1963.02.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 56η

Τετάρτη 27 Φεβρουαρίου 1963

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται προσωρινῶς ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Γαληνός, ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἑξῆς δήλωσιν τοῦ βουλευτοῦ Ἀχαΐας κ. Α. Φωτήλα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Φεβρουαρίου 1963 Πρὸς Τὸν ἀξιότιμον κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Κύριε Πρόεδρε, Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω πρὸς Ὑμᾶς, ὅτι προσχωρῶ εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου.

Μετ’ ἐξαιρέτου τιμῆς

ΑΣΗΜΑΚΗΣ Α. ΦΩΤΗΛΑΣ

Βουλευτὴς Ἀχαΐας (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἑδωλίων τοῦ Κέντρου). Ἐπίσης, κ. βουλευταί, θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν κατάθεσιν, ἴσως, δύο δεκάδων νομοσχεδίων, τῶν ὁποίων τὰ πλεῖστα ἀφοροῦν κυρώσεις συμφωνιῶν, τὰς ὁποίας ἔχει ὑπογράψει ἡ Ἑλλὰς μετ’ ἄλλων χωρῶν καὶ αἱ ὁποῖαι, δὲν ἔχουν κυρωθῆ εἰσέτι ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ μᾶς ἐγένοντο, μάλιστα, καὶ παραστάσεις, διὰ τὴν βραδύτητα αὐτήν. Ὁ κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν (Κ. Ν. 4952) 1931) περὶ ὁρίου ἡλικίας ὑπαλλήλων εἰδικῶν θέσεων». Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), Α. Πρωτοπαπαδάκης (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καὶ Π. Πιπινέλης (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Παρισίοις ὑπογραφείσης τὴν 21ην Σεπτεμβρίου 1960 Πολυμελοῦς Συμφωνίας περὶ ἀμοιβαίας διαφυλάξεως τοῦ ἀπορρήτου τῶν ἐφευρέσεων τῶν ἀφορωσῶν τὴν ἄμυναν καὶ αἵτινες ἔχουν ἀποτελέσει ἀντικείμενον αἰτήσεων διπλώματος εὑρεσιτεχνίας». Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Γ. Κασιμάτης (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων), καταθέτουσι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως Μορφωτικῆς Συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Οὐραγουάης», καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως συμβάσεως, περὶ ἱδρύσεως Διεθνοῦς Κέντρου ὑπολογισμοῦ». Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), Γ. Κασιμάτης (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων) καὶ Σ. Θεοτόκης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 146)1959 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ μισθώσεως Οἰκοτροφείου διὰ τὴν στέγασιν Κυπρίων ὑποτρόφων». Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ὁμοσπονδιακῆς Δημοκρατίας τῆς Γερμανίας Συμβάσεως περὶ ἀμοιβαίας ἀναγνωρίσεως καὶ ἐκτελέσεως δικαστικῶν ἀποφάσεων κ.λ.π.». Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καὶ Δ. Ἀλιπράντης (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 693 ἀπὸ 28 Ἰουλίου 1960 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀφορώσης εἰς τὸν τρόπον μεταβιβάσεως εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον τῶν ἐν Δωδεκανήσῳ Ἀκινήτων Ἰταλῶν ὑπηκόων». Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Σ. Θεοτόκης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Σουηδίας συμβάσεως περὶ ἀποφυγῆς διπλῆς φορολογίας καὶ ἀποτροπῆς τῆς φοροδιαφυγῆς». 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἑλβετικῆς Ὁμοσπονδίας συμφωνίας περὶ ἀποφυγῆς τῆς διπλῆς φορολογίας εἰσοδημάτων προερχομένων ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως πλοίων ἢ ἀεροσκαφῶν». 3) «Περὶ κυρώσεως πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ συμμετοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ὁμολογιακὸν δάνειον Ἡνωμένων Ἐθνῶν». 4) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 835) 1952 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀφορώσης εἰς τὴν παραχώρησιν τῆς χρήσεως εἰς τὴν ἐνταῦθα Γερμανικὴν Πρεσβείαν τέως γερμανικοῦ οἰκήματος» καὶ 5) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 827) 1952 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀφορώσης εἰς τὴν καταβολὴν ἐξόδων φυλάξεως ποταμοπλοίων Δουνάβεως Ἑλλήνων πλοιοκτητῶν». Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), Π. Πιπινέλης (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου) καὶ Σ. Θεοτόκης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς ἐμπορικῆς συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Μεξικοῦ». 2) «Περὶ κυρώσεως Ἐμπορικῆς Συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰρὰκ» καὶ 3) «Περὶ κυρώσεως Πρωτοκόλλου μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας διὰ τὴν ἐξαγωγὴν οἴνων». Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Δ. Βρανόπουλος (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰθιοπίας συμπληρωματικῶν συμφωνιῶν, περὶ ἀεροπορικῶν μεταφορῶν, τῶν ἐτῶν 1959 καὶ 1961». Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), Δ. Βρανόπουλος (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν) καὶ Σ. Θεοτόκης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ρουμανίας Συμφωνίας περὶ τακτικῶν ἐμπορικῶν ἀεροπορικῶν μεταφορῶν». 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αὐστρίας συμφωνίας, περὶ τακτικῶν ἐμπορικῶν ἀεροπορικῶν μεταφορῶν» καὶ 3) «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Κύπρου Συμφωνίας περὶ τακτικῶν ἐμπορικῶν ἀεροπορικῶν μεταφορῶν». Οἱ κ.κ. Σ. Κούνδουρος (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης), Π. Πιπινέλης (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου) καὶ Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐφευρέσεων ἀφορωσῶν τὴν ἐθνικὴν Ἄμυναν τῆς Χώρας καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2527)1920 «περὶ διπλωμάτων εὑρεσιτεχνίας». Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἅπαντα τὰ σχέδια νόμων θὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ θὰ λάβετε λεπτομερῶς γνῶσιν. Ἔχω τὴν γνώμην, μάλιστα, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ κάμωμεν μίαν συνεδρίασιν μίαν ἡμέραν, διὰ νὰ τὰς κυρώσωμεν. Αἱ περισσότεραι ἐξ αὐτῶν, σημειώσατε, εἶναι τυπικαί. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§5Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Δερτιλῆς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Δ. τῆς 14.11.1956 «περὶ ἀναπροσαρμογῆς τῶν ἰσολογισμῶν τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν», τῆς ὑπ’ ἀριθ. 46652)2997 τῆς 3.12.1956 κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορίου καὶ τοῦ Β. Δ. τῆς 14.9.1957 «περὶ προσαρμογῆς τῶν ἰσολογισμῶν τῶν ἑταιρειῶν μὲ κεφάλαιον εἰς ξένον νόμισμα». Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Λ. Σαραφιανός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Χαλκιδικῆς, αἰτουμένου τὴν αὔξησιν τῶν κυκλοφορούντων ἐν τῷ Νομῷ λεωφορείων καὶ ἀγοραίων αὐτοκινήτων. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Φρεατοτεχνιτῶν Βόλου, αἰτουμένων τὴν ἀποζημίωσίν των, λόγῳ ἐκτοπίσεως ἐπαγγέλματός των. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Κ. Μαρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐπαγγελματιῶν Ἐκπαιδευτῶν Ὁδηγῶν Αὐτοκινήτων Ἑλλάδος, διαμαρτυρομένης κατὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 41)1962 Ἀστυνομικῆς Διατάξεως τοῦ Ἀνωτέρου Διοικητοῦ Χωροφυλακῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Δ. Πατέρας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἰδιωτικῶν Φορτηγῶν Αὐτοκινήτων Δημοσίας Χρήσεως Χίου, διαμαρτυρομένου κατὰ τῆς τοποθετήσεως εἰς Χῖον ἐξ ἄλλων περιφερειῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων Δημοσίας Χρήσεως. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν Καθηγητῶν Φυσικομαθηματικῶν περιφερείας Χαλκίδος, διαμαρτυρομένων διὰ μελετώμενα μέτρα Ὑπουργείου Παιδείας, ἀποσκοποῦντα εἰς τὸν ὑποβιβασμὸν τῆς ἐπιστημονικῆς στάθμης τῆς νεολαίας, ἐπὶ ἐθνικῇ ζημίᾳ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Κ. Βοβολίνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Πανελληνίου Συνδέσμου Ἀναποκαταστάτων Ἐπαγγελματιῶν Αὐτοκινητιστῶν ἰδιωτικῶν ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων Ι.Χ. κλπ., αἰτουμένων ἀναστολὴν τῶν νόμων 1795)1951 καὶ 3216)1955 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ι. Γιαννόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ν. Σπηλιοπούλου καὶ Χρ. Μυλωπούλου, κατοίκων Πύργου–Ἠλείας, αἰτουμένων συμπλήρωσιν νόμου «περὶ εἰσπράξεως Δημοσίων ἐσόδων». Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν γονέων καὶ κηδεμόνων μαθητῶν Σχολείων Κύμης, αἰτουμένων εὐμενῆ ἀποδοχὴν αἰτημάτων ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Θ. Δεσύλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κορακιάνας καὶ Ἁγ. Μάρκου Κερκύρας, αἰτουμένων τὴν ἐπισκευὴν τοῦ μικροῦ κυματοθραύστου λιμένος Ὕψους κλπ. ἀπαραιτήτου καὶ μοναδικοῦ διὰ τὴν προστασίαν τῶν σκαφῶν, ἅτινα ἐξυπηρετοῦν τὰς ἐμπορικὰς καὶ τουριστικὰς ἀνάγκας τῆς περιφερείας. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν διαχειριστῶν μονοπωλείων Εὐβοίας καὶ Βοιωτίας, αἰτουμένων ἐπικύρωσιν ὑπὸ Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Ἐργασίας ἀποφάσεως Δευτεροβαθμίου Διαιτητικοῦ Δικαστηρίου περὶ βελτιώσεως τῶν ἀποδοχῶν των. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Στεργίου, Α. Γιάννου καὶ Γ. Αὐγερόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν μελῶν τοῦ Συνδικάτου Τεχνικῶν Ζαχαροπλαστῶν Ἀθηνῶν, διαμαρτυρομένων κατὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν ἐργατικοῦ νομοσχεδίου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Στεργίου καὶ Μ. Σβώλου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου ἐργατικοῦ προσωπικοῦ βιομηχανιῶν πλαστικῶν ὑλῶν καὶ συναφῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Περιχώρων, αἰτουμένων αὔξησιν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Γ. Λαμπράκης, Ε. Μπενᾶ καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Μηχανοξυλουργῶν Πειραιῶς, αἰτουμένου ἀπόλυσιν πολιτικῶν κρατουμένων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Κ. Χριστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Σουλτανοπαραγωγῶν Βόχας Κορινθίας, αἰτουμένων τὴν ρύθμισιν τῶν χρεῶν των πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Τσαρουχᾶς, Ε. Μπενᾶ καὶ Δ. Κελτεμλίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Παναγίας Θάσου, αἰτουμένου διαπίστωσιν ζημιῶν προξενηθεισῶν ἐκ παγετοῦ καὶ ἀνεμοθυέλλης εἰς ἐλαιόδενδρα τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ψήφισμα συγκεντρώσεως 17.2.1963 τοῦ Ὁμοσπονδιακοῦ Ὀργανισμοῦ Παλαιῶν Πολεμιστῶν Ἑλλάδος, αἰτουμένου ἐπίλυσιν 12 ἐπειγόντων αὐτοῦ αἰτημάτων. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Γιάννου, Α. Φωτήλας, Γ. Λαμπράκης καὶ Σ. Ἡλιόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν οἰκοδομικῶν ὀργανώσεων Πατρῶν, αἰτουμένων ἐπιδότησιν ἀνέργων κλπ. Ἀπαντήσεις τῶν διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων τῶν κ.κ. βουλευτῶν. Ι) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Μ. Σβώλου, Γ. Στεργίου, Ν. Τσόχα καὶ Δ. Κελτεμλίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 454)10.1.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1204)5.1.63 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Μ. Σβώλου, Ν. Τσόχα καὶ Δ. Κελτεμλίδη, ἐν σχέσει μὲ στοιχεῖα ἀφορῶντα εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ παρὰ τῷ Ο.Α.Α.Α. λειτουργοῦντος λογαριασμοῦ Στρατεύσεως καὶ ἐν συνεχείᾳ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4279)992)2.1.63 ἡμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: 1. Τὰ τῆς ἐπιδοτήσεως τῶν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ ὑπηρετούντων ἐφέδρων διέπονται ὑπὸ τοῦ Ν. 2054)1952, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 34 Ν.Δ. 2961)1954. Ἐφ’ ὅσον δὲ ἀπὸ τοῦ τελευταίου τούτου Ν.Δ., ἤτοι ἀπὸ τοῦ ἔτους 1954 οὐδεμία μεταβολὴ ἐπῆλθεν εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν, οἱ στρατευόμενοι μισθωτοὶ καθιστάμενοι ἔφεδροι ἐπιδοτοῦνται ὑπὸ τοῦ παρὰ τῷ Ο.Α.Α.Α. εἰδικοῦ λογαριασμοῦ ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις, αἵτινες ἀπὸ τοῦ ἔτους τούτου, ἔχουν θεσπισθῆ. Περαιτέρω δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἀπὸ τοῦ ἔτους 1957 ὁ αὐτὸς εἰδικὸς λογαριασμὸς ἐπεβαρύνθη δυνάμει τοῦ Νόμου 3665)1957 διὰ τῆς οἰκονομικῆς καλύψεως τοῦ διὰ τοῦ τελευταίου τούτου νόμου συσταθέντος θεσμοῦ τῶν ὑποτροφιῶν νέων ἐργαζομένων καὶ τέκνων ἐργαζομένων φοιτώντων εἰς Ἀνωτάτας Τεχνικὰς κυρίως Σχολάς. 2. Οὕτω ἡ κίνησις τοῦ ἐν λόγῳ εἰδικοῦ Λογαριασμοῦ τόσον ἀπὸ ἀπόψεως ἐσόδων καὶ ἐξόδων, ὅσον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμοῦ δικαιούχων, παροχῶν κατὰ κατηγορίαν ἐμφανίζεται εἰς τὸν κατωτέρω πίνακα:

Ἐκ τῶν ἀνωτέρω συνάγεται ὅτι ἡ διαχείρισις τοῦ περὶ οὗ πρόκειται κλάδου κατέλιπε πλεόνασμα δραχ. 514.833.803. Ἐξ αὐτῶν ἔχουν μεταφερθῆ δυνάμει πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὡς κάτωθι:

4. Τὰ ἀντίστοιχα δεδομένα διὰ τὸ ἔτος 1962 (μέχρι 31

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Παπαδημητρίου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1890)31.1.63 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1398)1963 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου, ὡς πρὸς τὴν ἀσφάλισιν τῶν ἁμαξοκαρραγωγέων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν τὰ ἀκόλουθα: α) Συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Καταστατικοῦ τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Ἑλλάδος, οἱ ἰδιοκτῆται δύο τοὐλάχιστον κάρρων, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐφωδιασμένοι διὰ τῆς σχετικῆς ἀδείας ἀσκήσεως ἐπαγγέλματος, ἀσφαλίζονται ὑποχρεωτικῶς εἰς τὸ Τ.Ε.Β.Ε. καὶ ὡς ἐκ τούτου δικαιοῦνται συντάξεως, ἐὰν πληροῦν καὶ τὰς ὑπὸ τῆς νομοθεσίας τοῦ ΤΕΒΕ ἀπαιτουμένας λοιπὰς προϋποθέσεις. β) Ὡσαύτως διὰ τῶν διατάξεων τῆς ὑπ’ ἀριθ. 28899) 1.297)28.8.60 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐργασίας (ΦΕΚ τεῦχος Βʹ ἀριθ. φ. 370)17.8.60) «περὶ τρόπου ἀσφαλίσεως εἰς τὸ ΙΚΑ αὐτοτελῶς ἐργαζομένων καὶ ἐνίων κατηγοριῶν προσώπων ἐκ τῶν παρεχομένων ἐργασίαν πρὸς μὴ σταθερὸν ἐργοδότην ἢ πρὸς πλείονας ἐργοδότας, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰς τοιαύτας τῆς ὑπ’ ἀριθ. 78804)1840)13. 12.1960 ἀποφάσεως (ΦΕΚ τεῦχος Βʹ ἀριθ. φ. 510)27.12. 1960) προβλέπεται ἡ ἀσφάλισις εἰς τὸ ΙΚΑ μεταξὺ ἄλλων κατηγοριῶν προσώπων αὐτοτελῶς ἐργαζομένων καὶ τῶν ἁμαξοκαρραγωγέων. Διὰ τοὺς οὕτω ὑπαγομένους εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ ΙΚΑ ἁμαξοκαρραγωγεῖς ἐφαρμόζεται ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5 παρ. 5 τοῦ Ν.Δ. 4104)1960, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει παρέλθῃ πενταετία ἀπὸ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς ἀσφαλίσεως εἰς κατὰ περιοχὴν ἢ ἐπαγγελματικὴν κατηγορίαν πρόσωπα τὸ πρῶτον ὑπαχθέντα εἴς τινα ἀσφάλισιν ἐν τῇ περιοχῇ ἢ ἐπαγγελματικῇ ταύτῃ κατηγορίᾳ δικαιοῦνται μειωμένης συντάξεως παρὰ τοῦ ΙΚΑ, ἐπραγματοποίησαν χιλίας (1.000) τοὐλάχιστον ἡμέρας ἐργασίας καὶ τὰς λοιπὰς ὑπὸ τῆς νομοθεσίας τοῦ ΙΚΑ ἀπαιτουμένας προϋποθέσεις. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω σαφῶς συνάγεται ὅτι τὸ περὶ οὗ ἡ ἐρώτησις θέμα, ἔχει ἤδη ἀντιμετωπισθῆ ὑπὸ τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου, ἡ τυχὸν δὲ μὴ συνταξιοδότησις τοῦ ἐν τῇ ἐρωτήσει ὀνομαστικῶς ἀναφερομένου, θὰ ὀφείλεται ἀσφαλῶς εἰς μὴ πλήρωσιν ὑπὸ τούτου τῶν ὑπὸ τῆς κειμένης νομοθεσίας ἀπαιτουμένων προϋποθέσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη, Λ. Κύρκου καὶ Ε. Μπενᾶ. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2010)2.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1443)30.1.63 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη, Λ. Κύρκου καὶ Ε. Μπενᾶ ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἐκ τῆς τεχνολογικῆς ἀνεργίας πληγέντων Σαγματοποιῶν, Πεταλωτῶν καὶ Καρροποιῶν Νομοῦ Χανίων, ὡς καὶ τῶν πληγέντων ἐκ τῆς αὐτῆς αἰτίας λοιπῶν ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Τὸ θέμα τῶν ἐκ τῆς τεχνολογικῆς ἀνεργίας πληγέντων καὶ πληττομένων ἐν γένει μισθωτῶν ἔχει προκαλέσει ἀπὸ πολλοῦ τὸ ἀμέριστον ἐνδιαφέρον τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, πλὴν ἡ ἀλματώδης μεταπολεμικὴ μηχανικὴ πρόοδος ἔπληξε πλείστας κατηγορίας μισθωτῶν, ἀντιστοίχως δὲ ἐδημιούργησε νέας εὐκαιρίας ἀπασχολήσεως εἰς ἕτερα ἐπαγγέλματα. Ἑκάστην παρουσιαζομένην περίπτωσιν τὸ Ὑπουργεῖον ἐξετάζει ἐπισταμένως, ἵνα δώσῃ τὴν καλυτέραν λύσιν καθ’ ὅσον ἡ ἰδία ἡ τεχνικὴ πρόοδος ἐκτὸς τοῦ ὅτι θὰ ἦτο ἀνέφικτον νὰ ἀναχαιτισθῇ, εἶναι καὶ ἀνεπίτρεπτον ἐκ λόγων γενικωτέρου συμφέροντος. Ἐκ τούτου ἔχει καταλήξει εἰς τὴν γνώμην ὅτι ἡ λύσις τοῦ προβλήματος δέον νὰ ἐπιδιωχθῇ διὰ τοῦ προσανατολισμοῦ τῶν πληττομένων πρὸς νέα ἐπαγγέλματα καὶ διὰ τῆς ἐξευρέσεως τρόπου τινὸς ἐξυπηρετήσεως τῶν ὑπερηλίκων, τῶν μὴ δυναμένων νὰ ἔχουν νέον ἐπαγγελματικὸν προσανατολισμόν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 1922)31.1.63 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1430 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν, ὅτι ἡ προτεινομένη διὰ τῆς ἐρωτήσεως μέθοδος λύσεως τοῦ προβλήματος τῆς ἀνεργίας, διὰ τῆς ἐθελουσίας ἐξόδου τῶν ἐργαζομένων καὶ ἠσφαλισμένων εἰς τὸ ΙΚΑ, ἀσχέτως πρὸς τὰς βασικάς, ἀπὸ θεωρητικῆς ἀπόψεως, ἀντιρρήσεις, τὰς ὁποίας προκαλεῖ, εἶναι προφανές, ὅτι φαίνεται μὴ λαμβάνουσα ἐπαρκῶς ὑπ’ ὄψιν τὴν πραγματικότητα. Διότι αὐτὴ σημαίνει ἐν τῇ πραγματικότητι ἐπιβάρυνσιν τῆς οἰκονομίας, τῆς ὁποίας τὴν ἔκτασιν εἶναι δυνατὸν νὰ συλλάβῃ τις. Ἀρκεῖ νὰ σημειωθῇ, ἐνδεικτικῶς, ὅτι μόνον ἀπὸ πλευρᾶς ΙΚΑ μία μείωσις τοῦ ὁρίου ἡλικίας πρὸς συνταξιοδότησιν κατὰ 1 ἔτος μόνον, ἐπιβάλλει αὔξησιν τοῦ ἀσφαλίστρου κατὰ 1% ἐπὶ τοῦ μισθολογίου τοῦ συνόλου τῶν 750.000 ἠσφαλισμένων τοῦ ΙΚΑ καὶ αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συνταξιούχων, πέραν τῆς φυσιολογικῆς τοιαύτης, κατὰ 8.000 ἐτησίως. Τὰ ἀνωτέρω καὶ μόνον εἶναι ἀρκετὰ διὰ νὰ καταδείξουν τὶ ἐν τῇ πραγματικότητι σημαίνει ἡ ἐν τῇ ἐρωτήσει πρότασις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Ἀναγνωστοπούλου καὶ Ν. Ζορμπᾶ. Ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2406)27.1.63 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1490 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Ἀναγνωστοπούλου καὶ Ν. Ζορμπᾶ, ἐν σχέσει μὲ αἴτημα ἀποζημιωθέντων φορτοεκφορτωτῶν Λιμένος καὶ Ξηρᾶς Μεσολογγίου, περὶ καταβολῆς αὐτοῖς καὶ ἑτέρας ἀποζημιώσεως ἐκ τοῦ Κ.Α.Φ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ἐπειδὴ διεπιστώθη οἰκονομικὴ ἀδυναμία τῶν κατὰ τόπους ΚΑΦ νὰ συνεχίσωσι τὴν καταβολὴν περιοδικῆς παροχῆς (μηνιαῖον βοήθημα) εἰς τοὺς εἰς αὐτὰ ὑπαγομένους φορτοεκφορτωτὰς τοὺς ἐξερχομένους τοῦ ἐπαγγέλματος, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1957 ἐλήφθη γενικὸν μέτρον, κατ’ ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Ν. Διατάγματος 1254)1949, μετατροπῆς τῆς τοιαύτης περιοδικῆς παροχῆς, εἰς ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσιν. Οὕτω τῇ προτάσει τῆς Διοικήσεως, τοῦ ΚΑΦ Μεσολογγίου μετετράπη τὸ ἔτος 1957 ἡ παρεχομένη ὑπὸ τοῦ ἐν λόγῳ κεφαλαίου μέχρι τοῦ ἔτους τούτου περιοδικὴ παροχή, διότι διεπιστώθη παρὰ τῆς διοικήσεως αὐτοῦ πλήρης οἰκονομικὴ ἀδυναμία συνεχίσεώς της, ἐνισχυθέντος πρὸς τοῦτο τοῦ ΚΑΦ τούτου τῇ ἐπεμβάσει τοῦ Ὑπουργείου, ἐξ ἑτέρου Ὀργανισμοῦ, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ἀπαιτουμένης δαπάνης καταβολῆς τῶν ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημιώσεων, τὰ ποσὰ τῶν ὁποίων ὡς πρὸς τοὺς ἐργάτας τούτους διεκυμάνθησαν μεταξὺ 4.000–10.000, ἀναλόγως τοῦ μέχρι τῆς διακοπῆς τῆς περιοδικῆς παροχῆς εἰσπραχθέντος παρ’ ἑκάστου χρηματικοῦ ποσοῦ τοιαύτης παροχῆς. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω οὔτε ἐπάνοδος τῶν ἀπομακρυνθέντων καὶ ἀποζημιωθέντων τούτων ἐργατῶν εἰς τὴν ἐργασίαν εἶναι ἐπιτρεπτὴ ἐφ’ ὅσον μάλιστα οἱ πλεῖστοι τούτων ἀπεμακρύνθησαν λόγῳ ἀνικανότητος ἢ γήρατος, οὔτε καταβολὴ καὶ ἑτέρας ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἐργάτας τούτου δικαιολογεῖται καθ’ ὅσον τοῦτο θὰ ἀπέβαινεν εἰς βάρος τῶν ἐν ἐνεργείᾳ φορτοεκφορτωτῶν, οἵτινες εἰς περίπτωσιν ἐπελεύσεως ὁμοίου κινδύνου δὲν ἐτύγχανον τῆς σήμερον προβλεπομένης παροχῆς ἐλλείψει τῶν ἀπαραιτήτων οἰκονομικῶν μέσων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Δεκεμβρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Αὐγεροπούλου, Λ. Κύρκου, Α. Μπριλλάκη καὶ Μ. Σβώλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1901)31)1963 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1409)29.1.63 ἐρωτήσεων τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Αὐγεροπούλου κλπ. πρὸς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Ἐξωτερικῶν, Ἐσωτερικῶν καὶ ἡμᾶς καὶ μολονότι τὰ ἐν αὐτῇ ἀναφερόμενα εἶναι ἀόριστα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: 1) Ἐπὶ τοῦ πρώτου τῶν θιγομένων διὰ τῆς ἀνωτέρω ἐρωτήσεως ζητημάτων περὶ τοῦ ὑπαλλήλου τοῦ Ἑλληνικοῦ Προξενείου Σαρλερουὰ ἁρμόδιον τυγχάνει τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν. 2) Μετὰ τὴν ἐπανάληψιν ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους ζητήσεων καὶ ἀποστολῶν ἐργατῶν πρὸς ἀπασχόλησιν εἰς τὰ ἐν Βελγίῳ λόγῳ τῆς σημειωθείσης ἀπροθυμίας ἐνδιαφερομένων καὶ κυρίως πρὸς διευκόλυνσιν τῆς μετακινήσεως συγγενῶν κλπ. τῶν ἐργαζομένων ἤδη εἰς τὰ ἐν λόγῳ ἀνθρακωρυχεῖα, ἐπετράπη ἡ δι’ ὀνομαστικῶν προσκλήσεων προώθησις ἐργατῶν, βάσει τῆς ἐν ἰσχύϊ Ἑλληνοβελγικῆς Συμβάσεως τῆς 12.7.1957. Οἱ οὕτω ὀνομαστικῶς καλούμενοι ὡς καὶ ἅπαντες οἱ μετακινούμενοι εἰς τὴν ἐν λόγῳ Χώραν Ἕλληνες ἐργάται, ὑπογράφουν, πρὸ τῆς ἐξ Ἑλλάδος ἀναχωρήσεώς των ἀτομικὰ συμβόλαια ἐργασίας, δι’ ὧν ἐξασφαλίζονται οἱ ἐν γένει ὅροι ἐργασίας, ἀμοιβῆς, ἀσφαλίσεως, διαμονῆς κλπ. τούτων, κατὰ τὰ ὑπὸ τῆς Ἑλληνοβελγικῆς Συμβάσεως προβλεπόμενα, ἅτινα καὶ θεωροῦνται ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου τούτου. Οὕτω ἀποκλείεται πᾶσα περίπτωσις ἐκμεταλλεύσεως ἢ παροχῆς ἐργασίας ὑπὸ δυσμενεστέρους κλπ. ὅρους διὰ τοὺς ὀνομαστικῶς καλουμένους ἐργάτας, δι’ οὓς ἀντιθέτως, κατὰ τ’ ἀνωτέρω, ἐξασφαλίζεται ἡ αὐτὴ μεταχείρισις πρὸς ὅλους ἐν γένει τοὺς προοριζομένους διὰ τὰ Βελγικὰ ἀνθρακωρυχεῖα. 3) Εὐθύς, ὡς περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου ἡ περίπτωσις ἐκμεταλλεύσεως ἐνίων ἐκ τῶν ἐν Βελγίῳ ἐργαζομένων, ὑπὸ ἀνευθύνων προσώπων, μεσολαβούντων διὰ τήν, μετὰ τὴν εἰς Βέλγιον μετάβασίν των, τοποθέτησίν των εἰς γερμανικὰς ἢ ὁλλανδικὰς κλπ. ἐπιχειρήσεις, προέβη εἰς τὰς ἐνδεδειγμένας ἐνεργείας, ἀποστεῖλαν καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 101049)14333)12.1.63 ἔγγραφον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν. Διὰ τοῦ ἐν λόγῳ ἐγγράφου ἐζητήθη ἡ μὴ χορήγησις ἐπεκτάσεως ἰσχύος τοῦ διαβατηρίου τῶν ἐν λόγῳ Ἑλλήνων ἐργατῶν, ὑπὸ τῶν ἐν Βελγίῳ Ἑλληνικῶν Προξενείων, δι’ ἑτέρας Χώρας, ἐφ’ ὅσον διάστημα ὑφίσταται ἡ διὰ τοῦ συμβολαίου ἐργασίας δέσμευσις, ὥστε νὰ τηροῦνται αἱ ἑκατέρωθεν ὑποχρεώσεις καὶ νὰ μὴ παρέχεται εὐχέρεια ὅπως πίπτουν οὗτοι θύματα πρακτόρων διὰ τῆς μεθόδου ἀποστολῆς των πρὸς ἐργασίαν εἰς ἄλλας Χώρας τῆς Εὐρώπης (Γερμανίαν, Ἑλβετίαν κλπ.). Τέλος, ὁσάκις κατηγγέλθησαν ἡμῖν ἢ ἁπλῶς ἐγένοντο ἀντιληπταὶ περιπτώσεις παρανόμου μεσολαβήσεως δι’ ἀποστολὴν ἐργατῶν μας εἰς τὸν Εὐρωπαϊκὸν Χῶρον, παρεπέμφθησαν αὗται εἰς τὰς ἁρμοδίας Εἰσαγγελικὰς Ἀρχάς, διὰ τὴν κατὰ νόμον δίωξιν τῶν ὑπευθύνων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2392)7.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1476)1963 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου, ἀφορώσης τὴν διεύρυνσιν τοῦ κύκλου, τῶν εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ Ταμείου Συντάξεων καὶ Προνοίας Προσωπικοῦ Γεωργικῶν Συνεταιριστικῶν Ὀργανώσεων ὑπαγομένων προσώπων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν ὅτι ἡ περὶ ἧς ἡ ἐρώτησις τροπολογία, κατετέθη ἤδη ὑπὸ πολλῶν βουλευτῶν καὶ διενεμήθη ὡς τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 38 τοῦ συζητουμένου εἰς τὴν Βουλὴν σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων α) τοῦ Ν. 3239)1955 κλπ.». Διὰ τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν ἤθελε καταστῆ δυνατὴ ἡ συζήτησις τροπολογιῶν ἐπὶ θεμάτων ἀσχέτων πρὸς ἐκεῖνα, ἅτινα διαλαμβάνει τὸ νομοσχέδιον, ἔχομεν ἤδη ἐπιληφθῆ τῆς συγκεντρώσεως σχετικῶν πρὸς τὴν τροπολογίαν στοιχείων, ἵνα βάσει τούτων διεξαχθῆ ἡ τυχὸν γενησομένη συζήτησις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ηʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Παπακωνσταντίνου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1288)1963 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Παπακωνσταντίνου περὶ τοῦ ἐν περιλήψει θέματος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι καθ’ ἃ ἀνέφερεν ἡμῖν τὸ Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Ἑλλάδος παρὰ τῶν ἰατρῶν κ.κ. Γ. Βλαμίδη, Γ. Παπαναστασίου καὶ Σπ. Παπαχαραλάμπους, ὑπεβλήθησαν αἰτήσεις διὰ τὴν κατάληψιν τῆς θέσεως τοῦ ἐλεγκτοῦ ἰατροῦ Γραφείου Ἀσθενείας ΤΕΒΕ Γρεβενῶν πλὴν ὅμως οὐδεὶς ἐκ τούτων ὑπέβαλε τὴν ἀπαιτουμένην βεβαίωσιν τοῦ οἰκείου Ἰατρικοῦ Συλλόγου, ἐὰν δύνανται κατὰ νόμον νὰ καταλάβωσι τὴν θέσιν ταύτην, ἕνεκα τούτου δὲν κατέστη μέχρι σήμερον δυνατὴ ἡ πλήρωσις τῆς θέσεως ταύτης. Πρὸς τούτοις, γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι παρὰ τοῦ ὡς ἄνω Ὀργανισμοῦ, παρέχεται ἐπὶ τοῦ παρόντος, μόνον νοσοκομειακὴ περίθαλψις καὶ οὐχὶ ἰατροφαρμακευτικὴ τοιαύτη οἴκοι ἢ εἰς ἰατρεῖα. Μέχρι τῆς τοποθετήσεως ἐλεγκτοῦ ἰατροῦ εἰς τὸ ὡς ἄνω Γραφεῖον Ἀσθενείας, οἱ ἀσθενεῖς ἠσφαλισμένοι καὶ συνταξιοῦχοι τῆς πόλεως ταύτης, ἐπὶ ἐκτάκτων περιστατικῶν δύνανται νὰ εἰσέρχωνται πρὸς νοσηλείαν εἰς τὰ ἐκεῖ θεραπευτήρια, ἐπιβαρυνομένου τοῦ Ταμείου μὲ τὰ νοσήλειά των συμφώνως πρὸς τὴν παρ. 9 τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 81)1962 Β. Δ)τος «περὶ νοσοκομειακῆς περιθάλψεως ἄνευ παρεμβάσεως ἐλεγκτοῦ ἰατροῦ». Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

θʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μπακατσέλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1912)31.1.1963 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡ κατατεθεῖσα ὑμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μπακατσέλου σχετικῶς μὲ τὴν δυνατότητα ἐκτελέσεως τῶν ἐν αὐτῇ ἀναφερομένων συμπληρωματικῶν ἐργασιῶν εἰς τὰς ἐργατικὰς κατοικίας τοῦ συνοικισμοῦ Βότση Θεσσαλονίκης, ἔχομεν τὴν τιμήν, ἐν συνεχείᾳ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12596)998)9.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν τὰ κάτωθι: Ὡς ἀνέφερεν ἡμῖν ὁ Ὀργανισμὸς Ἐργατικῆς κατοικίας διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1175)6.2.63 ἀναφορᾶς του ἐκ τῶν ἐν τῇ ἐρωτήσει αἰτημάτων, μόνον τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὴν ἐπίστρωσιν διὰ μονωτικοῦ ὑλικοῦ τῶν βορεινῶν πλευρῶν τῶν κατοικιῶν ἀπεδέχθη τὸ Δ. Σ. αὐτοῦ, πλὴν ὅμως τὴν ἐργασίαν ταύτην θέλει ἐκτελέσει κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας. Τὰ λοιπὰ αἰτήματα κρίνονται, τὰ μὲν ἀφορῶντα εἰς τὴν ἐπίστρωσιν τῶν ὑπνοδωματίων διὰ ξυλείαν δαπέδων καὶ εἰς τὴν τοποθέτησιν ὑαλοπινάκων εἰς τὰ διάτρητα τοιχώματα ἐπὶ τῶν κλιμακοστασίων, ὡς μὴ ἀναγκαῖα καὶ σκόπιμα καὶ ὡς τοιαῦτα οὐδέποτε ἐκτελοῦνται ὑπὸ τοῦ ΟΕΚ, τὸ δὲ ἀναφερόμενον εἰς τὴν «προσθήκην ἑτέρας καπνοδόχου εἰς ἓν ἐκ τῶν δωματίων» ὡς ἀντεδεικνυόμενον εἰς τοὺς κανόνας τῆς ὑγιεινῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ιʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Μ. Σβώλου, Ι. Ἡλιοπούλου, Ι. Εὐαγγελίδη καὶ Γ. Αὐγεροπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2009)2.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ὑπ’ ἀριθ. 1442 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Μ. Σβώλου, Σ. Ἡλιοπούλου, Ι. Εὐαγγελίδη καὶ Γ. Αὐγεροπούλου περὶ τοῦ ἐν περιλήψει θέματος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι καθ’ ἃ ἀνέφερεν ἡμῖν τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, μελετᾶται ἡ ὑπαγωγὴ τῆς περιοχῆς Ζωοδόχου Πηγῆς ἐκ τοῦ Ὑποκαταστήματος Πλατ. Ἀττικῆς εἰς τὸ τοιοῦτον Περιστερίου. Μέχρις οὗ πάντως ρυθμισθῇ τὸ θέμα τοῦτο, ἐδόθη ἤδη ἐντολὴ εἰς τὸ Ὑποκατάστημα Ἀττικῆς ὅπως οἱ ἔχοντες ἀνάγκην ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως ἠσφαλισμένοι τῆς ἐν λόγῳ περιοχῆς παραπέμπονται εἰς τὸν Ὑγειονομικὸν Σταθμὸν Ν. Λιοσίων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ιαʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2391)7.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ κατατεθεῖσα ὑμῖν, ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου, ὑπ’ ἀριθ. 1475 ἐρώτησις, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Τὰ διατεθέντα κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν ἐκ κεφαλαίων τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας κονδύλια, ἐχρησιμοποιήθησαν πρὸς ἀπασχόλησιν ἀνέργων, ἀλλὰ ἐκάλυψαν καὶ παραγωγικοὺς σκοπούς, δεδομένου ὅτι, δι’ αὐτῶν κετεσκευάσθησαν καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν ἀξιόλογα ἔργα κοινῆς ὠφελείας, ὡς ὁδοί, κρασπεδόρειθρα, πλατεῖαι, τείχη ἀντιστηρίξεως κλπ. Οἱ ὑπὸ τῆς κειμένης νομοθεσίας — ἄρθρον 25 Ν. Δ. 2961)1954 «περὶ συστάσεως Ὀργανισμοῦ Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας» — παρεχομένην ἡμῖν εὐχέρεια ἐγκρίσεως διαθέσεως τῶν ὡς ἄνω κεφαλαίων σκοπὸν ἔχει τὴν ἀπασχόλησιν τῶν ἐπιδοτουμένων ἀνέργων, ἀποδεικνυομένων ὑπὸ τῶν κατὰ τόπους Γραφείων Εὑρέσεως Ἐργασίας, ἐκ τῶν παρ’ αὐτοῖς ἐγγεγραμμένων ἀνέργων. Πρὸς διεύρυνσιν ὅμως τοῦ κύκλου τῶν ἀπασχοληθησομένων καὶ πρὸς ἀκριβῆ ἔλεγχον τῆς ποιότητος καὶ ταχύτητος ἐκτελέσεως τῶν ἐν λόγῳ ἔργων, ἐξεδόθησαν καθ’ ἕκαστον ἔτος πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δι’ ὧν συνεκροτήθησαν Ἐπιτροπαὶ εἰς ἃς μετεῖχον ἐκπρόσωποι, πλὴν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, καὶ τῶν Ὑπουργείων ἀφ’ ἑνὸς Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, διότι πρόκειται περὶ ἔργων Δημοσίων καὶ ἀφ’ ἑτέρου Ἐσωτερικῶν, διότι οἱ διάφοροι χρηματοδοτούμενοι φορεῖς–Δῆμοι καὶ Κοινότητες — ἐλέγχονται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τούτου. Ἡ συμμετοχὴ εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς ταύτας, ἀντιπροσώπων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας δὲν τυγχάνει ἀναγκαία δεδομένου ὅτι πρόκειται περὶ ἀπασχολήσεως ἀνέργων τῶν ἀστικῶν κέντρων, ἔνθα ὑφίσταται μεγαλυτέρα ἀνεργία καὶ οὐχὶ γεωργικῶν ἐργατῶν, οἵτινες δὲν τυγχάνουν οὐδὲ ἠσφαλισμένοι εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ιβʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2837)13.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ ἀπεστάλη ἡ κατατεθεῖσα ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ σχετικὴ μὲ τήν, ὡς ἀναφέρεται ἐν αὐτῇ, ἄσκησιν πιέσεως παρὰ τῆς ΔΕΗ, ὅπως οἱ τοποθετηθέντες παρ’ αὐτῇ πολεμισταὶ παραιτηθοῦν τῶν δικαιωμάτων τους, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Ἡ καθ’ ἡμᾶς ἁρμοδία Ὑπηρεσία κατέβαλε πᾶσαν νόμιμον προσπάθειαν διὰ τὴν πρόσληψιν παρὰ τῆς ΔΕΗ πολεμιστῶν ἐπιτυχοῦσα τοῦτο τελικῶς. Βεβαίως προκειμένου νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ πρόσληψις μεγάλου ἀριθμοῦ τοποθετηθέντων πολεμιστῶν, ἀνέκυψαν τεχνικά τινα θέματα διὰ τὴν τακτοποίησιν τῶν ὁποίων τὸ Ὑπουργεῖον ἐβοήθησε τοὺς ἐνδιαφερομένους. Οὐδεὶς ὅμως μέχρι σήμερον ἀνέφερεν ἡμῖν, ὅτι ἠσκήθη πίεσις εἰς τοὺς πολεμιστάς, οἵτινες ἐτοποθετήθησαν εἰς τὴν ΔΕΗ, ὅπως παραιτηθοῦν ἀπὸ τὰ δικαιώματα, ἅτινα οὗτοι ἀπέκτησαν ἀφ’ ἧς ἐτοποθετήθησαν παρ’ αὐτῇ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ιγʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Ρουχωτᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2721 ἀπὸ 12.2.1963 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1510 ἀπὸ 6.2.1963 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Ρουχωτᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ἐπὶ τῶν ἐν τῇ ἐρωτήσει ἀναφερομένων στερούμεθα στοιχείων διὰ τὴν παροχὴν πληροφοριῶν ἢ καὶ ἐνεργειῶν, διότι αἱ Σωματειακαὶ Ὀργανώσεις ἐν οἷς καὶ ἡ ΓΣΕΕ δὲν τελοῦν ὑπὸ ἐξάρτησιν κρατικῶν ὀργάνων καὶ συνεπῶς οὔτε αἱ πράξεις αὐτῶν ἀναφέρονται αὐτοῖς ἢ αἱ παραλείψεις των περιέρχονται εἰς γνῶσιν αὐτῶν, οὔτε ὑπόκεινται εἰς τὸν ἔλεγχόν των, ὡς μὴ δεδομένης ἐξουσίας οὐδὲ δι’ ἁπλῆν ἀνάμιξιν εἰς τὰ τῆς διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως αὐτῶν ἰδίᾳ μετὰ τὴν κύρωσιν διὰ τοῦ Ν.Δ. 4204)1961 τῆς ὑπ’ ἀριθ. 87 Διεθνοῦς Συμβάσεως «περὶ συνδικαλιστικῆς ἐλευθερίας καὶ προστασίας τοῦ συνδικαλιστικοῦ δικαιώματος». Ἁρμόδια ὄργανα διὰ τὸν ἔλεγχον τῶν πράξεων ἢ παραλείψεων αὐτῶν εἶναι τὰ μέλη των διὰ τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως, ἐπὶ παραβάσεων δὲ τοῦ ποινικοῦ Νόμου ἡ Δικαιοσύνη, πρὸς ἣν δέον νὰ προσφύγουν οἱ κατέχοντες στοιχεῖα περὶ τοιούτων παραβάσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ιδʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Λούλη καὶ Σ. Ἀλλαμανῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2737)12.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1520)8.2.63 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Λούλη καὶ Σ. Ἀλλαμανῆ, καὶ εἰδικώτερον δὲ ἐπὶ τῶν ἐν αὐτῇ θεμάτων ἁρμοδιότητος τοῦ ἡμετέρου Ὑπουργείου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ὡς πρὸς τὸ θέμα ἐπιδοτήσεως τῶν ἀνέργων, ὅτι, αὕτη παρέχεται ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις, αἵτινες διαγραφόμεναι ἐν τῷ Ν.Δ. 2961)1954 «περὶ συστάσεως Ὀργανισμοῦ Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας», σημαντικῶς ἐβελτιώθησαν ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ Ν. 3464)1955 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἀσφαλίσεως ἀνεργίας διατάξεων», εἰς τρόπον ὥστε νὰ τυγχάνουν ἐπιδοτήσεως οἱ πλεῖστοι τῶν ἑκάστοτε καθισταμένων ἀνέργων τῆς Χώρας. Παρέκκλισις ἀπὸ τῶν προϋποθέσεων τούτων δὲν καθίσταται, ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον ἐφικτή, διότι τοιαύτη θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν οἰκονομικὴν ἀδυναμίαν τοῦ ὡς ἄνω ὀργανισμοῦ, μὴ δυναμένη ν’ ἀντιμετωπισθῇ ἄλλως εἰμὴ μόνον διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν πόρων αὐτοῦ, ἤτοι τῶν ὑπὲρ αὐτοῦ εἰσφορῶν ἐργοδοτικῶν τε καὶ ἐργατικῶν, λύσεως μὴ ἐνδεικνυομένης ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας. Εἶναι γεγονὸς ὅτι ἄνεργοι τῶν ἐν τῇ ἐρωτήσει ἀναγραφομένων περιοχῶν, εἰς ἃς ἔχει ἐπεκταθῆ ἡ ἀσφάλισις ἀνεργίας πληροῦντες τὰς ὡς ἄνω προϋποθέσεις, ἔτυχον τακτικῆς ἐπιδοτήσεως. Πέραν τούτων, προσφάτως ὑποβληθεῖσαι ἡμῖν, ἀναφοραὶ ἀνέργων διαφόρων κατηγοριῶν, Ἁλμυροῦ, Ἀγριᾶς, Ἄνω καὶ Κάτω Λεχωνίων, διεβιβάσαμεν διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 9961) 1765)9.2.63, 11018)2015)12.2.63 καὶ 11023)2021)12. 2.1963, πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὀργανισμὸν Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας, ἵνα ἐξετάσῃ καὶ ἀποφασίσῃ σχετικῶς ἐπὶ τοῦ αἰτήματος αὐτῶν περὶ ἐκτάκτου ἐπιδοτήσεώς των, βάσει τῶν διατάξεων τῆς παρ. 3 τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Ν.Δ. 2961)1954. Ὡσαύτως γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι, τὸ ἡμέτερον Ὑπουργεῖον ἐν τῇ προσπαθείᾳ του δημιουργίας εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως τῶν ἀνέργων κατὰ τὴν μέλλουσαν κατανομὴν τῶν ἐκ κεφαλαίων τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας διατιθεμένων κονδυλίων θέλει ἐξετάσει τὸ θέμα τῆς δυνατότητος χρηματοδοτήσεως καὶ τῶν, ὡς ἄνω περιοχῶν, δι’ ἐκτέλεσιν ἔργων κοινῆς ὠφελείας πρὸς ἀπασχόλησιν ἀνέργων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ιεʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Δημοπούλου καὶ Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1911)1341)31.1.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1419 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Δημοπούλου καὶ Ν. Ζορμπᾶ ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι, οὐδὲν σχέδιον νόμου, ρυθμίζον θέματα τῶν βάσει τοῦ Ν. Δ. 2510)1953 «περὶ συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν» ἀπομακρυνθέντων ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων ἢ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, οὐδὲ ἀνευρέθη στοιχεῖον τι ἐπεξεργασίας ἢ ὑπευθύνων Κυβερνητικῶν ἢ ὑπηρεσιακῶν ἀπόψεων ἐπὶ τοῦ ἐν λόγῳ θέματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ιστʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2719)1963 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1508)1963 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου, περὶ τοῦ ἐν περιλήψει θέματος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν τὰ ἀκόλουθα: Τὸ θέμα τῶν ἐκ τῆς παρ. 22 τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ Ν. 4169) 1960 δυσμενῶν ἐπιπτώσεων, ἐπὶ τῆς ἀσφαλιστικῆς θέσεως τῶν μισθωτῶν τῶν ἐχόντων μακρὸν χρόνον ἀσφαλίσεως εἰς τὸ ΙΚΑ, ἔχει ἤδη ἀπασχολήσει τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα Ἐργασίας καὶ Γεωργίας καὶ τὸν ΟΓΑ, ἐξετάζεται δὲ ἡ διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ ἀντιμετώπισίς του, ἐν πνεύματι προστασίας τῆς ἀνωτέρω κατηγορίας ἐργαζομένων. Συναφῶς γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι κατετέθησαν ἤδη ὑπὸ πολλῶν βουλευτῶν σχετικαὶ πρὸς τὸ θέμα τροπολογίαι, ἐπὶ τοῦ συζητουμένου εἰς τὴν Βουλὴν σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων α) τοῦ Ν. 3239)1955 κλπ.». Εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἤθελε καταστῇ δυνατὴ ἡ συζήτησις τροπολογιῶν ἐπὶ θεμάτων ἀσχέτων πρὸς ἐκεῖνα ἅτινα διαλαμβάνει τὸ νομοσχέδιον θέλομεν ἐξετάσει τὴν περίπτωσιν ταύτην. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ιζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2744)1963 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1527)1963 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς καταβολῆς συντάξεως παρὰ τοῦ ΙΚΑ ἢ τοῦ Ταμείου Ἀρτεργατῶν εἰς τὸν Μαρῖνον Χατζηϊωάννου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν, ὅτι ὄντως ὑφίσταται ἀμφισβήτησις μεταξὺ τῶν ὡς ἄνω Ὀργανισμῶν ἐπὶ τοῦ θέματος ποῖος ἐκ τῶν δύο ὑποχρεοῦται, βάσει τῶν διατάξεων τοῦ ἐδαφίου στʹ τῆς παρ. 6 τοῦ Ν.Δ. 5631)1956, νὰ συνεχίσῃ τὴν καταβολὴν τῆς συντάξεως εἰς τοὺς πρὸ τῆς 31.12.1956 συνταξιοδοτηθέντας ἐλευθέρους ἀρτεργάτας. Ἡ ἐν λόγῳ ἀμφισβήτησις ἀχθεῖσα ἐνώπιον τῶν τακτικῶν Δικαστηρίων, εὑρίσκεται ἤδη εἰς τὸ τελικὸν στάδιον τῆς ὁριστικῆς ἐπιλύσεώς της, δεδομένου ὅτι συντόμως ἀναμένεται ἡ ἐπὶ ταύτης ἔκδοσις ἀποφάσεως τοῦ Ἀρείου Πάγου ἐπὶ ἀσκηθείσης ὑπὸ τοῦ Ταμείου Ἀρτεργατῶν κλπ. αἰτήσεως ἀναιρέσεως κατὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2708)1961 ἀποφάσεως τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ιηʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Θεμελῆ. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3131)2178)18.2. 1963 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1551)1963 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Θεμελῆ, σχετικῶς μὲ τὴν ἐπέκτασιν τῆς 8ώρου ἐργασίας εἰς τοὺς ἐργάτας συντηρητὰς γραμμῶν ΣΕΚ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 34880)6725)11.7.57, 71070)13473)22.11.58, 71509)13861)12.11.60, 68605) 11552)19.9.61 καὶ 20859)1404)9.3.62 κλπ. ὑμετέρων ἐγγράφων, ἔχομεν προβῆ εἰς τὰς δεούσας ἐνεργείας παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Συγκοινωνιῶν, εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὁποίου ἀνάγεται κατὰ κύριον λόγον ἡ ἐξέτασις καὶ ρύθμισις, κατὰ τὸ δυνατόν, τοῦ θέματος τῆς ἐπεκτάσεως τῆς 8ώρου ἐργασίας εἰς τὰς κατηγορίας ἐκείνας τοῦ προσωπικοῦ τῶν σιδηροδρόμων εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἔχει σήμερον ἐφαρμογὴν αὕτη. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1920 ἀπὸ 31.1.1963 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1428 ἐρώτησις, νὰ γνωρίσωμεν ὅτι περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τῶν ἁρμοδίων Ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν ἡ κυκλοφορία ἐντύπων ὑπὸ τὸν τίτλον «Εἰδήσεις ἀπὸ τὴν ζωὴν στὶς Κομμουνιστικὲς Χῶρες», αἵτινες καὶ ἐπελήφθησαν ἐρεύνης πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν ἐκδοτῶν του. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Δεσύλλα. Ἐπὶ τῷ ὑπ’ ἀριθ. 1629)29.1.63 ὑμετέρῳ ἐγγράφῳ, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Δεσύλλα περὶ τοῦ ἐν περιλήψει θέματος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Πρὸς κατάληψιν τῆς θέσεως τοῦ γραμματέως τῆς Κοινότητος Περιθείας (Κερκύρας) ὑπεβλήθησαν πέντε αἰτήσεις μεταξὺ τῶν ὁποίων τοῦ Κ. Χειρδάρη, ἔχοντος ἀπολυτήριον Δημοτικοῦ Σχολείου καὶ δύο ἄλλων ὑποψηφίων ἐχόντων ἀπολυτήριον Γυμνασίου. Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Περιθείας, δι’ ἀποφάσεώς του ληφθείσης κατὰ πλειοψηφίαν τριῶν κατὰ δύο, διώρισε τὸν ἔχοντα τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου Κ. Χειρδάρην. Ἡ Νομαρχία, κατόπιν προσφυγῆς τῶν δύο πτυχιούχων Γυμνασίου, σταθμίσασα τοὺς προταθέντας ὑπ’ αὐτῶν λόγους καὶ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψει τὸ συμφέρον τῆς Κοινότητος ἀπεφάνθη, ὅτι τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον ἐποιήσατο κακὴν χρῆσιν τῆς διακριτικῆς αὐτοῦ ἐξουσίας καὶ ἠκύρωσε τὴν ἀπόφασιν ταύτην ὡς καὶ νεωτέραν ὁμοίαν, διὰ τῆς ὁποίας τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον ὅλως ἀδικαιολογήτως ἐπέμενεν ἐπὶ τοῦ διορισμοῦ τοῦ κεκτημένου ἀπολυτήριον Δημοτικοῦ Σχολείου. Μετὰ τετράμηνον τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον ἐπανῆλθε καὶ δι’ ὁμοφώνου ἀποφάσεώς του διώρισε τὸν ἕτερον τῶν πτυχιούχων Γυμνασίου Ἀχ. Κάσσαρην, ὅστις μετὰ τὴν κύρωσιν τῆς ἀποφάσεως ταύτης ὑπὸ τῆς Νομαρχίας ἀνέλαβε τὰ καθήκοντά του. Μετὰ πάροδον τριῶν μηνῶν ἀπὸ τοῦ διορισμοῦ τοῦ ἀνωτέρω Ἀλ. Κάσσαρη, ἡ Νομαρχία ἔλαβε γνῶσιν προσφυγῆς τοῦ Κ. Χειρδάρη πρὸς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας κατὰ τῆς ἀποφάσεώς της, δι’ ἧς ἠκυρώθη ἡ περὶ διορισμοῦ του ἀπόφασις τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας μετὰ παρέλευσιν ἔτους (6.6.1962) ἀπὸ τοῦ διορισμοῦ τοῦ Ἀλ. Κασσάρη ἐξέδωκε τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1500)62 ἀπόφασίν του, διὰ τῆς ὁποίας ἠκύρωσε τὴν κατ’ ἀριθ. 1500)62 ἀπόφασιν τοῦ Νομάρχου διὰ τυπικοὺς λόγους, ἤτοι ὡς ἐκδοθεῖσαν μετὰ παρέλευσιν τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου τασσομένης δεκαημέρου προθεσμίας. Μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως ταύτης τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Περιθείας διὰ νέας ᾐτιολογημένης πράξεώς του ἀπεφήνατο τὴν ἀνάκλησιν τῆς περὶ διορισμοῦ τοῦ Κ. Χειρδάρη ἀρχικῆς ἀποφάσεώς του ἐπικυρῶσαν τὴν μεταγενεστέραν περὶ διορισμοῦ τοῦ Ἀλ. Κασσάρη, ἡ δὲ Νομαρχία ἠκύρωσε τὴν ἀπόφασιν ταύτην ἀπορρίψασα συγχρόνως σχετικὴν νέαν προσφυγὴν τοῦ Κ. Χειρδάρη. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω οὐδεὶς κομματισμὸς ἢ εὔνοια τῆς Νομαρχίας Κερκύρας προκύπτει, εἰ μὴ μόνον προσπάθεια ἐπανδρώσεως τῆς Κοινότητος δι’ ἱκανοῦ καὶ ἐγγραμμάτου γραμματέως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΡΑΛΛΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ διαβιβάσωμεν, συνημμένως, ἐν ἀντιγράφῳ, τὴν ὑπ’ ἀριθ. 3151)8.2.63 ἀναφορὰν τῆς Νομαρχίας Ἀργολίδος, εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1397)28.1. 1963 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου, διαβιβασθείσης ἡμῖν, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1889)1319)31.1.63 ἐγγράφου ὑμῶν καὶ παρακαλοῦμεν διὰ τὰ καθ’ ὑμᾶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΡΑΛΛΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ

Ἀριθ. Πρωτ. 3151. Ἐν Ναυπλίῳ τῇ 8 Φεβρουαρίου 1963 Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν Γραφεῖον κ. Ὑπουργοῦ Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 11843)4.2.63 ὑμετέρας διαταγῆς δι’ ἧς διεβιβάσθη ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ, ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1397 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ Ἀργολίδος κ. Δ. Παπαδημητρίου, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρωμεν τὰ κάτωθι ἐπὶ τῶν ἐν αὐτῇ θιγομένων θεμάτων: 1. Ἡ Κοινότης Καπαρελίου ἐξυπηρετεῖται ἀνέκαθεν, κατὰ τοὺς χειμερινοὺς μῆνας ὑπὸ λεωφορείων τοῦ 7ου ΚΤΕΛ Ἀργολίδος τρὶς τῆς ἑβδομάδος. Ἡ ἐπιβατικὴ κίνησις τοῦ παρελθόντος ἔτους δὲν δικαιολογεῖ τὴν αὔξησιν τῶν ὡς ἄνω δρομολογίων, δεδομένου, ὅτι δὲν παρουσίασεν, ἔστω καὶ μικρὰν αὔξησιν. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν εἰσέτι ἡ ἐπιβατικὴ κίνησις ἐνεφάνιζεν αἰσθητὴν αὔξησιν, δὲν θὰ ἦτο δυνατή, πρὸς τὸ παρὸν τοὐλάχιστον, ἡ καθιέρωσις συμπληρωματικῶν δρομολογίων ἐπειδὴ τὰ μόνα λεωφορεῖα, τύπου Τ, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐκτελέσωσι τὴν διαδρομὴν λόγῳ διαμορφώσεως τῆς ὁδοῦ ἐντὸς τοῦ κατῳκημένου χώρου τῆς Κοινότητος Λυρκείας, δι’ οὗ διέρχεται, εἶναι ἐλάχιστα, ἐπειδὴ ταῦτα ἀντικατεστάθησαν διὰ τῶν λεωφορείων τοῦ τύπου «Ε». Κατὰ τὸν προγραμματισμὸν τῶν ἔργων τοῦ τρέχοντος οἰκονομικοῦ ἔτους τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον θὰ προβλέψῃ δαπάνην, τόσον διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν ἀκινήτων ἐντὸς τῆς Λυρκείας, ὅσον καὶ διὰ τὴν διαπλάτυνσιν τῆς ὁδοῦ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ἵνα οὕτω καταστῇ δυνατὴ ἡ διέλευσις τῶν λεωφορείων τύπου «Ε». Μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὡς ἄνω ἔργων θὰ μελετηθῇ ἡ πιθανὴ αὔξησις τῶν δρομολογίων τῶν λεωφορείων τῆς ἐν λόγῳ γραμμῆς. 2. Ἡ Κοινότης Καρυᾶς ἐξυπηρετεῖτο, τὸ παρελθὸν ἔτος ὑπὸ τοῦ 7ου ΚΤΕΛ Ἀργολίδος διὰ καθημερινῶν δρομολογίων, πλὴν Κυριακῆς, ἅτινα κατὰ τὴν τρέχουσαν χειμερινὴν περίοδον περιωρίσθησαν εἰς τρία καθ’ ἑβδομάδα. Ὁ περιορισμὸς οὗτος κατέστη ἀναγκαῖος, λόγῳ τοῦ ὡς ἄνω ἀναφερθέντος περιορισμοῦ τῶν αὐτοκινήτων τύπου «Ι» δεδομένου, ὅτι ἡ πρὸς τὴν Κοινότητα ἄγουσα ὁδὸς δὲν παρέχει τὰς ἀπαιτουμένας ἐγγυήσεις τῆς ἀσφαλοῦς κυκλοφορίας τῶν αὐτοκινήτων «Ε». Ἤδη τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον διὰ τῆς διαθέσεως πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 230.000 προβαίνει εἰς τὴν ὁριζοντιογραφικὴν βελτίωσιν τῆς ὁδοῦ, ἅμα δὲ τῷ πέρατι τῶν ἐργασιῶν, τὸ 7ον ΚΤΕΛ θὰ ἐπαναλάβῃ τὰ καθημερινὰ δρομολόγια. 3. Τὰ χωρία Ἀλέα καὶ Ἅγ. Νικόλαος ἐξυπηρετοῦνται, ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους, ὑπὸ φορτηγοῦ αὐτοκινήτου, τρὶς τῆς ἑβδομάδος, μὴ δυναμένου νὰ δρομολογηθῇ λεωφορεῖον, λόγῳ μὴ βατότητος τῆς ὁδοῦ ἥτις ἐνταχθεῖσα εἰς τὸ πενταετὲς πρόγραμμα θὰ διανοιχθῇ πλήρως μέχρι τοῦ τέλους τοῦ 1964. Τὸ χωρίον Φρουσιάνα καὶ Συνοικισμὸς τῆς Κοινότητος Ἁγ. Νικολάου Ἐξοχή, στεροῦνται ὁδικῆς συνδέσεως μετὰ τοῦ ὑπολοίπου τοῦ Νομοῦ καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ μετ’ αὐτῶν ἐπικοινωνία δι’ αὐτοκινήτου. Καὶ ἡ μὲν Φρουσιάνα θὰ ἐξυπηρετηθῇ ὁδικῶς μετὰ τὸ πέρας τῶν ἔργων ὁδοποιΐας τοῦ πενταετοῦς προγράμματος, ἡ δὲ Ἐξοχὴ διὰ τῆς διανοίξεως ὁδοῦ μήκους 500 μ. καὶ βελτιώσεως τῆς ἡμιδιανοιγμένης ὁδοῦ πρὸς Δούκα–Βρύσι μήκους 6 χιλιομ., ἡμιδιανοιχθείσης διὰ τοῦ προγράμματος Πρόνοια–Ἐργασία καὶ μὴ οὔσης χαρακτηρισμένης ὡς Ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ. Τὸ χωρίον Πλατάνι, ἀπομεμακρυσμένος συνοικισμὸς τῆς Κοινότητος Ἁγίου Νικολάου, δύναται νὰ ἐπικοινωνήσῃ κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τμήματος ἡμιδιανοιγμένης Κοινοτικῆς ὁδοῦ μήκους 5 χιλιομ. μετὰ τῆς Ἐθνικῆς ὁδοῦ Ψάρι–Σκοτεινή, συνολικοῦ μήκους ἀπὸ Νεμέας 38 χιλιομ., ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ τμήματος ἡμιδιανοιγμένης Κοινοτικῆς ὁδοῦ μήκους 4 χιλιομ. ἀπὸ τοῦ χωρίου Γαλατᾶ συνολικοῦ μήκους 15 χιλιομ. ἀπὸ Νεμέας. Σαφῶς ἐμφαίνεται ὅθεν, ὅτι ἡ διὰ τοῦ χωρίου Γαλατᾶ ἐπικοινωνία τοῦ Συνοικισμοῦ Πλατάνι, ἐξυπηρετεῖ, περισσότερον τοὺς κατοίκους λόγῳ ἀποστάσεως, πλὴν ὅμως παρουσιάζει τὴν δυσκολίαν τῆς πλήρους διανοίξεως καὶ ἀποκαταστάσεως συνεχοῦς βατότητος, δεδομένου, ὅτι μῆκος ταύτης 2,5 χιλιομ. διέρχεται ἐντὸς ἰδιοκτησιῶν τοῦ Νομοῦ Κορινθίας, ὧν οἱ κάτοχοι μὴ ἐξυπηρετούμενοι θὰ ἀπαιτήσουν μεγάλας ἀποζημιώσεις. Πλὴν ὅμως, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημ. Ἔργων, ἐπικρατεῖ σκέψις χαρακτηρισμοῦ τοῦ τμήματος τούτου ὡς Ἐθνικῆς ὁδοῦ, ὁπότε τὸ θέμα τῆς κανονικῆς καὶ συνεχοῦς ἐπικοινωνίας τῶν κατοίκων Πλατανίου, θὰ ἐπιλυθῇ ὁριστικῶς. Συνημμένως ἐπιστρέφομεν τὴν διαβιβασθεῖσαν ἀλληλογραφίαν.

Ὁ Νομάρχης

Α. Θ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Λυμπερίδη, Γ. Μπακατσέλου, Θ. Παπαπαναγιώτου, Γ. Καραγκιώζη, Μ. Παπακωνσταντίνου, Ε. Ζαπάρτα, Δ. Παπαδοπούλου καὶ Κ. Ταλιαδούρη. Ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2013)2.2.63 ἔγγραφον ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Μπακατσέλου, Θ. Λυμπερίδη κλπ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Τὰ Νομαρχιακὰ Ταμεῖα δὲν διαθέτουν εἰδικὰ μηχανήματα ἐκχιονισμοῦ καὶ τοῦτο διότι λόγῳ τοῦ ἠπίου γενικῶς κλίματος κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη, δὲν παρίσταται ἀνάγκη ἐφοδιασμοῦ αὐτῶν διὰ τοιούτων μηχανημάτων. Εἰς ἃς ὅμως περιπτώσεις παρουσιάσθη ἀνάγκη ἐκχιονισμοῦ τῶν ὁδῶν περιφερειῶν τινων, τὰ ἤδη ὑπάρχοντα μηχανήματα (διαμορφωτῆρες) τῶν Νομαρχιακῶν Ταμείων καὶ τῶν παρ’ ἑκάστῃ Νομαρχίᾳ ὁμοίων τοῦ τεχνικοῦ ἐξοπλισμοῦ Δήμων–Κοινοτήτων ἀντεπεξῆλθον λίαν ἱκανοποιητικῶς εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀπελευθερώσεως τῶν ὁδῶν ἐκ τῶν χιόνων. Κατὰ τὸν ἐφετεινὸν χειμῶνα τὰ ἀνωτέρω μηχανήματα, ἐπικουρούμενα ὑπὸ τῶν τοιούτων τοῦ Στρατοῦ, ἔφερον εἰς πέρας τὸ ἀνατεθὲν αὐτοῖς ἔργον τοῦ ἐκχιονισμοῦ τῶν ὁδῶν τῆς ὑπαίθρου. Τὰ μηχανήματα ἐκχιονισμοῦ θὰ ἐνισχύουν, ἀσφαλῶς τὴν ἐργασίαν τῶν ὡς ἄνω μηχανημάτων, οὐχὶ ὅμως ἀποτελεσματικῶς, λόγῳ τῆς ἀδιακόπου πτώσεως χιόνων. Πάντως, μελετᾶται ὁ ἐφοδιασμὸς τῶν Νομαρχιακῶν Ταμείων διὰ μηχανημάτων ἐκχιονισμοῦ ἐν συναρτήσει, ὡς εἰκός, τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων αὐτῶν καὶ τοῦ δεδομένου, ὅτι ἡ πρὸς τοῦτο δαπάνη εἶναι λίαν ηὐξημένη. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΡΑΛΛΗΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μπακατσέλου. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2647) 1823)11.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἐρώτησις τοῦ ἐν περιλήψει κ. βουλευτοῦ νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: 1. Δὲν εἶναι ἀληθές, ὅτι αἱ Ἀστυνομικαὶ Ἀρχαὶ Ἀθηνῶν —Θεσσαλονίκης, διατηροῦν εἰδικὰ Τμήματα παρακολουθήσεως τῶν φοιτητῶν καὶ σπουδαστῶν, ὑφ’ οἵαν ἔννοιαν καὶ μορφὴν προσπαθεῖ νὰ τὰ ἐμφανίσῃ ὁ ἐρωτῶν κ. βουλευτής. Ἐν τούτοις θὰ ἦτο ἀπαράδεκτος ἡ ἀξίωσις νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερον πεδίον δράσεως τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ νὰ ἐμποδισθοῦν αἱ Ἀρχαὶ Ἀσφαλείας τῆς χώρας ἀπὸ τοῦ νὰ ἐπιτελέσουν ἐπιβεβλημένον καὶ βασικὸν καθῆκον προστασίας τῆς σπουδαζούσης νεολαίας, ἐκ τῆς μονίμου διεισδύσεως καὶ διαβρωτικῆς προσπαθείας τοῦ κομμουνισμοῦ. 2. Αἱ περαιτέρω αἰτιάσεις περὶ παρεμβάσεως τῶν Ἀρχῶν Ἀσφαλείας ὑπὲρ ὡρισμένων συνδικαλιστικῶν φοιτητικῶν ὀργανώσεων καὶ ὑποψηφίων τούτων, στεροῦνται βασιμότητος καὶ συνεπῶς ταῦτα ἀποτελοῦν σκέψεις τῶν κύκλων ἐκείνων, οἵτινες ἐκ συστήματος ἔχουν ἀναλάβει τὴν δυσφήμισιν τῶν Κρατικῶν Ἀρχῶν Ἀσφαλείας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Μπαρότση. Ἐν σχέσει μὲ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2930)2091 ὑμέτερον ἔγγραφον, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1542 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Μπαρότση, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι εἰς τὴν νῆσον Ἴον δὲν ὑπάρχει μὲν Τουριστικὸς Σταθμός, λειτουργεῖ ὅμως Σταθμὸς Χωροφυλακῆς καὶ εἰς τὴν δύναμιν τοῦ ὁποίου ἐλήφθη πρόνοια τοποθετήσεως γλωσσομαθῶν ὀργάνων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ

ζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Παπακωνσταντίνου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ διαβιβάσωμεν συνημμένως, ἐν ἀντιγράφῳ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 6079)7.2.63 ἀναφορὰν τῆς Νομαρχίας Κοζάνης, εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1375)25.1.63 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Παπακωνσταντίνου, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1731)1206)30.1.1963 ἐγγράφου ὑμῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΡΑΛΛΗΣ

«ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΚΟΖΑΝΗΣ

Ἀριθ. πρωτ. 6079. Πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν Θέμα: Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 14788)31.1.63 ὑμετέρας. Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ἐν θέματι διαταγῆς ὑμῶν καὶ σὺν τῇ ἐπανυποβολῇ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν ἀλληλογραφίας σχετικῶς μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1375)25.1.1963 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Παπακωνσταντίνου, διὰ τὴν κατασκευὴν γεφύρας Μπέλεϋ Ἁγ. Σωτήρας–Πενταλόφου ἐπὶ τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Νεαπόλεως–Πενταλόφου, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἡ ἐν λόγῳ γέφυρα παρὰ τὴν χ.θ. 771.900 τῆς ὑπ’ ὄψιν ὁδοῦ, μήκους 90 ποδῶν ἐξ ὑλικοῦ Μπέλεϋ, κατεσκευάσθη ὑπὸ τῶν Στρατιωτικῶν ἀρχῶν. Συνεπείᾳ τῶν ἐντατικῶν βροχοπτώσεων τοῦ μηνὸς Δεκεμβρίου, τὸ πρὸς Κοζάνην ἀκρόβαθρον παρεσύρθη καὶ ὑπεχώρησε τὸ ἓν ἄκρον τῆς γεφύρας κατὰ ἓν μέτρον. Κατόπιν γενομένης αὐτοψίας παρὰ τῶν ἁρμοδίων πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν ἀρχῶν, ἐγένετο παρ’ ἡμῶν ἄμεσος ἐνέργεια τόσον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, ὅσον καὶ πρὸς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ, μόνου ἁρμοδίου διὰ τὴν ἔγκρισιν διαθέσεως τοῦ ἀπαραιτήτου ὑλικοῦ διὰ τὴν ἐπιμήκυνσιν τῆς γεφύρας, καθότι αἱ πολιτικαὶ ὑπηρεσίαι, λόγῳ τῶν ἐπικρατουσῶν δυσμενῶν καιρικῶν συνθηκῶν (ὑψηλὴ στάθμη ὑδάτων ποταμοῦ), δὲν ἠδύναντο νὰ ἐπανακατασκευάσωσι τὸ ἀκρόβαθρον. Παραλλήλως ἐγένοντο ὑπὸ τῆς παρ’ ἡμῖν Διευθύνσεως Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν προστατευτικὰ ἔργα διὰ τὴν προστασίαν περαιτέρω διαβιώσεως τῆς παρὰ τὸ καταστραφὲν ἀκρόβαθρον ὄχθης, ὑπὸ δὲ τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν αἱ ἀπαραίτητοι ἐργασίαι ἐξασφαλίσεως τοῦ κινδυνεύοντος πρὸς παράσυρσιν ὑλικοῦ Μπέλεϋ. Ἐν συνεχείᾳ, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 30)4.1.63 τηλ)κῆς ἀναφορᾶς πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων τῆς παρ’ ἡμῖν Διευθύνσεως Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν, ᾐτήθη ὅπως τοῦτο ἐνεργήσῃ παρὰ τῷ Γ.Ε.Σ. διὰ τὴν ἔγκρισιν τῆς ἀνακατασκευῆς τῆς γεφύρας μήκους 120 ποδῶν καὶ δοθῇ σχετικὴ ἐντολὴ πρὸς τὸ Αʹ Σ.Σ. διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐργασιῶν. Ὡσαύτως, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2990)16.1.63 ἡμετέρας τηλ)κῆς πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν Δημοσίων Ἔργων, ᾐτησάμεθα τὴν ἐνέργειαν τῶν δεόντων παρὰ τῷ Γ.Ε.Σ. διὰ τὴν ἀνακατασκευὴν τῆς ὑπ’ ὄψει γεφύρας, ὁμοίως διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 2989)16.1.63 καὶ 4870)31.1.63 ἡμετέρων τηλεγραφημάτων πρὸς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.Σ. ἐζητήθη ἡ ἀνακατασκευὴ τῆς γεφύρας καὶ ἡ ἀποστολὴ τοῦ ἀπαραιτήτου ὑλικοῦ πρὸς τὸ ἁρμόδιον Αʹ Σῶμα Στρατοῦ. Τέλος, τὴν 22.1.63 ἐξεδόθη ὑπὸ τοῦ Γ.Ε.Σ. σχετικὴ διαταγὴ πρὸς τὸ Αʹ Σῶμα Στρατοῦ, ὅπως ἀνακατασκευάσῃ τὴν ὡς ἄνω γέφυραν, λόγῳ ὅμως τῆς μεσολαβήσεως θεομηνίας ἐκ τῶν χιονοπτώσεων, δὲν κατέστη ἐφικτὴ ἡ ἔναρξις τῶν ἐργασιῶν ταύτης, κατόπιν ὅμως τῆς βελτιώσεως τῶν καιρικῶν συνθηκῶν, αἱ ἐργασίαι ἀνακατασκευῆς θὰ ἀρχίσουν ἐντὸς τῆς τρεχούσης ἑβδομάδος. Ἐν Κοζάνῃ τῇ 7 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Νομάρχης

Π. ΓΑΡΕΦΗΣ».

ηʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαμιχαλοπούλου. Ἐν σχέσει μὲ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2831)1968 ὑμέτερον ἔγγραφον, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1529 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαμιχαλοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι ἡ μετακίνησις τοῦ Ἐνωμοτάρχου Σταθμάρχου Μονεμβασίας διετάχθη παρὰ τοῦ Ἀρχηγείου Χωροφυλακῆς διὰ λόγους ἀποκλειστικῶς ὑπηρεσιακοὺς τὰ δὲ ἀναφερόμενα περὶ πολιτικῶν παρεμβάσεων εἶναι ἀνακριβῆ. Ὁ μετακινηθεὶς Ἐνωμοτάρχης ὑπηρέτει εἰς τὴν Α.Δ.Χ. ὑπὲρ τὴν τριετίαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ

θʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη καὶ Λ. Κύρκου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ διαβιβάσωμεν συνημμένως, ἐν ἀντιγράφῳ, τὴν ὑπ’ ἀριθ. 10650)9.2.63 ἀναφορὰν τῆς Νομαρχίας Χανίων, εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1429)29.1. 1963 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη καὶ Λ. Κύρκου, διαβιβασθείσης ἡμῖν, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1921)1351) 31.1.63 ἐγγράφου σας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΡΑΛΛΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΧΑΝΙΩΝ

Ἀριθ. πρωτ. 10650. Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν Γραφεῖον κ. Ὑπουργοῦ Ἀθήνας Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. Α. Π. 14842)4.2.1963 ὑμετέρας διαταγῆς, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρωμεν τὰ κάτωθι: Διὰ τὸ ἔργον ἀρδεύσεως τῆς πεδιάδος Κουντοῦρα, Σελίνου, ἐκ τῶν πηγῶν Πελεκανιώτου Ποταμοῦ, ἐνδιαφέρονται αἱ Κοινότητες Βουτᾶ, Σκλαβοπούλας καὶ Βοθιανῶν τῆς ὅλης ἀρδευσίμου ἐκτάσεως ἀνερχομένης εἰς 6.000 περίπου στρεμμάτων, προσφερομένης κυρίως εἰς πρώϊμον καλλιέργειαν τομάτας. Ἡ Νομαρχία ἐγκαίρως διεπίστωσε τὴν σοβαρότητα τοῦ ἔργου καὶ προέβη εἰς τὰς κάτωθι ἐνεργείας. Δαπάναις τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου Χανίων ἐγένετο ἀποτύπωσις ἐκτάσεως 4.323 στρεμμάτων, ἀπαραιτήτων διὰ τὸ πρωτεῦον καὶ δευτερεῦον δίκτυον. Εἰς τὰς προτάσεις τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου Χανίων πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἔτους 1961, τὸ ἐν λόγῳ ἔργον συμπεριελήφθη εἰς τὸν πίνακα μελετῶν ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 1. Ἐγένετο διάνοιξις ἀγροτικῆς ὁδοῦ τῆς περιοχῆς ἀπὸ τοῦ ἔτους 1960, δαπανηθέντος ποσοῦ δραχμῶν 1.500.000. Ἤδη ἐξεπονήθη ἡ προμελέτη τοῦ ἔργου ἀρδεύσεως τῆς ὅλης περιοχῆς καὶ ἡ μελέτη τοῦ τμήματος τῆς Κοινότητος Σκλαβοπούλας. Συνεπῶς, πρόθεσις τῆς Διοικήσεως τοῦ Νομοῦ εἶναι νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἐν λόγῳ ἔργου ἐν τῷ συνόλῳ του κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, ἀλλὰ σταδιακῶς καὶ ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν ὑφισταμένων οἰκονομικῶν δυνατοτήτων. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἀπαίτησιν τοῦ Δημοσίου Ταμείου διὰ τὴν καταβολὴν τοκοχρεωλυτικῶν δόσεων δανείων, χορηγηθέντων εἰς τὴν Κοινότητα Βουτᾶ, ἀναφέρομεν τὰ κάτωθι: Εἰς τὴν Κοινότητα Βουτᾶ, κατόπιν ἐνεργειῶν της, ἐχορηγήθησαν κατὰ τὰ ἔτη 1959, 1960 καὶ 1961 ἐκ τοῦ Προγράμματος Μικρῶν Κοινωφελῶν Ἔργων πιστώσεις συνολικοῦ ὕψους δραχμῶν 175.000, ἐξ ὧν δραχ. 100.000 ὑπὸ τύπον δανείου καὶ 75.000 ὑπὸ τύπον δωρεὰν ἐπιχορηγήσεως διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ἔργου. Εἰς τὰ συναφθέντα συμφωνητικὰ διὰ τὴν χορήγησιν τῶν ἄνω δανείων μεταξὺ Κοινότητος καὶ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, γίνεται μνεία ὅτι ταῦτα χορηγοῦνται ὑπὸ τοὺς ὅρους τῆς ὑπ’ ἀριθ. 9117)27.2.1954 κοινῆς ἀποφάσεως τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν, Κοινωνικῆς Προνοίας, Γεωργίας καὶ Ἐσωτερικῶν, ὁριζούσης ἐν παρ. Ι, ὅτι ἡ πρώτη τοκοχρεωλυτικὴ δόσις εἶναι ἀπαιτητὴ μετὰ ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς ἡμερομηνίας περαιώσεως τοῦ ἔργου καὶ ἥτις περαίωσις δέον νὰ ἔχῃ συντελεσθῆ τὸ ἀργότερον ἐντὸς 6μήνου ἀπὸ τῆς συνάψεως τοῦ δανείου. Τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 198967) 24049)24.7.62 διαταγῆς πρὸς τὴν Κοινότητα Βουτᾶ, κοινοποιηθείσης καὶ ἡμῖν, ἑρμηνευούσης δὲ τὴν ρηθεῖσαν διάταξιν τῆς παρ. Ι τῆς ὑπ’ ἀριθ. 9117)1954 ὑπουργικῆς ἀποφάσεως, γνωστοποιεῖ, ὅτι συμφώνως πρὸς τὰς περὶ Μικρῶν Κοινωφελῶν Ἔργων ἰσχυούσας διατάξεις, ἡ πάροδος 18μήνου ἀπὸ τῆς συνάψεως τοῦ δανείου, δημιουργεῖ ὑποχρέωσιν καταβολῆς τῆς πρώτης δόσεως τούτου, ἀνεξαρτήτως τῆς περαιώσεως καὶ παραλαβῆς τοῦ δι’ ὃ συνήφθη τὸ δάνειον ἔργου. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω, σαφῶς προκύπτει, ὅτι ἡ Κοινότης διὰ τῶν ἐνεργειῶν της ἐπιδιώκει τὴν ἀνατροπὴν τῶν ἀπὸ μακροῦ χρόνου συμπεφωνημένων ὅρων συνάψεως τῶν δανείων. Ἐν Χανίοις τῇ 9 Φεβρουαρίου 1963.

Ὁ Νομάρχης

Η. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

ιʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Παπακωνσταντίνου. Ἔχομεν τὴν τιμήν, νὰ διαβιβάσωμεν συνημμένως, ἐν ἀντιγράφῳ, τὴν ὑπ’ ἀριθ. 6078)7.2.1963 ἀναφορὰν τῆς Νομαρχίας Κοζάνης, εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1373) 25.1.1963 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Παπακωνσταντίνου, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1711)1204) 30.1.1963 ἐγγράφου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Φεβρουαρίου 1963.

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΡΑΛΛΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΚΟΖΑΝΗΣ

Ἀριθ. πρωτ. 6078. Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν Γραφεῖον κ. Ὑπουργοῦ Ἀθήνας Θέμα: Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 14789)31.1.1963 ὑμετέρας. Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ἐν θέματι διαταγῆς ὑμῶν καὶ σὺν τῇ ἐπανυποβολῇ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν ἀλληλογραφίας, ἐν σχέσει μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1373)25.1.1963 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Παπακωνσταντίνου, διὰ τὴν ἐπαρχιακὴν ὁδὸν Προσηλίου–Μικροβάλτου–Τρανοβάλτου, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἡ ὡς ἄνω ὁδὸς μήκους 16 χιλμ. περίπου μέχρι Τρανοβάλτου, ἔχει ὑποθεμελίωσιν διὰ λιθοστρώτου καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἀμμοχάλικον συντηρουμένου κατ’ ἔτος διὰ πιστώσεων τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου Κοζάνης, εἰς τρόπον ὥστε ἡ βατότης ταύτης νὰ εἶναι καλὴ καθ’ ὅλας τὰς ἐποχὰς τοῦ ἔτους. Διὰ τῆς προγραμματισθείσης πιστώσεως κατὰ τὴν οἰκονομικὴν χρῆσιν 1963 ὑπὸ τοῦ ὡς ἄνω Νομαρχιακοῦ Ταμείου προβλέπεται ὅτι ἡ ὁδὸς θὰ ὑποθεμελιωθῇ καὶ θὰ ἀποκτήσῃ βατότητα μέχρι τοῦ Οἰκισμοῦ Λαζαράδων μήκους ἑτέρων 5 χιλμ. περίπου. Τὸ ἀπὸ Λαζαράδων μέχρι τῆς Κοινότητος Ἐλάτης τμῆμα τῆς ἐν λόγῳ ὁδοῦ μήκους 8 χλμ. περίπου ἔχει ἀνάγκην ἐκτελέσεως χωματουργικῶν ἔργων διαπλατύνσεως τοπικῶν παραλλαγῶν καὶ κατασκευῆς τεχνικῶν ἔργων, ἐκ τοῦ λόγου δὲ τούτου ἀπαιτεῖ σημαντικὴν δαπάνην, μὴ δυναμένου τοῦ προμνησθέντος Νομαρχιακοῦ Ταμείου νὰ διαθέσῃ ταύτην ἐντὸς μιᾶς οἰκονομικῆς χρήσεως. Πάντως διὰ τῶν κατ’ ἔτος χορηγουμένων πιστώσεων θὰ συντηρηθῇ καὶ θὰ δοθῇ βατότης καὶ εἰς τὸ τμῆμα τοῦτο. Δὲν παραλείπομεν ν’ ἀναφέρωμεν ὑμῖν ὅτι εἰς τὸ ὑπ’ ὄψει τμῆμα ὑπάρχει κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας βατότης κατόπιν τῆς κατασκευασθείσης γεφύρας ἀνοίγματος 20 μ. παρὰ τὴν Κοινότητα Ἐλάτης. Ἐν Κοζάνῃ τῇ 7 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Νομάρχης

Π. ΓΑΡΕΦΗΣ

ιαʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τῆς κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ 6.2.63 σχετικῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ νὰ πληροφορήσωμεν τὸν ἐρωτῶντα ἀξιότιμον κ. βουλευτὴν καὶ τὴν Βουλήν, ὅτι αἱ ἀποδοχαὶ τῶν ὀργάνων ἀγροφυλακῆς ἐβελτιώθησαν προσωρινῶς παρασχεθέντος διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 882)62 Β.Δ. ἀπὸ 1.1.63 ἐπιδόματος γεωργικῆς ἀπασχολήσεως εἰς μὲν τοὺς ἀρχιφύλακας ἐξ 7,5% εἰς δὲ τοὺς ἀγροφύλακας ἐξ 6,5–18% ἐπὶ τῶν μηνιαίων ἀποδοχῶν των κατὰ μισθολογικὴν κατηγορίαν. Πέραν τῆς αὐξήσεως ταύτης ἄλλη τις βελτίωσις τῶν ἀποδοχῶν αὐτῶν δὲν ἀντιμετωπίζεται πρὸς τὸ παρόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν τῶν ὑπαλλήλων Ἀγροφυλακῆς (διοικητῶν, ἀγρονόμων καὶ γραμματέων), τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον θὰ προωθηθῇ ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΡΑΛΛΗΣ

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητοῦνται ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Αἱ ἐρωτήσεις τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου 1) διὰ τὴν προώθησιν τῆς ρευστοποιήσεως καπνῶν περιοχῆς Αἰτωλοακαρνανίας ἐσοδείας 1962 κλπ. καὶ 2) περὶ λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως Λαρίσης, διαγράφονται λόγῳ ἀπουσίας τοῦ ἐρωτῶντος βουλευτοῦ. Διαγράφεται, ἐπίσης, ἡ ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Στειροπούλου, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους δὲν περιελήφθησαν εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα τοῦ ποταμοῦ Ἄρδα, λόγῳ ἀπουσίας τούτου. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ἀναφερομένης εἰς τὴν μὴ παρέμβασιν τοῦ Κράτους διὰ τὴν διάθεσιν τῶν καπνῶν τῆς κοινότητος Ρυακίων Πιερίας.

§7Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν καπνικὴν περίοδον καὶ μάλιστα κατὰ τὸν Ἰανουάριον–Φεβρουάριον, ἐδημιουργήθη καὶ εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Κατερίνης ἡ γνωστὴ κατάστασις εἰς βάρος τῶν καπνοπαραγωγῶν. Συγκεκριμένως, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὰ ἁρμόδια ὄργανα ἐγνώριζαν, ὅτι τὰ διεθνῆ ἀποθέματα καπνῶν ἦσαν ἐλάχιστα, ἡ παραγωγὴ δὲ τῶν καπνῶν εἶχε καταστραφῆ λόγῳ τοῦ περονοσπόρου εἰς ἄλλας χώρας, ἐν τούτοις δὲν ἐνημέρωσαν ἐγκαίρως τοὺς καπνοπαραγωγούς, ὥστε νὰ ἐπωφεληθοῦν οὗτοι καὶ νὰ πραγματοποιήσουν καλυτέρας τιμάς. Συνεπείᾳ τούτου, ἐπωφελήθησαν τὰ ἐσωτερικὰ καὶ διεθνῆ μονοπωλιακὰ συγκροτήματα καὶ κατὰ τὴν πρώτην φάσιν ἠγόρασαν καπνὰ εἰς ἐξευτελιστικὰς τιμάς. Ἐν συνεχείᾳ οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἐξηγέρθησαν καὶ ἐζήτησαν ἀνωτέρας τιμάς, καθὼς καὶ τὴν διαφορὰν μεταξὺ διαμορφουμένων διεθνῶς τιμῶν ὑψηλῶν καὶ τῶν ἐξαιρετικῶς χαμηλῶν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε καὶ εἰς τὸ στάδιον αὐτὸ τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς προστασίαν τῶν ἀδιαθέτων εἰσέτι καὶ εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν εὑρισκομένων καπνῶν. Ἀλλά, πέραν αὐτοῦ, ὑπάρχει καὶ δευτέρα φάσις. Τὰ συγκροτήματα αὐτὰ ἐσταμάτησαν σκοπίμως τὰς ἀγοράς, καὶ τοῦτο εἶχε συνεπείας, διότι ὑπῆρχον εἰς τὴν περιοχὴν Κατερίνης ἀποθέματα δύο ἕως τριῶν χιλιάδων τόννων καὶ ἐπεδιώκετο νὰ ἐξαναγκασθοῦν οἱ παραγωγοὶ νὰ πωλήσουν τὰ καπνά των εἰς ἐξευτελιστικὰς τιμάς. Καὶ εἰς τὸ στάδιον αὐτό, δὲν ὑπῆρξαν κυβερνητικὰ μέτρα ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ περιεχόμενον τῆς ἐρωτήσεώς μας, ἡ ὁποία ἔρχεται τόσον καθυστερημένως πρὸς συζήτησιν, λόγῳ τῆς γνωστῆς καταστάσεως τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§9Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφυπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, πράγματι, ὡς εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐρωτῶν συνάδελφος, ἡ ὑπὸ κρίσιν ἐρώτησις ἔρχεται καθυστερημένως, ὥστε δὲν ἔχει πλέον ἀντικείμενον. Ὁ κ. συνάδελφος ἠρώτησε, ποῖα μέτρα ἐσκέπτετο νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως, ἡ ὁποία τότε ἐδημιουργήθη. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, διὰ νὰ συζητήσῃ τὴν ἐρώτησίν του ὁ κ. συνάδελφος, ἠναγκάσθη νὰ κάμνῃ ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν πράγματι ἠκολούθησε καὶ ὅτι δὲν ἐνημέρωσεν ἐγκαίρως τοὺς παραγωγούς, ὥστε νὰ ἀποφύγουν τὴν πώλησιν τῶν καπνῶν των εἰς χαμηλὰς τιμάς. Ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθησε μίαν πολιτικὴν προστατευτικὴν τῶν καπνοπαραγωγῶν καί, μάλιστα, τελευταίως, ἀνεφέρθησαν εἰς τὴν Βουλὴν αἱ τιμαὶ εἰς τὰς ὁποίας ἐπώλησαν οἱ καπνοπαραγωγοὶ τὰ καπνά των καὶ προσέτι ἡ διαφορά, ἐπ’ ὄφελος τῶν παραγωγῶν, ἔναντι τῶν τιμῶν περυσινῆς περιόδου. Συνεπῶς, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, δὲν ὑπάρχει ἄλλη ἀπάντησις.

§10Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κύριε συνάδελφε. Δὲν εἶσθε ἐγγεγραμμένος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς δοθῇ ὁ λόγος. Μὴ ἐπιμένητε. Εἶναι γενικὴ ἀρχή, ἡ ὁποία τηρεῖται πάντοτε. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ἀναφερομένης εἰς τὴν σύμβασιν ΔΕΗ–Ἀλεξάτου.

§12Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸν Μάϊον τοῦ 1962, ὅτε ἐδημιουργήθη ὁ γνωστὸς θόρυβος ἐκ τῆς συμβάσεως ΔΕΗ–Ἀλεξάτου, διὰ τῆς ὁποίας ἐθίγοντο τὰ συμφέροντα τῆς ΔΕΗ, εἶχον ἐρωτήσει, διατὶ δὲν ἐκλήθη τὸ ἁρμόδιον κατὰ τὸ Καταστατικὸν τῆς ΔΕΗ ὄργανον, ὡς καὶ ὁ τότε Διευθυντὴς ἐζήτησε, νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἂν καὶ παρῆλθεν ἓν ἔτος περίπου, δὲν ἔλαβον οὐδεμίαν σχετικὴν ἀπάντησιν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§14Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφυπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐνόμιζα, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος εἶναι τόσον ἐπιμελὴς εἰς τὰς ὑποθέσεις του, θὰ μὲ εἶχεν ἀπαλλάξει τοῦ κόπου νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰ ὅσα εἰς τὴν Δ.Ε.Η. συνέβησαν, μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς σχετικῆς αἰτήσεώς του, ἐὰν εἶχε τὴν ἐπιμέλειαν νὰ ἐνδιαφερθῇ μόνος του καὶ νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ὑπόθεσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θέλω νὰ τὸν πληροφορήσω τὰ ἑξῆς: Παραπονεῖται ὁ κ. Διαμαντόπουλος, διότι δὲν ἐκινήθη ἡ διαδικασία, ἡ ὁποία προβλέπεται ἀπὸ τὸ Καταστατικὸν τῆς ΔΕΗ, ὅταν ἐδημιουργήθη ὁ γνωστὸς θόρυβος περὶ τῶν διοικήσεων τῆς ΔΕΗ. Ἀλλὰ γνωρίζει ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπραξε τὸ μεῖζον διὰ τῆς καταθέσεως σχετικοῦ νόμου, περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς διοικήσεως τῆς ΔΕΗ. Ἀντί, συνεπῶς, νὰ καλέσῃ τὴν ἀντιπροσωπευτικὴν συνέλευσιν, ἥτις νὰ ἐξετάσῃ τὰς καταγγελίας κατὰ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς ΔΕΗ, ἡ Κυβέρνησις κατέθεσε σχετικὸν νομοσχέδιον καὶ ἤλλαξε τὴν Διοίκησιν τῆς Δ.Ε.Η. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, παρὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐκκίνησε καὶ τὴν διαδικασίαν, τὴν προβλεπομένην ὑπὸ τοῦ Καταστατικοῦ τῆς ΔΕΗ καὶ ἀνέθεσεν εἰς τὴν προβλεπομένην ὑπὸ τοῦ Καταστατικοῦ 3μελῆ ἐξ ἀνωτάτων δικαστικῶν λειτουργῶν, ἡ ὁποία θὰ ἐξετάσῃ τὴν ἀλήθειαν τῶν καταγγελλομένων κατὰ τῆς πρώην Διοικήσεως τῆς ΔΕΗ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Προσθέτω δέ, ὅτι εἰς τὸν τέως Γενικὸν Διευθυντὴν τῆς ΔΕΗ παρεσχέθη ὑπὸ τῆς ΔΕΗ πᾶσα δυνατότης, ὥστε νὰ ἑτοιμάζῃ τὴν ἄμυνάν του κατὰ τὸν καλλίτερον δυνατὸν τρόπον, ὥστε νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ ἀλήθεια τῶν καταγγελθέντων. Πέραν αὐτοῦ, δὲν ἠδύνατο ἄλλο τι νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις.

§15Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ ἀρχὴν δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀφήσῃ ἀναπάντητον τὴν ἐρώτησίν μας ἐπὶ ἓν ἔτος. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, τί ἔκαμε διὰ τὴν διοίκησιν τῆς ΔΕΗ. Ἀλλὰ διὰ τὸ συγκεκριμένον θέμα δὲν ἀνέφερε τίποτε. Δι’ ἐμὲ ἐγένοντο σκάνδαλα.

§16Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Ἡ μὲν διοίκησις τῆς ΔΕΗ ὑπέστη τὴν μεγαλυτέραν κύρωσιν. Περαιτέρω διὰ τὰ δῆθεν σκάνδαλα, τὰ ὁποῖα ὑπηνίχθη ὁ κ. Διαμαντόπουλος ἔχει συσταθῆ ἡ προβλεπομένη ὑπὸ τοῦ καταστατικοῦ τῆς ΔΕΗ ἐπιτροπή, ἥτις θὰ ἐξετάσῃ τὴν βασιμότητα τῶν καταγγελθέντων αἰτιάσεων.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Στεργίου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν καταβολὴν τῆς πραγματικῆς ἀξίας τῶν ἀγορασθέντων ὑπὸ τῶν καπνεμπόρων καπνῶν Αἰτωλικοῦ κ.λ.π.

§18Γ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἤκουσα τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ συνάδελφος κ. Ἐφραιμίδης. Θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω, ὅτι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς λησμονεῖ, ὅτι ὅταν ἐξηγέρθησαν οἱ παραγωγοί, ὑπεχρεώθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Μακεδονίαν καὶ ὅτι διὰ τῶν δηλώσεών του ἐδημιούργησε μεταξὺ τῶν καπνοπαραγωγῶν κἄποιαν ἐλπίδα. Ἐπ’ αὐτοῦ οὐδεμίαν ἀπάντησιν ἔδωσεν ὁ κ. Ὑφυπουργός.

§19Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, τὰ ὅσα προσέθεσεν ὁ κ. συνάδελφος δὲν δύνανται νὰ μεταβάλουν τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔδωσα προηγουμένως εἰς τὸν κ. Ἐφραιμίδην.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σαββόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ τὶ γίνεται ἡ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1958 ἐγκριθεῖσα αἴτησις Ἑταιρείας ΕΛΒΙΝ, περὶ ἱδρύσεως ἰδιωτικοῦ διϋλιστηρίου.

§21Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὸν λόγον διὰ τὴν ἱστορίαν, διότι ἡ ὅλη ὑπόθεσις τῆς κατασκευῆς διϋλιστηρίου ἐν Ἑλλάδι ἔλαβε τὴν τροπήν, ἡ ὁποία ἐξετέθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, συζητουμένης ἐπερωτήσεως περὶ Βʹ διϋλιστηρίου καὶ ἡ ὁποία δικαιολογεῖ τοὺς φόβους τοὺς ὁποίους διετύπωσα κατὰ τὸν μῆνα Αὔγουστον τοῦ 1962. Ὅπως γνωρίζετε, ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ ἔχει δώσει ἐπιτυχεῖς ἐξετάσεις εἰς τὴν χώραν μας. Ἀλλά, δυστυχῶς, εἰς τὸν τόπον αὐτὸν οἱ ἐπιτυχόντες εἰς τὰς ἐξετάσεις ὑφίστανται μιᾶς ἄλλης μεταχειρίσεως ἀπὸ τοὺς ἀποτυχόντας. Γίνεται δηλαδή, ἐκεῖνο ποὺ λέγει νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις μὲ τοὺς ἀριστίνδην ἐκλεγομένους βουλευτάς. Οἱ ἀποτυγχάνοντες προωθοῦνται καὶ οἱ ἐπιτυγχάνοντες τίθενται εἰς ἀπομόνωσιν ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι φίλοι μας. Τοῦτο συνέβη μὲ τὴν ΕΛΒΙΝ. Εἶναι ὅμως γνωστὸν, ὅτι ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ τιμᾷ τὴν Ἑλλάδα εἰς τὴν Περσίαν, ὅπου ἀνέλαβε τὴν κατασκευὴν τῶν περισσοτέρων διϋλιστηρίων. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἔπρεπε νὰ τύχῃ αὐτῆς τῆς ἀπαραδέκτου μεταχειρίσεως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως.

§22Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. συνάδελφος θέτει ἱστορικὰ θέματα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ τὰ ἑξῆς:

§23Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω δικαίωμα δευτερολογίας, κ. Πρόεδρε, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ δώσω ἀνταπάντησιν.

§24Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι συμμετέχω καὶ ἐγὼ εἰς τὰ αἰσθήματα ἀναγνωρίσεως ἱκανότητος εἰς τὴν Ἑταιρείαν ΕΛΒΙΝ καὶ τὸν διευθύνοντα αὐτήν. Πράγματι ὁ διευθύνων τὴν Ἑταιρείαν αὐτὴν ἀποτελεῖ ἓν σπουδαῖον κεφάλαιον διὰ τὴν χώραν μας. Διαφωνῶ ὅμως ὡς πρὸς τὰς ἐπιβραβεύσεις, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος τῶν ἀποτυχόντων καὶ ἐπιτυχόντων. Ἡ Κυβέρνησις ἐπεβράβευσε τὸν διευθυντὴν τῆς Ἑταιρείας ΕΛΒΙΝ διὰ τὴν ἐπιτυχίαν του εἰς τὴν Περσίαν, διότι πράγματι ἡ ἐπιτυχία αὐτὴ τιμᾷ τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα, καὶ παρεσχέθησαν αἱ ἀναγκαῖαι ἐγγυήσεις, ὥστε νὰ διευκολυνθῇ οὗτος εἰς τὰς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἐπιχειρήσεις του. Ἐὰν ὅμως δὲν τοῦ ἐδόθη τὸ διϋλιστήριον, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ἵδρυσις δευτέρου διϋλιστηρίου αὐτοῦ καθ’ ἑαυτοῦ δὲν ἐνδιέφερε τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Τὸ βασικὸν στοιχεῖον τὸ ὁποῖον ἐπεκράτησεν εἰς τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ βʹ διϋλιστηρίου, ἦτο ἡ δυνατότης τὴν ὁποίαν προσέφερεν ὁ Πάπας, τῆς ἱδρύσεως ἐξ αἰτίας τοῦ διϋλιστηρίου καὶ ἄλλων βιομηχανιῶν ἐν Ἑλλάδι. Συνεπῶς ὀρθῶς ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν ἔδωσε τὴν ἄδειαν εἰς τὴν Ἑταιρείαν ΕΛΒΙΝ.

§25Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ ἀρχήν, κ. Πρόεδρε, ἡ ἄδεια αὐτὴ εἶχε δοθῆ εἰς τὴν ΕΛΒΙΝ ἀπὸ τὸ 1958. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχει ἀξίαν εἶναι ὅτι δὲν τῆς ἐδόθη ἡ εὐχέρεια νὰ ἀξιοποιήσῃ τὴν ἄδειαν αὐτήν. Παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς συνεφώνησε μὲ τὰς ἱκανότητας τοῦ διευθύνοντος τὴν Ἑταιρείαν ΕΛΒΙΝ κ. Συρεγκέλα, ἐν τούτοις ἐπροτίμησε τὸν κ. Πάπας καὶ τὸν ἠγνόησε διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ βʹ διϋλιστηρίου. Ὁ κ. Συρεγκέλας ἐθεωρήθη BON POUR L’ ORIENT κλπ. δι’ ἐξαγωγὴν εἰς τὴν Ἀνατολὴν καὶ οὕτω ἐστερήθη αὐτοῦ ὁ τόπος, καίτοι εἶναι ὁ δημιουργὸς τῶν διϋλιστηρίων.

§26Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, πράγματι τὸ 1958 ἐδόθη ἡ ἄδεια εἰς τὴν Ἑταιρείαν ΕΛΒΙΝ, ἀλλὰ μὲ τὴν προσφορὰν Πάπας ἠτόνησεν αὕτη, διότι ἦτο ἡ πλέον συμφέρουσα ἡ προσφορὰ Πάπας διὰ τὸ Δημόσιον.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀναφο-

ρῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Ρουχωτᾶς, νομοτύπως ὑπέβαλεν αἴτησιν, ἵνα ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Τὸ θέμα εἶναι, ἄσκησις ἐλέγχου κατὰ τοῦ Προέδρου, διότι δὲν ἐφαρμόζει τὸν Κανονισμόν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ρουχωτᾶν.

§28Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ διὰ νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Τὸ ἄρθρον 26 τοῦ Κανονισμοῦ λέγει, ὅτι οἱ βουλευταί, προκειμένου νὰ ἀπουσιάσωσιν ἐκ τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς πλέον τῶν 5 συνεδριάσεων κατὰ μῆνα, ὑποχρεοῦνται νὰ ζητήσωσιν ἄδειαν παρὰ τῆς Βουλῆς διὰ τοῦ Προέδρου αὐτῆς. Βουλευτὴς ἀπουσιάζων ἄνευ ἀδείας, πλείονας τῶν 5 συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς κατὰ μῆνα, ἀποστερεῖται τοῦ 1)20 τῆς μηνιαίας ἀποζημιώσεώς του δι’ ἑκάστην ἀπουσίαν. Ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω καὶ πιστεύω, ὅτι τόσον ἡμεῖς οἱ πτωχοὶ βουλευταί, ὅσον καὶ οἱ πλούσιοι, ἀναμφισβητήτως ἠγωνίσθημεν ἅπαντες διὰ νὰ ἀναδειχθῶμεν εἰς τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα, μὲ ἀνωτέρας εὐγενεῖς φιλοδοξίας καὶ ὄχι διὰ νὰ λαμβάνωμεν μόνον καὶ μόνον τὴν ἀποζημίωσιν. Κύριε Πρόεδρε, προσωπικῶς ἐγώ, ἐθεώρησα ὡς ὑβριστικὸν τὸ δημοσίευμα κυβερνητικῶν ἐφημερίδων, ὅτι ἐφ’ ὅσον οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου δὲν ἔδωσαν τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ὁριζόμενον ὅρκον ἐν τῇ Βουλῇ, δὲν δικαιοῦνται τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως. Αὐτὸ δὲν ἐξένισεν τὸ Προεδρεῖον, οὔτε τοὺς κυρίους συναδέλφους τῆς Συμπολιτεύσεως, ἀλλὰ τοὺς ἐξένισεν τὸ ἀθῶον κατὰ τὰ ἄλλα δημοσίευμα τῆς Ἐφημερίδος «Ἀθηναϊκὴ» τὸ ὁποῖον ἐξώργισεν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον. Ἐπιθυμῶ νὰ μὲ πληροφορήσῃ τὸ Προεδρεῖον ἐὰν ἐφηρμόσθη τὸ ἄρθρον 26 τοῦ Κανονισμοῦ διὰ τοὺς κατὰ κανόνα ἀπουσιάζοντας βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως. Καὶ παρ’ ὅλον, ὅτι δὲν γνωρίζω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐφοπλιστὴν κ. Μᾶρκον Νομικόν, τυχαίως τὸν ἀναφέρω, διότι νομίζω, ὅτι οὐδέποτε ἐνεφανίσθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Καὶ ἐρωτῶ, τὸ Ταμεῖον τῆς Βουλῆς περιέκοψε τὴν βουλευτικὴν ἀποζημίωσιν τοῦ κ. συναδέλφου καὶ ἄλλων ἀπουσιαζόντων, ὡς προβλέπει τὸ ἄρθρον 26 τοῦ Κανονισμοῦ; Τὸ Προεδρεῖον ἀντὶ νὰ λάβῃ μέτρα ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό, ἐξέφρασε τὸ παράπονον διότι ἀπὸ τὴν Ε. Κ. ὑποβάλλονται ἐνστάσεις ἀπαρτίας καὶ οὕτω δυσχεραίνεται τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ διὰ τοῦτο εὐθύνονται οἱ ἀπουσιάζοντες βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν καίτοι ἐδηλώθη ὅτι διεπιστώθη ἀπαρτία, εἶναι παρόντες μόνον 24 βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ 27 τῆς Ε. Κ., οἱ ὁποῖοι ὑπολείπονται τοῦ ἑνὸς τρίτου τῶν 100 δηλαδὴ βουλευτῶν παρόντων, οἱ ὁποῖοι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἀπαρτίαν. Κατὰ συνέπειαν τὸ Προεδρεῖον ἀντὶ νὰ αἰτιᾶται τὴν Ε. Κ., θὰ πρέπει νὰ αἰτιᾶται τὴν ἀπουσιάζουσαν Συμπολίτευσιν, ἡ ὁποία εἶναι καὶ ὑπεύθυνος διὰ τὴν καθυστέρησιν τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπερώτησιν κάμετε ἐναντίον τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως;

§30Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ἠρώτησα ἐὰν ἐφηρμόσθη τὸ ἄρθρον 26 τοῦ Κανονισμοῦ παρὰ τοῦ Προεδρείου.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα, κ. βουλευταί, δὲν εἶναι οὔτε τῆς Συμπολιτεύσεως οὔτε τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶναι θέμα κοινοβουλευτικόν. Εἴθισται ἀπὸ πολλῶν δεκαετηρίδων, νὰ μὴ ἐφαρμόζεται αὐτὸ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον προτείνετε σεῖς. Βεβαίως καὶ τὸ Σύνταγμα, κάμνει μνείαν ἐν ἄρθρῳ 75 καὶ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς ἀντιγράφει ἐν προκειμένῳ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, ἀλλ’ ἡ αὐστηρὰ ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου ὡς τὴν ἀξιοῖ ὁ κ. Ρουχωτᾶς προϋποθέτει ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου κατὰ τὴν ἔναρξιν καὶ τὴν λύσιν τῆς συνεδριάσεως. Αὐτὸ τὸ μέτρον εἶναι δυσχερὲς νὰ ἐφαρμοσθῇ δι’ οὓς λόγους τὸ ἀντιλαμβάνεται ὁλόκληρος ἡ Βουλή, πλὴν ὑμῶν, δυστυχῶς ὁ ὁποῖος εἴπατε σὺν τοῖς ἄλλοις ὅτι καταλέγεσθε μεταξὺ τῶν πτωχῶν βουλευτῶν, ἐνῷ κατὰ τὰς πληροφορίας μου πλὴν τῆς ἐκ δραχμῶν 13.000 βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως λαμβάνετε καὶ σύνταξιν 8–9.000 δραχμῶν μηνιαίως διότι ὑπήρξατε, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, Ναύαρχος τοῦ δικαστικοῦ. Δὲν εἶσθε συνεπῶς πτωχὸς βουλευτής. Ὑπάρχουν πτωχοὶ βουλευταί, τῶν ὁποίων ὁ Πρόεδρος γνωρίζει τὰς οἰκονομικάς των δυσχερείας. Ἐπιχειρεῖτε νὰ θίξητε αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅτι συνήθως ἀπουσιάζουν ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως, ἐνῷ τοῦτο δὲν συμβαίνει μὲ τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Κύριε βουλευτά, πολλοὶ ἀπουσιάζομεν ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐὰν θέλετε κἄποτε, ὄχι σεῖς, ἀλλὰ αἱ ἡγεσίαι τῶν κομμάτων, νὰ τὸ φέρουν τὸ θέμα αὐτό. Ἐγὼ πάντως ἔχω ἀντίθετον γνώμην, διότι εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν ὅτι θὰ πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ μέτρον τῆς ἀπαρτίας. Οἱ βουλευταὶ δίδουν λόγον μόνον πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς των, καὶ οἱ ἐκλογεῖς των θὰ ἀποφασίσουν ἐὰν οἱ βουλευταὶ ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκον των. Δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἐφαρμογῆς ἀστυνομικῶν μέτρων κατὰ τῶν βουλευτῶν. Δι’ αὐτὸ συνεχίζω τὴν παράδοσιν ὅλων τῶν προκατόχων μου, παράδοσιν μιᾶς 100)ετίας περίπου. Ἐὰν τώρα σεῖς διὰ τοῦ Κόμματός σας θέλετε νὰ φέρετε τὸ θέμα καὶ νὰ ὑποβαλλώμεθα εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου κατὰ τὴν ἔναρξιν καὶ τὴν λῆξιν τῆς συνεδριάσεως, τότε θὰ ἴδωμεν πολλὰ ἀπρόοπτα. Δὲν θέλω νὰ θίξω κανέναν. Πρέπει νὰ εἴπω ὅμως, ὅτι τὸν Φεβρουάριον ἀπουσιάσατε καὶ σεῖς ἐπὶ πέντε συνεχεῖς συνεδριάσεις καὶ ἐν τούτοις ὁ Πρόεδρος δὲν ἔλαβε μέτρα καθ’ ὑμῶν, οὔτε ἐναντίον ἄλλων συναδέλφων τοῦ Κόμματός σας, οἱ ὁποῖοι ἐπίσης ἀπουσίασαν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ παρακαλέσω, σεῖς οἱ νεώτεροι βουλευταί, ἀσχέτως ἡλικίας, νὰ θητεύσητε ὀλίγον καιρὸν ἐδῶ, νὰ παρακολουθήσητε τὰς συζητήσεις καὶ τοὺς παλαιοτέρους τοῦ Κόμματός σας ἔστω, καὶ νὰ συνεννοῆσθε μετ’ αὐτῶν προκειμένου νὰ φέρετε τοιαῦτα θέματα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσουν εἰς κλονισμὸν τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν Κοινοβουλευτισμόν. Αὐτὰ ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμένετε ἐπὶ τῶν ἀπόψεών σας.

§32Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ πρῶτον νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι ἡμεῖς οἱ νέοι βουλευταὶ ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἔχωμεν ὅλας τὰς ἠθικὰς ἀρχὰς καὶ παραδόσεις τῶν παλαιοτέρων καὶ ὄχι ὅμως τὰς κακὰς συνηθείας, τὰς ὁποίας ἐπιθυμοῦμεν καὶ θὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἐξοβελίσωμεν εἰς τὸ μέλλον. Ἐθίξατε οὐχὶ εὐλόγως τὴν ἀπουσίαν μου κατὰ τὸν Φεβρουάριον, ἐνῷ γνωρίζετε καλῶς ὅτι εἶχον λάβει ἄδειαν τῆς Βουλῆς δι’ ἀπουσίαν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἑνὸς μηνός, ὅπου ὑπεβλήθην εἰς ἐγχείρησιν ἐν Βιέννῃ, τηρήσας κατὰ γράμμα τὸν Κανονισμόν. Συνεπῶς, δὲν εἶναι ὁ κατάλογος μόνον ὅπως ἀνεφέρατε, διὰ τὴν διαπίστωσιν ἀπαρτίας, ἀλλὰ τὸ ἴδιον ἄρθρον 26, ἐὰν τὸ ἀναγνώσητε, ἀναγράφει ὅτι ἡ ἀπουσία τῶν βουλευτῶν διαπιστοῦται διὰ τοῦ Προέδρου. Νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ εἴχατε, κ. Πρόεδρε, ἐφαρμόσει πιστῶς τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον πολὺ καλῶς γνωρίζετε.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε εἰς ἐμένα νὰ διαβάσω τὸν Κανονισμόν, ὀφείλετε νὰ συμπεριφέρεσθε μὲ περισσότερον σεβασμὸν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, δεδομένου ὅτι εἶσθε νέος βουλευτὴς ὄχι βέβαια κατὰ τὴν ἡλικίαν, διότι εἶσθε ἀρκετὰ ἡλικιωμένος. Ἀλλ’ ἔχω νὰ σᾶς εἴπω καὶ τοῦτο. Ὁ Πρόεδρος βεβαίως, διαπιστώνει τὴν ἀπαρτίαν καὶ γνωρίζει τοὺς βουλευτάς. Πῶς θὰ τὸ διαπιστώσῃ ὅμως ποῖοι ἀπουσιάζουν; Καὶ πῶς θὰ τοὺς ἐνθυμῆται κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῶν καταστάσεων; Δὲν ἔχει ἄλλο μέσον παρὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου. Διατὶ προσφεύγετε εἰς ἑρμηνείας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι φυσιολογικαί; Ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι τὸ μόνον μέσον καὶ κατὰ τὴν ἔναρξιν καὶ κατὰ τὴν λύσιν τῆς συνεδριάσεως. Ἐὰν τὸ θέλετε καὶ ἐφόσον μοῦ ὑποβληθῇ σχετικὴ πρότασις ὑπὸ 50 βουλευτῶν, θὰ τὸ ἐφαρμόσω. Ἀλλὰ θὰ ἴδητε ὅτι οἱ πρῶτοι ποὺ θὰ μετανοήσουν θὰ εἶναι αὐτοὶ ποὺ θὰ ὑπογράψουν τὴν πρότασιν. Ἀλλά, ἀρκεῖ, διότι ἔχομεν καὶ ἄλλα σοβαρώτερα θέματα νὰ συζητήσωμεν.

§34Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. (Ἐγείρεται νὰ ὁμιλήσῃ).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φθάνει, κ. βουλευτά. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλήσητε τρὶς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος. Ἀφήσατε νὰ διαβάσω μίαν δήλωσιν τοῦ Κόμματός σας.

§36Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Δὲν μὲ ἀφήσατε νὰ ὁλοκληρώσω, κ. Πρόεδρε.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παίρνουν ὁλοκλήρωσιν αὐτὰ ποὺ εἴπατε;

§38Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ «καθῆστε κάτω» εἶναι ὁλοκληρωτικόν.

§39Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶχα ὑπ’ ὄψει μου νὰ ἐπέμβω εἰς τὴν ἀστυνόμευσιν τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι χρέος ἰδικόν σας. Ἀλλὰ ἔλαβον ἀφορμὴν ἀπὸ δύο σημεῖα ποὺ ἔθιξα. Πρῶτον, ὅτι ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας αὐτὸ ποὺ μὲ θίγει. Ὅτι εἴμεθα κατώτεροι τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως. Καὶ δεύτερον διατυποῦται κατ’ ἐπανάληψιν παρὰ τοῦ Τύπου, ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου διατυπώνει ἐνστάσεις ἀπαρτίας καὶ ματαιώνει τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ αἱ ἐνστάσεις ἀπαρτίας δὲν ἀφοροῦν τὴν πτέρυγα τὴν ἰδικήν μας ἀλλὰ τὴν Συμπολίτευσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκετε καὶ ἐσεῖς κ. Πρόεδρε, καὶ ὁ ὁποῖος δὲν ἔχετε καὶ ἐσεῖς τὸ δικαίωμα νὰ ἀπουσιάζετε. Ὡς πρὸς τοὺς ἀπουσιάζοντας βουλευτάς, θὰ ἠμπορούσατε νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμόν, κ. Πρόεδρε ἐπ’ ἀγαθῷ καὶ τοῦ Ταμείου τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον ἀρκετὰ ἐπιβαρύνεται.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔλαβον τὴν κάτωθι ἐπιστολὴν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Πρὸς Τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα Κύριε Πρόεδρε, Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐπικειμένης προσκλήσεως Ὑμῶν ὅπως ἡ Ἕνωσις Κέντρου ὑποδείξῃ μέλη πρὸς συμμετοχὴν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου δὲν θὰ μετάσχῃ οὔτε εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, οὔτε εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἔχει διακηρύξει ὅτι θεωρεῖ τὴν σημερινὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς νόθον καὶ τὴν Κυβέρνησιν παράνομον καὶ συνεπῶς δὲν ἀναγνωρίζει εἰς αὐτὰς τὸ δικαίωμα πρωτοβουλίας πρὸς ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος. Πρῶτον θὰ ἀποκατασταθοῦν αἱ παραβιασθεῖσαι ὑπὸ τῆς Ε.Ρ.Ε. θεμελιώδεις διατάξεις τοῦ Συντάγματος καὶ κατόπιν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδιωχθῇ βελτίωσις τῶν μὴ θεμελιωδῶν διατάξεων αὐτοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1963 Γεώργιος Παπανδρέου, Σοφοκλῆς Βενιζέλος, Ἄγγελος Ἀγγελούσης, Γεώργιος Ἀθανασιάδης–Νόβας, Στέλιος Ἀλλαμανῆς, Γεώργιος Ἀναγνωστόπουλος, Ἀπόστολος Ἀντωνίου, Εὐάγγελος Ἀρβανιτάκης, Παῦλος Βαρδινογιάννης, Χρῆστος Βασματζίδης, Ἀναστάσιος Βγενόπουλος, Ἀγγελῆς Βλαχοθανάσης, Μιχαὴλ–Μίμης Γαληνός, Δημήτριος–Τάκης Γεωργίου, Ἰωάννης Γιαμᾶς, Ἰωάννης Γιαννόπουλος, Ἰωάννης–Τζὼν Γκλαβάνης, Γεώργιος Γρηγορίου, Εὐάγγελος Δενδρινός, Θεόδωρος Δεσύλλας, Κωνσταντῖνος Δημόπουλος, Ἰάκωβος Διαμαντόπουλος, Νικόλαος Ἔξαρχος, Ἐμμανουὴλ Ζαπάρτας, Ἰωάννης Ζίγδης, Νικόλαος Ζορμπᾶς, Δημοσθένης Θεοχαρίδης, Νικόλαος Ἰντζές, Γεώργιος Καραγκιώζης, Παυσανίας Κατσώτας, Ἐμμανουὴλ Κοθρῆς, Ἀνδρέας Κοκκέβης, Ἰωάννης Κυρόζης, Σταῦρος Κωστόπουλος, Δημήτριος Κωστῆς, Ἐμμανουὴλ Λουλακάκης, Γεώργιος Λούλης, Θεόδωρος Λυμπερίδης, Εὐστάθιος Μαλαμίδας, Νικόλαος Μαλλιάκας, Κωνσταντῖνος Μαρῆς, Ἐμμανουὴλ Ματζαπετάκης, Γεώργιος Μαῦρος, Φίλιππος Μαῦρος, Ἰωάννης Μελᾶς, Κωνσταντῖνος Μητσοτάκης, Γεώργιος Μπακατσέλος, Ἐμμανουὴλ Μπακλατζῆς, Νικόλαος Μπακόπουλος, Ἀλέξανδρος Μπαλτατζῆς, Ἀντώνιος Μπαρότσης, Δημήτριος Ντάγγας, Μενέλαος Ξυλούρης, Ἀπόστολος Παγκοῦτσος, Δημήτριος Παπαδημητρίου, Δημοσθένης Παπαδόπουλος, Ζήσης Παπαλαζάρου, Μιχαὴλ Παπακωνσταντίνου, Δημήτριος Παπαμιχαλόπουλος, Θεοφύλακτος Παπαπαναγιώτου, Σάββας Παπαπολίτης, Δημήτριος Παπασπύρου, Κωνσταντῖνος Παπασπύρου, Χρῆστος Παπασταύρου, Ἀντώνιος Πετραλιᾶς, Πολυχρόνης Πολυχρονίδης, Ἀθανάσιος Ρουσσόπουλος, Χαράλαμπος Ρουχωτᾶς, Μιχαὴλ Στεφανίδης, Στέφανος Στεφανόπουλος, Κωνσταντῖνος Ταλιαδούρης, Ἰωάννης Τούμπας, Στέφανος Τσιαπάρας, Ἠλίας Τσιριμῶκος, Ἰωάννης Τσουδερός, Ἀσημάκης Φωτήλας, Μιχαὴλ Χλουβεράκης, Στυλιανὸς Χούτας.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἔχει ζητήσει τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος ὁ κ. Θεμελῆς.

§41Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Θεμελῆς ἔχει ζητήσει τὸν λόγον ἀπὸ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, διότι ἔγινε μνεία τοῦ ὀνόματός του, ὅτι προήδρευσε συμβουλίου διὰ τὸ θέμα τοῦ κ. Καρδαμάκη καὶ θέλει νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις.

§43Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἦτο ἠθικῶς ἀνεπίτρεπτον ἐὰν ἐτήρουν σιγὴν ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ ἀντικείμενον τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως δεδομένου, ὅτι αἱ κατὰ τοῦ κ. Καρδαμάκη αἰτιάσεις ἀναφέρονται καὶ εἰς γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ἰδικῆς μου Ὑπουργίας. Ὡς ἐκ τούτου εὐχαριστῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, κ. Τούμπαν, οἱ ὁποῖοι συνῄνεσαν νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος. Θὰ ἤθελα, κ. βουλευταί, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ ἐξετάσω, ἐὰν ἦτο ἐκ τῶν πραγμάτων ἐπιβεβλημένη ἡ κατάθεσις τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως. Ἐκτὸς τοῦ λόγου, τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ὁ ὁποῖος δὲν τοῦ ἐπέτρεψεν νὰ καταθέσῃ τὸν αἰτηθέντα φάκελλον, τοῦ κ. Καρδαμάκη, ὁ ὁποῖος ἔχει χαρακτηρισθῆ ὡς ἀπόρρητος, ἔχω νὰ προσθέσω καὶ ὀλίγα τινά, καὶ ἐγὼ τὰ ὁποῖα δικαιολογοῦν τὴν μὴ κατάθεσιν. Ὁ χαρακτηρισμὸς ἑνὸς ἐγγράφου ὡς ἀπορρήτου ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι τοῦ περιεχομένου τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ, δὲν δύναται νὰ λάβῃ κανεὶς γνῶσιν, ἐκτὸς ἐκείνου πρὸς ὅν ἀπευθύνεται τὸ ἔγγραφον αὐτό, ὑπὸ τὴν ρητὴν ὑποχρέωσιν νὰ τηρήσῃ ἀπόλυτον ἐχεμύθειαν, ἄλλως ὑπόκειται εἰς ποινικὰς κυρώσεις. Ὁσάκις καθίσταται ἐπιτακτικῶς ἀναγκαία ἡ κατάθεσις ἀπορρήτων ἐγγράφων εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, εἰς τὰ Διοικητικὰ Δικαστήρια εἰς τὰς Δικαστικὰς Ἀρχάς, τότε τοῦ περιεχομένου τοῦ ἐγγράφου αὐτῶν λαμβάνειν γνῶσιν ἕνας ὡρισμένος ἀριθμὸς ἀτόμων, τὰ ὁποῖα ἔχουν ὑπηρεσιακὴν σχέσιν μὲ τὸ θέμα ἢ ἐπαγγελματικὴν ἰδιότητα, ὅπως εἶναι οἱ δικηγόροι. Καὶ οἱ οὕτως λαμβάνοντες γνῶσιν τοῦ περιεχομένου τῶν ἀπορρήτων ἐγγράφων ὑποχρεοῦνται νὰ τηρήσουν ἀπόλυτον ἐχεμύθειαν, ἄλλως ὑπόκεινται καὶ αὐτοὶ εἰς ποινικὰς κυρώσεις. Ἡ διαρροὴ ἀπορρήτων πληροφοριῶν ἐκ μέρους τῶν οὕτως λαμβανόντων γνῶσιν τοῦ περιεχομένου τῶν ἐγγράφων τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν ἀδιαφόρως ἐὰν προσεγίνετο ἢ ὄχι βλάβη, ἢ μὲ φυλάκισιν μέχρι δύο ἐτῶν εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν προκαλεῖται βλάβη. Ὅταν λαμβάνωνται τοιαῦτα μέτρα ποινικῶν κυρώσεων διὰ τοὺς ὑποχρεωτικῶς λαμβάνοντας γνῶσιν τοῦ περιεχομένου τῶν ἀπορρήτων ἐγγράφων, ἐρωτᾶται ποῖα μέτρα προβλέπονται, ποῖαι κυρώσεις προβλέπονται κατὰ τῶν βουλευτῶν τῶν κοινωνιολογούντων τὸ περιεχόμενον τῶν ἀτομικῶν ἐγγράφων; Οὐδεμία κύρωσις προβλέπεται δι’ αὐτούς. Δὲν εἶναι δὲ σπάνιον τὸ φαινόμενον, βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον γνῶσιν ἀπορρήτων ἐγγράφων, ἦλθεν εἰς τὴν δημοσιότητα τὸ περιεχόμενον αὐτῶν. Ἐὰν προεβλέποντο κυρώσεις καὶ κατὰ τῶν βουλευτῶν, τότε δὲν θὰ ὑπῆρχε λόγος νὰ μὴ κατατίθενται καὶ τὰ ἀπόρρητα ἔγγραφα εἰς τὴν Βουλήν. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος). Κύριοι βουλευταί, παρὰ τὰ περὶ τοῦ ἀντιθέτου λεχθέντα παρὰ τοῦ συναδέλφου κ. Τούμπα, ὅτι ἡ ἐπερώτησις δὲν στρέφεται κατὰ τοῦ κ. Καρδαμάκη, ἀλλὰ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς φαύλου, ὡς τὴν ἐχαρακτήρισε, διοικήσεως τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἐν τούτοις ὡς συνάγεται ἀπὸ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως ὑπὸ τῶν ἐπερωτώντων δύο βουλευτῶν, ἡ ἐπερώτησις στρέφεται κατὰ τοῦ κ. Καρδαμάκη, ὡς Ἀρχηγοῦ τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου Στρατοῦ, ἡ Διοίκησις τοῦ ὁποίου ἐπεκρίθη δριμέως. Τὸ ὅτι ἡ ἐπερώτησις στρέφεται κατὰ τοῦ κ. Καρδαμάκη ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς προθέσεως, τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσεν ὁ κ. Τούμπας κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς 15ης Φεβρουαρίου, ὁπόταν ἐζήτησε νὰ ἀποσύρῃ τὴν ἐπερώτησιν, διότι δὲν ὑπῆρχε θέμα συζητήσεως, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Καρδαμάκης εἶχεν ἀποστρατευθῆ. Καὶ ἐρωτᾶται, κ. βουλευταί, συζητήσεις τοῦ περιεχομένου τῆς κατατεθείσης ἐπερωτήσεως, συζητήσεις αἱ ὁποῖαι προηγουμένως ἔγιναν διὰ τοῦ τύπου ἐπὶ σειρὰν ἡμερῶν μὲ χαρακτηρισμοὺς βαρυτάτους ἐρωτᾶται, λέγω, ἐὰν αἱ συζητήσεις αὐταὶ ἐξυπηρετοῦν τὴν πειθαρχίαν, τὴν συνοχήν, τὸ ἠθικὸν καὶ τὸ γόητρον τοῦ Στρατεύματος. Τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος αὐτοῦ θὰ ἀντλήσω ἀπὸ δηλώσεις τοῦ ἀειμνήστου Στρατηγοῦ Πλαστήρα ἐπὶ παρομοίου περιστατικοῦ ποὺ ἔλαβε χώραν τὸ 1952. Ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε, κ. βουλευταί, ὁ ἀείμνηστος Στρατάρχης Παπάγος, περιοδεύων τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1952 ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Συναγερμοῦ, εἰς λόγον του ἐκφωνηθέντα εἰς Τρίπολιν ἀπεκάλεσε τὴν τότε ἡγεσίαν τοῦ Στρατεύματος ἀναξίαν, διὰ τὸν λόγον ὅτι τότε εἶχον γίνει ὡρισμέναι μεταβολαὶ εἰς τὰς τοποθετήσεις τῶν ἀξιωματικῶν καὶ εἶχον ληφθῆ ὡρισμένα μέτρα ὀργανωτικὰ καὶ μέτρα ἀποστολῆς τῶν ΤΕΑ. Παραμένει ξηρὰ εἰς τὴν μνήμην μου ἡ ἐντύπωσις ποὺ ἐδημιουργήθη ἐκ τῆς ἀπηχήσεως ποὺ εἶχεν ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ ἀειμνήστου Στρατάρχου Παπάγου εἰς τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὑπηρέτουν καὶ ἐγὼ εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἑλληνικῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας. Τότε ὁ ἀείμνηστος Στρατηγὸς Πλαστήρας, μὲ τὴν ἰδιότητά του ὡς Πρωθυπουργοῦ, προέβη εἰς δηλώσεις καὶ μεταξὺ ἄλλων ἔλεγε.... (Ἀναγινώσκει)...». Μία πρᾶξις τοιαύτη, ἢ ἂν θέλετε σφάλμα, τὸ ὁποῖον διεπράχθη πρὸ δεκαετίας καὶ ποὺ τόσον ἐπεκρίθη ἀπὸ τὸν τότε ἡγέτην τοῦ Κέντρου, διατὶ νὰ ἐπαναλαμβάνεται καὶ σήμερον;

§44Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Τότε ἐθίγη ἡ ἡγεσία ποὺ ἔσωσε τὴν Ἑλλάδα...

§45Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Οἱ μὲν ἐνόθευσαν τὸ πολίτευμα, οἱ ἄλλοι ἔσωσαν τὴν Ἑλλάδα.

§46Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Ἐκ τῶν ἀναπτυχθέντων περιστατικῶν ἐκ μέρους τῶν ἐπερωτώντων, συνάγεται τὸ συμπέρασμα, ὅτι τόσον ἡ φύσις τῶν περιστατικῶν ὅσον καὶ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον οἱ ἐπερωτῶντες, δὲν ὑπῆρξαν ἱκανὰ νὰ στηρίξουν ἕνα ἔντονον «κατηγορῶ» κατὰ τοῦ τέως Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. Οἱ ἐπερωτῶντες συνάδελφοι, ἀπέδωσαν εἰς τὸν κ. Καρδαμάκην ἱκανότητα ρυμουλκήσεως 10.000 ἀξιωματικῶν εἰς κομματικὴν κραιπάλην. Ἐγώ, δὲν ἀναγνωρίζω τοιαύτας ἱκανότητας εἰς τὸν κ. Καρδαμάκην. Δὲν ξεύρω τὶ πιστεύουν οἱ ἐπερωτῶντες, ἀλλὰ ἐγὼ ὄχι μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ διατελέσαντος Ὑφυπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀλλὰ καὶ τὴν ἰδιότητα τοῦ παλαιοῦ ἀξιωματικοῦ, γνωρίζω, ὅτι ὁ Ἕλλην ἀξιωματικός, λόγῳ τῆς ὑψηλῆς μορφώσεώς του, λόγῳ τοῦ σπουδαίου ρόλου ποὺ παίζει τὸ ἀξίωμά του διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας καὶ λόγῳ τῆς προβολῆς τοῦ ἀξιώματός του ἐν τῇ κοινωνίᾳ, ἔχει ἀποκτήσει ὀντότητα καὶ ὡς εἶπον, ὡς καὶ ἐκ τοῦ βαθμοῦ του καὶ ἐκ τοῦ καθήκοντός του ἀπορρέοντος, οὐδεὶς δύναται τὸν ἀξιωματικὸν νὰ προτρέψῃ εἰς καθήκοντα διάφορα τῶν προβλεπομένων ἐκ τοῦ καθήκοντός του ὡς Ἕλληνος ἀξιωματικοῦ. Ἐὰν ἕνας μικρὸς ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν, ἰδίως ἀξιωματικῶν ὑπηρετούντων τὰ ΤΕΑ...

§47Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Οὐδεὶς ὡμίλησε περὶ συνόλου τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν. Ἡ Ε.Κ. ὡμίλησε περὶ ἀναξίου ἡγεσίας. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὁ ρήτωρ νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ προσωπικὸν θέμα, διότι δημιουργεῖ ἐντυπώσεις.

§48Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα ἐτέθη σαφῶς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν. Ἢ ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ διέπραξαν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τοὺς καταλογίζει ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ οἱ ἐπερωτῶντες συνάδελφοι, ἢ αὐτὸ συνέβη, ὁπότε ἐστράφησαν ἐναντίον τοῦ συνόλου τῶν ἀξιωματικῶν, ἢ συνέβη τὸ ἄλλο, ὅτι ἐξηνδραπόδισεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. τὸ σύνολον τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, θεωρῶ τὸ δεύτερον, ὅτι ἀποτελεῖ ὕβριν χειροτέραν ἀπὸ τὴν πρώτην, ἐναντίον τοῦ συνόλου τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν.

§49Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποχρέωσίς μας εἶναι νὰ διαμαρτυρηθῶμεν κατὰ τῶν αὐθαιρέτων συμπερασμάτων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπόρροια διαστροφῆς τῶν ὅσων ἐλέχθησαν ἐδῶ. Εἰς τὴν Βουλὴν ἡμεῖς εἴπομεν, ὅτι ὑπῆρξε μία ἀναξία ἡγεσία μὲ ἕναν περιωρισμένον περὶ αὐτὴν κύκλον. Πέραν αὐτῶν ὑπῆρξαν ὡρισμένοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἠναγκάσθησαν, λόγῳ τοῦ ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, ἐφωδιασμένος μὲ τὸν νόμον ἐκεῖνον, εἰς τὸν ὁποῖον μετεῖχε καὶ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος, πέραν αὐτῶν ἡ πλειονότης τῶν ἀξιωματικῶν ἀντέδρασε καὶ μετὰ βδελυγμίας παρηκολούθησεν αὐτὴν τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Κόμματος εἰς τὸ στράτευμα. Ἐλάχιστοι ἀξιωματικοὶ μαζὶ μὲ τὰ ὄργανα τοῦ Κόμματος εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν τὴν ἀπαράδεκτον ἐπέμβασιν τοῦ κόμματος εἰς τὸν Στρατόν. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου σαφῶς καθώρισε τὰς εὐθύνας καὶ περιώρισε τὸν κύκλον τῶν ὑπευθύνων. Τὰ ἀποτελέσματα ἀποτελοῦν σαφεστάτην ἀπόδειξιν τῶν ὅσων ἐλέχθησαν εἰς τὴν Βουλήν.

§50Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἡ λογικὴ εἶναι σκληρὰ διὰ τὴν Ε.Κ. Ἢ τὸ ἕνα συνέβη, ἢ τὸ ἄλλο. Καὶ ἐὰν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. μὲ τὴν βοήθειαν ἑνὸς στενοῦ κύκλου κατώρθωσε νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸ σύνολον τῶν ἀξιωματικῶν —ὅπως λέγετε σεῖς καὶ ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης περισσότερον ἔντονα— καὶ ἐπέβαλε τὴν ἰδικήν του θέλησιν, τοῦτο σημαίνει, ὅτι δὲν εἶναι ἐλεύθεροι ἄνδρες οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ εἰς τοῦτο συνίσταται ἡ ὕβρις.

§51Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ λογικὴ δὲν εἶναι ἡ ἰδία μὲ τὴν πραγματικότητα— τοῦ ἀφήνομεν τὴν λογικὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ— τὴν ὁποίαν κατήρτισε μὲ τὴν ἰδικήν του ἐπινόησιν, ἡ πραγματικότης ὅμως εἶναι διάφορος. Ἡμεῖς, δὲν ὡμιλήσαμεν περὶ τοῦ συνόλου τῶν ἀξιωματικῶν, ὡμιλήσαμεν περὶ τῶν στρατιωτῶν, οἵτινες ὑπέστησαν τὴν ἐκβίασιν καὶ ὡμιλήσαμεν διὰ τὸ ποσοστὸν τοῦ 15% τῶν ἀξιωματικῶν οἵτινες μετὰ βδελυγμίας καὶ ἀποτροπῆς βλέπουν τὴν ἐπέμβασιν εἰς τὸν Στρατόν. Ἡ ἐπέμβασις τῆς ἡγεσίας καὶ ἡ ἄσκησις πιέσεως ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ στρατοῦ, ἀπεδείχθη ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων.

§52Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Καθὼς εἶπον καὶ εἰς τὴν τελευταίαν συνεδρίαν ὁ ἀπόστρατος ὑπολοχαγὸς Τσίγκας μὲ τὴν φαντασίαν του καὶ μὲ τὴν συνεργασίαν τοῦ ἀντιστρατήγου Πετροπούλου κατεσκεύασεν ἕνα μηχανισμὸν διὰ τοῦ ὁποίου ἐνόμισαν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀλλοιωθῇ τὸ φρόνημα τοῦ στρατεύματος. Ἡ Ε.Κ. καὶ οἱ ἐπερωτῶντες συνάδελφοι —εἰδικώτερον ὁ κ. Ζίγδης— ἐχρησιμοποίησεν τὴν λέξιν «ἐξηνδραποδίσθησαν οἱ ἀξιωματικοί». Ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτὸς διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς ὑπὸ τῆς Ε.Κ. ἀποτελεῖ χειροτέραν ὕβριν ἀπὸ τὴν ἄλλην.

§53Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Ὁ Καρδαμάκης, κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν μὲ τὸν κλητῆρα τῆς Λέσχης τῆς ΕΡΕ. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§54Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Διατὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ ΓΕΣ ἀπηύθυνε αὐτὴν τὴν ἐγκύκλιον; (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§55Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνέμενον ἀπὸ σᾶς μὲ τὴν πεῖραν καὶ τὸ ἦθος τὸ ὁποῖον ἔχετε, ὅτι θὰ περιορισθῆτε διὰ νὰ δώσητε ἐξηγήσεις διὰ νὰ διευκολυνθῇ ἡ περαιτέρω συζήτησις. Ἀλλὰ σεῖς ἤλθατε νὰ ρίψετε ἔλαιον εἰς τὴν πυράν. Μακρὰν ἀπὸ ἡμῶν τοιαύτη σκέψις νὰ εἴπωμεν διὰ τὸ σύνολον τῶν ἀξιωματικῶν...

§56Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν τοὺς τὴν ἀναγνωρίζω. Ἐξ ἀντικειμένου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν ἔχω.

§57Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀνέφερεν ὁ κ. Ἀγγελούσης τὴν διαταγὴν τοῦ σημερινοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ., σχετικῶς μὲ τὴν χρησιμοποίησιν πλαγίων μέσων ὑπὸ ὡρισμένων ἀξιωματικῶν διὰ νὰ ἐπιτύχουν μεταθέσεις, εὐνοϊκὰς μεταθέσεις κλπ. Καὶ ἐτονίσθη ἡ τελευταία φράσις τῆς διαταγῆς κατὰ τὴν ὁποίαν «ὁ ὑποφαινόμενος, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ., αἰσθάνεται μεγάλην λύπην καὶ στενοχωρίαν ἀντιμετωπίζων ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς ἀναλήψεως τῶν καθηκόντων του μίαν τοσοῦτον νοσηρὰν καὶ φθοροποιὸν διὰ τὴν συνοχὴν καὶ τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατεύματος κατάστασιν».

§58Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Πρὸς τιμήν του.

§59Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μὴ στενοχωρῆσθε τόσον εὔκολα, κύριε Ἰντζέ. Περὶ ποίας καταστάσεως ὁμιλεῖ ὁ σημερινὸς Ἀρχηγὸς τοῦ

Γ.Ε.Σ.;

§60Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Περὶ τῆς Καρδαμακικῆς.

§61Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Ἰντζέ, νὰ ἔχετε τὴν ὑπομονὴν νὰ ἀκούσητε, νὰ ἔχητε τὸ θάρρος νὰ ἀκούσητε.

§62Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Ἠξεύρετε ὅτι ἔχω τὸ θάρρος.

§63Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Περὶ ποίας καταστάσεως ὁμιλεῖ ὁ νέος Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ.; Τὴν περιγράφει εἰς τὰς προηγουμένας παραγράφους αὐτῆς τῆς διαταγῆς καὶ λέγει, ὅτι «κατ’ ἐπανάληψιν ἐξεδόθησαν τοιαῦται διαταγαὶ βεβαίως ὄχι ἀπὸ τὸν ἴδιον, ὅτι ἀφοροῦν τὰς παρεμβάσεις περὶ μεταθέσεων, ὅτι τὸ Γ.Ε.Σ. πάντοτε ἀντέδρασεν εἰς αὐτὰς τὰς παρεμβάσεις, ὅτι αὐταὶ ἀφοροῦν ὡρισμένους ἀξιωματικοὺς καὶ περαιτέρω ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἀντιμετωπίζει πάντοτε μὲ πνεῦμα ἀμεροληψίας καὶ δικαιοσύνης τὰς τοιαύτας αἰτήσεις. Τὸ νὰ ὑπάρχῃ πλήρης ἄγνοια εἰς τὸν κ. Ἀγγελούση καὶ εἰς τὸν κ. Ἰντζὲ δικαιολογεῖται, ἀλλὰ ὄχι εἰς τὸν κ. Τούμπαν. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πλήρης ἄγνοια τῶν πραγμάτων διὰ νὰ ὑποστηρίζεται ὅτι δῆθεν διὰ πρώτην φορὰν συμβαίνει εἰς τὸ στράτευμα νὰ χρησιμοποιοῦν μερικοὶ ἀξιωματικοὶ τὰ πλάγια μέσα. Σᾶς εἶπον, ὅτι καὶ ὁ στρατηγὸς Καρδαμάκης, ἔχει ἐκδώσει πολλὰς τοιαύτας διαταγὰς καὶ ἀνέφερον καὶ διαταγὰς παλαιοτέρας τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. κ. Νικολοπούλου. Καὶ ἐὰν ἐρευνήσω καὶ περισσότερον θὰ εὕρω διαταγὰς ἀπὸ ὅλους τοὺς Ἀρχηγοὺς τοῦ ΓΕΣ καὶ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν ἄλλων Ἐπιτελείων διὰ τῶν ὁποίων συνιστᾶται εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ μὴ χρησιμοποιοῦν πλάγια μέσα. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὀλίγας παρακλήσεις ἔχω δεχθῆ ἀπὸ συναδέλφους βουλευτὰς καὶ ὄχι μόνον τῆς Συμπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου διὰ τὴν Α ἢ Β τοποθέτησιν ἢ διὰ τὸ Α ἢ Β θέμα; Ἐξ αὐτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ συναχθῇ τὸ συμπέρασμα, ὅτι αὐτὰ συνέβησαν μόνον τὴν ἐποχὴν ποὺ ἦτο Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. ὁ κ. Καρδαμάκης; Εἶναι ὁμολογουμένως κωμικὸς ὁ ἰσχυρισμός. Δεκτὸς μὲν ἀπὸ συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν γνῶσιν τῶν πραγμάτων, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν κ. Τούμπαν δὲν ἔπρεπε νὰ διατυπωθῇ τοιαύτη σκέψις.

§64Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. ........ (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος—κωδωνοκρουσίαι).

§65Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰσήλθομεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰς ἄλλο θέμα, ἄσχετον μὲ τὴν ὁμιλίαν τοῦ ἀξιοτίμου ρήτορος. Ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος δὲν ἀπήντησε προχθὲς εἰς τὸν κ. Τούμπαν, εὗρε τὴν εὐκαιρίαν τώρα, ποὺ εἶναι ἀπὼν ὁ κ. Τούμπας νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι βλέπετε τὶ λέγει ἡ διαταγή; Καὶ ὅτι ἐκδίδονται πάντοτε τοιαῦται διαταγαί. Τί λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Σακελλαρίου; Ὁ νέος Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. διαπιστώνει, ὅτι ἡ κατάστασις ἔφθασε σήμερον εἰς σημεῖον τοιοῦτον, ὥστε νὰ προκαλέσῃ δικαιολογημένως τὴν ἀγανάκτησιν. Τὰ ἀποτελέσματα, λοιπόν, εἶναι ἐκεῖνα ποὺ διαπιστώνει ὁ σημερινὸς Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. Δὲν ἠξεύρομεν ἐὰν ἐξεδόθησαν αἱ διαταγαὶ αὐταί. Δὲν ἠξεύρομεν τί λέγει ἡ διαταγὴ αὐτή. Ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Τούμπας ὁ ὁποῖος ἔχει ὁλόκληρον τὸ κείμενον τῆς διαταγῆς τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. διὰ νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν.

§66Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἔχει δημοσιευθῆ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς τελευταίας συνεδριάσεως ἡ διαταγὴ αὐτὴ καὶ ἠμπορεῖτε νὰ τὴν ἀναγνώσητε μόνος. Ἀναφέρεσθε τώρα εἰς μίαν φράσιν, τὴν ὁποίαν ἄλλωστε ἀνέγνωσα ἐγώ, τοῦ στρατηγοῦ Σακελλαρίου. Ἐδῶ εἶναι μία ἄλλη φράσις τοῦ στρατηγοῦ Νικολοπούλου τὸ 1956: «Μία ἐξαιρετικὰ δυσάρεστος καὶ ἀπαράδεκτος κατάστασις ὑφίσταται εἰς τὴν ἀντίληψιν ὡρισμένης μερίδος ἀξιωματικῶν ἐν τῷ στρατεύματι». Καὶ περαιτέρω λέγει ἄλλα. Δὲν θέλω νὰ ἀπασχολήσω περισσότερον τὴν Βουλὴν ἐπ’ αὐτοῦ. Εἶναι ὁμολογουμένως κωμικὸν νὰ στηρίζῃ κανεὶς εἰς μίαν τοιαύτην διαταγὴν τὴν ἄποψιν, ὅτι τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατεύματος δὲν εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος του.

§67Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διαπιστώνει ὁ νέος Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ., εἶναι ὅτι πρόκειται περὶ καταστάσεως ἀποσυνθέσεως ἢ σήψεως, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς τὴν λέξιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρωτοφανές. Ὅλοι οἱ Ἀρχηγοὶ βεβαίως ἐξέδωσαν τοιαύτας διαταγάς, ἀλλὰ διὰ νὰ καταλήξῃ ὅμως ὁ σημερινὸς Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. νὰ διαπιστώσῃ κατάστασιν σήψεως φαίνεται ὅτι τὸ κακὸ ἐπροχώρησε πάρα πολὺ καὶ εἰς ἐκεῖνο καταλήγει ὁ κ. Τούμπας. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ἔχει τίποτε ἄλλο νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§68Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Οὐδαμοῦ ἀναφέρονται εἰς τὴν διαταγὴν αὐτὴν αἱ λέξεις τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. Στεφανόπουλος καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κειμένου τῆς διαταγῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν σας, διότι ἐδημοσιεύθη εἰς τὰ πρακτικά. Δὲν ἠμπορεῖ κατὰ φαντασίαν νὰ συντάσσετε μίαν διαταγὴν ὡς δῆθεν διαταγὴν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ.

§69Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Δὲν θὰ ὑποκύψῃ ποτὲ ὁ νέος Ἀρχηγός.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς, κύριε Ἰντζέ, εἶσθε πάντοτε νομοταγὴς βουλευτής, διατί ἀπόψε διακόπτετε συνεχῶς;

§71Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμός. Ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτωρ προηγήθη ἄλλων συναδέλφων, διότι ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος καὶ εἴθισται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅταν τὸ θέμα εἶναι προσωπικόν, νὰ παραχωρῶμεν τὴν σειρὰν εἰς τὸν συνάδελφον, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ κατάχρησις αὐτῆς τῆς ἐννοίας τοῦ Κανονισμοῦ, αὐτῆς τῆς ἁβροφροσύνης ποὺ ἐπικρατεῖ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Καὶ ὁ κ. συνάδελφος νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ προσωπικὸν θέμα. Εἶναι βέβαιον, ὅτι κατὰ τὴν προηγηθεῖσαν συζήτησιν δὶς καὶ τρὶς ἀνεφέρθη τὸ ὄνομα τοῦ κ. Θεμελῆ καὶ πρέπει νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ προσωπικὸν θέμα διὰ νὰ προχωρήσῃ ὁμαλῶς ἡ συζήτησις.

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Νομίζω, ὅτι κάμνει λάθος ὁ κ. Ἐφραιμίδης ὅπως καὶ ὡρισμένοι ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, νομίζω, ὁ κ. Ἀγγελούσης καὶ ὁ κ. Ἰντζές, οἱ ὁποῖοι ὅταν εἰσῆλθεν εἰς τὸ ἥμισυ τῆς ὁμιλίας του ὁ κ. Θεμελῆς, ἠθέλησαν νὰ τὸν διακόψουν, διότι δῆθεν ἐξῆλθεν ἀπὸ τὸ προσωπικὸν θέμα. Εἴθισται ὅταν κἄποιος διετέλεσεν Ὑπουργὸς εἰς ἕνα Ὑπουργεῖον διὰ τὰς πράξεις τοῦ ὁποίου γίνεται ἡ ἐπερώτησις, εἴθισται νὰ θεωρῆται προσωπικῶς συνδεδεμένος μὲ ὁλόκληρον τὴν ἐπερώτησιν. Ἑπομένως, ὁ κ. Θεμελῆς, ὄχι μόνον, διότι ἐγένετο μνεία τοῦ ὀνόματός του 2–3 φοράς, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ἀλλὰ διότι κατ’ ἀρχὴν ἡ ὅλη ὑπόθεσις τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη, τῆς διαχειρίσεως τῶν στρατιωτικῶν πραγμάτων εἶναι συνυφασμένη μὲ τὴν Ὑπουργίαν του μέχρι τῶν ἐκλογῶν ἢ 40 ἡμέρας πρὶν ἀπὸ τὰς ἐκλογάς. Εἶχε τὸ δικαίωμα βάσει αὐτῆς τῆς παραδόσεως, νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον καὶ νὰ εἰσέλθῃ εἰς ὅλα τὰ θέματα τῆς ἐπερωτήσεως. Βεβαίως, ἀντιλαμβάνομαι τὴν δυσαρέσκειαν τοῦ κ. Ἐφραιμίδη, ὁ ὁποῖος θὰ ὁμιλήσῃ ὀλίγον ἀργότερον. Θὰ ἤθελον νὰ τὸν βεβαιώσω, ὅτι ἐὰν ἀπεφάσιζον καὶ ἐγὼ νὰ ὁμιλήσω μετὰ τὸν κ. Ἐφραιμίδη, θὰ ἤμην ἀκόμη περισσότερον δυσηρεστημένος, διότι θὰ εἶναι ἀκόμη ἀργότερον ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα. Ἐν τούτοις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σεβασθῶ καὶ νομίζω, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ σεβασθῇ τὴν ἀξίωσιν τοῦ κ. Θεμελῆ, ὅπως ὁμιλήσῃ.

§73Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει θέμα δυσαρεσκείας, διότι θὰ καθυστερήσω νὰ ὁμιλήσω. Δὲν εἶσθε παρών, κ. Ἀντιπρόεδρε, ὅταν ἐκλήθη ὁ κ. συνάδελφος εἰς τὸ βῆμα. Ὁ κ. Πρόεδρος ὅταν τὸν ἐκάλεσε νὰ ὁμιλήσῃ εἶπεν, ὅτι θὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος καὶ δι’ αὐτὸ παρεβιάσθη ἡ σειρά. Τώρα λέγετε, ὅτι πρέπει νὰ θίξῃ ὅλον τὸ θέμα. Δέχομαι, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ αὐτὸ ποὺ λέγετε, ἀλλὰ κατὰ τὴν διαδικασίαν τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ἐγγραφῇ καὶ νὰ ὁμιλήσῃ μὲ τὴν σειράν του θίγων ὁλόκληρον τὸ θέμα. Ἐὰν ἔθιξα τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ἔκαμα μόνον καὶ μόνον διότι ὅταν τοῦ ἐδόθη ὁ λόγος ὁ κ. Πρόεδρος εἶπεν, ὅτι θὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος.

§74Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἡ οὐσία ἔχει ἀναγνωρισθῆ ὑπὸ πάντων, ὅτι ὄχι μόνον δικαιοῦται ἀλλὰ ὑποχρεοῦται νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλὴν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος διετέλεσεν Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἕως προχθές. Ἀλλὰ ἐὰν παρατείνηται ἐπὶ τόσον διάστημα ἡ συζήτησις, παρατείνεται λόγῳ τῶν διακοπῶν καὶ τοῦ διαλόγου ὁ ὁποῖος ἐσημειώθη. Ὁ κ. Θεμελῆς ἵσταται ἐπὶ τοῦ βήματος μισὴν ὥραν, χωρὶς νὰ ὁμιλῇ. Ἂς τὸν ἀφήσωμεν νὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του καὶ νὰ τελειώσῃ.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ὑπάρχει πρόσφατος ἐφαρμογὴ τῆς ἀρχῆς τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπὶ ἐρωτήσεως διὰ τὸν Τουρισμὸν κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ὡμίλησεν ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ θέματος χωρὶς νὰ ἔχῃ σειρὰν ὁ κ. Τσάτσος, ἑπομένως αὐτὴ ἡ ἀρχὴ ἐφαρμόζεται.

§76Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Διὰ νὰ ἐνισχυθῇ ἡ κατηγορία κατὰ τοῦ κ. Καρδαμάκη ἀνεφέρθη, ὅτι τὸ φαινόμενον τῆς ἐπεμβάσεως τῶν ὀλίγων αὐτῶν ἀξιωματικῶν ἐνεφανίσθη μόνον εἰς τὸν Στρατὸν καὶ διηρωτήθησαν διατὶ δὲν ἐγένοντο τὰ ἴδια εἰς τοὺς δύο ἄλλους κλάδους τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Λησμονοῦν οἱ ἐπερωτῶντες, ὅτι ὁ μὲν Στρατὸς μαζὶ μὲ τὰ ΤΕΑ εἶναι κατανεμημένος εἰς ὅλην τὴν ἔκτασιν τῆς Ἐπικρατείας καὶ εἰς ὅλους τοὺς κατῳκημένους χώρους καὶ ὡς ἐκ τούτου εἶναι φυσικὸν ὡρισμένα κατώτερα στελέχη ἢ καὶ ἡγήτορες ὡρισμένων μικρῶν φρουρῶν νὰ διαφεύγουν τοῦ ἐλέγχου τῶν ἀνωτέρων των. Ἐνῷ τὸ Ναυτικὸν εἶναι συγκεντρωμένον εἰς δύο μεγάλας βάσεις καὶ δύο μικροτέρας ναυτικὰς διοικήσεις, ἡ δὲ Ἀεροπορία εἶναι συγκεντρωμένη εἰς 6–7 ἀεροδρόμια. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς ὁ ἔλεγχος τῶν δύο αὐτῶν κλάδων τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων εἶναι καὶ εὐχερὴς καὶ δυνατός, ἐνῷ εἰς τὸν Στρατὸν εἶναι ἀδύνατος ὁ πλήρης ἔλεγχος ὡρισμένων στελεχῶν ἐπὶ κεφαλῆς ἀπομεμακρυσμένων φρουρῶν. Καὶ τώρα, κ. συνάδελφοι, ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν διαταγήν, τὴν ὁποίαν ἐξέδωσεν ὁ Ἀντιστράτηγος κ. Καρδαμάκης καὶ ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν ἔκδοσιν ἐκλογικῶν βιβλιαρίων ἐκ μέρους τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν. Ἡ διαταγὴ αὐτὴ ἀφεώρα μόνον τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς φίλα προσκειμένους πρὸς τὴν Ε.Ρ.Ε. ἢ τὸ σύνολον τῶν ἀξιωματικῶν; Ἀφεώρα, βεβαίως τὸ σύνολον τῶν ἀξιωματικῶν. Καὶ ὑπάρχει ἕνα μέρος ἀξιωματικῶν προσκειμένων εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου ἢ πρὸς τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν. Δὲν ὑπάρχουν, βεβαίως, ἀξιωματικοί, ἀνήκοντες εἰς τὸ κόμμα τῆς Ε.Δ.Α. Ἄλλωστε, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἶχε τονίσει ἐπανειλημμένως εἰς ἐκφωνηθέντας ὑπ’ αὐτοῦ λόγους, κατὰ τὰς περιοδείας του ἀνὰ τὴν χώραν, ὅτι ἕνα μεγάλο μέρος τῶν ἀξιωματικῶν ἀνήκει εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Βεβαίως, δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ ἀμφισβητήσω τοὺς λόγους τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἑπομένως, ὠφέλεια ἐκ τῆς ἐγγραφῆς εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, προέκυψε δι’ ὅλα τὰ κόμματα. Κατὰ συνέπειαν δὲν πρέπει νὰ κατηγορῆται ὁ κ. Καρδαμάκης, ὅτι διὰ τῆς διαταγῆς του ἐσκόπει νὰ ὠφελήσῃ τὸ κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἐξ ἄλλου, ἡ διαταγὴ αὐτὴ δὲν ἐξεδόθη μόνον ὑπὸ τοῦ κ. Καρδαμάκη· παρομοίας διαταγὰς ἐξέδωσαν καὶ τὰ ἄλλα Ἀρχηγεῖα τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Κατηγορήθημεν, ὅτι ἐψηφίσαμεν νόμον περὶ παρατάσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας τοῦ Ἀντιστρατήγου κ. Σειραδάκη, διὰ νὰ ἀντικαταστήσῃ οὗτος τὸν Στρατηγὸν κ. Νικολόπουλον. Τὸ νομοθέτημα αὐτὸ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Τούμπας τὸ ὠνόμασε βιομηχανίαν διὰ τὴν προπαρασκευὴν τοῦ νέου Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. καὶ προσέθεσεν, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἠθέλαμεν τὸν κ. Σειραδάκην ὡς Ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.Σ., ἀλλὰ τὸν ἐκρατήσαμεν, παρετείναμεν τὸ ὅριον ἡλικίας του διὰ νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὸν χρόνον καὶ νὰ προετοιμάσωμεν τὰ τυπικὰ προσόντα διὰ τὴν ἀνάδειξιν τοῦ κ. Καρδαμάκη ὡς Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. Αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Τούμπας, δὲν συμβιβάζονται μὲ τὰ γεγονότα, μὲ τὰς ἐνεργείας τὰς ἰδικάς μας. Ἡμεῖς τὸν κ. Καρδαμάκην τὸν παρελείψαμεν ἀπὸ τὰς προαγωγὰς τῆς 23ης Σεπτεμβρίου 1958, διότι δὲν διώκησε μεραρχίαν. Ἐὰν εἴχομεν τὴν πρόθεσιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἀποδίδει ὁ κ. Τούμπας, νὰ προπαρασκευάσωμεν τὸν κ. Καρδαμάκην διὰ Ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.Σ., δὲν εἴχομεν παρὰ νὰ τὸν προαγάγωμεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς καὶ νὰ τὸν προωθήσωμεν εἰς θέσεις τοιαύτας, ὥστε πραγματικῶς νὰ ἀποβῇ ὁ μᾶλλον ἐνδεδειγμένος εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ

Γ.Ε.Σ.

§77Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Αὐτὸ θὰ τὸ ἐκάμνατε ἀργότερα.

§78Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Περιμένετε, κ. συνάδελφε.

§79Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ἀρκετὰ σᾶς ἀκούομεν παρανόμως τόσες ὧρες νὰ κατέχετε τὸ βῆμα καὶ νὰ λέγετε αὐτὰ τὰ πράγματα διὰ νὰ δικαιολογήσετε μίαν κατάστασιν.

§80Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ προσὸν τῆς διοικήσεως μεραρχίας ὑπὸ ὑποστρατήγου, προκειμένου νὰ προαχθῇ εἰς ἀντιστράτηγον νομικῶς δὲν ἐπιβάλλεται. Δὲν ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ ἐπιβάλλῃ καὶ νὰ καθιστᾷ τὴν διοίκησιν μεραρχίας ὡς ἀπαραίτητον προσὸν διὰ τὴν προαγωγὴν ἑνὸς ὑποστρατήγου εἰς ἀντιστράτηγον.

§81Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ἐπιβάλλει, ὅμως, νὰ μὴ ἔχῃ πνεῦμα ἐργολάβου.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀγγελούση, ἡ διακοπή σας δὲν εἶναι κοινοβουλευτική, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας.

§83Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Διατί ἐκνευρίζεσθε, κ. Ἀγγελούση, καὶ δὲν περιμένετε; Θὰ τὰ εἴπωμεν ὅλα.

§84Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ἐσεῖς προεδρεύσατε τοῦ Συμβουλίου ποὺ ἔκρινε καὶ ὕστερα εὑρέθη Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. ὁ κ. Καρδαμάκης.

§85Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει διάταξις νόμου ἐπιβάλλουσα τὸ προσὸν αὐτὸ διὰ τὴν προαγωγὴν ἑνὸς ὑποστρατήγου εἰς ἀντιστράτηγον. Συνεπῶς, δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ ἐπινοήσωμεν τὴν βιομηχανίαν, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. Τούμπας διὰ νὰ προωθήσωμεν τὸν κ. Καρδαμάκην εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ.

§86Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Θεμελῆ, μοῦ ἐπιτρέπετε;

§87Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Παρακαλῶ περιμένετε νὰ ὁλοκληρώσω τὴν σκέψιν μου.

§88Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Μόνον μίαν ἐρώτησιν θὰ σᾶς κάμω. Διατί ἐπὶ τῆς Ὑπουργίας σας ἐκαρατομήσατε τὸν ἀντιστράτηγον Βρεττόν, ὅστις ἦτο πρῶτος Ὑπαρχηγὸς τοῦ ΓΕΣ, ἀξιωματικὸς τοῦ Πυροβολικοῦ τῆς τάξεως τοῦ 1923, δηλαδὴ κατὰ ἕνα χρόνον ἀρχαιότερος τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη; Ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἴπητε διὰ ποῖον λόγον;

§89Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁ στρατηγὸς Βρεττὸς ὑπέβαλεν αἴτησιν ἀποστρατείας, ἡ ὁποία καὶ ἐγένετο δεκτή.

§90Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ἀφοῦ ἐκάματε τὸν κ. Καρδαμάκην Ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.Σ. Καὶ ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, κ. Θεμελῆ, ἐφ’ ὅσον κατέχετε παρανόμως τὸ βῆμα, καὶ κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθν. Ἀμύνης, ὅτι ἔχομεν καὶ ἡμεῖς τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ πρέπει νὰ γνωρίζετε τὸ ἑξῆς, ὅτι ὁ σεβασμὸς εἰς τὴν ἐπετηρίδα τῶν ἀξιωματικῶν τὴν παλαιοτέραν ἐποχὴν ἦτο ἀνεπτυγμένος εἰς σημεῖον ἀφάνταστον. Εἰς τὸ 1915 ὅταν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἐκάλεσε τὸν Ἰωάννην Μεταξᾶ, τότε ἀντισυνταγματάρχην, διὰ νὰ τὸν προαγάγῃ κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν νὰ ἀναλάβῃ ὡς συνταγματάρχης τὴν Ἀρχηγίαν τοῦ Γ.Ε.Σ. ἐπῆγε εἰς τὸν Βενιζέλον καὶ τοῦ εἶπε: «Κύριε Πρόεδρε, δὲν δύναμαι νὰ γίνω συνταγματάρχης κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογήν, διότι ἐπάνω ἀπὸ ἐμὲ εἶναι ἐννέα ἄλλοι ἀντισυνταγματάρχαι». Καὶ ἠναγκάσθη ὁ Βενιζέλος νὰ τοὺς κάμῃ καὶ αὐτοὺς συνταγματάρχας προκειμένου νὰ ἀναλάβῃ ὁ Μεταξᾶς τὴν Ἀρχηγίαν τοῦ Γ.Ε.Σ. Σήμερον ἐκαρατομήσατε ὅλους τοὺς ἀξιωματικούς, τοὺς ἱκανοὺς ἀξιωματικούς, τοὺς ἀντιφρονοῦντας πρὸς ὑμᾶς καὶ ἐδημιουργήσατε εἰς τὸν Στρατὸν μὲ τὴν Κ.Υ.Π. καὶ μὲ τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν ἕνα ραγιαδισμὸν τῶν ἀξιωματικῶν, τοὺς μετεβάλατε εἰς δούλους καὶ ραγιάδες ἰδικούς σας καὶ δυστυχῶς...

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Κρούων τοὺς κώδωνας). Κύριε Δενδρινέ, σᾶς παρακαλῶ ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ συνεχίσῃ.

§92Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Καὶ δυστυχῶς, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, δὲν προσφέρετε ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ἔθνος μὲ τὴν τακτικὴν αὐτήν, διότι ὁ Στρατὸς δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι κομματικὸν ὄργανον ἰδικόν σας, πρέπει νὰ ἵσταται ὑπεράνω τῶν κομμάτων, διότι αἱ Κυβερνήσεις, ἔρχονται καὶ παρέρχονται ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς εἶναι αἰωνία.

§93Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἀπευθύνεται πρὸς ἐμὲ ὁ κ. Δενδρινός, καίτοι δὲν γνωρίζω τί ἔλεγεν ὅταν ἐκτυπούσατε τὰ κουδούνια, εἶπεν ὅμως, ὅτι μετετράπησαν οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς ραγιάδες. Αὐτὸ τὸ ἐπῆρε τὸ αὐτί μου.

§94Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ἐδημιουργήσατε σεῖς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, κ. Πρωτοπαπαδάκη, καὶ μὴ μᾶς ἀπειλῆτε ἡμᾶς, διότι ἡμεῖς ἔχομεν τὸ θάρρος τῆς γνώμης μας καὶ πέφτουμε καὶ πᾶμε εἰς τὸ ἰκρίωμα.

§95Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁ κ. Δενδρινός, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔπρεπε νὰ εἴπῃ τὰ ὅσα εἶπεν, ἀκριβῶς διότι ἦτο φίλος τοῦ μακαρίτου Ἰωάννου Μεταξᾶ καὶ ἔπρεπεν ὁ κ. Δενδρινὸς νὰ εἶναι προσηλωμένος εἰς τὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας τόσον πολὺ ἐπίστευεν ὁ Μεταξᾶς. Αὐτὸ δὲ εἶναι ἕνα σημεῖον ἐπαφῆς, τὸ ὁποῖον ἔχω μὲ τὸν κ. Δενδρινόν, διότι καὶ ἐγὼ προσωπικῶς τρέφω καὶ ἔτρεφα καὶ τότε βαθύτατον σεβασμὸν πρὸς τὸν Ἰωάννην Μεταξᾶν ὡς ἀξιωματικόν, ὡς πρόσωπον, ὄχι λόγῳ τῆς δικτακτορίας του φυσικά. Ἐπίσης δὲ τιμῶ καὶ τὴν μνήμην του καὶ εἰς τοῦτο ὁ κ. Δενδρινὸς εὑρίσκεται πλησιέστερον πρὸς ἐμὲ παρὰ πρὸς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει σήμερον. Ἔπρεπεν, ἐν πάσῃ περιπτώσει, λόγῳ τοῦ δεσμοῦ, τὸν ὁποῖον εἶχε μὲ τὸν ἀείμνηστον Ἰωάννην Μεταξᾶν νὰ εἶναι προσεκτικώτερος εἰς τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐκφράζεται διὰ τοὺς ἀξιωματικούς. Οὐδέποτε ὁ Μεταξᾶς θὰ συνεχώρει αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Δενδρινὸς διὰ τοὺς ἀξιωματικούς, ὅτι ἔχουν μετατραπῆ εἰς ραγιάδες.

§96Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἀκούσατε, κύριε Ὑπουργέ. Γνωρίζετε ὅτι σᾶς τιμῶ ὅλως ἰδιαιτέρως, διότι ὄντως μᾶς συνδέουν ἀγῶνες τοῦ παρελθόντος, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν ἀπαντήσατε σαφῶς ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξα. Ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι τὸ παρελθόν, οὔτε τοῦ Ἰωάννου Μεταξᾶ οὔτε κανενός. Ἀνέφερα ἕνα γεγονὸς καὶ σᾶς εἶπα ὅτι ἄλλοτε ἐσέβοντο τὴν ἐπετηρίδα τῶν ἀξιωματικῶν. Ὁ ἀντιστράτηγος Βρεττός, ὅστις ὑπῆρξε πρῶτος ὑπαρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ., εἶχε διατελέσει στρατιωτικὸς ἀκόλουθος εἰς τὸ Βελιγράδι, εἶχε τεραστίαν μόρφωσιν, ἦτο τῆς Σχολῆς Εὐελπίδων, ἐτελείωσε τὴν Σχολὴν Πολέμου καὶ διαφόρους ἄλλας σχολὰς καί, ἐπαναλαμβάνω, ἦτο ἕνας πραγματικὰ λεβέντης ἀξιωματικός. Διατί τὸν ἐκαρατομήσατε καὶ ἐκάματε τὸν κ. Καρδαμάκην τοῦ μηχανικοῦ, τὸν ἀρχηγὸν τῶν ΜΟΜΑ καὶ τῶν μπουλντόζων καὶ δὲν ἐκάματε τὸν ἀντιστράτηγον Βρεττόν, τὸν ἀξιωματικὸν τοῦ πυροβολικοῦ καὶ μοῦ λέτε ὕστερα, ὅτι εἶπα τοὺς ἀξιωματικοὺς ραγιάδες καὶ δούλους ἰδικούς σας. Ἐννοῶ ὡρισμένην τάξιν ἀξιωματικῶν, διότι ὄντως ἐδημιουργήσατε εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ μίαν φοβίαν. Μὲ ἐπλησίασε, λόγῳ τοῦ ὅτι ἔζησα κοντὰ εἰς τὸν Ἰωάννην Μεταξᾶν ἐπὶ 20ετίαν περίπου καὶ εἶχα πολλὰς σχέσεις μὲ τοὺς ἀξιωματικοὺς ἀπὸ τὴν νεαράν μου ἡλικίαν, μὲ ἐπλησίασεν ἀντιστράτηγος ἐν ἐνεργείᾳ καὶ μοῦ εἶπε: «Βαγγέλη, δυστυχῶς, δὲν ἠμπορῶ νὰ σὲ πλησιάσω διότι παρακολουθεῖ αὐτὴ ἡ ἄθλια ἡ ΚΥΠ», δηλαδή, ὁλόκληρον ἀντιστράτηγον, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐνῷ ἄλλοτε ὁ ἀνθυπολοχαγὸς ἦτο ἰδέα, ἔπαιρνε 90 δραχμὰς τὸν μῆνα μισθόν, ἔστριβε τὸ μουστάκι του, φοροῦσε τὰ σπιρούνια καὶ τὸ σπαθὶ καὶ εἶχε λεβεντιὰ καὶ ἀξιοπρέπεια, σήμερα μετεβάλλατε τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς ραγιάδες καὶ δούλους ἰδικούς σας καὶ αὐτὸ εἶναι πρὸς ζημίαν τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς πατρίδος, διότι ἡ Ἑλλάς, ὡς προεῖπον, εἶναι αἰωνία, ἐνῷ αἱ Κυβερνήσεις ἔρχονται καὶ παρέρχονται.

§97Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρῆτε, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ ἀναπάντητον αὐτὸ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Δενδρινός. Ὡμίλησε περὶ ἀντιστρατήγου ἐν ἐνεργείᾳ. Ἐὰν θέλῃ οἱ λόγοι του νὰ ἔχουν κἄποιαν ἀξίαν, ὀφείλει νὰ ὀνομάσῃ τὸν ἀντιστράτηγον ποὺ τοῦ εἶπεν αὐτὰ τὰ πράγματα, εἰδ’ ἄλλως, ἐὰν δὲν τὸν ὀνομάσῃ, οἱ λόγοι του δὲν ἔχουν καμμίαν ἀπολύτως ἀξίαν. Δεύτερον, κατηγορεῖ τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην ἢ μᾶλλον, κατηγορεῖ τὴν Κυβέρνησιν διότι ἔκαμε τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην Ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.Σ. ὄντα ἀξιωματικὸν τοῦ Μηχανικοῦ. Ἐλησμόνησεν ὁ κ. Δενδρινός, ὅτι ὁ διακεκριμένος στρατιωτικὸς ἡγέτης, ὁ Ἰωάννης Μεταξᾶς, ὅτι καὶ αὐτὸς ἦτο ἀξιωματικὸς τοῦ Μηχανικοῦ καὶ ὅτι καὶ αὐτὸς δὲν εἶχε διοικήσει μεραρχίαν. Τὰ ἐλησμόνησεν αὐτὰ ὁ κ. Δενδρινός;

§98Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ....

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀρκετά. (Κωδωνοκρουσίαι). Ξεύρετε πόσον σᾶς ἀγαπῶ, ἀλλὰ θὰ μοῦ συγχωρήσητε νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν, ὅτι εἶσθε ἐκτὸς Κανονισμοῦ.

§100Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ ἀγάπες αὐτὲς νὰ λείπουν. Ἐξισώνετε, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης— ἐντελῶς ἀντικειμενικὰ— τὸν Ἰωάννην Μεταξᾶν, ὁ ὁποῖος διεκρίθη εἰς τὴν Ἀκαδημίαν Πολέμου τοῦ Βερολίνου καὶ εἶπον οἱ Γερμανοὶ «οὐδὲν πρόβλημα ἄλυτον διὰ τὸν Ἰωάννην Μεταξᾶν» μὲ τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην; Μὲ τὸν ἄνθρωπον τὸν ὁποῖον ὁ στρατηγὸς Λασπιᾶς ἐχαρακτήρισεν ὡς ἐργολάβον; Μὲ τὸν ἀρχηγὸν τῶν Μ.Ο.Μ.Α., καὶ τῶν μπουλντόζων, ἐξισώνετε τὸν Ἰωάννην Μεταξᾶν, τὸν ὁποῖον ἔστειλεν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος τὸ 1910, ποὺ ἦτο λοχαγός, νὰ ὑπογράψῃ τὴν Ἑλληνο–Βουλγαρικὴν συνθήκην; Μὴ βλασφημῆτε, κ. Ὑπουργέ, δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ!

§101Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐγὼ δὲν εἶπον ὅτι ὁ στρατηγὸς Καρδαμάκης ἔχει ἢ δὲν ἔχει τὴν ἀξίαν τοῦ ἀειμνήστου Ἰωάννου Μεταξᾶ. Κατηγόρησεν ὁ κ. Δενδρινὸς τὸν στρατηγὸν Καρδαμάκην διότι εἶναι ἀξιωματικὸς τοῦ Μηχανικοῦ καὶ διότι δὲν διώκησε μεραρχίαν καὶ τοῦ ἀπήντησα, ὅτι καὶ ὁ ἀείμνηστος Ἰωάννης Μεταξᾶς καὶ ἐκεῖνος δὲν εἶχε διοικήσει μεραρχίαν καὶ ἦτο ἀξιωματικὸς τοῦ Μηχανικοῦ. Μὲ αὐτὰ ἔρχεται ὁ κ. Δενδρινὸς καὶ ἐπικυρώνει ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Θεμελῆς, ὅτι δηλαδὴ διὰ νὰ εἶναι κανεὶς καλὸς Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. δὲν εἶναι στοιχεῖον ἀπαραίτητον νὰ ἔχῃ διοικήσει μεραρχίαν, οὔτε καὶ ἔχει σημασίαν ἀπὸ ποῖον ὅπλον προέρχεται. Ἀλλ’ ἐγὼ εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τιμοῦν, ὡς εἶπον, τὴν μνήμην τοῦ Ἰωάννου Μεταξᾶ καὶ ἐκτιμοῦν καὶ τὴν δρᾶσιν του. Ὄχι μόνον τὴν δρᾶσιν του ὅταν ἦτο λοχαγός, ὡς εἴπατε, καὶ ὑπασπιστὴς τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, ἐγὼ τιμῶ τὴν ὅλην δρᾶσιν τοῦ Ἰωάννου Μεταξᾶ εἰς πᾶσαν ἐκδήλωσίν της, πλὴν τῆς τελευταίας, τῆς δικτατορίας, διότι εἶμαι δημοκρατικὸς μέχρι μυελοῦ ὀστέων — καὶ εἶναι γνωστὸν αὐτό. Ἀλλὰ ὁ Ἰωάννης Μεταξᾶς ἐπέδειξεν ὀργανωτικὰς ἱκανότητας πραγματικῶς ἐξαιρέτους. Καὶ μόνον τὸ ὅτι κατώρθωσε τότε νὰ συναγείρῃ τοὺς ἐπιστράτους ὁ ἀείμνηστος Ἰωάννης Μεταξᾶς καὶ μόνον αὐτὸ ἤρκει διὰ νὰ χαρακτηρίσῃ τὰς ἱκανότητάς του. Ὑποθέτω, ὅτι εἰς αὐτὸ θὰ συμφωνῇ καὶ ὁ κ. Δενδρινός, ἄλλο ἐὰν διαφωνῇ ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἰς τὴν ὁποίαν τώρα ἀνήκει. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶναι γεγονός, ὅτι ὄχι μόνον ὁ Ἰωάννης Μεταξᾶς ὑπῆρξεν Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. χωρὶς νὰ ἔχῃ διοικήσει μεραρχίαν, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι διακεκριμένοι ἀξιωματικοί, τοὺς ὁποίους ἀνέφερα κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν. Συνεπῶς ὀρθῶς ὁ κ. Θεμελῆς λέγει ὅσα λέγει καὶ κακῶς διακόπτει ὁ κ. Δενδρινός, ὁ ὁποῖος σεβόμενος — καὶ πιστεύω, ὅτι τὴν σέβεται — τὴν μνήμην καὶ τὰς ἀρχὰς τοῦ Ἰωάννου Μεταξᾶ, ἔπρεπε νὰ εἶναι προσεκτικώτερος εἰς τὴν θέσιν ποὺ λαμβάνει ἔναντι τοῦ στρατεύματος. Καὶ πράττει πολὺ ἄσχημα ὁ κ. Δενδρινός, ὅπως καὶ τὸ κόμμα του, νὰ ὑβρίζῃ τὴν σημερινὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατεύματος καὶ τὸ σύνολον τῶν ἀξιωματικῶν.

§102Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε....

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Δενδρινέ, κατ’ ἐπανάληψιν ἐδόθη ἀπάντησις.

§104Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐγὼ πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι ὁ Στρατὸς δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ τοῦ καῖμε λιβανωτόν. Ὁ Στρατὸς ἔχει ἀνάγκην νὰ τὸν ἔχωμεν κλείσει, πράγματι, μέσα εἰς τὴν καρδιά μας καὶ νὰ τὸν τιμῶμεν καὶ νὰ τὸν ἔχωμεν ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ. Αὐτὲς οἱ τυμπανοκρουσίες πρὸς τὸν στρατὸν πρέπει νὰ λείψουν, διότι γίνεται μία ἐκμετάλλευσις ἀπὸ μέρους σας. Ἡμεῖς τὸν στρατὸν τὸν τιμῶμεν ὅλως ἰδιαιτέρως καὶ εἰς τὸν στρατὸν βασίζεται ἡ Ἑλλάς, ἡ πατρίδα μας καὶ ἀπὸ τὸν στρατὸν περιμένει νὰ ἀντιμετωπίσῃ τοὺς ἐσωτερικοὺς καὶ τοὺς ἐξωτερικοὺς ἐχθρούς της. Ἀλλὰ δὲν κάμνομεν αὐτὲς τὶς τυμπανοκρουσίες, ἐπαναλαμβάνω, διὰ τὸν στρατόν. Τὸν στρατὸν τὸν ἔχομεν κλείσει μέσα εἰς τὴν καρδιά μας. Τὸν τιμῶμεν, ὅσον δὲν τὸν τιμᾶτε σεῖς, ὅπως καὶ τοὺς Ἕλληνας ἀξιωματικούς.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκετά, κ. συνάδελφε, μὴ μὲ φέρετε εἰς δύσκολον θέσιν. Βλέπετε πόσον σᾶς ἀγαπῶ. Μὴ μὲ στενοχωρεῖτε. Παράκλησιν ὑποβάλλω, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχω ἄλλο μέσον.

§106Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διὰ νὰ τερματίσω, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἐπειδὴ ἐθίγη τὸ θέμα τοῦ Ἰωάν. Μεταξᾶ, ὁ Μεταξᾶς εἶναι ἀναμφισβητήτως, καὶ διεθνῶς ἀνεγνωρισμένος, ὅτι ὑπῆρξε μία στρατιωτικὴ ἰδιοφυΐα. Εἰς αὐτὸ τὸ κεφάλαιον συμφωνοῦμεν, δὲν διαφωνοῦμεν. Δὲν διώκησε μεραρχίαν στρατοῦ, οὔτε Σῶμα ὁ Μεταξᾶς διότι, εὐτυχῶς ἢ δυστυχῶς, ἔγινεν ὡς συνταγματάρχης Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διοικήσῃ Σῶμα στρατοῦ ἢ μεραρχίαν, διότι δὲν ἦτο στρατηγός.

§107Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ὁ Ἰωάν. Μεταξᾶς, ὅμως, διέπρεψεν ὡς ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, παρ’ ὅλον ὅτι δὲν εἶχε διοικήσει Μεραρχίαν. Συνεπῶς, εἰς τοῦτο ἐπιμένω, δὲν εἶναι ἀπαραίτητος προϋπόθεσις τῆς ἐπιτυχίας τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. τὸ νὰ ἔχῃ προηγουμένως διοικήσει Μεραρχίαν, ὅπως ἀκριβῶς λέγει καὶ ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος κ. συνάδελφος.

§108Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ ἰσχυρίσθην αὐτό, ἀλλὰ πᾶμε 50 χρόνια πίσω.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Θεμελῆ, σᾶς κάμνω τὴν δήλωσιν, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτρέψω ἐγώ, καθ’ ὃ δικαίωμα ἔχω, καμμίαν διακοπὴν ἀπὸ οἱανδήποτε πλευράν.

§110Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Δενδρινὸς θὰ ἀπαντήσω ἐγώ, διότι περιλαμβάνεται μέσα εἰς τὴν ὁμιλίαν μου μία ἀπάντησις πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Ζίγδην, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξε τὰ ἴδια πράγματα, ὅτι ἐδιώξαμεν ἀξιωματικοὺς ἀθώους ἀπὸ τὸ στράτευμα καὶ θὰ τοῦ εἴπω ὅταν ἔλθω εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ζίγδην, διότι καὶ ὁ κ. Ζίγδης καὶ ὁ κ. Τούμπας ἐξέφρασεν αὐτὴν τὴν πικρίαν καὶ τὸ παράπονον, ὅτι ἀπεστρατεύθησαν ἀξιωματικοί, καθ’ ὅλα ἱκανοί, οἱ ὁποῖοι προσέφερον ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα. Δὲν θὰ ἀφήσω κενὸν εἰς ὅ,τι ἐθίγη. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐγὼ ὡς Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἴχομεν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ τηρήσωμεν τὴν ἀρχήν, ἡ ὁποία ἐφηρμόζετο ἀπό τινων ἐτῶν καὶ εἶχε καθιερωθῆ ὅτι οἱ ὑποψήφιοι Ἀντιστράτηγοι ἔπρεπε νὰ ἔχουν διοικήσει Μεραρχίαν. Ἐὰν εἴχαμεν τὴν πρόθεσιν νὰ κάμωμεν ἀρχηγὸν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ τὸν Στρατηγὸν Καρδαμάκην, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἀγνοήσωμεν τὴν ἀρχὴν αὐτὴν καὶ ἐπικαλούμενοι τὸν νόμον νὰ κάμωμεν ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.Σ. τὸν Στρατηγὸν Καρδαμάκην. Ἔτσι θὰ ἤμην σύμφωνος μὲ τὰς πεποιθήσεις μου, διότι εἰς τὸ βάθος δὲν πιστεύω ὅτι ἡ διοίκησις Μεραρχίας εἶναι βασικὸν προσὸν καὶ τὸ ἅπαν διὰ νὰ γίνῃ ἕνας ἀξιωματικὸς ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀνέφερεν ὀνομαστικῶς διαπρεπεῖς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἀπέδωσαν ὡς ἀρχηγοὶ τοῦ Γ.Ε.Σ. χωρὶς νὰ ἔχουν διοικήσει Μεραρχίαν. Αὐτὸ συμβαίνει εἰς ὅλους τοὺς στρατοὺς τοῦ κόσμου. Ἐὰν ἐξετάσωμεν τοὺς ἡγήτορας τοῦ στρατοῦ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Μιλτιάδου, ὁ ὁποῖος ἐπενόησε τὸν ἑλιγμὸν εἰς τὴν μάχην τοῦ Μαραθῶνος, μέχρι τοῦ πρὸ δύο μηνῶν ἀποχωρήσαντος ἀρχηγοῦ τῶν συμμαχικῶν δυνάμεων τοῦ Ν.Α. Τ.Ο. Στρατηγοῦ Νότσαρτ, θὰ ἴδωμεν, ὅτι πολλοὶ ἀξιωματικοὶ ἐξηλίχθησαν χωρὶς νὰ ἀκολουθήσουν τὴν προοδευτικὴν ἄνοδον εἰς τὰς βαθμίδας τῆς διοικητικῆς πυραμίδος. Θὰ ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς δύο ὀνόματα. Τὸν στρατηγὸν Φός, ὁ ὁποῖος ἦτο ἀρχηγὸς τῶν Γαλλικῶν Δυνάμεων κατὰ τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον καὶ τὸν Στρατηγὸν Ἀϊζενχάουερ, ὁ ὁποῖος ἦτο ἀρχηγὸς τῶν Συμμαχικῶν Δυνάμεων κατὰ τὸν Βʹ Παγκόσμιον πόλεμον. Ὁ Στρατηγὸς Φὸς τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς ὑπηρεσίας του διήνυσεν εἰς τὴν ἀνωτέραν Σχολὴν Πολέμου καὶ δὲν διῴκησε Μεραρχίαν. Διὰ δύο μῆνας διῴκησεν ἐν πολέμῳ ἀπόσπασμα στρατιᾶς καὶ ἐν συνεχείᾳ διωρίσθη βοηθὸς τοῦ Ἀντιστρατήγου Ζόφρ. Ὁ Στρατηγὸς Ἀϊζενχάουερ ἀπὸ τοῦ 1922 μέχρι καὶ τὸ 1940 δὲν ὑπηρέτησεν εἰς μάχιμον μονάδα. Τὸ 1940 εἶχε τοποθετηθῆ ὡς Ὑποδιοικητὴς Συντάγματος καὶ εἶχε τὴν φιλοδοξίαν νὰ γίνῃ Διοικητὴς τοῦ Συντάγματος, ὁ Μέραρχος ὅμως εἶχε γνωματεύσει εἰς τὰς διαδοχικὰς σημειώσεις τοῦ τότε Ὑποδιοικητοῦ τοῦ Συντάγματος Ἀϊζενχάουερ ὡς ἑξῆς: «Ἀπὸ τοῦ 1922 ... (ἀναγινώσκει) ...». Κατόπιν τούτου ἐτοποθετήθη εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον τῆς τρίτης Στρατιᾶς ἡ ὁποία ἥδρευεν εἰς τὴν Οὐασιγκτῶνα. Ἐν τούτοις τὸ 1942 ὁ Ἀντισυνταγματάρχης ἐκεῖνος Ἀντιστράτηγος ἐξ ἀπονομῆς καὶ ὁ μὴ κατάλληλος διὰ τὴν διοίκησιν τοῦ Συντάγματος ἔγινεν Ἀρχιστράτηγος. Ἑπομένως εἴχαμεν ἄπειρα δικαιολογητικὰ διὰ τὸν Ἀντιστράτηγον Καρδαμάκην. Ἀλλὰ ὅταν ἀνεθέσαμεν τὴν ἀποστολὴν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου Στρατοῦ εἰς τὸν Στρατηγὸν Καρδαμάκην, μήπως ἔλλειπαν ἄλλοι ἱκανοὶ ἀξιωματικοὶ διὰ νὰ ἀναλάβουν τὸ ἔργον αὐτό, ὥστε νὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ τοῦ παρατείνωμεν τὸ ὅριον ἡλικίας; Δὲν εἴχομεν λοιπὸν ἄλλους ἱκανοὺς ἀξιωματικούς;

§111Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ὄχι.

§112Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι εἴχομεν τὸν κ. Φροντιστὴν, ὁ ὁποῖος εἶχε μεγάλην πολεμικὴν δρᾶσιν. Ἐὰν ἠθέλαμεν νὰ προτάξωμεν τὸν κ. Σειραδάκην, δὲν θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ τὸ ἐπιτύχωμεν; Ἑπομένως οἱ ἰσχυρισμοὶ τοῦ κ. Τούμπα, δὲν εὐσταθοῦν. Ἡ παράλειψις τοῦ κ. Καρδαμάκη ἀπὸ τὰς προαγωγὰς τῆς 23ης Σεπτεμβρίου ἔγινεν ἀπὸ τὴν ἐμμονήν μας εἰς τὸ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν μὴ νομοθετημένην ἀρχὴν τῆς διοικήσεως τῆς Μεραρχίας. Ἀρχὴ ἡ ὁποία καὶ σήμερον ἀκόμη δὲν εἶναι νομοθετημένη. Ὁ νόμος περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν ζητεῖ δύο χρόνια εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Ὑποστρατήγου ἢ τρία χρόνια συνολικῶς εἰς τὸν βαθμὸν Ὑποστρατήγου καὶ Ταξιάρχου. Εἰς τὰ εἰδικὰ τυπικὰ προσόντα ὁ νόμος σταματάει εἰς τὸν συνταγματάρχην, εἰς τὸν πλοίαρχον καὶ εἰς τὸν ἀντισμήναρχον. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν ἀξίαν ἔχουν καὶ μόνον τὰ οὐσιαστικὰ προσόντα. Ὁ κ. Ζίγδης εἶπεν ὅτι ἡ ἐπανάκρισις τοῦ κ. Καρδαμάκη ἐντὸς συντόμου χρονικοῦ διαστήματος ὑπῆρξε σκανδαλώδης. Ὄχι μόνον δὲν ὑπῆρξε σκανδαλώδης, ἀλλὰ ἀντιθέτως κατὰ νόμον ὑπῆρξε καὶ ἐπιβεβλημένη. Ὁ νόμος ὁρίζει ὅτι ὁ ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος παραλείπεται ἢ ὁπωσδήποτε ἀδικεῖται ὑποχρεωτικῶς λαμβάνει γνῶσιν τῆς ἀποφάσεως ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς καὶ δικαιοῦται ἐντὸς δύο μηνῶν νὰ ὑποβάλῃ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἐξετάζονται κατὰ τὴν πρώτην σύνοδον τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου. Ὁ κ. Καρδαμάκης ὑπέβαλε παράπονα καὶ ἐπανεκρίθη, κριθεὶς μάλιστα ἀναδρομικῶς προακτέος. Αὐτὸ τὸ προσόν, τὸ ὁποῖον ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψει τὴν 23ην Σεπτεμβρίου μᾶς τὸ προσεκόμισε μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἐπεῖχε θέσιν νόμου. Αἱ δυσμενεῖς κρίσεις τοῦ πρώτου ὑπαρχηγοῦ τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει διὰ δύο λόγους. Πρῶτον, διότι αἱ διαδοχικαὶ σημειώσεις τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη, καθ’ ὅλην τὴν σταδιοδρομίαν του ἐπεσκίαζον τὰς κρίσεις τοῦ ὑπαρχηγοῦ τοῦ ΓΕΣ καὶ δεύτερον, διότι κατὰ τὸν νόμον, αἱ δυσμενεῖς κρίσεις πρέπει νὰ βασίζωνται ἢ νὰ δικαιολογοῦνται δι’ ἐπιβολῆς κυρώσεως τινὸς συνεπεία παραλείψεως ἢ ἀνακριβείας τοῦ ἀξιωματικοῦ. Συνεπῶς, δι’ αὐτοὺς τοὺς δύο λόγους δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν αἱ δυσμενεῖς κρίσεις τοῦ πρώτου ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου τοῦ κ. Λασπιᾶ. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Τούμπαν, ὅτι ἐγὼ διεβίβασα ἐπιθυμίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως προαχθῇ ὁ κ. Καρδαμάκης μὲ τὴν ὑποχρέωσιν ὅτι δὲν θὰ τοῦ ἀνετίθετο διοίκησις ἄλλη ἀπὸ τὴν διοίκησιν τῶν ΜΟΜΑ. Αὐτὸ δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ πράγματα. Τὸ τοιοῦτον ἐνδεχόμενον ἀπὸ πολλοὺς συλλογισμοὺς ἀποκλείεται καὶ δύναται νὰ ἐλεγχθῇ εὐκόλως. Ἀλλὰ ἐὰν δὲν ἐλάβαμεν ὑπ’ ὄψιν ὅλα αὐτὰ ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ ἀντιστράτηγος Φροντιστὴς μετεῖχε τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου καὶ συνεδέετο διὰ στενῆς φιλίας μὲ τὸν κ. Σειραδάκην. Ἐρωτηθεὶς ὁ κ. Φροντιστὴς ἀπὸ ἐμὲ ἠρνήθη κατηγορηματικῶς ὅτι κἄτι τέτοιο ἐλέχθη. Ἐτοποθετήθη ὁ κ. Καρδαμάκης πρῶτος ὑπαρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. μὲ ἀρχηγὸν τὸν κ. Σειραδάκην, εἰς ἕνα δηλαδὴ σπουδαιότατον τομέα, ὅπου εἶχε τὰς διοικήσεις ὅλων τῶν ὅπλων, τὸν καταρτισμὸν τῶν ἀμυντικῶν σχεδίων καὶ τὰς διοικήσεις ὅλων τῶν σχολῶν παραγωγικῶν καὶ ἄλλων. Ὑπῆρξεν ἑπομένως ὁ σπουδαιότερος τομεύς. Τὸν κ. Καρδαμάκην ἐτοποθετήσαμεν ἐν συνεχείᾳ διοικητὴν τοῦ Πρώτου Σώματος Στρατοῦ τὰς παραμονὰς τῆς ἀσκήσεως «Λεωνίδας» ποὺ ἔλαβε χώραν εἰς τὴν Ἤπειρον. Ἐπέδειξεν ἀξιαιπαίνους ἱκανότητας πρᾶγμα τὸ ὁποῖον διεπίστωσε καὶ ὁ διοικητὴς τῆς στρατιᾶς καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ὁ ὁποῖος πιστεύω ὅτι ἔχω κἄποιαν ἱκανότητα κρίσεως ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν, διότι καὶ μαθητὴς καὶ καθηγητὴς τῆς ἀνωτέρας σχολῆς πολέμου διετέλεσα. Διὰ τὸν κ. Καρδαμάκην πότε προέκυψε ζήτημα διὰ νὰ γίνῃ ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ.; Ἀρχηγὸς τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἦτο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ στρατηγὸς Δόβας, ὁ ὁποῖος παρεκάλει καὶ ἐπίεζε νὰ ἀπαλλαγῇ τῶν καθηκόντων του, λόγῳ τῆς σωματικῆς ἀναπηρίας του. Ἐὰν ὁ κ. Δόβας δὲν ἐπέμενε καθ’ ὃν τρόπον ἐπέμενε νὰ φύγῃ ἀπὸ Ἀρχηγὸς ΓΕΣ, ὁ ὑποψήφιος μετὰ τὸν κ. Σειραδάκην διὰ τὴν θέσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ ΓΕΣ ἦτο ὁ Στρατηγὸς Φροντιστής. Καὶ ὅταν εὑρέθημεν πρὸ τοῦ ἀδιεξόδου τότε, μεταξὺ τῶν Ἀντιστρατήγων προεκρίθη ὁ κ. Καρδαμάκης καὶ ἔγινεν Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ.

§113Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μοῦ ἐπιτρέπετε; Θὰ ἤθελον νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπιβεβαιώσω αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Τὸ 1959, τὸν Ἰανουάριον, εἰσῆλθον εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὡς Ἀντιπρόεδρος. Εἰς τὸ τέλος, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, τοῦ ἔτους 1959 ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις τῆς παραμονῆς εἰς τὸ στράτευμα τοῦ στρατηγοῦ κ. Σειραδάκη. Θὰ ἤθελον νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἅπαντα τὰ λεχθέντα, τὰ ὁποῖα προχείρως καὶ ἐπὶ τῇ βάσει φανταστικῶν ὑποθέσεων ἐλέχθησαν, ὅτι ἡ παράτασις τῆς παραμονῆς τοῦ κ. Σειραδάκη ὠφείλετο εἰς ὑπολογισμόν, εἶναι ἀνυπόστατα. Βεβαιῶ τὴν Βουλὴν ἀπολύτως, ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, κατὰ Δεκέμβριον 1959, ἡ σκέψις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ ὅλων μας, οἱ ὁποῖοι ἀπηρτίζομεν καὶ ἀπαρτίζομεν καὶ σήμερον τὸ Α.Σ.Ε.Α., ἦτο νὰ γίνῃ ἡ καλυτέρα δυνατὴ διαδοχή. Ὁ κ. Σειραδάκης εἶχεν ἀποδώσει ἄριστα. Ἐθεωρήσαμεν ἀναγκαῖον, ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχε πρόβλημα ἐκείνην τὴν στιγμήν, πρόβλημα συνδεόμενον, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Θεμελῆς, πρὸς τὸν στρατηγὸν Δόβα, τὸν ὁποῖον ἐπιέζομεν νὰ παραμείνῃ, ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ ἡ λύσις, νὰ παραμείνῃ καὶ ὁ κ. Σειραδάκης ἐπὶ ἓν ἔτος. Οὐδὲ πρὸς στιγμὴν εἶχε σκεφθῆ ὁ κ. Πρωθυπουργός, ἢ οἱοσδήποτε ἐξ ἡμῶν, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ παράτασις τῆς παραμονῆς τοῦ κ. Σειραδάκη, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει εἰδικοῦ νόμου, διὰ νὰ καταστῇ, βάσει τῶν τυπικῶν προσόντων ποὺ θὰ ἀπέκτα ἐν τῷ μεταξὺ ὁ κ. Καρδαμάκης, κατάλληλος διὰ τὴν θέσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. Ὅπως εἶπεν, ἄλλωστε, ὁ κ. Θεμελῆς, δὲν ἀπῃτοῦντο ὑπὸ τοῦ νόμου τὰ τυπικὰ προσόντα, δηλαδὴ ἡ ἄσκησις διοικήσεως Μεραρχίας, ἢ Σώματος Στρατοῦ. Ἠρώτησεν ἀγαπητὸς συνάδελφος, διατί ἀπεστρατεύσαμεν ἀργότερον τὸν κ. Βρεττόν, ἱκανώτατον ἀξιωματικόν. Πράγματι εἶναι ἐξαίρετος ἀξιωματικός. Βάσει τοῦ νόμου ἔπρεπε νὰ ἀποστρατεύωμεν δύο ἀντιστρατήγους κατ’ ἔτος. Καὶ ἀπεστρατεύσαμεν, τότε, ἀξιωματικὸν ὁ ὁποῖος ἦτο ἐπίσης ἄριστος, ὅπως ὁ κ. Βρεττός, τὸν κ. Παπανικολόπουλον, φίλα προσκείμενον εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ διετηρήσαμεν τὸν κ. Πετρόπουλον, γνωρίζοντες ὅτι δὲν διέκειτο φίλα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐνομίσαμεν, καὶ τὸ εἶπε πρῶτος ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἔπρεπε δύο καλοὺς στρατηγοὺς νὰ ἀποστρατεύσωμεν, ὠφείλαμεν νὰ ἀποστρατεύσωμεν ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἐθεωρεῖτο φίλα προσκείμενος πρὸς ἡμᾶς καὶ νὰ διατηρήσωμεν τὸν μὴ φίλα προσκείμενον. Καὶ ἀπεστρατεύθη ὁ κ. Παπανικολόπουλος καὶ παρέμεινεν ὁ κ. Πετρόπουλος. Αὐτὸ ἦτο τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον διῆπε καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ ὅλους μας. Ἐθυσιάσαμεν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζω ποία ἄλλη Κυβέρνησις θὰ ἔπραττε, ἄνδρα τοὐλάχιστον ἐξ ἴσου ἱκανὸν μὲ τὸν κ. Πετρόπουλον, ὅπως ἐθυσιάσαμεν ἄλλωστε καὶ τὸν ἄριστον ἀντιστράτηγον Βρεττόν, διότι ἔπρεπε βάσει τοῦ νόμου νὰ ἀποστρατεύσωμεν δύο. Καὶ ἐθυσιάσωμεν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἐθεωρεῖτο φίλα καὶ ἐκρατήσαμεν ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος δὲν ἐθεωρεῖτο φίλα. Σήμερον πλέον διὰ τοὺς πλείστους ἀξιωματικοὺς δὲν γνωρίζει, οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, οὔτε ἐγώ, ποῖα φρονήματα ἔχουν. Διὰ πρώτην φοράν, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἔχει ἀρχίσει ἀπομακρυνομένη ἀπὸ τὸ στράτευμα ἡ φήμη, ὅτι ὁ τάδε ἀξιωματικὸς ἦτο Βενιζελικός, καὶ ὁ τάδε ἀντιβενιζελικός. Διὰ πρώτην φοράν, ἀφ’ ἧς ἤρχισαν ἀνερχόμενοι νεώτεροι—δὲν θέλω νὰ τὸ ἀποδώσω μόνον εἰς τὴν Κυβέρνησιν—ἀνερχόμενοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον ἐκτεθῆ ἄλλοτε εἰς τοὺς ἀγῶνας τοὺς ἐσωτερικούς, διὰ πρώτην φορὰν δὲν γνωρίζομεν ποῖα εἶναι τὰ φρονήματα τῶν ἀξιωματικῶν. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τοῦ κ. Πετροπούλου καὶ ἐγὼ ἤξευρον, διότι ὑπηρέτησεν εἰς τὴν Μ. Ἀνατολήν, ὅπου ἤσκησε καθήκοντα Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι εἶχεν ὡρισμένην πολιτικὴν ἰδεολογίαν. Παρὰ ταῦτα ὅμως, ἐπειδὴ εἶχεν ἀποδώσει καὶ εἰς τὸν συμμοριτοπόλεμον ἐξαιρέτως, δι’ αὐτὸ προετιμήσαμεν—καὶ αὐτὸ τὸ σύνθημα τὸ ἔδωσεν ὁ ἴδιος ὁ κ. Πρωθυπουργὸς—νὰ κρατήσωμεν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο φίλος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπεστρατεύσαμεν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἦτο φίλος. Ἀπαντῶ λοιπὸν εἰς τὴν κατηγορίαν, ἡ ὁποία διετυπώθη, διατὶ ἀπεστρατεύσαμεν τὸν Βρεττόν. Ὅπως καὶ τὸν κ. Παπανικολόπουλον, ὅπως μετὰ ἓν ἔτος τὸν κ. Πετρόπουλον καὶ τὸν σεμνὸν καὶ ἄριστον στρατηγὸν Καλικούρδην, ὅπως καὶ πρὸ 2 μηνῶν τὸν Δασκαλόπουλον καὶ τὸν Ἀγόρον. Δὲν εἶναι ὁ Δασκαλόπουλος καὶ ὁ Ἀγόρος ἐξαίρετοι ἀξιωματικοί, ὅπως ὁ Βρεττὸς καὶ ὁ Πετρόπουλος; Καὶ ἐν τούτοις ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ ἀποστρατευθοῦν. Γίνεται μία ἐπιλογὴ μεταξὺ ἀρίστων. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον δημοσίᾳ νὰ λέγωμεν, ὅτι ὁ ἕνας εἶναι καλλίτερος ἀπὸ τὸν ἄλλον. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς γίνεται ἕνας ἀξιωματικὸς Ἀντιστράτηγος, πρέπει νὰ εἶναι ἄριστος. Ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ ἀποστρατεύσωμεν δύο. Τὸ ζητεῖ ὁ νόμος καὶ ἡ ἐξέλιξις. Πνεῦμα ἀπολύτου ἀντικειμενικότητος ἐπεκράτησε καὶ ὅταν ἀπεστρατεύσαμεν τὸν Βρεττὸν καὶ τὸν Παπανικολόπουλον. Αὐτὸ τὸ πνεῦμα ἐπεκράτησε καὶ ὅταν ἀπεστρατεύσαμεν τὸν Καλικούρδην καὶ τὸν Πετρόπουλον καὶ τοὺς προσφάτως ἀποστρατευθέντας Δασκαλόπουλον καὶ Ἀγόρον. Θὰ ἐπεθύμουν, λοιπόν, κύριοι, νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ προβαίνητε εἰς κρίσεις περὶ τῶν Ἀνωτάτων Ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι κριθέντες ἄξιοι νὰ καταλάβουν τὴν θέσιν τοῦ Ἀντιστρατήγου, ἐκρίθησαν ὅλοι ἄριστοι. Νὰ μὴ προβαίνητε εἰς κρίσεις, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν συγκρίσεις μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔγιναν Ἀντιστράτηγοι. Καὶ ὁ κ. Καρδαμάκης ἐγένετο Ἀντιστράτηγος ὡς ἄριστος ἀξιωματικός. Διώκησε, ὄχι μπουλντόζες, ἀγαπητὲ φίλε κ. Δενδρινὲ—καὶ ἐὰν ἦτο ὁ κ. Τούμπας, ὁ παλαιός μου φίλος ἐδῶ, θὰ τοῦ τὸ ἔλεγον κάπως ἐντονώτερον—ἀλλὰ διώκησε τμήματα στρατιωτικά, ὑπηρετοῦντα τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ ὑπάρχουν πολιτικοὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, οἱ ὁποῖοι ὀνομάζουν αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, τὴν γενομένην ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὡς ἐργολαβίαν!! Καθ’ ὅσον γνωρίζω εἷς καὶ μόνος Ἀντιστράτηγος, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησεν εἰς Μ. Ἀνατολὴν καὶ ἦτο ἐπίσης ἄριστος, εἶπεν εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον περὶ Καρδαμάκη εἰς τὴν ρύμην τοῦ λόγου του τὴν λέξιν καὶ διέπραξε λάθος. Ἀλλὰ τὸ λάθος αὐτὸ τὸ ὁποῖον διέπραξεν εἰς τὴν κλειστὴν συζήτησιν ἑνὸς Συμβουλίου, ἔπρεπε νὰ τὸ μεταφέρετε ἐδῶ, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀπὸ τῆς αἰθούσης αὐτῆς εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ νὰ ἀναφέρητε ἐκθέτοντας καὶ τὸν εἰπόντα τὴν λέξιν αὐτὴν Ἀντιστράτηγον, ὅτι ὁ Καρδαμάκης ἦτο ἐργολάβος καὶ διηύθυνε μπουλντόζες!! Ποῖες μπουλντόζες; Κανενὸς ἐργολάβου ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων; Διηύθυνε χιλιάδας ἀξιωματικῶν καὶ ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν τεταγμένοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἡ διοίκησις τῆς δυνάμεως, ὅπως τὰ Μ.Ο.Μ.Α, εἶναι διοίκησις τοὐλάχιστον ἐξ ἴσου δυσχερής, ὅπως ἡ διοίκησις μιᾶς Μεραρχίας.

§114Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§115Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐγώ, κ. Δενδρινέ, δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς δώσω ἄδειαν νὰ ὁμιλήσητε. Ἔκαμα τὸ ἀτόπημα νὰ διακόψω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τοῦ βήματος κ. συνάδελφον καὶ νὰ δώσω εἰς ὑμᾶς τὴν ἄδειαν νὰ συμπληρώσητε τὸ ἰδικόν μου ἀτόπημα καὶ νὰ ἀπαντήσητε εἰς ἐμέ; Αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ κάμω.

§116Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεφέρθη, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, εἰς ἐμέ, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε καὶ ὑμεῖς καὶ ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος, κ. συνάδελφος, νὰ εἴπω μόνον δύο λέξεις. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Στρατηγὸς Βρεττὸς δὲν ἀπεστρατεύθη, ὡς εἴπατε, ἀλλ’ ἐξηναγκάσθη νὰ ὑποβάλῃ παραίτησιν καὶ τοῦτο, διότι ἐνῷ ἦτο ἀρχαιότερος, τὸν παρελείψατε καὶ ἐκάματε ἀρχηγὸν τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου τὸν κ. Καρδαμάκην. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, διατὶ παρελείψατε τὸν Στρατηγὸν Βρεττὸν καὶ ἐπροτιμήσατε ὡς Ἀρχηγὸν τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου τὸν Στρατηγὸν Καρδαμάκην;

§117Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Ἐλέχθη, κ. βουλευταί, ὅτι ὁ κ. Σειραδάκης ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του διότι ἐβολιδοσκοπήθη ἀπὸ κἄποιον Ὑπουργὸν νὰ γίνῃ κομματικὸν ὄργανον, καὶ ἐπειδὴ δὲν τὸ ἐδέχθη αὐτὸ ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του. Διὰ πρώτην φοράν, ἤκουσα τὸ τοιοῦτον, διότι ἐὰν πραγματικῶς συνέβαινεν ὁ πρῶτος ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἀνακοινώσῃ θὰ ἤμην ἐγώ, διότι αἱ σχέσεις μου μὲ τὸν κ. Σειραδάκην, δὲν ἦσαν σχέσεις προϊσταμένου πρὸς ὑφιστάμενον, ἀλλὰ σχέσεις συνεργατῶν. Πέραν ὅμως αὐτοῦ μᾶς συνέδεε μία φιλία, μία ἀμοιβαία συμπάθεια καὶ ἐκτίμησις. Κύριοι βουλευταί, πρὸ 2½ μηνῶν πρὸ τῆς λήξεως τοῦ παραταθέντος ὁρίου ἡλικίας τοῦ κ. Σειραδάκη, τοῦ ἀνεκοίνωσα ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ καταθέσῃ νέον νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τὴν περαιτέρω παράτασιν τοῦ ὁρίου ἡλικίας του. Κατόπιν αὐτοῦ, ὁ κ. Σειραδάκης ὑπέβαλεν τὴν παραίτησίν του καὶ ἀπεχώρησεν τῆς θέσεως τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ, εἰς τὸ τέλος Νοεμβρίου ἢ τὰς πρώτας ἡμέρας τοῦ Δεκεμβρίου. Δηλαδὴ ἕνα μῆνα πρὸ τῆς λήξεως τοῦ χρόνου δι’ ὃν παρετάθη τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας του. Κατὰ τὴν ἀποχώρησίν του ἐτιμήθη, ὅπως τιμῶνται ὅλοι οἱ ἀπερχόμενοι ἀρχηγοὶ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ. Μὲ τὰ ἴδια ἐπαινετικὰ λόγια μὲ τὰ ὁποῖα καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐτίμησεν καὶ ἀπεχαιρέτησεν τὸν ἀπελθόντα ἀρχηγὸν Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ κ. Καρδαμάκην.

§118Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν προσεθέσατε, κ. Θεμελῆ, ὅτι εἴθισται, δὲν εἶναι βέβαια κἄτι τὸ ὁποῖον γίνεται πάντοτε, ἀλλ’ εἴθισται νὰ γίνεται ποῦ καὶ ποῦ, νὰ παραιτοῦνται ἕνα μῆνα, 20 ἡμέρας προηγουμένως, διὰ νὰ διευκολύνουν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ νὰ ὁρίσῃ τοὺς νέους ἀρχηγοὺς πρὸ τοῦ Ἰανουαρίου. Αὐτὸ συνέβη καὶ μὲ τοὺς στρατηγοὺς Φροντιστὴν καὶ Καρδαμάκην. Δὲν ἀπεστρατεύθησαν μόλις κατελήφθησαν ὑπὸ τοῦ ὁρίου, ἀλλ’ ὑπέβαλον παραιτήσεις 10 ἢ 12 ἡμέρας προηγουμένως. Ἑπομένως τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ μὲ τὸν Σειραδάκην.

§119Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Θὰ συμπληρώσω μὲ ὀλίγα λόγια, ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων ποὺ ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, κ. Ζίγδης. Ὄντως ἀποστρατεύεται μεγάλος ἀριθμὸς ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, κατὰ τὸ μέγιστον μέρος ἀξιωματικῶν ἐξαιρετικῶν, οἱ ὁποῖοι προσέφερον μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα. Τὶ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ διὰ νὰ μὴ ἀποστρατευθοῦν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί; Αἱ ὀργανικαὶ θέσεις τῶν ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν τῶν ὅπλων τοῦ Στρατοῦ εἶναι περίπου 110. Αὐτοὶ οἱ 110 ὑπηρετοῦντες εἰς τὰς ὀργανικὰς θέσεις ἀνώτατοι ἀξιωματικοί, ταξίαρχοι, ὑποστράτηγοι, θὰ πρέπει μέσα εἰς 4–5 ἔτη νὰ συμπυκνωθοῦν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 11 ὀργανικῶν θέσεων τῶν ἀντιστρατήγων διὰ νὰ παρασχεθῇ ἡ εὐχέρεια εἰς τοὺς νεωτέρους ἀξιωματικοὺς, οἱ ὁποῖοι παραμένουν ἐπὶ μακρὸν εἰς τοὺς βαθμοὺς ποὺ κατέχουν νὰ προαχθοῦν καὶ αὐτοί. Εἶναι ἕνα μέτρον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐφαρμόζεται μόνον εἰς τὸν ἰδικόν μας στρατόν. Ἐφαρμόζεται εἰς ὅλους τοὺς στρατοὺς τοῦ κόσμου ἀνεξαιρέτως. Φαντασθεῖτε ποία ἐκρηκτικὴ κατάστασις θὰ ἐπεκράτει εἰς τὸ στράτευμα ἐὰν ὅλοι αὐτοὶ οἱ νεώτεροι ἀξιωματικοὶ παρέμεναν εἰς τοὺς βαθμοὺς τοὺς ὁποίους κατέχουν μέχρι συμπληρώσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας των. Θὰ ὑπῆρχεν μία ἀσφυκτικὴ συμφόρησις, συνέπεια τῆς ὁποίας θὰ ἦτο νὰ ἀποστρατεύωνται λόγῳ καταλήψεως ὑπὸ τοῦ ὁρίου ἡλικίας, οἱ λοχαγοί, οἱ ταγματάρχαι, οἱ ἀντισυνταγματάρχαι. Δηλαδὴ οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν κατωτέρων τοῦ συνταγματάρχου βαθμῶν. Ὁ Πρόεδρος Κέννεντυ τὸ δεύτερον ἑξάμηνον τῆς ἀναδείξεώς του ὡς Προέδρου τῶν Η.Π.Α., ἀπεμάκρυνεν ἑκατοντάδας ἀξιωματικῶν ἀνωτάτους καὶ ἀνωτέρους, ἀπὸ τὸν βαθμὸν τοῦ Συνταγματάρχου καὶ ἐπάνω. Καὶ μεταξὺ αὐτῶν περιελαμβάνοντο πραγματικῶς ἐξαιρετικοὶ ἀξιωματικοί, ὅπως π.χ. ὁ ἀρχηγὸς τῆς ναυτικῆς ἀποστολῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὁ ἀρχηγὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀποστολῆς, ὁ διοικητὴς τῆς ἀνατολικῆς πτέρυγος τοῦ ΝΑΤΟ κτλ. κτλ. Παντοῦ γίνονται αὐταὶ αἱ συμφορήσεις, διότι ἄλλως, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διατηρηθῇ ἡ ποιότης τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὸ ὑψηλὸν ἐπίπεδον, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλουν αἱ σύγχρονοι ἀπαιτήσεις ἑνὸς πολέμου. Θὰ τελειώσω, κύριοι, μὲ τὴν παράνομον ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἐξέδωσα καὶ ἐπηύξησεν τὰς ἁρμοδιότητας τοῦ τέως ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ. Ὁ κ. Ζίγδης παρουσιάζων τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν εἰς τὸ Σῶμα, ἐτόνισεν κατ’ ἐπανάληψιν ὅτι ἦτο παράνομος. Βέβαια δὲν ἔλαβεν τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσῃ τὸ πρῶτον μέρος τῆς ἀποφάσεως, τὸ ὁποῖον μνημονεύει τὰ ἄρθρα τοῦ νόμου, τὰς γνωμοδοτήσεις, αἱ ὁποῖαι κατὰ νόμον ἀπαιτοῦνται, τῶν διαφόρων συμβουλίων τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Γενικῶν Ἐπιτελείων. Διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν ἐπρόσεχε εἰς τὸν νόμον καὶ ἐδιάβαζε τὰ ἄρθρα αὐτά, δὲν θὰ ὑπεβάλετο εἰς τὸν κόπον νὰ ἀπασχολήσῃ τὸ Σῶμα μὲ τὸ θέμα. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διαβάσω ἐγὼ τὰ ἄρθρα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη ἡ ἀπόφασις. Ἡ ἀπόφασις λέγει τὰ ἑξῆς: «Περὶ καθορισμοῦ ἁρμοδιοτήτων καὶ καθηκόντων Ἀρχηγοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ Γενικοῦ Κανονισμοῦ Σωμάτων Στρατοῦ καὶ ὑπηρεσιῶν» Καὶ ἀρχίζει ἡ ἀπόφασις «Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὰ ἄρθρα 7, 12, 13–25 τοῦ Ν.Δ. 2387)53..... (ἀναγινώσκει...» Τὸ ἄρθρον 7 λέγει ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης προβλέπεται ἕνας Ὑφυπουργὸς εἰς τὸν ὁποῖον ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης δι’ ἀποφάσεώς του δύναται νὰ ἀναθέσῃ ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει τὰς ἁρμοδιότητάς του.

§120Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐξουσίας λέγει πουθενά;

§121Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Θὰ πᾶμε εἰς τὸ ἄρθρον 12. Παρ’ ἑκάστῳ κλάδῳ ἐνόπλων δυνάμεων λειτουργεῖ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον. Ἡ διάρθρωσις, ἡ ὀργάνωσις, ἡ ἁρμοδιότης ἡ ἐσωτερικὴ λειτουργία τῶν Γενικῶν Ἐπιτελείων καθορίζεται διὰ ἀποφάσεων τοῦ οἰκείου κατὰ κλάδου Ἐνόπλων Δυνάμεων Ἀνωτάτου Συμβουλίου ἐκτελουμένων διὰ διαταγῆς τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Καὶ τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 13.

§122Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ θέμα.

§123Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 13 καθορίζει τὴν διάρθρωσιν, τὴν ὀργάνωσιν καὶ τὰς ἁρμοδιότητας τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Θὰ ἀναγνώσω τὸ ἄρθρον 25 τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ σαφές. Ἰδοὺ τὶ λέγει τὸ ἄρθρον 25. «... (ἀναγινώσκει)...». Οἱ κανονισμοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προβλέπουν τὰς ἁρμοδιότητας τῶν διαφόρων Διοικητῶν κ.λ.π. ἀπὸ ἀπόψεως πειθαρχικῆς δικαιοδοσίας. «... (ἀναγινώσκει)...». Ὁ κ. Ζίγδης ἔχει μίαν ἄγνοιαν. Μὲ τὸν παλαιὸν Κανονισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν, ἦτο κεχωρισμένη ἡ διοικητικὴ ὑπηρεσία ἀπὸ τὴν ἐπιτελικήν. Τὴν διοικητικὴν ὑπηρεσίαν τὴν ἤσκει ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου ἠσχολεῖτο μὲ ἐπιτελικὰ ζητήματα.

§124Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς εὐχαριστῶ, διότι ἀνεγνώσατε τὰ ἄρθρα αὐτὰ καὶ ἀπεδείξατε πόσον εἶχον δίκαιον, ὅταν ὑπεστήριξα, ὅτι ἡ ἀπόφασίς σας αὐτὴ ἦτο τελείως παράνομος. Ἡ παράγραφος δʹ τῆς ἀποφάσεώς σας, ἡ ὁποία καθιστᾶ ἁρμόδιον τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ ΓΕΣ νὰ ἀσκῇ διοίκησιν ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς, ἡ παράγραφος αὐτὴ δι’ ἧς προάγεται ὁ Ἐπιτελάρχης εἰς Ἀρχηγὸν τοῦ Στρατοῦ, οὐδόλως βασίζεται εἰς τὴν νομοθεσίαν, τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθητε. Ἑτέρα δὲν ὑπάρχει. Ἡ ἀπόφασίς σας, ἑπομένως, εἶναι παράνομος. Λυποῦμαι δι’ αὐτὸ πολύ, πράγματι. Πιθανῶς σᾶς παρεπλάνησαν καὶ ἐκ καλῆς προθέσεως ὑποστηρίζετε, ὅσα ὑπεστηρίξατε. Σᾶς παρεπλάνησαν πιθανῶς καὶ κακοί, ἴσως, νομικοί. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο καλύτερον νὰ εἴχατε ἐλέγξει σεῖς, ὁ ἴδιος, τὸ νόμιμον τῆς ἐνεργείας σας. Πιστεύω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀντὶ νὰ προσπαθήσετε νὰ δικαιολογήσητε ἕνα προφανῶς ὀλίσθημα, θὰ ἦτο γενναιότερον νὰ πῆτε, ὅτι ἐπλανήθητε, ὁπότε καὶ ἡμεῖς θὰ ἐξετιμούσαμεν τὸ θάρρος σας. Δὲν εἶναι λογικόν, οὔτε γενναῖον συνεπῶς, νὰ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι ἡμεῖς ἐκάμαμεν λάθος. Παρενομήσατε, κ. Ὑπουργέ.

§125Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁ παλαιότερος νόμος, κ. Πρόεδρε, ὁ νόμος 2005 τοῦ 1939, ἔλεγε εἰς τὸ ἄρθρον 1 παράγρ. 1: «Διοικοῦσα Ἀρχὴ τοῦ Στρατοῦ ἐν εἰρήνῃ, εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν». Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διοικεῖ τὸν Στρατὸν ὑπευθύνως, βοηθούμενος ἀμέσως ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ καὶ τῶν Διευθυντῶν τῶν παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Διευθύνσεων Προσωπικοῦ, Ὅπλων καὶ Ὑπηρεσιῶν». Αὐτὴ ἦτο ἡ διατύπωσις τοῦ παλαιοῦ νόμου. Ὁ νεώτερος νόμος, ὁ ὁποῖος ἰσχύει σήμερον, λέγει τὰ ἑξῆς: ἄρθρον 6 τοῦ νόμου 2387 ψηφισθέντος τὸ 1953. «Ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης προΐσταται ἑκάστου Κλάδου Ἐνόπλων Δυνάμεων, ἀσκῶν ἁπάσας τὰς ὑπὸ τῆς κειμένης νομοθεσίας προβλεπομένας ἁρμοδιότητας καὶ ἐξουσίας τῶν τέως Ὑπουργῶν καὶ Ὑφυπουργῶν Στρατιωτικῶν, Ναυτικῶν καὶ Ἀεροπορίας τὰς μὴ διὰ τοῦ παρόντος νόμου καταργουμένας, ἢ τροποποιουμένας, τὰς ἁρμοδιότητας ταύτας ἀσκεῖ διὰ τοῦ οἰκείου Ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου». Ἡ τελευταία φράσις «καὶ τὰς ἁρμοδιότητας ταύτας ἀσκεῖ διὰ τοῦ οἰκείου Ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου», σημαίνει ὅτι, αὐτὸς οὗτος ὁ νόμος, καθιστᾷ διοικητὴν ἑκάστου Κλάδου Ἐνόπλων Δυνάμεων τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου. Ἄλλο ἦτο τὸ σύστημα προπολεμικῶς καὶ ἄλλο εἶναι τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον καθιερώνεται διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ, τοῦ σήμερον ἰσχύοντος. Πέραν ὅμως αὐτῶν, ὑπάρχουν καὶ αἱ διατάξεις τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ἀξιότιμος κ. συνάδελφος. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας).

§126Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἡ Βουλὴ μὲ ἐσφαλμένας ἐντυπώσεις. Τὸ ἄρθρον 5, τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὁμιλεῖ «περὶ ἁρμοδιοτήτων καὶ ἐξουσιῶν», τοῦ Υ.ΕΘ.Α. Εἰς τὸ ἄρθρον 6 ὁμιλεῖ ὁ νόμος περὶ μεταβιβάσεων ἁρμοδιοτήτων, οὐχὶ ἐξουσιῶν. Ἡ διοίκησις τοῦ Στρατεύματος εἶναι ἐξουσία. Καὶ μεταβίβασίν της δὲν ἐπιτρέπει.

§127Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Αὐτὸ εἶναι καλαμπούριον.

§128Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ συμβουλευθῇ κἄποιον νομικόν, ἔστω καὶ πλανόδιον.

§129Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ὁ κ. Ζίγδης, εἶναι νομικὸς καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιληφθῇ τὸ σφάλμα τὸ ὁποῖον διετύπωσε διὰ νὰ μὴ χρησιμοποιήσω ἄλλην ἔκφρασιν. Εἶναι φανερόν, ὅτι ἐπειδὴ τάχα γίνεται λόγος περὶ ἁρμοδιοτήτων καὶ ἐξουσιῶν, ὅτι αὐτὸ δὲν μεταβάλλει τὰ πράγματα.

§130Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν φιλολογίαν τὸ ρίξαμε; Ἐδῶ συζητοῦμεν, ὅτι ὁ Καρδαμάκης ἐνόθευσε τὸ φρόνημα τοῦ λαοῦ.

§131Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Ἐγὼ πιστεύω, σεβόμενος τὴν γνώμην τῆς νομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἡ ἀπόφασις τὴν ὁποίαν ὑπέγραψα στηρίζεται ἐπὶ τοῦ νόμου καὶ ἐξεδόθη νομοτύπως. Ἐξ ὅσων ἀνέφερον, ἀπήντησα εἰς σημεῖα τὰ ὁποῖα ἔθιξαν οἱ ἐπερωτῶντες κ.κ. συνάδελφοι καὶ τὰ ὁποῖα σημεῖα ἀνεφέροντο ἐπὶ γεγονότων τῆς ἰδικῆς μου ὑπουργίας. Εἶχον ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ τηρήσω σιγὴν καὶ νὰ ἀπαντήσω δι’ ὅσα ἀνέφερον οἱ ἐπερωτῶντες ἐναντίον πράξεων τοῦ κ. Καρδαμάκη, πράξεων αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν ἐπὶ ἰδικῆς μου ὑπουργίας. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀλήθεια δὲν ἐξυπηρετεῖται μὲ μίαν ὀξεῖαν κριτικήν. Ἡ ὀξεῖα κριτικὴ παραμορφώνει τὰ πραγματικὰ γεγονότα. Ἡ σημερινὴ κοινὴ γνώμη ἀρέσκεται εἰς κριτικὴν μὲ ἀντικειμενικότητα καὶ οὐχὶ εἰς βαρείας φράσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπευθύνονται εἰς πρόσωπα ποὺ προσέφεραν ἐξόχους ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ συναφοῦς ἐπερωτήσεώς του ὑπ’ ἀριθ. 368.

§132Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ μιᾶς περίπου ὥρας κατετέθη ἐκ μέρους τοῦ κόμματός μας πρότασις ἡ ὁποία μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἀνεγνώσθη ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, πρὸ τῆς λήξεως τῆς συνεδριάσεως, ἡ πρότασίς σας θὰ ἀναγνωσθῇ.

§134Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ρήτωρ εἰς τὸ βῆμα δὲν ὑπάρχει θέμα Κανονισμοῦ.

§136Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ προχωρήσῃ ὁ ρήτωρ ἐὰν δὲν μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα ὁ κ. Ἐφραιμίδης, δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον.

§138Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον πρὶν ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα ὁ κ. Ἐφραιμίδης.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὴν ἀναγνώσω, ὅταν τελειώσῃ ὁ κ. Ἐφραιμίδης. Ἐγὼ διευθύνω τὴν συνεδρίασιν.

§140Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὴν διαβάσητε ὅποτε θέλετε σεῖς. Θὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον. Ἄλλως παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν. Παρανομεῖτε.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν.

§142Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι παρανομεῖτε.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, καταλαβαίνετε τὶ κάνετε αὐτὴν τὴν στιγμήν;

§144Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν μὲ ἐκαλέσατε νὰ ὁμιλήσω ἤδη ὁ κ. συνάδελφος σᾶς ἐζήτησε τὸν λόγον, διὰ νὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἀναγνώσητε τὴν δήλωσιν τοῦ Κόμματός μας, ἡ ὁποία κατετέθη εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ἐγὼ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι πρὶν ἀρχίσω τὴν ὁμιλίαν μου θὰ ἀναγνωσθῇ ἡ δήλωσις τοῦ Κόμματός μας, ἡ ὁποία ἐξ ἄλλου εἶναι βραχυτάτη. Κύριε Πρόεδρε, παρετήρησα, ὅτι ὅταν κατατίθεται μία δήλωσις τοῦ Κόμματός μας κρατεῖται καὶ μελετᾶται, δὲν γνωρίζω παρὰ ποίων καὶ ἀποφασίζεται ἐὰν καὶ πότε θὰ ἀνακοινωθῇ. Ἀπόψε, μόλις ἤρχισεν ἡ συνεδρίασις καὶ πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀνέγνωσεν ἀμέσως τὴν μόλις κατατεθεῖσαν, ὅπως εἶπε, δήλωσιν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἔπρεπεν, ἑπομένως, τὸ Προεδρεῖον μόλις ἐτερμάτισεν ὁ ρήτωρ νὰ ἀνακοινώσῃ τὴν δήλωσιν τοῦ Κόμματός μας, ἡ ὁποία ἔχει κατατεθῆ εἰς τὸ Προεδρεῖον ἀπὸ τῆς 9ης ὥρας. Ἐκτὸς ἐὰν εἴπητε, ὅτι τὸ Προεδρεῖον, μολονότι ἔχει τὴν διάθεσιν νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν Κανονισμόν, δι’ ἄλλους λόγους δὲν δύναται νὰ ἀναγνώσῃ τὴν δήλωσιν.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς ἐπιτάσσει νὰ ἀνακοινοῦνται αἱ δηλώσεις, ἀλλὰ δὲν ἐπιτάσσει πότε. Ἐπειδὴ ἀνεφέρατε τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, σᾶς λέγω, ὅτι ἡ δήλωσις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἀνεκοινώθη πρὶν κἂν ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως. Οὐδεμία διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ ἀναφέρει, ὅτι μόλις κατατεθῇ μία δήλωσις πρέπει νὰ ἀνακοινωθῇ ἀμέσως. Εὑρέθητε ἐπὶ τοῦ βήματος, θὰ ὁμιλήσητε καὶ θὰ ἀνακοινωθῇ ἡ δήλωσις. Πάντως, σᾶς ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι μέχρι πέρατος τῆς συνεδριάσεως θὰ ἀνακοινωθῇ ἡ δήλωσίς σας.

§146Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ δήλωσις κατετέθη πρὸ μιᾶς ὥρας. Εἴχατε ὅλον τὸν χρόνον νὰ τὴν ἀνακοινώσητε. Προηγουμένως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶπε, μόλις κατετέθη δήλωσις, εἰς τὸ Προεδρεῖον, τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, σᾶς τὴν ἀνακοινῶ. Αὐτὴ ἡ τακτικὴ ἐφηρμόσθη πάντοτε. Διατί δὲν θέλετε νὰ τὴν ἐφαρμόσετε καὶ ἐν προκειμένῳ καὶ διὰ τὴν ἰδικήν μας δήλωσιν;

§147Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Βουλῆς). Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ἐφραιμίδης ἐπιθυμεῖ νὰ δημιουργήσῃ ἐντυπώσεις. Ἡ κατάθεσις ἑνὸς ἐγγράφου εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὅταν γίνεται πρὸ τῆς εἰσόδου εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, βεβαίως, ὁ Πρόεδρος θὰ ἔχῃ τὸν καιρὸν νὰ λάβῃ γνῶσιν αὐτοῦ καὶ νὰ τὸ διαβιβάσῃ εἰς τὴν Βουλήν. Ὅταν ὅμως, ἔχωμεν εἰσέλθει εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ συζητεῖται διάφορον ἐντελῶς θέμα, ὁ Πρόεδρος δὲν ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ παρεμβάλῃ διαφόρους δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι τοῦ παραδίδονται ἐκείνην τὴν στιγμὴν εἰς τὴν ἕδραν, καὶ ν’ ἀλλάξῃ τὸ θέμα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Θὰ ἠδύναντο νὰ ἀνακύψουν ἄτοπα ἀπὸ μίαν τοιαύτην αἰφνιδιαστικὴν ἐκτὸς Κανονισμοῦ καὶ Ἡμερησίας Διατάξεως ἐνέργειαν τοῦ Προεδρείου, ἐὰν μάλιστα αὕτη προκαλέσῃ καὶ συζήτησιν, ἣν οὐδεὶς δύναται νὰ προΐδῃ. Κύριοι, τὸ Προεδρεῖον ἐκτελεῖ τὰ καθήκοντά του. Ἐδῶ μέσα μελετᾷ τὰ ἔγγραφα καὶ κατευθύνει τὰς συνεδριάσεις καὶ τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος, ἀναλαμβάνον τὰς εὐθύνας του. Μοῦ ἔφερον, πράγματι, τὸ ἐν λόγῳ ἔγγραφον καὶ εἶπον εἰς τὸν κ. Βοζίκην, δὲν πειράζει, ἀφοῦ ἀνεγνώσθη ἡ ἄλλη δήλωσις, διὰ νὰ μὴ νομισθῇ, ὅτι εὐνοοῦμεν τὴν μίαν παράταξιν, ἂς ἀναγνωσθῇ καὶ αὐτὴ παρὰ τὸν Κανονισμὸν εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν τυχὸν παρεμπίπτουσαν συζήτησιν. Ἀλλὰ τοῦτο σᾶς λέγω, ὅτι τὸ ἔκαμε τὸ Προεδρεῖον ὑπὸ ἰδίαν του πολιτικὴν εὐθύνην, κατὰ παρέκκλισιν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ μὲ τὴν εὐθύνην ποὺ ὀφείλει ἐνίοτε νὰ ἀναλαμβάνῃ. Οὐδεμία διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ λέγει, ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ὅ,τι ἔγγραφον μᾶς φέρουν ἐπάνω εἰς τὴν ἕδραν νὰ σταματῶμεν τὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ τὸ διαβάζωμεν. Δὲν θὰ εἶναι συνεδρίασις αὐτὴ βάσει Κανονισμοῦ καὶ Ἡμερησίας Διατάξεως. Θέλετε συνεχῶς νὰ δημιουργῆτε ἐντυπώσεις. Αἱ ἐντυπώσεις ἠμπορεῖ νὰ σχετίζωνται μὲ θέματα οὐσίας. Δικαίωμά σας εἶναι. Καὶ ἐγὼ ὡς Πρόεδρος δὲν ἀναμιγνύομαι. Ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ γίνεται κατάχρησις περὶ δῆθεν παραβιάσεως τοῦ Κανονισμοῦ ὑπὸ τοῦ Προεδρείου, διότι τὸ Προεδρεῖον διὰ νὰ κάμῃ αὐτὸ ποὺ ζητεῖτε παρεβίασε τὸν Κανονισμὸν — καὶ δι’ αὐτὸ ζητεῖ συγγνώμην, ἀπὸ τὴν Βουλὴν— καὶ ἔδωσεν ἐντολὴν νὰ διαβασθῇ ἡ δήλωσις, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ διαβασθῇ αὔριον πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Κύριε Ἐφραιμίδη, ἔχετε τελευταίως μίαν τάσιν νὰ μᾶς δίδετε μαθήματα κοινοβουλευτισμοῦ, καλὸν θὰ ἦτο νὰ τὸ ἀποφεύγατε.

§148Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κατελύσατε τὰ πάντα καὶ ὁμιλεῖτε περὶ κοινοβουλευτισμοῦ ἐσεῖς; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ Πρόεδρος ἀνακοινοῖ κατὰ τὴν ἔναρξιν ἑκάστης συνεδριάσεως τὰ κατατεθέντα ἔγγραφα. Οὐδεμία ἄλλη διάταξις, ὅπως εἶπεν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Σώματος, ὑποχρεώνει τὸ Προεδρεῖον νὰ ἀνακοινοῖ δηλώσεις ἢ ἔγγραφα εἰς τὴν Βουλὴν εἰς ὡρισμένην στιγμήν.

§150Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει ἐγγράφως διὰ δύο μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου νὰ ζητῆται ὁ λόγος ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, συμφώνως πρὸς τὴν ρητὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 36 τούτου.

§152Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Προηγουμένως ὁ κ. Πρόεδρος ὡμίλησεν ἐπὶ 10 λεπτὰ ἄνευ αὐτῆς τῆς διατυπώσεως.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ροδόπουλος εἶναι Πρόεδρος τοῦ Σώματος καὶ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ, ὅπως οἱ Ὑπουργοὶ καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων εἰς οἱανδήποτε στιγμήν.

§154Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Πόσους Προέδρους θὰ ἔχωμεν, κ. Πρόεδρε; Τώρα Πρόεδρος τοῦ Σώματος εἶσθε σεῖς· νομίζω, ὅτι δὲν εἶσθε ἀντικειμενικός.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγνώσατε παρακαλῶ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 36 καὶ τότε δὲν θὰ λέγετε, ὅτι παραβιάζει τὸν Κανονισμὸν τὸ Προεδρεῖον.

§156Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως, νὰ ἀναφερθῶ εἰς ὅσα ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Σώματος ἐνόμισεν, ὅτι ἐδικαιοῦτο, αὐτὸς εἰδικῶς, νὰ εἴπῃ διὰ τὴν παράταξίν μας. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ παράταξίς μας δὲν ζητεῖ οὔτε εὐνοίας, οὔτε παραχωρήσεις, ἐπιμένει καὶ νομίζει καὶ ἔχει τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη καὶ τοῦ ὑπολοίπου τμήματος τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ δήλωσις ἑνὸς κόμματος δὲν εἶναι χαρτί, κύριε Ροδόπουλε, οὔτε ἀναφορά, εἶναι δήλωσις ἑνὸς κόμματος. Καὶ ὅταν κατατίθεται εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὀφείλετε νὰ τὴν σεβασθῆτε.....

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ κτυπᾶτε τὸ χέρι σας; Εἶναι κοινοβουλευτικὸς τρόπος αὐτός; (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§158Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, βεβαίως, ἡ χειρονομία καὶ μάλιστα μία ζωηρὰ χειρονομία, εἶναι εἰς τὰς συνηθείας τοῦ λαοῦ μας. Ὅταν θέλῃ ὁ λαός μας τὸν προφορικὸν λόγον νὰ τὸν ὑπογραμμίσῃ ἰδιαιτέρως, τὸν συνοδεύει μὲ μίαν ζωηρὰν χειρονομίαν. Ἴσως δὲν εἶναι αὐτὸ ἐντελῶς σύμφωνον μὲ τὸν Κανονισμὸν τοῦ Κοινοβουλίου, ἀλλὰ ἀποτελεῖ ἐπιβεβλημένην ἀπάντησιν εἰς ἕνα Πρόεδρον, ὁ ὁποῖος θέλει τὰς δηλώσεις τῶν Κομμάτων νὰ τὰς ὀνομάζῃ χαρτιά. Εἰς ἀναλόγους περιπτώσεις ἁρμόζουν καὶ ἡ ἰδική μου καὶ ἄλλες χειρονομίες. Ἠθέλησεν ὁ κ. Ροδόπουλος νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν δικαιούμεθα νὰ ἐπικαλούμεθα τὸν Κανονισμὸν καὶ τὰς ἀρχὰς τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ. Θὰ ἦταν χαμένος κόπος καὶ κρῖμα νὰ συζητοῦμεν περὶ κοινοβουλευτισμοῦ καὶ τῆς ἀνάγκης σεβασμοῦ τῶν ἀρχῶν τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ μὲ ἐκπρόσωπον τῆς σημερινῆς πλειοψηφίας. Ἐὰν ἔλλειπαν ὅλα τὰ ἄλλα ποὺ καθιστοῦν τὴν παράταξιν τοῦ κ. Ροδοπούλου ἀκατάλληλον, ἔχομεν τὸ προχθεσινὸν ἔγκλημα κατὰ τῆς Δημοκρατίας, τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ καὶ τοῦ Συντάγματος, τὴν πρότασιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ Συντάγματος, τὴν ὁποίαν ὑπογράφουν οἱ Ὑπουργοὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ὡς νέοι Στηλῖται. Εἶναι ἑπομένως περιττὸν νὰ ὁμιλῶμεν περὶ τῶν ὑψηλῶν ἐννοιῶν τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ μὲ τὸν κ. Ροδόπουλον. Εἰσερχόμενος, ἤδη, κ. βουλευταί, εἰς τὸ θέμα τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως, ὑπογραμμίζω, ὅτι τοῦτο ἔχει καταστῆ κρίσιμον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ἔστω ὡς πρῶτον παράδειγμα, ὅτι ἐπετράπη καὶ κατὰ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἀγορεύσῃ ἐπ’ αὐτοῦ ὁ βουλευτὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Θεμελῆς. Ἠδίκησε καὶ τὸ θέμα καὶ τὸν ἴδιον καὶ ἐκείνους τοὺς ἀξιωματικούς, τῶν ὁποίων ἠθέλησε διὰ τῆς ἀγορεύσεώς του νὰ οἰκοδομήσῃ τὴν ὑπεράσπισιν. Ἐὰν τὰ ὅσα συνετελέσθησαν εἰς τὸ στράτευμα, ἐὰν τὰ ὅσα ἔχουν καταγγελθῆ ἀντικρούωνται μὲ ὑπεράσπισιν, ὅπως ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Θεμελῆ, τὴν ὁποίαν ἠκούσατε, τότε δὲν χρειάζεται ἄλλη ἐπαλήθευσις τοῦ βαρυτάτου κατὰ τῆς Κυβερνήσεως κατηγορητηρίου. Ἠθέλησε νὰ ὑπερασπίσῃ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ Στρατοῦ ὁ κ. βουλευτής, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν πολιτείαν του ἡμάρτησεν εἰς βάρος τοῦ στρατεύματος. Εἶπεν ὁ κ. Θεμελῆς, ὅτι εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας κατατίθενται οἱ φάκελλοι τῶν ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ μόνον ὁ φάκελλος τοῦ προσφεύγοντος καὶ τοῦ φακέλλου αὐτοῦ δύνανται νὰ λάβουν γνῶσιν μόνον οἱ δικασταὶ καὶ οἱ συνήγοροι καὶ ὅτι ἀπειλοῦνται διὰ ποινικῶν κυρώσεων ἐκεῖνοι, οἵτινες ἤθελον ἀνακοινώσει τὸ περιεχόμενον τοῦ φακέλλου πέραν αὐτοῦ τοῦ κύκλου. Πλανόδιος ἢ πλανώμενος νομικὸς θὰ τὸν συνεβούλευσε. Διότι εἶναι βέβαιον, κ. βουλευταί, ὅτι κατατίθεται ὄχι μόνον ὁ φάκελλος τοῦ προσφεύγοντος, ἀλλὰ καὶ ὁ φάκελλος οἱουδήποτε ἀξιωματικοῦ σχετιζομένου μὲ τὸ θέμα τῆς προσφυγῆς, τὸν ὁποῖον ἤθελε ζητήσει ὁ προσφεύγων. Δεύτερον, ἀφ’ ἧς κατατεθῇ ὁ φάκελλος εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας καθίσταται ἔγγραφον δημόσιον. Δύνανται δὲ νὰ λάβωσιν γνῶσιν αὐτοῦ πέραν τῶν διαδίκων καὶ ὅλοι οἱ παριστάμενοι εἰς τὸ ἀκροατήριον τῆς δημοσίᾳ διεξαγομένης δίκης καὶ οἱ δημοσιογράφοι, φυσικά. Καὶ δύναται καὶ νὰ δημοσιευθῇ, διότι δὲν ὑπάρχουν κυρώσεις κατὰ τῆς δημοσιεύσεως. Ἐνῷ ταῦτα συμβαίνουν, ὁ κ. Θεμελῆς ἐπεκαλέσθη ἀβάσιμα νομικὰ ἐπιχειρήματα, διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἄρνησιν τῶν Ὑπουργῶν νὰ καταθέτουν, ὅταν τὸ ζητοῦν οἱ βουλευταί, ὡρισμένους φακέλλους ἀξιωματικῶν. Εἶναι ἀπαράδεκτον, κύριοι βουλευταί, νὰ ἀποκλείεται τῆς ἐνημερώσεως ἡ Βουλὴ ἐπὶ φακέλλων ἀξιωματικῶν, ὅταν πᾶς τις ἄλλος παριστάμενος καὶ ὡς ἁπλοῦς ἀκροατὴς εἰς σχετικὴν δίκην ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἔχει αὐτὴν τὴν δυνατότητα. Ἀλλὰ ὁ κ. Θεμελῆς εἶπε καὶ κἄτι ἄλλο. Εἶπεν, ὅτι ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ ἀνήκοντες ἰδεολογικῶς εἰς διάφορα κόμματα, δὲν ὑπάρχουν ὅμως ἀξιωματικοὶ ποὺ ἀνήκουν ἰδεολογικῶς εἰς τὴν Ε.Δ.Α. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γελασμένος ὁ κ. Θεμελῆς. Δὲν πρόκειται, βέβαια, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ ποὺ ἀνήκουν εἰς τὴν Ε.Δ.Α., ἢ πόσοι καὶ ποῖοι εἶναι αὐτοί. Ἀρκετοὺς μὲ τοὺς ἀλλεπαλλήλους νόμους ποὺ ἔχει ψηφίσει ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἔχει σφαγιάσει, καθαρῶς διὰ κομματικοὺς λόγους. Ἀλλὰ θὰ εἴπω, ὅτι ὑπάρχουν πάρα πολλοὶ ἀξιωματικοί, τοὺς ὁποίους ἡμεῖς ὡς παράταξις θεωροῦμεν, ὅτι εἶναι ἰδικοί μας, ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν: Πᾶς ἀκομμάτιστος ἀξιωματικός, πᾶς ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ἐπιτελεῖ τὸ καθῆκον του ἀκομματίστως εἰς τὸ στράτευμα, θεωροῦμεν, ὅτι πολιτικῶς–ἰδεολογικῶς εἶναι σύμφωνος μαζί μας, διότι ἔτσι πιστεύομεν, ὅτι εἶναι ἡ ἀποστολὴ τοῦ ἀξιωματικοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀποδοτικωτέρα ἔννοια διὰ τὸ ἔργον τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, θεωροῦμεν, ὅτι εἶναι φίλοι μας πολιτικοί. Ἂς μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι πολλοὶ αὐτοί; Ἐὰν εἶναι πολλοί, τότε σημαίνει, ὅτι περισσότεροι ἀπὸ ὅσους ἀνήκουν εἰς τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν πρέπει νὰ θεωροῦνται φίλοι ἰδικοί μας. Ἐὰν εἴπῃ, ὅτι εἶναι ἐλάχιστοι ἢ ἀνύπαρκτοι, τότε, ὅπως ἐπιπολαίως ἰσχυρίσθη, ὁ κ. Θεμελῆς, δὲν ὑπάρχουν, ἀξιωματικοί, φίλοι τῆς Ε.Δ.Α., ἀλλὰ τότε ὁμολογεῖ, ἡ Κυβέρνησις, ὅτι μέσα εἰς τὸ στράτευμα, πράγματι, ἔχει δημιουργηθῆ ἕνα καθεστὼς μονοκομματικόν. Ἀλλὰ ἡμεῖς πιστεύομεν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ποὺ ἐξήγησα, ὅτι ὑπάρχουν ἀξιωματικοί, τοὺς ὁποίους ἡ Ε.Δ.Α. δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι θεωρεῖ φίλους της. Ἀλλά, κ. βουλευταί, τελειώνω μὲ αὐτὴν τὴν παράκαιρον, τὴν ἀτυχῆ καὶ τὴν ἀκατάλληλον θὰ ἔλεγον, παρέμβασιν τοῦ κ. Θεμελῆ. Λέγει, ὁ λαός, μίαν παροιμίαν: «Τί ἤθελε ἡ ἀλεποῦ στὸ παζάρι;» Ἀφοῦ γίνεται συζήτησις περὶ στρατοῦ, ἀξιωματικῶν καὶ ἀποστολῆς στρατοῦ, ἔπρεπεν ὁ ἴδιος ὁ κ. Θεμελῆς καὶ ἡ παράταξίς του πολὺ νὰ προσέξουν, ἔπρεπε νὰ τὸ μετρήσουν καὶ νὰ τὸ ξαναμετρήσουν, ἐὰν ἔπρεπε νὰ ἐμφανισθῇ καὶ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν. Δὲν ἔπρεπε νὰ ξεχάσουν τὴν ἱστορίαν του. Καὶ ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ ἱστορίας, ὁ κ. Θεμελῆς ἀνέτρεξε καὶ εἰς τὴν ἱστορίαν. Καὶ ὡς ἄλλος Πλούταρχος διέπραξε καὶ νέους βίους παραλλήλους, Μιλτιάδη–Φὸς–Καρδαμάκη... βίοι παράλληλοι. Βεβαίως, δὲν ἐπεξέτεινε τὸν παραλληλισμὸν καὶ εἰς εὐρύτερον πεδίον, διότι ὁ Μιλτιάδης ἦτο εἰς τὴν ἐποχὴν τῶν Μαραθωνομάχων, εἰς τὴν ἐποχὴν ποὺ εἶχεν ἀκμάσει ὁ κλασσικὸς Ἑλληνικὸς πολιτισμός, καὶ ὁ Φὸς εἰς τὴν Γαλλίαν τοῦ Κλεμανσὼ καὶ τῆς μάχης τοῦ Μάρνη! Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀνάλογος ἀκμὴ πολιτικὴ καὶ πολιτιστικὴ ὑπάρχει, ὑπάρχει καὶ σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ὅπως ἡ ἐποχὴ τῶν Μαραθωνομάχων ἔβγαλε ἕνα Μιλτιάδη, ἔτσι καὶ ἡ ἐποχὴ τοῦ κ. Καραμανλῆ —δὲν λέγω τοῦ νέου Περικλέους— ἔβγαλε ἕνα νέον Μιλτιάδην, τὸν Καρδαμάκην. Εἶναι, κύριοι, ἡ ἱστορία τῆς ἀθλιότητος, ἢ ἡ ἀθλιότης τῆς ἱστορίας εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Κύριοι βουλευταὶ καὶ κατὰ τὸ ἰσχῦον Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει δολοφονηθῆ ἀκόμη—γίνεται ἀπόπειρα—ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰς παγίας παραδόσεις τοῦ τόπου μας, ὑπάρχουν συντεταγμέναι ἐξουσίαι καὶ ὑπηρεσίαι, ὑπάρχουν θεσμοὶ ποὺ ἔχουν ὡρισμένον περιεχόμενον, ὡρισμένην ἀποστολὴν νὰ ἐπιτελέσουν. Μέσα εἰς αὐτὰς τὰς συντεταγμένας ὑπηρεσίας, βεβαίως, τοποθετεῖται εἰς τὴν πρώτην σειρὰν καὶ ὁ στρατός, μὲ ἀποστολὴν κατὰ τὴν λαϊκὴν ἀντίληψιν, καὶ τὸ πιστεύετε ὅλοι, καὶ τὸ Σύνταγμα καὶ τὸ πολίτευμα νὰ ὑπερασπίζεται, καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς χώρας, τὴν ἐδαφικήν της ἀκεραιότητα. Δι’ αὐτὸ ὁ λαὸς καὶ πληρώνει καὶ προσφέρει θυσίας, φόρους βαρυτάτους διὰ στρατιωτικὰς δαπάνας, τὰ δὲ τέκνα του εἰς τὰ χρόνια τῆς εἰρήνης κατατάσσονται καὶ ἐκπαιδεύονται, καταρτίζονται, ἀφήνουν κατὰ μέρος τὰς εἰρηνικάς των ἐπιδόσεις, προκειμένου νὰ ὑποστοῦν αὐτὴν τὴν ἐκπαίδευσιν, αὐτὴν τὴν τεχνικὴν κατάρτισιν, τὸν φρονηματισμόν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς καθ’ αὑτὸ ἀποστολῆς τοῦ στρατοῦ, διὰ νὰ εἶναι εἰς θέσιν καὶ ὅταν θὰ χρειασθῇ, εἰς τὴν ὥραν τῆς ἀνάγκης, διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τῆς ἐδαφικῆς ἀκεραιότητος τῆς χώρας νὰ προσφέρουν καὶ θυσίας αἵματος ἀκόμη. Ἀλλὰ καὶ οἱ ἀξιωματικοί, κ. βουλευταί, ἡγοῦνται αὐτοῦ τοῦ ἐνόπλου τμήματος τοῦ λαοῦ, τὸ ἐκπαιδεύουν, τὸ καταρτίζουν τεχνικῶς, τὸ φρονηματίζουν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὑψηλῆς ἀποστολῆς ποὺ πρέπει νὰ ἔχῃ ἕνας στρατὸς πράγματι ἐθνικός. Αὐτὴ ἡ συντεταγμένη ὑπηρεσία, νομίζομεν, ὅτι διέπεται καὶ πρέπει νὰ διέπεται ἀπαραιτήτως ἀπὸ τὴν ἀρχήν, ὄχι ὁ στρατὸς εἰς τὰ κόμματα καὶ τὴν πολιτικήν, ὄχι ἡ πολιτικὴ καὶ τὰ κόμματα εἰς τὸν στρατόν. Τόσον εἶναι αὐτὸ γεγονός, ὥστε καὶ τὸ Σύνταγμα καὶ μία παγία νομοθεσία ἀκόμη πρέπει νὰ κατοχυρώνῃ ἰδιαιτέρως τοὺς ἀξιωματικοὺς ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἑκατέρωθεν ἐπεμβάσεις. Εἶναι κἄτι ἀνάλογον —αἱ κατοχυρώσεις αὐταὶ δὲν εἶναι χάριν τῶν προσώπων τῶν ἀξιωματικῶν, εἶναι κυρίως χάριν τῆς ἐξασφαλίσεως, ὅτι ὁ στρατός, ἡ ἡγεσία του, οἱ ἀξιωματικοὶ θὰ ἵστανται ἀπαρεγκλίτως εἰς τὴν ἐπιτέλεσιν τῆς ἀποστολῆς τοῦ στρατοῦ— εἶναι, λέγω, κἄτι ἀνάλογον μὲ τὰς κατοχυρώσεις ποὺ ὑπάρχουν προκειμένου περὶ δικαστικῶν, εἶναι κἄτι ἀνάλογον μὲ τὴν ἰσοβιότητα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τὴν μονιμότητα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τὰ προνόμια καὶ τὴν ἀσυλίαν τῶν βουλευτῶν. Εἶναι, ἂν θέλετε, κἄτι ἀνάλογον ἀκόμη μὲ τὰ προνόμια ποὺ ἔχει καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ Τύπος, διὰ νὰ δύναται νὰ εἶναι ἐλεύθερος, ἐλεύθερος ἂν θέλετε, μέχρι καὶ τῆς ἀσυδοσίας, διότι εἶναι προτιμοτέρα ἡ ἀσυδοσία ἀπὸ τὴν φίμωσιν τοῦ Τύπου. Ἐὰν εἰς ὅλας τὰς συντεταγμένας ὑπηρεσίας εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ κατοχυρώσεις, ἴσως εἰς τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν παρίσταται ἀνάγκη νὰ ὑπάρχουν ἀκόμη περισσότερον, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν εἶναι εὔκολον συνδικαλιστικῶς νὰ διεκδικοῦν δικαιώματα, ἔστω καὶ νόμιμα, διότι τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν, ἐπειδὴ ἡγεῖται ἐνόπλου δυνάμεως, ἡ ὁποία δύναται νὰ παίξῃ ἀποφασιστικὸν ρόλον, νὰ ἔχῃ μίαν ἀποφασιστικὴν ἐπιρροήν, γίνεται στόχος ἐκμεταλλεύσεως, γίνεται στόχος, πρὸς τὸν ὁποῖον κατευθύνονται ἰδίως αἱ Κυβερνήσεις ὅταν θέλουν νὰ τὸν μεταχειρισθοῦν ὡς ὄργανον κομματικόν. Καὶ διότι ἀκόμη οἱ ἀξιωματικοὶ ἔχουν μίαν ἰδιάζουσαν ἰδιότυπον καλλιέργειαν, μόρφωσιν, ἐπίδοσιν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει τὴν γενικότητα ποὺ ἔχουν ἄλλου εἴδους ἐπαγγέλματα. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς τρεῖς ἐννοίας, χρειάζεται τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν καὶ συνταγματικῶς καὶ διὰ παγίας νομοθεσίας νὰ ἔχῃ περισσοτέρας κατοχυρώσεις. Ἡμεῖς, κ. συνάδελφοι, ὡς παράταξις εἴμεθα καὶ θὰ εἴμεθα πάντοτε ὑπὲρ τῶν νομίμων δικαιωμάτων τοῦ Σώματος τῶν ἀξιωματικῶν, εἴτε αὐτὰ ἀναφέρονται εἰς τὴν ἱεραρχίαν, τὰς προαγωγάς, τὸ θέμα τῶν ἀποστράτων, τὸ θέμα τῶν ἀποδοχῶν, τὸ θέμα τῶν συντάξεων, ἀλλὰ ἐπίσης ἀδιαλλάκτως, ὑπὲρ τῆς ἀνάγκης νὰ ἀφήνεται ἀπερίσπαστον τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν, νὰ εἶναι κατωχυρωμένον, νὰ ἐπιτελῇ τὴν ἀποστολήν του σύμφωνα μὲ τὴν ἔννοιαν τοῦ πραγματικοῦ ἐθνικοῦ στρατοῦ. Εἴμεθα ἀντίθετοι καὶ θὰ εἴμεθα εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, ὅπου θὰ ἐπιχειρῆται ἡ κομματικὴ ὑποδούλωσις καὶ ἐκμετάλλευσις τοῦ Σώματος τῶν ἀξιωματικῶν καὶ δι’ αὐτῶν τοῦ στρατοῦ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι πεῖρα ὀδυνηρὰ δι’ αὐτὸν τὸν τόπον ὁ φατριασμὸς εἰς τὸν στρατόν. Εἶναι γνωστὸν ἀπὸ τὴν περίοδον τῆς μικρασιατικῆς καταστροφῆς, πὼς ἕνας νικηφόρος στρατός, κατέρρευσεν καθ’ ὃν τρόπον κατέρρευσεν, διότι ἡ πολιτικὴ καὶ τὸ κόμμα εἶχον εἰσβάλλει μέσα εἰς τὸν στρατόν. Καὶ εἶναι, ἐὰν θέλετε, γνωστόν, ὅτι ἡ πρώτη τοὐλάχιστον φάσις τοῦ πολέμου τοῦ 1940 θὰ ἦτο ἐπιτυχεστέρα, ἐὰν ὁ πόλεμος ἐκεῖνος δὲν διεξήγετο ὡς στενὰ καθεστωτικός, διότι τότε, ἐνῷ ὁ λαὸς συμμετεῖχε ὁλόψυχα, τὸ καθεστὼς ἐκεῖνο ἐκράτησε χιλιάδας δημοκρατικούς, ἐμπείρους, πολεμιστάς, ἀξιωματικοὺς ἐκτὸς τοῦ στρατεύματος, διὰ νὰ χρειασθῇ νὰ ἐπανδρώσῃ ἐν ὥρᾳ πολέμου, σκληροῦ πολέμου, λόχους καὶ τάγματα πολλάκις μὲ ἐφέδρους ἀξιωματικούς. Κύριοι βουλευταί, ἐπιμένω εἰς τὸ θέμα, ὅτι χρειάζεται αὐτὴ ἡ κατοχύρωσις τοῦ Σώματος τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἐπιμένω, διότι νομίζομεν, ὅτι κατὰ κανόνα, ἡ εὐθύνη τῶν ἀνωμαλιῶν μέσα εἰς τὸ στράτευμα, ἀλλὰ καὶ ἡ εὐθύνη τῶν γενικωτέρων ἀνωμαλιῶν ποὺ προκαλεῖται μὲ τὰς ἐπεμβάσεις στρατοκρατικῆς φύσεως κινημάτων, βασικῶς δὲν βαρύνει τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν. Τὸ θερμοκήπιον μέσα εἰς τὸ ὁποῖον θερμοκέφαλοι ἀξιωματικοί, ἀνίκανοι συνήθως ἐπαγγελματικῶς, ἐπιχειροῦν καὶ ἐκτὸς τοῦ στρατεύματος καὶ γενικώτερον ἐκτὸς τῆς κοινωνικῆς, ἐθνικῆς καὶ πολιτικῆς ζωῆς νὰ προβάλλουν καὶ νὰ δημιουργήσουν ἀνωμαλίας, εἶναι ἡ πολιτικὴ τῶν Κυβερνήσεων. Ἐκεῖ εἶναι ἡ βασικὴ αἰτία. Μὲ τὴν πεῖρα τῶν κινημάτων, ἐὰν θελήσωμεν νὰ τὸ ἐρευνήσωμεν θὰ ἐπιβεβαιώσωμεν τὴν ἄποψιν αὐτήν. Κύριοι βουλευταί, αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν χρυσοῦν κανόνα, διὰ τὴν ἀποστολὴν τοῦ στρατοῦ καὶ τὴν κατοχύρωσίν του νὰ ἵσταται μόνον ἐπὶ τῆς ἀποστολῆς του, τὸν παρεβίασεν συστηματικῶς ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις μὲ ὅλας τὰς μορφὰς ποὺ εἶχε κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἑπταετίας. Ἀφοῦ, κ. βουλευταί, ἐγεύθη τοὺς καρπούς, ὡς πολιτικὸν κόμμα, τὰς θεωρίας τοῦ κηπουροῦ, ἀφοῦ προκειμένου περὶ τῆς διαθέσεως τοῦ φυσικοῦ πλούτου τῆς χώρας, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἁρμόδιος Ὑπουργὸς μᾶς ἀνέπτυξε τὴν θεωρίαν τοῦ καστανᾶ καὶ προκειμένου περὶ τοῦ στρατοῦ ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀσπασθῆ καὶ ἀναπτύξει τὴν θεωρίαν τῆς ἐργολαβίας, τὴν θεωρίαν τοῦ ἐργολάβου. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, κ. βουλευταί, ὁ ἔλεγχος καθίσταται καὶ δικαίωμα καὶ ἱερὰ ὑποχρέωσις. Ἡμεῖς, κ. βουλευταί, καὶ νομίζω καὶ τὰ ἄλλα κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τοὐλάχιστον αὐτὸ ἀπεδείχθη ἀπὸ τὴν ἀνάπτυξιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβησαν διὰ τῶν ρητόρων των, ἀσκοῦντες ἐν προκειμένῳ τὸν ἔλεγχον, δὲν ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὰ πρόσωπα, ἐὰν θέλετε μάλιστα, δι’ ὡρισμένα ἐκ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὴν ἐπερώτησιν αὐτήν, μεθ’ ὅσα συνετελέσθησαν ἔκτοτε, ἴσως νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἕνα αἴσθημα συμπαθείας. Ἀπεστρατεύθησαν, σήμερον, ἴσως θὰ θέλουν νὰ εὕρουν ἕνα βίον ἥσυχον, ἀναμάρτητον. Δὲν ἐνδιαφέρουν τὰ πρόσωπα καὶ δὲν μᾶς ἐνδιαφέρουν καὶ ἀπὸ μιᾶς ἄλλης ἀπόψεως. Οὐδεὶς ἐξ ὅσων διετέλεσαν κατὰ τὴν 7ετίαν Ἀρχηγοὶ τοῦ Ἐπιτελείου ὑπῆρξεν κομματικός μας φίλος καὶ δὲν τὸ ἠρευνήσαμεν οὔτε τὸ ἐπεδιώξαμεν, οὔτε πρόκειται νὰ εἶναι, οὔτε θὰ μᾶς ἐνδιέφερε νὰ εἶναι ἢ νὰ μὴ εἶναι. Ἐπαναλαμβάνω αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπον ἐν ἀρχῇ τῆς ἀγορεύσεώς μου, μᾶς ἐνδιαφέρει νὰ εἶναι ἀκομμάτιστος καὶ νὰ ἐπιτελῇ τὸ χρέος του ἔναντι αὐτοῦ τοῦ ὀργάνου τοῦ ἐθνικοῦ ποὺ λέγεται στρατός. Ἔρχονται καὶ παρέρχονται τὰ πρόσωπα εἰς τὸν στρατόν, ὅπως καὶ αἱ Κυβερνήσεις. Μόνον ὅμως ἡ ἔννοια τοῦ στρατοῦ, ὡς μιᾶς διαρκοῦς ἐθνικῆς συντεταγμένης ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία καλεῖται ἐν καιρῷ εἰρήνης, ἐν καιρῷ πολέμου, νὰ ἐπιτελέσῃ ὑψίστην ἀποστολὴν ἔναντι τοῦ Ἔθνους. Ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, ἑπομένως, διεξάγεται ὁ ἰδικός μας ἔλεγχος καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, μεθ’ ὅσα κατηγγέλθησαν, μεθ’ ὅσα ἔγιναν γνωστά, προέβημεν εἰς τὴν κατάθεσιν καὶ ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων. Τὸ κείμενον τῆς ἐπερωτήσεώς μας εἶναι ἁπλοῦν καὶ σύντομον. «Ἐπερωτῶνται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διότι διὰ σειρᾶς ἐνεργειῶν ἤσκησαν πολιτικὴν τείνουσαν νὰ μεταβάλῃ τὸν ἐθνικὸν στρατὸν καὶ τὴν ἡγεσίαν του, εἰς ὄργανον κομματικόν, μὲ ἄμεσον ἀνάμιξίν του εἰς θέματα σαφῶς πολιτικά, ξένα πρὸς τὴν ἀνωτάτην καὶ ἐθνικὴν ἀποστολὴν τοῦ στρατοῦ». Κύριοι βουλευταί, ἐνθυμεῖται ἡ Βουλὴ τὰ ὅσα κατηγγέλθησαν καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς καὶ ἐκτός. Πολὺ ἐπιγραμματικὰ θὰ ἀναφερθῶ, διότι, ἴσως περισσότερον δικαίωμα νὰ ἐπιμείνουν ἐπ’ αὐτοῦ ἔχουν οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι πρῶτοι τὸ ἀνέπτυξαν. Εἶπεν ὁ κ. Τούμπας, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1956–58 ὁ κ. Καρδαμάκης εἶχε δυσμενεῖς κρίσεις. Αὐτὰ κατηγγέλθησαν καὶ δὲν διεψεύσθησαν, δὲν κατετέθησαν οἱ σχετικοὶ φάκελλοι, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἐπιμόνως ἐζητήθησαν. Ἐπροχώρησεν εἰς παραδείγματα δυσμενῶν κρίσεων καὶ εἶπεν, ὅτι ὑπάρχουν χαρακτηρισμοὶ εἰς βάρος τοῦ προσώπου αὐτοῦ, ὅτι στερεῖται τῶν προσόντων νὰ διοικήσῃ μεγάλην μονάδα ἐλλείψει διοικητικῆς πείρας, ὅτι ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ Μηχανικοῦ δὲν ἐνδιεφέρετο διὰ τὸ ἀξιόμαχον τοῦ ὅπλου, ἀσχολούμενος καὶ παρακαλῶν νὰ χρησιμοποιῆται τοῦτο δι’ ἔργα ἀλλότρια πρὸς τὴν πολεμικήν του ἀποστολήν. «Τέλος, ὅτι δὲν ἔχει νοοτροπίαν στρατιωτικοῦ ἡγέτου, ἀλλὰ ἐργολάβου». Ἐπίσης, κατὰ τὸν συνάδελφον κ. Τούμπαν, τὸν μνημονεύω, κ. συνάδελφοι, διότι ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι καὶ λόγῳ εἰδικότητος καὶ λόγῳ τῆς ὅλης παρουσίας του εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν μᾶς ἐσυνήθισεν ὅσα διατυπώνει νὰ τὰ μετρᾷ, νὰ μὴ τὰ διατυπώνῃ ἐπιπολαίως. Λέγει, λοιπόν, ὅτι δὲν εἶχε τὰ προσόντα καὶ ὅτι ἐνῷ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1958 ἐκρίθη στάσιμος, τὸν Νοέμβριον τοῦ 1958 προακτέος. Καὶ ἐρωτῶ, διατὶ καὶ πῶς δὲν κατετέθησαν τὰ σχετικὰ στοιχεῖα νὰ πεισθῇ ὁ καθένας διὰ νὰ λήξῃ τὸ θέμα; Ἀλλὰ ἀκόμη, ὅτι κατέστη ὄργανον τοῦ Κυβερνῶντος Κόμματος καὶ κατέστη, εἶπε, διότι μὴ ἔχων τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα καὶ ὀφείλων τὴν ἄνοδόν του εἰς τὴν εὔνοιαν ἑνὸς Κόμματος, προσεδέθη πλέον πρὸς τὸ Κόμμα αὐτὸ καὶ ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας. Ἀνέφερε δὲ εἰς τὴν σειρὰν τῶν πρὸς τὴν Ε.Ρ.Ε. ὑπηρεσιῶν, τὴν γνωστὴν διαταγὴν περὶ τῶν ἐκλογικῶν βιβλιαρίων. Δὲν ἔχω μεγάλην πεῖραν ἢ καθόλου, κ. συνάδελφοι, περὶ τὰ στρατιωτικά, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει προηγούμενον ὅπου ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου νὰ ἐνδιαφέρηται καὶ νὰ ἐκδίδῃ ἀπόρρητον μάλιστα διαταγὴν εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν, ὅτι ὅλοι οἱ ἀξιωματικοί, τὰ μέλη τῶν οἰκογενειῶν των καὶ τὸ ὑπηρετικόν των προσωπικὸν ἀκόμη πρέπει νὰ ἐφοδιασθοῦν μὲ ἐκλογικὰ βιβλιάρια. Ἀπὸ ποῦ καὶ ὡς ποῦ ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ εἶναι δουλειά, ἡ ὁποία ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου; Φαίνεται, καὶ θὰ τὸ εἴπω εἰς αὐτὸ τὸ στάδιον τῆς ἀγορεύσεώς μου, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ μὲ τὸ ραδιόφωνον, μὲ τὸν πλούσιον Τύπον ποὺ ἔχει, ἀλλὰ καὶ μὲ τὰς συζητήσεις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ εἰς πᾶσαν ἄλλην εὐκαιρίαν, προσπαθεῖ νὰ δημιουργήσῃ μίαν ἀτμόσφαιραν παροξυσμοῦ, ὅτι ὁ τόπος ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν κινδυνεύει καὶ ὅτι πρέπει διαρκῶς νὰ ἔχῃ ἕνα πολεμικὸν ὄργανον πανέτοιμον. Ἐνῷ αὐτὴ εἶναι ἡ θεωρία τῆς Κυβερνήσεως, πρακτικῶς αὐτὸ τὸ πολεμικὸν ὄργανον, ποὺ λέγεται Στρατός, ἀπὸ μιᾶς πλευρᾶς χάρις εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Κυβερνητικὴν νοοτροπίαν ἔχει ἐπὶ κεφαλῆς ἕνα ἡγέτην μὲ τοὺς χαρακτηρισμούς, ποὺ σᾶς ἀνέφερα καὶ δεύτερον, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, ποὺ πρέπει ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ εἶναι πανέτοιμος, ἀσχολεῖται μὲ τὸ ἐὰν θὰ ἐκδοθοῦν, πῶς καὶ πότε τὰ βιβλιάρια καὶ τοῦ ὑπηρετικοῦ ἀκόμη προσωπικοῦ τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἀξιωματικῶν. Δύο τινὰ προκύπτουν ἐξ αὐτοῦ, ἢ ὅταν δημιουργῇ τὸν παροξυσμὸν ἡ Κυβέρνησις δὲν τὸ πιστεύει ἢ τὸ πιστεύει, ἀλλὰ τότε τί γίνεται, ὥστε νὰ δημιουργῇ αὐτὸ τὸ πολεμικὸν ὄργανον καὶ νὰ τοποθετῇ ἐπὶ κεφαλῆς πρόσωπα μὲ αὐτὰς τὰς ἐνασχολήσεις καὶ νὰ τὰ ὑποχρεώνῃ νὰ διαθέτουν χρόνον δι’ αὐτὰς τὰς ἐνασχολήσεις; Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἐπροχώρησεν ὁ κ. Τούμπας καὶ ὁ κ. Ζίγδης καὶ ἀνεφέρθησαν εἰς τὸ ἑξῆς: Περιοδεύων, εἶπον, ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. μὲ τὸν ὑπηρεσιακὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον καὶ ἀφοῦ ὡμίλει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης πρὸς τοὺς ἀξιωματικούς, ἐν συνεχείᾳ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου ἔλεγεν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς, «καλὰ τὰ εἶπεν ὁ Ὑπουργός, ἀλλὰ ἐμεῖς θὰ κάμωμεν ὅπως εἴπομεν». Δηλαδή, κατὰ τὸ γνωστὸν σχέδιον τοῦ ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος. Προσέθεσαν δέ, ὅτι «αἱ ἠθικαὶ καὶ ἐθνικαὶ ἀξίαι», ἔλεγε πανηγυρικὰ μέσα εἰς τὸ δικαστήριον ὁ κ. Καρδαμάκης, προσιδιάζουν πρὸς τὴν δεξιάν. Ἀλλά, εἶναι γνωστόν, κ. βουλευταί, ὅτι δεξιὰ εἶναι ἡ Ε.Ρ.Ε., Κέντρον εἶναι νομίζω τὰ δύο Κόμματα τῆς Ε.Κ. καὶ τῶν Προοδευτικῶν καὶ Ἀριστερὰ εἶναι ἡ ἰδική μας παράταξις. Τὸ πιστεύω λοιπὸν τοῦ ἀκομματίστου ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου, τὸ ὁποῖον διεκήρυξε δημοσίᾳ εἰς μίαν δικαστικὴν αἴθουσαν, εἶναι ὅτι πλὴν τῆς ΕΡΕ, αἱ «ἠθικαὶ καὶ ἐθνικαὶ ἀξίαι» δὲν προσιδιάζουν εἰς τὰ ἄλλα Κόμματα! Αὐτὴ εἶναι ἡ ὕβρις, κ. βουλευταί, ἡ ὁποία ἀπευθύνεται ἔναντι ὅλων τῶν ἄλλων Κομμάτων καὶ ἀπευθύνεται εἰς μίαν περίοδον τῆς πολιτικῆς μας ἱστορίας ὅπου ἔχει ἀποδειχθῆ ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγονται ἠθικαὶ καὶ ἐθνικαὶ ἀξίαι, ἀτυχῶς δὲν εἶχον προσεχθῆ, τοὐλάχιστον, θέλω νὰ εἶμαι πολὺ μετριόφρων εἰς τὰς διατυπώσεις, ὅταν ἐπελέγοντο οἱ πολιτικοὶ προϊστάμενοι, οἱ Ὑπουργοὶ δηλαδή, οἱ Ὑφυπουργοὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ. Ἀλλά, κ. βουλευταί, καὶ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις τῶν διαγραφῶν καὶ τῶν ἀλλοιώσεων τῶν διαδοχικῶν σημειώσεων εἰς τὰ φύλλα τῶν ἀξιωματικῶν εἶναι μία καταπληκτικὴ ὑπόθεσις. Δὲν χρειάζεται νὰ ἔχῃ ἰδιάζουσαν πεῖραν κανεὶς διὰ νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι πρόκειται περὶ ἐγκλήματος. Κατηγγέλθη καὶ αὐτό. Ὑπῆρξαν καὶ εἰς αὐτὰ ποὺ ἀνέφερα ὡς καταγγελίας ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων καὶ εἰς ὅσα κατὰ καιροὺς ἔχουν διατυπωθῆ, ἀπαντήσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ πρέπει νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰς ἀπαντήσεις αὐτάς. Κατ’ ἀρχὴν αἱ ἀπαντήσεις, κ. βουλευταί, εἶχον τὸν χαρακτῆρα τῆς ὑπεκφυγῆς. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, διατὶ κατηγορεῖτε τὴν περίπτωσιν Καρδαμάκη ἀφοῦ γνωρίζετε, ὅτι δὲν εἶχε τὰ προσόντα πρὶν γίνῃ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, διατὶ δὲν τὰ εἴπατε προτοῦ γίνῃ ἢ μόλις ἔγινεν ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου ἀλλὰ ἀφίσατε νὰ περάσῃ μία τριετία; Περὶ ὀρέξεων, κ. βουλευταί, νομίζω. Τὸ θέμα εἶναι, ἔχει τὴν ἔλλειψιν αὐτῶν τῶν προσόντων, ναὶ ἢ ὄχι; Ἐπ’ αὐτοῦ ἔπρεπε νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ νὰ μὴ ὑπεκφεύγων ἀντερωτᾷ πότε καὶ διατί ἡ Ἀντιπολίτευσις κατήγγειλε τὴν ἔλλειψιν αὐτῶν τῶν προσόντων. Ἀλλὰ συνέχεια τῆς ὑπεκφυγῆς. Λέτε, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν διώκησε μεγάλην μονάδα ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ὥρισεν Ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.Σ. Μὰ καὶ ἄλλοι ὑπάρχουν ποὺ δὲν διώκησαν μεγάλας μονάδας. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα μας εἶναι αὐτό, ὅτι ὁ συγκεκριμένος, πλὴν ὅλων τῶν ἄλλων, δὲν ἔχει διοικήσει μεγάλας μονάδας, καὶ ἐὰν ὑπῆρξαν εἰς τὸ παρελθόν, κύριοι βουλευταί, ἄλλα ἀνάλογα περιστατικά, πρὸ 30 ἐτῶν ἢ 40 ἐτῶν, ἦτο δυνατὸν νὰ ἴσχυον διαφορετικὰ κριτήρια, ἤ, ἐὰν θέλητε, νὰ ὑπῆρχε καὶ ἐντελῶς εἰδικευμένη περίπτωσις, ἡ ὁποία νὰ ἐδικαιολόγει, ὅτι ἐνῷ δὲν ἔχει διοικήσει μεγάλην μονάδα ὁ τάδε ἀξιωματικός, δύναται νὰ γίνῃ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. Ἀλλὰ ἐδῶ ἔχομεν καμμίαν ἀπὸ αὐτὰς τὰς εἰδικευμένας περιπτώσεις, ἔχομεν τὴν αἰτιολογίαν; Οὔτε ἐξ ἄλλου ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶπεν, ὅτι τὸ μόνον μειονέκτημα, τὸ μόνον ἐλάττωμα εἶναι, ὅτι ὁ κ. Καρδαμάκης δὲν διώκησε μεγάλην μονάδα, μεταξὺ τῶν ἄλλων ἀνεφέρθη καὶ εἰς αὐτὸ τὸ περιστατικόν. Ὑπεκφεύγει ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ ὑπεξέφυγε καὶ εἰς ἄλλο σημεῖον. Μᾶς ἠρώτησε, ποῖοι καὶ πῶς διεβεβαίωσαν τοὺς παράγοντας τοῦ Α.Σ.Σ., ὅτι δύνανται μετὰ τὸ γνωστὸν ἐκεῖνο τρίμηνον νὰ προαγάγουν τὸν κ. Καρδαμάκην, μὲ τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ τοῦ ἀνατεθοῦν σπουδαῖαι ἡγετικαὶ θέσεις. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ θέμα δὲν εἶναι ἐκεῖ, δὲν ἐνδιαφέρει ποῖος, πότε καὶ πῶς, δὲν θὰ μετατραπῇ ἡ αἴθουσα αὐτή, νομίζω, εἰς ἀνακριτικὸν γραφεῖον, τὸ θέμα εἶναι νὰ ἀπαντήσητε κατὰ τρόπον πειστικὸν καὶ πρὸ παντὸς διὰ τῆς καταθέσεως τῶν σχετικῶν φακέλλων, ὅτι τοιαύτη διαβεβαίωσις δὲν ἔγινεν. Αὐτὸ θέλει ἡ Βουλὴ καὶ δὲν τὴν ἐνδιαφέρει ποῖοι καὶ πότε καὶ εἰς ποῖον καὶ ποῖος εἶπε τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἀπόψε, νομίζω, δὲν ἐδόθη ἀπάντησις καὶ ἐπὶ ἑνὸς ἄλλου σπουδαίου θέματος. Τὴν ἐπ’ αὐτοῦ ἀπάντησιν, ἀνέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ζίγδης καὶ ὁ κ. Τούμπας, εἶπον, ὅτι τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1961 ὁ κ. Καρδαμάκης αὐτοεκηρύχθη ἢ ἀνεκηρύχθη ἀπὸ τὸν κ. Θεμελῆν Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. καὶ ἐνθυμοῦμαι ἀπὸ τὰ πρακτικά, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶπεν, ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, θὰ ἴδῃ πῶς ἔχει, θὰ ὁμιλήσῃ καὶ ὁ κ. Θεμελῆς καὶ θὰ ὑπάρξῃ σχετικὴ ἀπάντησις. Νομίζω, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἔχει διευκρινισθῆ τὸ θέμα καὶ ἔχει σημασίαν, κύριοι βουλευταί...

§159Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἀπήντησε.

§160Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. ... καὶ ἔχει σημασίαν, διότι ὁ κ. Καρδαμάκης, ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου, εἶχεν ὡρισμένας ἁρμοδιότητας καὶ ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στρατοῦ ἀπέκτησε καὶ ἄλλας. Ἂς σημειωθῇ ἀμέσως, ὅτι κανεὶς δὲν βλέπει εἰς ποίαν διάταξιν ἠμπορεῖ νὰ στηριχθῇ ἡ συνύπαρξις αὐτῶν τῶν δύο ἰδιοτήτων, σημασίαν ἔχει, ὅτι ἡ ἰδιότης τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στρατοῦ, τὴν ὁποίαν ἀποκτᾷ κατὰ μῆνα Ἀπρίλιον, ὅταν, περίπου, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν φάσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν προχωροῦμεν πρὸς τὰς ἐκλογάς, διευρύνει ὁπωσδήποτε τὰς ἁρμοδιότητας καὶ τὴν δικαιοδοσίαν ποὺ εἶχεν ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου. Δὲν γνωρίζω ἂν ἡ διεύρυνσις αὐτὴ ἔγινε διὰ νὰ ἔχῃ μεγαλυτέραν εὐχέρειαν, καὶ περὶ βιβλιαρίων, π.χ., καὶ περὶ ἄλλων τινῶν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς εἶναι βέβαιον, ὅτι ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ Στρατοῦ εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον κατέστη οὐσιαστικῶς, ὁ διευθύνων μιᾶς Ὑπηρεσιακῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀρχηγὸς τοῦ Στρατοῦ, προϊστάμενος ὅλων τῶν ἄλλων, τὰ ἄλλα μέλη τοῦ Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου καταντοῦν πλέον, μέλη μιᾶς ἁπλῆς Ὑπηρεσιακῆς Ἐπιτροπῆς. Ἑπομένως, ἡ ἐπιβολὴ του καὶ ἡ κατεύθυνσις τῆς θελήσεως τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Σώματος τῶν ἀξιωματικῶν, πρὸς τὸ πολιτικὸν κομματικὸν συμφέρον τῆς Ε.Ρ.Ε., γίνεται εὐκολωτέρα. Αὐτὸ εἶναι μία ἐκ προοιμίου ἀπάντησις εἰς τὸ ἐπίμονον καὶ πολὺ «ἔξυπνον» ἐρώτημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, «Μὰ πέστε μας, ἐπὶ τέλους, μόνος αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος κατώρθωσε νὰ ὑποδουλώσῃ ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ μόνος, ἐν συνεχείᾳ, ὑπεδούλωσε καὶ τὸ πολιτικὸν φρόνημα 150.000 στρατευμένων Ἑλλήνων;». Ὅταν τὸν ἐξοπλίσητε, κύριε Ὑπουργέ, μὲ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς ἐξουσίας καὶ ἄλλας ποὺ θὰ ἀναφέρω, ἐν συνεχείᾳ, τότε θὰ ἴδωμεν ποῦ εὑρίσκεται ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ περίφημον ἐρώτημά σας, κύριε Πρωτοπαπαδάκη. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν ἀπάντησίν του ὁ κ. Ὑπουργὸς κατέφυγε καὶ εἰς τὸ περίφημον ἀπόρρητον. Εἶπεν, ἐνδιαφέρει νὰ κρίνητε τὸν Ἀντιστράτηγον αὐτόν, βάσει τῆς δράσεώς του, ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου καί, σᾶς λέγω, εἶπεν, ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου εἶχε σπουδαίαν δρᾶσιν, ἀλλὰ μὴ ἀνακοινώσιμον. Σᾶς λέγω, ἀκόμη, εἶπε καὶ τὸ ἐπανέλαβε καὶ ὁ κ. Θεμελῆς ἀπόψε, ὅτι εἶχε καὶ μίαν σπουδαίαν συμβολὴν εἰς μίαν, ἐπίσης, σπουδαίαν πολεμικὴν ἄσκησιν, ἀλλὰ εἶναι λεπτὸν τὸ θέμα καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀνακοινωθῇ. Πάντως, εἶπεν ὁ κ. Θεμελῆς —ὁ ὁποῖος, κατὰ τὴν διαβεβαίωσίν του, καίτοι ἀεροπόρος ἔχει καὶ μίαν εὐρυτάτην μόρφωσιν περὶ τὰ στρατιωτικὰ θέματα— δύναμαι νὰ ἔχω κρίσιν καὶ σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι, πράγματι, κατ’ αὐτὴν τὴν ἄσκησιν ἐνεφάνισεν ὁ κ. Καρδαμάκης σπουδαίας ἀρετὰς στρατιωτικοῦ ἡγέτου. Κύριοι βουλευταί, ἀξίζει αὐτὴ ἡ ἐπιχειρηματολογία, διὰ τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος; Ἀξίζει, πρὸ παντός, διὰ τὴν σοβαρότητα τοῦ Σώματος, ὅταν ἐλέγχεται διότι διώρισε κἄποιον Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου, ἐνῷ εἶναι ἐπιβεβαρημένος μὲ τόσους δυσμενεῖς χαρακτηρισμούς, μὲ αὐτὰς τὰς σημειώσεις, μὲ αὐτὴν τὴν ἔλλειψιν προσόντων, νὰ θέλῃς νὰ πείσῃς, λέγω, ὅτι εἶχε σπουδαίαν δράσιν, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν ἀνακοινώσω; Συνέβαλε σπουδαίως εἰς μίαν ἄσκησιν, ἀλλὰ εἶναι λεπτὸν τὸ ζήτημα, δὲν μπορῶ νὰ τὸ εἴπω. Νά, ὅμως, ἕνας ἀεροπόρος, δύναται νὰ σὲ διαβεβαιώσῃ, διότι δύναται νὰ κρίνῃ, ὅτι ἦτο σπουδαία ἡ συμβολή του. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι σοβαρὰ αὐτά, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι τὸ γνωστὸν καταφύγιον τῶν ἀποτυχημένων ὑποθέσεων, εἰς τὰς ὁποίας ἐπιδίδεται διαρκῶς ἡ Κυβέρνησις, ὑπὸ τὴν ἐπίκλησιν τοῦ ἀπορρήτου. Ἀλλά, κ. βουλευταί, ὑπῆρξαν κατὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ βήματα ἐπιπόλαια. Λέγει, μὰ εἶναι σοβαρὸν ὅτι ἐνῷ τὸν Σεπτέμβριον ἐκρίθη στάσιμος, μετὰ τρίμηνον ἐκρίθη προακτέος; Εἶναι σοβαρὸν λέγει, καὶ θέλετε νὰ δημιουργήσετε ζήτημα; Ὥστε δὲν εἶναι σοβαρὸν αὐτό, κ. βουλευταί, μέσα εἰς ἕνα τρίμηνον ἕνα Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον νὰ ἀλλάξῃ ριζικῶς τὰς ἀπόψεις του; Ἐρωτῶ, κ. βουλευταί, διὰ νὰ εἴμεθα ἀντικειμενικῶς κατὰ 100% δίκαιοι, ποῦ ἐστηρίχθη τὸ Α.Σ.Σ. ὅταν τὸν Σεπτέμβριον τὸν ἔκρινε μὴ προακτέον καὶ ποῦ ὅταν μετὰ τρίμηνον τὸν ἔκρινε προακτέον; Δὲν εἶναι σπουδαῖον αὐτὸ τὸ θέμα; Τότε ποῖον εἶναι σπουδαῖον; Μήπως αἱ γνῶμαι ἑνὸς στρατιωτικοῦ, εἰδικοῦ ἀεροπόρου καὶ ἐρασιτεχνικῶς ἀπασχοληθέντος περὶ τὰ θέματα τοῦ στρατοῦ; Ποῖον εἶναι σοβαρόν; Εἶπεν ἀκόμη ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ ἔχουν δυσμενεῖς κρίσεις, διατὶ ἐδῶ γίνεται τόσος ντόρος; Ἠμπορεῖ κ. Ὑπουργέ, νὰ ἔχουν καὶ ἄλλοι δυσμενεῖς κρίσεις, ἀλλ’ ἐδῶ κρίνομεν μίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν, ἡ ὁποία ἔτυχεν αὐτῆς τῆς ἀποτόμου ἀνόδου εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἱεραρχίαν καὶ μᾶς ἐνδιαφέρουν αὐταὶ αἱ δυσμενεῖς κρίσεις καὶ μάλιστα, ἐξ αἰτίας τοῦ χαρακτῆρος των, τοῦ περιεχομένου των. Εἶναι δικαιολογία ὅτι καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ ἔχουν δυσμενεῖς κρίσεις; Καὶ διὰ τοὺς ἄλλους αὐτούς, ἐὰν γίνουν Ἀρχηγοὶ τοῦ Ἐπιτελείου, τότε ἡ ὑπόθεσις τῶν δυσμενῶν κρίσεων θὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἐλέγχου καὶ ἐρεύνης. Ἀλλὰ περαιτέρω, κ. βουλευταί, ὑπῆρξε μία ἐπιχειρηματολογία, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ ὁποία ἐστηρίχθη καὶ ἐπὶ ἀνακριβειῶν. Ἀνέφερε καὶ ἤλεγξεν ἀρκετὰς ὁ συνάδελφος κ. Ζίγδης, ὡς ἐκείνην, ὅτι ἦτο Διοικητὴς τῆς Ἀνωτέρας Σχολῆς Πολέμου, ἐνῷ ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ὑπῆρχε τοιαύτη Σχολὴ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἀλλ’ ἕν ἁπλοῦν ἐπιμορφωτικὸν Ἵδρυμα Ἐπιτελῶν. Ἀκόμη ὅτι ἦτο Ταξίαρχος διαρκοῦντος τοῦ ἐμφυλίου πολέμου ἐνῷ ταξίαρχος ἔγινεν, ὡς ἐβεβαιώθη, τὸ 1953. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ἐπειδὴ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας παρημποδίζετο νὰ ἀποφανθῇ ὅτι ἔληξεν ἡ ἀνταρσία, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ θεωροῦμεν ὅτι διήρκει καὶ ἐν τοῖς πράγμασιν ἡ ἀνταρσία κατὰ τὸ 1953, ὥστε νὰ ἐμφανίζεται ὁ κ. Καρδαμάκης ὡς πολλὰ προσενεγκὼν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ταξιάρχου διαρκοῦντος τοῦ ἐμφυλίου πολέμου. Ἄλλη ἀνακρίβεια, κ. βουλευταί, χαρακτηριστική. Εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργός, τὰ ὅσα ἰσχυρίζεσθε περὶ ἐπεμβάσεων τοῦ στρατοῦ κατὰ τὰς ἐκλογὰς εἶναι φανταστικά, εἶναι πλασματικά, καὶ ὅταν ἐπεχείρησαν ὁ κ. Πετρόπουλος καὶ ὁ κ. Τσίγκας ὑπευθύνως νὰ τὰ ἐκθέσουν, δικαστικῶς ἀπεδείχθη τὸ ἀνακριβὲς τῶν ἰσχυρισμῶν. Ἡ ἀνακρίβεια, κ. βουλευταί, εὑρίσκεται πρὸς τὴν πλευρὰν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Δὲν γνωρίζω ποίους πλανωμένους νομικοὺς συνεβουλεύθη. Ὁ Τσίγκας εἶναι γνωστὸν ὅτι κατεδικάσθη δι’ ἁπλῆν δυσφήμησιν μὲ τὸ ἄρθρον 362 τοῦ Ποινικοῦ νόμου. Κατ’ αὐτόν, ἐνῷ ἡ κατηγορία ἦτο ἐπὶ συκοφαντικῇ δυσφημήσει, τὸ δικαστήριον ἐδέχθη ἁπλῆν δυσφήμησιν, χωρὶς νὰ ἐρευνήσῃ τὸ ἀληθὲς ἢ ἀναληθὲς τῶν ὅσων ἔγραψε ἢ εἶπεν. Ἐὰν τὸ ἠρεύνα καὶ εὕρισκε τὸ ἀναληθές, τότε ἡ καταδίκη θὰ ἦτο διὰ συκοφαντικὴν δυσφήμησιν. Συνεπῶς τὸ Δικαστήριον, δὲν εἰσῆλθεν εἰς τὸ θέμα αὐτό, δὲν τὸ ἤλεγξεν καὶ ἀνακριβῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπεκαλέσθη τὴν δικαστικὴν ἀπόφασιν, διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι ὅσα ἔχουν καταγγελθῆ εἶναι ἀνακριβῆ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ἀπάντησίν του ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰδικεύων τὴν ἐπιχειρηματολογίαν ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι ὁ κ. Καρδαμάκης κοσμεῖται καὶ ὑπὸ προσόντων μεταξὺ τῶν ὁποίων, κυρίως, εἶναι ὅτι ὠργάνωσε καὶ διώκησε τὰ Μ.Ο.Μ.Α. ἢ τὰς Μ.Ο.Μ.Α. αἱ ὁποῖαι συνετέλεσαν εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δὲν ἔχει ἀσχοληθῆ ἡ Βουλὴ καὶ εἶναι χρήσιμον νὰ ἀκουσθοῦν ὀλίγα τινά. Αἱ μονάδες αὐταί, ἐλέχθη, ὅτι ἱδρύθησαν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 290 τῆς 12)2)57 πράξεως τοῦ Ὑπουργ. Συμβουλίου. Κατὰ τὴν πρᾶξιν αὐτὴν προεβλέπετο ἡ ἐκτέλεσις ὑπὸ τῶν μονάδων αὐτῶν, ἔργων ἁπλῆς τεχνικῆς μορφῆς μικρὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ καὶ κυρίως εἰς τὴν ὕπαιθρον. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἄποψιν, τὰ δεδομένα τῆς πείρας καὶ τὰ διεθνῶς κρατοῦντα, πράγματι αἱ μονάδες αὐταὶ εἶναι χρήσιμοι καὶ θὰ πρέπει νὰ ἐπιδοθοῦν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν εἰς τὴν ὀρεινὴν καὶ ἡμιορεινὴν Ἑλλάδα. Ἔτσι θὰ εἴχομεν ἀποφύγει τὰς γνωστὰς περιπτώσεις καθ’ ἃς ἀποκλείονται αἱ περιοχαὶ αὐταί, μὲ ἀποτέλεσμα λιμὸν καὶ συμφορὰς δι’ αὐτὰς καὶ θὰ διηυκολύνοντο αἱ ἐπικοινωνίαι τῆς χώρας καὶ δὲν θὰ ἔζων 2 ἑκατομ. Ἕλληνες εἰς τὰς περιοχὰς αὐτὰς ὑπὸ κτηνώδεις, κατὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, συνθήκας. Ἐσημειώθη, κ. βουλευταί, ὑποτροπή. Ὑπάρχουν καταγγελίαι τῶν πλέον ἁρμοδίων ὀργανώσεων κατὰ τὰς ὁποίας αἱ μονάδες αὐταὶ ἐκτελοῦν μεγάλα ὁδοποιητικὰ ἔργα καθὼς καὶ μεγάλα ἐγγειοβελτιωτικά, τὰ ὁποῖα πολλάκις ἅπτονται τῶν μεγάλων τεχνικῶν ἔργων. Σύμφωνα μὲ καταγγελίας τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως διπλωματούχων Μηχανικῶν Ἐργοληπτῶν δημοσίων ἔργων, πρόκειται περὶ ὁλοκλήρου κλάδου ἀσχολουμένου μὲ τὰ τεχνικὰ ἔργα. Κατὰ τὰς καταγγελίας αὐτάς, εἰς τὰ τρία αὐτὰ σημειοῦνται σπατάλαι ἀνεξελέγκτως. Δεύτερον, τὰ ἔργα αὐτὰ εἶναι ἀτελῆ, ἐλλείψει πείρας. Τρίτον σημειοῦται φθορὰ τοῦ μηχανικοῦ ἐξοπλισμοῦ, διότι ὁ χειρισμὸς καὶ ἡ συντήρησις αὐτοῦ, ἐλλείψει πείρας, δὲν γίνεται ὅπως πρέπει. Τέταρτον, σημειοῦνται κακοτεχνίαι μὲ προσθέτους δαπάνας διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ἔργων αὐτῶν. Πέμπτον προκαλεῖται ἀνεργία καὶ ὑποαπασχόλησις ἐφ’ ὅσον εἰς αὐτὰ τὰ ἔργα θὰ ἠσχολοῦντο ἄλλοι. Ἕκτον, τίθεται εἰς ἀχρηστίαν ἕνας ὁλόκληρος τεχνικὸς ἐξοπλισμὸς τῶν ἀσχολουμένων μὲ τὰ ἔργα αὐτὰ κλάδων. Ἕβδομον, παραβιάζεται καὶ τὸ Σύνταγμα καὶ αἱ διεθνεῖς συμβάσεις, τὰς ὁποίας ἔχει κυρώσει καὶ ἡ χώρα μας. Τὸ Σύνταγμα ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐπιβολῆς, καταναγκαστικῆς ἐργασίας ἐξαντλητικῶς πέραν τοῦ 10ώρου καὶ 16ώρου. Τὰς δὲ διεθνεῖς συμβάσεις, ὅπως τῆς Ρώμης τοῦ 1930 καὶ ὑπ’ ἀριθ. 29 καθ’ ἣν ἀπαγορεύεται οἱασδήποτε μορφῆς ὑποχρεωτικὴ ἐργασία. Τέλος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει σημασίαν διὰ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, γίνεται μία ἐκτροπὴ τοῦ Στρατοῦ, ἀπὸ τὴν κυρίαν αὐτοῦ ἀποστολήν, ἀπὸ τὴν ἐκπαίδευσίν του. Ἐπίσης, κ. βουλευταί, γίνεται ἀπὸ τὰ Μ.Ο.Μ.Α. καὶ ἀνάθεσις εἰς ἐργολάβους ἰδιώτας, φυσικὰ τοὺς εὐνοουμένους τῆς Κυβερνήσεως, ὑπὸ ἀνωμάλους συνθήκας. Εἰδικώτερον τὸ κόστος τῶν ἔργων. Καμμιὰ ὑπηρεσία δὲν δίδει στοιχεῖα σχετικῶς οὔτε καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθν. Ἀμύνης. Παρὰ ταῦτα ἔχει βεβαιωθῆ, ἀπὸ ὡρισμένας διαφυγὰς πληροφοριῶν καὶ στοιχείων ὅτι τὸ κόστος τῶν ἔργων αὐτῶν εἶναι ὑψηλότερον ἀπὸ ὅ,τι θὰ ἦτο ἐὰν ταῦτα δὲν ἐξετελοῦντο ἀπὸ τὰς μονάδας αὐτάς, ἀλλὰ μὲ κανονικὸν τρόπον. Διὰ τὸν ἀπαραίτητον ἐπίσης μηχανικὸν ἐξοπλισμὸν τοῦ Στρατοῦ ἔχουν διατεθῆ 250–300 ἑκατ. οὗτος δὲ φθείρεται καὶ καταστρέφεται λόγῳ τῆς ἐλλείψεως πείρας χειρισμοῦ καὶ συντηρήσεως. Ὁμοίως τὴν αὔξησιν τῆς ἀνεργίας εἰς τὰς περιοχὰς αὐτὰς τὴν ἐκμεταλλεύονται οἱ διοικοῦντες τὰ Μ.Ο.Μ.Α. δίδοντες μεροκάματο 10 δραχ. καὶ μία καραβάνα φαΐ. Εἰς ὑπόμνημα τῶν Ὀργανώσεων τὰς ὁποίας ἀνέφερον τῆς 27)5)1960 ὁ δρόμος Ἰωαννίνων–Ἡγουμενίτσης καθυστέρησε καὶ διὰ νὰ προφθάσωμεν τὴν ἡμέραν τῶν ἐγκαινίων ἔγινε ἕνα ὀργασμὸς ἐργασιῶν μὲ ἀποτέλεσμα μετὰ ἕν ἔτος νὰ χρειάζεται ἀνακατασκευήν. Περὶ τῆς ἐκτροπῆς τῶν ἔργων αὐτῶν καὶ τῶν ἀνωμαλιῶν εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὑπάρχει γνώμη αὐτοῦ τούτου τοῦ προϊσταμένου καὶ ὀργανωτοῦ τῶν Μ.Ο.Μ.Α. κ. Καρδαμάκη. Εἰς εἰδικὴν σύσκεψιν περὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν ἀσχολιῶν τῶν Μ.Ο.Μ.Α. μὲ τὰ ἔργα αὐτὰ λέγει ὁ κ. Καρδαμάκης: «Ἡ κατασκευὴ τῶν ἔργων αὐτῶν...(ἀναγινώσκει)...». Τὰ Μ.Ο.Μ.Α. ἐκτελοῦν, ὡς γνωστόν, τὰ ἔργα ἀπολογιστικῶς μόνον. Πολλὰ ἐλέχθησαν, ὅμως, παρ’ αὐτοῦ καὶ θὰ ἀσχοληθῶ κατωτέρω. Ἐπίσης ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ὑπάρχουν καταγγελίαι καὶ ἀπὸ τὴν ΠΕΜ.ΒΕΔΕ. Συγκεκριμένως εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ ὁδικοῦ δικτύου Πηλίου–Βόλου ἐσημειώθη ἀνεργία μὲ ἀποτέλεσμα 15000 ἀνέργων τῶν κλάδων τῶν ἀπασχολουμένων εἰς τοὺς τομεῖς αὐτούς. Ταῦτα νομίζω κατηγγέλθησαν καὶ ἀπὸ τὸν τέως συνάδελφον βουλευτὴν τῆς Ε.Ρ.Ε. κ. Μήτρου. Αἱ ὑπερβασίαι εἰς ὅλα τὰ ἔργα, κ. βουλευταί, εἶναι συνήθεις: «Εἰς τὰ ἔργα Ἰωαννίνων–Ἡγουμενίτσης..... (ἀναγινώσκει)...». Ἐπίσης εἰς τὸν δρόμον τῶν Τεμπῶν ὁ δρόμος «κάθησε» μὲ φόβον πτώσεως τῶν ὑπολοίπων ἐκβραχισμῶν καὶ πιθανὰ θανατηφόρα ἀτυχήματα. Ὁμοίως καὶ τὰ μηχανήματα τῆς Δʹ Μ.Ο.Μ.Α. ἐντὸς δύο μηνῶν ἔγιναν ἄχρηστα, παρ’ ὅλον ὅτι ὁ μηχανικὸς ἐξοπλισμὸς δίδεται μὲ ἐγγύησιν 20–25 ἐτῶν, λόγῳ κακῆς συντηρήσεως καὶ κακοῦ χειρισμοῦ. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει μία ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἡ 4382)1949 ἡ ὁποία καταδικάζει τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων δι’ ἀπολογιστικοῦ συστήματος λόγῳ τὸ ὅτι δημιουργεῖ πειρασμὸν καταχρήσεων, καὶ μάλιστα ἀπειλεῖ βαρυτάτας κυρώσεις εἰς τοὺς μὴ ἐφαρμόζοντας αὐτήν. Ἐν τούτοις ἐφαρμόζεται ἀπὸ τὸ ἐπίσημον Κράτος, εἰς τὰ ὑπὸ τῶν Μ.Ο.Μ.Α. ἐκτελούμενα ἔργα. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐφημερὶς «Ἔθνος» εἰς τὰς 15)9) 60 γράφει περὶ τῶν ζημιῶν εἰς τὸ τμῆμα τῆς ὁδοῦ Ἰωαννίνων Ἡγουμενίτσης ὅστις κατεσκευάσθη ἀπὸ τὰ Μ.Ο. Μ.Α. τὰ ἑξῆς: «Εἰς 5 τμήματα...(ἀναγινώσκει)...». Ὁμοίως ὁ «Ἐθνικὸς Κῆρυξ» εἰς τὰς 16.9.60 λέγει: «... (ἀναγινώσκει)...». Ἐπίσης, ἡ «Ἐλευθερία» τῆς 17.9.60, ἡ «Καθημερινὴ» καὶ τὸ «Βῆμα» γράφουν: «...(ἀναγινώσκει)...» Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχουν ἄπειρα στοιχεῖα εἰς ὅλα τὰ τεχνικὰ περιοδικὰ καθὼς καὶ καταγγελίαι. Ἐκεῖνο ποὺ ἐνδιαφέρει ὅμως, περισσότερον εἶναι, διατὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπεκτείνει τὴν δραστηριότητά της αὐτὴν ἐκεῖ ποὺ δὲν ἔπρεπε ἐνῷ ὤφειλε νὰ τὴν περιορίσῃ εἰς τὰς ὀρεινὰς καὶ ἡμιορεινὰς περιοχάς, ὁπότε θὰ ἀπέβαινε, ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς οἰκονομίας τῶν περιοχῶν αὐτῶν, ἀλλὰ ἐὰν συνέβαινεν αὐτό, κ. βουλευταί, δὲν θὰ ὑπῆρχε ρεκλάμα καὶ διαφήμισις διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Διότι αἱ ὁδικαὶ ἐγγειοβελτιωτικαὶ καὶ δασικαὶ ἐργασίαι εἰς τὰς ὀρεινὰς περιοχάς, δὲν γίνονται ἀντιληπταὶ ἀπὸ τὸ εὐρύτερον κοινόν, καὶ δὲν δίδουν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἐκτελοῦνται ἔργα. Πέραν ὅμως αὐτοῦ ἡ ἐπέκτασις τῆς δραστηριότητος τῶν Μ.Ο.Μ.Α. ἔχει δημιουργήσει στρατιωτικὰ δίκτυα εἰς ὅλην τὴν ὕπαιθρον χώραν, γραφεῖα πληροφοριῶν κ.λ.π. ὑπηρεσίας. Ἀποτέλεσμα τούτου εἶναι ἡ ἐπέκτασις τῆς ἀστυνομεύσεως ὅπου ἀσκεῖται ἀπὸ τὴν Χωροφυλακὴν καὶ τὰ ΤΕΑ, καὶ ὁ ἐκβιασμὸς τῶν συνειδήσεων τῶν πολιτῶν. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς αἱ στρατιωτικαὶ αὐταὶ μονάδες ἔπαιξαν σπουδαῖον ρόλον κατὰ τὴν προπαρασκευὴν καὶ ἐκτέλεσιν τοῦ ἐκλογικοῦ ὀργίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς κατὰ τὴν ἀπάντησίν του, κ. βουλευταί, ὑπῆρξεν καὶ προκλητικός, εἶπεν ποῦ εἴδατε αὐτὰ τὰ περιστατικὰ τῆς βίας καὶ μάλιστα τῆς βίας ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ στρατοῦ κατὰ τὰς ἐκλογάς; Διὰ νὰ καταλήξῃ ἐν συνεχείᾳ εἰς τὸ ἐρώτημα, ἐὰν μόνος ὁ κ. Καρδαμάκης ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποδουλώσῃ ὅλους τοὺς ἀξ)κοὺς καὶ ἐν συνεχείᾳ ὅλον τὸν Στρατόν. Θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω μερικὰ πράγματα. Ὁ συνάδελφος κ. Δ. Παπαδόπουλος κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 27)2)1962 ὅταν συνεζητεῖτο τὸ γνωστὸν θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος ἔλεγεν: «...(ἀναγινώσκει)...». Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 18)1) 1962 κατήγγειλεν τὰ ἑξῆς, διὰ τὸν κ. Καρδαμάκην σχετικῶς μὲ τὴν ἔκδοσιν ἐκλογικῶν βιβλιαρίων διὰ τὸν στρατὸν καὶ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν ΤΕΑ: «...(ἀναγινώσκει)...». Πρὸς τί ἡ ἀξιοποίησις τῶν ΤΕΑ, κ. βουλευταί; Τί ἀξιοσημείωτον συνέβη τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐπιβάλλον τὴν «ἀξιοποίησιν τῶν ΤΕΑ»; Ἐὰν ἐρευνήσῃ κανεὶς τὰς γραφάς, θὰ ἴδῃ ὅτι τὸ μόνον ἀξιοσημείωτον γεγονὸς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἦτο ὅτι ἐπροχωρούσαμεν εἰς τὰς ἐκλογὰς τῆς 29ης Ὀκτωβρίου. Δὲν εἶναι τὰ ἀνωτέρω στοιχεῖα διὰ τὴν ἐκ μέρους τῆς ΕΡΕ χρησιμοποίησιν τοῦ στρατοῦ εἰς τὸ ἐκλογικὸν πραξικόπημα; Δὲν τὰ γνωρίζει αὐτὰ ὁ ἀπορῶν καὶ δῆθεν ἀφελῶς ἐρωτῶν κ. Ὑπουργός; Ἀλλὰ ἐπὶ πλέον τῶν ὅσων ἀνέφερα, προχωρῶ καὶ περαιτέρω. Κύριοι βουλευταί, ἔχει λεχθῆ ἤδη, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ ἐπαναλάβω, ὅτι μέχρι τῆς παραιτήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ, ἀπὸ τῆς θέσεως τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ὁ κ. Βέρρος, ἔφεδρος ἀξιωματικός, ὑπηρέτει εἰς τὸ «Στρατιωτικὸν» γραφεῖον του. Δὲν γνωρίζω, βάσει ποίου νόμου ὑφίσταται αὐτὴ ἡ θέσις καὶ δὲν γνωρίζω, δυνάμει ποίας ἀποφάσεως ὑπηρέτει ὁ ἔφεδρος αὐτὸς ἀξιωματικὸς εἰς τὴν θέσιν τοῦ Στρατιωτικοῦ Συμβούλου, εἰς τὸ Γραφεῖον τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Ὅταν παρητήθη ὁ κ. Καραμανλῆς, τὸ πρόσωπον αὐτὸ δὲν ἐγκαθίσταται παρὰ τῷ Ὑπηρεσιακῷ Πρωθυπουργῷ, δὲν ἐπανέρχεται εἰς τὴν ἐφεδρείαν, ἀλλὰ ἐγκαθίσταται εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. Καρδαμάκη, Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. Καὶ ἐρωτᾶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ποῦ εἴδατε ὅτι ὁ στρατὸς ἔδρασεν ἐκλογικῶς; Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς 5 Ἰανουαρίου 1962, κοινοποιεῖται ὑπὸ τοῦ κ. Καρδαμάκη ἡ γνωστὴ ἐγκύκλιος μὲ τὴν ἀνακοίνωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐναντίον τοῦ κ. Βενιζέλου. Εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. νὰ προβῇ εἰς κοινοποίησιν πρὸς τὸ στράτευμα μιᾶς τοιούτου περιεχομένου ἐγκυκλίου; Ὁ κ. Παπαπολίτης κατήγγειλεν ὅτι εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὁ Ταξίαρχος Δοῦρος, ἵστατο ἀπαθὴς θεατὴς 1.000 ναυτῶν παρατεταγμένων διὰ νὰ ψηφίσουν. Ὁ κ. Παπασπύρου κατήγγειλεν ὅτι 6.000 βιβλιάρια μετεφέρθησαν μὲ στρατιωτικὰ αὐτοκίνητα. Ποῦ εἴδομεν, συνεπῶς, καὶ ποῦ γνωρίζομεν τὴν ἐπέμβασιν τοῦ στρατοῦ εἰς τὰς ἐκλογάς; Ὁ κ. Ζορμπᾶς κατήγγειλεν ὅτι οἱ ἄνδρες τῶν ΤΕΑ ἐκυκλοφόρουν κατ’ ἀρχὴν μὲ πολιτικὴν περιβολήν. Κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοὺς διενεμήθησαν στολαὶ καὶ διάφορα τρόφιμα. Διατί; Διὰ ποῖον σκοπὸν πρὸ τῶν ἐκλογῶν; Ὁ κ. Ζορμπᾶς, ὡς γνωστόν, προέρχεται ἀπὸ τὸ στράτευμα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταγγέλλῃ, ἐπισήμως, περιστατικὰ σχέσιν ἔχοντα μὲ τὸν στρατὸν χωρὶς νὰ τὰ ἔχῃ ἐλέγξει. Ὁ συνάδελφος κ. Ἀνδρεάδης ὁ ὁποῖος λόγῳ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐκλογοδικείου δὲν παρίσταται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἔζησεν εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Πέλλας τὸ ὄργιον τῆς στρατιωτικῆς ἐπιχειρήσεως–ἐκλογαί. Εἰς τὴν κατάθεσιν ἐνώπιον τοῦ Ἐκλογοδικείου, τοῦ Σιγανίδη, ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «...(ἀναγινώσκει)....». Εἰς τὴν Κλιθαριὰν ἀνθυπολοχαγὸς διηύθυνε ψηφοφορίαν. Εἰς Ἀφάραν ἀνθυπολοχαγὸς Καλαμπάγιας ὕβρισεν ὀπαδοὺς τοῦ Κέντρου. Ἀρχηγὸς ΤΕΑ Ἀρχαγγέλου ὡμίλει ἀνοικτὰ ὑπὲρ τῆς ΕΡΕ. Ὁ συνάδελφος κ. Λυκουρέζος εἰς τὰς 13.2.62 εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, λέγει: «Μέχρι τῆς παραμονῆς τῶν ἐκλογῶν τὰ ΤΕΑ ἐκυκλοφόρουν παρελαύνοντα εἰς τὴν ὕπαιθρον ἐνσπείροντα φόβον, μὲ κινηματογραφικὰς συσκευὰς ἐπεδείκνυον ἔργα τῆς ἑξαετίας, ἤλεγχον ταὐτότητας, κινήσεις πολιτῶν κλπ. Ἐν συνεχεία, ἄλλοι συνάδελφοι, ἀναφέρουν τὰ γνωστὰ περιστατικὰ εἰς τὴν περιοχὴν Πελοποννήσου μὲ ἐκείνην τὴν περίφημον στρατιωτικὴν σχολήν. Καὶ ἐπειδή, κύριοι συνάδελφοι, ἐπικαλεῖται καὶ τὰ δικαστήρια, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καταθέτω ἕνα πρόχειρον κατάλογον 23 καταδικῶν βαθμοφόρων καὶ ὁπλιτῶν τῶν ΤΕΑ ἀπὸ τὰ δικαστήρια τῆς χώρας διὰ καθαρῶς ἐκλογικὰς παραβάσεις κυρίως, δηλαδὴ τρομοκρατικὰ γεγονότα, βιαιοπραγίας εἰς βάρος πολιτικῶν ἀντιπάλων τῆς ΕΡΕ. Δὲν τὸν ἀναγινώσκω διὰ νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολῶ, ἀλλὰ τὸν καταθέτω εἰς τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ καταχωρηθῇ, διὰ νὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν, ὁ τόσον προσέχων τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις κ. Ὑπουργός, νὰ λάβῃ γνῶσιν. Ἰδοὺ ὁ πίναξ:

Ἀλλά, κύριοι, καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ μετὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ πρὸ τοῦ ἐκλογικοῦ τμήματος, ἡ παρακολούθησις τῆς κινήσεως τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἔχει καταγγελθῆ ἀπὸ τοὺς συναδέλφους. Καὶ ὁ στρατηγὸς Δημόπουλος ἐξέδωκε διαταγὴν διὰ τὴν παρακολούθησιν τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὁ συνάδελφος, κ. Θεοχαρίδης, εἶχε καταγγείλει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἰς τὰς 19.3.62 τὸ ἑξῆς περιστατικὸν σχετικὸν μὲ τὴν ἀποστολὴν διαφόρων τηλεγραφημάτων, πότε ὑπὲρ τῆς ἀνάγκης νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ ἀμέσως τὸ ἐργατικὸν νομοσχέδιον, πότε ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ ἀμέσως κάθε θόρυβος διὰ τὴν κατάργησιν τῆς Βασιλικῆς Προνοίας κλπ. «Δ. Θεοχαρίδης. Εἰς τὴν δευτέραν ἀπορίαν σας, ὡς πρὸς τὸν τρόπον ἀποστολῆς τηλεγραφημάτων περὶ τῆς διατηρήσεως τῆς φορολογίας τῆς Βασιλικῆς Προνοίας, μοῦ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ ἐξετάσω διατὶ διάφορα χωρία τῆς περιφερείας μου, ἔστειλαν τοιαῦτα τηλεγραφήματα. Ἐπληροφορήθην, ὅτι ὁ λοχαγὸς τοῦ Α2 Ἑρμογιάννης Ζημᾶς, μετέβη εἰς τὸ χωρίον Καυκᾶς καὶ ἐνεχείρισεν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος ἕτοιμον τηλεγράφημα, τὸν ὁποῖον ὑπεχρέωσε νὰ τὸ ἀποστείλῃ. Τὸ τηλεγράφημα ἀφεώρα τὴν διατήρησιν τοῦ «Σπιτιοῦ Παιδιοῦ». Ἐπειδὴ ἡ πληροφορία αὐτὴ μὲ κατέπληξε, συνήντησα αὐτοπροσώπως τὸν ἐν λόγῳ λοχαγόν, ὁ ὁποῖος, λόγῳ τῆς ἐπικλήσεώς μου τῆς στρατιωτικῆς του τιμῆς ἠναγκάσθη νὰ ὁμολογήσῃ τὰ ἀνωτέρω. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν διερωτῶμαι, ποίαν σημασίαν ἔχουν αὐτὰ τὰ τηλεγραφήματα». (Πρακτικὰ Βουλῆς 19.3.62, σελὶς 19, στήλη 2α). Ὥστε, κ. βουλευταί, ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἁπλῆν δειγματοληψίαν γεγονότων, περιστατικῶν, καταγγελιῶν, δύναται νὰ σχηματίσῃ κανεὶς ἐντύπωσιν καὶ δὲν δικαιοῦται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διατυπώνῃ ἐρωτήματα, ὡς εἶπον, προκλητικά, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ ποῦ εἴδατε σεῖς τὰς παραβάσεις τοῦ στρατεύματος, ποῦ εἴδατε ὅτι ὁ στρατὸς ἐπέδρασεν ἐπὶ τοῦ φρονήματος τῶν ἐκλογέων. Ἀλλά, κ. βουλευταί, πέραν ὅλων αὐτῶν ὑπάρχει καὶ μία ἀσυγκράτητος πολιτικολογία εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ καὶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. Καρδαμάκης ἀνεμίχθη, ἀλλὰ καὶ τὸν στρατὸν ἀνέμιξεν ἡ Κυβέρνησις. Ἂς ἐνθυμηθῶμεν διὰ μίαν στιγμὴν τὰ λαβόντα χώραν κατὰ τὴν ἀποχαιρετιστήριον τελετήν, ὅπου ὁ κ. Καρδαμάκης καὶ πρὸ αὐτοῦ, ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει: «Ἂν ὑπάρχουν ἀνόητοι»— ὁμιλεῖ εἰς συγκέντρωσιν καθαρῶς στρατιωτικὴν καὶ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς Κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἰσχυρίζεται ὅτι δὲν ἀνέμιξεν ἡ Κυβέρνησις τὸν στρατὸν εἰς τὴν πολιτικὴν— «νομίζοντες ὅτι αὐτοὶ ἐπέδρασαν εἰς τὴν ἀποστρατείαν τοῦ κ. Καρδαμάκη εἶναι ὡς αὐτοὶ νὰ καθορίζουν τὴν ἀνατολὴν καὶ τὴν δύσιν τοῦ ἡλίου. Στρατηγοὶ ὡσὰν τὸν κ. Καρδαμάκην δὲν κλονίζονται ἀπὸ ἀνοήτους ἐπιθέσεις. Ὁ ἀποχωρῶν στρατηγὸς δύναται νὰ ἀναπολῇ μὲ ἥσυχον τὴν συνείδησιν τὸ ἔργον του, κλπ.». Ἀποκαλεῖ «ἀνοήτους» εἰς καθαρῶς στρατιωτικὴν συγκέντρωσιν βουλευτὰς καὶ πολιτικοὺς Ἀρχηγούς. Εἶναι ὅμως δυνατόν, κ. βουλευταί, ἐπιτρέπεται εἰς ἕνα Ὑπουργὸν πολιτικῆς κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐκφράζεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον διὰ τὸν πολιτικὸν κόσμον; Καὶ εἶναι φυσικὸν νὰ ἐπακολουθῇ κάτι ἀνάλογον ἀπὸ τὸν στρατιωτικὸν ἡγέτην πλέον, κ. Καρδαμάκην: «... οἱοσδήποτε ὅθεν συμβιβασμός, μὲ οἱονδήποτε συνοδοιπόρον, ἀποτελεῖ τακτικὴν ἐπικίνδυνον τὴν ὁποίαν ὀρθῶς μετὰ βδελυγμίας ἀπορρίπτομεν. Παράδειγμα τὰ τῆς Μέσης Ἀνατολῆς κλπ...». Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις πάντα, ὅποιος δὲν συμφωνεῖ μὲ τὰς ἀπόψεις τὰς ἰδικάς της, μὲ τὴν πολιτικὴν τὴν ἰδικήν της, εὔκολα τὸν βαπτίζει συνοδοιπόρον καὶ παραλαμβάνει ὁ ἀποχωρῶν Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου διὰ νὰ τοῦ προσάψῃ ὅσα τοῦ προσάπτει εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Φυσικά, μετὰ τὴν ἀποχώρησιν ὁ κ. ἀντιστράτηγος παρασημοφορεῖται καὶ ἀπὸ τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἐπέμεινα θέτων ὑπ’ ὄψει σας ὡρισμένα περιστατικὰ ἐξ ὅσων ἔχουν κατατεθῆ εἰς τὴν γνωστὴν δίκην τῆς ἐφημερίδος «Ἐλευθερία» καὶ τοῦ στρατηγοῦ κ. Καρδαμάκη, ἀλλὰ βλέπω ὅτι εἶναι περασμένη ἡ ὥρα. Εἶναι ὅμως χαρακτηριστικὸν καὶ ἀποτελεῖ ἀποστομωτικὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐπιμένοντος ποῦ εἴδατε σεῖς τὰς παρεμβάσεις, ποῦ εἴδατε ὅτι ὁ στρατὸς ἀναμιγνύεται εἰς τὴν πολιτικήν, τὸ γεγονὸς ὅτι ἐκεῖ ἕνας ἀντιστράτηγος, ὁ ὁποῖος μέχρι χθές, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἦτο Ὑπαρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, κατήγγειλε, κ. βουλευταί, πράγματα τὰ ὁποῖα συνέβαινον εἰς τὸ στράτευμα καὶ συνέβησαν εἰδικῶς κατὰ τὴν περίοδον τὴν ἐκλογικήν. Εἶναι δυνατόν, κατόπιν ὅλων αὐτῶν, νὰ λέγῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς προκλητικώτατα, ποῦ εἴδατε τὴν παρέμβασιν; Ποίαν διαδικασίαν λέγει ὁ κ. Ὑπουργός; Ὁ κ. Καρδαμάκης κατώρθωσε νὰ ὑποδουλώσῃ τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν καὶ προχωρεῖ. Ἢ πρέπει, λέγει, ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ νὰ εἶναι ἔνοχοι τοῦ κατὰ σᾶς ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος, ἢ νὰ μὴ εἶχον οἱ 150.000 στρατεύσιμοι Ἕλληνες ἰδικόν των πολιτικὸν φρόνημα. Διαλέξετε, καὶ πάρετε, λέγει, ὁ κ. Ὑπουργός. Ἂν εἴπητε ὅτι ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ ὑπεδουλώθησαν εἰς τὸν ἕναν καὶ ἐξετέλεσαν τὸ πραξικόπημα, ὑβρίζετε ὅλους τοὺς ἀξιωματικούς. Ἂν δεχθῆτε τὴν ἄλλην ἄποψιν, ὅτι δὲν εἶχον οἱ 150.000 στρατευμένοι ἰδικόν των φρόνημα καὶ τοὺς ἔκαμνεν ὅ,τι ἤθελεν ὁ κ. Καρδαμάκης, τότε ὑβρίζετε καὶ αὐτούς. Χρειάζεται ἄραγε νὰ εἶναι ὅλοι αὐτοὶ ὑποδουλωμένοι; Ὁ στρατός, κ. βουλευταί, τὸ γνωρίζετε, διατελεῖ ὑπὸ ἕνα καθεστὼς ἰδιοτύπου πειθαρχίας. Ὑπάρχει ὑπακοὴ εἰς τοὺς ἀνωτέρους ὡς ἀποφασιστικὸν γνώρισμα. Μὲ εὔκολον τὴν κατηγορίαν καὶ τιμωρίαν διὰ ἀνυπακοὴν ἢ καὶ διὰ τὴν καταγγελίαν ἐπὶ στάσει ἀκόμη. Αὐτὸ τὸ σύστημα τῆς ἰδιοτύπου πειθαρχίας, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸ στράτευμα, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως μὲ σειρὰν ἀπιθάνων μέτρων, ἰδίᾳ ἀπὸ τοῦ 1958 καὶ ἐφεξῆς, ἐξετράπη, ἔφθασεν εἰς κατάστασιν παροξυσμοῦ. Ὑπὸ τὴν ἐπίκλησιν τῆς ἀντικομμουνιστικῆς καὶ τῆς ἀντισυνοδοιποριακῆς ὑστερίας ἐδημιουργήθη μία κατάστασις μέσα εἰς τὸ στράτευμα παροξυσμοῦ, καχυποψίας, φοβίας. Δὲν εἶναι εὔκολον εἰς τὸν ἀξιωματικόν, ὅπως ἦτο εἰς ἄλλας περιπτώσεις εὐθαρσῶς καὶ πρὸς τὰ ἄνω καὶ πρὸς τὰ κάτω νὰ διατυπώσῃ τὴν γνώμην του, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἔχει δημιουργήσει αὐτὴν τὴν ἀτμόσφαιραν. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις πέραν αὐτῶν τῶν μεθόδων, μὲ τὰ συστήματα τῆς Ἐρατείρας καὶ Κολυνδροῦ, ποὺ ἐπίσης ἔχουν καταγγελθῆ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐντείνει τὴν κατάστασιν. Καὶ τὴν ἐντείνει, κ. βουλευταί, καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον. Οἱ 5 νόμοι ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. Τούμπας, ὅτι ἐψηφίσθησαν μέσα εἰς 6 χρόνια ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, σχετικὰ μὲ τὴν ἱεραρχίαν καὶ τὰς προαγωγὰς τῶν ἀξιωματικῶν, τί ἄλλο εἶναι; Ὅταν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Τούμπας, εἰς προηγουμένην ἱστορικὴν περίοδον μέσα εἰς 30 χρόνια ἐψηφίσθησαν ἕνας ἢ δύο ἀνάλογοι νόμοι, ἐνῷ μέσα εἰς 6 χρόνια 5, αὐτὸ ἐδημιούργησε μία κατάστασιν ἀνασφαλείας, μίαν κατάστασιν συγχύσεως, σάλον. Καὶ οἱ νόμοι, ἐνθυμοῦμαι, κ. βουλευταί, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀπὸ πολλὰς πλευρὰς ἔχουν καταγγελθῆ ὡς σφαγιαστικοί. Μὲ τοὺς νόμους αὐτοὺς ἀπεστρατεύθησαν 1.700 ἀξιωματικοί. Ἀπέκτησε μίαν εὐχέρειαν, μίαν καταπληκτικὴν ὑπερεξουσίαν ἡ Κυβέρνησις, ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ δύναται νὰ ἀποστρατεύῃ μὲ τοὺς ἀλλεπαλλήλους αὐτοὺς νόμους οἱονδήποτε ἀξιωματικόν, τὸν ὁποῖον εὑρίσκει ὅτι δὲν εἶναι τῆς ἀρεσκείας της. Ἀλλ’ ἀκόμη περισσότερον ἔβλεπον καὶ βλέπουν οἱ ἀξιωματικοὶ παραδείγματα ἀχαρακτηρίστου εὐνοίας πρὸς ὡρισμένους καὶ ἀντιστρόφως παραδείγματα ἀχαρακτηρίστου δυσμενείας πρὸς ἄλλους, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ δύναμις ἡ ὁποία νὰ προστατεύῃ τὸν ἀδικούμενον, ἀλλὰ καὶ νὰ καταγγείλῃ τὰς περιπτώσεις τῆς ἀχαρακτηρίστου εὐνοίας. Ἐὰν εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν κατάστασιν, κ. βουλευταί, προσθέσετε τὴν ἀδυναμίαν ἀντιδράσεως, γενικῶς εἰς τὸν Στρατὸν καὶ εἰδικώτερον, ὅταν δημιουργῆται ἡ κατάστασις αὐτή, πῶς νὰ συνεννοηθῇ ὁ ἀξιωματικὸς μὲ τοὺς συναδέλφους του, ὅταν κινδυνεύῃ νὰ χαρακτηρισθῇ, ὅτι ἀποπειρᾶται στάσιν. Ἀλλὰ καὶ ἀκόμη περισσότερον, ὅλα τὰ συντελούμενα εἰς τὸ στράτευμα, κ. βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις μὲ τὰ πλούσια μέσα τῆς προπαγάνδας ποὺ διαθέτει, τὸ ραδιόφωνον, τὸν Τύπον καὶ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀκόμη, ὅλα τὰ συντελούμενα ἐπὶ τῶν ἡμερῶν της εἰς τὸ στράτευμα τὰ ἔθεσεν εἰς γωνίαν ἀπυρόβλητον. Ὁσάκις οἱοσδήποτε, ἀπ’ οἱανδήποτε πλευράν, ἤθελε, διότι ἀντιλαμβάνεται τὰ συντελούμενα, νὰ καταγγείλῃ ὑπάρχει ἀμέσως ὀρυμαγδὸς τῆς συκοφαντίας: «Ὑπονομεύετε τὰς ἐνόπλους δυνάμεις». Ὑπ’ αὐτὸ τὸ κάλυμμα, κ. βουλευταί, ἔβλεπον οἱ ἀξιωματικοί, ὅτι ὅποιος ἤθελε νὰ καταγγείλῃ πρακτικῶς εὑρίσκετο εἰς μίαν δυσχέρειαν καὶ ἐκαλλιεργεῖτο μέσα εἰς τὸ στράτευμα, ὅτι ἡ τάδε παράταξις, τὸ τάδε Κόμμα ὑπονομεύει, διότι καταγγέλλει τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. Ἀλλά, κ. βουλευταί, ἐὰν αὐτὰ εἶναι κἄπως γενικά, διατί καὶ πῶς καὶ μὲ ποίαν διαδικασίαν ἔγινεν ἡ χρησιμοποίησις τοῦ στρατοῦ διὰ τὸ ἐκλογικὸν πραξικόπημα; Θέλω νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς καὶ τὸ θέμα ἀπὸ εἰδικῆς πλευρᾶς. Πότε, κ. βουλευταί, διὰ νὰ κινηθῇ κατὰ τὸν ἄλφα ἢ βῆτα τρόπον τὸ στράτευμα χρειάζεται τὸ σύνολον τῶν ὑπηρεσιῶν, τὸ σύνολον τῶν ἀξιωματικῶν νὰ μετέχῃ εἰς τὴν συνωμοσίαν. Δὲν χρειάζεται, κ. βουλευταί, δὲν χρειάζεται, ὄχι διὰ νὰ κινήσῃς τὴν ψῆφον πρὸς ὡρισμένην κατεύθυνσιν, δὲν χρειάζεται οὔτε κἂν εἰς τὰς περιπτώσεις ποὺ ἔγιναν καὶ γίνονται κινήματα. Ἀρκεῖ μία μειοψηφία, μία ἐλαχίστη μειοψηφία, ἡ ὁποία ἀπὸ μίαν ἀδίστακτον Κυβέρνησιν τοποθετεῖται εἰς τὰ κλειδιὰ τοῦ στρατεύματος. Καὶ εἶναι αὐτὴ καὶ τὰ Α2 καὶ ἡ ὑπηρεσία πληροφοριῶν καὶ ὡρισμένοι ἐμπιστευτικοὶ ποὺ τοποθετοῦνται ἐκεῖ ποὺ εἶναι τὰ καίρια σημεῖα καὶ ἐκεῖθεν εἶναι πλέον εἰς θέσιν νὰ ἐπιτελέσουν τὸ ἀνόσιον ἔργον των, χωρὶς νὰ χρειάζεται τὸ σύνολον, ὅπως ἠθέλησε νὰ ἰσχυρισθῇ ὁ κ. Ὑπουργός. Κύριοι βουλευταί, δὲν θέλω νὰ κάμω παραλληλισμούς. Ἀλλὰ συμβαίνει αὐτὰς τὰς ἡμέρας ἀκριβῶς, τὸ «Βῆμα» νὰ δημοσιεύῃ ὡρισμένα ἄρθρα ἀπ’ ἀρχεῖα τῶν Γερμανικῶν Ὑπηρεσιῶν. Καὶ ἀποκαλύπτεται ἐκεῖ πῶς μία ὑπηρεσία ἡ Γκεστάπο κατώρθωσεν ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀνῆλθεν ὁ Χίτλερ εἰς τὴν ἐξουσίαν, μέσα εἰς ἐλάχιστον διάστημα, νὰ θέση ὑπὸ τὸν ἀπόλυτον ἔλεγχον ὅλο τὸ σῶμα τῶν Γερμανῶν ἀξιωματικῶν. Καὶ πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἦτο ἕνα σῶμα καὶ πολυπληθές, ἕνα σῶμα μὲ αἰώνων παραδόσεις στρατιωτικάς. Καὶ παρὰ τὴν ἀντίδρασιν τοῦ σώματος δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐμποδισθῇ ὁ ἀπόλυτος ἔλεγχος, διὰ νὰ ὁδηγηθῇ καὶ αὐτὸ τὸ στράτευμα καὶ ὁ Γερμανικὸς λαός, ἐκεῖ ποὺ ὡδηγήθη καὶ αὐτὸς καὶ ὡδήγησε τὸν κόσμον, εἰς τὴν πολεμικὴν καταστροφήν. Ἡ πεῖρα καὶ ἡ διεθνὴς καὶ ἡ ἐσωτερική, λέγει, ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ ἔχῃς τὸ σύνολον. Καὶ κανεὶς ποτέ, οὔτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, οὔτε ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ἔχει ἰσχυρισθῆ ὅτι χρειάζεται τὸ σύνολον τῶν ἀξιωματικῶν. Μίαν ἐλαχίστην μειοψηφίαν χρειάζεται τὴν ὁποίαν ἐπηρεάζει ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ὅταν ἐλέγχωμεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἔστω μὲ τὴν ἐλαχίστην αὐτὴν μειοψηφίαν κατώρθωσε νὰ τὴν διαφθείρῃ καὶ νὰ τὴν μεταχειρίζεται διὰ σκοποὺς ποὺ εἶναι ἀντίθετοι μὲ τὴν ἀποστολὴν τοῦ στρατεύματος. Κύριοι βουλευταί, τί σημαίνει ἐκεῖνο ποὺ ἔλεγε μετὰ ποὺ ἔφευγεν ὁ ὑπηρεσιακὸς Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. «Καλὰ αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλ’ ἡμεῖς ὅπως εἴπομεν». Πρὸς ποίους τὰ λέγει. Ἑπομένως, ὄχι ὅλοι, κ. Ὑπουργέ. Ὡρισμένοι πρῶτα. Δεύτερον ἀπαντῶ εἰς τὸ δίλημμα ποὺ ἐθέσατε. Εἶχον ἰδικόν τους, πολιτικὸν φρόνημα καὶ οἱ 150.000 στρατευμένοι Ἕλληνες. Ἐπιέσθησαν ὅμως μὲ ὅλας τὰς μεθόδους, καὶ δὲν ἦτο δυνατόν. Ὅταν πέραν ὅλων τῶν ἄλλων ἠπειλεῖτο καὶ αὐτὴ αὕτη ἡ ἐπιβίωσίς των ἡ μελλοντικὴ μετὰ τὴν ἀποστράτευσίν των, ἂν ἦσαν κληρωτοὶ καὶ ἡ σταδιοδρομία των καὶ ἀποστρατεία των, ἂν ἦσαν ἀξιωματικοί, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ αὕτη ἡ ζωή των, ὅπως συνέβη εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ στρατιώτου Κερπινιώτη, εἶναι εὔλογον καὶ ἐξηγητέον, διατί καὶ πῶς ἐνεφανίσθη τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον ἐνεφανίσατε. Ἀλλὰ μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἐψήφισαν ὡρισμένοι καὶ τὴν ΕΔΑ καὶ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Εἶναι αἱ περιπτώσεις, κ. βουλευταί, ποὺ ὡρισμένοι κατώρθωσαν νὰ ἀνθέξουν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιώνῃ κανεὶς αὐτὴν τὴν δύναμιν τῆς ἀντιστάσεως ἀπὸ 150.000 ἀνθρώπους. Ὑπῆρξαν περιπτώσεις, ἐβοήθησαν καὶ αἱ περιστάσεις, ὅπου ἄνθεξαν, ἐπέρασαν τὰ φράγματα καὶ ἐψήφισαν ἄλλο Κόμμα. Τὸ ὅτι ἐξέφυγεν ἕνα ποσοστὸν 10–15% ἠμπορεῖ νὰ ὀφείλεται καὶ εἰς σκόπιμα ρήγματα τοῦ κλοιοῦ. Διότι θὰ ἦτο περισσότερον, ἀπ’ ὅ,τι εἶναι αὐταπόδεικτον, ὅτι ἠσκήθη βία, ἐὰν 100% ἐψήφισαν Ε.Ρ.Ε. Ἀφέθησαν ὡρισμένα ρήγματα, ἢ ἠμπορεῖ νὰ ὑπῆρξεν καὶ ἐνδεχομένως ἀπροσεξία τοῦ κύκλου τῆς μειοψηφίας, τοῦ πιεστικοῦ μηχανισμοῦ, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ρήγματα διέφυγαν ὡρισμένοι καὶ ἐψήφισαν κατὰ συνείδησιν. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ στράτευμα δὲν τὸ ὑβρίζει αὐτός, ὁ ὁποῖος καταγγέλλει τὰς συντελεσθείσας παρανομίας εἰς τὸ στράτευμα. Δὲν ὑβρίζει τὸ στράτευμα ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος καταγγέλλει, ὅτι ὁ Ἕλλην στρατευόμενος ἐβιάσθη διὰ νὰ ψηφίσῃ τὴν Ε.Ρ.Ε. Τὸ στράτευμα τὸ ὑβρίζει ἡ Κυβέρνησις, διότι μὲ τὰς μεθόδους ποὺ ἠκολούθησεν ἠλλοίωσε τὸ φρόνημα τῶν στρατευομένων Ἑλλήνων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀνεφέρθη εἰς τὰ ἀποτελέσματα στρατιωτικῶν τμημάτων καὶ εἶπεν ὅτι τὸ 85% ποὺ ἔλαβεν ἡ ΕΡΕ εἶναι ἀνεκτόν, ἔχει τὴν εὐλογοφανῆ αἰτίαν του. Ὁ στρατάρχης Παπάγος, εἶπε, τὸ 1951 ἔλαβε 34% τῶν πολιτικῶν ψήφων καὶ τὸ 53% τῶν στρατιωτικῶν ψήφων. Ὁ κ. Καραμανλῆς τὸ 1961, λαβὼν τὸ ηὐξημένον ποσοστὸν τῶν 49,6% τῶν πολιτικῶν ψήφων, ἀδιαβλήτως, ἔλαβε καὶ τὸ 85% τῶν στρατιωτικῶν ψήφων. Τοῦ ἀπαντῶμεν, ὅμως: Τὸ 34% τοῦ Παπάγου δὲν διεβλήθη ὡς προϊὸν βίας καὶ νοθείας, ἀλλὰ ἐθεωρήθη γνήσιον ἀποτέλεσμα. Ἐνῷ τὸ 49% τῆς Ε.Ρ.Ε. τοῦ 1961 εἶναι ἀποδεδειγμένως ἀποτέλεσμα βίας καὶ νοθείας, ἑπομένως καὶ ἡ ἀντίστοιχος ἀναλογία του, περισσότερον διαβλητή, εἰς τὰ ἀποτελέσματα τῶν στρατιωτικῶν ψήφων. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε βία καὶ νοθεία, κατὰ κοινὴν πεποίθησιν, ἀπεκλείετο ἡ ΕΡΕ νὰ λάβῃ περισσοτέρους τῶν 40% ψήφους καὶ ἡ κατὰ τὴν ἀναλογίαν Παπάγου ἐκλογική της δύναμις εἰς τὸν στρατὸν θὰ ἐκυμαίνετο τὸ πολὺ εἰς τὸ 55%. Ὑπάρχει, ὅμως καὶ ἄλλο θέμα. Κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1951 ὁ Στρατάρχης Παπάγος, περιβεβλημένος, τὸ κῦρος τοῦ στραταρχικοῦ ἀξιώματος, εἶχεν ἐπηρεάσει ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ τὸν Στρατόν. Παρὰ ταῦτα, ἔλαβε μόνον τὸ ποσοστὸν τῶν 53% τῶν στρατιωτικῶν ψήφων, ἤτοι μίαν ἐπὶ πλέον διαφορὰν τῶν πολιτικῶν ψήφων. 19%. Καὶ ἐρωτᾶται: Ποίους τίτλους εἶχεν ὁ κ. Καραμανλῆς, ὥστε νὰ καταπλήξῃ καὶ νὰ λάβῃ τὸ 1961 ὑπερδιπλάσιον ἀριθμὸν στρατιωτικῶν ψήφων ἀπὸ τὸν στρατάρχην Παπάγον; Σημειῶστε, κ. βουλευταί, καὶ ἐὰν τὸ 49,6% τῶν πολιτικῶν ψήφων θεωρηθῇ γνήσιον, ἀφαιρούμενον ἀπὸ 85% τῶν στρατιωτικῶν, δίδει ἐπὶ πλέον ποσοστὸν 35,4%! Δηλαδὴ ὁ Παπάγος, μὲ γνήσιον ἀποτέλεσμα εἰς τὰ πολιτικά, μὲ κῦρος πολὺ εἰς τὸν στρατόν, διαφορὰν ἐπὶ πλέον μόνον 19%, ὁ κ. Καραμανλῆς, μὲ νόθον ἀποτέλεσμα εἰς τὰ πολιτικά, ἔρημος στοιχειώδους κύρους εἰς τὸν στρατόν, ἐπὶ πλέον διαφορὰν εἰς τὰ στρατιωτικὰ τμήματα 35,4%! Τί συνέβη; Πῶς ἐξετιμήθη κατ’ αὐτὸν τὸν καταπληκτικὸν τρόπον αὐτὴ ἡ φυσιογνωμία ὥστε νὰ τοῦ δώσῃ αὐτὴν τὴν πλειοψηφίαν εἰς τὸ στράτευμα; Μᾶλλον ἀντίστροφον ἔπρεπε νὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογέων εἰς τὰ στρατιωτικὰ τμήματα. Διότι καὶ κατὰ τὴν κυβερνητικὴν ἄποψιν, ὁ στρατὸς εἶναι εὐαίσθητος ἐπὶ ἐθνικῶν θεμάτων. Ἐὰν τοῦτο εἶναι γεγονός, ὑπενθυμίζω ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ κ. Καραμανλῆ, εἰς βάρος Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν συνέβησαν τὰ προσβλητικὰ γεγονότα τῆς Σμύρνης. Αὐτὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ συγκινήσουν τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν εἰς βάρος τῆς ΕΡΕ; Ἐπίσης ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ κ. Καραμανλῆ πέραν τῆς Κυπριακῆς τραγῳδίας, ἐκυκλοφόρησαν οἱ γνωστοὶ χάρται τοῦ Ἰταλικοῦ Ἐπιτελείου εἰς βάρος τῆς ἐδαφικῆς μας ἀκεραιότητος, δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ καὶ ταῦτα νὰ ἐπηρεάσουν δυσμενῶς τοὺς Ἕλληνας ἀξιωματικοὺς ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως; Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης. Πῶς, λοιπόν, καὶ διατί, ἀντιθέτως ὅλα αὐτά, ἐβοήθησαν νὰ ἀνεβῇ τὸ γόητρον τοῦ κ. Καραμανλῆ εἰς τὸν στρατόν, ὥστε νὰ ἔχῃ αὐτὴν τὴν μεγάλην διαφορὰν εἰς τὰ στρατιωτικὰ τμήματα ἀπ’ ὅ,τι εἶχεν ὁ στρατάρχης Παπάγος; Ἂς ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἂς δικαιολογήσῃ πῶς εἶναι ἀνεκτὸν τὸ 85%. Ἡ ἀγόρευσις, κ. βουλευταί, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ περιέχει καὶ μίαν ἀθέλητον ὁμολογίαν. Ἐσημειώθη, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἕνα ποσοστὸν 25% ὑπὲρ τῆς ΕΔΑ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958. Εἰς τὸ στράτευμα ἐκάμαμεν μίαν ἐντατικὴν διαφώτισιν ὥστε ἡ δύναμις τῆς ΕΔΑ εἰς τὸ στράτευμα γενικῶς νὰ μειωθῇ. Καὶ θριαμβολογῶν, προσέθεσεν, ὅτι ἐπέτυχεν ἡ ἐπιδίωξις, διότι εἰς τὰ στρατιωτικὰ τμήματα ἡ ΕΔΑ σχεδὸν ἐμηδενίσθη, ἐνῷ εἰς τὰ πολιτικὰ ἐμειώθη κατὰ 10%. Ὁμολογεῖ ἑπομένως, ὅτι διὰ τὴν μείωσιν τῆς ΕΔΑ ἐχρησιμοποιήθη ὡρισμένη τακτικὴ καὶ κἄποιος φυσικὸς μηχανισμός. Ἐπομένως, ὁ μηχανισμὸς καὶ ἡ διαδικασία, ποὺ ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἔλεγεν ὅτι εἶναι κατασκεύασμα τῆς φαντασίας μας ὑπῆρξε καὶ ὑφίσταται. Ἐχρησιμοποιήθη κατὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀποτελεσματικῶς. Διατί, θέλει νὰ γίνῃ πιστευτὸς ὅτι αὐτὸ ἔγινε μόνον εἰς βάρος τῆς ΕΔΑ; Τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα βοᾷ ὅτι ἐστράφη καὶ πρὸς ἄλλους. Καὶ ἐρωτῶ. Μετὰ τὴν ὁμολογίαν αὐτῶν, ποὺ εἶναι τὸ πρῶτον κρατούμενον, ἡ ὁποία εἶναι ἀναγεγραμμένη εἰς τὰ πρακτικά, αὐτὸς ὁ μηχανισμὸς ὑπάρχει, κ. Ὑπουργέ, τὸν ὁμολογεῖτε, διατὶ μᾶς λέγετε μὲ ποίαν διαδικασίαν ἔγινεν ἡ ἀνάμιξις καὶ ἡ ἐπέμβασις τοῦ στρατοῦ εἰς τὰς ἐκλογάς; Σεῖς λέγετε, ὅτι ἔγινε καὶ τὸ παρουσιάζεται ὡς τίτλον ὑπερηφανείας. Διὰ τίνα λόγον λοιπὸν θὰ μᾶς εἴπητε, ὅτι αὐτὸ ἔγινε μόνον προκειμένου περὶ ΕΔΑ; Τὰ γεγονότα λέγουν, ὅτι ἀφοῦ εἴχατε τὸν μηχανισμὸν καὶ ἀφοῦ ὁμολογεῖτε τὴν δρᾶσιν του καὶ τὰ ἀποτελέσματα φαίνονται, δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ἀποδοθοῦν εἰς τὴν ὕπαρξιν τοῦ μηχανισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔχετε ὁμολογήσει καὶ διὰ τὸν ὁποῖον ὑπερηφανεύεσθε. Κύριοι βουλευταί, ἔτυχε κατὰ τὸ διάστημα τῶν ἐκλογῶν νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὴν Β. Ἑλλάδα καὶ συνέβη εἰς 5–6 περιπτώσεις, μαζὶ μὲ ἄλλους συναδέλφους νὰ προβῶμεν εἰς διαβήματα εἰς τὸν Στρατηγὸν Πιτσίκαν, Ὑπουργὸν Β. Ἑλλάδος τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, μὲ συγκεκριμένα περιστατικά, ἀμέσων καταγγελιῶν, ἐπὶ γεγονότων ποὺ πρὸ μιᾶς καὶ ἡμισείας ὥρας εἶχον λάβει χώραν, μὲ πειστήρια κ.λ.π. καὶ ὁμολογῶ, ὅτι μὲ στενοχωρίαν, μὲ δυσφορίαν, ἀλλὰ ὄχι τόσον δημοσίᾳ, ἔστω καὶ ἐνώπιον 10 ἀνθρώπων προσεπάθει νὰ περιορίσῃ τὸν κύκλον, διὰ νὰ διατυπώσῃ ὡρισμένας σκέψεις καὶ ἔλεγε: «Κύριοι, εἶναι ἐθνικὴ ἀνάγκη... (ἀναγινώσκει)...». Κύριοι βουλευταί, πρόκειται δι’ ἕνα Στρατηγόν, ὁ ὁποῖος καὶ προσέφερε καὶ δὲν προσέφερε, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει δι’ ἕνα σεβάσμιον πρόσωπον καὶ θὰ ἦτο λάθος νὰ θελήσῃ κανεὶς νὰ τὸ ἐκθέσῃ ἐπὶ θεμάτων ποὺ ἐμφανίζονται ὡς εἶδος ἐκμυστηρεύσεως. Ὄχι. Αὐτὰ ἔχουν δημοσιευθῆ κατ’ ἐπανάληψιν καὶ δὲν ὑπῆρξε διάψευσις. Καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διάψευσις, διότι ὅσον καὶ ἐὰν ἦτο στενὸς ὁ κύκλος ἐνώπιον τοῦ ὁποίου πρὸ τῆς πιέσεως τῶν γεγονότων ἠναγκάσθη ὁ στρατηγὸς νὰ εἴπῃ ὅσα εἶπεν, ἀντελαμβάνετο, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ διαψεύσῃ κατόπιν. Συνεπῶς, κ. Ὑπουργέ, αὐτὸς ἦτο ὁ μηχανισμὸς μὲ τὸν ὁποῖον καὶ ἐντὸς τοῦ στρατεύματος καὶ πέραν τοῦ στρατεύματος ἐκινήθητε, διότι ἔχετε καταρρακώσει καὶ τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν διοίκησιν καὶ τὸν τύπον καὶ τὸ ραδιόφωνον. Παντοῦ ἔχετε εἰσβάλει ὡς Κόμμα. Καὶ ἐπειδὴ βλέπετε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, δὲν ἀντέχετε πλέον νὰ ἐκτεθῆτε, διότι τὰ προσχήματα ἔχουν ἐξαντληθῆ, διότι ἔχει γίνει συνείδησις πλέον εἰς τὸν λαὸν καὶ σᾶς ἀπαντᾶ, ὅτι σᾶς ἐγνώρισε καλὰ στρέφεσθε ἀλλοῦ πλέον, εἰς τὴν ἀπροκάλυπτον κατάλυσιν αὐτῶν ποὺ συγκεκαλυμμένα ἔχετε καταλύσει κατὰ τὸ διάστημα τῆς 7ετίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία, κ. Ὑπουργέ, καὶ τὸ περιεχόμενον τῆς μεταρρυθμίσεως ἢ τῆς δολοφονίας τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος, τὴν ὁποίαν μὲ ἄλλους συναδέλφους σας συνυπογράφετε. Ἀλλά, κ. Ὑπουργὲ καὶ κ. βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅσοι ἔχετε τὴν ὑπομονὴν νὰ εἶσθε παρόντες, διότι συνηθίζουν νὰ ἀποχωροῦν ἐνωρίς, φαίνεται, ὅτι ἔχετε βλάψει πολὺ τὸν τύπον μὲ τὴν πολιτικήν σας, φαίνεται, ὅτι ἔχετε διαπράξει ὅσα διαπράττετε καὶ ὅσα μέλλεσθε νὰ διαπράξετε, βλάπτουν πολὺ τὸν λαὸν καὶ τὴν Ἑλλάδα καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς ἀνεχθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς περισσότερον. Ἐβλάψατε μεταξὺ ὅλων τῶν ἄλλων πάρα πολὺ καὶ τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν. Ἐθίξατε τὸ κῦρος καὶ τοῦ σώματος τῶν Ἑλλήνων Ἀξ)κῶν. Δὲν μένει ἄλλο σκαλὶ νὰ κατεβῆτε, παρὰ μόνον νὰ φύγετε ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν, διὰ νὰ εὕρῃ καὶ ὁ στρατὸς τὴν πραγματικήν του ἀποστολήν, διὰ νὰ ἡγοῦνται καὶ οἱ Ἀξ)κοὶ τὸ δύσκολον καὶ τραχὺ ἔργον των, διότι θὰ γνωρίζουν, ὅτι τὸ ἐπιτελοῦν χάριν τῆς ἀποστολῆς τοῦ στρατοῦ, χάριν τοῦ λαοῦ καὶ ὅτι σφυρηλατοῦν ἓν ὄργανον ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον προοριζόμενον νὰ ὑπερασπίσῃ τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν ἀκεραιότητα τοῦ τόπου. Δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν αὐτὸς ὁ φασισμὸς ὁ κρυφός, ποὺ τὸν ἔχετε εἰσχωρήσει εἰς ὅλας τὰς περιοχὰς τῆς ἐθνικῆς ζωῆς καὶ τώρα ἀπορρίπτει τὸ αἰσχρόν του προσωπεῖον, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ περάσῃ εἰς τὸν τόπον αὐτόν.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, τὴν κάτωθι δήλωσιν τοῦ Κόμματος τῆς ΕΔΑ, ἡ ὁποία κατετέθη εἰς τὸ Προεδρεῖον. Πρὸς Τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα Κύριε Πρόεδρε, Οἱ ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ τῆς ΕΔΑ καὶ οἱ μετ’ αὐτῆς συνεργαζόμενοι θεωροῦμεν ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ ἐξ ὑπαρχῆς ἄκυρος καὶ ἀνίσχυρος ἐνώπιον τοῦ λαοῦ, ὑπερτάτου φορέως τῆς Ἐθνικῆς Κυριαρχίας, ἡ ὑπὸ τῆς παρούσης ἐκλεγείσης, κατόπιν βιασμοῦ τῆς λαϊκῆς θελήσεως, πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς λῆψις οἱασδήποτε πρωτοβουλίας διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος μὲ κατεύθυνσιν μάλιστα φασιστικὴν καὶ ἐχθρικὴν πρὸς τὰ λαϊκὰ συμφέροντα καὶ ὅτι κατατείνει ἀκριβῶς εἰς τὸ νὰ νομιμοποιήσῃ καὶ μάλιστα νὰ ἀναγάγῃ εἰς συνταγματικὸν θεσμὸν τὸ δημιουργηθὲν ἀπὸ τὰς νόθους ἐκλογὰς ἀντιλαϊκὸν καθεστώς. Ὡς ἐκ τούτου δηλοῦμεν ὅτι ἀπεφασίσαμεν ν’ ἀντιταχθῶμεν ἀποφασιστικῶς εἰς τὸ σχέδιον τοῦτο ὑποδουλώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐν τῷ πλαισίῳ δὲ τῆς ἀποφάσεως ταύτης ἀρνούμεθα νὰ συμμετάσχωμεν εἰς τὴν καταρτισθησομένην ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπήν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1963. Μετὰ τιμῆς Ι. Πασσαλίδης, Η. Ἠλιοῦ, Ν. Κιτσίκης, Σ. Ἠλιόπουλος, Μ. Σβώλου, Γ. Αὐγερόπουλος, Α. Μπριλλάκης, Α. Γιάννου, Β. Ἐφραιμίδης, Γ. Στεργίου, Ι. Παπαδημητρίου, Ε. Μπενᾶ, Ι. Εὐαγγελίδης, Δ. Κελτεμλίδης, Λ. Κύρκος, Κ. Χιωτάκης, Θ. Παππᾶς, Ε. Σακελλάρης, Γ. Τσαρουχᾶς, Ν. Τσόχας, Γρ. Λαμπράκης καὶ Θ. Γιαννόπουλος.

§162Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι πολλὰ χρόνια ποὺ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εὑρίσκωμαι ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Σπανίως ὅμως ἤκουσα ἀγόρευσιν τόσον πολὺ πελαγοδρομοῦσαν. Ὁ κ. Ἐφραιμίδης δὲν προσέθεσε τίποτε τὸ νέον, εἰς ὅσα κατὰ καιροὺς ἀνυπόστατα ἔχουν λεχθῆ διὰ τὸ θέμα τῆς βίας καὶ νοθείας κατὰ τὰς ἐκλογάς. Ἀλλὰ δὲν προσέθεσε καὶ τίποτε περισσότερον τῶν ὅσων ἀνέπτυξαν οἱ ἐπερωτῶντες συνάδελφοι κ.κ. Τούμπας καὶ Ζίγδης. Θὰ ἤθελον ὅμως ἐπὶ δύο σημείων νὰ ἀποκαταστήσω τὰ πράγματα. Τὸ ἕνα εἶναι ἡ ἀπόφασις διὰ τὸν ἀπότακτον ὑπολοχαγὸν Τσίγκαν. Ἡ δικαστικὴ ἀπόφασις διεπίστωσε, κατὰ τρόπον μὴ δυνάμενον νὰ ἀμφισβητηθῇ, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα κατήγγειλεν ὁ ἀπότακτος αὐτὸς ὑπολοχαγὸς καὶ τὰ ὁποῖα τόσον εὐκόλως υἱοθέτησεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἦσαν ἀνακριβῆ καὶ ψευδῆ. Ἐπὶ λέξει εἰς τὸ διατακτικὸν τῆς ἀποφάσεως—διὰ νὰ μὴ σᾶς ὑποβάλω εἰς τὸν κόπον νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω ὁλόκληρον— ἀναφέρω τὰ ἑξῆς: «Ἐνῷ πάντα ταῦτα τυγχάνουν ἀναληθῆ, δοθέντος ὅτι οἱ μηνυταὶ εἰς οὐδεμίαν τῶν ἀποδιδομένων αὐτοῖς διὰ τοῦ περὶ οὗ δημοσιεύματος ἐνέργειαν προέβησαν». Ἡ ἀπόφασις εἶναι ἔγγραφον δημόσιον καὶ δύναται πᾶς τις νὰ λάβῃ γνῶσιν. Ἀποδεικνύεται συνεπῶς τὸ ἀβάσιμον, τὸ ἀναληθές, τὸ ψευδὲς τῶν καταγγελιῶν τοῦ ἀποτάκτου ὑπολοχαγοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἕνα σημεῖον. Τὸ ἄλλο σημεῖον εἶναι μία ἀνακρίβεια ἡ ὁποία ἐλέχθη διὰ τὸν ταξίαρχον Βέρρον. Ἐλέχθη νομίζω ἢ ἀπὸ τὸν κ. Τούμπαν ἢ ἀπὸ τὸν κ. Ζίγδην καὶ ἀπόψε ἀπὸ τὸν κ. Ἐφραιμίδην, ἐλέχθη ὅτι ὁ ταξίαρχος Βέρρος ἐτοποθετήθη ὡς διευθυντὴς τοῦ γραφείου τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. Τοῦτο εἶναι ἐντελῶς ἀνακριβές. Ὅταν ἐγεννήθη τὸ θέμα, ἐὰν θὰ παραμείνῃ ὁ ταξίαρχος Βέρρος ὡς σύνδεσμος, ὅπως ἦτο προηγουμένως, τοῦ Ὑπηρεσιακοῦ Πρωθυπουργοῦ καὶ ἐκρίθη ὅτι δὲν ἦτο σκόπιμον νὰ παραμείνῃ ἐκεῖ, ὁ ταξίαρχος Βέρρος ἐτέθη εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Γ.Ε.Σ., δὲν ἐτοποθετήθη, οὔτε ἀνέλαβε ποτὲ ὑπηρεσίαν οὔτε εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ., οὔτε εἰς καμμίαν ἄλλην ὑπηρεσίαν τοῦ Γ.Ε.Σ. ἐτέθη ἁπλῶς εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Γ.Ε.Σ., ὅπως συμβαίνει πολλάκις, ὅταν ὑπάρχῃ ἕνας ἀξιωματικὸς διὰ τὸν ὁποῖον προσωρινῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ α ἢ ἡ β τοποθέτησις. Συνεπῶς εἶναι ἀνακριβὲς τὸ λεχθὲν περὶ τῆς τοποθετήσεως τοῦ ταξιάρχου Βέρρου καὶ συνεπῶς ἀνυπόστατα καὶ ὅλα ὅσα ἐλέχθησαν σχετικῶς μὲ τὸ θέμα αὐτὸ καὶ σχετικῶς μὲ τὸν ταξίαρχον Βέρρον καὶ ἐστηρίχθησαν ἐπὶ τῆς ἀνακριβοῦς αὐτῆς πληροφορίας. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ περισσότερον ἐπὶ ὅλων αὐτῶν τῶν μύθων τοὺς ὁποίους μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης ὅτι θέλει τὸν στρατὸν ἀκομμάτιστον. Ὡμίλησε δὲ καὶ περὶ ἐμφυλίου πολέμου, τὸν πόλεμον τὸν ὁποῖον διεξήγαγεν τὸ Ἔθνος ἐναντίον τῶν κομμουνιστικῶν συμμοριῶν. Ἀκομμάτιστος 100% πρέπει νὰ εἶναι ὁ στρατὸς καὶ εἶναι. Εἶναι ἐπίσης ἀδιαλλάκτως ἐθνικόφρων ὁ στρατὸς καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ στρατός, ὅλαι αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις καὶ τὰ Σώματα Ἀσφαλείας, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀδιαλλάκτως ἐθνικόφρονες, δι’ αὐτὸ καὶ εἶναι τόσον ἀδιαλλάκτως ἀντικομμουνιστικός. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τοῦ στρατοῦ εἶναι θέμα ἐθνικόν, σοβαρὸν ἐθνικὸν θέμα. Ἐνεθυμήθην ἀπόψε κἄτι ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἰς ἄλλην συζήτησιν εἴχομεν συμφωνήσει μὲ τὸν κ. Ἐφραιμίδην, ὅτι δηλαδή, ἐπὶ ἐθνικῶν θεμάτων διάλογος μὲ τὴν Ε.Δ.Α. εἶναι ἀδύνατος. Καὶ συνεπῶς διάλογος μὲ τὴν ΕΔΑ καὶ συζήτησις οἱαδήποτε ἐπὶ θεμάτων τοῦ στρατοῦ εἶναι τελείως ἀδύνατος. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, πιστεύει καὶ ἐκεῖνος καὶ ἐγὼ ὅπως ἐσυμφωνήσαμεν εἰς μίαν ἄλλην συνεδρίασιν ὅτι ὁ διάλογος ἐπὶ θεμάτων ἐθνικῶν, ὅπως εἶναι τὸ θέμα τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, εἶναι ἀδύνατος, δὲν βλέπω ποῖος ὁ λόγος νὰ συνεχίσω νὰ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης καὶ δὴ εἰς τόσον προχωρημένην ὥραν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος).

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα τὸ ἑξῆς ἔγγραφον. «Ἀθῆναι τῇ 27)2)63 Πρὸς τὴν Α.Ε. τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἐνταῦθα Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω Ὑμῖν ὅτι οἱ κληρονόμοι Νικολάου Ροδοπούλου ἐδώρησαν εἰς τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς μέγα τμῆμα τῆς Βιβλιοθήκης του ἐκ δύο χιλιάδων τόμων πάσης Ἐπιστήμης. Μετὰ σεβασμοῦ

Ὁ Διευθυντὴς τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς

Α. ΠΡΟΒΑΤΑΣ»

§164Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δηλαδή, δευτερολογεῖτε. Δικαιοῦσθε ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν νὰ δευτερολογήσητε.

§166Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν δευτερολογῶ, διότι δὲν ὑπάρχει ὁ χρόνος.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν λάβητε τὸν λόγον διὰ δευτέραν φορὰν δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὁμιλήσητε καὶ διὰ τρίτην φοράν.

§168Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ὁ Κανονισμὸς δὲν ἐπιτρέπει νὰ χαρακτηρίζωνται αἱ ἀγορεύσεις κατὰ τὸν τρόπον, ποὺ ἐπεχείρησεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὁμιλῶν περὶ πελαγοδρομίας, διὰ νὰ ἀποφύγῃ νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων θεμάτων. Δεύτερον, τὸ Προεδρεῖον δείχνει εἰς ἄλλας περιπτώσεις μίαν εὐαισθησίαν ὅταν ἡ ἰδική μας παράταξις θίγει θέματα ἐθνικῆς ὑποστάσεως ἄλλων παρατάξεων, ἀπόψε ὅμως δὲν ἔδειξεν αὐτὴν τὴν εὐαισθησίαν καὶ συνεμερίσθη τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ....

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ὁμιλῆτε περὶ φασισμοῦ χωρὶς νὰ σᾶς παρεμποδίσῃ τὸ Προεδρεῖον πῶς ἔχετε τὴν ἀπαίτησιν νὰ ἀπαγορεύσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ ἀπάντησιν;

§170Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι διάλογος ἐπὶ ἐθνικῶν θεμάτων μὲ ἕνα τῶν κομμάτων ποὺ παρίστανται εἰς αὐτὴν τὴν Βουλὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ.

§171Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἐνθυμεῖσθε ὅτι συνεφωνήσαμεν εἰς μίαν ἄλλην συζήτησιν καὶ εἴπατε σεῖς πρῶτος καὶ εἶπον καὶ ἐγὼ ἰδοὺ ἕνα σημεῖον ἐπαφῆς μὲ τὸν κ. Ἐφραιμίδην, ὅτι ὁ διάλογος ἐπὶ ἐθνικῶν θεμάτων μὲ τὴν Ε.Δ.Α. εἶναι ἀδύνατος.

§172Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι, κ. Ὑπουργέ, ποίαν περίπτωσιν ἐπικαλεῖσθε. Ὅταν, κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ὑβρίζῃ δὲν παραξενευόμεθα, διότι τὸν θεωροῦμεν ὡς ἐπιπόλαιον καὶ ἐντελῶς ἀκατάλληλον νὰ δίδῃ μαθήματα πατριωτισμοῦ. Διότι ἐὰν ἐχρειάζετο αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ εἴπωμεν ποῖος καὶ διατὶ ἦτο καὶ εἶναι καὶ θὰ εἶναι παρών, ὅταν χρειασθῇ, πατριώτης, τότε δὲν γνωρίζω ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἄλλοι ποὺ παρακάθηνται μαζί του εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν θὰ εὑρεθοῦν εἰς ἐξαιρετικὰ δύσκολον θέσιν. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ εἶναι ἀνεκτὸν ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον νὰ ὑβρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργός; Κατηγοροῦμεν τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ὅταν μᾶς λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἐπὶ ἐθνικῶν θεμάτων δὲν ἠμπορεῖ νὰ συζητῇ μαζί μας, ἐφ’ ὅσον προκαλούμεθα θὰ ἀπαντήσωμεν. Εἶναι γνωστὸν ποῦ ἦτο ὁ καθένας μας ὅταν ἐκινδύνευεν ὁ τόπος καὶ ποῖοι δὲν ἐπῆγαν ἐκεῖ ποὺ ἐπῆγαν οἱ ἄλλοι καὶ «ἐλούφαξαν εἰς τὴν Ἀθήνα».

§173Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπερίμενα ἐγὼ νὰ λάβω πιστοποιητικὸν πατριωτισμοῦ καὶ ἐθνικοφροσύνης ἀπὸ τὸν κ. Ἐφραιμίδην, οὔτε καὶ κανένας ἄλλος ἐπερίμενε πιστοποιητικὸν οὔτε οἱονδήποτε ἄλλο μέλος τῆς Κυβερνήσεως ἢ τῆς πλειοψηφίας ἢ καὶ τῆς ἐθνικόφρονος Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ βεβαίως οὐδόλως μὲ ἐνοχλεῖ, οὐδὲ λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν ἐγὼ ὁ Πρωτοπαπαδάκης αὐτὰ ποὺ μᾶς λέγει ὁ κ. Ἐφραιμίδης. Ἐκεῖνο ποὺ μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν εἶναι διατὶ στενοχωρεῖται τόσον πολὺ καὶ ἐκνευρίζεται ὁ κ. Ἐφραιμίδης περὶ τοῦ ὅτι συνεφωνήσαμεν ἀμφότεροι ὅτι διάλογος ἐπὶ ἐθνικῶν θεμάτων μὲ τὴν ΕΔΑ εἶναι ἀδύνατος. Ἄλλως ἀντιλαμβάνονται αὐτοὶ τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους, ἄλλως τὸ ἀντιλαμβανόμεθα ἡμεῖς. Καὶ λέγων «ἡμεῖς» εἰς τὸ προκείμενον θέμα, νομίζω ὅτι ἐκπροσωπῶ ὄχι μόνον τὴν πλειοψηφίαν ἐν τῇ Βουλῇ, ἀλλὰ καὶ τὴν Ἐθνικόφρονα Ἀντιπολίτευσιν. Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι τὸ Ἔθνος πρέπει νὰ διατηρηθῇ ἀνεξάρτητον καὶ ἐλεύθερον καὶ νὰ ἀναπτυχθῇ ἐθνικῶς, πολιτικῶς, οἰκονομικῶς, πνευματικῶς. Ἡ ΕΔΑ, ἡ ὁποία καθ’ ὃ μέτρον δὲν εἶναι κομμουνιστική, ἔχει ἐγκολπωθῆ τὸν κομμουνισμόν, εἶναι γνωστὸν τὶ ἐπιδιώκει διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐπιδιώκει τὴν ὑποδούλωσιν τοῦ Ἔθνους εἰς τὸν κομμουνισμὸν καὶ κομμουνισμὸς τί σημαίνει τὸ εἴδομεν, τὸ ἐγνωρίσαμε. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ κρύπτωνται περιστατικά, τὰ ὁποῖα ἐζήσαμεν. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητήσουν οἱ συνάδελφοι τῆς ΕΔΑ τοὺς φόνους, τοὺς ἐμπρησμούς, τοὺς βιασμοὺς γυναικῶν, τὶς σφαγές, τὶς κρεμάλες, τὸ παιδομάζωμα; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθοῦν αὐτὰ τὰ πράγματα, ὅταν τὰ ἔζησεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ὅταν τόσα διακεκριμένα μέλη τῆς ΕΔΑ μετεῖχον εἰς ἡγετικὸν ρόλον εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ ἐγκλήματα; Εἶναι δυνατὸν νὰ κρύψουν τὰς συνενοήσεις ποὺ εἶχον μὲ τοὺς Βουλγάρους κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, εἶναι δυνατὸν νὰ κρύψουν τὰς συνενοήσεις μὲ τοὺς Γερμανοὺς διὰ νὰ μὴ τοὺς ἐπιτεθοῦν ὅταν θὰ ἔφευγον οἱ Γερμανοί, εἶναι δυνατὸν νὰ κρυβοῦν ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα γνωρίζει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ τὰ ἔζησεν; Ὑπάρχουν βασικῆς φύσεως διαφοραὶ μεταξὺ ἀφ’ ἑνὸς τῆς ΕΔΑ καὶ ἀφ’ ἑτέρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Μὲ τὴν Ἕνωσιν τοῦ Κέντρου καὶ τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν διαφωνίας καὶ ἔχομεν οὐσιώδεις διαφωνίας ἐπὶ διαφόρων θεμάτων. Πιστεύω ὅμως, ὅτι ἐπὶ ἑνὸς θέματος δὲν διαφωνοῦμεν ἡμεῖς τὰ ἐθνικόφρονα κόμματα τῆς Βουλῆς. Παρίστανται τὰ ἐθνικόφρονα κόμματα καὶ δύνανται νὰ μὲ διαψεύσουν. Δὲν διαφωνοῦμεν ἐπὶ τοῦ ὅτι πιστεύομεν ὅλοι εἰς τὴν Ἑλλάδα, πιστεύομεν ὅλοι, ὅτι τὸ Ἔθνος πρέπει νὰ ζήσῃ καὶ νὰ προκόψῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά μας. Εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ δώσω οἱανδήποτε σημασίαν εἰς τὰ ὅσα εἶπε περὶ ἐμοῦ ὁ κ. Ἐφραιμίδης ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος τῆς ΕΔΑ; Ἀλλὰ καλὰ θὰ ἔπραττε ἡ ΕΔΑ ἐὰν ἐπιδιώκῃ νὰ ἀποκτήσῃ ψήφους, καλὰ θὰ ἔκαμνε νὰ μὴ δίδῃ ἀφορμὴν εἰς τὸ νὰ προβάλλωνται συνεχῶς ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ νὰ τοῦ ὑπενθυμίζωνται τὰ ἐγκλήματα ποὺ ἔχουν διαπράξει.

§174Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν θὰ ἔπρεπε ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης νὰ ἀναμνησθῇ γεγονότων τοῦ ἐμφυλίου πολέμου. Πιστέψατε, ὅτι καὶ ἔκπληξιν καὶ θλῖψιν δοκιμάζομεν ὅταν ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ἀνάγεται εἰς αὐτὴν τὴν περίοδον, διότι συμβαίνει προσωπικῶς νὰ ἔχῃ δοκιμασθῆ, συμβαίνει προσωπικῶς νὰ ἔχῃ ὑποστῆ εἰς ἡλικίαν ποὺ ἴσως δὲν ἀντεῖχε καὶ πολύ, θανάσιμον ψυχικὸν τραυματισμόν, ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι εἰς μίαν ἄλλην περίοδον καταστάσεως ἐμφυλίου συγκρούσεως, ἤκουσε νὰ καταδικάζεται, ἐκεῖνος εἰς τὸν ὁποῖον ὀφείλει τὴν ὕπαρξίν του, ὡς προδότης. Δὲν ἔπρεπε, λοιπόν, νὰ ἀνάγεται εἰς τὰς περιόδους αὐτάς, διότι πρέπει νὰ ἔχῃ βαθυτάτην καὶ ὀδυνηρὰν ἐμπειρίαν, ὅτι εἰς τὰς καταστάσεις αὐτὰς ἐπικρατεῖ ὁ φανατισμός. Ἠμπορεῖ νὰ ὑπῆρξαν εἰς τὴν ἀτμόσφαιραν τῶν φανατισμῶν καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις, ἀλλὰ ἠμπορεῖ νὰ ὑπῆρξαν καὶ ὑποθέσεις Ντρέϋφους. Δὲν ἔπρεπε ἐπίσης ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης νὰ ἀναχθῇ εἰς θέματα περὶ συνεργασίας τῆς παρατάξεώς μας μὲ τοὺς Βουλγάρους φασίστες καὶ τοὺς Γερμανοὺς καὶ ἄλλα τινὰ περὶ παραδόσεως ἐθνικῶν ἐδαφῶν καὶ προδοσιῶν, διότι ἡ πολιτικὴ παράταξις, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει ἔχει κατηγορηθῆ —καὶ πιστέψατε, κύριε Πρόεδρε, θεωροῦμεν, ὅτι εἶναι πολὺ λυπηρόν, δὲν εἶναι ἐξυπηρετικὸν διὰ τὸν τόπον μας τὸ θέμα αὐτὸ— ἔχει κατηγορηθῆ καὶ διὰ τὴν παράδοσιν τοῦ Ροῦπελ καὶ διὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων εἰς τὰ σύμμαχα στρατεύματα τοῦ Κάϊζερ. Ἑπομένως, κύριε Πρόεδρε, μὴ βλέπετε τὴν ζωηρότητα καὶ ἐρεθιστικότητα τοῦ ὕφους, μὴ πιστέψετε, ὅτι προέρχεται πραγματικῶς ἀπὸ θλῖψιν καὶ πικρίαν, διότι ἕνας ἄνθρωπος σὰν τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην, ὁ ὁποῖος ἐδοκιμάσθη εἰς τὰς καταστάσεις αὐτάς, τὰς ἀνωμάλους νομίζει, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ εὕρῃ εὔκολα ἐπιχειρήματα ἀναμοχλεύων τὸ παρελθόν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς βάρος τῆς γαλήνης καὶ τοῦ τόπου καὶ τοῦ στρατεύματος.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Καψάλης, ἔχει τὸν λόγον.

§176Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνεφέρθη εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ συγκεκριμένως εἰς τὸ ἰδικόν μας Κόμμα, θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἴπω δύο λέξεις. Δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἰσχυρισθῇ καὶ νὰ διαπιστώσῃ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ συμφωνία μὲ τὴν ΕΔΑ ἐπὶ βασικῶν θεμάτων.

§177Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Διαλόγους ὄχι συμφωνίας.

§178Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Ἐὰν ἐλέγατε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ συμφωνία, τότε θὰ ἠμποροῦσα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι συμφωνοῦμεν καὶ ἡμεῖς. Σεῖς ὅμως εἴπατε κάτι ἄλλο, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διάλογος. Καὶ ἐκεῖ ἡμεῖς διαφωνοῦμεν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὅταν εἴμεθα εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν νὰ ἀποκλείσωμεν τὸν διάλογον μὲ οἱονδήποτε ἀπὸ τοὺς συναδέλφους μας, μὲ οἱονδήποτε ἀπὸ τὰ Κόμματα. Νομίζω, ὅτι τὸ βαθύτερον νόημά σας ἦτο, ὅτι ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων εἶναι περιττὸν νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι ἠμπορεῖ ὁ διάλογος νὰ ὁδηγήσῃ εἰς συμφωνίαν. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα. Ἀλλά, ὅπως τὸ ἐθέσατε, ἐδώσατε λαβὴν εἰς τοὺς συναδέλφους τῆς ΕΔΑ νὰ καταλήξουν εἰς ὡρισμένας διαπιστώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν νομίζω, ὅτι προήγαγον τὴν συζήτησιν. Ἀντιθέτως, μᾶς ἀπομακρύνουν καὶ ἀπὸ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν καὶ ἀπὸ τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τηρηθῇ.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης, ἔχει τὸν λόγον.

§180Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ παρουσία μας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν σημαίνει διάλογον. Εἶναι δυνατὸν νὰ διϊστάμεθα εἰς τὰς ἀπόψεις μας, ἀλλὰ ὑποχρέωσίς μας εἶναι νὰ συζητοῦμεν. Ὄταν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀρνῆται τὴν συζήτησιν μὲ μίαν παράταξιν καὶ μάλιστα ἐπὶ κατηγορίας καιρίων θεμάτων, ἀσχέτως τῆς διαφωνίας του πρὸς αὐτήν, λησμονεῖ τί εἶναι Κοινοβούλιον. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντῶμεν δι’ οὐσιαστικῶν ἐπιχειρημάτων εἰς τὰς ἀπόψεις τῶν ἀντιπάλων μας. Αἱ ὕβρεις δὲν εἶναι μέθοδος συζητήσεως. Καὶ διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὕβρισε τὸν συνάδελφον τῆς ΕΔΑ, εἰσέπραξε τὰς συνεπείας τῆς παρεκτροπῆς του. Μὲ λύπην τὸν παρηκολούθησα εἰς τὴν προσπάθειαν νὰ ἀνασκαλεύσῃ θλιβερὰς σελίδας τῆς προσφάτου ἱστορία μας. Ἦτο ἡ τιμωρία του διὰ τὸ ὀλίσθημά του, διὰ τὴν ὁποίαν οὐδεμίαν εὐχαρίστησιν αἰσθάνομαι. Κύριε Πρόεδρε, ἔχει πλῆρες ἄδικον ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν Δημοκρατίαν ὡς ἀνόητον. Καὶ εἶναι ἀσυνεπὴς πρὸς τὸν ἑαυτόν του καὶ τὴν παράταξίν του. Διότι ἀφοῦ ἡ παράταξίς του ἐπιτρέπει εἰς τὴν ΕΔΑ νὰ λειτουργῇ ὡς νόμιμον κόμμα, δὲν δύναται νὰ τῆς ἀρνῆται τὸ δικαίωμα νὰ ἐκθέτῃ ἐδῶ τὰς ἀπόψεις της. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δι’ ὅσων εἶπεν, ἀπεκάλυψε τὴν ἐνδοτέραν σκέψιν του. Ἐπικαλεῖται διὰ τὴν δημιουργίαν ἐντυπώσεων τὴν προσήλωσίν του εἰς τὴν Δημοκρατίαν, ἐνῷ πράγματι ἀπεχθάνεται τὰς συνεπείας της. Θὰ ἦτο γενναιότερον νὰ εἶναι εἰλικρινέστερος καὶ νὰ διεκήρυσσε δημοσίᾳ τὴν ἀπέχθειάν του πρὸς τὰς ἀρχάς της.

§181Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, προφανῶς ἡ ἔννοια, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διάλογος, σημαίνει αὐτὸ ἀκριβῶς, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Καψάλης, τὸ ὅτι ἀφιστάμεθα τόσον πολὺ ἐπὶ βασικῶν πεποιθήσεων, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσωμεν γλῶσσαν, τὴν ὁποίαν ὁ ἕνας νὰ κατανοῇ καὶ ὁ ἄλλος ἐπίσης. Ἀλλὰ ἀπὸ καιροῦ βλέπω μίαν προσπάθειαν ἐκ μέρους τῆς ΕΔΑ νὰ θίξῃ τὴν μνήμην τοῦ Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη. Λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι ἀρκετοὶ βουλευταὶ σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ δώσω τὴν πρέπουσαν ἀπάντησιν. Μοῦ εἶπεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπηρεασθῶ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἐτυφεκίσθη ὁ πατέρας μου ὡς προδότης. Ἀλλὰ βασίζει ὁ κ. Ἐφραιμίδης καὶ νομίζω καὶ ὁ κ. Ἠλιοῦ εἰς ἄλλην περίστασιν, βασίζει αὐτὴν τὴν σκέψιν στηριζόμενος ἐπὶ τῆς γνωστῆς ἀποφάσεως τοῦ ἐπαναστατικοῦ στρατοδικείου. Ἡ ἀπόφασις ὅμως ἐκείνη κατέρρευσεν εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἑπομένης καὶ κατεδικάσθη καὶ ἀπὸ τὸν Ἐλευθέριον Βενιζέλον. Ἀγνοοῦν οἱ κύριοι τῆς ΕΔΑ τὰ ὅσα ἔκτοτε ἀπεκαλύφθησαν; Ἀγνοοῦν τὴν ἱστορίαν; Δὲν θὰ δώσω ἀπόψε τὰ στοιχεῖα ποὺ ἔχω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, διότι εἶναι προχωρημένη ἡ ὥρα καὶ διότι εἶναι ὀλίγοι βουλευταὶ παρόντες. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὲ προκαλέσουν εἰς ἄλλας περιστάσεις καὶ θὰ ἀκούσουν τότε τὴν ἀπάντησιν. Ἐπειδὴ ἀκριβῶς ἔζησα τὴν ἐποχὴν τοῦ 1922, ὑφ’ ἃς συνθήκας περιέγραψεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ἐπειδὴ ἔζησα αὐτὴν τὴν σκηνοθεσίαν δίκης, ἡ ὁποία κατέληξεν εἰς τὸν φόνον τοῦ πατρός μου, δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς εἶμαι καὶ περισσότερον εὐαίσθητος εἰς φόνους ἀναλόγους, πολὺ περισσοτέρους, βεβαίως, ποὺ διέπραξαν οἱ κομμουνισταί. Δι’ αὐτὸ εἶμαι τόσον εὐαίσθητος, δι’ αὐτὸ ὑπῆρξα καὶ τόσον εὐαίσθητος ὅταν ἤκουσα καὶ ὅπως ἐπληροφορούμεθα ὅλοι, ὅτι τὸ λαϊκὸν δικαστήριον τάδε κατεδίκασε τὸν τάδε διὰ προδοσίαν ἢ δὲν ἠξεύρω τί. Ὅσον ἔχουν καταρρεύσει, ὅσον ἔχουν καταδικασθῆ αἱ ἀποφάσεις αὐτῶν τῶν λαϊκῶν δικαστηρίων, ἄλλο τόσον ἔχει καταδικασθῆ καὶ ἡ ἀπόφασις τοῦ ἐπαναστατικοῦ δικαστηρίου τοῦ 1922. Ἡ τάσις ὅμως καὶ τοῦ κ. Ἠλιοῦ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, δὲν ἤμην εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐκείνην τὴν στιγμήν, ποὺ κἄτι εἶπε σχετικῶς, καὶ τοῦ κ. Ἐφραιμίδη σήμερον, δὲν ἦτο τόσον νὰ ὑποστηρίξουν τὴν ἄλφα ἢ τὴν βῆτα ἄποψιν, διότι τί σχέσιν ἔχει μὲ αὐτὸ ποὺ συζητοῦμεν σήμερον ὁ φόνος τῶν ἓξ ποὺ ἔγινε τὸ 1922. Ἁπλῶς ἠθέλησαν νὰ πληγώσουν ἐμὲ προσωπικῶς. Καὶ τοὺς πληροφορῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὄχι διότι ὁ ἴδιος ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ὡμίλησεν ὅπως ἔχει ὁμιλήσει διὰ τὸν φόνον ἐκεῖνον, ὄχι διότι μὲ συνεκίνησαν ὅσον μὲ συνεκίνησαν οἱ φόνοι, τοὺς ὁποίους ἔχουν διαπράξει οἱ κομμουνισταὶ κατὰ τὸν ἴδιον τύπον κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς καὶ τοῦ συμμοριτοπολέμου, ἀλλὰ διότι γνωρίζω τὸν πατέρα μου, δι’ αὐτὸ κυρίως δὲν μὲ ἐπηρεάζουν αἱ εὐτελεῖς ἐκδηλώσεις τῆς ΕΔΑ. Θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα, θὰ μοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ἀναφέρω κείμενα. Ἐπὶ τοῦ παρόντος ἕνα εἶναι βέβαιον, ὅτι ὅσον ἐγκληματικὸς ὑπῆρξεν ὁ φόνος ἐκεῖνος τοῦ 1922, τόσον ἐγκληματικοὶ ὑπῆρξαν καὶ οἱ φόνοι τῶν κομμουνιστῶν, τοὺς ὁποίους ἔχει ἐγκολπωθῆ ἡ ΕΔΑ. Καὶ ἐὰν ἔχουν σήμερον τὸ θράσος νὰ προκαλοῦν καθ’ ὃν τρόπον προκαλοῦν, ἠμποροῦν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι διέπραξαν ὅσα προηγουμένως εἶπον καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν διαπράξει τὰ γνωστὰ ἐγκλήματα, δὲν ἠμποροῦν νὰ κατηγοροῦν ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι καὶ ἀπὸ οἰκογενειακῆς παραδόσεως, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ πεποιθήσεως ἐπράξαμεν πάντοτε ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους ἐκεῖνο ποὺ ἦτο δυνατὸν νὰ πράξωμεν.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ πάρῃ καὶ μίαν θέσιν τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον ἐκατηγορήθη καθ’ ὃν τρόπον τὸ ἐκατηγόρησεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης, εἶναι ἀπαραίτητον νὰ λεχθῇ τὸ ἑξῆς: Τὸ Προεδρεῖον εἶναι ἀμέτοχον τῶν συζητήσεων, ὅταν αἱ συζητήσεις στηρίζονται εἰς ὡρισμένας πολιτικὰς ἀντιλήψεις. Τὸ Προεδρεῖον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἐπεμβαίνῃ ὁσάκις δημιουργοῦνται θέματα προσωπικῶν ἐπιθέσεων μεταξὺ τῶν συναδέλφων διὰ νὰ δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις, ἀλλὰ ἡ ἀνάμιξις τοῦ Προεδρείου εἰς τὸ νὰ εἴπῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ εἴπῃ αὐτὰ ποὺ εἶναι πολιτικαί του ἀντιλήψεις ἢ θέσεις ἢ εἰς τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν ἢ τὴν ΕΔΑ, ἡ ἀνάμιξις τότε θὰ ἦτο παρεξηγήσιμος. Αὐτὸ εἶναι τὸ κοινοβουλευτικόν μας πολίτευμα, ὁ καταστατικὸς χάρτης αὐτὸ μᾶς ὑπαγορεύει καὶ τὸ Προεδρεῖον μὴ ἀναμιγνυόμενον εἰς τὰς πολιτικὰς θέσεις καὶ ἀντιλήψεις τῶν Κομμάτων, πράττει τὸ καθῆκον του κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ.

§183Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἐδιδάχθῃ ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δουλεύῃ εἰς δύο κυρίους. Νὰ ὑποστηρίζῃ τὴν Δημοκρατίαν καὶ ἐκ παραλλήλου νὰ ὑβρίζῃ τὴν Δημοκρατίαν, ὡς ἠλιθίαν.

§184Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν θέσιν τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν τὴν ἐξέθεσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Καψάλης, ὅσον ἀφορᾶ τὸ ζήτημα τοῦ διαλόγου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος πράγματι νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος διὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Στρατοδικείου τὸ 1922. Αἱ Κυκλάδες τιμοῦν τὴν μνήμην τοῦ Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη.

§185Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὰ πράγματα δὲν εἶναι ὅπως τὰ λέγει ὁ κ. Ἀλαβάνος. Εἶναι καιρός, κ. Πρόεδρε, ποὺ βλέπω μίαν τάσιν τῆς ΕΔΑ ἀλλὰ καί, ἐν μέρει, τμήματος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, νὰ μᾶς πληγώσουν, ἐμὲ καὶ ἄλλα μέλη τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῆς ὑπομνήσεως τοῦ ἐγκλήματος τοῦ 1922 καὶ οὕτω δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶ τὴν συμβιβαστικὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ἀλαβάνου. Ἐκεῖνο ποὺ θέλω νὰ διαπιστώσω εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἐγὼ εἶπον, ὅτι διάλογος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Καὶ τὸ εἶπον ἀφοῦ συνεφώνησα μὲ τὸν κ. Ἐφραιμίδην, εἰς ἄλλην περίστασιν. Τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν, εἶπεν, ὅτι διάλογος κατ’ ἀνάγκην ὑπάρχει, ἀλλὰ συμφωνία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Ἐν τέλει δέ, ἡ Ἕνωσις Κέντρου, διὰ τοῦ κ. Ζίγδη ἔλαβε θέσιν ὑπὲρ τῆς ΕΔΑ καὶ μὲ κατηγόρησεν, ὅτι ἐγὼ ὕβρισα τὴν ΕΔΑ. Αὐτὰ εἶναι χαρακτηριστικά, κ. Πρόεδρε, καὶ εἶναι λυπηρόν, ὅτι λέγονται τόσον ἀργὰ τὴν νύκτα, ὥστε νὰ μείνουν ἐδῶ μεταξύ μας.

§186Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μὴ ἐπρόσεξεν, ἢ τὸ θέμα τοῦ ἐπροκάλεσε τοιαύτην συγκίνησιν, ὥστε νὰ μὴ ἀντιληφθῇ, τί εἶχα διατυπώσει. Εἶπα, ὅτι εἶναι ἀτύχημα, διότι ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸν παρελθὸν ἐδοκιμάσθη εἰς ἀναλόγους περιστάσεις, ἠθέλησε νὰ ἀναχθῇ εἰς τὴν πρόσφατον ἀνωμαλίαν. Ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀποφεύγωμεν τοιαύτην ἀναμόχλευσιν πληγῶν, μὲ ἀμοιβαίαν κατανόησιν. Διότι, ἔναντι τῶν ὅσων ἐπεκαλέσθη διὰ τὴν καταδίκην τοῦ πατρός του, ὑπάρχει ἡ περίπτωσις ἐκείνη τῆς ἀποφάσεως τῶν καταδικασθέντων ὑπὸ τῶν Ἐκτάκτων Στρατοδικείων ὀπαδῶν τῆς Ἀριστερᾶς. Ἀνήρχοντο εἰς 16.000 αἱ καταδικαστικαὶ ἐκεῖναι ἀποφάσεις, μέγας δὲ ἀριθμὸς αὐτῶν ἦτο εἰς τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου. Μετὰ ἕνα ἔτος, τὰ Ἀναθεωρητικὰ Δικαστήρια ἐπὶ τῶν αὐτῶν περιπτώσεων ἐξέδωσαν 15.000 ἀθωωτικὰς ἀποφάσεις. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην, ὅπως καὶ εἰς πᾶσαν ἀνάλογον, δὲν ἐκράτησε ψυχραιμία, ἡ ἀπονομὴ δικαιοσύνης, ἀλλὰ ἡ σκοπιμότης. Δὲν ἔλαβα συγκεκριμένην θέσιν διὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Στρατοδικείου τοῦ 1922, ἀλλὰ εἶπα, ὅτι ὑπὸ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν δὲν πρέπει νὰ γίνεται πρόκλησις καὶ νὰ ἀναξέωμεν πληγάς. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη, εἶναι καιρός, νὰ ἀφήσωμεν τὴν ἐπίκλησιν τῶν τάφων καὶ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸν πολιτικὸν ἀνταγωνισμὸν μὲ πολιτικὰ ἐπιχειρήματα. Εἶπεν ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ συμφωνήσωμεν ἐπὶ βασικῶν ἐθνικῶν θεμάτων. Χαίρομεν δι’ αὐτό, διότι αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ἀκολουθοῦμεν τὸν ὀρθὸν δρόμον. Ἀλλὰ ἄλλο συμφωνία καὶ ἄλλο διάλογος. Παριστάμεθα εἰς τὴν Βουλὴν μὲ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ. Ὁ ἀποκλεισμὸς τοῦ διαλόγου εἶναι ἀνεπίτρεπτος, ἀντικοινοβουλευτικός. Ἐκτὸς ἐὰν θέλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐφαρμόσῃ τὰς συνταγματικὰς μεταρρυθμίσεις, πρὶν ἀκόμη ἀρχίσῃ ἡ διαδικασία.

§187Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, μὲ ἔθιξε περισσότερον ὁ κ. Ἐφραιμίδης, διότι ἀπεσαφήνισεν, ὅτι κατὰ τὴν ἄποψίν του ὑπάρχει ὁμοιότης, ἀφ’ ἑνὸς τῶν θυμάτων τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1922, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐξετελέσθησαν, ἀπὸ τὰ δικαστήρια, τὰ στρατοδικεῖα, καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐγκληματίσει. Ἐὰν ὑπάρχῃ παραλληλισμός, ὑπάρχει μεταξὺ τῶν 6, τοὺς ὁποίους ἐξετέλεσεν ἡ Ἐπανάστασις τοῦ 1922 καὶ τῶν χιλιάδων, τὰς ὁποίας ἐξετέλεσε τὸ ΕΑΜ εἰς τὴν Ἑλλάδα, κατόπιν, δῆθεν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων. Δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι μὲ συγκινοῦν τὰ θύματα τῆς κομμουνιστικῆς ἐγκληματικότητος. Καὶ ἄλλος, ἠθέλησε, διαρκοῦντος τοῦ συμμοριτοπολέμου, νὰ κάμῃ μίαν ἀνάλογον σύγκρισιν, καὶ ἔλαβε τὴν ἀπάντησίν του. Δὲν ὑπάρχει καμμία σχέσις μεταξὺ τῶν στρατοδικείων, τὰ ὁποῖα, κατ’ ἀνάγκην, συνέστησε τὸ Κράτος, διὰ νὰ καταπνίξῃ τὴν κομμουνιστικὴν ἐπιβουλήν, ἀφ’ ἑνός, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τοῦ ἐπαναστατικοῦ στρατοδικείου τοῦ 1922 καὶ τῶν λαϊκῶν δικαστηρίων, τὰ ὁποῖα ἐχρησίμευσαν, ὡς πρόσχημα, ὡς σκηνοθεσία, διὰ τὴν διάπραξιν ἐγκλημάτων, τὰ ὁποῖα διεπράχθησαν τὸ 1922 καὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς περιόδου τοῦ συμμοριτοπολέμου.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινεῖ ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον;

§189ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. (Ὥρα 11.05′ π.μ.)