρτυρηθῶμεν διὰ τὴν θέσιν ποὺ ἔλαβεν ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἰς τὸ θέμα αὐτό. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τονίσωμεν, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχουν πολιτικοὶ κρατούμενοι. Ὅτι ὑπάρχουν κρατούμενοι τοῦ κοινοῦ δικαίου οἱ ὁποῖοι διέπραξαν ἀδικήματα κοινὰ ἢ σύνθετα. Καὶ ὅτι ὑπάρχουν ἀνάγκαι αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουν τὴν διατήρησιν τοῦ σημερινοῦ νομικοῦ καθεστῶτος. Ἐὰν ὡρισμένοι αἰσθηματίαι ἐν Μ. Βρεττανίᾳ, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ οἱ κρατούμενοι πρέπει νὰ βγοῦν ἀπὸ τὰς φυλακὰς κατὰ τὴν ἰδικήν των κρίσιν, τί θὰ ἔλεγον ἐὰν ἡμεῖς ἐπηγαίναμεν μίαν ὡραίαν πρωΐαν εἰς τὴν Μ. Βρεττανίαν καὶ τοὺς ἐλέγαμεν, ὅτι ἀπὸ τοὺς ἰδικούς σας φυλακισμένους κρίνομεν ἡμεῖς, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφυλακισθοῦν αὐτοὶ ἢ ἐκεῖνοι; Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ πιστεύω, ὅτι ἰσχύει καὶ ἐπεκτείνεται ἡ δήλωσις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι δὲν δεχόμεθα προτεκτορᾶτον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐλπίζω, ὅτι ὑπὸ τὴν δήλωσιν αὐτὴν καλύπτεται καὶ ἡ ἄρνησις τοῦ εἴδους αὐτῶν τῶν ἐπεμβάσεων. Καὶ ἐρχόμεθα ἤδη εἰς τὸ θέμα τῶν φαρμάκων. Ἐπὶ τοῦ θέματος θὰ ὁμιλήσῃ διὰ μακρῶν ὁ συνάδελφος κ. Ψαρρέας, ἐκθέτων τὴν ὑπόθεσιν. Θὰ σᾶς εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγα διὰ τὸν σύντομον χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εὑρίσκωμαι ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας. Ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον, φυσικὰ ἐνημερώθην ἐπὶ τῆς ὑπάρξεως τῆς ἐκκρεμότητος αὐτῆς καὶ διεπίστωσα τὰ ἑξῆς, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν ἓν εἶδος περιλήψεως τῶν ὅσων θὰ ἀκούσητε ἀναπτυσσόμενα βάσει κειμένων ἐγγράφων καὶ ἀριθμῶν. Μέχρι τοῦ 1955, οὐδὲν μέτρον εἶχε ποτὲ ληφθῆ διὰ τὸ θέμα τῆς κοστολογήσεως τῶν φαρμάκων. Τὰ πράγματα ἐπήγαιναν τυχαίως καὶ μοιραίως. Ἀπὸ τοῦ 1955 καὶ πέραν ἀρχίζει μία προσπάθεια κοστολογήσεως τῆς ὁποίας δὲν θέλω νὰ διαγράψω τὴν πορείαν,. Ἐδημιουργήθησαν τότε τὰ ἁρμόδια πρὸς κοστολόγησιν ὄργανα, τὰ ὁποῖα ἀρχίζουν νὰ κινοῦνται καὶ ἀρχίζουν νὰ καταβάλλουν μίαν προσπάθειαν προσδιορισμοῦ τοῦ ἀκριβοῦς κόστους, μὲ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα, τὸ ὁποῖον θὰ ἀκούετε κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ ὁ κ. Ψαρρέας, δηλαδὴ μὲ συνεχῆ μείωσιν τῶν τιμῶν, πρὸς πλήρη διαλεύκανσιν τοῦ ζητήματος κατηρτίσθησαν ἀπὸ τρεῖς Ἐπιτροπὰς κοστολογήσεως ἐν τῇ ἐπιμόνῳ προσπαθείᾳ τοῦ κ. Ψαρρέα νὰ ἐπιτύχῃ τὴν καλλιτέραν τοιαύτην κοστολόγησιν. Τὴν προσπάθειαν αὐτὴν ἄλλωστε καὶ ὁ κ. Τσιμάρας ἀναγνωρίζει ἐγγράφως διὰ δημοσιευθείσης εἰς τὴν Ἐλευθερίαν ἐπιστολῆς του, διότι ἐπρόκειτο τῷ ὄντι περὶ συνεχοῦς προσπαθείας νὰ ἀνευρεθῇ καὶ ἀνιχνευθῇ ἡ ἀλήθεια ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ὅταν ἔγιναν αἱ Ἐπιτροπαὶ αὐταὶ καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἀπεδείχθη μὴ ἱκανοποιητικόν, ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας πάλιν ὁ κ. Ψαρρέας ἀνεζήτησεν, εἰς παραμονὰς μάλιστα κυβερνητικῆς μεταβολῆς, ἀνεζήτησε τὸν κ. Τσιμάραν καὶ ἐσχημάτισε τὴν ὑπ’ αὐτὸν Ἐπιτροπὴν αὐτήν, ἡ ὁποία ἔκαμε πάλιν νέαν προσπάθειαν ἐπὶ δεκάμηνον διὰ νὰ ξεκαθαρίσῃ τὸ πολυπλοκώτατον αὐτὸ θέμα. Καὶ ἀφοῦ ἐλήφθη ἡ πρότασις Τσιμάρα, εὐθὺς ἀμέσως, ἐφόσον δὲν ἠδύνατο καὶ αὐτὴ νὰ θεωρηθῇ ὡς ὁριστική, ἀνετέθη ὁ ἔλεγχος τοῦ ὅλου θέματος εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τοὺς ὁρκωτοὺς λογιστάς. Καὶ ἔρχεται ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ ἀποφαίνεται ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ Φεβρουαρίου ἐ.ἔ. Εὐθὺς δὲ ὡς ἐλήφθη ἡ ἔκθεσις τοῦ Εἰσαγγελέως, ἡ ὁποία ἠμποροῦσε νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἀποτελεῖ τὸ τελευταῖον τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ κάμῃ ἡ Διοίκησις μόνη της, εὐθὺς ἀμέσως παραπέμπονται εἰς τὸν Εἰσαγγελέα ὅλοι οἱ φάκελλοι οἱ σχετικοὶ μὲ τὸ θέμα. Καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐλέγχεται Ὑπουργὸς καὶ Ὑφυπουργός, διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν τῶν φαρμάκων, ἡ ὁποία ἐκοιμᾶτο ἐπὶ τόσα ἔτη, καθ’ ἣν στιγμὴν παρέπεμψαν ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς διοικητικῆς καὶ τῆς ποινικῆς τὴν ὑπόθεσιν διὰ νὰ διαλευκανθῇ πλήρως. Αὐτὸ μοῦ προκαλεῖ ἔκπληξιν.

§207Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν μοῦ ἐδώσατε τὴν ἔκθεσιν Σακελλαρίου, τὴν ὁποίαν ἐζήτησα κατ’ ἐπανάληψιν.

§208Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ὁ κ. Διαμαντόπουλος ὑπέβαλεν αἴτησιν ὄντως. Ἀπηύθυνον ἀμέσως ἔγγραφον εἰς τὸν Εἰσαγγελέα καὶ τοῦ ἐζήτησα, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς δι’ ἐγγράφου τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ σᾶς κατονομάσω, ἐζήτησα ὅπως ἡ ἔκθεσις αὐτὴ μὴ δοθῇ εἰς τὴν δημοσιότητα πρὶν τοῦ τερματισμοῦ ὡρισμένων ἀνακρίσεων, τὰς ὁποίας διεξήγαγε. Κατόπιν τούτου καὶ μόνον ἠναγκάσθην νὰ μὴ δώσω αὐτὰ τὰ ἔγγραφα. Δὲν ἔχομεν κανέναν ἄλλον λόγον, νὰ μὴ θέλωμεν νὰ δοθῇ αὐτὴ ἡ ἔκθεσις, ἀλλ’ ἐξ ὅσων ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐζήτησεν, τοῦτο, ἦτο δυνατὸν ἐγὼ νὰ διαφωνήσω καὶ νὰ δυσχεράνω ἐγὼ τὴν ἀνάκρισιν;

§209Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἐδυσχέραινον ἐγὼ τὴν ἀνάκρισιν;

§210Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριοι συνάδελφοι, ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἶχον ἐγὼ τέτοιο ἔγγραφον ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα, ὁ ὁποῖος εἶχεν εἰς χεῖρας του τὴν ἔκθεσιν, ἐγὼ δὲν ἠδυνάμην νὰ σᾶς τὴν δώσω. Καὶ θὰ ἔλεγον τὸ ἑξῆς: Νὰ κάμετε καὶ σεῖς ὀλίγων ἑβδομάδων, ἢ ἡμερῶν ὑπομονήν, νὰ μοῦ δώσῃ ὁ Εἰσαγγελεὺς τὴν ἄδειαν διὰ νὰ σᾶς δώσω τὰ ἔγγραφα. Δὲν ἔχομεν κανένα λόγον, οὔτε ὁ κ. Ψαρρέας οὔτε ἐγώ, νὰ διστάσωμεν νὰ σᾶς δώσωμεν ὅλον τὸν φάκελλον, διότι θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ὁ κ. Ψαρρέας καὶ ἐγὼ ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον, ἐκάμομεν ὅ,τι ἦτο δυνατόν, διὰ νὰ δώσωμεν ἕνα τέρμα εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ νὰ τὴν διαλευκάνωμεν.

§211Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ ....

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδήλωσε τὸ Προεδρεῖον, ὅτι δὲν θὰ συγκατατεθῇ εἰς διακοπάς.

§213Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπέβαλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὴν ἔκθεσίν του ὁ κ. Σακελλαρίου;

§214Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Ὁ κ. Σακελλαρίου ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης καὶ τοῦτο μᾶς διεβίβασεν αὐθημερὸν αὐτήν. Ἐγὼ δὲ αὐθημερὸν τὴν διεβίβασα εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Πλημμελειοδικῶν, παρεκάλεσα δὲ νὰ μοῦ εἴπῃ, ἐὰν δύναμαι νὰ κάμω δημοσίᾳ χρῆσιν αὐτῆς. Καὶ μοῦ εἶπεν ὄχι, ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθοῦν αἱ ἀνακρίσεις. Ἔχω τὸ ἔγγραφον, νὰ σᾶς τὸ διαβάσω.

§215Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι ἐν τάξει. Δὲν ἠμποροῦσε τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην δυσχεραίνουσα τὴν ἀνάκρισιν. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἠμπορούσατε νὰ δώσετε μίαν ἀπάντησιν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς τὸ δώσω, ὁπότε καὶ ἡ κοινὴ γνώμη θὰ εἶχε πληροφορηθῆ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πληροφορεῖται τώρα.

§216Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι ὑπέγραψα ἔγγραφον, ἐγὼ ἢ ὁ κ. Ψαρρέας, ἀπευθυνόμενον πρὸς ὑμᾶς, εἰς τὸ ὁποῖον περιέχεται ἐξ ὁλοκλήρου τὸ ἔγγραφον τοῦ Εἰσαγγελέως. Ἑπομένως εἴμεθα ἀπολύτως ἐν τάξει.

§217Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφ. Προνοίας). Εἰς τὸν κ. Διαμαντόπουλον ἐδόθη ἀπάντησις ἀμέσως, διὰ τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν δυνάμεθα νὰ καταθέσωμε τὴν ἔκθεσιν καὶ μάλιστα καὶ ἀντίγραφον ὁλοκλήρου τοῦ ἐγγράφου, ὡς ἀναφέρεται ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα. Ἐλάβατε γνῶσιν τοῦ ἐγγράφου.

§218Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀσφαλῶς ἦλθεν εἰς τὸ Γραφεῖον μου αὐτὸ τὸ ἔγγραφον καὶ μοῦ ἔκαμε κατάπληξιν, ὅτι δὲν ἠμποροῦσα νὰ λάβω γνῶσιν αὐτῆς. Μᾶς εἶπον συκοφάντας πρίν, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν στρέφομαι ἐναντίον τῆς φαρμακοβιομηχανίας —εἶμαι μάλιστα— ἐξ ἐκείνων ποὺ θέλουν τὴν ὑποστήριξίν της.

§219Β. ΠΑΝΟΥΣΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§220Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφ. Προνοίας). Θὰ δοθῇ εὐκαιρία νὰ ἀπαντήσω καὶ θὰ λάβετε γνῶσιν λεπτομερῶς.

§221Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Ἐφ’ ὅσον εἰς τὸ θέμα αὐτὸ τῶν φαρμάκων, τὴν ἀπάντησιν θὰ δώσῃ ὁ κ. Ψαρρέας, δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω συμπληρωματικῶς τοῦτο μόνον. Ἡμεῖς ὡς Κυβέρνησις, εἰς ὑπόθεσιν ἡ ὁποία εὑρίσκεται τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τῆς Ποινικῆς Δικαιοσύνης καὶ τοῦ Ἀνωτάτου Πειθαρχικοῦ Συμβουλίου, τοῦ ἀποτελουμένου ἀπὸ τὸν Πρύτανιν τοῦ Πανεπιστημίου, τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου, τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τὸν Πρόεδρον τοῦ ΑΣΔΥ καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, αἰσθανόμεθα, ὅτι δὲν ἔχομεν κανὲν δικαίωμα δημοσίᾳ νὰ ἐκφρασθῶμεν, ἔστω καὶ ἂν ἔχομεν σχηματίσει προσωπικὴν μίαν ἐπὶ τοῦ θέματος γνώμην, διότι καὶ αὐτὸ θὰ ἀπετέλει ἕν εἶδος ἐπεμβάσεως εἰς τὸ ἔργον τῆς δικαιοσύνης. Ἐφ’ ὅσον ἐπράξαμεν τὸ καθῆκον μας καὶ παρεδώσαμε τὴν ὑπόθεσιν καὶ τὸν φάκελλον εἰς τὸν πλέον ἀδιάβλητον κριτήν, ἡ συζήτησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ.

§222ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπὶ πόσον χρόνον;

§223Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἡ δικαιοσύνη θὰ κάμῃ τὸ καθῆκον της ταχέως. Τὸ εὔχομαι, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ὑποσχεθῶ τίποτε. Τοῦτο δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἐμέ. Ἀπὸ ἐμὲ ἐξαρτᾶται νὰ τερματίσω τὸν λόγον μου, ποὺ ἤρχισε ἀπὸ μεγάλα θέματα καὶ ἐτελείωσε μὲ τὴν φαρμακοβιομηχανία.

§224ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι τὸ σπουδαιότερον.

§225Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Αὐτὸ μὲ ἱκανοποιεῖ, διότι οὔτε ἐξαιρεῖται θέμα τῆς εἰδικῆς ἁρμοδιότητός μου. Ἀλλὰ παρὰ ταῦτα ὠφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι τὸ καίριον θέμα. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν κάμνομεν γενικὴν πολιτικὴν συζήτησιν. Εἶχον χρέος ὡς Ὑπουργὸς Προνοίας νὰ ἀπαντήσω καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν φαρμάκων. Ἀλλὰ τὸ θέμα εἶναι ἐκεῖ ἀπὸ ὅπου ἐξεκινήσαμε, ἐκεῖ, ὅπου τὸ ἔθεσε ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. Τὸ θέμα εἰδικώτερον εἶναι, ἐὰν διεπράχθη ἢ ὄχι σφάλμα ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἀντέστη εἰς τὴν κομμουνιστικὴν ἐπίθεσιν ποὺ ἔγινε τελευταίως καὶ ἐὰν ἡ δήλωσις ποὺ ἔκαμε προχθὲς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ὑπῆρξε, ἢ δὲν ὑπῆρξε ἄστοχος ἐν προκειμένῳ. (Χειροκροτήματα).

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§227Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γεγονὸς ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος δὲν ἐξελίσσεται ὁμαλῶς. Διότι ἐνῷ τὸ θέμα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς πρὶν ἀκόμη τεθῇ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις εἶχε δημιουργηθῆ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα καὶ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἥτις ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν τόσον ἀνωμάλως καὶ συνεσώρευσεν εἰς τὸν τόπον τόσας συμφορὰς καὶ κατὰ τὸ τελευταῖον διάστημα ἀποτελεῖ ἄμεσον καὶ ἀπροκάλυπτον κίνδυνον διὰ τὸ Ἔθνος, ἐν τούτοις, ἐπὶ διήμερον συζητοῦμεν μόνον διὰ τὸ θέμα τῶν πολιτικῶν κρατουμένων. Εἶπεν ὅπως ὁ κ. Τσάτσος ὅτι δῆθεν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἠθέλησε νὰ ἐντοπίσῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν πολιτικῶν κρατουμένων. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἡ συνήθης σύγχυσις εἰς τοὺς κυβερνητικοὺς ἐγκεφάλους ὑπάρχει ἐνσυνείδητος ἀνακρίβεια διὰ τοὺς ἰσχυρισμούς. Διότι ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κοινὴ γνώμη ἐνθυμοῦνται ὅτι ἀπὸ χθὲς ἡ Κυβέρνησις σκοπίμως προκαλεῖ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου νὰ λάβῃ θέσιν ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν πολιτικῶν κρατουμένων. Σήμερον διὰ τοῦ κ. Κανελλοπούλου ἐπικαλουμένη δημοσίευμα τῶν «Τάϊμς» τοῦ Λονδίνου λέγει ὅτι ὁπωσδήποτε ὁ κ. Παπανδρέου εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ νὰ ξεκαθαρίσῃ τὴν θέσιν του. Ἀλλ’ ἐνῷ κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν ἀπὸ τὸν κ. Παπανδρέου καὶ τὸν κ. Ἠλιοῦ εἶχον τεθῆ εἰς αὐστηρὰν κριτικὴν ἡ ἐξωτερική, ἡ ἐσωτερικὴ καὶ ἡ οἰκονομικὴ πολιτική, ἡ Κυβέρνησις ἥτις ἰσχυρίσθη σήμερον διὰ τοῦ κ. Τσάτσου ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις περιώρισε τὴν συζήτησιν εἰς τὸ θέμα τῶν πολιτικῶν κρατουμένων, ἀνέθεσεν εἰς τὸν κ. Παπακωνσταντίνου μὲ πτωματολογίαν καὶ ἐθνοκαπηλείαν νὰ ἐντοπίσῃ τὴν συζήτησιν εἰς τὸ θέμα τῶν πολιτικῶν κρατουμένων. Δὲν θέλω νὰ ὑποτιμήσω τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῶν πολιτικῶν κρατουμένων εἶναι μέγα διότι συνδέεται μὲ ὁλόκληρον τὸ θέμα τῆς δημοκρατίας καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ αἴτημα περὶ ἀδιαβλήτων ἐκλογῶν, διότι κατὰ τὰ 15 τελευταῖα ἔτη ὁποτεδήποτε ἐγένοντο ἐκλογαὶ παρημπόδισε τὴν ἀδιάβλητον καὶ ἀνεμπόδιστον ἐκδήλωσιν τῆς λαϊκῆς θελήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει πολλαπλοῦς λόγους νὰ θέλῃ νὰ ἐντοπίσῃ εἰς αὐτὴν τὴν περιοχὴν τὴν συζήτησιν. Εἶναι ἔντρομος ἡ Κυβέρνησις διότι, τὸ θέμα τῆς ἔχει δημιουργήσει δυσχερείας καὶ εἰς τὴν διεθνῆ ἀκόμη κοινὴν γνώμην καὶ ὅλα τὰ μέσα τὰ ὁποῖα χρησιμοποιεῖ ὁμοιάζουν μὲ τὸν θόρυβον τὸν ὁποῖον ἐπιχειρεῖ ὁ φοβισμένος ἄνθρωπος ὅταν βραδύνῃ τὴν νύκτα ἢ μετὰ τὴν τέλεσιν ἐγκλήματος ὅπου τὸν συνέχει τὸ συναίσθημα τῆς ἐνοχῆς. Ἡ ἀνάξεσις τοῦ παρελθόντος ὡς ἐπεχειρήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης δείχνει τὸν φόβον ἀπὸ τὸν ὁποῖον κατέχεται ἡ Κυβέρνησις. Βεβαίως παραλλήλως ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐντοπίσῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν πολιτικῶν κρατουμένων καθ’ ὃν τρόπον θέλει χρησιμοποιεῖ τὴν πτωματολογίαν καὶ τὴν ἐθνοκαπηλείαν νομίζουσα ὅτι τοῦτο εἶναι ἀκόμη ὑπὲρ ἐκείνων ποὺ τὰς χρησιμοποιοῦν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ ὅτι οὕτω ἔχει τὸ πρᾶγμα θὰ ἔπρεπε κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς ἐκλογικῆς ἀναμετρήσεως τιμίως ἐνώπιον τοῦ λαοῦ νὰ διατυπώσῃ, ὅτι πρόγραμμά της εἶναι ὅσα διεκήρυξε χθὲς ὁ κ. Παπακωνσταντίνου καὶ σήμερον ὁ κ. Τσάτσος. Ἀλλὰ δὲν πράττει τοῦτο. Ἐπικαλεῖται ἄλλα πράγματα διὰ νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὰς δυσχερείας ἐκείνων ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς ἐπὶ 15 ἔτη διὰ κομματικὴν ἐκμετάλλευσιν. Ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ ἐντοπίσῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἵνα ἀντιδράσῃ διὰ τῆς συζητήσεως αὐτῆς εἰς ὅσα συνέβησαν εἰς τὸ Λονδῖνον εἰς βάρος τῆς συζύγου τοῦ Βασιλέως. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας). Ὁ κ. Τσάτσος ἔθεσεν καὶ ἐρώτημα καὶ ἔδωσε μόνος του τὴν ἀπάντησιν. Διατὶ αὐτὴν τὴν ἐποχὴν εἶπεν, διεθνῶς καὶ καὶ ἐσωτερικῶς καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ πολιτικοῦ θέματος τίθεται ζήτημα πολιτικῶν κρατουμένων. Φαίνεται ὅτι ὁ κ. Τσάστος δὲν ἔχει ἀκούσει τίποτε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ τώρα ἀνακαλύπτει ὅτι τίθεται τὸ ζήτημα. Τὸ θέμα ὑπῆρξεν ἀφ’ ἧς ἐγεννήθη κατ’ ἐπανάληψιν ἐτέθη ἀπὸ τὸν διεθνῆ καὶ ἐσωτερικὸν τύπον, ἀπησχόλησε καὶ ἐνδιαφέρει καὶ διεθνεῖς ὀργανώσεις, διότι δὲν εἶναι ὑπόθεσις μόνον ἑνὸς μικροῦ ἀριθμοῦ κρατουμένων καὶ θὰ ἀπασχολήσῃ καὶ τὴν κοινὴν γνώμην καὶ τὴν Βουλὴν μέχρις ὅτου λυθῇ. Τὰ ἄλλα ἐφευρήματα ὅτι τίθεται τώρα ἀπὸ τὸν διεθνῆ κομμουνισμὸν καὶ διατὶ ἔρχεται ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἰς αὐτὴν τὴν φάσιν νὰ συνοδοιπορήσῃ δὲν ἀποτελεῖ πραγματικὸν ἐρώτημα ἀλλὰ τέχνασμα τοῦ κ. Τσάτσου διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς τὸ τετριμμένον συμπέρασμα τῆς συνοδοιπορίας. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι ὅλα τὰ κόμματα καὶ παρατάξεις ἀκόμη καὶ ἕκαστος βουλευτὴς ἔχει ἐκφρασθῆ ἐπὶ τοῦ θέματος ὥστε ἡ θεωρία ὅτι εἰς μίαν «ἐπίκαιρον στιγμὴν» δράσεως τοῦ διεθνοῦς κομμουνισμοῦ ὁ αʹ βουλευτὴς ἢ ἡ αʹ παράταξις συνοδοιπορεῖ δὲν εὐσταθεῖ. Ἀλλὰ εἶπεν ἡ Κυβέρνησις καὶ κἄτι ἄλλο, ὅτι οἱ Ἄγγλοι εἰς τὸ Λονδῖνον δὲν διετύπωσαν μόνον γνώμην, ἀλλὰ ἐπροχώρησαν περισσότερο. Δὲν τὸ εἶπεν ἀλλὰ ἴσως ἠθέλησε νὰ εἴπῃ ὅπως διετυπώθη καὶ εἰς τὸν τύπον περὶ βιαιοπραγιῶν εἰς βάρος τῆς Βασιλίσσης. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὑπῆρξε κακότεχνος καὶ ἄτιμος συρραφὴ πληροφοριῶν. Διότι ἐδημοσιεύθη ἀνακοίνωσις τῆς ἁρμοδίας ἀστυνομικῆς ἀρχῆς τοῦ Λονδίνου εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρεται ὅτι δὲν ὑπῆρξε θῦμα οὔτε κακοποιήσεως οὔτε χειροδικίας καὶ ὅτι ἁπλούστατα οἱ θελήσαντες νὰ τὴν πλησιάσουν ἀπεμακρύνθησαν ἀπὸ τοὺς παρισταμένους ἀστυνομικούς. Ἤθελον δὲ νὰ ἐπιδώσουν ὑπομνήματα καὶ ἐπιδείξουν πλακὰτ ἡ δὲ σύζυγος τοῦ Ἀμπατιέλου ὑπόμνημα διὰ τὴν ἀπόλυσιν τοῦ συζύγου της. Ἀλλὰ αὐτὸ ἀναμφισβητήτως ἀποτελεῖ ἔκφρασιν γνώμης. Τί ἄλλο συνέβη; Κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν παρεκλήθη ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἐκθέσῃ ὑπευθύνως τί πράγματι συνέβη. Διατί στηρίζεται εἰς ὅσα σκοπίμως διεδόθησαν διὰ νὰ δημιουργήσῃ ἐντύπωσιν; Ἀλλά, ὁ κ. Τσάτσος, εἶπεν, ὀλίγα τινὰ περὶ δώρων καὶ δωροληψίας καὶ μετεχειρίσθη αὐτὴν τὴν ὁρολογίαν, ἀναφερόμενος εἰς τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν καὶ εἰς τὸ Ε.Α.Μ. Καὶ εἶπεν, ὅτι ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα πολιτικὰ κόμματα δὲν ἠμποροῦν νὰ δωρίζουν τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν τὸ Ε.Α.Μ., εἰς τὸ Κ.Κ.Ε., διότι τὸ Ε.Α.Μ., ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς του εἶχε κυριαρχηθῆ ἀπὸ τὸ

Κ.Κ.Ε.

§228Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Προνοίας). Ὄχι ἡ ἐθνικὴ ἀντίστασις, ἀλλὰ τὸ Ε.Α.Μ.

§229Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἶναι γνωστόν, ὅμως, εἰς πάντας, ὅτι ὑπῆρχον πρόσωπα κατέχοντα ἡγετικὴν θέσιν καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ εἰς τὴν κοινωνικὴν καὶ εἰς ἄλλους τομεῖς τῆς χώρας μας, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἐνταχθοῦν εἰς τὸ ΕΑΜ, ἀλλὰ ὄχι μόνον ἀπουσίασαν, ἀλλὰ ἀντεπεστρατεύθησαν, παρ’ ὅτι τοὺς ἔγιναν προτάσεις καὶ μάλιστα νὰ ἀναλάβουν ἡγετικὰς θέσεις εἰς τὸν ἐθνικὸν ἀπελευθερωτικὸν ἀγῶνα. Ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνταχθοῦν διὰ νὰ διαδραματίσουν ὕψιστον ρόλον κατὰ τὴν σκληρὴν ἐκείνην ἐποχὴν τὰ πρόσωπα αὐτά, ἐπαναλαμβάνω, ὄχι μόνον δὲν ἐνετάχθησαν εἰς τὸ Ε.Α.Μ., ἀλλὰ καὶ τὸ ἀντεπεστρατεύθησαν. Δὲν θέλω νὰ ἀναφερθῶ εἰς συγκεκριμένα πρόσωπα, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ξεχνῶμεν, ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἔγιναν προτάσεις εἰς στελέχη τοῦ πολιτικοῦ μας κόσμου νὰ ἐνταχθοῦν εἰς τὸν ἐθνικὸν ἀπελευθερωτικὸν ἀγῶνα, μὲ τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον καὶ τῆς ἡγεσίας ἀκόμη. Διὰ τὴν ἄρνησίν των νὰ ἐνταχθοῦν εἰς τὸ Ε.Α.Μ. εἶναι δυνατὴ ἡ ἀπάντησις, ὅτι ὑπῆρχε φόβος νὰ διαβρωθοῦν καὶ νὰ ἀπορροφηθοῦν μέσα εἰς τὰς τάξεις τοῦ Ε.Α.Μ. Ἐὰν ὑπῆρχεν ὁ φόβος αὐτὸς ὑπάρχει καὶ ἡ ἀπάντησις. Οἱ φοβούμενοι τὴν ἀπορρόφησιν, ὁμολογοῦν, ὅτι δὲν εἶχαν πεποίθησιν εἰς τὰς ἰδικάς των ἀπόψεις, ἰδέας καὶ δυνάμεις, ὅτι ἡ ἐξέλιξις τοῦ Ε.Α.Μ. κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην βρῆκεν ἀνταπόκρισιν εἰς τὸν λαόν, καὶ ὅτι γύρω ἀπὸ τὸ Ε.Α.Μ. συνεσπειρώθησαν αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐπίστευον εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ τόπου καὶ αὐτοὶ ποὺ ἤθελον νὰ πολεμήσουν τοὺς κατακτητάς.

§230Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ὁ κ. Τσάτσος, συνεχῶς καὶ εἰς κάθε περίπτωσιν ὁμιλεῖ μὲ ὀξύτητα καὶ ἀντίθεσιν εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ ΕΑΜ, θὰ ἤθελα νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Τσάτσος ἐὰν μία πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἔχω εἶναι ἀληθής. Κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην ὁ κ. Τσάτσος ἦτο μέλος τῆς σοσιαλιστικῆς ὁμάδος τῶν ἐγκεφάλων. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸν Αὔγουστον τοῦ 1944, ὅτε εἶχε γίνει γνωστὸν εἰς ποῖον σκοπὸν ἀπέβλεπεν ἡ δρᾶσις τοῦ ΕΑΜ εἶναι λέγω σωστόν, ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ κ. Τσάτσος διεπραγματεύετο τὴν εἴσοδον τῆς ὁμάδος του εἰς τὸ ΕΑΜ;

§231Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, ἡ πληροφορία σας εἶναι ἀνακριβής, διότι κατὰ τὸν μῆνα Αὔγουστον τοῦ 1944 εὑρισκόμην ἐν Μ. Ἀνατολῇ. Τοῦτο δύναται νὰ σᾶς βεβαιώσῃ καὶ ἡ συνάδελφος κ. Σβώλου. Πρότασις μεταβάσεώς μου εἰς τὸ βουνὸ μοῦ ἐγένετο εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Σπυροπούλου. Ἐγὼ ἠρνήθην νὰ μεταβῶ εἰς τὸ βουνό. Ὁ Κόκκαλης καὶ ὁ Ἀγγελόπουλος διεξήγαγον διαπραγματεύσεις καὶ μετέβησαν εἰς τὸ βουνό. Ὁ κ. Μαῦρος καὶ ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς καὶ ἄλλοι καὶ ὁ κ. Παρασκευόπουλος ἠρνήθησαν νὰ μεταβοῦν καὶ αὐτοὶ εἰς τὸ βουνό. Συνεπῶς, δὲν εἶναι ἀληθὴς ἡ πληροφορία σας.

§232Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὁ κ. Τσάτσος συνεχίζων τὴν ὁμιλίαν του συνέδεσε τὸ θέμα τῶν πολιτικῶν κρατουμένων μὲ τὴν μετάβασιν τοῦ Γλέζου εἰς τὸ Λονδῖνον καὶ εἶπεν ὅτι ἡ μετάβασις τοῦ Γλέζου εἰς τὸ Λονδῖνον εἶχεν ὡς σκοπὸν τὴν δυσφήμησιν τῆς Ἑλλάδος. Ὅσοι θελήσουν μὲ ἀντικειμενικότητα νὰ ἀναγνώσουν τὰς δημοσιεύσεις εἰς τὰς Ἀγγλικὰς ἐφημερίδας σχετικῶς μὲ τὴν μετάβασιν τοῦ Γλέζου ἐν Λονδίνῳ, θὰ ἴδουν ὅτι ἡ μετάβασις τοῦ Γλέζου ἐν Λονδίνῳ ὄχι μόνον δὲν ἐδυσφήμησε τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἐθνικὴ ἀποστολή. Ὁ Γλέζος ἐπρόβαλε εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα τοῦ Λονδίνου καὶ ἄλλας περιοχάς, ὅπου περιώδευσε τοὺς τίτλους τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως καὶ τὸ αἴτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τὴν διατήρησιν τῆς ἐθνικῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν. Ὅταν ὁ Γλέζος προβάλλῃ ὅ,τι ἐπέτυχεν ἡ χώρα του κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς φασιστικῆς κατοχῆς, ἐρωτῶ ὁ Γλέζος δυσφημεῖ τὴν χώραν του ἢ τὴν προβάλλει; Αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ ταξίδι τοῦ Γλέζου. Ἡ ἐθνικὴ προβολὴ τῆς Ἑλλάδος, ἐκτὸς ἐὰν ὁ κ. Τσάτσος ἀπὸ ἀνευθύνους πληροφορίας καὶ ἀπὸ πληροφορίας ὡρισμένων διπλωματικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ εἶναι εὐάρεστοι εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ τὴν πληροφοροῦν ψευδῶς διὰ νὰ ἔχουν τὴν εὐαρέσκειάν της, ἐάν, λέγω, ὁ κ. Τσάτσος στηρίζεται εἰς τὰς πληροφορίας αὐτάς, τὸν πληροφορῶ, ὅτι εἶναι ἐκτὸς πραγματικότητος. Εἶπεν ὁ κ. Τσάτσος διὰ τοὺς πολιτικοὺς κρατουμένους τὶ εἶναι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι; Καὶ μόνος του, ἀπήντησε, εἶναι κοινοὶ κατάδικοι. Δὲν πρόκειται νὰ ἀναφερθῶ εἰς θέματα νομικὰ καὶ συνταγματικὰ γύρω ἀπὸ τὸ θέμα αὐτό, διότι πολλὰ ἐλέχθησαν καὶ ἀνεπτύχθησαν, ἀλλὰ νὰ προσπελάσω τὸ θέμα ἀπὸ ἄλλης πλευρᾶς διὰ νὰ γίνῃ κατανοητὸν εἰς τὸν λαόν. Τὶ συμβαίνει μὲ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους; Συμβαίνει κἄτι τὸ ὁποῖον δὲν συνέβη μὲ ἄλλους καταδίκους. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἐλευθέρου βίου τῆς χώρας, ἐπέρασαν ἀπὸ τὰς φυλακὰς δεκάδες χιλιάδες καταδίκων. Ἐρωτῶ καὶ προκαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀπαντήσῃ: Πότε διὰ ποίους ἐξ αὐτῶν ὑπῆρξεν αἴτημα τῆς κοινῆς γνώμης, ἔστω καὶ ἐλαχιστοτάτου τμήματός της, διὰ τὴν ἀποφυλάκισίν των; Γνωρίζετε ὅλοι ὅτι προκειμένου, περὶ κοινῶν ἐγκληματιῶν καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ συγγενεῖς των διστάζουν νὰ τοὺς συμπαρασταθοῦν δημοσίᾳ. Ἀντιθέτως ὅμως, πάλιν ὅλοι, καὶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, γνωρίζετε ὅτι διὰ τοὺς πολιτικοὺς κρατουμένους ποὺ συζητοῦμεν, ὑπάρχουν δεκάδες χιλιάδες ὑπομνήματα, ψηφίσματα, μὲ ἑκατοντάδες χιλιάδες ὑπογραφῶν μὲ αἴτημα τὴν ἀπελευθέρωσίν των. Καὶ προέρχονται αἱ ἐκκλήσεις αὐταὶ ἀπὸ ὅλες τὶς γωνίες τῆς Ἑλλάδος, ἀπὸ ἀνθρώπους ὅλων τῶν παρατάξεων, ἀκόμη καὶ ἀπὸ τοὺς ἀντιπάλους τους καὶ τοὺς παθόντας. Διότι, ὁ λαὸς θέλει νὰ τερματισθῇ τὸ καθεστὼς τῆς μισαλλοδοξίας, θέλει τὴν λήθην τοῦ παρελθόντος. Πρέπει ἑπομένως νὰ διερωτηθῆτε πῶς συμβαίνει δι’ αὐτοὺς τοὺς χιλίους ἀνθρώπους νὰ ὑπάρχῃ παλλαϊκὴ συμπαράστασις πρὸς ἀπόλυσίν των. Διατὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους ἡ διεθνὴς Κοινὴ Γνώμη ζητεῖ τὴν ἀπόλυσίν των. Διατὶ αὐτό, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, τὸ παρασιωπᾶτε;

§233Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως καὶ σεῖς διαπιστώνετε ἡ Βουλὴ ἔχει καταπονηθῆ καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ συνεχίσωμεν τὴν Συνεδρίασιν. Ἐὰν ὁ ρήτωρ δὲν ἔχῃ ἀντίρρησιν, ὀρθὸν εἶναι νὰ διακόψωμεν τὴν Συνεδρίασιν καὶ νὰ συνεχίσῃ ὁ ρήτωρ τὴν ὁμιλίαν του αὔριον.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ διακόψω τὸν ρήτορα.

§235Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ἔχῃ ἀντίρρησιν ἐγὼ δέχομαι νὰ διακόψω τὴν ὁμιλίαν μου καὶ νὰ συνεχίσω αὔριον. Ἐφ’ ὅσον βεβαίως θὰ συνεχίσω αὔριον ἑπόμενον εἶναι νὰ μὴ ἐπεκταθῶ διὰ μακρῶν ἐφ’ ὅλων τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ περιλάβω εἰς τὴν ἀποψινήν μου ὁμιλίαν, διότι γνωρίζω, ὅτι εἶναι καὶ ἄλλοι ὁμιληταὶ οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ διατυπώσουν τὰς ἀπόψεις των.

§236Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Τίθεται, κύριε Πρόεδρε, θέμα ἀπαρτίας ἀπὸ τοὺς ἐπερωτῶντας;

§237Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ ρήτωρ καὶ ἡ Βουλή, ὅπως βλέπω, συμφωνοῦν παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ διακόψωμεν τὴν Συνεδρίασιν.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θέλετε, κύριε Ἐφραιμίδη, νὰ διακόψετε, τὸ Προεδρεῖον δὲν ἔχει ἀντίρρησιν. Θὰ πρέπει ὅμως νὰ γνωρίζετε, ὅτι αὔριον θὰ λάβητε τὸν λόγον μὲ τὴν σειράν σας. Δὲν δύναμαι βεβαίως νὰ εἴπω, ὅτι δὲν θὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον. Πρέπει ὅμως νὰ γνωρίζετε, ὅτι θὰ λάβητε τὸν λόγον σύμφωνα μὲ τὴν γενομένην συμφωνίαν.

§239Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ ρήτωρ δὲν τερματίζει, κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον του, ὥστε νὰ γεννηθῇ ζήτημα, ἐνδεχομένως, δευτερολογίας καὶ νὰ ὁμιλήσῃ μὲ τὴν σειράν του. Ἡ Βουλὴ προτείνει νὰ διακόψῃ ὁ ρήτωρ καὶ νὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του αὔριον.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν διακόψῃ τὴν ὁμιλίαν του τώρα δὲν θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν νὰ ἔλθῃ αὔριον ὡς πρῶτος ὁμιλητής.

§241Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ αὐριανὴ ὁμιλία μου δὲν θὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν δευτέρου ὁμιλητοῦ τῆς ΕΔΑ. Δηλαδὴ νὰ κλείσῃ τὴν σειράν της ἡ ΕΔΑ μὲ τὴν σημερινὴν ὁμιλίαν μου καὶ μὲ τὴν αὐριανὴν τοιαύτην νὰ καλύψῃ τὴν σειρὰν ἄλλου ἀγορητοῦ.

§242Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Διὰ νὰ ἀντιληφθῶ τὶ συμβαίνει. Προτείνετε νὰ διακόψῃ τὴν ὁμιλίαν του σήμερον ὁ κ. Ἐφραιμίδης καὶ νὰ συνεχίσῃ αὔριον χωρὶς νὰ καλυφθῇ ἡ σειρὰ ἑτέρου ἀγορητοῦ τῆς ΕΔΑ;

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἐφραιμίδης θὰ δικαιοῦται νὰ ὁμιλήσῃ αὔριον, πλὴν ὅμως δὲν θὰ ὁμιλήσῃ πρῶτος ἀγορητής. Δι’ αὐτὸ δὲν δύναμαι νὰ τὸν κατοχυρώσω. Ἐὰν διακόψητε σήμερον, κύριε Ἐφραιμίδη, δὲν θὰ ὁμιλήσητε αὔριον πρῶτος.

§244Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ Ἀρχηγοὺς Κομμάτων καὶ Ὑπουργούς, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν συμφωνῇ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ Βουλή, προτείνω νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον, ὁπότε θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἐν συνεχείᾳ θὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ μετὰ ταῦτα ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται νὰ παρεμβληθῇ Ἀρχηγὸς Κόμματος θὰ δυνηθῇ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ἐφραιμίδης.

§246ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Σύμφωνοι, σύμφωνοι.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Ὥρα 1.20′ π.μ.)