1963.03.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 59η

Δευτέρα 4 Μαρτίου 1963

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς διωρθώθησαν ὑπὸ τῶν κ.κ. Δ. Θεοχαρίδη καὶ Γ. Βασιλάτου. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Ράλλης ζητεῖ δίμηνον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἐπίσης οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης καὶ Γ. Αὐγερόπουλος ζητοῦν 10ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῶν αἰτουμένων ἀδειῶν. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Ματθαιουδάκης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§8Γ. ΜΑΤΘΑΙΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμματ.). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κ.κ. Α. Γεροκωστόπουλος (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως), Γ. Ράλλης (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν), Σ. Θεοτόκης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), Δ. Βρανόπουλος (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν) καὶ Κ. Χρυσανθόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐργασίας), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως Ἑνώσεως Ἰδιοκτητῶν Ἐπαρχιακοῦ Τύπου καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων ἀναφερομένων εἰς τὸν Τύπον καὶ τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν Τύπου καὶ Πληροφοριῶν». Οἱ κ.κ. Σ. Θεοτόκης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καὶ Π. Παπαληγούρας (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐκδόσεως ὁμολογιῶν πρὸς ἐξόφλησιν ὀφειλομένων τόκων τῶν εἰς δολλάρια Η.Π.Α. Προπολεμικῶν Ὁμολογιῶν Κρατικῶν Δανείων κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 131)19.10.1962 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Ἡλιοῦ, Σ. Ἡλιόπουλος, Β. Ἐφραιμίδης, Α. Μπριλλάκης καὶ Λ. Κύρκος, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἐλευθεροτυπίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ καταργήσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν.Δ. 4277)1962 «περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν ἰατρῶν τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν ἐργαζομένων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Μυριδάκης καὶ Θ. Μανωλόπουλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ Ἐθνικοῦ καὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, περὶ τοῦ τρόπου ἐκτελέσεως τῶν Πανεπιστημιακῶν ἔργων καὶ περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ δανεισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ χορηγήσεως δανείων ὑπὸ τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων διατάξεων καὶ περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 67)1962 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Βοβολίνης, Γ. Βασιλᾶτος, Θ. Μανωλόπουλος, Ν. Ἀλαβᾶνος, Γ. Λύχνος, Ι. Προκοπίδης Ι. Μελᾶς, Ν. Μαλλιάκας, Α. Παπαδόπουλος καὶ Ε. Ζαννῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων α) τοῦ Νόμου 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κλπ.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν Σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Α. Κακκαρᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Ἑνώσεως Ἐργαζομένων καὶ Βιομηχανίας Τσιμέντων Χαλκίδος, αἰτουμένου ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἐργατικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Δ. Καραντζένης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Σκούπας Πρεβέζης, αἰτουμένου διοικητικὴν ὑπαγωγὴν τῆς Κοινότητός του εἰς τὸν Νομὸν Ἄρτης. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Ζαγορίου, αἰτουμένων ἀνάκλησιν ἀποφάσεως μεταθέσεως Δασαρχείου Ζαγορίου εἰς Ἰωάννινα. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Λαρίσης, αἰτουμένης ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς ἀγρότας ἡ μεταφορὰ τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων των διὰ τῶν γεωργικῶν ἑλκυστήρων. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Πανελληνίου Συλλόγου Γονέων Ἑλλήνων Σπουδαστῶν Ἐξωτερικοῦ, αἰτουμένου τὴν παροχὴν στρατολογικῶν διευκολύνσεων εἰς τοὺς Ἕλληνας σπουδαστὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ψήφισμα τῆς Ιʹ ἐτησίας Γενικῆς Συνελεύσεως τῆς Ἀνωτάτης Συνομοσπονδίας Συλλόγου Γονέων Μαθητῶν Ἑλλάδος, αἰτουμένης ἐπίλυσιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν ζητημάτων. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Διδ)λων Ἰωαννίνων, αἰτουμένου ἄρσιν ἀτελειῶν νόμου 1540. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Κοινοτήτων Παρακαλάμου, Ἱερομνήμης, Ρεπετίστης, Σιταριᾶς, Ἀρετῆς, Μαυρονόρους, Κρυονερίου, αἰτουμένων τὴν μὴ συγχώνευσιν εἰς Ι.Κ.Α. συνταξιούχων ἀρτεργατῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Δ. Καρατζένης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἄρτης, αἰτουμένης τὴν ἄμεσον κρατικὴν παρέμβασιν πρὸς ἀνακούφισιν τῶν πληγέντων ἑσπεριδοπαραγωγῶν ἐκ τοῦ παγετοῦ καὶ χαλάζης. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἰωαννίνων, αἰτουμένης τὴν χορήγησιν ἀτομικῶν βιβλιαρίων χορηγήσεως δανείων παρ’ Ἀγροτραπέζης εἰς παραγωγούς. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Σ. Τσιαπάρας, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Περιβολακίου Λαγκαδᾶ, αἰτουμένων ὑλοτόμησιν λευκῶν ἑκατέρωθεν τῆς Δημοσίας ὁδοῦ Λαγκαδᾶ–Θεσσαλονίκης. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Θ. Λυμπερίδης, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου Κοινότητος Νικησιάνης Νομοῦ Καβάλας, αἰτουμένου τὴν ἵδρυσιν ἐν τῇ Κοινότητι Ταχυδρομικοῦ Γραφείου Γʹ τάξεως. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Μπενᾶ, Δ. Κελτεμλίδης καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Παλαιοφύτου Γιαννιτσῶν, αἰτουμένου ἔγκαιρον διαπίστωσιν ζημιῶν προξενηθεισῶν ἐκ χιονοπτώσεων εἰς ὀπωροφόρα δένδρα τῆς ἐν λόγῳ περιοχῆς. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Στεργίου καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Εἰσπρακτόρων Λεωφορείων Ἀστικῶν καὶ Ὑπεραστικῶν Γραμμῶν Α.Π.Π., αἰτουμένου τιμαριθμικὴν ἀναπροσαρμογὴν μισθωτῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, διὰ τηλεγραφήματός του, διαμαρτύρεται διὰ Κυβερνητικὴν ἀστοργίαν πρὸς χωρίον Πολυνέριον ἐπαρχίας Φαρσάλων. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Ν. Ἔξαρχος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐλευθέρων Ἐργατῶν Τρικάλων, αἰτουμένης ἔκδοσιν τοῦ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Ν. 4104)60 προβλεπομένου κανονισμοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Ν. Τσόχας, διὰ τηλεγραφήματός του, διαμαρτύρεται διὰ παρακρατηθεῖσαν ἐξ ἀγροτικῶν συντάξεων Νομοῦ Μαγνησίας εἰσφορὰν πρὸς Ο.Γ.Α. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ν. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Θολοῦ Σερρῶν, αἰτουμένου ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ καλλιέργεια καπνοῦ ποικιλίας Μπασμᾶ εἰς ἅπαντας γεωργοὺς κατοίκους κλπ. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Ν. Ἔξαρχος, καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Προέδρων Ἀγροτικοῦ Συλλόγου κλπ. Τρικάλων–Καλαμπάκας, αἰτουμένων παραμονὴν εἰς πόλιν Τρικάλων 28ου Συντάγματος Πεζικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Ν. Μαλλιάκας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου Μυτιλήνης, αἰτουμένου ἐπίσπευσιν καταθέσεως καὶ ψηφίσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς σχεδίου νόμου προταθέντος ὑπὸ τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τοῦ Πανελληνίου Ἰατρικοῦ Συλλόγου. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Δήμων Ἱστιαίας καὶ Λ. Αἰδηψοῦ καὶ τῶν Κοινοτήτων Ἁγίου Νέου Πύργου, Ἀσμηνίου κλπ. καὶ ἐκπροσώπων τῶν παραγωγῶν τῶν χωρίων, αἰτουμένων τὴν λῆψιν ἐκτάκτων μέτρων ἀρωγῆς καὶ προστασίας τοῦ δεινῶς πληγέντος ἐκ θεομηνιῶν πληθυσμοῦ τῆς περιοχῆς ταύτης. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ν. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἀγροτικῶν Ἰατρῶν Ν. Σερρῶν, αἰτουμένου χορήγησιν δανείων δι’ ἀγορὰν αὐτοκινήτων κλπ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὅπως τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκδόσεως ὁμολογιῶν κλπ., συζητηθῇ ἀμέσως μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ δανείου. Κύριοι βουλευταί, πρὶν ἢ εἰσέλθω εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν—ἐπειδή, συνήθως, αἱ συνεδριάσεις τερματίζονται κατὰ τρόπον μὴ ἐπιτρέποντα νὰ ληφθῶσιν ἀποφάσεις κατὰ τὴν λύσιν τῆς συνεδριάσεως—ἤθελον, ἐὰν βεβαίως συμφωνῆτε, νὰ λάβωμεν ἀπόφασιν ἐπὶ θέματος τὸ ὁποῖον κυρίως θέτω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως: Ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι, προκειμένου αὔριον νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν θὰ ἦτο ἴσως σκόπιμον, ἐκ λεπτότητος πρὸς τὴν Δικαιοσύνην καὶ διὰ τὴν διάκρισιν τῶν ἐξουσιῶν, νὰ γίνῃ ἐδῶ συζήτησις, ἐνῷ ταὐτοχρόνως τὸ Δικαστήριον θὰ συνεδριάζῃ πρὸς ἔκδοσιν δικαστικῆς ἀποφάσεως. Συνεπῶς, ἐὰν οἱ μέλλοντες νὰ ὁμιλήσουν συμφωνοῦν, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀντίρρησιν· συμφωνῶ δὲ καὶ ἐγώ, ὡς Πρόεδρος τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσίας, ὅπως ἡ συζήτησις ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν καὶ ἐν γένει διὰ μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως. Τοῦτο, ὅμως, ἐξαρτᾶται, κατὰ κύριον λόγον, ἐκ τῶν ἐπερωτώντων.

§10Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἐνθυμῆσθε, ἡμεῖς εἴμεθα ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παρῃτήθημεν τῆς ἐπερωτήσεως. Ἡ ἐπιμονὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς τὴν συζήτησιν. Δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι ὠφελημένος τελικῶς. Πάντως, οὔτε ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, οὔτε ἡ Κυβέρνησις ἐξῆλθον ἀπὸ τὴν συζήτησιν αὐτὴν ὠφελημένοι. Ἰδιαιτέρως δὲ— καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ περίεργον—ἐπέμενε, διὰ νὰ προασπίσῃ τὸν τέως Ἀρχηγὸν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου. Τὸ ἀποτέλεσμα ὑπῆρξεν, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου νὰ μείνῃ......

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐρώτημα εἶναι ἄλλο, κ. Στεφανόπουλε.

§12Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ δεχθῶμεν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπον, ἐὰν συμφωνῆτε.

§14Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ συνεχίσωμεν, διότι δὲν εἴμεθα ἡμεῖς οἱ ὑπεύθυνοι τῆς συζητήσεως αὐτῆς.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ λεπτότητος πρὸς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν ἤχθημεν εἰς τὴν σκέψιν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐγώ. Ἐὰν δὲν τὸ δέχεσθε, δὲν ὑπάρχει θέμα.

§16Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην, ἡ συζήτησις ἔληξεν. Ἐὰν ὅμως ἡ Κυβέρνησις τὴν θεωρῇ ὑφισταμένην, δὲν δεχόμεθα ἀναβολήν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις δὲν ἔληξε, κατὰ τὸν Κανονισμόν, διότι ὑπάρχουν ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν οἱ κ.κ. Ζίγδης, Τούμπας, Ἐφραιμίδης καὶ Βασιλᾶτος. Συνεπῶς, τυπικῶς, ὑφίσταται.

§18Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σᾶς ἀπαντῶ. Οἱ φίλοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἶναι πρόθυμοι νὰ παραιτηθοῦν. Ἐὰν ὅμως ἄλλοθεν συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, βεβαίως θὰ μετάσχωμεν καὶ δὲν δεχόμεθα ἀναβολήν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς δὲν ὑπάρχει θέμα.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνομολογήσεως Λαχειοφόρου Ἐσωτερικοῦ Δανείου Οἰκονομικῆς Ἀναπτύξεως δραχμῶν 1.500.000.000 ἐξοφλουμένου χρεωλυτικῶς ὑπὲρ τὸ ἄρτιον». Ὁ κ. Α. Ρουσσόπουλος, ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει, ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος).

§20Α. ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κύριοι συνάδελφοι, τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν προβλέπει τὴν ἔκδοσιν ἑνὸς δανείου 1.500 ἑκατομμυρίου, τὸ ὁποῖον εἶναι χρήσιμον διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν ἀπαιτουμένων ποσῶν τοῦ ἐφετεινοῦ προγράμματος δημοσίων ἐπενδύσεων. Καὶ ὡς πρὸς τὰς λεπτομερείας τοῦ δανείου. Τὸ ἐὰν θὰ εἶναι πληρωτέον εἰς τὸ ἄρτιον ἢ μὲ λαχνοὺς ἢ θὰ εἶναι κατὰ τὸ σύστημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μὲ ἐπαύξησιν τῆς ἀξίας τῶν ὁμολογιῶν αἱ ὁποῖαι θὰ ἐξοφληθοῦν ἀργότερον, προφανῶς εἶναι ζήτημα ἁπλῶς συστήματος ΠΡΟ–ΠΟ ἐπὶ τῶν τόκων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι διὰ τοῦ ἐφετεινοῦ προγράμματος ἐπενδύσεων, τὸ ὁποῖον εἶναι ὕψους περίπου 6 δισεκατομμυρίων προβλέπονται οἱ ἑξῆς πόροι. Κρατικὴ πίστωσις 115 ἑκατομμυρίων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα 750 εἶναι τοῦ ΝΑΤΟ. Δάνειον κρατικὸν 15000 ἑκατομμυρίων. Τὸ σημερινὸν συζητούμενον δάνειον ὁμολογιακὸν 350 ἑκατομμυρίων. Δάνειον κρατικῶν ἐπενδύσεων 750 ἑκατομμυρίων. Δάνειον Κονσόρτσιουμ 1000 ἑκατομμυρίων. Δηλαδὴ κατ’ οὐσίαν πρόκειται περὶ ἑνὸς προγράμματος ἐπενδύσεων 6 ἑκατομμυρίων περίπου στηριζόμενον ἀποκλειστικῶς ἐπὶ δανεισμοῦ. Βέβαια δὲν ἀποκλείεται νὰ κάμῃ κανεὶς ἔργα καὶ ἐπενδύσεις στηριζομένας ἐπὶ δανείων. Ἀλλὰ ἐὰν τὸ σύνολον τῆς πολιτικῆς τῶν ἐπενδύσεων τοῦ Κράτους, τῶν οἰκονομικῶν ἐπενδύσεων τοῦ Κράτους, εἶναι δανειακόν, τοῦτο εἶναι πράγματι νοσηρόν. Διότι ἀποδεικνύει τὴν ἀνικανότητα τῆς οἰκονομίας ἐξ ἰδίας δυνάμεως νὰ προχωρήσῃ εἰς ἐπενδύσεις καὶ ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Δηλαδὴ κάτω ἀπὸ τοῦ ἁπλοῦ αὐτοῦ γεγονότος, ὅτι ὅλαι αἱ ἐπενδύσεις θὰ γίνουν διὰ δανείου, κρύπτεται ἡ σύμβασις παραγωγικῆς χρεωκοπίας τῆς ὑφισταμένης οἰκονομίας, κρύπτεται τὸ γεγονὸς τῆς παραγωγικῆς χρεωκοπίας τῆς ὑφισταμένης οἰκονομίας. Καὶ αὐτὴ εἶναι δυστυχῶς ἡ πραγματικότης ἡ σκληρά. Ἐλέχθη ἀπὸ προηγουμένους ὁμιλητάς, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἕνα σύμπτωμα αὐτῆς τῆς δανειακῆς πολιτικῆς. Τὸ γεγονὸς ὅτι μετ’ ὀλίγα ἔτη θὰ πληρώνωμεν μόνον διὰ τόκους δανείων 5 δισεκατομμύρια δραχμὰς ἐτησίως. Καὶ αὐτὸ συνετελέσθη εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Δηλαδὴ ἡ παραγωγικὴ πολιτικὴ τῆς εἰρηνικῆς οἰκονομίας εὑρίσκεται σήμερον ὑπὸ χρεωκοπίαν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα ἐὰν θέλωμεν νὰ τὸ εἴδωμεν μὲ πραγματικὰς λέξεις. Ἡ Κυβέρνησις βλέπουσα τοῦτο καταφεύγει εἰς δύο ὁδούς. Πρῶτον εἰς τὴν ὁδὸν τοῦ δανεισμοῦ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ἐπενδύσεων καὶ δεύτερον εἰς τὴν μετάκλησιν τῶν ξένων κεφαλαίων. Δηλαδὴ ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς χώρας θὰ γίνῃ βάσει δανειακῆς πολιτικῆς ἔτι χειροτέρας τῶν δανείων. Ἡ παραγωγικὴ ἱκανότης τῆς χώρας δὲν στηρίζεται εἰς τὰ λογιστικὰ στοιχεῖα τοῦ οἰκονομικοῦ καθεστῶτος, ἀλλ’ εἰς δύο παράγοντας. Εἰς τὸ ἐργατικὸν δυναμικὸν καὶ εἰς τοὺς πόρους παραγωγῆς. Καὶ τοὺς μὲν πόρους παραγωγῆς τοὺς παραχωροῦμεν εἰς τοὺς ξένους, τοὺς δὲ ἐργαζομένους καθιστῶμεν ὑπαλλήλους ἢ δούλους τῶν ξένων ἐπιχειρήσεων. Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐξεδηλώθη μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διαφόρων ἔργων. Οὕτω διὰ τῆς συμβάσεως ἀλουμινίου ἐχαρίσθησαν ἐξ ὁλοκλήρου οἱ βωξῖται τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Γαλλικὴν ἑταιρείαν, καθὼς καὶ τὸ ρεῦμα τῆς ΔΕΗ. Ὡς πρὸς τὸ ἄζωτον βεβαίως δὲν παρεχωρήθη εἰς τοὺς ξένους, ἀλλὰ οἱ ὅροι λειτουργίας τῶν ἐργοστασίων εἶναι τοιοῦτοι, ὥστε οἱ ἐτήσιοι τόκοι τῶν κεφαλαίων νὰ ἰσοῦνται πρὸς τὴν ἀξίαν τῆς ἐτησίας παραγωγῆς τοῦ ἐργοστασίου. Ὡς πρὸς τὴν Λάρυμναν ὅλα τὰ διατεθέντα κεφάλαια ἐξεμηδενίσθησαν. Διὰ τὸ πρῶτον διϋλιστήριον ἐδαπανήθησαν 26 ἑκατομ. δολλάρια, τὰ ὁποῖα κατεβλήθησαν εἰς τοὺς ξένους, ἐνῷ οἱ Ἕλληνες τεχνικοὶ ἀνελάμβανον τὴν κατασκευὴν μὲ 10 ἑκατομ. δολλάρια. Μὲ τὴν σύμβασιν τοῦ νέου διϋλιστηρίου χαρίζονται 60 ἑκατομ. δολλάρια εἰς τὸν ἀνάδοχον. Συγχρόνως δὲ ἀπεκρύβη ὅτι ἐνῷ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος μετέχει τῶν κερδῶν τοῦ Αʹ διϋλιστηρίου, ἐκ τοῦ Βʹ διϋλιστηρίου ὅλα τὰ κέρδη περιέρχονται ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὸν ἀνάδοχον, ἐκτὸς τοῦ ὅτι διὰ τῆς συμβάσεως τοῦ παρέχεται ἡ εὐχέρεια νὰ ἀποφασίσῃ αὐτὸς κατὰ τὴν κρίσιν του ποίας βιομηχανίας θὰ ἱδρύσῃ. Δὲν γνωρίζω πόσον ἐπροχώρησεν ἡ ἀνεντιμότης εἰς τὸ ἀλουμίνιον, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸ Βʹ διϋλιστήριον ἐπροχώρησεν εἰς πολὺ μεγάλον βαθμόν. Ἐπιδιώκοντες νὰ γίνωμεν σακχαροπαραγωγὸς χώρα ἐδημιουργήσαμεν 3 ἐργοστάσια σακχάρεως λειτουργοῦντα μὲ 3 διαφορετικὰ συστήματα, ἐνῷ ἡ τεχνικὴ ἐπιβάλλει ὁμοιοτεχνίαν διὰ νὰ εἶναι καὶ οἰκονομικωτέρα ἡ λειτουργία των. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι: ὅτι ἐνῷ ἐκάμναμεν ἐργοστάσια σακχάρεως, αὐξάνομεν τὴν τιμὴν τῆς σακχάρεως. Τὰ ἀνέφερα ὅλα αὐτὰ τὰ χαρακτηριστικά, διὰ νὰ ἀποδείξω τὴν οἰκονομικὴν ἀσυναρτησίαν τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν προθυμίαν της εἰς παραχωρήσεις εἰς τοὺς ξένους. Ἀνεφέρθη κατ’ ἐπανάληψιν, ὅτι εἰς ὅλα τὰ ἐν Ἑλλάδι ἐκτελούμενα ἔργα ὑπάρχουν ὑπερβάσεις... Ἡ πραγματικότης εἶναι, ὅτι πρόκειται περὶ ἔργων ἐπιδείξεως καὶ ὄχι παραγωγικῶν ἔργων. Θὰ ἀναφέρω μόνον τὸ ξενοδοχεῖον τῆς Πάρνηθος, διὰ τὸ ὁποῖον ἐδαπανήθησαν 100 ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα, ἐὰν διετίθεντο εἰς τὸν Νομὸν Φλωρίνης, θὰ ἀπέδιδον 75 ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος. Αὐτὸ εἶναι παραγωγικὸν ἔργον. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ μίαν ἀνισόρροπον πολιτικήν, διότι ἔχει καταληφθῆ ἀπὸ τὴν μανίαν τῶν ἔργων. Παρεσύρθη ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς μας καὶ συλλαμβάνει μὲ τὴν φαντασίαν της διάφορα ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλει εἰς τὰς ὑπηρεσίας νὰ υἱοθετηθοῦν. Οὕτω ἐξηγεῖται ἡ ἐκτέλεσις τῶν πλέον ἀπιθάνων ἀντιπαραγωγικῶν ἔργων, εἰς τὰ ὁποῖα δαπανῶνται τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ διατεθοῦν διὰ παραγωγικοὺς σκοπούς. Αὐτὴ ἡ ἀχαλίνωτος ἀσυδοσία, ἥτις ὁδηγεῖ εἰς τὴν αὐτοκαταστροφήν, θὰ πρέπει κἄποτε νὰ ἀντιμετωπισθῇ. Τὰ προγράμματα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως συντάσσονται ἀπὸ 4 ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ τοὺς οἰκονομικοὺς ἐγκεφάλους τῆς Κυβερνήσεως, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, οἵτινες παρασυρόμενοι ἀπὸ τὸν ἐνθουσιασμόν, συμφωνοῦν εἰς μεγάλας παραχωρήσεις πρὸς τοὺς ξένους, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ γίνουν ἔργα. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ὁ προγραμματισμὸς δὲν γίνεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ ὀρθὸς καὶ ὑγιὴς προγραμματισμός, ἀπαιτεῖται ὑπηρεσία συγκροτουμένη ἀπὸ 200–300 μηχανικούς, ἀρκετοὺς οἰκονομολόγους, λογιστάς, σχεδιαστὰς κλπ., συνολικῶς ἀπὸ 600 ἀνθρώπους. Μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἔχωμεν πραγματικὸν οἰκονομικὸν προγραμματισμόν. Συνήθως, κύριοι συνάδελφοι, ὁμιλοῦμεν, περὶ ἐργολάβων. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι, ἐκτὸς ἐλαχίστων, οἱ περισσότεροι τῶν ἐργολάβων λόγῳ τοῦ μεγάλου συναγωνισμοῦ καὶ τοῦ περιωρισμένου ἀριθμοῦ τῶν ἐργασιῶν, βαίνουν κατὰ κρημνόν. Τὰ ὅσα εἶπον ἑπομένως, τὰ εἶπον χάριν τῆς ἱστορικῆς ἀληθείας. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, τῶν μεγάλων ἔργων καὶ τῶν παραχωρήσεων πρὸς τοὺς ξένους, ἀντανακλᾶται εἰς τὸ περιεχόμενον τοῦ κατατεθέντος ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν προϋπολογισμοῦ. Ἐκεῖ ἀναφέρεται, ὅτι τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα προέρχεται ἀπὸ τὴν γεωργίαν. 27 δισεκατ., ἀπὸ τὴν μεταποίησιν, δηλαδὴ βιομηχανίαν, βιοτεχνίαν κλπ., 27,5 δισεκατ. ἀπὸ τὴν παροχὴν ὑπηρεσιῶν 46 δισεκατομ. Ἀπὸ τὰ 46 δισεκατ. ἂν ἀφαιρέσητε τὰ 7,5 δισεκ. προερχόμενα ἀπὸ μεταφοράς, ἀπομένουν 39 δισεκατ. Τὸ ποσὸν αὐτό, τῶν 39 δισεκατ., δὲν εἶναι παραγωγή, εἶναι κατανάλωσις. Περαιτέρω σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τοὺς 7 πολίτας ἐργάζεται παραγωγικῶς μόνον 1. Πρᾶγμα ποὺ σημαίνει, ὅτι αὐτὸς ὁ ἕνας συντηρεῖ ἄλλους 6 κατὰ διαφόρους τρόπους. Ἀπὸ τοὺς συντηρουμένους 6, οἱ μὲν 3 εἶναι ἄνεργοι, οἱ ἄλλοι 3 εἶναι ἐργαζόμενοι, ἀλλὰ ἐργάζονται εἰς ἀντιπαραγωγικὰ ἔργα, ἀντιστρατευόμενοι οὕτω τοὺς συντηροῦντας αὐτούς. Βεβαίως, σήμερον, ὁδηγούμεθα εἰς πολὺ ὑψηλότερα ἐπίπεδα. Ἡ τεχνικὴ καὶ ἡ ἐπιστήμη ὁλονὲν ἀναπτυσσομένη καὶ περισσότερον ἔχει φθάσει εἰς σημεῖον, ὥστε ὄχι μόνον νὰ ἐπιλύνῃ ὅλα τὰ προβλήματα, ἀλλὰ ἀρχίζει νὰ βαδίζῃ καὶ ἐπὶ τοῦ ἔξω τῆς γῆς χώρου. Σήμερον, κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν τὴν δυνατότητα ἐὰν κινητοποιήσωμεν τὸ ἀνθρώπινον δυναμικὸν νὰ παραγάγωμεν τὰ πάντα διὰ τοὺς πάντας. Δηλαδὴ τρόφιμα, βιομηχανικὰ προϊόντα, ὑλικὰ διάφορα δι’ ὅλους τοὺς λόγους. Διατὶ δὲν τὸ κάμομεν. Οἱ λαοὶ οἱ εὑρισκόμενοι εἰς ἀνώτερον πολιτιστικὸν ἐπίπεδον, ἔχουν αὐξήσει τὸ ἰδικόν των εἰσόδημα προσφάτως κατὰ 5%, ἐνῷ ὅπως γνωρίζετε, τὸ εἰσόδημά των εἶναι 10πλάσιον τοῦ Ἑλληνικοῦ εἰσοδήματος. Δηλαδὴ ἡμεῖς ἔχομεν τὸ 1)12 τοῦ εἰσοδήματος τοῦ μέσου ἀμερικανοῦ πολίτου. Καὶ ἡμεῖς ἐὰν προσπαθήσωμεν, δυνάμεθα νὰ πολλαπλασιάσωμεν τὸ ἐθνικόν μας εἰσόδημα. Καὶ ἡ Ρωσία ἀκόμα, αὐτὸς ὁ δεύτερος γίγας, ἔχει κάμει ἅλματα εἰς τὸν τομέα τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ της εἰσοδήματος. Βεβαίως οἱ Ρῶσοι στεροῦνται ἀκόμη ὀλίγων ἀγαθῶν, διότι ἔχουν ἐντείνει τὰς προσπαθείας των εἰς ἔργα ὑποδομῆς. Ἔπαυσαν ὅμως πρὸ πολλοῦ νὰ εἶναι μουζῖκοι. Οὕτω ὁ κόσμος, εἴτε ἐξ Ἀνατολῶν εἶναι οὗτος εἴτε ἐκ Δυσμῶν, ὁδεύει πρὸς ἕνα σκοπόν, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς οἰκονομικῆς ἀνόδου. Βαδίζουν οἱ κόσμοι πρὸς τὴν ἰδίαν κατεύθυνσιν καὶ μετὰ δύο γενεὰς νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ συναντηθοῦν εἰς τὸν αὐτὸν δρόμον. Οἱ κομμουνισταὶ διὰ τῆς κομμουνιστικῆς ὁδοῦ, οἱ ἀστοὶ διὰ τῆς ἀστικῆς ὁδοῦ. Ἐὰν θέλῃ νὰ προχωρήσῃ ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν δέουσαν ὁδόν, θὰ πρέπει νὰ λάβῃ ριζικὰ μέτρα ἀπὸ τοῦδε. Μὴν ἀπασχολῆσθε, μὴ θέλγεσθε ἀπὸ τὰς εἰς τὸ πολιτικὸν ἐπίπεδον ἀντεγκλήσεις καὶ κομπορημοσύνας. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀντιληφθῶμεν ὅλοι μας ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὰς δυσμὰς τοῦ βίου μας. Βέβαια ὁ Κροῦτσεφ εἶπεν εἰς τοὺς καπιταλιστάς: «θὰ σᾶς θάψωμεν». Ἐγὼ δὲν λέγω αὐτό, ἀλλὰ θὰ προσθέσω, ὅτι θὰ προσπαθήσωμεν νὰ σᾶς ξεθάψωμεν. Ὑπάρχει λύσις ὅμως νὰ ἀποφύγωμεν τὸν θάνατόν μας, ἀνταποκρινόμενοι εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ λαοῦ, 10πλασιάζοντας τὰς ἀποδοχὰς ἐντὸς 10ετίας. Βεβαίως ὑπάρχει λύσις. Ὅπως ἂν ἐρωτούσατε πρὸ 10ετίας ἂν ὑπάρχῃ λύσις μεταβάσεως εἰς τὴν Σελήνην, θὰ ἤσαστε ἐκτὸς θέματος, ἐνῷ σήμερον εἶναι πραγματικότης, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ὑπάρχει λύσις καὶ εἰς τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα. Ὁ λαὸς ἐπιθυμεῖ τὴν ταχεῖαν ἀνάπτυξίν του. Δὲν μᾶς περιμένει πλέον. Ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν οὐσίαν, ἀλλὰ τὴν τάσιν του αὐτὴν σεῖς ἔχετε κατορθώσει νὰ τοῦ τὴν κάμψετε. Πρέπει ὅμως νὰ φοβηθῆτε εἰς τὴν περίπτωσιν ποὺ ὁ λαὸς αὐτὸς θὰ ξυπνήσῃ. Καὶ τότε θὰ εἶναι ἀργά. Ὁ λαὸς βλέπει διὰ τῶν συγχρόνων μέσων πόσον εὐτυχεῖς εἶναι οἱ ἄλλοι λαοί. Καὶ διερωτᾶται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτὸ καὶ δι’ ἡμᾶς, νὰ γίνωμεν καὶ ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες εὐτυχεῖς; Μάλιστα, ὑπάρχει δυνατότης. Ἡ τεχνικὴ καὶ ἡ ἐπιστήμη ἔχουν φθάσει εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ἐξελίξεως, ὥστε τίποτε δὲν εἶναι ἀκατόρθωτον μὲ ἕνα καλὸν ὑπολογισμὸν καὶ μὲ προϋπόθεσιν τὴν ὕπαρξιν τῶν ἀγαθῶν. Διότι εἰς τὴν σπάνιν τῶν ἀγαθῶν, ὡς γνωστόν, στηρίζεται ὁλόκληρος ἡ οἰκονομία τῆς γῆς. Ὅπως εἰς τὰ μαθηματικὰ μὲ τέσσαρα δεδομένα λύονται ὅλα τὰ προβλήματα, ἔτσι καὶ εἰς τὴν σπάνιν τῶν τροφίμων στηρίζεται ὁλόκληρος ἡ οἰκονομία.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. καθηγητά. Μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν ποὺ σᾶς ὀφείλω καὶ μὲ τὴν ἐκτίμησιν ποὺ σᾶς ἔχω, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ θέματος.

§22Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Μὴ διακόπτετε, κ. Πρόεδρε, τὸν ρήτορα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐδῶ εἶμαι διὰ νὰ τηρῶ τὴν συζήτησιν ἐντὸς τῶν ὁρίων. Συζητοῦμεν ἐπὶ συγκεκριμένου νομοσχεδίου περὶ δανείου. Συνεχίσατε, κύριε Ρουσσόπουλε, ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐνῷ εἶχα πρότασιν περιορισμοῦ τῆς ὥρας, δὲν τὴν ἀνέγνωσα διὰ νὰ σᾶς ἀκούσωμε μὲ ἄνεσιν, ἀλλὰ μὴ κάμετε κατάχρησιν τοῦ λόγου σας.

§24Α. ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ καὶ θὰ δῆτε, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ χρόνος τὸν ὁποῖον θὰ χρησιμοποιήσω θὰ εἶναι λελογισμένος. Ἔλεγα λοιπόν, ὅτι ἡ τεχνικὴ καὶ ἡ ἐπιστήμη ὅπως διέσπασαν τὸ φρᾶγμα τοῦ ἀτόμου καὶ τοῦ ἤχου, ἔχουν τὴν ἱκανότητα παραγωγῆς τῶν πάντων καὶ διευρύνσεως τῆς οἰκονομίας, ἀφοῦ πρῶτον διασπασθοῦν τὰ φράγματα τῶν οἰκονομικῶν, τῶν λογιστικῶν καὶ δημοσιονομικῶν προβλημάτων. Δὲν ἰσχύει πλέον τὸ ὅτι ἡ παραγωγὴ ἔχει σχέσιν μὲ τὸ διατιθέμενον κεφάλαιον. Βεβαίως θὰ διατηρήσωμεν μέρος τῆς δημοσίας καὶ μέρος τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας. Θὰ χρειασθῇ ὁ κόσμος διὰ νὰ βαδίσῃ πρὸς τὰ ἐμπρός, νὰ ἀφεθῇ ἐλευθερία καὶ εἰς τὴν δημοσίαν καὶ εἰς τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν. Ἡ δημοσία οἰκονομία νὰ ἀφήσῃ τὰς πηγάς της. Ὁ μῦθος τοῦ χρυσοῦ κεφαλαίου κατέρρευσε πλέον. Ἡ Ρωσία δὲν τὸν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν της. Ὁ Χίτλερ, μὲ τὸν Σὰχτ ἐφήρμοσαν τὴν μέθοδον τῆς ἐκπτώσεως τοῦ χαρτονομίσματος, ἀπορροφήσαντες οὕτω τὴν ἀνεργίαν, νὰ κερδίσουν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸν ἀγῶνα εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τοῦ Κράτους των καὶ παρ’ ὀλίγον νὰ κερδίσουν καὶ τὸν πόλεμον εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον. Ἡμεῖς ὀφείλομεν καὶ δυνάμεθα νὰ ἀπορροφήσωμεν 300 χιλιάδας ἀνέργων ἐντὸς τριῶν μηνῶν. Νὰ διπλασιάσωμεν τοὺς μισθοὺς ἐντὸς χρονικοῦ διαστήματος 2 ἐτῶν καὶ νὰ αὐξήσωμεν τὴν παραγωγήν μας εἰς τὸ 10πλάσιον ἐντὸς χρονικοῦ διαστήματος 10 ἐτῶν. Εἶναι κατανομὴ ἄμεσος καὶ αὐτόματος κατανομὴ τοῦ πλούτου. Συνεπῶς, ἐπιβάλλεται ἔκδοσις χαρτονομίσματος διὰ χρηματοδότησιν παραγωγικῶν ἔργων καὶ ἡ ἄτοκος χρηματοδότησις διὰ τὴν ἐκτέλεσιν παραγωγικῶν ἔργων. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἐπιτυγχάνεται ἡ διεύρυνσις τῆς οἰκονομίας καὶ ἡ διανομὴ τοῦ νέου πλούτου εἰς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν. Τὸ 1952, ὡς Πρόεδρος τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, εἶχον προτείνει εἰς τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, κ. Σοφ. Βενιζέλον, τὴν ἔκδοσιν παραγωγικοῦ χαρτονομίσματος πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως. Ὁ κ. Βενιζέλος μὲ ἐκάλεσε τότε καὶ ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ κ. Ζολώτα τοῦ ἀνέπτυξα τὰς ἀπόψεις μου καὶ τοῦ εἶπον ὅπως τὸ Κράτος προβῇ εἰς τὴν ἔκδοσιν χαρτονομίσματος ἀξίας 400 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα νὰ διατεθοῦν δι’ ἔργα μακρᾶς καὶ βραχείας ἀποδόσεως. Ὁ κ. Βενιζέλος μὲ ἤκουσε μετὰ προσοχῆς καὶ συνεφώνησε κατ’ ἀρχὴν μὲ τὰς ἀπόψεις μου. Μετὰ παρέλευσιν δύο ἐτῶν μὲ ἐκάλεσε καὶ πάλιν ὁ κ. Βενιζέλος καὶ ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ κ. Ζολώτα μοῦ εἶπεν, ὅτι δέχεται τὴν ἔκδοσιν τοῦ παραγωγικοῦ χαρτονομίσματος, ὄχι τῆς ἀξίας τῶν 400 ἑκατομμυρίων, ἀλλὰ τῆς ἀξίας τῶν 150 ἑκατομμυρίων. Δυστυχῶς, ὅμως, μετ’ ὀλίγους μῆνας ἔπεσεν ἡ Κυβέρνησις, τῆς ὁποίας συμμετεῖχεν ὁ κ. Βενιζέλος, καὶ δυστυχῶς ἡ πρότασίς μου δὲν ἔλαβε σάρκα καὶ ὀστᾶ. Ἐὰν εἶχεν ἐφαρμοσθῆ ἡ πρότασίς μου ἀπὸ τὸ 1952 θὰ εἶχε πρὸ 10ετίας ἀρχίσει ἡ πρόοδος εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Τὸ 1955, ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ νῦν πρωθυπουργοῦ, κ. Καραμανλῆ, ἐπραγματοποιήθη μία σύσκεψις, ὅπου εἶχον προτείνει τὴν ἔκδοσιν παραγωγικοῦ χαρτονομίσματος πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Εἶχον δὲ εἴπει, ὅτι σήμερον κυκλοφορεῖ χαρτονόμισμα ἀξίας 4 δισεκατομμυρίων τετρακοσίων ἑκατομμυρίων. Νὰ ἐκδώσωμεν ἄλλα 5 δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα θὰ διαθέσωμεν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν παραγωγικῶν ἔργων καὶ ὡς κάλυμμα θὰ ἔχωμεν τὴν ἐργασίαν καὶ τὸν χρυσόν. Μόνον διὰ τῆς ἐκδόσεως παραγωγικοῦ χαρτονομίσματος, τὸ ὁποῖον θὰ διατεθῇ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν παραγωγικῶν ἔργων θὰ εὐημερίσῃ ὁ τόπος αὐτός. Ἡ ἔκδοσις τῶν ἐσωτερικῶν δανείων δι’ ἐμὲ ἀποτελεῖ ἀφαίμαξιν τοῦ λαοῦ χωρὶς κανένα σκοπόν. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὶ ἔλεγον τὸ 1951: «Ἡ ἐλάττωσις τῆς ἀμερικανικῆς βοηθείας ἀποτελεῖ τὸ πλέον εὐχάριστον γεγονὸς τοῦ ἐπὶ θύραις Νέου Ἔτους. Ἡ ἀγγελία αὐτὴ μετὰ πολύμηνον ἀγωνιώδη ἀναμονήν, ἔρχεται εὐτυχῶς, ἀντὶ δώρου θείου, νὰ διαταράξῃ τὴν μακαρίαν ἀμεριμνησίαν μας διὰ νὰ ἀντιληφθῶμεν ὅ,τι μέχρι σήμερον ὅλοι, κυβερνήσεις, ὑπηρεσίαι καὶ πολῖται, εἴχομεν λησμονήσει. Μόνον τώρα ἠμποροῦμε ν’ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι ἡ ξένη βοήθεια δὲν ἠμποροῦσε παρὰ νὰ εἶναι προσωρινὴ καὶ ὀλίγη. Ὅτι ἀπετέλει τὸ ἓν δέκατον τῆς οἰκονομικῆς μας κινήσεως, χάριν τοῦ ὁποίου ἐλησμονήσαμεν τὰ ἐννέα δέκατα. Ὅτι ἐπὶ τετραετίαν ἀπησχολήθημεν μὲ τὸ ἐλάχιστον τοῦτο, ἀντὶ νὰ ἐπωφεληθῶμεν τῆς προσωρινῆς ἀλλὰ πολυτίμου ἐνισχύσεως διὰ νὰ ἐπιδοθῶμεν εἰς τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ πλούτου τῆς χώρας μας, τῆς ἱκανότητος τοῦ νοῦ μας καὶ τῆς ἰσχύος τῶν χειρῶν μας. Μόνον τώρα ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας, ἂν τὴν ὑστάτην ἔστω στιγμὴν ἀντιληφθῶμεν ὅτι μόνον μὲ τὰς ἰδίας μας δυνάμεις καὶ εὐθύνας ἡ ἀνασυγκρότησις ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ. Ἐὰν ἀποστραφῶμεν ἀπὸ τὰ δευτερεύοντα καὶ ἀνόητα καὶ στραφῶμεν μὲ ὅλην μας τὴν προσοχὴν πρὸς τὰ οὐσιαστικὰ προβλήματα. Ἐὰν συλλάβωμεν ὅτι ὁ φυσικὸς πλοῦτος καὶ τὸ ἐργασιακὸν δυναμικὸν τῆς χώρας εἶναι ἐπαρκῆ, χάρις εἰς τὴν σημερινὴν τεχνικήν, διὰ νὰ δεκαπλασιασθῇ τὸ ἐθνικόν μας εἰσόδημα, καὶ ὅτι εἰς αὐτὸ πρέπει νὰ ἐπιδοθῶμεν. Καὶ ἐὰν ἐννοήσωμεν ὅτι διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν καθολικὴν ἀξιοποίησιν τῶν ἐπιχωρίων δυνατοτήτων δὲν χρειαζόμεθα οὔτε ἀνύπαρκτα χρυσᾶ καλύμματα μυωπικῆς οἰκονομολογίας, οὔτε σιδηρᾶ προκαλύμματα διεθνῶν ἢ μὴ δικτατόρων. Μᾶς ἀρκεῖ ὀλίγον, ἐγχωρίου κατασκευῆς καὶ αὐτό, χαρτονόμισμα, πολλὴ ἐργασία καὶ ὀλίγη ἀγάπη πρὸς τοὺς ἀνθρώπους». Ἐπίσης, ἀναφέρομαι καὶ εἰς δηλώσεις τοῦ κ. Βενιζέλου τοῦ 1958 ὑπὸ ἡμερομηνίαν 24 Αὐγούστου: «ΒΗΜΑ» τῆς 24ης Αὐγούστου 1958............. «Ἡ ἔκδοσις παραγωγικοῦ χαρτονομίσματος εἶναι, ἄρα, ὄχι μόνον τὸ μοναδικὸν μέσον αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς καὶ εὐημερίας, ἀλλὰ εἶναι καὶ μέσον αὐτομάτου καὶ βαθμιαίας καὶ ἀσφαλοῦς ἐπιτεύξεως κοινωνικῆς δικαιοσύνης...................». Ἐπίσης εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι ἐὰν προσῆλθον εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, προσῆλθον κατ’ ἀρχὴν διότι αὐτὴ ἦτο ἡ Κεντρικὴ ὁδὸς καὶ δεύτερον διότι ὁ κ. Βενιζέλος ἠσπάσθη τὰς ὑποδείξεις μου. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἕνα σκέλος τῆς ἀνορθώσεως τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Τὸ δεύτερον σκέλος εἶναι ἡ πλήρης κατάργησις τῆς ἀτομικῆς φορολογίας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ἀτομικὴ φορολογία προσφέρει εἰς τὸ Κράτος, 2½ δισεκατομμύρια δραχμῶν. Τὰ μισὰ ὅμως ἀπορροφῶνται ἀπὸ τὰς Ὑπηρεσίας διὰ τὴν εἴσπραξιν τῆς φορολογίας αὐτῆς καὶ τὸ ὑπόλοιπον διὰ νὰ εἰσπραχθῇ καταστρέφει τὴν παραγωγήν. Θὰ καταργήσωμεν τὴν ἀτομικὴν φορολογίαν καὶ αὐτὸ θὰ ἐπιβαρύνῃ ὅλους κατὰ λόγον τῆς οἰκονομικῆς ἐπιφανείας ἑκάστου. Τὴν κατάργησιν τὴν εἶχα προτείνει τὸ 1950. Ἐπίσης ἡ Ρωσία τὸ 1959 διὰ τοῦ Κροῦτσεφ εἶχεν ἀποφασίσει τὴν κατάργησιν τῆς μικρᾶς ἀτομικῆς φορολογίας. Εἰς τὴν Ἰσλανδίαν ἐζητήθη ἡ κατάργησίς της τὸ 1960. Ὁ ἀτομικὸς φόρος εἶναι δαπανηρὸς καὶ ἄδικος. Ἐὰν καταργηθῇ, οἱ παραγωγοὶ θὰ διπλασιάσουν τὴν ἀπόδοσίν των καὶ τὸ Κράτος θὰ κερδίσῃ τὰ διπλάσια. Ἡ Γαλλία συζητεῖ σήμερον τὴν κατάργησιν τῆς ἀτομικῆς φορολογίας καὶ ἀναζητεῖ τρόπον, ὥστε καὶ ἂν παραμείνῃ νὰ ἀπαλλαγῇ ὁ κόσμος τοὐλάχιστον ἀπὸ τὸν μηχανισμόν της. Ἐπροτάθη μάλιστα ὅπως ἀντικατασταθῇ διὰ τῆς ἐπιβολῆς καθολικοῦ φόρου ἐπὶ τῆς ἐνεργείας εἴτε εἰς τὰ ἐργοστάσια εἴτε εἰς τὰ ἄτομα. Κύριοι, πρέπει νὰ συμφωνήσετε ὅτι σήμερον χρειάζεται πραγματικὴ ἐπανάστασις. Ἐὰν δὲν γίνῃ ἐγκαίρως, πρῶτος ἐγὼ θὰ ἀναγκασθῶ νὰ ταχθῶ μὲ τὸ μέρος τῶν ἐπαναστατῶν ἐκείνων, διότι ἔχω ἐπηυξημένην εὐθύνην. Ἀρκετὰς ἀνοησίας συζητοῦμεν ἐπὶ 16 μῆνας. Τὶ ἐπράξατε διὰ τὴν Ἑλλάδα, διὰ τὴν ἀνεργίαν, διὰ νὰ διπλασιάσετε τοὺς μισθοὺς τῶν παραγωγικῶς ἐργαζομένων, διὰ νὰ ἐλαττώσετε τὸ ἓν ἑκατομμύριον τῶν ὑποαπασχολουμένων; Τὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι ἡ παροῦσα ὁμιλία ἢ εἶναι ματαία ἢ ἔχει σκοπὸν τὸ ἀγαθὸν καὶ τὴν ἀγάπην πρὸς τὸν ἄνθρωπον. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπός της. Ἡ ἀνοικοδόμησις τῆς Ἑλλάδος ζητεῖ νὰ συζητήσωμεν ἐδῶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ νὰ λύσωμεν τὰ προβλήματα τοῦ λαοῦ. Σᾶς εἶχα δώσει καὶ ἄλλοτε πρακτικὴν λύσιν. Εἴμεθα 70 βουλευταὶ τοῦ Κέντρου καὶ 70 ἄνθρωποι προοδευτικοὶ ἀπὸ ἐσᾶς καὶ 5 ἀπὸ τὴν Ε.Δ.Α. εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσουν Κυβέρνησιν. Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι, ὅτι οἱ λόγοι μου εἶναι λόγοι ἀγάπης καὶ πηγάζουν ἀπὸ τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι ὅτι ἔχω ὡς ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος δρᾷ κουράζεται καὶ ἐργάζεται πνευματικῶς. Ἡ πνευματικὴ ἐργασία τῆς Βουλῆς θὰ φέρῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐπιτυχίαν εἰς τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος τὴν δικαιοῦται, διότι ὑπῆρξε λαὸς ποὺ ὑπέφερε τὰ πάνδεινα καὶ περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλον. Τοῦτο εἰς ἡμᾶς ἐναπόκειται.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μοῦ ὑπεβλήθη πρότασις φέρουσα 32 ὑπογραφάς, δηλαδὴ πέραν τοῦ ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ προβλεπομένου ἀριθμοῦ, περὶ περιορισμοῦ ὑπολειπομένων ἀγορεύσεων εἰς τὸ ἕνα τέταρτον. Ὑπολείπονται ἀκόμη νὰ ὁμιλήσουν 7. Θὰ παρεκάλουν νὰ μὲ βοηθήσητε, διότι ἐκάμαμεν μίαν συμφωνίαν εἰς τὴν προτελευταίαν συνεδρίασιν, ἡ ὁποία δυστυχῶς δὲν ἠκολουθήθη, διότι ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας ἐκ μέρους τῆς πλευρᾶς ἐκείνης κατὰ τὰς 10.30′, ἐνῷ ὑπῆρχεν ἀρκετὸς ἀριθμὸς βουλευτῶν. Ἡ συμφωνία ἐκείνη εἶχε τὴν ἔννοιαν ὅτι εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν μὲ κἄποιαν ἄνεσιν θὰ ὁμιλήσουν οἱ ἐγγεγραμένοι ὁμιληταὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1. Δυστυχῶς ἡ συμφωνία αὐτὴν δὲν ἐτηρήθη. Ἐπειδή, τὸ Προεδρεῖον θέλει νὰ διευκολύνῃ τὴν συζήτησιν προτείνει καὶ ἐπειδὴ εἶναι ἡ τετάρτη ἡμέρα ποὺ συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὅλοι συμφωνοῦν νὰ ψηφισθῇ, νὰ τὸ ψηφίσωμεν καὶ κατ’ ἄρθρον μέχρι τὰς 11½ ἀλλὰ νὰ ὑπάρξῃ κἄποιος αὐτοπεριορισμὸς εἰς ἐκείνους ποὺ καταλαμβάνουν τὸ βῆμα, διὰ νὰ μὴ προκαλέσω ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς περὶ περιορισμοῦ εἰς τὸ ¼ βάσει τῆς προτάσεως.

§26Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τελειώσῃ τὸ νομοσχέδιον ἀπόψε. Συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει συμφωνία, νὰ ὁμιλήσουν μὲ κἄποιαν ἄνεσιν οἱ ἐγγεγραμμένοι. Μὲ πληροφοροῦν τώρα ὅτι ἐνεγράφησαν νέοι μετὰ τὴν συμφωνίαν. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον. Παρακαλῶ νὰ μᾶς εἴπητε πόσοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι.

§27Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Θὰ ἤθελον νὰ ὑπενθυμίσω αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον εἰς τὴν Βουλὴν εἰς τὴν περασμένην συνεδρίασιν. Ὁ πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος δὲν ἦτο κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἐδῶ καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ συνεννοηθῶμεν. Ἡ συμφωνία ἦτο, κατὰ τὴν προτελευταίαν συνεδρίασιν, ὅτι ὅσοι εἶχον ἐγγραφῆ διὰ νὰ ὁμιλήσουν κατ’ ἀρχὴν θὰ εἶχον κἄποιαν ἄνεσιν χρόνου νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις των εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν. Τοῦτ’ αὐτὸ ἐτηρήθη κατὰ τρόπον ἀπολύτως προσωπικὸν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία δὲν ἠθέλησε οὔτε κἂν νὰ παρέμβῃ εἰς τὴν συζήτησιν. Ἀλλὰ σᾶς πληροφορῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην ἠναλώθη μία συνεδρίασις διὰ τέσσαρας ρήτορας. Καὶ ὅταν οἱ τέσσαρες αὐτοὶ ρήτορες ἐτελείωσαν τὴν ἀγόρευσίν των, ἐθεώρησεν ἡ πλευρὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὅτι ἐπεβάλλετο νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας. Ἔκαμα ἔκκλησιν εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τοὺς ἐξήγησα ὅτι ἡ συμφωνία περιελάμβανε, κατὰ τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξαντληθῇ ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις μὲ ἄνεσιν χρόνου εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν τῆς συνεδριάσεως ἐκείνης ποὺ κατηρτίσθη ἡ συμφωνία αὐτή. Εἰς μάτην ἐπέμεινα καὶ ὑπεβλήθη ἐκ δευτέρου ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας, ἐνῷ ἡ Συμπολίτευσις εἶχε τριπλάσιον ἀριθμὸν βουλευτῶν ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτό. Κἄποτε πρέπει νὰ τηροῦνται αἱ συμφωνίαι, ἢ νὰ μὴ γίνωνται.

§28Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ τηροῦνται αἱ συμφωνίαι. Θὰ παρεκάλουν νὰ μᾶς ἀναγνώσητε τὸν κατάλογον διότι ἐπιμένουν, ὅτι εἶναι τρεῖς.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀναγινώσκω ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς ἡμέρας ἐκείνης κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπῆλθεν ἡ συμφωνία. Ἦσαν ἐγγεγραμμένοι οἱ κ.κ. Ἀντωνίου, Κοθρῆς, Ἠλιόπουλος. Ὁ κ. Εὐαγγελίδης ἦτο ἀπὼν κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν καὶ ἐζήτησε σήμερον νὰ ἐπαναγγραφῇ. Ἦτο μεταξὺ ἐκείνων ποὺ ἐγένετο ἡ συμφωνία νὰ ὁμιλήσουν μὲ κἄποιαν ἄνεσιν χρόνου. Ἐπίσης ἦσαν ἐγγεγραμμένοι οἱ κ. κ. Ἐφραιμίδης, Ρουσσόπουλος—ὁ ὁποῖος ὡμίλησεν–Λύχνος, Δ. Παπαδημητρίου, Ρουχωτᾶς, Ἀλλαμανῆς, Λούλης, Παπασταύρου—ὡμίλησεν.—Δηλαδή, ὑπολείπονται κατὰ σειρὰν ἑπτά.

§30Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τελειώσωμεν ἀπόψε.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὑπάρξῃ κἄποιος αὐτοπεριορισμός, διότι συζητοῦμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1. Ἀλλὰ νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 μὲ κἄποιαν ἄνεσιν.

§32Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ λησμονῆτε ὅτι ἡ συμφωνία διηυκόλυνε τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, διότι πρῶτον ἐψηφίσθη κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον καὶ γνωρίζετε ὅτι ἐὰν δὲν ἐψηφίζετο κατ’ ἀρχήν, θὰ ἐνεγράφοντο πολλοὶ βουλευταί. Συνεπῶς ὑπάρχει διευκόλυνσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ δι’ αὐτὸ ζητοῦμε ὅπως τηρηθῇ ἡ συμφωνία ὑπὲρ τῶν ρητόρων, τῶν δύο ἢ τριῶν οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ὁμιλήσουν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἐφραιμίδης ἐδήλωσεν ὅτι θὰ ὁμιλήσῃ δέκα λεπτά.

§34Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργ. Οἰκον.). Θὰ ἤθελον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον, ὅτι ἡ διευκόλυνσις δὲν ἐγένετο ἐκ τῆς πλευρᾶς μόνον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὴν Συμπολίτευσιν, ἀλλὰ εἶναι καὶ διευκόλυνσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐκ μέρους τῆς πλευρᾶς τῆς πλειοψηφίας, διότι προφανῶς, μετὰ τέσσαρας συνεδριάσεις εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τὸ θέμα πρέπει νὰ θεωρῆται ἐξηντλημένον.

§35Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ συμβολὴν εἰς τὴν πρόοδον τῶν συζητήσεων ἡ ἐπιμονὴ ὡρισμένων βουλευτῶν νὰ ὁμιλήσουν ἀπόψε καθ’ ἣν στιγμὴν κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ἐδήλωσαν ὅτι θεωροῦν τὸ θέμα ἐξηντλημένον καὶ παρῃτήθησαν τοῦ λόγου. Ἐκτὸς αὐτοῦ κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, μετὰ τὸν κ. Ρουσσόπουλον, ἀνεγνώσατε τὸ ὄνομα τοῦ κ. Ρουχωτᾶ, πῶς τώρα μετεβλήθη ἡ σειρά;

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤλεγξα τὴν σειρὰν τῶν ἐγγεγραμμένων καὶ ἀπὸ τὸν κατάλογον καὶ ἀπὸ τὰ πρακτικά. Ἡ σειρὰ δὲν μετεβλήθη, ἔχει ὡς πρὸ ὀλίγου τὴν ἀνέγνωσα.

§37Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Προχθὲς νομίζω ἦσθο παρών. Ἐμέναμεν νὰ ὁμιλήσωμεν ἀπὸ τὴν Ε.Κ. ὁ κ. Ρουχωτᾶς καὶ ἐγὼ μετὰ τὸν κ. Ρουσσόπουλον. Πῶς τώρα παρενεβλήθη καὶ ἄλλος ρήτωρ, δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐξεφωνήθησαν ὀνόματα συναδέλφων καὶ διεγράφησαν, διότι δὲν ἦσαν παρόντες. Αὐτοὶ τώρα ἐὰν ἐπιθυμοῦν νὰ ὁμιλήσουν θὰ πρέπει νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τὸ τέλος.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ σειρὰ ἔχει ὡς ἀκριβῶς τὴν ἀνέγνωσα. Τὸ Προεδρεῖον οὐδὲν συμφέρον ἔχει νὰ διευκολύνῃ τὸν Αʹ ἢ τὸν Βʹ βουλευτὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Τὸ Προεδρεῖον ἐπιθυμεῖ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐντὸς τῆς σήμερον καὶ ἂς ὁμιλήσῃ ὁποιοσδήποτε ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν.

§39Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐκ τῆς ἰδικῆς μας πλευρᾶς, κ. Πρόεδρε, ὡμίλησαν μόνον δύο ρήτορες καὶ ὑπολείπονται ἄλλοι δύο. Εἴπατε νὰ αὐτοπεριορισθῶμεν καὶ νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον μέχρι τῆς 11.30′. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν, πλὴν ὅμως ὑπάρχουν 3 ἢ 4 ἐγγεγραμμένοι ἐκ τῶν ἄλλων παρατάξεων καὶ ἂν αὐτοὶ ὁμιλοῦν μέχρι τῆς 12ης κατ’ ἀνάγκην ἡμεῖς θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ παραβῶμεν τὴν συμφωνίαν. Δι’ αὐτό, θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ βρεθῇ κἄποια ἄλλη δικονόμησις τοῦ ζητήματος. Θὰ ἦτο δυνατὸν π.χ. νὰ μεταβάλωμεν τὴν σειρὰν τῶν ρητόρων ἢ νὰ ὁρίσωμεν ὡς μέγιστον ὅριον ὁμιλίας τὸ τέταρτον ἢ τὰ εἴκοσι λεπτά.

§40Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐδήλωσα, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν θὰ λαμβάνω μέρος εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιμένω εἰς τὴν δήλωσίν μου ταύτην. Ἀπορῶ ὅμως διατὶ ἐπιμένετε νὰ γίνῃ κἄποια συμφωνία μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Ἀντιπολίτευσις παρέβη τὴν γενομένην συμφωνίαν. Νομίζω, ὅτι καλύτερον θὰ εἶναι νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις περὶ περιορισμοῦ τοῦ χρόνου ἀγορεύσεων.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κι’ ἐγώ, ἐκεῖ καταλήγω.

§42Κ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Λύχνου ὅτι παραιτεῖται τοῦ λόγου ὑπολείπονται μόνον 6 ρήτορες. Νομίζω, ὅτι ἐὰν δεχθοῦν νὰ περιορίσουν τὰς ἀγορεύσεις των οἱ κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τελειώσωμεν ἀπόψε χωρὶς νὰ ἐπιβληθῇ τὸ τέταρτον. Ἀρκεῖ τοῦτο νὰ τὸ δηλώσουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι.

§43Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργ. Οἰκον.). Ἂς προσπαθήσωμεν ἄλλην μίαν φορὰν νὰ ἴδωμεν ἐπὶ τέλους ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ τηρῆται μία συμφωνία μεταξὺ Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως διὰ τὴν ὁμαλωτέραν διεξαγωγὴν τῶν ἐργασιῶν μας. Ἐδῶ δύο εἶναι αἱ δυναταὶ λύσεις· θέλει ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ μείνῃ ἐντὸς λογικῶν ὁρίων ἀγορεύσεων τῶν ἐγγεγραμμένων ρητόρων, σύμφωνα μὲ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης καὶ γενικὰ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὥστε περὶ τὸ μεσονύκτιον νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ προχωρήσωμεν πράγματι εἰς τὴν ψήφισιν αὐτοῦ; Ἐπιμένει ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὸ νὰ θέλῃ νὰ κάμῃ χρῆσιν αὐτῆς τῆς εὐρυτέρας εὐχερείας, ἡ ὁποία ἤδη κατεπατήθη ἀπὸ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν; Τότε, κύριοι, δὲν μένει τίποτε ἄλλο παρὰ ἡ ἀποδοχὴ τῆς προτάσεως τοῦ περιορισμοῦ τοῦ χρόνου συζητήσεως εἰς τὸ τέταρτον. Ἂς ἀποφασίσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις τί θέλει.

§44Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε πολὺ καλὰ καὶ εἴδατε ὅτι ὅλοι οἱ ὁμιληταὶ ἔχουν τὴν διάθεσιν τοῦ αὐτοπεριορισμοῦ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συνεχίσωμεν καὶ εἰς τὰς δώδεκα νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ἔχει ὁ Θεός.

§45Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Διὰ νὰ μὴν εἶναι ἀόριστος ἡ ὑπόσχεσις τοῦ αὐτοπεριορισμοῦ προτείνω νὰ καθορίσωμεν τὸ ἡμίωρον καὶ νὰ τελειώσωμεν εἰς τὰς 11.30′.

§46Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργ. Οἰκον.). Ἐγὼ δέχομαι τὴν πρότασιν τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Καρδίτσης, νὰ δεχθῶμεν τὸ ἡμίωρον, ἀλλὰ τότε καὶ ἐσεῖς θὰ ἀναλάβετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συνεχίσωμεν τὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ μὴ ὑποβάλετε πρότασιν ἐνστάσεως ἀπαρτίας.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν τὸ δέχεσθε αὐτό, ἔχει καλῶς.

§48ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Μάλιστα, μάλιστα.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε νὰ προχωρήσωμεν ἄνευ προτάσεως ἀπαρτίας. Ὁ κ. Δ. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§50Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν συνεσυζητεῖτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους, ὅστις ἐκφράζει τὰς ἀνάγκας τοῦ λαοῦ καὶ τὰ παρεχόμενα ὑπὸ τοῦ λαοῦ χρηματικὰ μέσα, θὰ ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία συζητήσεως λεπτομερειακῆς τῶν ὅλων οἰκονομικῶν θεμάτων, ὥστε ἡ συζήτησις τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου νὰ μὴ ἦτο τόσον εὐρεῖα. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀξιοῖ καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ μάθῃ τὰ οἰκονομικά του θέματα καὶ τὸν τρόπον λύσεως καὶ θεραπείας τούτων. Βλέπων ὁ λαὸς νὰ ἐκτελοῦνται ἔργα χωρὶς ἱεράρχησιν καὶ μὲ ὑπερβάσεις ἀδικαιολογήτους πολλάκις ἐξικνουμένας, 100%–900%, δικαίως ἀγανακτεῖ καὶ οὐδεμίαν ἔχει ἐμπιστοσύνην πλέον πρὸς τὸ Κράτος. Ἡ Κυβέρνησις, προκειμένου νὰ προβῇ εἰς τὴν σύναψιν τοῦ δανείου 1.500.000.000, ὀφείλει νὰ εἶναι προσεκτικὴ εἰς τὴν διάθεσιν τούτου, διότι διὰ τούτου βαρύνει καὶ τὰς μελλούσας γενεὰς ὑπερμέτρως. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μητακίδης). Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὅταν τὸ ὕψος τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ Δημοσίου χρέους ἦτο 1.050.000.000, ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε καὶ ἐπέτυχε δάνειον 900.000.000. Ἤδη ζητεῖ τὴν ἔγκρισιν δανείου 1.500.000.000 ἐκ δραχ., τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν τὸ ὕψος ἐξυπηρετήσεως τοῦ Δημοσίου χρέους ἤδη ἀνέρχεται εἰς 1.400.000 ἑκατ. Εὔχομαι νὰ πρόκειται περὶ συμπτώσεως καὶ μόνον. Πολὺ φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι τὸ δάνειον συνάπτεται διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ Δημοσίου χρέους. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν, ὅτι τὸ δάνειον τοῦτο θὰ διατεθῇ διὰ ἐκτέλεσιν παραγωγικῶν ἔργων καὶ οὐχὶ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ Δημοσίου χρέους. Ζητοῦμεν ὅμως ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖα ἔργα ἔχουν προγραμματισθῆ καὶ πρόκειται νὰ ἐκτελεσθοῦν διὰ τοῦ προκειμένου δανείου. Κατὰ τὸ ἔτος 1957, τὰ δάνεια ἀνῆλθον εἰς 3.640.000.000, τὸ 1958 3.573.000.000, τὸ 1959 7.988.000.000, τὸ 1960 9.700.000.000, τὸ 1961 εἰς 11.578.000.000 δρχ. Ἐν συνόλῳ τὸ ἐκ δανείων δημόσιον χρέος ἀνέρχεται εἰς 32.000.000.000 δραχ. καὶ μετὰ τοσοῦτον τεράστιον δημόσιον χρέος, ἐρωτᾶται ποῦ βαίνομεν, ἀφοῦ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ τοσούτου δημοσίου χρέους ἀσφαλῶς μετὰ 5ετίαν θὰ θέλωμεν 6 δισεκατ. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἡ ἐξυπηρέτησις τοῦ Δημοσίου χρέους ἀπῄτει τὸ 1)19 τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐφέτος ἀπαιτεῖ τὸ 1)15. Μὲ ἐπενδύσεις 14.000.000.000 δισεκατομμυρίων δραχ., ἡ Κυβέρνησις δέχεται ὅτι ηὐξήθη τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τῆς γεωργίας κλπ. κατὰ 2.000.000.000 δισεκατομμύρια. Ἡ τοιαύτη αὔξησις εἶναι πενιχρὰ ἔναντι τοῦ βάρους ἐξυπηρετήσεως τοῦ τοσούτου Δημοσίου χρέους. Ὁμιλῶν μὲ συναίσθησιν εὐθύνης, δηλῶ ὅτι τὸ μέλλον δὲν τὸ βλέπω εὐοίωνον. Ἡ Κυβέρνησις κατεχομένη ἀπὸ λύσσαν ἐκτελέσεως ἔργων, προβαίνει εἰς ἐκτέλεσιν ἔργων ἀμελετήτων καὶ ἔργων στερουμένων ἀποδόσεως. Φέρω ὡς παράδειγμα τὰ σακχαρουργεῖα, διὰ τὰ ὁποῖα ἐδαπανήθησαν 27.000.000 δολλάρια, διὰ νὰ παράγουν σάκχαριν κόστους 7 δραχμῶν κατὰ κιλόν, ἐνῷ ἡ τιμὴ κατὰ κιλὸν σακχάρεως Κούβας, εἶναι 2 δραχμαὶ τσὶφ Πειραιᾶ. Ἀπ’ αὐτὸ καὶ μόνον δύνασθε νὰ ἀντιληφθῆτε ἐὰν εἶναι παραγωγικὴ ἡ ἐπένδυσις αὕτη. Ἐάν, ὅμως, διετίθεντο τὰ 27.000.000 ἑκατομ. δολλάρια διὰ τὴν ἄρδευσιν ὁλοκλήρου τοῦ Θεσσαλικοῦ πεδίου καὶ τοῦ Ἀργολικοῦ τοιούτου, ὡς θὰ ἐπήρκει τὸ ποσὸν τοῦτο, ἡ ἀξιοποίησις θὰ ἦτο τεραστία πρὸς ὄφελος ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τοῦ ὁποίου θὰ ἐβελτιοῦτο σπουδαίως τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον. Δὲν θὰ εἴχομεν τοὺς δυστυχεῖς καὶ γυμνοὺς πληθυσμοὺς τῆς Θεσσαλίας καὶ ὀρεινῆς Ἀργολίδος, ὡς ἔχομεν ἤδη.

§51Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ὁμιλήσατε διὰ τὰ ἐργοστάσια σακχάρεως, γνωρίζετε ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν τὴν ἰδικήν μου, ἀπὸ ἕνα στρέμμα βγάζουν 8–10 χιλιάδες κιλὰ τεύτλων; Πέραν αὐτοῦ, ὅτι ἀπὸ τὰ τεῦτλα προέρχονται καὶ ζωοτροφαί; Ὁ τόπος, κ. συνάδελφε, πανηγυρίζει διὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν.

§52Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Προκοπίδης, μὲ διέκοψε διὰ νὰ μοῦ εἴπῃ κἄτι, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ προείπω, διότι ὁ ὁμιλῶν ὀφείλει νὰ συλλαμβάνῃ τὰς ἀντιθέσεις. Τὸν εὐγνωμονῶ ὅμως διότι μὲ διέκοψε καὶ τὸν πληροφορῶ, ὅτι δὲν τὸ εἶπον, διότι τὸ ἐθεώρουν, ὡς θὰ ἀποδείξω, περιττόν. Αὐτὴ ἡ ὕλη, κ. συνάδελφοι, ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὴν κτηνοτροφίαν, ἀποτελεῖ τὸ κατάλοιπον τῶν τεύτλων μετὰ τὴν βιομηχανικὴν ἐπεξεργασίαν ἐξ ἧς ἀποδίδεται ἡ σάκχαρις. Ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν περὶ τοῦ κυρίου προϊόντος. Καὶ ἐφόσον τὸ κύριον προϊὸν εἶναι ἀντιοικονομικὸν ὑπὸ ἔποψιν παραγωγῆς ὁπωσδήποτε θὰ κλείσουν τὰ σακχαρουργεῖα. Συνεπῶς, τὸ ἂν ἔφαγαν 500.000 προβατίνες καὶ 50.000 ἀγελάδες ἀπὸ αὐτὴν τὴν πούλπα, δὲν νομίζω, ὅτι τοῦτο σώζει. Καὶ ἡ ἀπόδειξις, ὅτι ἔπαυσαν νὰ λειτουργοῦν. Πέραν δὲ τούτου εἰς τὴν Θεσσαλονίκην κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς λειτουργίας τοῦ σακχαρουργείου, διεπιστώθη τὸ ἐντελῶς πλημμελὲς τῆς κατασκευῆς του. Συνεπῶς, ὁμιλῶν ὡς ὁμιλῶ, ὁμιλῶ περὶ τῆς ἱεραρχήσεως τῶν ἔργων καὶ περὶ τῆς ἐρεύνης καὶ τῆς προμελέτης διὰ τὴν μεγαλυτέραν ἀπόδοσιν καὶ παραγωγικότητα αὐτῶν. Καὶ λέγω, ὅτι εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν διετίθεντο τὰ 27 αὐτὰ ἑκατομμύρια δολλάρια διὰ τὴν ἀξιοποίησιν ἀρδευτικῶς ὁλοκλήρου τοῦ Θεσσαλικοῦ πεδίου, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καλλιεργηθῇ ὅλος ὁ κάμπος αὐτὸς διὰ βάμβακος π.χ., δι’ ἀραβοσίτου ἢ δι’ ἄλλων ἐπικαίρων κτηνοτροφῶν, ὁπότε θὰ εἴχωμεν μεγαλυτέραν ἀπόδοσιν.

§53Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε........

§54Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Δὲν δέχομαι διακοπάς.

§55Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Ἡ παραγωγὴ τῶν τεύτλων κατὰ στρέμμα ἀνέρχεται, κ. συνάδελφε, εἰς 8–10.000 κιλὰ καὶ ἀποδίδουν εἰς τὸν παραγωγὸν τὸ ὀλιγώτερον 4.000 δραχμάς.

§56Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἅπαντα, λέγω, τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐξετέλεσε καὶ ἐκτελεῖ ἡ Κυβέρνησις, παρουσιάζουν ὑπερβάσεις. Καὶ παρετηρήθη τὸ καταπληκτικὸν φαινόμενον, τὸ ἄηθες, τὸ νομικῶς ἀνεπίτρεπτον, ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο ἡ ἐπίσημος Κυβέρνησις νὰ λέγῃ, ὅτι αἱ ὑπερβάσεις εἶναι γεγονὸς φυσικόν! Καὶ ἐρωτᾷ ὁ ἀπορώτερος τῶν ἀκροατῶν καὶ λέγει: Ηὐξήθησαν τὰ ἡμερομίσθια; Ηὐξήθησαν αἱ τιμαὶ τῶν ὑλικῶν, διὰ τῶν ὁποίων γίνονται τὰ ἔργα; Ἀπαντᾷ ὁ ἴδιος καὶ λέγει: Ὄχι. Τί συμβαίνει, λοιπόν; Συμβαίνει τοῦτο, ὅτι ἐκτελοῦνται τὰ ἔργα ἄνευ μελέτης καὶ προγράμματος καὶ σχεδιασμοῦ. Γνωρίζω περιφέρειαν εἰς τὴν ὁποίαν διηνοίχθησαν τέσσαρες ὁδοὶ πρὸς τὴν αὐτὴν περιοχὴν καὶ οὐδεμία τούτων ἐτελείωσεν! Καὶ εὐλόγως διερωτᾶται κανείς, διατί διανοίγονται καὶ κατασκευάζονται τέσσαρες ὁδοὶ καὶ ὄχι μία, ἡ ὁποία εἶναι ἱκανὴ διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν κόσμον; Καὶ διατί αἱ δαπάναι, αἱ σπατάλως καὶ ἀσκόπως διατιθέμεναι διὰ τὰς ἄλλας ἀχρήστους ὁδούς, δὲν διατίθενται διὰ τὴν μεταστέγασιν μικρῶν συνοικισμῶν πρὸς τὸν κεντρικὸν τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ ἐξαναγκάζεται ὁ κόσμος νὰ φεύγῃ εἰς τὴν ἀλλοδαπήν; Ἀλλ’ ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο καὶ ἐνεφάνισε τὴν μετανάστευσιν ὡς μέγα ἀγαθὸν διὰ τὴν Πατρίδα μας. Ἐν προκειμένῳ ὅμως, δὲν πρόκειται περὶ μεταναστεύσεως, ἀλλὰ περὶ ἐκριζώσεως τοῦ πληθυσμοῦ. Διότι δὲν φεύγει, ὅπως ἄλλοτε, τὸ παιδί, ποὺ διατηρεῖ μέσα του τὴν φλόγα πρὸς τὸ σπίτι καὶ ἀποστέλλει σ’ αὐτὸ τὰ χρήματα, ποὺ βγάζει μὲ τὸν ἱδρῶτα τοῦ προσώπου του. Φεύγει ὁλόκληρος ἡ οἰκογένεια, μὴ ἐξαιρουμένων οὐδὲ τῶν γερόντων καὶ τῶν γραιῶν. Φεύγουν, ἀκόμη, καὶ οἱ νοικοκυραῖοι. Διατί; Διότι δὲν εὐημεροῦν καὶ διότι δὲν ὑπάρχει προοπτικὴ νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις. Ἀντιθέτως πρὸς ὅ,τι εἶπεν ἡ Κυβέρνησις κατ’ ἐπανάληψιν, πρὸς βλάβην τῶν συμφερόντων τοῦ Ἔθνους, ὅτι ἡ χώρα εὐημερεῖ. Καὶ βάσει τοῦ ἰσχυρισμοῦ αὐτοῦ, ὡς καὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι οὐδέποτε ἐνεφάνισεν ἡ Κυβέρνησις μελέτας τῶν ἔργων, ἐστερήθη ἡ χώρα τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Διερωτήθη πρὸ ἡμερῶν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης συνάδελφος πῶς ἡ Τουρκία καθ’ ἕκαστον ἔτος ἀπολαμβάνει βοηθείας καὶ δὲν ἀπολαμβάνει τοιαύτης βοηθείας ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς νευραλγικώτερον σημεῖον τῆς Τουρκίας. Διότι, λέγει ἡ ἱστορία ὅτι Κράτη ὅμορα μεγάλων Ἐθνῶν, προκειμένης τῆς ἀντιθέσεως μεγάλων Ἐθνῶν πρὸς μεγάλα τοιαῦτα, δὲν κινδυνεύουν, ἡ δὲ πρόσφατος ἱστορία λέγει ὅτι, ὅταν ἠθέλησαν νὰ δημιουργήσουν πράγματα μεταπολεμικῶς εἰς τὴν Πατρίδα μας οἱ μεγάλοι εἰς τοὺς μεγάλους, ἐπέλεξαν τὴν Ἑλλάδα—δὲν ἐπέλεξαν τὴν Τουρκίαν—διότι εἶχον δεδομένον ὅταν εἶχε καταληφθῇ μία μεγάλη ἐπαρχία, συνορεύουσα πρὸς τὴν Ρωσίαν, τῆς Περσίας, ἦλθεν ὁ Πρόεδρος Τροῦμαν δι’ ἑνὸς τελεσιγράφου καὶ ἐν μιᾷ ἑσπέρᾳ ἀπεχώρησαν τὰ ρωσικὰ στρατεύματα τῆς περιοχῆς ἐκείνης. Ἐπέλεξαν τὴν Κορέαν, τὸ Βιετνάμ, τὸ Λάος. Συνεπῶς, νευραλγικωτέρα εἶναι ἡ θέσις τῆς Πατρίδος μας, ἀλλ’ ἐστερήθη τῶν ὑπερασπιστῶν, τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑπεστήριζον τὰ δίκαια τῆς Πατρίδος μας, τῆς καείσης καὶ καταστραφείσης Πατρίδος μας, ἡ ὁποία, μολονότι τοσαῦτα προσέφερεν εἰς τὸν πόλεμον, ἐστερήθη τῆς βοηθείας. Καὶ πλέον τούτου προχθὲς εἴδομεν, ὅτι ἐπίσημος Ἐπιτροπὴ τοῦ Ο.Η.Ε. κατατάσσει τὴν Πατρίδα μας εἰς τὴν χορείαν τῶν ὑποαναπτύκτων ἐν τῇ Βαλκανικῇ, χωρῶν. Ὅταν λοιπόν, ἔχετε αὐτὰ τὰ δεδομένα, σᾶς ἐρωτῶ, ἀξιότιμοι κ. βουλευταί, διὰ τὸν ἑαυτόν μου, δὲν πρέπει νὰ αἰσθάνωμαι κἄποιαν ἀνησυχίαν προκειμένης τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου ὅπερ συζητεῖται, διὰ τοῦ ὁποίου μᾶς ζητεῖτε νὰ σᾶς ψηφίσωμεν καὶ νὰ σᾶς παράσχωμεν τὰ μέσα συνάψεως δανείου 1.500 ἑκατομμυρίων, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν μᾶς πείθετε, ὡς εἴχετε χρέος, ποῦ αὐτὰ τὰ χρήματα θὰ διετίθεντο; Προέρχομαι ἐκ περιοχῆς, κ. βουλευταί, ἐξόχως παραγωγικῆς, ἀλλ’ ἐξ ἴσου ἐξόχως στερουμένης τῆς ἐπικαίρου καὶ τῆς ἀναγκαίας κυβερνητικῆς φροντίδος. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, προκειμένου περὶ τῆς παραγωγικότητος, ὅτι ἓν στρέμμα γῆς πεφυτευμένον μὲ πορτοκαλέας δεκαετοῦς ἡλικίας, ἔσχων ἐφέτος εἰσόδημα 30.000 δραχμῶν. Ἐὰν τὸ περίφημον αὐτὸ Ἀργολικὸν πεδίον, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν τὴν ἄρδευσιν, τὸ πεδίον αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι ὁ κῆπος τῆς Εὐρώπης προκειμένου περὶ ὀπωρῶν, ποὺ ἔχει τὸ προσὸν νὰ εἶναι παραγωγικόν, στερεῖται ὕδατος ἂν καὶ ὑπάρχει τοιοῦτον. Ἐὰν δηλονότι τὸ Κράτος διέθετε τὰ ἀπαραίτητα κεφάλαια καὶ βάσει μελετῶν καὶ προγράμματος διὰ τὴν ἄρδευσιν τοῦ Ἀργολικοῦ πεδίου ἐκ τοῦ κεφαλαίου τῶν ἐπενδύσεων, θὰ ἠδύνατο ἀσφαλῶς διὰ τῶν ὑδάτων Λέρνης, Ἀναβάλου, Ἐρασίνου, Πανίτσης, ὑδάτων Ἀλέας, ὑδάτων ἐκ γεωτρήσεων κλπ. νὰ ἀρδευθῇ καὶ ἡ ἐπένδυσις αὕτη θὰ ἦτο ἡ πρωτίστη εἰς ἀπόδοσιν καὶ παραγωγικότητα. Ἀτυχῶς οὐδὲν ἐγένετο καὶ τὰ νερὰ χύνονται εἰς τὴν θάλασσαν. Ὡς γνωστόν, ἡμεῖς ἔναντι τῶν Ἱσπανῶν, τῶν Ἰταλῶν καὶ τοῦ Ἰσραήλ, εἴμεθα πρωϊμώτεροι κατὰ 40 ἡμέρας. Καὶ αὐτὸ εἶναι μέγα προσὸν τῆς παραγωγῆς μας. Ἡ οἰκονομία μας παρουσιάζει ἔλλειψιν ἀπορροφητικότητος, ἕνεκεν ἐλλείψεως μελετῶν καὶ προγράμματος, ἐὰν δηλαδή, ὑπῆρχον μελέται καὶ πρόγραμμα τὸ ὑδατικὸν καὶ ἀρδευτικὸν θέμα τῆς Ἀργολίδος θὰ εἶχε λυθῇ. Ἡ ὠφέλεια τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ ἦτο τεραστία, διότι πρόκειται περὶ ἔργου σπουδαίας ἀποδόσεως καὶ παραγωγῆς. Ὅταν συνεζητεῖτο τὸ σχέδιον νόμου περὶ ἀνεγέρσεως σχολικῶν κτιρίων κατὰ τὸν παρελθόντα Αὔγουστον, προκειμένου νὰ κινηθῇ καὶ ἡ ἀργοῦσα καὶ δύσπιστος ἀτομικὴ πρωτοβουλία διὰ τροπολογίας εἰς τὸ Ν.Δ., ἐζήτησα νὰ κτίζουν σχολεῖα οἱ ἰδιῶται, τοῦ Κράτους ὑποχρέου νὰ ἐκμισθώνῃ αὐτὰ ἀντὶ μισθώματος ἀναλογοῦντος πρὸς 7% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῆς οἰκοδομῆς. Ἡ τροπολογία ἐγένετο δεκτή. Οὕτω καὶ ἤδη διὰ νὰ κινηθῇ ἡ ἀτομικὴ πρωτοβουλία διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας, προτείνω ὅπως τὰ Δημόσια Καταστήματα, ὡς Ἐφορίας, Ταμεῖα κλπ. κτίζουν οἱ ἰδιῶται, τοῦ Κράτους πλέον ὡς μισθωτοῦ, καταβάλλοντος μίσθωμα ἀνάλογον πρὸς 6–7% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῆς οἰκοδομῆς. Μόνον μὲ τοιαῦτα κίνητρα, δυνάμεθα νὰ κινήσωμεν τὴν ἀτομικὴν πρωτοβουλίαν ἥτις ἔδει νὰ κινῆται παραλλήλως τοῦ Κράτους εἰς ἐκτέλεσιν ἔργων δημοσίας ὠφελείας. Τὸ Κράτος θὰ περιωρίζετο εἰς ἐκτέλεσιν μεγάλων ἔργων, ὡς τὰ ἀρδευτικά, αἱ ἀναδασώσεις, αἱ λίμναι κλπ. Κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω ὅτι ἐντὸς μιᾶς δεκαετίας, ἀτυχῶς ἄνθρωποι εἰς τὰ χωριὰ δὲν θὰ ὑπάρχουν. Τοῦτο κυρίως θὰ συμβῇ εἰς τὰ ὀρεινά, ὅπου δὲν ὑπάρχει φῶς καὶ οὐδὲν εἶδος πολιτισμοῦ. Εἶναι δυστυχεῖς οἱ ἄνθρωποι τῶν χωρίων. Στεροῦνται τῶν πάντων, πεινοῦν, εἶναι ἀνυπόδητοι. Εἶναι τρομερὸν τὸ θέαμα καὶ προκαλεῖ τὴν ἐντροπὴν κἄθε φιλοτίμου ἀνθρώπου, μετηνάστευσαν οἱ περισσότεροι καὶ εἶναι ἕτοιμοι νὰ φύγουν ὅλοι. Δὲν ἔχουν κἂν εἴδει τοῦ Κράτους τὴν στοργὴν καὶ ἀντίληψιν. Εἶναι ἀνάγκη, τὸ θέμα τῶν ὀρεινῶν πληθυσμῶν νὰ μελετήσωμεν κατεπειγόντως καὶ νὰ λάβωμεν μέτρα, διότι φοβοῦμαι ὅτι θὰ συμβῶσι πολλὰ τὰ δεινά. Εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐκτέλεσις ἔργων μελετημένων καὶ ἀποδόσεως βεβαίας καὶ ἀμέσου χάριν τῶν δυστυχῶν αὐτῶν συνανθρώπων μας. Βασικὴ ἀνάγκη εἶναι τὸ φῶς. Βασικὴ ἀνάγκη εἶναι ἡ βοήθησις καὶ ἐπιδότησις τῆς κτηνοτροφίας καὶ ἡ δημιουργία χώρων διατηρήσεως καὶ συντηρήσεώς της. Βασικὴ ἀνάγκη εἶναι ἡ καθοδηγουμένη ἐκμετάλλευσις τῆς γῆς καὶ ἡ εὕρεσις ἀγορῶν διαθέσεως τῶν προϊόντων. Ἡ συγκοινωνία καὶ ἡ συγκέντρωσις τῶν χωρίων εἰς τὰ κεντρικὰ μεγάλα τοιαῦτα, ὅπου πλέον θὰ ἀναπτυχθῇ ὁ πολιτισμὸς καὶ ἡ σταθερότης διαμονῆς τοῦ πληθυσμοῦ. Τὰ ἔργα πλέον πρέπει νὰ ἔχουν ὡς σκοπὸν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπαρχίας καὶ τοῦ χωρίου, δηλονότι τῶν ἀγροτῶν καὶ κτηνοτρόφων. Τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν τῶν ἔργων θὰ ἀναλάβουν ἄνθρωποι ἐπιστημονικῶς καὶ τεχνικῶς εἰδικευμένοι, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν τὸ χάλι τῶν κακοτεχνιῶν καὶ φοβερῶν ὑπερβάσεων, δι’ ἃς πρέπει νὰ ἐπιληφθῇ ὁ εἰσαγγελεύς. Ἀναφέρω πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος, πρὸς διαπίστωσιν τῆς κακοτεχνίας, τοῦ ἀμελετήτου, τοῦ ἀπρογραμματίστου καὶ τῆς σπατάλης τοῦ δημοσίου χρήματος, τὰ ἔργα τοῦ Ἀχελώου, διὰ τὰ ὁποῖα ὁ κ. Α. Στάγκας εἰς τὸν «Ταχυδρόμον», ὑπὸ τὸν τίτλον «μία τρύπα στὸ νερό», γράφει, ὅτι διὰ τὸ φράγμα Σπολάϊτας καὶ ὑδατογεφύρας, διετέθησαν κατὰ σύνολον 117.000.000 δρχ. ἐνῷ διὰ τὸ φράγμα Καστράκη μπορεῖ νὰ γίνῃ ἡ δουλειὰ ἀποφευγομένης τῆς δαπάνης 40.000.000 δραχ. Διὰ τὴν σήραγγα Λυσιμαχείας, γράφει, ὅτι προεβλέπετο ἐν προϋπολογισμῷ καὶ μελέτῃ δαπάνη δραχμῶν 86.000.000 κατ’ ἐπίσημον ἀναφορὰν τοῦ ἐπιβλέποντος ἁρμοδίου μηχανικοῦ, ἀπαιτοῦντο 300.000.000 δραχμαὶ καὶ 200.000.000 διὰ συμπληρωματικὰ ἔργα. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς τὸ τόσον τρομερόν, δεικνύει τὴν ἀλόγιστον ἀσωτίαν καὶ ἀπαιδευσίαν τῶν ἁρμοδίων. Πρέπει προφανῶς νὰ σταματήσῃ ὁ κατήφορος αὐτὸς διὰ νὰ κατανοήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν χρειάζονται μόνον χρήματα διὰ τὰ ἔργα, ἀλλὰ μελέται, πρόγραμμα καὶ τίμιοι διαχειρισταὶ καὶ καταναλωταὶ τοῦ Δημοσίου χρήματος. Ὀφείλουν τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, τοὺς εἰδικοὺς καὶ ἐντίμους νὰ τοὺς ἀνεύρουν, διότι τὸ χρῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι ἱερόν. Δὲν βαίνωμεν καλῶς. Εἶναι ἐντροπὴ νὰ ὁμιλῶμεν περὶ εὐημερίας. Ἡ Κρατικὴ μηχανὴ δὲν ἔχει ρυθμόν. Πρέπει νὰ σταματήσῃ ἡ μετανάστευσις εἰς Καναδᾶν, Αὐστραλίαν, Γερμανίαν, Ἀφρικὴν καὶ ἀλλαχοῦ, διδομένης ζωῆς ἀνθρωπίνης εἰς τοὺς συνανθρώπους τους. Εἶναι ἐντροπὴ νὰ λέγωμεν ὅτι εὐημερεῖ ὁ λαός, ὅταν προχθὲς εἶδον εἰς τὸ ἀεροδρόμιον νὰ φεύγουν δι’ Αὐστραλίαν 138 κορίτσια διὰ νὰ γίνουν ἐκεῖσε ὑπηρέτριες. Ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ κυβερνᾶ ἐπὶ μίαν 8ετίαν, μὴ δυνηθεῖσα νὰ λύσῃ κἂν τὰ στοιχειώδη προβλήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι ἀνάγκη, κ. συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ μετατεθῆτε εἰς τὰ ἑδώλια τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι ἐπῆλθε πλέον ὁ κόρος. Ἡ θέσις ἀνήκει πλέον εἰς τὸ Κέντρον, ὅπερ διαθέτει δυνάμεις ἱκανὰς διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας βάσει σχεδίου καὶ μελέτης καὶ ὄχι προχειρολογίας ὡς ἀτυχῶς συμβαίνει μὲ σᾶς. Ἔχομεν πλήρη τὴν συναίσθησιν τῆς εὐθύνης διὰ τοῦτο. Ὅσον μένετε ἐπὶ τοιούτων βλάπτετε τὸν τόπον. Γνώρισμα τοῦ τόπου εἶναι ἡ πενία, ἡ δυστυχία καὶ ἡ ἔλλειψις ἐμπιστοσύνης διὰ τὸ μέλλον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Γνώρισμα τοῦ τόπου εἶναι ἡ ὑποχρέωσις τῶν ἀγροτῶν, τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ρυθμισθοῦν τὰ χρέη, ὡς κατ’ ἐπανάληψιν τοῦτο ἐζητήσαμεν. Περαίνων, σᾶς λέγω, ὅτι ἐπέστη ὁ καιρὸς νὰ φύγητε τῆς ἐξουσίας. (Χειροκροτήματα).

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γυιόκας, ἔχει τὸν λόγον.

§58Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Γυιόκας διεγράφη προχθές.

§59Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴμεθα παρόντες εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν. Ὁ κ. Μίχας τὸν ὁποῖον εἶδον πρὸ ὀλίγου εἰς τὸν διάδρομον μὲ ἐβεβαίωσεν ὅτι κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ὅλους τοὺς ἐγγεγραμμένους συναδέλφους ἐξεφώνησε τὰ ὀνόματά των καὶ τοὺς διέγραψεν. Καὶ παρέμεινον ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸ Προεδρεῖον αὐτοὶ ποὺ ἦσαν παρόντες, δηλαδὴ οἱ κ.κ. Ρουσσόπουλος, Ρουχωτᾶς, Ἀλλαμανῆς καὶ Ἐφραιμίδης. Τοῦ κ. Γυιόκα τὸ ὄνομα ἐξεφωνήθη καὶ διεγράφη. Ἐὰν ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐπαναγραφῇ αὐτὸ ἀφορᾷ ὑμᾶς. Ἀλλὰ ἐπανεγγραφόμενος νὰ καταλάβῃ τὴν ἰδίαν σειρὰν ποὺ εἶχεν ὅταν διεγράφη. Αὐτὸ δὲν συνέβη ποτέ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παρέμβῃ διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν τὰ πράγματα εἰς τὴν τάξιν των.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ ἔχω τὸν κατάλογον τῶν ἐγγεγραμμένων ἀγορητῶν. Ὁ κ. Γυιόκας εἶναι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσῃ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν παραλείψω;

§61Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Καταγγέλλω ἐπὶ πλαστογραφίᾳ τὸ Προεδρεῖον. Εἶδον πρὸ ὀλίγου τὸν κ. Μίχαν, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι παρέδωσεν εἰς τὸ Προεδρεῖον πίνακα μὲ τὰ ὀνόματα μόνον τῶν κ.κ. Ρουσσοπούλου, Ρουχωτᾶ, Ἀλλαμανῆ καὶ Ἐφραιμίδη.

§62Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε Πρόεδρε, εὔλογος εἶναι ἡ παρέμβασίς μου ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐζητήθη ἀπὸ τὸν ἐκλεκτὸν συνάδελφον ἐκ Καρδίτσης ἡ μαρτυρία μου. Ἑπομένως πρέπει νὰ θέσωμεν τὰ θέματα εἰς τὴν θέσιν τους. Δὲν νομίζω, κύριε Πρόεδρε καὶ κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι προωθεῖται ἡ συζήτησις μὲ τὰς προσωπικὰς ἀντεγκλήσεις. Ἀκόμη δὲ περισσότερον ἐκπλήσσομαι μὲ τὴν ἔκρηξιν ὀργῆς τοῦ κ. συναδέλφου ἐκ Καρδίτσης, ὁ ὁποῖος πάντοτε μὲ ἠρεμίαν, μὲ ψυχραιμίαν καὶ ἀπόλυτον ὑπομονὴν ἐχειρίσθη τὰ θέματα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§63Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὑπάρχουν ὅρια, κύριε Ὑπουργέ.

§64Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον). Εἶπον ἔκκρηξιν θυμοῦ. Ἐὰν αὐτὴ ἡ φράσις εἶναι ὑπερβολική, εὐχαρίστως, κύριε συνάδελφε, νὰ τὴν ἀνακαλέσω. Τὰ πράγματα, κύριοι ἔχουν ὡς ἑξῆς καὶ παρακαλῶ ἐκείνους ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν παρόντες νὰ ἐπιβεβαιώσουν, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀκριβῆ. Πράγματι εἶχε συνομολογηθῆ μία συμφωνία. Προϋπέθετεν ἡ συμφωνία αὕτη, ὅτι θὰ ἐξηντλεῖτο ὁ κατάλογος μὲ ἄνεσιν χρόνου τῶν κ.κ. συναδέλφων κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν. Κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ὅμως, κατὰ τὴν γνώμην τὴν ἰδικήν μου, τὴν ὁποίαν ὑποθέτω ὅτι συμμερίζεσθε καὶ σεῖς, κακῶς ὑπεβλήθησαν αἱ ἐνστάσεις ἀπαρτίας. Ὁ κ. συνάδελφος δέ, ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος, ἦτο παρὼν καὶ διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν συζήτησιν, ἀκριβῶς διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ πραγμάτωσις τῆς συμφωνίας, ἐδέχθη μόνος του, ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας νὰ παραιτηθῇ τοῦ λόγου. Ἡ συμφωνία δὲν ἐτηρήθη καὶ δὲν ἐτηρήθη ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ὑπέβαλεν ἀλλεπαλλήλους ἐνστάσεις ἀπαρτίας. Ὁ κ. συνάδελφος ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος, ἐνόμιζεν ὅτι θὰ εἶχε λήξει ἡ συζήτησις. Εὑρίσκεται ὅμως σήμερον, πρὸ τῆς ἑξῆς πραγματικότητος: Ὅτι ἐξακολουθεῖ σιωπηρῶς ἡ συνέχισις μιᾶς συμφωνίας, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ εἶχε λήξει καὶ ὁλοκληρωθῆ εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν. Ὅθεν καὶ ἐζήτει νὰ ἐπανεγγραφῇ. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ἠδύνατο ἢ ὄχι νὰ ἐπανεγγραφῇ, ποὺ εἶναι προφανὲς ὅτι ἠδύνατο, ἡ ὑποστήριξις τῆς ἀπόψεως ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὸ τέλος τῶν ἄλλων, ἔχει τὸν ἀντίλογόν της. Διότι πιστεύω, ὅτι κατὰ τὴν γνωστὴν ρητὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ—καὶ ὑποθέτω ὅτι θὰ συμφωνήσητε ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ—δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον διὰ τὴν ὀρθὴν προαγωγὴν τῶν θεμάτων, νὰ γίνεται μονόπλευρος τοποθέτησις ἐκ τῆς μιᾶς πτέρυγος. Ἡ ὀρθότης τῶν συζητήσεων ἐπιβάλλει νὰ ἀκούεται ὁ λόγος, ἀλλὰ νὰ ἀκούεται καὶ ὁ ἀντίλογος. Πέραν τούτου, ἡ Κυβερνητικὴ παράταξις οὐδόλως παρηνώχλησεν τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Μόνον εἷς ἐκ τῶν συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως ἐζήτησεν τὸν λόγον. Παρ’ ὅλον δὲ ὅτι ἡ συζήτησις ἔλαβε τὴν μορφὴν τῆς ἐπερωτήσεως, ἐν τούτοις οὔτε καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὴν συζήτησιν, διὰ νὰ μὴ κατηγορηθῇ, ὅτι ἐκ τοῦ δικαιώματος ποὺ ἔχει ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ παρεμβαίνῃ ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν εἰς τὰς συζητήσεις ἐπιθυμεῖ νὰ παρεμποδίζῃ τὴν διατύπωσιν τῶν ἀπόψεων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ δι’ αὐτὴν τὴν ἐξέλιξιν τῆς συζητήσεως τὴν θεμελιουμένην ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ λόγου καὶ τοῦ ἀντιλόγου ἐκ μέρους ἑνὸς τῶν συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως, εὑρῆκε ἡ Ἀντιπολίτευσις εὐκαιρίαν νὰ ἐπιτεθῇ καὶ νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν σειράν του. Ἔστω καὶ ἐὰν δέχεσθε τὴν ἄποψιν, ὅτι κακῶς παρετάθη ἡ σιωπηρὰ αὐτὴ συμφωνία, ἔπρεπε νὰ δεχθῆτε τὴν ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ θεμελιουμένην ἄποψιν τοῦ λόγου καὶ ἀντιλόγου μὲ ἕνα ρήτορα τῆς Συμπολιτεύσεως. Δὲν νομίζω, ὅτι εὐσταθεῖ ἡ ἄποψις τὴν ὁποίαν ὑπεστηρίξατε. Ἐὰν ὅμως ἐπιμείνετε, διὰ νὰ δείξῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν πόσον ἐπιθυμεῖ ἀνέτως ἡ Ἀντιπολίτευσις κατὰ τὰ ἰδικά της κριτήρια ἂν καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ προεξοφλήσω τὴν γνώμην τοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος κυρίου συναδέλφου, τὸν παρακαλῶ νὰ δεχθῇ νὰ ὁμιλήσῃ ὅταν ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀφοῦ κατὰ τὴν γνώμην τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μονόλογος ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν καὶ ὄχι καὶ ἀντίλογος καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην.

§65Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, μίαν λεπτομέρειαν. Ἀφοῦ ἐθεώρησεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι παρεβιάσθη ἡ συμφωνία κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ἐδέχθη ὅμως τὴν ἄποψιν, ὅτι θὰ ὡμίλουν σήμερον μόνον οἱ ρήτορες τῆς Συμπολιτεύσεως.

§66Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὄχι, κύριε συνάδελφε.

§67Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν συνεφωνήθη νὰ παραμείνουν ἐγγεγραμμένοι 2 ἢ 3 ρήτορες, οἱ ὁποῖοι θὰ ὡμίλουν σήμερον.

§68Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς παρετήρησα τὸ θλιβερὸν φαινόμενον νὰ μὴ τηρῆται μία τάξις. Ὁ κ. Ροδόπουλος θὰ ἐνθυμεῖται ὅτι ἀπὸ τὴν ἐπερώτησιν ἀκόμη τοῦ κ. Δόβα ἐζήτησα νὰ ὁμιλήσω καὶ δὲν ἠδυνήθην. Εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ Προεδρείου νὰ μὴ τηρῇ τὴν σειρὰν τῶν ἀγορητῶν; Αὐτὸ λέγεται πλαστογραφία. Ἐδῶ παρατηρεῖται ὅτι ὑπάρχουν βουλευταὶ Αʹ καὶ Βʹ τάξεως. Δὲν τηρεῖται τὸ ἄρθρον 3 τοῦ Συντάγματος περὶ ἰσότητος ὅλων ἔναντι τοῦ νόμου. Καὶ πρέπει βάσει τοῦ ἄρθρου 114 τοῦ Συντάγματος νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὴν φιλοπατρίαν τῶν πρακτικογράφων διὰ νὰ περιληφθῶμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὰ πρακτικά.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γυιόκας, ἔχει τὸν λόγον.

§70Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Σπανίως ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα καὶ ἀπορῶ πῶς δύο ἀγαπητοὶ συνάδελφοι ἠθέλησαν νὰ ἐγείρουν θόρυβον, διότι μοῦ ἐδόθη ὁ λόγος. Πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει ἡ ἀρχή, ἥτις ἀνέκαθεν ἐφαρμόζεται εἰς τὴν Βουλήν, τὸν λόγον νὰ ἀκολουθῇ ὁ ἀντίλογος. Ἄλλωστε, ἦτο ἡ σειρά μου νὰ ὁμιλήσω ἐφ’ ὅσον δὲν ἐτηρήθη ἡ συμφωνία βάσει τῆς ὁποίας εἶχον παραιτηθῆ τοῦ λόγου. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω, κ. συνάδελφοι, τὴν Βουλήν, περισσότερον τοῦ τετάρτου ἢ τὸ πολὺ τῶν 20′ λεπτῶν. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου νόμου ζητεῖ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τοῦ δώσωμεν τὴν εὐχέρειαν ἐκδόσεως δανείου 1500 ἑκατομμυρίων, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ χρηματοδοτηθῇ ἕνα μέρος τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων τοῦ ἀρξαμένου οἰκονομικοῦ ἔτους. Πέραν τοῦ δανείου αὐτοῦ προβλέπει ὁ προϋπολογισμὸς τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων τὴν χρηματοδότησιν ἀπὸ ἄλλον ἐσωτερικὸν δανεισμὸν 500 ἑκατομμυρίων δραχμῶν δι’ ἐντόκων γραμματίων. Οἱ ἄλλοι πόροι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν δημοσίων ἐπενδύσεων εἶναι οἱ ἑξῆς: «... (Ἀναγινώσκει) ...». Ἔχομεν ἑπομένως ἕνα προϋπολογισμὸν δημοσίων ἐπενδύσεων 6.250 ἑκατομμυρίων, ὁ ὁποῖος συμπληροῦται διὰ τῶν παραλλήλων ἐπενδύσεων 4.776 ἑκατομμυρίων καὶ οὕτω τὸ σύνολον φθάνει εἰς 10.526 ἑκατομμύρια δραχμάς. Αὐτὸ τὸ ὕψος τῶν ἐπενδύσεων διὰ πρώτην φορὰν ἐγνώρισεν ἡ χώρα μας, εἶναι δὲ πλήρης ἡ ἐξασφάλισις τῆς χρηματοδοτήσεως. Ὑπεστηρίχθη, κ. συνάδελφοι, ὅτι διὰ τοῦ ἐσωτερικοῦ δανεισμοῦ γίνεται μεταφορὰ ἀγοραστικῆς δυνάμεως ἀπὸ μιᾶς τάξεως εἰς ἄλλην τάξιν, δηλαδὴ ἀπὸ τοὺς ἀποταμιευτάς, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προσφέρουν ἐργασίαν. Εἶναι πολὺ ἀληθὴς ἡ ἄποψις αὐτή. Ἀλλὰ δέον νὰ προστεθῇ καὶ τὸ σημαντικὸν γεγονὸς ὅτι ὁ δανεισμὸς αὐτὸς γίνεται δι’ ἐκτέλεσιν παραγωγικῶν ἔργων τόσον εἰς τὸν τομέα τῆς γεωργίας, ὅσον καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς βιομηχανίας καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς τομεῖς τῆς οἰκονομίας μας. Ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων αὐτῶν συμβάλλει εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, διότι συμπληρώνει τὴν οἰκονομικὴν ὑποδομὴν εἰς τὴν ὁποίαν στηρίζεται ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία καὶ ἐνθαρρύνεται διὰ νὰ προβαίνῃ εἰς ἐπενδύσεις, αἵτινες αὐξάνουν τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, δίδουν ἀπασχόλησιν εἰς τὸ ἐργατικὸν δυναμικὸν καὶ βελτιώνουν τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ. Αἱ ἐπενδύσεις τοῦ Δημοσίου καὶ αἱ παράλληλοι θὰ πρέπει νὰ συνδυασθοῦν μὲ τὰς ἰδιωτικὰς ἐπενδύσεις, αἵτινες κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἀναβιβάζονται εἰς 13 περίπου δισ. Οὕτω, ὑπάρχει ἡ βάσιμος προοπτικὴ ὅτι ἡ δημοσία καὶ ἡ ἰδιωτικὴ οἰκονομία πρόκειται νὰ διαθέσουν δι’ ἐπενδύσεις 22.280 ἑκατομμύρια ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀναλογεῖ εἰς τὰ 22½% τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος. Αὐτὸ ἀποτελεῖ σημαντικὸν δεῖγμα προόδου καὶ οἰκονομικὴν ἄνοδον, διότι πλησιάζει εἰς τὰ ἐπίπεδα δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν ἐπενδύσεων, τὰ ὁποῖα ἐπικρατοῦν εἰς χώρας πολὺ πλέον ἀνεπτυγμένας τῆς ἰδικῆς μας. Αἱ ἐπενδύσεις θεωροῦνται ὅτι εὑρίσκονται εἰς ἀρκετὰ ὑψηλὸν σημεῖον, ὅταν ἀνέρχωνται εἰς τὸ 25% τοῦ ἀκαθαρίστου ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἡ Ἑλλάς, ὡς γνωστόν, ἐξεκίνησεν ἀπὸ πολὺ χαμηλότερα ἐπίπεδα, ἤδη δέ, προχωροῦσα μετὰ σταθερότητος, ἔχει φθάσει κατὰ μὲν τὸ ἔτος 1961 εἰς δημοσίας καὶ ἰδιωτικὰς ἐπενδύσεις εἰς 18 δισ. τὸ 1962 τὰ 20 δισεκ. καὶ τὸ 1963 εἰς δραχμὰς 22.280 ἑκατομ. Οὕτω, διὰ τῆς σταθερᾶς αὐξήσεως τοῦ ποσοστοῦ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον ἀποταμιεύει τόσον ὁ ἰδιωτικὸς τομεὺς τῆς οἰκονομίας μας, ὅσον καὶ ὁ δημόσιος καὶ τὸν ὁποῖον διαθέτει διὰ τὰς ἐπενδύσεις, ἐπαυξάνεται ἡ παραγωγή μας καὶ παρέχεται ἡ βάσιμος ἐλπὶς ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς διεθνεῖς ὑποχρεώσεις της τὰς ὁποίας ἀνέλαβε διὰ τῆς συνεργασίας της μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ ἐπιτάχυνσιν τῆς οἰκονομικῆς προόδου καὶ δὴ εἰς ἐτήσιον ρυθμόν, ὡς ἐκείνου τοῦ ἔτους 1961, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπετεύχθη αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος 11½%, ἐνῷ τὸ 1962 εἶχε 4%. Δεδομένου, ὅτι εἰς τὴν χώραν μας λόγῳ τῆς καλλιεργείας τῆς ἐλαίας, ἔχομεν ἓν ἔτος ἐφορίας καὶ ἓν ἔτος ἀφορίας, θὰ ἔπρεπε τὰ δύο αὐτὰ ἔτη νὰ συνδυάζωνται διὰ νὰ εὑρεθῇ ὁ ἀκριβὴς ρυθμὸς προόδου διὰ τοῦ μέσου ὅρου. Τότε θὰ ἴδωμεν ὅτι ὁ μέσος ἐτήσιος ρυθμὸς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἶναι ἄνω τοῦ 7%. Εἶναι ἕνας ἀριθμός, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπὸ τοὺς ὑψηλοτέρους, ποὺ ἐπιτυγχάνεται εἰς ἄλλας χώρας καὶ μάλιστα εἰς χώρας πλέον προηγμένας τῆς Ἑλλάδος. Ἡ πραγματοποίησις τοῦ παραγωγικοῦ αὐτοῦ δανείου τῶν χιλίων πεντακοσίων ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἀποδεικνύει τὴν σταθερότητα τῆς ἀνοδικῆς προόδου τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Εἶναι γνωστόν, μετὰ πόσης δυσκολίας εἶχε πραγματοποιηθῆ τὸ πρῶτον παραγωγικὸν δάνειον τῶν 300 ἑκατομμυρίων δραχμῶν τοῦ ἔτους 1953. Συγκρινόμενον τοῦτο μὲ τὴν εὐκολίαν ποὺ ἐπραγματοποιήθη τὸ δάνειον τοῦ 1961 τῶν 750 ἑκατομμ. καὶ ἐν συνεχείᾳ τὸ δάνειον τοῦ 1962 τῶν 990 ἑκατομμυρίων δραχμῶν ὅπως ἐπίσης μὲ τὴν εὐκολίαν ποὺ προβλέπεται ὅτι θὰ καλυφθῇ τὸ παρὸν δάνειον γίνεται ἀντιληπτὸν ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ὁδὸν τῆς συνεχοῦς προόδου καὶ τῆς καλυτέρας ἐκλογῆς τῆς οἰκονομικῆς πορείας διὰ τὴν οἰκονομικήν μας ἀνάπτυξιν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας). Ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ρουσσόπουλος, ὅτι πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ τῆς ἀπασχολήσεως τοῦ ἐργατικοῦ μας δυναμικοῦ διὰ τῆς ἐκδόσεως ἀκαλύπτου παραγωγικοῦ χαρτονομίσματος. Ἐπρότεινεν ὡς καλύτερον τρόπον χρηματοδοτήσεως ἑνὸς φιλοδόξου προγράμματος οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας μας τὸν πληθωρισμόν. Πρόκειται περὶ ἀπόψεων, αἱ ὁποῖαι ἀποκρούονται ἀπὸ ὅλας τὰς φιλελευθέρας οἰκονομίας, διότι μόνον εἰς Κράτη ὁλοκληρωτικὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἀπόδοσιν ἡ ἔκδοσις παραγωγικοῦ χαρτονομίσματος. Ἡ Ἑλλὰς μὲ τὴν πολιτικὴν τὴν οἰκονομικὴν καὶ νομισματικὴν σταθερότητα ἐνέπνευσεν ἑδραίαν ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς ἀποταμιευτὰς καὶ ἐγέμισε τὰς δεξαμενὰς τῆς χρηματαγορᾶς μας μὲ ἐπαρκῆ μέσα διὰ τὴν χρηματοδότησιν, ὄχι μόνον τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἰδιωτικῶν τοιούτων μὲ βραχυπροθέσμους καὶ μακροπροθέσμους πιστώσεις. Τὸ σύνολον τῆς χρηματοδοτήσεως κατὰ τὸ 1962 ἀνῆλθεν εἰς 37.000 περίπου ἑκατομμ. δραχμῶν, ἀναλυτικώτερον δὲ διὰ τὴν γεωργίαν διετέθησαν 9.385 ἑκατ. δραχ., διὰ τὴν μεταποίησιν 13.500 ἑκατ. δραχ., διὰ τὸ ἐμπόριον 6.500 ἑκατ. δραχ. καὶ διὰ τὸν οἰκισμὸν 4.000 ἑκατ. δραχ. περίπου. Ὅταν, λοιπόν, ὑπάρχῃ τοιαύτη ἐπάρκεια ἀποταμιευμάτων, αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ οἰκονομία ἔχει ἑδραίας βάσεις σταθερότητος, ὅτι ὑπάρχει πρόγραμμα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καλῶς μελετημένον καὶ ὅτι οἱ δημοσιονομικοὶ καὶ οἰκονομικοὶ χειρισμοὶ εἶναι λίαν ἐπιτυχεῖς. Δὲν εἶναι, κύριοι βουλευταί, ὑπερβολικὸς ὁ δανεισμὸς 2.000.000 δραχ. διὰ τὴν κάλυψιν τῶν δαπανῶν παραγωγικῶν ἐπενδύσεων. Διότι, αὐξάνει μὲν τὸ ἐτήσιον τοκοχρεωλύσιον, τὸ ὁποῖον καταβάλλει ὁ τακτικὸς προϋπολογισμός, ἀλλὰ παραλλήλως διὰ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦνται διὰ τῶν δημοσίων καὶ τῶν ἰδιωτικῶν ἐπενδύσεων αὐξάνει καὶ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ ἑπομένως καὶ τὰ φυσιολογικὰ τακτικὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου χρέους τὸ 1958 διετέθησαν 323 ἑκατ. δραχ., τὸ 1959, 414 ἑκατ. δραχ., τὸ 1960, δραχ. 588 ἑκατ., τὸ 1961, δραχ. 779 τὸ 1962, δραχ. 1.058 ἑκατ. καὶ διὰ τὸ 1963 προβλέπονται 1.423 ἑκατ. δραχ. Ἀλλὰ οὐδεμία δυσκολία παρετηρήθη νὰ καλυφθοῦν αἱ δαπάναι αὐταὶ ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν, διότι ὅπως ἀνέφερα, λόγῳ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, κατόπιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν παραγωγικῶν ἔργων, καὶ τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας αὐξάνονται τὰ φυσιολογικὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ ἄνευ ἐπιβολῆς νέων φορολογικῶν βαρῶν, ἀλλὰ διὰ τῆς φυσιολογικῆς αὐξήσεως τῆς κοινωνικῆς καταναλώσεως, τῶν ἰδιωτικῶν εἰσοδημάτων τῶν παραγωγικῶν τάξεων καὶ τοῦ λαοῦ, ὡς φυσικῆς συνεπείας τῆς ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας καὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Οὕτω π.χ. κατὰ τὸ τρέχον ἔτος προβλέπεται αὔξησις τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ 1.106 ἑκατ. δραχ., κατὰ τὸ ἔτος 1962 ἐπετεύχθη αὔξησις 1.450 ἑκατ. δραχ., κατὰ τὸ ἔτος 1961 κατὰ 900 ἑκατ. δραχ., κατὰ τὸ ἔτος 1960 κατὰ 740 ἑκατ. δραχ. καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς: Παρατηροῦμεν, λοιπόν, ὅτι, ἐνῷ τὸ τοκοχρεωλύσιον τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ μεταπολεμικοῦ δημοσίου χρέους αὐξάνει κατὰ 200 ἕως 300 ἑκατομ. δραχμ. κατ’ ἔτος, τὸ ἐτήσιον πλεόνασμα τῶν ἐσόδων τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ αὐξάνει κατὰ χίλια καὶ πλέον ἑκατομμύρια δραχμῶν. Πλὴν τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ μεταπολεμικοῦ δημοσίου χρέους ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους κατ’ ἔτος διαθέτει πρὸς ἐπιδότησιν τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων. Οὕτω π.χ. κατὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος 1963 προβλέπεται ἐπιδότησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων διὰ 1.150 ἑκατομ. δραχμῶν, κατὰ τὸ 1962 ἐπετεύχθη ἐπιδότησις 1.490 ἑκατ. δραχμῶν, κατὰ τὸ ἔτος 1961 ἐπιδότησις 1.650 ἑκατ. δραχ., κατὰ τὸ ἔτος 1960 ἐπιδότησις 800 ἑκατ. δραχ. καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Ἄρα οὐδεὶς κίνδυνος πληθωρισμοῦ ὑπάρχει, διότι ἡ δημοσιονομική μας πολιτικὴ εἶναι λίαν συνετή. Ἐπίσης δύο λέξεις σχετικῶς μὲ τὸ δημόσιον χρέος εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τὸ δημόσιον χρέος τὸ μεταπολεμικόν, δὲν ὑπερβαίνει τὰ 12 δισεκατ. δραχμὰς οὔτε τὸ ἥμισυ δηλαδὴ τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Κατὰ τὸ τέλος τοῦ ἔτους 1961 ἀνήρχετο εἰς 11.578,8 ἑκατ. δραχμῶν. Εἶναι γνωστὸν ὅμως, ὅτι εἰς πλείστας ὅσας χώρας περισσότερον πλουσίας ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, τὸ μεταπολεμικὸν δημόσιον χρέος των εἶναι τριπλάσιον ἢ τετραπλάσιον τῶν ἐσόδων τοῦ ἐτησίου προϋπολογισμοῦ των. Εἰς τὰς Η.Π.Α. ἐπὶ ἐτησίου προϋπολογισμοῦ 75 δισεκατομμυρίων δολλαρίων τὸ δημόσιον χρέος ἀνέρχεται εἰς 386 δισεκατομμύρια δολλάρια. Ὑποστηρίζεται ὑπὸ σοβαρῶν οἰκονομολόγων, ὅτι τὸ δημόσιον χρέος δὲν ἀποτελεῖ παθητικὸν διὰ τὴν οἰκονομίαν, ἀλλὰ ἐνεργητικόν, διότι αὐξάνει τὴν δυναμικότητα τῆς οἰκονομίας, ἀρκεῖ νὰ χρησιμοποιῆται παραγωγικῶς. Ἀλλὰ διὰ τοῦ συναπτομένου δανείου, δὲν θὰ ἐπιβαρυνθοῦν αἱ μέλλουσαι γενεαί, ὡς ὑπεστήριξαν προλαλήσαντες συνάδελφοι, διότι ἡ ἐξυπηρέτησίς του θὰ ἀρχίσῃ μετὰ τετραετίαν καὶ συνεπῶς ἡ παροῦσα γενεὰ θὰ τὸ πληρώσῃ. Πλὴν ὅμως δὲν ἀποτελεῖ λόγον ἐπικρίσεως τοῦ δανείου, ἐφ’ ὅσον τὸ προϊόν τοῦ δανείου θὰ διατεθῇ εἰς ἐπενδύσεις καὶ διὰ παραγωγικὰ ἔργα. Τὸ δημόσιον χρέος δὲν ἀποτελεῖ παθητικὸν ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, ἐφ’ ὅσον διατίθεται διὰ παραγωγικὰς ἐπενδύσεις. Εἰς ὅλας τὰς προηγμένας χώρας, οἱ χειρισμοὶ ἐπὶ τοῦ δημοσίου χρέους γίνονται διὰ τὴν σταθεροποίησιν τῆς οἰκονομίας. Ὅταν διὰ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως αὐξάνωνται τὰ εἰσοδήματα καὶ ἀπειλῆται πληθωρισμὸς λόγῳ αὐξήσεως τῆς ἐνεργοῦ ζητήσεως ἀγαθῶν, τότε ὁ ἐσωτερικὸς δανεισμὸς ἐπενεργεῖ ἀντιπληθωριστικῶς. Εἰς τὴν ἀντίθετον περίπτωσιν τὸ Δημόσιον ἐξαγοράζει τοὺς τίτλους τῶν δανείων του, αὐξάνει τὴν χρηματικὴν ρευστότητα καὶ ἐπαναφέρει τὴν οἰκονομικὴν δραστηριότητα διὰ τῆς ἀναζωογονήσεως τῆς ἐνεργοῦ ζητήσεως. Φρονῶ, λοιπόν, ὅτι εἶναι λίαν ἐπιτυχὴς ἡ πρότασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν διὰ τὴν σύναψιν τοῦ ἐσωτερικοῦ δανείου τῶν 1.500 ἑκατ. ὡς καὶ διὰ τῶν ἐντόκων γραμματίων 500 ἑκατ. ἑτέρου καὶ ἐκφράζω εἰς αὐτὸν τὰ συγχαρητήριά μου δι’ αὐτό. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Ρουχωτᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§72Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ διατυπώσω τὴν παράκλησιν ὅπως τηρῆται ἡ σειρὰ τῶν ὁμιλητῶν ὅπως ἔχουν ἐγγραφῆ. Διὰ τοῦτο, πρὸς διευκόλυνσιν τοῦ Προεδρείου, παρέδωσα ἠριθμημένον σημειωματάριον τοῦ πινάκλ. Καὶ κἄτι ἄλλο ἀκόμη. Ὅταν φθάνωμεν νὰ ὁμιλῶμεν τὴν 12ην νυκτερινήν, αἱ ἀγορεύσεις μοιραίως φαλκιδεύονται, διότι καὶ οἱ στενογράφοι εὑρίσκονται εἰς ψυχικὸν κάματον κατὰ τὰς μεταμεσονυκτίους ὥρας.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν οὔτε τὸ ἕν, οὔτε τὸ ἄλλο ἔγινε.

§74Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου μὲ εὑρίσκει προσωπικῶς ἄντικρυ ἀντίθετον καὶ τοῦτο διότι, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τίτλον ὄχι ὅπως ἀναφέρεται, ἀλλὰ «συνομολόγησις ἀναγκαστικοῦ δανείου 1.500 ἑκατομμυρίων». Καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, γνωρίζει, παρὰ τὰς ἀντιθέτους περὶ τούτου δηλώσεις του, καὶ ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι τὸ δάνειον θὰ καταλήξῃ εἰς ἀναγκαστικόν. Διότι, ὅλα τὰ Ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα καὶ ὅλοι οἱ Ὀργανισμοὶ δὲν δύνανται νὰ διαθέσουν τίποτε ἐκ τῶν κεφαλαίων των, διότι ὡς γνωστὸν ἐλέγχονται ὑπὸ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία, ἐπίσης, ὡς γνωστόν, εὑρίσκεται ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ χειροτέρα μορφὴ οἰκονομικοῦ χειρισμοῦ εἶναι ὁ δανεισμός. Τὰ δάνεια διὰ τὸν Κρατικὸν Ὀργανισμόν, εἶναι ὅπως εἶναι ἡ μορφίνη διὰ τὸν ἀνθρώπινον ὀργανισμόν. Ὅπως ἡ μορφίνη πρὸς στιγμὴν ἀνακουφίζει τοὺς πόνους τοῦ πάσχοντος, ἀλλὰ ἐξαντλεῖ τὸν ὀργανισμὸν καὶ ἐπισπεύδει τὸν θάνατον, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ δανεισμὸς ἠμπορεῖ μὲν πρὸς στιγμὴν νὰ διευκολύνῃ τὴν οἰκονομίαν, ἀλλὰ περικλείει τεραστίους κινδύνους καὶ καταλήγει εἰς τὴν χρεωκοπίαν. Εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ διατήρησις τοῦ τιμαρίθμου εἰς τὰ σημερινὰ ἐπίπεδα, ὀφείλεται εἰς τὴν διατήρησιν τῶν αὐτῶν χαμηλῶν ἐπιπέδων τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Εἶναι γνωστόν, πόσον χαμηλὰ εἶναι οἱ μισθοὶ καὶ τὰ ἡμερομίσθια παρὰ τὸ γεγονὸς τῆς αὐξήσεως τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης ὡς τοῦ ἐλαίου, τῆς σακχάρεως κλπ., ἡ τιμὴ τῶν ὁποίων ἀνῆλθεν ἀκόμη καὶ τὴν τιμὴν ποὺ εἶχον ὅταν ἐπωλοῦντο εἰς ὀκάδας καὶ οὐχὶ εἰς κιλά. Θὰ ἐπανέλθωμεν ἀτυχῶς, ἂν οὕτω χειριζώμεθα τὰ πράγματα εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ παρελθόντος αἰῶνος, εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ ἀειμνήστου Τρικούπη, ὅστις κατὰ τὸ ἔτος 1885 ἠναγκάσθη νὰ κάμῃ λαχειοφόρα δάνεια μικρόποσα μὲ μετοχὰς τῶν 10 δραχμῶν, διὰ νὰ εἶναι προσιτὰ καὶ εἰς τὰ πτωχότερα βαλάντια, τὰ ὁποῖα παρὰ τὸ μικρὸν τῆς τιμῆς των καὶ μὲ ἀντίκρυσμα τὴν Ναξίαν σμύριδα ἔμεναν ἀκάλυπτα κατὰ τὰ ¾. Ἔτσι, ὅπως γράφει καὶ ὁ ἀείμνηστος καθηγητὴς τῆς Δ. Οἰκονομίας Ἀνδρεάδης, καὶ τότε δὲν ἀπέμενεν ἄλλη λύσις, εἰμὴ τὸ χαρτονόμισμα. Καὶ διὰ τοῦτο, ἐνῷ ὁ ἀείμνηστος Τρικούπης ἐθεωρεῖτο, ὅτι ἐφευρίσκει νέους τρόπους φορολογιῶν, ἐν τούτοις ἔγραφον ὅτι ἔλλειπε τὸ πνεῦμα ποὺ εἰκονίζει τὴν «λεπτολόγον φειδώ». Καὶ παρὰ τὸ ὅτι ἔλεγον καὶ τότε ὅτι θὰ ἔχωμεν πλεονάσματα εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἐφθάναμεν, δυστυχῶς, εἰς ἐλλείμματα καὶ μὲ νέα δάνεια ἕως ὅτου ἐφθάσαμεν εἰς τὴν λυπηρὰν σελίδα τῆς ἱστορίας, νὰ εἴπῃ ὁ μεγάλος αὐτὸς πολιτικὸς τὸ «δυστυχῶς ἐπτωχεύσαμεν». Ὅπως καὶ τώρα, ἔτσι καὶ τότε ὑπῆρχον δύο προϋπολογισμοί, ὅπως καὶ τώρα ἔχομεν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων, ἕνας τακτικὸς καὶ ἕνας ἔκτακτος καὶ ὄχι εἷς ἑνιαῖος προϋπολογισμὸς καὶ τοῦτο, εἶχεν ὡς συνέπειαν τὴν χρεωκοπίαν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ ἐπαγγέλλεται περισσεύματα εὐημερίας καὶ εὐδαιμονίας. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἐπιστολὴν συμπολίτου μου, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν εὐημερίαν καὶ τὴν εὐδαιμονίαν τῆς Κυβερνήσεως. Γράφει συμπολίτης ἐξ Ἰθάκης: «Δὲν ἔχω δουλειά, δὲν ἔχω νὰ ἀγοράσω γάλα γιὰ τὸ παιδί μου, βοήθησέ με νὰ φύγω εἰς τὸ ἐξωτερικόν». Καὶ ἐφ’ ὅσον οἱ περισσότεροι τῶν συναδέλφων γνωρίζουν αὐτὴν τὴν τραγικὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁ λαός μας, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ συμφωνοῦν μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ζητεῖ δάνεια, ἐνῷ ὤφειλε νὰ ζητῇ φειδὼ καὶ βοήθειαν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, διὰ τὴν ἀνακούφισιν τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος φέρει τὰ μεγάλα βάρη τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸν προϋπολογισμὸν δὲν τὸν βαρύνουν τόσον πολὺ τὰ βασικὰ βάρη. Ἀλλὰ τὸν βαρύνουν αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι καὶ ἡ συνεισφορά μας διὰ τὴν ἐθνικὴν ἄμυναν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν, ὅτι διατηροῦμεν μεγάλον ἀριθμὸν στρατοῦ, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν πάντα κίνδυνον ἐξωτερικόν. Δὲν θὰ ὑπενθυμίσω τὴν Αὐστρίαν, ἡ ὁποία εὐημερεῖ καὶ ἡ ὁποία, ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως, εὑρίσκεται πολὺ ὑψηλότερα ἡμῶν, εἶναι ἐγγὺς τοῦ παραπετάσματος καὶ διατηρεῖ μόνον 15.000 στρατόν, χωρὶς κανεὶς νὰ τὴν ἀπειλῇ, εὐημερεῖ πραγματικῶς καὶ οἱ κάτοικοι ἐργάζονται μόνον 5 ἡμέρας ἑβδομαδιαίως, ἀλλὰ θὰ περιορισθῶ εἰς τὰ ἐσωτερικά μας. Ὅταν ὁ Ἀϊζενχάουερ ἐδήλωσεν ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὰς βαρυτέρας στρατιωτικὰς δαπάνας ἀπὸ ὅλας τὰς χώρας καὶ ὅταν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. εἰς τὴν μνημειώδη ἀγόρευσίν του περὶ Παιδείας εἶπεν: «Ἀνήκομεν εἰς τὸ Ν.Α.Τ.Ο. Ἐκπληροῦμεν τὰς ὑποχρεώσεις μας καὶ διεκδικοῦμεν τὰ δικαιώματά μας. Δὲν ζητοῦμεν προνόμια ἀπὸ τὸ Ν.Α.Τ.Ο. Δὲν ζητοῦμεν εὔνοιαν, ἀλλὰ δικαιοσύνην. Ὅσα ἀνήκουν εἰς τὰς δυνατότητας τοῦ ἰδικοῦ μας προϋπολογισμοῦ, τοῦ ἰδικοῦ μας Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, θὰ τὰ προσφέρωμεν, ἀλλὰ πέραν αὐτῶν ἀρνούμεθα. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν μόνον ἡ Ἑλλάς, ὅπως διεκήρυξεν ὁ Πρόεδρος Ἀϊζενχάουερ, νὰ ἔχῃ τὸ μεγαλύτερον βάρος ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἄλλα ἐλεύθερα Ἔθνη. Εἶναι ἄνισος μεταχείρισις, τὴν ὁποίαν ἀρνούμεθα. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν εἴμεθα παραστάται τῶν προσπαθειῶν τῆς Κυβερνήσεως. Διότι δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει ἐὰν ἡ Κυβέρνησις κατορθώσῃ νὰ εὕρῃ ἀνταπόκρισιν, μᾶς ἐνδιαφέρει τὸ Ἔθνος καὶ ὁ λαός». Διὰ ποῖον λόγον ἡ Κυβέρνησις, ἐφ’ ὅσον εἶχε τὴν συμπαράστασιν τῆς Ε.Κ., δὲν ὑπέβαλεν ἀμέσως τὴν παραίτησίν της, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἡ Ἑλλὰς περισσότερα ὀφέλη; Τὴν ἄλλην ἡμέραν τῆς παραιτήσεως τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἔφθανεν εἰς τὴν χώραν μας ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ξένης χώρας, ὁ ὁποῖος, ὡς ἀπεσταλμένος ξένης δυνάμεως, θὰ ἔλυεν εὐνοϊκῶς τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῆς χώρας μας καὶ ἂν ἡ Κυβέρνησις ἠπείλει παραίτησιν ἀπὸ τὸ Ν.Α.Τ.Ο., εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ ἐτύγχανε καλυτέρας μεταχειρίσεως καὶ θὰ ἦτο σήμερον ἐλευθέρα καὶ Ἑλληνικὴ ἡ Κύπρος μας. Ὅμως, οἱ ἀποτελοῦντες τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν Ὑπουργοί, δὲν εἶχον αὐτὸ τὸ θάρρος. Γνωρίζετε ὅτι ἐγώ, ὡς Ὑπουργός, παρῃτήθην, ὑβρίζων τὴν Ἀγγλίαν, ζητῶν τὴν Κύπρον τὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι γονυπετεῖς ἐζήτουν ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν πᾶσαν βοήθειαν. Ἡ παραίτησίς μου ἔχει ὡς ἑξῆς: «Πρόεδρον Κυβερνήσεως, Ἐξοχώτατον ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΝ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΝ Ἀθήνας Εὐσεβάστως παρακαλῶ ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ παραίτησίς μου, διοριζομένου ἀντικαταστάτου μου. Ἡ ἐμμονὴ εἰς τὴν παραίτησίν μου ἔχει τὴν ἔννοιαν διαμαρτυρίας διὰ τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ τρομοκράτου καὶ βασανιστοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ τῆς Βορ. Ἠπείρου μας. Ἡ δοξασμένη Πατρίδα μας, ἡ μικρὰ Ἑλλάς, ποὺ συνέτριψε τὴν φασιστικὴν αὐτοκρατορίαν τοῦ Μουσολίνι καὶ ἤλλαξε τὴν τύχην τῶν ὅπλων, ἀπεκλείσθη ἀπὸ τὸ συμβούλιον τῶν Ἐθνῶν ποὺ θὰ ἔκριναν τὴν ἀνακωχὴν τῆς Ἰταλίας, διότι ἡ Ἑλλὰς εἶναι μικρὰ καὶ ἡ Ἰταλία μεγάλη δύναμις. Δεύτερος κόλαφος γιὰ τὴν Πατρίδα μας ἔρχεται ἡ ἀναγνώρισις τοῦ Ἐμβὲρ Χότζα ἀπὸ φίλους συμμάχους, ἐρήμην τῆς Ἑλλάδος. Δὲν ἀκούσθηκε μία λέξις ἀκόμη ἀπὸ ἐπίσημα χείλη γιὰ τὴν Ἑλληνικήν μας Βόρειον Ἤπειρον ποὺ εἶναι βαμμένη ἀπ’ ἄκρη σ’ ἄκρη ὄχι μόνον μὲ τὸ αἷμα τῶν πολεμιστῶν τῆς Ἀλβανίας, τὸ 1940 ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ αἷμα τῶν σφαγιασθέντων ἀπὸ τὸν Ἐμβὲρ Χότζα τὸ 1945, τὸν ὁποῖον Χότζαν ἀναγνωρίζουν τώρα οἱ σύμμαχοι. Πέρασε χρόνος ἀπὸ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐξακολουθοῦν τὰ παζαρεύματα διὰ τὴν παραχώρησιν αὐτῆς τῆς Δωδεκανήσου μας. Δούλεψα δύο χρόνια σὲ ἀγγλοελληνικὴ ὑπηρεσία κατασκοπείας. Εἶχα μυστικὸ ἀσύρματο στὸ σπίτι μου καὶ ἔφυγα στὴ Μέση Ἀνατολή, διωκόμενος ἀπὸ τὴν Γκεσταπό. Εἶμαι ὁ πρεσβύτερος τεσσάρων ἀδελφῶν μαχητῶν ἀπὸ τῆς ζώνης τῶν πρόσω τῆς Ἀλβανίας μέχρι τῆς Μακεδονίας.

ΕΝ ΟΝΟΜΑΤΙ ΤΩΝ ΗΡΩΩΝ ΜΑΣ

Ἐν ὀνόματι τοῦ στενάζοντος Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ τῆς Βορείου Ἠπείρου, ἐν ὀνόματι τοῦ χαροκαμένου λαοῦ τῆς Θράκης τὸν πόνον τοῦ ὁποίου ἐνοιώσατε καὶ σεῖς κατὰ τὴν περιοδείαν σας, κ. Πρόεδρε, ὡς καὶ οἱ Ὑπουργοὶ κ.κ. Κασιμάτης καὶ Πεσμαζόγλου εἰς τὸ μνημόσυνον τῶν ὁμαδικῶς σφαγιασθέντων ὑπὸ τῶν Βουλγάρων 16.000 Ἑλλήνων τοῦ Δοξάτου καὶ τῆς Δράμας καὶ λοιπῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης. Ἐν ὀνόματι τῶν μυριάδων ἡρωϊκῶν ἀγωνιστῶν τῆς Ἑλλάδος, τῶν ὁποίων τὰ κόκκαλα τρίζουν ἀπὸ ἀγανάκτησιν μέσα ἀπὸ τοὺς γήϊνους καὶ ὑγροὺς τάφους των, διὰ τὴν σημερινὴν μεταχείρισιν τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τοὺς μεγάλους συμμάχους της. Ἐν ὀνόματι τῆς αὐτοδιαθέσεως τῶν λαῶν καὶ τοῦ Χάρτου τοῦ Ἀτλαντικοῦ. Ἐν ὀνόματι τοῦ δικαίου τῶν μικρῶν ἐθνῶν, διαμαρτύρομαι διὰ τὴν μεταχείρισιν τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τοὺς μεγάλους συμμάχους. Ὑποβάλω εὐσεβάστως τὴν ταπεινὴν προσωπικήν μου γνώμην ὅπως ἀξιωθῇ ἀπὸ τὸν μεγάλον ἐπίσημον ξένον μας Ὑφυπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἀγγλίας κ. Μὰκ Νήλ, νὰ δηλώσῃ ἐν Ἀθήναις, ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως τῆς συμμάχου Ἀγγλίας, ὅτι ἀναγνωρίζεται ἡ δικαία ἀπαίτησις τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν παραχώρησιν τῆς Βορείου Ἠπείρου, τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμυλίας ὡς γραμμῆς ἀσφαλείας τοῦ ποταμοῦ Ἄρδα, τῆς Δωδεκανήσου καὶ τῆς Κύπρου καὶ ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις θὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῶν δικαίων τούτων ἀξιώσεών μας. Νομίζω ὅτι διερμηνεύω καὶ τὴν ὁμόθυμον ἐπιθυμίαν καὶ ἀπαίτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ τοιαύτη δήλωσις καὶ τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος θὰ ἐπιλύσῃ αὐτομάτως, καὶ τὴν ἐσωτερικὴν ὁμαλότητα θὰ ἀποκαταστήσῃ καὶ τὴν Ἑλληνοαγγλικὴν φιλίαν θὰ καταστήσῃ διαρκῆ καὶ γρανιτώδη ὡς τὸν Ἱερὸν Βράχον τῆς Ἀκροπόλεως. Νοέμβριος 1945

Ὑφυπουργὸς

Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ρουχωτᾶ, εἶσθε ἐκτὸς θέματος. Παρακαλῶ περιορισθῆτε εἰς τὸ θέμα.

§76Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἐντὸς τοῦ θέματος. Τὸ πολιτικὸν καὶ οἰκονομικὸν πρόβλημα εἶναι συναφὲς καὶ εἶπον, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν συμπαράστασιν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου....

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ρουχωτᾶ, εἶσθε ἐκτὸς θέματος. Θὰ μὲ ἀναγκάσητε νὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμόν.

§78Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν, περὶ τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς, εἶπον ἐγὼ ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ἔφταιγαν οἱ Ἐγγλέζοι, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπαντῶν μοῦ εἶπε, ὅτι ἡμεῖς φταῖμε. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶπεν ὅτι ἡ κακοδαιμονία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀπορρέει ἀπὸ τὸν διχασμόν. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ συμφωνῶ καὶ ἐγώ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ὁ διχασμός, ποὺ ἐπιφέρει τὴν κακοδαιμονίαν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, εἶναι καὶ ἡ φιλοδοξία καὶ ἡ ἀρχομανία ὡρισμένων πολιτικῶν ποὺ δὲν θέλουν νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν Ἀρχήν. Καὶ εἰσέρχομαι, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου. Τὸ δάνειον προβλέπει ἔργα παραγωγικά. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰ ἄλλα ἔργα πολυτελείας τὰ ὁποῖα ἐπετέλεσεν ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καταγγείλω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι τὸ ξενοδοχεῖον τῆς Πάρνηθος ἐξετέλεσεν μηχανικὸς συγγενὴς Ὑπουργοῦ καὶ τὰ ἔργα τῶν Κυκλάδων τὰ ἐξετέλεσεν ἀδελφὸς Νομάρχου, ὁ ὁποῖος δυστυχῶς καὶ μετὰ τὸν θόρυβον, ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ Νομάρχης. Ὅταν διὰ τὸ ξενοδοχεῖον τοῦ ΤΑΠΟΤΕ Θεσσαλονίκης ποὺ διὰ τὴν ἀνέγερσίν του ἀπαιτοῦνται 100 ἑκ. δραχμῶν, προκηρύσσεται κλειστὴ δημοπρασία...

§79Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶσθε ἐκτὸς θέματος.

§80Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Κύριε Δερδεμέζη, σεῖς ἐτοποθετήθητε εἰς ἄλλην θέσιν. Ἀφήσατε ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι παραμείναμεν πιστοὶ εἰς τὸ Κόμμα ποὺ ὑπὸ τὴν σημαίαν του ἐξελέγημεν νὰ κρίνωμεν τὰ ἔργα τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ κλειστὴ δημοπρασία δὲν θὰ ἀποβῇ ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ταμείου τοῦ Ο.Τ.Ε. Οἱ ἀρχαῖοι ἡμῶν πρόγονοι ἔλεγον «τὰ ἐν τῷ κρυπτῷ γινόμενα αἰσχρὸν ἐστὶ καὶ λέγειν». Ἀλλὰ ἂς ἔλθω εἰς τὰ ἔργα τῆς ἰδιαιτέρας μου περιφερείας.

§81Π. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶσθε ἐκτὸς θέματος.

§82Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Κύριε συνάδελφε, διηύθυνα δικαστήριον καὶ γνωρίζω τὰ συναφῆ θέματα. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς Ἀργοστόλιον ἐξετελέσθησαν ἔργα ἀποχετεύσεως, καὶ ἐνῷ ἔγιναν τὰ ἔργα κατόπιν διαμαρτυριῶν τῶν κατοίκων καὶ ἐμοῦ ἐπεσκέφθη τὴν νῆσον μηχανικός, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλεν ἔκθεσιν καὶ εἰς τὴν ἔκθεσίν του ἀναφέρει ὅτι τὰ ἔργα αὐτὰ εἶναι τελείως ἀκατάλληλα, καὶ ἐλαττωματικὰ καὶ διὰ τοῦτο ἔγιναν πλήμμυραι καὶ ζητᾷ 6.000.000 δρχ. διὰ τὸ Ἀργοστόλι καὶ 800 χιλ. δρχ. διὰ τὸ Ληξοῦρι διὰ τὴν ἐπανακατασκευήν. Ὅσα χρήματα ἐξοδεύθησαν μέχρι τώρα τὰ ρίξαμε μέσα εἰς τὴν ἀποχέτευσιν, δηλαδὴ εἰς βόθρον. Καὶ ὑπάρχουν τὰ παράπονα τοῦ Δημάρχου Ἀργοστολίου, ὁ ὁποῖος ἀναγράφει ὅτι ἡ κακότεχνος ἀποχέτευσις παρουσιάζει δυσοσμίας καὶ σήψεις, λόγῳ στασιμότητος τῶν ἀκαθαρσιῶν.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ρουχωτᾶ, θὰ παρέμβω. Δὲν εἶναι δυνατόν....

§84Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Δὲν πρέπει νὰ ποῦμε, ποῦ πᾶνε τὰ χρήματα τοῦ δανείου, κύριε Πρόεδρε; Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, πέραν αὐτῶν εἰς τὴν Ἰθάκην κατεσκευάσαμε δύο δεξαμενάς, ἀντὶ 12.000.000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν κρατοῦν νερό. Ἰδοὺ τὸ ἔγγραφον τοῦ Δημάρχου Ἰθάκης: «Εἶναι ἐξ ἀρχῆς ἐλαττωματικαὶ αἱ κατασκευασθεῖσαι δύο ὑδατοδεξαμεναὶ διαρρέουσαι ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν. Ἀξιότιμοι κύριοι, ἐὰν δὲν ἐπισκευασθοῦν λίαν συντόμως ἡ κατάστασις ὑδρεύσεως τῆς πόλεως κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας θὰ εἶναι τραγική. Ὑπογραφὴ Δήμαρχος Ἰθάκης Νικ. Κολυβᾶς». Ἡ ἀναφορὰ ἐστάλη τὴν 19ην Μαΐου 1962 πρὸς Γεν. Δ)νσιν Ὑπουργείου Δημ. Ἔργων, ἀλλὰ καὶ μέχρι σήμερον ποὺ ἐτηλεφώνησα εἰς Ἰθάκην ἐπισκευὴ δὲν ἔγινε.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ καταθέσητε ἐπερώτησιν, κ. συνάδελφε.

§86Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀκατάλληλες οἱ δεξαμενὲς καὶ νερὸ δὲν ἔχουμε, ὁμοιάζουμε μὲ τοὺς Ἀβδηρίτας, ποὺ εἶχαν βρύσες, ἀλλὰ ὄχι νερό. Δὲν πιστεύω, λοιπόν, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ καυχᾶσθε διὰ τὴν καλὴν τοποθέτησιν τοῦ δημοσίου πλούτου. Ἰδού, λοιπόν, διὰ ποῖον λόγον πρέπει νὰ καταφύγωμεν εἰς ἄλλας πηγὰς καὶ ὅπως εἶπα κυρίως εἰς τὴν φειδὼ πρῶτον, καὶ δεύτερον, εἰς τὴν δημοσίευσιν τῶν φορολογικῶν δηλώσεων. Ἐξ ἄλλου ἐρωτῶ, ἀφοῦ διατηροῦμεν 150.000 στρατὸν καὶ ἔχομεν πλήρη ἀσφάλειαν διότι οἱ μεγιστάνες τοῦ πλούτου Ἕλληνες ἔχουν τὰ λεπτά τους εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἰς Ἑλβετίαν κλπ. Κύριοι βουλευταί, εἶπα καὶ ἄλλοτε, ὅτι οἱ μεγάλοι ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδος εἶναι οἱ Ἄγγλοι, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἀντὶ νὰ ὀρθώσῃ τὸ ἀνάστημά της γίνεται ξενόδουλος καὶ δὲν εἶναι ἀξία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους πιστεύω, ὅτι τὸ δάνειον δὲν εἶναι ἐξυπηρετικόν. Ὀφείλομεν ὅλοι νὰ ἀντικρύσωμεν τὴν δυστυχίαν τοῦ λαοῦ μας καὶ ἔχομεν καθῆκον νὰ συνέλθωμεν.

§87Π. ΚΛΗΣ. Τὰ μαθήματα διὰ τὸν ἑαυτόν σας.

§88Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Τὸ δάνειον θὰ εἶναι καταστρεπτικόν, διότι θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὸν πληθωρισμὸν καὶ τὴν χρεωκοπίαν τῆς χώρας. Ὀφείλομεν ὅλοι νὰ προσέξωμεν πολὺ τὰς εὐθύνας μας, διότι συντόμως θὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς πλήρη καταστροφήν. Εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι ἀντὶ τοῦ δανεισμοῦ ἡ ἄλλη ὁδὸς εἶναι ἡ καλυτέρα, ἡ ὁδὸς πρὸς τὸ ἐξωτερικόν, ὄχι διὰ νὰ ἀπαιτήσωμεν, ἀλλὰ διὰ νὰ διεκδικήσωμεν τὰ δικαιώματα τοῦ Ἑληνικοῦ λαοῦ, τὰ ὁποῖα στηρίζονται εἰς τὰς μεγάλας θυσίας ποὺ προσέφερεν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§90Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἔδωσεν εὐλόγως τὴν ἀφορμὴν διὰ γενικωτέραν ἀνασκόπησιν καὶ κριτικὴν τῆς ἀσκουμένης δημοσιονομικῆς πολιτικῆς καὶ κατὰ προέκτασιν τῆς τοιαύτης τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Ἀπό τινων ἐτῶν ἐφαρμόζεται σταθερῶς ἡ τακτικὴ τῆς καλύψεως τῶν δημοσιονομικῶν ἐλλειμμάτων τοῦ ἑνιαίου προϋπολογισμοῦ (τακτικοῦ καὶ ἐπενδύσεων) διὰ προσφυγῆς εἰς συνεχῶς αὐξανόμενον δανεισμόν. Ἀπὸ 3 δισεκατομμύρια τοῦ 1958 ἐφθάσαμεν τὸ 1962 εἰς 11 δισεκατ. δραχμὰς μεταπολεμικὸν δημόσιον χρέος καὶ ἀπὸ 270 ἑκατομ. διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἀνωτέρου χρέους τὸ 1956 (2,2% ἐπὶ συνολικῶν δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ) εἰς 1450 τὸ 1963 (7,5% ἐπὶ τῶν δαπανῶν κλπ.) καὶ ἂν συνεχισθῇ ὁ ρυθμὸς αὐτὸς θὰ φθάσωμεν μετὰ μίαν 5ετίαν εἰς δημόσιον χρέος τῆς τάξεως τῶν 40 δισεκατομ. μὲ ἐτησίαν ἐξυπηρέτησιν 3 δισεκατομ. Ἀντιθέτως ὁ ρυθμὸς τῆς αὐξήσεως τῶν κρατικῶν ἐσόδων εἶναι πολὺ χαμηλότερος ἐνῷ τὸ σκέλος τῶν δαπανῶν διαρκῶς διογκοῦται καὶ ἰδίᾳ τῶν ἀμυντικῶν τοιούτων (τὸ 1962 ὑπέρβασις τῶν προβλέψεων κατὰ 237 ἑκατομμύρια καὶ τὸ 1963 πρόβλεψις περαιτέρω αὐξήσεως 293 ἑκατομ. μὲ πιθανὴν περαιτέρω αὔξησιν διαρκούσης τῆς δημοσιονομικῆς χρήσεως). Τέλος ἐνῷ αὐτὴν τὴν ἐξόχως ἀνησυχητικὴν εἰκόνα παρουσιάζει ἡ ἐξέλιξις τοῦ δημοσίου χρέους ἐν σχέσει μὲ τὸ δημοσιονομικὸν ἰσοζύγιον, εἶναι ἀδύνατον νὰ συνεχισθῇ περαιτέρω αὔξησις τῆς φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δοθέντος ὅτι ἔχομεν ἤδη καθεστὼς ὑπερφορολογήσεως μὲ παράλληλον εἰς προκλητικὸν βαθμὸν φοροδιαφυγὴν ὑπὲρ μιᾶς ἀδιστάκτου μειοψηφίας, (τὸ 1957 αἱ κρατικαὶ δαπάναι ἦσαν 15,8 δισεκατομ. καὶ ἀπερρόφουν τὸ 21% τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ τὸ 1962–26 δισεκατομ.— τὸ 26% αὐτοῦ. Κατὰ τὴν αὐτὴν ἑξαετῆ περίοδον, ἐνῷ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ηὐξήθη κατὰ 35% —24,3 δισεκατομ.— αἱ κρατικαὶ δαπάναι ηὐξήθησαν κατὰ 66%). Ἀλλ’ ἀσχέτως τῆς μεγάλης φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως ἡ διάρθρωσις τῶν φόρων εἰς τὴν χώραν μας κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν ἔλαβεν ἐξοργιστικῶς ἀντιλαϊκὴν καὶ ἀντιοικονομικὴν μορφήν. Οἱ ἄμεσοι φόροι ἐκάλυπτον τὸ 1952 τὸ 41,1% τοῦ συνόλου τῶν ἐσόδων ἐκ φόρου, τὸ 1962 τὸ ποσοστὸν αὐτὸ πίπτει εἰς 18,5% καὶ τὸ 1963 εἰς τὸ 17,2%. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι αὐτὸ δὲν ἐπιμαρτυρεῖ καὶ δὲν ἀποδίδει μίαν τεραστίαν καὶ κραυγαλέαν ἀδικίαν εἰς βάρος τῶν λαϊκῶν τάξεων, αἱ ὁποῖαι καταναλίσκουν τὰ εἴδη ποὺ πλήττονται ἀπὸ τοὺς ἐμμέσους φόρους, ἀλλὰ ὁδηγοῦν εἰς ἓν ἄλλο ἀνησυχητικὸν σύμπτωμα, ὅτι προκαλεῖται δι’ αὐτῆς τῆς διογκώσεως τῶν ἐμμέσων φόρων ἡ αὔξησις τοῦ κόστους τῆς ζωῆς, τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς καὶ συνεπῶς ἡ αὐτοδύναμος προσπάθεια πρὸς δημιουργίαν μίας ἀνταγωνιστικῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Νομίζω ὅτι τὰ ἀνωτέρω ἀποκαλύπτουν τοὺς κινδύνους ποὺ ἀπειλοῦν τὴν οἰκονομίαν καὶ τὴν δημοσίαν καὶ τὴν ἰδιωτικὴν τῆς χώρας εἰς τὸ ἄμεσον μέλλον. Καὶ θὰ ἔλεγον ἀκόμη, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι οἱ κίνδυνοι αὐτοὶ θὰ τείνουν νὰ καταλήξουν εἰς ἀληθῆ συμφορὰν ἐὰν τὰ διατιθέμενα τεράστια ποσὰ δι’ ἐπενδύσεις ἐξακολουθήσουν νὰ διατίθενται καθ’ ὅν τρόπον γίνεται μέχρι σήμερον χωρὶς πραγματικὸν προγραμματισμένον σχεδιασμόν, χωρὶς ὕπαρξιν ἀρτίων μελετῶν, χωρὶς ὠργανωμένην ἐπίβλεψιν καὶ ἐκτέλεσιν. Ἡ ἔλλειψις ὅλων αὐτῶν ὁδηγεῖ καὶ ὡδήγησεν εἰς τὰ γνωστὰ δυσάρεστα καὶ μελαγχολικὰ ἀποτελέσματα, περὶ τῶν ὁποίων τοσάκις ἔγινε λόγος ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πορείαν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἤδη διεπιστώθη καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης καὶ ἐκτὸς αὐτῆς, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν κατὰ τὸ 1962 ἔχομεν μίαν σοβαρὰν ἀνακοπὴν τῆς τάσεως μὲ τὴν διαπίστωσιν ὅτι ἐφέτος μόλις ἐφθάσαμεν εἰς τὸ 2,9% ὡς αὔξησιν εἰς σταθερὰς δραχμὰς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἐν σχέσει μὲ τὸ παρελθὸν ἔτος. Νομίζω δὲ ὅτι εὑρίσκεται ἐν τῇ ἀκριβείᾳ ὁ κ. Στεφανόπουλος ὅταν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν σᾶς ὑπενθύμιζεν ὅτι εἰς τὰ 1950–1955 ἡ ἐτησία αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος εἰς σταθερὰς δραχμὰς ἔφθασεν εἰς τὸ 6,5% ἐνῷ ἀπὸ τὸ 1956 μέχρι σήμερον ἡ αὔξησις ἐμειώθη εἰς τὸ 5,85%, εἰς μίαν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν πράγματι ὑπῆρξαν ἀστρονομικὰ τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα διετέθησαν δι’ ἐπενδύσεις. Νομίζω ὅτι δὲν ἀποτελεῖ πλέον μυστικὸν ὅτι ἡ διάρθρωσις τῶν ἐπενδύσεων κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ὑπῆρξε πᾶν ἄλλο ἢ ἡ ἐπιβαλλομένη. Γίνεται ἀτυχῶς μὲ τὸ κριτήριον τῶν ἔργων ἐκείνων ποὺ εὐκόλως ἀπορροφοῦν τὰς πιστώσεις, τῶν ἔργων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἄμεσον ἐμφάνισιν καὶ ἀπόδοσιν καὶ τὰ ὁποῖα γίνονται δυστυχῶς εἰς βάρος ἔργων τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀπόλυτον προτεραιότητα, τὰ ὁποῖα ὅμως ἔχουν τὸ μειονέκτημα νὰ μὴ εἶναι ἀμέσου ἀποδόσεως, ἀλλὰ νὰ εἶναι μακροπροθέσμου ἀποδοτικότητος. Καὶ τὰ ἔργα τῆς πρώτης κατηγορίας, πρὸς τὰ ὁποῖα κλίνει ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ, εἶναι οἱ δρόμοι, τὰ μικρὰ κοινωφελῆ ἔργα, ὁ τουρισμός, εἶναι ἔργα ἡμιπαραγωγικὰ καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν ἀπόλυτον προτεραιότητα ἔναντι ἔργων ἀπολύτως παραγωγικῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουν ταπεινὴν ἐμφάνισιν καὶ μακροπρόθεσμον ἀπόδοσιν καὶ ἀναφέρω ἕνα ἐξ αὐτῶν τὸν τομέα τῆς Παιδείας. Ἡ ἔλλειψις μελετῶν ἔχει κατ’ ἐπανάληψιν διαπιστωθῆ, ἡ ἀνυπαρξία τῆς ὀργανώσεως ἐπίσης καὶ ἡ εὐνοιοκρατία περὶ τὴν ἐπιλογὴν τῶν φορέων ἐκτελέσεως τῶν ἔργων. Εἶχα τὴν εὐκαιρίαν ὁμιλῶν τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ δωδεκατημορίων νὰ δώσω μίαν πλήρη εἰκόνα, στηριζομένην δὲ ἀπολύτως εἰς κυβερνητικῆς προελεύσεως ἐπίσημα στοιχεῖα τοῦ τὶ συμβαίνει εἰς τὸν τομέα τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων. Τὸ πόσον ἐλαχίστη εἶναι ἡ ἀπόδοσις τῶν γενομένων ἐπενδύσεων εἰς τὸν τομέα αὐτὸν τὸν κατ’ ἐξοχὴν νευραλγικὸν καὶ πρωταρχικὸν διὰ τὴν οἰκονομίαν μας, θὰ ἠδύνατο νὰ συμπληρώσῃ κανεὶς τὴν εἰκόνα ποὺ ἐδόθη τότε μὲ τὸ ἔργον τὸ ἀντιπλημμυρικὸν τοῦ Ἀχελώου, διὰ τὸ ὁποῖον ἔρχονται καθημερινῶς εἰς φῶς στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα κατατάσσουν τὸ ἔργον αὐτὸ εἰς τὴν πρώτην κατηγορίαν τῆς τραγικῆς χρεωκοπίας τῆς κρατικῆς προσπαθείας ἐπενδύσεων παραγωγικῶν. Ἓν ἔργον, διὰ τὸ ὁποῖον προβλέπεται τελικῶς νὰ διατεθῇ ποσὸν 6.000.000 δραχμῶν, ἔγκυροι τεχνικοὶ κύκλοι μὲ στοιχεῖα ἠλεγμένα, βεβαιώνουν ὅτι τὸ ἴδιον ἀποτέλεσμα θὰ ἐπετυγχάνετο μόνον μὲ 75.000.000 δραχμῶν. Μὲ ὅλα αὐτὰ γίνεται ἡ διασπάθισις αὐτὴ τοῦ δημοσίου χρήματος, καθ’ ὃν χρόνον φέρ’ εἰπεῖν τὸ ἀντιπλημμυρικὸν δίκτυον τῆς Θεσσαλίας παραμένει ἐπὶ μίαν δεκαετίαν ἡμιτελές, διότι ἀρνεῖται κάθε χρόνον τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ νὰ διαθέσῃ 30.000.000 διὰ νὰ ἀποπερατώσῃ ἓν ἔργον, τὸ ὁποῖον ἤρχισεν ἐπὶ Ἐλευθερίου Βενιζέλου εἰς τὰ 1930 καὶ ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις δὲν προβαίνει εἰς τὴν μελέτην τοῦ μεγαλυτέρου καὶ ἀποδοτικωτέρου ἀρδευτικοῦ ἔργου τῆς χώρας, ἐκείνου δηλαδή, τὸ ὁποῖον θὰ ἀρδεύσῃ τὰ 2.500.000 στρέμματα τοῦ Θεσσαλικοῦ κάμπου. Ἀλλὰ ὑπάρχει μία ἀκόμη καταπληκτικὴ περίπτωσις ἐπενδύσεως τῆς τάξεως τῶν 840 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἡ ὁποία δυστυχῶς δὲν ὁδηγεῖ ἁπλῶς εἰς τὴν ἀπώλειαν τοῦ τεραστίου αὐτοῦ ποσοῦ, ἀλλὰ ὁδηγεῖ ἐπὶ πλέον, εἰς τὴν μόνιμον καὶ εἰς τό, διηνεκές, ἐπιβάρυνσιν τῆς οἰκονομίας μὲ ἕνα ἀφόρητον βάρος, ἐννοῶ τὴν σακχαροβιομηχανίαν. Ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ ἐπροχώρησεν εἰς τὴν δημιουργίαν τῆς βιομηχανίας αὐτῆς τῶν τριῶν αὐτῶν μονάδων, χωρὶς καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον νὰ ἐλέγξῃ τὴν μελέτην, τὴν ὁποίαν, καθ’ ἃ πληροφοροῦμαι, συνέταξεν ἄγνωστος καὶ ἀδαής τις ἀλλοδαπὸς καὶ ἤντλησε βασικὰς ἀντιρρήσεις ἡμετέρων τεχνικῶν καὶ ἁρμοδίων, ἐντοπιζομένας εἰς τρία σημεῖα. Πῶς, ὅταν ὁ τόπος αὐτὸς διψᾷ διὰ ἀρδευτικὰ χωράφια, προκειμένου νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν βαμβακοκαλλιέργειαν, ἀναζητοῦμεν νέαν καλλιέργειαν, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ ἀπαιτεῖ ἀρδεύσιμα χωράφια; Δεύτερον, πῶς πηγαίνομεν πρὸς μίαν βιομηχανίαν, διὰ τὴν ὁποίαν ὁπουδήποτε ἔγινεν εἰς τὴν Εὐρώπην, μοναδικὸν κριτήριον ὑπῆρξεν ἡ ἐξυπηρέτησις κτηνοτροφικῶν ἀναγκῶν. Καὶ μὲ αὐτὴν τὴν δικαιολογίαν αἱ Εὐρωπαϊκαὶ χῶραι ὡδηγήθησαν εἰς τὴν ἵδρυσιν σακχαροβιομηχανίας, στηριζομένης εἰς τὰ τεῦτλα. Μὲ τὸ γνωστὸν ὑψηλὸν κόστος παραγωγῆς τῆς σακχάρεως, ἡμεῖς ἠγνοήσαμεν παντελῶς ὅτι δὲν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ στάδιον μιᾶς προηγμένης κτηνοτροφίας, τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς ὁποίας ἐπέβαλλεν αὐτὴ ἡ ἵδρυσις τῆς βιομηχανίας αὐτῆς μὲ ὅλας τὰς συνεπείας τὰς δυσμενεῖς διὰ τὴν οἰκονομίαν. Καὶ ἀκόμη ἠγνόησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ αἰφνιδιάσθη σήμερον ὅτι ἡ ἵδρυσις τῆς βιομηχανίας αὐτῆς ἦτο ἀναπότρεπτον νὰ ὁδηγήσῃ εἰς μίαν σημαντικὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῆς σακχάρεως, ἑνὸς εἴδους, τὸ ὁποῖον εἶναι λαϊκῆς καταναλώσεως εἰς τὸν τόπον μας. Εἰς τὰ 1961, ἀνεφέρθη ἤδη, ἡ σάκχαρις ἐτιμᾶτο 9,80 δραχμάς, ἔφθασεν ἐφέτος εἰς τὰς 13,40 καὶ ὅλα δείχνουν ὅτι ὅταν φθάσωμεν εἰς τὴν πλήρη λειτουργίαν τῶν τριῶν μονάδων, μοιραίως προκειμένου νὰ μὴ ζημιώσῃ ὁ προϋπολογισμός, θὰ πληρώσωμεν τὴν σάκχαριν 16,50 τὸ κιλόν. Ἀλλὰ ἀσχέτως τῶν ἀντιρρήσεων τούτων ἡ Κυβέρνησις ἐπωμίσθη βαρεῖαν εὐθύνην προχωρήσασα εἰς τὴν ἀνέγερσιν μονάδων μικρᾶς δυναμικότητος, αἱ ὁποῖαι εἶναι προδήλως ἀσύμφοροι καὶ οὐδαμοῦ πλέον κατασκευάζονται, αἱ δὲ ὑπάρχουσαι ξηλώνονται, διότι τὸ κόστος παραγωγῆς εἶναι ὑψηλόν, ἀλλὰ κυρίως διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον τὸ σακχαρουργεῖον νὰ λειτουργῇ πέραν τῶν 60 ἡμερῶν, ἡ δὲ μὴ ἀπορροφημένη ἐντὸς τῆς περιόδου αὐτῆς ποσότης τεύτλων παραμένουσα εἰς τοὺς ἀγροὺς ἢ εἰς ἀποθήκην χάνει εἰς περιεκτικότητα σακχάρεως. Ἐπὶ τούτοις δὲν ἐγένετο πρόβλεψις κατασκευῆς ἐπαρκῶν ξηραντηρίων (δύο ἢ τριῶν κατὰ σακχαρουργεῖον) καὶ ἔτσι τὸ 1962 δεκάδες χιλιάδες τόννων νωπῆς πούλπας ἀπερρίφθη εἰς τοὺς ἀγρούς. Τέλος ἐπελέγη ἐπὶ τῇ βάσει κομματικῶν κριτηρίων ἡ θέσις τοῦ Θεσσαλικοῦ σακχαρουργείου καὶ μακρὰν τοῦ τόπου παραγωγῆς τῶν τεύτλων καὶ τῆς καταναλώσεως τῶν κτηνοτροφῶν μὲ ἀποτέλεσμα τὴν αὔξησιν τοῦ κόστους αὐτῶν εἰς βάρος τῶν γεωργῶν καὶ πτηνοτρόφων. Ἀλλὰ τὸ ἀποκορύφωμα τοῦ κομματικοῦ ἐκτραχηλισμοῦ παρετηρήθη εἰς τὴν ἐπάνδρωσιν τῆς Διοικήσεως τῆς συσταθείσης Ἑταιρείας βιομηχανίας σακχάρεως καὶ τῶν οἰκείων ἐργοστασίων. Οὕτως ἐνῷ ἡ ὀγκώδης καὶ ἀκριβοπληρωμένη ἔκθεσις τῆς Ἑταιρείας IBCON τὸ 1955 συνίστα ἐντόνως τὴν χρησιμοποίησιν προσωπικοῦ μὲ εἰδικὴν μόρφωσιν καὶ πολυετῆ πεῖραν, ἡ ΕΡΕ ἐθεώρησε σκόπιμον νὰ χρησιμοποιήσῃ πρόσωπα τελείως ἀνειδίκευτα διαθέτοντα ὡς μόνον προσὸν τὴν κομματικὴν ἐξάρτησιν. Οὕτως λ.χ. Πρόεδρον καὶ διευθύνοντα Σύμβουλον τῆς Ἑταιρείας ἐτοποθέτησεν ἐμπορευόμενόν τινα Πρόεδρον τῆς Λέσχης ΕΡΕ Θεσσαλονίκης, Διευθυντὴν τοῦ Ἐργοστασίου Πλατέος καὶ εἶτα Λαρίσης τὸν Γενικὸν Γραμματέα τῆς ἀνωτέρω Λέσχης, οὗτος ὡς καὶ ὁ προκάτοχός του Γεωργιάδης ἐδιώχθησαν αὐτεπαγγέλτως καὶ εἶναι ὑπόδικοι ἐπὶ ἐμπρησμῷ ἐξ ἀμελείας ὁ πρῶτος καὶ διὰ καταχρήσεις ὁ δεύτερος, τὸν Πρόεδρον Νεολαίας Θεσσαλονίκης Σιούμην ὡς προσωπάρχην τῆς Ἑταιρείας καὶ τοὺς εὐνοουμένους της, Κατσαντώνην στερούμενον πτυχίου ἠλεκτρολόγου ὡς ὑπεύθυνον τῶν ἠλεκτρολογικῶν ἐγκαταστάσεων τοῦ ἐργοστασίου Λαρίσης μὲ βοηθόν του καὶ ἀναπληρωτήν του τὸν πρώην ὑποδηματεργάτην, μηδὲν πτυχίον —ἔστω καὶ κατωτέρας σχολῆς— κεκτημένου καὶ ὑπόπτου παρελθόντος ὀνόματι Σουλιώτην καὶ ἑτέρου βοηθοῦ τοῦ Κατσαντώνη τὸν Προκόπην, ὑπεύθυνον διὰ τὰς μηχανολογικὰς ἐγκαταστάσεις, μηδόλως διαθέτοντα εἰδικὰς γνώσεις, μὲ ἀποτέλεσμα ἀλλεπάλληλα ἀτυχήματα εἰς βάρος καὶ τῶν ἐγκαταστάσεων καὶ τοῦ προσωπικοῦ. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐργοδηγοὶ τοῦ Μικροῦ Πολυτεχνείου εἰδικῶς μετεκπαιδευθέντες ἢ παρέμειναν ἀχρησιμοποίητοι ἢ ἀπελύθησαν. Ἡ Διοίκησις τέλος τῆς Ἑταιρείας δέσμιος τῶν κομματικῶν της ὑποχρεώσεων παρέμεινεν ἀπαθὴς θεατὴς τῶν ἀνωτέρω ἀτασθαλιῶν καὶ ἄλλων σοβαρωτέρων ἀκόμη αἱ ὁποῖαι ἐνυπογράφως κατηγγέλθησαν καὶ πρὸς αὐτὴν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἀκόμη. Καὶ ἐπανέρχομαι εἰδικώτερον εἰς τὰ ἀμέσως συνδεόμενα μὲ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον προβλήματα διὰ νὰ καταγγείλω ἄλλην μίαν φορὰν τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς ΕΡΕ, ἡ ὁποία ἐξ ἐπισήμων ἀριθμῶν προκύπτει, ὅτι εἶχεν ὡς συνέπειαν κατὰ τὴν ἑξαετίαν 1956 ἕως 1961 νὰ διευρύνῃ τὸ χάσμα τοῦ κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς πρωτευούσης καὶ τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἐπαρχίας καὶ ἰδίᾳ τῶν ἀγροτῶν (αὔξησις τοῦ πρώτου κατὰ 5% ἐτησίως καὶ τοῦ δευτέρου κατὰ 3,4%). Ἀλλὰ καὶ ἡ ἄλλη μεγάλη τάξις τῶν μισθοβιώτων ἐργατοϋπαλλήλων βλέπει τὸ ἰδικόν της εἰσόδημα κατὰ τὸ 1956 ἕως 1962 (βάσει τοῦ κατωτάτου ὁρίου ἀρρένων ἐργατῶν τῶν συλλογικῶν συμβάσεων) νὰ αὐξάνῃ κατὰ 50% ἐνῷ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα —πλὴν τοῦ ἀγροτικοῦ— ηὐξήθη κατὰ 65%. Ἐξ ἄλλου τὸ 1958 ἐπὶ ἀριθμοῦ ἀπασχολουμένων 211.700, ἡ ἀξία τῆς ἀκαθαρίστου παραγωγῆς ἦτο 26.687 ἑκ. δραχμῶν καὶ αὕτη ἀνῆλθε τὸ 1960 εἰς 31.277 ἑκ. μὲ ἀριθμὸν μειωμένον ἀπασχολουμένων 195.100. Καὶ διαπιστοῦται οὕτως αὔξησις τῆς παραγωγικότητος κατὰ 26% (καὶ δὴ διὰ τὴν πρωτεύουσαν 23% καὶ τὴν ἐπαρχίαν 30%) ἐνῷ κατὰ τὸν ἴδιον χρόνον ἡ αὔξησις τῆς ἀμοιβῆς ἐργασίας ἦτο μόλις 14% (διὰ τὴν πρωτεύουσαν 15% καὶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν 11%). Καὶ νομίζω ὅτι, ὅταν οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ τῶν ἐπισήμων στοιχείων τῆς ὑπηρεσίας ἐθνικῶν λογαριασμῶν δὲν ἐπιδέχονται διάψευσιν, δικαιούμεθα νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ ΕΡΕ δὲν δικαιοῦται νὰ ἐπαίρεται δι’ αὐτὴν τὴν ἀσήμαντον εἰς σταθερὰς δραχμὰς αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Διότι αὐτὴν τὴν αὔξησιν, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησαν αἱ ἐργαζόμεναι καὶ αἱ παραγωγικαὶ τάξεις δὲν τὴν ἐκαρπώθησαν αὐτοί, ἀλλὰ τὴν ἐπωφελήθη μία μικρὰ μερὶς τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας, ἡ ὁποία στηρίζει τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, μία ὀλιγαρχία, ἡ ὁποία ἔχει προέλθει εἰς συνομολόγησιν ἀμοιβαίας συμφωνίας μὲ τὸ κυβερνῶν Κόμμα, ὥστε ἐναντίον καὶ τοῦ δημοκρατικοῦ μας Συντάγματος καὶ τῆς θελήσεως τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ τὸ συγκρατοῦν εἰς τὴν ἐξουσίαν, διὰ νὰ συνεχίσουν τὸ θεάρεστον ἔργον τῆς κατατυραννήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῆς ἀπομυζήσεως τοῦ ἱδρῶτος τῶν Ἑλλήνων ἐργαζομένων. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, πράγματι ἡ ἀπόφασις, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ κινήσῃ τὴν διαδικασίαν τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος, περιεῖχεν αὐτὸν τὸν ἀνεπιτυχῆ ἑλιγμὸν διὰ τὴν παρέλκυσιν τῆς λύσεως τῆς ὀξείας πολιτικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸν τόπον ἀπὸ μακροῦ, ἐὰν αὐτὸ πράγματι συμβαίνῃ, ὅπως πιστεύω ὅτι περιείχετο καὶ περιέχεται εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτὴν καὶ ὁ ἐνδεχόμενος δόλος τῆς φασιστικοποιήσεως τοῦ σημερινοῦ Συντάγματος, καὶ ὀρθῶς καὶ προσφυῶς ὁ κ. Στεφανόπουλος ἔλεγε πρὸ ἡμερῶν, τείνει ἡ Κυβέρνησις μὲ τὸ σχέδιον αὐτὸ νὰ νομιμοποιήσῃ ἕνα προσωπικὸν καὶ κρυπτοδικτατορικὸν καθεστώς, οἷον τὸ ὑφιστάμενον σήμερον, νὰ νομιμοποιήσῃ ἕνα Κράτος μονοκομματικόν, ἕνα Κράτος ἀστυνομικόν. Ὅμως δὲν δικαιοῦνται οἱ Κυβερνῶντες νὰ ἔχουν παραισθήσεις διὰ τὴν εὐδοκίμησιν τοῦ ἐγκλήματός των. Γνωρίζουν καλῶς, ὅτι ὁ λαός, ὡς ἴσως δὲν συνέβαινεν εἰς τὸ πρόσφατον παρελθόν, σήμερον ἀγρυπνᾶ καὶ ἀκόμη εἰς πλήρη ἐπαγρύπνησιν συνεχῆ εὑρίσκονται αἱ πολιτικαὶ δυνάμεις τῆς Ε.Κ. Εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ ματαιώσωμεν τὰ σκοτεινὰ σχέδια τῶν σκοτεινῶν δυνάμεων. Εἰς τὸ σκότος, τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ εἰς τὴν χώραν αὐτήν, κατὰ τὴν τελευταίαν ἰδίᾳ δεκαετίαν, εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ διαχυθῇ τὸ ἄπλετον φῶς τῆς Δημοκρατίας τὸ φῶς τῆς ἐλευθερίας, τὸ φῶς τοῦ Κράτους δικαίου καὶ τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας, μία περίοδος χαρᾶς καὶ εὐημερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§91Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. συνάδελφε.

§93Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπληροφορήθημεν ὅτι ὁ Ραδιοφωνικὸς Σταθμὸς Ἀθηνῶν, κατὰ τὴν ἀποψινὴν ἐκπομπήν του, ἀνεκοίνωσεν ὅτι εἰς τὰς 10.30′ μ.μ. ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀνεκοίνωσεν εἰς τὸν Τύπον καὶ τὸ Ραδιόφωνον τὰ ὀνόματα τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ γίνῃ συζήτησις κατὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν. Ἀλλὰ ἐρωτῶ: ἀνεκοινώθη ὑμῖν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου, ἡ Ἐπιτροπὴ ἢ κατετέθη ἡ συγκρότησις τῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὸ Προεδρεῖον πρὸς ἀνακοίνωσιν εἰς τὴν Βουλήν;

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε.

§95Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἔχει καλῶς.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον.

§97Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος, εἶναι δυνατὸν νὰ περιορίσῃ κανεὶς τὴν ἔκθεσιν τῶν ἀπόψεών του, ὄχι διότι ἐξηντλήθη τὸ θέμα —τὸ θέμα εἶναι μέγα, διότι πρόκειται νὰ εἰσπραχθοῦν 1.500.000.000 δραχμαὶ καὶ νὰ διατεθοῦν, ὅπως ἔχουν διατεθῆ πολλὰ μέχρι τοῦδε— καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ ὅτι ἐξηντλήθη τὸ θέμα εἰς τρεῖς– τέσσαρας συνεδριάσεις. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐφθάσαμεν εἰς αὐτὴν τὴν ὥραν καὶ ἐλέχθησαν ἀρκετὰ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἄποψιν, θὰ ἠδύνατό τις νὰ αὐτοπεριορισθῇ. Αὐτοπεριοριζόμενος, λοιπόν, θὰ συναγάγω ἐκ τῆς ὅλης μέχρι τοῦδε συζητήσεως ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου δύο συμπεράσματα καὶ θὰ κάμω μίαν πρότασιν καὶ θὰ ἀναμείνω τὴν στάσιν τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος ἐπὶ τῆς προτάσεώς μας αὐτῆς. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος). Πρῶτον συμπέρασμα, κατὰ σύμπτωσιν ὁλοκλήρου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶναι ὅτι ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις, πρὸ πάσης προσφυγῆς εἰς τὸ συζητούμενον δάνειον, νὰ σταθμίσῃ τὸ θέμα ἀπὸ τῶν ἑξῆς δύο ἀπόψεων. Πρῶτον, ἀπὸ τὴν ἄποψιν ἐὰν διατίθενται πράγματι διὰ παραγωγικὰς ἐπενδύσεις οἱ διαθέσιμοι δημόσιοι πόροι μέχρι τοῦ ὁρίου ποὺ καταδήλως ὑπάρχουν δυνατότητες. Τὸ σύνολον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὡς προκύπτει ἀπὸ τὰς ἀγορεύσεις τῶν προλαλησάντων συναδέλφων, διεπίστωσε σαφῶς, ὅτι τοῦτο δὲν συμβαίνει. Δεύτερον, ὑπάρχει δυνατότης νὰ αὐξηθοῦν οἱ δημόσιοι πόροι ἄνευ τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν δημόσιον δάνειον; Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὑπῆρξε σαφὴς ἡ ἄποψις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ὑπάρχει ἡ δυνατότης. Ἀνέφερε π.χ. ὁ συνάδελφος κ. Ἡλιόπουλος, ὅτι τὸ ἐκ τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας εἰσόδημα ἀνέρχεται εἰς 24 δισεκατομμύρια, ἐνῷ ἐκ τῶν δηλώσεων ἐμφαίνονται μόνον 4 δισεκατομμύρια. Εἰς τὴν διαφορὰν αὐτὴν τῶν 19 ὁλοκλήρων δισεκατομμυρίων ὑπάρχει σημαντικωτάτη φοροδιαφυγή. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελεν εἰλικρινῶς νὰ πατάξῃ τὴν φοροδιαφυγήν, θὰ εἴχομεν τεραστίαν αὔξησιν τῶν δημοσίων πόρων. Ὑπενθυμίζω, ἐπὶ τῆς φοροδιαφυγῆς, ὅτι, ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁμιλῶν ἐπὶ σχετικοῦ νομοσχεδίου, εἶχεν ὁμολογήσει ὅτι διαφεύγουν 1½–2 δισεκατομμύρια πόροι ἐκ φοροδιαφυγῆς. Τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἀκόμη μεγαλύτερον. Τρίτον, διεπίστωσαν πάλιν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐρευνήσῃ ἐὰν ἐξήντλησεν ὅλα τὰ περιθώρια διὰ τὴν πραγματοποίησιν οἰκονομιῶν διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῶν ἀπαραγώγων δαπανῶν, ὡς εἶναι ὁ περιορισμὸς τῆς ἐξοργιστικῆς σπατάλης διὰ τὰ κρατικὰ αὐτοκίνητα, τὰ πολυτελῆ ἐπιδεικτικὰ ταξίδια, τὰ ὁποῖα στοιχίζουν πολὺ περισσότερα ἀπὸ τὰ ταξίδια τῶν ἐπισήμων προσώπων κρατῶν, δεκαπλασίως πλουσιωτέρων τῆς χώρας μας. Κατήγγειλεν ἐξ ἄλλου ὁλόκληρος ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι τὸ ἐξωτερικὸν δημόσιον χρέος τὸ πολλάκις ἐξοφληθὲν εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ἐξυπηρετῆται εἰς τὴν ἐποχὴν αὐτὴν μὲ πελώριον ὕψος δισεκατομμυρίων ἐκ τῶν δημοσίων πόρων. Τέλος ὑπῆρξεν, ἐπίσης κοινὴ διαπίστωσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν ὑπῆρχε διαπίστωσις καὶ ἀπὸ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὑπῆρχον περιθώρια περιορισμοῦ τῶν κατ’ ἐξοχὴν βαρυτάτων καὶ ἀπαραγώγων στρατιωτικῶν δαπανῶν. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις πρὶν ἢ προχωρήσῃ εἰς τὸν ἐσωτερικὸν δανεισμὸν ἔπρεπε νὰ λύσῃ αὐτὰ τὰ προβλήματα, καὶ μόνον ἐὰν δὲν ἀπέμεναν περιθώρια διὰ τὰς δημοσίας ἐπενδύσεις, τότε θὰ εἶχε δικαιολογίαν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸν ἐσωτερικὸν δανεισμόν. Δὲν τὸ ἔπραξε. Τὴν κατηγοροῦμεν δι’ αὐτὸ καὶ ἀποκαλύπτομεν περὶ τίνος πρόκειται. Ἡ Κυβέρνησις διαθέτει ἐγκληματικῶς τοὺς πόρους τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἰς στρατιωτικὰς δαπάνας εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν τοκογλύφων τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους κλπ. Οὕτω δὲν ἀπομένουν ἢ ὑπολείπονται ἐλάχιστα διὰ τὰς δημοσίας ἐπενδύσεις. Πρὸς συμπλήρωσιν δὲ τοῦ δι’ αὐτὰς ἀναγκαίου ὕψους προσφεύγει εἰς τὸν δανεισμόν. Οὐσιαστικῶς, δηλαδή, εὑρισκόμεθα πρὸ συγκεκαλυμμένης καλύψεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ τοῦ δημοσίου χρέους διὰ τοῦ δανεισμοῦ! Πέραν αὐτῶν, κύριοι βουλευταί, ὑπῆρξεν καὶ ἀπὸ ἄλλης πλευρᾶς σύμπτωσις ὁλοκλήρου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἶπον ὅλοι οἱ ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν εἶναι μόνον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καταφεύγει πάλιν εἰς τὸν ἐσωτερικὸν δανεισμόν, χωρὶς νὰ ἐξαντλήσῃ τὰς ἐπισημανθείσας δυνατότητας καὶ τὰ ὑπάρχοντα εὐρέα περιθώρια, ἀλλὰ εἶναι καὶ ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον διασπαθίζει τοὺς δημοσίους πόρους τοὺς προερχομένους καὶ ἐκ τῆς βαρυτάτης φορολογήσεως τοῦ λαοῦ καὶ ἐκ τῶν ἀλλεπαλλήλων δανείων. Ἔχουν καταγγελθῆ ἐπανειλημμένως διάφοροι καταχρήσεις καὶ ἀπαράδεκτοι χαριστικαὶ πράξεις περὶ τὴν διάθεσιν τοῦ δημοσίου χρήματος. Τὰ περίφημα ἔργα ὁδοποιΐας δὲν εἶναι ἔργα ὑποδομῆς διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς Χώρας μας. Δὲν ἐκτελοῦνται μὲ κριτήρια —ἰδίως τὰ μεγαλύτερα ἐξ αὐτῶν— μὲ κριτήρια οἰκονομικὰ–παραγωγικά. Τὰ ἔργα αὐτὰ διέπονται ἀπὸ τὸ κριτήριον τῆς ψυχροπολεμικῆς πολιτικῆς. Γίνονται διὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν στρατηγικὰς ἀνάγκας ὄχι τῆς χώρας μας, ἀλλὰ στρατηγικὰς ἀνάγκας εὐρυτέρων συνασπισμῶν. Πέραν τούτων, ἀνεφέρθη καὶ κατηγγέλθη τὸ θέμα τῶν περιφήμων ὑπερβάσεων ἀπὸ 700–900%. Ἀνεφέρθη ἡ ὑπόθεσις τῶν ἑκατοντάδων ἑκατομμ., τὰ ὁποῖα διατίθενται μέσῳ τῶν Νομαρχιακῶν Ταμείων, μόνον καὶ μόνον διὰ τὴν κομματικὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς ΕΡΕ. Τὰ κονδύλια ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν πράγματι σκάνδαλον, αὐξάνονται ἰδίως κατὰ τὰ ἐκλογικὰ ἔτη διὰ νὰ ἐπιβεβαιωθῇ καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς, ὅτι ἐπιδίωξις δὲν εἶναι ἡ ἐκτέλεσις χρησίμων παραγωγικῶν ἔργων, ἀλλὰ ἡ δημαγωγία καὶ ὁ φατριασμός. Ἐπεσημάνθη, ἐπίσης ὁ μονόπλευρος τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι δύναται νὰ λύσῃ καὶ τὸ πρόβλημα τῆς τουριστικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας καὶ τοῦ προσπορισμοῦ συναλλάγματος. Εἰς τὴν ἐποχήν μας ἡ ἀνάπτυξις τοῦ τουρισμοῦ προϋποθέτει γενικωτέραν οἰκονομικὴν–βιομηχανικὴν καὶ πολιτιστικὴν ἀνάπτυξιν. Μόνον καὶ κυρίως μέσα εἰς αὐτὸ τὸ γενικώτερον πλαίσιον τῆς ἀναπτύξεως δύναται καὶ ὁ τουρισμὸς νὰ ἀποδώσῃ πραγματικῶς. Δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω καὶ εἰς ἄλλα σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθησαν ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Βέβαιον εἶναι, ὅτι ὅλοι ἐπέκριναν τὴν προσφυγὴν εἰς τὸν ἐσωτερικὸν δανεισμὸν πρὶν ἢ ἐξαντληθοῦν ὅλα τὰ ὑπάρχοντα περιθώρια. Παρὰ ταῦτα ὑπάρχει τμῆμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ ὁποῖον ἐνῷ πλεῖστα ὅσα κατελόγισεν εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως γενικῶς καὶ εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ συζητουμένου, κατέληξεν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ ἀποδεχθῇ τὴν σύναψιν τοῦ ἐσωτερικοῦ δανείου. Εἰς τοῦτο ὑπάρχει μία ἀπόκλισις ἰδική μας, ἐπειδὴ νομίζομεν, ὅτι τὸ ἐσωτερικὸν αὐτὸ δάνειον ἀκριβῶς τίθεται, ὅτι θὰ πέσῃ εἰς τοὺς ὤμους τοῦ πενομένου Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ὅτι δὲν θὰ χρησιμοποιηθῇ καὶ ἀξιοποιηθῇ διὰ πραγματικοὺς παραγωγικοὺς σκοπούς, δι’ αὐτό, εἴμεθα ἐναντίον τῆς συνάψεως τοῦ δανείου αὐτοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, παρ’ ὅλα ταῦτα, εἶναι φανερόν, ὅτι ἡ κυβερνητικὴ πλειοψηφία θὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, εἴτε διότι δὲν ἐπείσθη ἀπὸ τὴν κριτικήν, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, εἴτε διότι ἐπείσθη ἀλλὰ διὰ λόγους κακῶς ἐννοουμένης κομματικῆς πειθαρχίας θὰ τὸ ψηφίσῃ. Ἐπειδὴ ὑπάρχει ἡ πρόβλεψις αὐτή, ἡ ἰδική μας παράταξις νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μία δοκιμασία τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον καὶ συζητοῦμεν καὶ κρίνομεν καὶ ψηφίζομεν ἢ ἀπορρίπτομεν νομοσχέδια εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀσχέτως κομματικῆς παρατάξεως, ἀλλὰ ἰδιαιτέρως ὅσοι ἀνήκουν εἰς τὴν κυβερνητικὴν πτέρυγα. Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι ἡ κυβερνητικὴ παράταξις θὰ ψηφίσῃ ἕνα δάνειον 1.500 ἑκατομμ. δραχμ. Δεύτερον, γνωρίζει ἡ κυβερνητικὴ πλειοψηφία, ὅτι πέραν τῶν 1.500 ἑκατ. δραχ. θὰ ὑπάρξουν ἐκ τῶν θρυλουμένων πηγῶν καὶ 6.500 ἑκατομ. δραχ. διὰ τὰς δημοσίας ἐπενδύσεις. Ἐρωτᾶται: Εἶναι βεβαία ἡ κυβερνητικὴ πλειοψηφία, ὅτι αὐτὰ τὰ 7.500 δισεκατομ. θὰ διατεθοῦν εἰς παραγωγικὰς ἐπενδύσεις; Δὲν ἔχει ἀμφιβολίας; Ἐὰν ἔχῃ τί τὴν ἐμποδίζει νὰ σκεφθῇ ὡριμώτερον. Διατί, ἐν ὀνόματι ὅλων ὅσων ἐλέχθησαν, συζητουμένου αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, δὲν θὰ θελήσῃ ἡ κυβερνητικὴ πλειοψηφία νὰ ἔχῃ τὴν τιμὴν νὰ πάρῃ τὴν πρωτοβουλίαν καὶ νὰ ψηφίσῃ ὡρισμένας τροπολογίας πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ἐξασφαλίσεως, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ τοῦ ἐσωτερικοῦ δανείου θὰ διατεθῇ πράγματι διὰ παραγωγικὰς ἐπενδύσεις; Νομίζω, ὅτι ἐὰν ἐκδηλωθῇ πρωτοβουλία ἐκ μέρους τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως, τοῦτο δὲν θίγει τὸ γόητρον τῆς Κυβερνήσεως. Θέλω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ γίνω πιὸ συγκεκριμένος. Καὶ συγκεκριμένος πρὸς ὡρισμένην κατεύθυνσιν, διὰ τὴν ὁποίαν ἡ κυβερνητικὴ παράταξις ποτὲ δὲν χάνει εὐκαιρίαν νὰ ἐκδηλώνῃ ζωηρότατον τὸ ἐνδιαφέρον της. Περὶ τίνος πρόκειται; Ὑπάρχει ὁ μέγας κύκλος τῶν μικρῶν καὶ μεσαίων ἐπιχειρήσεων καὶ ἰδιαιτέρως τῶν βιοτεχνικῶν ἐπιχειρήσεων. Εἶναι γνωστὸν πόσον σοβαρώτατα ὁ κύκλος αὐτῶν τῶν ἐπιχειρήσεων συμβάλλει καὶ εἰς τὸ γενικὸν ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ εἰδικῶς εἰς τὸ ἐκ μεταποιήσεως εἰσόδημα. Εἶναι διαπιστωμένον ὅτι ἡ βιοτεχνία μὲ τὸ πλῆθος τῶν ἐργαστηρίων της συντελεῖ ἴσως ἀποφασιστικώτερον ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν εἰς τὸν περιορισμὸν τοῦ ὀξυτάτου προβλήματος τῆς ἀνεργίας καὶ τῆς ὑποαπασχολήσεως. Εἶναι ἐπίσης γνωστόν, ὅτι συμβάλλει εἰς τὸν περιορισμόν, τὸν μετριασμὸν τῆς περιφερειακῆς εἰσοδηματικῆς ἀνισότητος, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν χώραν μας, μεταξὺ Κέντρου καὶ ἐπαρχιῶν, ἰδίᾳ δὲ τῆς ὑπαίθρου. Διότι αἱ βιοτεχνικαὶ ἐπιχειρήσεις ἔχουν ἐνδιαφέρουσαν γεωγραφικὴν διασποράν, λειτουργοῦν κατὰ σημαντικὸν ποσοστὸν εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ εἰς τὰ μικρὰ ἐπαρχιακὰ κέντρα καὶ συντελοῦν εἰς τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἐξαιρετικῶς χαμηλοῦ εἰσοδήματος τῶν περιοχῶν αὐτῶν. Τοῦτο φυσικὰ παίζει σημαντικὸν ρόλον διὰ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ μας. Αὐτός, λοιπόν, ὁ τόσον σημαίνων κλάδος τῆς οἰκονομίας μας τὸ διάστημα αὐτό, ἔχει εἰσέλθει εἰς τὴν διαδικασίαν τῆς ἀπαλλοτριώσεως τοῦ ἀφανισμοῦ. Γνωρίζομεν, ὅτι ὑπῆρχε προπολεμικῶς καθεστὼς περιορισμοῦ τῶν εἰσαγωγῶν. Τοῦτο ἐπέτρεπεν εἰς τὴν βιοτεχνίαν νὰ ἀποβλέπῃ μόνον εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν. Τὸ 1953 ὅμως κατηργήθη ὁ περιορισμὸς αὐτός, καὶ ὑπῆρχε πλέον ἕνας ἀνταγωνισμὸς τῶν προϊόντων τῶν προερχομένων ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν καὶ ἐφεξῆς δὲν ἐλήφθησαν τὰ ἐπιβαλλόμενα διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βιοτεχνίας μέτρα, ὅπως, θὰ ἦσαν, π.χ. τὰ μεσοπρόθεσμα καὶ μακροπρόθεσμα δάνεια. Μετὰ τὸ 1953, καὶ ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων τῆς Ε.Ρ.Ε., ἡ κατάστασις ἔχει ὀξυνθῆ εἰς τὸ ἔπακρον. Ἀπὸ τῆς συνδέσεως δὲ τῆς χώρας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ., τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς τῶν «ἀνοικτῶν θυρῶν» καὶ τῶν ἐπακολουθησάντων ἄλλων μέτρων ἡ μικρά, μεσαία ἐπιχείρησις καὶ ἡ βιοτεχνία μας εἰσῆλθεν εἰς περίοδον θανασίμου κρίσεως. Δὲν ἐλήφθησαν καὶ δὲν λαμβάνονται προστατευτικά, προσαρμοστικὰ εἰς τὰς νέας συνθήκας μέτρα. Ἀντιθέτως, πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι κυριολεκτικῶς ἐμπαίζεται καὶ πιέζεται ἡ βιοτεχνία. Συγκεκριμένως ἐνῷ ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐμφανίζει, ὅτι αὐξάνει τὰς τραπεζικὰς πιστώσεις, τὰς χρηματοδοτήσεις εἰς τὴν βιοτεχνίαν, αἱ Τράπεζαι ἔρχονται καὶ τὰς περιορίζουν. Δεύτερον, ὑπάρχουν καὶ ἔχουν εἰσαχθῆ τὰ κίνητρα διὰ τὴν βιομηχανίαν. Καὶ διακηρύσσει ἡ Κυβέρνησις ὅτι αὐτὰ θὰ ἔχουν ἰσχὺν καὶ διὰ τὰς βιοτεχνικὰς ἐπιχειρήσεις. Πρακτικῶς ὅμως δὲν ἐφαρμόζονται διὰ τὰς βιοτεχνικὰς ἐπιχειρήσεις. Διότι, προϋπόθεσις ἔχει θεσπισθῆ νὰ τηροῦν βιβλία γʹ καὶ δʹ κατηγορίας, ἐνῷ αὐταὶ κατὰ 95%, νομίμως, τηροῦν βιβλία αʹ καὶ βʹ κατηγορίας. Τρίτον, ἔχομεν τὰ κίνητρα ἐξαγωγῶν διὰ τὴν βιομηχανίαν. Αὐτὰ ἰσχύουν καὶ διὰ τὰς βιοτεχνικὰς ἐπιχειρήσεις, ἀλλὰ διὰ νὰ τύχουν αὐτοῦ τοῦ εὐεργετήματος, πρέπει νὰ διαθέτουν σοβαρὰν ὀργάνωσιν. Ἀλλὰ σοβαρὰ ὀργάνωσις δὲν προσιδιάζει πρὸς τὰς βιοτεχνικὰς ἐπιχειρήσεις οὕτω δὲν ἀπολαύουν καὶ αὐτῶν τῶν κινήτρων. Ἔχομεν τὰ κίνητρα τοῦ νόμου 4117. Αὐτὰ ἀφοροῦν καὶ τὰς βιοτεχνικὰς ἐπιχειρήσεις, ἀλλὰ ἐφόσον ἔχουν κεφάλαιον 30 ἑκατ. δραχμῶν. Πόσαι ὅμως ἐπιχειρήσεις βιοτεχνικαὶ εἶναι δυνατὸν νὰ διαθέτουν κεφάλαιον 30 ἑκατομμυρίων δραχμῶν; Ὑπῆρχεν ἀκόμη ἡ δασμολογικὴ καὶ ρυθμιστικὴ προστασία τῶν μικρῶν καὶ μεσαίων ἐπιχειρήσεων. Γνωρίζει, ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν βιομηχανίαν, ἡ βιοτεχνία ἔχει ἐλαχίστην δασμολογικὴν προστασίαν καὶ ὅτι εἰς ἀντιστάθμισμα τρόπον τινα ἴσχυε τὸ καθεστὼς τῆς ρυθμιζομένης εἰσαγωγῆς διὰ κοινῶν ἀποφάσεων τῶν Ὑπουργῶν Ἐμπορίου–Βιομηχανίας. Κατὰ τὸ σύστημα αὐτὸ δὲν παρείχετο ἄδεια εἰσαγωγῆς δι’ εἴδη ὑπαγόμενα εἰς τὴν ρύθμισιν, ἐὰν ταῦτα εἰς τὸν δεδομένον χρόνον παρήγοντο ἐπαρκῶς διὰ τὴν ζήτησιν, ποσοτικῶς καὶ κοστολογικῶς. Πρὸς τὸ τέλος ὅμως Ἰανουαρίου 1963 διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5560 ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν, ἀπηλευθερώθη ἡ εἰσαγωγὴ σειρᾶς ὅλης βιοτεχνικῶν προϊόντων παραγομένων εἰς τὴν χώραν μας, οὔτε δὲ ἀπαιτεῖται πλέον παρὰ τῶν Τραπεζῶν ἔγκρισις τῶν ὑπουργῶν διὰ τὴν εἰσαγωγὴν εἰδῶν ὑπαγομένων εἰς τὸ καθεστὼς τοῦ νόμου 4171. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ὑποστηρίζει ὅτι διὰ τῆς εἰσροῆς —εἰσβολῆς λέγομεν ἡμεῖς— ξένων ἐπιχειρήσεων εἰς τὸν τόπον μας, ἡ χώρα θὰ ἀπολαύσῃ ξένον συνάλλαγμα καὶ θὰ ἀπασχοληθοῦν ἐργατικαὶ χεῖρες. Πρόκειται περὶ παραπλανήσεως. Ἰδοὺ σχετικὸν παράδειγμα. Εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Ἀττικῆς, θὰ ἱδρυθῇ μία ξένη μονοπωλιακὴ ἐπιχείρησις διὰ τὰ εἴδη ἐνδύσεως. Ὑπολογίζεται ὅτι μὲ τὴν ἵδρυσιν αὐτῆς τῆς μονοπωλιακῆς ἐπιχειρήσεως, θὰ εἰσάγονται ἐτησίως 217.000 δολλάρια καὶ θὰ ἀπασχοληθοῦν 400–500 περίπου ἐργάται. Ἀλλὰ αἱ ἑλληνικαὶ βιομηχανίαι τοῦ εἴδους αὐτοῦ ποὺ θὰ ἐξαφανισθοῦν, ἐξήγαγον τὸ 1962 προϊόντα 300.000 δολλαρίων καὶ δεύτερον ἀπησχόλουν 3.000 ἐργαζομένους. Ἔχουν δὲ παραγγελίας διὰ τὸ 1963 εἰς τὸ αὐτὸ ἢ καὶ ἀνώτερον ὕψος. Ἑπομένως, αὐτὸ τὸ συγκεκριμένον περιστατικὸν ποὺ εἶναι ταυτόσημον καὶ εἰς ἄλλας περιπτώσεις, ἀποδεικνύει ὅτι τὰ προσχήματα ποὺ ἐπικαλεῖται ἡ Κυβέρνησις δὲν εὐσταθοῦν. Κύριοι βουλευταί, ἀνεφέρθην εἰς αὐτὸ τὸ παράδειγμα διότι ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται ὅτι αὐτὰ τὰ στρώματα τοῦ λαοῦ, δηλαδὴ ἡ μεσαία τάξις, εἶναι ἡ σπονδυλικὴ στήλη τοῦ καθεστῶτος. Τὰ μέτρα ποὺ λαμβάνει ὅμως ἡ Κυβέρνησις, θὰ θραύσουν αὐτὴν τὴν σπονδυλικὴν στήλην. Νομίζομεν μάλιστα καὶ καταγγέλομεν ὅτι τοῦτο γίνεται ἐνσυνειδήτως. Τί προτείνομεν διὰ νὰ σωθοῦν αἱ βιοτεχνικαὶ ἐπιχειρήσεις; Πρῶτον, νὰ ἐξισωθοῦν ἀπὸ ἀπόψεως κινήτρων πρὸς τὴν βιομηχανίαν. Δεύτερον, νὰ σταματήσῃ ἡ ἄνισος μεταχείρισις ποὺ γίνεται πρὸς τὰς ἑλληνικὰς ἐπιχειρήσεις, ἔναντι τῶν ξένων ποὺ ἱδρύονται κατὰ προτίμησιν εἰς τὸν βιοτεχνικὸν χῶρον εἰς τὴν χώραν μας. Τρίτον, ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, τὸ ⅕ νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ νὰ προικοδοτηθῇ ἕνας αὐτόνομος ὀργανισμὸς ἢ νὰ ἀνοιχθῇ ἕνας εἰδικὸς λογαριασμὸς παρὰ τῇ Ἀγροτικῇ Τραπέζῃ, ὁ ὁποῖος θὰ ἐνισχύσῃ τὰς μικρὰς καὶ μεσαίας ἐπιχειρήσεις, ὥστε νὰ προχωρήσουν αὐταὶ εἰς τὸν ἐκσυγχρονισμὸν καὶ τὴν μηχανοποίησιν τῶν ἐπιχειρήσεών των, καὶ καταστοῦν ἱκαναὶ νὰ συναγωνισθοῦν τὰς ξένας ὁμοειδεῖς ἐπιχειρήσεις. Κύριοι βουλευταί, ἡ πρότασις αὐτὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνσωματωθῇ εἰς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον. Εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, οἱ συνάδελφοι τῆς συμπολιτεύσεως νὰ διατυπώσουν αὐτὴν τὴν τροπολογίαν καὶ νὰ σωθῇ ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς βιοτεχνικῶν ἐπιχειρήσεων. Κύριοι βουλευταί, κάμετε μίαν ταξικὴν πολιτικήν, ἀλλὰ αὐτὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὸ νὰ ἐξυπηρετῇ ἕνα στενότατον ὀλιγαρχικὸν κύκλον ὠργανωμένων συμφερόντων, ξένων καὶ ἐγχωρίων. Κάνετε, ἔστω ταξικὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, ἀλλὰ αὐτὴ νὰ ἐξυπηρετῇ εὐρύτερα στρώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀντιλαμβάνομαι ὅτι δὲν θὰ προχωρήσετε πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν. Ἤδη ὑπάρχει προειδοποίησις ἀπὸ ἰδικῆς σας πλευρᾶς νὰ πειθαρχήσετε εἰς τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπάρχει ἄρθρον τοῦ κ. Πιπινέλη, ὁ ὁποῖος συνταγματολογῶν καὶ ἐπιχειρῶν νὰ στηρίξῃ τὰς συνταγματικὰς μεταρρυθμίσεις ἐπὶ στερεῶν δῆθεν οἰκονομικῶν βάσεων, λέγει ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις. Αὕτη, ὅμως, δὲν ἐγένετο μέχρι τοῦδε καὶ δὲν θὰ γίνῃ, διότι ἐμπόδιον ἦσαν δῆθεν καὶ θὰ εἶναι τὰ ὠργανωμένα συμφέροντα. Ὅταν τὸ ἀνέγνωσα μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου (τὸ ἄρθρον) διὰ μίαν στιγμὴν εἶχον αἰφνιδιασθῆ, ἐνόμισα ὅτι ὁ κ. Πιπινέλης ἐξηγῶν περαιτέρω, θὰ ἀνεφέρετο εἰς τὰ μεγάλα οἰκονομικὰ καὶ μονοπωλιακὰ συμφέροντα καὶ ἐπίστευσα ὅτι ἀπεφάσισεν ὁ κ. Πιπινέλης νὰ στραφῇ κατὰ τῶν συμφερόντων αὐτῶν. Ἀλλὰ ἡ συνέχεια ἦτο πρὸς τὴν ἀντίθετον κατεύθυνσιν, διότι ἐξηγοῦσεν ὁ κ. Πιπινέλης κατωτέρω, ὅτι ἠννόει τὰ συμφέροντα τῶν συνδικαλισμένων ἐργατῶν, τῶν ἀγροτῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν μεσαίων στρωμάτων, ὑποστηρίζων ὅτι αὐτὰ τὰ ὠργανωμένα συμφέροντα μὲ τὰς διεκδικήσεις των ἐμποδίζουν τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τόπου καὶ δι’ αὐτὸ διὰ τῶν Συνταγματικῶν μεταρρυθμίσεων θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀντιμετώπισίς των! Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀπόψεις, κ. βουλευταί, ὡρισμένων τοὐλάχιστον Ὑπουργῶν καὶ βουλευτῶν τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως. Θέλομεν νὰ διατηροῦμεν τὴν ψευδαίσθησιν ὅτι εἰς τὸ Κυβερνητικὸν στρατόπεδον δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ὑπάρχουν Ὑπουργοὶ καὶ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι κάπως διαφορετικὰ νὰ ἀντιλαμβάνωνται τὰ πράγματα. Πάντως εἶναι βέβαιον, ὅτι καὶ αὐτὰ τὰ μέτρα τὰ οἰκονομικὰ καὶ ἡ ἐξαγγελθεῖσα συνταγματικὴ φασιστικὴ μεταρρύθμισις δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καθυποτάξουν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ποὺ ὁμιλοῦμεν, τὰ μεσαῖα στρώματα, τὰ ὁποῖα ἤδη εὑρίσκονται ἐν ἐξεγέρσει. Ἑτοιμάζονται νὰ κινητοποιηθοῦν καὶ θὰ τὰ συναντήσητε μπροστά σας καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ κατὰ τὰς ἐκλογάς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπ’ ἄπειρον διὰ τῆς δημαγωγίας, διὰ τοῦ ραδιοφώνου, διὰ τοῦ τύπου νὰ τὰ ἐξαπατᾶτε.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐαγγελίδης ἔχει τὸν λόγον.

§99Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα φαίνεται νὰ ἔχῃ ἐξαντληθῆ μετὰ συζήτησιν εἰς τρεῖς συνεδριάσεις. Ἐν τούτοις, ἐγὼ πιστεύω ὅτι εἶναι τόσον ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη νὰ διαφωτισθῇ ἡ ἄποψις ὅτι ἡ δανειακὴ πολιτικὴ ὑφ’ ἣν μορφὴν ἀσκεῖται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν πρέπει νὰ παύσῃ, ὥστε δὲν θὰ πρέπει νὰ κουραζώμεθα νὰ τὸ ἐπαναλαμβάνωμεν. Ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας καὶ οἱ ὁμιλήσαντες κ. συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως εἶπον ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἄποψις τῆς συνάψεως δανείου 1500 ἑκατομμυρίων, διότι πρόκειται νὰ διατεθοῦν εἰς ἔργα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἐπαρκοῦν οἱ πόροι τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἀκόμη, διότι τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν διὰ τοῦ δανείου θὰ ὠφελήσουν καὶ τὰς ἐπερχομένας γενεάς, αἵτινες δίκαιον εἶναι καὶ νὰ φέρουν μέρος τοῦ βάρους τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ δανείου αὐτοῦ. Ἡ ἄποψις θὰ ἦτο ὀρθή, ἀλλὰ μόνον ἐφ’ ὅσον συνέτρεχον αἱ ἑξῆς τρεῖς προϋποθέσεις. Πρῶτον, νὰ εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ διατεθῇ τὸ ποσὸν πράγματι δι’ ἔργα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, δεύτερον νὰ ἔχουν ἐξαντληθῆ ὅλαι αἱ πηγαὶ προσπορισμοῦ τακτικῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὥστε πλέον μόνον διὰ δανείου νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ χρηματοδότησις τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, καὶ τρίτον, νὰ ἔχουν ἐξαντληθῆ ὅλαι αἱ προσπάθειαι περιστολῆς τῶν δαπανῶν καὶ νὰ ἔχουν ἐπιτευχθῆ ὅλαι αἱ οἰκονομίαι, ὥστε νὰ εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἄλλα περιθώρια ἐκ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ δι’ ἐπενδύσεις πρὸς οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Καὶ ἐρωτᾶται· συντρέχουν αὐταὶ αἱ τρεῖς προϋποθέσεις σήμερον, ὥστε νὰ εἶναι, ὅπως εἶπα, δικαιολογημένη ἡ σύναψις τοῦ δανείου; Εἶναι κατάδηλον ἐκ τῶν κατατεθέντων στοιχείων καὶ ἀριθμῶν καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ ἄλλων νομοσχεδίων ἢ καὶ ἐπερωτήσεων, ὅτι τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἐμφανίζει ὡς ἔργα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ὄχι μόνον δὲν εἶναι τοιαῦτα, ἀλλὰ καὶ ὅσα δύνανται, ἔστω καὶ κατ’ ἐπιεικῆ κρίσιν νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἔργα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ἐκόστισαν πολλαπλάσια τῶν ὑπολογισθέντων καὶ ἡ ἀπόδοσίς των εἶναι ἢ ἀνύπαρκτος ἢ δυσαναλόγως μικρὰ ἔναντι τοῦ κόστους των. Δὲν πρόκειται νὰ ἀναλύσω αὐτὴν τὴν ἄποψιν. Ὁ κ. Ἠλιόπουλος ὁμιλήσας πρὸ ἡμερῶν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως δυσπιστίας, κατέθεσε πίνακα ἀποδεικνύοντα τὰς τεραστίας ὑπερβάσεις ἔναντι τῶν μελετῶν καὶ προϋπολογισμῶν τῶν ἔργων. Ὑπενθυμίζω ὅτι κατετέθη, ὅτι συνολικῶς ἐδαπανήθησαν 16 ἑκατομμύρια δι’ ἔργα τοῦ πίνακος, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ πραγματοποιηθοῦν μὲ ὀλιγώτερα ἀπὸ 10 δισεκατομμύρια. Δηλαδὴ ἐσημειώθη ὑπέρβασις πλέον τοῦ 60%. Ἀλλὰ ἠκούσατε ποία ὑπῆρξε καὶ ἡ τύχη αὐτῶν τῶν ἔργων ἀπὸ ἀπόψεως παραγωγικότητος καὶ ἀποδοτικότητος. Ὁ συνάδελφος κ. Ἀλλαμανῆς, ἀπεκάλυψε σήμερον μίαν πλευρὰν τοῦ ὅλου θέματος. Τὰ τρία ἐργοστάσια σακχάρεως, τὰ ὁποῖα ἄλλωστε ἐπεβαρύνθησαν μὲ πολὺ πιὸ μεγάλο κόστος ἀπὸ τὸ δυνάμενον νὰ ἐπιτευχθῇ δι’ εὐνοϊκωτέρων προτάσεων ὄχι μόνον δὲν θὰ ἀποδώσουν, ἀλλὰ ἤδη ἔχουν καταλήξει εἰς τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῆς σακχάρεως μέχρι τώρα μὲν κατὰ 3½ δρχ. τὸ κιλὸν μὲ κίνδυνον δὲ νὰ φθάσῃ τὰς 6½ δραχμάς. Ἐπίσης ἠκούσατε ἀπὸ τὸν κ. Κιτσίκην διὰ τὰ ἄλλα ἔργα, ὡς τὸ ἔργον τοῦ Ἀξιοῦ, τὸ ὁποῖον ἀπεδείχθη ἄχρηστον, τὸ ἔργον τῆς Λαρύμνης, τὸ ὁποῖον ἀπὸ ἐτῶν παραμένει ἀδρανές, ἐνῷ ἐστοίχισε πολλὰ ἑκατομμύρια, τὸ ἐργοστάσιον ἀζώτου Πτολεμαΐδος. Περαιτέρω ὑπάρχει νεώτερον στοιχεῖον καὶ διὰ τὰ ἔργα τοῦ Ἀχελώου, τὰ ἐγγειοβελτιωτικά, εἰς ἄρθρον δημοσιευόμενον εἰς τὸ Δελτίον τοῦ Συλλόγου τῶν Πολιτικῶν Μηχανικῶν, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ Μηχανικὸς κ. Λάσκαρης γράφει σχετικῶς μὲ τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα τοῦ Ἀχελώου, ὅτι ὄχι μόνον ἐκόστισαν ὑπερβολικά, ἀλλὰ καὶ ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀποδώσουν ὅ,τι προσδοκᾶται ἀπὸ αὐτά. Ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη διατίθεται ηὐξημένον κονδύλιον ἐπενδύσεων, ἀλλὰ ἡμεῖς λέγομεν ὅτι κατεσκευάσθησαν ἔργα ὄχι οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἀλλὰ κατὰ τὸ πλεῖστον ἔργα βιτρίνας καὶ ἐπιδείξεως. Κατεσκευάσθησαν δρόμοι, ὅπως εἶναι ἡ ὁδὸς Σουνίου, χωρὶς ὅμως οἱ δρόμοι αὐτοὶ νὰ ἐξυπηρετοῦν τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, οὐδὲ κἂν τουριστικοὺς λόγους πρώτης ἀνάγκης ἀφοῦ ὑπῆρχεν ὁ ἄλλος δρόμος διὰ τῶν Μεσογείων. Ἐγένετο τὸ ξενοδοχεῖον τῆς Πάρνηθος, τὸ ὁποῖον εἶναι τελείως ἄχρηστον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου, εἶπεν, ὅτι τὸ ξενοδοχεῖον Πάρνηθος εἶναι ἔργον μακρᾶς πνοῆς, ἀλλ’ ἡμεῖς, εἰς τὴν κατάστασιν εἰς ἣν εὑρίσκεται ἡ χώρα μας, δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ἔργων μακρᾶς πνοῆς, ἀλλὰ ἔργων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποδώσουν συντόμως, ὥστε καὶ διὰ τῶν ἐσόδων των νὰ συμβάλουν εἰς τὴν περαιτέρω χρηματοδότησιν, ἀλλὰ καὶ ἐμμέσως διὰ τῆς φορολογίας ἐπὶ τοῦ αὐξηθησομένου ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, νὰ δυνηθῶμεν νὰ αὐξήσωμεν τὰς ἐπενδύσεις καὶ περαιτέρω διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Συνεπῶς, τὰ ἔργα βιτρίνας καὶ πολυτελείας δὲν ἐξυπηρετοῦν τὴν οἰκονομικήν μας ἀνάπτυξιν. Περαιτέρω ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι περιτταὶ δαπάναι. Ὅταν δημιουργοῦμεν πολυάριθμα νέα Βασιλικὰ Ἀνάκτορα, μεγάλα ἢ μικρά, εἰς διαφόρους περιοχὰς τῆς χώρας, ὅταν κάμνωμεν Βασιλικὴν ἀποβάθραν εἰς τὸ Δέλτα τοῦ Φαλήρου, ἥτις δὲν βοηθεῖ εἰς καμμίαν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, ὅταν θέλωμεν Βασιλικὰς θαλαμηγούς, ὅταν θέλωμεν νὰ ἀγοράσωμεν ἀεροπλάνα διὰ τὴν μετακίνησιν τῆς Βασιλικῆς οἰκογενείας, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ τῆς ἀνάγκης δανεισμοῦ διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Ἐνῷ καταφεύγομεν εἰς δάνεια λέγοντες ὅτι ταῦτα προορίζομεν δι’ ἔργα ἀναπτύξεως, χορηγοῦμεν προικοδοτήσεις εἰς βασιλόπαιδας, αὐξάνομεν τὴν χορηγίαν Βασιλέως καὶ Διαδόχου καὶ ἀγοράζομεν 30 νέα αὐτοκίνητα διὰ τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ ἐν γένει ἐμπνέομεν εἰς ὅλον τὸν δημόσιον ὀργανισμὸν τὸ πνεῦμα τῆς ἀσυστόλου καὶ προκλητικῆς σπατάλης. Δὲν ὑπάρχει, ἑπομένως, ἡ πρώτη ἀπὸ τὰς προϋποθέσεις ποὺ ἔθεσα, ὅτι τὰ χρήματα τοῦ δανείου δηλαδὴ θὰ χρησιμοποιηθοῦν δι’ ἔργα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Καὶ ὅταν διὰ τὸ 1963 ἀπὸ τὰ 6.250 ἑκατομμύρια, τὰ 4.180 ἑκατομμύρια προέρχονται ἀπὸ δάνεια ἐσωτερικὰ καὶ ἐξωτερικά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῇ ἡ Κυβέρνησις περὶ ἐπιτυχίας τῆς οἰκονομικῆς της πολιτικῆς. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μητακίδης). Κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἀνῆλθε ραγδαίως τὸ δημόσιον χρέος καὶ ἑπομένως καὶ τὸ ποσὸν τῆς ἐξυπηρετήσεως αὐτοῦ. Ἀπὸ 3.577 ἑκατομμύρια ποὺ ἦτο τὴν 31ην Δεκεμβρίου τοῦ 1958, μὲ ποσὸν ἐξυπηρετήσεως ἐτησίως 291 ἑκατομμύρια, ἀνῆλθεν εἰς τὸ τέλος τοῦ 1962 εἰς 13 δισεκατομμύρια, δηλαδὴ ἐδιπλασιάσθη, μὲ ἐξυπηρέτησιν 1.050 ἑκατομμύρια. Διὰ δὲ τὸ 1963 προβλέπεται νὰ φθάσῃ τὸ δημόσιον χρέος τὰ 17 δισεκατομμύρια, μὲ ποσὸν ἐξυπηρετήσεως 1.423 ἑκατομμύρια. Ἡ φαλκίδευσις αὐτὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου χρέους εἶναι ὀδυνηρὰ καὶ ἐμποδίζει τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν διὰ τὴν κοινωνικὴν πρόνοιαν, τὴν παιδείαν καὶ τοὺς μισθοὺς καὶ τὰ ἡμερομίσθια. Ἀλλὰ ἡ δευτέρα προϋπόθεσις τῆς ἐξαντλήσεως τῶν περιθωρίων προσπορισμοῦ τακτικῶν ἐσόδων δὲν συντρέχει. Κύριοι συνάδελφοι, τεράστιον εἶναι τὸ θέμα τῆς φοροδιαφυγῆς ἐκ τῆς ἀμέσου φορολογίας, ὑπολογιζομένης εἰς 1½–2, κατ’ ἄλλους δὲ καὶ εἰς 3 δισεκατ. δρχ. Ἡ Κυβέρνησις, πρὸ τριῶν ἐτῶν εἰσηγήθη τὴν ψήφισιν νόμου περὶ πατάξεως τῆς φοροδιαφυγῆς, ἀλλ’ ἔκτοτε, καίτοι παρῆλθον 3 ἔτη, τὸ ποσοστὸν τῆς ἀναλογίας τῶν ἀμέσων φόρων ἔναντι τῆς ἐμμέσου φορολογίας, ἀντὶ νὰ αὐξηθῇ ἐμειώθη· ἦταν 18,5% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς φορολογίας καὶ ἔφθασεν εἰς τὰ 17% εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1963. Τὸ 1962 εἰσήχθη ἄλλο νομοσχέδιον περὶ πατάξεως τῆς φοροδιαφυγῆς, τὸ ὁποῖον καθιερώνει καὶ ὡρισμένα τεκμήρια, διὰ τῶν ὁποίων, ἔλεγεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ πλήξῃ τὰ διαφεύγοντα μεγάλα εἰσοδήματα, πλὴν ὅμως πλήττονται εἰς τὴν πραγματικότητα αἱ μεσαῖαι τάξεις, χωρὶς νὰ πατάσσεται οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον ἡ φοροδιαφυγὴ τῶν ὑψηλῶν εἰσοδημάτων, τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν ὀλιγαρχίαν, οὔτε ἡ τρίτη προϋπόθεσις συντρέχει, διότι οὔτε αἱ ἐπιβεβλημέναι οἰκονομίαι ἐπραγματοποιήθησαν. Ὑπάρχει τὸ μέγα θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Ὅταν, πρὸ ἐτῶν, τὸ Κόμμα μας ἔθεσε τὸ πρῶτον τὸ θέμα αὐτό, ἐθεωρήθη αἱρετικόν. Τώρα, δὲν ὑπάρχει πολιτευόμενος, ἐπιστήμων, οἰκονομολόγος, δὲν ὑπάρχει ἐφημερὶς ἀξία τοῦ ὀνόματός της ποὺ νὰ μὴ ἀσχολῆται μὲ τὸ θέμα τῆς μειώσεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, ὡς μιᾶς ἐκ τῶν ἐπιβεβλημένων λύσεων διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ τόπου. Παρὰ ταῦτα, ἡ Κυβέρνησις ἀντὶ νὰ μειώσῃ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, μετὰ μάλιστα τὴν περικοπὴν τῆς ἐξωτερικῆς βοηθείας ἀπὸ ἔτος εἰς ἔτος τὰς αὐξάνει. Καὶ διὰ τὸ 1963 παρουσιάζονται ηὐξημέναι κατὰ 220 ἑκατομ., ἀλλ’ ἀσφαλῶς θ’ αὐξηθοῦν ἔτι πλέον. Ἐπιβάλλεται, λοιπόν, ἐν συνόψει, νὰ παταχθῇ ἡ φοροδιαφυγή, νὰ μειωθοῦν αἱ στρατιωτικαὶ καὶ αἱ ἄλλαι ἀντιπαραγωγικαὶ δαπάναι, νὰ περισταλοῦν αἱ σπατάλαι, ὥστε τὰ περισσεύοντα ποσὰ νὰ διατεθοῦν διὰ τὰς δημοσίας ἐπενδύσεις, ἀλλὰ καὶ ταύτας εἰς ἔργα παραγωγικὰ καὶ ἀποδοτικὰ καὶ ὄχι εἰς ἔργα βιτρίνας. Ἄλλως, θὰ εὑρισκώμεθα εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην νὰ προσφεύγωμεν συνεχῶς καὶ ὁλονὲν καὶ περισσότερον εἰς τὸν δανεισμόν, μὲ συνέπειαν, μετὰ παρέλευσιν 4–5 ἐτῶν, νὰ χρειαζώμεθα 3,5 δισεκατομμύρια δραχμῶν ἐτησίως διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου χρέους, ποὺ θὰ ἔχῃ φθάσῃ τὰ 35–40 δισ. δρχ. Ποῦ θὰ εὑρεθοῦν αὐτά; Ἢ θὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν δανειακὴν πολιτικὴν διὰ νὰ φθάσωμεν ὡς μοιραίαν συνέπειαν, λογικῶς καὶ ἱστορικῶς ἀποδεδειγμένην, διότι τὰ νέα δάνεια θὰ γίνωνται διὰ νὰ πληρώνωνται τὰ παλαιά, εἰς τὴν χρεωκοπίαν, ἢ θὰ καθηλώσωμεν τὰς λοιπὰς δαπάνας τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὰ σημερινὰ ἐπίπεδα, ὥστε ἡ αὔξησις τῶν ἐσόδων νὰ διατίθεται διὰ τὰς δημοσίας ἐπενδύσεις. Πῶς ὅμως εἶναι δυνατὸν νὰ καθηλωθοῦν, λ.χ. οἱ μισθοὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς τὰ σημερινὰ χαμηλὰ ἐπίπεδα, ὅταν ὁ τιμάριθμος χονδρικῆς πωλήσεως ἀπὸ 152,5 τὸ 1962, ἀνῆλθεν εἰς 162,8 τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1963, δηλαδὴ ηὐξήθη κατὰ 10 μονάδας, ἤτοι 7,5% περίπου καὶ εἰδικῶς ὁ τιμάριθμος εἰδῶν διατροφῆς, ποὺ ἐνδιαφέρει περισσότερον τὰς τάξεις τῶν ἐργαζομένων, ἀπὸ 144,2 εἰς 162,6, δηλαδὴ κατὰ 18,4 μονάδας ἤτοι κατὰ 11% περίπου. Εἶναι, ἀκόμη, ἀπαράδεκτον νὰ γίνῃ καθήλωσις τῶν δαπανῶν διὰ τὴν κοινωνικὴν πρόνοιαν, τὴν δημοσίαν ὑγείαν καὶ τὴν παιδείαν, εἰς τὸ ἀπαράδεκτον ἐπίπεδον εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκονται σήμερον. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ παράταξίς μας νὰ ἐγκρίνῃ τὴν σύναψιν αὐτοῦ τοῦ δανείου. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ἄλλως τε ὅτι πρὸ τινων μόλις μηνῶν συνωμολογήθη δάνειον ἄλλου ἑνὸς δισεκατομμυρίου καὶ εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους θὰ εἶναι ἀναγκασμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ ἄλλο νομοθέτημα διὰ δάνειον ἴσως μεγαλυτέρου ἀκόμη ποσοῦ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων τοῦ 1964. Πρέπει δὲ ἀκόμη νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι ἡ ἐξυπηρέτησις τοῦ ὑπὸ ψήφισιν δανείου θὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τοῦ 1968 καὶ συνεπῶς τὰ σχετικὰ κονδύλια τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1963 εἰς τὰ ὁποῖα ἀναφέρεται ποσὸν 1.423 ἑκατ. διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν δημοσίων δανείων, δὲν περιλαμβάνει χρεωλύσιον δι’ αὐτὸ τὸ δάνειον. Καὶ ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει τρόπος ἀντιμετωπίσεως τῆς ἀνάγκης τῆς χρηματοδοτήσεως τῶν παραγωγικῶν ἔργων, τῶν ἔργων διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ προστρέξῃ εἰς χώρας, αἱ ὁποῖαι παρέχουν μακροπροθέσμους δι’ οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν πιστώσεις μὲ μικρὸν ἐπιτόκιον καὶ ἐπ’ ἀνταλλαγῇ τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων μας. Αἱ χῶραι αὐταὶ ἀνήκουν εἰς τὸν Ἀνατολικὸν συνασπισμόν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι σχετικαὶ προτάσεις ἔκαμον πρὸ ἐτῶν ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις καὶ ἡ Γερμανικὴ Λαϊκὴ Δημοκρατία, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν τὰς ἐδέχθη οὔτε κἂν τὰς ἐξήτασεν, ὡς εἶχεν ὑποχρέωσιν, ἀπέναντι τῆς χώρας καὶ τοῦ λαοῦ. Ὑπάρχουν ὅμως χῶραι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνήκουν καὶ αὐταὶ εἰς τὸν Ἀνατολικὸν συνασπισμὸν καὶ αἱ ὁποῖαι ἐπωφελήθησαν αὐτῶν τῶν παροχῶν, ὅπως εἶναι ἡ Αἴγυπτος, ἡ ὁποία μὲ ρωσικὰς πιστώσεις ἐξετέλεσε τὰ ἔργα τοῦ φράγματος τοῦ Ἀσουὰν καὶ αἱ Ἰνδίαι καὶ ἡ Ἰνδονησία, αἱ ὁποῖαι ἐπέτυχον τὴν χορήγησιν πιστώσεων πολλῶν δισεκατομμυρίων διὰ μεταλλουργικὰ ἐργοστάσια καὶ ἄλλα ἔργα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ὑδροηλεκτρικὰ κλπ.

§100Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Εἰς τί εἶδος;

§101Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Εἰς κεφαλαιουχικὰ ἀγαθά.

§102Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Μὲ τενεκέδες.

§103Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἂν εἶναι τενεκέδες ἢ ὄχι τὸ ξέρουν αἱ χῶραι ποὺ τὰ ἐπῆραν καὶ τὰ ἀξιοποίησαν. Ἀλλὰ περιμένετε, κ. συνάδελφε καὶ θὰ ἰδῆτε. Ἀλλὰ αἱ Κυβερνήσεις τοῦ κ. Καραμανλῆ ἔχουν ὑπ’ ὄψει των, ὅτι δὲν εἶναι μικρὸς ὁ περαιτέρω βίος των. Καὶ νομίζουν ὅτι τὰ συσσωρευόμενα ἐρείπια θὰ κληθοῦν νὰ τὰ ἀποκαταστήσουν αἱ διάδοχοι Κυβερνήσεις. Ὅμως ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι καὶ αἱ Κυβερνήσεις τῆς ΕΡΕ θὰ κληθοῦν νὰ δώσουν λόγον δι’ ὅσα ἔπραξαν. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπωνομάσθη νέος Μέγας Ἀλέξανδρος. Ἄλλοι τὸν ὠνόμασαν νέον Περικλῆ. Δι’ ἐμὲ θὰ ἔπρεπε νὰ ὀνομασθῇ Λουδοβῖκος καὶ μάλιστα ὁ Λουδοβῖκος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος σὰν ἔβλημά του εἶχεν: APRES MOI, LE BELTGE (μετὰ ἀπὸ ἐμὲ ἡ καταστροφή). (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§105Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ περιορισθῶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ σχεδίου, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὅτι «Παρέχεται ἐξουσιοδότησις πρὸς συνομολόγησιν διὰ λογαριασμὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ἐσωτερικοῦ Λαχειοφόρου Ὁμολογιακοῦ Δανείου ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου δραχμῶν 1.500.000.000 προοριζομένου ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν χρηματοδότησιν τοῦ διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν Δημοσίων Ἐπενδύσεων ἐκτελουμένου προγράμματος τῆς Οἰκονομικῆς Ἀναπτύξεως τῆς Χώρας». Ὡς τόκος τοῦ δανείου τούτου ὁρίζεται 5%. Δηλαδή, τὸ Κράτος θὰ συνάψῃ δάνειον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιβαρύνεται ἐτησίως μὲ τόκους 75 ἑκατ. δρχ. Καὶ τὸ δάνειον τοῦτο συνάπτεται διὰ τὰς ἐπενδύσεις, ὡς λέγει τὸ ἄρθρον, ἀλλὰ ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐπενδύσεων 1963 δὲν εἶναι συντεταγμένος κατὰ τρόπον ποὺ νὰ διαφωτίζῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔργα διὰ τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῇ τὸ δάνειον τοῦτο. Ἀναφέρονται ἁπλῶς εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων ἔργα τουρισμοῦ, κατασκευαὶ σχολικῶν κτιρίων, ἔργα ἐγγειοβελτιωτικὰ κλπ. ἐν γενικότητι. Ὅλα αὐτὰ τὰ ἔργα κακῶς χαρακτηρίζονται ὡς δαπάναι ἐπενδύσεων. Ἔπρεπε νὰ καλύπτωνται ταῦτα ἐκ τακτικῶν δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐδῶ ὅμως συνάπτομεν δάνειον καὶ δὲν ἀναφέρεται ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον θὰ χρησιμοποιηθῇ. Προπολεμικῶς, ὁσάκις συνήπτοντο ἐσωτερικὰ δάνεια, ἀνεφέροντο τὰ ἔργα δι’ ἃ προωρίζοντο αὐτά, ὅπως π.χ. τὸ προσφυγικὸν δάνειον, τὸ δάνειον παραγωγικῶν ἔργων Μακεδονίας κλπ. καὶ ἐγνώριζε ὁ λαὸς ποῦ διετίθεντο τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἐδάνειζε. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, συνάπτει ἐσωτερικὰ δάνεια, χωρὶς νὰ καθορίζῃ τὸν σκοπὸν καὶ τὸ ἔργον δι’ ὃ ταῦτα προορίζονται. Τὰ εἰσάγει ἁπλῶς εἰς τὸν κορβανᾶν τῶν ἐπενδύσεων καὶ τὰ χρησιμοποιεῖ διὰ τὰς ἰδικάς της ἀνάγκας. Ὁ τοιοῦτος ὅμως τρόπος διαχειρίσεως τῶν δανείων εἶναι ἀντιδημοσιονομικός, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ὁ δανείζων διὰ ποῖον σκοπὸν δανείζει καὶ ὁ δανειζόμενος, δηλαδὴ τὸ Κράτος, διὰ ποῖον λόγον τὰ δανείζεται. Ὁ ἀόριστος τρόπος ποὺ συνάπτονται τὰ ἐσωτερικὰ δάνεια διὰ νὰ ριφθοῦν εἰς τὸν κορβανᾶν τῶν ἐπενδύσεων δὲν εἶναι ὀρθὸς δημοσιονομικῶς. Παρέχει δὲ τὸ δικαίωμα καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς ἄλλους συναδέλφους νὰ εἴπουν, ὅτι χρησιμοποιοῦνται ταῦτα διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου χρέους, ἢ διὰ τὴν κάλυψιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Νομίζομεν, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις συνεχίσῃ αὐτὴν τὴν δανειακὴν πολιτικήν, θὰ πρέπει νὰ καθορίζῃ σαφῶς ποὺ τὰ διαθέτει ἑκάστοτε τὰ ποσὰ τῶν δανείων ποὺ συνάπτει τὸ Κράτος. Δυνάμεθα, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, νὰ ἐρωτήσωμεν ἂν καὶ τὰ 1000 ἑκατ. δρχ. ποὺ ἡ Κυβέρνησις ὑπολογίζει νὰ λάβῃ ἀπὸ τὸ Κονσόρτσιουμ ἔχουν προγραμματισθῆ ἢ θὰ ριφθοῦν καὶ αὐτὰ εἰς τὸν κορβανᾶν τῶν ἐπενδύσεων διὰ νὰ τύχουν καὶ αὐτὰ τῆς αὐτῆς ἀντιδημοσιονομικῆς χρησιμοποιήσεως; Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν περιέρχονται τὰς χώρας τῆς ΕΟΚ κατὰ τρόπον ταπεινωτικὸν διὰ τὴν χώραν μας καὶ προέρχονται εἰς συζητήσεις μετὰ τῶν ἰθυνόντων τῶν χωρῶν αὐτῶν διὰ νὰ τύχουν τῆς βοηθείας τοῦ Κονσόρτσιουμ. Ἡ Ὁλλανδία ὑπεσχέθη τὴν χορήγησιν βουτύρου, τὸ δὲ Λουξεμβοῦργον ὑπεσχέθη συμμετοχὴν εἰς τὸ Κονσόρτσιουμ διὰ ποσοῦ 5.000 δολλ. Νομίζω, ὅτι ὁ τρόπος οὗτος εἶναι προσβλητικὸς καὶ ἐκτίθεται ἡ χώρα μας διεθνῶς. Καὶ εἰς τὴν ἀπροθυμίαν τῆς συμμετοχῆς εἰς τὸ Κονσόρτσιουμ τῶν φίλων χωρῶν συντελεῖ ὁ ἀόριστος τρόπος συνάψεως τῶν περισσοτέρων τῶν ἐπενδύσεων καὶ ὁ μὴ σαφὴς καθορισμὸς τῶν ἔργων δι’ ἃ θὰ διατεθοῦν τὰ χρήματα τοῦ Κονσόρτσιουμ. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ συζητήσεως γενομένης περὶ δανείων καὶ Κονσόρτσιουμ, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ καταθέσῃ τὸ ἀπὸ 20.10.1962 ὑπόμνημά της πρὸς τὰ μέλη τοῦ Κονσόρτσιουμ, ὅπου περιγράφεται ἡ πραγματικὴ οἰκονομικὴ κατάστασις τῆς χώρας καὶ ὄχι νὰ ἀφίνῃ νὰ δηλοῦται συνεχῶς, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εὐημερεῖ, ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα ἡ χώρα μας εἶναι πτωχὴ καὶ ὑποανάπτυκτος. Νομίζω, ὅτι τὸ ὑπόμνημα τοῦτο ἔπρεπε νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἵνα ἔχει πλήρη ἐπίγνωσιν τῆς πραγματικότητος, προκειμένου νὰ κρίνῃ τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Πάντως ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 1, δι’ οὓς λόγους ἀνέφερον δὲν μὲ εὑρίσκει σύμφωνον.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§107Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις, ἀναφέρεται εἰς παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ κειμένου τοῦ συζητουμένου ἄρθρου. Ὅπως εἶναι διατυπωμένη ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 1 εἶναι γενική. Ἡ Κυβέρνησις ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, ἀλλὰ ἀποφεύγει νὰ ἀναφέρῃ ποῦ θὰ διατεθῇ τὸ συναπτόμενον δάνειον καὶ διὰ ποῖον σκοπόν. Μὲ τὸ ἄρθρον 7 παράγραφος 2 παραπέμπεται εἰς τὴν διάταξιν 11 τοῦ νόμου 4225, ἡ ὁποία προσδιορίζει τὸν τρόπον ἀναλήψεως καὶ διαθέσεως τῶν πιστώσεων ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀνεπτύχθη ἀπὸ πολλοὺς ὁμιλητὰς καὶ ἄφησε ὡρισμένας ἀμφιβολίας ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 1, ἐὰν διὰ τοῦ συναπτομένου δανείου θὰ ἐνισχυθοῦν αἱ ἐπενδύσεις, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην ἡ χώρα μας. Ἐπίσης ἐδημιουργήθη ἡ ὑπόνοια, ὅτι σκοπὸς τοῦ δανείου εἶναι νὰ καλύψῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ τοκοχρεωλύσιον τοῦ 1963 τοῦ Δημοσίου χρέους. Ἀλλά, τὴν ὑπόνοιαν αὐτὴν ἐνισχύει καὶ ἡ ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία πέρυσι κατώρθωσε νὰ διαθέσῃ 1.700.000.000 ἐκ τῶν ἐπενδύσεων ἐντὸς μηνός. Ὁ κ. Στεφανόπουλος ἠμφισβήτησε πῶς καὶ ποῦ διετέθησαν τὰ χρήματα αὐτὰ καὶ ἐγὼ πιστεύω ὅτι τὰ χρήματα αὐτὰ δὲν διετέθησαν εἰς ἐπενδύσεις ἀμέσου ἐκτελέσεως, ἀλλὰ εἰς μὴ παραγωγικὰς ἐπενδύσεις. Νομίζω ὅτι τὸ συναπτόμενον νέον δάνειον πρέπει νὰ διατεθῇ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ἐγγειοβελτιωτικῶν. Ἐκτὸς τῶν ἀμφιβολιῶν περὶ τῆς καλῆς διαθέσεως τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, ἡ Κυβέρνησις δὲν τοποθετεῖ τὰ χρήματα αὐτὰ εἰς ἔργα, τῶν ὁποίων ἔχει ἄμεσον ἀνάγκην ἡ χώρα μας. Σήμερον ἀνέγνωσα εἰς τὸ «Ἔθνος» ὅτι κατὰ τοὺς μῆνας Ὀκτώβριον, Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον διετέθησαν εἰς τὴν ἰδιαιτέραν περιφέρειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὴν Κέρκυραν, 16.000.000 δι’ ἔργα κοινῆς ὠφελείας. Εἶναι γνωστὸν ὅμως ὅτι κατὰ τοὺς μῆνας αὐτοὺς ἡ Κέρκυρα εἶχε συνεχεῖς βροχοπτώσεις καὶ δὲν ἦτο δυνατὴ ἡ ἐκτέλεσις ἔργων. Τὶ σημαίνει αὐτό; Σημαίνει ὅτι ἡ Κυβέρνησις διαθέτει τὰ ποσὰ ἐκ τῶν ἐπενδύσεων, διὰ νὰ δημιουργῇ ἐντυπώσεις καὶ διὰ νὰ καλύψῃ τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι διαθέτει τὰς πιστώσεις διὰ τὰς ἐπενδύσεις καὶ μόνον καὶ ὄχι δι’ ἄλλα ἔργα. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως δεχθῇ καὶ τεθῇ διάταξις εἰς τὸ ἄρθρον 1, ἡ ὁποία θὰ ὁρίζῃ ὅτι τὸ συναπτόμενον νέον δάνειον θὰ διατεθῇ δι’ ἔργα ἐγγειοβελτιωτικά. Τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα ἐκτὸς τοῦ ὅτι θὰ ἀξιοποιήσουν τὴν ὕπαιθρον, θὰ συγκρατήσουν καὶ τὴν φυγὴν τῶν ἀγροτῶν μας πρὸς τὸ ἐξωτερικόν, ἡ ὁποία ἔχει λάβει μορφὴν ἐπιδημίας. Παρακαλῶ συνεπῶς, ὅπως δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ προστεθῇ διάταξις, ἡ ὁποία θὰ ὁρίζῃ ὅτι τὸ συναπτόμενον νέον δάνειον προορίζεται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων. Τότε μόνον ἡ Κυβέρνησις θὰ ἄρῃ τὴν ὑπόνοιαν καὶ τὰς ἀμφιβολίας, ὅτι σκοπὸς καὶ μόνον τοῦ δανείου εἶναι ἡ διάθεσίς του δι’ ἄλλους σκοποὺς καὶ ὄχι διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἐπενδύσεων ἀμέσου ἀνάγκης. Εἰς τὸ ἄρθρον 4 ὁρίζεται πῶς θὰ καλυφθῇ τὸ δάνειον. Καὶ εἰς παρατήρησιν συναδέλφων ὅτι τὸ δάνειον δὲν πρέπει νὰ καλυφθῇ μόνον ἀπὸ τοὺς Ὀργανισμοὺς Δημοσίου Δικαίου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν ὅτι θὰ δεχθῇ τὴν ἐλευθέραν ἐγγραφήν. Ἐὰν αὐτὴ εἶναι ἡ πρόθεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ δεχθῇ τὴν ἐλευθέραν ἐγγραφήν, συνιστῶ ὅπως κατ’ ἀρχὴν ἀφεθῇ εἰς τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν ἡ κάλυψις τοῦ δανείου καὶ τὰς τελευταίας πέντε ἡμέρας νὰ ἀφίσωμεν τὰ Νομικὰ Πρόσωπα νὰ προβοῦν εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν ὑπολοίπων ὁμολογιῶν. Διὰ τοῦτο, προτείνω ὅπως δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς σχετικὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία θὰ καθορίζῃ τὸν τρόπον καλύψεως τοῦ δανείου, ὥστε τὰ Νομικὰ Πρόσωπα νὰ περιορισθοῦν εἰς τὸ τελευταῖον πενθήμερον διὰ νὰ ἀφήσουν τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς καλύψεως τοῦ δανείου εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Τότε μόνον θὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς εἰς τὸν ὁποῖον ἀποβλέπει καὶ ἡ Εἰσηγητικὴ Ἔκθεσις τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λύχνος ἔχει τὸν λόγον.

§109Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπορῶ πόθεν ἀντλοῦν οἱ κύριοι συνάδελφοι τὰς οἰκονομικάς των ἰδέας. Νομίζω ὅτι οἱ φόβοι των εἶναι ἀνεδαφικοὶ καὶ ὑπερβολικοί. Τί μᾶς ζητοῦν; Νὰ τοὺς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις ποῦ θὰ διαθέσῃ τὸ δάνειον. Ἐδῶ, ἡ Κυβέρνησις ἔχει καταρτίσει ἕνα πενταετὲς πρόγραμμα καὶ ἔχει προγραμματίσει τὰς ἐπενδύσεις τοῦ προσεχοῦς ἔτους. Ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει ποῦ θὰ διαθέσῃ καὶ εἰς ποῖα ἔργα τὸ συναπτόμενον δάνειον. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς φόβους τοῦ ἐκ Θεσπρωτίας κ. συναδέλφου ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱ Ὀργανισμοὶ νὰ καλύψουν τὸ δάνειον δὲν εὐσταθοῦν, διότι τὸ δάνειον εἶναι ἐλεύθερον καὶ δύναται πᾶς τις νὰ ἐγγραφῇ. Δὲν ἀποκλείεται συνεπῶς ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1;

§111ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτόν.

§113Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Λύχνος παρενόησε τὰ ὅσα ὑπεστήριξα. Ἐγὼ εἶπον νὰ τεθῇ διάταξις, ἡ ὁποία θὰ περιορίζῃ τὰ Νομικὰ Πρόσωπα εἰς τὰς τελευταίας πέντε ἡμέρας...

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασταύρου, τὸ ἄρθρον ἐψηφίσθη. Ἐγὼ ἠρώτησα τὴν Βουλὴν καὶ σεῖς δὲν μοῦ ἐζητήσατε τὸν λόγον.

§115Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ἄρθρον 2 διατυποῦται διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας ἡ πληρωμὴ τῶν ὁμολογιῶν δὲν θὰ γίνεται εἰς τὸ ἄρτιον, ἀλλὰ εἰς τὸ ὑπεράρτιον. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντελήφθη ὅτι ἐπῆλθε κορεσμὸς ἐγγραφῆς εἰς τὸ δάνειον ἀπὸ πλευρᾶς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν πολὺ μήπως ἡ διάταξις ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις παρεισῆγεν εἰς τὸ ἄρθρον 27 τοῦ ἐργατικοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ὁποίου ἡ συζήτησις διεκόπη, καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ διορίζῃ τὰ συμβούλια τῶν ἀσφαλιστικῶν ταμείων, μήπως ἀκριβῶς ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ τὰ καταστήσῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὑποχείριά του, ὥστε ὄχι πλέον διὰ τὸ παρὸν δάνειον, διότι ἔπρεπε ἡ διάταξις αὐτὴ νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ ὅταν συναφθῇ τὸ δάνειον αὐτό, ἀλλὰ διὰ τὰ μελλοντικὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἔχει σκοπὸν νὰ ζητήσῃ καὶ τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἀκόμη δυσχερέστερον νὰ καλυφθοῦν ἀπὸ τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν ἑκουσίως, μήπως ἡ διάταξις αὐτὴ ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ ἀναγκάσῃ τὰ ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα νὰ ἐγγραφοῦν κατὰ μάζας εἰς τὰ δάνεια αὐτὰ διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ καλυφθοῦν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον.

§117Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 2 ἐκφράζει μίαν ἀδυναμίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία παρέσχε διὰ τὴν δανειοδότησιν πολλὰ πλεονεκτήματα εἰς τοὺς κατόχους τῶν ὁμολογιῶν. Ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ τὶ νόημα ἔχει, εἶναι τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὴν τελευταίαν περίοδον τῆς παρ. 2, ὅτι «ἡ κλήρωσις ἐνεργεῖται ἀπὸ ἑκατοντάδας ἀριθμῶν ὁμολογιῶν, ἀδιαφόρως ἐὰν εἰς τὰς οὕτω πληρουμένας ὁμολογίας περιλαμβάνωνται καὶ τοιαῦται κλπ.». Πῶς εἶναι δυνατὸν καὶ νοητὸν αἱ ὁμολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἐτέθησαν ὑπὸ κλήρωσιν καὶ ἐξῆλθον μετὰ λαχνοῦ ἐκ τῆς κληρωτίδος, νὰ συμμετέχουν καὶ εἰς τὴν νέαν κλήρωσιν; Τὶ νόημα ἔχει ἡ συμμετοχή των καὶ ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὁ ἀριθμός, ὁ ὁποῖος ἐκληρώθη τὸ προηγούμενον ἔτος, κληρωθῇ ἐκ νέου, τί θὰ συμβῇ, ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα; Θὰ ἀποβῇ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἢ ὑπὲρ τοῦ φορέως τῆς ὁμολογίας, τὴν ὁποίαν ὁμολογίαν δὲν θὰ ἔχῃ πλέον πάρει τὸ Δημόσιον; Εἰς αὐτὸ ἤθελα νὰ δοθῇ μία ἐξήγησις ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὸ ἄρθρον 2;

§119ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4).

§121Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον καὶ δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μοῦ τὸν ἀφαιρέσετε.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ποίου ἄρθρου;

§123Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μοῦ ἀφαιρῆτε τὸν λόγον.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφαιρεῖ κανεὶς τὸν λόγον ὅταν ζητῆται ὁ λόγος καὶ δὲν τοῦ δίδεται. Σεῖς, κύριε Λύχνο, δὲν ἐζητήσατε τὸν λόγον.

§125Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε. Δὲν ἔχετε, ἐπαναλαμβάνω, τὸ δικαίωμα.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναγκασθῶ νὰ διακόψω τὴν συνεδρίασιν.

§127Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον καὶ δὲν μοῦ τὸν ἐδώσατε καὶ τὸ ἔχετε κάνει κατ’ ἐπανάληψιν, κύριε Πρόεδρε.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ 5 λεπτά.

(Ὥρα 0,30′ π.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 0,45′ π.μ.)

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Γ. Λύχνος ἔχει τὸν λόγον.

§130Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἠρώτησεν ὁ κ. Παπασταύρου τί θὰ γίνουν αἱ ὁμολογίαι. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλούστατον, θὰ μετάσχουν εἰς τὸ λαχεῖον, ἀλλὰ θὰ ἔχουν κληρωθῆ. Δὲν θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς ἐξοφλήσεως.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸς δὲν εἶναι λόγος διὰ νὰ ταράσσεσθε. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5, ὁ κ. Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον.

§132Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ἄρθρον 5, ὁ πρῶτος λαχνὸς ἀναβιβάζεται εἰς ἕνα ποσὸν τεράστιον καὶ τελείως δυσανάλογον, ἀλλὰ νομίζω, κατὰ τὴν γνώμην μου, τελείως ἄδικον διὰ τοὺς ἄλλους κατόχους τῶν ὁμολογιῶν. Τὸ ποσὸν τῶν 3.000.000 δὲν νομίζω ὅτι ἱκανοποιεῖ τὸ δάνειον περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι θὰ τὸ ἱκανοποίει καὶ ἐὰν ὡρίζετο εἰς 1.000.000 δρχ. διὰ νὰ ἐνισχυθοῦν οἱ 250 κλῆροι μὲ τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν τῶν 2.000.000. Δὲν βλέπω ποῦ ὑπάρχει αἰτιολογία τοῦ ὕψους αὐτοῦ τοῦ πρώτου λαχνοῦ καὶ θὰ ἤθελα μίαν ἐξήγησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἕνα ποσὸν 3.000.000 δὲν βλέπω τὶ δύναται νὰ ἐξυπηρετήσῃ. Περισσότερον θὰ ὠφελήσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν πολλὰς ὁμολογίας καὶ τὰς πολλὰς ὁμολογίας, ὡς γνωστόν, θὰ τὰς ἔχουν τὰ Νομικὰ Πρόσωπα καὶ ἀποβαίνει οὐχὶ εἰς ὄφελος τοῦ δανείου, οὔτε τῶν ἰδιωτῶν, ἀλλὰ εἰς ὄφελος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ κρατήσουν τὰς περισσοτέρας ὁμολογίας.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 δεκτόν;

§134ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6, ὁ κ. Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον.

§136Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τὸ ἄρθρον 6 λέγει ὅτι «ἐπὶ πολλαπλῶν τίτλων οἱ μετὰ λαχνοῦ «...(ἀναγινώσκει)...». Καὶ ἐρωτᾶται, διατί ὁ κάτοχος πολλαπλῶν τίτλων ὁμολογιῶν θὰ ὑπάγεται εἰς αὐτὴν τὴν κύρωσιν τοῦ νὰ ἀχρηστεύονται ὅλοι οἱ πολλαπλοὶ τίτλοι, ἀφοῦ ἡ καθιέρωσις τοῦ συστήματος τῶν πολλαπλῶν τίτλων γίνεται πρὸς διευκόλυνσιν τῆς κυκλοφορίας τῶν τίτλων αὐτῶν; Καὶ ἐρωτᾶται, ἕνας ὁ ὁποῖος ἀγοράζει μίαν ὁμάδα 50 τίτλων, ἐὰν κληρώσῃ ὁ ἀριθμός του, οἱ ὑπόλοιποι κατ’ ἀνάγκην θὰ ἐξαργυρωθοῦν εἰς τὸ ἄρτιον. Αὐτὸ λέγει ἡ σχετικὴ διάταξις. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω ἀναφέρει ὅτι θὰ πληρωθῇ εἰς τὸ ἄρτιον. Ἐὰν ἡ κλήρωσις γίνῃ μετὰ τὴν πάροδον τῆς τετραετίας, εἰς τὸ ἄρτιον θὰ πληρωθῇ ἢ εἰς τὸ ὑπεράρτιον θὰ πληρωθοῦν αἱ ὑπόλοιποι 49 ὁμολογίαι ἐὰν ὁ κάτοχος εἶναι ἑνὸς τίτλου 50 ὁμολογιῶν; Αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται καὶ πρέπει νὰ δώσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ἢ μᾶλλον αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν, πρέπει νὰ δώσῃ εἰς τὴν σχετικὴν διάταξιν.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Καψάλης ἔχει τὸν λόγον.

§138Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Παπασταύρου πρέπει νὰ τύχῃ μιᾶς ἐξηγήσεως ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Διὰ λόγους πρακτικοὺς εἶχε καθιερωθῆ καὶ εἰς τὰ προηγούμενα δάνεια ἐπεκράτησεν ἡ ἀντίληψις, ὅτι ἐφ’ ὅσον εἷς ἀριθμὸς ἀπὸ ἕνα πολλαπλοῦν τίτλον ἐκληροῦτο εἰς τὸ ἄρτιον, ταὐτοχρόνως μὲ αὐτὸν ἐπεστρέφετο ἡ ἀξία καὶ ὅλων τῶν ἄλλων ἀριθμῶν τοῦ πολλαπλοῦ τίτλου. Αὐτὸ ἦτο μία λύσις κατ’ οἰκονομίαν. Τὸ ἐρώτημα τοῦ κ. Παπασταύρου εἶναι ἐὰν τοιαύτης κληρώσεως καὶ οἱ ὑπόλοιποι ἀριθμοὶ θὰ ἔχουν τιμὴν ηὐξημένην ἢ θὰ πληρωθοῦν εἰς τὸ ἄρτιον. Δι’ ἐμὲ δὲν γεννᾶται ἀμφιβολία ὅτι ἡ τιμὴ πρέπει νὰ εἶναι ηὐξημένη, ἀλλὰ παρακαλῶ καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ τὴν ἄποψίν του.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6;

§140ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 6 ἐγένετο δεκτόν, ἄρθρον 7. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§142Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 7 ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 12, 13, 14 καὶ 15 τοῦ νόμου 4225)62. Ὁρίζεται ἐν τῷ ἄρθρῳ ἡ διάθεσις ποσοῦ... (ἀναγινώσκει). Τὸ ποσὸν διαφημίσεως τοῦ περυσινοῦ δανείου ἀνῆλθεν εἰς 11.800.000 δρχ. Ἤδη ἀναβιβάζεται εἰς 18.000.000. Ἀλλὰ ἡ διαφήμισις τοῦ παρελθόντος δανείου ὑπῆρξεν ἐπαρκής. Δὲν χρειάζεται αὔξησις τοῦ ποσοῦ. Διότι πέραν τῶν δαπανῶν διαφημίσεως εἶναι καὶ αἱ δαπάναι τοῦ ἄρθρου 14 διὰ προμηθείας εἰς τὰς Τραπέζας, ὡς ἐπίσης καὶ τὰ ἔξοδα εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν τοκομεριδίων. Συνεπῶς, ὀρθὸς εἶναι ὁ περιορισμὸς τῶν ἐξόδων διαφημίσεως εἰς δρχ. 12.000.000 ὅπως πέρυσι.

§143Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργός, κ. Πρόεδρε, κατέχεται ἀναμφισβητήτως ἀπὸ κόπωσιν. Ἐὰν εἴχομεν ἀντιληφθῆ ἐγκαίρως αὐτὴν τὴν κόπωσίν του θὰ εἴχομεν ὑποβάλει ἔνστασιν ἀπαρτίας καὶ θὰ εἴχομεν ὅλοι ἀπέλθει ἀπὸ ἐδῶ. Νομίζω, ὅμως ὅτι εἶναι ἄτοπον εἰς τὰς διατυπουμένας ἐρωτήσεις μας ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μὴ ἀπαντᾶ.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸ τέλος.

§145Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τότε, κύριε Πρόεδρε, ἀνακαλῶ ὅσα εἶπα.

§146Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἡ παρουσία μου ἀπόψε ἐξήντλησε τὴν ὑπομονήν σας καὶ πιστεύσατε, ὅτι θὰ ὑπάρξω συντομώτατος καὶ ὅτι θὰ δώσω μερικὰς ἀπαντήσεις, τὰς ὁποίας ὀφείλω νὰ δώσω, διὰ τὴν ἄρσιν ὡρισμένων πεπλανημένων, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐντυπώσεων, τὰς ὁποίας προσεπάθησε κατὰ τὸ διάστημα τῆς συζητήσεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νὰ δημιουργήσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις γενικώτερον. Ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν ἐπενδύσεων, τῆς διαμορφώσεως τῶν ἐπενδύσεων τῆς εὐρύτητος τοῦ προγραμματισμοῦ, τῶν σκοπῶν τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων, δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ ὅσων ἄλλοτε, τόσον ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ ὅσον καὶ ἐγὼ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ πολιτικοῦ θέματος καὶ κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ κατὰ τὴν πρώτην ἀγόρευσίν μου ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναπτύξω ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον νὰ κάμω ὡς παρατήρησιν, καὶ παρακαλῶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ μὴ θεωρήσῃ, ὅτι ἡ φράσις αὐτὴ στρέφεται ἐναντίον ὡρισμένων τῶν μελῶν της, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποσημειώσω, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τῆς συζητήσεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου ἐλέχθησαν πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι μελετημένα, ἐλέχθησαν πράγματα, τὰ ὁποῖα προέρχονται ἀπὸ ἐπιστημονικὴν σκέψιν, ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἐλέχθησαν καὶ πάρα πολλαὶ ἀσυναρτησίαι, ὥστε αὗται νὰ πλησιάζουν νὰ εἶναι πράγματι ἀπαράδεκτοι διὰ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν εἰς τὴν ὁποίαν, ἂν μή τι ἄλλο, πρέπει ὅταν κανεὶς ἐπιλαμβάνεται τῆς ἐρεύνης ὡρισμένων θεμάτων, νὰ ἔχῃ τοὐλάχιστον λάβει τὸν κόπον νὰ μελετήσῃ—κατὰ τὰς δυνάμεις του εἷς ἕκαστος—εἰς βάθος τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον θέλει νὰ ἀναπτύξῃ. Μεταξὺ τῶν ἀσυναρτησιῶν αὐτῶν ἡ κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, πρώτη ἀσυναρτησία εἶναι ὅτι ἐπεδιώχθη ὁ περιορισμὸς τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ δανείου καὶ ἐντοπισμὸς εἰς ὡρισμένας ἐκδηλώσεις τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων. Μὰ ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπρόκειτο νὰ ἔλθῃ ἐδῶ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν ἐξουσιοδότησιν διὰ τὴν σύναψιν ἑνὸς δανείου εἰδικῶν ἔργων, θὰ ἐπωνομάζετο δάνειον διὰ συγκεκριμένον ἔργον, πρὸς ἐκπλήρωσιν ὡρισμένου ἐξ ἀντικειμένου καὶ ἐκ προοιμίου γνωστοῦ σκοποῦ καὶ οὐχὶ δάνειον δι’ ἐπενδύσεις γενικῶς. Ἐδῶ ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐπενδύσεων κατετέθη. Γνωρίζετε ποία εἶναι ἡ διάρθρωσίς του εἰς τὸ δεύτερον σκέλος τῶν ἐξόδων. Καὶ ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ τὴν ἔγκρισιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας διὰ ὕψος δανείου 1.500 ἑκατ. τὸ ὁποῖον ἀποκλειστικῶς προορίζεται διὰ τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων. Συνεπῶς, αὐτὴ ἁπλῶς καὶ μόνον ἡ πρότασις, νομίζω ὅτι εἶναι τόσον πολὺ ἐκτὸς τοῦ πνεύματος καὶ τοῦ γράμματος τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ὥστε δὲν ἀποτελεῖ ὑπερβολὴν νὰ λεχθῇ ὅτι ἀποτελεῖ ἀσυναρτησίαν. Ὑπῆρξε δὲ σφάλμα ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ προκαλέσῃ ὑμᾶς, κύριοι καὶ ἀγαπητοὶ φίλοι τῆς πλειοψηφίας, μὲ σκοπὸν ὅπως μειώσῃ ἐμμέσως τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς πλειοψηφίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τῆς θέσεως τοιούτου ἐν τῷ νόμῳ περιορισμοῦ. Ἀλλὰ διετυπώθη καὶ μία ἄλλη θεωρία ἡ ὁποία εἶναι ἀκόμη πλέον ἀσυνάρτητος καὶ ἡ ὁποία δεικνύει, ὅτι εἰς πολλὰ σημεῖα ὡρισμένοι ἐκ τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν ἔλαβον κἂν τὸν κόπον νὰ μελετήσουν ἂν μὴ τι ἄλλο τοὐλάχιστον τὰς ἀνακοινώσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβην ἐνώπιον τοῦ Σώματος κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Διότι ὑπεστηρίχθη οὔτε ὀλίγον, οὔτε πολύ, ὅτι τίποτε ἄλλο δὲν ἐπιδιώκει διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ἡ Κυβέρνησις εἰμὴ νὰ δανεισθῇ τὰ ἀπαραίτητα χρήματα διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ προϋφιστάμενα δάνεια. Ἀντ’ αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, θὰ δώσω δύο ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν ἀπάντησιν καὶ ἀποδεικνύουν τὸ κενὸν περιεχόμενον τῆς ἐπικρίσεως αὐτῆς. Ἡ πρώτη ἀπάντησις εἶναι, ὅτι ἡ τοιαύτη ἄποψις ἀποτελεῖ πρωτοφανῆ ἀσυναρτησίαν, ὅταν ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς καλύπτῃ πλήρως τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ Δημοσίου χρέους καὶ ἐπὶ πλέον συμβάλλει ἐκ τῶν περισσευμάτων του εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζεται ἔστω καὶ πρὸς στιγμὴν ὅτι τὰ 1.500 ἑκατ. τοῦ νέου δανείου τούτου θὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου χρέους, ὅταν ἤδη τὸ δημόσιον χρέος πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ δανείου αὐτοῦ διὰ τοῦ κατατεθέντος προϋπολογισμοῦ ἐξυπηρετῆται πλήρως καὶ ἐπὶ πλέον ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς συμβάλλει κατὰ τὴν παροῦσαν μὲν χρῆσιν τοῦ 1963 διὰ 1.150 ἑκατ. εἰς πρώτην φάσιν, γνωστὸν δὲ εἶναι ὅτι ὁ ἀπολογισμὸς τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1962 συνέβαλεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων καὶ πάλιν μετὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ Δημοσίου χρέους τελικῶς διὰ 1.475 ἑκατ. ἔναντι τῶν 1.000 προβλεφθέντων. Εἶναι λοιπὸν ἀστήρικτος ἡ ἄποψις αὐτή. Ἀλλὰ καὶ τρίτη παρατήρησις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 1 καὶ ἀποτελεῖ ἐπίκρισιν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην, ὅτι ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία πρόκειται νὰ καλύψῃ τὸ δάνειον καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐπιδιώκει νὰ ἐξασκήσῃ ψυχολογικὴν πίεσιν ἐπὶ τῶν Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου καὶ ἄλλων Ταμείων, διὰ νὰ καλυφθῇ τὸ δάνειον. Καὶ ὡς λύσις διὰ τὴν ματαίωσιν τῆς ὑπονοίας αὐτῆς προετάθη τί πρᾶγμα; Νὰ καθορισθῇ εἰς τὸν νόμον ἕνα 5θήμερον περιθώριον εἰς τὸ τέλος τῆς χρονολογίας τῆς δημοσίας ἐγγραφῆς, καθ’ ὃ χρονικὸν διάστημα θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγγραφοῦν τὰ Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου. Ἡ πρότασις δὲν ἔχει βάσιν κατὰ τὴν πλέον στοιχειώδη καὶ ἁπλῆν λογικήν. Ἐὰν πράγματι ἡ Κυβέρνησις ἐπεδίωκε νὰ χρησιμοποιήσῃ αὐτὸ τὸ μέτρον, διὰ νὰ πειθαναγκάσῃ τὰ Νομικὰ Πρόσωπα εἰς τὸ νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν κάλυψιν τοῦ δανείου, κατὰ τί θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξουδετερωθῇ ἡ βλέψις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ἐτίθετο 5θήμερος προθεσμία; Ἁπλῶς τότε θὰ ἠδύνατο νὰ μείνῃ ἡ 5θήμερος προθεσμία πρὸς χρησιμοποίησιν διὰ τὴν ἀναγκαστικὴν ἐγγραφήν. Ἐνῷ, ἀντιθέτως, ὡς ἐδήλωσα προηγουμένως καὶ ὡς εἶναι τοῦτο ρητῶς διατυπωμένον καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον, τίθεται τὸ δάνειον εἰς δημοσίαν ἐγγραφήν. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιδιώκει νὰ κινητοποιήσῃ τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν. Δὲν δικαιοῦται, ὅμως, παρὰ τὴν προτεραιότητα, τὴν ὁποίαν δίδει εἰς τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν, νὰ στερήσῃ καὶ τὰ Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου τῶν προνομίων, τὰ ὁποῖα τοὺς δίδει ἡ συμμετοχὴ εἰς τὸ δάνειον τοῦτο. Διατί δηλαδὴ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποκλείσωμεν τὰ Νομικὰ Πρόσωπα αὐτά, διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἡ ὑπόνοια, ὅτι αὐτὴ ἡ συμμετοχὴ εἶναι οὐσιαστικῶς ἀναγκαστική, ὅταν εἶναι προφανὲς τὸ συμφέρον Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου νὰ συμμετάσχουν εἰς τὸ δάνειον; Διά τινα λόγον; Τὸ δάνειον ἐκδίδεται εἰς δημοσίαν ἐγγραφὴν καὶ κυκλοφορεῖ εἰς τὸ Χρηματιστήριον. Εἶναι, ἑπομένως, μετατρέψιμον ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν. Αἱ τοποθετήσεις εἰς τὸ δάνειον τοῦτο τῶν Ν.Π.Δ.Δ. θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς αὐτὰ νὰ ἀπολαμβάνουν ἕνα ἐπιτόκιον πολὺ μεγαλύτερον ἀπὸ ὅ,τι ἀπολαμβάνουν καταθέτοντες τὰ διαθέσιμά των εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Ἡ διαφορὰ ἐπιτοκίου εἶναι 2% καὶ ἐπὶ πλέον θὰ δυνηθοῦν νὰ συμμετάσχουν καὶ εἰς τὸ λαχεῖον, ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχουν τὴν τύχην αἱ ὁμολογίαι νὰ κληρωθοῦν καὶ νὰ ἐπιτύχουν λαχεῖον. Βεβαίως θὰ πρέπει κατὰ βεβαίαν προτεραιότητα ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία νὰ καλύψῃ ἐφ’ ὅσον θὰ θεωρήσῃ ὅτι εἶναι συμφέρον δι’ αὐτὴν τὸ δάνειον. Διότι δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐκδίδεται εἰς δημοσίαν ἐγγραφήν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν ἐπὶ τῇ ὑπονοίᾳ τῇ ἀστηρίκτῳ, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ χρησιμοποιήσῃ τὴν Κυβερνητικὴν ἐξουσίαν διὰ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὰ Ν.Π.Δ.Δ. νὰ συμμετάσχουν εἰς μίαν, πράγματι, ἐπωφελῆ τοποθέτησιν, νομίζω, ὅτι ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις, κύριοι συνάδελφοι, τόσον μεγάλη, ὥστε θὰ ἦτο πράγματι ἀστήρικτον νὰ τεθῇ ἐδῶ περιορισμός, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἔχῃ ἄλλο περιεχόμενον παρὰ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν νὰ καλύψῃ εἰς ὃ σημεῖον θὰ ἤθελε τὸ δάνειον ἢ νὰ περιορίσῃ ὑπερβολικὰ τὰ Ν.Π.Δ.Δ., ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν δημοσίαν ἐγγραφὴν θὰ ἤθελον νὰ καλύψουν ποσοστὸν αὐτοῦ. Τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν εἰς τὸ ἄρθρον 6 κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην—καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὴ —ἀπαντῶ εἰς σᾶς, κύριε Καψάλη— προβλέπεται ὅτι ἐὰν ὑπάρχῃ συρροὴ ὁμολογιῶν ἐκ τῶν ὁποίων κληροῦται θὰ κληροῦται μετὰ λαχνοῦ.

§147Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Δὲν ἀναφέρεται εἰς αὐτὸ ἡ παρατήρησίς μου.

§148Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐγὼ ὁμιλῶ ἐπ’ αὐτοῦ.

§149Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Μὰ ὅταν εἶναι μετὰ λαχνοῦ κλήρωσις δὲν ὑπάρχει θέμα πληρωμῆς.

§150Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐγένετο παρατήρησις ἐπὶ τῆς παραγρ. 3 τοῦ ἄρθρου 6 καὶ ἐξηγῶ ὅπου εἶναι ἀνάγκη νὰ δώσω ἐξήγησιν. Ὁμιλῶ περὶ κληρώσεως μετὰ λαχνοῦ.

§151Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Δὲν τίθεται ζήτημα.

§152Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, θὰ συμπληρωθοῦν καὶ ἄλλαι ὁμολογίαι καὶ θὰ συμπληρωθοῦν εἰς τὸ ἄρτιον, διότι ἡ διάρκεια τῶν λαχνῶν εἶναι 4ετὴς καὶ ἡ ὑπὲρ τὸ ἄρτιον κλήρωσις ἀρχίζει μετὰ ταῦτα. Τέλος ὅσον ἀφορᾷ τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἄρθρου, νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον 7 ὀρθῶς ἔχει, διότι δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ἡ διαφήμισις ἑνὸς τοιούτου δανείου εἶναι συνάρτησις τοῦ ὕψους αὐτοῦ. Ἡ ἰδία διαφήμισις θὰ γίνῃ δι’ ἕνα δάνειον 900 ἑκατομμυρίων καὶ ἡ ἰδία διαφήμισις θὰ γίνῃ δι’ ἕνα δάνειον 1.500 ἑκατομμυρίων. Καὶ ὀρθῶς, προβλέπεται τὸ ὕψος τῆς δαπάνης ταύτης εἰς 0,80.

§153Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς προηγουμένην ὁμιλίαν σας, ἐτονίσατε ὅτι, ἡ Κυβέρνησις δίδει ἀπόλυτον προτεραιότητα εἰς τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν. Πῶς τὴν ἐννοεῖτε τὴν ἀπόλυτον αὐτὴν προτεραιότητα ἐὰν δὲν προβῆτε σήμερον εἰς μίαν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν ἢ εἰς μίαν διατύπωσιν τῆς ἀποφάσεως τῆς προβλεπομένης διὰ τοῦ συζητουμένου σχεδίου νόμου ἡ ὁποία νὰ λέγῃ, ὅτι ἐὰν ἡ ἰδιωτικὴ ἀποταμίευσις καλύψῃ τὸ 100% τοῦ δανείου θὰ καλυφθῇ τοῦτο ἀπὸ τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν. Ἐὰν μείνῃ περιθώριον, τοῦτο θὰ καλυφθῇ ἀπὸ τὰ Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου. Δι’ ἡμᾶς δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ ὀρθὸς τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου.

§154Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Νομίζω ἡ δήλωσις ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ σκέψις τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἀρκετή.

§155Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς κατηγόρησεν ὡς ἀσυναρτήτους.

§156Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν κατηγόρησα κανένα.

§157Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐκ τῆς ἀσαφείας τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων προῆλθον αἱ παρατηρήσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὁ κ. Ὑπουργός, εἶπεν, ὅτι τὸ δημόσιον χρέος ἐξυπηρετεῖται ἀπὸ τὸν τακτικὸν προϋπολογισμὸν καὶ συνεπῶς κακῶς ὑπηνίχθησαν, ὅτι τὸ δάνειον θὰ διατεθῇ διὰ τὴν ἀνάγκην ταύτην. Θὰ εἶχε δίκαιον νὰ παραπονεθῇ ὁ κ. Ὑπουργός, ἐὰν ἡ διαχείρισις τῶν ἐπενδύσεων ἦτο καλή. Ἔχοντες ὅμως ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὅλαι αἱ ἐπενδύσεις γίνονται μὲ ὑπέρβασιν καὶ ὅτι δὲν γνωρίζει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία πῶς διατίθενται αἱ δι’ αὐτὰς χρηματοδοτήσεις, δι’ αὐτὸ ἐκάμαμεν ὡρισμένας παρατηρήσεις ὄχι ἀσυναρτήτους, ἀλλὰ παρατηρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐὰν ἐπηρεάσουν τὴν Κυβέρνησιν θὰ βοηθήσουν εἰς τὴν ὀρθὴν διαχείρισιν τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν γενικῶς καὶ τῶν ἐπενδύσεων εἰδικώτερον. Ταῦτα εἰς μίαν σύντομον ἀνάπτυξιν ἐπὶ τῶν ἀπόψεών του διετύπωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§159Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπὶ τῶν ἀσυναρτησιῶν, κ. Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς:

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς περὶ ἀσυναρτησιῶν, ὡρισμένας σκέψεις ἔκρινεν.

§161Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπομεν ἡμεῖς. Εἴπομεν, κ. Πρόεδρε, ὅτι καθ’ ἡμᾶς μὲ τὸν ἐσωτερικὸν δανεισμὸν θὰ ἐξυπηρετηθοῦν αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι, τὸ δημόσιον χρέος καὶ ἄλλαι καταναλωτικαὶ δαπάναι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπαντῶν εἶπεν, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς καλύπτει τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, καλύπτει τὸ δημόσιον χρέος καὶ ἔχομεν μάλιστα καὶ περίσσευμα. Ἀλλά, κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν δὲν εἴχομεν τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, δὲν εἴχομεν τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου χρέους, τὰ περισσεύματα αὐτὰ θὰ ἦσαν πολλαπλάσια. Ἐὰν δὲν ἐγένοντο αὐταὶ αἱ ἀφαιμάξεις, θὰ ἠμποροῦσε τὸ Κράτος νὰ εἰσπράξῃ περισσότερα. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἰδικαί μας σκέψεις καὶ δὲν βλέπω ποὺ εἶναι αἱ ἀσυναρτησίαι. Ὡς πρὸς τὴν πρότασίν μου περὶ συστάσεως ἑνὸς Ταμείου διὰ τὴν προικοδότησιν τῆς οἰκονομίας μας, θὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι τυπικῶς δὲν συνδέεται μὲ τὸ προκείμενον νομοθέτημα. Οὐσιαστικῶς ὅμως, ὅταν ἔρχεται κατ’ ἐπανάληψιν ἡ Κυβέρνησις καὶ ζητεῖ ἐσωτερικὸν δανεισμὸν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν προγράμματος ἐπενδύσεων, τότε θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι θὰ πρέπει ἐκ προοιμίων νὰ δεσμεύηται ἡ Κυβέρνησις ὡς πρὸς τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον θὰ διαθέσῃ τὸ προϊὸν τοῦ δανεισμοῦ.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7;

§163ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 7, ἐγένετο δεκτόν. Δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου;

§165ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς κατ’ ἄρθρον αʹ συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συνομολογήσεως Λαχειοφόρου Ἐσωτερικοῦ Δανείου Οἰκονομικῆς Ἀναπτύξεως δραχμῶν 1.500.000.000 ἐξοφλουμένου χρεωλυτικῶς ὑπὲρ τὸ ἄρτιον». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§167ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 1.45′ π.μ.)