1962.11.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 9η

Τετάρτη 28 Νοεμβρίου 1962

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.00′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Ματθαιουδάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΜΑΤΘΑΙΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Θ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μερικαὶ φραστικαὶ διορθώσεις, κ. Πρόεδρε.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς διωρθώθησαν. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§5Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Καμβύσης καὶ Ν. Λαμπρινάκος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 142)14.11.62 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων ἀφορώντων εἰς τὴν συγγραφήν, κρίσιν καὶ ἔκδοσιν διδακτικῶν βιβλίων κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Καμβύσης, Η. Παπαηλιοῦ, Χ. Μπουγᾶς, Σ. Βρεττός, Γ. Οἰκονομόπουλος, Ν. Λαμπρινάκος, Α. Δεληγιαννίδης καὶ Ν. Τσίμπας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 142)14.11.62 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων ἀφορώντων εἰς τὴν συγγραφήν, κρίσιν καὶ ἔκδοσιν διδακτικῶν βιβλίων κ.λ.π.». Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 92622) 4.9.1962 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θράκης μετὰ προσηρτημένης Ποινικῆς Δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἀλεξ. Μπαλτατζῆ, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 91342) 4.9.62 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἀθηνῶν μετὰ προσηρτημένης ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Παύλου Βαρδινογιάννη, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 92621) 13.9.1962 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θράκης μετὰ προσηρτημένης ποινικῆς δικογραφίας, κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Φετᾶ Ὀγλοῦ Ὀσμὰν Νουρῆ, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 91351) 5.9.1962 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν μετὰ προσηρτημένης ποινικῆς δικογραφίας, κατὰ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη καὶ Λ. Κύρκου, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτῶν, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 99604) 9.10.1962 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Κρήτης μετὰ προσηρτημένης ποινικῆς δικογραφίας, κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Κύρκου, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 99178) 10.10.1962 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν μετὰ προσηρτημένης ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἐμμ. Μπακλατζῆ, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 99291) 8.10.1962 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης μετὰ προσηρτημένης ποινικῆς δικογραφίας, κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Νικολάου Ἰντζέ, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας του, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 99177) 8.10.1962 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν μετὰ προσηρτημένης αὐτῇ ποινικῆς δικογραφίας, κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Σάββα Ἰωάν. Παπαπολίτη, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 102887) 20.10.1962 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ναυπλίου μετὰ συνημμένης αὐτῇ ποινικῆς δικογραφίας, κατὰ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Κύρκου, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Β. Ἐφραιμίδη, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτῶν, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 104172) 20.10.1962 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Λαρίσης μετὰ προσηρτημένης αὐτῇ ποινικῆς δικογραφίας, κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Χρ. Γραμματίδη, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐντὸς 15 ἡμερῶν πρέπει νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐπ’ αὐτῶν.

§7Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καθ’ ὃν τρόπον ἀνακοινοῦνται αἱ αἰτήσεις περὶ ἄρσεως ἀσυλίας, ἡμεῖς, οἱ βουλευταί, ἐκτιθέμεθα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλωμεν τὸ Σύνταγμα καὶ νὰ πράξωμεν ἄλλως.

§9Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπεν εἴτε τὸ Προεδρεῖον, εἴτε ὁ ἐνδιαφερόμενος βουλευτής, νὰ λέγῃ περὶ τίνος ἀδικήματος πρόκειται, διὰ τὸ ὁποῖον ζητεῖται ἡ ἄρσις ἀσυλίας. Καὶ τὸ λέγω ἐγώ, ὁ ὁποῖος, κατὰ σύμπτωσιν, δὲν ἔχω καμμίαν τοιαύτην αἴτησιν εἰς βάρος μου.

§10Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀρθῶς ἀνακοινοῦνται αἱ αἰτήσεις περὶ ἄρσεως ἀσυλίας. Θὰ ἔπρεπε ὅμως, εἰς ἑκάστην περίπτωσιν, νὰ ἀνακοινοῦται καὶ ποῖον εἶναι τὸ ἀδίκημα διὰ τὸ ὁποῖον ζητεῖται ἡ ἄρσις ἀσυλίας, διότι δὲν πρέπει νὰ παραμένῃ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι οἱ πλεῖστοι ἐξ ἡμῶν, τῶν βουλευτῶν, ἔχομεν δοσοληψίας μὲ σοβαρὰ ἀδικήματα ἢ καὶ ἀτιμωτικὰ τοιαῦτα, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ ἀδικήματα διὰ τὰ ὁποῖα ζητεῖται ἡ ἄρσις ἀσυλίας, εἶναι, ἁπλῶς, ἐξυβρίσεις ἢ διὰ τοῦ Τύπου δυσφημίσεις.

§11Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ χαρακτηρισμὸς μιᾶς πράξεως, ἔστω καὶ ἂν ὁ χαρακτηρισμὸς δὲν εἶναι ὀρθός, θὰ πρέπει μαζὶ μὲ τὴν ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως, περὶ ἄρσεως ἀσυλίας, νὰ ἀνακοινοῦται καὶ νὰ προσδιορίζεται καὶ ἡ πρᾶξις διὰ τὴν ὁποίαν ζητεῖται ἡ ἄρσις ἀσυλίας. Καὶ πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου αἱ ἐνέργειαι τῶν Εἰσαγγελέων εἶναι, οὐχὶ ἄψογοι. Καὶ θὰ πρέπει, χάριν τοῦ κύρους τῶν βουλευτῶν, οἱ παραβάται βεβαίως νὰ τιμωροῦνται, ἀλλὰ καὶ οὐδεὶς νὰ διασύρεται ἀδίκως.

§12Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ κατηγοροῦνται οἱ Εἰσαγγελεῖς διὰ παράλειψιν. Διότι οἱ Εἰσαγγελεῖς, εἰς τὸ ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου διαβιβάζεται ἡ δικογραφία, προσδιορίζουν τὸ ἀδίκημα διὰ τὸ ὁποῖον ζητεῖται ἡ ἄρσις τῆς ἀσυλίας. Ἐπομένως, ἐὰν ὑπάρχῃ οἱαδήποτε παράλειψις, αὕτη δὲν βαρύνει τοὺς Εἰσαγγελεῖς.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀντιλαμβάνομαι τὴν εὔλογον ἀξίωσίν σας, ὅπως ἀνακοινοῦται καὶ τὸ ἀδίκημα, διὰ τὸ ὁποῖον ζητεῖται ἡ ἄρσις ἀσυλίας. Ἡ τακτικὴ αὐτὴ ἐτηρεῖτο παλαιότερον ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον, ἀλλὰ πολλοὶ συνάδελφοι διεμαρτυρήθησαν, διότι ἀνεκοινοῦντο ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα προσέβαλον αὐτούς. Καὶ δι’ αὐτὸ τὸ Προεδρεῖον εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μὴ ἀνακοινώσῃ τὰ ἀδικήματα. Ἐὰν θέλετε νὰ ἀνακοινοῦνται τὰ ἀδικήματα, τὸ Προεδρεῖον δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Δ. Κελτεμλίδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν στέγασιν τῶν πυροπαθῶν τῆς Κοινότητος Χορτιάτη τοῦ Νομοῦ Θεσσαλονίκης κλπ.

§14Δ. ΚΕΛΤΕΜΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν Κοινότητα Χορτιάτη τοῦ Νομοῦ Θεσσαλονίκης, μεταπολεμικῶς ἀνηγέρθησαν ὡρισμένα κτίσματα διὰ τὴν στέγασιν τῶν πολεμοπαθῶν καὶ πυροπαθῶν. Ὑπάρχουν, ὅμως, παράπονα, ὅτι ἡ διανομὴ τῶν κτισμάτων ἐγένετο χαριστικῶς καὶ μὲ κριτήρια πολιτικά, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξετάσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐπίσης, ὑπάρχει ἡ πληροφορία, ὅτι ἕνας ἀριθμὸς κτισμάτων παραμένουν κλειστά, διότι ἐκεῖνοι εἰς τοὺς ὁποίους ἀνήκουν, διαμένουν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἢ ἀκόμη καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐπίσης, ὅτι ὡρισμένα κτίσματα χρησιμοποιοῦνται ὡς ἀποθῆκαι. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ ἐφ’ ὅσον ἀκόμη δὲν ἔχουν ὁριστικοποιηθῆ νὰ γίνῃ ἡ διανομὴ μὲ ἀντικειμενικὰ κριτήρια.

§15Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. (Ὑπ. Οἰκισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, ὡς βουλευτὴς Θεσσαλονίκης, ἔχω καὶ ἐγὼ τὰς αὐτὰς πληροφορίας, ὄχι ὅμως, ὅτι ἡ διανομὴ ἔγινε μὲ πολιτικὰ κριτήρια. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἁρμόδιον εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας. Ἐπεκοινώνησα μὲ τὸν συνάδελφόν μου ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ συνήνωσα καὶ ἐγὼ τὰς διαμαρτυρίας μου. Ὁ κ. Στρᾶτος, μοῦ εἶπεν, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἔγινεν ἀκόμη ὁριστικὴ διανομή, νὰ ὑποβληθοῦν αἱ καταγγελίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐξετασθοῦν, ὥστε ἡ διανομὴ νὰ γίνῃ μὲ ἀντικειμενικὰ κριτήρια. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, καὶ ἐγώ, νὰ διαβιβασθοῦν αἱ καταγγελίαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας, διὰ νὰ ἐξετασθοῦν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Εὐαγγελίδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν νομιμοποίησιν τῶν παρανόμως οἰκοδομηθέντων κτισμάτων εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Κοινότητος Μεταμορφώσεως κλπ.

§17Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν τὸ θέμα τῶν παρανόμως κτισθέντων οἰκημάτων, τὸ ὁποῖον προῆλθεν ἀπὸ τὴν προκύψασαν κοινωνικὴν ἀνάγκην ἐξασφαλίσεως στέγης ὑπὸ τῶν μεταπολεμικῶς ἀθρόως συρρευσάντων ἐκ τῆς ὑπαίθρου προσώπων καὶ οἰκογενειῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Οἰκισμοῦ παλαιότερον ἐνδιεφέρθη διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ἀνακύψαντος αὐτοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἔχει λάβει κοινωνικὸν χαρακτῆρα, ἀπολέσαν τὸν ἀρχικὸν τεχνικὸν ἢ πολεοδομικὸν χαρακτῆρα του καὶ εἶχεν ὑποσχεθῆ νὰ προνοήσῃ νομοθετικῶς. Μία τοιαύτη περίπτωσις εἶναι καὶ ἡ τῆς Κοινότητος Μεταμορφώσεως (Κουκουβάουνες), ὅπου ἔχουν κτισθῆ εἰς δύο ἢ τρεῖς συνοικισμοὺς παρανόμως ὑπὸ τυπικὴν ἔννοιαν πολλὰ οἰκήματα καὶ εἰς τὰ ὁποῖα παραμένουν πτωχοὶ βιοπαλαισταί, ὅπως ὁ ἴδιος διεπίστωσα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν εἰς ἐνδιαφερομένους κατοίκους, ὅτι ἑτοιμάζεται ἕνα σχέδιον διὰ τὴν Κοινότητα αὐτήν, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ὅμως, ἀκόμη καθυστερεῖ λόγῳ μὴ ὑποβολῆς ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ τεχνικοῦ σχεδιαγράμματος. Ἡ μὴ ὑποβολὴ ὅμως, ὀφείλεται εἰς τὴν ἀπαιτουμένην δαπάνην. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἐὰν αὐτὸ τὸ σχέδιον πράγματι πρόκειται νὰ ἐγκριθῇ καὶ ἐὰν θὰ ἐνισχυθῇ οἰκονομικῶς ἡ Κοινότης, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐκπονήσῃ τὸ ἀναγκαῖον τεχνικὸν σχεδιάγραμμα. Ἐπίσης, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, πῶς ἀντιμετωπίζει γενικῶς τὸ ζήτημα τῶν ἐκτὸς σχεδίου παρανόμως ἀνεγερθέντων οἰκημάτων, ζήτημα τὸ ὁποῖον, ὡς προεῖπον, κατέστη κοινωνικὸν καὶ διὰ τὸ ὁποῖον εἶχε δώσει ὑποσχέσεις ταχείας λύσεως.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κ. Μ. Σβώλου, ἔχει τὸν λόγον.

§19Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, πολλὰς φορὰς ἔχομεν φέρει εἰς τὴν Βουλὴν ζητήματα ἀνάλογα πρὸς τὸ τῆς Μεταμορφώσεως, π.χ. στὸ Μπραχάμι, στὰς συνοικίας Περιστερίου, Αἰγάλεω κλπ., διότι εἰς ὅλην τὴν περιοχὴν τῆς πρωτευούσης ἔχουν κτισθῆ καὶ κτίζονται καθημερινῶς μικροκατοικίαι διὰ νὰ στεγασθοῦν πτωχοὶ βιοπαλαισταί. Τὸ φαινόμενον τοῦτο ἐμφανίζεται, διότι ἡ Πολιτεία καθόλου ἢ ἐλάχιστα μέτρα ἔλαβε διὰ νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τῆς λαϊκῆς κατοικίας. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔχει δημιουργηθῆ εἶναι πράγματι μέγα ζήτημα κοινωνικόν, διότι πρέπει νὰ συνειδητοποιηθῇ, ὅτι οἱ παρανόμως κτίσαντες καὶ κτίζοντες ἀκόμη, μίαν συνήθως ἀθλίαν στέγην, τὸ ἔκαμαν ὑπὸ τὴν πίεσιν ἀδηρίτου ἀνάγκης. Καὶ αὐτὸ ἔγινεν εἰς ἔκτασιν, λόγῳ τῆς εἰσροῆς ἑκατοντάδων χιλιάδων προσώπων μεταπολεμικῶς εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, διὰ τὰς ὁποίας οὐδεμία στεγαστικὴ πρόνοια ἐλήφθη. Λόγῳ δὲ τῶν κατεδαφίσεων διαρκῶς δημιουργοῦνται ὄχι μόνον ἐπεισόδια, ἀλλὰ καὶ τραυματισμοὶ πολιτῶν, ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἔχωμεν ἀστέγους οἰκογενείας εἰς ἀξιολύπητον κατάστασιν, ποὺ ἔχουν ἄμεσον ἀνάγκην περιθάλψεως, ἡ ὁποία ὅμως δὲν τοὺς παρέχεται. Κύριε Πρόεδρε, ὁ νῦν κ. Ὑπουργός, τὸν ὁποῖον ἐπεσκέφθημεν ἐπέδειξε κατανόησιν. Ὁ σημερινὸς ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Οἰκισμοῦ εἰς ἐπίσκεψίν μας, μᾶς εἶπεν, ὅτι θὰ λάβῃ πρόνοιαν δι’ ὅλας τὰς νέας συνοικίας τῆς περιφερείας Πρωτευούσης καὶ ὅτι θὰ ἐκπονήσῃ συντόμως πολεοδομικὸν σχέδιον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ περιλάβῃ ὅλους αὐτοὺς τοὺς συνοικισμούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν κτισθῆ παρανόμως. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, τὴν ὑπόσχεσίν του αὐτὴν νὰ τὴν πραγματοποιήσῃ, ὥστε νὰ τελειώσῃ τὸ δρᾶμα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Ἐρωτῶμεν, ποῦ εὑρίσκεται σήμερον τὸ ζήτημα;

§20Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. (Ὑφ. Δημ. Ἔργων). Κύριοι συνάδελφοι, τὰ αὐτὰ συναισθήματα, τὰ ὁποῖα διακατέχουν καὶ ὑμᾶς, κατέχουν καὶ ἐμὲ προσωπικῶς καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Πράγματι, δὲν εἶναι ὀρθὸν διὰ τῶν καταδιωκτικῶν ὀργάνων νὰ διώκωμεν τοὺς πτωχοὺς βιοπαλαιστάς, οἱ ὁποῖοι προέβησαν εἰς τὸ κτίσιμον ἑνὸς δωματίου παρανόμως. Βεβαίως ἡ κειμένη νομοθεσία διώκει τὴν πρᾶξιν αὐτὴν διὰ πολλοὺς λόγους. Τὸ θέμα αὐτὸ μὲ ἔχει ἀπασχολήσει πλειστάκις καὶ δὲν παραλείπω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐμελέτησα τὸ θέμα αὐτό, ἀπὸ πάσης πλευρᾶς, διὰ νὰ δώσω τέλος πάντων μίαν λύσιν, ὥστε νὰ περιορισθῇ ἡ παράνομος οἰκοδόμησις. Ἔχω καταρτίσει σχετικὸν νομοθέτημα, διὰ τοῦ ὁποίου πιστεύω καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ περιορίσω τὴν παράνομον αὐτὴν οἰκοδόμησιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ σήμερον τὴν Κοινότητα Μεταμορφώσεως (Κουκουβάουνες), ἔχει ἀπασχολήσει καὶ ἐμὲ προσωπικῶς καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐδέχθην ἐπίσκεψιν καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος καὶ τῶν κατοίκων. Σᾶς πληροφορῶ, διὰ νὰ γίνῃ ἕνα ἄρτιον ρυμοτομικὸν σχέδιον χρειάζονται πολλὰ πράγματα. Χρειάζεται ἰδιαιτέρως ἡ ὁριζοντιογραφία διὰ νὰ φαίνωνται τὰ κτίσματα. Ἐπίσης, αἱ ὁδοὶ αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ γίνουν, θὰ πρέπει νὰ κοποῦν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ καταστρέφουν τὰ σήμερον ὑπάρχοντα κτίσματα. Διὰ τὸ θέμα αὐτὸ ἐζήτησα ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος ἕνα σχέδιον, καίτοι ἡ περιοχὴ αὐτὴ εὑρίσκεται ἐκτὸς τῆς μπλὲ γραμμῆς, διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ δώσω ἱκανοποιητικὴν λύσιν ἐπ’ αὐτοῦ. Δυστυχῶς ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος μέχρι σήμερον τοιοῦτον σχέδιον δὲν μοῦ προσεκόμισεν. Ἐὰν δὲν ἐκπονηθῇ νέον σχέδιον καὶ βασισθῶμεν ἐπὶ τοῦ σχεδίου τοῦ 1955, εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ ⅓ τῶν παρανόμως κτισθέντων θὰ ρυμοτομηθοῦν. Καὶ ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, τοῦτο θὰ εἶναι εἰς βάρος πτωχῶν βιοπαλαιστῶν. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος εἶπεν, ὅτι χρειάζεται ἕνα ποσὸν 500.000 δραχμῶν. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι δὲν χρειάζονται περισσότερον τῶν 100.000 δραχμῶν διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Ἐξ ἄλλου, εἰς τοὺς ἐξωραϊστικοὺς συλλόγους, οἱ ὁποῖοι μὲ ἐπεσκέφθησαν, εἶπον νὰ προσφέρουν οἱ κάτοικοι ἀπὸ 100 δραχμὰς ἕκαστος, ὥστε νὰ συμπληρωθῇ τὸ ρυμοτομικὸν σχέδιον τοῦ 1955 καὶ νὰ τελειώσῃ τὸ θέμα τῆς Κοινότητος αὐτῆς. Ὅπως βλέπετε, διὰ πᾶσαν καθυστέρησιν δὲν εὐθύνομαι ἐγώ. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ ἡ Κοινότης, ὑπόσχομαι, ὅτι ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἑπομένου ἔτους νὰ διαθέσω ἕνα ποσὸν διὰ τὴν τακτοποίησιν τοῦ ρυμοτομικοῦ σχεδίου τῆς Κοινότητος Μεταμορφώσεως.

§21Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοὺς πτωχοὺς βιοπαλαιστάς, οἱ ὁποῖοι ᾠκοδόμησαν, διὰ νὰ στεγάσουν τὰς οἰκογενείας των, παρανόμως, πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ τὸ ποσὸν αὐτό, καὶ νὰ διατεθῇ, ὡς εἴπατε, ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον.

§22Σ. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἅπαξ καὶ ἐτέθη τὸ θέμα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους τῆς Ε.Δ.Α., οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς δὲν ἔχουν ἀσχοληθῆ περισσότερον ἐμοῦ μὲ τὸ θέμα αὐτό. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ τῆς ἰδιαιτέρας ἐκλογικῆς μου περιφερείας καὶ γνωρίζω κάλλιον παντὸς ἄλλου, τὴν ἐξέλιξιν τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἤδη πληροφορῶ τὸ Σῶμα, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος ἔχει προχωρήσει, ἀναθέσας τὴν ἐκπόνησιν ἐπεκτάσεως τοῦ σχεδίου καὶ ἰδίᾳ τὴν προσαρμογὴν τῶν νέων κτισμάτων, οὕτως ὥστε ἡ ἔγκρισις τοῦ νέου σχεδίου νὰ εἶναι κατὰ τὸ δυνατὸν καλύτερον πρὸς τὸ συμφέρον τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Μεταμορφώσεως ὡς καὶ νὰ ἐπέλθουν ὀλιγώτεραι ζημίαι ἐκ τῆς ρυμοτομήσεως.

§23Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπανάληψις τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι πρόκειται νὰ καταθέσῃ νομοσχέδιον ρυθμίζον τὰ θέματα τῶν παρανόμως οἰκοδομησάντων, εἶναι λίαν ἱκανοποιητική. Ἐπίσης, ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἐὰν δὲν καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐξευρεθοῦν τὰ χρήματα διὰ τὴν ρυμοτόμησιν τῆς Κοινότητος αὐτῆς θὰ τὰ διαθέσῃ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον μὲ τὸν νέον προϋπολογισμὸν αὐτοῦ, ἐπίσης εἶναι ἱκανοποιητική. Ἐκεῖνο ὅμως, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργόν, εἶναι νὰ σταματήσουν αἱ κατεδαφίσεις διὰ νὰ μὴ θρηνήσωμεν καὶ ἄλλας καταστροφὰς οἰκιῶν, ἕως ὅτου ἐκπονηθῇ τὸ σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ρυθμισθοῦν ὅλαι αὗται αἱ περιπτώσεις.

§24Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον προηγουμένως, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ ἐνδιαφέρει ὅλους μας. Δὲν ἔχω ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ δώσω ἐντολὴν ἐπισήμως νὰ ἀνασταλῇ ἡ κατεδάφισις τῶν παρανόμως οἰκοδομηθέντων κτισμάτων. Παρὰ ταῦτα, σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν, ὅτι θὰ καταβάλλω κάθε προσπάθειαν, ὥστε τὰ μέχρι σήμερον ἀνεγερθέντα κτίσματα, νὰ μὴ κατεδαφισθοῦν καὶ θὰ ἀναμένουν τὴν νομιμοποίησίν των μέχρι τῆς καταθέσεως τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως τὸ μέτρον αὐτὸ νὰ ἐπιτρέψω νὰ ἔχῃ ἰσχὺν καὶ δι’ ἐκεῖνα τὰ κτίσματα, τὰ ὁποῖα ἐφεξῆς πρόκειται παρανόμως νὰ κτισθοῦν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 3 ἐρώτησις τοῦ κ. Μπακατσέλου, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ δυνάμει ποίας ἀποφάσεως ἀνηγέρθη τὸ ἀνάκτορον Θεσσαλονίκης, εἰς τὸ ὁποῖον στεγάζεται ὁ Ὑπουργὸς Βορείου Ἑλλάδος κλπ., διαγράφεται ἀπουσιάζοντος τοῦ ἐρωτῶντος κ. βουλευτοῦ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 4. Ὁ κ. Ε. Σακελλάρης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ληφθοῦν διὰ τὴν ὁριστικὴν στέγασιν τῶν ἀκτημόνων καὶ ἰδίως τοῦ Ἀργοστολίου.

§26Ε. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζῃ τὸ πρόβλημα τῆς ὁριστικῆς στεγάσεως τῶν ἀκτημόνων σεισμοπλήκτων διὰ τῆς χορηγήσεως στεγαστικῶν δανείων καὶ οἰκοπέδων, ἰδιαιτέρως εἰς τὸ Ἀργοστόλιον, ὅπου ἐξακολουθοῦν νὰ διαβιοῦν εἰς παραπήγματα, τὰ ὁποῖα ἐχορηγήθησαν κατὰ τοὺς καταστρεπτικοὺς σεισμούς.

§27Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὑπάρχει ἐκκρεμὴς ἡ ἰδική μας ἐρώτησις, διὰ νὰ μὴ ἐπαναφέρωμεν τὸν κ. Ὑπουργόν, μήπως θὰ ἔπρεπε νὰ τὴν συσχετίσωμεν;

§28Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Τὴν ἰδίαν ἀπάντησιν θὰ δώσω καὶ εἰς τὴν ἰδικήν σας, κ. συνάδελφε.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βασιλᾶτο, δὲν τὴν βλέπω ἐγγεγραμμένην. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξέλθωμεν τοῦ Κανονισμοῦ.

§30Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τοὺς τρομεροὺς σεισμοὺς τῶν Ἰονίων Νήσων, ἡ Κυβέρνησις ἐνδιαφερομένη διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ οἰκοδομικοῦ πλούτου, ἐχορήγησεν δάνεια εἰς ὅλους τοὺς ἔχοντας κτίσματα, τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν εἴτε πλήρη καταστροφήν, εἴτε ὑπέστησαν βλάβας εἰς σημαντικὸν βαθμόν. Ἐχορήγησεν, λέγω, δάνεια διὰ τὴν ἀνέγερσιν νέων οἰκιῶν. Ἐπειδὴ ὅμως ἐπρόκειτο καὶ περὶ ἐνοικιαστῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχασαν τὴν στέγην των, ἡ Κυβέρνησις ἐπεξέτεινεν τὸ μέσον τῆς χορηγήσεως ἀρωγῆς καὶ εἰς τοὺς ἀκτήμονας λεγομένους ἐνοικιαστάς, ἐφ’ ὅσον αὐτοὶ θὰ εἶχαν ἄλλο οἰκόπεδον. Καὶ οἱ πλεῖστοι, οἱ ὁποῖοι μέχρις ὡρισμένης προθεσμίας, ἡ ὁποία περιορίζεται διὰ τοῦ νόμου, ἀπέκτησαν οἰκόπεδον καὶ ὑπέβαλον αἴτησιν καὶ ἔτυχον ἀρωγῆς. Οἱ ὑπόλοιποι, εἴτε διότι δὲν ἀπέκτησαν οἰκόπεδον, εἴτε δι’ ἄλλον λόγον, δὲν ἠθέλησαν νὰ ζητήσουν ἀρωγὴν ὑπὸ τοῦ Κράτους πρὸς ἀνέγερσιν οἰκιῶν. Τὸ θέμα ἔκλεισε δι’ αὐτούς. Ἤδη ἐγκατεστάθησαν εἰς παραπήγματα καὶ εἶναι καὶ αὐτοὶ παραπηγματοῦχοι, ὅπως εἶναι πολλοὶ Ἕλληνες πολῖται, οἱ ὁποῖοι μάλιστα εἶναι ἀπὸ τοῦ 1922 καὶ οἱ ὁποῖοι κατοικοῦν εἰς παραπήγματα καὶ εἰς τρώγλας, τουτέστιν εἰς οἰκήματα τελείως ἀνθυγιεινά, τὰ ὁποῖα δὲν προσιδιάζουν εἰς τὸν πολιτισμὸν τῆς σημερινῆς ἐποχῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦ 1960 διὰ τοῦ προγράμματος τῆς λαϊκῆς στέγης, ἀποκαθιστᾶ πλέον εἰς ὑγιεινὰ οἰκήματα τοὺς τρωγλοδύτας καὶ τοὺς παραπηγματούχους. Ὅ,τι πράττει σήμερον ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ προγράμματος τῆς λαϊκῆς στέγης καὶ διὰ τῆς ἀνεγέρσεως 3.500 κατοικιῶν εἰς τὰς Ἀθήνας, Θεσσαλονίκην καὶ Πειραιᾶ, θὰ πράξῃ ἐν συνεχείᾳ διὰ τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ προγράμματος καὶ εἰς ἄλλας πόλεις τῆς Ἑλλάδος, καὶ βέβαια κατὰ προτίμησιν εἰς τὰς πόλεις, αἱ ὁποῖαι ἐπλήγησαν ἐκ τῶν σεισμῶν, ὥστε νὰ ἀποκατασταθοῦν, οἱ ἀκτήμονες παραπηγματοῦχοι τῶν Ἰονίων Νήσων καὶ ὅλων τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν τῆς Ἑλλάδος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησίς μου ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς τακτοποιήσεως τῆς χορηγήσεως στέγης εἰς τοὺς ἀκτήμονας τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν.

§31Ε. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἴπω, ὅτι τὸ πρόβλημα παραπέμπεται εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας. Ἐδῶ πρόκειται περὶ μιᾶς ὑποθέσεως, διὰ τὴν ὁποίαν ἔγιναν ἔρανοι. Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἀκόμη καιρός, τὸ εἰδικὸν αὐτὸ πρόβλημα ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ ὡς εἰδικὸν πρόβλημα. Ὑπάρχουν κεφάλαια τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθοῦν διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§32Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Ἐπαναλαμβάνω, αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπον, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1922 ἀδελφοί μας πρόσφυγες, ἐγκαταλείποντες τὰς τεραστίας των περιουσίας εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν, ἦλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ παραμένουν ἀπὸ τοῦ 1922 εἰς τρώγλας. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ, διατὶ θὰ πρέπει νὰ παραμερισθοῦν αὐτοὶ καὶ νὰ τύχουν στεγάσεως ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν οἴκημα εἶχον, ἀλλὰ ἁπλῶς ἐκάθηντο μὲ μίσθωμα εἰς οἰκήματα, καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ ἐνοικιάσουν ἕνα ἀπὸ τὰ ἀνεγερθέντα σπίτια καὶ νὰ καθήσουν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν πρόκειται νὰ ἀπαλλοτριωθῶσιν οἱ ἤδη δεσμευμένοι ἐν Κερκύρᾳ οἰκοδομικοὶ χῶροι πρὸς ἀνέγερσιν Διοικητηρίου κλπ.

§34Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ ἐνδιαφέροντι αὐτῆς νὰ ἀνυψώσῃ τὴν Διοίκησιν τῆς χώρας, ἔχει ἀποφασίσει νὰ ἀνεγείρῃ κτίρια Διοικητηρίων εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν διαφόρων Νομῶν. Τοῦτο συμβαίνει καὶ διὰ τὴν Κέρκυραν. Καὶ φυσικὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εὐχαριστήσω καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ σχέδιον αὐτό. Ἀλλὰ εἰς τὸν χῶρον εἰς τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ἀνεγερθῇ τὸ Διοικητήριον τῆς Κερκύρας, εἰς τὸν χῶρον αὐτὸν κτίζονται σήμερον πολυκατοικίαι, δύο ἢ τρεῖς πολυκατοικίαι, καὶ ἡ πόλις εὑρίσκεται ἐν ἀναπτύξει μετὰ τὰς καταστροφὰς ποὺ ὑπέστη κατὰ τὸν πόλεμον. Ὁ χῶρος αὐτὸς ἔχει δεσμευθῆ. Οἱ ἄνθρωποι ποὺ εἶναι ἰδιοκτῆται τῶν χώρων αὐτῶν δὲν ζητοῦν τίποτε τὸ παράλογον. Ζητοῦν ἢ νὰ σταματήσῃ ἡ δέσμευσις, ἢ νὰ γίνῃ ἀπαλλοτρίωσις κανονική. Ζητοῦν δηλαδὴ εἴτε νὰ πληρωθοῦν καὶ νὰ φύγουν ἀπὸ τὰ κτήματα, εἴτε νὰ ἐγκαταλειφθῇ τὸ σχέδιον.

§35Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, εἶναι γνωστὴ εἰς ὑμᾶς καλύτερον ἐμοῦ ἡ ἔλλειψις οἰκοπέδου εἰς Κέρκυραν, καταλλήλου διὰ τὴν ἀνέγερσιν Διοικητηρίου καὶ γενικώτερον διὰ τὴν ἀνέγερσιν Δημοσίων κτιρίων. Εὑρέθη ἕνα οἰκόπεδον παραπλεύρως τοῦ οἰκοπέδου εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεγείρεται τὸ Θέατρον τῆς Κερκύρας καὶ ἐδεσμεύθη. Καὶ ἐντὸς τῶν ἡμερῶν δημοσιεύεται τὸ σχετικὸν διάταγμα, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπεται πλέον ἡ ἀνέγερσις ἄλλου κτίσματος. Ἐγὼ εἶμαι πρόθυμος νὰ ἀποδεσμεύσω τὸ χῶρον αὐτὸν καὶ νὰ καταργήσω τὸ διάταγμα αὐτό, ἐὰν ἐξευρεθῇ ἄλλος κατάλληλος χῶρος εἰς τὴν Κέρκυραν, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ δυνατότης εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τοῦ τετραγώνου νὰ ἀνεγείρουν τὰς οἰκίας των. Ἀπευθύνομαι πρὸς ὑμᾶς, κ. συνάδελφε, καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους συναδέλφους ἐκ Κερκύρας καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ θέσητε ὑπ’ ὄψιν ἕνα οἰκόπεδον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξυπηρετῇ τὰς ἀνάγκας αὐτάς, ὥστε νὰ καταργήσω τὸ διάταγμα καὶ νὰ κάνω ἄλλο διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου τὸν χῶρον ποὺ θὰ μοῦ ὑποδείξητε θὰ τὸν κηρύξω ἀπαλλοτριωτέον. Ἤθελα νὰ ἐπαναλάβω τὴν παράκλησίν μου, ὅτι εἶμαι πρόθυμος νὰ ἄρω τὴν δέσμευσιν ἐὰν μοῦ εὕρητε οἰκόπεδον κατάλληλον. Διότι ἡ ὑπηρεσία τὴν ὁποίαν ἠρώτησα, μοῦ εἶπεν, ὅτι θὰ ἦτο δύσκολον νὰ ἐξευρεθῇ οἰκόπεδον τοιαύτης ἐκτάσεως, ὥστε νὰ ἔχωμεν τὴν δυνατότητα νὰ ἀνεγείρωμεν. Τὸ πρόγραμμα ποὺ ἔχει ἡ Κυβέρνησις ἀνεγέρσεως Διοικητηρίων, εἶναι νὰ ἀνεγείρῃ καὶ εἰς τὴν Κέρκυραν τὸ κατάλληλον.

§36Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠρνήθη νὰ ἀπαντήσῃ σαφῶς εἰς τὸ ἐρώτημα τὸ ὁποῖον διετύπωσα. Δὲν εἶπον νὰ ἐγκαταλειφθῇ τὸ οἰκόπεδον, ἀλλὰ εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ δεσμευθέντος οἰκοπέδου δι’ ἀπαλλοτριώσεως ἢ νὰ ἄρωμεν τὴν δέσμευσιν.

§37Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι δεσμευμένον τὸ τετράγωνον ὅπου πρόκειται νὰ ἀνεγερθῇ τὸ Διοικητήριον. Ἐὰν ὁ Δῆμος εὕρῃ ἄλλο οἰκόπεδον διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ διοικητηρίου, σᾶς εἶπον, ὅτι εἶμαι πρόθυμος νὰ ἄρω τὴν δέσμευσιν. Εἰς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν θὰ προχωρήσω μόλις ἐξευρεθοῦν τὰ χρήματα διὰ τὴν πληρωμήν.

§38Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἀπάντησίς σας δὲν μὲ ἱκανοποιεῖ, διότι εἶναι δυνατὸν ἐπὶ ἔτη νὰ μείνουν δεσμευμένα τὰ κτήματα τῶν ἰδιωτῶν ἀπλήρωτα.

§39Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι δὲν εἶναι μόνον ἡ περίπτωσις Κερκύρας. Ἔχω περίπτωσιν εἰς τὸ Ἀγρίνιον ποὺ ἐπὶ 30 ἔτη ἦσαν δεσμευμένα ὡρισμένα οἰκόπεδα. Οἱ ἰδιοκτῆται τούτων προσέφυγον εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, δὲν ἱκανοποιήθησαν καὶ ἐδεινοπάθησα νὰ ἄρω τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Σᾶς λέγω καὶ πάλιν, ὅτι ἐγὼ εἶμαι πρόθυμος νὰ προχωρήσω εἰς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν μόλις εὑρεθοῦν οἱ κατάλληλοι πόροι.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφο-

ρὰς καὶ ἐρωτήσεις εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§41Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὅπως ἐκφωνήσητε τὸ τρίτον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν σχέδιον νόμου, διότι ἔχω νὰ κάμω μίαν παράκλησιν εἰς τὴν Βουλήν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 142)14.11.1962 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, περὶ ρυθμίσεως θεμάτων ἀφορώντων εἰς τὴν συγγραφήν, κρίσιν καὶ ἔκδοσιν διδακτικῶν βιβλίων κλπ.».

§43Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Κύριοι συνάδελφοι, πρόκειται περὶ σχεδίου νόμου τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν ἰδιορρυθμίαν, ὅτι ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ δὲν κατωρθώθη νὰ δημοσιευθῇ. Κατόπιν τούτου ἔγινε πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἔρχεται σήμερον πρὸς κύρωσιν. Δευτέρα ἰδιορρυθμία εἶναι, ὅτι ἔχουν ὑποβληθῆ πολλαὶ τροπολογίαι αἱ ὁποῖαι δὲν κατωρθώθη μέχρι σήμερον νὰ συναρμολογηθοῦν. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅπως δεχθῇ καὶ ψηφισθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου κατ’ ἀρχὴν καὶ κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν νὰ γίνῃ ἡ ἀνάπτυξις τῶν ἀπόψεων τῶν κ. κ. συναδέλφων.

§44Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνόμισεν, ὅτι πρέπει νὰ κάμῃ εἰσήγησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἔχῃ καὶ ἀπάντησιν. Πρέπει νὰ τονίσω, ὅτι ἔχει μίαν περίεργον προϊστορίαν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, καὶ ἐπιβάλλεται νὰ συζητηθῇ μὲ ὅλην τὴν ἄνεσιν. Διότι ἐνῷ ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 καὶ ἠδύνατο νὰ καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους, ἐν τούτοις ἐγκατελείφθη καὶ ἐγένετο πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται παρὰ πᾶσαν Συνταγματικὴν Ἀρχήν, καὶ ἤδη ζητεῖται νὰ ἐγκριθῇ ἐκ νέου τὸ νομοσχέδιον. Ἀκριβῶς αἱ πολλαὶ ἰδιορρυθμίαι τὰς ὁποίας ἔχουν τελευταίως τὰ νομοσχέδια, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Παιδείας μᾶς ἐπιβάλλουν νὰ μὴ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ νὰ ζητήσωμεν συζήτησιν μὲ κάθε ἄνεσιν, καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§45Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ δὲν εἶπον νὰ μὴ συζητηθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου. Ἡ ἀνησυχία τὴν ὁποίαν ἐξεδηλώσατε δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰ πράγματα. Τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου εἶχε κατατεθῆ ὡς σχέδιον Ν. Δ. καὶ ἐψηφίσθη τὴν τελευταίαν ἡμέραν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Δὲν κατωρθώθη νὰ δημοσιευθῇ. Καὶ διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν ἔκδοσιν πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Σᾶς ἐρωτῶ, ποῦ τὸ περίεργον καὶ τὸ ὕποπτον; Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι ἐγὼ δὲν ἐζήτησα νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις. Εἶπον νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν, καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, νὰ ἀναπτύξῃ ὁ καθεὶς τὰς ἀπόψεις του.

§46Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ξεχνᾶ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶχε κατατεθῆ πρὸ 3 μηνῶν καὶ παρέμενεν ἐπὶ τρίμηνον ἐκκρεμὲς εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, συνεζητήθη τὰς τελευταίας ἡμέρας καὶ κατόπιν ψηφισθὲν ἐγκατελείφθη καὶ ἐγένετο ἡ πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δὲν εἶναι αὐτὰ περίεργοι διαρρυθμίσεις; Εἶναι ὁ ἐπιτυχέστερος χαρακτηρισμός.

§47Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Δὲν ὑπάρχει περίεργον καὶ ἰδιόρρυθμον. Ἐψηφίσθη τὴν τελευταίαν ἡμέραν καὶ δὲν ἐπρόλαβε νὰ δημοσιευθῇ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἐξεδηλώθη ἡ διάθεσις ἐκ μέρους τῶν κ.κ. συναδέλφων, νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις των, ἐγὼ παραιτοῦμαι τῆς παρακλήσεώς μου, τὸ νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Ὀργανισμοῦ Ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν, καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Εἰδικῶν Ταμείων Ἀνεγέρσεως Δικαστικῶν Μεγάρων διατάξεων». Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Κ. Γιαννούσης, ἔχει τὸν λόγον.

§49Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι δύσκολον μία ἱστορία 100 ἐτῶν νὰ ἐκτεθῇ ἐντὸς τῶν πλαισίων μιᾶς συντόμου ἀγορεύσεως καὶ νὰ ἀναφερθοῦν ὅλα τὰ γεγονότα ποὺ διεδραματίσθησαν κατὰ τὸ διάστημα τῶν 112 ἐτῶν, διότι 112 ἔτη διήρρευσαν ἀφ’ ὅτου ἤρχισε νὰ συζητῆται τὸ θέμα τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Ἡ πρώτη συζήτησις, ἔγινε τὸ 1850. Τὸ 1888 συνεζητήθη ἡ λύσις τοῦ Βαρβακείου. Τὸ 1897 τοῦ Δημοτικοῦ Νοσοκομείου, τὸ 1910, τοῦ γηπέδου τῆς Λεωφόρου Κηφισίας. Τὸ 1930 ἐπιλέγεται ἡ λύσις τοῦ γηπέδου Μακρυγιάννη, τὸ 1938 τοῦ γηπέδου τῆς ὁδοῦ Ἀθηνᾶς–Εὐριπίδου, τὸ 1951 ἐξητάσθη ἡ λύσις ἀνεγέρσεως πολυκατοικίας ἐκεῖ ὅπου στεγάζονται σήμερον τὰ δικαστήρια, τὸ 1956 ἐπανασυνεζητήθη ἡ λύσις τοῦ Πολιτικοῦ Νοσοκομείου, καὶ τέλος τὸ 1960, συνεστήθη Εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἥτις κατέληξεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ χώρου τῶν φυλακῶν Ἀβέρωφ, πρὸς τὴν ἄποψιν δὲ τῆς Ἐπιτροπῆς, συνεφώνησεν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ τὰς συζητήσεις ἐξητάσθησαν περίπου 30 οἰκόπεδα, κείμενα εἰς διαφόρους θέσεις, ὑπῆρξε βεβαίως διαφορὰ γνωμῶν, τελικῶς ὅμως ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς ἐλήφθη διὰ μεγίστης πλειοψηφίας. Ὅταν παλαιότερα συνεζητεῖτο τὸ θέμα, δὲν ὑπῆρχον λόγοι δημιουργοῦντες αἰτίαν συμφορήσεως τῆς συγκοινωνίας, καὶ ἡ μόνη ἀντίρρησις διὰ τὴν ἐπιλογὴν οἰκοπέδου εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως, ἦτο ἡ μεγάλη ἀξία αὐτοῦ. Ὁ ἐπιλεγεὶς σήμερον χῶρος παρουσιάζει τὰ ἑξῆς πλεονεκτήματα. Πρῶτον, ἀποφεύγεται ἡ συμφόρησις τῆς κυκλοφορίας, δεύτερον, ὑφίσταται τεράστιος χῶρος διὰ τὴν στάθμευσιν τῶν αὐτοκινήτων καὶ τρίτον, ἡ ἀξία τῶν οἰκοπέδων εἶναι πολὺ μικροτέρα ἐν σχέσει πρὸς τὰ οἰκόπεδα τῶν Λεωφόρων Πανεπιστημίου ἢ Ἀκαδημίας, ὥστε νὰ ὑποβοηθῆται ἡ πραγματοποίησις τῆς ἀνοικοδομήσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι παρέλκει νὰ τονίσω τὴν «κατάντια» τῶν δικαστικῶν κτιρίων. Πλὴν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας καὶ τοῦ Ἀρείου Πάγου, τὰ ἄλλα δικαστήρια στεγάζονται εἰς τοιαῦτα οἰκήματα, ὥστε νὰ εἶναι προβληματικὴ καὶ αὐτὴ ἡ ὀρθὴ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης, μέχρι σημείου, ἡ ἐπίλυσις τοῦ θέματος νὰ μὴ ἐπιδέχεται πλέον ἀναβολήν. Ἐπὶ πλέον ἡ ὑφισταμένη κατάστασις ἐμποδίζει τὴν ἐφαρμογὴν τῆς νέας δικονομίας ἥτις προβλέπει ταχύτατον ρυθμὸν περαιώσεως τῶν πολιτικῶν δικῶν, ἀλλὰ μένει ἀνεφάρμοστος, διότι δὲν ὑπάρχουν οἱ ἀπαιτούμενοι στεγαστικοὶ χῶροι. Ἡ Κυβέρνησις ἐπέτυχε νὰ ἐξεύρῃ τὸν χῶρον καὶ τοὺς πόρους οἱ ὁποῖοι θὰ διατεθοῦν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Μεγάρου. Ἡ δαπάνη τῆς ἀνεγέρσεως ὑπελογίσθη εἰς 300.000.000. Σήμερον ὑπάρχουν 73.000.000 καὶ πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ὅλου ποσοῦ ἐκτὸς τῆς συμβολῆς τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐκτὸς τῶν ὅρων οἵτινες θέλουσι προκύψει ἀπὸ τὴν ἐκποίησιν τοῦ ἐν τῇ ὁδῷ Πανεπιστημίου οἰκοπέδου δημιουργεῖται καὶ πόρος ἐκ τοῦ ἐνσήμου Δικαστικοῦ Μεγάρου, ὁ ὁποῖος θὰ βαρύνῃ τοὺς διαδίκους καὶ τοὺς δικηγόρους τῆς περιφερείας Ἀθηνῶν. Ἐπεκρίθη κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐκ μέρους τινῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ ἐπιβαρύνεται μὲ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς καὶ νὰ δημιουργοῦνται πρῶτον ἴδια ταμεῖα καὶ δεύτερον νὰ ἐπιβαρύνεται μία εἰδικὴ τάξις. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς. Θὰ ἦτο ὅμως ἄδικον νὰ κληθῇ τὸ σύνολον νὰ ὑποστῇ τὴν δαπάνην, διότι ἤδη ἀπὸ 25ετίας καὶ οἱ δικηγόροι καὶ οἱ διάδικοι τῶν ἐπαρχιῶν ἐπιβαρύνονται μὲ τὸ ἔνσημον τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, διὰ τὰ Δικαστικὰ Μέγαρα τῶν ἐπαρχιῶν, διὰ τὸ ὁποῖον οὐδὲν κατέβαλον οἱ δικηγόροι καὶ οἱ διάδικοι τῆς πρωτευούσης, ὅπου σωρεύεται τὸ ἥμισυ τῶν δικῶν. Κατὰ ποίαν λοιπὸν λογικὴν θὰ κληθῶσιν οἱ δικηγόροι καὶ οἱ δικαστικοὶ τῶν ἐπαρχιῶν, εἴτε εὐθέως εἴτε ἐμμέσως διὰ τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ, νὰ μετάσχουν καὶ εἰς τὴν δαπάνην ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν; Τὸ νομοσχέδιον, κ. βουλευταί, προβλέπει τὴν ἵδρυσιν Ὀργανισμοῦ, τοῦ ὁποίου τὰ μέλη 9 τὸν ἀριθμόν, ὁρίζονται ἐξ ὀφίτσιο, πλὴν δύο τὰ ὁποῖα διορίζονται ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς Δικαιοσύνης καὶ Οἰκονομικῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἴσως θὰ ὑπάρχουν ὡρισμέναι παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας καὶ ἐγὼ θὰ εἶχα νὰ κάμω ἐπὶ ὡρισμένων σημείων. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι εἶναι θέμα εἰσηγήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἡ ἀνάπτυξις λεπτομερειακῶν παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας ἐπιφυλάσσομαι νὰ κάμω εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Συνεπῶς νομίζω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὅλα τὰ ἔθνη προσπαθοῦν πάντοτε νὰ προσδώσουν εἰς τὴν στέγην τῆς Δικαιοσύνης τὴν μορφὴν ναοῦ. Ἴσως τοῦτο νὰ προέρχεται ἀπὸ τὴν πεποίθησιν, ὅτι κάθε κοινωνία πρέπει νὰ ἑδράζεται εἰς τὴν δικαιοσύνην, εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ παρέχωνται τὰ μέτρα διὰ τὴν ἀπονομὴν της. Τοῦτο ὑποβοηθεῖ τὴν σκέψιν καταβολῆς κάθε προσπαθείας διὰ τὴν δημιουργίαν δικαστικῶν μεγάρων ἀνταξίων τῆς ἀποστολῆς τῆς δικαιοσύνης. Ἡ Κυβέρνησις συναισθανομένη τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου καὶ τὸ μέγεθος τοῦ προορισμοῦ τῆς Δικαιοσύνης, προέβη εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐκπλήρωσιν αὐτοῦ τοῦ ἀπὸ ἑκατὸν ἐτῶν ὀνείρου καὶ ἐλπίζω, ὅτι ὅλαι αἱ πλευραὶ τῆς Βουλῆς θὰ δεχθοῦν τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου ἔστω καὶ ἂν τοῦτο ὀφείλεται εἰς πρωτοβουλίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἔστω καὶ ἂν τοῦτο ἀποτελῇ ἕνα μεγάλο ἐπίτευγμα τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐπέτυχε νὰ λύσῃ τὸ θέμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐπὶ ἕνα αἰῶνα ταλαιπωρεῖ τὸν τόπον καὶ ἀποτελεῖ διαρκῶς ἀνεκπλήρωτον πόθον.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας κ. Δ. Παπαδημητρίου ἔχει τὸν λόγον.

§51Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀνέγερσις Δικαστικῶν Μεγάρων εὐπροσώπων, ἀποτελεῖ ἀνάγκην περὶ τῆς ὁποίας ἐπαρκῶς ὡμίλησεν ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος κ. συνάδελφος καὶ παρέλκει νὰ τὸ ἐπαναλάβω. Εἶναι ὅμως ἀνάγκη νὰ τονίσω, ὅτι ἡ πραγμάτωσις τοῦ παλαιοῦ ὀνείρου καὶ ἡ λύσις τοῦ προβλήματος τούτου, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ ἐπὶ μακρὰ ἔτη τὴν χώραν ἀναγκάζει τὸν ἔχοντα τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ συγχαρῇ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος εἰσηγεῖται τὸ νομοσχέδιον. Ἡ λειτουργία τῆς Δικαιοσύνης μαρτυρεῖ Κράτος δικαίου καὶ ὡς ἐκ τούτου προκύπτει ἡ ἀνάγκη στεγάσεώς της εὐπρεπῶς. Πρὸς λύσιν τοῦ προβλήματος αὐτοῦ προετάχθησαν ὡρισμένοι χῶροι κατὰ τὸ παρελθὸν τελευταίως δὲ προεκρίθη τὸ οἰκόπεδον, ὅπου ὑπάρχουν αἱ φυλακαὶ Ἀβέρωφ. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ προτιμηθῇ ὁ χῶρος, εἰς τὸν ὁποῖον στεγάζεται σήμερον τὸ Πρωτοδικεῖον καὶ Ἐφετεῖον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπαρκὴς πρὸς πραγμάτωσιν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ. Ἡ λύσις αὐτὴ θὰ ἦτο ἡ ἐνδεδειγμένη πρὸς ἀποφυγὴν τῆς ἐπιβαρύνσεως τῶν δικηγόρων ἀπὸ τὴν μεταστέγασιν τῶν γραφείων των εἰς χώρους πλησιεστέρους πρὸς τὸ προκριθὲν οἰκόπεδον τῶν φυλακῶν Ἀβέρωφ. Ἡ ἀπαιτηθησομένη δαπάνη διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου θὰ φθάσῃ τὰ 300 ἑκατομμύρια δραχμάς.

§52Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Χωρὶς νὰ ὑπάρχει μελέτη.

§53Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Βεβαίως χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ μελέτη. Διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ προβλέπονται οἱ ἑξῆς πόροι: Πρῶτον, ἡ ἀξία τοῦ οἰκοπέδου, ὅπου σήμερον στεγάζεται τὸ Πρωτοδικεῖον. Δεύτερον, τὰ μισθώματα τῶν ἀκινήτων, εἰς τὰ ὁποῖα στεγάζεται τὸ Πταισματοδικεῖον καὶ τὰ ἄλλα δικαστήρια καὶ τέλος τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα προβλέπει τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ πόροι αὐτοὶ ἢ οἱ φόροι, ὡς ἐλέχθη, ἀσφαλῶς καὶ ὡς τὰ πράγματα ἐν τῇ πρακτικῇ ἐμφανίζονται θὰ βαρύνουν τοὺς δικηγόρους. Οἱ δικηγόροι ὅμως βαρύνονται μὲ τὴν δαπάνην τῶν ἐνσήμων τοῦ Ταμείου Συντάξεως Νομικῶν, τῶν ἐνσήμων τοῦ Ταμείου Προνοίας καὶ τῶν ἐνσήμων τῆς Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως Δικηγόρων. Εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ δικηγόροι χειμάζονται ἀπὸ μεγάλην οἰκονομικὴν κρίσιν καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἱκανοὶ νὰ φέρουν αὐτὸ τὸ μεγάλο βάρος τῶν πόρων τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νομοσχεδίου. Δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ παρακολουθήσουν τὴν δικαστηριακὴν κίνησιν καὶ τὰς εἰσπράξεις τοῦ Κράτους ἀπὸ τὴν Δικαιοσύνην, εἶναι εὔκολον νὰ ἀντιληφθοῦν, ὅτι ὁ δημόσιος προϋπολογισμὸς ἀποκερδαίνει μεγάλα ποσὰ ἀπὸ τὰ δικαστήρια. Ὀρθὸν ἑπομένως θὰ ἦτο νὰ ἀναλάβῃ τὴν δαπάνην τὸ Κράτος ὡς εἰσηγεῖται καὶ ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος κατόπιν ἐμπεριστατωμένης μελέτης ὑπέβαλε ὑπόμνημα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης καὶ εἰς ὅλους ἡμᾶς καὶ διὰ τοῦ ὁποίου λέγει, ὅτι ἀδυνατοῦν οἱ δικηγόροι νὰ πληρώσουν τὰ προβλεπόμενα ποσὰ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος κ. συνάδελφος ὑπεστήριξε, ὅτι τὴν δαπάνην καὶ τὰ βάρη διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου θὰ πρέπει ἀγογγύστως νὰ φέρῃ ὁ δικηγορικὸς κόσμος τῆς περιφερείας. Ἀλλὰ ὅταν εὑρίσκωνται εἰς ἀδυναμίαν νὰ φέρουν τὸ βάρος αὐτό, πῶς εἶναι δυνατὸν συνεχῶς νὰ καλοῦνται νὰ πληρώνουν; Ὅταν ἔχωμεν προϋπολογισμόν, ὁ ὁποῖος προσπορίζεται μεγάλας προσόδους ἀπὸ τὰ δικαστήρια, ὅταν κερδίζῃ τόσα ποσὰ ἀπὸ μισθώματα τῶν δικαστηρίων, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ καταβάλῃ, ὅταν θὰ προσπορισθῇ ἕνα μεγάλο ποσὸν ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τοῦ οἰκοπέδου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα εἶναι ἐπιβεβλημένον τὸ Κράτος νὰ συμμετάσχῃ εἰς τὴν δαπάνην διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν.

§54Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ἀνεφέρθητε εἰς ὅσα εἶπον, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι οἱ συνάδελφοι δικηγόροι τῶν ἐπαρχιῶν ἀπὸ 25ετίας καταβάλλουν ἔνσημον διὰ τὴν ἀνέγερσιν δικαστικῶν μεγάρων εἰς τὰς ἐπαρχίας. Κατὰ ποίαν λογικὴν θὰ κληθῶμεν ἡμεῖς οἱ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν οἵτινες ἔχομεν τὸ ἥμισυ τῆς δικαστηριακῆς κινήσεως νὰ καταβάλωμεν τὸ ὑπόλοιπον ἥμισυ τῆς δαπάνης τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν διὰ τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ Κράτους, ὅταν ὁ δικηγορικὸς κόσμος τῶν Ἀθηνῶν οὐδὲ κατὰ ὀβολὸν συνέβαλεν εἰς τὴν ἀνέγερσιν δικαστικῶν μεγάρων εἰς τὰς ἐπαρχίας. Τὸ δὲ ἐπιχείρημά σας, ὅτι ἐκ τῶν 5.000 δικηγόρων Ἀθηνῶν μόνον οἱ 700 ἐργάζονται, εἶναι ἐναντίον ὑμῶν, διότι οἱ μὴ ἔχοντες παραστάσεις δὲν θὰ πληρώνουν, οἱ δὲ ἔχοντες τόσην μεγάλην —ὡς ὑμεῖς λέγετε— κίνησιν, λογικὸν εἶναι νὰ συνεισφέρουν, ἂν καὶ ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει ἡ ἐπιβάρυνσις ἐπιπίπτει εἰς τοὺς διαδίκους.

§55Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ δικαστηριακὴ κίνησις τῶν Ἀθηνῶν δὲν ἀνέρχεται εἰς τὸ 50% τῆς ὅλης κινήσεως τῆς χώρας, ἀλλὰ φρονῶ εἰς τὸ 75%. Πέραν αὐτοῦ, νομίζω, ὅτι αἱ δικηγορικαὶ ἐργασίαι εἰς τὰς Ἀθήνας δὲν παρουσιάζουν τὴν αὐτὴν κατανομήν. Ἐλάχιστοι εἶναι οἱ δικηγόροι τῶν Ἀθηνῶν, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται καλῶς. Πάντες ὅμως καλοῦνται νὰ πληρώσουν. Καὶ διὰ νὰ εἶμαι σαφέστερος, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐπὶ 5.000 δικηγόρων τῶν Ἀθηνῶν ἐργάζονται καλῶς ὄχι ἄνω τῶν 700.

§56Ι. ΚΟΝΤΟΒΡΑΚΗΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε, εἶναι περισσότεροι.

§57Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ βάρος ἐπιπίπτει εἰς ὅλους τοὺς συναδέλφους. Τοῦτο τὸ λέγω διὰ νὰ ἀποκλείσω τυχὸν ἀντίλογον, ὅτι ἡ πληρωμὴ θὰ βαρύνῃ τοὺς διαδίκους. Αὐτὸ εἶναι ἀνακριβές. Ἡ πληρωμὴ βαρύνει τοὺς δικηγόρους. Δι’ αὐτὸ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος θὰ ἔχῃ τὴν πρόσοδον ἀπὸ τὴν ἐκποίησιν τοῦ ἀκινήτου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα καὶ ἀπὸ τὴν μὴ καταβολὴν τῶν μισθωμάτων διὰ τὰ χρησιμοποιούμενα σήμερον μίσθια, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναλάβῃ αὐτὸ τὸ βάρος αὐτὸ καὶ νὰ ἀπαλλαγῇ ὁ δικηγορικὸς κόσμος. Πέραν τούτου τὸ λεγόμενον, ὅτι διὰ τοῦ ἀνεγειρομένου Δικαστικοῦ Μεγάρου θὰ παρασχεθῇ στέγη καὶ εἰς γραφεῖα τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν, θὰ ἤθελα νὰ τονίσω, ὅπως ἀναφέρεται καὶ εἰς τὸ ὑπόμνημα τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, ὅτι ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος δὲν ἀποδέχεται κἂν τὴν ἄποψιν αὐτήν. Κατὰ τὰ ἄλλα εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ χαιρετίσωμεν τὸ γεγονὸς τῆς ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς τὴν πρωτεύουσαν, θέμα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ ἐπὶ ἕνα αἰῶνα. Ἡ ἀνέγερσις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου αὐτοῦ θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν παροχὴν πολιτισμένης στέγης εἰς τὰς δικαστικὰς ὑπηρεσίας τῆς πρωτευούσης καὶ κατ’ ἀκολουθίαν εἰς τὴν καλυτέραν ἀπονομὴν τῆς Δικαιοσύνης, ἥτις θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν εὐρυθμοτέραν λειτουργίαν τῆς κρατικῆς μηχανῆς ἐπὶ τῷ καλῷ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§59Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀνέγερσις Δικαστικοῦ Μεγάρου ἐν τῇ πρωτευούσῃ ἔθελξεν ὅλας τὰς παρελθούσας γενεὰς καὶ θέλγει καὶ τὴν σημερινὴν ὄχι μόνον τὴν τάξιν τῶν δικαστῶν καὶ δικηγόρων, ἀλλὰ ὅλων τῶν πολιτῶν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἡ οἱαδήποτε λύσις εἰς τὸ θέμα τῆς ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου τῆς πρωτευούσης ἔστω καὶ ἡ ἀτυχεστέρα πρέπει νὰ ἐξετάζεται μετὰ πάσης εὐμενείας. Κατὰ τὴν συνέχειαν τῆς ἀγορεύσεώς μου θὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου ἐὰν ἡ προκριθεῖσα θέσις εἶναι ἡ καλυτέρα ἢ ὄχι. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ τονίσω εἶναι, ὅτι αἱ ἐπιτακτικαὶ ἀνάγκαι τῆς ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου τῆς πρωτευούσης ἐπιβάλλουν ὥστε καὶ ἡ ἀτυχεστέρα λύσις νὰ εἶναι ἀποδεκτή. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου κάμνει μίαν ἀναδρομὴν εἰς τὴν προϊστορίαν τοῦ θέματος. Θὰ ἤθελα νὰ τὴν συμπληρώσω. Ἂς γνωρίζῃ τοὐλάχιστον ὁ κόσμος ποῖαι προσπάθειαι κατεβλήθησαν εἰς τὸ παρελθὸν ἐὰν ἐγένοντο σφάλματα, ἐὰν ὑπῆρξαν εὐθῦναι καὶ ποίους βαρύνουν αἱ εὐθῦναι αὐταί. Τὸ θέμα τῆς ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου δὲν ἐνεφανίσθη τὸ πρῶτον ὡς ἀναφέρει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ 1850, ἀλλὰ πολὺ ἐνωρίτερον. Ἤδη ἀπὸ τὸ 1835 ὁ Ἰωάννης Κωλέττης Γραμματεὺς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνεκοίνωσε τὰ ἑξῆς: Ἀπὸ τὴν «Ἀθηνᾶν» τοῦ 1835: «Ὁ κ. Ἰωάννης Κωλέττης, γραμματεὺς τῆς Ἐπικρατείας ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀνεκοίνωσεν, ὅτι, κατόπιν ἀποφάσεως τῆς ἀρχιγραμματείας καὶ ἐγκρίσεως ὑπὸ τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως, θὰ ἀνεγερθῇ προσεχέστατα δικαστικὸν μέγαρον εἰς τὰς Ἀθήνας. Τὸ μέγαρον τοῦτο, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐγκατασταθῇ καὶ τὸ γραφεῖον τοῦ Μινίστρου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, θὰ εἶναι λαμπρὸν καί, ὡς ἁρμόζει, ἐπιβλητικόν....κλπ.». «Ἕν ἐκ τῶν ἔργων τῆς Συνταγματικῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι ἡ ἀνέγερσις μεγάρου δικαστικοῦ πρὸς στέγασιν τῶν ἐν Ἀθήνησι δικαστηρίων. Ἡ οἰκοδόμησις ἄρχεται προσεχῶς εἰς ἕν τῶν δημοσίων κτημάτων πλησίον τοῦ Κεντρικοῦ Πανεπιστημίου, ὅπερ ἐπερατώθη, ὡς γνωστόν, προσφάτως καὶ ἀποτελεῖ κόσμημα ...... κλπ.». Ἀπὸ τὴν «Ἐλπίδα» τοῦ 1855: «Τὸ δικαστικὸν μέγαρον τῆς πόλεως τῆς Παλλάδος εἶναι πλέον γεγονὸς τετελεσμένον. Τὸ ἰοστεφὲς ἄστυ, ἐν τῷ ἀμέσῳ προσεχεῖ χρόνῳ θὰ ἀποκτήσῃ καλλιμάρμαρον στέγην τῆς Θέμιδος, ὡς ἁρμόζει εἰς τὴν μακραίωνα ἱστορίαν τῆς ἐνδόξου πόλεως. Πρὸς τούτοις.... κλπ.». Ἀπὸ τὸν «Αἰῶνα» τοῦ 1865: «Τὸ ζήτημα τῆς ἀνεγέρσεως δικαστικοῦ μεγάρου εἰσέρχεται ὁριστικῶς εἰς τὴν λύσιν του. Ἤδη, διάσημος Δανὸς ἀρχιτέκτων ἐπελήφθη τοῦ θέματος καὶ ἐκπονεῖ τὴν μελέτην(!) εὐθὺς ἅμα τῇ ἀποπερατώσει της....». Ἀπὸ τὸ «Ἐθνικὸν Πνεῦμα» τοῦ 1875: «Ἕν τῶν πρώτων μελημάτων τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Κουμουνδούρου θὰ εἶναι ἡ ἀνέγερσις δικαστικοῦ μεγάρου εἰς Ἀθήνας. Πιστεύεται, ὅτι ἡ ἀνέγερσις τοῦ μεγάρου θὰ ἀρχίσῃ ἐντὸς τοῦ προσεχοῦς ἔτους...». Ἀπὸ τὴν «Ὥραν» τοῦ 1885: «Ἐπὶ τέλους! Πληροφορούμεθα, ὅτι τὸ χρονικὸν ζήτημα τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου εἰς τὴν πρωτεύουσαν εὗρεν ὁριστικὴν λύσιν. Τοῦτο θ’ ἀνεγερθῇ ἐπὶ τῆς Πλατείας τοῦ Συντάγματος καὶ θὰ εἶναι θαῦμα ἀρχιτεκτονικῆς καὶ καλαισθησίας...». Ἀπὸ τὴν «Ἐφημερίδα τῶν Συζητήσεων» τοῦ 1895: «Ἀπεφασίσθη ὁριστικῶς, ὅπως τὸ δικαστικὸν μέγαρον Ἀθηνῶν ἀνεγερθῇ ἔναντι τοῦ Ζαππείου καὶ πλησίον τοῦ Ἐργαστηρίου τῶν Ἀπόρων Γυναικῶν, ἐπὶ οἰκοπέδου Ἀνδρέου Συγγροῦ. Πιστεύεται, ὅτι αἱ οἰκοδομικαὶ ἐργασίαι ἄρχονται συντόμως». Ἀπὸ τὴν «Παλιγγενεσίαν» τοῦ 1899: «Πληροφορούμεθα, ὅτι ἐντὸς τριμήνου ἄρχεται ἡ ἀνέγερσις τοῦ καλλιμαρμάρου καὶ καλαισθήτου μεγάρου τῆς Θέμιδος ἐν τῇ Πρωτευούσῃ. Τοῦτο θὰ ἀνεγερθῇ ἐκ πεντελησίου μαρμάρου εἰς θέσιν προσδιοριζομένην ἐντὸς τῶν ἡμερῶν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως». Ἀπὸ τοὺς Καιροὺς» τοῦ 1906: «Λόγῳ τῶν οἰκονομικῶν δυσχερειῶν τὰς ὁποίας διέρχεται ἡ χώρα πληροφορούμεθα, ὅτι ματαιοῦται ἡ ἀνέγερσις δικαστικοῦ μεγάρου εἰς Ἀθήνας, ὡς εἶχεν ἀποφασισθῆ...». Τὸ 1911 ἀξιομνημόνευτον εἶναι ἕνα χρονογράφημα τοῦ ἀειμνήστου Νιρβάνα, ὁ ὁποῖος ἠσχολήθη μὲ τὸ θέμα τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου. Εἶναι ἀξιοσημείωτον τὸ χρονογράφημα αὐτὸ, διότι παρατηρεῖ κανεὶς ποῖαι σκέψεις ἐπεκράτουν τότε διὰ νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι ἡ σημερινὴ κατάστασις εἶναι ἀθλιεστέρα τῆς καταστάσεως ἡ ὁποία ὑφίστατο τὴν ἐποχὴν τοῦ 1911. Ἔλεγεν ὁ ἀείμνηστος Νιρβάνας εἰς τὸ χρονογράφημά του εἰς τὰς «Ἀθήνας»: «Ἐὰν στερῆται ἡ Δικαιοσύνη τῆς ἀξιοπρεποῦς παραστάσεως θὰ εἶναι πάντοτε μία Δικαιοσύνη ἀνίκανος νὰ ἐπιβληθῇ διὰ τὸ βαθύτερον αὐτῆς καὶ εὐγενέστερον γόητρον!... Ἡ μεγαλοπρέπεια τῶν οἴκων ὅπου ἀπονέμεται, τὸ δίκαιον, τὸ σχῆμα τῶν λειτουργῶν τῆς θέμιδος κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ἐκπληρώσεως τῶν καθηκόντων των πρέπει νὰ ἔχουν τόσην δύναμιν ἐπιβολῆς ὅσην καὶ ἡ τελειότης τῶν νόμων καὶ ἡ ἐπιστήμη τῆς ἐφαρμογῆς του. Πρέπει νὰ τὴν καταστήσωμεν εὐρωστοτέραν καθαρωτέραν, δροσερωτέραν καὶ μὲ ὀλιγώτερα ράκη. Εἶναι ἐπιτρεπτὸν νὰ μοιράζῃ τὸ δίκαιόν της ὅπως ὁ μπακάλης τὶς σαρδέλλες; Πρέπει ὁ εἰσερχόμενος εἰς τὸν ναὸν τῆς Θέμιδος νὰ καταλαμβάνεται ἀπὸ τὸ ρῖγος ποὺ προκαλοῦν αἱ ὑψηλαὶ ἀντιμετωπίσεις, καὶ ἂν δὲν αἰσθάνωνται τὴν ἀνάγκην νὰ κύψουν τὴν κεφαλήν, οἱ σοβαρώτεροι νόμοι καὶ αἱ αὐστηρότεραι καὶ πλέον δρακόντιοι διατάξεις, δὲν θὰ κατορθώσουν νὰ ἐπιβάλουν τὸν σεβασμὸν πρὸς τὴν Δικαιοσύνην». Σήμερον αὐτὰ θὰ πρέπει νὰ ὑπολογισθοῦν εἰς τὸ τετράγωνον διὰ τὸ Ἀρσάκειον καὶ τὸ κτίριον τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα. Φαίνεται, ὅτι ἀπὸ τὸ ὑπερπέραν ὁ Νιρβάνας μᾶς βλέπει καὶ περιγράφει τὴν σημερινὴν θλιβερὰν κατάστασιν τῶν δικαστικῶν κτιρίων εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀσχολούμεθα μὲ ἔργα μεγαλεπίβολα καὶ παραμερίζομεν τὰ κατεπειγούσης φύσεως. Ἀπὸ τὰς «Ἀθήνας» τοῦ 1916: «Πληροφορούμεθα, ὅτι συνεπληρώθη ἡ μελέτη διὰ τὴν ἀνέγερσιν δικαστικοῦ μεγάρου εἰς Ἀθήνας. Αὕτη θὰ ἀρχίσῃ προσεχέστατα, ἐξευρεθέντων τῶν σχετικῶν κονδυλίων». Μάλιστα, εἶχον ἐξευρεθῆ τὰ σχετικὰ κονδύλια καὶ εἶχον συγκεντρωθῆ 98.000 χρυσῶν δραχμῶν. Ἀπὸ τὸ «Ἔθνος» τοῦ 1926: «Ἐκ τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης ἀνεκοινώθη, ὅτι δέον νὰ θεωρῆται βεβαία ἡ ἀνέγερσις δικαστικοῦ μεγάρου εἰς τὴν πρωτεύουσαν ἐντὸς τῆς προσεχοῦς διετίας. Ἤδη ἡ τεχνικὴ μελέτη εἶναι ἕτοιμη καὶ θὰ συζητηθῇ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς». Ἀπὸ τὴν «Καθημερινὴν» τοῦ 1936: «Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Α. Ταμβακόπουλος ἀνεκοίνωσεν, ὅτι προσεχῶς θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἀνέγερσις δικαστικοῦ μεγάρου εἰς τὰς Ἀθήνας, εἰς χῶρον ἀποφασισθέντα κατόπιν συνεργασίας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τοῦ κ. Κ. Κοτζιᾶ. Σχετικῶς.... Ἀπὸ τὸ «Ἔθνος» τοῦ 1946: «Πληροφορούμεθα, ὅτι ἐκ τῶν πρώτων μελημάτων τῆς μεταπελευθερωτικῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ ἀνέγερσις δικαστικοῦ μεγάρου εἰς τὰς Ἀθήνας, ἡ ὁποία κατ’ ἀνακοίνωσιν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου, δέον νὰ θεωρῆται προσεχής. Οὕτω ἐγνώσθη...». «Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀνεκοίνωσεν, ὅτι ἐλήφθη ἤδη ὁριστικὴ ἀπόφασις διὰ τὸ δικαστικὸν μέγαρον Ἀθηνῶν, τοῦ ὁποίου προσεχῶς θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἀνέγερσις εἰς...». Καὶ ἤδη ἐπελέγη ὁ περὶ τὰς φυλακὰς Ἀβέρωφ χῶρος. Ὑπῆρχε δηλαδὴ ἡ σκέψις τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον νὰ ἀνεγερθῇ εἰς τὴν πλέον καταλληλοτέραν θέσιν ποὺ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνεγερθῇ δηλαδὴ εἰς τὴν θέσιν ὅπου εἶναι σήμερον τὸ Μουσεῖον, τὸ δὲ Μουσεῖον θὰ μετεφέρετο εἰς τὴν θέσιν Μακρυγιάννη, ἐγγὺς δηλαδὴ τοῦ Ἱεροῦ Βράχου. Ἀλλὰ καὶ ἡ θέσις ἐκείνη λόγῳ τῆς ἀδιαφορίας τῶν ἁρμοδίων ἐχάθη ὁριστικῶς, διότι ἐγένοντο ἐκτεταμέναι ἐπισκευαὶ εἰς τὸ Μουσεῖον καὶ σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ γίνῃ σκέψις περὶ μεταφορᾶς τοῦ Μουσείου εἰς ἄλλον χῶρον. Μετὰ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀπόπειραν, ἐπανερχόμεθα ἐπὶ τοῦ θέματος τὸ ἔτος 1954 ἐπὶ Ὑπουργίας τοῦ ἀειμνήστου Θεοφανοπούλου, ὁ ὁποῖος μάλιστα διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ συνειργάσθη μαζί μου. Ἐπειδὴ τότε προεβλέπετο, ὅτι ἡ ἀνέγερσις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου τῶν Ἀθηνῶν θὰ καθυστέρει, ἐγεννήθη ἡ σκέψις νὰ ἀνοικοδομηθῇ τὸ τετράγωνον τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα εἰς 8ώροφον μέγαρον, ὅπου θὰ ἐστεγάζοντο προσωρινῶς τὰ Δικαστήρια μέχρις ὅτου ἀνεγερθῇ τὸ ὁριστικὸν Δικαστικὸν Μέγαρον. Μάλιστα εἶχον ἐξευρεθῆ καὶ οἱ ἀπαιτούμενοι πόροι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀπῃτοῦντο ἐν ἀρχῇ καὶ θὰ ἐσυνάπτετο καὶ δάνειον τὸ ὁποῖον θὰ ἐξυπηρετεῖτο ἀπὸ τὰ μισθώματα τῶν καταστημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐδημιουργοῦντο εἰς τὸ ἰσόγειον. Προεβλέπετο μάλιστα τότε καὶ εἰσφορὰ τῶν δικηγόρων διὰ τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἀντέλεξα καὶ κατόπιν τούτου ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου ἀπηλείφθη κατόπιν ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας τῆς Ἐπιτροπῆς. Παρετηρήθη μάλιστα τότε τὸ ἑξῆς ὀξύμωρον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περιελάμβανε τὴν εἰσφοράν, ἐγὼ ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ἀντήλεξα καὶ ὑπῆρξαν καὶ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι συνεφώνησαν μαζί μου καὶ τὸ παρεδέχθη καὶ τὸ διέγραψε. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, συνάδελφος τότε, δικηγόρος ἐν Πειραιεῖ κ. Τσούτσουρας, ἐπανέφερε διὰ τροπολογίας τὴν εἰσφοράν, ὁ κ. Ὑπουργὸς εὑρεθεὶς εἰς δυσχέρειαν ἐπαφέθη εἰς τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐγένετο ὀνομαστικὴ ψηφοφορία καὶ ἀπερρίφθη, 55 ἐψήφισαν, ἐξ ὧν 22 ναί, 30 ὄχι, τρία λευκὰ καὶ ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, εἶναι βαρεῖαι αἱ εὐθῦναι τῶν διαχειρισθέντων τὰ δημόσια πράγματα ἀπὸ τὸ 1955 καὶ ἐντεῦθεν καὶ εἶναι ἔτι βαρυτέρα ἡ εὐθύνη των, διότι θὰ εἶχεν ἀνοικοδομηθῇ τὸ ὀκταώροφον τὸ βραδύτερον ἐντὸς μιᾶς διετίας, ἀπὸ τοῦ 1957 θὰ εἶχεν ἐκλείψει αὐτὴ ἡ ἀθλιότης, αὐτὴ ἡ ρυπαρότης, αὐτὸ τὸ στίγμα, νὰ ὑπάρχῃ μία μονώροφος καλύβη ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς πρωτευούσης καὶ νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὴν κατάστασιν δικαστῶν, δικηγόρων καὶ διαδίκων, τὴν ὁποίαν διεξετραγῴδησαν καὶ οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι, καὶ οἱ ὁποῖοι καὶ τώρα ἐὰν πράγματι προχωρήσῃ ἡ ἀνέγερσις, ἡ ὁποία διὰ νὰ ὁλοκληρωθῇ θέλει μίαν πενταετίαν, δηλαδὴ πρὸ τοῦ 1967 εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ αὐτὴν τὴν ρυπαρότητα καὶ ἀθλιότητα. Εὐθὺς ὡς ἐξελέγην βουλευτής, κατὰ τὰς παρελθούσας ἐκλογάς, ἡ πρώτη ἐρώτησις, τὴν ὁποίαν κατέθεσα, ἦτο πῶς ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις τὴν στέγασιν τῶν δικαστηρίων διὰ νὰ ἐκλείψῃ αὐτὴ ἡ ἀθλιότης. Καὶ ἐγένετο συζήτησις τότε καὶ μάλιστα καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔλαβε μέρος εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ὅταν παρεπονέθην, διὰ νὰ μὴ εἴπω, ὅτι ἐκατηγόρησα τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι ἐξ ὑπαιτιότητός της ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τοῦ 1957, ὑφίσταται αὐτὸ τὸ ἀπαράδεκον καὶ τρισάθλιον καθεστώς, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, παρὰ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν καὶ ἑτοιμότητα καὶ ἐγνωσμένην εὐφυΐαν, ἀπήντησεν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ τὸ δικαστικὸν κτίριον εἰς τὴν ὁδὸν Σανταρόζα, διότι τὸ ὁριστικὸν κτίριον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνοικοδομήσωμεν, τί θὰ τὸ κάνωμεν, τί θὰ ἐγίνετο; Εὑρέθησαν εἰς τοιαύτην δυσχέρειαν, ὥστε νὰ μὴ ἠμποροῦν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ θέμα καὶ νὰ προβάλλουν τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι ἐὰν ὑπῆρχεν ἕνα ὀκταώροφον μέγαρον εἰς τὴν ὁδὸν Σανταρόζα, θὰ ἦτο ἄχρηστον πλέον μετὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ ὁριστικοῦ δικαστικοῦ μεγάρου, ὡσεὶ νὰ μὴ ἦτο ἀπαραίτητον δι’ ἕνα Ὑπουργεῖον, ὡσεὶ νὰ μὴ ἦτο χρησιμώτατον διὰ γραφεῖα, καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐματαίωσε τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ αὐτοῦ κτιρίου, τοῦ προσωρινοῦ ὀκταωρόφου, ὅπου, ἐπαναλαμβάνω, θὰ ὑπῆρχεν περισσοτέρα ἄνεσις καὶ διὰ τὰς αἰθούσας τῶν συνεδριάσεων καὶ διὰ τοὺς δικαστὰς καὶ τοὺς Προέδρους καὶ τοὺς Εἰσαγγελεῖς καὶ ἐφ’ ὅσον μάλιστα ἔκτοτε ἐπεδιώκετο ἡ ὁλοκλήρωσις τῆς πολιτικῆς δικονομίας καὶ ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην πολλῶν γραφείων, θέλω νὰ ἀκούσω ποίαν δικαιολογίαν θὰ προβάλουν οἱ ὑπευθύνως διαχειριζόμενοι τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης καὶ ἰδίως νὰ μᾶς εἴπουν, διατὶ ἐζημίωσαν τὸ Κράτος, πῶς ἀπὸ τὸ 1957 καὶ ἐντεῦθεν ὅλα τὰ μισθώματα ποὺ εἶναι 3.500.000 τὸν χρόνον, ἐξ ὑπαιτιότητός των τὰ πληρώνει τὸ Κράτος, ἐκ βαρείας ἀμελείας των. Ὅλαι αἱ ἐπισκευαί, αἱ ὁποῖαι γίνονται, αἱ ἀλλεπάλληλοι, διὰ νὰ μὴ καταρρεύσῃ αὐτὴ ἡ τρώγλη, αὐτὴ ἡ καλύβη τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα καὶ σήμερον ἐὰν περάσετε ἀπὸ ἐκεῖ, θὰ ἴδητε, ὅτι παραδάκι τοῦ Δημοσίου ἐξοδεύεται διὰ τὸν στοιχειώδη, καὶ ὀρθῶς, εὐπρεπισμόν, θὰ ἰδῆτε, ὅτι ἠγοράσθησαν ἀντὶ 500.000 δραχμῶν σόμπες πετρελαίου καὶ τὸν ἄλλον χρόνον ἦσαν ἄχρηστοι, διότι καὶ τότε κἄποιος ἐμεσολάβησε διὰ νὰ ὠφεληθῇ καὶ ἐπανῆλθον οἱ ἀτυχεῖς Εἰσαγγελεῖς εἰς τὰ καυσόξυλα καὶ τὶς ἀχρήστευσαν. Καὶ ἐρωτῶ, διατὶ τὸ Δημόσιον εἶναι ὑποχρεωμένον ἀπὸ τοῦ 1957 νὰ πληρώνῃ ἐτησίως 3.500.000 εἰς μισθώματα καὶ σημαντικὰς δαπάνας δι’ ἐπισκευάς, διότι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς τότε, ἐξ ὅσων πληροφοροῦμαι, ὅταν ἐσχημάτισε τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀντικατεστάθη ὁ ἀείμνηστος Θεοφανόπουλος διὰ τοῦ ἀειμνήστου Ἀδαμοπούλου, ἔδωσε ἐντολὴν καὶ εἶπεν νὰ ἀτονήσῃ τὸ νομοσχέδιον, νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ, νὰ μὴ γίνῃ τὸ ὀκταώροφον, διότι θὰ ἀνοικοδομήσωμεν τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον. Εἶχε βέβαια αὐτὴν τὴν εὐγενῆ φιλοδοξίαν, ἀλλὰ αὐτὴ ἡ φιλοδοξία κατέληξεν εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου, εἰς βάρος τῶν Δικαστηρίων, εἰς βάρος τῶν διαδίκων καὶ τῶν δικηγόρων. Καὶ κἄτι ἄλλο. Ἐὰν ἴδητε, καὶ τίθεται ὑπ’ ὄψιν οἱουδήποτε ἐκ τῶν συναδέλφων θέλει, τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἔλαβε ἀριθμὸν 3308)1955, θὰ ἴδητε, ὅτι μὲ ὡρισμένας βελτιώσεις καὶ παραλλαγάς, βάσις τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου εἶναι ὁ νόμος 3308 καὶ πολλοὶ ἐκ τῶν πόρων ἢ ἐσόδων, ἐνῷ εἶναι φόροι καὶ βαρεῖαι φορολογίαι, περιλαμβάνονται καὶ ἐκεῖ. Ἔκτοτε λοιπόν, ἐπειδὴ ἕνα μέρος ἐξ αὐτῶν τῶν φόρων εἰσεπράττετο, εἶχε συγκεντρωθῇ ἕνα ποσὸν 18.000.000 καὶ ἐνῷ αὐτὸ τὸ ποσὸν ἀποκλειστικῶς εἶχε συγκεντρωθῇ διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον Ἀθηνῶν, διετέθη διὰ νὰ ἐκτελεσθοῦν Εἰρηνοδικεῖα εἰς ἄλλας πόλεις καὶ κατὰ προτίμησιν εἰς τὴν Εὔβοιαν. Τὸ λέγω καὶ μὲ παρακολουθεῖ ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Καλλίας, ὁ ὁποῖος γνωρίζει πόσον ἐκτιμῶ καὶ ἀγαπῶ, διότι μαζὶ εἴχομεν τὰ φοιτητικὰ θρανία τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀπασχολήσει. Ἀλλά, κύριοι, τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα κατεβλήθησαν διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον Ἀθηνῶν διωχετεύθησαν διὰ Εἰρηνοδικεῖα κατὰ μέγα μέρος εἰς τὴν Εὔβοιαν. Ὁ κ. Ἀρβανιτάκις μειδιᾷ καὶ ὁ κ. Στεφανίδης χαίρει.

§60Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ὁ πόρος δὲν εἶναι ἐκ τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν, εἶναι πόρος ἀπὸ τὰς ποινὰς ποὺ ἐπιβάλλονται εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν.

§61Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον.

§62Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ὁ λογαριασμὸς εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, εἶναι λογαριασμὸς Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν, καὶ ἡ διάταξις τοῦ νόμου λέγει, ὅτι διατίθενται διὰ Δικαστήρια εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν καὶ τὸ συνολικῶς καταβληθὲν ποσὸν εἶναι ζήτημα ἐὰν ὑπερβῇ διὰ τὰ Εἰρηνοδικεῖα τῆς Εὐβοίας, τὸ ποσὸν ποὺ κατεβλήθη ἐκ τοῦ αὐτοῦ λογαριασμοῦ διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον Μεσολογγίου καὶ Καστορίας, διότι εἰς ἄλλα μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν εἶχε προνοήσει ὁ Συγγρὸς νὰ κάνῃ Δικαστικὰ Μέγαρα δὲν ἔγιναν Εἰρηνοδικεῖα, ἀλλὰ Πρωτοδικεῖα. Νομίζω, ὅτι ἡ εἰκὼν δὲν εἶναι ἐντελῶς πλήρης, ὅπως τὴν ἐδώσατε.

§63Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν ἀμφισβητῶ τίποτε ἀπὸ ὅ,τι λέτε. Ἕνα εἶναι γεγονός, ὅτι οἱ πόροι, τὰ ἔσοδα αὐτά, διωχετεύθησαν δι’ ἄλλας ἀνάγκας.

§64Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Θὰ παρακαλέσω νὰ διευκρινισθῇ ἀπολύτως, ὅτι οἱ πόροι προέρχονται ἀπὸ ὅλην τὴν χώραν, αὐτὸ πρέπει νὰ διευκρινισθῇ. Ἔχει μεγάλην σημασίαν.

§65Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἔλεγεν, ὅτι: «Πρὸς μελέτην καὶ ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αἱ ὑπὸ τῶν συμβολαιογράφων καταβαλλόμεναι ὑποχρεωτικῶς εἰσφοραὶ 10%.... (ἀναγινώσκει)....». «α) Αἱ ὑπὸ τῶν Συμβολαιογράφων τῆς περιφερείας Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν δραχ. 5 δι’ ἑκάστην σύνταξιν, β) ποσοστὸν 10% πλὴν τῶν ἐπιβαλλομένων ὑπὸ τῶν ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν Ποινικῶν Δικαστηρίων, χρηματικῶν ποινῶν, γ) ποσοστὸν 1% πλέον τῶν ἐπιβαλλομένων δικαστικῶν ἐξόδων Ἀθηνῶν». Καθὼς βλέπετε, οἱ πόροι προέρχονται ἀπὸ τὰ Δικαστήρια καὶ τὰ Συμβολαιογραφεῖα τῆς περιφερείας τῶν Δικαστηρίων Ἀθηνῶν μόνον.

§66Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Παρακαλῶ νὰ σημειωθοῦν τὰ ἀκόλουθα: Πρῶτον, ὅτι ὁ πόρος περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος, στηρίζεται εἰς νόμον τοῦ τέλους τοῦ ἔτους 1958 καὶ οὐχὶ τοῦ ἔτους 1955. Καὶ προέρχεται ἐξ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος καὶ ὄχι μόνον ἐξ Ἀθηνῶν. Δεύτερον, ὁ πόρος ἔχει μίαν ἱστορίαν. Ἐπὶ κατοχῆς εἶχεν ὁρισθῆ, ὅτι 25% ἐπὶ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν φυλακίσεως εἰς χρηματικάς, ὁρίζονται ὡς πόρος ἐνισχύσεως τοῦ Ταμείου Νομικῶν. Ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ ἔτους 1951, διὰ διαταγῆς τοῦ τότε Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν, εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν κατεβάλλετο μόνον τὸ 5%. Ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, κατὰ τὸ τέλος τοῦ ἔτους 1958, καθωρίσθη διὰ νόμου, ψηφισθέντος εἰσηγήσει μου, ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἐκ τοῦ 25% τοῦ ἀρχικοῦ νόμου, τὸ 15% περιέρχεται εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν, τὰ δὲ 10% εἰς τὸν λογαριασμὸν συγκροτήματος πρωτευούσης, ἐπιτρεπομένης ὅμως καὶ τῆς διαθέσεως ποσῶν διὰ τὴν ἀνέγερσιν Δικαστηρίων εἰς τὰς ἐπαρχίας. Τρίτον, διὰ τὰ μικρὰ Εἰρηνοδικεῖα καὶ Καταστήματα τῆς Εὐβοίας, διετέθησαν περιωρισμένα ποσὰ (4–5 ἑκατομμύρια δραχ.), τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι πολὺ μεγαλύτερα ἀπὸ ὅσα διέθεσαν εἰς ἄλλας περιφερείας, ὡς π.χ. διὰ τὴν ἀνέγερσιν Δικαστικοῦ Μεγάρου Μεσολογγίου ὡς καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας. Ἑπομένως, ἡ εἰκών, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. συνάδελφος δὲν εἶναι ἡ πραγματική.

§67Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Διὰ τοῦ Ν.Δ. 3680)1957 ἀπὸ τὸν λογαριασμὸν τῶν πόρων αὐτῶν, ἐπληρώνοντο οἱ ἄμισθοι ἔκτακτοι ὑπάλληλοι τῶν ὑποθηκοφυλακείων. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀντεμετωπίζετο τὸ θέμα. Ἔκτοτε, καὶ ὀφείλομεν νὰ τὸ ἀναγνωρίσωμεν, τὸ 1957, ὅτε ἦτο Ὑπουργὸς ὁ καὶ σήμερον Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης κ. Παπακωνσταντίνου, εἶχεν ἐπιληφθῆ τοῦ θέματος καὶ μάλιστα ὡς ἐνθυμοῦμαι, εἰς μίαν ἐπίσκεψίν μου, μοῦ παρουσίασε καὶ τὴν μακέττα τοῦ ἀνεγερθησομένου μεγάρου, τὸ ὁποῖον συνεζητεῖτο μάλιστα καὶ εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις νὰ ἀνεγερθῇ ἐκεῖ ὅπου εἶναι σήμερον τὸ Δημοτικὸν Νοσοκομεῖον. Ἡ ἀρχικὴ σκέψις ἦτο νὰ οἰκοδομηθῇ ἕνα καταπληκτικὸν εἰς ὄγκον μέγαρον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ συνεκεντροῦντο ὅλαι αἱ Δικαστικαὶ Ὑπηρεσίαι τῆς Πρωτευούσης ἀπὸ ὅλα τὰ κτίρια, εἰς τὰ ὁποῖα στεγάζονται. Τοῦτο ἦτο τὸ ἀτύχημα. Διότι οὐδεὶς λόγος μεταφορᾶς τοῦ Δικαστηρίου τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας ὑπῆρχε, καθ’ ὅσον καλῶς στεγάζεται τοῦτο, ὅπως ἐπίσης, καλῶς ἐστεγάζετο καὶ στεγάζεται ἡ Δικαστικὴ Ὑπηρεσία τοῦ Ἀρείου Πάγου, καὶ δὲν θὰ πρέπει ὁ ὁδοστρωτὴρ νὰ ἰσοπεδώσῃ τὸ ἄριστον κτίριον, εἰς τὸ ὁποῖον στεγάζεται τοῦτο. Ἡ ἐν τῷ ὡραίῳ καὶ ἱστορικῷ Μεγάρῳ Σλῆμαν παραμονὴ τοῦ Ἀρείου Πάγου, εἶναι μία ἐγγύησις νὰ διατηρηθῇ τὸ ὡραῖον κτίριον. Μὲ τὴν ἰδέαν, λοιπόν, ὅτι θὰ γίνῃ ἕνα πελώριον κτίριον, ἐδημιουργήθη ὁ λόγος τῆς μὴ πραγματοποιήσεως τῶν σχεδίων. Κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ τοῦ ἔτους 1956, ἔγινε μία σύσκεψις καταλήξασα εἰς τὸ ἐνδιαφέρον ἀποτέλεσμα τῆς κατασκευῆς τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς τὴν πλατεῖαν Κλαυθμῶνος. Καὶ ἦτο μία λύσις ὀρθή, διότι τὸ μὲν κτίριον τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν εἶναι Δημόσιον, τὰ δὲ συνεχόμενα πρὸς αὐτὸ δύο κτίρια εἶναι ἰδιοκτησίας τοῦ Ταμείου τῶν ἐργοληπτῶν καὶ ἐργολάβων, οἵτινες ἐδέχοντο ἀνάλογον ποσοστὸν τοῦ οἰκοπέδου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα. Καὶ εἶχε σχεδὸν ἀποφασισθῆ ἡ λύσις αὐτή, ἥτις δι’ ἐμὲ θὰ ἦτο ἡ ἐμπρέπουσα καὶ ἁρμόζουσα. Καὶ θὰ ἀνεγείρετο εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν ἕνα κτίριον μὲ ρυθμὸν ἑλληνοπρεπῆ, τὸ ὁποῖον θὰ συνεπλήρου τὰ ἀπέναντι αὐτοῦ τρία πνευματικὰ κτίρια. Καὶ ὅμως τὴν λύσιν αὐτὴν τὴν ἐματαίωσεν εἷς ἄνθρωπος. Ὁ τότε Ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Ναυτικῶν κ. Λάππας, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἀσχοληθῶ ἄλλοτε, δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς. Ἔκτοτε τὸ θέμα παρέμεινεν ἐν ἐκκρεμότητι καὶ ἀνεκινήθη πάλιν ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν καὶ προεκρίθη ἡ λύσις ἡ σημερινή, δηλαδὴ τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς τὸν χῶρον ἔνθα νῦν εὑρίσκονται αἱ φυλακαὶ Ἀβέρωφ. Ἐκρίθη, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τῆς πόλεως θὰ ὑπῆρχεν ἄνεσις χώρου, θὰ ἐπήρχετο ἀποσυμφόρησις καὶ δὲν θὰ παρίστατο ἀνάγκη ἀγορᾶς οἰκοπέδου, ἐφ’ ὅσον τὸ οἰκόπεδον, ἔνθα αἱ φυλακαί, ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον. Θὰ πρέπει ἐδῶ νὰ ἴδωμεν ἐὰν εἶναι ἡ προσήκουσα μία τοιαύτη λύσις, διότι πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας πολλὰ δεδομένα διὰ νὰ ἐξετάσωμεν τὸ θέμα. Ἐγὼ πάντως, νομίζω, ὅτι ἡ προκριθεῖσα λύσις δὲν εἶναι οὔτε ἡ ἰδεώδης οὔτε ἡ ἐμπρέπουσα. Καὶ τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον ἀνοικοδομήσεως. Ἐπιμένει ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ ὑπεστήριξε καὶ ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ὅτι μέρος τῆς ἀπαιτηθησομένης δαπάνης, θὰ πρέπει νὰ τὸ ἐπωμισθοῦν οἱ Δικηγόροι. Ὡς εἶναι γνωστόν, τὸ Δημόσιον εἰσπράττει ποσοστὸν 9% τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἐξ αὐτοῦ διαθέτει διὰ τὴν Δικαιοσύνην τὸ 6%. Ἄρα, ἔχει περίσσευμα. Καὶ ἡ Δικαιοσύνη εἰσπράττει 9% ἀπὸ τὰ πρόστιμα, ἀπὸ τὰ χαρτόσημα, ἀπὸ τὰς μετατροπάς. Διερωτῶμαι, λοιπόν, διατὶ πρέπει νὰ μὴ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου ὁ προϋπολογισμός, ἀφοῦ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ στεγάσῃ τὴν Δικαιοσύνην καὶ ἀφοῦ ἀπὸ τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης εἰσπράττει πολὺ περισσότερα ἀπὸ ὅσα δαπανᾶ. Τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι καθιερώθη τὸ μεγαρόσημον εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχιακὰς πόλεις καὶ ὅτι ἐκπλήσσει τοὺς συναδέλφους διατὶ οἱ δικηγόροι τῶν Ἀθηνῶν πάντοτε ἀντετάχθησαν, καταπολεμεῖται διὰ τῶν ἑξῆς: Κακῶς ἐπεβλήθη καὶ εἰς τὰ ἐπαρχιακὰ Δικαστήρια τὸ μεγαρόσημον. Χειμάζεται, ὡς εἶπεν ὁ συνάδελφος ἐξ Ἀργολίδος κ. Παπαδημητρίου, ἡ τάξις τῶν δικηγόρων λόγῳ τοῦ πληθωρισμοῦ, τοῦ ἀσφυκτικοῦ. Ὑπάρχουν καὶ δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι θησαυρίζουν ἀκόπως. Ἡ μαχομένη ὅμως δικηγορία, οἱ πραγματικοὶ ἐπαγγελματίαι ἐν Ἀθήναις, ἀντιμετωπίζουν τρομακτικὰς δυσχερείας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῶ, διατὶ οἱ δικηγόροι θὰ κληθοῦν νὰ συνεισφέρουν μίαν τοιαύτην φορολογίαν — καὶ ἄνευ προσδιορισμοῦ χρονικοῦ κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ παρέχηται ἡ ὑποψία, ὅτι αὐτὸς ὁ πόρος, ποὺ εἶναι βαρὺς φόρος, θὰ μείνῃ πάγιον ἔσοδον τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅπως πάγιον ἔσοδον ἔμειναν αἱ 6 δραχμαί, ἡ ζάκχαρις διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους καὶ τὰ πετρελαιοειδῆ διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους. Καὶ ἐκηρύχθη ἡ στέγασις περαιωμένη —ὁ Θεὸς νὰ τὴν κάμῃ στέγασιν!— καὶ ὅμως ἡ φορολογία συνεχίζεται. Οὔτε, λοιπόν, χρονικὰ ὅρια τίθενται, ὥστε δικαιούμεθα νὰ ὑποπτευώμεθα, ὅτι θὰ εἶναι ἕνα πάγιον ἔσοδον τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλά, τὸ σπουδαιότερον, διερωτῶμαι: Ἐκλήθησαν οἱ ἰατροὶ νὰ κατασκευάσουν τὰ νοσοκομεῖα; Οἱ ἀξιωματικοὶ τὰς στρατιωτικὰς λέσχας; Οἱ ἱερεῖς τὰς ἐκκλησίας; Οἱ διδάσκαλοι τὰ σχολεῖα; Διατὶ αὐτὴ ἡ ἐπιμονὴ —δὲν ὁμιλῶ μόνον διὰ τὴν πρωτεύουσαν, δι’ ὅλην τὴν χώραν— διατὶ αὐτὴ ἡ ἐπιμονὴ τοῦ Δημοσίου νὰ ἐπιβαρύνῃ μὲ εἰδικὴν φορολογίαν τοὺς δικηγόρους καί, μάλιστα, μὲ ἕνα διαφορισμὸν ἀπαράδεκτον. Διότι μόνον ἐκεῖνοι ποὺ δὲν ἐδικηγόρησαν ἠμπορεῖ νὰ προτάσσουν αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα, ὅτι αἱ Α, Β, Γ φορολογίαι βαρύνουν τοὺς διαδίκους, αἱ Δ, Ε, Ζ τοὺς δικηγόρους. Ὁ δικηγόρος, ὅταν θὰ ζητήσῃ μίαν ἀμοιβὴν ἀπὸ τὸν πελάτην του, εἶναι ἀδύνατον νὰ τοῦ εἴπῃ «φέρε καὶ ἕνα ταλληράκι διὰ τὸ μεγαρόσημον». Κατ’ ἀνάγκην, ἑπομένως, ἐπιπίπτει ἡ φορολογία, τὴν ὁποίαν τάχα τὸ νομοσχέδιον ἐπιβάλλει ἐπὶ τῶν διαδίκων, ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν δικηγόρων. Ἀλλὰ εἶναι καὶ ἀπαράδεκτον τοῦτο, ὅταν βλέπωμεν δι’ ἄλλους σκοποὺς νὰ σπαταλῶνται τὰ ἑκατομμύρια. Περνῶ τακτικὰ ἀπὸ τὸ Δέλτα τοῦ Φαλήρου. Ἔκτισαν ἕνα μέγαρον ὑποδοχῆς τῶν ἐπισήμων ξένων, ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο διὰ θαλάσσης νὰ μᾶς ἔλθῃ ὁ Νάσερ, ὁ Ζορλοῦ ἢ ὁ Τίτο. Ἐκόστισεν 20 ἑκατομμύρια, ἄχρηστον! Ἀφῆστε τὴν Πάρνηθα, ἀφῆστε τὴν Ὁμόνοιαν. Καὶ διερωτῶμαι πάντοτε, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τοῦ ὁποίου τὸ ἐνεργητικὸν ὀφείλω νὰ ἀναγνωρίσω τὰ ἔργα —ἄλλο ἂν δι’ ἡμᾶς τὰ ἔργα δὲν ἔγιναν μὲ ἱεράρχησιν καὶ μὲ σπατάλην τρομακτικήν, δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας— πῶς δὲν ἐσκέφθη κἄν, ἀντὶ νὰ κάμῃ ἐκεῖνο τὸ μεγαθήριον τῆς Πάρνηθος, τὸ ὁποῖον σιγὰ–σιγὰ θὰ καταλήξῃ διὰ τὰς γλαῦκας, νὰ ἀνοικοδομήσῃ ἕνα ὡραιότατον, συγχρονισμένον, Ἑλληνικοῦ ρυθμοῦ Δικαστικὸν Μέγαρον καί, πράγματι, νὰ συνδέσῃ τὸ ὄνομά του μὲ χρυσᾶ γράμματα, νὰ ἔλθῃ νὰ δώσῃ τὴν λύσιν εἰς ἕνα θέμα πού, ἀκούσατε, 128 χρόνια ἀπησχόλησεν ὅλους ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν γενναίους, καὶ Πρωθυπουργοὺς καὶ Ὑπουργοὺς Δικαιοσύνης καὶ νομικοὺς καὶ ὅλους ὅσους ὀνειροπολοῦν, ὅταν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν δικηγορίαν πότε θὰ στεγασθῶμεν, νὰ ἀντικρύσωμεν ἕνα μέγαρον ἀντάξιον τῆς Πρωτευούσης τῆς Ἑλλάδος, τῆς πόλεως τοῦ φωτός; Βεβαίως, εἶναι ἐπαινετὴ ἡ προσπάθεια καὶ δὲν εἴμεθα ἀντίθετοι νὰ ἱδρυθῇ τὸ μέγαρον καὶ χαιρετίζομεν αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν, ὅσον καὶ ἂν δὲν εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν εἴχομεν ὀνειροπολήσει, ἡ ἰδεώδης, ἡ πραγματικῶς ἐξυπηρετοῦσα καὶ τὴν Δικαιοσύνην καὶ τοὺς διαδίκους καὶ τοὺς δικηγόρους. Ἀλλὰ τὸ νὰ θέλωμεν νὰ ἐπιβάλωμεν ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν δικηγόρων βαρεῖς φόρους, αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ μάλιστα εἶναι ἀπαράδεκτον, διότι ὡς εἰς μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν συνετάξαμεν μὲ τὸν συνάδελφον κ. Λυκουρέζον, τὴν ὁποίαν ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, βλέπω νὰ αὐξάνωνται αἱ ὑποτιθέμεναι δαπάναι τοῦ μεγάρου εἰς 300 ἑκατομμύρια, ἐνῷ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον τὰς ὑπολογίζει εἰς 250 ἑκατομμύρια. Μειοῦνται οἱ πόροι. Ποῖοι πόροι; Ἐκτὸς τοῦ κέρδους, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχωμεν, ὀψέποτε, διότι θὰ ἀπαλλαγῶμεν αὐτῆς τῆς σπατάλης τῶν μισθωμάτων καὶ τῶν ἐπισκευῶν, πεταμένα λεπτά, τὸ τετράγωνον τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα τὸ ὑπολογίζουν εἰς 500 ἑκατομμύρια. Δὲν εἶμαι οὔτε μηχανικός, οὔτε ὁ ἁρμόδιος νὰ τὸ ἐκτιμήσω. Ἐζήτησα πληροφορίας, ἔχει, τοὐλάχιστον 90–100 ἑκατομμύρια. Διότι ἐκεῖ ἔχει 100 λίρας τὸ τετραγωνικόν. Ἔχει τὸ μειονέκτημα, ὅτι εἶναι μεγάλο. Ἂν ἦτο μικρόν, θὰ εἶχε 100 λίρες τὸν πῆχυν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι μεγάλο, εἶναι μειονεκτικὸν καὶ πίπτει ἡ ἀξία του. Ἐπειδή, ὅμως, εἶναι τετράγωνον, δὲν ἠμποροῦν νὰ γίνουν στοές. Δὲν χάνει ἀπὸ τὴν ἀξίαν του. Ἐπιμένω, λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, ὅτι πρέπει νὰ μιμηθῆτε τὸν ἀείμνηστον Θεοφανόπουλον, ὁ ὁποῖος, καὶ ἐκεῖνος, κατόπιν εἰσηγήσεως ὅλης τῆς Ὑπηρεσίας, εἶχε τελικῶς πεισθῆ, ὅτι ἡ εἰσφορὰ ἦτο ἄδικος καὶ ἐπαχθὴς φορολογία διὰ τοὺς δικηγόρους τῶν Ἀθηνῶν.

§68Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Καὶ τὸ μέγαρον δὲν ἔγινε.

§69Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν ἔγινε, διότι σεῖς οἱ διαχειριζόμενοι τὰ κοινὰ ἀπὸ τοῦ 1955 καὶ ἐδῶ δὲν ἀφήσατε νὰ γίνῃ. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος, ἀλλὰ ὑπάρχουν περιπτώσεις εὐθυνῶν, ποὺ ἂν ἐκινεῖτο ὁ νόμος, δὲν ἠξεύρω ποῖος θὰ εἶχε τὴν εὐθύνην. Ἀπὸ τὸ 1957 καὶ ἐντεῦθεν ζημιοῦται τὸ Κράτος τὰ μισθώματα καὶ τὰς ἐπισκευάς, διότι θὰ εἶχε γίνει ἀπὸ τοῦ 1957. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ξεύρετε, ὅτι ἡ δικηγορικὴ τάξις τῶν Ἀθηνῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβληθῇ μὲ τὴν τῶν ἐπαρχιῶν. Εἶναι ἐγγεγραμμένοι 6.000 περίπου.

§70Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). 5.400.

§71Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔχω 5.590 ἐγώ, κ. Ὑπουργέ.

§72Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Σεῖς ἔχετε 5.590, ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ διαγράφονται.

§73Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Διὰ νὰ σᾶς εὐχαριστήσω, κ. Ὑπουργέ, δέχομαι τὸν ἀριθμόν σας. Ἐξ αὐτῶν, κ. Ὑπουργέ, εἰς τὰ Δικαστήρια ἐμφανίζονται εἰς τὰς ἀστικὰς καὶ ποινικὰς ὑποθέσεις διὰ παράστασιν μόνον 1.500. Ξεκινᾶτε νὰ στεγάσετε τὴν Δικαιοσύνην καὶ ὁ ζυγός σας ἔχει δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Ἰδοὺ διατί: Ἐκ τῶν 5.400 δικηγόρων —δὲν ἔχει ἀξίαν νὰ ἀμφισβητήσω τὸν ἀριθμόν, οὔτε νὰ ἀμφισβητῶ— οἱ ἡμίσεις εἶναι οἱ ἀλεξιπτωτισταὶ ἐξ ἄλλων ἐπαγγελμάτων, δασονόμων, ἀστυνόμων, χωροφυλάκων καὶ πάσης φύσεως δημοσίων ὑπαλλήλων. Αὐτοί, ἀφοῦ ἐπῆραν τὴν συνταξούλα τους, ἐπέτυχαν —καὶ προχθὲς ἀκόμη ἠνοίξατε, κύριοι συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας, ἐμοῦ ἀντιλέγοντος, τὴν θύραν— νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν δικηγορικὴν οἰκογένειαν. Αὐτοὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ δικηγορήσουν ἐντατικά. Διότι καὶ ἀνάγκην δὲν ἔχουν, διότι παίρνουν σύνταξιν καὶ γνωριμίας δὲν ἔχουν, ἀλλὰ καὶ τὸ σπουδαιότερον, δὲν ἔχουν τὰ ἐφόδια νὰ ἀνταγωνισθοῦν μὲ τοὺς ἐπαγγελματίας, οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον εἰς τὴν δικηγορικὴν οἰκογένειαν ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον κατ’ εὐθεῖαν. Αὐτοὶ ἀσχολοῦνται ποὺ καὶ ποὺ καὶ αὐτοὶ ἐλάχιστα θὰ πληρώσουν. Ἰδοὺ ἡ διαφορά μας μὲ τὸν κ. Παπαδημητρίου. Ἐπίσης, ὑπάρχει ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς τῶν πριγκήπων τῆς δικηγορίας, οἱ ὁποῖοι κάθονται εἰς τὰ γραφεῖα των, διαχειρίζονται πολυκατοικίας, μεταβιβάσεις ὀρόφων, ξένας ἑταιρείας καὶ οὐδέποτε ἐμφανίζονται εἰς τὰ Δικαστήρια. Ποτὲ δὲν θὰ πληρώσουν τὸν φόρον αὐτὸν ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῶν 1.500, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ δικηγοροῦν εἰς τὰ ποινικὰ καὶ πολιτικὰ Δικαστήρια, νὰ συντάσσουν ἀγωγάς, δικογραφίας, μηνύσεις, νὰ παρίστανται καὶ νὰ ἐξασκοῦν πράγματι, μὲ τὴν ὡραίαν παράδοσιν τοῦ δικηγορικοῦ Σώματος, τὸ ὑψηλὸν αὐτὸ λειτούργημα τοῦ δικηγόρου. Πιστεύω ἀκόμη, ὅτι τὸ Ταμεῖον Προνοίας εἶναι πολὺ βεβαρημένον ἀπὸ αὐτὴν τὴν εἰσβολὴν τῶν ἐξ ἄλλων ἐπαγγελμάτων συνεχῶς εἰσερχομένων, ὥστε νὰ κλονίζεται, κύριοι. Καὶ ἤδη, ὑπάρχει εἰλημμένη ἀπόφασις νὰ αὐξηθῇ αὐτὸ τὸ τέλος τοῦ Ταμείου Προνοίας, τὸ ὁποῖον εἶναι βαρύ. Καλημέρα λέγετε, 10, 20, 40 δραχμὰς θὰ δώσετε. Ἔχομεν ἀκόμη τὸ Ἐπικουρικὸν Ταμεῖον καὶ τὸ Ταμεῖον Ἀρωγῆς. Κατήντησε, κύριοι, διὰ νὰ καταθέσετε μίαν ἀγωγὴν καὶ νὰ πάρετε ἕνα ἀντίγραφον, νὰ πρέπει νὰ καταβάλετε 250 δραχμάς. Εἶναι τόσαι αἱ ἐπιβαρύνσεις καθημερινῶς, ὥστε νὰ μὴ ἀντέχῃ ὁ δικηγορικὸς κόσμος. Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος σᾶς λέγει: «Ἀποποιούμεθα καὶ παραιτούμεθα αὐτῆς τῆς παραχωρήσεως καὶ ἂς μὴ ἔχωμεν καὶ αἴθουσαν, προκειμένου νὰ ὑποβληθῇ ἡ δικηγορικὴ τάξις εἰς μίαν τόσον βαρεῖαν φορολογίαν». Ἀξιότιμε κύριε Ὑπουργέ, θὰ εἶναι εἰς τὸ ἐνεργητικόν σας, ἐάν, ὡς ἐλπίζω, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας, τεθῇ ὁ θεμέλιος λίθος αὐτοῦ τοῦ μεγάρου. Πέντε γενεαὶ δὲν εἶδον πραγματοποιούμενον αὐτὸ τὸ ὄνειρον. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, κύριε Ὑπουργέ, ὅταν σήμερον ἀνεβιβάσατε τὸν προϋπολογισμὸν εἰς 25 δισεκατομμύρια ἀπὸ 12 δισεκατομμύρια, ἀποστραγγίζοντες τὸν πτωχὸν Ἑλληνικὸν λαόν, νὰ ζητῆτε ἡ δικηγορικὴ τάξις νὰ συνεισφέρῃ διὰ μίαν περιουσίαν, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἀνήκῃ εἰς τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον, ἀλλὰ εἰς τὸ Δημόσιον, τοσοῦτον μᾶλλον, ὅταν θὰ ἔχετε πόρους νὰ τὸ ἀντιμετωπίσετε. Καὶ ὁ Κρατικὸς προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ ἔλθῃ ἀρωγός. Ἀλλὰ πέραν τούτου, καθημερινῶς αὐξάνεται καὶ τὸ χαρτόσημον. Πόσον τὸ παρελάβατε τὸ 1955; Τρεῖς δραχμὰς τὴν αἰτησούλα καὶ τὰς ἐδιπλασιάσατε. Προχθὲς ἀκόμη, ἐδιπλασιάσατε σχεδὸν τὴν μεταλλικὴν δραχμὴν καὶ ἐκ τοῦ διπλασιασμοῦ αὐτοῦ θὰ αὐξηθοῦν πολλαπλῶς τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου. Ἀνέμενα ἀπὸ σᾶς, ἀξιότιμε κύριε Ὑπουργέ, διότι εἶσθε δικηγόρος καὶ διαπρεπὴς νομομαθής, νὰ μὴ ἐπιμείνετε. Ἔχομεν οἱονεὶ τὸ δεδικασμένον. Ὅταν ἐτέθη ζήτημα εἰσφορᾶς, ἡ πλειοψηφία τοῦ Συναγερμοῦ —τότε ἐκυβερνοῦσε ὁ ἀείμνηστος Στρατάρχης Παπάγος— ἀπέρριψε τὴν εἰσφορὰν δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας. Ὅταν ἔχωμεν τοῦτο τὸ προηγούμενον καὶ βάσει τῶν ὅσων εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἐπανέρχομαι καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διαγράψῃ ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον τοὐλάχιστον τὰ ἐδάφια αʹ, βʹ, γʹ καὶ δʹ τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 5. Καί, διὰ νὰ τελειώνω, ἔχω καὶ κἄτι ἄλλο νὰ εἴπω. Ὅπως δέχεσθε, κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὴν εἰσηγητικήν σας ἔκθεσιν, τὸ οἰκόπεδον τῶν φυλακῶν Ἀβέρωφ ἀνῆκεν εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων, ὁ ὁποῖος τὸ παρεχώρησε τότε εἰς τὸν μεγάλον εὐεργέτην διὰ τὸ κτίσιμον τῶν φυλακῶν.

§74Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἰς τὴν Βασίλισσαν.

§75Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἰς τὴν Βασίλισσαν δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν. Σήμερον, πῶς ἀγνοεῖται ὁ Δῆμος Ἀθηναίων εἰς αὐτὴν τὴν μεγάλην ὑπόθεσιν ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου, ποὺ δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ξένη καὶ ἄσχετος μὲ τὴν πολεοδομίαν τῆς πόλεως καὶ μὲ τὴν κτιριακὴν πολιτικὴν τοῦ Δήμου Ἀθηναίων καὶ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ. Παίρνετε ἀπὸ διάφορα Ὑπουργεῖα διὰ τὴν διοίκησιν τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ ἀγνοεῖτε τὸν Δῆμον Ἀθηναίων, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν γνωρίζετε κάλλιστα, ὅτι ὁ Δῆμος Ἀθηναίων διαθέτει τὸν ἱκανώτερον, τὸν πλέον πεπειραμένον καὶ τὸν πλέον πονοῦντα τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν πολεοδόμον ἀρχιτέκτονα κ. Κων. Μπίρην. Τοῦτο ζητοῦμεν καὶ διὰ τῆς τροπολογίας μας καὶ πιστεύομεν, ὅτι θὰ τὸ ἀποδεχθῆτε. Ἡ συμβολή του καὶ ὡς πρὸς τὸν ἔλεγχον κατὰ τὸν διαγωνισμὸν τῶν σχεδίων καὶ διὰ τὴν παρακολούθησιν θὰ εἶναι πολύτιμος. Πιστεύω, ὅτι σᾶς διέφυγε τὸ γεγονὸς ἐν τῇ πολυπραγμοσύνῃ ὑμῶν καὶ πολλῶν ἀπασχολήσεων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον σας. Θέλω ὅμως νὰ πιστεύω, ὅτι θὰ τὸ δεχθῆτε. Τελειώνων, κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ ὅλους τοὺς συναδέλφους ἐξ ὀνόματος τῶν δικηγόρων Ἀθηνῶν. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι οὐδεὶς ἀνήκων εἰς τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον ἀπὸ τοὺς 5.400, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἐπιθυμῇ καὶ νὰ μὴ διαβιβάζῃ δι’ ἐμοῦ τὸ αἴτημα νὰ μὴ ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῆς δικηγορικῆς τάξεως τῶν Ἀθηνῶν ἡ βαρεῖα αὐτὴ φορολογία, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ τὴν γενναιότητα τὸ Δημόσιον νὰ λύσῃ τὸ μεγάλον αὐτὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε 5 γενεάς, τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, μὲ ἄλλους πόρους, τοὺς ὁποίους ἔχει, ἀπὸ εἰσοδήματα τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ καὶ μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. (Χειροκροτήματα).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ντάγγας, ἔχει τὸν λόγον.

§77Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁμολογουμένως συγκινεῖ ὅλους τοὺς Ἀθηναίους καὶ ἰδιαιτέρως τοὺς δικηγόρους τῶν Ἀθηνῶν, ἡ σκέψις, ὅτι πραγματοποιεῖται ἡ ἐπιθυμία των διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου τῆς Πρωτευούσης. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι, προκειμένου νὰ γίνῃ μία οἱαδήποτε ἐργασία, τοῦτο ἀντιμετωπίζεται ἀπὸ δύο πλευράς. Ἀπὸ τὴν ἄποψιν τῆς θεωρητικῆς ἐνατενίσεως καὶ ἀπὸ τὴν ἄποψιν τῆς πρακτικῆς ἀποδόσεως. Ἡ σκέψις τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἱδρυθῇ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον εἰς τὴν Λεωφόρον Ἀλεξάνδρας, ἐρωτᾶται, ἀνταποκρίνεται εἰς τὸ αἴτημα τῶν κατοίκων καὶ τῶν δικηγόρων τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν; Ἀναμφισβητήτως ὄχι. Ἐὰν σκεφθῶμεν, ὅτι ἀπὸ πλευρᾶς θεωρητικῆς ἡ ἐνέργεια πράγματι εὑρίσκει ἀνταπόκρισιν εἰς τὸν ἀπὸ πλευρᾶς πολεοδομικῆς εὐπρεπισμὸν τῆς Πρωτευούσης διὰ τῆς ἀνεγέρσεως ἐπιβλητικοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, ἀπὸ πλευρᾶς οὐσιαστικῆς ἐξυπηρετήσεως τόσον τοῦ κοινοῦ ὅσον καὶ τῶν δικηγόρων, δὲν εὑρίσκει ἀνταπόκρισιν, διότι πράγματι ἡ τοποθεσία, ἡ ὁποία ἐπελέγη διὰ τὴν ἀνέγερσιν εἶναι ἀπρόσφορος. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. βουλευταί, νὰ μεταφερθῇ τὸ δικαστήριον εἰς τὴν Λεωφόρον Ἀλεξάνδρας, καθὼς καὶ τὰ δικηγορικὰ γραφεῖα. Μόνον, ὅταν θέλωμεν νὰ καταδυναστεύσωμεν τοὺς δικηγόρους καὶ τὸ κοινόν, τότε δικαιολογεῖται αὐτὴ ἡ Κυβερνητικὴ προσπάθεια. Εἶναι δυνατὸν οἱ δικηγόροι ἀπὸ οἱασδήποτε πλευρᾶς νὰ πηγαίνουν καὶ νὰ ἔρχωνται 5 καὶ 6 φορὲς τὴν ἡμέραν εἰς τὴν Λεωφόρον Ἀλεξάνδρας; Ἀναμφισβητήτως ὄχι. Καὶ ἀπὸ πλευρᾶς ἐξυπηρετήσεως τοῦ κοινοῦ, καὶ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ. Ἑπομένως εἴμεθα ἀντίθετοι πρὸς πᾶσαν ἐνέργειαν ἱδρύσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς τὴν Λεωφόρον Ἀλεξάνδρας, διότι οὔτε τὸ κοινὸν ἐξυπηρετεῖ οὔτε τοὺς δικηγόρους. Ἀναφορικῶς, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ τέλους τοῦ Μεγαροσήμου, ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν εἶναι τελείως ἀντίθετος, διότι ἡ δικηγορία χειμάζεται καὶ δὲν εἶναι νοητὸν νὰ ὑποστῇ καὶ ἄλλας ἐπιβαρύνσεις, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ φέρῃ ὁ κρατικὸς προϋπολογισμός. Σταματῶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, διότι πιστεύω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος ἐδικηγόρησε, δὲν θὰ λησμονήσῃ τόσον γρήγορα τὸ ἄγχος τῆς στρατευομένης δικηγορίας καὶ μόνον οἱ κατ’ εὐφημισμὸν δικηγοροῦντες εἶναι ξένοι πρὸς τὰς δικαιολογημένας ἀξιώσεις τῶν δικηγόρων τῶν Ἀθηνῶν.

§78Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελον, πρὸ παντὸς νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησίν μου, διότι ἐπὶ τέλους φαίνεται, ὅτι ἡ πρωτεύουσα τῆς Ἑλλάδος θὰ ἀποκτήσῃ δικαστικὸν μέγαρον. Πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι διαφωνῶ πλήρως καὶ ὡς πρὸς τὴν τοποθεσίαν ἡ ὁποία ἐπελέγη καὶ ὡς πρὸς τὴν ἀπόφασιν ἡ ὁποία ἐλήφθη ὅπως ὅλα τὰ δικαστήρια συστεγασθοῦν ὑπὸ ἕνα μεγαθήριον τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι τὸ δικαστικὸν μέγαρον τὸ ὁποῖον προβλέπεται νὰ οἰκοδομηθῇ. Πρέπει ὅμως νὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ ἐκκρεμότης καὶ ἐπειδὴ τὸ καλύτερον εἶναι ὁ μεγάλος ἐχθρὸς τοῦ καλοῦ ὅπως λέγουν καὶ οἱ Γάλλοι, θὰ πρέπει νομίζω νὰ βοηθήσωμεν ἔστω καὶ τὴν προκριθεῖσαν λύσιν, φθάνει ἐπὶ τέλους νὰ ἀποκτήσῃ ἡ πρωτεύουσα τὸ δικαστικὸν μέγαρον τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται νὰ ἔχῃ. Ἡ ἄποψις ἡ προσωπική μου ἦτο, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ συστέγασις ὅλων τῶν δικαστηρίων, ἀλλὰ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ προβλεφθῇ ἕνα μέγαρον διὰ τὰ ἀνώτατα δικαστήρια, τὸν Ἄρειον Πάγον καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἕν ἄλλο μέγαρον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐστεγάζοντο τὰ Πρωτοδικεῖα, Πλημμελειοδικεῖα, Ἐφετεῖα, ποινικὰ δικαστήρια καὶ πολιτικά, καθὼς καὶ αἱ Εἰσαγγελίαι Πλημμελειοδικῶν καὶ Ἐφετῶν καὶ θὰ ἠδύνατο ἐπίσης δι’ ἄλλου κτιρίου νὰ ἀντιμετωπισθοῦν αἱ ἀνάγκαι τοῦ Εἰρηνοδικείου καὶ τοῦ Πταισματοδικείου. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο εὐκολώτερον νὰ ἀποκτήσῃ ἡ πρωτεύουσα δικαστικὸν μέγαρον, ἐὰν προεκρίνετο αὐτὴ ἡ λύσις. Οὕτω ἡ πρωτεύουσα θὰ ἀπέκτα τὸ ταχύτερον εὐπρεπῆ δικαστικὰ μέγαρα, καθ’ ὅσον καὶ τὸ θέμα τοῦ τόπου τῆς ἀνεγέρσεως αὐτῶν θὰ ἐλύετο εὐχερέστερον, διότι ἡ ἐπιλογὴ ἑνὸς τόπου ὅπου πρόκειται νὰ ἀνεγερθῇ ἕνα τεράστιον μέγαρον, ἔχει ἀσφαλῶς πολὺ μεγαλυτέρας δυσκολίας ἀπὸ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι θὰ παρουσιάζοντο διὰ τὴν ἀνέγερσιν μεγάρου μικροτέρων διαστάσεων, τὸ ὁποῖον θὰ περιελάμβανεν ὡρισμένα ἐκ τῶν δικαστηρίων. Ἀτυχῶς προεκρίθη ἡ χειροτέρα κατὰ τὴν γνώμην μου λύσις, ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ ψηφίσωμεν τὸ σχέδιον Ν.Δ. καὶ θὰ βοηθήσωμεν μὲ ὅλας μας τὰς δυνάμεις τὴν ἔστω καὶ σφαλερὰν αὐτὴν προσπάθειαν διὰ νὰ φθάσωμεν ἐπὶ τέλους εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, νὰ ἀποκτήσῃ ἡ πρωτεύουσα τῆς Ἑλλάδος τὸ δικαστικὸν μέγαρον τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται νὰ ἔχῃ. Ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ τονίσω —ὅπως ἄλλως τε ἔπραξε καὶ ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος ἀξιότιμος συνάδελφός μου κ. Βασιλᾶτος— ὅτι διαφωνῶ πλήρως πρὸς τὰς ἐπιβαλλομένας ἐπιβαρύνσεις. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἕν σημαντικὸν μέρος τῆς ἐτησίας δαπάνης —καὶ μάλιστα ὡς ἐτόνισεν ὁ συνάδελφος κ. Βασιλᾶτος χωρὶς νὰ προβλέπεται χρονικὴ διάρκεια— νὰ ἐπιρρίπτεται ἐπὶ τῶν ὤμων τῆς μαχομένης δικηγορίας. Κύριοι βουλευταί, διὰ τῶν ἐδαφίων α, β, γ καὶ δ, τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 5 ἐπιβάλλονται φορολογίαι, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου θὰ ἀνέρχωνται περίπου εἰς 4 ἑκ. ἐτησίως ἂν καὶ νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι τὸ ποσὸν μεγαλύτερον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ 4 ἑκ. ἐτησίως καλοῦνται νὰ τὰ πληρώσουν παρὰ πᾶσαν ἀρχὴν οἱ ἀσκοῦντες τὴν δικηγορίαν δικηγόροι. Διότι, ὡς ὀρθῶς ἐτόνισεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Βασιλᾶτος, ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ δικηγόρων τῶν Ἀθηνῶν, πρέπει νὰ διακρίνωμεν αὐτοὺς εἰς τρεῖς κατηγορίας. Εἶναι οἱ δικηγόροι οἱ ὁποῖοι εἶναι ὀνόματι μόνον δικηγόροι, καὶ εἶναι πάρα πολλοὶ ἴσως μάλιστα εἶναι οἱ περισσότεροι, οἱ ὁποῖοι χάρις εἰς διαφόρους χαριστικοὺς νόμους ἐνεγράφησαν εἰς τὸν δικηγορικὸν σύλλογον Ἀθηνῶν, ἀπέκτησαν τὸν τίτλον τοῦ δικηγόρου, ἀλλὰ δὲν δικηγοροῦν οὔτε μποροῦν νὰ δικηγορήσουν καὶ ὅλα αὐτὰ διὰ νὰ ἔχουν τὴν σύνταξιν τοῦ Ταμείου Νομικῶν. Οἱ δικηγόροι αὐτοὶ φυσικά, δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβαρυνθοῦν μὲ τὰ ἔνσημα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται διὰ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου Ν.Δ. Κατόπιν εἶναι οἱ δικηγόροι, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πολλὰ ἀποκερδαίνουν ἀπὸ τὴν δικηγορίαν, ἀλλὰ ἐξ ὑποθέσεων ἐξωδικαστηριακῶν. Καὶ αὐτοὶ εἶναι ἀρκετοὶ καὶ ὁμοίως δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβαρυνθοῦν μὲ τὰ ἐπιβαλλόμενα ἔνσημα. Καὶ τέλος εἶναι οἱ δικηγόροι οἱ ἀσκοῦντες τὴν δικηγορίαν, οἱ ἀποτελοῦντες τὴν μαχομένην δικηγορίαν, οἱ ὁποῖοι καὶ μόνον θὰ ἐπιβαρυνθοῦν μὲ εἰσφορὰς 4 ἑκατομ. τοὐλάχιστον ἐτησίως. Εἶναι οἱ δικηγόροι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς ἀσκοῦν τὴν δικηγορίαν εἰς τὰ ἀκροατήρια τῶν πολιτικῶν καὶ ποινικῶν δικαστηρίων αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται σήμερον νὰ πληρώσουν 4 ἑκατομ. τὸν χρόνον διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν. Ὡσὰν δηλαδὴ οἱ ἰατροὶ νὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιβαρύνωνται διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν νοσοκομείων, οἱ ἱερεῖς διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν ναῶν καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν Στρατιωτικῶν Λεσχῶν. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ ἀρχὴ αὐτὴ καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀποσύρῃ τὰ ἐδάφια αʹ, βʹ, γʹ, δʹ τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 5. Διότι, ὅπως ὀρθότατα τονίζει καὶ ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος εἰς τὸ ὑπόμνημα τὸ ὁποῖον ἔχει ὑποβάλει πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Δικαιοσύνης καὶ Οἰκονομικῶν ἐὰν ἤθελε θεωρηθῆ δικαιολογημένη ἡ ἐπιβάρυνσις αὐτή, διότι προβλέπεται ἡ στέγασις τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου εἰς τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον, παραιτεῖται καὶ ἀποποιεῖται τὴν στέγασιν αὐτήν, διότι ἐν τῇ πραγματικότητι 1.500 περίπου δικηγόροι θὰ πληρώνουν ἐτησίως 4.000.000 δραχμὰς διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον.

§79Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Μήπως θὰ ἔπρεπε, κ. Λυκουρέζο, νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ ἄποψις, ὅτι καὶ οἱ δικηγόροι τῶν Ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑποστῆ τὰ πάνδεινα καὶ αἱ ἐργασίαι των ἔχουν ἐντελῶς περιορισθῆ, ὅτι καὶ αὐτοὶ θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ ἐπιβαρύνωνται μὲ τὴν ἐν λόγῳ δαπάνην;

§80Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κακῶς, κάκιστα ἔχει ἐπιβληθῆ ἡ ἐπιβάρυνσις αὐτὴ εἰς τοὺς δικηγόρους τῶν Ἐπαρχιῶν καὶ ὀρθῶς, ὀρθότατα θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπαλλαγοῦν τῆς ἐπιβαρύνσεως αὐτῆς. Δὲν ἀντιλαμβάνομαι, ποία εἶναι ἡ δικαιολογητικὴ ἀρχὴ βάσει τῆς ὁποίας ἐπιβαρύνονται οἱ δικηγόροι μὲ τὴν δαπάνην ἀνεγέρσεως τῶν Δικαστικῶν Μεγάρων. Ἀλλοίμονον ἐὰν καθιερωθῇ μία τοιαύτη ἀρχή. Ἄλλως τε νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι τοιοῦτον τὸ κέρδος τοῦ Δημοσίου ἀπὸ τὴν ἐκποίησιν τοῦ ἀκινήτου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα καὶ εἶναι ἐπίσης τόσα τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου ἀπὸ τὴν λειτουργίαν τῆς Δικαιοσύνης, ὥστε δὲν γνωρίζω ἂν καὶ αἱ ἄλλαι ἐπιβαρύνσεις δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκλείψουν καὶ νὰ διατεθοῦν ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τὸν Κρατικὸν αἱ σχετικαὶ δαπάναι, μετὰ μάλιστα τὸν ἐντὸς μιᾶς 7ετίας διπλασιασμὸν τοῦ ὕψους τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἔχει φθάσει ὁ Κρατικὸς προϋπολογισμὸς εἰς τὸ ὕψος τῶν 24.000.000.000 καὶ γίνονται τόσα ἔργα καὶ σπαταλῶνται ἑκατοντάδες ἑκατομμυρίων εἰς πολλὰ ἔργα τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς ἄχρηστα, ὥστε δὲν καταλαβαίνω διατὶ δὲν δύνανται νὰ διατεθοῦν 150.000.000 ἢ 200 ἢ 250, διὰ νὰ ἀποκτήσῃ ἡ Ἑλλὰς δικαστικὸν μέγαρον, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ ἀθλία αὐτὴ κατάστασις, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἐντροπήν.

§81Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Διατί, ἐνῷ ἡ ἀξία τοῦ ἀκινήτου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα εἶναι ἀποδεδειγμένως 100.000.000, ἡ Κυβέρνησις λέγει ὅτι εἶναι 50.000.000;

§82Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ προϋπολογίσω πόσον ἀκριβῶς ἔχει τὸ ἀκίνητον τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα. Πάντως, ἡ ἀξία του εἶναι ἄνω τῶν 50.000.000, κατὰ τὴν γνώμην μου.

§83Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐνόμιζα, ὅτι ἡ συζήτησις θὰ ἔπρεπε νὰ κρατηθῇ εἰς κἄποιο ἐπίπεδον —αὐτὸ δὲν ἀφορᾶ ὑμᾶς— ἀλλὰ ἐπειδὴ γίνεται συζήτησις περὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἀκινήτου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα, θὰ ἔπρεπε νὰ δώσω τὴν πληροφορίαν, ὅτι δὲν εἶμαι κτηματομεσίτης Ἀθηνῶν καὶ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ προσδιορίσω τὴν ἀξίαν του. Ἐκεῖνο ποὺ ἐπέτυχα, εἶναι νὰ περιέλθῃ ἡ κυριότης τοῦ ἐν λόγῳ ἀκινήτου εἰς τὸν Ὀργανισμὸν ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου. Ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς θὰ δυνηθῇ νὰ ἐξακριβώσῃ ποῖον εἶναι τὸ πραγματικὸν τίμημα, τὸ ὁποῖον θὰ πραγματοποιηθῇ ἀπὸ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ ἀκινήτου αὐτοῦ. Ὥστε εἶναι περιττὸν νὰ ἀσχολούμεθα περὶ τοῦ ποία εἶναι ἡ ἀξία καὶ διατὶ κρύπτει ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀξίαν. Ἡ Κυβέρνησις διαθέτει τὸ κτίριον αὐτὸ ὑπὲρ τοῦ Ὀργανισμοῦ. Ὁποιοδήποτε καὶ ἂν εἶναι τὸ τίμημα τοῦ κτιρίου, τοῦτο θὰ περιέλθῃ εἰς τὸν Ὀργανισμόν. Τὸ ἀκίνητον αὐτὸ εἶναι 2.900 μέτρα. Πρέπει νὰ διαπλατυνθοῦν οἱ δρόμοι, λέγει ἡ Πολεοδομικὴ Ὑπηρεσία. Τί ἀπομένει μετὰ τὴν διεύρυνσιν τῶν δρόμων, δὲν ξεύρω. Δὲν ξεύρω, ἐπίσης, πόσον θὰ πωληθῇ τὸ κτίριον. Πάντως ὁποιοδήποτε τίμημα πραγματοποιηθῇ, θὰ περιέλθῃ εἰς τὸν Ὀργανισμόν. Προβλέπει δὲ τὸ νομοσχέδιον, ὅτι παρὰ τὰ προβλεπόμενα ἔσοδα καὶ τὴν ἀξίαν τοῦ οἰκοπέδου, 160.000.000 ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ δαπάνης τοῦ Μεγάρου μένουν ἀκάλυπτα. Αὐτὰ θὰ καλυφθοῦν ἀπὸ τὴν μεγαλυτέραν ἐνδεχομένως ἀξίαν τοῦ ἀκινήτου ἀπὸ τὸν Κρατικὸν Προϋπολογισμόν; Βεβαίως ἀπὸ τοὺς πόρους αὐτοὺς θὰ καλυφθοῦν. Καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι μόνον 300.000.000 θὰ στοιχίσῃ τὸ δικαστικὸν μέγαρον; Εἶχα τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν προηγουμένην διακοπήν μου νὰ εἴπω, ὅτι 300.000.000 ὑπολογίζεται ἡ ἀξία τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ μελέτη. Ἁπλῶς προεκτίμησις ἐγένετο. Ὅταν θὰ γίνῃ ἡ μελέτη, θὰ τὸ ἴδωμεν.

§84Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ὅλα αὐτὰ εἶναι ὀρθά. Ἐπειδή, ὅμως, ἐγένετο λόγος περὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἀκινήτου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα, δι’ αὐτὸ ὡμίλησα σχετικῶς. Σεῖς, προϋπολογίζετε τὴν ἀξίαν τοῦ ἀκινήτου αὐτοῦ εἰς 50.000.000. Ἡμεῖς ὑπολογίζομεν, ὅτι εἶναι μεγαλυτέρα. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει οἱαδήποτε ἰδιοτελὴς σκέψις. Ἁπλῶς ἕνας προϋπολογισμὸς γίνεται. Σεῖς τὸν κάμετε συντηρητικώτερα καὶ καλῶς πράττετε, ὅπως ἄλλως τε πρέπει νὰ συμβῇ καὶ μὲ τὴν δαπάνην τοῦ ὅλου ἔργου, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ὑπολογίσητε μεγαλυτέραν.

§85Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Φοβοῦμαι, ὅτι ἐγένετο ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς πέραν τῆς πραγματικότητος.

§86Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐφ’ ὅσον πάντως ἐπετύχατε ἡ κυριότης τοῦ ἀκινήτου αὐτοῦ νὰ περιέλθῃ εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, εἰς τὸν Ὀργανισμὸν αὐτὸν θὰ περιέλθῃ καὶ τὸ οἱονδήποτε ἀντίτιμον ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ἀκινήτου. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι διαφωνῶν ὡς πρὸς τὴν δοθεῖσαν λύσιν, ἐν τούτοις θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν βεβαίως, ὅτι θὰ ἀπαλειφθοῦν τὰ ἐδάφια αʹ, βʹ, γʹ, δʹ τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 5, παρὰ τὴν διαφωνίαν μου ὡς πρὸς τὴν προκριθεῖσαν λύσιν, διότι ἐπιθυμῶ καὶ ἐγὼ νὰ ἐνισχύσω τὴν προσπάθειαν διὰ νὰ ἀποκτήσῃ ἡ πρωτεύουσα Δικαστικὸν Μέγαρον. Ἀλλά, πρέπει πρὶν τελειώσω, νὰ εἴπω τινὰ περὶ τῆς σημερινῆς καταστάσεως τῶν Δικαστηρίων, διότι ἡ ἀνέγερσις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου θὰ ἀπαιτήσῃ χρόνον. Δὲν γνωρίζω ποῖον χρόνον ὑπολογίζει ἡ Ὑπηρεσία, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι πρὸ τῆς παρελεύσεως 5ετίας θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τὸ Μέγαρον.

§87Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Θὰ ἀπαιτηθῇ χρόνος, πρῶτον, διὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν φυλακῶν καὶ ἐν συνεχείᾳ θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ἀνέγερσις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου.

§88Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Συνεπῶς, θὰ ἀπαιτηθοῦν 5–6 ἔτη ἀσφαλῶς διὰ νὰ γίνῃ ἡ μελέτη, ἡ ἀπομάκρυνσις τῶν φυλακῶν καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ ἀνέγερσις τοῦ Μεγάρου. Ἐν τῷ μεταξύ, ὅμως, τί θὰ γίνῃ; Μὲ τὴν θεωρίαν τὴν ὁποίαν ἀναπτύσσετε εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ὅτι εἰς μάτην δαπανᾶται ὅ,τι δαπανᾶται, καὶ πράγματι εἰς μάτην δαπανᾶται, διότι οὐδεμία μεταβολὴ ριζικὴ δύναται νὰ ἐπέλθῃ εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν διὰ τῶν δαπανῶν αὐτῶν. Δὲν δύναται ὅμως νὰ συνεχισθῇ τὸ σήμερον ὑπάρχον καθεστώς. Καὶ θὰ δαπανᾶ τὸ Κράτος καὶ ὀφείλει νὰ δαπανᾷ διὰ νὰ συντηρῇ καὶ νὰ μὴ ἀφίνῃ τὴν σημερινὴν ἀθλίαν κατάστασιν. Διότι μὴ μοῦ εἴπητε, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι θραυσμένοι οἱ ὑαλοπίνακες εἰς τὸ Ἀρσάκειον ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους καὶ ὅτι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ δαπανήσητε τὰ ἀπαιτούμενα διὰ νὰ ἐγκαταστήσητε φωτισμὸν εἰς τοὺς διαδρόμους.

§89Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς διακόψω, διὰ νὰ παρατηρήσω τοῦτο. Καὶ ἡ διατήρησις τῶν θραυσμένων ὑαλοπινάκων καὶ ἡ ἔλλειψις τῶν λαμπτήρων δὲν ὀφείλονται εἰς τὴν ἔλλειψιν πιστώσεων ἢ εἰς τὴν καθυστέρησιν τῆς διαθέσεως τῆς πιστώσεως. Ἠμπορεῖ νὰ βαρύνουν τὴν ἁρμοδίαν Ὑπηρεσίαν τῶν δικαστηρίων, εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν πιστώσεων αὐτῶν τῶν προκαταβολῶν. Ὁπωσδήποτε, ὅμως, δὲν ὀφείλεται εἰς ἔλλειψιν ἢ εἰς καθυστέρησιν τῆς διαθέσεως τῶν πιστώσεων. Καὶ ἔχει διευκρινισθῆ κατ’ ἐπανάληψιν, μὲ τοὺς προϊσταμένους τῶν ἁρμοδίων Ὑπηρεσιῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σταματήσῃ πλέον τὸ καθεστὼς αὐτό, ἐφ’ ὅσον ἔχουν εἰς τὴν διάθεσίν των παγίαν προκαταβολήν, ἡ ὁποία ἀνανεοῦται μόλις ἐξαντληθῇ, καὶ ἔχουν ὑποχρέωσιν, ἑπομένως, νὰ σπεύδουν εἰς ἀντικατάστασιν τῶν φθειρομένων.

§90Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Χαίρω πολύ, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι μοῦ λέγετε, ὅτι δὲν ὀφείλεται εἰς ἔλλειψιν πιστώσεων. Θὰ σᾶς παρεκάλουν, ὅμως, νὰ ἐλέγξητε αὐστηρῶς καὶ νὰ ἐπιβάλητε κυρώσεις εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διαθέτουν τὰς πιστώσεις καὶ δὲν τὰς χρησιμοποιοῦν ἐγκαίρως ἐκεῖ ποὺ πρέπει. Ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ μόνον τοὺς λαμπτῆρας, ἐννοῶ τὸν ἀπαραίτητον φωτισμόν, τὸν εὐπρεπῆ καὶ τὸν ἄπλετον, καὶ εἰς τὰς αἰθούσας καὶ εἰς τοὺς διαδρόμους. Καὶ νὰ τοποθετηθοῦν καθίσματα ὅπου ἐλλείπουν εἰς τὰς αἰθούσας καὶ πάγκοι εἰς τοὺς διαδρόμους, ὥστε νὰ ἠμποροῦν νὰ κάθηνται οἱ μάρτυρες καὶ οἱ δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ ὥρας ὁλοκλήρους ἵστανται ὄρθιοι, πολλὲς φορὲς ἀπὸ τὸ πρωῒ μέχρι τὰς 9 τὸ βράδυ, διὰ νὰ ἐκδικασθῇ ἡ ὑπόθεσίς των. Καὶ νὰ ὑπάρξῃ καὶ κἄποια καθαριότης. Διότι δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Ἑλλάδα κτίριον, τὸ ὁποῖον νὰ ἔχῃ αὐτὴν τὴν ρυπαρότητα. Νὰ ὑπάρχουν καθαρίστριες, ὥστε νὰ καθαρίζουν τὸ δικαστικὸν μέγαρον συνεχῶς, διὰ νὰ εὑρίσκεται τοῦτο εἰς στοιχειώδη εὐπρέπειαν καὶ ὄχι νὰ κλείνῃ κανεὶς τὴν μύτην του, ὅταν μπαίνῃ εἰς αὐτό. Πρὸ ἡμερῶν εἶχα ἕνα ἀλλοδαπὸν πελάτην καὶ ἔπρεπε νὰ πάω εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν καὶ ἐντράπηκα εἰλικρινῶς τόσον πολύ, ὥστε κατόπιν μὲ δικαιολογίαν τὸν συνώδευσα εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, διὰ νὰ τοῦ μεταβάλω τὴν ἐντύπωσιν.

§91Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν διετέθησαν ἐφέτος περίπου πιστώσεις ἑνὸς ἑκατομμυρίου δραχμῶν, διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν διαφόρων κτιρίων τὰ ὁποῖα στεγάζουν τὸ Ἐφετεῖον καὶ τὴν Εἰσαγγελίαν καὶ ἤδη ἔχουν ἐγκατασταθῆ οἱ ἐργολάβοι καὶ ἔχει ἀρχίσει ἡ ἐπισκευή. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἐπίσης, διετέθησαν πιστώσεις διὰ τὴν προμήθειαν νέων ἐπίπλων καὶ τὴν ἐπισκευὴν τῶν ὑφισταμένων. Διὰ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ τὸ νομοσχέδιον, προκειμένου περὶ τῶν ἐπαρχιακῶν δικαστηρίων, περιλαμβάνει διάταξιν, ἡ ὁποία προβλέπει εὐχέρειαν τῶν διοικούντων τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα νὰ διαθέτουν ποσὸν μέχρι 30 χιλιάδων δραχμῶν, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν, ἐνῷ μέχρι σήμερον περιωρίζετο εἰς τὸ ποσὸν τῶν 2 χιλιάδων.

§92Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Νὰ διατεθοῦν ὄχι ἕνα καὶ δύο, ἀλλὰ καὶ πέντε καὶ δέκα ἑκατομμύρια, ἔστω καὶ ἐὰν δι’ αὐτῶν, ὅπως τονίζεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, δὲν ἐπιτυγχάνεται μόνιμον ἔργον, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ τίποτε ἄλλο. Τουλάχιστον νὰ ἀποκατασταθῇ μία στοιχειώδης εὐπρέπεια. Καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἀποβλέψητε εἰς τὸ νὰ ἐνοικιάσητε ἀκόμη ἕνα κτίριον, ὥστε νὰ ἐγκατασταθοῦν ὡρισμέναι ὑπηρεσίαι, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ μία ἀποσυμφόρησις τοῦ Ἀρσακείου καὶ τοῦ κτιρίου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα, διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ λειτουργήσῃ στοιχειωδῶς εὐπρεπῶς ἡ Δικαιοσύνη αὐτὰ τὰ πέντε ἕως ὀκτὼ χρόνια, τὰ ὁποῖα ἀπαραιτήτως θὰ χρειασθοῦν διὰ νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ ἀνοικοδόμησις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παραμένουν τὰ Δικαστήρια ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, διότι ἐὰν ἐξαιρέσητε σήμερον τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον εἶναι εὐπρεπῶς στεγασμένον καὶ τὸν Ἄρειον Πάγον, ὁ ὁποῖος, ἐπίσης, εἶναι εὐπρεπῶς στεγασμένος ἀλλὰ στενόχωρα...

§93Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Καὶ εἰς βάρος τῆς διατηρήσεως τοῦ κτιρίου.

§94Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. ... τὰ ἄλλα Δικαστήρια εἶναι εἰς ἀθλίαν κατάστασιν. Καὶ αὐταὶ ἀκόμη αἱ ἕδραι τῶν δικαστῶν εἶναι κατεστραμμέναι. Διατὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ καθαρίζωνται τὰ κτίρια ποὺ στεγάζονται τὰ δικαστήρια; Διατὶ δὲν ἠμπορεῖ οἱ κλητῆρες τῶν Δικαστηρίων νὰ ἔχουν στολήν, διατὶ νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ οἰκτρὰ ἐμφάνισις τῶν πάντων ἐκεῖ μέσα; Διατὶ πρέπει νὰ γυρίζῃ ἕνας κουλουρτζῆς καὶ νὰ φωνάζῃ κουλούρια, τὴν ὥραν ποὺ γίνεται ἡ συνεδρίασις; Ποῦ ἠκούσθησαν αὐτὰ τὰ πράγματα; Οὔτε εἰς τὴν Ἀνατολὴ δὲν γίνονται. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι εἶναι βαρεῖα ἡ εὐθύνη σας διὰ τὴν σημερινὴν κατάστασιν. Καὶ ἤθελα ἀκόμη νὰ τονίσω, ὅτι εἶναι βαρεῖα ἡ εὐθύνη τῶν Κυβερνήσεων τῆς Ε.Ρ.Ε., διότι ἐπὶ τόσα χρόνια δὲν ἠσχολήθησαν μὲ τὸ θέμα τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§96Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου θέτει τὰς βάσεις, χωρὶς νὰ ὁλοκληρώνῃ τὸ ἔργον, διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν. Ὄχι μόνον ἡμεῖς οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὴν δικηγορίαν, ἀλλὰ ὅλοι οἱ πολῖται γνωρίζουν πόσον συμβάλλει εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης, ἡ ἀρτία ἐγκατάστασις τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν, ἡ καθαριότης καὶ ἡ εὐπρέπεια.

§97Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἶναι καὶ οἱ κουλουρτζῆδες καὶ αὐτὸ βαρύνει τὸ Ὑπουργεῖον;

§98Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Βεβαίως, δὲν βαρύνει τὸ Ὑπουργεῖον. Ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον βαρύνει, ὅτι δὲν ἐνδιαφέρεται καὶ δὲν παρακολουθεῖ ἐὰν ὑπάρχῃ ἡ ἐπιβαλλομένη εὐπρέπεια καὶ τάξις εἰς τὰ Δικαστήρια. Αὐτὸ βαρύνει τὸ Ὑπουργεῖον. Κάποιος προϊστάμενος εἶναι ὑπεύθυνος, τὸν ὁποῖον δὲν ἤλεγξε τὸ Ὑπουργεῖον καὶ δὲν ἐπέβαλε κυρώσεις. Διότι ἐὰν εἶχεν ἐπιβάλλει τὸ Ὑπουργεῖον κυρώσεις καὶ καθαριότης καὶ φωτισμὸς θὰ ὑπῆρχε καὶ κουλουρτζῆς δὲν θὰ ὑπῆρχε. Τὸ Ὑπουργεῖον, ἑπομένως, βαρύνεται καὶ σεῖς, κύριε Ὑπουργέ, ἐπέχετε βαρεῖαν εὐθύνην διὰ κἄθε ἡμέρα ποὺ παρέρχεται καὶ ἀνέχεσθε αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Εἶναι ἔτι βαρυτέρα ἡ εὐθύνη σας.

§99Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου ἔχει μίαν ἀτέλειαν. Ἡμεῖς θὰ ἠθέλαμεν ὡλοκληρωμένην τὴν μελέτην, θὰ ἠθέλαμεν νὰ ἀναφέρεται συγκεκριμένως ἡ ὅλη δαπάνη, ἡ ὁποία θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου, διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Ἐπίσης, αἱ διατάξεις τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου περιέχουν μίαν ἀνισότητα, ἡ ὁποία ἐπιβαρύνει τὸν δικηγορικὸν κόσμον τῶν Ἀθηνῶν. Τὸ εὐεργέτημα τῆς ἀνέτου ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης δὲν παρέχεται μόνον διὰ τὸν δικηγόρον, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν δικαστήν. Τὸ σύνολον τῶν πολιτῶν θὰ ἱκανοποιηθῇ ἀπὸ τὴν ἄνετον ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης. Διὰ τῶν διατάξεων τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου ἐπιβάλλεται εἰσφορὰ πρὸς ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, εἰσφορά, ἡ ὁποία θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν δικηγορικὸν κόσμον τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἰδιαιτέρως τοὺς δικηγόρους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν μεγάλους πόρους. Ἐφ’ ὅσον διὰ τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ νέου Δικαστικοῦ Μεγάρου θὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ σύνολον τῶν πολιτῶν, νομίζω, ὅτι τὴν ἐπιβάρυνσιν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Μεγάρου πρέπει νὰ τὴν ἀναλάβουν ὅλοι οἱ πολῖται. Ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἡ Κυβέρνησις καθυστερημένως εἰσάγει τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, μᾶς εὑρίσκει ἀντιθέτους καὶ εἰς τὸ σημεῖον τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου. Περαιτέρω, θὰ πρέπει νὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις περισσότερον συγκεκριμένας πληροφορίας, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὅλον ἔργον, εἰδικώτερον δὲ ποία θὰ εἶναι ἡ συμβολὴ τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ὁ δημιουργούμενος ὑπολογισμὸς δὲν ἀποκλείεται νὰ ἐπιβραδύνῃ ἀπὸ ἀπόψεως χρονικῆς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Θέλω, κύριε Πρόεδρε, νὰ εἴπω ὀλίγα διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀμέσων ἀναγκῶν τῶν δικαστικῶν καταστημάτων.

§100Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ἔχει ἤδη ζητήσει ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν τὴν μίσθωσιν ἀκινήτου διὰ τὴν στέγασιν τοῦ Εἰρηνοδικείου, ἐπὶ τῷ τέλει, ὅπως ὁ χῶρος, ὅστις διατίθεται σήμερον εἰς τὸ Ἀρσάκειον διὰ τὴν στέγασιν τοῦ Εἰρηνοδικείου, χρησιμοποιηθῆ διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν γραφείων τῆς Εἰσαγγελίας καὶ τοῦ Πρωτοδικείου. Ἐὰν ἐξασφαλισθῇ τοῦτο, θὰ ὑπάρξῃ ἄνεσις ἔναντι τῆς σημερινῆς μεγάλης συμφορήσεως, ἐλπίζω δὲ ὅτι θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ στεγασθῇ καὶ τὸ Εἰρηνοδικεῖον ὑπὸ ἀνεκτοὺς ὅρους εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Δικαστηρίων. Ἀλλὰ τοῦτο θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὰ πράγματα.

§101Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Μὲ τὸ μίσθωμα, τὸ ὁποῖον δίδει τὸ Κράτος, δὲν πρόκειται νὰ εὕρῃ ἀκίνητον πρὸς μίσθωσιν.

§102Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Χαίρω διὰ τὴν πληροφορίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ δώσῃ τὰς δεούσας ἐντολὰς διὰ τὴν καθαριότητα τῶν καταστημάτων Ἀρσακείου καὶ τῆς Σανταρόζα, ὅπου ἡ δυσοσμία καὶ ἡ ρυπαρότης εἶναι πρωτοφανής. Θὰ πρέπει, κύριε Ὑπουργέ, νὰ δώσητε τὰς δεούσας ἐντολάς, διὰ νὰ ὑπάρχῃ καλλιτέρα ἐποπτεία. Σᾶς παρακαλῶ, ἐπίσης, νὰ λάβητε μέριμνα καὶ διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν ἐπαρχιακῶν δικαστηρίων.

§103Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας νὰ πληροφορήσω τὸν ἀγαπητὸν κ. συνάδελφον, ὅτι εἰδικώτερον εἰς τὸν Νομὸν Λασιθίου, διὰ τοῦ Εἰδικοῦ Ταμείου Ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου ἐπιχορηγηθέντος ὑπὸ πιστώσεων τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀνηγέρθη οὐσιαστικὰ ἐκ θεμελίων τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον τῆς Νεαπόλεως, τοῦ Πρωτοδικείου τοῦ Νομοῦ Λασιθίου καὶ ὅτι κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας τῆς Ὑπουργίας τοῦ ἀξιοτίμου προκατόχου μου κ. Καλλία, ἤρξατο ἡ ἀνέγερσις τοῦ Εἰρηνοδικείου Ἁγίου Νικολάου, εἰς τὸν Νομὸν Λασιθίου, ὥστε ἤδη ὁ Νομὸς Λασιθίου ἔχει εἰς τὸ ἐνεργητικόν του δύο κτίρια δικαστικὰ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Πρωτοδικείου τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον καὶ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Νομοῦ τὸ Εἰρηνοδικεῖον, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὑπὸ κατασκευήν.

§104Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὰς πληροφορίας, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβητε μέριμνα καὶ διὰ τὴν Ἱεράπετραν καὶ διὰ τὴν Σητείαν καὶ εἰδικώτερον δι’ ὅλας τὰς ἐπαρχίας.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§106Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Καὶ ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις καὶ οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι, ἐξέθεσαν τὸ ἱστορικὸν τῶν προσπαθειῶν κατὰ τὸ παρελθὸν διὰ τὴν ἀνέγερσιν Δικαστικοῦ Μεγάρου, ἰδίᾳ δὲ ὁ συνάδελφος κ. Βασιλᾶτος, ὁ καθημερινὸς τρόφιμος τῶν Δικαστηρίων τῶν Ἀθηνῶν, μὲ τὴν ἐμπεριστατωμένην καὶ γλαφυρὰν ὁμιλίαν του, ἐτόνισαν τὴν ἀνάγκην νὰ ἀντικατασταθῇ τὸ ὑφιστάμενον αἶσχος, νὰ ἔχῃ ἡ πρωτεύουσα ἐμφάνισιν δικαστηρίων ἀπεριγράπτου ἀθλιότητος καὶ βρωμερότητος, ὅπως τὰ ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. Λυκουρέζος. Ἐάν, ὅμως, δὲν ἔγινεν ἕως σήμερον τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον, εἶναι διότι δὲν τὸ ἠθέλησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰδικώτερον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἐπενέβη διὰ νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ ψηφισθεὶς νόμος ἐπὶ Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας καὶ ὁ ἴδιος μετεῖχε, καὶ τὸν ὁποῖον εἰσηγήθη ὁ τότε Ὑπουργὸς καὶ ἀείμνηστος Κλεάνθης Θεοφανόπουλος. Ἐὰν ᾠκοδομεῖτο ὁ χῶρος τῆς Σανταρόζα, δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἡ σημερινὴ ἀθλία ἐμφάνισις τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἡ τρομακτικὴ δυσχέρεια λειτουργίας τῶν δικαστηρίων τῆς πρωτευούσης. Καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν τὸ ἠθέλησεν, ὄχι διότι ὁ χῶρος ἦτο ἀνεπαρκής, ἀλλὰ διότι ἐπεδίωκε νὰ ἱδρύσῃ μέγαρον τὸ ὁποῖον νὰ ἀφήσῃ ἐποχήν, διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν μανίαν ποὺ τὴν κατέχει νὰ οἰκοδομῇ πολυτελῆ μέγαρα, χωρὶς νὰ ἀντιμετωπίζῃ προβλήματα οὐσίας καὶ διὰ τῶν δαπανῶν καὶ διὰ τὴν σκοπιμότητα ἱδρύσεώς των. Ἡ ἀνέγερσις τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸν χῶρον τῶν φυλακῶν Ἀβέρωφ, δὲν ἦτο ἐνδεδειγμένη, διότι οἱ χῶροι ποὺ ἐξητάσθησαν καὶ προεκρίθησαν κατὰ τὸ παρελθόν, ὅπως τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα, τοῦ Δημοτικοῦ Νοσοκομείου, ὑφίστανται καὶ σήμερον. Ὑφίσταται ἀκόμη καὶ ὁ χῶρος τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν, διὰ τὸν ὁποῖον εἶχεν ἀντίρρησιν ὁ τότε Ἀρχηγὸς τοῦ Ναυτικοῦ Ἐπιτελείου κ. Λάππας, καθ’ ἃ ἀνέφερεν ὁ κ. Βασιλᾶτος εἰς τὴν ἀγόρευσίν του.

§107Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶναι ἀνακριβὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Τὸ Δημόσιον δεσμεύεται ἐκ τῆς κληρονομίας καὶ δὲν δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ οἴκημα, παρὰ μόνον διὰ Ὑπουργεῖον Ναυτικῶν.

§108Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ προσθέσω, ὅτι δὲν εἶναι μόνον αὐτὸς ὁ λόγος. Τὸ Ὑπουργεῖον Ναυτικῶν ἐπρόκειτο νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν στέγασιν ἑνὸς τμήματος τῶν Δικαστηρίων. Λύσις τοῦ δικαστικοῦ προβλήματος εἰς τὸν χῶρον τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν δὲν ἦτο δυνατή, διότι ὁ χῶρος ἐκεῖνος καὶ ἡ συνεχομένη ἔκτασις ὁλοκλήρου τοῦ οἰκοδομικοῦ τετραγώνου δὲν εἶναι ἐπαρκής. Τὸ Πολιτικὸν Νοσοκομεῖον ἔχει ἔκτασιν 10.000 τ.μ. καὶ δὲν θεωρεῖται ἐπαρκές. Καὶ συνεζητεῖτο, ἐὰν προεκρίνετο ἡ θέσις ἐκείνη, ἡ ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις καὶ τῶν δύο ἑκατέρωθεν οἰκοδομικῶν τετραγώνων, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ χῶρος τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν καὶ ὁλόκληρον τὸ οἰκοδομικὸν τετράγωνον, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται μεταξὺ τῶν ὁδῶν Παπαρρηγοπούλου καὶ Πραξιτέλους, δὲν εἶναι ἐπαρκὴς διὰ τὴν στέγασιν τοῦ δικαστηρίου. Ὥστε συζητοῦμεν διὰ λύσεις ἀδυνάτους.

§109Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τὸ θέμα τὸ ἔθεσεν ὁ κ. Βασιλᾶτος, χωρὶς νὰ γίνουν παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται τώρα.

§110Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἕκαστος βουλευτὴς δικαιοῦται νὰ ἔχῃ τὰς γνώμας του, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλύπτεται ἀπὸ γνώμας ἄλλων συναδέλφων, μὴ ἀντικρουσθείσας.

§111Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἢ δὲν παρακολουθεῖτε, κύριε Ὑπουργέ, τὰς ὁμιλίας τῶν βουλευτῶν ἢ παραποιεῖτε τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα. Ἐγὼ ἀνεφέρθην εἰς τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Βασιλάτου. Δὲν ἐξέφερα ἰδίαν γνώμην. Εἰς τὸν κ. Βασιλᾶτον δὲν ἀπαντήσατε. Ὀρθῶς ἐγὼ τὸ ἐπῆρα ὡς δεδομένον καὶ εἶπον, ὅτι τὴν ἄποψιν διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν τὴν ἐξέθεσεν ὁ κ. Βασιλᾶτος. Δεδομένων τῶν νέων στρατιωτικῶν συνθηκῶν, αἵτινες διέπουν τὴν ἐποχήν μας, ἐξέλιπε καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ διαθέτου μετὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ Πενταγώνου καὶ ἑπομένως θὰ ἠδύνατο, ὅπως συμβαίνει εἰς πλείστας ἄλλας περιπτώσεις, νὰ γίνῃ ἡ ἀπαλλοτρίωσις τοῦ χώρου αὐτοῦ, παρακαμπτομένου τοῦ συνταγματικοῦ κωλύματος, ὅπως καὶ τοῦ παραπλεύρως αὐτοῦ χώρου, ὁ ὁποῖος ἴσως νὰ μὴ εἶναι ἐπαρκής, ἀλλὰ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸν χῶρον τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα ἢ καὶ τοῦ Δημοτικοῦ Νοσοκομείου ἢ καὶ μέρους τῆς Πλατείας Κλαυθμῶνος, θὰ ἀπετέλουν ἕνα ὡλοκληρωμένον κτιριακὸν συμπλήρωμα διὰ τὴν στέγασιν τῶν Δικαστηρίων. Περαιτέρω, ἐφ’ ὅσον ὁ σκοπὸς τοῦ Ἀρσακείου ἐξέλιπε, θὰ ἠδύνατο ὁ χῶρος οὗτος μαζὶ μὲ τὸ ἄλλο τετράγωνον τῶν Δικαστηρίων νὰ στεγάσουν τὸ Ἐφετεῖον καὶ τὸν Ἄρειον Πάγον, εἴτε ἄλλα δικαστήρια καὶ ὄχι νὰ ὁδηγοῦμεν τοὺς δικηγόρους καὶ τοὺς ἔχοντας δικαστικὰς ὑποθέσεις πολίτας 2–3 χιλιόμετρα ἔξω ἀπὸ τὰ γραφεῖα των καὶ μακρὰν ἀπὸ τὰς ἐργασίας των. Δύο λόγοι προβάλλονται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν προτίμησιν τῆς τοποθεσίας τῶν Φυλακῶν Ἀβέρωφ, ἀφ’ ἑνὸς ἡ μεγάλη ἔκτασις ἐπαρκοῦσα δι’ ἀνέγερσιν μεγάλου κτιρίου καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὸ ὅτι ἀπαιτεῖται μικροτέρα δαπάνη...

§112Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Γνωρίζετε τί θὰ ἐκόστιζεν ἡ ἀπαλλοτρίωσις τοῦ Ἀρσακείου καὶ τῶν καταστημάτων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο εἰς τὸ ἰσόγειον;

§113Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Θὰ ἦτο δυνατὸν κάτωθεν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, νὰ γίνουν τεράστια καταστήματα μὲ τεράστια εἰσοδήματα διὰ τὸ Δημόσιον, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς δαπάνης διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον. Ἐγὼ θὰ ἔλεγα, ὅτι θὰ ἀποτελοῦσε ἔγκλημα ἡ ἐκποίησις τοῦ χώρου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα, ἀντὶ 50–60 ἑκατ., τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δύναται τὸ Δημόσιον νὰ ἀνοικοδομήσῃ τὸν χῶρον αὐτὸν καὶ νὰ ἔχῃ μεγάλας προσόδους διὰ τὴν ἀνέγερσιν Δικαστικῶν Μεγάρων. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐσκέφθη, ὅτι θὰ ὑπάρξουν καὶ ἄλλαι ἐπιζήμιαι συνέπειαι ἀπὸ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς τὸν χῶρον τῶν φυλακῶν Ἀβέρωφ. Ἐν πρώτοις, δὲν ἐσκέφθη, ὅτι οἱ κινούμενοι πρὸς τὴν περιοχὴν αὐτὴν πολῖται ἐκ τῶν ἄλλων συνοικιῶν θὰ ὑπόκεινται εἰς καταβολὴν διπλοῦ εἰσιτηρίου, διότι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ κάνουν χρῆσιν διπλῶν μεταφορικῶν μέσων, ἑνὸς πρὸς τὸ κέντρον καὶ ἑτέρου πρὸς τὴν Λεωφόρον Ἀλεξάνδρας. Οἱ δὲ δικηγόροι, ἐκτὸς τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ ἄρθρου 5, θὰ ὑπόκεινται ἐξακολουθητικῶς εἰς τὸ μέλλον καὶ εἰς τὴν μόνιμον δαπάνην τῶν δύο συγκοινωνιῶν. Καὶ ἐπὶ πλέον, θὰ ὑποβάλλωνται εἰς πρόσθετον βαρεῖαν δαπάνην διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως αὐτοκινήτων ἰδιωτικῶν, αὐτοκινήτων ταξί. Οἱ δικηγόροι δὲν ἀπασχολοῦνται μόνον μὲ ὑποθέσεις δικαστικάς. Ἔχουν καὶ διοικητικὰς καὶ φορολογικὰς ὑποθέσεις. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς χρόνον, πῶς ἄλλως ἀπὸ τὴν χρῆσιν αὐτοκινήτων ταξί. Τὴν δαπάνην αὐτὴν τὴν σημαντικὴν τῶν δικηγόρων, δὲν τὴν ἐλάβατε ὑπ’ ὄψιν. Δι’ αὐτὸ εἰς τὰ 73 ἑκατ., ποὺ θὰ πληρώσουν ὡς εἰσφοράν, πρέπει νὰ ὑπολογισθοῦν καὶ αἱ δαπάναι τῆς κινήσεως, αἱ ὁποῖαι καὶ μεγάλαι καὶ διαρκεῖς θὰ εἶναι, διὰ νὰ προλαμβάνουν καὶ τὰς δικαστικὰς ὑποθέσεις των εἰς τὰ Δικαστήρια τῆς Λεωφόρου Ἀλεξάνδρας καὶ τὰς ἄλλας ὑποθέσεις των εἰς τὸ Κέντρον. Ἐπίσης, δὲν ὑπελόγισεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἰς τὸν χῶρον αὐτὸν δὲν ὑπάρχουν γραφεῖα. Ἡ περιφέρεια λόγῳ τῆς μεταβολῆς ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν κατοικιῶν εἰς γραφεῖα, θὰ ὑποστῇ καταστροφὴν ἀπὸ πολεοδομικῆς πλευρᾶς. Ἡ γραφικότης τῆς ὡραίας αὐτῆς Λεωφόρου, τῆς Λεωφόρου Ἀλεξάνδρας, ποὺ κοσμεῖ τὴν πόλιν σήμερον, θὰ ὑποστῇ αἰσθητικὴν ζημίαν. Περαιτέρω, ἡ Κυβέρνησις δὲν ὑπελόγισε τὸ θέμα τῶν ζημιῶν, αἵτινες θὰ ἐπέλθουν εἰς τὰ καταστήματα τοῦ Κέντρου, τὰ ὁποῖα μὲ τὴν κίνησιν τῶν Δικαστηρίων θὰ εἶναι σημαντικαί, διότι ὅσοι κατεβαίνουν εἰς τὰ Δικαστήρια ἐπισκέπτονται καὶ τὴν ἀγορὰν καὶ τὰ ἐμπορικὰ καταστήματα. Καὶ εἶναι τοῦτο καὶ ὄφελος ἰδικόν των καὶ τῶν ἐμπόρων. Ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος προέρχεται ἀπὸ τὴν Δικηγορίαν, γνωρίζει εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν Δικηγόρων. Ὁ ἀριθμὸς τῶν κάπως κινουμένων Δικηγόρων δὲν ὑπερβαίνει τοὺς 1400, ἀπὸ τὰς 5.400 τῶν Ἀθηνῶν. Ἑπομένως, τὸ βάρος τῶν 73 ἑκατ. τὸ ὁποῖον σημειώνετε εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν ὡς εἰσφορὰν των, θὰ ἐπιπέσῃ εἰς τοὺς 1400 δικηγόρους, διότι οἱ ὑπόλοιποι δὲν εἶναι εἰς θέσιν, λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως ἡ ὁποία τοὺς μαστίζει, νὰ ἀνθέξουν εἰς αὐτὴν τὴν δαπάνην. Δὲν θὰ πρέπει, ἑπομένως, νὰ ἐπιμείνῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιβάρυνσιν τῶν δικηγόρων. Ὀρθὸν θὰ ἦτο, ὁ ἱδρυθησόμενος Ὀργανισμὸς νὰ ἐξεύρῃ δάνειον, τοῦ ὁποίου ἡ ἐξυπηρέτησις θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ δι’ ἄλλου τρόπου καὶ ὄχι μὲ τὴν ἐπιβάρυνσιν τῶν δικηγόρων, ἡ ὁποία λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν εἶναι γνωστὸν πότε θὰ τελειώσῃ τὸ ἔργον, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ συνεχισθῇ ἐπὶ γενεάς. Καὶ προηγουμένως ἐτόνισα, ὅτι θὰ εἶναι ἔγκλημα ἡ πώλησις τοῦ οἰκοπέδου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα. Εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν δαπάνην τῶν 350.000.000 ποὺ θὰ στοιχίσῃ τὸ Μέγαρον τῆς Λεωφόρου Ἀλεξάνδρας, νὰ ὑπολογισθῇ καὶ ἡ δαπάνη τῆς ἀνοικοδομήσεως τοῦ χώρου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα. Θὰ ἀποδώσῃ πλέον τῶν 15% καὶ θὰ ἐνισχύσῃ τὸν Ὀργανισμὸν εἰς τὴν τοκοχρεωλυτικὴν ἐξόφλησιν τοῦ δανείου ποὺ προβλέπει τὸ νομοσχέδιον. Ἐπαναλαμβάνω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι εἶναι βαρυτάτη ἡ φορολογία, ἡ ἐπιβαλλομένη εἰς βάρος τῶν δικηγόρων καὶ νομίζω, ὅτι μεταφέρω τὴν ὁμόθυμον θέλησιν ὅλων τῶν δικηγόρων τῆς Πρωτευούσης νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω, λοιπόν, φρόνιμον νὰ ἀναθεωρήσητε τὰς σκέψεις σας αὐτὰς καὶ νὰ πείσητε καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως καὶ οὗτος ἀναθεωρήσῃ τὰς σκέψεις του διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς τὴν Λεωφόρον Ἀλεξάνδρας. Δὲν πρόκειται νὰ φτιάξητε τίποτε ἄλλο, παρὰ ἕνα «Μὸντ Παρνές», διὰ τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς καταρῶνται ὅλοι ὅσοι θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ μεταβαίνουν εἰς τὴν Λεωφόρον Ἀλεξάνδρας διὰ τὰς ὑποθέσεις των. Ἔχετε ἄλλα οἰκόπεδα νὰ ἐπιλέξητε, ὅπως εἶναι τοῦ Δημοτικοῦ Νοσοκομείου, τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν καὶ τῶν σημερινῶν Δικαστηρίων. Προλάβετε σήμερον τὸ πρᾶγμα, διότι αὔριον θὰ εἶναι ἀργά. Δὲν θὰ εὕρητε ποτέ. Δὲν πρέπει νὰ εὑρεθῆτε εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν ποὺ εὑρέθη ὁ κ. Ράλλης, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, εἰς τὸν ὁποῖον εἶπον τὸ 1956 νὰ ἀπαλλοτριώσῃ τὸ τρίγωνον τῶν Χαυτείων διὰ ἕνα σταθμὸν Μετρὸ πρὸς διευκόλυνσιν τῆς συγκοινωνίας τοῦ κέντρου καὶ ἀποσυμφόρησιν τῆς Πλατείας Ὁμονοίας, τῆς Λεωφόρου Βενιζέλου καὶ τῆς ὁδοῦ Σταδίου καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι χρειάζονται 100.000.000 καὶ δὲν τὰ ἔχει. Ἂς θελήσωμεν νὰ ἀπαλλοτριώσωμεν σήμερον τὸ τρίγωνον αὐτό, δὲν φθάνει οὔτε ἕνα δισεκατομμύριον δραχμῶν μὲ τὰ νέα μέγαρα ποὺ ἀνῳκοδομήθησαν καὶ μὲ τὴν τιμὴν ποὺ ἐπῆραν τὰ οἰκόπεδα Ὁμονοίας.

§114Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Σεῖς κατηγορεῖτε τὴν Κυβέρνησιν δι’ ἀλογίστους δαπάνας, διὰ τὴν ὑπόγειον διάβασιν τῆς Ὁμονοίας. Σήμερον κατηγορεῖτε τὸν Ὑπουργὸν κ. Ράλλην, διότι δὲν διέθεσε 100.000.000 διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τοῦ τριγώνου τῶν Χαυτείων, διὰ χῶρον δηλαδή, ὁ ὁποῖος θὰ ἐχρειάζετο εἰς τὸ μέλλον ἐὰν θὰ ἀπεφασίζετο ἡ συγκοινωνία διὰ Μετρό. Δὲν δύναμαι ν’ ἀντιληφθῶ πῶς συνδυάζετε τὰς δύο αὐτὰς κατηγορίας καὶ τὰς διατυπώνετε ταὐτοχρόνως.

§115Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Φαίνεται, κύριε Ὑπουργέ, δὲν μὲ παρακολουθεῖτε. Ἄλλο εἶπα ἐγὼ καὶ ἄλλα ἐννοήσατε. Ἐγὼ σᾶς εἶπον, ὅτι θὰ χάσητε τὴν εὐκαιρίαν τῶν κεντρικῶν χώρων, ὅπως ἔχασεν ὁ κ. Ράλλης τὸν χῶρον τῶν Χαυτείων. Δυστυχῶς, δὲν βλέπω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ πεισθῆτε, ὅτι πρέπει νὰ παραιτηθῆτε αὐτῶν τῶν σχεδίων, τὰ ὁποῖα θὰ ὁδηγήσουν εἰς σοβαρὰς περιπετείας καὶ τὸν δικηγορικὸν κόσμον, ἀλλὰ καὶ ὅλους τοὺς Ἀθηναίους, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποβάλλωνται εἰς διπλᾶς δαπάνας διὰ νὰ μεταβαίνουν εἰς τὰ Δικαστήρια. Εἶναι καιρὸς ἀκόμη νὰ ἀλλάξητε πορείαν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Λαδᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§117Α. ΛΑΔΑΣ. Ὡς δικηγόρος, ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου, διότι, ὡς πάντες γνωρίζουν, τὸ σχέδιον νόμου αὐτὸ ἐπιλύει ἕνα σοβαρώτατον πρόβλημα, ἐνδιαφέρον ἄμεσα τὴν τάξιν τῶν Δικηγόρων. Ὡς δικηγόρος, κύριοι βουλευταί, αἰσθάνομαι βαθεῖαν συγκίνησιν, τὴν ὁποίαν, ἀσφαλῶς, αἰσθάνονται καὶ οἱ λοιποὶ δικηγόροι, ἀλλὰ καὶ ὅλοι οἱ Ἕλληνες, διότι βλέπουν νὰ πραγματοποιῆται τὸ ὄνειρον τῆς ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς Ἀθήνας, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησεν ὅλας τὰς μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ Ἔθνους γενεάς. Ποία εἶναι ἡ ἐπικρατοῦσα σήμερον κατάστασις τοῦ λεγομένου Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν, σᾶς εἶναι γνωστή. Οἱ ὁμιλήσαντες μέχρι τοῦδε συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι διεξετραγώδησαν μὲ τὰ ζοφερώτερα χρώματα τὴν κατάστασιν τῶν σημερινῶν Δικαστηρίων, οὐδόλως ὑπερέβαλον τὰ πράγματα. Ἐκ τούτου προκύπτει, ὅτι καὶ ἡ συγκίνησις καὶ ὁ ἐνθουσιασμὸς ὅλων ἡμῶν εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένος ἐκ τῆς ὁριστικῆς πλέον λύσεως τοῦ μεγάλου αὐτοῦ προβλήματος. Εὑρισκόμεθα εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ βλέπωμεν πραγματοποιούμενον, τέλος, τὸ ὄνειρον τόσων γενεῶν διὰ τὴν ἀπόκτησιν Δικαστικοῦ Μεγάρου. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ἀναφέρεται ἡ μακρὰ ἱστορία τῶν περιπετειῶν ποὺ εἶχεν ἡ ἀνέγερσις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν. Τὴν ἱστορίαν αὐτὴν συνεπλήρωσε διὰ τῶν ὅσων εἶπε σήμερον, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Βασιλᾶτος. Ἐκ τῆς μακρᾶς αὐτῆς ἀκανθώδους πορείας τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, ἀντιλαμβάνεται πᾶς τις, ὅτι τὸ θέμα τοῦ Δικαστικοῦ μεγάρου τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν συνήντησε πάντοτε μεγίστας δυσχερείας. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν ἔσπευσεν, ἅμα τῇ ἀναλήψει τῆς ἐξουσίας, νὰ ἐξαγγείλῃ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Ἐὰν θὰ ἔπραττε τοῦτο καὶ χωρὶς νὰ μελετήσῃ ὅλας τὰς προϋποθέσεις ἀνεγέρσεώς του προηγουμένως, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἐνδεχομένως θὰ ἀπετύγχανεν, ὅπως ἀπέτυχον ὅλαι αἱ μέχρι σήμερον, ἐπὶ τόσας δεκαετίας, καταβληθεῖσαι προσπάθειαι. Ἡ Κυβέρνησις ἐμελέτησε, πρῶτον, τὸ ὅλον πρόβλημα καὶ μετὰ ταῦτα ἐξήγγειλε τὴν ἀπόφασίν της περὶ ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου καὶ ἤδη ζητεῖ ἀπὸ ἡμᾶς τὴν νομοθετικὴν κύρωσιν τοῦ παρόντος σχεδίου νόμου. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, κ. Παπακωνσταντίνου, ὁ ὁποῖος ἔχει δώσει κατ’ ἐπανάληψιν δείγματα τῶν ἱκανοτήτων του καὶ ὡς Ὑπουργοῦ καὶ ὡς Δικηγόρου, ἔσπευσε νὰ ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν μας τὸ παρὸν σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου λύεται, ἐπὶ τέλους, τὸ ἄλυτον μέχρι τοῦδε πρόβλημα τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν. Οἱ περισσότεροι τῶν κυρίων συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κατηγόρησαν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸν ἐπιλεγέντα χῶρον καὶ ἐξέφεραν τὴν γνώμην, ὅτι ἄλλος θὰ ἦτο ὁ χῶρος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔπρεπε νὰ προτιμηθῇ. Οἱ χῶροι, κύριοι βουλευταί, οἱ ὁποῖοι τελικῶς εἶχον συζητηθῆ τελευταίως διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, ἦσαν ὁ τοῦ Δημοτικοῦ Νοσοκομείου, τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Μουσείου καὶ τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν εἰς τὴν Πλατεῖαν Κλαυθμῶνος. Ἀλλὰ ἡ χρησιμοποίησις τῶν χώρων αὐτῶν δὲν παρεῖχε τὰς δυνατότητας ἐπιτυχοῦς λύσεως τοῦ προβλήματος τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου καὶ θὰ διετρέχομεν τὸν κίνδυνον ματαιώσεως καὶ πάλιν τοῦ ἔργου. Δι’ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις μετὰ μακρὰν ἔρευναν καὶ μελέτην παρ’ ὅλων τῶν ἁρμοδίων, προετίμησε τὸν χῶρον τῶν φυλακῶν Ἀβέρωφ. Δὲν ἐγνώριζον, κύριοι βουλευταί, λόγῳ μακρᾶς ἀσθενείας μου, ἐὰν θὰ ἠδυνάμην νὰ λάβω μέρος εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν τοῦ σχεδίου νόμου, ὅπως ἐπεθύμουν νὰ τὸ πράξω, διότι θὰ ἤθελα, ὡς δικηγόρος, νὰ λάβω θέσιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ταὐτοχρόνως δὲ νὰ ἐκφράσω καὶ τὴν χαρὰν καὶ τὸν ἐνθουσιασμόν μου διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ προβλήματος τούτου, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε τόσας καὶ τόσας γενεὰς καὶ Κυβερνήσεις προηγουμένως, χωρὶς νὰ ἐπιλυθῇ. Ἀλλὰ μετὰ τὰς διατυπωθείσας ὑπὸ τῶν κυρίων συναδέλφων παρατηρήσεις, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ λάβω θέσιν καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου, ἐπὶ τοῦ τεθέντος θέματος τοῦ χώρου, ὁ ὁποῖος ἐπελέγη διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Οἱ περισσότεροι τῶν συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατηγόρησαν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸν χῶρον τοῦτον, τὸν ὁποῖον ἐπέλεξε τελικῶς ἡ Κυβέρνησις. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι βουλευταί, νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος, ὅτι ἡ γνώμη των αὐτὴ εἶναι ἐσφαλμένη. Δὲν γνωρίζω, διατὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι, εἶδον τὸ ζήτημα τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν τόσον στενά. Τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον Ἀθηνῶν δὲν ἀνεγείρεται διὰ τὴν παροῦσαν γενεὰν μόνον, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν παροῦσαν καὶ διὰ τὰς μελλούσας γενεάς. Ὑπεστηρίχθη ἡ ἄποψις, ὅτι ἐκ τῆς ἐπιλογῆς τῆς θέσεως αὐτῆς διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, ἀπομακρύνονται οἱ δικηγόροι ἀπὸ τὸ κέντρον, ἀπὸ τὴν ἀγοράν, ἀπὸ τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας, ἀπὸ τὰ Φορολογικὰ Δικαστήρια κλπ. καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου δὲν ἔρχονται εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸ κέντρον καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ καλῶς ἡ Δικαιοσύνη, χωρὶς νὰ παρέχωνται τὰ μέσα εἰς τοὺς ἀσχολουμένους μὲ αὐτὴν ἀμέσου ἐπαφῆς μὲ τὸ κέντρον τῆς πόλεως. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ τοῦτο τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον θὰ δημιουργήσῃ καὶ ἀγοράν, θὰ προκαλέσῃ συγκέντρωσιν δημοσίων ὑπηρεσιῶν καὶ θὰ δημιουργήσῃ περιοχὴν καὶ κέντρον ἐπαγγελματικῶν ἐγκαταστάσεων καὶ νέον πνεύμονα κινήσεως τῶν Ἀθηνῶν.

§118Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ποῦ;

§119Α. ΛΑΔΑΣ. Κύριε Παπασταύρου, ἐβιάσθητε. Ἐλάβατε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι αἱ πόλεις εἶναι ἁπλῶς στατικαὶ καὶ δὲν κινοῦνται. Αὐτὸ εἶναι τὸ λάθος σας. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀνεγερθῇ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον, παρατηρεῖται ἤδη ἀπὸ πολλοῦ οἰκοδομικὴ τάσις καὶ οἰκοδομικὸς ὀργασμὸς σοβαρός. Γνωρίζετε ποία ἦτο ἡ κατάστασις πρὸ ὀλίγων ἐτῶν ἐκεῖ, ὅπου πρόκειται νὰ ἀνεγερθῇ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον καὶ ποία εἶναι ἡ σημερινὴ τοιαύτη; Γνωρίζετε πόσαι πολυκατοικίαι καὶ ποία δραστηριότης ἀνεπτύχθη εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν; Σκεφθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πρὸ ὀλίγων ἐτῶν, τὸ Ψυχικὸν δὲν συνεδέετο μὲ τὰς Ἀθήνας, διὰ νὰ μὴ ἀναφέρω, ἐπίσης, τὴν Φιλοθέην, τὸ Χαλάνδρι, τὸν Χολαργὸν καὶ τὰ ἄλλα βόρεια προάστια. Σήμερον ὑπάρχει πλήρης σχεδὸν σύνδεσις. Μὴ συνδέεσθε στενῶς μὲ τὴν ἔννοιαν τοῦ σημερινοῦ κέντρου Ἀθηνῶν. Τὸ κέντρον θὰ ἐγκαταλειφθῇ ὕστερα ἀπὸ μερικὰς δεκάδας ἐτῶν. Τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον θὰ ἀποτελέσῃ νέον κέντρον πέριξ τοῦ ὁποίου θὰ δημιουργηθῇ νέα κίνησις καὶ νέα ζωή. Ἐκεῖ, εἰς τὸν νέον αὐτὸν χῶρον, θὰ δημιουργηθοῦν καὶ δικηγορικὰ γραφεῖα, θὰ ἐγκατασταθοῦν καὶ δημόσιαι ὑπηρεσίαι, θὰ γίνουν καὶ τόποι ἀγορῶν κλπ. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, διατὶ θέλετε μόνον μία περιωρισμένη περιοχὴ νὰ ἀποτελῇ τὸ κέντρον τῆς πόλεως καὶ διατὶ τὸ κέντρον τῆς πόλεως νὰ μὴ μεταφέρεται παντοῦ, ὅπως ὀρθῶς σήμερον ἡ ὁδὸς Πατησίων ἐπεκτείνεται καὶ δημιουργεῖ ἀγοράν. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ ἡ περιοχὴ τῆς Λεωφόρου Ἀλεξάνδρας θὰ δημιουργήσῃ κίνησιν καὶ ἀγοράν. Εἶναι γεγονὸς τεραστίας σημασίας καὶ εἶναι ὡραία ἡ σκέψις, ἡ ὁποία ἐπεκράτησε τελικῶς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἐπιλεγῇ ὡς τόπος ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου ὁ χῶρος τῶν φυλακῶν Ἀβέρωφ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐλέχθησαν πολλὰ διὰ τὴν σημερινὴν κατάστασιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν, διὰ τὴν ἀθλιότητα αὐτοῦ καὶ αἱ ἐλλείψεις εἶναι πάμπολλαι καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνουν πάρα πολλὰ διὰ νὰ συμπληρωθοῦν αἱ ἐλλείψεις αὐταί, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἕνα πρᾶγμα, πολλοὶ παρεπονέθησαν, ἀλλὰ διὰ τὸ ὁποῖον εὗρον μίαν ἐξήγησιν καὶ θὰ παρακαλέσω ὅλως ἰδιαιτέρως τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τοὐλάχιστον ἂς φοροῦν οἱ κλητῆρες μίαν εἰδικὴν ἐνδυμασίαν διὰ νὰ διακρίνωνται, διὰ νὰ ἠμπορῇ ὁ Ἕλλην πολίτης, ὁ ὁποῖος καταφεύγει εἰς τὴν Δικαιοσύνην, νὰ ἠμπορῇ νὰ πληροφορηθῇ ἀπὸ κἄποιον, ποῦ ὑπάρχουν τὰ διάφορα γραφεῖα, πρὸς τὰ ὁποῖα εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ καταφύγῃ, διότι ὅταν δὲν ἔχῃ ἀντίληψιν τῆς ἐσωτερικῆς διαρρυθμίσεως αὐτοῦ τοῦ περίεργου δαιδαλώδους Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν, διατρέχει τὸν κίνδυνον πολλὲς φορὲς νὰ χάσῃ καὶ μίαν μεγάλην ὑπόθεσιν ἢ νὰ λιπομαρτυρήσῃ, ἐνῷ εἶναι παρὼν ἐντὸς τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν. Τοὐλάχιστον, κύριε Ὑπουργέ, ἐκ τῆς σημερινῆς συζητήσεως εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἐπιβάλλωνται καὶ κυρώσεις, ὅταν δὲν ἱκανοποιοῦνται καὶ δὲν συμπληροῦνται ὡρισμέναι ἐλλείψεις τοῦ Πρωτοδικείου, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ εἶχον ἤδη καλυφθῇ. Μεταξὺ τῶν ἄλλων, θὰ παρεκάλουν ἰδιαιτέρως νὰ προσέξητε, καὶ αὐτὸ εἶναι πολὺ ἀσήμαντον πρᾶγμα, ἀλλὰ θὰ βοηθήσῃ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἐπισκεφθοῦν τὸ δικαστικὸν μέγαρον διὰ τὰς ἀνάγκας των. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω μεγάλην ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἱκανότητα καὶ εἰς τὴν ἀξίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πεισθῇ, ὅτι ἡ ἀνέγερσις ἑνὸς τεραστίου μεγάρου θὰ ἀπετέλει ἀσχημίαν καὶ θὰ ἦτο ἀντιαισθητικὸν διὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, θὰ παρεκάλουν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν δευτέραν λύσιν, εἰς τὴν ἀνέγερσιν τοῦ συγκροτήματος τῶν κτιρίων κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ φαίνεται μὲν ὅτι εἶναι ἕνα δικαστικὸν μέγαρον, ἀλλὰ νὰ φαίνεται ὁ ὄγκος κατὰ πλάτος. Δὲν χωρεῖ ἀμφιβολία, ὅτι εἶναι θέμα αὐτὸ ἀρχιτέκτονος, ἀλλὰ ἡ τελικὴ ἐπιλογὴ θὰ γίνῃ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης.

§120Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Προβλέπεται, ἀλλὰ ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ ἐγκρίνῃ τὰ σχέδια.

§121Α. ΛΑΔΑΣ. Ἐάν, ὅμως, τελικῶς δὲν ἐγκρίνῃ ὁ κ. Ὑπουργός;

§122Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἀφ’ ἧς ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἡ κριτικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ ἀποφασίζῃ καὶ ἀποφαίνεται, εἶναι τὸ ἄρθρον 13.

§123Α. ΛΑΔΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι δυνατὸν νὰ διοχετεύσῃ...

§124Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Πάντως τὸ θέμα, εἴτε τοῦ ἑνιαίου αὐτοῦ τοῦ μεγάρου, εἴτε τοῦ συγκροτήματος, ὁ ἀρχιτέκτων θὰ τὸ λύσῃ κατὰ τὴν κρίσιν του τὸ πρόβλημα καὶ ἡ κριτικὴ Ἐπιτροπὴ θὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς πρακτέας λύσεως. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας).

§125Α. ΛΑΔΑΣ. Ἔχει καλῶς. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἤθελα νὰ τελειώσω τὴν ὁμιλίαν μου, ἐὰν δὲν ἐθεωροῦσα ὑποχρέωσιν νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις εἰς ὅσα οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι ἔχουν εἴπει περὶ τῶν δικηγόρων, οἱ ὁποῖοι διακονοῦν τὴν Δικαιοσύνην. Συμφωνῶ μὲ τοὺς κυρίους συναδέλφους, οἱ δικηγόροι μαρτυροῦν κατὰ τὸ μεγαλύτερον ποσοστόν, ἀντιμετωπίζουν τρομερὰ οἰκονομικὰ προβλήματα, αἱ ἐπιβαρύνσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπέρχονται διὰ τοῦ ἄρθρου 5, εἶναι δυστυχῶς ἐπιβαρύνσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπέρχονται κυρίως ἐναντίον τῶν δικηγόρων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν τὴν μαχομένην δικηγορίαν. Δὲν εἶναι δίκαιον, οὔτε ὀρθόν, θὰ πρέπει ἡ τάξις αὐτὴ τῶν μαχομένων δικηγόρων νὰ προστατευθῇ, δὲν εἶναι δίκαιον, ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἄνισος μεταχείρισις νὰ πληρώνουν οἱ δικηγόροι αὐτὴν τὴν φορολογίαν καὶ νὰ ἀπολαμβάνουν τὰ ἀγαθὰ οἱ μὴ ἀσκοῦντες πραγματικῶς τὴν δικηγορίαν. Συνεπῶς, ἐὰν ἐκ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία κατ’ ἄρθρον θὰ ἐπακολουθήσῃ, διατυπωθῇ ἢ ἐξευρεθῇ τρόπος βελτιώσεως τοῦ ἄρθρου 5, θὰ τὸ συνιστοῦσα ἐνθέρμως. Κύριοι βουλευταί, τελειώνω καὶ δὲν ἔχω παρὰ νὰ εὐχηθῶ, ὅπως ἡ ἰδέα αὐτὴ πραγματοποιηθῇ καὶ συντελεσθῇ συντόμως, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν νὰ ἀποκτήσῃ τὸ δικαστικὸν μέγαρον, διὰ τὸ ὁποῖον ἔχουν ὀνειρευθῆ ὅλαι αἱ γενεαὶ τῶν Ἑλλήνων. (Χειροκροτήματα).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παππᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§127Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ἱστορίαν καὶ τὰς περιπετείας τοῦ θέματος τῆς ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου, διότι τὸ θέμα αὐτὸ ἀρκετὰ ἐξετέθη ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους καὶ προκύπτει ἀπὸ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ συζητουμένου σχεδίου νόμου. Τὸ πρόβλημα τῆς ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν εἶναι ὀξύτατον καὶ τόσον ἐπεῖγον καὶ εἰς τόσον βαθμὸν συγκινεῖ τὴν κοινὴν γνώμην...

§128Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Τῶν Ἀθηνῶν.

§129Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Τὴν κοινὴν γνώμην ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος καὶ ἰδιαιτέρως τῶν Ἀθηνῶν, διότι ἐπὶ ἕνα αἰῶνα ἡ Δικαιοσύνη λειτουργεῖ ἐντὸς τοιούτων ἀθλίων κτιρίων, ὥστε καὶ πλημμελῶς ν’ ἀπονέμεται αὕτη, κατὰ τρόπον καταρρακώνοντα τὸ γόητρον τῆς Δικαιοσύνης, τὴν ὁποίαν οἱ ἀρχαῖοι ἡμῶν πρόγονοι ἐλάτρευον ὡς θεάν. Καὶ λέγω ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, διότι τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον τῆς Πρωτευούσης πρέπει νὰ συγκινῇ τὴν κοινὴν γνώμην ὅλων τῶν Ἑλλήνων καὶ ὄχι μόνον τῶν κατοίκων τῶν Ἀθηνῶν.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Θεοχαρίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§131Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μὲ συγχωρήσητε διὰ μίαν διακοπήν. Εἶπα προηγουμένως, διακόπτων τὸν κ. συνάδελφον, τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος, ὅτι μόνον τὴν κοινὴν γνώμην τῶν Ἀθηνῶν συγκινεῖ τὸ θέμα τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, διότι ἡ κοινὴ γνώμη τῶν ἐπαρχιῶν καὶ εἰδικώτερον τῆς περιφερείας, τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπῶ, τοῦ Νομοῦ Φλωρίνης, συγκινεῖται ἔτι περισσότερον ἀπὸ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται ὡρισμένα δικαστικὰ κτίρια τῆς περιοχῆς. Τὸ Εἰρηνοδικεῖον Πρεσπῶν– Φλωρίνης, τὸ ὁποῖον, καὶ διότι εὑρίσκεται κοντὰ εἰς τὰς πυραμίδας τῶν Ἑλληνογιουγκοσλαβικῶν συνόρων, στεγάζεται εἰς ἕνα παμπάλαιον οἴκημα, ὅπου τὰ κεραμίδια ἐπιτρέπουν νὰ εἰσέρχεται ἡ βροχὴ εἰς τὸ ἀκροατήριον. Ὑπάρχει ἕνα ξύλινον πάτωμα, τὸ ὁποῖον κινδυνεύει νὰ σπάσῃ εἰς οἱανδήποτε στιγμὴν καὶ κατὰ μίαν δικάσιμον τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου, τὸ μεταβατικὸν μονομελὲς δικαστήριον κατεβράχη ὁλόκληρον, δικαστήριον καὶ ἀκροατήριον. Εἶναι, συνεπῶς, δικαιολογημένη ἡ διακοπή, ὅταν σᾶς λέγω, ὅτι ἡ συγκίνησις τῆς κοινῆς γνώμης τῆς περιφερείας Φλωρίνης εἶναι ἔτι μεγαλυτέρα, λόγῳ τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον Πρεσπῶν–Φλωρίνης. Νομίζω, ὅτι δίδεται ἡ εὐκαιρία εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον καὶ νὰ ἐξετάσῃ τὴν κατάστασιν.

§132Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Βεβαίως, δὲν θὰ παραλείψω, ἀφοῦ ἀκούσω τὰς εὐχαριστίας σας δι’ ὅ,τι ἔγινε διὰ τὴν πόλιν τῆς Φλωρίνης.

§133Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον τῆς πόλεως τῆς Φλωρίνης, χρονολογεῖται ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς Τουρκοκρατίας. Συνεχῶς γίνονται ἐπισκευαί. Τελευταίως, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου καὶ πρώην Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης κ. Καλλία ἐγένοντο ὡρισμέναι ριζικαὶ ἐπισκευαί.

§134Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Καὶ ἀνακαινίσεις.

§135Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. ... διὰ νὰ ἐμφανισθῇ εὐπρεπὲς ἕνα δικαστικὸν μέγαρον εἰς τὰ ἀκραῖα σύνορα τῆς Ἑλλάδος. Νομίζω, ὅτι εἶχεν ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος νὰ δώσῃ αὐτὴν τὴν πίστωσιν, διὰ νὰ εὐπρεπισθῇ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον τῆς Φλωρίνης. Συνεπῶς, δὲν νομίζω, ὅτι κάμνει κανεὶς χάριν πρὸς τὴν πόλιν τῆς Φλωρίνης, διὰ νὰ θέλῃ συγχαρητήρια ἢ εὐχαριστίας, ὅταν κάμνῃ τὸ καθῆκον του καὶ δίδει μίαν πίστωσιν.

§136Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν ἐζήτησε κανεὶς εὐχαριστίας, οὔτε ἀναγνώρισιν χάριτος. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι ἡ ἀκεραιότης ὑπαγορεύει, ὅταν κανεὶς ὁμιλῇ διὰ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον τῶν Πρεσπῶν–Φλωρίνης, νὰ μνημονεύῃ τί ἐγένετο εἰς τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον Φλωρίνης.

§137Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον Φλωρίνης ἐξακολουθεῖ καὶ σήμερον ἀκόμη νὰ μὴ ἔχῃ θέρμανσιν, ὅπως τὸ εἶχεν ὑποσχεθῆ ὁ κ. Καλλίας εἰς τὴν τελευταίαν του ἐπίσκεψιν εἰς τὴν Φλώριναν. Θὰ ἔχουν περάσει 2 χρόνια καὶ ἀκόμη δὲν ἔχει τακτοποιηθῆ ἡ θέρμανσις. Αὐτὰ ἤθελα νὰ εἴπω διὰ τὴν κατάστασιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Φλωρίνης.

§138Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἠξεύρω πῶς στεγάζεται εἰς τὴν περιφέρειάν σας ἡ δικαιοσύνη. Ἡμεῖς εἰς τὴν περιφέρειάν μου, ἔχομεν δικαστήριον εἰς ἓν Ὀθωμανικὸν κτίριον, τὸ ὁποῖον μὲ διαφόρους ἐπισκευὰς συντηρεῖται εἰς ἀνθρωπίνην κατάστασιν. Θὰ ἤθελα νὰ τονίσω, ὅτι ἐνῷ τὸ Κράτος καθιερώνει ὡρισμένους πόρους ποὺ ἔπρεπε νὰ διατίθενται ἐξ ὁλοκλήρου διὰ τὰ δικαστικὰ κτίρια δι’ ἃ ἐπεβλήθησαν, γνωρίζω, ὅτι μόνον τὸ ἔνσημον τὸ καταβαλλόμενον ὑπὸ τῶν δικηγόρων τῶν ἐπαρχιῶν διατίθεται δι’ αὐτά. Ἀντιθέτως, τὸ ἐπιβληθὲν 10% ἐπὶ τῶν ἐξόδων καὶ ἐπὶ τῶν μετατροπῶν ποινῶν, διατίθεται δι’ ἄλλους σκοπούς. Τὸ πρόβλημα τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου Ἀθηνῶν εἶναι ὀξύτατον καὶ ἐπεῖγον, ὥστε νὰ παρέλκῃ ἡ συζήτησις διὰ τὴν ἐπιλογὴν τοῦ χώρου, ἥτις εἶναι ἀτυχὴς καὶ εὐλόγως προεκάλεσε τὰς ἀντιρρήσεις καὶ τὰς διαμαρτυρίας τόσον τοῦ νομικοῦ κόσμου, ὅσον καὶ τοῦ συναλλασσομένου μὲ τὰ Δικαστήρια κοινοῦ. Πλέον τῶν ἄλλων λόγων, τῶν ταλαιπωριῶν καὶ τῆς ἀπωλείας χρόνου, θὰ πρέπει νὰ τονισθῇ, ὅτι λόγῳ τῆς ἀποστάσεως θὰ δημιουργηθῇ καὶ ὀξύτατον συγκοινωνιακὸν πρόβλημα, ἀλλὰ καὶ στεγαστικὸν τοιοῦτον τῶν ἐπαγγελματιῶν δικηγόρων. Ἐὰν γίνεται ὑπόμνησις τῶν ἀντιρρήσεων τούτων, γίνεται μὲ τὴν ἔννοιαν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα καὶ ἀντιμετωπίσῃ ρεαλιστικῶς τὰ προβλήματα ποὺ θὰ προκύψουν ἐκ τῆς δημιουργίας τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου τῆς πρωτευούσης τοῦ Κράτους εἰς τὴν ἀπομεμακρυσμένην αὐτὴν θέσιν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, νομίζω, ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν, διερμηνεύων τὰς ἀπόψεις τοῦ λαοῦ τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ τοῦ νομικοῦ κόσμου, νὰ ἐκφράσω τὴν ἔντονον διαμαρτυρίαν καὶ ἀγανάκτησίν μου, διότι ἐπὶ ἕνα ὁλόκληρον αἰῶνα τὸ πρόβλημα ἀνεγέρσεως δικαστικοῦ μεγάρου ἐν Ἀθήναις παραμένει ἄλυτον, εἰς βαθμὸν νὰ λειτουργῇ πλημμελῶς ἡ δικαιοσύνη καὶ νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν τούτου ἕνεκεν νὰ τεθῇ ἐν ἰσχύϊ ὁ κῶδιξ τῆς νέας Πολιτικῆς Δικονομίας. Ἰδιαιτέρως πρέπει νὰ ἐπισημάνω τὴν εὐθύνην τῶν διαφόρων Κυβερνήσεων τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀπὸ τοῦ 1955 καὶ ἐντεῦθεν, διότι ἐνῷ διεχειρίσθησαν πολλὰ δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα διέθεσαν εἰς ἔργα βιτρίνας καὶ ἐσπατάλησαν μὲ ὑπερβάσεις ἑκατοντάδων ὁλοκλήρων ἑκατομμυρίων, δὲν ἠδυνήθησαν νὰ δημιουργήσουν τὰς προϋποθέσεις διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ τόσον ἀναγκαιοῦντος δικαστικοῦ μεγάρου τῆς Πρωτευούσης τοῦ Κράτους. Ἡ εὐθύνη εἶναι ἀκόμη βαρυτέρα διὰ τὰς Κυβερνήσεις αὐτὰς τῆς Ε.Ρ.Ε., διότι, ἐνῷ ἡ δικαιοσύνη ἐστεγάζετο καὶ στεγάζεται εἰς ἀκατάλληλα κτίρια, ἀνεπαρκῆ, ἀνθυγιεινὰ καὶ ἑτοιμόρροπα, ἐπιβαρύνεται τὸ Κράτος μὲ τεράστια ποσὰ διὰ μισθώματα καὶ πλείστας ἐπισκευάς, αἵτινες ἀπέβαινον ἄνευ ἀποτελέσματος λόγῳ τῆς ἀκαταλληλότητος τῶν κτιρίων. Κύριοι συνάδελφοι, οἱοσδήποτε πολιτευόμενος ἄνθρωπος ἂν εἰσέλθῃ εἰς τὸ μέγαρον Ἀρσακείου, ὅπου στεγάζεται ἡ ἐν τῇ Πρωτευούσῃ τοῦ Κράτους δικαιοσύνη, θὰ αἰσθανθῇ ἀηδίαν διὰ τὴν ἀθλίαν κατάστασιν εἰς ἣν εὑρίσκεται. Δὲν ἀπαλλάσσει τῆς εὐθύνης τὴν Κυβέρνησιν τὸ γεγονός, τῶν κατὰ καιροὺς μελετῶν καὶ σχεδίων, διότι ἡ ὀξύτης τοῦ προβλήματος ἦτο καὶ εἶναι συνεχὴς καὶ οἱ χῶροι πάντοτε δεδομένοι καὶ γνωστοί. Ἑπομένως, εἶχε τὴν δυνατότητα νὰ καταστήσῃ πραγματικότητα τὴν ἀνέγερσιν τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου Ἀθηνῶν, παρὰ νὰ ἐπιδίδεται εἰς ἀνεγέρσεις μεγάρων ἥσσονος σημασίας καὶ νὰ σπαταλᾷ ἑκατομμύρια ὁλόκληρα πρὸς κερδοσκοπίαν ἐργολάβων, φίλων τοῦ Κόμματος. Τὸ δικαστικὸν μέγαρον, βεβαίως, ἐπιβάλλεται νὰ ἀνεγερθῇ ἐντὸς συντομωτάτου χρόνου, εἰ δυνατόν, καὶ ν’ ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἰς τὰς παραδόσεις καὶ τὴν ἱστορίαν τῆς Πατρίδος μας. Κύριοι συνάδελφοι, φοβοῦμαι μήπως ἡ ἀνέγερσις τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου Ἀθηνῶν ἔχει τὴν τύχην τῆς πανεπιστημιουπόλεως, διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῆς ὁποίας ἐνῷ ἐτέθη ὁ θεμέλιος λίθος κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον τοῦ 1958, τελικῶς ἐγκατελείφθη. Εἰς τὸ θέμα τοῦτο θὰ πρέπει νὰ δείξωμεν ὅλοι ἐπιμονὴν καὶ ἐπιμέλειαν, ἰδίως ἡ Κυβέρνησις, ὥστε νὰ μὴ μείνωμεν μὲ τὸν θεμέλιον λίθον. Ὅπως ὁ συνάδελφος κ. Βασιλᾶτος, κατὰ τὴν ὁμιλίαν του εἶπεν, ὅτι ἐνῷ τὸ 1954 ἐψηφίσθη νόμος διὰ τὴν ἀνέγερσιν 8ωρόφου δικαστικοῦ μεγάρου εἰς τὴν ὁδὸν Σανταρόζα, ἐν τούτοις ἐτορπιλλίσθη, ἐκφράζω ὅθεν, τὸν δισταγμόν, μήπως καὶ τώρα συμβῇ τὸ αὐτό. Εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι ὡς πρὸς τὴν ταχεῖαν ἔναρξιν, ἔστω καὶ ἐὰν δὲν ἐγκρίνωμεν τὴν περιοχήν. Ἀντιτιθέμεθα ὅμως, ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἐξευρέσεως πόρων. Διότι, ἀτυχῶς, ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰς αὐτὴν ἀκόμη τὴν περίπτωσιν ἔρχεται, διὰ τῆς προσφιλοῦς εἰς αὐτὴν τακτικῆς, νὰ ἐπιβάλλῃ ἕνα φόρον καὶ εἰσφορὰς εἰς μίαν μερίδα τοῦ λαοῦ, τὴν μερίδα ἐκείνην, τὴν συναλλασσομένην μὲ τὰ δικαστήρια, εἰς βάρος τῆς δεινοπαθούσης δικηγορικῆς τάξεως. Ἔχομεν τὸ δεδομένον, ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν ἡ Κυβέρνησις προκειμένου νὰ οἰκοδομήσῃ τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, ἐπέβαλεν βαρυτάτας φορολογίας εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ παρ’ ὅ,τι ἐξεπληρώθησαν οἱ σκοποὶ τῶν ἐπιβληθεισῶν φορολογιῶν, ἐν τούτοις οἱ φόροι ἐξακολουθοῦν νὰ εἰσπράττωνται καὶ σήμερον ἀκόμη. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ κατασκευάσῃ ἕνα δρόμον ἐπιβάλλει διόδια. Καὶ προκειμένου περὶ τῆς παροχῆς συντάξεως ἀγροτῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐσύρθη, ἐπέβαλε φορολογίαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν κατὰ πολὺ μεγαλυτέραν ἀπὸ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ὑπὲρ τῶν συντάξεων διαθέτει.

§139Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Διὰ ποῖον σκοπόν; Σᾶς ἐρωτῶ, ἐπειδὴ εἴπατε, ὅτι ἡ εἰσφορά, ἡ ὁποία ἐπεβλήθη, ὑπερβαίνει τὸ διατιθέμενον ποσόν, τὸ δὲ ὑπερβάλον διατίθεται διὰ τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμόν.

§140Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Τὸ ὕψος τῆς φορολογίας ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου τριακοσίων ἑκατομμυρίων.

§141Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τί περιέρχεται εἰς τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμὸν ἀπὸ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον κατὰ τοὺς ἰδικούς σας ἰσχυρισμοὺς ἀπομένει; Διότι εἴπατε, ὅτι τὸ Κράτος χρησιμοποιεῖ τὸ ὑπερβάλον.

§142Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Ἐὰν δὲν συμβαίνῃ τοῦτο, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἐν τούτοις, ἐπιβαρύνεται ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Πέραν αὐτοῦ, ἡ Κυβέρνησις δικαίως ἔδωσε τὸ ἐπίδομα Φλώρου εἰς τοὺς δικαστικοὺς λειτουργοὺς καὶ ἐκ παραλλήλου ηὔξησε τὴν μεταλλικὴν δραχμήν, ἵνα μὴ ἐπιβαρύνῃ τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμόν.

§143Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Οὔτε αὐτὸ εἶναι ἀκριβές. Οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει τὸ ἐπίδομα τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν μὲ τὴν αὔξησιν τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς καὶ εἶναι περίεργον πῶς τὸ συνδέετε. Ἀλλὰ διὰ τῆς συνδέσεως αὐτῆς προσπαθεῖτε νὰ κάμετε ὀχληροὺς τοὺς δικαστὰς πρὸς τοὺς πολίτας. Διερωτῶμαι, διὰ ποῖον λόγον συνδέετε τὴν αὔξησιν τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς μὲ τὸ ἐπίδομα τῶν δικαστικῶν καὶ ὄχι μὲ τὴν αὔξησιν τῶν μαρτυρικῶν δικαιωμάτων.

§144Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Διότι τὰ τελευταῖα, ἐν κατακλεῖδι, ἐπιβαρύνουν τὸν καταδικαζόμενον πολίτην.

§145Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐὰν ἐπεβάρυναν τὸν καταδικαζόμενον πολίτην δὲν θὰ ἐγεννᾶτο θέμα. Ἀλλὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν ἀποφάσεων εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια εἶναι ἀπαλλακτικαὶ καὶ κατὰ συνέπειαν, οὐδεὶς πολίτης ἐπιβαρύνεται. Εἶναι περίεργον διὰ ποῖον λόγον σχετίζετε τὴν αὔξησιν τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς μὲ τὸ ἐπίδομα τῶν δικαστῶν.

§146Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Συνέπεσεν χρονικῶς.

§147Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ ἐπίδομα τῶν δικαστικῶν, θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἴπω, ὅτι καλῶς ἐδόθη, μὲ μόνην τὴν παρατήρησιν, ὅτι εἶναι ἀνεπαρκές.

§148Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα.

§149Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καὶ εἶχον ὑποστηρίξει, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ τύχῃ ἐφαρμογῆς τὸ ἄρθρον 85 τοῦ Συντάγματος, ὥστε νὰ μὴ γίνεται διάκρισις μεταξὺ δικαστῶν καὶ λοιπῶν ὑπαλλήλων. Ὡς πρὸς τὰ μαρτυρικὰ δικαιώματα ὑπενθυμίζω, ὅτι ἴσχυσεν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξα καὶ ἐψηφίσθη ἀπὸ τοῦ 1954. Καὶ ἔπαυσε ἔκτοτε μία ἀσχημία, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ἐκαρποῦτο νόμιμα δικαιώματα τῶν μαρτύρων. Δὲν βλέπω, λοιπόν, διὰ ποῖον λόγον πρέπει νὰ τὰ συνδέσωμεν.

§150Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Νομίζετε, ὅτι τὸ θέμα τῶν ὁδοιπορικῶν ἐλύθη; Τριακόσιαι πέντε δραχμαὶ ὁρίζονται διὰ τὸν μάρτυρα, ἵνα μεταβῇ ἀπὸ τὴν Λέσβον εἰς τὴν Σῦρον μέσῳ Ἀθηνῶν, ὅταν τὸ ἐλάχιστον ὅριον δαπανῶν εἶναι δραχμαὶ χίλιαι.

§151Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δὲν ἐφαρμόζεται τὸ Διάταγμα, διότι προβλέπει κατάστασιν ἐπιβιβάσεως εἰς σιδηρόδρομον ἢ πλοῖον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπιληφθῇ.

§152Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ νὰ μὴ παρεμβληθῇ τὸ θέμα αὐτό, διότι πρέπει νὰ τελειώνωμεν μὲ τὸ νομοσχέδιον.

§153Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Ἐὰν διὰ πᾶσαν δαπάνην πρὸς κατασκευὴν ἔργου κοινῆς ὠφελείας ἡ Κυβέρνησις ἐπιβάλλῃ εἰδικὰς εἰσφορὰς καὶ φορολογίας, τότε εὐλόγως διερωτώμεθα, εἰς τί χρησιμεύει ὁ Δημόσιος προϋπολογισμός.

§154Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐργοστάσιον εἶναι τὸ ὁποῖον κατασκευάζει χρήματα ὁ Κρατικὸς προϋπολογισμός;

§155Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Ἀνήκει εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὁ προϋπολογισμὸς καὶ ὄχι εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ κόμμα. Ὑπεστηρίχθη ἐπίσης, ὅτι ἡ μὴ ἐπιβολὴ τῆς εἰσφορᾶς θὰ ἀπετέλει διάφορον μεταχείρισιν τῶν δικηγόρων Ἀθηνῶν ἀπὸ τοὺς δικηγόρους τῶν ἐπαρχιῶν. Ἀλλὰ καὶ ἂν κἄτι ἐγένετο κακῶς εἰς τὸ παρελθόν, δὲν πρέπει νὰ συνεχισθῇ ἐπ’ ἄπειρον, ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις τῶν δικηγόρων τῶν ἐπαρχιῶν εἶναι πολὺ μικροτέρα.

§156Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Διατὶ εἶναι μικροτέρα;

§157Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Ἔχω δεῖ τὰ κονδύλια.

§158Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐκάματε παραβολὴν τοῦ νομοσχεδίου μὲ τὰ κρατοῦντα εἰς τὰ ἄλλα Ταμεῖα;

§159Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Μάλιστα, εἶναι 3 δραχμαὶ ἡ ἐπιβάρυνσις διὰ τὸ Εἰρηνοδικεῖον, ἐνῷ εἶναι νομίζω ὀλιγώτερον διὰ τὰς ἐπαρχίας.

§160Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τρεῖς δραχμαὶ εἶναι καὶ διὰ τὰς ἐπαρχίας.

§161Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Μὲ ποίαν ἠθικὴν βάσιν, μὲ ποίαν λογικὴν θὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν δικηγορικὴν τάξιν, ἡ ὁποία ὑφίσταται δεινὴν οἰκονομικὴν κρίσιν καὶ ἡ ὁποία ἀντιμετωπίζει πρόβλημα ἐπιβιώσεως; Ὑπάρχουν βασικὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς πεισμόνως ἀρνεῖται νὰ λύσῃ, προβλήματα τὰ ὁποῖα οὐδόλως ἐπιβαρύνουν τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ἠμποροῦσαν νὰ ἀνακουφίσουν τοὺς δικηγόρους. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀξία τοῦ Μεγάρου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα καὶ ἡ εἰσπραχθησομένη ὑπεραξία ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν πέριξ χώρων τοῦ νέου δικαστικοῦ μεγάρου ἐνδεχομένως θὰ φθάσῃ εἰς ἀπίθανα ὕψη, μὲ τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθοῦν αἱ δαπάναι, συνυπολογιζομένων καὶ τῶν μισθωμάτων καὶ τῶν ἐπισκευῶν τῶν μισθωμένων ἤδη κτιρίων, τῶν ὁποίων θὰ ἀπαλλαγῇ εἰς τὸ μέλλον τὸ Κράτος, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐπιβάρυνσις τῶν δικηγόρων. Ἀλλὰ ἐπὶ πλέον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνῃ ἐπ’ ἄπειρον ἡ εἰσφορά, διότι εἶναι δυνατὸν ἐνδεχομένως ἐντὸς 5 ἢ 10 ἐτῶν, νὰ ἔχῃ καλυφθῇ ἡ δαπάνη. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑπάρξῃ ἕνα μικρὸ ὑπόλοιπον καὶ πάλιν εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθῇ ἀπὸ τὸν Δημόσιον προϋπολογισμόν, ὅστις μὲ τὰς βαρυτάτας φορολογίας ἔφθασε τὸ ὕψος τῶν 25 δισεκατομμυρίων. Πῶς θέλετε νὰ ἐπιβαρύνωμεν ἔτι περισσότερον μίαν τάξιν, τὴν τάξιν τῶν δικηγόρων, ἡ ὁποία ἤδη ἀδυνατεῖ νὰ καταβάλῃ τὴν εἰσφορὰν ὑπὲρ τῶν ἀσφαλιστικῶν Ταμείων. Ἀλλὰ ἡ εἰσφορὰ αὐτή, δὲν ἐπιβάλλεται μόνον εἰς βάρος τῆς δικηγορικῆς τάξεως, ἐπιβάλλεται καὶ πρόσθετος δαπάνη εἰς βάρος τῶν πολιτῶν, τῶν διαδίκων.

§162Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Θὰ παρεκάλουν, κύριε συνάδελφε, ἐὰν ἀσφαλῶς τὸ δέχεσθε, αὐτὰ τὰ ὁποῖα αὐτὴν τὴν στιγμὴν λέγετε, νὰ τὰ ἐκθέσητε εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§163Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πέραν τῶν παρατηρήσεων αὐτῶν, τὰς ὁποίας ἀσφαλῶς θὰ ἐπαναλάβω εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ἤθελα νὰ τονίσω καὶ τοῦτο, διότι κατ’ ἐπανάληψιν ἐγένετο συζήτησις, ὅτι ἡ Δικαιοσύνη εἶναι ἀπλησίαστος λόγῳ τῶν ἀπαιτουμένων δαπανῶν. Τοῦτο, δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι εἰς τὸ πρόσφατον παρελθὸν ἐγένετο συζήτησις μειώσεως τῶν δικαστικῶν ἐξόδων καὶ παρὰ ταῦτα, διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐξάνονται ἔτι περισσότερον αἱ δαπάναι. Τελειώνων, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα καὶ ἐγὼ νὰ συνηγορήσω, ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τῶν συναδέλφων κ.κ. Βασιλάτου καὶ Λυκουρέζου, ὡς πρὸς τοὺς πόρους διὰ τὰς δαπάνας τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, ἀλλὰ τοῦτο νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰ ὑπόλοιπα ἐδάφια τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 5. Δηλαδὴ νὰ διαγραφῇ ὁλόκληρος ἡ παράγραφος πρώτη τοῦ ἄρθρου τούτου. Ταῦτα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς εἰς τὴν κατὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν, ἐπιφυλασσόμενος, ὅπως εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων κάμω ὡρισμένας εἰδικὰς παρατηρήσεις.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§165Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ διακόψωμεν, διότι ὅπως βλέπετε καὶ ἀπαρτία δὲν ὑπάρχει καὶ ἡ ὥρα εἶναι προκεχωρημένη.

§166Μ. ΜΥΡΙΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ οἱ ἐγγεγραμμένοι κ.κ. συνάδελφοι νὰ ὁμιλήσουν μὲ μεγαλυτέραν εὐχέρειαν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὀρθῶς ἔλεγον, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρησις θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ δεχθῶμεν κατ’ ἀρχὴν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, μὲ τὴν ρητὴν δήλωσιν, ὅτι οἱ ἐγγεγραμμένοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ ὁμιλήσουν μὲ ἄνεσιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 1, μὲ μεγαλυτέραν ἄνεσιν καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§168Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Συμφωνῶ, κ. Πρόεδρε, ὅπως οἱ ἐγγεγραμμένοι, ὁμιλήσουν μὲ περισσοτέραν ἄνεσιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 1. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι εἶναι ὀρθὸν πέραν τῶν ἐγγεγραμμένων, νὰ ἐγγραφοῦν καὶ ἄλλοι νὰ ὁμιλήσουν. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τηρήσωμεν μίαν τάξιν ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό.

§169Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ὁμιλῇ περὶ τάξεως, διότι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς μας ὑπάρχει τάξις. Ἐγὼ ζητῶ νὰ ἐγγραφῶ διὰ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, διότι ἔχω βασικὰς ἀντιρρήσεις.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Θεοχαρίδη, ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ὅσοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς, θὰ ὁμιλήσουν μὲ μεγαλυτέραν ἄνεσιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 1.

§171Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, εἶπον, ὅτι ὅσοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, θὰ ὁμιλήσουν εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν συζητουμένου τοῦ ἄρθρου 1. Εἰς αὐτὸ δὲν ἔφερα καμμίαν ἀντίρρησιν. Εἶπον ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐγγραφοῦν καὶ ἄλλοι διὰ νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, οἱ ὁποῖοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπουσιάζουν.

§172Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ μὲ ἐκαλέσατε νὰ ὁμιλήσω, θέλω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις περὶ ἀποδοχῆς τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν, κατ’ ἀρχὴν ἐγὼ διαφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν αὐτήν, καὶ θὰ ἐκθέσω τὰς ἀπόψεις μου ὅταν θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις, ὅπως τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου γίνῃ δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ οἱ ἐγγεγραμμένοι μέχρι τῆς στιγμῆς νὰ ὁμιλήσουν μὲ μεγαλυτέραν ἄνεσιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 1;

§174ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ οἱ ἐγγεγραμμένοι συνάδελφοι νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, θὰ ἐκθέσουν τὰς ἀπόψεις των μὲ μεγαλυτέραν ἄνεσιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 1. Εἶναι οἱ ἑξῆς: Ν. Ζορμπᾶς, Ι. Εὐαγγελίδης, Β. Ἐφραιμίδης, Σ. Ἠλιόπουλος, Δ. Παπασπύρου, Ι. Μελᾶς, Δ. Θεοχαρίδης καὶ ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος ὁ κ. Β. Παπαρρηγόπουλος.

§176Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι βουλευταί, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησιν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν γενικὴν ἀναγνώρισιν τῆς ὁποίας ἔτυχε τὸ παρὸν σχέδιον νόμου. Βεβαίως, πολὺ περιωρισμέναι ἀντιρρήσεις, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπισκιάσουν τὴν ὁμοφωνίαν περίπου, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ταχείας ἐπιλύσεως τοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον κατέστη ὀξύτερον κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπανέλθω εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ θέματος, ἡ ὁποία ἐξετέθη καὶ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ἀθηνῶν κ. Βασιλᾶτον ἀπόψε καὶ ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους κ.κ. εἰσηγητάς. Διαπορῶ ὅμως, πῶς εἶναι δυνατὸν διὰ τὴν ἱστορίαν αὐτὴν τῶν 118 ἢ τῶν 122 ἐτῶν νὰ ἀναζητοῦνται εὐθῦναι τῆς Κυβερνήσεως τοῦ 1956–1962. Εἶναι ἀδύνατον νὰ συλλάβω πῶς οἱ ὁμιλήσαντες περὶ εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως ἀξιότιμοι συνάδελφοι εἶναι δυνατὸν νὰ συνδέσουν τὴν παραμονὴν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ εἰς τὴν ἐξουσίαν ἀπὸ τοῦ 1956 μέχρι σήμερον μὲ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου καὶ νὰ ἀπαλλάξουν ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι διώκησαν τὴν χώραν αὐτήν. Εἶναι ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἀσκεῖται συχνὰ ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὸν τόπον μας.

§177Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§178Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν ἀφορᾷ ὑμᾶς, κ. συνάδελφε αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπον. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον ἐπίσης νὰ προσθέσω τοῦτο: Ὅτι ἡ ἐπιλογὴ τοῦ χώρου ἔχει ἐπιβληθῆ ἐκ τῆς ἀνάγκης τῶν πραγμάτων καὶ ὅτι ἀναζήτησις ἄλλης θέσεως θὰ ἐπιδεινώσῃ ἔτι πλέον τὴν κατάστασιν καὶ θὰ καταστήσῃ ἀδύνατον καὶ αὐτὴν τὴν σημερινὴν δυνατὴν λύσιν. Ἐὰν τὸ 1953–1954, ὅταν ὁ ἀγαπητὸς κ. Μπαμπάκος διηύθυνε τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ἢ εἰς ἄλλας περιόδους δὲν ἐσημειώνοντο ἀντιδράσεις κατὰ τῆς σκέψεως ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου πλησίον τῆς Στρατιωτικῆς Λέσχης ἢ εἰς ἄλλον παρακείμενον χῶρον, θὰ εἶχε σήμερον ἐξασφαλισθῆ ἡ λύσις τοῦ προβλήματος τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου τῶν Ἀθηνῶν, αἱ ἐκδηλωθεῖσαι τότε ἀντιδράσεις κατέστησαν ἀδυνάτους ἄλλας λύσεις πλέον ἱκανοποιητικάς. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, τὰ ὅσα ἐξέθεσεν ἀπόψε ὁ συνάδελφος ἐκ Κοζάνης, νομίζω, ὅτι καθιστοῦν περιττὴν πλέον οἱανδήποτε συζήτησιν. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Κοζάνης εὐγλώττως ἀπέδειξεν, ὅτι καὶ τὸ κέντρον ἔπαυσε νὰ περιορίζεται εἰς τὰ στενὰ ὅρια τῆς Πλατείας Ὁμονοίας καὶ ὅτι ἡ πόλις ἐπεκτείνεται καὶ ὅτι ἄλλα κέντρα δημιουργοῦνται πέριξ τοῦ κέντρου. Ἡ πόλις συνεχῶς ἐπεκτείνεται καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ παύσῃ ὁ συνωστισμὸς καὶ ἡ συμφόρησις καὶ πρέπει νὰ ἀναζητηθοῦν ἄλλοι πνεύμονες διὰ τὴν ζωὴν τῆς πόλεως. Δὲν γνωρίζω διατὶ ἔχει καταστῆ συνήθεια εἰς τὸν τόπον μας, τὴν περίοδον αὐτὴν νὰ ὁμιλῶμεν συνεχῶς περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν τόσων δισεκατομμυρίων, ὁ ὁποῖος καλεῖται νὰ ἀναλάβῃ ὅλας τὰς δαπάνας καὶ ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις εἰς τὸν τόπον μας, ὡς ἐὰν ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς εἶναι ἱκανὸς νὰ ἀνθέξῃ εἰς ὅλα τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται. Ὁ προϋπολογισμὸς ἐξαντλεῖται εἰς ὡρισμένους ἀριθμοὺς καὶ οἱ ἀριθμοὶ δὲν ἐπιδέχονται ἐπέκτασιν. Οἱ ἀριθμοὶ δὲν εἶναι ἐλαστικοί. Ἐὰν ἔπρεπε καὶ τὸ βάρος τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐξ ὁλοκλήρου, διότι κατὰ ἕνα μέρος ἐπιβάλλεται, τότε θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναζητηθοῦν νέοι πόροι τοῦ προϋπολογισμοῦ, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν δαπανῶν. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ ἢ ἄλλου πόρου. Εἴτε τὸ Κράτος ἀνελάμβανεν ἀπ’ εὐθείας τὴν δαπάνην εἴτε τὸ Ταμεῖον Ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, πόροι θὰ ἀνεζητοῦντο. Καὶ πόρους ἀναζητεῖ τὸ νομοσχέδιον. Πόρους οἵους ἀναζητοῦν ὅλα τὰ ταμεῖα ἀνεγέρσεως Δικαστικῶν Μεγάρων, τὰ ὁποῖα λειτουργοῦν εἰς ὅλα τὰ Πρωτοδικεῖα τῆς χώρας. Καὶ ὑπάρχουν 52 εἰδικὰ ταμεῖα ἀνεγέρσεως Δικαστικῶν Μεγάρων. Μόνον εἰς 6 πόλεις μεταξὺ τῶν ὁποίων περιλαμβάνεται καὶ ἡ Πρωτεύουσα, δὲν ὑπάρχουν Εἰδικὰ Ταμεῖα. Ἐὰν ἐξαιρέσῃ κανεὶς τὸ Ἀργοστόλιον, τὴν Κατερίνην, τὴν Ἡγουμενίτσαν ὅπου τὰ Πρωτοδικεῖα ἐδημιουργήθησαν βραδύτερον, τὴν Ρόδον καὶ τὴν Κῶ, εἰς τὰς ὁποίας τὰ Δικαστικὰ Μέγαρα εὑρίσκονται εἰς χώρους, οἱ ὁποῖοι ἀπηλλοτριώθησαν προσφάτως, εἰς ὁλόκληρον τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα λειτουργοῦν Ταμεῖα Εἰδικὰ καὶ τὰ Ταμεῖα αὐτὰ ἔχουν ἀκριβῶς τοὺς ἰδίους πόρους, τοὺς ὁποίους καθορίζει τὸ νομοσχέδιον διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον τῶν Ἀθηνῶν. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν, περὶ τῆς ὁποίας δὲν εἶναι οὔτε ὁ τόπος οὔτε ὁ χρόνος κατάλληλος διὰ νὰ ὁμιλήσω, δὲν νομίζω, ὅτι ἐξ ἀφορμῆς αὐτῆς τῆς ἐκδηλώσεως θὰ εἶναι σκόπιμον νὰ παρεμποδισθῇ τὸ ἔργον τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Ἐλέχθη, ὅτι οἱ δικηγόροι μεταβάλλονται εἰς εἰσπράκτορας. Ἐπειδὴ ἀκριβῶς ἔχω μίαν πεῖραν, διότι καὶ ἐγὼ ἔχω δικηγορήσει, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶναι ἄηθες αὐτὸ τὸ πρᾶγμα τῆς εἰσπράξεως καὶ πραγματοποιήσεως τῶν πόρων τῶν τεσσάρων πρώτων στοιχείων τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 5. Αὐτὸ εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ συζητήσωμεν κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Πάντως δὲν νομίζω, ὅτι ἡ καταβολὴ βαρύνει τοὺς δικηγόρους... Θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω ὀλίγα τινὰ διὰ νὰ καταστῇ γνωστών, εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποδίδει πρωταρχικὴν σημασίαν εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῶν πόρων καὶ ἡ ὁποία θὰ ἀντιμετωπίσῃ ἕνα μέρος τῆς δαπάνης. Ἐπίσης θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ πόροι τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ καλύψουν ὁλόκληρον τὴν δαπάνην τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου καὶ καθ’ ἥν στιγμὴν εἰς τοὺς δικηγοροῦντας ἢ δικαζομένους τῶν ἐπαρχιῶν τὸ Κράτος ἀπαντᾶ, ὅτι διὰ τὴν ἀνέγερσιν Δικαστικῶν Μεγάρων εἶναι ἀναγκαῖον νὰ δημιουργηθοῦν τοπικοὶ πόροι, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν πρωτεύουσαν ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς διὰ τῶν γενικῶν πόρων, τῶν ἐθνικῶν πόρων νὰ καλύψῃ ὁλόκληρον τὴν δαπάνην. Αὐτὸ θὰ ἀπετέλει μίαν ἀνισότητα εἰς βάρος τῆς ἐπαρχίας, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἦτο ἀπολύτως δικαιολογημένη. Οὔτε ὁ τρόπος, οὔτε αἱ συνθῆκαι ἀσκήσεως τῆς δικηγορίας θὰ ἐδικαιολόγουν τοιαύτην ἀνισότητα. Ἀντιθέτως αἱ συνθῆκαι τῆς δικηγορίας εἰς ὡρισμένας ἐπαρχίας δὲν ἐπιβάλλουν καμμίαν διάκρισιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβάλῃ κανεὶς τὰς συνθήκας δικηγορίας εἰς τὴν Εὐρυτανίαν ἢ Γρεβενὰ ἢ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καλαβρύτων, μὲ τὰς συνθήκας, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὰς Ἀθήνας. Θέλω λοιπὸν νὰ καταστῇ συνείδησις, ὅτι ἡ ἐξασφάλισις τῶν εἰδικῶν αὐτῶν πόρων συνδέεται ἀπολύτως μὲ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. συνάδελφοι, νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ μνημονεύσω ἰδιαιτέρως τὴν μεγάλην προσπάθειαν καὶ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ἀγαπητοῦ συναδέλφου καὶ προκατόχου μου, βουλευτοῦ ἐξ Εὐβοίας κ. Καλλία, διὰ τὴν προώθησιν τῆς ἐπιλύσεως τοῦ ζητήματος τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου τῶν Ἀθηνῶν. Ἐπίσης, ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου κ. Καυκᾶν, ἐξαίρετον ἐπιστήμονα καὶ ἀδαμάντινον δικαστήν, καὶ τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα ἔδωσαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς τὴν κρίσιν καὶ τὴν τελικὴν ἀπόφασιν περὶ τῆς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀνεγερθῇ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον. Καὶ ἐπειδὴ γίνεται λόγος καὶ περὶ τῆς ἀνεγέρσεως διαφόρων ἐπαρχιακῶν δικαστηρίων, ὀφείλω νὰ ὑπομνήσω, ὅτι ὁ πόρος ὁ ὁποῖος θὰ δημιουργηθῇ ὀφείλεται κατὰ τὰ ⅖ ἐκ τῆς ἀποδόσεως ὡρισμένων πόρων τοῦ Ταμείου Νομικῶν, πόρων οἱ ὁποῖοι παρεκρατοῦντο ἀπὸ τοῦ 1951 ἢ 52, μέχρι τοῦ 1959 ἢ 60, ὁπότε ἐλήφθη ἀπόφασις ἀποδόσεως εἰς μὲν τὸ Ταμεῖον Νομικῶν τῶν ⅗, τῆς ὅλης ἀποδόσεως τοῦ πόρου αὐτοῦ, καὶ τῶν ⅖ εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης διὰ τὴν ἀνέγερσιν δικαστικῶν καταστημάτων καὶ εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας. Εἰς τὸν λογαριασμὸν αὐτὸν περιλαμβάνεται καὶ ὁ πόρος ὁ ὁποῖος προέρχεται ἀπὸ εἰδικὰς εἰσφορὰς καταβαλλομένας διὰ τὴν ἐξάλειψιν ὑποθηκῶν ἐγγεγραμμένων πρὸς ἀσφάλισιν τῶν κυρίων ἀπαιτήσεων αἱ ὁποῖαι ἐξηνεμίσθησαν συνεπεία τῆς νομισματικῆς μεταβολῆς. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐκ τοῦ πόρου αὐτοῦ μισθοδοτοῦνται οἱ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι τῶν Ὑποθηκοφυλακείων. Δὲν προέρχεται ἡ ἀπόδοσις τοῦ λογαριασμοῦ αὐτοῦ εἰδικῶς ἐκ τῶν Ἀθηνῶν. Προέρχεται ἀπὸ τοὺς δικαζομένους ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἦτο φυσικὸν καὶ δίκαιον νὰ διατίθενται οἱ πόροι αὐτοὶ καὶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία ἔχει μεγαλυτέραν ἀνάγκην τῆς στοργῆς τοῦ Κράτους, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν προβλήματα οἷα ἀνέφερεν ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου μιᾶς περιοχῆς τοῦ Νομοῦ του. Εἰς τὴν κατάστασιν δὲ αὐτὴν εὑρίσκονται Εἰρηνοδικεῖα καὶ εἰς ἄλλους Νομούς. Δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν συνεπῶς ὁ πόρος αὐτὸς νὰ διατεθῇ μόνον διὰ τὴν Πρωτεύουσαν καὶ νὰ μὴ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν συναφῶν ἀναγκῶν τῆς ἐπαρχίας. Καὶ μὲ τὸν πόρον αὐτὸν καὶ μὲ τὰ ἔσοδα τῶν εἰδικῶν Ταμείων τῶν Πρωτοδικείων καὶ μὲ δάνεια τὰ ὁποῖα συνήφθησαν ἀπὸ τὰ εἰδικὰ ταμεῖα, ἐγένοντο ἀρκετὰ δικαστικὰ μέγαρα, ἀνηγέρθησαν Εἰρηνοδικεῖα καὶ ἐπεσκευάσθησαν πολλὰ μέγαρα εἰς πολλὰς πόλεις. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ Ν)δίου μνημονεύονται καὶ τὰ δικαστικὰ καταστήματα καὶ τὰ Εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους εἰς τὸν τόπον μας. Νομίζω, συνεπῶς, ὅτι καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐξεδηλώθη τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν περίοδον τοῦ 1956 μέχρι σήμερον. Καὶ θὰ ἤθελον ὡς ἐπίλογον τῆς βραχείας αὐτῆς ὁμιλίας μου νὰ προσθέσω ὅτι οἱ πόροι τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἔπρεπε κυρίως νὰ διατίθενται διὰ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ προαγωγὴν τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου καὶ τὴν βελτίωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ δι’ αὐτὸ καθυστέρησεν ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ προβλήματος τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου τῆς πρωτευούσης. Καὶ ὅταν εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα ἐκτελοῦνται τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐκτελοῦνται, ὅταν ἔχῃ ἀνασκαφῆ ὁλόκληρος ἡ Ἑλλάς, ὅταν ἔχουν συνδεθῆ καὶ τὰ πλέον ἀπομεμακρυσμένα χωρία τῆς Ἑλλάδος μὲ δρόμους, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ συζητῶμεν περὶ τῆς σπατάλης τῆς Ὁμονοίας, ἡ ὁποία ἀποδεικνύεται ἀπαραίτητος διὰ τὴν ἀποσυμφόρησιν ἡ ὁποία εἶχε δημιουργηθῆ εἰς τὴν κυκλοφορίαν τῆς θέσεως ἐκείνης καὶ διὰ τὸ ἔργον τῆς Πάρνηθος, μέσα εἰς τὰ δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα διετέθησαν τελευταίως διὰ τὰ παραγωγικὰ ἔργα. Τὸ ἔργον τῆς Πάρνηθος εἶναι ἔργον μακρᾶς πνοῆς, θὰ διαπιστωθῇ δὲ ἡ χρησιμότης του ἐντὸς ὀλίγου.

§179Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐπὶ τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ τοὺς πόρους, ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐπανέλθω κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου. Ὅμως, ὁ κ. Ὑπουργός, διετύπωσεν ἀπορίαν διατὶ ἀποδίδομεν εὐθύνην εἰς τὰς Κυβερνήσεις τῆς ΕΡΕ, διότι δὲν ὡλοκλήρωσαν τὸ θέμα τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου κατὰ τὴν 7ετίαν ὅπου ἐκυβέρνησαν τὴν χώραν. Καὶ διηρωτήθη, διατὶ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ καὶ δὲν ἠδύναντο ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι παρῆλθον ἐπὶ ἑκατονταετίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ πράξουν τοῦτο. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι πρῶτον, οὐδεμία Κυβέρνησις εἰς τὴν Ἑλλάδα παρέμεινεν ἐπὶ 7ετίαν εἰς τὴν ἀρχήν. Δεύτερον, ὅτι οὐδέποτε εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς χώρας αὐτῆς ἐδαπανήθησαν τόσαι ἑκατοντάδες ἑκατομμύρια διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων. Ἄλλο τώρα, ἐὰν ὡς εὐστόχως ἐτόνισεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν εἰς τὰς Πάτρας ἐδαπανήθησαν τόσα πολλὰ καὶ ἐγένοντο τόσον ὀλίγα. Πάντως οὐδέποτε ἄλλοτε ἐδαπανήθησαν τόσα πολλὰ καὶ ἐν τούτῳ ἐπισημαίνω τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐνῷ ἐπὶ 7ετίαν εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐξουσίαν παρημέλησε μέχρι σήμερον τὸ θέμα τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου τῆς πρωτευούσης.

§180Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μίαν ἐρώτησιν, κ. Πρόεδρε, θὰ ἤθελα. Εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1951 μέχρι τοῦ 1960 συνεκροτήθη εἰδικὸν κεφάλαιον διὰ τὸ δικαστικὸν μέγαρον τῶν Ἀθηνῶν τὸ ὁποῖον ἐπεδόθη κατὰ ⅗ εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀθηνῶν καὶ κατὰ τὰ ⅖ εἰς ἄλλον εἰδικὸν λογαριασμόν. Διατὶ τὸ σύνολον τοῦ λογαριασμοῦ αὐτοῦ ἐφ’ ὅσον προωρίζετο διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον Ἀθηνῶν δὲν διετέθη δι’ αὐτό; Καὶ διατὶ τὰ ⅖ ἐκρατήθησαν εἰς εἰδικὸν λογαριασμὸν καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐπληρώθησαν οἱ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι τοὺς ὁποίους ἐχρησιμοποίησεν τὸ Ὑποθηκοφυλακεῖον Ἀθηνῶν;

§181Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Πρόκειται περὶ πόρων ἀνηκόντων εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν. Ὁ πόρος αὐτὸς ἀπεδίδετο εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν εἰς τὸ ἀκέραιον μέχρι τοῦ 1951. Κατὰ τὸ 1951 ἡ τότε Κυβέρνησις ἀπέδωσε μόνον τὸ ⅕ τοῦ ἐσόδου, ὁ πόρος αὐτὸς προέρχεται ἀπὸ μίαν πρόσθετον εἰσφορὰν ἐπὶ τῶν δικαστικῶν ἐξόδων τῶν καταδικαζομένων εἰς τὰ Ποινικὰ δικαστήρια καὶ ἐκ τῆς εἰς χρῆμα μετατροπῆς τῆς ποινῆς φυλακίσεως. Ἀπὸ τὸ 1951 ἡ Κυβέρνησις τότε ἀπέδιδε μόνον τὸ ⅕ τοῦ πόρου καὶ τὰ ⅘ τὰ εἰσήγαγε εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν. Τὸ καθεστὼς αὐτὸ ἐξηκολούθησε μέχρι τὸ 1959. Ὁπότε ἐλήφθη μέριμνα καὶ τὸ ⅕ τὸ ὁποῖον περιήρχετο εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν ἐγένετο ⅗ καὶ τὰ ⅖ δὲν τὰ κρατοῦσε ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς διὰ τὰς γενικὰς του ἀνάγκας, ἀλλὰ τὰ διέθεσεν εἰς εἰδικὸν λογαριασμὸν διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τῶν δικαστικῶν κτιρίων. Καὶ εἶπεν ἐπὶ πλέον τὸ Κράτος κατὰ τὸ 1959, ὅτι δὲν θὰ ἀποδοθοῦν μόνον τὰ ⅗ εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν, ἀλλὰ θὰ ἀποδοθοῦν καὶ τὰ ⅖ διὰ τὸ παρελθόν, καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀπεδόθησαν εἰς 3 δόσεις 15 ἑκατομμύρια δραχμῶν.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§183ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 0,05′ π.μ.)