1963.03.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 63η

Παρασκευὴ 8 Μαρτίου 1963

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἀνδριανόπουλος ζητεῖ ἑξαήμερον ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ζητεῖ δεκαήμερον ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Κύρκος ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§10Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), Π. Πιπινέλης (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου) καὶ Δ. Βουρδουμπᾶς (Ὑπουργὸς Γεωργίας), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Συμφωνίας τῆς Λισσαβῶνος, ἀφορώσης τὴν προστασίαν τῶν ὀνομασιῶν προελεύσεως καὶ τὴν διεθνῆ καταγραφὴν αὐτῶν μετὰ τοῦ εἰς ἐκτέλεσιν αὐτῆς κανονισμοῦ». Ὁ κ. Σ. Κωτιάδης (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Διεθνοῦς Συμβάσεως «περὶ ἐγγράφων ταὐτότητος τῶν ναυτικῶν». Οἱ κ.κ. Σ. Κωτιάδης (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καὶ Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), καταθέτουσι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς Διεθνοῦς Συμβάσεως «περὶ πτυχίων μαγείρων τῶν πλοίων», καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τῆς Διεθνοῦς Συμβάσεως «περὶ κατωτάτου ὁρίου ἡλικίας εἰσδοχῆς τῶν παίδων εἰς τὸ ναυτικὸν ἐπάγγελμα». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν (Κ. Ν. 4952)1931) «περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ὑπαλλήλων εἰδικῶν θέσεων», 2) «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 146) 1959 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ μισθώσεως Οἰκοτροφείου διὰ τὴν στέγασιν Κυπρίων ὑποτρόφων», 3) «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 693 ἀπὸ 28 Ἰουλίου 1950 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀφορώσης εἰς τὸν τρόπον μεταβιβάσεως εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον τῶν ἐν Δωδεκανήσῳ ἀκινήτων Ἰταλῶν ὑπηκόων». 4) «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Σουηδίας συμβάσεως περὶ ἀποφυγῆς διπλῆς φορολογίας καὶ ἀποτροπῆς τῆς φοροδιαφυγῆς». 5) «περὶ κυρώσεως Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ συμμετοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ὁμολογιακὸν δάνειον Ἡνωμένων Ἐθνῶν», 6) «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 835) 1952 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀφορώσης εἰς τὴν παραχώρησιν τῆς χρήσεως εἰς τὴν ἐνταῦθα Γερμανικὴν Πρεσβείαν τέως Γερμανικοῦ οἰκήματος», 7) «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 827) 1952 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀφορώσης εἰς τὴν καταβολὴν ἐξόδων φυλάξεως ποταμοπλοίων Δουνάβεως Ἑλλήνων πλοιοκτητῶν», καὶ 8) «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Κύπρου Συμφωνίας περὶ τακτικῶν ἐμπορικῶν ἀεροπορικῶν μεταφορῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τοῦ Ν. 4246)62 «περὶ ἑνοποιήσεως τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων τοῦ Κράτους καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ διοικήσεως τῶν Σιδηροδρόμων Ἑλληνικοῦ Κράτους νομοθεσίας καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, Φ. Γεροθανάσης καὶ Μ. Μυριδάκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Ἑνώσεως Ἰδιοκτητῶν Ἐπαρχιακοῦ Τύπου καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων ἀναφερομένων εἰς τὸν Τύπον καὶ τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν Τύπου καὶ Πληροφοριῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Μυριδάκης, Δ. Κωστῆς, Ν. Μάρτης, Δ. Ρώμας, Κ. Χριστόπουλος, Α. Κοκκέβης, Κ. Βοβολίνης, Ε. Μπακλατζῆς καὶ Ν. Ἔξαρχος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Ἑνώσεως Ἰδιοκτητῶν Ἐπαρχιακοῦ Τύπου καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων ἀναφερομένων εἰς τὸν Τύπον καὶ τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν Τύπου καὶ Πληροφοριῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Ἀνδριανόπουλος, Ν. Ζορμπᾶς καὶ Χ. Μπουγᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 173) 1922 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ διαρρυθμίσεως τοῦ ἐφ’ ἅπαξ προσθέτου τέλους ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως τὸ πρῶτον τιθεμένων εἰς κυκλοφορίαν ἐν Ἑλλάδι». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Θεμελῆς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκσυγχρονισμοῦ τῶν ἀρτοποιείων, μεταφορᾶς τῶν ἀρτοποιητικῶν ἀδειῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων σχετικῶν μὲ τὴν ἐξυγίανσιν τοῦ ἀρτοποιητικοῦ ἐπαγγέλματος». Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Θ. Γιαννόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἀγροτικῶν Συλλόγων Θεσσαλίας, αἰτουμένων χορήγησιν δανείου συντηρήσεως εἰς πληγέντας Θεσσαλοὺς ἀγρότας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Κ. Ράλλης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Καταστηματαρχῶν Καρροποιῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς Περιχώρων, αἰτουμένου λῆψιν μέτρων προστασίας μελῶν του, πληγέντων ἐκ τῆς τεχνολογικῆς προόδου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Στεργίου καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ὁδηγῶν Αὐτοκινήτων ταξὶ Ἀθηνῶν καὶ Περιχώρων, αἰτουμένου νομικὴν κατοχύρωσιν ὑπαλληλικῆς ἰδιότητος μελῶν του κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σ. Κυπαρίση, ὑπαλλήλου Ε.Ο.Μ.Α., αἰτουμένου ἀποζημίωσιν βάσει τοῦ Ν. 2112)20. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ὁδηγῶν Αὐτοκινήτων Ταξὶ Ἀθηνῶν καὶ Περιχώρων, αἰτουμένου νομικὴν κατοχύρωσιν ὑπαλληλικῆς ἰδιότητος μελῶν του κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Κτιστῶν Ἀθηνῶν, αἰτουμένου τὴν μὴ ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ τὴν πιστὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἰσχύοντος τοιούτου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Ἀλλαμανῆς καὶ Γ. Λούλης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἀνωτάτης Συνομοσπονδίας Συλλόγων Γονέων Μαθητῶν Ἑλλάδος, αἰτουμένης ἱκανοποίησιν ἐκπαιδευτικῶν αἰτημάτων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Σχινᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γεωργοενώσεως Φιλιατρῶν, διαμαρτυρομένης κατ’ ἀποφασισθείσης εἰσαγωγῆς γεωμήλων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Η. Παπαηλιοῦ, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Κοντοβαζαίνης, αἰτουμένου βελτίωσιν δημοσίας ὁδοῦ Τροπαίων–Κοντοβαζαίνης–Μοναστηρακίου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Ζωγράφου Ἀθηνῶν, αἰτουμένου ἐπιχορήγησιν Δημοτικῆς Βιβλιοθήκης τοῦ ἐν λόγῳ Δήμου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Προοδευτικοῦ καὶ Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου «Ο ΦΟΙΝΙΞ» Συνοικίας Μάσχα–Περιστερίου, αἰτουμένου κρατικὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἐν λόγῳ Συλλόγου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐξωραϊστικοῦ Σωματείου Συνοικίας Πάτημα Βριλησσίων «Μεταμόρφωσις Σωτῆρος», αἰτουμένου ὕδρευσιν κλπ. τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σκορδίλης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἁμαξοϋπηρετῶν Πειραιῶς, αἰτουμένου ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἐργατικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου τοῦ Προσωπικοῦ τοῦ Δημοσίου Νοσοκομείου Λοιμωδῶν Νόσων Ἀθηνῶν, αἰτουμένου ἐπέκτασιν καὶ εἰς τὰ μέλη του, τοῦ ἐπιδόματος ἐπικινδύνου ἐργασίας. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰν Γεωργοενώσεως Φιλιατρῶν, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν μὴ ἀποδοχὴν προτάσεως Συνεταιρικῶν Ὀργανώσεων, περὶ συγκεντρώσεως ὑπαρχούσης ποσότητος 20.000 τόννων γεωμήλων εἰς τιμὴν κατὰ 0,50 τῶν εἰσαχθησομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Α. Φράγκος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Βιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν, αἰτουμένου βελτίωσιν καὶ ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἐργατικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Κ. Βοβολίνης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἀνωτάτης Συνομοσπονδίας Συλλόγου Γονέων Μαθητῶν Ἑλλάδος, αἰτουμένης ἐπίλυσιν ἐκπαιδευτικῶν αἰτημάτων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ν. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Κερκίνης–Ν. Σερρῶν, αἰτουμένου ἐπιδιόρθωσιν ὁδῶν ἀγουσῶν πρὸς Συνοικισμοὺς Σταυροδρόμι, Μοναστηράκι κλπ. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 59803)5.3.63 ἐγγράφου του ἀνακοινοῖ, ὅτι παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν σπογγαλιέων ἔτους 1963... Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 27146) 27.2.1963 ἐγγράφου του ἀνακοινοῖ, ὅτι παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν Ἑλλάδος διὰ πιστοδότησιν τῆς Α.Ε. Πυριτιδοποιείου καὶ Καλυκοποιείου, δι’ ἐκτέλεσιν Γερμανικῆς παραγγελίας. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Α. Ἀντωνίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Καρδίτσης, διαμαρτυρομένου κατὰ ἀποφασισθείσης μεταφορᾶς 4 αὐτοκινηταμαξῶν ἐκ γραμμῶν Σ.Ε.Κ. Θεσσαλίας εἰς Σ.Π.Α.Π. Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων, ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. Ι) Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Θεμελῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3131)18.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1551 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Θεμελῆ, περὶ ἐπεκτάσεως τῆς 8ώρου ἐργασίας εἰς τὸ προσωπικὸν συντηρήσεως γραμμῆς τῶν Σ.Ε.Κ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Τὰ χρονικὰ ὅρια ἐργασίας καὶ ἀναπαύσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων καθορίζονται ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ Ὡρῶν Ἐργασίας καὶ Ἀναπαύσεως τοῦ Προσωπικοῦ (Κ.Ω.Ε.Α.Π.). Ὁ ἀνωτέρω Κανονισμός, κατηρτίσθη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τῆς Διεθνοῦς Συμβάσεως Ἐργασίας τῆς Οὐασιγκτῶνος τοῦ 1919 τῆς κυρωθείσης διὰ τοῦ Ν. 2269)20 καὶ καθιεροῖ κατὰ βάσιν τὴν 8ωρον ἡμερησίαν ἐργασίας, λόγῳ ὅμως τῆς ἰδιαζούσης φύσεως τῆς προσφερομένης ἐργασίας παρὰ τοῦ προσωπικοῦ τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων καὶ τῆς ἐν γένει διεξαγωγῆς τῶν διὰ τῶν σιδηροδρομικῶν μεταφορῶν, περιέχει παρεκκλίσεις τινάς, δι’ ὡρισμένους κλάδους τοῦ προσωπικοῦ, κατ’ ἐφαρμογὴν καὶ συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 4, 5 καὶ 6 τῆς ὡς ἄνω Διεθνοῦς Συμβάσεως. Συμφώνως πρὸς παράγραφον γʹ τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ Κανονισμοῦ, ἡ μέση καὶ ἡ μεγίστη ἡμερησία ἐργασία τοῦ προσωπικοῦ συντηρήσεως γραμμῆς ὁρίζεται 9ωρος, ἡ δὲ θεωρία (τοὐτέστιν τὸ μέγιστον χρονικὸν διάστημα, εἰς ὃ ἐπιτρέπεται νὰ ἐκταθῇ διαλείπουσα ἡ ἡμερησία ἐργασία) 12ωρος, μετὰ 2 διαλειμμάτων. Ἡ ἀνωτέρω παρέκκλισις ἀπὸ τοῦ 8ώρου προσωπικοῦ συντηρήσεως γραμμῆς τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων κεῖται ἐντὸς τῶν διαρκῶν παρεκκλίσεων τοῦ ἄρθρου 6 τῆς Συμβάσεως τῆς Οὐασιγκτῶνος. Καίτοι ἡ παρέκκλισις αὕτη ὡς καί τινες ἄλλαι, κεῖνται ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν διατάξεων τῆς Συμβάσεως τῆς Οὐασιγκτῶνος, καταβάλλεται προσπάθεια περιορισμοῦ τῶν παρεκκλίσεων διὰ τῆς σταδιακῆς τροποποιήσεως τοῦ ἰσχύοντος Κανονισμοῦ. Οὕτω διὰ τοῦ Β. Δ. τῆς 5.4.56 (Φ.Ε.Κ. Αʹ 107)56) παρεσχέθησαν εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν σταθμῶν 4 ἀναπαύσεις, ἀντὶ τῶν 2, τὰς ὁποίας ἐδικαιοῦντο, ἐντὸς 30 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως οἱασδήποτε περιόδου ἐργασίας, ἐπίσης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 387)1962 Β. Δ. (Φ.Ε.Κ. Αʹ 93)1962) τὸ μέτρον τοῦτο ἐπεξετάθη καὶ εἰς τὸ ὑπ’ ὄψει προσωπικὸν συντηρήσεως γραμμῆς. Τὸ θέμα τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ὀκταώρου ἐργασίας εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν Σιδηροδρόμων συνεπάγεται σημαντικὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ δικτύου, τὰ ἐλλείμματα τοῦ ὁποίου, ὡς γνωστόν, καλύπτονται ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ, παραμένει ὅμως πάντοτε μέλημα τῆς Κυβερνήσεως ἡ ρύθμισίς του, εὐθὺς ὡς τὸ ἐπιτρέψουν αἱ συνθῆκαι ἐκμεταλλεύσεως τῶν Σιδηροδρόμων καὶ ἡ οἰκονομία τῆς χώρας. Τέλος, μετὰ τὴν ἑνοποίησιν τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων τῆς χώρας, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Ζ—754)63 ἐγγράφου μας ἐζητήσαμεν τὰς ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἀπόψεις τῆς νέας Διοικήσεως τῶν Σ.Ε.Κ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3274)20.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1594 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα ἐπὶ τῶν ἐν τῇ ἐρωτήσει ἀναφερομένων θεμάτων τῆς ἡμετέρας ἁρμοδιότητος. 1. Μεταξὺ Σερρῶν–Θεσσαλονίκης καὶ Σερρῶν–Νιγρίτης ἡ συγκοινωνία διεξάγεται κανονικώτατα μὴ σημειωθείσης οὐδεμιᾶς διακοπῆς. 2. Εἰς τὸ μεταξὺ Βυρωνείας–Πετριτσίου τμῆμα, λόγῳ τῆς σημειωθείσης ἀνυψώσεως τῶν ὑδάτων, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ παρουσιάζηται ποιά τις ἀνωμαλία καὶ αὕτη μόνον ὅταν τὸ ὕψος τῶν ὑδάτων καλύπτῃ τὴν σιδηροδρομικὴν γραμμὴν ἄνω τῶν 50 ἑκατοστῶν τοῦ μέτρου, ὅτε κυκλοφοροῦν μόνον αἱ ἀτμήλατοι ἁμαξοστοιχίαι οὐχὶ δὲ καὶ αἱ αὐτοκινητάμαξαι. Σήμερον (22.2.63) τὰ ὕδατα εὑρίσκονται εἰς ὕψος 30 ἑκατοστῶν τοῦ μέτρου. Ἐπειδὴ ὅμως κατὰ τὰ προαναφερθέντα, τὸ ὕψος τοῦτο τῶν ὑδάτων δὲν ἀποτελεῖ ἐμπόδιον εἰς τὴν κίνησιν τῶν ἁμαξοστοιχιῶν, θὰ κυκλοφορήσωσιν ἅπασαι αἱ ἁμαξοστοιχίαι καὶ αὐτοκινητάμαξαι μὲ βραδυπορείαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3399)21.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1610 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, ἐν σχέσει μὲ τὴν τοποθέτησιν εἰς τὴν νῆσον Χίου νέων φορτηγῶν αὐτοκινήτων Δ. Χ. μετατιθεμένων ἐξ ἄλλων περιφερειῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι παρὰ τῷ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείῳ δὲν ὑφίσταται τοιοῦτον θέμα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Παπασταύρου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3400)21.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1611 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Παπασταύρου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Τὰ χωρία Ξέχωρον, Κάτω Ξέχωρον, Κοκκινολιθάριον καὶ Ἀράχωβα, ἐξυπηρετοῦνται νῦν ὑπὸ συχνότητα δὶς τῆς ἑβδομάδος ὑπὸ τοῦ ἐκτελοῦντος τὸ ὑπ’ ἀριθ. 638 δρομολόγιον ἀγροτικοῦ διανομέως τοῦ Ταχυδρομείου Κεραμίτσης. Ἡ ὑπαγωγὴ τῶν τεσσάρων τούτων χωρίων εἰς τὸ Ταχ. Γραφεῖον Φιλιατῶν δὲν καθίσταται δυνατή, διὰ τὸν λόγον, ὅτι πάντα τὰ ἀγροτικὰ δρομολόγια τοῦ Ταχ. Γραφείου Φιλιατῶν εἶναι λίαν βεβαρυμένα. Ἀφ’ ἑτέρου, οὔτε ἡ μεταφορὰ τῆς ἕδρας τοῦ 638 δρομολογίου ἐκ Κεραμίτσης εἰς Φιλιάτες δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ, διὰ τὸν λόγον, ὅτι θὰ ἐπηρεασθῇ οὕτω καὶ ὁ τρόπος καὶ ὁ ρυθμὸς τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν χωρίων τῶν ἐντεταγμένων εἰς τὸ δρομολόγιον τοῦτο. Μόνος τρόπος ἱκανοποιήσεως τοῦ αἰτήματος τῶν κατοίκων τῶν εἰρημένων χωρίων, πρὸς ὑπαγωγὴν των εἰς τὸ Ταχ. Γραφεῖον Φιλιατῶν, εἶναι ἡ προσθήκη μιᾶς ἕδρας ἀγροτικοῦ διανομέως εἰς τὸ Ταχ. Γραφεῖον Κεραμίτσης, ὁπότε θὰ καταστῇ εὐχερὴς ἡ μεταφορὰ τῆς ἕδρας τοῦ 638 δρομολογίου εἰς τὸ Ταχ. Γραφεῖον Φιλιατῶν. Τοῦτο ἔχει προταθῆ παρὰ τῆς ἁρμοδίας Ὑπηρεσίας εἰς τὸ ἁρμόδιον Συμβούλιον, τὸ ὅλον ζήτημα εὑρίσκεται ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς κατανομῆς τῶν διὰ τοῦ Ν.Δ. 4119)1960 προστεθεισῶν 75 νέων θέσεων ἀγροτικῶν διανομέων, ἥτις καθ’ ὅλας τὰς ἐνδείξεις δὲν πρόκειται νὰ βραδύνῃ ἐπὶ πολὺ εἰσέτι. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Η. Ἠλιοῦ, Β. Ἐφραιμίδη, Ι. Εὐαγγελίδη, Μ. Σβώλου καὶ Σ. Ἠλιοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3653)27.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1632 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Η. Ἠλιοῦ, Β. Ἐφραιμίδη κλπ., ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐπίλυσιν διαφόρων θεμάτων προσωπικοῦ τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: 1. Οἱ βασικοὶ Κανονισμοὶ ἐργασίας Προσωπικοῦ τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας, ἐξεπονήθησαν καὶ πρόκειται νὰ τύχουν, πρὸ τῆς ἐγκρίσεώς των, τελικῆς μελέτης καὶ ὁριστικῆς διατυπώσεως ὑπὸ Ἐπιτροπῆς, εἰς ἣν μετέχουν πλέον τῶν ἐκπροσώπων τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργείων καὶ ἐκπρόσωποι τῶν ἐργαζομένων καὶ τῆς ἐργοδότιδος Ἑταιρείας. 2. Προϋπόθεσις πάσης περαιτέρω ἐνεργείας διὰ τὴν σύστασιν καὶ λειτουργίαν Ἐπικουρικοῦ Ταμείου, τυγχάνει ἡ ἐκπόνησις ἀναλογιστικῆς μελέτης, ἥτις δὲν ὑπεβλήθη εἰς τὰ οἰκεῖα Ὑπουργεῖα εἰσέτι ὑπὸ τῶν ἐργαζομένων, οἵτινες ἀνέλαβον τὴν ἐκπόνησιν ἁρμοδίως ταύτης. 3. Ἡ ρύθμισις τοῦ συνταξιοδοτικοῦ εὑρίσκεται ἐν προόδῳ, μελετωμένων τῶν ὅρων καὶ προϋποθέσεων πρὸς ὁλοκλήρωσιν τοῦ θέματος διὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Β. Διατάγματος. 4. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω διαπιστοῦται, ὅτι τὸ ὅλον θέμα παρακολουθεῖται συντόνως, πλὴν ἐπικουρικῶς παρὰ τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου, τῆς κυρίας ἁρμοδιότητος ἐν προκειμένῳ ἀνηκούσης νόμῳ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Χούτα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3646)27.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1624 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Χούτα, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν εἰς τὴν περιοχὴν Πρωτευούσης ἐπαγγελματιῶν αὐτοκινητιστῶν (πειρατῶν), ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι τὸ ἐν λόγῳ θέμα μελετᾶται καὶ ταχέως τὸ Ὑπουργεῖον θὰ ἐξαγγείλῃ τὰς ἀποφάσεις του διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ὡς ἄνω αὐτοκινητιστῶν, ἀλλὰ συγχρόνως θὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν ὁριστικὴν ἐν τῷ μέλλοντι ἐξάλειψιν τῆς πειρατίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

ζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Μπαρότση. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2930)14.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1542 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Μπαρότση, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα ἐπὶ τῶν ἐν τῇ ἐρωτήσει ἀναφερομένων θεμάτων τῆς ἡμετέρας ἁρμοδιότητος. 1. Ὡς ἀνέφερεν ἡμῖν ἡ Νομαρχία Κυκλάδων, τὸ ἔργον κατασκευῆς τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Ἴου–Ὅρμου Ἴου μήκους 4 χιλιομέτρων ἔχει προγραμματισθῆ καὶ ἐνταχθῆ εἰς τὸ ἐγκεκριμένον πενταετὲς πρόγραμμα ἐπαρχιακῆς ὁδοποΐας Νομοῦ Κυκλάδων. Ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἐργασιῶν κατασκευῆς τῆς ἐν λόγῳ ὁδοῦ θὰ γίνῃ ὑπὸ τῆς 6ης Μ.Ο.Μ.Α., μὴ δυναμένης τῆς Νομαρχίας νὰ καθορίσῃ τὸν χρόνον ἐνάρξεως, ἐκτελέσεως τούτων. Κατὰ συνέπειαν, θέμα συγκοινωνίας δι’ αὐτοκινήτου θὰ ὑπάρξῃ μετὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὡς ἄνω ὁδοῦ. 2. Τὸ προβλεπόμενον ὑπὸ τοῦ ὑπηρεσιακοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ο.Τ.Ε. κατώτερον ὅριον κινήσεως διὰ τὴν σύστασιν Τηλεπικοινωνιακοῦ Κέντρου Δʹ τάξεως εἶναι 5.000 κατατιθέμενα τηλεγραφήματα καὶ ἐξερχόμεναι τηλεφωνικαὶ συνδιαλέξεις ἐτησίως. Ἡ κίνησις τοῦ Ταχ. Γραφείου τῆς νήσου Ἴου δὲν ὑπερβαίνει τὰς 2.500 τηλεγραφήματα καὶ συνδιαλέξεις. Κατὰ συνέπειαν, δὲν πληροῦνται, ἐπὶ τοῦ παρόντος, οἱ ὅροι διὰ τὴν σύστασιν Τηλεπικοινωνιακοῦ Κέντρου εἰς τὴν νῆσον Ἴον. Ὡς πρὸς τὰς ἐργασίμους ὥρας τοῦ γραφείου, αὗται δὲν θὰ ηὐξάνοντο ἐὰν συνιστᾶτο Τηλεπικοινωνιακὸν Κέντρον Δʹ τάξεως, διότι καθορίζονται βάσει τῆς τάξεως καὶ τῆς κινήσεως τῶν Κέντρων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

ηʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Γιάννου, Α. Φωτήλα, Γ. Λαμπράκη καὶ Σ. Ἡλιοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3269)20.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1589 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Γιάννου, Α. Φωτήλα, Γ. Λαμπράκη καὶ Σ. Ἡλιοπούλου, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐπανάληψιν τῆς διὰ λεωφορείων συγκοινωνίας Λόγγου–Αἰγίου, ἐν συνεχεία τοῦ κοινοποιηθέντος καὶ ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1376) 23.2.63 ἐγγράφου σας πρὸς τὴν Νομαρχίαν Ἀχαΐας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι ὡς ἀνέφερεν ἡ ἐν λόγῳ Νομαρχία διὰ τοῦ ἀπὸ 2 τρέχοντος μηνὸς τηλεγραφήματός της, ἡ συγκοινωνία Λόγγου–Αἰγίου διεκόπη ἐπὶ δεκαήμερον λόγῳ ζημιῶν τοῦ καταστρώματος τῆς ὁδοῦ. Ἤδη ἀποκατασταθεισῶν τῶν ζημιῶν ἀπὸ εἰκοσαημέρου ἐπανελήφθη κανονικῶς ἡ ρηθεῖσα συγκοινωνία. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Μπαρότση. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2279) 6.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἐν ἀντιγράφῳ ἡ κατατεθεῖσα ἡμῖν καὶ καταχωρηθεῖσα ὑπ’ ἀριθ. 1462 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Μπαρότση, σχετικῶς μὲ τὴν χορήγησιν αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Δ.Ε.Η., νὰ ἀνακοινώσωμεν τὰ κάτωθι: Τὸ θέμα τῶν ἀποδοχῶν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Δ.Ε.Η. ρυθμίζεται εἴτε δι’ ἀποφάσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου αὐτῆς, εἴτε δι’ ὑπογραφῆς νέων Συλλογικῶν Συμβάσεων μεταξὺ Δ.Ε.Η. καὶ Συλλόγων ὑπαλλήλων αὐτῆς, εἴτε διὰ προσφυγῆς τῶν ἐνδιαφερομένων εἰς τὰ ἁρμόδια Διαιτητικὰ Δικαστήρια. Ἐν προκειμένῳ ἡ Δ.Ε.Η. ἐν ἔτει 1961 ἐχορήγησεν εἰς ἅπαν τὸ τακτικὸν καὶ ἔκτακτον προσωπικὸν αὐτῆς, τὸ διεπόμενον ὑπὸ τοῦ κανονισμοῦ καταστάσεως προσωπικοῦ Δ. Ε.Η., αὔξησιν 10% ἐπὶ τῶν ἀποδοχῶν του. Τῆς ἐν λόγῳ αὐξήσεως δὲν ἔτυχεν τὸ μὴ ἐνταχθὲν προσωπικὸν τῆς τὸ προερχόμενον ἐκ τῆς ἐξαγορᾶς τῶν Ἠλεκτρικῶν Ἐπιχειρήσεων. Κατόπιν τούτου, ὁ Σύλλογος ὑπαλλήλων ἐξαγορασθεισῶν Ἠλεκτρικῶν Ἐπιχειρήσεων, ἡ Ὁμοσπονδία Ἠλεκτροτεχνικῶν Ἑλλάδος καὶ ἡ Ὁμοσπονδία Πρακτικῶν Μηχανικῶν Ἑλλάδος, προσέφυγον εἰς τὸ Πρωτοβάθμιον Διαιτητικὸν Δικαστήριον. Τὸ Δικαστήριον ἐκδικάσαν τὴν προσφυγὴν τοῦ Συλλόγου ἐξαγορασθεισῶν ἠλεκτρικῶν ἐπιχειρήσεων, ἐξέδωσεν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 20)1962 ἀπόφασιν αὐτοῦ, δι’ ἧς ἐχορηγήθη αὔξησις 10% ἐπὶ τῶν διὰ προγενεστέρων Συλλογικῶν Συμβάσεων Ἐργασίας καθορισθέντων κατωτάτων ὁρίων ἀποδοχῶν. Μὴ ἱκανοποιηθέντος ὅμως τοῦ Συλλόγου, προσέφυγεν οὗτος εἰς τὸ Δευτεροβάθμιον Διαιτητικὸν Δικαστήριον, τοῦ ὁποίου ὅμως ἡ ἀπόφασις δὲν ἐξεδόθη εἰσέτι. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰς προσφυγὰς τῆς Συνομοσπονδίας Ἠλεκτρισμοῦ γνωρίζομεν, ὅτι δὲν ἐξεδικάσθησαν αὗται, καθ’ ὅσον ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Δ.Ε.Η. ἐλθοῦσα εἰς συμφωνίαν μετὰ τῶν ἐν λόγῳ Συνομοσπονδιῶν ὑπέγραψε κεχωρισμένας συλλογικὰς συμβάσεις, δι’ ὧν ἐχορηγεῖτο αὔξησις 10% ἐπὶ τῶν ἀποδοχῶν του. Παραλλήλως ἐπίσης προσέφυγεν εἰς τὸ Πρωτοβάθμιον Διαιτητικὸν Δικαστήριον καὶ ὁ Πανελλήνιος Σύλλογος Προσωπικοῦ τῆς Δ.Ε.Η. αἰτῶν αὔξησιν ἀποδοχῶν κυμαινομένων ἀπὸ 0,090% μέχρι 33,33%. Ἐκδικασθείσης τῆς ἐν λόγῳ διαφορᾶς τὸ Δικαστήριον ἐξέδωσεν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 4)1963 ἀπόφασίν του. Διὰ τῆς ἐν λόγῳ ἀποφάσεως, ἧς ἀντίγραφον συναποστέλλομεν, ἐχορηγήθη εἰς τὸ ἐν λόγῳ προσωπικὸν α) αὔξησις 10% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἀποδοχῶν καὶ μέχρι ποσοῦ 2.000 δραχμῶν διὰ τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ 1.11. 1962 μέχρι 31.1.1963 καὶ β) αὔξησις ἀπὸ 1.2.1962 καὶ ἐφεξῆς κυμαινομένη εἰς ποσοστὸν 4% μέχρι 19% περίπου, κατατασσομένου τοῦ προσωπικοῦ εἰς τὰ νέα δι’ αὐτῆς καθορισθέντα μισθολογικὰ κλιμάκια. Ἡ τελευταία ὡς ἄνω αὔξησις συμπίπτει πρὸς τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν τῆς Διοικήσεως τῆς Δ.Ε.Η. «περὶ χορηγήσεως αὐξήσεως εἰς τὸ προσωπικὸν αὐτῆς», περὶ ἧς ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. βουλευτοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Καραγκιώζη. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1387 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι αἱ ἀπόψεις ἡμῶν, ὡς καὶ ἄλλοτε ἀνεκοινώθη, ἔχουν ὡς ἀκολούθως: 1. Αἱ λίμναι εἶναι δημόσια κτήματα, ἡ ἁλιευτικὴ ἐκμετάλλευσις τῶν ὁποίων ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς κατοίκους τῶν παραλιμνίων χωρίων, ἔναντι καταβολῆς ποσοστοῦ ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, εἰσπραττομένου ὡς δικαιώματος τοῦ Δημοσίου. Τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀποτελεῖ δημόσιον ἔσοδον, ἀναγραφόμενον εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν. 2. Τὸ ὕψος τοῦ καταβαλλομένου ὑπὸ τῶν ἁλιέων δικαιώματος εἶχεν ὁρισθῆ: α) Διὰ μὲν τὰς ἀποδοτικὰς καὶ ἐγγὺς καταναλωτικῶν κέντρων κειμένας λίμνας, τὸ ποσοστὸν ἦτο 30%, ἐμειώθη δὲ εἰς 25% μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Ν. 1168)1944 ρυθμίζοντος τὸ ἐλάχιστον δικαίωμα τοῦ Δημοσίου εἰς τὰς παραχωρουμένας πρὸς τοὺς ἁλιευτικοὺς Συν)σμοὺς ἁλιευτικὰς ἐκμεταλλεύσεις. β) Διὰ τὰς δι’ ὀλιγώτερον ἀποδοτικὰς λίμνας, τὰς μακρὰν συγκοινωνιακῶν γραμμῶν καὶ καταναλωτικῶν κέντρων, διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ὁποίων οὐδόλως ἢ ἐλάχιστα ἐνδιαφέρονται οἱ παραλίμνιοι κάτοικοι, τὸ ποσοστὸν ἐμειώθη εἰς 20%. Μετὰ τοῦ δικαιώματος συνεισπράττεται καὶ ὁ κοινοτικὸς φόρος ἐκ 3%. 3. Ἐξαίρεσιν τοῦ κανόνος τούτου ἀποτελοῦν αἱ λίμναι Ἰωαννίνων καὶ Καστοριᾶς, ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν ὁποίων παρεχωρήθη εἰς τοπικοὺς ὀργανισμοὺς καὶ ἡ λίμνη Πρέσπας, λόγῳ τῆς ἰδιαζούσης θέσεως ταύτης. 4. Εἰδικώτερον, ἡ λίμνη Ἁγίου Βασιλείου, περὶ τῆς ὁποίας ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. βουλευτοῦ, εἶναι λίαν ἀποδοτική, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐξηγεῖ τὸν συγκριτικῶς μεγάλον ἀριθμὸν τῶν 250 περίπου ἁλιέων, εἰς τοὺς ὁποίους κατανέμεται τὸ ἐξ 1.000.000 χιλιογράμμων ἐτήσιον ἁλίευμα. Οὕτω, μετὰ τὴν καταβολὴν τοῦ ἐξ 25% δικαιώματος τοῦ Δημοσίου, ἀπολαμβάνει ἕκαστος ἁλιεὺς ἐτήσιον εἰσόδημα ἐκ 12.000 δραχ., κατὰ μέσον ὅρον, ἐκ τῆς ἁλιείας τῆς λίμνης, ὅπερ εἶναι κατὰ κανόνα, οὐσιῶδες συμπλήρωμα τοῦ ἐκ τῆς γεωργίας εἰσοδήματος ἑκάστης οἰκογενείας, περιλαμβανούσης οὐχὶ σπανίως δύο ἢ πλείονα μέλη ἁλιεῖς. Σημειωτέον, ἐξ ἄλλου, ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἐκ τῆς γενικεύσεως τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν δικτύων νάϋλον, τὸ κόστος παραγωγῆς, ἐν συγκρίσει μὲ τὸ πρόσφατον παρελθόν, εἶναι σημαντικῶς μειωμένον. Κατὰ ταῦτα, δὲν κρίνομεν δικαιολογημένον τὸ ἐν τῇ ἐρωτήσει διατυπούμενον αἴτημα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3128)2175)18.2.1963 ὑμετέρου ἐγγράφου, σχετικῶς μὲ τὸ ἐν περιλήψει θέμα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι μετὰ τὴν περατωθεῖσαν ὑπὸ ἁρμοδίων καθ’ ἡμᾶς ὑπαλλήλων σχετικὴν ἐργασίαν εἰς Τρίκαλα, θέλομεν ἀσχοληθῆ καὶ διὰ τὴν περιοχὴν τοῦ Νομοῦ Καρδίτσης καὶ πρὸς τοῦτο θὰ διενεργηθῇ ἐν καιρῷ ἐπιτόπιος ἔρευνα τῆς χειροτεχνικῆς βιομηχανικῆς δραστηριότητος καὶ αὐτῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3132 τῆς 18.2.1963 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1552 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: Εἰς ἐνδιαφερομένους νὰ ἱδρύσουν ἐν Ἑλλάδι βιομηχανίαν παραγωγῆς ζύθου, ἐχορηγήθησαν κατόπιν συμφώνου γνώμης τοῦ ἁρμοδίου πρὸς τοῦτο Γενικοῦ Χημείου τοῦ Κράτους ἄδειαι ἱδρύσεως 1) ζυθοποιείου καὶ β) βυνοποιείου. Ἡ βιομηχανία αὕτη θὰ ἱδρυθῇ μὲ κεφάλαια ἐξ Ἑλληνικῶν πηγῶν ἀνερχόμενα εἰς τὸ ποσὸν τῶν 50.000.000 δραχμῶν περίπου. Οἱ ἐπιχειρηματίαι οὗτοι ἐζήτησαν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ τὴν ἔγκρισιν εἰσαγωγῆς 200.000 δολλαρίων διὰ τὴν συμμετοχὴν τῆς Ἑταιρείας «AMSTEL N. V.» εἰς τὸ μετοχικὸν κεφάλαιον τῆς συσταθείσης Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας κλπ. Ἡ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Ν. 2687)1953 ἐγνωμοδότησεν ὑπὲρ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ ἀνωτέρω ποσοῦ καὶ τῆς παραχωρηθείσης Ὁλλανδικῆς Ἑταιρείας. Τὸ ἐξακτέον συνάλλαγμα τόσον διὰ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ εἰσαχθησομένου ὡς ἀνωτέρω κεφαλαίου, ὅσον καὶ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τούτου διὰ κέρδη, καθὼς ἐπίσης καὶ διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν δικαιωμάτων χρήσεως τῶν τεχνικῶν μεθόδων καὶ τοῦ σήματος τῆς ξένης Ἑταιρείας, περιωρίσθη εἰς τὸ ποσὸν τῶν 30.000 δολλαρίων ἐτησίως. Μόνον δὲ διὰ συναλλάγματος προερχομένου ἐξ ἐξαγωγῶν προϊόντων τῆς ἐπιχειρήσεως θὰ δύναται νὰ γίνῃ ἡ ἐν λόγῳ ἐξυπηρέτησις. Πρὸς πληρωμὴν συναλλάγματος πέραν τοῦ ποσοῦ τούτου ἀπαιτεῖται ἀναλογία μεταξὺ εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς συναλλάγματος 1 πρὸς 1,5 ἤτοι: Διὰ τὴν ἐξαγωγὴν συναλλάγματος 10.000 δολλαρίων (πλέον τῶν ἀνωτέρω 30.000) δέον νὰ πραγματοποιηθῶσιν ἐξαγωγαὶ προϊόντων τῆς βιομηχανίας ταύτης ἐκ 15.000 δολλαρίων. Δέον νὰ σημειωθῇ, ὅτι σήμερον εἰς ὁλόκληρον τὴν Δωδεκάνησον καταναλίσκεται ζῦθος τῆς ἀνωτέρω ξένης Ἑταιρείας, εἰσαγόμενος ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ μὲ ἀντίστοιχον ἐξαγωγὴν συναλλάγματος ἐξ 70.000 δολλαρίων ἐτησίως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ

ΙΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Γκλαβάνη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1719)30.1.1963 ἐγγράφου ὑμῶν ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Εἰς τὰ πλαίσια τῆς πολιτικῆς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τῆς περιοχῆς Βόλου, ἀντιμετωπίζεται τόσον ἡ ἐνίσχυσις καὶ προώθησις τῶν ὑφισταμένων μονάδων, ὅσον καὶ ἡ δημιουργία νέων. Διὰ τῆς μελετωμένης βιομηχανικῆς ζώνης εἰς τὴν περιοχὴν Βόλου προφανῶς θὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν βιομηχανιῶν Παπαγεωργίου καὶ Ματσάγγου, ἰδίως πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς βελτιώσεως τῆς ἀνταγωνιστικότητός των. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὑπενθυμίζεται, ὅτι αἱ βιομηχανίαι Παπαγεωργίου καὶ Ματσάγγου ἔχουν τύχει ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως κατὰ τὸ παρελθὸν ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ πολλαπλῶς ἔχουν ἐνισχυθῆ, ὡς διὰ κρατικῶν παραγγελιῶν, ἀδειῶν εἰσαγωγῆς μεταχειρισμένων μηχανημάτων, κατ’ ἐξαίρεσιν τοῦ ὑφισταμένου καθεστῶτος, πιστωτικῶν διευκολύνσεων κλπ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βασιλάτου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1454 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βασιλάτου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Ὑπὸ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 899)43 νόμου (ἄρθρον 21) προβλέπεται, ὅτι εἰς τοὺς ὑπαλλήλους εἰς οὓς ἀνατίθεται ἡ ἄσκησις καθηκόντων Γενικοῦ Γραμματέως Ὑπουργείου, καταβάλλεται διὰ τὴν αἰτίαν ταύτην ἀποζημίωσις ἴση πρὸς τὸ ἥμισυ τῶν ἐν γένει ἀποδοχῶν τῆς κυρίας των θέσεως. Εἰς τὸν κ. Λαμπροῦκον, ὄντα μόνιμον ὑπάλληλον μὲ βαθμὸν Γενικοῦ Διευθυντοῦ, ἀνετέθησαν καθήκοντα Γενικοῦ Γραμματέως ἀπὸ τοῦ Μαρτίου 1956, ταῦτα δὲ ἀσκοῦνται παρ’ αὐτοῦ συνεχῶς μέχρι σήμερον. Συνεπῶς, συμφώνως τῷ ἀνωτέρω νόμῳ ἡ ἴση πρὸς τὸ 50% τῶν ἀποδοχῶν τῆς κυρίας του θέσεως (ἤτοι τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ) ἀποζημίωσις ἔδει νὰ καταβάλλεται ἔκτοτε. Ἐν τούτοις, δὲν συνετελεῖτο ἡ καταβολὴ αὕτη, λόγῳ ἀμφιβολιῶν ὡς πρὸς τὸν νόμιμον χαρακτηρισμὸν τῆς «ἀποζημιώσεως», ἤτοι ὡς πρὸς τὸ ἐὰν αὕτη ἀποτελῇ πρόσθετον ἀμοιβὴν ἢ μέρος τῶν ἀποδοχῶν τοῦ ὑπαλλήλου, δι’ ὃ καὶ ἐκρίθη σκόπιμον, ὅπως τὸ θέμα διευκρινισθῇ διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ. Σχετικὴ διάταξις περιελήφθη εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4242)62 Ν. Διάταγμα «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως φορολογικῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων» (ἄρθρον 25 παρ. 4). Κατόπιν τούτου, ἔλαβε χώραν ἡ ἐκκαθάρισις τῆς ὀφειλῆς ταύτης τοῦ Δημοσίου δι’ ὁλόκληρον τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τοῦ Μαρτίου 1956 μέχρι σήμερον. Ἡ δημοσιευθεῖσα κοινὴ ἀπόφασις τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν ἐξεδόθη, δυνάμει τῆς κειμένης νομοθεσίας, διὰ τὴν ἀναγραφὴν τῆς σχετικῆς πιστώσεως εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν, τῆς τοιαύτης διαδικασίας ἀπαιτουμένης διὰ τὴν ἐγγραφὴν πιστώσεως πρὸς πληρωμὴν ὑποχρεώσεων τοῦ Δημοσίου ἀναγομένων εἰς προηγούμενα καὶ λήξαντα οἰκονομικὰ ἔτη. Τὸ μέτρον ἄλλωστε εἶναι γενικὸν καὶ δὲν ἀφορᾷ μόνον τὸν παρ’ ἡμῖν Γενικὸν Γραμματέα, ἀλλὰ καὶ ἄλλους ὑπαλλήλους ἄλλων Ὑπουργείων, εἰς οὓς εἶχον ἢ θέλουν ἀνατεθῆ καθήκοντα Γενικοῦ Γραμματέως. Ὁμοία εἶναι ἡ περίπτωσις ἑτέρου Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ὑπουργείου, δι’ ὃν ἐξεδόθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 268046)28.9.62 ἀπόφασις, δι’ ἧς ἐγκρίνεται ἡ ἐγγραφὴ πιστώσεως ποσοῦ δραχμῶν 75.860, εἰς ἐξόφλησιν ἀκριβῶς ὁμοίων ὑποχρεώσεων τοῦ Δημοσίου διὰ τὰ ἔτη 1955, 1957 καὶ 1958. Ἐὰν τὸ εἰς τὸν κ. Λαμπροῦκον καταβληθὲν ποσὸν φαίνεται σημαντικόν, τοῦτο ὀφείλεται μόνον εἰς τὸ γεγονὸς τῆς μακροχρονίου παρ’ αὐτοῦ ἀσκήσεως καθηκόντων Γενικοῦ Γραμματέως παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ καὶ συνεπῶς τῆς μακροχρονίου καθυστερήσεως λήψεως παρ’ αὐτοῦ τῆς δικαιουμένης, κατὰ νόμον ἰσχύοντα ἀπὸ 20ετίας, ἀποζημιώσεως. Εἰς οὐδένα ἐκ τῶν μελῶν τῆς 5μελοῦς Ἐπιτροπῆς, τῆς συσταθείσης διὰ τὴν μελέτην καὶ κρίσιν τῶν προτάσεων πρὸς ἵδρυσιν τοῦ βιομηχανικοῦ συγκροτήματος τοῦ περιλαμβάνοντος καὶ διϋλιστήριον πετρελαίου, κατεβλήθη ἢ πρόκειται νὰ καταβληθῇ οἱαδήποτε ἀμοιβή. Ἡ αἰτία τῆς καταβολῆς τῶν περὶ ὧν πρόκειται ποσῶν εἰς τὸν Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου ἐξηγεῖται ἀνωτέρω καὶ οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ἐργασίαν διὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ θέματος τοῦ βιομηχανικοῦ συγκροτήματος καὶ τὴν κατάρτισιν τῆς σχετικῆς συμβάσεως. Οὐδεμία ἀμοιβὴ κατεβλήθη εἰς τὸν παρ’ ἡμῖν Γενικὸν Γραμματέα διὰ τὴν σύμβασιν ἀξιοποιήσεως τῶν ἀπορριμμάτων τῆς περιοχῆς Πρωτευούσης, ὅπως οὐδεμία ἀμοιβὴ κατεβλήθη εἰς τοῦτον διὰ τὴν κατάρτισιν πολλῶν ἄλλων συμβάσεων. Οὐδεμία ἐπίσης ἀμοιβὴ καταβάλλεται εἰς τοῦτον, ὡς Προέδρου διαφόρων μονίμου χαρακτῆρος Ἐπιτροπῶν, μὲ σοβαρὰν καὶ ὀγκώδη ἐργασίαν, ὡς π.χ. ἡ Ἐπιτροπὴ Κεφαλαίων Ἐξωτερικοῦ τοῦ Ν.Δ. 2687)53 ἢ ὡς Προέδρου Ἐπιτροπῶν προσκαίρου χαρακτῆρος, συνιστωμένων ἑκάστοτε διὰ τὴν ἐξέτασιν εἰδικῶν θεμάτων. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὁδοιπορικὰ τὰ τεθέντα εἰς τὴν περὶ ἧς ἡ ἐρώτησις ἀπόφασιν, εἶναι προφανές, ὅτι πρόκειται περὶ παραδρομῆς. Τὸ ποσὸν τὸ τεθὲν ἔναντι ἑκάστου ἔτους, πλὴν τοῦ ἔτους 1957, ἀντιπροσωπεύει τὸ 50% (ὅπως ὁρίζει ὁ ὑπ’ ἀριθ. 899)43 νόμος) τῶν ἀποδοχῶν του τοῦ ἔτους τούτου. Τὸ διὰ τὸ ἔτος «1957 καὶ παλαιοτέρων» ἀφορᾷ τὸ 50% ἐπίσης τῶν ἀποδοχῶν του, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὰ καθήκοντα Γενικοῦ Γραμματέως, ἤτοι ἀπὸ τοῦ Μαρτίου 1956 μέχρι τέλους τοῦ ἔτους 1957. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Α. Βλαχοθανάση, Ε. Ζαπάρτα καὶ Χ. Ρουχωτᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1631)29.1.1963 ἐγγράφου ὑμῶν ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Οἱ περὶ ὧν ἡ ἐρώτησις ὑπάλληλοι δὲν ὑπήχθησαν μέχρι σήμερον εἰς τὴν Αʹ κατηγορίαν, δεδομένου, ὅτι ἡ ἐκ τοῦ λόγου τούτου μισθολογικὴ αὐτῶν ἐπὶ ἔλαττον διαφορὰ πρὸς τοὺς συναδέλφους των τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου ἐξουδετεροῦτο ἐκ τοῦ ὅτι διὰ αὐτοὺς ἰσχύει, βάσει τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ Ν.Δ. 3627)56, τὸ τεχνικὸν μισθολόγιον τὸ προβλεπόμενον διὰ τὸ προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, τὸ ὁποῖον δὲν ἴσχυε διὰ τοὺς ἰδίους ὑπαλλήλους τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου. Κατόπιν ὅμως τῆς μισθολογικῆς ἐξομοιώσεως τοῦ Τεχνικοῦ Προσωπικοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου πρὸς τὸ τεχνικὸν προσωπικὸν τῆς Ε.Σ.Υ.Ε. βάσει τῶν διατάξεων τῆς παρ. 6 τῆς ὑπ’ ἀριθ. 179)60 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου (Φ.Ε.Κ. 189)1960 τ. Αʹ), κυρωθείσης διὰ τοῦ ἄρθρου 36 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4242)1962 Ν.Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως φορολογικῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων» συνεπείᾳ τῆς ὁποίας ὑφίσταται ἤδη μισθολογικὴ διαφορὰ ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, ἐλήφθη ἀπόφασις, ὅπως ἐπιδιωχθῇ ἡ νομοθετικὴ ρύθμισις τοῦ θέματος εἰς πρώτην εὐκαιρίαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Ι. Εὐαγγελίδη, Σ. Ἡλιοπούλου καὶ Β. Ἐφραιμίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10272)11.9.62 ἐγγράφου ὑμῶν ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι οἱ περὶ ὧν ἡ ἐρώτησις πίνακες ἐδημοσιεύθησαν πρὸ μακροῦ (Φ.Ε.Κ. Βʹ 333)21.9.62) καὶ νὰ παρακαλέσωμεν διὰ τὴν διαγραφὴν τῆς ἐν λόγῳ ἐρωτήσεως ἐκ τῆς Η.Δ.Ε. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Γρηγορίου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 221)7.1.63 ἐγγράφου ὑμῶν ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως τοῦ κ. Γ. Γρηγορίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι εἰς τὸ πρόγραμμα Δημοσίων Ἐπενδύσεων Λιμενικῶν Ἔργων 1963 περιλαμβάνονται μόνον ἔργα τῶν ὁποίων ἡ ἔναρξις κατασκευῆς ἐγένετο κατὰ τὸ παρελθόν, αἱ δὲ χορηγούμεναι πιστώσεις ἀφορῶσιν εἰς τὴν ὁλοκλήρωσιν τῶν συνεχιζομένων τούτων ἔργων. Οὐδενὸς νέου ἔργου ἡ κατασκευὴ προβλέπεται διὰ τοῦ ἐν λόγῳ προγράμματος. Ἐκ τοῦ λόγου δὲ τούτου, ἡ κατασκευὴ τοῦ ὑπ’ ὄψιν ἔργου, τὸ ὁποῖον τυγχάνει νέον, δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὸ πρόγραμμα λιμενικῶν ἔργων τοῦ ἔτους 1963. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τούμπα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1884)31.1.63 ἐγγράφου ὑμῶν ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἡ ἀνάθεσις εἰς ξένον οἶκον τῆς μελέτης τουριστικῆς ἀναπτύξεως τῆς Κρήτης ἐγένετο, διότι ἡ μελέτη δὲν εἶναι ἐκ τῶν συνήθων ἀρχιτεκτονικῶν ἢ πολεοδομικῶν μελετῶν τουριστικῶν ἔργων. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, πρόκειται περὶ οἰκονομικο–τεχνικῆς μελέτης σκοπιμότητος τῆς ἐκτελέσεως ἔργων ὑποδομῆς, βιομηχανιῶν κλπ., συνδεομένων ἀμέσως ἢ ἐμμέσως μὲ τὴν προσπάθειαν τουριστικῆς ἀναπτύξεως τῆς νήσου. Ἡ μελέτη αὕτη προβλέπεται, ὅτι θὰ ὑποβληθῇ πρὸς χρηματοδότησιν εἰς διεθνεῖς ὀργανισμοὺς (ἢ ἄλλους ἐνδιαφερομένους χρηματοδοτικοὺς οἴκους). Οἱ ἐν λόγῳ ὀργανισμοί, μεταξὺ ἄλλων, ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν ὀργάνωσιν γραφείων τῶν μελετητῶν (ἱκανῶν νὰ καλύπτουν πλήρως ὅλας τὰς πλευρὰς τοῦ θέματος) καὶ τὸ διεθνὲς αὐτῶν κῦρος. Εἰς ὅσας περιπτώσεις ὑπῆρχον καλῶς ὠργανωμένα τεχνικὰ γραφεῖα ἐν Ἑλλάδι, ὄχι μόνον ἐπροτιμήθησαν διὰ τὴν ἐκπόνησιν τοιούτων μελετῶν, ἀλλὰ καὶ προεβλήθησαν καταλλήλως εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἰδιαιτέρως σημειοῦται, ὅτι αἱ μελέται δυνατοτήτων τουριστικῆς ἀξιοποιήσεως Δυτικῆς Πελοποννήσου καὶ Δυτικῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος ἀνετέθησαν εἰς τὸ Τεχνικὸν Γραφεῖον Δοξιάδη καὶ ὅτι ἐκ τῶν 16 μελετῶν οἰκονομικῆς σκοπιμότητος ἔργων τοῦ Πενταετοῦς Προγράμματος, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Τράπεζαν Ἐπενδύσεων, αἱ 15 ἐξεπονήθησαν ὑπὸ Ἑλληνικῶν γραφείων μελετῶν. Εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς μελέτης τῆς Κρήτης, διὰ τὴν ἀνάθεσιν αὐτῆς ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ὁ ἀνάδοχος χρησιμοποιεῖ σχεδὸν καθ’ ὁλοκληρίαν Ἕλληνας εἰδικοὺς διὰ τὴν ἐκπόνησιν τῆς μελέτης. Τέλος, δέον ὅπως τονισθῇ, ὅτι, ἐνίοτε ἡ χρησιμοποίησις ξένων οἴκων ἐνδείκνυται, ὄχι μόνον ἀπὸ πλευρᾶς ἀξιοποιήσεως τῆς ξένης ἐμπειρίας, ἀλλὰ ἐπίσης καὶ ἀπὸ τὴν σκοπιμότητα τῆς προβολῆς ἑνὸς ὡρισμένου θέματος, ὡς εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν τῶν δυνατοτήτων τουριστικῆς ἀξιοποιήσεως τῆς νήσου, εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ

ζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Θεοχαρίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2414)7.2.63 ἐγγράφου ὑμῶν ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως τοῦ κ. Δ. Θεοχαρίδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀποστείλωμεν πίνακα τῶν προβλεπομένων πιστώσεων δι’ ἔργα Νομοῦ Φλωρίνης, διὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1963. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ

ΙΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ

ΟΙΚ. ΥΠΗΡ. ΔΗΜ. ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΓΡΑΦΕΙΟΝ Αʹ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 1963

Προβλεπόμεναι πιστώσεις δι’ ἔργα Νομοῦ Φλωρίνης (Ποσὰ εἰς χιλιάδας Δραχμῶν)

Γʹ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΕΙΣ ΒΑΡΟΣ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙ’ ΑΣ ΔΕΝ ΕΓΕΝΕΤΟ

ΕΙΣΕΤΙ Η ΚΑΤΑ ΝΟΜΟΥΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗ

Ἐν Ἀθήναις τῇ 23.2.1963 Ὁ Γεν. Δ)ντὴς (Ὑπογραφὴ) ηʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1586 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Ἐχορηγήθη εἰς τὴν Ἑλβετικὴν Ἑταιρείαν TRIUMPH ἄδεια ἱδρύσεως ἐν Ἑλλάδι ἐργοστασίου παραγωγῆς γυναικείων ἐσωρρούχων καὶ εἰδῶν λουτροῦ, ἤτοι: 1. Ἡ TRIUMPH εἶναι μεγάλη ἑταιρεία ἔχουσα ἐγκαταστάσεις εἰς διαφόρους εὐρωπαϊκὰς χώρας καὶ διαθέτουσα τὰ προϊόντα της εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν. 2. Ἡ ἱδρυθησομένη ἐν Ἑλλάδι βιομηχανία θὰ εἶναι σχεδὸν ἐξ ὁλοκλήρου (90%) ἐξαγωγική, μὲ ὑποχρέωσιν πραγματοποιήσεως τῶν ἐξαγωγῶν τούτων. 3. Αὕτη θὰ ἀπασχολῇ ἄνω τῶν 400 ἐργατοϋπαλλήλων. Πρόκειται, κατὰ συνέπειαν περὶ βιομηχανίας τοῦ τύπου ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται νὰ ἀναπτυχθῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ταχυτέρα αὔξησις τῆς ἀπασχολήσεως ἐργατικῶν χειρῶν καὶ προώθησις τῆς ἐξαγωγῆς ἑλληνικῶν βιομηχανικῶν προϊόντων. Ἐξ ἄλλου, οὐδὲν αἴτημα τῆς ἑταιρείας ταύτης, τὸ ὁποῖον θὰ καθίστα ἐνδεχομένως ἄνισον τὸν ἀνταγωνισμὸν τῶν ὁμοειδῶν ἑλληνικῶν βιοτεχνιῶν, ἐγένετο δεκτόν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ

θʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Τούμπα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2404)7.2.63 ἐγγράφου ὑμῶν ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀναφερθῶμεν εἰς τὰ ὑπ’ ἀριθ. 41780)15.12.61 καὶ 3710) 29.1.1963 ἡμέτερα ἔγγραφα, ὧν ἀντίγραφα ἐπισυνάπτομεν ἐπὶ ἐρωτήσεων ὑπ’ ἀριθ. 825 καὶ 964 τῶν βουλευτῶν κ.κ. Παπαμιχαλοπούλου καὶ Παπαδημητρίου ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, ἐξ ὧν προκύπτουν αἱ ἐπὶ τοῦ θέματος ἀπόψεις τοῦ Ὑπουργείου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ

Ἀριθ. πρωτ. 3710)ΕΥ.41. Πρὸς Τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων Ἔγγραφόν σας ὑπ’ ἀριθ. 14038)3.12.62. Θέμα: 964 ἐρωτ. κ. Παπαδημητρίου: Βʹ ναυπηγεῖον. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὕπερθεν ἐγγράφου ὑμῶν ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παραπέμψωμεν εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 41780)ΕΝ. 876)15.11.61 ἡμετέραν πρὸς ὑμᾶς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς 825 ἐρωτήσεως τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου ἐξ ἧς προκύπτει, ὅτι ὁ τόπος ἐγκαταστάσεως τοῦ ἱδρυθησομένου ναυπηγείου ἀνήκει εἰς τὴν ἐπιλογὴν τῶν ἐνδιαφερομένων ἐπιχειρηματιῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Ἰανουαρίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ

Ἀριθ. πρωτ. 41780)ΕΝ.876. Πρὸς Τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων Ἔγγραφόν σας ὑπ’ ἀριθ. 825)1962 ἐρώτησις σχετικῶς μὲ ἵδρυσιν νέων ναυπηγείων. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν ἐν θέματι ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαμιχαλοπούλου καὶ ἀνακαλοῦντες προηγούμενον σχετικὸν ἔγγραφόν μας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παράσχωμεν τὰς ἀκολούθους πληροφορίας: 1) Παρεχωρήθη ἄδεια ἱδρύσεως ναυπηγείων εἰς τὰς Τραπέζας «Ἐμπορικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος» καὶ «Ἰονικὴ καὶ Λαϊκὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος», ὁ τόπος ἐγκαταστάσεως τῶν ὁποίων ἐπελέγη παρὰ τῶν Τραπεζῶν τούτων, αἵτινες δύνανται νὰ ἐγκαταστήσουν τὰ περὶ ὧν πρόκειται ναυπηγεῖα εἴτε εἰς τὴν περιοχὴν Ἐλευσῖνος, εἴτε εἰς ἄλλην περιοχὴν τῆς χώρας, ἐπιλεγησομένην ὑπὸ τούτων, γνωρίζουσαι τοῦτο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ διὰ σχετικῆς λεπτομεροῦς δηλώσεώς των. 2) Ἡ συνολικὴ ἀξία τῆς ὡς ἄνω ἐπενδύσεως θ’ ἀνέλθῃ εἰς 8.000.000 δολλάρια ΗΠΑ ἐκτὸς τῶν εἰς μετρητὰ κεφαλαίων κινήσεως. 3) Οὐδὲν προνόμιον παρεσχέθη εἰς τὰς ἐν λόγῳ Τραπέζας διὰ τῆς ἐγκριτικῆς πράξεως. Παρεσχέθησαν μόνον ὡρισμέναι φορολογικαὶ διευκολύνσεις, ἐπὶ τῷ σκοπῷ τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ συναγωνισμοῦ ὁμοίων ἐπιχειρήσεων τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τοιαῦται ἄλλως τε διευκολύνσεις εἶχον παρασχεθῆ καὶ εἰς προγενεστέρως ἱδρυθεῖσαν ὁμοίαν ἐπιχείρησιν. Εἰς τὴν περίπτωσιν μάλιστα τῶν περὶ ὧν πρόκειται ναυπηγείων τῶν Τραπεζῶν, αἱ παρασχεθεῖσαι διευκολύνσεις εἶναι μικροτέρας ἐκτάσεως τῶν εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν ναυπηγείων τοῦ Σκαραμαγκᾶ παρασχεθεισῶν τοιούτων. 4) Μέχρι σήμερον δὲν προέκυψε θέμα μεταφορᾶς τῶν Ἑλληνικῶν ναυπηγείων εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Ἰουλίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ν. Στειρόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν ἐκτέλεσιν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων εἰς τὴν περιοχὴν Ἕβρου κλπ.

§12Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουνίου ὑπέβαλα σχετικὴν ἐρώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, διὰ ποῖον λόγον τὰ ἀρδευτικὰ καὶ ἐν γένει τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα τῆς περιοχῆς Ἕβρου δὲν περιελήφθησαν εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, καίτοι ταῦτα ἔπρεπε νὰ εἶχον προτεραιότητα διὰ λόγους καθαρῶς οἰκονομικούς, ἀλλὰ καὶ διὰ λόγους πολιτικῆς φύσεως. Ἐπεβάλλετο νὰ περιληφθοῦν τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα τῆς περιοχῆς Ἕβρου εἰς τὸ πρόγραμμα ἐπενδύσεων, διότι ἀπὸ τὴν σχετικὴν προμελέτην τῆς Ἀμερικανικῆς Ἑταιρείας HARZA, προκύπτει, ὅτι εἶναι λίαν παραγωγικά, συγκρινόμενα δὲ μὲ ἄλλα ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦνται ἢ ἐπρογραμματίσθησαν εἶναι ἀποδοτικώτερα. Ἐκ τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ἔγιναν μέχρι τοῦδε, ἐπροστατεύθησαν 250.000 στρέμματα εἰς τὴν κοιλάδα τοῦ Ἕβρου καὶ ἔμειναν ἀπροστάτευτα 170.000 στρέμματα ἀποτελοῦντα τὴν κοίτην πλημμυρῶν. Δύνανται νὰ προστατευθοῦν καὶ αὐταὶ αἱ ἐκτάσεις δι’ ὑπερβλητῶν ἀναχωμάτων, ὥστε νὰ μὴ κατακλύζωνται ἀπὸ τὰ ὕδατα κατὰ τὸ ἔαρ καὶ τὸ θέρος καὶ ἐν γένει ἐπιβάλλεται ἡ ταχεῖα μελέτη καὶ ἐκτέλεσις ὅλων τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων πέραν τῶν ἀντιπλημμυρικῶν, ἤτοι τῶν ἀποχετευτικῶν, ἀποστραγγιστικῶν, ἀρδευτικῶν, διὰ τῆς χρησιμοποίησεως τῶν ὑδάτων τοῦ Ἕβρου, ἀλλὰ καὶ τῶν διὰ φραγμάτων ἀποθηκεύσεως προβλεπομένων νὰ κατασκευασθοῦν τεχνητῶν λιμνῶν. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, διατὶ δὲν περιελήφθησαν τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ταῦτα ἔργα τῆς κοιλάδος τοῦ Ἕβρου εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν κρατικῶν ἐπενδύσεων.

§13Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Κύριε Πρόεδρε, τὸ πρῶτον στάδιον τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων εἰς τὴν περιοχὴν Ἕβρου ἔχει ὁλοκληρωθῆ καὶ 250.000 στρέμματα ἔχουν ἐξασφαλισθῆ ἀπὸ πλημμύρας. Διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν ἐδαπανήθησαν 270 ἑκατομμύρια καὶ ἐχρειάσθη νὰ ὑπερνικηθοῦν πολλαὶ δυσχέρειαι τεχνικαί, οἰκονομικαί, συνεννοήσεων μετὰ τῆς γείτονος Τουρκίας. Πρὶν ἀκόμη τελειώσουν τὰ ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα, ἤρχισαν αἱ ἔρευναι καὶ μελέται διὰ τὸ δεύτερον στάδιον, διὰ τὴν ἄρδευσιν τῆς περιοχῆς. Ἀφοῦ ὁλοκληρωθοῦν αἱ μελέται, εἶναι δυνατὴ ἡ προώθησις τοῦ ζητήματος.

§14Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ καταρτισθῇ ἐπὶ τέλους ἡ ὁριστικὴ μελέτη τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων δι’ ὅλας τὰς περιοχάς, ἤτοι τῆς Ὀρεστιάδος δι’ 100.000 στρέμματα, τοῦ Τυχεροῦ διὰ 35.000 στρ., τῆς Αʹ περιοχῆς Φερρῶν–Πέπλου διὰ 73.000 στρ., τῆς Βʹ Φερρῶν διὰ 46.000 στρ., τοῦ Λουτροῦ διὰ 31.000 κλπ., ὥστε ἐπὶ τέλους ν’ ἀξιοποιηθοῦν τὰ ἄριστα αὐτὰ πεδινὰ ἐδάφη νὰ μειωθῇ ἡ ὑποαπασχόλησις καὶ ν’ αὐξηθῇ τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα καὶ ἑπομένως ν’ ἀνέλθῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν ἀκριτῶν ἀγροτῶν τοῦ Ἕβρου;

§15Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Ἡ ἐκτέλεσις τῶν μελετῶν ἤρχισε τμηματικῶς.

§16Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ μελέτη καὶ ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων, διότι εἶναι ἀδύνατον ἄλλως νὰ ἀξιοποιηθῇ ἡ περιοχή. Ἀκόμη καὶ μετὰ τὴν ἀντιπλημμυρικὴν προστασίαν δεκάδες χιλιάδες στρεμμάτων δὲν εἶναι καλλιεργήσιμα καὶ ἑπομένως δὲν δύνανται νὰ καλλιεργηθοῦν.

§17Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Ὅπως εἶπα, τὸ δεύτερον στάδιον τῶν ἔργων, τὸ ὁποῖον θὰ ἀξιοποιήσῃ τὴν ἔκτασιν αὐτήν, εὑρίσκεται ἀκόμη εἰς τὸ στάδιον τῆς μελέτης ἄνευ ὁλοκληρώσεως τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προγραμματισθῇ ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων. Πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ὑπάρχουν πολλὰ προβλήματα πρὸς ἐπίλυσιν καὶ πολλαὶ δυσχέρειαι, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ὑπερπηδηθοῦν πρὶν φθάσωμεν εἰς τὸ στάδιον τῆς ἐκτελέσεως τῆς πλήρους ἀξιοποιήσεως τῆς διανομῆς τῶν γαιῶν, τὴν ὁποίαν ἐπιμελεῖται τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γκλαβάνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν καλυτέρευσιν τοῦ ὁδικοῦ δικτύου τοῦ Πηλίου κλπ.

§19Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ δεκαετίας ἐκκρεμεῖ τὸ θέμα τοῦ κληροδοτήματος Πολυμέρη, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς 250.000 λίρας περίπου. Τὸ ὁδικὸν δίκτυον τοῦ Πηλίου εὑρίσκεται εἰς χειρίστην κατάστασιν, καὶ δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἄλλο παράδειγμα, κατὰ τὸ ὁποῖον τὸ Ταμεῖον Ὁδοποιΐας νὰ ἔχῃ ἕνα τόσον τεράστιον ποσὸν καὶ νὰ ὑπάρχῃ αὐτὸ τὸ κατάντημα τοῦ ὁδικοῦ δικτύου, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὸ ὁδικὸν δίκτυον τοῦ Πηλίου. Παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας ὀχλήσεις μας, οὐδεμία μέριμνα ἐλήφθη καὶ παρὰ τὸ ὅτι ὑπάρχει αὐτὸ τὸ τεράστιον ποσόν, οὐδεμία βελτίωσις ἐγένετο εἰς τὸ ὁδικὸν δίκτυον τοῦ Πηλίου, ἐκτὸς τῆς ὁδοῦ Βόλου–Τσαγκαράδας, ἥτις ἐγένετο κατόπιν ἐπισκέψεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ θέμα παραμένει ἐκκρεμὲς ἀπὸ δεκαετίας καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως λάβῃ τὰ ἐνδεδειγμένα μέτρα διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ ὁδικοῦ δικτύου τοῦ Πηλίου.

§20Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Τὸ ζήτημα τοῦ ὁδικοῦ δικτύου τοῦ Πηλίου, δὲν συζητεῖται πρώτην φορὰν εἰς τὴν Βουλήν. Φαίνεται ὅτι αἱ δοθεῖσαι ἀπαντήσεις δὲν ἐκρίθησαν ἱκανοποιητικαί, ἴσως διότι δὲν ἐγένετο συσχετισμὸς μεταξὺ τῶν πολλῶν ἀναγκῶν ἀπὸ πλευρᾶς ὁδοποιΐας, ἐν σχέσει μὲ τὰς τεχνικὰς καὶ οἰκονομικὰς δυνατότητας τῆς χώρας. Τὸ 1962 διετέθη εἰδικὴ πίστωσις ἐκ τεσσάρων ἑκατομμυρίων δραχμῶν καὶ τὴν προηγουμένην τριετίαν πιστώσεις 4.300.000 δραχμῶν διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ ὁδικοῦ δικτύου Πηλίου. Πέραν αὐτῶν διετέθησαν 10.700.000 εἰς ΜΟΜΑ διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Τσαγκαράδας. Δὲν εἶναι ἀκριβές, ἑπομένως, τὸ λεγόμενον ὅτι ἐγκατελείψαμεν τελείως τὸ ὁδικὸν δίκτυον τοῦ Πηλίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ κληροδότημα Πολυμέρη, δὲν εἶναι θέμα τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Ἡ ὑπόθεσις ὡς γνωστόν, εἶχε φθάσει μέχρι τῶν δικαστηρίων. Τὸ 1957 εἶχε προταθῆ ἀπὸ τοὺς ἐκτελεστὰς τῆς διαθήκης κἄποιος συμβιβασμός. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, ἐζήτησε τοὺς ὅρους, ἀλλὰ δὲν ἐδόθη ἀπάντησις. Ἐν συνεχείᾳ κατόπιν διαβημάτων τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἀπεύθυνεν ἔγγραφον, δεχόμενον νὰ εἰσηγηθῇ συζήτησιν ἐφ’ ὅσον οἱ ἐκτελεσταὶ τῆς διαθήκης ὑπέβαλον συμβιβαστικὴν πρότασιν πρὸς τὸν πρωτοφειλέτην, δηλαδὴ πρὸς τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον Βόλου. Τὸ Ταμεῖον αὐτὸ ὡς καὶ οἱ διαχειρισταὶ τῆς διαθήκης εἰδοποίηθησαν σχετικῶς καὶ ἐλπίζομεν ὅτι θὰ εὑρεθῇ κἄποια λύσις πρὸς ἱκανοποίησιν ὅλων μας καὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ ὁδικοῦ δικτύου Πηλίου.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σακελλάρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αἱ ἐργασίαι τοῦ ἔργου ἀρδεύσεως τῆς περιοχῆς Φαρσάλων κλπ.

§22Ε. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ τὰς ἐκτάσεις τῆς Θεσσαλικῆς πεδιάδος, ὀλίγαι εἶναι ποτιστικαί. Εἶναι, ἑπομένως, αὐτονόητος ἡ ἀνάγκη κατασκευῆς ἀρδευτικῶν ἔργων. Ἕνα ἔργον, τὸ ὁποῖον ἤρχισεν εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Φαρσάλων, διὰ τοῦ ὁποίου προβλέπεται ἡ ἄρδευσις 150.000 στρεμμάτων καθυστερεῖ. Ἐρωτῶμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν κατὰ τὸ μεσολαβῆσαν διάστημα ἀπὸ τῆς καταθέσεως τῆς ἐρωτήσεώς μας ἔχει ἐπισπευσθῆ ἡ κατασκευὴ τοῦ ἀρδευτικοῦ ἔργου τῆς περιοχῆς τῶν Φαρσάλων.

§23Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Μέσῳ ἑνὸς ἀρδευτικοῦ φράγματος τοῦ Ἐνιπέως ποταμοῦ, ἀντιμετωπίζεται ἡ ἄρδευσις 189.000 στρεμμάτων τῆς περιοχῆς Φαρσάλων. Αἱ μελέται ἔχουν ἀνατεθῆ εἰς κοινοπραξίαν τεχνικῶν οἴκων, ἔχει δὲ ὁλοκληρωθῆ καὶ ἐγκριθῆ ἡ προκαταρκτικὴ τεχνοοικονομικὴ μελέτη ὡς καὶ αἱ ἔρευναι ὡς πρὸς τὴν θέσιν τοῦ φράγματος. Ἤδη διετάχθη ἡ συνέχισις τῶν ἐρευνῶν καὶ τῆς μελέτης πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ ὅλου θέματος. Ἀπαιτεῖται φυσικὰ πρὸς τοῦτο ἱκανὸς χρόνος, οὕτως ὥστε νὰ ὁλοκληρωθοῦν αἱ ἔρευναι καὶ αἱ μελέται διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σακελλάρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν ἀνακατασκευὴν τῆς ὁδοῦ, ἥτις συνδέει τὰ Φάρσαλα μὲ τὴν Κοινότητα Σταυροῦ.

§25Ε. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ. Διὰ τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς, κύριε Ὑπουργέ, ἐθέσαμεν δύο προβλήματα. Πρῶτον τὸ θέμα τῆς ἀνακατασκευῆς τῆς ὁδοῦ, ἡ ὁποία συνδέει μίαν κωμόπολιν, τὸν Σταυρόν, ὅπου κατοικοῦν 1200 ἄνθρωποι, μὲ τὰ Φάρσαλα καὶ δεύτερον τὴν δρομολόγησιν λεωφορείων μεταξὺ Σταυροῦ καὶ Φαρσάλων. Πράγματι, οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖ ταλαιπωροῦνται καὶ δὲν ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ ἐπικοινωνήσουν. Ἐρωτῶμεν τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν ἀντεμετώπισε τὸ θέμα αὐτό, ἀφ’ ἧς ἐποχῆς κατεθέσαμεν τὴν ἐρώτησιν.

§26Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Τὸ θέμα τῆς συντηρήσεως τῆς ὁδοῦ Φαρσάλων–Σταυροῦ ἀνάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου Λαρίσης, τὸ ὁποῖον ἐν τῷ μέτρῳ τῶν οἰκονομικῶν του δυνατοτήτων, προσπαθεῖ νὰ διατηρήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν καλλιτέραν βατότητα καθ’ ὅλας τὰς ἐποχὰς τοῦ ἔτους. Οἱ κάτοικοι ἐξυπηρετοῦνται σιδηροδρομικῶς, ἐξυπηρετοῦνται δέ, κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας μᾶς ἐδόθησαν καὶ ἀπὸ τὸ 15ον ΚΤΕΛ, τὸ ὁποῖον ἐκτελεῖ δύο δρομολόγια ἡμερησίως.

§27Ε. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ. Θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ παρακαλῶ ὅπως τὸ μελετήσετε, διότι πράγματι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ἐξυπηρετοῦνται.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λαμπράκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν πρόκειται νὰ καταργηθῇ ἡ ὑποχρεωτικὴ καταβολὴ τοῦ ἀντιτίμου δύο κυβικῶν μέτρων ὕδατος κατὰ μῆνα κλπ.

§29Γ. ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἡ Ἑλληνικὴ Ἑταιρεία Ὑδάτων ἀνέλαβε τὴν ὕδρευσιν τῆς περιοχῆς Πρωτευούσης, περιελήφθη εἰς τὴν σχετικὴν σύμβασιν ἡ ὑποχρέωσις τῶν καταναλωτῶν ὅπως καταναλίσκουν δύο τοὐλάχιστον κυβικὰ μέτρα ὕδατος κατὰ μῆνα. Τοῦτο ἐγένετο, διότι ἡ Ἑταιρεία εὑρίσκετο τότε εἰς τὰ ἀρχικά της βήματα καὶ διὰ νὰ ὑποστηριχθῇ οἰκονομικῶς. Τώρα ὅμως, ποὺ ἡ Ἑταιρεία ὄχι μόνον ἔχει τακτοποιηθῆ ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως, ἀλλὰ ἔχει καὶ περισσεύματα, εἶναι ἄδικος ἡ ἐξακολούθησις τῆς ὑποχρεωτικῆς καταναλώσεως τῶν δύο κυβικῶν ὕδατος κατὰ μῆνα, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ ἀφ’ ἑνὸς εἰς σπατάλην ὕδατος, ἐφ’ ὅσον ἡ κατανάλωσίς του εἶναι ὑποχρεωτικὴ καὶ ὑποβάλλεται εἰς τὴν πληρωμὴν αὐτοῦ καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἰς βλάβην τῆς ἀποχετεύσεως τοῦ ὕδατος. Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν εἶναι διατεθειμένος νὰ ἄρῃ τὸ ἄδικον αὐτὸ μέτρον, ὥστε οἱ καταναλωταὶ νὰ πληρώνουν τὸ ποσὸν τοῦ ὕδατος, τὸ ὁποῖον πράγματι καταναλίσκουν.

§30Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Ἡ ὑποχρεωτικὴ ὑδροληψία ἔχει καθιερωθῆ ἤδη ἀπὸ τοῦ 1925 καὶ προβλέπεται, ὅπως εἴπατε, ὑποχρεωτικὴ κατανάλωσις δύο κυβικῶν μέτρων μηνιαίως. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβιβάσωμεν τὴν ποσότητα αὐτήν, δεδομένου ὅτι εἶναι ἐλαχίστη, ἡ ἐπιβάρυνσις δὲ ἡ οἰκονομικὴ διὰ τὰ δύο κυβικὰ μέτρα μηνιαίως ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 4,40. Ἐξ ἄλλου, ἡ ὑποχρεωτικὴ ὑδροληψία εἶναι συνδεδυασμένη μὲ τὴν διάρθρωσιν ἐν γένει τῶν τιμολογίων καὶ ἑπομένως δὲν δυνάμεθα μονομερῶς νὰ τὴν καταργήσωμεν. Εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνῃ ἀναθεώρησις τοῦ τιμολογίου, τότε θὰ ἐξετάσωμεν τὴν περίπτωσιν, τὴν ὁποίαν προτείνετε.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφο-

ρὰς καὶ ἐρωτήσεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητοῦνται αἱ γνωσταὶ ἐπερωτήσεις, ἀφορῶσαι τὸν νέον ἀρχηγὸν τοῦ ΓΕΣ κ. Καρδαμάκην. Πρόκειται νὰ δευτερολογήσουν οἱ ἐπερωτῶντες κ.κ. Τούμπας, Ζίγδης καὶ Ἐφραιμίδης. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐζήτησαν τὸν λόγον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου.

§32Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). Μετὰ τὸν κ. Παπανδρέου.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου.

§34Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην ἔχω λάβει τὸν λόγον, δὲν θὰ ἐπρόκειτο, ἑπομένως, νὰ ἐπανέλθω. Καὶ παρετάθη, ὄντως, ἡ συζήτησις εἰς ὑπέρμετρον χρόνον. Εὐτυχῶς, συνέβη κατὰ τὴν τελευταίαν αὐτὴν ἡμέραν τῆς ἐπερωτήσεως, ὅπως θέλω νὰ νομίζω, νὰ ἔχῃ συμπέσει νὰ ἔχῃ ἐκδοθῆ καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς δικαιοσύνης. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἡ μεγάλη παράτασις περιέχει καὶ τὸ ἀγαθὸν τῆς σημερινῆς τελευταίας συζητήσεως. Κύριοι βουλευταί, ἡ συζήτησις ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης, ὅπου παρέστην ἐπίσης, ὡς μάρτυς, δὲν εἶχε κανένα ἀπολύτως πολιτικὸν χαρακτῆρα. Καὶ εἰς τὰς προθέσεις τῶν μαρτύρων δὲν ὑπῆρχε καμμία διάθεσις πολιτικολογίας. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ Δικαστηρίου ὑπῆρξε, πράγματι, μία μυσταγωγία δικαιοσύνης. Καὶ ἐχάρην μὲ αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν. Διότι, τοιουτοτρόπως, ἀποκομίζομεν ὅλοι τὸ αἴσθημα ὅτι ἡ Δικαιοσύνη, ἀπηλλαγμένη ἀπὸ οἱασδήποτε πολιτικὰς βλέψεις, ἐλευθέρως λειτουργοῦσα μὲ τὸν ναὸν τῆς Θέμιδος, ἐξυπηρετεῖ τὴν μεγάλην της ἀποστολήν. Πέραν τοῦ συγκεκριμένου ἐπιμάχου θέματος, ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν ἔδωσε λύσιν καὶ εἰς ἕνα μέγα, προσωρινῶς, ἐπίμαχον θέμα: Εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς περιϋβρίσεως τῆς Ἀρχῆς. Μέχρι τοῦδε ἐδιχάζοντο αἱ γνῶμαι εἰς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ἄρθρου 181 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Ἐτίθετο τὸ ἐρώτημα πότε δικαιολογεῖται ἡ αὐτεπάγγελτος δίωξις ἐκ μέρους τῆς Δικαιοσύνης. Εἰς περίπτωσιν ἐλέγχου φορέως τῆς ἐξουσίας, εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, ὁσάκις ἀσκῆται ἔλεγχος ἐναντίον φορέως τῆς ἐξουσίας, ὑπάρχει περιύβρισις ἀρχῆς, ἢ δύναται νὰ γίνῃ δίωξις μεταξὺ τοῦ προσώπου — φορέως καὶ τῆς ἰδίας τῆς ἀρχῆς; Ὑπεστήριξα ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου τὴν γνώμην ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ μία πλήρης διάκρισις. Ἡ αὐτεπάγγελτος δίωξις ἐπιτρέπεται μόνον ὅταν θίγεται ὁ ἀπρόσωπος θεσμός, ὄχι ὅμως ὅταν θίγεται τὸ πρόσωπον, ὁ φορεὺς τῆς Δικαιοσύνης. Ἡ διάκρισις εἶναι θεμελιώδης. Καὶ ὑπεστήριξα περαιτέρω, ἀναπτύσσων τὸ θέμα, ὅτι ἡ διάκρισις αὐτὴ εἶναι ἐπιβεβλημένη, διότι ὅταν, πράγματι, θίγεται ὁ ἀπρόσωπος θεσμός, δὲν ὑπάρχει κανείς, ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο νὰ ὑπερασπίσῃ τὸν θιγόμενον θεσμόν. Πρέπει, τότε, αὐτεπαγγέλτως, νὰ ἐπέμβῃ ἡ Δικαιοσύνη. Καὶ ἐχρησιμοποίησα ἕνα παράδειγμα. Ἐὰν ἐγράφετο ὅτι ἡ Δικαιοσύνη εἶναι διεφθαρμένη καὶ ὅτι οἱ δικασταὶ δικάζονται, ποῖος θὰ ἐνομιμοποιεῖτο εἰς τὴν μήνυσιν διὰ τὴν ἐξύβρισιν ἀρχῆς; Θὰ ἠδύνατο νὰ λεχθῇ ὅτι ἕκαστος δικαστὴς νομιμοποιεῖται. Αὐτὸ θεωρητικῶς. Ἠθικῶς, ὅμως, εἶναι ἀδύνατον, διότι ἐὰν ἕνας δικαστὴς ἐλάμβανε τὴν πρωτοβουλίαν, θίγει ὅλους τοὺς ἄλλους, ὡς ἐὰν οἱ ἄλλοι ἐστεροῦντο παρομοίας εὐθιξίας. Ἰδοὺ διατὶ εἰς τοιαύτας περιπτώσεις, ὅταν θίγεται ὁ ἀνθρώπινος θεσμὸς εἶναι πράγματι ἐπιβεβλημένη ἡ αὐτεπάγγελτος δίωξις. Εἶναι ὁ μόνος τρόπος προστασίας τῶν θεσμῶν. Ὅταν ὅμως θίγεται πρόσωπον, τίθεται τὸ ἐρώτημα: Διατί θὰ γίνῃ ἡ αὐτεπάγγελτος δίωξις; Δὲν ὑπάρχει τὸ πρόσωπον; Εἰς τὰς Δημοκρατίας, ἕκαστος πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν παρρησίαν τῶν εὐθυνῶν του. Ὅταν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Στρατοῦ ἢ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον, νομίζῃ ὅτι θίγεται διατί πρέπει νὰ κηδεμονευθῇ ἀπὸ τὴν αὐτεπάγγελτον δίωξιν; Ἐὰν νομίζῃ ὅτι ἐθίγη ὡς πρόσωπον ἢ ἐν τῷ προσώπῳ του ὁ θεσμός, ὀφείλει ὁ ἴδιος νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔγκλησιν καὶ νὰ ὑπερασπίσῃ καὶ τὴν τιμὴν καὶ τὰς πεποιθήσεις του. Καὶ νὰ ὑπερασπίσῃ ἐπίσης τὸ κῦρος καὶ τοῦ προσώπου καὶ τῆς ἀρχῆς τὴν ὁποίαν ἐκφράζει. Καὶ μάλιστα, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ εἶμαι σαφέστερος καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν δημόσιον βίον, θὰ ἔπρεπε ποτὲ νὰ μὴν ἐπιτρέπεται εἰς δημοσίους ἄνδρας ἡ ἔγκλησις ἐπὶ ἐξυβρίσει, διότι εἰς τὴν ἐξύβρισιν δὲν ἀναζητεῖται ἡ ἀλήθεια. Ἀρκεῖ ἡ προσβολὴ τῆς τιμῆς. Ἀλλὰ ἕνας ὁ ὁποῖος καταγγέλλει ἐπὶ ἐξυβρίσει, σημαίνει ὅτι φοβεῖται τὴν ἀναζήτησιν τῆς ἀληθείας καὶ ζητεῖ τὴν συγκάλυψιν τῆς ἐρεύνης τῆς ἀληθείας νὰ ἱκανοποιηθῇ μόνον διότι ἐθίγη ἡ τιμή του. Διὰ τοὺς δημοσίους ἄνδρας, διὰ τοὺς φορεῖς τῆς ἀρχῆς, τῆς ἐξουσίας, μία μόνον εἶναι ἡ πρέπουσα ἔγκλησις: ἡ συκοφαντικὴ δυσφήμησις. Διότι εἰς τοιαύτην περίπτωσιν ζητεῖται ἡ ἀλήθεια καὶ μόνον κατόπιν τῆς ἐξακριβώσεως τῆς ἀληθείας ἀποδίδεται δίκαιον, εἴτε μὲ καταδίκην, εἴτε μὲ ἀθώωσιν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράγματι ἀπετέλεσεν ἀξιοσημείωτον γεγονὸς εἰς αὐτὴν τὴν δίκην, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν αἱ μαρτυρίαι καὶ θὰ ἀναγνώσω ὡρισμένας ἐξ αὐτῶν, ἐν σχέσει πάντοτε πρὸς τὸ ἐπίμαχον θέμα τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη. Ἐξητάσθη ὁ στρατηγὸς Νικολόπουλος, πρώην ἀρχηγὸς τοῦ ΓΕΣ, προσελθὼν ὡς μάρτυς κατηγορίας, ὑποδειχθεὶς ἀπὸ τὸν κ. Καρδαμάκην καὶ εἶπεν: «Πρόεδρος: Ἀνακοινώσεις κατὰ τῶν ἡγετῶν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου...». Πρόκειται περὶ τῶν ἀνακοινώσεων, τὰς ὁποίας γνωρίζει ἡ Βουλὴ καὶ αἱ ὁποῖαι ἐπανειλημμένως ἀνεφέρθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅταν ὁ στρατηγὸς Καρδαμάκης ἀνεκοίνωσεν εἰς τὸ Στράτευμα καὶ ἀνώνυμα δημοσιεύματα καὶ δηλώσεις τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη, χωρὶς παραλλήλως καὶ ἀντιστοίχως νὰ ἀνακοινώσῃ τὰς ἰδικάς μας ἀπαντήσεις. Λοιπὸν ὁ Πρόεδρος: Ἐρωτῶ τὸν στρατηγὸν Νικολόπουλον: «Ἀνακοινώσεις κατὰ τῶν ἡγετῶν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου περιελήφθησαν εἰς τὴν διαταγὴν τοῦ ΓΕΣ, εἶναι ἐξυβριστικαὶ διὰ τοὺς κ.κ. Παπανδρέου καὶ Βενιζέλον;». Αὐτὸ εἴχομεν ὑποστηρίξει εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις εἶπον «ὄχι». Καὶ εἴπατε ἐπίσης, ὅτι εἶναι πρᾶξις πατριωτικὴ ἐμπνευσμένη ἀπὸ τὸ πάθος τῆς προστασίας τοῦ στρατοῦ, ἀπὸ τὴν ἐπικίνδυνον διάβρωσιν, τὴν ὁποίαν ἀποτελεῖ τὸ κήρυγμα τῶν ἰδικῶν μας, τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, πεποιθήσεων. Καὶ ἀπήντησεν ὁ στρατηγὸς Νικολόπουλος: «Μάλιστα εἶναι ἐξυβριστικαί». Ἐρωτᾶ ὁ κ. Πρόεδρος: «Ἐπιτρέπεται νὰ περιλαμβάνωνται τοιαῦται ἀνακοινώσεις εἰς διαταγὰς τοῦ ΓΕΣ;». Ἀπαντᾶ ὁ στρατηγὸς Νικολόπουλος: «Μόνον ὅταν τὰς ὑπογράφῃ ὁ κ. Ὑπουργός». Ὁ Πρόεδρος ἐρωτᾶ: «Σεῖς θὰ ὑπεγράφατε διαταγὰς περιεχούσας τοιαύτας ἀνακοινώσεις;». Ἀπαντᾶ ὁ στρατηγὸς Νικολόπουλος: «Ὄχι, θὰ ἔλεγα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὰς ὑπογράψῃ ἐκεῖνος». Αὐτὰ λέγει ὁ στρατηγὸς Νικολόπουλος, ὁ μάρτυς κατηγορίας, προσκληθεὶς ἀπὸ τὸν κ. Καρδαμάκην. Σήμερον εἶναι Γενικὸς Ἐπιθεωρητής. Ὁ Πρόεδρος ἐρωτᾶ: «Δηλαδή, σεῖς λέγετε ὅτι δὲν θὰ ὑπεγράφατε τοιαύτας διαταγάς, ἔστω καὶ ἐὰν σᾶς διέτασσεν ὁ Ὑπουργός;» Ἀπάντησις: «Μάλιστα, δὲν θὰ τὰς ὑπέγραφα...». Προχωροῦμεν. Ἐξετάζεται ὁ ταξίαρχος Καραμπότσης, Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς Νομαρχιῶν, μάρτυς κατηγορίας. Ἐρωτᾶ ὁ Πρόεδρος: «Ἐκοινοποιήθη ποτὲ εἰς τὰς μονάδας, εἰς τὰς πλέον σκληρὰς ὥρας τῆς Πατρίδος παρομοία διαταγή;». Ἀπαντᾶ ὁ ταξίαρχος Καραμπότσης: «Ὄχι, οὐδέποτε». Φαίνεται ὅτι τώρα, εὑρισκόμεθα εἰς τὴν σκληροτέραν ὥραν τῆς ἱστορίας, ὥστε τώρα νὰ καταστῇ δυνατὸν ὅ,τι ἦτο ἀδύνατον καθ’ ὅλην τὴν διαδρομὴν τῶν σκληρῶν καὶ ἐθνικῶν καὶ ἐσωτερικῶν ἀγώνων. Ἐξετάζεται κατόπιν ὡς μάρτυς ὁ στρατηγὸς Σειραδάκης, πρώην Ἀρχηγὸς ΓΕΣ, περιβαλλόμενος ὅπως εἶναι γνωστόν, ἀπὸ καθολικὴν ἐκτίμησιν. Ἐρωτᾶται ὑπὸ τοῦ Προέδρου: «Εἴχατε σεῖς ἐκδώσει παρομοίας διαταγάς;». Μάρτυς: «Ἡμεῖς δὲν εἴχομεν πολιτικὴν εἰς τὸ στράτευμα. Τώρα τελευταῖα γίνεται. Εἶναι νέα φροῦτα, τὰ ὁποῖα παρουσιάσθησαν». Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς, ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ἀπὸ τοῦ βήματος, ἡ ὁποία καταγγέλλει τὸν κομματισμὸν εἰς τὸν στρατόν, ἀλλὰ ὁ στρατηγὸς Σειραδάκης. Ἐρωτᾶ ὁ Πρόεδρος: «Ποία γνώμην ἔχετε δι’ αὐτὴν τὴν διαταγήν;». Ἀπάντησις: «Εἶναι ἐξοβελιστέα». Ἐρώτησις: «Σεῖς θὰ τὴν ἐκάματε;». Ἀπάντησις: «Οὐδέποτε θὰ τὸ ἔκαμνε οἱοσδήποτε ἀρχηγός». Οἱοσδήποτε, ὄχι μόνον ὁ στρατηγὸς Σειραδάκης. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι νομίζομεν ἀνάξιον ἡγέτην τοῦ στρατεύματος, τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην. Εἶναι οἱ συνάδελφοί του, οἱ λάμποντες ἀστέρες τοῦ στρατεύματος, ὅπως εἶναι ὁ στρατηγὸς Σειραδάκης. Ἐρωτᾶ ὁ Πρόεδρος: «Ἐὰν σᾶς διέτασσεν ὁ Ὑπουργός;». Ἀπάντησις: «Δὲν θὰ τὴν ὑπέγραφον ἐγὼ ὡς ἀρχηγός. Ἠμποροῦσα καὶ νὰ παραιτηθῶ. Δὲν θὰ τὸ ὑπέγραφον. Εἶναι θέμα εὐθιξίας. Ἀλλά, δυστυχῶς εἰς τὸν καιρόν μας ἡ εὐθιξία δὲν γνωρίζω τί ἔγινε». Ἔχει δίκαιον. Εἶναι ἀνεύρετος. Καὶ ὁ στρατηγὸς Σειραδάκης συνεχίζων τὴν μαρτυρίαν του, ἔφθασεν εἰς μίαν δραματικὴν ἔκκλησιν, ἡ ὁποία ἐπροκάλεσε καθολικὴν συγκίνησιν. Εἶπεν, ἀπευθυνθεὶς πρὸς τὴν Δικαιοσύνην: «Σώσατε τὸν Στρατόν». Κατέχεται ἀπὸ τὴν ἀγωνίαν τῆς τύχης τοῦ στρατοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον εἰσέβαλεν ὁ κομματισμὸς καὶ δὲν εἴμεθα ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι τὸ κραυγάζομεν, εἶναι ὁ στρατηγὸς Σειραδάκης, εἶναι οἱ πρῶτοι ἄνδρες τοῦ στρατεύματος, οἱ ὁποῖοι κατέχονται ἀπὸ ἀγωνίαν διὰ τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη καὶ κραυγάζουν μὲ τὴν πρώτην εὐκαιρίαν τῆς δημοσιότητος, ἡ ὁποία τοὺς ἐδόθη: «Σῶστε τὸν Στρατόν». Καὶ εἶναι ἡ κραυγή, ἡ ὁποία πρέπει νὰ γίνῃ κραυγὴ καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ: «Σῶστε τὸν Στρατόν». (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις. Τὰ χαρακτηριστικὰ τῆς ἀποφάσεως εἶναι δύο. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομικὸν θέμα ἐπιβεβαιώνει τὴν διάκρισιν μεταξὺ τῆς ἀρχῆς καὶ τοῦ ἀτόμου, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ πραγματικὰ περιστατικὰ ἡ ἀπόφασις ἐπαναλαμβάνει ἁπλῶς τὰς μαρτυρίας τῶν διακεκριμένων στρατηγῶν. Τὰς ὁποίας ἀκούσατε. Ὑπάρχουν, λέγει ἡ ἀπόφασις, χαρακτηρισμοὶ δριμεῖς κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ ΓΕΣ, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρχε πρόθεσις περιϋβρίσεως τῆς Ἀρχῆς. Καὶ ὅσα ἐδημοσίευσεν ἡ «Ἐλευθερία», ἀποτελοῦν ἐπανάληψιν ἰδικῶν μας κειμένων καὶ ἡ Δικαιοσύνη λέγει ὅτι εἰς αὐτὰ τὰ κείμενα δὲν ὑπάρχει πρόθεσις περιϋβρίσεως τῆς Ἀρχῆς. Ὑπάρχει ἁπλῶς αὐστηρὸς ἔλεγχος. Προσθέτει ἡ ἀπόφασις: «Τὸ περιεχόμενον τῆς διαταγῆς τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη διὰ τοὺς κ.κ. Παπανδρέου καὶ Βενιζέλον εἶναι ὑβριστικὸν καὶ ἀποτελεῖ ἀνεπίτρεπτον ἐπίθεσιν». Εἴχομεν ἕως τώρα τὸ εἰσαγγελικὸν πόρισμα, τὸ ὁποῖον ἐβεβαίωνε τὴν διαταγὴν διὰ τὴν ἔκδοσιν πλαστῶν βιβλιαρίων. Καὶ ἔχομεν τώρα τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὰ κείμενα τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη. Οὐδεὶς δικαιοῦται πλέον νὰ τολμήσῃ εἴτε ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, εἴτε ἀπὸ ὁπουδήποτε, νὰ ἀπευθύνῃ πρὸς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου τὴν κατηγορίαν ὅτι βλάπτει, ὅτι ὑπονομεύει τοὺς θεσμούς. Ὑπερασπίζομεν τοὺς θεσμούς. Δὲν τοὺς βλάπτομεν. Προσθέτει ἡ ἀπόφασις, ὅτι «δὲν συνετελέσθη τὸ ἀδίκημα τῆς περιϋβρίσεως τῆς Ἀρχῆς, ἀλλὰ ἠσκήθη ἁπλῶς ἔλεγχος δριμὺς καὶ κριτική. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἐὰν νοηθῇ ὅτι τὸ δημοσίευμα δὲν ἀποτελεῖ ἁπλοῦν ἔλεγχον καὶ κριτικήν, ὁ κατηγορούμενος δὲν ἠθέλησε νὰ θίξῃ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ ΓΕΣ ὡς Ἀρχήν». Γίνεται ἡ θεμελιώδης διάκρισις Ἀρχῆς καὶ φορέως—προσώπου, θεμελιώδης διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς Δημοκρατίας. Διότι, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ διατηρηθῇ ἡ παρεξήγησις ὅτι ἡ αὐτεπάγγελτος δίωξις στρέφεται πάντοτε ἐναντίον ἐκείνου, ὁ ὁποῖος εἶναι φορεὺς Ἀρχῆς, ἀκόμη καὶ ὅταν παρανομῇ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὅσοι μὲν εἶναι φορεῖς ἐξουσίας θὰ ἐνεθαρρύνοντο εἰς ἀσύδοτον κατάχρησιν ἐξουσίας, ἐφ’ ὅσον οἱ ἐλέγχοντες, ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ κατεδικάζοντο ἀσχέτως πρὸς τὴν ἀλήθειαν τῆς κριτικῆς τοῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον θὰ ἤσκουν. Θὰ εἴχομεν ἀφ’ ἑνὸς ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀσύδοτον κατάχρησιν ἐξουσίας καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν ἀποθάρρυνσιν τοῦ ἐλέγχου. Καὶ ὡς ἐπανειλημμένως διεκήρυξα καὶ εἶναι πασίγνωστον, οὐσία τῆς Δημοκρατίας δὲν εἶναι ἡ ὕπαρξις Κυβερνήσεως, διότι Κυβερνήσεις ὑπάρχουν εἰς ὅλα τὰ καθεστῶτα, οὐσία τῆς Δημοκρατίας εἶναι ἡ ὕπαρξις Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ἄσκησις τοῦ ἐλέγχου. Μόνον ἡ ὕπαρξις τοῦ ἐλέγχου ἐπιβεβαιώνει τὴν ὕπαρξιν Δημοκρατίας. Καὶ θὰ κατηργεῖτο κατ’ οὐσίαν ὁ ἔλεγχος, ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἡ Δημοκρατία, ἐὰν διὰ πάντα ἔλεγχον φορέως ἐξουσίας καὶ μόνον τὸ γεγονὸς τοῦ αὐστηροῦ ἐλέγχου, θὰ ἐθεωρεῖτο κολάσιμον μὲ ἀποκλεισμὸν τῆς δυνατότητος νὰ ἀποδειχθῇ ἡ ἀλήθεια τῶν περιστατικῶν. Ἰδοὺ διατὶ ἀποδίδομεν εἰς τὴν ἀπόφασιν βαρεῖαν σημασίαν. Τοῦ λοιποῦ θὰ γνωρίζουν ὅλοι, ὅτι δὲν δύναται νὰ καλύπτωνται ὄπισθεν αὐτῆς τῆς ἐπωνύμου Ἀρχῆς ἐὰν παρανομοῦν. Δὲν εἶναι ἡ Ἀρχή, ἡ ὁποία παρανομεῖ, εἶναι τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον παρανομεῖ καὶ θὰ κληθῇ αὐτὸ νὰ δώσῃ λόγον. Αὐτὸ σημαίνει καὶ Δημοκρατίαν καὶ Δικαιοσύνην. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν προχωρεῖ ἡ ἀπόφασις, δὲν θίγεται εὐθέως καὶ ἀμέσως ἡ Ἀρχή, ἀλλὰ θίγεται ὁ στρατηγὸς Καρδαμάκης, ἐκπρόσωπος τῆς Ἀρχῆς ὡς ἄτομον. Ἐλλείπει, λοιπόν, καὶ ἐν προκειμένῳ, τὸ στοιχεῖον τοῦ ἀδικήματος καὶ διὰ τοῦτο τὸ δικαστήριον ἀπαλλάσσει τὸν κατηγορούμενον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορικὴ σημασία τῆς ἀποφάσεως. Εἶναι πράγματι μήνυμα πρὸς τὴν Δημοκρατίαν ὅτι ὁ ἔλεγχος ἐνθαρρύνεται ὅταν στηρίζεται εἰς τὴν ἀλήθειαν καὶ εἶναι μήνυμα πρὸς τὸν Στρατόν ὁ ὁποῖος θὰ γνωρίζῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑποκύπτῃ εἰς οἱασδήποτε κομματικὰς ἐντολάς. Πρέπει νὰ ἐμπνέηται μόνον ἀπὸ πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ νὰ δύναται νὰ ἀρνῆται κομματικὰς ἐντολὰς ἐν ὀνόματι τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου). Ἀλλὰ τὸ καταπληκτικώτερον γεγονός, τὸ ὁποῖον ἐβεβαιώθη εἰς αὐτὴν τὴν δίκην, εἶναι ἡ κατάθεσις τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη. Ἕως τώρα ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἤρχετο ἐνώπιον ἡμῶν καὶ ἔλεγεν: «Ὁ στρατηγὸς Καρδαμάκης ἐμπνέεται ἀπὸ ἀληθῆ πατριωτισμόν, δὲν γνωρίζει τὴν διαμάχην τῶν Κομμάτων. Ὁ στρατηγὸς Καρδαμάκης ὤφειλε νὰ διαφωτίσῃ τὸ στράτευμα περὶ τῶν κινήσεων τῶν πολιτικῶν Κομμάτων καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸν ἐθνικόν του φρονηματισμόν, διατί ἀναμιγνύετε τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην εἰς τὰς ἰδικάς μας πολιτικὰς ἀντιθέσεις;». Καὶ τί ἀποκαλύπτεται σήμερον; Ἀκούσατε. (Ἐρώτησις) «Πρόεδρος: Αἱ ἀπαντήσεις καὶ αἱ δηλώσεις αἱ Κυβερνητικαὶ κοινοποιοῦνται εἰς τὸ ΓΕΣ ἐν εἴδει διαταγῶν;». Καρδαμάκης: Εἶναι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔκαμε τὰς δηλώσεις αὐτὰς καὶ διέταξε νὰ κοινοποιηθοῦν εἰς τὰς μονάδας». (Φωναὶ ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου: αἶσχος, αἶσχος). Πῶς κατεδέχθητε, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐπὶ τόσους μῆνας νὰ ἀποκρύπτετε αὐτὸ τὸ γεγονὸς ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν; Πῶς καταδέχθητε νὰ ἀποδίδετε εἰς τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην διαταγήν, τὴν ὁποίαν σεῖς ἐπεβάλατε νὰ ἐκδοθῇ; Ἰδοὺ ἡ ἀποκάλυψις. Ἰδοὺ ὅτι μετεχειρίσθητε σεῖς τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς, τὸν κομματάρχην Καρδαμάκην διὰ νὰ διαβιβάσετε εἰς τὸν στρατὸν τὰς ἰδικάς σας ἐμπαθείας. Ἀλλὰ μὲ τὴν ἰδίαν μαρτυρίαν τοῦ Καρδαμάκη ὁμολογεῖ ὁ ἴδιος ὅτι εἶναι σκεῦος κομματικὸν καὶ ὅτι ἐξετέλεσε μίαν διαταγὴν καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι μάρτυρες εἶπον ὅτι δὲν θὰ ἔστελλον τὴν διαταγὴν αὐτήν. Ἰδοὺ μία μαρτυρία, ἡ ὁποία καταδικάζει εἰς ἠθικὸν θάνατον καὶ τὸν Ὑπουργὸν καὶ τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Εἰς μάτην θὰ ἐπιζητήσετε οἱανδήποτε δικαιολογίαν. Ἡ δήλωσις αὐτή, ἡ κατάθεσις αὐτή, εἶναι ἀνέκλητος καταδίκη καὶ ὑμῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπὶ μῆνας παλαίομεν καταγγέλλοντες τὴν διάβρωσιν τοῦ στρατοῦ ἀπὸ τὸν κομματισμόν. Καὶ ἐπὶ μῆνας σεῖς ὑπερασπίζετε τὸν στρατὸν καὶ λέγετε ὅτι ἡμεῖς ἀποβλέπομεν εἰς διάβρωσιν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ σεῖς εἶσθε ὁ ἄγγελος παραστάτης τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Καὶ ἔρχεται ἡ ὥρα νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι σεῖς καπηλεύεσθε τὰς ἐνόπλους δυνάμεις καὶ χρησιμοποιεῖτε τὸν ἀρχηγὸν τοῦ στρατοῦ, τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην ὡς κομματικὸν ὄργανον πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν παθῶν σας ἐναντίον τῶν πολιτικῶν ἀντιπάλων σας (φωναὶ ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου: αἶσχος, αἶσχος). Ἐτολμήσατε προχθές, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ ἔλθετε ἐδῶ καὶ νὰ ἐπαναλαμβάνετε στρεφόμενος πρὸς ἡμᾶς, «μετανοήσατε, συνετισθῆτε, ὁμολογήσατε ὅτι ἐπταίσατε ἀπέναντι τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ ὁμολογοῦντες μετάνοιαν θὰ εἶναι δυνατὸν περίπου νὰ συγχωρηθῆτε εἰς τὴν κρίσιν τοῦ μέλλοντος». Αὐτὴ ἦτο ἡ ὑποκρισία, ἡ ἀγυρτεία τῶν ἰδικῶν σας λόγων ἀπέναντί μας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Μὲ ποῖον δικαίωμα ζητεῖτε σεῖς ἀπὸ ἡμᾶς νὰ συνετισθῶμεν; Τί ἐπράξαμεν ἡμεῖς διὰ νὰ συνετισθῶμεν; Καταλογίζομεν εἰς τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην τὰς πράξεις, τὰς ὁποίας ὁ ἴδιος ὡμολόγησε καὶ ἡ Δικαιοσύνη ἐπιβεβαιώνει. Διατί θὰ συνετισθῶμεν, διατί ἡμεῖς θὰ μετανοήσωμεν; Σεῖς ὀφείλετε νὰ συνετισθῆτε, σεῖς νὰ μετανοήσετε καὶ ὀφείλετε νὰ συνέλθετε, διότι εἶσθε ἔνοχος καὶ ἐνώπιον τῆς συνειδήσεως τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Ὁ Πρόεδρος ἐρωτᾶ τὸν κ. Καρδαμάκην: «Πρόεδρος: Εἴχατε ἔγγραφον διαταγὴν πρὸς τοῦτο; Καρδαμάκης: Εἶχον προφορικὴν ἐντολήν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐνέκρινεν ἄλλον τρόπον ἐνεργείας». Ἦτο ἀνένδοτος εἰς αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς ἐνεργείας. «Ἐφέτης: Ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ μίαν ἀνακοίνωσιν καὶ νὰ βάλῃ τὴν ὑπογραφήν του; Καρδαμάκης: Βεβαιότατα. Καὶ τὸ ἔκαμνε καθημερινῶς». Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αἱ μαρτυρίαι, αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν προχθές. Πρὸ ἡμερῶν εἶχεν ἀναγνωσθῆ ἡ διαταγὴ τοῦ νέου Ἀρχηγοῦ τοῦ Στρατοῦ, τοῦ κ. Σακελλαρίου, διὰ τῆς ὁποίας ὡμίλησε διὰ τὴν κατάστασιν παρακμῆς, διὰ τὸν κλονισμὸν τοῦ ἠθικοῦ τοῦ Στρατοῦ, τὸν ὁποῖον διεπίστωσε. Ἀνεκοινώθη πρὸς τὸ Σῶμα ἡ ἀναφορὰ τοῦ στρατηγοῦ Πρόκου, διὰ τὸν ὁποῖον ἔμαθα μετὰ τὴν ὁμιλίαν μου, ὅτι ἡ οἰκογένειά του ἀνήκει εἰς τὴν ἰδικήν σας παράταξιν καὶ πρόκειται περὶ ἐξαιρέτου ἀξιωματικοῦ, ὡς καὶ τότε εἶπον. Καὶ ὁ στρατηγὸς Πρόκος ἔδωσε χαρακτηρισμούς, οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἐδόθησαν ἀπὸ ἄλλον: Ὅτι ἔγιναν εἰς τὸν στρατὸν πράξεις ἀνέντιμοι καὶ οὐδέποτε μέχρι σήμερον ὁ στρατὸς εἶχε φθάσει εἰς τὸ ἐπίπεδον τῆς ἠθικῆς καταπτώσεως, εἰς τὸν ὁποῖον ἔφθασεν εἰς τὰς ἡμέρας σας. (Φωναί: Αἶσχος, αἶσχος).

§35Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ κατήγγειλεν ὁ στρατηγὸς Πρόκος ἐν ἐνεργείᾳ καὶ τὸν ἀπεστράτευσαν.

§36Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἠθέλησε προχθὲς ὁμιλῶν, νὰ ἐπέμβῃ καὶ εἰς τὴν ἐκκρεμοῦσαν δίκην καὶ νὰ ἐκφέρῃ γνώμην διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς «Ἐλευθερίας». Καὶ εἶπεν ὅτι, πράγματι ἡ «Ἐλευθερία» παρεποίησε τὸ κείμενον αὐτῆς τῆς «ἱστορικῆς» μεταβάσεως τοῦ κ. Κοθρῆ εἰς τὸ Ἑλσίνκυ, κατόπιν τῆς ὁποίας, ὡς εἶπον, ἐτέθη ἐν κινδύνῳ τὸ ἔθνος καὶ εἰδοποιήθη τὸ στράτευμα νὰ λάβῃ μέτρα ἀμύνης τῆς χώρας!! (Γέλωτες). Καί, εἶπεν ἀκόμη, ὅτι ἡ παραποίησις ἔγινε μὲ πρόθεσιν ἐξυβρίσεως. Καὶ ἀπαντᾷ ἡ Δικαιοσύνη: Δὲν ἔγινε παραποίησις, διότι ἐν καλῇ πίστει ἐδημοσιεύθη τὸ κείμενον, τὸ ὁποῖον ἐδόθη καὶ δὲν ἔγινε μὲ πρόθεσιν περιυβρίσεως τῆς Ἀρχῆς. Καὶ ἦτο τόσον στοιχειῶδες. Ὅταν ἐδημοσίευεν ἕνα κείμενον, μὲ τὴν αἴτησιν νὰ δοθῇ τὴν ἄλλην ἡμέραν τὸ ἀκριβὲς κείμενον, μόνον ἠλίθιος δημοσιεύει τὴν παραμονὴν παραποιημένα κείμενα, διὰ νὰ διαψευσθοῦν ἐπισήμως τὴν ἑπομένην. Ἀλλά, ἔχομεν ἐπίσης καὶ τὴν μαρτυρίαν τοῦ στρατηγοῦ Πετροπούλου, ἑνὸς ἀπὸ τοὺς λαμπροτέρους ἐκπροσώπους τοῦ στρατεύματος, ὁ ὁποῖος ἐκεῖ ὅπου ἐπολέμησε κατὰ τοῦ συμμοριτισμοῦ εἰς τὴν Μακεδονίαν, ἀκόμη ἀποτελεῖ μῦθον μὲ τὴν ἡρωϊκὴν δρᾶσιν του. Καὶ ἔχομεν τὰς καταθέσεις του, ἀπὸ τὰς ὁποίας συνάγεται ὅτι καὶ εἰς τὰς προαγωγὰς καὶ εἰς τὰς ἀποστρατεύσεις διεφώνει. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης: «Ἐὰν διεφώνει, ποὺ ὑπάρχει ἡ διαφωνία του;». Καὶ τοῦ ἔκαμα τὴν πρόκλησιν: Μόνον, ἐὰν ἀνεγράφετο, ὅτι αἱ ἀποφάσεις ἐλήφθησαν παμψηφεί, τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι καὶ ὁ Πετρόπουλος ἔμεινε σύμφωνος. Ὅταν ὅμως εἶναι βέβαιον ὅτι αἱ ἀποφάσεις ἐλήφθησαν κατὰ πλειοψηφίαν, δὲν δύναται νὰ τὸ ἰσχυρισθῇ. Καὶ εἶναι ἐπίσης πραγματικὸν γεγονός, ὅτι εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ γίνουν τοποθετήσεις στρατιωτικῶν ἐποπτῶν, ἠρνήθη τὴν ὑπογραφήν του ὁ στρατηγὸς Πετρόπουλος. Καὶ μετὰ τὰς ἐκλογάς, διότι ἀκριβῶς ἐπέδειξεν ἀνδρισμὸν καὶ αὐτοτέλειαν μεγάλην. — Ἐγνώρισα τὸν στρατηγὸν Πετρόπουλον 10 μῆνας μετὰ τὴν ἀποστράτευσίν του, δὲν τὸν ἐγνώριζα κατ’ ἐκεῖνον τὸν χρόνον — μετὰ τὰς ἐκλογὰς ἐκλήθη καὶ ἐζητήθη ἀπὸ αὐτὸν νὰ ὑποβάλῃ παραίτησιν καὶ ἀνδρικῶς ἠρνήθη. Καί, τότε, ἀπεστρατεύθη. Καὶ ἔχει προσφύγει εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει περιέλθει εἰς ἀπόλυτον ἀμηχανίαν, διότι δὲν ὑπάρχει περὶ αὐτοῦ οὐδεμία δυσμενὴς ἔκθεσις καὶ δὲν ὑπάρχει ἑπομένως τρόπος δικαιολογίας αὐτῆς τῆς αὐτεπαγγέλτου προσωπικῆς ἀποστρατεύσεως. Ἔχομεν ἑπομένως πρώτας δυνάμεις τοῦ στρατοῦ, αἱ ὁποῖαι ἐπεβεβαίωσαν καὶ τὸ γεγονὸς τῆς ἀναξιότητος τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη καὶ τὸ γεγονὸς τοῦ κομματισμοῦ εἰς τὸν στρατόν. Θλιβόμεθα βαθύτατα δι’ αὐτὰς τὰς διαπιστώσεις. Ἀλλὰ δοκιμάζομεν ἠθικὴν ἱκανοποίησιν, διότι ὁ ἀγών, τὸν ὁποῖον ἔχομεν διεξαγάγει, ἀποδεικνύει εἰς ὅλους τοὺς τιμίους ἀνθρώπους, ὅτι δὲν ἦτο ἀγὼν φθορᾶς τῶν θεσμῶν. Ἦτο ἀγὼν ὑπερασπίσεως, ἐξάρσεως τῶν θεσμῶν. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀποστολή μας καὶ εἰς τὸ παρὸν καὶ εἰς τὸ μέλλον: Δὲν θέλομεν νὰ καταστρέψωμεν. Θὰ δημιουργήσωμεν ἡμεῖς μίαν νέαν, ἀληθῆ, καλυτέραν Ἑλλάδα. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ἔχομεν ἐπίσης καὶ τὸν κ. Κανελλόπουλον. Ὁ κ. Κανελλόπουλος ἀπευθυνόμενος κατ’ αὐτὰς πρὸς ἐμὲ — εἰς τὰ πρακτικὰ διεπίστωσα τοὺς λόγους του, μοῦ εἶχον διαφύγει ὅταν ἐλέγωντο — εἶχε τὴν εὐγένειαν νὰ εἴπῃ: Ἀποκτήσατε ἐπὶ τέλους, κύριε Παπανδρέου, ὀλίγην ἀντικειμενικότητα, ἀποκτήσατε ὀλίγην σεμνότητα. Ἐχρειάσθην, νομίζει, συστάσεις του, διὰ νὰ ἀποκτήσω ὀλίγην ἀντικειμενικότητα καὶ ὀλίγην σεμνότητα; Ἔκαμε κατάχρησιν τῆς ἁβρότητος, μὲ τὴν ὁποίαν πάντοτε τοῦ φέρομαι καὶ ὡδηγήθη εἰς αὐτὴν τὴν ἀκράτειαν λόγων ἀπέναντί μου. «Ἡ μεγαλοστομία τῆς ἐπάρσεώς του — προσέθεσε — δὲν θὰ κριθῇ σοβαρὰ ἀπὸ τὴν ἱστορίαν». Ἐὰν ἐπρόκειτο ἡ ἱστορία τοῦ μέλλοντος νὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰ μυστικὰ κονδύλια τῆς ΕΡΕ, εἶναι βέβαια. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ὅπως συμβαίνει, νὰ ἐξαρτῶνται ὡρισμένοι ἀνταποκριταὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἀλλὰ ὅταν ἡ ἱστορία γίνῃ ἱστορία θὰ σημειώσῃ ὅτι σήμερον, μὲ τὸν ἰδικόν μας ἀγῶνα, ἱστορίαν δημιουργοῦμεν. Διότι, εἰς μίαν κρίσιμον ὥραν τῆς ἑλληνικῆς πολιτικῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐφαίνετο ἀναπόφευκτος ἡ πόλωσις, ὑψώσαμεν τὴν σημαίαν τῆς ἀληθοῦς Δημοκρατίας, ἐστερεώσαμεν τὸ ἠθικὸν τῶν ὀπαδῶν μας, συνεγείραμεν ὅλους, ὅσους πιστεύουν εἰς τὴν ἀληθῆ Δημοκρατίαν καὶ προπαντὸς τὴν νεότητα, ἡ ὁποία δονεῖται ἀπὸ ἐνθουσιασμὸν καὶ στρατεύεται κάτω ἀπὸ τὴν σημαίαν μας. Καὶ προσεφέραμεν μίαν ἱστορικὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν καὶ σήμερον ἡ κοινὴ συνείδησις καὶ περισσότερον εἰς τὸ μέλλον, θὰ ἀναγνωρίσῃ, ἀποδίδουσα πλήρη δικαιοσύνη. (Χειροκροτήματα). Κρίνων τὴν τελευταίαν μας ἀπόφασιν, τὴν σχετικὴν πρὸς τὴν συμμετοχὴν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς ἀναθεωρήσεως, ὁ κ. Κανελλόπουλος εἶπε,—τὸ εἶχεν ἐφεύρει καὶ ἦτο τὸ μυστικὸν ὅπλον του εἰς τὴν τελευταίαν του ὁμιλίαν. Συνήλθατε οἱ τῆς Ε.Κ. καὶ συνεσκέφθητε νὰ ἐφεύρητε μίαν νέαν ἀφορμὴν ὕβρεων καὶ ηὕρατε αὐτὴν τὴν ἀφορμήν. Δὲν γνωρίζω πόθεν ἀντλεῖ τὰ παραδείγματα αὐτῆς τῆς μικρότητος τῶν συλλογισμῶν καὶ τῶν φράσεων. Ἀλλὰ αὐτὰ δὲν εἶναι ἰδικά μας. Ἡμεῖς ἐμπνεόμεθα ἀπὸ τὸ αἴσθημα μιᾶς ἱστορικῆς εὐθύνης. Καὶ ἐὰν ὠρθώσαμεν τὸ ἀνάστημα καὶ ἠρνήθημεν αὐτὴν τὴν συμμετοχήν, ἐξηγήσαμεν τοὺς βαρεῖς λόγους, οἱ ὁποῖοι τὸ ἐπέβαλον. Ἐξηγήσαμεν πρῶτον τοὺς νομικοὺς λόγους. Καὶ ἀπορῶ εἰλικρινῶς, διὰ ὁμιλητὰς διακεκριμένους διὰ καλὴν πίστιν, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν ἔδωσαν ἐπαρκῆ προσοχήν, ὥστε νὰ ὑποστηρίξουν, ὅτι παραιτούμενοι βουλευταί, δύνανται νὰ ἐπαναδιορισθοῦν. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, παρῃτημένοι βουλευταὶ ἀντικαθίστανται, δὲν ἐπαναδιορίζονται. Αὐτὰ λέγει ὁ Κανονισμός. Πέραν αὐτοῦ, ὁ κ. Κανελλόπουλος ἐχαιρέτισε τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. συνηντήθη μὲ τὴν Ε.Δ.Α., διότι τότε ἡ Ε.Δ.Α. διεφώνησε πρὸς ἡμᾶς. Ὅταν συμφωνῇ ἡ Ε. Δ.Α. μὲ ἡμᾶς εἴμεθα συνοδοιπόροι. Ὅταν διαφωνῇ, ἐγκαταλειπόμεθα μόνοι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει συνέβη νὰ γίνῃ μία συνοδοιπορία Ε.Ρ.Ε. — Ε.Δ.Α. Ἀναμένομεν τὴν πορείαν... (Χειροκροτήματα — γέλωτες). Αὐτὸς ἦτο ὁ νομικὸς λόγος, ὁ πρῶτος, ὁ αὐτονόητος, καθ’ ἡμᾶς. Ἦτο κατόπιν ὁ πολιτικὸς λόγος. Εἰς μίαν περίοδον ἀνωμαλίας δὲν ἀποφασίζεται ἀναθεώρησις. Ἡ ἀναθεώρησις ἀποφασίζεται εἰς μίαν περίοδον ἠρεμίας, διότι τότε ἀποβλέπει εἰς μίαν στερέωσιν τῆς ὁμαλότητος. Εἰς περίοδον ἀνωμαλίας ἀπόφασις ἀναθεωρήσεως σημαίνει, ὅτι σπείρονται ἄνεμοι διὰ νὰ θερισθοῦν θύελλαι. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν δὲν ἀποτελεῖ ὑπηρεσίαν. Ἀποτελεῖ κίνδυνον διὰ τὴν χώραν. Καὶ ὑπῆρξεν ὁ τρίτος, ὁ ἠθικὸς λόγος, τὸν ὁποῖον ἀνεπτύξαμεν. Ὅταν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. διεκήρυξεν, ὅτι δὲν ἀεροβατεῖ καὶ ὅταν, ἐνῷ γνωρίζει, ὅτι σήμερον δὲν διαθέτει τὸν ἀριθμόν, ἐν τούτοις εἶναι βέβαιος, ὅτι ἐν τῇ πορείᾳ τοῦ ἀγῶνος θὰ τὸν διαθέσῃ, τοῦτο ἀποτελεῖ ἠθικὴν πρόκλησιν. Καὶ εἶχον κἄθε καθῆκον, εἶχον κἄθε χρέος, εἶχον κἄθε δικαίωμα, ὅλοι οἱ βουλευταὶ αὐτοπροσώπως νὰ ἀπαντήσουν: Οὐδέποτε. (Χειροκροτήματα). Ἰδοὺ διατὶ καὶ οἱ ἠθικοὶ καὶ οἱ πολιτικοὶ καὶ οἱ ἐθνικοὶ λόγοι ἐπέβαλον τὴν ἀπόφασίν μας. Δὲν ἦσαν ἑπομένως ἀποτέλεσμα ἑνὸς μυστικοσυμβουλίου διὰ τὴν ἐφεύρεσιν ἑνὸς προβλήματος, μιᾶς προφάσεως ἐπιθέσεως, νὰ ἐφεύρωμεν μίαν ὕβριν. Διὰ νὰ γίνωμεν ὑβρισταὶ καὶ νὰ ὀνομάσωμεν τοὺς ἄλλους ὑβριστάς. Αὐτὸ εἶναι τὸ κύκλωμα τῆς ἀνακαλύψεως τοῦ κ. Κανελλοπούλου. Κατώρθωσε ψυχαναλυτικῶς νὰ μᾶς ἀνακαλύψῃ. Ἀνεκάλυψε, ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον κατωρθώσαμεν νὰ κατασκευάσωμεν τὴν προχθεσινὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Οὐδεὶς τρόπος ὑπάρχει, μὲ τοιαῦτα μέσα, κατανοήσεως τῆς ἰδικῆς μας παρατάξεως. Δὲν χρειάζεται καμμία ἀνακάλυψις καὶ καμμία βαθυτέρα διείσδυσις. Ὅσα κηρύττομεν εἶναι ἀληθῆ. Δὲν ἔχομεν κανένα λόγον συγκαλύψεως τῶν σκοπῶν. Ὑψώσαμεν τὴν σημαίαν τῆς Δημοκρατίας καὶ θὰ τὴν τιμήσωμεν μέχρι τῆς Νίκης. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ εἶδον καὶ εἰς μίαν προηγουμένην συνεδρίασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν συνέπεσε νὰ ἀπουσιάζω, ὅτι ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἐπίσης καὶ τότε, προκειμένου περὶ τοῦ διϋλιστηρίου, ἀπευθυνόμενος πρὸς ἐμὲ ἀπόντα εἶπεν: «Ποῖον εἶναι τὸ λάθος, κύριε Παπανδρέου; Εἴπατε, ὅτι δὲν εἶναι μόνον πνευματικόν. Διατὶ δὲν ἔχετε τὸ θάρρος νὰ ἀποσαφηνίσητε τὰς ἐπικρίσεις σας, διατὶ ἀρκεῖσθε μόνον εἰς μίαν ρετσινιάν;» Ἀπορῶ διὰ τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἀπηύθυνεν. Εἴχομεν τὸ θάρρος νὰ εἴπωμεν ὁλόκληρον τὴν ἀλήθειαν. Ἀπὸ τοῦ βήματος κατηγγείλαμεν, καὶ συνάδελφοί μου ἐπίσης, ὅτι μὲ τὴν σύμβασιν αὐτὴν τοῦ κρατικοῦ διϋλιστηρίου προσφέρονται εἰς τὸν ἀνάδοχον κέρδη μεταξὺ 2 καὶ 3 δισεκατομμυρίων. Τί ἐπὶ πλέον σαφέστερον ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπω; Καὶ εἶπον ἀκόμη, ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας μόνον κρατικὸν διϋλιστήριον ἐπιβάλλεται, διότι προσφέρει καὶ τὰς τρεῖς ὑπηρεσίας, ἤτοι εὐθηνὴν ἀγορὰν πετρελαίου, δυνατότητα ἀνταλλαγῶν ἀπεριορίστως, χάριν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ δυνατότητα εὐθηνοῦ πετρελαίου, εὐθηνῶν καυσίμων διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Καὶ εἶπε τότε ὁ κ. Παπαληγούρας: «Ἡ πορεία τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς εἶναι, ὅτι τὰ κρατικὰ διϋλιστήρια ἐγκαταλείπονται». Αὐτὸ εἶναι ἀνακριβές. Ἡ STANDAR OIL πρὸ δύο μηνῶν ἀπηύθυνεν εἰς τὸ Στέϊτ Ντιπάρτμεντ ἔγγραφον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρει, ὅτι εἰς τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς τὰ ἰδιωτικὰ διϋλιστήρια ἀνέρχονται εἰς 65% καὶ προβλέπεται, ὅτι ἕως τὸ 1965 θὰ περιορισθοῦν εἰς τὸ 49%. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ Κρατικοῦ διϋλιστηρίου παρέχει ὅλας ἀνεξαιρέτως τὰς ἐγγυήσεις καὶ μὲ τὴν βάσιν αὐτὴν τῶν εὐθηνῶν καυσίμων εἶναι δυνατὸν νὰ θεμελιωθοῦν ὅλα τὰ ἄλλα ἔργα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Ἰδού, λοιπόν, κύριε Κανελλόπουλε, ἰδού, ὅτι εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα, ἡμεῖς ὑπήρξαμεν ἀπολύτως σαφεῖς. Καὶ τί ἐπροτείναμεν; Ἐπροτείναμεν Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν. Ἔχομεν, ἑπομένως, τὸ θάρρος ἡμεῖς νὰ καταλογίζωμεν εὐθύνας, σεῖς δὲν ἔχετε τὸ θάρρος νὰ ἀποδεχθῆτε τὴν πρότασιν τῆς Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς. (Χειροκροτήματα). Εἶπεν, ἐπίσης, ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὅτι θὰ κτυπήσωμεν τὸ κεφάλι μας εἰς τὸν τοῖχον, διότι ὁ λαὸς εἶναι ἐναντίον μας. Ἀφοῦ εἶσθε βέβαιοι, διατί δὲν μᾶς κάμετε νὰ κτυπήσωμεν τὸ κεφάλι εἰς τὸν τοῖχον, ἀφοῦ τὸ ζητοῦμε τόσον ἐπιμόνως; (Χειροκροτήματα). Διεκηρύξατε, ὅτι τὸ σημερινὸν Σύνταγμα εἶναι τροχοπέδη καὶ ἐμποδίζει καὶ τὴν λειτουργίαν τῆς κρατικῆς μηχανῆς καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Ὁμολογεῖτε, ὅτι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ προχωρήσητε εἰς τὸ ἔργον σας, χωρὶς τὴν μεταρρύθμισιν αὐτήν. Ἀφοῦ τὴν ἐπηγγέλθητε καὶ ἀφοῦ διαπιστώνετε, ὅτι δὲν ἔχετε τὸν ἀριθμόν, διατὶ δὲν συνάγετε τὸ συμπέρασμα, διὰ νὰ εἶσθε συνεπεῖς πρὸς τὰς ἰδικάς σας ἐπαγγελίας, ὅτι πρέπει νὰ στραφῆτε πρὸς τὸν λαὸν καὶ νὰ ζητήσητε ἐπηυξημένην ἐμπιστοσύνην, διὰ νὰ πραγματοποιήσητε τὸ ἰδικόν σας πρόγραμμα; Ἐθέσατε σεῖς πολιτικὸν θέμα καὶ τώρα τρομοκρατεῖσθε ἐνώπιον τοῦ πολιτικοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον οἱ ἴδιοι ἐθέσατε. Εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ θὰ γίνουν μετὰ 2½ ἔτη. Ἐὰν ἐνόμισεν, ὅτι μὲ αὐτὴν τὴν ἀπειλὴν μᾶς ἐκφοβίζει, θὰ πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὁ χρόνος παρέρχεται, δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι βλαπτόμεθα, ἡμεῖς συνεχῶς ἀνερχόμεθα, τὸ Ἔθνος βλάπτεται καὶ ἐν ὀνόματι τοῦ Ἔθνους ζητοῦμεν τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ὁμαλότητος. (Χειροκροτήματα). Θὰ συνεχίσωμεν ἡμεῖς τὸν ἀγῶνα μὲ ἀναπεπταμένην τὴν σημαίαν τῶν μεγάλων ἰδανικῶν μας καὶ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ὁ λαὸς εἰς τὴν μεγάλην του πλειοψηφίαν θὰ μᾶς δώσῃ πλήρη ἀνταπόκρισιν. Καὶ εἴμεθα, ἐπίσης, βέβαιοι, ὅτι αἱ ἐκδηλώσεις τοῦ λαοῦ θὰ πείσουν, ὅτι τὸ κυρίαρχον αἴτημά του εἶναι ἡ ἀποκατάστασις τῆς ὁμαλότητος, ἡ ἐπιβολὴ τῆς ἰδικῆς του θελήσεως καὶ εἰς τὴν ἐπιβολὴν αὐτὴν θὰ ὑποκύψητε, διότι εἰς τὴν Δημοκρατίαν ὁ λαὸς ὁ κυρίαρχος ἀποφασίζει. Θὰ ὑψώσωμεν τὴν σημαίαν τοῦ ἀγῶνος καὶ θὰ ἐπαναλάβωμεν τὸ ἴδιον κήρυγμα, τὸ ὁποῖον ἐκηρύξαμε καὶ εἰς τὸν Λίβανον, μαχόμενοι τότε κατὰ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Καὶ σήμερον μαχόμενοι κατὰ τῆς ὁλοκληρωτικῆς δεξιᾶς: «Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν κάμνει ἐπιλογὴν τυράννων. Ἀρνεῖται τὴν τυραννίαν». (Χειροκροτήματα). Καὶ ὅπως καὶ τότε, τοιουτοτρόπως καὶ σήμερον ἡ Δημοκρατία θὰ νικήσῃ. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§38Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, εἰς τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον ἐξεφώνησεν ὁ κ. Παπανδρέου, πρὸς τὸν ὁποῖον ἐγὼ θὰ ἐξακολουθῶ νὰ ἀπονέμω τὴν τιμήν, τὴν ὁποίαν ἀπένεμον καὶ πρίν, καὶ τὸν τίτλον τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, τὸν ὁποῖον κατέχει...

§39Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀνταπόδοσις ἦτο. Ἀναγνώσατε τὰ κείμενά σας.

§40Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). ... θὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως.

§41Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, παρῃτήθη;

§42Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν γίνῃ καὶ ἑτέρα διακοπή, θὰ κατέλθω τοῦ βήματος, ἀφοῦ εἴπω πρὸς τοὺς κυρίους συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἐνῷ ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ψυχικὴν δύναμιν νὰ ἀκούωμεν τὰ πάντα, οἱ κύριοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου στεροῦνται καὶ τῆς στοιχειώδους ψυχικῆς δυνάμεως, νὰ ἀκούσουν τὴν ἀλήθειαν.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι βουλευταί, νὰ τονίσω πρὸς ὑμᾶς τὸ ἑξῆς: Ἐνῷ ἠκούσθη παρ’ ὅλων μὲ θρησκευτικὴν εὐλάβειαν ὁ λόγος τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, διατὶ δὲν θὰ ἠθέλατε νὰ ἀκουσθῇ μὲ τὴν ἰδίαν θρησκευτικὴν εὐλάβειαν καὶ ὁ λόγος τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως;

§44Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσ.). Ἐπαναλαμβάνω, λοιπόν, ὅτι εἰς τὸν λόγον τοῦ κ. Παπανδρέου θὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἀπαντήσῃ, δηλαδή, εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, τὴν ἀφορῶσαν τὰ στρατιωτικὰ θέματα καὶ ἐνδεχομένως, λαμβάνων ἀργότερον τὸν λόγον, θὰ ἀπαντήσῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Δὲν θὰ ἀνηρχόμην εἰς τὸ βῆμα, ἐὰν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὁ ὁποῖος ἀναγινώσκων καὶ πάλιν τὰ πρακτικά, θὰ ἴδῃ, ὅτι τὸν ἀποκαλῶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον σχεδὸν συνεχῶς καὶ μόνον κατ’ ἐξαίρεσιν τὸν ὠνόμασα μὲ τὸ ὄνομά του, τὸ ὁποῖον τοῦ δίδει, ἄλλωστε, τὸ δικαίωμα νὰ εἶναι ὑπερήφανος, δὲν θὰ ἀνηρχόμην, λέγω, εἰς τὸ βῆμα, ἐὰν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου δὲν προέβαινεν εἰς μίαν προσωπικὴν δριμυτάτην ἐπίθεσιν ἐναντίον μου. Ἐν πρώτοις, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐνόμισεν, ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ κάμῃ ἕνα ἔμμεσον ὑπαινιγμόν, ὁ ὁποῖος ἀφεώρα τὰ Πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. Εἶπεν, ὅτι εἰς τὰ πρακτικὰ εἶδεν, ἐνῷ δὲν τὰς εἶχεν ἀκούσει, δύο λέξεις, τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησα. Τὸν παρακαλῶ καὶ τὸν προκαλῶ νὰ δώσῃ ἐντολὴν εἰς τὸν γραμματέα του, νὰ ζητήσῃ τὰ ἐστενογραφημένα, τὰ χειρόγραφα, ὁπότε θὰ διαπιστώσῃ, ὅτι αἱ λέξεις συνελήφθησαν κατ’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν τρόπον ἀπὸ τὰ ὦτα τῶν στενογράφων. Καὶ θὰ τὸν παρακαλέσω, νὰ συγκρίνῃ τὰ ἰδικά μου ἐστενογραφημένα, μὲ πολλὰ ἐκ τῶν ἰδικῶν του. Αἱ λέξεις ἐλέχθησαν, ἀλλὰ δὲν εἶχον οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν, ἀπόψε, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Καὶ οὕτω, αὔριον, θὰ δοθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι αἱ λέξεις τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησα περὶ ἀντικειμενικότητος καὶ σεμνότητος, εἶχον σχέσιν μὲ ὅσα ἀπόψε εἶπε. Καὶ δὲν εἶπεν, ἐνῷ ὤφειλε νὰ ἔχῃ τὴν εἰλικρίνειαν νὰ εἴπῃ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι ἠμφισβήτησα τὴν ἀντικειμενικότητα, τὴν ὁποίαν ἐνόμισεν ὅτι ἐπέδειξε κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του τῆς παρελθούσης ἑβδομάδος καὶ ἠμφισβήτησα τὴν σεμνότητα, τὴν ὁποίαν ὤφειλε νὰ ἐπιδείξῃ, ὡς πρὸς τὰ γεγονότα τοῦ 1944. Ὅτι ἠμφισβήτησα τὰς δύο αὐτὰς ἰδιότητας, ἐν σχέσει, οὐχὶ μὲ τὸν κ. Καρδαμάκην ἢ μὲ τὸν στρατόν, ἢ μὲ οἱοδήποτε θέμα τοῦ παρόντος, ἀλλὰ ἐν σχέσει, ἀφ’ ἑνὸς μὲν μὲ τὸ παρελθόν, τοῦ 1910–1922, ἀφ’ ἑτέρου δέ, μὲ τὰ γεγονότα τοῦ 1944. Ποῖος ἐκ τῶν ἀκροατῶν, ἀκούων ἀπόψε τὸν κ. Παπανδρέου, τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῇ, ὅτι ἡ ἐπίθεσις, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔκαμεν, ἀφεώρα, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ναὶ μὲν εἶπον, ἀλλὰ ἐν συνδυασμῷ μὲ γεγονότα πολὺ παλαιὰ καὶ ξένα πρὸς τὸ παρόν; Καὶ αὔριον, ὁ ἀναγνώστης, θὰ νομίσῃ, ποῖος ξεύρει, ἐν σχέσει πρὸς τὸ θέμα, συνδεόμενον πρὸς τὸ παρόν, ἠμφεσβήτησα τὴν ἀντικειμενικότητα καὶ τὴν σεμνότητα τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. Τὴν μὲν ἀντικειμενικότητα ἔναντι τῶν γεγονότων τοῦ 1910–1922 τὴν ἠμφισβήτησα, διότι ἐγὼ προσωπικῶς τὴν ἔχω ἀσυνήθη εἰς τὴν ζωήν μου ἀπὸ τοῦ ἔτους 1932, εἰς σειρὰν παραδόσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμα εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ὅταν ὡμίλησα, καὶ περὶ τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ περὶ τοῦ Δημητρίου Γούναρη, ἀπονέμων τὴν αὐτὴν καὶ πρὸς τοὺς δύο τιμήν. Ἔχω, λοιπόν, τὸ δικαίωμα νὰ ἀμφισβητήσω τὴν ἀντικειμενικότητα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, ὅταν ὁμιλοῦν περὶ ἀνδρῶν, συνδεομένων τόσον στενῶς μὲ ὡρισμένους ἐξ ἡμῶν, δὲν ἐπαναλαμβάνουν οὔτε ὅσα αὐτὸς οὗτος ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος εἶπε περὶ ἐκείνων. Καὶ βεβαίως ἠμφισβήτησα τὴν ἀντικειμενικότητα τοῦ κ. Παπανδρέου, διότι παρὰ τοὺς προσωπικοὺς δεσμούς μας καὶ τὴν παλαιὰν στενὴν συνεργασίαν, οὐδέποτε ἠθέλησε νὰ εἴπῃ, οὔτε τὸ ⅒, ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος εἶπε τὸ 1932. Καὶ ἠμφισβήτησα, χρησιμοποιήσας λέξιν, τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιήσω, τὴν ἀπόλυτον, καὶ ὡς πρὸς τὸ 1944, ἀντικειμενικότητα τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. Δὲν ἀρνοῦμαι τὸ ἔργον τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἀλλὰ ὤφειλα νὰ τοῦ εἴπω καὶ ἐπαναλαμβάνω ἀπόψε, ὅτι ὁσονδήποτε σπουδαῖον καὶ μέγα —ὅπως πάντοτε τὸ ἀνεγνώρισα— ὑπῆρξε τὸ ἔργον του κατὰ τὸ 1944, κάποιοι ἄλλοι εἶχον, ἐπίσης, ἐργασθῆ καὶ εἰδικώτερον κἄποιος, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται πλησίον του, ὁ κ. Σοφοκλῆς Βενιζέλος, ὁ ὁποῖος — καὶ τὸ εἶπον τοῦτο καὶ πρὸ ἑβδομάδος— εἶχε καταστείλει τὸ κίνημα, καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ μονοπώλησις τῶν γεγονότων τοῦ 1944, τῶν σωτηρίων γεγονότων, καθ’ ὃν τρόπον ἐπεχείρησε τὴν μονοπώλησίν του, ὁ κ. Γ. Παπανδρέου. Αὐτὰ εἶπον, κύριοι, πρὸ ἑβδομάδος καὶ ἤμην ὑποχρεωμένος ἀπόψε νὰ τὰ ἐπαναλάβω. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δημιουργηθῇ ἡ σύγχυσις, τὴν ὁποίαν, ἠθέλησεν, ἐνδεχομένως καὶ σκοπίμως, νὰ προκαλέσῃ ἀπόψε ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὁμιλήσας περὶ ἐμοῦ καθ’ ὃν τρόπον ὡμίλησε καὶ καυτηριάσας τὰς δύο λέξεις, τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησα —τὴν δευτέραν τῶν ὁποίων κακῶς πράγματι ἔπραξα χρησιμοποιήσας πρὸ ἡμερῶν— καυτηριάσας τὰς δύο λέξεις, ὡσὰν νὰ εἶχον σχέσιν μὲ τὸ παρόν, ἐνῷ εἶχον σχέσιν μὲ τὸ ἀπώτερον παρελθόν, ἔναντι τοῦ ὁποίου ἔχω ἀνέκαθεν ἐπιδείξει πλήρη ἀντικειμενικότητα, ἂν καὶ βαρύτατα πλήγματα ὑπέστην εἰς τὸν ἄμεσον κύκλον τῆς οἰκογενείας μου, ἐνῷ ὁ κ. Παπανδρέου, οὐδεμίαν, ὡς πρὸς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἀντικειμενικότητα ἐπέδειξε. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ 1944, θὰ εἶχον κἄθε λόγον νὰ συμμερισθῶ μόνον τὴν τιμήν, τὴν ὁποίαν διεκδικεῖ ὑπὲρ ἑαυτοῦ ὁ κ. Παπανδρέου, διότι ὑπῆρξα συνεργάτης του καὶ ἐγνώρισα καὶ τοὺς μόχθους του καὶ εἶδον καὶ τὰς μεγάλας καὶ ἐπιτυχεῖς προσπαθείας, εἰς τὰς ὁποίας προέβη. Ἀλλὰ τὸ ὅτι ἤμην μέλος τῆς Κυβερνήσεώς του, ἐνῷ δὲν ἤμην μέλος τῆς ἀμέσως προηγηθείσης Κυβερνήσεως τοῦ κ. Βενιζέλου, ἡ ὁποία μὲ τὸν ναύαρχον Βούλγαρην κατέστειλε τὸ κίνημα, αὐτὸ δὲν μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ μὴ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἐκτὸς ἡμῶν, ἐκτὸς τοῦ κ. Παπανδρέου, κατὰ κύριον λόγον καὶ κατά τινα τρόπον καὶ ἐμοῦ, ὑπάρχουν καὶ τίνες ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἐπρωτοστάτησαν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κατὰ τρόπον ἀποτελεσματικὸν διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ Ἔθνους. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις. Κύριοι, ἀπόψε ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἀνέμιξε τὰ πάντα. Καὶ τὰ ἀνέμιξε κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ἐστερεῖτο τῆς συνήθους ἀρχιτεκτονικῆς σειρᾶς συλλογισμῶν, ἡ ὁποία τὸν διακρίνει. Ἐνῷ ὡμίλει περὶ τῆς δίκης, περὶ τοῦ Καρδαμάκη, περὶ διαφόρων στρατηγῶν, ἦλθεν εἰς τὸ θέμα τὸ καθαρῶς προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἐμέ, ἐδημιούργησε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἔγραψα, ὅτι διώρθωσα τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, ὅτι προσέθεσα λέξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν προσετέθησαν, ἀλλὰ ἐλέχθησαν καὶ μετεπήδησεν ἀπὸ τὰς δύο αὐτὰς λέξεις, αἱ ὁποῖαι οὐδεμίαν σχέσιν εἶχον μὲ τὸν στρατὸν ἢ μὲ τὸ παρόν, μετεπήδησεν εἰς τὸ διϋλιστήριον. Ὁμολογῶ, ὅτι αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν ἄσκησιν ἐλέγχου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν συλλάβω, ὡς ὀρθὴν καὶ ὡς θεμιτήν, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Κανονισμοῦ. Διότι σήμερον συζητεῖται ὡρισμένη ἐπερώτησις. Ἡ ἐπερώτησις δὲν ἀφορᾷ τὸ διϋλιστήριον. Καὶ δὲν ἦτο κατ’ ἐμὲ ἐπιτετραμμένον νὰ ἀνοίξῃ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς ὁ κ. Παπανδρέου διὰ νὰ ἀναζητήσῃ τί πρὸ δύο μηνῶν εἶπεν ὁ Κανελλόπουλος περὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἐξ ἀφορμῆς ἄλλου θέματος, τελείως διαφόρου πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν. Δὲν νομίζω, ὅτι αὐτὸ ἦτο καλὸν παράδειγμα, τὸ ὁποῖον παλαιότατος Κοινοβουλευτικὸς ἔδωσεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Δὲν πρόκειται νὰ τὸν ἀκολουθήσω καὶ νὰ παρασυρθῶ εἰς τὸ νὰ ἀνοίξω συζήτησιν περὶ διϋλιστηρίου. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, νομίζω, ὅτι αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ βολαί, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, γίνονται ἐν πολλοῖς, ἐν συνειδήσει τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ τηρήσῃ καὶ θὰ σεβασθῇ τὸν Κανονισμὸν καὶ γίνονται διὰ νὰ μείνουν ἁπλῶς βολαί, ριπτόμεναι μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ πληγώσουν καὶ νὰ πλήξουν καὶ οὐδόλως συνιστοῦν, νομίζω, σοβαρὰν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀντιπολίτευσιν. Ἀνέμιξεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τὰ σημαντικὰ ἐκεῖνα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ εἶχον φοβερὰς συνεπείας ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς, τὰ ἐκτυλιχθέντα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, πάλιν ἀσχέτως μὲ τὸ ζήτημα τοῦ Καρδαμάκη καὶ τοῦ στρατοῦ, ἐξ ἀφορμῆς τῆς, ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἀναγραφῆς καὶ ὀνομάτων τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἰς τὸν κατάλογον τῶν μελῶν τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς. Καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα οὐδεμίαν σχέσιν εἶχε μὲ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν. Ὅλα αὐτὰ ἀποδεικνύουν ἔλλειψιν ἐπαρκῶν ἐπιχειρημάτων, ἔλλειψιν ἐπαρκῶν ὅπλων καὶ τὴν προσπάθειαν χρησιμοποιήσεως ὅλων τῶν δυνατῶν μέσων, ἀκόμη καὶ ὅπλων ἀρχαίων καὶ ἀχρήστων διὰ τὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἀπαντήσω μόνον μὲ ὀλίγας φράσεις εἰς τὴν νέαν ἐπίθεσιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, σχετικῶς μὲ τὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν ἐτήρησεν ὁ ἴδιος καὶ ὅλα τὰ μέλη τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐνεργείας τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ἡ ἀπάντησις ἐδόθη ὑπὸ τῶν ἰδίων. Ἐσιώπησαν ἀπὸ τὴν ἑπομένην. Καὶ ἐνῷ εἶχον ἀπειλήσει, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶχε κάμει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ ἐμμέσως ἡ Κυβέρνησις, ἦτο κἄτι τὸ ἀνήκουστον, καὶ εἶχον ἀπειλήσει, ὅτι θὰ σημειωθοῦν γεγονότα, θὰ ὑπάρξουσιν συνέπειαι, ἡ μόνη συνέπεια ὑπῆρξεν ἡ σιωπὴ τῶν κυρίων τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, εἶδον πόσον ἐσφαλμένη ἦτο ἡ βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστήριξαν τὴν ἐπίθεσιν ἐκείνην, ἐπίθεσιν, ἡ ὁποία εἶχε προσχεδιασθῆ μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ γίνῃ, χωρὶς ἐπαρκῶς νὰ σκεφθοῦν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν πράγματι αἴτια διὰ νὰ προβοῦν εἰς τὴν ἐπίθεσιν. Ἡ ἐπίθεσις, λοιπόν, εἶχε προσχεδιασθῆ. Καὶ δὲν ἐχρειάζετο, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, καμμία ψυχαναλυτικὴ ἐκ μέρους μου ἱκανότης ἢ ἀνεπάρκεια —διότι βεβαίως τὴν ψυχαναλυτικήν μου ἱκανότητα θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ τὴν χαρακτηρίσῃ ὡς ἀνεπαρκῆ, διότι δὲν εἶμαι ψυχαναλυτὴς καὶ ἰατρὸς— δὲν ἐχρειάζετο καμμίαν ψυχαναλυτικὴ ἱκανότης διὰ νὰ ἀντιληφθῶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγένετο. Βεβαίως συνῆλθεν, ὅπως συνέρχωνται ἑκάστοτε, διὰ νὰ ἐφεύρουν λόγους, οἱ ὁποῖοι θὰ δικαιολογήσουν τὴν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἢ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς ἐν προκειμένῳ, ἐπίθεσίν των. Καὶ ἠστόχησαν. Βεβαίως ἐθλίβησαν διότι ἠστόχησαν. Καὶ ἀπόψε ὁλόκληρος ὁ ἐπίλογος τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἦτο συνάρτησις τῆς βαρείας ἀπογοητεύσεως, ἡ ὁποία τὸν ἐκυρίευσε μετὰ τὴν ἀποτυχίαν τῆς πράγματι μωρᾶς ἐκείνης ἐπιθέσεως. Καὶ ὅσον...

§45ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μωρᾶς;

§46Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μάλιστα, πολιτικῶς μωρᾶς. Σεῖς λέτε, ὅτι ὑπῆρξε καὶ ἀνεντιμότης ἀκόμη εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Νὰ μὴ τονίσωμεν ἡμεῖς τὴν ἔλλειψιν ὀρθῆς κρίσεως;

§47Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κἄποιος εἶπε καὶ «κάτω οἱ κλέφτες».

§48Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ παρακαλέσω, κ. Διαμαντόπουλε, νὰ κινήσητε τὴν οἱανδήποτε κοινοβουλευτικὴν διαδικασίαν εἰς βάρος μου, διὰ νὰ ἀποκαλυφθῇ τί ἔχω διαπράξει. Ἐὰν ὑπάρξῃ καὶ ἕνας βουλευτής, ὁ ὁποῖος θὰ θελήσῃ νὰ τὴν κινήσῃ, θὰ δεχθῶ ἀμέσως νὰ κινηθῇ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ὀνομάζῃ κανεὶς μίαν πρᾶξιν μωράν, τὴν χαρακτηρίζει βάσει τοῦ ἀποτελέσματος τὸ ὁποῖον εἶχεν. Ὅταν εἶναι ἄσκοπος, ὅταν εἶναι ἐστερημένη σοβαρότητος, ὅταν δὲν ἔχῃ ἀποτέλεσμα, ὅταν ἑνώνῃ ὁλόκληρον τὴν Βουλὴν ἐναντίον, δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ εἶναι ἐσφαλμένη καὶ λογικῶς κενή, ἄρα μωρά. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ πέραν αὐτοῦ, οἱαδήποτε δικαιολογία καὶ ἂν δίδεται ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἔντονος, ζωηρὰ καὶ μεγαλόστομος, σχετικῶς μὲ τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν εἶχον ἐν ὀνόματι τοῦ Ἔθνους οἱ κύριοι, οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, νὰ ὑπογράψουν ὅλοι, ὁσονδήποτε μεγαλόστομος καὶ ζωηρὰ καὶ ἂν εἶναι ἡ προσπάθεια τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι αὐτὸ εἶναι φαινόμενον σύνηθες ἢ δὲν εἶναι μὲν σύνηθες, ἀλλ’ ἦτο δικαιολογημένον λόγῳ τῆς ἐξαιρετικῆς ἐθνικῆς περιστάσεως ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη, δὲν θὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι τὸ φαινόμενον ὑπῆρξε φυσικὸν καὶ κανονικόν. Ἀκόμη καὶ αἱ ἐντονώτεραι ἐθνικαὶ διακηρύξεις τῶν Κομμάτων δὲν ἐγένοντο ποτὲ ἀπὸ τῆς ἐγκαινιάσεως τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ εἰς τὴν χώραν αὐτὴν διὰ τῆς μεθόδου τῶν ὑπογραφῶν, αἱ ὁποῖαι καθιστοῦν δεσμίους ἐπὶ ἑνὸς θέματος τοὺς ἀνήκοντας εἰς ἕνα Κόμμα. Γίνονται διὰ τῆς γενναίας ἐκ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τοποθετήσεως, πρὸς τὴν ὁποίαν, ἐφ’ ὅσον συμφωνοῦν, συντάσσονται ἄνευ ὑπογραφῆς, ἄνευ ὅρκου, ἄνευ λόγου τιμῆς .... (ζωηρὰ χειροκροτήματα) .... ἄνευ οἱασδήποτε γραπτῆς καὶ τυπικῆς δεσμεύσεως οἱ βουλευταὶ οἱ ἀνήκοντες εἰς ἕνα Κόμμα. Οὐδέποτε ἐζήτησεν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἢ ὁ Δημήτριος Γούναρης ἢ ὁ Χαρίλαος Τρικούπης ἢ οἱοσδήποτε ἐκ τῶν διατελεσάντων Ἀρχηγῶν Κομμάτων ἀπὸ τοὺς βουλευτάς των νὰ ὑπογράψουν ἕνα χαρτί. Μὴν ἀπορῆτε, λοιπόν, καὶ μὴ τὸ θεωρῆτε ὡς δεῖγμα μιᾶς ἀδικαιολογήτου καὶ ἀθεμίτου προσπαθείας μου νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς ψυχὰς καὶ τοὺς νόας σας, ἐὰν ἐχαρακτήρισα ὡς παράδοξον καὶ ἄηθες ὅ,τι ἐπράξατε. Ἔρριψα ἕνα πρόχειρον βλέμμα εἰς τὴν ἱστορίαν τὴν Κοινοβουλευτικὴν καὶ δὲν εὗρον οὔτε μίαν περίπτωσιν τοιαύτης ἐνεργείας. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία σᾶς μειώνει καὶ ὄχι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον ἐγώ. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ λάβῃ μίαν θέσιν, ἔναντι τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ἤρχισαν τελευταίως νὰ διεξάγωνται αἱ συζητήσεις τῶν ἐπερωτήσεων. Ἔκαμα μίαν παρατήρησιν καὶ προχθές, εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως, ἀλλὰ εἴχατε φύγει, κ. Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Κ. Δὲν ἠθέλησα νὰ σᾶς διακόψω ἀπόψε, ὅταν ἐπεξετάθητε καὶ εἰς ἕτερα θέματα, διότι σᾶς σέβομαι καὶ ὡς ἀρχηγὸν καὶ ὡς προσωπικότητα. Ὑποχρέωσις τοῦ Προεδρείου εἶναι νὰ διευθύνῃ ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ Κανονισμοῦ τὴν συζήτησιν τὸ δὲ ἄρθρον 51 παρ. 3 λέγει: «Ἡ συζήτησις περιορίζεται μεταξὺ τοῦ ἐπερωτῶντος καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ ὡρισμένου τῆς ἐπερωτήσεως θέματος, ἀπαγορευομένης τῆς συζητήσεως ἐπὶ παντὸς ἄλλου θέματος, εἴτε ὁμοίου εἴτε συναφοῦς ὁπωσδήποτε πρὸς τὸ θέμα, περὶ οὗ ἡ ἐπερώτησις. Γενικὴ συζήτησις δύναται νὰ γίνῃ, ἐὰν αἰτήσωσι τοῦτο ὁ ἐπερωτώμενος Ὑπουργὸς ἢ ἐγγράφως 10 τοὐλάχιστον βουλευταί. Ἐὰν ὁ ἐπερωτήσας, κληθεὶς ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων Ἡμερησίας Διατάξεως πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως, δὲν παρίσταται κατὰ τὴν συνεδρίασιν, θεωρεῖται ἀνακαλέσας τὴν ἐπερώτησίν του ἂν μὴ ἐγγράφως πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως ᾐτήσατο παρὰ τοῦ Προέδρου τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐπερωτήσεως δι’ ἄλλην ἡμέραν». Καὶ εἶναι σαφής, κατὰ τὴν γνώμην μου ἡ ἐν λόγῳ διάταξις διότι ἐφόσον γίνεται ἔλεγχος στρεφόμενος ἐναντίον συγκεκριμένου θέματος θέλει τὸν Ὑπουργὸν προειδοποιημένον διὰ τὸν ἔλεγχον. Εἰς τὴν σημερινὴν συζήτησιν ἀνεμίχθη καὶ ἡ προχθεσινὴ συζήτησις ἡ γενομένη μεταξὺ ὑμῶν καὶ τοῦ Προέδρου κ. Ροδοπούλου διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος καὶ ἡ συζήτησις περὶ τοῦ διϋλιστηρίου. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐστενοχωρήθην διότι πιστεύω ὅλαι αἱ διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ ἔχουν ὡς σκοπὸν νὰ διευκολύνουν τὰς συζητήσεις, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπιτυγχάνεται ὅταν διεξάγονται μὲ τὴν καθιερουμένην ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ τάξιν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος διὰ λόγους ἀρχῆς νὰ θέσω ταῦτα ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν καὶ νὰ δηλώσω ὅτι τοῦ λοιποῦ ἐφ’ ὅσον ἐγὼ θὰ εἶμαι εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Προεδρείου καὶ ἐὰν πρόκειται περὶ ὑμῶν, θὰ ζητήσω νὰ τηρηθῇ ὁ Κανονισμός.

§50Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Λυποῦμαι διότι ἐστενοχωρήθητε ἀδίκως, ὁ Κανονισμὸς προβλέπει ὅτι δὲν γίνονται συζητήσεις ἐπὶ ἄλλων θεμάτων. Παραδειγματικῶς ὅμως εἶναι βέβαιον ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ δικαίωμα καὶ προβλέπεται. Μόνον ἄνθρωποι νομίζοντες ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐπικαλεσθοῦν παραδείγματα πρὸς ἀπόδειξιν συγκεκριμένου θέματος θὰ ὑπεστήριζον ὅτι ὁ σχολαστικισμὸς αὐτῆς τῆς ἑρμηνείας ἔχει καλῶς. Ποία ἦτο ἡ ἔννοια τῶν ἰδικῶν μου παρατηρήσεων; Εἶχε καταγγελθῆ ἡ Ε.Κ. ὅτι συστηματικῶς ὑβρίζει καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ κείμενον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἤθελα νὰ δώσω ἀπάντησιν. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐπερωτήσεως Καρδαμάκη ἐπανειλημμένως ἐκατηγορήθημεν ὅτι ἡμεῖς κατ’ ἐπάγγελμα, κατὰ μυστικὰς ἀποφάσεις ἐπιδιδόμεθα εἰς ἐξυβρίσεις καὶ ὤφειλα νὰ ἀναφερθῶ εἰς περιστατικὰ διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι ὅσοι τὸ ἰσχυρίζονται καὶ πλανῶνται καὶ ἀδικοῦν καὶ ὑβρίζουν. Ἑπομένως ἐμποδίζεται ἡ πληρότης τῆς ἀναπτύξεως μὲ τὴν σχολαστικότητα τῆς ἑρμηνείας σας. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μακρῆς, Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§52Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὰς μακρὰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἔχουν διεξαχθῆ ἐνώπιον τοῦ Σώματος ἐν σχέσει πρὸς τὸν τέως Ἀρχηγὸν τοῦ ΓΕΣ κ. Καρδαμάκην εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀπὸ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εἰδικώτερον ὑπὸ τῆς Ε.Κ. ἀπηυθύνθησαν κατ’ αὐτοῦ βαρύταται κατηγορίαι εἰς ἐποχὴν μάλιστα ὑπηρεσίας του ὡς ἀρχηγοῦ τοῦ ΓΕΣ αἱ ὁποῖαι ὡς εἶναι αὐτονόητον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν συνεπείας εἰς τὸ στράτευμα ἐὰν ἀπεδεικνύοντο βάσιμοι λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ στράτευμα εἶναι γενικωτάτης λαϊκῆς προελεύσεως καὶ θὰ πρέπει ἕνα ποσοστὸν αὐτοῦ νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀπόψεις ἑνὸς μεγάλου Κόμματος ὡς συμβαίνει νὰ εἶναι ἡ Ε.Κ. Αἱ βαρεῖαι αὐταὶ κατηγορίαι αἱ ὁποῖαι ἀπεδόθησαν κατὰ τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη δὲν εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ θεμελιωθοῦν ἐπὶ ρητορικῶν ἐντόνων σχημάτων καὶ ρητορικῶν ἐξάρσεων οὔτε ἐπὶ ὡρισμένων σταχυολογουμένων περιστατικῶν κατὰ τὸ δοκοῦν καὶ κατὰ τὸ συμφέρον ἑκάστης πολιτικῆς παρατάξεως. Καὶ δὲν εἶναι τέλος δυνατὸν νὰ θεμελιωθοῦν ἐπὶ βαρυτάτων καὶ μόνον χαρακτηρισμῶν, οἱ ὁποῖοι χρησιμοποιοῦνται εἰς βάρος τοῦ Στρατηγοῦ Καρδαμάκη. Ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς παρακολουθεῖ τὰς διεξαγομένας ἐνώπιον τοῦ Σώματος συζητήσεις, λαμβάνει βεβαίως γνῶσιν τῶν βαρυτάτων αὐτῶν χαρακτηρισμῶν, οἱ ὁποῖοι κατὰ καιροὺς ἐξετοξεύθησαν ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλὰ παραλλήλως ἀναζητεῖ καὶ τὰ στοιχεῖα, ἐκεῖνα ἐπὶ τῶν ὁποίων αἱ κατηγορίαι αὐταὶ θεμελιοῦνται. Καὶ ὅταν ὁ λαὸς διαπιστώνει τὴν ὀρθότητα καὶ τὴν βασιμότητα τῶν κατηγοριῶν, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι θὰ συνταχθῇ μὲ τὰς ἀπόψεις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἐὰν δὲ ἀντιθέτως διαπιστώσῃ τὴν ἀβασιμότητα αὐτῶν θὰ χαρακτηρίσῃ αὐτὴν ὡς κοινὴν συκοφαντίαν καὶ σκευωρίαν καὶ θὰ ἀποστρέψῃ τὸ πρόσωπόν του, ἀπ’ αὐτῆς. Συνεπῶς, ἡ ἀπὸ μακροῦ διεξαγομένη καὶ συνεχιζομένη συζήτησις, δὲν ἔχει πλέον ἀνάγκην ἐξάρσεων ρητορικῶν, οὔτε ἐκτροπῶν ἀπὸ τὸ κυρίως θέμα, οὔτε βαρείας μορφῆς χαρακτηρισμῶν. Ἔχει ἀνάγκην κατ’ ἐξοχὴν ἀντικειμενικότητος καὶ ἀμεροληψίας, αἱ ὁποῖαι καὶ μόνον θὰ ἐπιτρέψουν τὴν διαπίστωσιν τῆς βασιμότητος ἢ ἀβασιμότητος τῶν κατηγοριῶν, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν. Εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι αὐτὸ τὸ καθῆκον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅπως ἐπέδειξεν καὶ ἀνωτερότητα καὶ ἀντικειμενικότητα καὶ ἀμεροληψίαν, θὰ τὸ ἐκπληρώσῃ τὸ σύνολον τῶν πτερύγων τῆς Βουλῆς, διότι ἐὰν τὸ παραλείψωμεν ἡμεῖς, εἶναι βεβαιότατον ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαός, θὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκκαθάρισιν, καὶ μὲ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν ἱκανότητα, θὰ εὕρῃ ποῦ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ θὰ τὴν διαπιστώσῃ, ἀποδίδων ὁ ἴδιος εἰς βάρος ἡμῶν τὴν ἔλλειψιν τῆς ὀφειλομένης σοβαρότητος καὶ ἀντικειμενικότητος, τῶν συζητήσεων τῆς ὁποίας δὲν στερεῖται καὶ ὁ τελευταῖος Ἕλλην πολίτης. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἀνατρέξω εἰς τὰς κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι ἀπεδόθησαν εἰς βάρος τοῦ Στρατηγοῦ Καρδαμάκη, διὰ νὰ ἐλέγξω τὴν ποιότητα αὐτῶν, καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι θὰ πράξω τοῦτο μὲ κάθε ἀντικειμενικότητα. Βεβαίως δὲν πρόκειται νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν ὑπηρεσιακὴν ἱκανότητα ἢ ἀνεπάρκειαν τοῦ Στρατηγοῦ Καρδαμάκη. Πρῶτον διότι τοῦτο οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν τυχὸν ἀνάμιξιν αὐτοῦ εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα ὅπως τοῦ ἀπεδόθη. Καὶ δεύτερον διότι ἀπὸ ἀπόψεως ποιότητος, ὁ Στρατηγὸς Καρδαμάκης εἶναι ἀξιωματικὸς ἀνεγνωρισμένου κύρους καὶ ἱκανότητος, ἐκρίθη καὶ προήχθη κατ’ ἐπανάληψιν, διώκησεν μεγάλας μονάδας, ἀπὸ ἐτῶν ἀνέλαβε τὴν ἡγεσίαν τοῦ ΓΕΣ, καὶ τέλος τὸ σύνολον τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα διαθέτει, οὐδεὶς ἐπὶ συναπτὰ ἔτη, διελογίσθη ποτὲ νὰ τοῦ ἀμφισβητήσῃ. Καὶ εἶναι τοὐλάχιστον παράδοξον ὅτι ἐνεθυμήθησαν αὐτὴν τὴν ὑπηρεσιακὴν καὶ ἐπαγγελματικὴν δῆθεν ἀνεπάρκειαν τοῦ Στρατηγοῦ Καρδαμάκη μόνον ὅταν ἀνέλαβον τὴν συκοφαντικὴν κατ’ αὐτοῦ ἐκστρατείαν. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, δὲν πρόκειται, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα τῶν ὑπηρεσιακῶν προσόντων καὶ τῆς ὑπηρεσιακῆς ἐπαρκείας τοῦ κ. Καρδαμάκη. Οὔτε, βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα τῶν πρὸ πεντηκονταετίας γεγονότων, τὰ ὁποῖα εἰς μίαν στάσιν τῶν συζητήσεων ἐθεώρησεν ἀπαραίτητον καὶ ἐθεώρησεν καὶ ἐπιβεβλημένον νὰ ἀναφέρῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις, καὶ συγκεκριμένως ἡ Ἕνωσις τοῦ Κέντρου. Καὶ δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰ γεγονότα αὐτὰ διὰ δύο βασικοὺς λόγους. Διότι πρῶτον, τὰ γεγονότα τοῦ 1922 καὶ παλαιότερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ Στρατηγοῦ Καρδαμάκη καὶ δεύτερον, τὸ σπουδαιότερον, διότι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουν σχέσιν μὲ τὰς περιόδους ἐκείνας ἀπὸ τριακονταετίας καὶ πλέον ἔχουν παύσει νὰ εὑρίσκωνται ἐν τῇ ζωῇ. Τὸ ἔργον των ἔχει περιέλθει, κατὰ ἕνα τρόπον, εἰς τὴν σφαῖραν τῆς ἁρμοδιότητος τῆς ἱστορίας. Καὶ τρίτον, διότι τὰ προσόντα καὶ τὰ ἐλαττώματα, ἢ αἱ ἱκανότητες τῶν προσώπων αὐτῶν οὔτε μεταβιβάζονται, οὔτε κληρονομοῦνται, διὰ νὰ δικαιοῦται οἱοσδήποτε τῶν συγχρόνων νὰ τὰ ἐπικαλῆται ὑπέρ, ἢ ἐναντίον οἱασδήποτε παρατάξεως. Συνεπῶς, δὲν νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἀδικαιολογήτως θὰ ἀποφύγω νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὰ δύο αὐτὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα ἀτόπως καὶ ἀκαίρως παρεισέφρησαν εἰς μίαν συγκεκριμένην ἐπερώτησιν. Ἐπίσης, δὲν πρόκειται νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ θέμα τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος. Ποίαν σχέσιν ἔχει ἡ κατατεθεῖσα πρότασις τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος μὲ τὴν συζητουμένην ἐπερώτησιν τοῦ Στρατηγοῦ Καρδαμάκη; Παρὰ ταῦτα, εἶναι γεγονός, ὅτι πολὺ φαιὰ οὐσία κατηναλώθη, διὰ νὰ ἐξευρεθῇ. Ἐὰν ἦτο ὀρθὴ ἢ μὴ ὀρθὴ ἡ πρότασις καὶ ἐὰν ἦτο ὀρθὴ ἢ μὴ ὀρθὴ ἡ στάσις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐδέχθησαν νὰ συμπράξουν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν. Μίαν λέξιν μόνον θὰ εἴπω, διότι ἐγένετο χρῆσις τῆς ἀνακοινώσεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὡς Ἀρχηγὸς Κόμματος εἶχε τὴν πίστην καὶ τὸ αἴσθημα, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἀναθεώρησις τοῦ Συντάγματος, χάριν τοῦ συμφέροντος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ νομίζω, ὅτι τὴν αὐτὴν ἀντίληψιν ἔχει καὶ ἡ Ἕνωσις Κέντρου. Δεύτερον, τὴν ἀνάγκην αὐτήν, τῆς ἀναθεωρήσεως, τὴν ἐπηγγέλθη καὶ προεκλογικῶς. Εἶχε, λοιπόν, διττὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀνοίξῃ τὴν σχετικὴν διαδικασίαν τῆς ἀναθεωρήσεως. Οὐδέποτε εἶπεν, ὅτι θὰ τὴν πραγματοποιήσῃ ὁπωσδήποτε καὶ κατὰ τοῦτο δὲν ἀπεδόθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐδήλωσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ. Εἶπεν, ὅτι θὰ κινήσῃ τὴν διαδικασίαν καὶ θὰ εἶναι πλέον θέμα εὐθύνης μιᾶς ἑκάστης παρατάξεως καὶ ἑνὸς ἑκάστου ἐξ ἡμῶν, διότι ἐκ παραδόσεως, εἰς τὰ θέματα τὰ συνταγματικὰ δὲν ὑπάρχει θέμα κομματικῆς πειθαρχίας. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑπάρχῃ, θὰ εἶναι θέμα εὐθύνης ἑκάστης παρατάξεως, ἡ ὁποία προσερχομένη ἐν καιρῷ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ, θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ λογοδοτήσῃ ἐπὶ τῶν ἐνεργειῶν καὶ τῶν παραλείψεών της ὡς καὶ ἐπὶ τῆς γενικωτέρας πολιτικῆς ἔναντι τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τέλος, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ εἰσέλθω καὶ εἰς ἄλλα θέματα, τὰ ὁποῖα παρησέφρησαν ἀτόπως καὶ ἀκαίρως εἰς μίαν συγκεκριμένην ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία κατὰ τὴν γνώμην μου ἐπιβάλλεται ὅπως ἐκκαθαρισθῇ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, χωρὶς νὰ ἀναγνωρίσωμεν εἰς κανένα ἄλλον τὴν ἁρμοδιότητα νὰ ὑποκαταστήσῃ ἡμᾶς ἐφ’ ὅσον καὶ ἱκανότητα καὶ ἀντικειμενικότητα καὶ καλὴν πίστιν δυνάμεθα καὶ πρέπει νὰ διαθέτωμεν πρὸς πλήρη ἀποκάθαρσιν ἑνὸς θέματος συγκεκριμένου τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἤδη ἐνώπιον ἡμῶν. Ἔρχομαι, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς συγκεκριμένας κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι ἀπεδόθησαν εἰς βάρος τοῦ κ. Καρδαμάκη, εἰς τὰς ὁποίας καὶ ἐπαναλαμβάνω θέλω περιορισθῆ. Ἡ πρώτη κατηγορία εἶναι, ὅτι ὁ Στρατηγὸς Καρδαμάκης ἐξεπόνησεν δῆθεν σχέδιον γενικωτέρας ἐκλογικῆς ἐπιχειρήσεως, τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσθη ὀλίγον πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐντονώτερον τὰς τελευταίας ἡμέρας πρὸ αὐτῶν. Δεύτερον ὅτι ἐξέδωκε διαταγὴν ἀνεπίτρεπτον κατὰ τὸ περιεχόμενον αὐτῆς καὶ ἀθέμιτον ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιδιώξεων. Ὅτι προῆλθεν εἰς μετακίνησιν μονάδων προεκλογικῶς, αἱ ὁποῖαι ὑπηγορεύθησαν μόνον ἀπὸ τὸ συμφέρον τοῦ Κόμματος τῆς ΕΡΕ. 4) Ὅτι ἔκαμεν ὡρισμένας τοποθετήσεις μὲ κριτήριον καὶ πάλιν μόνον τὸ κομματικὸν συμφέρον τοῦ Κυβερνῶντος Κόμματος 5) Ὅτι δι’ ὅλων αὐτῶν τῶν δολίων ἐνεργειῶν του, ἐπέτυχε ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ποσοστὸν πλέον τοῦ 85% ὑπὲρ τῆς ΕΡΕ μεταξὺ τῶν στρατιωτικῶν, ἐνῷ οὔτε ὁ Συναγερμὸς εἶχε συγκεντρώσει πλέον τοῦ 53%. 6) Ὅτι εἰς τὰς περιοχὰς ὅπου δὲν ἐξετείνετο ἡ ἁρμοδιότης τοῦ κ. Καρδαμάκη, ἤτοι τὴν ἀεροπορίαν καὶ τὸ ναυτικόν, ἡ δύναμις τὴν ὁποίαν συνεκέντρωσεν ἡ ΕΡΕ ἦτο μόνον 45–50% εἰς τὸ ναυτικὸν καὶ 55–60% εἰς τὴν ἀεροπορίαν. Καὶ τέλος ὅτι ἐξ ὅλων αὐτῶν καθίσταται πρόδηλος πλέον ἡ κομματικὴ διάθεσις καὶ ὁ ἐκτραχηλισμὸς τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη, τὰ ὁποῖα ἐπηλήθευσεν ἡ χθὲς ἐκδοθεῖσα ἀπόφασις τοῦ Ἐφετείου. Αὐταὶ ἐφ’ ὅσον γνωρίζω εἶναι αἱ κατηγορίαι αἱ ὁποῖαι ἀπεδόθησαν κατὰ καιροὺς εἰς βάρος τοῦ τέως Ἀρχηγοῦ τοῦ ΓΕΣ. Καὶ διερωτῶμαι, ἐφ’ ὅσον αἱ πλεῖσται ἐξ αὐτῶν στηρίζονται εἰς ἔγγραφα, εἶναι τόσον δύσκολον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ὑπολείπεται ἡ καλὴ πίστις, νὰ διαπιστωθῇ ἂν εἶναι βάσιμοι ἢ μὴ αἱ κατηγορίαι αὐταί; Καὶ ἔρχομαι ἐν πρώτοις εἰς τὸ σχέδιον τὸ ὁποῖον ἐξεπόνησε δῆθεν ὁ Στρατηγὸς Καρδαμάκης. Ἐὰν ἐξεπονεῖτο σχέδιον ἐκλογικόν, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἔπρεπε νὰ καλύψῃ ὁλόκληρον τὴν χώραν καὶ διὰ νὰ λειτουργήσῃ παρόμοιον σχέδιον, ἔπρεπε νὰ εἶναι γνωστὸν τοὐλάχιστον μέχρι καὶ τοῦ τελευταίου διμοιρίτου. Διότι αὐτοὶ ἐπρόκειτο νὰ ἔλθουν εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν στρατιώτην. Ὁ ὁπλίτης δὲν θὰ ἔλθῃ εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν ὑποστράτηγον ἢ μὲ τὸν διοικητὴν τοῦ Συντάγματος, θὰ ἤρχετο μὲ τὸν λοχαγόν, ἀλλὰ κυρίως μὲ τὸν διμοιρίτην. Ἄν λοιπὸν ὑπῆρχε παρόμοιον σχέδιον, θὰ ἔπρεπεν ἐπαναλαμβάνω νὰ ἦτο γνωστὸν μέχρι τοῦ τελευταίου διμοιρίτου, ἤτοι εἰς τὰς 9.000 τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χώρας. Ἄν ὑπῆρχε τὸ σχέδιον αὐτὸ καὶ βεβαίως ἤρχετο εἰς γνῶσιν ὅλων αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ὅπως ὑπεστήριξεν καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἔχουν ποικίλην πολιτικὴν τοποθέτησιν καὶ μάλιστα πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ἔχουν ἀποστρατευθῆ, ἐρωτᾶται δὲν θὰ ἐξευρίσκοντο 30–40 ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι νὰ κατήγγελον αὐτὸ τὸ σχέδιον; Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη οἱ κατώτεροι ἀξιωματικοί, αὐτοὶ τοὺς ὁποίους ἀνέφερον, δὲν τὸ ἐγνώριζον, οἱ ἀνώτεροι καὶ ἀνώτατοι ἀξιωματικοί, ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ τὸ γνωρίζουν; Ποῖος θὰ ἐφήρμοζεν αὐτὸ τὸ σχέδιον μέχρι τοῦ τελευταίου χωρίου; Προσωπικῶς ὁ Καρδαμάκης; Ὄχι. Ἐρωτᾶται ἐκ τῶν ἀποστρατευθέντων ἀνωτάτων καὶ ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, ἕνας ἄνθρωπος δὲν θὰ ὁμιλοῦσε διὰ τὸ σχέδιον αὐτό; Ἀλλὰ διατὶ νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς ὑποθέσεις; Ἐδῶ ἔχομεν δύο πρόσωπα τὰ ὁποῖα ὡμίλησαν περὶ τοῦ σχεδίου. Ὁ κ. Πετρόπουλος καὶ ὁ κ. Τσίγκας. Ὁ πρῶτος ἀντιστράτηγος ἀποστρατευθεὶς καὶ ὁ κ. Τσίγκας ὑπολοχαγός, ἀποστρατευθεὶς ἐπίσης. Κατ’ ἀρχὴν προξενεῖ ἐντύπωσιν ὅτι μόνον αὐτὰ τὰ δύο πρόσωπα ἐγνώριζον τὸ περιβόητον αὐτὸ σχέδιον. Ὁ κ. Πετρόπουλος ἐβεβαίωσε ὅτι ὑπῆρχε, ὅτι τὸ ἐγνώριζεν καὶ μάλιστα ὅτι τὸ κατήγγειλεν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ὁ δὲ Τσίγκας ἐβεβαίωσε ὅτι τὸ ἔζησε εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Βερροίας. Γνωρίζετε τὴν τύχην τῆς ἀξιοπιστίας τῶν δύο αὐτῶν ἀξιωματικῶν. Ὁ μὲν Τσίγκας κατεδικάσθη διότι διέδωσε καὶ κατήγγειλε ψευδῶς περιστατικά· αὐτὸ λέγει τὸ σκεπτικὸν τῆς ἀποφάσεως τοῦ μικτοῦ Κακουργοδικείου. Ὥστε διεψεύσθη ὁ Τσίγκας. Ἀλλὰ δὲν διεψεύσθη μόνον ἀπὸ τὴν καταδικαστικὴν ἀπόφασιν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸν συνάδελφον τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τῆς Βερροίας, τὸν κ. Γιαμᾶν, ὁ ὁποῖος προσῆλθεν ἐνώπιον τοῦ Ἐκλογοδικείου καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ἐπισήμων στοιχείων καὶ μαρτυριῶν, εἶπεν ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγονται περὶ βίας καὶ νοθείας εἰς τὴν περιοχὴν Βερροίας ἀποτελοῦν μυθεύματα. Ἐδικαιώθη ἀπὸ τὸ Ἐκλογοδικεῖον καὶ εἶναι σήμερα βουλευτὴς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Συζήτησις λοιπὸν περὶ ἀξιοπιστίας τοῦ Τσίγκα δὲν δύναται νὰ γίνῃ. Ἀπομένει ὁ ἀντιστράτηγος Πετρόπουλος. Οὗτος εἶχε 2 ἀτυχήματα ἕνα περιστατικὸν καὶ ἕνα λογικόν. Ὅταν παρουσιάσθη κατὰ τὴν πρώτην δίκην τῆς ἐφημερίδος «Ἐλευθερία» εἰς τὸ Τριμελὲς Πλημμελιοδικεῖον καὶ ἐξητάσθη ὡς μάρτυς εἶπεν ὅτι ἐγνώριζε καὶ κατήγγειλεν εἰς τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως Στρατηγὸν Δόβαν τὰ περὶ σχεδίου ἐκλογικοῦ. Καὶ ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ δηλώσεών του ἐπισήμων τὸν διέψευσε. Καὶ ἐρωτᾶται εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ πιστευτὸν ὅτι ὁ στρατηγὸς Πετρόπουλος ἐγνώριζεν πράγματι καὶ κατήγγειλεν ὅταν διαψεύδεται ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν στρατηγὸν Δόβαν; Καὶ περαιτέρω, μετὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου 1962 ἡ Ε.Κ. οὔτε ἐσκέφθη νὰ κατηγορήσῃ τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην. Ἀντιθέτως κατηγόρησε τὸ σύνολον τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, τὸ σύνολον τῶν ἀξιωματικῶν ἐπὶ κομματισμῷ. Καὶ μάλιστα ἐνώπιον Ἑλλήνων καὶ ξένων δημοσιογράφων. Ἐρωτᾶται ἐὰν ὁ κ. Πετρόπουλος εἶχε στοιχεῖα ἢ ἁπλῆν ἔστω γνῶσιν τοῦ φανταστικοῦ αὐτοῦ σχεδίου, διὰ τὸ ὁποῖον τὸν διέψευσεν ὁ στρατηγὸς Δόβας, διατὶ δὲν πῆγε ἀμέσως μετὰ τὰς ἐκλογὰς εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. νὰ τοῦ ἀνακοινώσῃ καὶ νὰ τὸν πληροφορήσῃ ὅτι ὁ κ. Καρδαμάκης εἶναι ὑπεύθυνος τῆς κομματικῆς ἐκτροπῆς ὥστε νὰ προφυλάξῃ τὴν παράταξιν εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει ἀπὸ τὸ ὀλίσθημα τῆς κατασυκοφαντήσεως τοῦ συνόλου τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων; Καὶ τὰ 2 αὐτὰ στοιχεῖα πείθουν ὅτι ὁ στρατηγὸς Πετρόπουλος δὲν εἶπε τὴν ἀλήθειαν, διότι ἐὰν πράγματι ὑπῆρχε σχέδιον θὰ τὸ ἐγνώριζον χιλιάδες ἀξιωματικῶν ἕνα ποσοστὸν τῶν ὁποίων θὰ ἀνῆκεν εἰς τὴν Ε. Κ. ὅπως ὑπεστήριξεν καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς αὐτῆς, καὶ τὸ ὁποῖον εἰς ἐκπλήρωσιν καθήκοντος πλέον, θὰ ἀπεκάλυπτεν αὐτό. Τὰ γεγονότα αὐτά, ἀποδεικνύουν ὅτι τὸ σχέδιον ὑπῆρξε φανταστικὸν καὶ συνελήφθη ἀπὸ νοσηρὰν καὶ μόνον φαντασίαν δι’ ὃν σκοπὸν θὰ ἀναφέρω παρακατιών. Προκειμένου περὶ τοῦ σχεδίου θέλω νὰ εἴπω καὶ κἄτι ἄλλο. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ μία τοιαύτη ἀπόφασις ἐκτροχιασμοῦ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ ΓΕΣ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε συνεννοηθῆ προηγουμένως μὲ τὸ Κόμμα ὑπὲρ τοῦ ὁποίου λέγουν ὅτι ἐξετροχιάσθη δηλαδὴ ἐν προκειμένῳ νὰ εἶχεν ἔλθει εἰς συνεννόησιν μὲ τὴν ΕΡΕ ὑπὲρ τῆς ὁποίας ἐπρόκειτο νὰ παραβιάσῃ τὸν ὅρκον καὶ τὴν συνείδησίν του. Καὶ θὰ ἔπρεπε καὶ ἡ ΕΡΕ νὰ συμφωνήσῃ εἰς μίαν τοιαύτην πρᾶξιν τὴν ὁποίαν μόνον μία νοσηρὰ φαντασία ἠμποροῦσε νὰ συλλάβῃ. Τὴν ἀπόφασιν ὅμως ταύτην τὴν ἐγκληματικὴν διὰ νὰ λάβῃ ἕνα Κόμμα θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπῆρχον ὡρισμέναι λογικαὶ προϋποθέσεις. 1) Ἀνησυχία ὡς πρὸς τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα. 2) Δυνατότης πραγματοποιήσεως. 3) Ἐξασφάλισις τῆς μυστικότητος αὐτοῦ. 4) Ἐπιδίωξις σημαντικῶν κομματικῶν ὠφελημάτων. Ἡ πρώτη προϋπόθεσις βεβαίως δὲν συνέτρεχεν ἐφ’ ὅσον εἶναι γνωστὴ ἡ αὐτοπεποίθησις μὲ τὴν ὁποίαν κατήρχετο ἡ ΕΡΕ εἰς τὰς ἐκλογάς. Ἐν ἀντιθέσει μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἡ ὁποία ἐπεζήτει ἐνεργικὰς δι’ αὐτὴν ἐκλογικὰς διατάξεις τὰς ὁποίας μεγαλοψύχως τῆς προσέφερεν τὸ Κυβερνῶν Κόμμα κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Κατὰ ποίαν λοιπὸν λογικὴν ἡ ΕΡΕ εἰς αὐτὴν τὴν κομματικὴν ἀνάτασιν καὶ αὐτοπεποίθησιν θὰ διεπραγματεύετο ἕνα ἄθλιον σχέδιον διὰ νὰ προσθέσῃ δύο βουλευτὰς εἰς τὴν δύναμίν της; Διατὶ περὶ αὐτῶν ἐπρόκειτο. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον. Ἀλλὰ τὸ σχέδιον διὰ νὰ ἦτο πραγματοποιήσιμον εἶχε ἐπὶ πλέον ἀνάγκην τῆς συμπράξεως ἐννέα χιλιάδων ἀξιωματικῶν. Διότι ἐπαναλαμβάνω ἡ ἐπιρροὴ καὶ ἡ ἐπίδρασις ἐπρόκειτο νὰ ἀσκηθῇ μέχρι τῆς τελευταίας γωνίας τῆς Ἑλλάδος καὶ ἔπρεπε νὰ ἀσκηθῇ καὶ ἀπὸ τὸν τελευταῖον διμοιρίτην καὶ ὑπαξιωματικόν. Πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ., ὅταν ἐννέα χιλιάδες ἀξιωματικοὶ δὲν ἀπεφάσιζον νὰ παραβιάσουν τὴν συνείδησιν καὶ τὸν ὅρκον των. Τὸ τρίτον. Πῶς, ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ τηρηθῇ μυστικὸν ἕνα σχέδιον τοιαύτης ἐκτάσεως; Τὸ νὰ ὑποστηρίζεται ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ σχεδίου αὐτοῦ, κατ’ ἐμὲ ἐγγίζει τὰ ὅρια τοῦ παραλογισμοῦ. Διὰ νὰ μὴ ἀναφέρω καὶ τὸ ἕτερον στοιχεῖον ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ ὑπάρξουν κἂν ὠφελήματα κομματικά. Διότι πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ὅ,τι ἐὰν 50% ἐψήφιζον Ἕνωσιν Κέντρου καὶ 50% ΕΡΕ, ἡ διαφορὰ θὰ ἦτο πάλιν δύο ἢ τρεῖς βουλευταί. Καὶ ἐρωτῶ, ἀξίζει διὰ ἕνα Κόμμα, τὸ ὁποῖον ἔχει 176 βουλευτὰς νὰ κάμῃ σχέδιον καὶ νὰ παραβιάσῃ συνειδήσεις ὅρκους κλπ. διὰ νὰ ἐπιτύχῃ μία διαφορὰν δύο– τριῶν βουλευτῶν; Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι σοβαρὸν νὰ γίνεται λόγος περὶ ὑπάρξεως σχεδίου τὸ ὁποῖον εἶναι κακότεχνον δημιούργημα νοσηρᾶς καὶ μόνον φαντασίας. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω ἀργότερα διὰ ποῖον λόγον ἀφῃρέθη καὶ ἐχαλκεύθη τὸ φανταστικὸν αὐτὸ σχέδιον. Ἡ δευτέρα κατηγορία ἡ ὁποία ἀπεδόθη εἰς τὸν κ. Καρδαμάκην ἦτο ἡ ἔκδοσις διαταγῆς πρὸς ἐφοδιασμὸν τῶν στρατιωτικῶν ἐκλογικῶν βιβλιαρίων. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ θεωρῶ ἀπαράδεκτον τὴν παραποίησιν τῶν ἐπισήμων κειμένων, διότι ἐδῶ συζητοῦμεν περὶ τῆς διαταγῆς αὐτῆς ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους προσπαθοῦμεν νὰ τὴν ἐμφανίσωμεν ὡς ἐπιλήψιμον, καὶ ἐλάχιστοι τὴν ἀνέγνωσαν διὰ νὰ διαπιστώσουν περὶ ποίας ἀνεπιλήπτου διαταγῆς πρόκειται καὶ ποίας ἐκτάσεως παραχάραξις ἐπιχειρεῖται ἐκ μέρους τοῦ περιεχομένου αὐτῆς διὰ νὰ παρουσιασθῇ ὡς δῆθεν ὕποπτος. Ἐλέχθη ὅτι ἡ διαταγὴ ὁμιλεῖ πρῶτον, περὶ ἐκδόσεως πλαστῶν βιβλιαρίων, δεύτερον ἐπιδιώκει ἐγγραφὴν τοῦ οἰκιακοῦ δῆθεν προσωπικοῦ τῶν ἀξιωματικῶν. Καὶ τρίτον κατατείνει εἰς πλήρη ἐκτροχιασμὸν τοῦ στρατεύματος ὑπὲρ τῆς ΕΡΕ. Κύριοι συνάδελφοι, κατόπιν τῶν ἀντιλήψεων τὰς ὁποίας διετύπωσα εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναγνώσω τὴν διαταγὴν λέξιν πρὸς λέξιν καὶ παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά. «...(ἀναγινώσκει)...». Αὐτὴ εἶναι ἡ διαταγή. Τὶ παρατηρεῖται εἰς τὴν διαταγὴν αὐτήν; Πρῶτον, ὅτι ἐξεδόθη. Καὶ εἶπεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, διατὶ νὰ ἐκδοθῇ; Δεύτερον, ὅτι δὲν ἐξεδόθη ἀπὸ τοὺς Ἐπιτελάρχας τῶν λοιπῶν ἐπιτελείων. Ἡ αἰτίασις ὅπως διετυπώθη δὲν εἶναι ἀκριβὴς καὶ εἰς τὰ δύο σημεῖα. Πρῶτον, διότι ἡ κίνησις πρὸς ἐφοδιασμὸν μὲ ἐκλογικὰ βιβλιάρια δὲν ἀφορᾷ μόνον τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ ἢ τὸν στρατὸν γενικῶς, ἀλλὰ ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ Ὑπουργεῖα καὶ ὅλας ἀνεξαιρέτως τὰς Ὑπηρεσίας. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν ἐκοινοποίησεν ἐγκύκλιον διὰ τῆς ὁποίας ἔλεγεν ὅτι ὅλοι οἱ Δημόσιοι Ὑπάλληλοι καὶ ὅλοι οἱ στρατιωτικοί, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ ἀνεγνώρισεν πλέον τὸ δικαίωμα τῆς ψήφου τοῦ στρατοῦ, θὰ πρέπει νὰ ἐφοδιασθοῦν μὲ ἐκλογικὰ βιβλιάρια. Καὶ ἐρωτῶ οἱαδήποτε ἐπιμέλεια πρὸς ἐγγραφὴν τῶν στρατιωτῶν, οἱαδήποτε ἐπιμέλεια πρὸς ἐνάσκησιν τοῦ καθήκοντος των αὐτοῦ, εἶναι πρὸς θάνατον; Ἀποτελεῖ πρᾶξιν ἀθέμιτον εὐεργετοῦσα μία συγκεκριμένην παράταξιν, τὴν ΕΡΕ; Διατί; Δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἐγγραφοῦν μόνον οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς ΕΡΕ. Ἐπρόκειτο νὰ ἐγγραφοῦν μόνον οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Δὲν ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ μόνον τὸ Κόμμα τῆς ΕΡΕ, ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ καὶ ἡ Ἕνωσις Κέντρου. Διατὶ ἔπρεπε νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς κολάσιμος καὶ ἐπιλήψιμος; Δεύτερον, ὠργανώθη ἕνα γραφεῖον. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς ἐρωτῶ. Εἶναι ποτὲ δυνατὸν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ ΓΕΣ, νὰ δεχθῇ ὁ Ἀντιστράτηγος κ. Πετρόπουλος νὰ ἕπεται 4 ὑποδεκανέων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπήγαιναν εἰς τὸ Τμῆμα νὰ θεωρήσουν τὸ βιβλιάριόν των: Θὰ ἦτο θέαμα νὰ μποῦν οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς τὴν οὐρὰν οἱουδήποτε τμήματος; Δὲν ὑπερτιμῶ τοὺς ἀξιωματικοὺς διὰ νὰ ὑποτιμήσω τοὺς πολίτας οἱ ὁποῖοι ταλαιπωροῦνται εἰς τὴν οὐράν. Ἀλλὰ ὅπως γνωρίζετε μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν ὑπάρχει μία ἀρχὴ αὐστηροτέρας ἱεραρχίας ἡ ὁποία τηρεῖται. Καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι οἱοσδήποτε ἐξ ὑμῶν θὰ εἶχεν ἀγανακτήσει ἐὰν ἔβλεπε δύο ὑποδεκανεῖς θεωροῦντας τὸ βιβλιάριόν των, καὶ δύο ὑποστρατήγους ἀναμένοντας εἰς τὴν οὐράν. Ὁσονδήποτε Δημοκρατικὸν καὶ ἐὰν ἐθεωρεῖτο, τὸ φαινόμενον πάντως δὲν θὰ ἦτο στρατιωτικῶς παραδεκτόν. Τρίτον, ἐλέχθη ὅτι καὶ τὸ ὑπηρετικὸν προσωπικὸν ἔλαβεν ἐντολὴν νὰ ἐγγραφῇ. Ἐδῶ γίνεται λόγος περὶ τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων τῶν εἰδικῶν, οἱ ὁποῖοι, ὡς γνωστὸν εἶναι πάμπολλοι εἰς τὸν τομέα τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Καὶ αὐτὸ εἶναι σαφές. Καὶ συνεπῶς ἀποτελεῖ παραμόρφωσιν τοῦ κειμένου καὶ τὸ σημεῖον αὐτό, δι’ ὅσους τὸ ἐχρησιμοποίησαν, τὸ ἐπιχείρημα ὅτι δῆθεν διὰ τὸ ὑπηρετικὸν προσωπικὸν ἐνδιεφέρθη ἡ Διαταγή. Ὁ κ. Καρδαμάκης ἐνδιεφέρθη διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς ἀποκλειστικῶς καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὸν τομέα τῆς ἁρμοδιότητός του, καὶ ὀρθῶς. Ὅπως καὶ οἱ ὑπόλοιποι ἐνδιεφέρθησαν διὰ τοὺς Ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὸν ἰδικόν των τομέα. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας). Τώρα, οἱ ὑπόλοιποι Ἐπιτελάρχαι ἐξέδωκαν διαταγήν; Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὑπόλοιποι Ἐπιτελάρχαι τόσον τοῦ Ναυτικοῦ, ὅσον καὶ τῆς Ἀεροπορίας, δὲν εἶχον ἀνάγκην νὰ ἐκδώσουν τὴν διαταγὴν τοῦ Καρδαμάκη, διότι, ὅπως εἶναι γνωστόν, καὶ ἡ Ἀεροπορία καὶ τὸ Ναυτικόν, εἶναι συγκεντρωμένα καὶ ἐγκατεστημένα εἰς μεγάλα ἀστικὰ κέντρα. Τὸ σύνολον δὲ τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν εἶναι ἐφωδιασμένον μὲ ἐκλογικὰ βιβλιάρια. Πάντως καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ ΓΣΕΑΑ καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ναυτικοῦ καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἀεροπορίας ἐκοινοποίησαν τὴν ἐγκύκλιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τῆς ὁποίας ἐπεβάλλετο ἡ ἐγγραφὴ τῶν ὑπ’ αὐτῶν ἀξιωματικῶν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους ἢ ὁ ἐφοδιασμὸς αὐτῶν δι’ ἐκλογικῶν βιβλιαρίων. Καὶ ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας τὴν διαταγὴν τῶν Ἀρχηγῶν καὶ τοῦ ΓΕΕΘΑ καὶ τοῦ ΓΕΝ καὶ τοῦ ΓΕΑ. Ἀλλὰ βεβαίως δὲν εἶχον κανένα λόγον νὰ ὀργανώσουν εἰδικὰς Ἐπιτροπάς, διότι ἐπρόκειτο περὶ μικροτέρου ἀριθμοῦ ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ μέγιστον ποσοστὸν ἦσαν ἤδη ἐφωδιασμένοι ἀπὸ μακροῦ μὲ ἐκλογικὰ βιβλιάρια. Συνεπῶς, ἡ περιβόητος διαταγή, περὶ τῆς ὁποίας ἐπὶ ἔτος καὶ πλέον γίνεται συζήτησις, θὰ ἤθελα, κ. συνάδελφοι, νὰ κριθῇ κατὰ συνεννόησιν, διὰ νὰ διαπιστωθῇ ὅτι οὐδὲν τὸ ἐπιλήψιμον παρουσιάζει; Καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐπρόκειτο νὰ χαρακτηρισθῇ ἀπὸ μίαν παράταξιν ὡς ἐσφαλμένη ἐνέργεια, διατὶ εἶναι κομματική; Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν ἐζήτησεν ὅπως ὅλοι οἱ δικαιωθέντες ψήφου ἐφοδιασθοῦν μὲ βιβλιάρια. Ἀναγνωρίζεται ὅτι τοῦτο ἀπετέλεσε πρᾶξιν Ἐθνικὴν δι’ ὅσους συνέβαλον εἰς τὸν ἐφοδιασμὸν τοῦ μεγαλυτέρου δυνατοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐκλογέων τῆς ἐθνικόφρονος παρατάξεως διὰ βιβλιαρίων ἢ τῆς ἐγγραφῆς των εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Τὶ πέραν αὐτοῦ ἔκαμεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου; Τὸ ὅτι διηυκόλυνεν ἕναν ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν νὰ μὴ περιπλανᾶται ἀπὸ τμήματος εἰς τμῆμα, αὐτὴ ἦτο ἡ θανάσιμος πρᾶξις; Καὶ διατὶ αὐτὸ εἶναι ὑπὲρ τῆς ΕΡΕ καὶ δὲν εἶναι καὶ ὑπὲρ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἡ ὁποία καὶ αὑτὴ εἶχε τοὺς ἀξιωματικούς της; Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ ἐπιληψίμων διαταγῶν. Καὶ ἀπετέλεσεν ἀδικίαν κατάφωρον ἡ ἀποδοθεῖσα κατηγορία εἰς βάρος τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ ΓΕΣ ἡ ὁποία ἀπεδόθη συκοφαντικῶς καὶ ἀφοῦ παρεμορφώθη τὸ περιεχόμενον τῆς ἐκδοθείσης διαταγῆς. Διὰ νὰ μὴ σᾶς εἴπω ὅτι ὁ πρῶτος ποὺ ἔκαμε χρῆσιν τῆς Διαταγῆς αὐτῆς ἦτο ὁ Στρατηγὸς Πετρόπουλος, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς ἐπῆρε βιβλιάριον ἐκλογικὸν καὶ ἀφοῦ διεπίστωσε ὅτι εἶχε ἄλλο τὸ ἐπέστρεψεν. Πάντως ἔκαμε χρῆσιν τῆς Διαταγῆς. Ἐὰν ἔβλεπεν ὅτι ἦτο παράνομος ἡ Διαταγή, θὰ ἔπρεπε νὰ εἴπῃ ὅτι ἀρνοῦμαι διὰ τῆς διαδικασίας αὐτῆς νὰ πάρω βιβλιάριον. Ἀλλὰ διότι πράγματι ἐθεώρησεν ὅτι ἀπετέλει νομιμωτάτην ἐνέργειαν, δι’ αὐτό, δι’ αὐτῆς τῆς διαδικασίας καὶ ὁ Στρατηγὸς Πετρόπουλος ἐφωδιάσθη μὲ τὸ βιβλιάριον αὐτό. Ἔρχομαι, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς δῆθεν ὑπόπτους μετακινήσεις. Πλὴν τῶν ἐκλογικῶν φρουρῶν, θὰ πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι μετεκινήθη μία μόνον πυροβολαρχία 60 ἀνδρῶν, ἡ ὁποία ἔλαβεν ἐπὶ 7μηνον μέρος εἰς τὰ γυμνάσια καὶ ἐπέστρεψεν εἰς τὴν βάσιν της, οὐδεμία ἄλλη μετακίνησις ἐγένετο. Συνεπῶς τὰ περιβόητα ἐπιχειρήματα περὶ μετακινήσεως μονάδων διὰ νὰ ἀλλοιωθῇ δῆθεν τὸ ἀποτέλεσμα, ὑπῆρξαν τοὐλάχιστον κακόπιστα. Οὐδεμία μονὰς ὠνομάσθη συγκεκριμένως ὡς δῆθεν ὑπόπτως μετακινηθεῖσα. Τὰ δὲ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα μοῦ ἐδόθησαν, διαβεβαιῶ τὸ Σῶμα ὅτι μία μόνον μετακίνησις, μιᾶς πυροβολαρχίας 60 ἀνδρῶν, ἔλαβε χώραν, ἡ ὁποία ἀπὸ 7μήνου μετεῖχεν ἀσκήσεων καὶ τελικῶς ἐπανῆλθεν εἰς τὴν ἕδραν της πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Ἐν συνεχείᾳ κ. συνάδελφοι, ἐγένετο λόγος περὶ ὑπόπτων τοποθετήσεων. Ἀλλὰ —ἐρωτῶ— εἶναι ἆραγε τόσον δύσκολον, μετὰ τόσας καὶ τόσας συζητήσεις, νὰ ὀνομασθοῦν τὰ πρόσωπα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὑπόπτως δῆθεν ἐτοποθετήθησαν. Τὸ ὅ,τι κύριοι δὲν ἀναφέρεται οὔτε εἷς ἄνθρωπος τοποθετηθείς, δῆθεν ὑπόπτως, μᾶς ὑποχρεώνει λογικῶς νὰ δεχθῶμεν, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ὕποπτο τοποθετήσεως, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον τὰς μὲν τοποθετήσεις ἀνωτέρων καὶ ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν τὰς κάμνει ἡ Α.Σ.Σ., τὰς δὲ τῶν κατωτέρων τὰς κάμνει ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ ΓΕΣ, μετὰ προηγουμένην μονογραφὴν τοῦ Ὑπαρχηγοῦ, τοῦ κ. Πετροπούλου ἐν προκειμένῳ. Καὶ καμμία μετακίνησις δὲν ἔχει γίνει ἄνευ μονογραφῆς τοῦ κ. Πετροπούλου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὀνομασθῇ οὔτε μία περίπτωσις μετακινήσεως, ἄνευ μονογραφῆς τοῦ κ. Πετροπούλου. Περὶ ποίων λοιπὸν ὑπόπτων μετακινήσεων, ἢ τοποθετήσεων γίνεται λόγος; Καὶ εἰσερχόμεθα, κ. συνάδελφοι, εἰς τὸ θέμα τοῦ ἀποτελέσματος τοῦ ἐκλογικοῦ τῶν πολιτικοστρατιωτικῶν τμημάτων, διότι ἐπ’ αὐτοῦ ὑπεστηρίχθη καὶ ὁμολογουμένως ἦτο ἐντυπωσιακὸν τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν ἀπεδεικνύοντο ὅλα ὅσα κατηγγέλθησαν, τὸ ἀποτέλεσμα ἀποδεικνύει ὅτι κἄτι συνέβη εἰς τὸ στράτευμα, ὥστε ἡ ΕΡΕ νὰ πάρῃ 85%, ὅταν ὁ Παπάγος δὲν ἐπῆρε παρὰ 53% καὶ ὅτι εἰς τὰς περιοχὰς ὅπου δὲν ἤσκει ἐπιρροὴν ὁ κ. Καρδαμάκης, στὸ Ναυτικὸ καὶ τὴν Ἀεροπορίαν, ἡ δύναμις τῆς ΕΡΕ δὲν ὑπερβαίνει τὸ 40–50% διὰ τὸ ναυτικὸν καὶ τὸ 55–60% διὰ τὴν ἀεροπορίαν. Τὸ σύνολον ὅμως τῶν στοιχείων ποὺ ἀνεφέρθησαν καὶ ἐδῶ δὲν εἶναι ἀκριβὲς καὶ λυποῦμαι ποὺ τὸ διαπιστώνω. Πρῶτον ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τοῦ ποσοστοῦ τῶν ψήφων. Κατ’ ἀρχὴν τὸ ποσοστὸν δὲν εἶναι 85%, οὔτε 85 μέχρι 100%, ὅπως ὑποστηρίζει ἡ Ἕνωσις Κέντρου. Τὸ ποσοστὸν τῶν ψήφων τῶν πολιτικοστρατιωτικῶν τμημάτων εἶναι 79,6%. Ἀναγνωρίζω ὅτι εἶναι ὑψηλότερον ἐν σχέσει μὲ τὸ τῶν πολιτικῶν τμημάτων, ἀλλὰ πάντως τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι 79,6%. Ἐλέχθη λοιπόν: Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συγκεντρώσῃ ἡ ΕΡΕ 79,6%, διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται, ὅπου καὶ ὁ Παπάγος ἀκόμη, ἐν τῇ λαμπρότητί του ὡς Ἀρχιστρατήγου καὶ μετὰ δύο νικηφόρους πολέμους ποὺ διεξήγαγε, συνεγκέντρωσε μόνον 53%. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργός, ἐξήγησεν ἤδη, ὅτι ἐδῶ πρόκειται περὶ διαστροφῆς τῶν ἀριθμῶν. Ὁ Παπάγος συνεγκέντρωσε βέβαια 53%, καθ’ ἣν ἐποχὴν εἰς τὰ πολιτικὰ τμήματα ἐπῆρε 34% μόνον. Ἀντιθέτως ἡ ΕΡΕ ἔλαβε μὲν εἰς τὰ πολιτικοστρατιωτικὰ τμήματα 79,6%, ἀλλὰ συνεκέντρωσε 50% εἰς τὸ πολιτικὰ τμήματα. Ποία ἡ σχέσις μεταξὺ τῶν δύο ποσοστῶν; Ὁ μὲν Συναγερμὸς εἰς τὰ πολιτικοστρατιωτικὰ τμήματα ἐπραγματοποίησεν ἐπὶ πλέον διαφορὰν τῶν πολιτικῶν τμημάτων 53%, ἐνῷ ἡ ΕΡΕ ἔναντι τῆς δυνάμεως ποὺ συνεγκέντρωσεν εἰς τὰ πολιτικὰ τμήματα, ἐπῆρε 89%. Συνεπῶς περίπου εἴμεθα εἰς τὰ περιθώρια τῶν διαφορῶν τοῦ Συναγερμοῦ, διότι τὸ 6%, ὡς ἀπόλυτον ποσοστόν, δὲν παίζει κανένα ρόλον. Ποῦ εἶναι ἡ διαφορὰ τοῦ 53 μὲ τὸ 85% ποὺ ἐπεκαλέσθη ἡ Ε.Κ.; 53 μὲ 80 εἶναι μία διαφορὰ 32% ἐπὶ πλέον, ἐνῷ πρόκειται περὶ διαφορᾶς 6% μόνον. Συνεπῶς, κ. συνάδελφοι, ἀποδεικνύεται, ὅτι πρόκειται περὶ γενικωτέρας γραμμῆς, τὴν ὁποίαν ὁ στρατὸς ἀνέκαθεν ἔχει. Καὶ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ἀποδεικνύεται ὅτι καὶ ἐπὶ Παπάγου, ἡ ἰδία παρέκκλισις ὑπὲρ τοῦ Κόμματος τοῦ Ε. Σ. ἐσημειώθη. Καὶ τότε βεβαίως, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ βίας καὶ νοθείας, διότι τὰς ἐκλογὰς τὰς ἐνήργησεν ἡ Ε. Κ., ἢ μᾶλλον ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Καὶ τότε εἴχομεν αὐτὴν τὴν ἐπὶ πλέον παρέκκλισιν, ἡ ὁποία φθάνει εἰς τὰ αὐτὰ ποσοστά, μὲ τὰ ποσοστὰ τοῦ 1961. Καὶ τότε, θὰ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι ὑπῆρχε συσπείρωσις τῶν ἐθνικοφρόνων Κομμάτων, πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ Κομμουνισμοῦ. Συνεπῶς, πρόκειται περὶ εὐαισθησίας καὶ μόνον τοῦ στρατοῦ καὶ ὀρθῶς ὑπάρχει ἡ εὐαισθησία αὐτὴ εἰς τὸ στράτευμα καὶ δὲν πρέπει νὰ παραπονούμεθα δι’ αὐτό, διότι εἶναι πολύτιμος, χωρὶς νὰ προσφέρῃ καμμία ἀξιόλογον διαφορὰν εἰς τὴν α ἢ β παράταξιν. Καὶ δικαιοῦται, πιστεύω ὁ στρατός, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, νὰ ἔχῃ τὴν ἰδιάζουσαν αὐτὴν εὐαισθησίαν ἐπηυξημένην ἂν θέλετε ἀπὸ τοὺς λοιποὺς ἐκλογεῖς. Διότι, εἰς κάθε ἐκτροπήν, τὴν ὁποίαν προκαλοῦμεν ἢ ἀνεχόμεθα ἡμεῖς, ὁ στρατὸς πρῶτος καλεῖται νὰ προσφέρῃ τὸ αἷμα του, διὰ νὰ τὴν ἀντιμετωπίσῃ. (Χειροκροτήματα). Ἀντιθέτως δέ, εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβληθῇ εἰς παράπονον γενικώτερον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι ὁ πολιτικὸς κόσμος, εἰς τὰς στιγμὰς κρισίμους ἐνίοτε δὲν ξεχνᾶ τὰς προσωπικὰς φιλοδοξίας καὶ κομματικὰς ἐπιδιώξεις του. Ἀποτέλεσμα, θλιβερὸν φαινόμενον ἡ ἐναλλαγὴ σειρᾶς Κυβερνήσεων κατὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον, ὅταν ὁ λαὸς ἔχυνε μέχρι τοῦ τελευταίου πολίτου τὸ αἷμα του, διὰ νὰ σώσῃ τὸν τόπον. (Χειροκροτήματα). Λοιπόν, ἔχει δικαίωμα ὁ στρατὸς νὰ βουλεύεται καὶ νὰ προστατεύῃ κατὰ τὴν ἰδικήν του ἀντίληψιν τὴν ἄμυναν τοῦ τόπου. Ἐκεῖ ὀφείλεται ἡ ἰδιαιτέρα εὐαισθησία τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἡ ὁποία ὅπως ἀνέφερα ἐξεδηλώθη καὶ ἐπὶ Συναγερμοῦ μὲ τὰ αὐτὰ περίπου ποσοστὰ προτιμήσεως, χωρὶς μάλιστα νὰ ἔχῃ προηγηθῆ ἓν ἀτυχὲς Λαϊκὸν Μέτωπον. Καὶ ἐρωτᾶται: Διατὶ τότε δὲν ἔκαμον ἐντύπωσιν; Διατί τότε δὲν ἐξηγέρθησαν τὰ ἐθνικόφρονα Κόμματα καὶ δὲν διεμαρτυρήθησαν, πῶς ὁ Στρατάρχης Παπάγος ἦτο δυνατὸν νὰ πάρῃ 30% ἐπὶ πλέον εἰς τὰ στρατιωτικοπολιτικὰ τμήματα πέραν τῶν πολιτικῶν; Ἐλέχθη ἐπίσης, κ. συνάδελφοι, ὅτι ὅπου δὲν ἔδρασεν ὁ Καρδαμάκης, τὰ ἀποτελέσματα ἦσαν διάφορα, εἰς μὲν τὸ ναυτικὸν 45–50%, εἰς δὲ τὴν ἀεροπορίαν 55–60%. Τὰ ποσοστὰ ὅμως εἶναι ὄχι ἁπλῶς αὐθαίρετα, ἀλλὰ αὐτοφόρως ἀνακριβῆ, διότι διάκρισις τῶν ψήφων εἶναι ἀδύνατος. Ὅπως εἶναι γνωστόν, αἱ ψῆφοι τῶν στρατιωτικῶν καὶ ὑπαλλήλων τῶν ἐκλογικῶν περιφερειῶν ἑνιαίως ἀποστέλλονται εἰς τὸ ἁρμόδιον Πρωτοδικεῖον καὶ ἐκεῖ γίνεται ἡ ἐπιλογή, χωρὶς νὰ εἶναι ἀνθρωπίνως δυνατὴ ἡ διάκρισις, ποῖοι ἐψήφισαν ὑπὲρ τοῦ α καὶ ποῖοι ὑπὲρ τοῦ β Κόμματος. Συνεπῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ εἶναι μὲ ἀξιώσεις σοβαρότητος ἡ διάγνωσις, ὅτι τὸ ναυτικὸν ἔδωσε 45–50%, ἡ ἀεροπορία 55–60% καὶ ὁ στρατὸς 79,6%. Διὰ νὰ ἐξοικονομηθοῦν μάλιστα τὰ πράγματα, ἡ μία φάσις τῶν συζητήσεων, ἐξετράπη ἡ συζήτησις πρὸς μίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν καὶ ἀνεφέρθη ἡ περιοχὴ τῶν Χανίων. Διὰ νὰ δικαιολογηθῇ, ὅτι ἐκεῖ ὅπου ἐπλεόναζε τὸ ναυτικόν, τὰ ἀποτελέσματα ἦσαν διάφορα, ἀνεφέρθη, ὅτι εἰς τὰ Χανιὰ ὅπου ναυτικοὶ ἐψήφισαν 3385, ἀεροπόροι 552, χωροφυλακὴ—στρατὸς 400, ἡ δὲ ΕΡΕ ἔλαβεν εἰς τὰ στρατιωτικὰ τμήματα ποσοστὸν μόνον 55,39% καὶ ἡ Ε.Κ. 40%. Ἐλέχθη, λοιπὸν καὶ ὑπεστηρίχθη ἀπὸ συναδέλφους ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, εἰς τὰ Χανιά, ὅπου ἡ πλειοψηφία εἶναι τὸ ναυτικόν, ἐπήραμε 55%, ἔναντι τοῦ 90% ἄλλων περιφερειῶν. Ὁ συλλογισμὸς διεψεύσθη ἀμέσως ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν Ἐθν. Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος ἐπροχώρησεν εἰς τὸν Νομὸν Ἡρακλείου. Ὅπου δὲν ὑπῆρχεν κανεὶς ναύτης, ἀεροπόροι δὲ 158 μόνον καὶ στρατιωτικοὶ 1531, καὶ ὅπου τὸ ποσοστὸν ὑπὲρ τῆς ΕΡΕ εἶναι περίπου τὸ αὐτὸ 58,4%. Συνεπῶς, τὸ κατασκεύασμα ἦτο αὐθαίρετον καὶ ἀβάσιμον, τὸ συμπέρασμα δὲ τὸ πραγματικὸν εἶναι ὅτι κατὰ κανένα τρόπον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διάκρισις κατὰ ποῖον ποσοστὸν ἐψήφισεν ὁ στρατιώτης, ὁ χωροφύλαξ, ὁ ναύτης, ὁ ἀεροπόρος καὶ ὁ δημόσιος ὑπάλληλος. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἀνεφέρθη εἰς τὴν ἐκδοθεῖσαν δικαστικὴν ἀπόφασιν, καὶ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τὴν ἐχρησιμοποίησεν ἀπὸ τοῦ βήματος ὡς πρόσθετον πλέον στοιχεῖον καὶ ἀπόδειξιν τοῦ ὅτι ὅσα ἀπεδόθησαν εἰς βάρος τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη εἶναι βάσιμα. Ἐὰν ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα, ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἀποκτᾷ τὸ μόνον στοιχεῖον εἰς βάρος τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη, διότι ὡς γνωστὸν ἡ ἀπόφασις καίτοι πρωτόδικος ἀντὶ ἀληθείας λαμβάνεται· αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ σεβασμοῦ τῶν ἀποφάσεων. Πάντως, κανένα ἐκ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον ταλανίζουν τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ εἰς βάρος τοῦ κ. Καρδαμάκη. Ἐὰν ἡ ἀπόφασις λέγω παρεδέχθη πράγματι ὅσα ὑπεστήριξεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, θὰ εἶναι τὸ πρῶτον στοιχεῖον ἐναντίον τοῦ Καρδαμάκη. Ἀλλὰ τὶ λέγει ἡ ἀπόφασις, καθ’ ὃν τρόπον ἐγὼ τὴν ἀνέγνωσα, λέγει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Διὰ νὰ εἶμαι ἀκριβής, ἀναφέρεται εἰς δύο κεφάλαια, πέραν τῶν δύο κατηγοριῶν, ἀναφέρεται εἰς δύο κεφάλαια. Τὸ πρῶτον κεφάλαιον εἶναι ἡ δημοσίευσις τῆς διαταγῆς τοῦ Καρδαμάκη διὰ τὴν ἐκδήλωσιν Ἑλσίνσκι, καὶ τὸ δεύτερον κεφάλαιον ἀφορᾷ τὴν ἔκδοσιν τῆς διαταγῆς τοῦ Καρδαμάκη, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὰς δηλώσεις τοῦ συναδέλφου μου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου, τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, θὰ σᾶς δώσῃ ὁ ἴδιος τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ὅμως, τὸ ὁποῖον καὶ ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως, διὰ νὰ ἀποδείξῃ τρόπον τινὰ τὴν κομματικὴν διάθεσιν τοῦ Καρδαμάκη, ἡ ἀπόφασις λέγει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ ὑπεστήριξεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. Λέγει, δηλαδὴ ἡ ἀπόφασις, ὅτι ἡ διαταγὴ τοῦ Καρδαμάκη ἐπλαστογραφήθη. Δὲν ἐπλαστογραφήθη ἀπὸ τὸν Διευθυντὴν τῆς «Ἐλευθερίας», καὶ καλοπίστως ὁ Διευθυντὴς τῆς «Ἐλευθερίας» νομίζων ὅτι εἶναι γνησία, τὴν ἐδημοσίευσεν. Τοῦτο ἀναφέρεται εἰς τοὺς λόγους ἀπαλλαγῆς τοῦ κ. Κόκκα. Ἡμεῖς δὲν συζητοῦμεν περὶ τῆς τύχης τοῦ κ. Κόκκα, οὔτε κρίνομεν τὴν ἀπόφασιν, ἡμεῖς συζητοῦμεν περὶ τῆς διαταγῆς τοῦ Καρδαμάκη. Ἤδη ἀποδεικνύεται ὅτι εἶναι πλαστή, καὶ εἶναι πλαστὴ εἰς τὰ κρισιμώτερα δύο σημεῖα. Πρῶτον εἰς τὸ ὅτι εἰς τὴν κρίσιμον παράγραφον τοῦ δημοσιεύματος λέγει ὅτι θὰ μετάσχῃ ἡ νεολαία τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τοῦ Φεστιβὰλ Ἑλσίνκι μὲ 5 μάλιστα βουλευτάς, ἐνῷ ἡ ἐκδοθεῖσα γνησία διαταγὴ λέγει τὸ ἀντίθετον, ὅτι δηλαδὴ δὲν θὰ μετάσχῃ ἡ Ε.Κ. Καὶ δεύτερον, ἔχει τὴν ὑπογραφὴν Καρδαμάκης, ἐνῷ ὁ Καρδαμάκης δὲν ἔχει ὑπογράψει. Λέγει λοιπὸν ἡ ἀπόφασις ἐπ’ αὐτοῦ: «Τὴν πεποίθησίν του ταύτην ὁ κατηγορούμενος ἐσχημάτισεν ἐκ τοῦ ὡς ἄνω ἀποσπάσματος ὅπερ καὶ μόνον εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του καὶ ἐπίστευεν ὡς γνησίαν, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἀληθοῦς περιεχομένου τῆς διαταγῆς ὅπερ καλοπίστως ἠγνόει καὶ ὅπερ διατυποῦται ἄλλως ὡς πρὸς τὴν τελευταίαν παράγραφον τὴν ἀφορῶσαν κλπ...». Συνεπῶς, ἡ ἀπόφασις διαπιστώνει τὴν πλαστότητα τοῦ δημοσιευθέντος ἐγγράφου. Αὐτὸ ἀφορᾷ τὸν Καρδαμάκην. Ἐὰν καλοπίστως ἢ κακοπίστως ἐπίστευσεν ὁ κ. Διευθυντὴς τῆς «Ἐλευθερίας», αὐτὸ ἀφορᾷ τὴν τύχην τοῦ Διευθυντοῦ, ἀπὸ πλευρᾶς ἰδικῆς του λογοδοσίας. Συνεπῶς, ἡ ἀπόφασις δικαιώνει τὸν Καρδαμάκην οὐσιαστικῶς ὅσον ἀφορᾷ αὐτὴν τὴν διαταγὴν καὶ δέχεται ὅτι ἡ διαταγὴ ὡς ἐδημοσιεύθη ἦτο πλαστή, ἐνῷ ἄλλη ἦτο ἡ περικοπὴ τῆς διαταγῆς. Ὅσον ἀφορᾷ, ἐπαναλαμβάνω, τὴν δημοσίευσιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ σᾶς δώσῃ τὰ σχετικὰ στοιχεῖα. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνασκοποῦντες τὰ στοιχεῖα μὲ ψυχραιμίαν καὶ ἀντικειμενικότητα καὶ καλὴν πίστιν, πρέπει νὰ διαπιστώσωμεν καὶ νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης διὰ τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν εὐσυνείδητος καὶ συνειδητὸς ἀξιωματικὸς καὶ ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε θῦμα τῶν ὀξυτάτων πολιτικῶν ἀντιθέσεων τῆς περιόδου αὐτῆς. Οἱ πάντες ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης, γνωρίζουν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ Καρδαμάκης ὑπῆρξε διακεκριμένος ἀξιωματικός, καὶ ἀπόδειξις τούτου, ὅτι οὐδεὶς ποτὲ ἐλογίσθη εἰς τὰς διαδοχικάς του προαγωγὰς μέχρι προαγωγῆς του εἰς ἀρχηγὸν τοῦ ΓΕΣ νὰ διατυπώσῃ καὶ τὴν ἐλαχίστην ἐπιφύλαξιν. Ἀλλά, τότε διερωτᾶται τις, διὰ ποῖον λόγον ἐξεδηλώθη αὐτὴ ἡ τιμητικὴ προγραφὴ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ ΓΕΣ στρατηγοῦ Καρδαμάκη; Πῶς ἐτιμήθη ὁ Καρδαμάκης μὲ αὐτὴν τὴν προγραφὴν καὶ μὲ αὐτὴν τὴν διάθεσιν τῆς κατασυκοφαντήσεως; Ἐγώ, κ. συνάδελφοι, πιστεύω εἰς δύο λόγους. Ὁ πρῶτος λόγος ἦτο ὅτι ὁ Καρδαμάκης προεγράφη ὅταν ἀπεφασίσθη νὰ ἐξαγάγῃ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου ἀπὸ μίαν δυσάρεστον ἐμπλοκὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει περιέλθει ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου 1961. Ὅπως ἀνέφερον εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας μου, ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἰς ἀλλεπαλλήλους δημοσίας δηλώσεις ὡμίλει ἀδιακρίτως ἐναντίον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Δὲν λέγω ποῖαι ἦσαν αἱ βαθύτεραι προθέσεις, πάντως αἱ ἐπίσημοι δηλώσεις ἀναφέρονται εἰς κομματισμὸν καὶ ἐκτραχηλισμὸν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων γενικῶς. Ἡ γενικωτέρα ὅμως αὐτὴ ἐκστρατεία εἰς βάρος τῶν ἐνόπλων δυνάμεων διεπιστώθη ἔτι καὶ ὀψίμως ὅτι ἦτο ἀτυχὴς προκαλέσασα τὴν δεδικαιολογημένην ἀγανάκτησιν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ἀνεζητήθη τρόπος διαφυγῆς ἀπὸ τὸ ἀδιέξοδον καὶ τότε ἐπεσημάνθη ὁ Καρδαμάκης, ἐναντίον τοῦ ὁποίου ἐστράφη ἡ Ε.Κ. Μὴ ἔχουσα δὲ οὐδὲν εἰς βάρος του στοιχεῖον, ἐπεδόθη εἰς ἀοριστολογίας ἀπαραδέκτους καὶ παραποίησιν τοῦ περιεχομένου καὶ ἐπίδειξιν ἀκόμη κειμένων, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθην ἐν ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας μου. Ὁ πρῶτος λόγος εἶναι αὐτός. Καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ὁ κυριώτερος. Ὁ δεύτερος λόγος εἶναι ὅτι προϊόντος τοῦ χρόνου, ἡ ἐπίθεσις τῆς Ε.Κ. ἐναντίον ἄλλων τομέων εἶχον κατὰ ἕνα τρόπον ἀποδειχθῆ οὐχὶ ἀποτελεσματικοὶ καὶ ἔπρεπε κἄπου νὰ ἐντοπισθῇ ἡ προσπάθεια αὐτή. Διότι, ὅπως γνωρίζετε, ἡ ἐπίθεσις ἐστράφη πρὸς ποικίλας κατευθύνσεις. Ὅταν εἰσῆλθεν ἡ σειρὰ τῶν ἑκατὸν ἀποφάσεων τοῦ Ἐκλογοδικείου, αἱ ὁποῖαι προσεπεκύρωσαν τὰς ἐκλογάς, ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ ἠκούσθη ἡ φωνὴ ὅτι καὶ οἱ κρίνοντες, κριθήσονται. Τότε ἡ Δικαιοσύνη δὲν ἐθεωρεῖτο τὸ ὀχυρὸν τῆς Δημοκρατίας. Ἐπίσης ἠκούσθη ἡ φωνὴ ἐναντίον τοῦ συνόλου τῆς Διοικήσεως. Δὲν ἔγινε διάκρισις ὡρισμένων προσώπων, ἀλλὰ ἐναντίον τοῦ συνόλου τῆς Διοικήσεως ἐστράφη τὸ μένος τῆς Ε.Κ. Ἠκούσθη ἡ φωνὴ ἐναντίον τῶν Δήμων καὶ τῶν Κοινοτήτων, διότι εἰς ἀνακοινωθέν των εἶπον ὅτι δὲν διεπίστωσαν αὐτὴν τὴν βίαν ἢ τὴν νοθείαν, ἡ ὁποία κατηγγέλλετο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ὑπῆρξεν ἐπίθεσις ἐναντίον τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως μέχρι καὶ τοῦ κ. Λιανοπούλου. Ἕνας λευκότατος ἄνθρωπος ἐφέρετο ὑπόδικος ἐκλογικῶν ἐγκλημάτων, τὰ ὁποῖα εἶχε δῆθεν διαπράξει. Ὑπῆρξεν ἐπίθεσις ἐναντίον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ὑπῆρξεν ἐπίθεσις ἐναντίον τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας. Ὑπῆρξεν ἐπίθεσις μέχρι καὶ τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ — εἶχε συγκεκριμένα στοιχεῖα — εἰς βάρος, τοῦ ὁποίου ἀπεδόθη ὅτι ἔγινε πράκτωρ τοῦ Κυβερνῶντος Κόμματος. Ὅλα αὐτὰ ἐξ ἐπισήμων στοιχείων κατέρρευσαν καὶ ἔπρεπε κἄπου αὐτοῦ νὰ ἐντοπισθῇ ἡ ἐπίθεσις. Καὶ ἐνετοπίσθη εἰς τὴν περίπτωσιν Καρδαμάκη μὲ εἰδικὴν ἐπιδίωξιν τὴν ἀπαγκίστρωσιν ἀπὸ τὴν πρόκλησιν καὶ τὴν κατασυκοφάντησιν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Τέλος, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνεκινήθη καὶ πάλιν κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτήν. Τὸ θέμα τῆς προκλήσεως δῆθεν τῆς Κυβερνήσεως ὅπως συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις, εἰς τρόπον ὥστε αὐτὴ νὰ ἐμφανισθῇ ὡς Ἡρακλῆς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ πρόθεσις αὐτῆς κακῶς καὶ ἀδίκως ἀποδίδεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Βεβαίως, ἡ συνέχισις τῆς συζητήσεως παρομοίας ἐπερωτήσεως βλάπτει. Ἀλλὰ κατὰ πρώτιστον καὶ βασικὸν λόγον βλάπτει ἡ δημιουργία παρομοίων θεμάτων. Ἀφ’ ἧς δὲ δημιουργοῦνται τὰ θέματα αὐτὰ καὶ σύρονται ἐπὶ ἕν ἔτος εἰς τὸν τύπον, ἡ προσθήκη δύο συζητήσεων δὲν πρόκειται νὰ συμπληρώσῃ τὴν ζημίαν, ἡ ὁποία ἔχει ἤδη ἐπέλθει. Ἀντιθέτως, μάλιστα, ἐν προκειμένῳ, ἂν προσκομισθοῦν στοιχεῖα πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ ἀβασίμου ὠφελεῖ. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης δὲν ἐζήτησε νὰ συζητήσῃ. Ἐζήτησε καὶ ἔλαβε τὸν λόγον διὰ νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν καὶ μίαν ἐξήγησιν ἐπὶ τῶν συκοφαντικῶν κατηγοριῶν, αἱ ὁποῖαι ἀκούονται καὶ κυκλοφοροῦν ἐπὶ 1½ ἔτος τώρα. Καὶ νομίζω ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία ἐξήγησις εἰς τὸ Σῶμα, ἡ ὁποία πρέπει νὰ εἶναι σαφής. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελῇ δικαίωμα τοῦ οἱουδήποτε νὰ καταθέτῃ μίαν ἐρώτησιν ἢ ἐπερώτησιν, νὰ τὴν παραδίδῃ εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ νὰ κηλιδώνωνται ὑπολήψεις καὶ ἀφοῦ ἐκτελεσθῇ ἡ συκοφαντία, νὰ ἔλθῃ ὁ ἐπερωτῶν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως διὰ νὰ εἴπῃ ὅτι παραιτεῖται τῆς συζητήσεως καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκουσθῇ κανεὶς ἐξ ὅσων θὰ ἐδικαιοῦντο νὰ ἀπαντήσουν. Νομίζω, ὅτι ἂν ὁ ὑπάρχων Κανονισμὸς ἔχῃ τοιοῦτο κενόν, τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν τὸ δέχομαι, εἶναι ἀπαράδεκτον. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς κατατίθεται μία ἐπερώτησις καὶ παραδίδεται εἰς τὴν δημοσιότητα, ἀποτελεῖ καθῆκον ἐπιβεβλημένον διὰ τὸ Σῶμα νὰ ἀκούσῃ καὶ τὸν ἀντίλογον. Βεβαίως, ἐφ’ ὅσον ὑπάρξῃ παράτασις αὐτῆς τῆς ἐπερωτήσεως, νὰ μὴ προστεθοῦν ἄλλοι ρήτορες, ἀλλὰ τὸ νὰ μὴ ἀκουσθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης θὰ ἀπετέλει παράλειψιν καθήκοντος, τὴν ὁποίαν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διαπράξῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τῆς ἀξιώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ δώσῃ ἀπάντησιν ἐπὶ ὅσων ἐπὶ συναπτοὺς μῆνας λέγονται εἰς βάρος τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη. Κύριοι συνάδελφοι, πολὺς λόγος καὶ μεγάλη προσπάθεια ἐγένετο, διὰ νὰ θεμελιωθοῦν κατηγορίαι, εἰς βάρος τοῦ τέως ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ., ὅπως μεγάλη προσπάθεια κατεβλήθη, διὰ νὰ θεμελιωθοῦν τὰ περιβόητα συνθήματα περὶ βίας καὶ νοθείας. Ἐγγίζει εἰς τὸ τέρμα του τὸ δεύτερον ἔτος καὶ ἐπικαλούμεθα ἀκόμη εἰς μίαν περίπτωσιν μίαν ἐνδιάμεσον πρότασιν τοῦ ἀντεισαγγελέως, τότε, κ. Φλώρου. Ἦτο δυνατὸν μέχρι σήμερον νὰ ὑπάρχουν ἀποφάσεις, βουλεύματα, δικαστικαὶ ἀποφάσεις. Ὅπου δὲ ὑπάρχει ἐκκρεμότης σήμερον ξέρετε ποῦ ἔχει ἐντοπισθῆ; Εἰς 10 περίπου ἐκλογεῖς ἐκ τῶν ὁποίων οἱ μισοὶ εἶναι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ οἱ ὑπόλοιποι μισοὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἐκ τῶν ἑκατοντάδων δῆθεν χιλιάδων πλαστῶν δῆθεν, ἐγγραφῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνεφέροντο εἰς τὴν ἀρχὴν ἐκεῖ ἔχει καταλήξει ἡ ὅλη ὑπόθεσις. Καὶ ἀναφερόμεθα εἰς μίαν πρότασιν ἐνδιάμεσον, ἡ ὁποία δὲν ἦτο κἂν κρίσις δικαστική, τοῦ τότε ἀντεισαγγελέως κ. Φλώρου. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἀσχέτως τῶν ἄλλων ἐκδηλώσεων τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος καὶ τῶν ἄλλων διαφορῶν ἀπόψεων, ὅπου ὑπάρχουν, πιστεύω ὅτι ἡ περίπτωσις Καρδαμάκη ἀποτελεῖ ὑψίστην ἀδικίαν εἰς βάρος ἑνὸς ἐντίμου ἀξιωματικοῦ. Καὶ μετὰ λύπης μου διαπιστώνω ὅτι ἡ πολιτική, προκειμένου νὰ ἐπιτύχῃ τοὺς ἀντικειμενικούς της σκοπούς, ἔχει μίαν σκληρότητα εἰς τὴν μεταχείρισιν τῶν προσώπων. Διότι ἐγώ, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐπισήμων στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἡ Ἕνωσις Κέντρου προσεκόμισε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ ὅτι πιστεύει καὶ ἡ ἰδία εἰς τὴν ἐνοχὴν τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη, ὅπως ἠθέλησε νὰ ἐμφανισθῇ ἀπὸ μέρους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. (Χειροκροτήματα).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα ὅτι ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογραφομένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ τοῦ προβλεπομένου ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως. Κατόπιν τούτου, ἡ γενίκευσις εἶναι ὑποχρεωτικὴ καὶ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως γενικεύεται.

§54Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ἡ συζήτησις ἐτελείωσε. Ὡμίλησε καὶ ὁ τελευταῖος ρήτωρ. Δὲν ὑπάρχει ρήτωρ. Πῶς εἶναι δυνατὴ ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως;

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτα, πρῶτα, ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε ζητήσει τὸν λόγον καὶ ἠγέρθη νὰ ὁμιλήσῃ. Τὸν διέκοψα, διὰ νὰ ἀνακοινώσω πρότασιν κατατεθεῖσαν διαρκείας τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Συνεπῶς, δικονομικὸν δὲν ὑπάρχει θέμα διακοπῆς.

§56Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ σεῖς πράττετε τὸ καθῆκον σας καὶ οἱ συνάδελφοι ἀσκοῦν δικαιώματα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διαπιστώνω εἶναι ἡ πλήρης ἀνταπόκρισις τοῦ ἐπιλόγου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας μὲ τὴν πρότασιν τῶν συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως. Ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἡ συνέχισις τοιούτων συζητήσεων βλάπτει. Καὶ ἐδόθη ἡ ἀπάντησις.

§57Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προτάσεως.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις γενικεύεται αὐτομάτως. Τὸ πολύ, πολύ, ἂν θέλετε νὰ ὁμιλήσετε ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματος.

§59Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καὶ ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματος καὶ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφ’ οὗ ἡ συζήτησις γενικεύεται αὐτομάτως;

§61Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πρότασις εἶναι ἀπαράδεκτη. Δικαίωμα ἔχει ἡ Συμπολίτευσις διαθέτουσα τὴν πλειοψηφίαν, νὰ κρίνῃ ὅπως νομίζει καὶ νὰ ἑρμηνεύσῃ τὸν Κανονισμὸν ὅπως νομίζει. Ἐγὼ ὅμως διαπιστώνω ταῦτα, διὰ νὰ ἀναγραφοῦν εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ διὰ τῶν πρακτικῶν νὰ πληροφορηθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Πρῶτον ὅτι ἐκκρεμοῦν ἐπερωτήσεις σοβαρώταται καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ τὰς ἀναπτύξωμεν, διότι ἐπεμηκύνθη τόσον ἡ συζήτησις αὐτή. Κάμνω τοιαύτην ἐπίσης τὴν διαπίστωσιν, ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἐδήλωσε κατηγορηματικῶς ὅτι μετὰ τὴν ἀποστρατείαν τοῦ κ. Καρδαμάκη, δὲν ἐπιμένει εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῆς Προεδρίας Κυβερνήσεως Ὑπουργὸς ἐδικαιολόγησε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης διὰ τὸ βαρύτατον ὀλίσθημά του, νὰ παρασύρῃ τὴν Βουλὴν εἰς πέντε συνεχεῖς συνεδριάσεις, μὲ τὴν αἰτιολογίαν ὅτι, ἀφ’ οὗ εἶχε κατατεθῆ μία ἐπερώτησις ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ ἔβαλλε ἐναντίον τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη, εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσουν. Σφάλμα διότι ἡ ἐπερώτησις ὑπεβλήθη, διότι ἠρνήθη νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον καὶ ἐὰν ἀνεζήτει τὸν πίνακα τῶν ἐπερωτήσεων θὰ ἔβλεπεν ὅτι «ἐπερωτᾶται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διατὶ δὲν κατέθεσε τὸν φάκελλον». Δὲν ὑπῆρχεν αἰτίασίς της ἐν τῇ ἐπερωτήσει, ἡ ὁποία, ἐὰν ὑπῆρχεν θὰ ἐδικαιολογεῖτο.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐπὶ τοῦ τέλους, διότι προφανῶς δὲν ἐνθυμεῖσθε τὴν ἀλληλουχίαν τῶν γεγονότων. Ἡ ἐπερώτησις τῶν κ.κ. Ζίγδη καὶ Τούμπα συνεσχετίσθη μὲ τὴν ἐπερώτησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ κ. Ἐφραιμίδη καὶ τῶν λοιπῶν συναδέλφων τῆς ΕΔΑ. Συνεπῶς ἡ συζήτησις ἔγινεν ἐπὶ τῆς οὐσίας, ὅπως γνωρίζετε, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπήντησεν εἰς ἀμφοτέρους. Καὶ οἱ κ.κ. Ζίγδης καὶ Τούμπας ὡμίλησαν ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§63Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Θὰ ἔχετε ἀμέσως τὴν ἀπάντησιν καί, ἂς μοῦ συγχωρηθῇ ἡ λέξις, ἀποστομωτικήν. Διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, προκειμένου περὶ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, συνεχῶς ὑποστηρίζει ὅτι δὲν καταδέχεται νὰ ἀπαντήσῃ καὶ συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον οἱ ἐπερωτῶντες βουλευταὶ δὲν ἐπέμενον ἐπὶ τῆς συζητήσεως δὲν εἶχε κανένα λόγον νὰ θελήσῃ νὰ ἀντικρούσῃ τὴν ἄκραν ἀριστεράν, πρὸς τὴν ὁποίαν ἀρνεῖται τὸν διάλογον, καίτοι ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν ὅτι κακῶς πράττει νὰ τὸν ἀρνῆται, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἐκπροσώπων τοῦ λαοῦ, ἰσοτίμων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ κατὰ τὸ Σύνταγμα καὶ κατὰ τὸν Κανονισμόν. Συνεπῶς, κύριε Πρόεδρε, διαπιστώνεται ὅτι καὶ τὸ Προεδρεῖον ἔχει βαρυτάτας εὐθύνας. Καὶ σημειώνω ὅτι ἑκάστην ἑσπέραν, ὅταν ἔχωμεν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον ἀρχίζομεν περὶ τὰς 8 μ.μ. καὶ τελειώνομεν εἰς τὰς 10.30′ ἢ εἰς τὰς 11 μ.μ. Συστηματικῶς παρεμβάλλεται κωλυσιεργία ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου ἵνα μὴ ἀσκήσωμεν τὸ δικαίωμα τὸ ἱερὸν τὸ ὁποῖον ἔχομεν, τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Εἶναι ζήτημα τιμῆς, διὰ τὴν Συμπολίτευσιν, νὰ ἀποσύρῃ τὴν πρότασιν καὶ νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις μὲ μόνον τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ δώσῃ ἀπάντησιν, διὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἄλλας ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ συνταράξουν καὶ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ τὸ πανελλήνιον. Διασθάνομαι ὅτι καὶ τὸ Προεδρεῖον ἔχει κάθε λόγον νὰ παρεμβάλῃ προσκόμματα εἰς τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, αὐτὸ δὲν θὰ τὸ ἀνεχθῶμεν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον θὰ ἀπαντήσῃ τὸ Προεδρεῖον εἰς τὸν κ. Βασιλᾶτον. Κύριε Βασιλᾶτο, μὲ συγχωρεῖτε διὰ τὴν διαπίστωσιν, ἀλλὰ εἴπατε ἀνακριβείας. Πρῶτον εἴπατε ὅτι τὸ Προεδρεῖον λύει τὴν συνεδρίασιν πρὸ τῆς ὥρας. Γνωρίζετε ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἀγωνίζεται ἐρρωμένως καὶ εἰς τὰς συνεδριάσεις Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ εἰς τὰς συνεδριάσεις νομοθετικῆς ἐργασίας νὰ παρατείνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον τὴν συνεδρίασιν καὶ γνωρίζετε ἐπίσης ὅτι πάντοτε ἐνστάσεις ὑποβάλλονται ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εἰς τὰς ἐπερωτήσεις καὶ εἰς τὰς συνεδριάσεις κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ Προεδρεῖον εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, τὸ ἐδήλωσε καὶ ἐξ ἀρχῆς, εἶναι ὑποχρεωμένον, εὑρισκόμενον πρὸ αἰτήσεως γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, νὰ τὴν ἀποδεχθῇ. Δὲν ἔχει κανένα δικαίωμα, οὔτε νὰ τὴν κρίνῃ, οὔτε νὰ τὴν συζητήσῃ.

§65Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τούμπας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§67Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνεξαρτήτως τῶν διενέξεων μεταξὺ Αʹ ἢ Βʹ παρατάξεως, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προέχει εἶναι νὰ λογικευώμεθα καὶ δὲν λογικευόμεθα, ὅταν ζητῆται ἡ γενίκευσις συζητήσεως, ἡ ὁποία ἔχει περατωθῆ. Ἡμεῖς εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς εἴπομεν ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐξέλιπεν ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ὑπεβάλαμεν τὴν ἐρώτησίν μας, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ αὕτη. Προεκλήθημεν ὅμως ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος καὶ θὰ μετενόησε πικρότατα. Οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως ἐζήτησαν νὰ γενικευθῇ ἡ ἐπερώτησις καὶ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἔχει τερματισθῆ. Αὐτό, ὅμως, ἀποτελεῖ διακωμῴδησιν, διότι θὰ ἔρχωνται ἑκάστην Τρίτην καὶ Παρασκευήν, δὲν θὰ ἐρχώμεθα ἡμεῖς, καὶ θὰ συζητοῦν, ἐνῷ ὁ ἔλεγχος ἀνήκει εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἐὰν φοβοῦνται τὴν συζήτησιν τῶν ἑπομένων ἐπερωτήσεων, εἶναι ἰδικός των λογαριασμός, ἀλλ’ ἡμεῖς νὰ συμμετάσχωμεν εἰς τὴν διακωμῴδησιν αὐτήν, δὲν θὰ τὸ πράξωμεν.

§68Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§70Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὑπάρχει κατ’ ἀρχὴν ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἐτοποθετήθη ἀνακριβῶς. Εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ συζητουμένη ἐπερώτησις ἦλθε πρὸς συζήτησιν κατὰ προτίμησιν, διότι ὑπῆρχεν αἴτησις συναδέλφων τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ δὲν κατετέθησαν τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα. Δεύτερον, καὶ ἐν τούτῳ εὑρίσκεται ἡ ἀνακρίβεια, δὲν ὑπῆρχεν ἰδική μας ἐπερώτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας, προταχθεῖσα μὲ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Προϋπῆρχεν αἴτησίς μας, διὰ τῆς ὁποίας ἐζητούσαμεν τὴν κατάθεσιν ὡρισμένων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα δὲν κατετέθησαν. Συνεπῶς, ἡ συσχέτισις ἐγένετο μεταξὺ δύο ἐπερωτήσεων, διότι εἶχον κατατεθῆ τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐζήτησεν, ὅτι πέραν τῶν δύο αὐτῶν συσχετισθεισῶν ἐπερωτήσεων, ὑπῆρχον καὶ ἐπερωτήσεις ἐπὶ τῆς οὐσίας, αἵτινες ἔπρεπε νὰ συσχετισθοῦν. Ὡς πρὸς τὴν πρότασιν, κύριε Πρόεδρε, περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, εἶναι γεγονὸς ὅτι ἐκ τοῦ κόμματός μας ἐκ τῶν πέντε ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν παρῃτήθησαν οἱ τέσσαρες καὶ ὡμίλησεν εἷς, ἐπιφυλαχθεὶς ἐνδεχομένως νὰ δευτερολογήσῃ ἐὰν προέκυπτεν ἀνάγκη. Ἤδη ὅμως τὸ ὅλον θέμα ἐτερματίσθη καὶ ἀπὸ πλευρᾶς πολιτικῆς καὶ ἀπὸ πλευρᾶς δικαστικῆς, ὥστε ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Προεδρίας Κυβερνήσεως, νὰ δίδῃ τὴν ἐντύπωσιν ἀγορεύσεως συνηγόρου ἐνώπιον Δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐκδώσει τὴν ἀπόφασίν του. Τὸ θέμα ἔχει ἐξαντληθῆ καὶ μετετέθη πλέον ἀλλοῦ, εἰς τὰς πολιτικὰς εὐθύνας τοῦ συγκεκριμένου Ὑπουργοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰς συνεπείας των. Ἐὰν οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, παρὰ ταῦτα, θέλουν διὰ τῆς γενικεύσεως, νὰ παρακωλύσουν τὸν ἔλεγχον ἐπὶ ἄλλων ζωτικῶν διὰ τὸν λαὸν θεμάτων, δύνανται νὰ ἐπιμείνουν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ μιᾶς ὑποθέσεως χαμένης διὰ τὴν παράταξίν των, ἀφοῦ τίποτε δὲν ἔχουν περισσότερον νὰ χάσουν. Ἔχει ἐφαρμογὴν ἡ παροιμία «ὁ βρεγμένος δὲν φοβᾶται τὴν βροχήν», καὶ εἰς τὴν συζητουμένην ἐπερώτησιν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὁ «βρεγμένος». Ἀλλὰ εἶναι ἐντροπὴ νὰ καταστρατηγῆται ἔτσι ὁ Κανονισμός.

§71Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι ἅπαξ ἐνεγράφη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν μία ἐπερώτησις πρέπει νὰ συζητηθῇ. Τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς προβλέπει ὅτι ἡ συζήτησις ἀνήκει εἰς τοὺς ὑποβαλόντας τὴν ἐπερώτησιν, οἱ ὁποῖοι καὶ δύνανται νὰ τὴν ἀνακαλέσουν. Κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κανονισμοῦ ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως ἐπὶ θεμάτων ἐλέγχου, ἀνήκει εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀπὸ πλευρᾶς Συμπολιτεύσεως ἡ μόνη πρωτοβουλία ποὺ τῆς ἀνήκει εἶναι ὁ περιορισμὸς τοῦ χρόνου ἀγορεύσεως τῶν ρητόρων εἰς τὸ ἕνα τέταρτον τῆς ὥρας. Εἶναι πρωτοφανὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον σημειοῦται ἀπόψε νὰ ἐπιδιώκῃ ἡ Συμπολίτευσις διὰ τῆς γενικεύσεως τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης νὰ παρακωλύσῃ τὴν ἄσκησιν ἐλέγχου ἐπὶ ζωτικῶν προβλημάτων τῆς χώρας. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς αἰσθάνωνται ἀδυναμίαν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἂς ἐμμείνουν εἰς τὴν πρότασιν τῆς γενικεύσεως. Συμφέρον των πάντως εἶναι νὰ τὴν ἀποσύρουν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαντῶ ἐπὶ τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Ζορμπᾶς. Δὲν ἔχετε δίκαιον, κ. συνάδελφε, διὰ δύο λόγους, πρῶτον ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ ἄρθρου 51 δὲν κάμνει καμμίαν διάκρισιν καὶ ὑπάρχει ἡ γενικὴ ἀρχὴ τοῦ δικαίου, ὅτι ὅπου δὲν γίνεται διάκρισις δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς νὰ διακρίνωμεν. Τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ἀποκλείει τοὺς βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ ζητοῦν τὴν γενίκευσιν τῆς ἐπερωτήσεως, προκύπτει καὶ ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι καὶ ὁ ἐπερωτώμενος Ὑπουργὸς δύναται νὰ ζητήσῃ τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως.

§73Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις. Ὑπάρχει ἡ σοβαρὰ ἄποψις τοῦ θέματος καὶ ὑπάρχει καὶ ἡ ἄποψις τῶν τεχνασμάτων καὶ μᾶς ἐνδιαφέρει ἀπέναντι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἀπέναντι τῆς κοινῆς γνώμης νὰ γίνωμεν σαφεῖς. Ἡ ἐπερώτησις κατετέθη ἀπὸ ἰδικούς μας φίλους ὅταν συνεζητεῖτο ἡ παράτασις τοῦ ὁρίου ἡλικίας τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη. Ὅταν ἐβεβαιώθημεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν τὸ ἀπετόλμησεν, τότε ἐκρίναμεν, ὅτι δὲν ὑπῆρχε λόγος. Κατεχόμεθα ἀπὸ τὴν πεποίθησιν, ἡ ὁποία θεωρητικῶς ἐξετέθη ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ἀπὸ Ὑπουργοὺς τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι παρόμοιαι συζητήσεις βλάπτουν ὅταν ἐξ ὑπαιτιότητος τῶν ὑπευθύνων δὲν καθίστανται ἀναπόφευκτοι. Ἡ συζήτησις παρετάθη ὑπὲρ τὸ μέτρον, εἰς τρόπον ὥστε ἀνερχόμενος ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ μὴ προβλέπων τὰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπηκολούθησαν, νὰ διαπιστώσω, ὅτι πράγματι εἶναι ὑπέρμετρος ἡ παράτασις, ἀλλὰ ἐπὶ τέλους ἔχει ἓν ἐνδιαφέρον, διότι συμπίπτει μὲ τὴν ἐκδοθεῖσαν ἀπόφασιν, ὥστε νὰ ἐξαντληθῇ ἡ συζήτησις μὲ τὰ δεδομένα τῆς ἀποφάσεως. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς μας, ὡμίλησαν δύο φίλοι βουλευταὶ καὶ ἐγώ. Ὡμίλησεν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπανειλημμένως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ὅταν ἑκατέρωθεν καὶ κατὰ μείζονα λόγον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως ἀνεπτύχθη πλήρως τὸ θέμα, ποίαν ἔννοιαν ἔχει μετὰ τὴν γενικὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὑπέρμετρος ἦτο ἡ παράτασις καὶ τελευταία ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ σημερινὴ συζήτησις, ποίαν ἔννοιαν δύναται νὰ ἔχῃ ἡ πρότασις τῆς περαιτέρω γενικεύσεως τῆς συζητήσεως; Εἰς τὴν οὐσίαν μίαν μόνον ἔννοιαν, ὅτι ἡ παράταξις ἐκείνη αἰσθάνεται, ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ δὲν ὑπῆρξαν ἐπαρκεῖς, ὅτι εἶναι μειωμένοι καὶ ὅτι χρειάζεται μία συνέχεια μὲ τὴν προσθήκην τῶν βουλευτῶν διὰ νὰ ὑπερασπίσουν τὴν κατεστραμμένην ὑπόθεσιν. Ἄλλη ἑρμηνεία δὲν εἶναι δυνατή, διότι ἐὰν ἀπεκόμιζον τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ ἔδωσαν μίαν ἐπαρκῆ ἄμυναν εἰς τὸν ἔλεγχόν μας, δὲν θὰ ἔκαμναν αὐτό. Ἐπανέρχομαι εἰς τὴν παράτασιν, τὴν ὁποίαν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως καταστρέφων τὸν λόγον του ἔκαμε μὲ τὸν ἰσχυρισμόν, μὲ τὴν ἐπίκλησιν πρὸς ὁλόκληρον τὸ Σῶμα, ὅτι νὰ μὴ φέρωμεν ἄνευ ἀπολύτου ἀνάγκης θέματα πρὸς συζήτησιν ἀφορῶντα τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, διότι βλάπτουν τὸν στρατὸν καὶ ἡ ἀνταπόκρισις πρὸς τὴν σύστασίν του ἦτο ἡ πρότασις τῆς γενικεύσεως. Εἶναι βέβαιον, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως εἶναι κατὰ πεποίθησιν πεπεισμένος, ὅτι ἔχει οἱανδήποτε ἐθνικὴν χρησιμότητα ἡ παράτασις. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ προκαλέσῃ γενικὴν ἀποδοκιμασίαν τῆς κοινῆς γνώμης. Ἡμεῖς θεωροῦμεν τὴν συζήτησιν λήξασαν. Θὰ ἀκούσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν βεβαιότατα, καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρατείνω τὴν παραμονήν μου, ἀλλὰ νομίζω κατὰ πεποίθησιν, ὅτι ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ σοβαρευθῶμεν καὶ νὰ σεβασθῶμεν καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν ἑαυτόν μας, ἔπρεπε νὰ μὴ ἐπιμείνουν εἰς τὴν γενίκευσιν. Εἴπατε, ὅτι ὁ Κανονισμὸς ἑρμηνεύεται στενῶς. Εἶναι πλάνη, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς. Ὁ Κανονισμὸς εἶναι γράμμα καὶ δὲν εἶναι μόνον γράμμα εἶναι καὶ πνεῦμα καὶ κοινοβουλευτικὴ παράδοσις. Ὁ ἔλεγχος ἀνήκει εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἐὰν ἐπρόκειτο καὶ αὐτὸν νὰ ρυθμίζῃ ἡ Συμπολίτευσις, κατ’ οὐσίαν κάμνει κατάχρησιν τυπικοῦ δικαιώματος. Ἑπομένως, ἀνταποκρίνεσθε περισσότερον πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ, ἐὰν ὑποστηρίζετε τὴν ἀρχήν, ὅτι βαρύνουσα διὰ τὸν ἔλεγχον πρέπει νὰ εἶναι ἡ γνώμη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐν ὀνόματι τῆς σοβαρότητος τοῦ Σώματος καὶ ἐν ὀνόματι τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος τῶν συζητήσεων περὶ ἐνόπλων δυνάμεων, συνιστῶ νὰ μὴ ἐπιμείνουν. Ἐὰν ἐπιμείνουν ἀναλαμβάνουν ἐνώπιον τῆς κοινῆς γνώμης τὴν εὐθύνην τῆς ἀδικαιολογήτου προτάσεως καὶ ἐπίσης, προσθέτω, ἐὰν ἐπιμείνουν εἰς τὴν γενίκευσιν, διαθέτομεν ἕν ὅπλον, τὴν ἀπουσίαν. Θὰ σᾶς προσφέρωμεν τὴν δόξαν τοῦ μονολόγου. (Χειροκροτήματα).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν εὐθύνην τῆς οὐσίας δὲν δύναται νὰ τὴν ἔχῃ τὸ Προεδρεῖον. Τὸ Προεδρεῖον μίαν εὐθύνην ἔχει, νὰ τηρῇ τὸν Κανονισμὸν πιστῶς. Δὲν εἶναι μόνον τὸ γράμμα, ἐφ’ ὅσον ὡμιλήσατε, ὅτι εἴμεθα σχολαστικοὶ εἰς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ, εἶναι καὶ τὸ πνεῦμα, διότι ἐφ’ ὅσον δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἐπερωτώμενον Ὑπουργὸν νὰ αἰτῆται μόνος αὐτὸς τὴν γενίκευσιν, ὁ νομοθέτης εἶχεν ὑπ’ ὄψει του, ὅτι ὡρισμένα θέματα εἶναι τόσον γενικοῦ ἐνδιαφέροντος, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν ὁ οἱοσδήποτε βουλευτὴς νὰ ἀδιαφορήσῃ, δεδομένου, ὅτι ἐὰν δὲν γενικευθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως, δὲν δύνανται νὰ ὁμιλήσουν.

§75Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πράγματι, δι’ ἐσᾶς ἀναγνωρίζω, ὅτι τυπικῶς δὲν δύνασθε νὰ κάμετε ἄλλως. Ὅπως σᾶς εἶπον καὶ ἐξ ἀρχῆς, χρέος ἐπιτελεῖτε. Ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ καταστῇ σαφές, ὅτι αὐτὸ τὸ τυπικὸν χρέος, τὸ ὁποῖον δι’ ἐσᾶς εἶναι ἀναπόφευκτον, παραβιάζει κατ’ οὐσίαν τὸν κοινοβουλευτισμόν, διότι μετατοπίζει τὴν πρώτην θέσιν τοῦ ἐλέγχου ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν εἰς τὴν Συμπολίτευσιν.

§76Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ζητήσει τὸν λόγον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§78Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ τελειώσῃ πρῶτον ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§79Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ζητηθῇ ὁ λόγος καὶ νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἐξ ἀφορμῆς τῆς ὑποβολῆς τῆς προτάσεως τῶν 10 βουλευτῶν περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, διότι τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ δύνανται νὰ ζητήσουν οἱ βουλευταί, ὅταν ὑπάρχῃ περίπτωσις παραβάσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ ἡ ὑποβολὴ τῆς προτάσεως τῶν 10 βουλευτῶν εἶναι προφανές, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Δι’ αὐτὸ ἄλλωστε καὶ οὐδεὶς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἀνεφέρθη εἰς θέμα παραβάσεως τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ ἐπέκριναν κατὰ τρόπον μὴ προβλεπόμενον ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, τοὺς βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλαν τὴν πρότασιν. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ συζήτησις αὐτὴ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ δὲν ἔχει τὴν θέσιν της.

§80Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παραπονοῦμαι, ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ἐμὲ παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν, φέρεσθε καθαρῶς κομματικῶς εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Δὲν ἔχω ἄλλην δύναμιν ἀμύνης. Σεῖς ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον, ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω κατεβῆτε κάτω.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμνετε λάθος, κύριε Μπακόπουλε, σᾶς παρακαλῶ καθήσατε.

§82Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως αὐτῆς τῆς ἐπερωτήσεως εἶχα διατυπώσει τὴν ἄποψιν, ὅτι κακῶς ἔχουν ὡρισμένοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐφαρμόσει τὴν τακτικὴν νὰ ὑποβάλουν μίαν ἐπερώτησιν, νὰ τὴν δημοσιεύουν μετὰ σχολίων εἰς τὰς ἐφημερίδας, νὰ διαβάλουν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ νὰ προσβάλουν εἴτε τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, εἴτε ἄλλα ὄργανα τοῦ Κράτους καὶ ὕστερα νὰ ἔρχωνται καὶ νὰ λέγουν, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος ἀναπτύξεως τῆς ἐπερωτήσεως. Ἐγὼ δὲν εἶπα, ὅτι δὲν ἔχουν τὸ τυπικὸν δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ παραιτηθοῦν τῆς ἐπερωτήσεως. Τὸ ἔχουν καὶ ἀνεφέρθην εἰς τὴν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν, ποὺ εἶχον διὰ νὰ ἀναπτύξουν τὴν ἐπερώτησίν των καὶ νὰ λάβουν τὴν ἀπάντησιν ποὺ ἔπρεπε. Ἐθεώρησαν φαίνεται οἱ ἐπερωτῶντες συνάδελφοι, ὅτι εἶχον πράγματι αὐτὴν τὴν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν καὶ ἐπροχώρησαν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς των. Ἡ συζήτησις ἐπὶ θεμάτων προσωπικῶν, ἀναφερομένων εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις βλάπτει, τὸ ἔχομεν τονίσει ἐπανειλημμένως, ἡ συζήτησις ἡ δημοσία ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν βλάπτει, ἀλλὰ συζήτησις δημοσία δὲν εἶναι μόνον ἡ ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησις, εἶναι καὶ ἡ ὑπὸ τῶν στηλῶν τοῦ Τύπου συζήτησις καὶ ὅταν ἀρχίζῃ μία συζήτησις δημοσία ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ Τύπου, δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγουν κατόπιν, ὅτι βλάπτει ἡ δημοσία συζήτησις καὶ νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν, διότι τὴν βλάβην τὴν ἔχουν ἤδη προκαλέσει ἀναπτύσσοντες τὴν ἐπερώτησίν των ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ Τύπου. Ἐγὼ θεωρῶ εὔλογον τὴν αἴτησιν τῶν 10 συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον αἴτησιν γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Τὸ θέμα ὅσον περισσότερον διαλευκανθῇ, ὅσον περισσότερον ξεκαθαρισθῇ, τόσον τὸ καλύτερον.

§83Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. ..... (Διακόπτει μὴ ἀκουόμενος).

§84Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, οὐδένα διέκοψα ἐκ τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσω νὰ μὴ μὲ διακόψῃ κανεὶς ἀπολύτως, δὲν δέχομαι διακοπάς.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τὸ Προεδρεῖον παρακαλεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἠρεμία εἰς τὴν συζήτησιν.

§86ΑΡ. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ ἀσχοληθῶ μὲ μερικὰ σημεῖα τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, διότι εἰς τὰ οὐσιαστικώτερα ἀπήντησαν ἤδη καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ συνάδελφος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας. Ἔμειναν μερικὰ σημεῖα, μὲ τὰ ὁποῖα δὲν ἠσχολήθησαν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας. Εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ συνώδευσε, κατὰ κακὴν συνήθειαν ποὺ ἔχει, αὐτὰ ποὺ εἶπε καὶ μὲ ὡρισμένας ὕβρεις ἐναντίον μου. Εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι ἀπέκρυψα ἐγὼ ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὅτι ἔδωσα διαταγὴν εἰς τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην νὰ κοινοποιήσῃ τὴν γνωστὴν διαταγήν, διὰ τῆς ὁποίας ἐκοινοποιοῦντο ἀνακοινώσεις ἰδικαί μου καὶ κυβερνητικῶν κύκλων. Βασίζομαι εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς δίκης, ὅπως ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἐλευθερία»: «Πρόεδρος, ἐρωτᾶ τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην, εἴχατε λοιπὸν προφορικὴν ἐντολὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ τὰ κοινοποιήσετε; Καρδαμάκης, μάλιστα». Καὶ θὰ ἀναγνώσω τώρα μίαν φράσιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἐνθυμοῦμαι ἐὰν ἀνέγνωσεν ὁ κ. Παπανδρέου ἢ ὄχι. Συνεχίζει ὁ στρατηγὸς Καρδαμάκης: «Καρδαμάκης, μάλιστα, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐνέκρινεν ἄλλον τρόπον ἐνεργείας».

§87Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸ ἀνέγνωσα.

§88ΑΡ. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εὐχαριστῶ. Προχωρεῖ ὁ στρατηγὸς Καρδαμάκης περαιτέρω καὶ λέγει: «ὅτι ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἔχει —εἶχε— δημιουργηθῆ εἰς τὸ στράτευμα συνεπεία τῶν ἐπιθέσεων, αἱ ὁποῖαι εἶχον γίνει ἐκ μέρους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐναντίον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ ἰδιαιτέρως ἐναντίον τοῦ στρατοῦ, ἦτο πράγματι λίαν δυσάρεστος. Οἱ διοικηταὶ τῶν μεγάλων μονάδων ἀνέφερον εἰς τὸ Γ.Ε.Σ. δι’ ἐπισήμων ἀναφορῶν τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ὑπῆρχε καὶ θὰ σᾶς εἴπω μόνον μερικὰς φράσεις ἀπὸ διαφόρους ἀναφορὰς τῶν διοικητῶν τῶν μεγάλων μονάδων. «Παραμένει εἰς τὰ στελέχη ἡ ἀγανάκτησις καὶ ἡ πικρία διὰ τὴν ἄδικον καὶ ἀνάρμοστον μεταχείρισιν τοῦ στρατεύματος. Συνεχίζων ὁ μάρτυς διαβάζει καὶ ἄλλα ἀποσπάσματα. Ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας εἶχε τὸ Γ.Ε.Σ., διεπίστωσα, ὅτι ἡ κατάστασις εἰς τὸ στράτευμα ἦτο πολὺ δυσχερής, ὑπῆρχε μία ἀγανάκτησις ἐναντίον τῶν ὅσων ἐλέγοντο ὄχι μόνον δι’ ἐπισήμων δηλώσεων, καὶ τῶν ὅσων ἐγράφοντο εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ ἕνας τρόπος κατευνασμοῦ, ἕνας τρόπος ἀντιδράσεως καὶ ἐθεωρήθη ἀπαραίτητον νὰ ἐκδοθῇ ἡ διαταγὴ αὐτὴ διὰ νὰ ἐμφανισθῇ, ὅτι τὸ στράτευμα, ἡ διοίκησις, γνωρίζει, βλέπει τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ ὅτι ἀντιδρᾷ ἔναντι αὐτῶν τῶν δηλώσεων τῶν λίαν ἐπιθετικῶν, δυσμενῶν δηλώσεων, τὰς ὁποίας αἱ ἐφημερίδες τῆς Ἑνώσεως Κέντρου κάμνουν ἐναντίον τοῦ στρατεύματος. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐξεδόθη ἡ διαταγή». Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 19ης Ἰανουαρίου 1962, ὅταν εἶχεν ἐπανέλθει τὸ θέμα αὐτὸ εἰς τὴν Βουλήν, δηλαδὴ ὅταν πρωτοῆλθεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ θέμα, διότι τώρα ἐπανῆλθε, εἶχον ἐγὼ διατυπώσει τὰ ἑξῆς: «Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι βουλευταί, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ἀφήσῃ ἀκαλύπτους τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις καὶ τὴν ἡγεσίαν των. Μία ἀπάντησις ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας τὴν 17ην Νοεμβρίου καὶ μία ἄλλη ἀπάντησις ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας τῆς 28ης Νοεμβρίου. Εὔλογον ἦτο καὶ ἔπρεπε ἡ ἐπίθεσις αὐτὴ νὰ δημιουργήσῃ μίαν δυσανασχέτησιν εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις. Καὶ ὑπάρχουν ἀναφοραὶ εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον, πειθαρχικώταται, ἐκ τῶν ὁποίων καταφαίνεται, ὅτι αἱ ἀνακοινώσεις αὐταί, τὰς ὁποίας ὠνόμασαν ἐπιθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐκ μέρους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, σχετικῶς πρὸς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις καὶ τὴν ἡγεσίαν των, εἶχον προκαλέσει μίαν δυσανασχέτησιν καὶ ἰδίᾳ, διότι δὲν ἐδίδετο ἀπάντησις ἐκ μέρους τῆς ἡγεσίας τοῦ στρατεύματος. Ὅπως γνωρίζετε, κ.κ. βουλευταί, ἡ ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἡγεσία τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων εἰσήρχετο εἰς διάλογον μὲ διαφόρους πολιτικὰς μερίδας, ἔχει τερματισθῆ ἀπὸ πολλοῦ καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ ἡγεσία τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων αὐτὴ βάσει ἰδικῶν της σκέψεων, νὰ ἀπαντήσῃ. Ἔπρεπεν ὅμως, νὰ ὑπάρξῃ μία ἀπάντησις, διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ τὸ ἠθικὸν τῶν Στρατιωτικῶν Μονάδων, τὸ ὁποῖον εἶχε θιγῆ ἐκ τῶν ἀνακοινώσεων αὐτῶν, τὰς ὁποίας προηγουμένως ὠνόμασαν ἐπιθέσεις. Καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ., ἐκδίδει μίαν διαταγήν, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, διὰ τῆς ὁποίας τί κάμνει; Κοινοποιεῖ πρὸς τὸ στράτευμα τὴν κυβερνητικὴν ἀνακοίνωσιν καὶ τίποτε ἄλλο». Πράγματι, ἐξ αὐτῆς τῆς καταθέσεως τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα καὶ ἐξ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα εἶπον, προκύπτει σαφῶς τὸ ἑξῆς: Εἶναι γνωσταὶ αἱ ἐπιθέσεις, τὰς ὁποίας διὰ τοῦ Τύπου ἀπηύθυνεν ἡ Ε. Κ. ἐναντίον τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, ἐπανειλημμένως βέβαια. Εὔλογον ἦτο νὰ δημιουργηθῇ ἡ δυσανασχέτησις, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι). Δὲν δέχομαι, κύριε Πρόεδρε, διακοπὰς καὶ ἔχω τὸ δικαίωμα, νὰ μὴ δέχωμαι διακοπάς. Διότι ἐγώ, καίτοι ὑβριζόμενος, δὲν διέκοψα τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε. Κ.

§89Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. ..... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Ἀγγελούση, μὴ διακόπτετε.

§91ΑΡ. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἔρχεται ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. καὶ ἀναφέρει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία εἶχε δημιουργηθῆ εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις καὶ ἀναφέρει —ὅπως λέγει εἰς τὴν κατάθεσίν του— ὅτι εἶναι ἀνάγκη κἄτι νὰ γίνῃ, διὰ νὰ αἰσθανθῶσιν αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις, ὅτι ἐπὶ τέλους ὑπάρχει καὶ διοίκησις, ἡ ὁποία προσέχει τὶ γίνεται. Καὶ λέγω ἐγὼ εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου τῆς 19ης Ἰανουαρίου 1962, ὅτι δὲν ἦτο ὀρθὸν νὰ ἀφήσω τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.Σ. νὰ διατυπώσῃ ἰδικάς του σκέψεις εἰς τὴν τοιαύτην διαταγήν, διότι τότε μοιραίως θὰ ἤρχετο αὐτὸς πλέον εἰς διάλογον πρὸς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ εἶπον, ὅτι εἶναι προτιμότερον —τοῦτο δὲ ἐννοεῖ ὁ στρατηγὸς Καρδαμάκης διαταγὴν— νὰ κοινοποιηθοῦν αἱ ἰδικαί μου ἀπαντήσεις, ὁπότε ὁ διάλογος παραμένει μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ὄχι νὰ διατυπώσῃ ἰδικάς του σκέψεις, ὁπότε ὁ διάλογος θὰ μετέπιπτεν εἰς διάλογον Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. καὶ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Συνεπῶς, τίποτε δὲν ἀπεκρύβη, ἐφ’ ὅσον ἀναγνωσθῇ ὀρθῶς καὶ πλήρως καὶ ἡ κατάθεσις τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη εἰς τὸ Δικαστήριον καὶ τὸ τμῆμα τῆς ἰδικῆς μου ἀγορεύσεως πρὸ ἑνὸς ἔτους. Οὔτε καὶ εἶχον ἀνάγκην νὰ κρύψω τίποτε, κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Δὲν εἶναι εἰς τὰς συνηθείας μου. Ἔχω τὸ ἐλάττωμα πολλάκις νὰ εἶμαι περισσότερον εἰλικρινὴς ἀπ’ ὅ,τι ἴσως χρειάζεται. Καὶ αὐτὸ ἔχει πολλάκις προκαλέσει καὶ τὰ παράπονα πολλῶν φίλων συναδέλφων. Ἀνέφερεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. τὴν περίπτωσιν τοῦ ταξιάρχου Πρόκου, κύριε Πρόεδρε, ὡς ἰδικοῦ μας ἀξιωματικοῦ, ἀδίκως ἀποστρατευθέντος. Καὶ ἐρωτῶ, —διότι δὲν γνωρίζω τὰ πολιτικὰ φρονήματα τοῦ ταξιάρχου Πρόκου, ὅπως δὲν γνωρίζω οὐδενὸς ἄλλου— ἐφ’ ὅσον λέγει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ., ὅτι ἀπεστρατεύσαμεν ἀδίκως ἰδικόν μας ἀξιωματικὸν —ὡς λέγει ἐκεῖνος— τότε, ποῦ εἶναι ὁ κομματισμός; Καὶ ἔρχεται περαιτέρω καὶ λέγει, ὅτι ἐζήτησα τὴν παραίτησιν τοῦ στρατηγοῦ Πετροπούλου, ὁ ὁποῖος, ἀνδρικῶς φερόμενος, δὲν μοῦ τὴν ἔδωσε. Καὶ ὑπέμνησεν, ὅτι ἔχει προσφύγει καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, προφανῶς οὐδεμίαν δῆθεν καταβάλλων προσπάθειαν νὰ παρέμβῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Δι’ αὐτὸ καὶ εἶπε, φαίνεται, ὅτι ἔχει εὑρεθῆ εἰς δύσκολον θέσιν ἡ Ὑπηρεσία, διότι ἐκ τοῦ φακέλλου τοῦ στρατηγοῦ Πετροπούλου δὲν προκύπτει οὐδὲν εἰς βάρος του στοιχεῖον. Δὲν θέλει νὰ παρέμβῃ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. εἰς τὴν λῆψιν ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, λέγει ὅμως τὴν γνώμην του κατ’ αὐτὸν τὸν πονηρὸν τρόπον. Ὑπάρχει ἡ διάταξις, ὡς γνωστόν, εἰς τὸν νόμον περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν, κατὰ τὴν ὁποίαν κατ’ ἔτος πρέπει νὰ ἀποχωρῇ τὸ ⅕ τῶν ἀντιστρατήγων. Ὁρίζει δὲ ὁ νόμος καὶ ποῖοι πρέπει νὰ ἀποχωροῦν. Πολλάκις οἱ ἀντιστράτηγοι προτιμοῦν, ἀντὶ νὰ λάβουν τοὺς χαρακτηρισμούς, τοὺς ὁποίους προβλέπει ὁ νόμος, νὰ ἀποχωρήσουν ὑποβάλλοντες αἴτησιν ἀποστρατείας. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀπεστρατεύθη π.χ. καὶ ὁ στρατηγὸς Βρεττὸς καὶ ἄλλοι. Ἐκάλεσα πράγματι τὸν στρατηγὸν Πετρόπουλον καὶ τοῦ εἶπον: Γνωρίζετε τὸν νόμον. Κατ’ ἀνάγκην θὰ φύγουν 2 ἢ 3 ἀντιστράτηγοι. Εἶναι πιθανὸν νὰ εἶσθε καὶ σεῖς μεταξὺ αὐτῶν. Μήπως θέλετε νὰ ὑποβάλετε αἴτησιν ἀποστρατείας; Τὴν ἰδίαν ἀκριβῶς πρότασιν, τὰ ἴδια ἀκριβῶς πράγματα εἶπον καὶ πρὸς ἄλλους ἀντιστρατήγους.

§92Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Πρὸς τὸν κ. Καρδαμάκην, ἐκάματε αὐτὴν τὴν πρότασιν;

§93Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Μητσοτάκη, συνήθως εἶσθε προσεκτικός. Ὁ νόμος περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν προβλέπει τὴν ἀποχώρησιν τοῦ ⅕ τῶν ἀντιστρατήγων πλὴν τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Ἐπιτελείων. Πῶς εἶναι δυνατόν, λοιπόν, νὰ γνωρίζετε τὸν νόμον καὶ νὰ κάμνετε αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν; Ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ φροντίσετε νὰ τηρήσετε τὴν φήμην, ποὺ ὑπάρχει διὰ σᾶς καὶ νὰ εἶσθε πιὸ προσεκτικὸς εἰς τὰς διακοπάς σας.

§94Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὑπῆρξεν ἀντιστράτηγος πρὶν γίνῃ Ἀρχηγός.

§95Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μαζὶ μὲ τὸν στρατηγὸν Πετρόπουλον ἀπεστρατεύθησαν, βάσει τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὁ στρατηγὸς Καλικούρτης, ὑποβαλὼν αἴτησιν ἀποστρατείας καὶ ὁ στρατηγὸς Σουδαρίδης. Ὁ δὲ στρατηγὸς Σουδαρίδης, ὡς γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, εἶναι καὶ στενώτατος συγγενὴς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως.

§96Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ποῦ διωρίσθη;

§97Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἄλλο θέμα. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι). Ἐπειδή, ὅμως, κύριε Πρόεδρε, γίνεται πολὺς λόγος περὶ τοῦ στρατηγοῦ Πετροπούλου, ὅτι εἶναι περίφημος ἄνθρωπος καὶ δὲν ἠξεύρω τί ἄλλο καὶ ἐπειδὴ ἔκαμε τὸ σφάλμα ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. νὰ ὁμιλήσῃ περὶ διαφωνίας τοῦ στρατηγοῦ Πετροπούλου εἰς τὸ Συμβούλιον, αἱ ἀποφάσεις τοῦ ὁποίου δὲν ἦσαν ὁμόφωνοι, ἀλλὰ μὲ μειοψηφίαν, ὀφείλω νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω, ὅτι νομίζω, ὅτι καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. εἰς ἄλλας περιστάσεις, ἀλλὰ καὶ ὁ στρατηγὸς Πετρόπουλος ἐπίσης ὡμίλησαν περὶ τῶν ἀποφάσεων ἐκείνων, ὅπου δὲν γνωρίζει τις τί ἀπεφάσισεν ὁ εἷς καὶ τί ἀπεφάσισεν ὁ ἄλλος. Νομίζω ὅτι ἔγινεν αὐτὴ ἡ σύγχυσις. Αἱ ἀποφάσεις, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησε σήμερον ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. ἀφοροῦν τὰς προαγωγάς, τὰς ἀποστρατείας, τὰς κρίσεις ἐν γένει τῶν ἀξιωματικῶν. Εἰς τὰς ἀποφάσεις ὅμως, οἱ ὁποῖαι λαμβάνονται διὰ τῆς τοποθετήσεως τῶν ἀξιωματικῶν, ἐκεῖ κατὰ τὴν τηρουμένην διαδικασίαν, εἶναι φανερὸν ποῖος ὑπογράφει καὶ ποῖος διαφωνεῖ. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀσχολούμεθα πολύ, κ. Πρόεδρε καὶ κ. βουλευταί, μὲ τὸν στρατηγὸν Πετρόπουλον. Εἶναι χαρακτηριστικὸν αὐτὸ ποὺ εἶπεν ὁ Εἰσαγγελεὺς κ. Χριστόπουλος διὰ τὸν κ. Πετρόπουλον. Ἀναγινώσκω πάλιν ἀπὸ τὴν ἐφημερίδα «Ἐλευθερία»: «Συνεχίζων ὁ κ. Χριστόπουλος εἶπεν ὅτι ὁ πρώην ὑπαρχηγὸς τοῦ ΓΕΣ κ. Πετρόπουλος εἶναι ἀποβλητέος ὡς μάρτυς». Χρησιμοποιήσατέ τον, ἂν θέλετε. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐκταθῶ περισσότερον. Ἀλλά, δὲν εἶναι δυνατόν, κ. Πρόεδρε, νὰ μὴ ἀναγνώσω καὶ μίαν περικοπὴν ἀπὸ τὴν γνωστὴν πρὲς κόνφερανς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τῆς 17ης Νοεμβρίου, νομίζω. Λέγει, λοιπὸν μεταξὺ ἄλλων πολλῶν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου: «Καὶ διὰ τοῦτο ἐπαυξάνεται ἡ ἀγανάκτησις καὶ ἡ ἐξέγερσίς μας ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐξέτρεψαν τὰ Σώματα Ἀσφαλείας καὶ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις ἀπὸ τὴν εὐγενεστέραν ἀποστολήν των, νὰ ὑπηρετοῦν τὴν πατρίδα καὶ νὰ ὑπηρετοῦν τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λαοῦ, εἰς ὄργανα φατρίας καὶ στραγγαλιστὰς τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ». Καὶ ἐρωτῶ: Ἀποτελεῖ αὐτὸ ὕβριν ναὶ ἢ ὄχι ἐναντίον τοῦ συνόλου τῶν ἐνόπλων δυνάμεων; Ἐξέτρεψαν ἐκεῖνοι ποὺ ἠδύναντο νὰ ἐκτρέψουν καὶ ὑβρίζονται αὐτοί. Ἐξετράπησαν καὶ οἱ ἄλλοι ὡσὰν νὰ ἦσαν ἀνδράποδα καὶ εἶναι καὶ δι’ αὐτοὺς ὕβρεις. Αὐτὴ δὲ ἡ τοποθέτησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐπαναλαμβάνεται εἰς ἄλλην ἀνακοίνωσιν. Ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ὅμως, ὅπως εἶπεν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ἀρχίζει ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ συνειδητοποιεῖ τὸ σφάλμα της. Καὶ λέγει εἰς ἀνακοίνωσίν της, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς 15 Νοεμβρίου, μεταξὺ ἄλλων καὶ τὰ ἑξῆς: «Θεωρεῖ ἔγκλημα κατὰ τοῦ Ἔθνους ὅτι αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις καὶ τὰ Σώματα Ἀσφαλείας διετάχθησαν νὰ ἐκτραποῦν», διετάχθησαν νὰ ἐκτραποῦν λέγει ἐδῶ, δὲν λέγει ἐξετράπησαν. Εἶναι ἤδη μία ὑποχώρησις, «διετάχθησαν νὰ ἐκτραποῦν ἀπὸ τὴν εὐγενεστέραν ἀποστολήν των τῶν στρατιωτῶν τῆς πατρίδος, εἰς ὑπηρέτας φατρίας καὶ εἰς στραγγαλιστὰς τῆς θελήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ». Ὀλίγον κατ’ ὀλίγον συνειδητοποιοῦσα ἡ Ἕνωσις Κέντρου τὰς ὕβρεις, τὰς ὁποίας ἐξετόξευσεν ἐναντίον τοῦ συνόλου τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἤρχισε νὰ ὑποχωρῇ. Ἤρχισε νὰ ὑποχωρῇ μέχρι νὰ φθάσῃ νὰ προτιμήσῃ τὴν ἔκφρασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπεύθυνος δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν εἶναι μόνον ὁ στρατηγὸς Καρδαμάκης, ἢ μόνος μὲ ἕνα κύκλον περὶ αὐτόν. Καὶ παραμένει συνεπής, κατ’ ἀνάγκην ὁ κλειός, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησα, παραμένει εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Δὲν χρειάζεται νὰ ἐπαναλάβω τὸ δίλημμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχει εὑρεθῆ ἡ Ἕνωσις Κέντρου, τὸ ἀμείλικτον δίλημμα, τὸ τρομερὸν δίλημμα, ὅτι εἴτε μὲ τὴν μίαν ἑρμηνείαν, εἴτε μὲ τὴν ἄλλην ἑρμηνείαν παραμένουν ὑβρισταὶ τοῦ συνόλου τῶν ἐνόπλων δυνάμεων.

§98Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ τέλος αὐτοὶ θὰ σᾶς πᾶνε ἐκεῖ ποὺ πρέπει.

§99Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Αὐτοὶ θὰ σᾶς διώξουν.

§100Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Καὶ ἐπειδή, κ. Πρόεδρε, εἶπεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ὅτι — κἄπως κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νομίζω ὅτι τὸ εἶπεν — ὅτι μᾶς ἐκατηγόρησαν ὡς κατ’ ἐπάγγελμα ὑβριστὰς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἴσως νὰ μὴ εἶναι ἀκριβὴς ἡ φράσις, ἀλλὰ αὐτὴ περίπου εἶναι, ἐπειδὴ εἶπεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ εἴπω ὅτι μόνοι των ἔδωσαν τὸ δικαίωμα εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις νὰ πιστεύουν ὅτι εἶναι πράγματι κατ’ ἐπάγγελμα ὑβρισταί των. Καὶ δίδω διὰ ἄλλην μίαν φορὰν τὴν συμβουλήν, διὰ τρίτην φορὰν τὴν συμβουλὴν καὶ διατυπώνω καὶ τὴν εὐχήν, τὴν εἰλικρινῆ εὐχήν, νὰ ἀντιληφθῇ τὶ πράγματι διαπράττει ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἐναντίον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ ἐναντίον τῶν συμφερόντων τοῦ Ἔθνους καὶ νὰ συνετισθῇ καὶ νὰ μετανοήσῃ εἰλικρινῶς καὶ νὰ γνωρίζῃ ὅτι τότε ἡμεῖς θὰ εὐχαριστηθῶμεν περισσότερον. Αὐτὰ εἶχα, κ. Πρόεδρε, νὰ εἴπω. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§101Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη μακρᾶς ἀπαντήσεως. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθν. Ἀμύνης, δύο λέξεις μόνον θὰ ὑπενθυμίσω, διότι ἀνεφέρθη εἰς τὸ παρελθόν, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐξαντληθῆ καὶ εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν μὲ τὴν καθολικὴν ἀποδοχὴν τοῦ ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος. Εἶπε: Ποῖαι εἶναι αἱ κατηγορίαι — καὶ ὑπέμνησε τὸ Ἐκλογοδικεῖον. Ἀλλὰ εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ Ἐκλογοδικεῖον, κατὰ δήλωσιν τοῦ Προέδρου του, ἔχει στενὰ κριτήρια. Δὲν ἐξετάζει τὰς γενικὰς συνθήκας τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος. Ἄσκοπος, ἑπομένως, ἦτο ἡ ἐπίκρισις. Τὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ἔχομεν ἐπικαλεσθῆ, εἶναι αἱ ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων. 150 καταδίκαι ὀργάνων τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τῶν ΤΕΑ καὶ τρομοκρατῶν τῆς ΕΡΕ. Οὐδέποτε αὐτὸ συνέβη εἰς τὸ παρελθόν. Ἀρκεῖ, ἑπομένως, ὡς πλήρης ἀπόδειξις. Πέραν αὐτοῦ, ἔγινε λόγος περὶ τῶν πλαστῶν βιβλιαρίων. Εἶναι δυνατὸν ἀκόμη καὶ τώρα νὰ τίθεται ὑπὸ ἀμφισβήτησιν τὸ γεγονός, ὅταν ὑπάρχῃ δικαστικὸν πόρισμα, τὸ ὁποῖον ἐπιβεβαιώνει τὴν πλαστότητα τῶν βιβλιαρίων κατὰ διαταγὴν Καρδαμάκη; Δὲν δέχομαι τὴν συνέχειαν τῆς συζητήσεως ὅταν ὑπάρχῃ δικαστικὸν πόρισμα. Τὸ θέμα ἔχει λήξει. Καὶ πέραν αὐτοῦ, ἤλθομεν εἰς τὸ γενικὸν ἀποτέλεσμα. Ἀνέπτυξα προχθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος ὅτι πέραν τοῦ μέσου ὅρου, ὁ ὁποῖος νοθεύει τὴν ἐντύπωσιν, εἰς 30 περιφερείας τὰ στρατιωτικὰ τμήματα ἀπέδωκαν μεταξὺ 80–91% ὑπὲρ τῆς ΕΡΕ. Ἐὰν ἀφαιρεθοῦν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, ποὺ ὑπολογίζονται περίπου εἰς 10%, ἔχομεν ἀπόδοσιν 90–100%. Αὐτοὶ οἱ ἀριθμοὶ παραμένουν. Καὶ αὐτοὶ οἱ ἀριθμοὶ ἀποδεικνύουν τὸ ὄργιον. Καὶ τώρα δίδω τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἀτυχὲς εὕρημα τοῦ «κλοιοῦ» τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθν. Ἀμύνης. Αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις εἶναι τὸ 90–100%. Ὁμιλοῦμεν ἡμεῖς περὶ τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν. Καὶ ἔκαμα τὴν διάκρισιν: Ὁ μεγάλος ἀριθμὸς ἠκολούθησε τὰς πεποιθήσεις του. Ἕνας ὀλίγος ἀριθμὸς ἐδηλητηριάσθη ἀπὸ τὴν διαφώτισιν, τὴν ὁποίαν κατεδίκασεν ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη. Καὶ ὑπῆρξεν ἕνας μικρὸς ἀριθμὸς πρακτόρων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἤσκησαν βίαν ἐπὶ τῶν Ἑλλήνων στρατιωτῶν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Εἰς ἀκέραιον, ἑπομένως, παραμένει καὶ ἡ ἀρχικὴ καὶ ἡ σημερινὴ δήλωσίς μας. Τὰ στελέχη, πράγματι, κατὰ μέγιστον ἀριθμὸν εἶναι εἰς τὰς θέσεις των. Καὶ ὅσοι εἶχον δηλητηριασθῆ μὲ τὴν διαφώτισιν, σήμερον ἀποτοξινώνονται. Εἶμαι βέβαιος ὅτι εἰς τὴν συνείδησιν τῆς μεγάλης μερίδος τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν ἔχει σχηματισθῆ ἡ πεποίθησις — καὶ ἡ ἀπήχησις τῆς ἀποφάσεως τῆς Δικαιοσύνης θὰ τὴν ἐνισχύσῃ — ἔχει σχηματισθῆ ἡ πεποίθησις ὅτι ἡμεῖς τιμῶμεν, δὲν ὑπονομεύομεν, θέλομεν νὰ ὑψώσωμεν καὶ νὰ ἐξάρωμεν εἰς τὴν μεγάλην ἀποστολήν των τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Ἀλλὰ ὅταν περὶ τούτων ὅλων ἔχῃ ἐπανειλημμένως γίνει λόγος εἰς τὸ παρελθὸν καὶ εἶναι πράγματι τὸ θέμα ἐξηντλημένον, καταντᾷ κωμικὴ πλέον ἡ προσπάθεια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ κάμνῃ λόγον περὶ κλοιοῦ, ἐντὸς τοῦ ὁποίου τάχα ἡμεῖς ἔχομεν ἐμπλακῆ. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται πλέον περὶ τούτου. Τὸ σημερινὸν θέμα εἶναι νέον. Τὸ σημερινὸν θέμα εἶναι μέγα. Εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς Δικαιοσύνης, ἡ ἀθώωσις τῆς «Ἐλευθερίας», ἡ ὁποία ἐπανέλαβε τὰ ἰδικά μας κηρύγματα καὶ ἐκήρυξεν ὅτι, ὅσα λέγομεν ἐναντίον τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη, δὲν εἶναι περιύβρισις, ἀλλὰ εἶναι ἔλεγχος. Εἶναι ἡ πρώτη καὶ πλήρης δικαίωσίς μας, ὡς ὑπευθύνων πολιτικῶν ἀνδρῶν. Ἡ δευτέρα εἶναι, ὅτι ὅσα ἀνέγραφεν εἰς τὸ διαφωτιστικόν του σημείωμα ὁ στρατηγὸς Καρδαμάκης, ἀποτελοῦν κομματισμὸν ἀνεπίτρεπτον. Κατὰ συνέπειαν, εἶναι ἠθικῶς κατάδικος ὁ στρατηγὸς Καρδαμάκης, μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἑλληνικῆς Δικαιοσύνης. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι συνέτρεχεν εἰδικὸς λόγος, διὰ νὰ ὑπογράψῃ ὁ στρατηγὸς Καρδαμάκης καὶ ὄχι ὁ ἴδιος. Ὅλοι οἱ στρατηγοὶ ἤκουσαν αὐτὴν τὴν δικαιολογίαν καὶ ὅμως, ἀπήντησαν ὅτι, οὐδεὶς θὰ ὑπέγραφεν. Ἰδοὺ ἡ ἀποστομωτικὴ ἀπάντησις εἰς τοὺς συλλογισμοὺς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀπὸ τοὺς ἐγκυροτέρους στρατιωτικοὺς ἄνδρας τοῦ τόπου. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης: «Ἤθελον οἱ στρατιῶται, νὰ ἴδουν τὸν διοικητὴν νὰ ὑπογράφῃ». Ὁμολογεῖ ὁ ἴδιος, ὅτι ἐστερεῖτο κύρους ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἔκρινεν ὅτι ἐὰν ἔβλεπον οἱ στρατιῶται τὴν ἰδικήν του ὑπογραφὴν θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ αἰσθανθοῦν ἐμπιστοσύνην, δι’ αὐτὸ ἐχρειάζετο νὰ μεταχειρισθῇ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, ἡ διαταγὴ ἐκείνη δὲν περιέχει μόνον τὴν ἐπανάληψιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη. Περιέχει ἐπὶ πλέον, ἀνωνύμους φήμας, αἱ ὁποῖαι καθυβρίζουν καὶ τὸν κ. Βενιζέλον καὶ ἐμέ, ὡς δημοσίους ἄνδρας. Διέταξε τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην νὰ θέση τὴν ὑπογραφήν του εἰς αὐτὴν τὴν χυδαίαν ὕβριν ἐναντίον μας. Ἡ σημερινὴ ἀπόφασις τῆς Δικαιοσύνης, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ἀποτελεῖ τὸν ἠθικὸν θάνατον τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Καὶ ἐὰν εὑρισκώμεθα εἰς ἄλλην πολιτικὴν περίοδον, εἰς περίοδον νομίμου Κυβερνήσεως καὶ ἠθικῆς εὐθιξίας, σήμερον ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, δὲν θὰ ἦτο Ὑπουργός. Ἀλλά, βεβαίως, εἶναι καὶ θὰ παραμείνῃ μεταξὺ τῶν συναδέλφων του, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὅμοιοί του. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ γνωρίζουν ὅλοι ὅτι εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ, εἶναι ἠθικῶς ἔκπτωτοι. Καὶ θὰ παραμείνουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, μέχρις ὅτου ἡ θύελλα τοῦ λαοῦ τοὺς σαρώσει. Ἡ Δημοκρατία θὰ νικήσῃ. (Χειροκροτήματα).

§102Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀρέσκεται ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, νὰ ἀναφέρῃ ἐπανειλημμένως τὸ πόρισμα Φλώρου. Ἀλλὰ τὶ λέγει, ἐπὶ λέξει, τὸ πόρισμα αὐτό. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ ἀκριβὲς κείμενον εἰς τὸ ἐπίμαχον σημεῖον. Καὶ αὐτό, ἐπίσης, θὰ τὸ ἀναγνώσω, ἀπὸ τὴν φίλην μου τὴν «Ἐλευθερίαν» τῆς 25.2.62, τὸ ἐπίμαχον σημεῖον εἶναι τὸ ἑξῆς: «Ἡ ἐν λόγῳ ὑπηρεσία προέβη εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτήν, κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. τάδε διαταγῆς, διὰ τῆς ὁποίας συνίστα ὁ στρατηγὸς Καρδαμάκης νὰ ἀποκτήσουν ἐκλογικὰ βιβλιάρια οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ΓΕΣ...». Ἐδῶ δὲν ἔχει τελείαν, ἀλλὰ λέγει ἐν συνεχείᾳ: «Ὡς ἐξουσιοδοτηθέντες διὰ τὴν ἐγγραφὴν τῶν ἀνωτέρω κλπ. φέρονται οἱ Κων)νος Κυπριωτάκης καὶ Ἀλέξανδρος Παναγόπουλος». Ὁ πρῶτος εἶναι ὑπάλληλος τοῦ ΓΕΣ καὶ ἐχρησιμοποιήθη πράγματι ἀπὸ τὸ ΓΕΣ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Ὁ Παναγόπουλος εἶναι ὑπάλληλος τῶν Γραφείων τῆς ΕΡΕ. Τί λοιπὸν συνέβη; Αὐτὰ ἀνεκοινώθησαν διὰ τοῦ τύπου καὶ ἀπορῶ πῶς ἐπιμένει εἰς τὴν ἄποψιν αὐτὴν ὁ κ. Παπανδρέου. Ὑπέβαλον τὰ δικαιολογητικὰ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτῆς τῆς μονάδος, ἡ ὁποία ὀνομάζεται Σ.Ε.Π.Η.Λ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, περὶ τῆς ὁποίας ἔγινε λόγος καὶ προηγουμένως. Ἐξ αὐτῶν ὡρισμένος ἀριθμὸς αἰτήσεων διεξεπεραιώθη. Ἄλλος ἀριθμὸς αἰτήσεων ἐπεστράφη εἰς τὴν μονάδα, ἀκριβῶς διότι τὰ δικαιολογητικὰ δὲν ἦσαν πλήρη. Οἱ ἄνδρες δὲ ἐκεῖνοι, εἰς τοὺς ὁποίους ἐπεστράφησαν ἀπὸ τὸ ΓΕΣ, μέσῳ Κυπριωτάκη, αἱ αἰτήσεις των, διότι δὲν ἦσαν πλήρη τὰ δικαιολογητικά των, οἱ ἄνδρες αὐτοὶ κατέφυγον εἰς τὰ γραφεῖα τῆς ΕΡΕ. Οὐδεμία ὑπῆρξε ποτὲ συνεννόησις ἢ συνεργασία μεταξὺ ΓΕΣ καὶ τῶν γραφείων τῆς ΕΡΕ. Αὐτὸ ἔχει διαπιστωθῆ καὶ εἰς ἀνακοινώσεις διὰ τοῦ τύπου καὶ ἀπορῶ διατὶ ἐπιμένει ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. νὰ ἀγνοῇ τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα. Ἐπιμένει ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ἀναφέρων τὶ κατέθεσαν οἱ στρατηγοὶ Σειραδάκης καὶ Νικολόπουλος. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι καὶ τοὺς δύο στρατηγοὺς τοὺς τιμῶ καὶ ἐγώ. Ὑπῆρξαν συνεργάται μου κατὰ τὸ παρελθόν, ὅταν καὶ πάλιν ἤμην Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Εἶπον πράγματι εἰς τὴν κατάθεσίν των ὅτι αὐτοὶ οὐδέποτε θὰ ἐκοινοποίουν τοιαύτην διαταγήν. Οὐδεὶς ὅμως ἠρώτησεν αὐτοὺς τοὺς στρατηγούς, ἐὰν ἦσθε σεῖς ἀρχηγοὶ καὶ ὑφίσταντο αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις τὰς ἐπιθέσεις, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν ἐπὶ στρατηγοῦ Καρδαμάκη ἀπὸ τὴν Ε.Κ., τὶ θὰ ἐκάματε; Θὰ ἐμένατε μὲ σταυρωμένα τὰ χέρια καὶ θὰ ἀφήνατε τὸ στράτευμα εἰς τὰς ὕβρεις αὐτὰς ἐκτεθειμένον; Πῶς θὰ ἀντιδρούσατε, κύριοι πρώην ἀρχηγοὶ τοῦ ΓΕΣ; Τί θὰ ἀπήντων εἰς τὸ Δικαστήριον; Διότι, δὲν ἐτέθη τοιοῦτον ἐρώτημα καὶ δὲν ὑπῆρξεν ἡ ἀπάντησις. Θὰ ἦτο ἐνδιαφέρον νὰ μᾶς εἴπουν οἱ στρατηγοὶ αὐτοί, τοὺς ὁποίους ἰδιαιτέρως τιμῶ, νὰ μᾶς εἴπουν τὶ θὰ ἔπραττον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω διὰ τετάρτην φορὰν τὴν γνωστὴν σύστασιν, ποὺ ἔχω κάμει καὶ εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. Καίτοι, κύριε Πρόεδρε, ἕνα σύστημα διδασκαλίας εἶναι, νὰ ἐπαναλαμβάνεται συχνὰ τὸ ἴδιον πρᾶγμα, διὰ νὰ τὸ μάθῃ ὁ διδακτέος. Πιστεύω ὅτι ἔχουν στενοχωρηθῆ οἱ τῆς Ε.Κ. διὰ τὸ δίλημμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔθεσαν τὸν ἑαυτόν των καὶ εὔχομαι εἰλικρινῶς νὰ ἔχουν τὴν γενναιότητα νὰ ἐκδηλώσουν αὐτὴν τὴν στενοχωρίαν, ὁπότε ὑπάρχει ἐνδεχόμενον, μετὰ πάροδον δοκιμασίας ἱκανοῦ χρονικοῦ διαστήματος, νὰ σκεφθοῦν καὶ αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις ὅτι ἴσως πράγματι νὰ μετενόησαν. (Χειροκροτήματα).

§103Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως δὲν εἶναι ἀξία ἀπαντήσεως ἡ ἀπηρχαιωμένη ἄποψις, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Τὸ θέμα εἶναι εἰς τὸ παρελθὸν ἀπολύτως ἐξηντλημένον. Οὐδεμία νέα ἀπάντησις. Καθ’ ὅσον ὅμως ἀφορᾷ τὸ γεγονός, ὅτι καὶ μετὰ τὴν ἐκδοθεῖσαν ἀπόφασιν τῆς Ἑλληνικῆς Δικαιοσύνης καὶ τὴν οὐσιαστικὴν καταδίκην ἀμφοτέρων καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη, μετὰ τὴν ἠθικήν των ἐπίπτωσιν καὶ τὴν πανηγυρικὴν ἰδικήν μας δικαίωσιν, δύναται νὰ συνιστᾷ εἰς ἡμᾶς νὰ συνετισθῶμεν, ἀποδεικνύει ὅτι ὑπὸ τὸ κράτος βαθυτάτης καταθλίψεως, ἡ ὁποία δὲν τοῦ ἐπιτρέπει νὰ ἐννοήσῃ τί ἔχῃ συμβῆ. Καὶ τοῦ ἐκφράζομεν δι’ αὐτὸ τὴν λύπην μας. (Χειροκροτήματα).

§104Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνεφέρθη καὶ πάλιν ἀπόψε, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι ἐξεδόθησαν 150 καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις κατὰ τῶν ὀργάνων τῆς Χωροφυλακῆς δι’ ἀνάμιξίν των εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογάς. Καθ’ ὅσον ὅμως γνωρίζομεν, αἱ καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις κατὰ ὀργάνων τῆς Χωροφυλακῆς δὲν ὑπερβαίνουν τὰς 30. Συνεπῶς, τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου περὶ 150 καταδικαστικῶν ἀποφάσεων προφανὲς εἶναι ὅτι ἐλέχθησαν πρὸς δημιουργίαν ἐντυπώσεων. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ προσθέτω, ὅτι αἱ 30 καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις εἶναι ἐλάχισται ἐν συγκρίσει μὲ τὰς σημειωθείσας καταδίκας διὰ τὰς παλαιοτέρας ἐκλογάς, τοὐλάχιστον τὰς μεταπελευθερωτικάς. (Φωναί, κωδωνοκρουσίαι).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαρρηγόπουλε, δὲν ἔχετε τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Σᾶς ἔδωσα τὸν λόγον διὰ νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§106Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§108Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἀντικειμενικῶς κρίνοντες τὴν συζήτησιν τῆς ἑσπέρας ταύτης, κ. Πρόεδρε, διεπιστώσαμεν ὅτι ὑπῆρξε βαρύτατον ὀλίσθημα ἡ ἐπιμονὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ ΓΕΣ κ. Καρδαμάκη. Ἡ ἐπιμονὴ δὲ τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις εἰς βάρος τοῦ ἀτυχοῦς αὐτοῦ στρατηγοῦ, εἶναι ἔτι βαρύτερον ὀλίσθημα. (Φωναί, κωδωνοκρουσίαι).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βασιλᾶτε, δὲν ὁμιλεῖτε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§110Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ ἐπετρέψατε εἰς τὸν κ. Παπαρρηγόπουλον καὶ ὡμίλησε καὶ δὲν ἀφήνετε καὶ τὸν κ. Βασιλᾶτον νὰ ὁμιλήσῃ;

§111Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἡ ἐπιμονὴ τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὸν ἀτυχῆ ἐκεῖνον Στρατηγόν, μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα, κ. Πρόεδρε, νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ἡ κυβερνητικὴ παράταξις ἐπιδιώκουσα κομματικὰ ὠφέλη, δὲν ἠρκέσθη μόνον εἰς τὸν διασυρμὸν τοῦ Στρατηγοῦ Καρδαμάκη, ἀλλ’ ἐννοεῖ νὰ τοῦ σκυλεύσῃ καὶ τὸ σῶμα.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογραφομένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν διὰ τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως, τὸ Προεδρεῖον ὑποχρεοῦται νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν. Ἄλλο εἶναι τὸ θέμα τῆς οὐσίας. Καὶ ἐγὼ θὰ παρεκάλουν τοὺς κ. συναδέλφους νὰ παραιτηθοῦν τῆς προτάσεώς των. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐπιμένουν τὸ Προεδρεῖον δὲν δύναται νὰ πράξῃ ἄλλως.

§113Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς εἶπε πρὸ ὀλίγου καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεώς μας περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὸν τέως Ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.Σ. δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις, διότι αὕτη εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἐφ’ ὅσον φέρει τὸν ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ προβλεπόμενον ἀριθμὸν ὑπογραφῶν βουλευτῶν. Κακῶς, λοιπόν, μέχρι τοῦδε ἐπετρέψατε καὶ ἔγινε συζήτησις διὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Ἡ ὑπὲρ τοῦ Κανονισμοῦ δῆθεν γενομένη συζήτησις, ἐγένετο κατὰ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀνεξαρτήτως, ὅμως, αὐτοῦ, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν ἡ Ε.Κ. θέλει νὰ δώσῃ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, κατὰ τὴν ὁποίαν δῆθεν ἐπερωτήσεις ἀναπτύσσουν μόνον οἱ βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ κατὰ τὸ παρελθόν, κ. Πρόεδρε, συνέβη εἰς πολλὰς περιπτώσεις, κυβερνητικοὶ βουλευταὶ νὰ ἐλέγξουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ δι’ ἐρωτήσεων καὶ δι’ ἐπερωτήσεων. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ ἔλεγχος νὰ περιορισθῇ κατ’ ἀποκλειστικὸν δικαίωμα μόνον εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὡς θέλει αὕτη νὰ τὸν περιορίσῃ. Τὸ θίγω αὐτὸ τὸ σημεῖον, διότι ἠθέλησεν ὁ κ. Παπανδρέου νὰ τὸ θέσῃ. Ὁ συνάδελφος κ. Βασιλᾶτος, ἀνέφερεν ὡρισμένους χαρακτηρισμοὺς εἰς βάρος τῶν ὑπογραψάντων τὴν αἴτησιν, οἱ ὁποῖοι δὲν μᾶς ἐνδιαφέρουν. Ἴσως ὁ κ. συνάδελφος νὰ εἶπε ταῦτα, χωρὶς νὰ ἔχῃ συναίσθησιν τῆς οὐσίας τῶν προθέσεών μας. Πράγματι, πέραν τῶν ἄλλων, ἡ συνέχισις τῆς συζητήσεως δὲν ὠφελεῖ, οὔτε τὸ Στράτευμα, οὔτε ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τρέφουν ἐμπιστοσύνην πρὸς αὐτό. Ἀλλὰ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βολουδάκη, ὁμιλεῖτε καὶ σεῖς ἐπὶ τῆς οὐσίας; Διότι τὸ Προεδρεῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν αὐτὸ διαπιστώνει.

§115Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Ἐάν, κ. Πρόεδρε, δὲν ἀνακαλέσουν οἱ κ. συνάδελφοι, δηλαδή, δὲν δηλώσουν ὅτι παραιτοῦνται τῆς περαιτέρω συνεχίσεως τῆς συζητήσεως, θὰ εἰσέλθω ἀσφαλῶς ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ θέματος.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δέχεται νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ ἀπόψε;

§117ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ὄχι, κ. Πρόεδρε, πρέπει νὰ ξεκαθαρισθῇ τὸ θέμα.

§118Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μᾶς ἀπηυθύνθη βαρυτάτη κατηγορία καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ μᾶς ἀφήσητε νὰ εἴπωμεν τὰς σκέψεις μας.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βολουδάκη, οἱ κ. συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, γνώμας ἐξέφρασαν.

§120Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Ἐρωτῶ, κ. Πρόεδρε, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι δέχομαι καὶ ἐγώ, ὅτι βλάπτεται τὸ Στράτευμα ἐκ τῆς συνεχίσεως τῆς συζητήσεως, ἅπαξ τὸ Στράτευμα βλάπτεται, ἅπαξ ἡ συζήτησις συνεχίζεται καὶ αἱ ἐφημερίδες συνεχίζουν νὰ γράφουν πολλὰ καὶ διάφορα ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ δὲν πρέπει νὰ ξεκαθαρισθῇ τὸ θέμα.

§121ΑΡ. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εἶναι ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν οἱ κ.κ. Τούμπας, Ζίγδης καὶ Ἐφραιμίδης. Παραιτοῦνται;

§122Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Μάλιστα, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον...

§123ΑΡ. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ρητῶς; Καὶ ὁ κ. Ἐφραιμίδης; Ἐὰν πρόκειται νὰ γίνῃ παραίτησις μὲ «σάλτσες», τότε δὲν σταματᾶ ἡ συζήτησις. Ἐὰν πρόκειται νὰ γίνῃ ἁπλῆ, εὐθεῖα παραίτησις, νὰ τὴν ἀκούσωμεν.

§124Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς, μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἐδηλώσαμεν ὅτι θεωροῦμεν περιττὴν τὴν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης συνέχισιν τῆς συζητήσεως. Ἐὰν ὅμως μὲ τὴν αἴτησιν τῶν κ. συναδέλφων, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἀποφασισθῇ ἡ συνέχισις τῆς συζητήσεως, ἔχομεν δηλώσει ὅτι θὰ ἀποχωρήσωμεν τῆς αἰθούσης, διότι νομίζομεν ὅτι πρόκειται περὶ κακοποιήσεως πάσης ἐννοίας τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§125ΑΡ. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ γνωρίζω τοῦτο: Παραιτοῦνται τοῦ λόγου καὶ τῆς περαιτέρω ἀναπτύξεως τῆς ἐπερωτήσεως οἱ κ. συνάδελφοι, ἢ ὄχι;

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὕστερα ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν παρῃτήθησαν οἱ κ. συνάδελφοι.

§127Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνομεν καὶ πάλιν: Ἐδηλώθη, μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁμιλίας τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι δὲν ἔχομεν κανένα λόγον νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως, διότι δι’ ἡμᾶς, μετὰ τὴν δικαστικὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν δὲν ὑπάρχει θέμα.

§128Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀσχέτως τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἤδη ἡ ἰδική μας παράταξις ἐδήλωσεν ὅτι ἡ ἐγγραφὴ ἑνὸς ρήτορος ἐγένετο μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν διότι δὲν θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. Ἐπανέλαβε δὲ ἀπόψε ὅτι κατόπιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐφετείου καὶ κατόπιν τῶν πορισμάτων ἐπὶ πολιτικοῦ ἐπιπέδου, τὰ ὁποῖα ἐξήχθησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, νομίζομεν ὅτι καὶ δικαστικῶς καὶ πολιτικῶς ἔχει ἐξαντληθῆ τὸ θέμα. Καὶ εἶναι εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως πᾶσα περαιτέρω συζήτησις, ἡ ὁποία δὲν θὰ εἶναι πλέον θέμα Καρδαμάκη, ἀλλὰ θὰ ἀποτελέσῃ θέμα συγκεκριμένου Ὑπουργοῦ καὶ κατ’ ἐπέκτασιν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὸ καθεστὼς τὸ ἀπαράδεκτον, τὸ ὁποῖον ἔχει δημιουργηθῆ εἰς τὸ Στράτευμα.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, αὐτὸ δὲν εἶναι παραίτησις.

§130Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ μὲ διακόψατε, πρέπει νὰ σᾶς δώσω ἀπάντησιν καὶ νὰ ἐξηγήσω....

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, ἐγώ, ὡς Προεδρεῖον, θὰ ἐκλάβω αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε ὡς δευτερολογίαν σας καὶ ὄχι ὡς παραίτησιν.

§132Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον διαπιστώνομεν ἕνα συμπέρασμα, ὅτι κατὰ τὴν ἄποψίν μας, καὶ δικαστικῶς καὶ πολιτικῶς θεωρεῖται ὅτι ἐξηντλήθη τὸ θέμα καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τὴν ὁποίαν εἴπομεν, ὀφείλομεν νὰ δικαιολογήσωμεν αὐτὸ τὸ συμπέρασμα. Αὐτὸ ἔπραξα αὐτὴν τὴν στιγμήν. Θέλετε ἀσφαλῶς μίαν τυπικὴν ἐξήγησιν. Δίδομεν τὸ μεῖζον, ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα, καὶ ὅ,τι γίνῃ περαιτέρω θὰ εἶναι εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως. Τί θέλετε;

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι θέμα οὐσίας καὶ δὲν ἐνδιαφέρει τὸ Προεδρεῖον. Τὸ Προεδρεῖον βλέπει ὅτι εἶναι ἐγγεγραμμένοι οἱ συνάδελφοι κ.κ. Τούμπας, Ζίγδης καὶ Ἐφραιμίδης. Διὰ νὰ κηρύξῃ περαιωμένην τὴν συζήτησιν πρέπει νὰ παραιτηθοῦν οἱ κ. συνάδελφοι.

§134Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχετε δίκαιον, ἀλλ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν παρενεβλήθη ἡ πρότασις τῶν κ. συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως, περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία κατὰ τὸν Κανονισμὸν προηγεῖται παντὸς ἄλλου θέματος. Πρέπει ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ πρῶτον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος διὰ νὰ ἔχωμεν συνέχειαν ἐπὶ τῶν ἄλλων θεμάτων.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν χρειάζεται ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἐπ’ αὐτοῦ.

§136Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σεῖς παρενεβάλατε ἀμέσως, ὅταν ἐλάβατε τὴν αἴτησιν τῶν κ. συναδέλφων περὶ τῆς γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Ἡμεῖς ἐδηλώσαμεν, ὁποία ἦτο ἡ ἀπόφασίς μας.

§137Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ἐφραιμίδη, ἀποδεικνύεται ὅτι εἶχεν δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ θέσῃ τὸ ἐρώτημα καθ’ ὃν τρόπον τὸ ἔθεσεν, χρησιμοποιήσας καὶ μίαν λέξιν ἡ ὁποία ὑπάγεται εἰς τὴν μαγειρικήν. Εἶχε δίκαιον, διότι ἐνῷ ὁ κ. Ζίγδης καὶ ὁ κ. Τούμπας ἔδωσαν κατηγορηματικὴν ἀπάντησιν, ὁ κ. Ἐφραιμίδης ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ προσφέρῃ, ὡς εἶπεν ὁ ἴδιος, τὸ μεῖζον. Τὸ μεῖζον περιέχει ἀκριβῶς ἐκεῖνο περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης «τὴν σάλτσαν» καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ἐφραιμίδης ἔκαμε χρῆσιν αὐτῆς τῆς μαγειρικῆς μεθόδου καὶ τῆς προσπαθείας νὰ ἱκανοποιήσῃ ἰδιαιτέρως τὴν γνῶσιν μας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν. Ἡ θέσις τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης, καὶ ἡ θέσις τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἀπόψε ὁ Πρόεδρος κ. Παπανδρέου θέσις τὴν ὁποίαν ἀντιμετώπισε διὰ σειρᾶς ἐπιχειρημάτων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι πολιτικῶς ἐσφαλμένη. Προσεπάθησαν νὰ προκαλέσουν μίαν σύγχυσιν μεταξὺ δύο προβλημάτων τὰ ὁποῖα εἶναι ἄσχετα πρὸς ἄλληλα. Τοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὴν δικαστικὴν ἀπόφασιν καὶ τοῦ προβλήματος τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τῆς ἐπὶ ἓν ἔτος καὶ πλέον συστηματικῶς ἐκτοξευομένης ἐπιθέσεως ἐναντίον τῆς ἡγεσίας τοῦ Στρατοῦ, ἢ καὶ γενικώτερον τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Ἡ Κυβέρνησις σέβεται βαθύτατα τὴν δικαιοσύνην καὶ δὲν ἐννοεῖ νὰ κρίνῃ ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου. Ἀποφάσεις δικαστηρίων ἐκδοθεῖσαι δὲν κρίνονται, θεωροῦνται ὀρθαί, ἑπομένως αὐτὴ ἡ προσπάθεια τὴν ὁποίαν πρῶτος σήμερον ἔκαμεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. καὶ τὴν ἐμιμήθη καὶ ὁ κ. Ἐφραιμίδης, εἶναι προσπάθεια ἄτοπος. Τὸ πρόβλημα δὲν εὑρίσκεται ἐκεῖ ὅπου οἱ κ. συνάδελφοι ἐπεχείρησαν νὰ τὸ μεταθέσουν. Τὸ πρόβλημα εὑρίσκεται ἐκεῖ ὅπου ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὸ ἐτοποθέτησεν ἀναγνώσας ὡρισμένα κείμενα. Προσεπάθησεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. νὰ εἴπῃ, ὅτι καὶ τὰ παλαιότερα κείμενα αὐτοῦ καὶ τὰ τελευταῖα ἀποτελοῦν κείμενα ἐναρμονιζόμενα πλήρως μεταξύ των. Γνωρίζω, ὅτι δὲν ἐναρμονίζονται πλήρως καὶ δι’ αὐτὸ προσεπάθησε νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι δῆθεν ἐναρμονίζονται, ἐπιχειρήσας τὰς περιέργους διακρίσεις μεταξὺ τῶν πολλῶν ἀξιωματικῶν, μικροτέρου τινὸς κύκλου ἀξιωματικῶν καὶ στενωτάτου κύκλου πρακτόρων καὶ ξεύρω περὶ ποίων ἄλλων ἀξιωματικῶν. Ὁλόκληρος ὁ ἀποψινὸς συλλογισμός του ἦτο μπερδεμένος, ἐνῷ ὁ πρῶτος εἰς τὴν πρὲς–κόμφερενς, δὲν ἦτο καθόλου μπερδεμένος. Αὐτὸ ἀκριβῶς δεικνύει, ὅτι κατεννόησε μόνος του ὁ κ. Παπανδρέου τὸ μέγα σφάλμα τὸ ὁποῖον εἶχε διαπράξει. Ἀλλὰ δὲν θέλει νὰ τὸ ὁμολογήσῃ καὶ δὲν θέλει νὰ παραδεχθῇ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶχε δίκαιον ὅταν τὸν ἐκάλει ν’ ἀναλογισθῇ τὸ σφάλμα του. Σφάλματα γίνονται ἀπὸ ὅλους ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου καὶ οἱ τόσον πεπειραμένοι ἡγέται τῆς Ἑνώσεως Κέντρου διέπραξαν μέγα σφάλμα. Ἐγὼ ὡμολόγησα, ὅτι ἦτο σφάλμα ὅταν ἔφθασα ν’ ἀμφισβητήσω τὴν σεμνότητα τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε. Κ. τὸ εἶπον ὅτι τὸ ἀναγνωρίζω. Δὲν ἤκουσα ποτὲ οὔτε ἅπαξ καὶ ἐδιάβασα πρακτικὰ παλαιοτέρων Βουλῶν—τὸν κ. Παπανδρέου ν’ ἀναγνωρίζῃ τὸ παραμικρὸν σφάλμα. Ἴσως μόνον ἐγὼ κάμνω λάθη καὶ ἴσως μόνον ἡμεῖς κάμνομεν λάθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὑπάρχουν πολιτικοὶ ἄνδρες οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν διαπράξει ἀπολύτως κανένα σφάλμα, οὔτε ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν πράξεων, οὔτε ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν λόγων. Ἐμμέσως ὅμως ὡμολόγησεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀμέσως δὲν ἤθελε νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι τότε αἱ δηλώσεις του ἐνώπιον τῶν δημοσιογράφων εἶχον πολὺ γενικὸν χαρακτῆρα καὶ σήμερον προσεπάθησεν ἀναμιγνύων εἰς τὴν ὑπόθεσιν τὸ δικαστήριον, ἀναμιγνύων καὶ τὴν περίοδον τοῦ 1919–22 ἀναμιγνύων καὶ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ 1944, προσεπάθησε σήμερον ἀναμιγνύων ὅλα αὐτὰ καὶ κυρίως ἀναμιγνύων μίαν δίκην ἡ ὁποία πράγματι ἔγινε κατὰ τρόπον παραδειγματικὸν καὶ πρώτη ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑπερήφανος, διότι ὑπάρχει τοιαύτη Ἑλληνικὴ δικαιοσύνη, ἀναμιγνύων τὴν δίκην καὶ ὅλα τὰ ἄλλα, προσεπάθησε νὰ συσκοτίσῃ τὰ πνεύματα. Κύριοι, δὲν συσκοτίζονται τὰ πνεύματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἢ μᾶλλον τότε θὰ τὸν διαφωτίσητε ὡς πρὸς τὴν στάσιν σας, ἐὰν ἡ στάσις σας μετατραπῇ. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν εἰπῆτε καθαρά, εἰλικρινῶς καὶ μὲ γενναιότητα, ὅτι παρεσύρθητε. Ἐκάματε μίαν ἐπίθεσιν ἡ ὁποία πράγματι θίγει τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν ὑφ’ οἱανδήποτε μορφὴν καὶ μὲ ὅλας τὰς ἀριθμητικὰς ἱεραρχήσεις μεταξὺ πολλῶν καὶ ὀλίγων ἀξιωματικῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν παρὰ μόνον ἄξιαι τοῦ ὀνόματός των καὶ τοῦ Ἔθνους. Κύριοι συνάδελφοι, ἐθίξατε μὲ τὰς παλαιοτέρας γενικὰς διατυπώσεις σας ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐντεῦθεν τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις καὶ προσεπαθήσατε σήμερον φιλοτίμως νὰ περιορίσητε αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔχετε πράξει. Θὰ ἦτο ἔτι γενναιότερον νὰ ὁμολογήσητε, ὅτι ἐκάματε λάθος. Ἐὰν δὲ τὸ ὁμολογήσητε, θὰ σᾶς ἐρωτήσω τότε, πῶς ἦτο δυνατὸν εἷς καὶ μόνος ὁ κ. Καρδαμάκης μὲ ἐλαχίστους ἀξιωματικούς, τοὺς πράκτορας, κατὰ τὸν κ. Παπανδρέου, νὰ προκαλέσῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον κατεδικάσατε καὶ καταγγείλατε; Πῶς εἶναι δυνατὸν εἰς τόσον πολλὰ τμήματα τῆς Ἑλλάδος, εἰς τόσας πολλὰς καὶ σκόρπιας μονάδας εἰς ὅλα σχεδὸν τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος νὰ σημειωθῇ τὸ αὐτὸ περίπου φαινόμενον, χωρὶς νὰ εἶναι ὑπεύθυνοι πολλοί, σχεδὸν ὅλοι οἱ ἔχοντες ἁρμοδιότητα καὶ ὅπως εἶπον πρὸ ἔτους, ὅταν ἔκαμεν ὁ πρόεδρος κ. Παπανδρέου τὴν πρὲς–κόνφερανς, πολὺ περισσότερον οἱ κατώτεροι, οἱ ἀνθυπολοχαγοί, οἱ διμοιρῖται, παρὰ οἱ Στρατηγοί. Ἑπομένως, διεπράξατε μέγα σφάλμα. Ἐθίξατε ἴσως χωρὶς νὰ θέλετε, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀνάγκης διὰ νὰ δικαιολογήσητε τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα σας, διὰ νὰ στηρίξητε ὅσα εἴπατε περὶ βίας καὶ νοθείας, εἴπατε φράσεις αἱ ὁποῖαι ἔθιγον ἐκεῖνον τὸν τομέα τῆς ἐθνικῆς ζωῆς, ὁ ὁποῖος διαρκῶς περισσότερον καὶ καλλίτερον ὀργανοῦται καὶ ὑπηρετεῖ κατὰ τρόπον ἄμεμπτον καὶ θαυμάσιον τὸ Ἔθνος. (Χειροκροτήματα).

§138Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὸν λόγον τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐνομίσαμεν ὅτι τὸ Στρατιωτικὸν θέμα εἶχεν ἀφεθῆ πλέον εἰς τοὺς δύο συναδέλφους του. Ἐπανέρχεται, λοιπόν, τώρα ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τοῦ θέματος ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἀφῆκε νὰ χειρισθοῦν οἱ δύο συνάδελφοί του. Τοῦτο ἀποδεικνύει δι’ ἡμᾶς ὅτι εὗρε ἀνεπαρκῆ, ἀνεπαρκέστατον τὸν χειρισμὸν ἐκ μέρους τῶν δύο συναδέλφων του καὶ δι’ αὐτὸ ὀρθῶς ἐπανῆλθεν ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἡμεῖς δὲν θὰ τὸν παρακολουθήσωμεν, διότι θεωροῦμεν τερματισθεῖσαν ὅπως εἴπομεν τὴν συζήτησιν διὰ τίνα λόγον, καὶ λόγῳ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ λόγῳ τῆς ἀθωωτικῆς ἀποφάσεως ἡ ὁποία ἀποτελεῖ βαρυτάτην ἠθικὴν καταδίκην κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τῆς Κυβερνήσεως ὁλοκλήρου. Ὅταν, λοιπόν, ὑπάρχει μία τοιαύτη ἀπόφασις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχωνται ἀπόψε νὰ ὑπερασπίζωνται δῆθεν τὸν Στρατὸν τὸν ὁποῖον ἡμεῖς οὐδέποτε ἐσκέφθημεν νὰ θίξωμεν ἢ νὰ προσβάλωμεν. Ἀλλὰ ὅπως ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν, αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐνέπνευσαν τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἐπαίσχυντον ἐκείνην διαταγήν. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου ὡς ὄργανον πειθήνιον τοὺς ἠκολούθησε. Ἤδη ἐγκατελείφθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀνυπεράσπιστον καὶ θέλει ἡ Κυβέρνησις νὰ συνεχισθῇ νὰ διασύρεται τὸ ὄργανον αὐτό, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπῆρξε παρὰ μόνον ὄργανον σκεῦος τῆς ἐκλογῆς της. Ἡμεῖς θεωροῦμεν τὴν συζήτησιν ἐξαντληθεῖσαν καὶ λόγῳ τῆς δικαστικῆς, ἐπαναλαμβάνω ἀποφάσεως καὶ τῆς ὁμιλίας τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἐκκρεμεῖ ὅμως τὸ θέμα τῆς προτάσεως περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Ὅπως λέγει ὁ Κανονισμός, δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Δηλαδὴ ὀφείλει ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, ἐὰν θὰ συνεχισθῇ ἢ ὄχι ἡ συζήτησις. Ὅταν λέγῃ δύναται, χρειάζεται ἀπόφασις. Θὰ μᾶς εἴπητε ἐὰν θὰ συνεχισθῇ ἢ ὄχι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς προτάσεως τῶν 10 βουλευτῶν καὶ κατόπιν ἡμεῖς θὰ σᾶς εἴπωμεν τὶ θὰ πράξωμεν. Δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀνάγκην νὰ δώσωμεν ἐκ τῶν προτέρων εἰς κανένα τὸν λόγον. Καὶ δὲν ὀφείλομεν οὐδὲ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης οὐδεμίαν ἀπάντησιν. Ἡ στάσις μας ἔχει ἤδη διαγραφῆ καὶ θὰ τὴν ἰδῆτε μετὰ ταῦτα, ὅταν λάβητε τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς διὰ τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως. Θὰ ἰδῆτε ποία θὰ εἶναι ἡ στάσις μας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§139Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁ κ. Στεφανόπουλος, μᾶς τὰ εἶπεν ὀλίγον περιπεπλεγμένα. Παραιτεῖσθε τῆς περαιτέρω ἀναπτύξεως τῆς ἐπερωτήσεως; Νὰ μᾶς τὸ ἀποσαφηνίσητε.

§140Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὑρίσκομαι εἰς τὴν λίαν δυσάρεστον θέσιν, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπογραμμίσω μίαν ἀταξίαν τοῦ Προεδρείου παραβιάσαντος τὸν Κανονισμὸν ὅπως πάντοτε, πρὸς ὑποστήριξιν τῆς Κυβερνώσης παρατάξεως. Κύριε Πρόεδρε, εἴχατε δηλώσει ἅμα τῇ ὑποβολῇ τῆς προτάσεως ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως, ὅτι αὐτομάτως γενικεύεται ἡ συζήτησις. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς δηλώσεώς σας, ταλαιπωρεῖτε τὸ Σῶμα ἐπὶ τόσην ὥραν καὶ παρέχετε τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ ἀσκήσῃ ἀνακριτικὰ καθήκοντα ἐρωτῶντος ἡμᾶς ἐὰν παραιτούμεθα τοῦ λόγου. Κύριε Πρόεδρε, κάμνοντες τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε, θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζητε, ὅτι παραβιάζεται τὸν Κανονισμὸν τὴν τήρησιν τοῦ ὁποίου ἔχετε ὡς ἀποστολήν.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, γνωρίζω τὸν Κανονισμόν. Κύριε Ζίγδη, λόγῳ τῆς ὀξύτητος ἡ ὁποία διέκρινε τὸν λόγον σας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς δώσω μίαν ἀπάντησιν, ὄχι βεβαίως εἰς τὸ ὕφος τὸ ἰδικόν σας. Ὅπου ἤθελεν ὁ Κανονισμὸς ἀπόφασιν τοῦ Σώματος, κατόπιν ὑποβολῆς προτάσεως τὸ εἶπε σαφῶς. Δὲν τὸ ἀπήτησε καὶ ἂν τὸ ἤθελε θὰ τὸ ἔλεγε. Τὸ «δύναται νὰ γίνῃ» σημαίνει ὅτι ὑποβάλλεται ἡ πρότασις καὶ δύναται νὰ γενικευθῇ ἂν λάβουν τὸν λόγον οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν. (Διαμαρτυρίαι Κέντρου–Ἀριστερᾶς). Ἀφοῦ δίδει τὸ δικαίωμα καὶ εἰς τὸν ἐπερωτώμενον Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ τὴν γενίκευσιν, χωρὶς ἀπόφασιν, διότι θὰ ληφθῇ ἀπόφασις ὅταν ζητηθῇ ἀπὸ βουλευτάς. Ἐπαναλαμβάνω, πάντως, ὅτι ἐὰν τὸ ἤθελεν αὐτὸ ὁ Κανονισμός, θὰ τὸ ἔλεγε, διότι ὅπου τὸ θέλει, τὸ λέγει σαφῶς. Οὕτως ἄλλωστε καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἐφηρμόσθη ἡ ἐν λόγῳ διάταξις.

§142Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Καὶ πῶς ἐφηρμόσθη.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποτὲ δὲν ἔχει ἐφαρμοσθῆ οὕτως ὁ Κανονισμός. Ὑπάρχει πρακτικὴ ἀντίθετος. Δὲν ἔχετε δίκαιον. Δὲν θέλω νὰ ἐπιδείξω σοφίαν. Ἔχω καλὴν πίστιν. Βεβαιωθεῖτε εἰς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἄνθρωπος εἶμαι. Ἠμπορῶ καὶ νὰ σφάλωμαι. Ἀλλὰ δὲν παρασύρομαι εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς γνώμης μου ἀπὸ αἰσθήματα καὶ ἀντιλήψεις, τὰ ὁποῖα ἠθελήσατε νὰ μοῦ ἀποδώσητε. Ὑποχρέωσιν ἀπὸ τοῦ βήματος ἔχω νὰ προστατεύω τοὺς πάντας, εἴτε Ὑπουργοὶ εἶναι, εἴτε Ἀρχηγοὶ Κομμάτων, εἴτε βουλευταί. Αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις μου ἐδῶ.

§144Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἡ γενίκευσις εἶναι δυνητική, ποία εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ δυνητικοῦ καὶ πόθεν ἐξαρτᾶται τὸ «δύναται» νὰ μεταβληθῇ εἰς πρᾶξιν; Ἀπὸ σᾶς ἐξαρτᾶτε;

§145Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Νομίζω, ὅτι ἔτσι ἡρμηνεύθη πάντοτε καὶ τοῦτο διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Διότι ὅπου ὁ Κανονισμός, ἢ τὸ Σύνταγμα ἀπαιτοῦν σύμφωνον γνώμην τῆς Βουλῆς, ἐκεῖ ὑπάρχει διάταξις δηλοῦσα αὐτὸ ρητῶς. Δεύτερον, τὸ «δύναται» εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ προκαλέσῃ ὡρισμένην ἀμφιβολίαν, ἢ σύγχυσιν, ἔχει τὴν ἑξῆς ἁπλῆν ἔννοιαν. Ὅτι ἐπιτρέπεται. Ὅτι εἶναι δυνατόν. Διότι ἠμποροῦσε καὶ νὰ τὸ ἀποκλείσῃ. Διατί, λοιπόν, δὲν δίδετε αὐτὴν τὴν ἁπλουστέραν λογικὴν ἑρμηνείαν, ἡ ὁποία εἶναι σύμφωνος εἰς τὴν μέχρι τοῦδε κρατήσασαν καὶ πηγαίνετε εἰς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ κ. Ζίγδη, τὴν ὁποίαν θεωρῶ μᾶλλον ἐσφαλμένην, καὶ λέγω μᾶλλον ἐσφαλμένην, διότι πράγματι ὑπάρχει μία ἀσάφεια εἰς τὴν διάταξιν, ἐνῷ εἶναι ἡ τακτικὴ ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἡ ὁποία καθιέρωσε τὴν ἑρμηνείαν;

§146Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πέραν τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ διάταξις δὲν ἔχει ἐφαρμοσθῆ οὕτω, τὸ «δύναται» δὲν ἀναφέρεται εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ εἰς τὸ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ πρότασις.

§147Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἐπρόκειτο σὺν τῇ ὑποβολῇ προτάσεως 10 βουλευτῶν νὰ γενικεύεται αὐτοδικαίως ἡ συζήτησις, θὰ ἔλεγεν, ὅτι ἡ συζήτησις γενικεύεται καὶ δὲν θὰ ἦτο αὐτὴ ἡ διατύπωσις. Εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν νὰ δεχθῶμεν τοιαύτην ἑρμηνείαν; Ἀλλὰ πέραν ὅλων αὐτῶν, νομίζω, ὅτι πρέπει ἀμέσως νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος τῶν ὑποβαλόντων τὴν πρότασιν.

§148Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ διατύπωσις τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν εἶναι ὄντως κατηγορηματική. Δὲν εἶναι ἡ εὐτυχεστέρα τῶν κατηγορηματικῶν διατυπώσεων. Πάντως, ὅπως ἡρμηνεύθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, πάντοτε ἡ ἔννοια τοῦ «δύναται» εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν εἶναι, ὅτι, διὰ νὰ χωρήσῃ ἡ γενίκευσις, ἀπαιτεῖται ἡ ὑποβολὴ τῆς αἰτήσεως 10 βουλευτῶν. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, ἀναλαμβάνει ἡ Ἀντιπολίτευσις τὴν εὐθύνην νὰ θέση εἰς ἑαυτὴν καὶ τὰς μελλούσας Ἀντιπολιτεύσεις χειροπέδας δι’ ὅλας τὰς γενικεύσεις τῶν ἐπερωτήσεων; Διότι διὰ τῆς μεθόδου ποὺ ἐπιθυμεῖ νὰ εἰσαγάγῃ ἀπόψε, καταδικάζει ὅλας τὰς ἐπερωτήσεις, νὰ μὴ δύνανται νὰ γενικευθοῦν, παρὰ μόνον ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας. Αὐτὴν τὴν μεταβίβασιν τοῦ δικαιώματος τῆς πλειοψηφίας, τὴν ὁποίαν ἠθέλησε νὰ προστατεύσῃ χάριν τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὁ Κανονισμός, διὰ τὴν χαρὰν μιᾶς προσκαίρου ἐντυπώσεως, ἐπιθυμεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ μεταβάλῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης.

§149Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ ὁρίζει τὰ ἀκόλουθα: (Ἀναγινώσκει). Θέλω νὰ ἐξηγήσω πῶς αὐτὸ τὸ «δύναται» τὸ ἡρμήνευσεν εἰς προηγουμένην περίπτωσιν κατ’ ἀντίθετον τρόπον τὸ Προεδρεῖον. Τὸ Προεδρεῖον τότε, ἐπὶ σχετικῆς προτάσεώς μας, εἶχεν ἀποφανθῆ ἀκριβῶς κατ’ ἀντίθετον τρόπον. Ἐὰν ἡ ὀρθὴ ἑρμηνεία εἶναι αὐτή, τὴν ὁποίαν δίδετε σήμερον, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀρχίσῃ ἀμέσως ἡ συζήτησις καὶ ὄχι νὰ γίνωνται τόσαι ἄσκοποι καὶ μακραὶ συζητήσεις. Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἔπειτα ἀπὸ ὅσα εἴπατε, νὰ μὴ ἀποδίδητε τόσην ἀφέλειαν εἰς ἡμᾶς.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς, κ. Ἐφραιμίδη, ὅπου εἰς τὸν Κανονισμὸν ἀναφέρεται τὸ «δύναται», θέλετε νὰ τὸ συγκρίνητε μὲ τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Εἶναι ἀνεπιτυχὴς ἡ σύγκρισις, ἄλλο τὸ ἕνα θέμα καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο.

§151Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ἐφραιμίδην, μολονότι δὲν εἶμαι εἰδικὸς εἰς τὰ θέματα τοῦ Κανονισμοῦ, ὅπως ὁ κ. Παπαρρηγόπουλος καὶ ὁ κ. Καλλίας. Θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν κοινοβουλευτικὴν τακτικήν, διότι κοινοβουλευτικὴ τακτικὴ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία πρέπει νὰ μᾶς καθοδηγῇ εἰς τὴν ἑρμηνείαν τῶν διαφόρων διατάξεων. Τὴν μὲν μίαν διάταξιν ἡ κοινοβουλευτικὴ τακτικὴ τὴν ἡρμήνευσεν ἔτσι ὅπως εἴπομεν πρὶν καὶ ὅπως εἶπεν ὁ κ. Καλλίας καὶ ὁ κ. Παπαρρηγόπουλος. Τὴν ἄλλην διάταξιν τὴν ὁποίαν αὐτὴν τὴν στιγμήν, κ. Ἐφραιμίδη, ἐπεκαλέσθητε, καὶ ἦτο ἐπιτυχὴς ὁ χειρισμὸς αὐτὸς ἐκ μέρους σας, τὴν ἔχει ἑρμηνεύσει ἡ Βουλὴ ἀπὸ μακροῦ χρόνου κατὰ τὸν ἀντίθετον τρόπον, διατί; Ὑπάρχει καὶ ἐδῶ λόγος, ὑπάρχει καὶ ἐδῶ οὐσιώδης ἀποχρῶν λόγος. Τὴν μίαν διάταξιν, ἐκείνην, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ μιᾶς ἐπερωτήσεως, ἠθέλησεν ἡ Βουλὴ καὶ δὴ ἡ πλειοψηφία αὐτῆς νὰ τὴν ἑρμηνεύσῃ πρὸς ὄφελος τῆς μειοψηφίας, διότι αἱ ἡμέραι ἐπερωτήσεων εἶναι ἡμέραι ἐλέγχου καὶ πρέπει ἐφ’ ὅσον εἶναι ἡμέραι ἐλέγχου, ἡ ἑρμηνεία νὰ δοθῇ πρὸς ὄφελος τῶν δέκα καὶ ὄχι πρὸς ὄφελος τῆς πλειοψηφίας. Διότι, ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Καλλίας, ἡ πλειοψηφία θὰ καθίστα ἀδύνατον τὴν ἐκ μέρους δέκα βουλευτῶν τῆς πλειοψηφίας ἢ καὶ ἐκ μέρους τοῦ συνόλου τῶν βουλευτῶν τῆς μειοψηφίας ἀπόφασιν περὶ γενικεύσεως τοῦ ἐλέγχου ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς ἐπερωτήσεως. Εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν τὰ πράγματα ἔχουν ἄλλως καὶ δι’ αὐτὸ ἡ Βουλὴ ἔδωσε παρὰ τὴν ταὐτότητα τὴν γραμματικὴν τῶν φράσεων, διάφορον ἑρμηνείαν. Διατί; Διότι ἐκεῖ πλέον πρέπει νὰ προστατευθῇ ἡ κανονικὴ λειτουργία τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς καὶ δὴ τῶν ἡμερῶν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Ἐὰν ἐδίδομεν τὴν ἑρμηνείαν, ὅτι 10 βουλευταὶ εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργοῦν κάθε ἡμέραν καὶ δὴ κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας ζητήματα περὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως θὰ ἦτο δυνατὸν 10 βουλευταὶ νὰ ματαιώνουν ἐπὶ ἔτη ὁλόκληρα, ἐπὶ 2–3 ἔτη πᾶσαν Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. Λοιπόν, αὐτὴ εἶναι ἡ λογικὴ τῶν πραγμάτων, σεῖς δὲ οἱ Μαρξισταί, οἱ ὁποῖοι τὴν λογικὴν τῶν πραγμάτων θεωρεῖται, ὡς ἀνωτέραν καὶ τῆς λογικῆς τῶν σκέψεων, αὐτὴν τὴν λογικὴν τῶν πραγμάτων, σεῖς πρέπει νὰ τὴν ἀναγνωρίσητε. Ἀναγνωρίζω, ὅτι ἦτο εὕρημα, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποιήσατε, εὐτυχὲς πρὸς στιγμήν. Εὑρήκατε τὴν ἄλλην διάταξιν, ὑπάρχει ταὐτότης διατυπώσεως καὶ εἴπατε, διατὶ δίδομεν εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν τὴν Α ἑρμηνείαν καὶ εἰς τὴν ἄλλην τὴν Β ἑρμηνείαν. Ἁπλούστατα εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν τὴν δίδομεν χάριν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τῆς μειοψηφίας καὶ λέγομεν, ὅτι καὶ δέκα ἀκόμη ἔχουν τὴν δυνατότητα καὶ δικαίωμα νὰ γενικεύσουν τὴν συζήτησιν ἐπὶ μιᾶς ἐπερωτήσεως. Ἀλλὰ εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν μέχρι τοῦδε κρατησάντων, δίδομεν τὴν ἑρμηνείαν, ἡ ὁποία θέλει τὴν ὕπαρξιν τοῦ Κοινοβουλίου διὰ νὰ γίνεται νομοθετικὴ ἐργασία.

§152Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει ἡ πρότασις θὰ παρεκάλουν νὰ ἀκούσωμεν τὰ ὀνόματα τῶν ὑποβαλόντων αὐτήν.

§153Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐνίσχυσε τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα. Καὶ δέχομαι κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δέκα βουλευταί, δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ προτάσεώς των νὰ ματαιώσουν τὴν συζήτησιν καὶ οὕτω νὰ ματαιωθῇ τὸ ἔργον τοῦ ἐλέγχου.

§154Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, σπανίως εἶδον κατὰ τὰ μακρὰ ἔτη, κατὰ τὰ ὁποῖα εὑρίσκομαι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, μία τόσον ἔντονον προσπάθειαν, ἐκ μέρους ἐπερωτώντων, νὰ ἀπαγγιστρωθοῦν ἀπὸ τὴν ἐπερώτησίν των. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τοῦ Κέντρου). Εἶναι τόσον ἔντονος ἡ ἐπιθυμία τῶν ἐπερωτώντων, καὶ ἐπειδὴ ἐπιθυμῶ νὰ εἶμαι συμπαθής, καὶ πρὸς τοὺς ἐπερωτῶντας, δι’ αὐτὸ συνιστῶ εἰς τοὺς συναδέλφους, τοὺς ὑποβαλόντας τὴν πρότασιν περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, νὰ μὴ ἐπιμείνουν ἐπὶ τῆς προτάσεώς των.

§155Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Καλλίας περιέχει μίαν σοφιστίαν. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει δικαίωμα, βάσει τοῦ Κανονισμοῦ δι’ ἀλλεπαλλήλων ἐπερωτήσεων νὰ γίνεται ἡ συζήτησις, ἑπομένως ἡ ἄποψις τοῦ κ. Καλλία δὲν εὐσταθεῖ. Ἐπὶ πλέον, κ. Πρόεδρε, τόσον ἐγὼ ὅσον καὶ οἱ ἄλλοι ἐκ τῶν ἐπερωτώντων, κυρίων συναδέλφων, ἀνεπτύξαμεν τὴν ἐπερώτησιν καὶ ἐδώσαμεν ἀποστομωτικὴν ἀπάντησιν. Ἐν τῷ μεταξὺ συνέβησαν δύο γεγονότα. Πρῶτον, ἡ ἀθωωτικὴ ἀπόφασις τοῦ Δικαστηρίου καὶ δεύτερον ἡ ἀποψινὴ συντριπτικὴ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου.

§156Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐκ τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Τούμπα, ὅτι εἰς περίπτωσιν συνεχίσεως τῆς συζητήσεως δὲν θὰ προσέλθῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὴν Βουλὴν, προκύπτει, ἀκριβῶς, ἡ ἔντονος ἐπιθυμία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις.

§157ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ συζητήσωμεν καὶ ἄλλας.

§158Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Τὸ ὅτι δὲ προσεπάθησεν ὁ κ. Τούμπας νὰ δικαιολογήσῃ διατὶ ἐπιδιώκουν τόσον πολὺ τὴν ἀπαγγίστρωσιν αὐτήν, δὲν μεταβάλλει τὴν οὐσίαν τῆς προσπαθείας πρὸς ἀπαγγίστρωσιν.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον κατηγορήθη ἀπὸ τὸν κ. Ἐφραιμίδην, ὅτι ἐλαυνόμενον ἀπὸ κομματικὰς σκέψεις καὶ διαθέσεις δίδει διαφόρους ἑρμηνείας. Μὲ ὑπερησπίσθησαν πολλοί, ἀλλὰ δὲν ἠκούσθη ὁ κατηγορούμενος. Πρῶτον ἀκούεται ὁ κατηγορούμενος καὶ ἔπεται ὁ λόγος τῆς ὑπερασπίσεως. Εἰς τὴν περίπτωσιν τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ἐφραιμίδης, πρόκειται περὶ νέου θέματος καὶ ὄχι ὅπως ἐν προκειμένῳ ὅπου τοῦτο ἔχει σχέσιν μὲ τὴν διεξαγομένην συζήτησιν. Ὁ Κανονισμὸς ἔχει μίαν σειράν, μίαν τάξιν, καθ’ ἣν διεξάγονται αἱ συζητήσεις διὰ τῶν Ἡμερησίων Διατάξεων, ἀπαγορευομένης πάσης συζητήσεως ἐκτὸς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἄρα ἐφ’ ὅσον ἔπρεπε ἡ περίπτωσις τοῦ κ. Ἐφραιμίδη νὰ ἐγγραφῇ εἰς μίαν Ἡμερησίαν Διάταξιν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀμέσως συζήτησις. Αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον τὸ «δύναται» ἡρμηνεύθη ὅτι δὲν δημιουργεῖ αὐτόματον συζήτησιν. Δὲν ἔχει σύγκρισιν αὐτὸ τὸ θέμα μὲ τὸ ἄλλο. Διότι ἐδῶ διεξαγομένης μιᾶς συζητήσεως ἐντὸς Ἡμερησίας Διατάξεως ὑποβάλλεται μία πρότασις νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις καὶ ἐφ’ ὅσον ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ δὲν ἀσκεῖται ἀπόφασις τὸ δύναται ἑρμηνεύεται ὡς ὑποχρέωσις νὰ γίνῃ ἡ γενίκευσις. Ἐγένετο μία σύστασις νὰ μὴ ἐπιμείνουν οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν ἐπ’ αὐτῆς.

§160Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Βουλῆς). Κύριοι Βουλευταί, δὲν ἠθέλησα νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν συζήτησιν, δεδομένου ὅτι ὁ κατέχων ἤδη τὴν Προεδρικὴν ἕδραν διεξάγει ἐπιτυχῶς τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. Δὲν πρόκειται, βεβαίως, νὰ ρίψω ἔλαιον εἰς τὴν πυράν. Θέλω, ὅμως, νὰ ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων εἰς τὸν κ. Ἐφραιμίδην, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως δὲν εἶναι ὅτι διὰ τῶν 10 ὑπογραφῶν αὐτομάτως ἡ Κυβέρνησις, ἡ πλειοψηφία μᾶλλον, θὰ ἐπεκτείνῃ καὶ θὰ ἐπιμηκύνῃ κἄθε ἐπερώτησιν. Τὸ ἐπιχείρημα καὶ οὐσιαστικῶς, ὄχι μόνον νομικῶς, δὲν εὐσταθεῖ. Διότι ὅ,τι δύνανται νὰ κάμουν οἱ 10 βουλευταὶ αὐτομάτως, ἠμπορεῖ νὰ τὸ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, ὁπότε θέλει, διὰ τῆς πλειοψηφίας της. Θὰ ἔλθω τώρα εἰς τὴν πρακτικήν. Δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω τὴν φράσιν ὅτι προεδρεύω τοῦ Σώματος ἐπὶ μακρόν, οὔτε καὶ καθορίζω τὰ ἔτη, διότι ἴσως νὰ θεωρηθῇ τοῦτο ὡς μία διαρκὴς προβολή. Ἕως τὴν στιγμὴν αὐτὴν οὕτω ἐφηρμόσθη. Ὁσάκις ὑπεβάλλετο πρότασις 10 βουλευτῶν, τὸ Προεδρεῖον ἀπήγγελλε τὴν γενίκευσιν. Θέλετε τώρα νὰ εὕρετε μίαν γραμματικὴν ἀσάφειαν; Πιθανὸν νὰ ὑπάρχῃ. Ἡ πρακτικὴ ὅμως, ἡ νομολογία, οὐχὶ μόνον τῆς 10ετίας καθ’ ἣν προεδρεύω ἀλλ’ ἡ πολὺ ἀπωτέρα αὐτὸ ἐφήρμοσεν ἕως τώρα. Ἐπὶ 10 ἔτη σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι ὁσάκις 10 βουλευταί, κατὰ κανόνα δὲ πάντοτε τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπέβαλλον τὴν πρότασιν γενικεύσεως, ὡς Πρόεδρος ἀπήγγελλον τὴν γενίκευσιν. Διότι, φαντασθῆτε εἰς μίαν ἐπερώτησιν ὅπου ὁ ἐπερωτῶν εἶναι εἷς καὶ λέγει διάφορα πράγματα καὶ καταγγέλλει, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ καὶ ἐγὼ τὴν συνήθη κατὰ τὸν τελευταῖον καιρὸν λέξιν, σκάνδαλα, τὶ θὰ συνέβαινε ἐὰν ἐτερματίζετο ἡ συζήτησις διὰ τῆς πλειοψηφίας. Δι’ αὐτὸ ὁ συντάκτης τοῦ Κανονισμοῦ ἠθέλησεν ὅπως 10 βουλευταὶ τῆς μειοψηφίας, νὰ δύνανται νὰ γενικεύσουν διὰ μιᾶς αἰτήσεως τὴν συζήτησιν. Βεβαίως, δημιουργεῖται τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσουν ἐὰν θέλουν νὰ ἐγγραφοῦν καὶ ἄλλοι βουλευταί. Ἀλλ’ αὐτό, βεβαίως, εἶναι δευτερεῦον θέμα ἐνῷ τὸ πρωτεῦον εἶναι ὁ ἐπερωτῶν βουλευτὴς νὰ δυνηθῇ κατόπιν νὰ ἐπωφεληθῇ καὶ τῶν ἄλλων 10. Θέλετε νὰ ὑποστηρίξετε ὅτι κακῶς τὸ ἐφήρμοσα, ἴσως. Τὸ ἐφήρμοσα ὅμως παγίως καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς οὐδαμόθεν ἀντιρρήσεως. Συνεπῶς, αὐτὴ εἶναι ἡ μέχρι τοῦδε νομολογία. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ἐφραιμίδη. Κάμνει ἐφευρέσεις ὁ κ. Ἐφραιμίδης. Ὑποστηρίζει ὅτι μία πρότασις τοῦ ἄρθρου 24 θὰ ἤθελεν ἴσως νὰ εἴπῃ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Κανονισμοῦ ἀμέσως συζητεῖται. Σᾶς παραπέμπω εἰς 2–3 ἀγορεύσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμα ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ ἐφ’ ὧν ἔμεινε σύμφωνος ἡ Βουλή. Ὄχι, κύριε Ἐφραιμίδη, μὴ μειδιᾶτε. Ἐγὼ σᾶς ἀπαντῶ μὲ εὐπρέπειαν καὶ σεβασμόν, τὸν ὁποῖον ὀφείλω εἰς κἄθε βουλευτήν. Σᾶς ἀπήντησα, τότε, δὲν ἐνθυμοῦμαι, ἂν εἶσθε σεῖς ἢ ἄλλος ὁ ἐπιμείνας ἐπὶ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, καὶ σᾶς εἶπον ὅτι ἡ Βουλὴ διέπεται ἀπὸ ἕνα Κανονισμόν, ὁ ὁποῖος διαγράφει τὴν διαδικασίαν τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων, καὶ πότε καὶ πῶς διεξάγεται ἡ νομοθετικὴ ἐργασία. Καὶ σᾶς εἶπον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Προεδρεῖον, μὲ μίαν ἁπλῆν αἴτησιν δέκα βουλευτῶν, νὰ μεταβάλλῃ τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, διὰ τὴν μεταβολὴν τῆς ὁποίας, ἐὰν προσέξετε τὸ ἄρθρον θὰ ἴδητε ὅτι ἀπαιτεῖται ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Συνεπῶς εἶπον τότε καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα, ὅτι πρέπει προηγουμένως νὰ μελετηθῇ ἡ πρότασις καὶ κατόπιν νὰ δικονομηθῇ. Διότι δὲν πρέπει νὰ ἅπτεται θεμάτων οὔτε ἐλέγχου οὔτε νομοθετικῆς ἐργασίας. Δὲν ἀρκεῖ ὁ χαρακτηρισμός, τὸν ὁποῖον κάμνει ὁ βουλευτὴς ἢ οἱ δέκα βουλευταί. Τὸν χαρακτηρισμὸν καὶ τὴν κατεύθυνσιν θὰ τὴν δώσῃ ὁ ἔχων τὴν εὐθύνην τῆς διευθύνσεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Θὰ τὰς πάρῃ, θὰ τὰς μελετήσῃ. Εἶναι πιθανὸν νὰ εἶναι ἐρωτήσεις, θὰ τὰς ἐγγράψῃ εἰς τὰς ἐρωτήσεις. Δεκάκις τὸ ἔχω κάμει αὐτό, πολλάκις ἔχω ἐγγράψει τοιούτου εἴδους προτάσεις ὡς ἐπερωτήσεις, διότι βεβαίως, δὲν ἠδύναντο νὰ ἀπορριφθοῦν. Πρέπει πάντοτε νὰ ἐλέγχεται τὸ περιεχόμενον τοῦ ἐγγράφου. Βεβαίως, δὲν δύναται εἷς ἢ δέκα βουλευταὶ νὰ δίδουν αὐτοὶ καὶ ἐνίοτε αὐθαιρέτως τὸν χαρακτηρισμὸν εἰς τὰ ἔγγραφα ποὺ ὑποβάλλουν καὶ νὰ ἀνατρέπουν τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ νὰ ἀνακόπτεται μία συζήτησις. Σᾶς φέρω ἕνα παράδειγμα διὰ τῆς εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῆς. Ἐὰν σήμερον, κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως, ὡμίλει ὁ κ. Μακρῆς, ὁ ὁποῖος εἶχε ζητήσει τὸν λόγον καὶ παρεχώρησε τὴν σειράν του εἰς τὸν κ. Παπανδρέου, ἐὰν ὡμίλει ἐκεῖνος καὶ ἔλεγεν ὅσα ἤθελε νὰ εἴπῃ, καὶ ὅταν ἐτερματίζετο ὁ λόγος του, ὑπεβάλλετο μία πρότασις ὑπὸ δέκα βουλευτῶν, διὰ νὰ συζητήσουν π.χ. περὶ ἐξαγωγῆς γεωμήλων, τί ὤφειλε νὰ κάμῃ ὁ Πρόεδρος; Θὰ ἀνήγγελλε τὴν πρότασιν καὶ θὰ ἔδιδε τὸν λόγον εἰς ἕνα ἐκ τῶν δέκα ἢ καὶ τοὺς δέκα βουλευτάς; Ἰδοὺ ποῖα εἶναι τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψουν. Δὲν θέλω νὰ φέρω καὶ ἄλλα παραδείγματα. Ἡ διεύθυνσις τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἔχει μίαν ἑνότητα, μίαν συνέχειαν, μίαν κατεύθυνσιν καὶ κυρίως μίαν παράδοσιν, ἂν θέλετε, νὰ τὴν ὀνομάσωμεν νομολογίαν. Αὐτὰ ἴσχυσαν μέχρι τοῦδε. Δὲν μοῦ ἐπιτρέπεται νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν πλέον τοῦ ζητήματος. Ἐν τούτοις, φέρω καὶ ἐγὼ τὴν εὐθύνην τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσωμεν πρῶτον τὴν βυζαντινολογίαν αὐτήν. Καὶ δεύτερον, ἀφοῦ, οὕτως ἢ ἄλλως, ἔγινε παραίτησις μετ’ ἐπιφυλάξεως, θὰ ἔλεγον εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Βουλῆς, διότι ἐγὼ δὲν ἔχω δικαίωμα, καὶ εἰς τοὺς ἄλλους συναδέλφους τῆς Συμπολιτεύσεως, νὰ ἀποσύρουν τὴν πρότασιν τῆς γενικεύσεως καὶ νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις, ἄνευ νικητοῦ καὶ ἡττημένων ἐν προκειμένῳ καὶ νὰ ὁρίσωμεν συνεδρίασιν δι’ ἄλλην ἡμέραν, ὅπου νὰ γίνῃ πραγματικὸς ἔλεγχος, κύριοι. Διότι αὐτὰς τὰς δύο ὥρας ἔλεγχος δὲν ἔγινε. Ἔγινε ἁπλῶς βυζαντινολογία. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἔχω καὶ ἐγὼ τὸ δικαίωμα αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ παρακαλέσω νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§161Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συζητοῦμεν ἐπὶ πολλὴν ὥραν ἐὰν θὰ πρέπει νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Ἡμεῖς κατεθέσαμεν μίαν πρότασιν, ἡ ὁποία εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν Κανονισμόν. Δὲν ἔχετε τίποτε ἄλλο νὰ κάμετε παρὰ νὰ καλέσετε τοὺς ἐγγεγραμμένους νὰ ὁμιλήσουν. Ἐὰν δὲν ὁμιλήσουν νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τῆς δηλώσεως τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν, ὅτι παραιτοῦνται καὶ κατόπιν τῆς παραιτήσεως τῶν ὑποβαλόντων τὴν πρότασιν περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, κηρύσσομεν περαιωμένην τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§163ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 0.15′ μ.μ.)