1962.05.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 75η

Κυριακὴ 20 Μαΐου 1962

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Χριστόπουλος καὶ Ε. Κοθρῆς, ζητοῦν τὴν χορήγησιν διμήνου ἀδείας ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἐπίσης ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ἔξαρχος, ζητεῖ τὴν χορήγησιν τριμήνου ἀδείας ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὡσαύτως ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Σκορδίλης, ζητεῖ τὴν χορήγησιν τριμήνου ἀδείας ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Καλεῖται ὁ κατὰ τὴν ἐπαναληπτικὴν ἐκλογὴν τῆς 13ης Μαΐου 1962, ἐν τῇ περιφερείᾳ Φθιώτιδος ἐκλεγεὶς βουλευτὴς τοῦ Νομοῦ Βοιωτίας κ. Δ. Βουρδουμπᾶς, ὅπως προσέλθῃ καὶ δώσῃ τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ὁριζόμενον ὅρκον. (Προσέρχεται ὁ βουλευτὴς Βοιωτίας κ. Δ. Βουρδουμπᾶς καὶ δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ὁριζόμενον ὅρκον ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ διαφυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου»).

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιος, ἄξιος.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῶν δύο προηγουμένων συνεδριάσεων.

§10Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§11Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Μερικὰς φραστικὰς διορθώσεις, ἔχω, κ. Πρόεδρε.

§12Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον πρὶν ἢ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν νὰ ἐκφράσω καὶ πάλιν τὸ παράπονόν μου, διότι ἐνῷ εἴπομεν, ὅτι ἡ συνεδρίασις θὰ ἀρχίσῃ εἰς τὰς 6.30′, ἤρχισεν εἰς τὰς 7.10′. Δι’ ἐμὲ αὐτὸ εἶναι σύστημα κωλυσιεργίας διὰ νὰ μὴ ἀκουσθῇ ἡ φωνὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§13Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐπ’ αὐτοῦ, μὲ συγχωρῆτε. Ἐγὼ ἦλθον εἰς τὴν αἴθουσαν 6.30′ ἀκριβῶς καὶ παρίσταντο 5 συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ εἷς ἢ δύο τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§14Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ κ. Παπαληγοῦρας εἶπεν, ὅτι ἦτο ἐδῶ τὴν 6.30′, τὸν διαψεύδω ἀπολύτως. Δὲν ἦτο ἐδῶ.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι κοινοβουλευτικαὶ ἐκφράσεις αὐταί. Θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε «διαψεύδω». Ἠμπορεῖτε νὰ μεταχειρίζεσθε ἄλλας ἐκφράσεις. Δὲν θὰ ἐπιτρέψω νὰ γίνωνται ταυρομαχίαι ἐντὸς τῆς αἰθούσης. Ἀρχίσατε, μὲ τὴν φράσιν «διαψεύδω αὐτό», «διαψεύδω ἐκεῖνο». Νὰ ὁμιλῆτε κατὰ τρόπον εὐπρεπέστερον.

§16Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουν βουλευταὶ τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ διαβεβαιώσουν τὰ λεγόμενά μου. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς. Λυποῦμαι πάρα πολύ. Διότι δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν οἱ δημοσιογράφοι ἀπὸ τὰ θεωρεῖα ἀκούουν ὡρισμένα, τὰ ὁποῖα λέγομεν καὶ τὰ ἀναγράφουν εἰς τὰς ἐφημερίδας, δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὰ πρακτικὰ νὰ μὴ βγαίνῃ νόημα καὶ πάντοτε νὰ ἀναγράφουν «δὲν ἠκούσθη τί εἶπε». Συγκεκριμένως, ὅταν ὁ κ. Κατσώτας διεμαρτυρήθη καὶ εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ νὰ μᾶς θέση εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Στρατόν, ἐγὼ ἐτόνισα «ἀπὸ τὸν στρατὸν θὰ τὸ εὕρῃ». Τοῦτο δὲν ἀνεγράφη εἰς τὰ πρακτικά. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διεφώνησε μὲ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν διὰ τὸ θέμα τῆς γενέσεως τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐδήλωσα, ὅτι εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ μνημονίου. Καὶ τοῦτο δὲν ἀνεγράφη. Εἶναι βασικὰ δι’ ἡμᾶς αὐτὰ τὰ πράγματα. Νὰ μὴ ὑπεισέλθω εἰς περισσότερα. Πάντως εἶναι βασικὰ καὶ πρέπει νὰ ἀναγραφοῦν εἰς τὰ πρακτικά.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Θεοχαρίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§18Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πράγματι, κατὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἔκαμα μίαν διακοπὴν ἄνευ τῆς ἀδείας τοῦ κ. Προέδρου Καὶ δὲν θὰ ἐπέμενα, νὰ ἀναγραφῇ ἡ διακοπή μου, ἐὰν δὲν ἀνεγράφετο εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ ἀπάντησις, ἡ ὁποία μοῦ ἐδόθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Νομίζω συνεπῶς, ὅτι καὶ ἡ διακοπή μου ἠκούσθη ἀπὸ τοὺς πρακτικογράφους, πλὴν δὲν ἀνεγράφη εἰς τὰ πρακτικά. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐὰν δὲν μοῦ εἶχε δοθῆ καὶ γραφῆ ἡ ἀπάντησις, δὲν θὰ ἐπέμενα εἰς τὴν ἀναγραφήν. Ἐν πάση περιπτώσει εἶπον κατὰ τὴν διακοπήν μου τὰ ἑξῆς: Ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡ μονομερὴς ἀνάκλησις ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος τῆς συμφωνίας διακινήσεως τῶν μεθοριακῶν κατοίκων εἶναι ἄσχετος μὲ τὸ θέμα τὸ λεγόμενον «Μακεδονικόν»; Δὲν ἀνεγράφη τοῦτο. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅμως, ἔδωσε σχετικὴν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία ἀνεγράφη. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἡ διακοπή μου αὐτὴ νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ταλιαδούρης, ἔχει τὸν λόγον.

§20Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Παρασκευῆς 18ης Μαΐου, εἰς 4 σημεῖα ἀναγράφεται τὸ ὄνομά μου καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀποσιωπητικά, ὡσὰν νὰ πρόκειται περὶ βωβοῦ προσώπου.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἠμπορεῖ νὰ σχηματίσῃ αὐτὴν τὴν γνώμην.

§22Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι ἠμποροῦν νὰ εὑρεθοῦν πολλὰ ἐλαττώματα ἐν τῷ προσώπῳ μου, ἀλλὰ τοὐλάχιστον βουβαμάρα ὄχι, κύριε Πρόεδρε. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω ἑπομένως, νὰ ἀποκατασταθοῦν τὰ πράγματα. Καὶ δὲν θὰ εἶχον τὸ παράπονον αὐτό, ἐὰν τὰς διακοπὰς τῶν Κυβερνητικῶν συναδέλφων δὲν τὰς ἐβάζατε, ὡς συνήθως, εἰς τὰ πρακτικὰ φαρδειὰ πλατειά. Αἱ διακοπαὶ τῶν Κυβερνητικῶν συναδέλφων φιγουράρουν καὶ αἱ ἰδικαί μας μόνον μὲ τὸ ὄνομα καὶ ἀποσιωπητικά, ὡσὰν νὰ πρόκειται, ἐπαναλαμβάνω, περὶ βωβῶν προσώπων. Ἡ παρέμβασίς μου ἐγένετο πρὸς ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπεν, ὅτι εἰς τὴν Κοζάνην ἐκάμαμεν λαϊκὸν μέτωπον. Περὶ ποίου λαϊκοῦ μετώπου ἐπρόκειτο, κύριε Πρόεδρε; Ὅταν ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς αὐτὰς......

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κύριε Ταλιαδούρη..... (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§24Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ὅταν ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς αὐτὰς ἀπεῖχεν ἡ Ε. Κ. καὶ ἐγκατεστάθη ἐκεῖ εἰς Κοζάνην καὶ Πλανόρεμα ἐπὶ 15θήμερον ὁ ἀδίστακτος κ. Ὑπουργὸς Βορείου Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος ἐξεμυάλισε τοὺς πάντας καὶ τὰ πάντα; Ἀντ’ αὐτῶν εἰς τὰ πρακτικά, τὰ ὁποῖα εἶπον, ἐτέθησαν ἀποσιωπητικά. Δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω διὰ τὰ χαρίσματά μου, ἀλλὰ μόνον διὰ τὰ ἐλαττώματά μου. Θὰ ἠμποροῦσα νὰ ὁμιλήσω καὶ διὰ τὰ ἐλαττώματα ἄλλων, ἀλλὰ σέβομαι τὴν αἴθουσαν ταύτην.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σέβομαι τὴν μετριοφροσύνην σας. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§26Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁμιλῶν προχθές, τὴν Παρασκευήν, ἐπὶ θέματος, ἀφορῶντος τὴν διάθεσιν τῶν 3 ἑκ., περὶ ὧν ἔκαμε λόγον ὁ κ. Μητσοτάκης κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, εἶπε τὰ ἑξῆς: Καὶ ἀποδεικνύεται ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης, ὅτι εἶναι θέμα νομικῆς ἑρμηνείας καὶ εἰς πλεῖστα θέματα νομικῆς ἑρμηνείας ὑπάρχουν δύο ἀπόψεις. Ὁ κ. Μητσοτάκης εἶχεν εἴπει, ὅτι χρειάζεται νόμος διὰ λόγους ὀφειλομένης δημοσιότητος. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ διέκοψα, ἄτοπα βέβαια, ἀλλὰ ἦτο φυσικὴ παρόρμησις παρατηρήσεως, ἡ ὁποία δὲν ἦτο καὶ ξένη πρὸς τὸ νόημα τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός.....

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάντως ἡ διακοπή σας ἦτο ξένη πρὸς τὸν Κανονισμόν, κύριε Παπασταύρου.

§28Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Συμφωνῶ ἀπολύτως. Τότε ἢ ὅλα ἔπρεπε νὰ τὰ περικόψητε ἢ νὰ μὴ γίνῃ αὐτὴ ἡ παραμόρφωσις τοῦ νοήματος τόσον τῶν ὅσων διημείφθησαν ἐδῶ, ὅσον καὶ εἰς ἄλλα σημεῖα τῶν πρακτικῶν. Καὶ ἐπειδὴ εἶχον τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι ἡ παραμόρφωσις αὐτὴ θὰ ἐγένετο ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔσπευσα νὰ παρακολουθήσω τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, κύριε Πρόεδρε, καὶ εἶδον δύο ἀποστενογραφήσεις. Εἰς τὴν μίαν ὑφίσταντο αἱ διακοπαί μου καὶ εἰς τὴν ἄλλην, ἡ ὁποία καὶ ἐδόθη εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἐπεμελήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν ὑπῆρχον αὐταί. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ προσετέθησαν, ὅπως παρακατιὼν θὰ σᾶς ἀναφέρω, καὶ φράσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν ἐλέχθησαν. Ἰδοὺ τὶ εἶπον: «Αὐτὴ εἶναι δικολαβικὴ ἑρμηνεία». Καὶ ἠξεύρω, ἐὰν σεῖς ἔχετε δώσει τοιαύτην ἐντολὴν νὰ παρουσιάζουν τὰ πρακτικὰ αὐτὴν τὴν ἀντινομίαν καὶ τὴν παραφωνίαν. Ἰδοὺ τί εἶπον: «Αὐτὴ εἶναι δικολαβικὴ ἑρμηνεία». Καὶ πολὺ ὀρθῶς, διότι ἐκεῖ ὅπου τὸ Σύνταγμα ἐπιτάσσει, ὅτι ἐπιβάλλεται νόμος, ὅπως ἐδῶ εἰς τὰ θέματα τὰ ἀφορῶντα τὴν Βασιλικὴν χορηγίαν κλπ., δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ δώσῃ ἄλλην ἑρμηνείαν καὶ ὀρθῶς παρετήρησα, ὅτι αὐτὴ δὲν εἶναι ὀρθὴ ἑρμηνεία. Μετὰ τὴν διακοπήν μου αὐτὴν περιελήφθη φράσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὴν ὁποίαν δὲν εἶπε καὶ ἡ ὁποία λέγει: «Ὁ κ. Παπασταύρου ἁρμόδιος εἰς τὰς δικολαβικὰς ἑρμηνείας καὶ πάλιν θέλει νὰ μᾶς ἐνοχλήσῃ». Τοιοῦτόν τι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι γνωρίζει πολὺ καλά, ὅτι ἐπὶ 35ετίαν δικηγορῶ ἐν Ἀθήναις καὶ διατηρῶ ἓν ἐκ τῶν καλυτέρων δικηγορικῶν γραφείων εἰς τὴν Πρωτεύουσαν. Ὑποστηρίζω δὲ ὑποθέσεις ἀπὸ τὸ 1938.....

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν νὰ ὁμιλήσητε.

§30Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἠξεύρει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἀπὸ ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ αὐτὸν προσωπικῶς, ὅτι δικηγορῶ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ εὑρίσκομαι εἰς τὴν πρώτην δεκάδα τῶν δικηγόρων.....

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε, δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὰ πρακτικά. Νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§32Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. ..... ὅπου, κύριε Πρόεδρε, γίνεται κατ’ ἐξοχὴν ἑρμηνευτικὴ διαδικασία τῶν νόμων....

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατέ τα αὐτά, κύριε Παπασταύρου. Δὲν εἶναι θέμα τοῦ παρόντος.

§34Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἔχω καὶ ἄλλας περικοπάς, κ. Πρόεδρε. Καὶ παρετήρησα τότε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι αὐτὰ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὰ λέγητε σεῖς, ὁ ὁποῖος στερεῖσθε διπλώματος. Ὄχι σεῖς, κύριε Πρόεδρε. Αὐτὰ τὰ εἶπον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Καὶ τότε μοῦ εἶπεν, ὅτι ἔχει καὶ τοῦ ἀπήντησα, δυστυχῶς δὲν ἔχετε. Αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔχετε καταθέσει εἰς τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον εἶναι ψεύτικον. Διότι δὲν ὑπάρχει δίπλωμα νομικῆς, κύριε Πρόεδρε. Ὅλα αὐτὰ παρελείφθησαν, κύριε Πρόεδρε, καὶ διετυπώθησαν ἀπόψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ξέναι πρὸς ὅσα ἐλέχθησαν καὶ ὑπ’ αὐτοῦ. Εἰς ἕνα σημεῖον λέγετε, κύριε Πρόεδρε, καὶ τίθενται ταῦτα εἰς τὸ στόμα τὸ ἰδικόν σας. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν σεῖς ἦσθε εἰς τὴν ἕδραν: «Κύριε Παπασταύρου, διατὶ παραβιάζετε συνεχῶς τὸν Κανονισμόν; Ἔχετε τίποτε; Ὑποφέρετε ἀπὸ τίποτε;». Εἴπατε τοιαῦτα πράγματα, κύριε Πρόεδρε;

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι, ἐὰν ἔκαμον χρῆσιν τῆς λέξεως αὐτῆς. Πάντως εἶπον κἄτι λόγῳ ἀντιδράσεώς μου ἐν ἐκνευρισμῷ συνεπείᾳ τῶν συνεχῶν παραβιάσεων τοῦ Κανονισμοῦ ὑφ’ ὑμῶν διὰ τῶν διακοπῶν σας.

§36Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Αὐτὸ ἐδῶ προσετέθη εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά. Διότι ἐγὼ δὲν ὑποφέρω ἀπὸ τίποτε. Ὑποφέρω ἀπὸ μίαν ἀσθένειαν γλυκυτάτην, ἀπὸ σάκχαρον. Πάντως δὲν ὑποφέρω ἀπὸ ὅ,τι ὑποφέρει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ περιορισθῆτε εἰς παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Θὰ σᾶς εἴπω τώρα ἀπὸ τί ὑποφέρετε. Ἀπὸ κἄποιαν ἀρρώστειαν ἐναντίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν.

§38Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ὑποφέρω ἀπὸ τίποτε. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ὑποφέρετε σεῖς. Ἐὰν ὑποφέρετε σεῖς, κ. Πρόεδρε, εἶναι ἄλλο θέμα. Ἐγὼ δὲν ὑποφέρω ἀπὸ τίποτε. Σᾶς τὸ λέγω ρητῶς.....

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ζαννῆ.

§40Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐτελείωσα. Δὲν ξεύρω, κ. Πρόεδρε, ἐὰν σεῖς ὑποφέρετε, ἀπὸ ὅ,τι ὑποφέρουν οἱ ἄλλοι. (Γέλωτες–θόρυβος). Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι διὰ γέλοια ἀλλὰ διὰ κλάψιμο αὐτὰ ποὺ γίνονται. Παραποιοῦνται καὶ παραμορφώνονται τὰ πρακτικά. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ὅταν ὡμίλουν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἔκαμον εἰδικὴν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ καὶ εἶπον, τότε, καὶ τὸ ἀπεδέχθητε καὶ σεῖς, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ τηρῶνται τὰ πρακτικὰ διὰ μαγνητοφώνου, διὰ νὰ γνωρίζῃ καθεὶς τί λέγει ἐδῶ μέσα καὶ νὰ μὴ διαμορφοῦνται τὰ πρακτικὰ κατὰ τὴν ἄποψιν, τὴν ἐπιθυμίαν καὶ τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζει ὁ καθεὶς ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε, κ. Παπασταύρου, νὰ συνεχίσητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Δὲν σᾶς ἔδωσα τὸν λόγον δι’ ἀγόρευσιν.

§42Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διατυποῦνται πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν λέγονται;

§43Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σεῖς δέχεσθε διὰ σημειωμάτων νὰ διορθωθοῦν τὰ πρακτικά; Νομίζω ὄχι.

§44Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶπεν ὁ κ. Ἀβέρωφ, διὰ τὸν κ. Παπανδρέου: «Εἶναι βέβαιον, ὅτι... .......... (ἀναγινώσκει).....................».

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασταύρου, πέστε τί ἔχετε νὰ πῆτε ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, ἀλλὰ μὴ κάμνετε ἀγόρευσιν.

§46Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Διαβάζω τὴν περικοπήν, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τί ἔγινεν ἐν συνεχείᾳ.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασταύρου, ἴσως εἰς μερικὰ σημεῖα νὰ ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ τώρα ἀρχίσατε νὰ κάμνετε περιγραφὴν τοῦ δικαιώματος νὰ ὁμιλῆτε ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Προχωρήσατε σᾶς παρακαλῶ καὶ τελειώνετε.

§48Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κάμνετε λάθος. Δὲν ἠμπορεῖτε, δὲν ἔχετε δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ παραμορφώνεται τὰ πρακτικὰ καὶ νὰ μᾶς λέγητε, δώσατέ μας σημείωμα, νὰ τὰ διορθώσωμεν, διὰ νὰ εὑρίσκωνται διὰ τὸν ἑπόμενον αἰῶνα. Τὰ πρακτικά, πρέπει νὰ διορθώνωνται τὴν ἑπομένην τῆς συνεδριάσεως.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ ὁλόκληρος ἡ συνεδρίασις μὲ σχόλια ἐκ μέρους σας διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Τελειώνετε ἐπὶ τέλους.

§50Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Σᾶς στενοχωροῦν αὐτὰ καὶ ὄχι τὸ ὅτι γράφονται πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν ἐλέχθησαν...

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασταύρου, θὰ τελειώσετε ἢ θὰ μὲ ἀναγκάσητε νὰ σᾶς ἀφαιρέσω τὸν λόγον;

§52Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Μὲ συγχωρῆτε, κ. Πρόεδρε. Κάμνω παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Εἴπατε, ὅτι ὅταν ἔχω παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν νὰ σᾶς τὰς εἴπω.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασταύρου, διὰ πρώτην φορὰν ἐλάβατε τὸν λόγον αὐτὰς τὰς ἡμέρας, διότι ἕως τώρα διεκόπτατε. Ἀλλὰ καὶ τώρα ὁμιλεῖτε καὶ πάλιν παρὰ τὸν Κανονισμόν, διότι ἀντὶ νὰ κάμετε παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, κάμετε ἀγόρευσιν οὐσίας.

§54Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, παρεμβαίνουν ἄλλοι συνάδελφοι καὶ ἀπαντῶ.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τῶν πρακτικῶν καὶ ὄχι ἐπὶ ἄλλων θεμάτων.

§56Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Παρετήρησα λοιπὸν τὸ ἑξῆς: Λέγει ὁ κ. Ἀβέρωφ:... (ἀναγινώσκει)... «Κύριε Παπασταύρου ἀναγνωρίζω, ὅτι εἶσθε διεθνολόγος σπουδαῖος». Εἰρωνεύεται βεβαίως. Καὶ ἐγὼ τοῦ ἀπαντῶ: (ἀναγινώσκει): «Πάντως, δὲν εἶμαι τοιοῦτος διεθνολόγος ὅπως σεῖς, κ. Ὑπουργέ, ἀλλὰ καταλαβαίνω πολλὰ πράγματα». Τὰ πρακτικὰ ὅμως εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ παραμορφώνονται καὶ γράφονται ὅσα συμφέρουν, χωρὶς νὰ ἐλέγχωνται, Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω, κ. Πρόεδρε. Ἔχετε ὑποχρέωσιν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐλέγχετε, ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, τὴν διατύπωσιν τῶν πρακτικῶν, διὰ νὰ μὴ ἀλλοιοῦνται καὶ παραποιοῦνται ταῦτα.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ζαννῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§58Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἐνάρξεως τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως. Ἀπεφασίσθη ὅπως σήμερον ἀρχίσωμεν τὴν 6.30′. Δὲν ἔχει σημασίαν τὸ ἐὰν ἐμπῆκεν εἰς τὴν αἴθουσαν ὁ κ. Παπαληγούρας καὶ ἐπειδὴ εἶδεν, ὅτι ἦσαν ὀλίγοι οἱ βουλευταί, ἔπρεπε νὰ μὴ ἀρχίσῃ ἡ συνεδρίασις. Σημασίαν ἔχει τὸ ὅτι τὸ θέμα τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως, εἶναι ὑπόθεσις τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Σώματος καὶ ὄχι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐπομένως ἐκ τῆς εἰσόδου εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ ὄχι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θὰ κριθῇ ἡ ἔναρξις τῆς συνεδριάσεως.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Τὴν ὁρισθεῖσαν ὥραν ἐνάρξεως, ἔστειλα τὸν γραμματέα μου καὶ μετὰ τὴν 6.30′ τὸν ἔστελλον ἀνὰ δέκα λεπτὰ εἰς τὴν αἴθουσαν, διὰ νὰ ἴδῃ πόσοι βουλευταὶ εὑρίσκονται εἰς αὐτὴν προκειμένου νὰ ἀνέλθω εἰς τὴν ἕδραν καὶ κηρύξω τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως. Ἤτοι τὴν 6.30′ ὥραν, τὴν 6.40 κλπ. Ὅταν δὲ εἶδεν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν μοὶ ἐπέτρεπε νὰ κάμω τοῦτο, ἦλθον καὶ ἤρχισα τὴν συνεδρίασιν. Τί θέλετε νὰ κάμω; Νὰ ἔλθω ἐδῶ ἐνωρίτερον καὶ νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν ὅταν εἶναι καταφανὴς ἡ ἔλλειψις ἀπαρτίας; Θὰ ἦτο ἀντιπολιτικόν. Συζητουμένου πολιτικοῦ ζητήματος ἡ θέσις τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς εἶναι λεπτὴ καὶ παρακαλῶ νὰ κατανοεῖται αὐτό.

§60Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Οἱ βουλευταί, εὑρίσκονται εἰς τὰς αἰθούσας τῶν κομμάτων καὶ ἀναμένουν τὸ σῆμα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅσον ἀφορᾷ τὰ πρακτικά, θέλω νὰ εἴπω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπανειλημμένως ἐδήλωσα πρὸς ὑμᾶς. Ὅτι ἐλλείψει ἐπαρκοῦς εἰδικευμένου προσωπικοῦ εἶναι πλημμελής, ἡ τήρησις τῶν πρακτικῶν καί, ἑπομένως, χρειάζεται βελτίωσις. Δὲν κατώρθωσα νὰ ψηφίσω τὸν Κανονισμὸν εἰς τὰς 5–6 συνεδριάσεις, τὰς ὁποίας μοὶ παρεχώρησεν ἡ Κυβέρνησις ἐκ τῶν ἀφιερωμένων διὰ νομοθετικὴν ἐργασίαν. Θὰ ἐπήρχετο δι’ αὐτοῦ μία βελτίωσις. Εἰδικώτερον, ὅμως, παρατηρῶ τοῦτο: Ὅτι τὰ παράπονα, σήμερον, προέρχονται, χωρὶς νὰ δημιουργῆται προσωπικὸν ζήτημα, ἀπὸ τρεῖς βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι, δὲν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, οὔτε ἐζήτησαν τὸν λόγον, οὔτε ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον, οὔτε ἀπὸ τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτορα, διὰ νὰ κάμουν διακοπάς. Τὸ νὰ διαμαρτύρωνται λοιπόν, διότι οἱ στενογράφοι ἢ οἱ πρακτικογράφοι δὲν ἀντελήφθησαν κἄτι τὸ ὁποῖον συνήθως εἶναι σχόλιον ὑπὸ μορφὴν ψιθύρου μὴ εὐκρινῶς ἀκουομένου δι’ αὐτὸ δὲν τὸ ἔγραψαν καὶ ὅτι τὸ Προεδρεῖον δὲν τὸ ἔχει ὑπ’ ὄψιν, διότι ἀκριβῶς δὲν τὸ ἤκουσε, ἢ δὲν τὸ ἀντελήφθη ἀποτελεῖ ἀντινομίαν, ἐφ’ ὅσον πάντα ταῦτα γίνονται κατὰ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Σημειώσατε, ὅτι οἱ στενογράφοι, ἢ οἱ πρακτικογράφοι, οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦν τὸν ρήτορα μὲ ἐντεταμένην προσοχὴν καὶ πνεῦμα, οὕτως εἰπεῖν, συνεχείας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βλέπουν καὶ ποῖος κάμνει τὰς τοιούτου εἴδους διακοπάς, ἄνευ ἀδείας τοῦ Προεδρείου καὶ τοῦ ρήτορος, διακοπάς, αἵτινες ἐνίοτε γίνονται χωρὶς ὁ ὑπ’ αὐτῶν παρακολουθούμενος ρήτωρ νὰ σταματήσῃ τὴν ἀγόρευσίν του, διότι τότε, θὰ τοὺς διαφύγῃ ἡ συνέχεια τῆς ἐννοίας τῶν λεγομένων ὑπὸ τοῦ ρήτορος. Τεχνικῶς, δηλαδή, ὑπάρχει δυσχέρεια. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἀκριβῶς ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει, ὅτι πρέπει οἱ κ.κ. βουλευταί, προκειμένου νὰ κάμουν διακοπάς, νὰ ζητήσουν τὸν λόγον. Συνεπῶς, εὐθύνην φέρει τὸ Προεδρεῖον διὰ τὴν ἀναγραφὴν τῶν διακοπῶν εἰς τὰ πρακτικά, αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν χώραν κατόπιν ἀδείας δοθείσης ὑπὸ τοῦ Προέδρου καὶ τοῦ ρήτορος. Διὰ πᾶσαν ἄλλην διακοπὴν δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀναζητοῦνται εὐθῦναι ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον καὶ τὰς ὑπηρεσίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ τοποθέτησις τὴν ὁποίαν κάμνω.

§62Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λογοκρισίαν ὑπὸ τῶν πρακτικογράφων θὰ καθιερώσητε, διὰ νὰ κρίνουν ἐκεῖνοι τί θὰ γράφουν καὶ τί δὲν θὰ γράφουν; Ἐάν τις, κ. Πρόεδρε, παρὰ τὸν Κανονισμὸν λάβῃ τὸν λόγον, ἁρμοδιότητα ἔχει μόνον ὁ Πρόεδρος νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν τάξιν. Οἱ πρακτικογράφοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ γράφουν ὅ,τι λέγεται.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ πρακτικογράφοι δὲν βλέπουν τοὺς διακόπτοντας, διότι παρακολουθοῦν καὶ γράφουν τὸν ρήτορα.

§64Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ ἀκούουν οἱ πρακτικογράφοι καὶ νὰ μὴ παραποιοῦν σχεδὸν κατὰ σύστημα, ὅ,τι λέγει ἡ Ἀντιπολίτευσις.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ὁμιλεῖ, ὅποιος θέλει καὶ ὅ,τι θέλει, ἄνευ ἀδείας τοῦ Προέδρου καὶ παρὰ τὸν Κανονισμόν, τότε ἡ συνεδρίασις δὲν εἶναι συνεδρίασις οὐσιαστικὴ ἀλλὰ εἶναι συνεδρίασις τυπική. Οὐσιαστικὴ συνεδρίασις εἶναι ἡ συνεδρίασις ἐκείνη, ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς τὸ Σύνταγμα στηρίζεται εἰς τὸν Κανονισμόν, στηρίζεται εἰς τὸν ὅρκον τὸν ὁποῖον ἐδώσαμεν, ὅλοι ἐδῶ, νὰ ἐφαρμόζωμεν τὸν Κανονισμόν. Διὰ πᾶν ὅ,τι γίνεται, ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν δέχομαι ἔλεγχον. Συμμορφωθῆτε μὲ τὸν Κανονισμόν, διὰ νὰ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμός.

§66Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἀπευθύνεσθε πρὸς βουλευτάς, διότι δὲν εἶσθε κυριαρχικός, πρέπει νὰ εἶσθε ψύχραιμος καὶ ὄχι ἐπιτακτικός. Κύριε Πρόεδρε, ψυχραιμία, παρακαλῶ, Ὄχι ἐπιτακτικῶς, κύριε Πρόεδρε. Δὲν εἶσθε κυρίαρχος. Ἀπόδειξις δὲ ὅτι ἔχετε 100% ἄδικον εἶναι, ὅτι εἰς τὸ σχέδιον τοῦ Κανονισμοῦ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν καὶ οὐδέποτε ὑπὸ ψήφισιν.....

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ πταίω, διότι δὲν ἐψηφίσατε ἕνα Κανονισμόν;

§68Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ποὺ θέλετε νὰ ἐπιβάλητε δικτατορικῶς σήμερον τὸ ἔχετε προτείνει ὡς διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ἰσχύει συνεπῶς τώρα καὶ δὲν δεχόμεθα ἡμεῖς λογοκρισίαν ἀπὸ τοὺς πρακτικογράφους.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε,.....

§70Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς δὲν δέχεσθε διακοπάς. Διατὶ μὲ διακόπτετε; Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον διαμαρτύρομαι εἶναι ὅτι, κατὰ σύστημα, εἰς τὰ πρακτικὰ παραλείπονται —ἐπιτρέψατε τὴν ἐνδεδειγμένην λέξιν— τσουχτερὲς παρατηρήσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ αὐτὲς δὲν ἀναγράφονται.

§71Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ ὀρθῶς εἴπατε, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ πρακτικογράφοι νὰ ἀναγράφουν αἰφνιδίας διακοπάς. Ἀλλ’ ὅταν ἕνας βουλευτὴς ἔχει ζητήσει διακοπὴν ἀπὸ τὸν ρήτορα καὶ τοῦ δίδεται ὁ λόγος ἀπὸ τὸν Πρόεδρον καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται δὲν τὰ ἀποδίδουν ὅλα, ἐνῷ τὰ ἔγραψαν ὅλαι αἱ ἐφημερίδες, αὐτὸ εἶναι περίεργον. Διότι ἐγὼ ὡμίλησα περὶ προμηθείας μηχανῶν DIESEL 2.500.000 ἄνευ δημοπρασίας, καὶ ἀπὸ αὐτὰ δὲν ἀνέγραψαν τίποτε τὰ πρακτικά, ὡς πρὸς τὸ ἄλλο, τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας εἶπον, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς τονίσω, ὅτι ἂν ἐρευνήσετε, θὰ ἴδητε ὅτι εἶχον γράψει οἱ πρακτικογράφοι αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶχον εἴπει προηγουμένως. Συνεπῶς, εὑρίσκομαι ἐν ἀπολύτῳ δικαίῳ καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ ἀποκαταστήσητε ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς.

§72Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Εἰς τὴν σελίδα 17 τῶν πρακτικῶν τῆς Παρασκευῆς παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ ἡ λέξις «τέχνασμα» εἰς «σόφισμα». Τοῦτο δὲ διότι, ἐκτὸς τοῦ νοήματος, θὰ εἶχε μίαν ἰδιαιτέραν μορφήν.

§73Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἡ ἰδική μου παρατήρησις δὲν περιωρίσθη εἰς τὸ ὅτι τηροῦνται τὰ πρακτικὰ ἀπὸ τοὺς πρακτικογράφους κατὰ κακὸν τρόπον. Ἡ παρατήρησίς μου εἶναι, ὅτι ἐνῷ οἱ στενογράφοι ὅλα τὰ ἔγραψαν, τὰ πρακτικὰ τὰ δοθέντα εἰς τοὺς δημοσιογράφους ὡς πρακτικά, τὰ θεωρηθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, δὲν διαλαμβάνουν τὰς φράσεις, τὰς ὁποίας εἶπον. Αἱ διακοπαὶ πολλὲς φορὲς γίνονται αὐθαιρέτως καὶ αὐτὸ εἶναι δικαίωμα.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰς ἄνευ ἀδείας διακοπὰς δὲν ἀφαιρῶ οὐδενὸς οὐδὲν δικαίωμα, διότι δὲν ὑφίσταται. Ὁ Κανονισμός, τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ ὅρκος ὅλων ἡμῶν καθορίζει τὰς ὑποχρεώσεις μας ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ. Ὁρκιζόμεθα εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ εἰς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ ὁ Κανονισμὸς εἶναι ἐπηυξημένης ἰσχύος νόμος, ὅλοι τὸν τηροῦμεν καὶ πρέπει νὰ τηροῦμεν, ἐφ’ ὅσον συνεπῶς προβαίνετε εἰς διακοπὰς ἄνευ ἀδείας τοῦ Προέδρου, ὡς ἐπιτάσσει ὁ Κανονισμός, δὲν δύνασθε νὰ παραπονῆσθε, διότι δὲν ἀποδίδονται ὀρθῶς εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ νὰ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι δὲν ἐφαρμόσθη ὁ παραβιασθεὶς Κανονισμός.

§75Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ἐξ ὅσων εἴπατε, κύριε Πρόεδρε, βλέπω, ὅτι ἀπεφύγατε τὸν σκόπελον τῆς ἀνίσου μεταχειρίσεώς μας, τὸ παράπονόν μας εἶναι ἡ ἄνισος μεταχείρισίς μας. Δι’ αὐτὸ διαμαρτυρόμεθα διότι ἐνῷ τῶν κυβερνητικῶν βουλευτῶν αἱ ἀντικανονικαὶ διακοπαὶ ἀναγράφονται πλήρως αἱ ἰδικαί μας ἀποσιωπῶνται.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων ΟΓ)18)5)62 καὶ ΟΔ)19)5)62, ὡς διωρθώθησαν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, συζητουμένων τῶν προτάσεων δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως.

§77Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, πρὶν ἀσχοληθῶμεν μὲ τὸν καταλογισμὸν καὶ τὴν κατανομὴν εὐθυνῶν μεταξὺ τῶν πολιτικῶν μερίδων διὰ τὰς προσφάτως καθιερωθείσας νέας μεθόδους πολιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο χρήσιμον νὰ προβῶμεν εἰς ὡρισμένας γενικωτέρας καὶ ἀντικειμενικὰς διαπιστώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρουν καὶ τὸν κοινοβουλευτισμὸν καὶ τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας. Εἰς μίαν χώραν δημοκρατικήν, ὡς εἶναι ἡ Ἑλλάς, φυσικὸν εἶναι ὅτι ὁ λαός της καὶ τὰ αἰτήματα καὶ τὰς ἐλπίδας του καὶ τὰς προσδοκίας του διὰ τὸ μέλλον τὰς ἐμπιστεύεται, ἀποκλειστικῶς, εἰς τὰς πολιτικὰς μερίδας τῆς προτιμήσεώς του καὶ εἰς τὴν ἡγεσίαν αὐτῶν. Ὅταν, ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀποφασίζῃ νὰ ἐμπιστευθῇ τὸ σύνολον τῶν ἰδανικῶν του εἰς τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας, ἀντιλαμβάνεσθε πόσον βαθεῖαν ἐκτίμησιν πρέπει νὰ τρέφῃ πρὸς αὐτὸν καὶ πόσον νὰ πιστεύῃ, ὅτι οἱ πολιτικοὶ ἀγῶνες καὶ οἱ πολιτικοὶ ἀνταγωνισμοὶ διεξάγονται πρὸς τὸ ἰδικόν του συμφέρον καὶ πάντοτε ἐντὸς τῶν πλαισίων τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος τῆς χώρας. Τὶ φρονεῖτε, κ. συνάδελφοι, ὅτι κρατεῖ παρὰ τῇ κοινῇ γνώμῃ ἐπὶ τῶν δύο αὐτῶν κρισίμων διὰ τὸν κοινοβουλευτισμὸν κεφαλαίων; Θὰ πρέπει νὰ σᾶς ὁμολογήσω, ὅτι ἡ προσωπική μου ἐντύπωσις καὶ ἀντίληψις δὲν εἶναι ἀπολύτως παρήγορος. Πιστεύω εἰλικρινῶς, ὅτι ἡ ὀξύτης, μετὰ τῆς ὁποίας διεξάγονται οἱ πολιτικοὶ ἀγῶνες, ἡ ἔλλειψις καλῆς πίστεως εἰς ὡρισμένα θέματα καὶ αἱ νεώτεραι μέθοδοι, αἱ ὁποῖαι καθιερώθησαν εἰς τοὺς πολιτικοὺς ἀνταγωνισμοὺς δὲν προάγουν οὔτε τὴν ἐκτίμησιν, οὔτε τὴν συμπάθειαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἔναντι τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι αἱ συζητήσεις τοῦ Κοινοβουλίου μας παρακολουθοῦνται μετὰ τίνος ἀδιαφορίας, διὰ νὰ μὴ ἀναφερθῶ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις εἰς τὰς ὁποίας παρακολουθοῦνται καὶ μὲ μίαν ἐλαφρὰν εἰρωνείαν. Τὸ χειρότερον δὲ εἶναι, ὅτι μία μερὶς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀρχίζει καὶ πιστεύει, ὅτι οἱ διεξαγόμενοι μεταξὺ τῶν πολιτικῶν μερίδων τῆς χώρας ἀγῶνες, δὲν ἔχουν ὡς μόνον καὶ ἀποκλειστικὸν σκοπὸν τὴν θεραπείαν τῶν ἐπιτακτικῶν ἀναγκῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ κινοῦνται πολλάκις ἀπὸ φιλοδοξίας εἴτε κομματικὰς εἴτε προσωπικάς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, φυσικὸν εἶναι, νὰ ὑποθάλπτουν ὡρισμένα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα κατὰ καιροὺς καὶ ἐμπορεύθησαν καὶ πρόκειται νὰ ἐμπορευθοῦν τὴν ἀνωμαλίαν τῆς χώρας εἰς βάρος τοῦ χειμαζομένου Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι αἱ διαπιστώσεις μου αὗται δὲν ἀπέχουν τῆς ἀληθείας. Καὶ θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ μέρους ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι σεβόμεθα καὶ ἐκτιμῶμεν τὸν κοινοβουλευτισμόν, καὶ ἀπὸ μέρους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι πέραν αὐτοῦ ὁ Κοινοβουλευτισμὸς εἶναι τὸ μόνον πολίτευμα, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ διασφαλίσῃ τὴν συνέχισιν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν εὐθυνῶν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐγκαινιάζων τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν νέων προτάσεων δυσπιστίας, τὰς ὁποίας κατέθεσαν ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ ἡ ἄκρα ἀριστερά, ὑπεστήριξεν διὰ σειρᾶς ἐπιχειρημάτων, ὅτι τὴν εὐθύνην διὰ τὴν δοκιμασίαν τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ, καὶ τὴν εὐθύνην διὰ τὴν κακοδαιμονίαν τὴν γενικωτέραν, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ δῆθεν εἰς τὴν χώραν αὐτὴν τὴν φέρει εἰς τὸ ἀκέραιον ἡ Κυβέρνησις. Ἐάν, κ. συνάδελφοι, τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, τὰ ὁποῖα παρηκολουθήσαμεν μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης προσοχῆς εἶναι ὀρθὰ καὶ βάσιμα, οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ εὐθύνη βαρύνει τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν ἀντιθέτως τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθη ἡ Ἕνωσις τοῦ Κέντρου δὲν εἶναι οὔτε βάσιμα, οὔτε ἀληθῆ, τότε ἡ εὐθύνη θὰ πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις. Ἐὰν ὅμως τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα παρέταξεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἡ Ἕνωσις Κέντρου, δὲν εἶναι οὔτε βάσιμα, οὔτε ἀληθῆ καὶ ἐν πλήρει γνώσει τῆς ἀβασιμότητος προετάθησαν αὐτά, τότε ἡ εὐθύνη δὲν εἶναι μόνον πολιτική, εἶναι καὶ ἠθικὴ ἔναντι καὶ τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διότι πιστεύω, ὅτι οὐδὲν κόμμα, οὐδεὶς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀνέρχεται ἐπὶ τοῦ βήματος αὐτοῦ διὰ νὰ στραγγαλίσῃ τὴν ἀλήθειαν καὶ διὰ νὰ παραμορφώνῃ τὰ πράγματα καὶ τὰ γεγονότα κατὰ τὸ δοκοῦν. Εἰς τὴν ἀνασκόπησιν, κ. συνάδελφοι, τῶν ἐπιχειρημάτων τῆς Ἑνώσεως Κέντρου θὰ ἀκολουθήσω τὴν σειρὰν τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ της, καὶ θὰ ἐμπιστευθῶ εἰς τὸ Σῶμα καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὴν συναγωγὴν τῶν ἐπιβαλλομένων συμπερασμάτων. Τὰ τρία ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθη ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ὑπῆρξαν φύσεως καθαρῶς οἰκονομικῆς. Ἀνεφέρθησαν εἰς τὴν γενικωτέραν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν πρόοδον τῆς χώρας, τὴν ὁποίαν ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἠμφεσβήτησεν, εἰς τὸ ὕψος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν τῆς χώρας, αἱ ὁποῖαι ἐχαρακτηρίσθησαν δυσανάλογοι ἐν συγκρίσει μὲ τὰς δαπάνας ἄλλων χωρῶν τοῦ ΝΑΤΟ, καὶ τέλος εἰς αἰτιάσεις κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἀπετόλμησεν νὰ προβάλῃ τὴν σημειωθεῖσαν εἰς τὴν χώραν πρόοδον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον τὴν ἠμπόδισεν νὰ διεκδικήσῃ δῆθεν ἔναντι τῶν συμμάχων της τὰ δικαιώματα συμπαραστάσεως εἰς τὸν τομέα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζω καλῶς, ὅτι ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ ἐδόθησαν καὶ ἐπὶ τῶν τριῶν αὐτῶν κατὰ σειρὰν ἐπιχειρημάτων ἀπαντήσεις ἀποστομωτικαί, καὶ βεβαίως δὲν πρόκειται νὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτῶν. Θὰ προέλθω μόνον εἰς ὡρισμένας παρατηρήσεις διὰ νὰ ἀποδειχθῇ πέραν τῆς ἀβασιμότητος καὶ ἡ ποιότης τῶν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα εἰς τὸν τομέα αὐτὸν ἐξετέθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπεζήτησεν κατ’ ἀρχὴν ἡ Ἕνωσις Κέντρου νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν σημειωθεῖσαν εἰς τὴν χώραν αὐτὴν πρόοδον. Εἶναι ὅμως δυνατόν, συμβαίνει νὰ ἀγνοῇ πραγματικῶς ἕνα διαχύτως γνωστὸν γεγονός, τὸ ὁποῖον γνωρίζει καὶ ὁ τελευταῖος πολίτης τῆς χώρας, καὶ τὸ ὁποῖον συναντᾷ εἰς κάθε του βῆμα; Εἶναι δυνατὸν ὁ ὑπευθυνότερος ἐκπρόσωπος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου νὰ ἀγνοῇ τὴν συνεχιζομένην οἰκονομικὴν σταθερότητα εἰς τὸν τόπον αὐτόν, τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ μονίμως ἀνισοσκελοῦς ἄλλοτε προϋπολογισμοῦ, τὴν πλήρη ἀποκατάστασιν τῆς ἐσωτερικῆς καὶ ἐξωτερικῆς μας πίστεως, τὴν ἀλματώδη, ὅπως ἀπέδειξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος, τὴν ἐκτέλεσιν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη μιᾶς σειρᾶς ἀναριθμήτων ἔργων μεγάλων καὶ μικροτέρων, τὰ ὁποῖα ἔχουν μεταμορφώσει πλήρως καὶ τὴν ὕπαιθρον καὶ τὸ κέντρον ἀκόμη τῶν Ἀθηνῶν; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοῇ ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν τελευταίαν συνδεσίν μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἡ ὁποία αὐτὴ καὶ μόνη, ἀποτελεῖ ἐπαλήθευσιν τῆς ἐπελθούσης ἐξυγιάνσεως τῶν οἰκονομικῶν μας, διότι ἄνευ αὐτῆς θὰ ἦτο ἀνέφικτος, αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν, ἡ σύνδεσις; Καὶ ὅταν, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχουν εἰς τὴν διάθεσιν οἱασδήποτε μερίδος πολιτικῆς τῆς χώρας αὐτῆς τόσον ἀποφασιστικαὶ κατακτήσεις τῆς οἰκονομίας καὶ τῆς χώρας γενικώτερον, εἶναι ἐπιτρεπτὸν νὰ παρασιωποῦνται καὶ νὰ συγκαλύπτονται ὅλαι αὐταί, διὰ νὰ ἀναφερώμεθα εἰς τὸ Ξενοδοχεῖον τῆς Πάρνηθος, τὸ ὁποῖον ἐμνημόνευσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος Ἀθηνῶν κ. Μαῦρος καὶ τὸ ὁποῖον ξενοδοχεῖον, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ἀποτελεῖ συμπλήρωμα τοῦ τουριστικοῦ ἐξοπλισμοῦ τῆς χώρας, θὰ ἦτο ἀπαραίτητον καὶ εἰς οἱανδήποτε ἄλλην χώραν, ἡ ὁποία φιλοδοξεῖ νὰ ἀναπτύξῃ τὸν τουρισμόν της, ἐν πάσῃ περιπτώσει συντόμως θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι καὶ ἐμπορικῆς θὰ καταστῇ αὐτάρκης. Καὶ δὲν ἐνεθυμήθη τοὐλάχιστον ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος τὸν τομέα τὸν τουριστικὸν ἐν τῷ συνόλῳ του, διὰ νὰ ἀναπολήσῃ τὴν ἀμέτρητον σειρὰν τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐκτελεσθεῖ καὶ τὰ ὁποῖα πράγματι μετεμόρφωσαν τὴν Ἑλλάδα εἰς χώραν τουριστικήν; Καὶ τὸ συνάλλαγμα τὸ ὁποῖον εἰσέρευσεν εἰς τὸν τομέα αὐτὸν καὶ τὸ ὁποῖον ἀπὸ 29 ἑκατομ. δολλάρια τὸ 1955 ἀνῆλθεν κατὰ τὰ παρελθὸν ἔτος εἰς 68 ἑκατομ., μὲ βάσιμον πρόβλεψιν, ὅτι δυνατὸν νὰ φθάσῃ ἐφέτος εἰς τὰ 90 ἑκατομ.; Καὶ διερωτῶμαι: Ὅταν ὅλα αὐτὰ εἶναι δεδομένα εἰς τὸν τομέα τοῦ τουρισμοῦ καὶ ὅταν ἡ γενικὴ πρόοδος εἶναι διάχυτος εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν, εἶναι δυνατὸν μὲ τοιαῦτα μικροχαρῆ ἐπιχειρήματα νὰ ἀμφισβητῆται ἡ πρόοδος αὐτή, τὴν ὁποίαν ἐν πάσῃ περιπτώσει, πέραν καὶ τοῦ τελευταίου Ἕλληνος πολίτου, ἔχουν διαπιστώσει ὅλοι ἀνεξαιρέτως οἱ δημοσιογραφικοὶ ὀργανισμοὶ τοῦ κόσμου καὶ ἑκατοντάδες ἄρθρων ἔχουν γραφεῖ ἐπ’ αὐτῆς; Καὶ πέραν αὐτῶν τὴν ἔχουν διαπιστώσει καὶ ὅλοι ἀνεξαιρέτως οἱ ὑπεύθυνοι διεθνεῖς ὀργανισμοί, βάσει ἐπισήμων στοιχείων καὶ δεδομένων; Αὐτά, κ. συνάδελφοι, δὲν σημαίνουν ὅτι ἀρχίσαμεν νὰ ἐγγίζωμεν τὰ ὅρια τοῦ ἰδανικοῦ. Ἡ Κυβέρνησις κάλλιστα γνωρίζει, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ὑφίστανται ἀκόμη ἀνάγκαι, ἐπιτακτικαὶ μάλιστα καὶ ἰδίᾳ τῶν ἀσθενεστέρων οἰκονομικῶς τάξεων καὶ ἔχει ἐνισχυμένην ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλῃ προσθέτους προσπαθείας διὰ τὴν ἱκανοποίησιν αὐτῶν. Καὶ τοῦτο πράττει διὰ τῆς καθημερινῆς της προσπαθείας. Ἀλλ’ ἡ συνέχισις τῆς προσπαθείας ἡ ἱκανοποίησις τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι πράγματι ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς εἶναι αἱ σημαντικώτεραι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν, ἀγαπητοὶ κ. συνάδελφοι, παρὰ μόνον ὑπὸ ἀτμόσφαιραν ἤρεμον πολιτικῶς καὶ οἰκονομικῶς σταθεράν καὶ ὄχι ὑπὸ πολιτικὸν ὁρίζοντα τεταραγμένον, ὁ ὁποῖος, ὅπως εἶναι εἰς ὅλους γνωστόν, ἀποτελεῖ τὸν ὑπ’ ἀριθμὸν ἕνα ἐχθρὸν τῶν ἀπαραιτήτων κεφαλαίων ἐπενδύσεων, τὰ ὁποῖα εἶναι τόσον ἀπαραίτητα διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἀξιοποίησις τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς χώρας. Κύριοι συνάδελφοι, μήπως ἀπεδείχθη βάσιμον τὸ δεύτερον ἐπιχείρημα τὸ μνημονευθὲν εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα; Μήπως ἦτο ἐπιτρεπτὸν νὰ συγκρίνωνται αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι τῆς χώρας αὐτῆς μὲ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας τῆς Ἰσλανδίας π.χ.; Καὶ ἀποφεύγεται στοιχειώδης σύγκρισις τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν τῶν γειτονικῶν χωρῶν, αἱ ὁποῖαι μᾶς περιστοιχίζουν; Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὴ ἡ σύγκρισις μὲ χώρας ἐξωβαλκανικάς. Ὅταν τρεῖς χῶραι περιστοιχίζουν τὴν Ἑλλάδα, αἱ ὁποῖαι ἐνῷ ἀνήκουν εἰς συνασπισμὸν καὶ ἔχουν κατώτερον κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα, ἐνῷ οὐδεὶς ἀπειλεῖ τὴν ἀνεξαρτησίαν των, παρὰ ταῦτα ἔχουν ὑψηλοτέρας τῆς Ἑλλάδος στρατιωτικὰς δαπάνας.

§78ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἴμεθα εἰς τὸ ΝΑΤΟ.

§79Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἡ συμμετοχὴ εἰς ἕνα συνασπισμόν, ἐξαίρετον μάλιστα, ὅπως εἶναι τὸ ΝΑΤΟ, δὲν σημαίνει, ὅτι ἀποκλείει τὰς ἰδίας τὰς Κυβερνήσεις τῆς ὑποχρεώσεως, ὅπως ἀσχολοῦνται μὲ τὰ θέματα τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας των. Σᾶς ἐτόνισα πρὸ ὀλίγου, ὅτι οἱ γείτονές μας ἀνήκουν εἰς συνασπισμόν, ἔχουν κατώτερον κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα καὶ παρὰ ταῦτα ἔχουν καὶ διαθέτουν στρατιωτικὰς δαπάνας ὑψηλοτέρας ἡμῶν, χωρὶς οὐδεὶς νὰ διαλογίζεται νὰ θέση ἐν κινδύνῳ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ἀκεραιότητά των. Ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἀνεφέρθη καὶ ἓν ἀκόμη ἀνακριβὲς στοιχεῖο, τὸ ὁποῖον ἀνεσκεύασε πλήρως ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ συνάδελφός μου. Ἐλέχθη δηλ., ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐπέδειξε τὸν πλοῦτον —τὸν ἀνύπαρκτον— καὶ ἠμποδίσθη ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ νὰ ζητήσῃ συμπαράστασιν τῶν συμμάχων εἰς τὸν τομέα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ Ἑλλὰς οὐδέποτε ἐκομπορρημόνησε, οὐδέποτε ἐπέδειξε τὸν πλοῦτον — τὸν ὁποῖον ἄλλωστε δὲν διαθέτει. Ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει διάθεσιν νὰ ἐξαπατήσῃ κανένα, οὔτε ἄλλωστε καὶ εἶναι δυνατὸν τοῦτο, ἐφ’ ὅσον ἡ πρόοδός της προκύπτει ἐξ ἐπισήμων στατιστικῶν. Ἀνεξαρτήτως ὅμως αὐτοῦ κατέβαλε προσπάθειαν, ὅπως τύχῃ τῆς ἐπιβεβλημένης συμπαραστάσεως τῶν συμμάχων της, ἡ προσπάθειά της ἐστέφθη ὑπὸ ἐπιτυχίας καὶ ἀναμένονται τὰ ἀποτελέσματά της. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι δὲν ἔκαμε προσπάθειαν εἰς τοὺς συμμάχους της διὰ συμπαράστασιν εἰς τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα πράγματι εἶναι σημαντικὰ διὰ τὴν χώραν μας. Δὲν πρόκειται ὅμως νὰ ἐκταθῶ εἰς ἄλλα σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἐμνημονεύθησαν ἐκ μέρους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅπως ἦτο ἡ ἐπέκτασις τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν καὶ ἡ ὁποία ἀπηυθύνετο πρὸς μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀπέδειξεν ἐμπράκτως τὰς φορολογικάς της διαθέσεις ἔναντι τῶν ἀσθενεστέρων τάξεων. Τέλος ἀνεφέρθη τὸ θέμα τῆς μεταναστεύσεως, ἐν πλήρει γνώσει, ὅτι ἀποτελεῖ τοῦτο παροδικὸν φαινόμενον ὀφειλόμενον εἰς τὰ ὑψηλὰ ἡμερομίσθια, τὰ ὁποῖα προσφέρει ἡ Δυτικὴ Γερμανία, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι, ἡ μετανάστευσις ἀπετέλεσε μόνιμον ἱστορικὸν φαινόμενον εἰς τὴν χώραν αὐτήν, ἀπὸ αἰώνων, χωρὶς ποτὲ κανεὶς νὰ διαπορήσῃ διὰ τὴν τοιαύτην τάσιν. Κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη τοῦ 20στοῦ αἰῶνα, εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ ¼ τοῦ πληθυσμοῦ ἐξεπατρίσθη καὶ οὐδεὶς ἐσκέφθη νὰ ἐγκαλέσῃ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, διότι καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἐπραγματοποιήθη ἔξοδος πρὸς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰ ὑπῆρξαν τὰ ἐπιχειρήματα, τῆς Ε.Κ. τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθησαν καὶ ἐδικαιολόγησαν, ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς τὴν νέαν πρότασιν μομφῆς. Βεβαίως μὲ τὰ ἐπιχειρήματα ἐπὶ ἐξωτερικῶν θεμάτων δὲν πρόκειται ἐγὼ νὰ ἀσχοληθῶ, ἀλλὰ θὰ προσθέσω δύο μόνον λέξεις διὰ τὸ λεγόμενον Μακεδονικὸν ζήτημα. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν ὑπολειφθῇ ἀκόμη ὡρισμένοι νοσηροὶ ἐγκέφαλοι, οἱ ὁποῖοι νὰ ὁραματίζωνται τὴν ὕπαρξιν παρομοίου θέματος, εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνεται καὶ νὰ ἐπικρίνεται τὸ θέμα ὑπὸ οἱανδήποτε μορφήν, ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ ἐνδιαφέρει ὅλους ἡμᾶς εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι οἱ παραμεθόριοι πληθυσμοί, τοὺς ὁποίους προσβάλλει ἡ ἀνακίνησις αὐτή, ὄχι μόνον αἰσθάνονται τοῦτο ὡς ἀνύπαρκτον, ἀλλὰ αἰσθάνονται ἀγανάκτησιν καὶ ἀηδίαν καὶ μόνον ἐπὶ τῇ συζητήσει καὶ ἀναφορᾷ τοῦ θέματος αὐτοῦ. (Χειροκροτήματα). Καὶ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του οἱοσδήποτε, ὁ ὁποῖος καὶ μνημονεύει ἁπλῶς τὸ θέμα αὐτό.

§80Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Σεῖς τοῦ ἐδώσατε ὑπόστασιν.

§81Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Θὰ πρέπει νὰ ἐντρέπεσθε.

§82Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τοιαῦται φράσεις δὲν πρέπει νὰ ἀκούωνται.

§83Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Νὰ ἐμπορευθῆτε τὰ θέματα αὐτὰ δὲν ἠμπορεῖτε..... Νὰ τὰ ἐμπορευθῆτε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§84Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις καὶ θὰ ἴδητε.

§85Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Νὰ ἀφήσετε τὴν ἐμπορίαν ....

§86Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τὶ εἴπατε, κύριε;

§87Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Σᾶς εἶπον, ὅτι θέμα Μακεδονικὸν δὲν ὑπάρχει καὶ σεῖς διαμαρτύρεσθε.

§88Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν ἐντρέπεσθε; Ἐδώσατε ὑπόστασιν εἰς τὸ θέμα. Τὸ ἐκάματε θέμα.

§89Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κάθησε κάτω.....

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζητήσατε τὴν ἄδειαν τοῦ ρήτορος καὶ ἀπὸ ἐμένα; Ἐξακολουθεῖτε βλέπω νὰ ἐφαρμόζετε τὴν θεωρίαν τοῦ αὐθορμητισμοῦ, ἡ ὁποία ὅμως δὲν προβλέπεται ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐκτύπησα τοὺς κώδωνες διὰ νὰ σᾶς ἐπαναφέρω εἰς τὴν τάξιν καὶ τὸν Κανονισμόν. Μὲ τέτοιον θόρυβον βλέπετε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκουσθῇ, ὥστε νὰ γραφῇ τίποτε ἀπὸ ὅσα λέγετε. Ἑπομένως σᾶς παρακαλῶ νὰ τηρῆτε τὸν Κανονισμόν. Ἐὰν καὶ διὰ τρίτην φοράν, τὸν παραβιάσετε θὰ ἀνακληθῆτε εἰς τὴν τάξιν.

§91Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Διετυπώθη ἐν συνεχείᾳ ἀπὸ μέρους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ ἡ παρατήρησις, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ σύγκρισις τῆς παρούσης περιόδου καὶ τῶν ἐπιτευγμάτων αὐτῆς, μὲ τὰς περιόδους ἐκείνας, κατὰ τὰς ὁποίας ἐκυβέρνησεν μεταπολεμικῶς ἡ Ἕνωσις Κέντρου, διότι ἐκυβέρνησεν τόσον σύντομον χρονικὸν διάστημα, ὥστε ἡ σύγκρισις νὰ μὴ εἶναι δικαία. Δὲν πρόκειται νὰ ἀρνηθῶ τὸ σύντομον χρονικὸν διάστημα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου...

§92Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Τότε εἶσθε μαζί μας.

§93Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Λάθος κάμετε. Ἡ σύγκρισις ὅμως δὲν γίνεται μὲ συγκεκριμένην βραχεῖαν περίοδον, ἀλλὰ μεταξὺ δύο ἐποχῶν, αἱ ὁποῖαι διαφέρουν κατὰ παρασάγκας ἀλλήλων. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους μας, ὅτι καὶ ἀπὸ τοῦ ἀπωτέρου παρελθόντος μέχρι καὶ τοῦ τελευταίου πολέμου, ἡ Ἑλλὰς ὡς μόνον διακριτικὸν γνώρισμα εἶχε τὰς ἐπαναστάσεις, ἀντεπαναστάσεις, κινήματα, δικτατορίας καὶ μεταπολιτεύσεις, καὶ ὡς χαρακτηριστικὸν γνώρισμα τῆς οἰκονομίας της τὴν πενίαν. Ἀπὸ ἀπόψεως τοῦ γενικωτέρου ἐνδιαφέροντος δημιουργίας χαρακτηριστικὸν γνώρισμα ἦτο ἡ ἀδράνεια. Ἀπό τινων ἐτῶν ἔχει δημιουργηθῆ ἕνα νέον Κράτος σοβαρόν, μὲ ἐπιτεύγματα συγκεκριμένα εἰς ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς τομεῖς, μὲ συγκεκριμένον πρόγραμμα καὶ ἐπιδιώξεις διὰ τὸ μέλλον, αἱ ὁποῖαι ἐφ’ ὅσον πραγματοποιηθοῦν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσουν εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων αἰτημάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐὰν λοιπὸν μεταξὺ τῶν 2 αὐτῶν περιόδων γίνεται αὐτομάτως μία σύγκρισις, ἡ ὁποία ἀποβαίνει ὑπὲρ τῆς τωρινῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιοῦται ἡ λογοδοσία τῆς Κυβερνήσεως. Ἀνεμένετο, ὅτι ἡ Ε.Κ. ἐπρόκειτο νὰ μνημονεύσῃ καὶ ὡρισμένα κεφάλαια τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος της. Καὶ ὡς πρῶτον ἀνέφερε τὴν συγκέντρωσιν τῆς 20)4)62 διὰ νὰ διαμαρτυρηθῇ διὰ τὴν κυβερνητικὴν ἀπαγόρευσιν καὶ νὰ ἀναφέρῃ τὴν δῆθεν ἐπιτυχίαν τῆς ἀπαγορευθείσης συγκεντρώσεως. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι δυνατὸν σοβαρῶς νὰ ἀμφισβητηθῇ τὸ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐκτιμήσῃ ὡρισμένα στοιχεῖα, καθαρῶς ὑπηρεσιακά, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν δημοσίαν τάξιν τῆς χώρας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν νὰ ἀποφασίσῃ ἐὰν θὰ δώσῃ ἢ ὄχι ἄδειαν συγκεντρώσεως, εἰς ἀνοικτὸν χῶρον; Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ τοιαύτη ἀμφισβήτησις; Εἶναι τόσον σαφὴς ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος καὶ πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει σωρεία δικαστικῶν ἀποφάσεων, αἵτινες χαρακτηρίζουν ἀπεριφράστως εἰς παράνομον τὴν ἄνευ ἀδείας ἐπιχειρηθεῖσαν συγκέντρωσιν. Ἀνεξαρτήτως ὅμως, τῶν νομικῶν ἀπόψεων θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀναφέρω καὶ τὰς συμφώνους πολιτικὰς ἀπόψεις τοῦ Κέντρου ἐπὶ ἄλλης συγκεντρώσεως. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Καλαμῶν, ὁ κ. Κωστόπουλος, ὁμιλῶν περὶ ἄλλης συγκεντρώσεως τοῦ 1960 ἤλεγξε ἐνώπιον τοῦ Σώματος τὴν Κυβέρνησιν, διατὶ ἔδωσεν ἄδειαν συγκεντρώσεως ἐνῶ, εἶχε πληροφορίας περὶ ταραχῶν καὶ ὅτι ἐφ’ ὅσον εἶχε τοιαύτας πληροφορίας δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέψῃ συγκέντρωσιν ἐν ὑπαίθρῳ. Τότε ὅταν ἦτο ἀπαραίτητος ὁ ἔλεγχος εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰ σημειωθέντα ἐπεισόδια ἰσχυρίζεσθε ὅτι εἶχε τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπηγορεύσῃ ἢ νὰ μὴ χορηγήσῃ τὴν ἄδειαν συγκεντρώσεως ἐν ὑπαίθρῳ, ἐφ’ ὅσον τὰ στοιχεῖα καὶ αἱ πληροφορίαι της εἶναι, ὅτι δυνατὸν νὰ διεταράσσετο ἡ δημοσία τάξις καὶ σήμερον ἀμφισβητεῖ σοβαρῶς τὰς σαφεῖς διατάξεις τοῦ Συντάγματος καὶ τὰς ὑπευθύνους ἀπόψεις τῶν ἁρμοδίων δικαστηρίων ἀποκηρύσοντας καὶ τὰς ἰδικάς των ἀκόμη ἀπόψεις; Ἀλλὰ πέραν τοῦ θεωρητικοῦ καὶ νομικοῦ θέματος ἀπεδείχθη, ὅτι αἱ ὑπηρεσιακαὶ πληροφορίαι ἦσαν βάσιμοι καὶ ὅτι ἐξεδηλώθη ἀπόπειρα διαταράξεως τῆς τάξεως εἰς διάφορα σημεῖα κατὰ τὰς νυκτερινὰς ὥρας. Ἄλλωστε καὶ ἀπὸ τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσιν τοῦ βουλευτοῦ τῆς ΕΔΑ κ. Κύρκου προέκυψεν ἡ συμμετοχὴ τῆς ἀριστερᾶς εἰς τὴν συγκέντρωσιν ἀσχέτως, ἐὰν ἐκλήθη ἢ δὲν ἀπεδοκιμάσθη ὑπὸ τῆς Ε.Κ. Ὅταν λοιπὸν ἔχετε δεδομένα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα καὶ τὰς συνταγματικὰς διατάξεις δύνασθε νὰ ὁμιλῆτε περὶ τῆς συγκεντρώσεως τῆς 20)4)62, ἀντὶ νὰ παρασιωπᾶτε ταύτην διότι ἀπετολμήθη παρὰ τὴν σαφῆ κυβερνητικὴν ἀπαγόρευσιν; Βεβαίως θὰ ἦτο ἀπαράδεκτος μία γενικὴ ἀπαγόρευσις περὶ πάσης συγκεντρώσεως εἰς ἀνοικτὸν χῶρον. Σύμφωνα μὲ τὴν ἔννοιαν τῆς διατάξεως, δικαίωμα ἔχει ἡ Κυβέρνησις εἰς ἑκάστην περίπτωσιν νὰ ἐκτιμᾷ ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων συγκεκριμένων καὶ νὰ κρίνῃ ἐὰν πρέπει νὰ δοθῇ ἢ ὄχι ἡ ἄδεια συγκεντρώσεως. Τοῦτο εἶναι τόσον σαφές, ὥστε δὲν ἐπιδέχεται ἀμφισβήτησιν. Ἀνέφερε ἐπίσης ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὅτι οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ θίγῃ τὸ γόητρον τῶν ἐκπροσώπων τοῦ Ἔθνους. Δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ὑπάρχῃ συνάδελφος, ὁ ὁποῖος νὰ ἀμφισβητῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους ὑπὸ μίαν προσθήκην βέβαια καὶ ὑπὸ μίαν σαφῆ ἐπεξήγησιν ὅτι πρῶτοι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους στεροῦνται τοῦ δικαιώματος νὰ παραβιάζουν τὰς κειμένας διατάξεις. Δὲν ἀποδίδω καμμίαν μομφὴν εἰς κανέναν συνάδελφον, πάντως ἡ ἐπεξήγησις αὐτὴ εἶναι ἀπαραίτητος διότι δὲν νομίζω, ὅτι προνόμια πρὸς ἀδικοπραγίας ἔχουν καθιερωθῆ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καὶ ὑπὸ τῶν νόμων τῆς χώρας ὑπὲρ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους οἱ ὁποῖοι πρέπει πρῶτοι νὰ δίδουν τὸ παράδειγμα τῆς συμμορφώσεώς των πρὸς τὰς κειμένας διατάξεις. Διεμαρτυρήθη ἐν συνεχείᾳ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ ἀποκρούει τὴν κατηγορίαν, ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου βάλει καὶ ὑπονομεύει τοὺς θεσμοὺς τῆς χώρας. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, παροικοῦμεν ὅλοι ἐν Ἰερουσαλήμ, καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ἔχει ἀπομείνει θεσμός, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἔχῃ δεχθῇ τὴν ἀχαλίνωτον ἐπίθεσιν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις, ἡ Διοίκησις, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸ σύνολον τῶν Νομαρχῶν, αἱ Ἔνοπλαι Δυνάμεις, τὰ Σώματα Ἀσφαλείας, ἡ Ἕνωσις Δήμων καὶ Κοινοτήτων τῆς χώρας καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ δικαστικὴ ἐξουσία δὲν ἀπέφυγεν τὴν ἐπίθεσιν. Ἠκούσθη ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ, ὅτι πρόκειται νὰ λογοδοτήσῃ καὶ αὐτὴ καὶ ὅτι, καὶ οἱ κρίνοντες κριθήσονται. Ἐρωτᾶται. Τὶ ἔχει ἀπομείνει εἰς αὐτὸν τὸν τόπον ποὺ δὲν ἔχει δεχθῇ τὴν ἄδικον ἐπίθεσιν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου; Δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ καὶ εἰς τὸ Στέμμα, διότι εἶναι τόσον εὐτελὴς ἡ ἐπίθεσις ἡ ὁποία γίνεται, ἂν ὄχι ἀπὸ τὴν ὑπεύθυνον ἡγεσίαν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, πάντως ἀπὸ ὡρισμένα ὄργανά της, ὥστε νὰ εἶναι ἀνίερος καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ ἐπανάληψις τῶν συκοφαντιῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἦτο μοιραῖον ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, νὰ ἀναφερθῇ καὶ εἰς ὡρισμένα στοιχεῖα τῆς περιβοήτου βίας καὶ νοθείας. Καὶ εἰς μίαν περικοπὴν τοῦ λόγου του διηρωτήθη, ὑπῆρξαν ποτὲ τόσα δικαστικὰ στοιχεῖα ἀποδεικτικὰ τῆς ἀσκηθείσης ψυχολογικῆς βίας καὶ τῆς συντελεσθείσης νοθείας; Ὁμολογῶ ὅτι ποτὲ δὲν ὑπῆρξαν, διότι διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν χώραν μας ἐπὶ 134 ἐνστάσεων αἱ ὁποῖαι συνεζητήθησαν ἐνώπιον τοῦ ἐκλογοδικείου πολλαὶ τῶν ὁποίων εἶχον λόγους βίας καὶ νοθείας σχεδὸν ἁπάσας τὰς ἀπέρριψεν πλὴν μιᾶς μόνον, ἡ ὁποία ἀφοροῦσε τὴν δευτέραν περιφέρειαν Θεσσαλονίκης ὅπου ἠκύρωσεν τὴν ἐκλογὴν εἰς τρεῖς κοινότητας. Ἡ τοιαύτη ὁμαδικὴ καὶ συλλήβδην ἀπόρριψις τῶν ἐνστάσεων πλὴν μιᾶς ἀπεφασίσθη ἀπὸ τὸ ἀνώτατον ἐκλογικὸν δικαστήριον τῆς χώρας ἀπαρτιζόμενον ἀπὸ ἀνωτάτους δικαστικούς. Ἀνεφέρθη ἐν συνεχείᾳ ὁ ἀριθμὸς τῶν καταδικασθέντων ὀργάνων τῆς Πολιτείας, περὶ τῶν ὁποίων ὑπεύθυνα στοιχεῖα θὰ δώσῃ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης συνάδελφος ἐκ τῶν ὁποίων θέλει προκύψει, ὅτι ἐπὶ ἑκατοντάδων συκοφαντικῶς ἐν πολλοῖς μηνυθέντων ὀργάνων, 29 καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις ἐξεδόθησαν, ὅσαι περίπου ἐξεδόθησαν καὶ εἰς βάρος ὀπαδῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Συνεπῶς δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ὑποστηρίζεται σοβαρῶς, ὅτι ἀπὸ τὰ 29, 30 ἢ 40 καταδικασθέντα ὄργανα τὰ ὁποῖα καὶ κατώτερα εἶχον ἁρμοδιότητα κοινοτικὴν τὸ πολύ, ἠλλοιώθη τὸ γενικώτερον ἀποτέλεσμα τῆς χώρας τὸ ἐκλογικὸν καὶ ἐπηρεάσθη, τὸ φρόνημα πέντε ἑκατομμυρίων περίπου ἐκλογέων, οἱ ὁποῖοι δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐκφράσουν ἐλευθέρως τὴν ἐκλογικήν των προτίμησιν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἀνεφέρθη καὶ τὸ θέμα τῆς ἐγγραφῆς ὡρισμένων ἐκλογέων τῆς δευτέρας περιφερείας Ἀθηνῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν ἐγκατεστημένοι εἰς αὐτὴν πρὸ τοῦ 1948 ὅπως προέβλεπεν ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐγένετο λόγος περὶ πλήρων ἀποδείξεων, δικαστικῶν πορισμάτων κλπ. Κύριοι συνάδελφοι, πρόκειται περὶ περιπτώσεων τῶν ὁποίων ἀπορῶ πῶς ἀπετολμήθη καὶ ἡ ἐπίκλησις ἀκόμη. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐπεβλήθη μία σειρὰ καταγγελιῶν ἀφορωσῶν τὴν δευτέραν περιφέρειαν Ἀθηνῶν ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου διὰ παράνομον ἐγγραφὴν ὀπαδῶν τῆς ΕΡΕ ὅπως ἐπεβλήθη καὶ ἀντιστρόφως ὑπὸ ὑποψηφίων τῆς ΕΡΕ εἰς βάρος ἐκλογέων τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἡ βασικὴ καταγγελία ἦτο, ὅτι τὰ πρόσωπα αὐτὰ δὲν εἶχον δικαίωμα ἐγγραφῆς καὶ ἀποκτήσεως ἐκλογικοῦ βιβλιαρίου. Μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς, τῆς ἀγορεύσεώς μου, ἔχουν ἐκδοθῆ δύο καὶ μόνον ὁριστικὰ δικαστικὰ πορίσματα τὰ ὁποῖα λέγω ὅτι πράγματι διεπιστώθη ἡ ἐγγραφὴ ὡρισμένων προσώπων μὴ ἐγκατεστημένων εἰς Ἀθήνας πρὸ τοῦ 1948, ἀλλὰ τὰ πρόσωπα αὐτὰ ἐνήργησαν ἄνευ δόλου, ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει, ἀνήκουν εἰς ὅλας τὰς πολιτικὰς παρατάξεις τῆς χώρας, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, τῆς ὁποίας ὁ ἐπίσημος ἐκπρόσωπος εἰς τὴν Ν. Φιλαδέλφειαν ἐνέγραψε τὰ ἐν λόγῳ πρόσωπα εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Καὶ ἐστάλησαν αἱ σχετικαὶ καταγγελίαι εἰς τὸ Ἀρχεῖον. Πέραν αὐτοῦ ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἐκκρεμότητες ὅπως εἶναι τοῦ Χαϊδαρίου, καὶ τῶν καταγγελιῶν ὑποψηφίων τῆς ΕΡΕ ἐπὶ τῶν ὁποίων διεξάγεται ἀκόμη προανάκρισις καὶ ἀναμένεται ἡ ἔκδοσις τῶν σχετικῶν βουλευμάτων. Ἐξ αὐτῶν τῶν βουλευμάτων θὰ προκύψῃ ἡ ἀλήθεια καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ δικαιωθῇ, θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ τὰ ἐπικαλεσθῇ. Ἀπὸ τὰ βουλεύματα ὅμως ἐκεῖνα θὰ προκύψῃ καὶ ἓν ἄλλο κρίσιμον στοιχεῖον. Θὰ προκύψῃ ἀπὸ τὸ βούλευμα ἰδίᾳ τοῦ Χαϊδαρίου, πόσον ἀδίστακτος ὑπῆρξεν ἡ κατασυκοφάντησις τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ ΓΕΣ, ὁ ὁποῖος ἔδωσε δῆθεν ἐντολὴν ἐκδόσεως πλαστῶν βιβλιαρίων στρατιωτικῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ὅλη ἀνασκόπησις τῶν ἐπιχειρημάτων τὰ ὁποῖα ὑπεστηρίχθησαν καὶ ἀνεπτύχθησαν ἀπὸ μέρους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου μαρτυρεῖ καὶ ἀποδεικνύει, ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα αὐτὰ δὲν εἶναι βάσιμα. Πέραν αὐτοῦ ἀπεδείχθη, ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα δὲν ἦσαν ἁπλῶς ἀβάσιμα, ἀλλ’ ἦσαν καὶ ἀναληθῆ καὶ τὰ πλεῖστα ἐξ αὐτῶν ἐπροτάθησαν ἐν πλήρει ἐπιγνώσει τῆς ἀναληθείας. Θὰ ἔπρεπε ὅμως νὰ γνωρίζῃ ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ὅτι ἡ τακτικὴ αὐτή, τῆς ἐπικλήσεως τοιούτων, ἀβασίμων καὶ ἀνακριβῶν ἐπιχειρημάτων τὰ ὁποῖα συστηματικῶς ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἐπαναλαμβάνονται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραπλανήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος καὶ εὐφυὴς εἶναι καὶ ὥριμος πολιτικῶς ἔχει καταστῆ, ὥστε νὰ μὴ παρασύρεται ἀπὸ τοιαῦτα δημοκοπικὰ κηρύγματα, τὴν ποιότητα τῶν ὁποίων εὐχερῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διαπιστώσῃ (Χειροκροτήματα).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀλαβᾶνος, ἔχει τὸν λόγον.

§95Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προεδρίας, μεταξὺ τῶν ὅσων ἄλλων ἀνέπτυξεν, ὑπεστήριξε προκειμένου περὶ τῆς μεταναστεύσεως, ὅτι τὸ φαινόμενον τοῦτο κατά τινα τρόπον ἀποτελεῖ ἱστορικὴν παράδοσιν τῆς χώρας μας, καὶ ὅτι ἡ χώρα μας οὐδέποτε διεμαρτυρήθη πρὸ τοῦ φαινομένου τούτου. Τὸ τοιοῦτον εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβές. Ἤδη τὸν Νοέμβριον τοῦ 1900, ἀπὸ ὅ,τι ἐνθυμοῦμαι, εἶχε συγκληθῆ εἰς τὰς Ἀθήνας εἰς τὴν Ἀρχαιολογικὴν Ἑταιρείαν, εἰδικὸν συνέδριον μὲ θέμα «ἡ μετανάστευσις ἀποτελεῖ αἱμορραγίαν τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς». Συνῆλθον τότε ὅλαι αἱ παραγωγικαὶ τάξεις τοῦ τόπου καὶ διεμαρτυρήθησαν καὶ ἐπρότειναν νὰ ληφθοῦν μέτρα πρὸς περιορισμὸν τῆς τοιαύτης μεταναστεύσεως. Κατὰ δὲ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος τοῦ 1911, ὁ γίγας τῆς πολιτικῆς τοῦ τόπου μας, ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ἐξεφώνησε λόγον ἀκριβῶς ἐπισημαίνων τοὺς κινδύνους ἐκ τῆς μεταναστεύσεως. Τὸ λυπηρὸν φαινόμενον, εἶναι ὅτι σήμερον ἡ μετανάστευσις συνεχίζεται καὶ εἰς βαθμὸν μέγα, καὶ τὸ λυπηρότατον εἶναι, ὅτι θεωρεῖται ἕνα φυσικὸν φαινόμενον καὶ δὲν ὑπάρχει διαμαρτυρία ἢ πρότασις μέτρων πρὸς ἀνάσχεσιν τῆς ἀναχωρήσεως τῆς ἰκμάδος τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς.

§96Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§97Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ὁρίστε, κ. συνάδελφε.

§98Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς μεταναστεύσεως γίνεται μία παρεξήγησις. Ὅλοι οἱ κ. Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπον, ὅτι μεταναστεύοντες οἱ Ἕλληνες εἰς τὴν Γερμανίαν, θὰ γίνουν ἄριστοι τεχνῖται, τοὺς ὁποίους θὰ χρησιμοποιήσωμεν ἀργότερα εἰς τὰ ἰδικά μας ἐργοστάσια. Ὑπάρχει μία παρεξήγησις, εἰς τὸ παρελθὸν κατὰ τὴν ἱστορικότητα τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ἔφευγεν ὁ κόσμος διὰ τὴν Ἀμερικήν, ὅπου ἤλπιζε νὰ πλουτίσῃ. Σήμερον ὅμως, ὁ κόσμος δὲν φεύγει διὰ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, φεύγει, διὰ τὰ ἀνθρακωρυχεῖα τῆς Γερμανίας, ἀπὸ τὰ ὁποῖα, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἢ θὰ ἐπιστρέψουν ζωντανοὶ καὶ φυματικοὶ ἢ δὲν θὰ χρησιμοποιηθοῦν πουθενὰ καὶ εἰς κανένα ἐργοστάσιον. Ἐδῶ εἶναι ἡ παρεξήγησις, ὅτι σήμερον φροντίζομεν νὰ ἐξοπλίζωμεν τὶς βαρεῖες βιομηχανίες καὶ τὰ ἀνθρακωρυχεῖα τῆς Γερμανίας καὶ νὰ δίδωμεν τὶς ὑπηρέτριες καὶ ἀνέργους εἰς τὴν Αὐστραλίαν. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς παλαιᾶς μεταναστεύσεως ὅπου ὑπῆρχε περίπτωσις πλουτισμοῦ καὶ ἀποκαταστάσεως, πρόκειται περὶ ἐξαγωγῆς πλέον δούλων.

§99Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Προφανῶς ὁ παλαιός μου φίλος κ. Γρηγορίου, δὲν παρηκολούθησεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον ἀκριβῶς ἀπαντῶν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Παρετήρησα, ὅτι δὲν προέβη ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἰς τὴν ἀντιδιαστολὴν μεταξὺ δύο τελείως διαφόρων μορφῶν μεταναστεύσεως, τῆς μορφῆς ἐκείνης, ἡ ὁποία εἶναι ἡ πατροπαράδοτος καὶ ἡ ὁποία ἐν μέρει συνεχίζεται πρὸς τὸν Καναδᾶν καὶ τὴν Αὐστραλίαν, καὶ τῆς μορφῆς ἐκείνης, ἡ ὁποία συνδέεται εἰδικώτερον μὲ τὴν μετάβασιν Ἑλλήνων ἐργατῶν εἰς τὴν Γερμανίαν, τὸ Βέλγιον ἢ καὶ ἀλλαχοῦ. Τὴν ἀντιδιαστολὴν λοιπόν, ἀγαπητὲ κ. Γρηγορίου, τὴν ἔκαμον ἀκριβῶς ἐγώ, ἐνῷ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου δὲν ἠθέλησε, γενικεύων πάντοτε καὶ στρογγυλεύων τὰς σκέψεις καὶ τοὺς λόγους του νὰ τὴν κάμῃ. Ὁ κ. Γρηγορίου ὅμως προσέθεσε, καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ διορθώσῃ εἰς τὴν σκέψιν του αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὅτι ἅπαντες οἱ μεταβαίνοντες εἰς τὴν Γερμανίαν, μεταβαίνουν εἰς τὰ ἀνθρακωρυχεῖα, αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβές. Εἰς τὸ Βέλγιον ἔχουν μεταβῆ πολλοὶ Ἕλληνες εἰς ἀνθρακωρυχεῖα πράγματι, καὶ ἴσως νὰ ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις Ἑλλήνων ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς Γερμανικὰ ἀνθρακωρυχεῖα, ἐπίσης. Οἱ περισσότεροι ὅμως τῶν Ἑλλήνων τῶν μεταβαινόντων εἰς τὴν Γερμανίαν, μεταβαίνουν καὶ ἐργάζονται εἰς ἐργοστάσια τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ὑπεράνω τῆς ἐπιφανείας τῆς γῆς, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄριστα ὠργανωμένα καὶ τὰ ὁποῖα διέπονται ὑπὸ τῶν ἀρίστων ὑγιεινῶν συνθηκῶν. Μετέβην μόνος μου κατ’ Ἰανουάριον τοῦ ἔτους 1960 καὶ εἶδον Ἕλληνας ἐργάτας ἐργαζομένους εἰς τὰ θαυμάσια Γερμανικὰ ἐργοστάσια, ὅπου λαμβάνουν ἄριστον ἡμερομίσθιον. Θὰ ἀπαντήσω ὅμως καὶ εἰς τὸν ἀγαπητὸν ἐκ Κυκλάδων κ. συνάδελφον καὶ φίλον, ὅτι δὲν ἰσχυρίσθημεν καὶ δὲν ἰσχυρίζομαι ἐγώ, τοὐλάχιστον, ὅτι εἶναι καὶ ἡ μετάβασις εἰς τὴν Γερμανίαν σήμερον εὐλογία Θεοῦ. Ἐχρησιμοποίησα τὴν λέξιν ἐν σχέσει πρὸς τὴν παλαιὰν μετανάστευσιν, τὴν ὁποίαν ἀκριβῶς ἐξῆρε καὶ ὁ κ. Γρηγορίου, καὶ εἶπον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ φθάσωμεν μέχρι τοῦ σημείου αὐτὴν τὴν εὐλογίαν Θεοῦ, ὅπως ἐχαρακτηρίζομεν ἄλλοτε τὴν μετανάστευσιν, νὰ τὴν μετατρέψωμεν εἰς τὴν σκέψιν μας σήμερον ὅταν τὴν συνδέωμεν μὲ τὴν μετανάστευσιν εἰς τὴν Γερμανίαν ἐργατῶν, νὰ τὴν μετατρέπωμεν εἰς κατάραν. Καὶ προσέθεσα, ὅτι οἱ μεταβαίνοντες εἰς Γερμανίαν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσουν ἀργότερον ὡς εἰδικευμένοι ἐργάται καὶ τεχνῖται εἰς τὴν συγκροτουμένην νέαν μεγάλην Ἑλληνικὴν βιομηχανίαν. Αὐτὰ ἀκριβῶς εἶπον καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω, ὅτι ἡ παρατήρησίς σας, ὅτι δὲν ἐμποδίζομεν καὶ ὅτι δὲν δημιουργοῦμεν ἀντισταθμίσματα τὰ ὁποῖα νὰ καθιστοῦν περιττὴν τὴν μετάβασιν εἰς Γερμανίαν, ἡ παρατήρησις αὐτὴ εἶναι ἀσφαλῶς βασισμένη ἐπὶ μιᾶς ὡραίας ψυχικῆς καὶ ἠθικῆς διαθέσεώς σας, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς δυνατότητας δεδομένας ἀντικειμενικῶς. Πῶς νὰ ἐμποδίσωμεν; Πῶς νὰ περιορίσωμεν τὴν ἐλευθερίαν κινήσεως πρὸς τὸ καλύτερον ἡμερομίσθιον; Εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπητε εἰς τὸν Ἕλληνα, ὁ ὁποῖος θὰ λάβῃ καλύτερον ἡμερομίσθιον εἰς τὴν Γερμανίαν, μὴ πηγαίνῃς, ὅταν δὲν τοῦ ἐξασφαλίζῃς ἀκόμη ἐργασίαν καὶ δὲν τὸν ἀπορροφᾷς;

§100ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ εἶναι σωστό.

§101Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπορροφῶνται αἱ δεκάδες χιλιάδων Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι ἐτησίως εἰσέρχονται εἰς τὴν ζωὴν τὴν Ἑλληνικὴν καὶ προσέθεσα —καὶ ζητῶ συγγνώμην ἀπὸ τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος ἀγαπητὸν φίλον, διότι συνεχίζω ἀγορεύων — προσέθεσα, ὅτι σκεφθῆτε τί θὰ ἐγίνετο καὶ πόσοι θὰ ἦσαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ μετηνάστευον ἐὰν δὲν ἐδημιουργοῦντο, ὅσαι ἐδημιουργήθησαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εὐκαιρίαι ἐργασίας. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν ἀκόμη, ὅλοι νὰ ἀπορροφηθοῦν καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπορροφηθοῦν, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τοὺς ἐμποδίσωμεν νὰ στραφοῦν ἐκεῖ ὅπου ἡ ἀγορὰ τῆς ἐργασίας καὶ τὸ ἴδιον αὐτῶν συμφέρον τοὺς καλεῖ νὰ μεταβοῦν.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ἀλαβᾶνο.

§103Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ἀπηυθύνθην εἰς τὸν κ. Μακρῆν, ὁ ὁποῖος ἰσχυρίσθη, ὅτι ἀδιαμαρτυρήτως κατὰ τὸ παρελθὸν ἐμφανίζεται τὸ ἴδιον φαινόμενον. Σεῖς, ὁ ὁποῖος εἶσθε τόσον κατηρτισμένος καὶ ὑπήρξατε καὶ τὸ λέγω μετ’ εὐγνωμοσύνης καὶ διδάσκαλός μου εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, γνωρίζετε τὴν στιγμὴν αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον σκέλος τῆς ἀπαντήσεώς σας καὶ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ὅρου... (δὲν ἠκούσθη) ..., εἶπον διατὶ δὲν λαμβάνετε μέτρα παρεμποδίσεως αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ συνάρτησιν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας περὶ τῆς ὁποίας θὰ ἀσχοληθῶ ἐν συνεχείᾳ.

§104Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ἰσχυρίσθη ὡς πρὸς τὴν μετανάστευσιν, ὅτι ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων Ἐλευθερίου Βενιζέλου ἐξεβιάσθησαν νὰ φύγουν. Τὸν πληροφορῶ, ὅτι ἀπὸ 10)9)1912, ὅτε διετάχθη ἡ ἐπιστράτευσις μέχρι καὶ τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1924, μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συνθήκης τῆς Λωζάννης, εἶχεν ἀπαγορευθῆ ἡ μετανάστευσις. Τὸ 1941 ἐψηφίσθη ὁ πρῶτος νόμος ὁ Ἀμερικανικὸς περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς μεταναστεύσεως. Δὲν ὑπῆρχε λοιπὸν καμμία ἐκ μέρους τοῦ Βενιζέλου παρότρυνσις.

§105Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν τὸν Φεβρουάριον τοῦ τρέχοντος ἔτους ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρουσίασεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὸν Δημόσιον Προϋπολογισμόν, ὁμιλῶν περὶ τῶν ἐπενδύσεων εἶπεν, ὅτι ἡ μὲν ἐπενδυτικὴ προσπάθεια τοῦ Κράτους ἐμφανίζεται ἀξιόλογος, δὲν συνακολουθεῖται ὅμως κατὰ τὴν εὐκταίαν ἀναλογίαν εἰς παραγωγικὰς ἐπενδύσεις τοῦ ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐτόνισεν, ὅτι τὸ γεγονὸς τοῦτο τὸ ἐσημείωσε μετὰ ἰδιαζούσης προσοχῆς καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων ἐτόνισεν, ὅτι θὰ ἐπιδείξῃ αὐστηρότητα ἔναντι τῆς ἰδιωτικῆς ἀδρανούσης ἐπιχειρηματικότητος. Βεβαίως, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἄλλο τὸ θέμα, ὅτι καὶ ἡ ἰδιωτικὴ ἐπιχειρηματικότης ἔχει σημειώσει εἰς βάρος τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου, χωρὶς βεβαίως νὰ ἀπαιτῆται καὶ αὕτη νὰ καταβάλῃ ἰδιάζουσαν προσοχήν, διότι καθ’ ἡμέραν προβάλλονται ἐμπόδια εἰς τὴν παραγωγικήν της προσπάθειαν. Ἀλλὰ νῦν δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Αἱ τοιαῦται δηλώσεις τοῦ κ. Θεοτόκη δεικνύουν μίαν ἐπικίνδυνον καὶ ἄδικον μετάθεσιν εὐθυνῶν. Ἐπικίνδυνον μετάθεσιν εὐθυνῶν, διότι ἐξ αὐτοῦ καὶ ἐκ τῶν δηλώσεων τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. Ὑπουργῶν τῶν ἄλλων παραγωγικῶν Ὑπουργείων, τῶν οἰκοδόμων, τῶν τεταγμένων διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συμφωνίας τῆς συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Ε.Ο.Κ., δεικνύουν αἱ δηλώσεις αὐταί, ὅτι οἱ οἰκοδόμοι οὗτοι, δὲν δέχονται οὔτε δι’ ἔμψυχον, οὔτε διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν μεγάλων νέων, τὰ ὁποῖα ὀρθοῦνται πρὸ ἡμῶν, μετὰ τὴν μετατόπισιν τῆς οἰκονομίας μας εἰς τὸν εὐρύτερον οἰκονομικὸν χῶρον. Ἡ τοιαύτη ἔλλειψις θάρρους, τόλμης καὶ δημιουργικῆς φαντασίας, εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐνεφάνισεν εἰς τὸ Κοινοβούλιον, τὸ ἀκατανόητον φαινόμενον νὰ γίνῃ καὶ ἀριθμητικὴ ἀπεικόνισις τῆς κατανομῆς τῶν εὐθυνῶν καὶ ὡς ἦτο φυσικὸν ἡ Κυβέρνησις ἐκράτησε δι’ ἑαυτὴν τὸ ποσοστὸν 20% καὶ τὸ 80% τὸ ἐφόρτωσεν ἐπὶ τοῦ ἰδιωτικοῦ τομέως οἰκονομίας. Διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον ὅροι τῆς φαρμακολογίας καὶ τῆς μαγείας συνεπλάκησαν κατὰ τοιοῦτον τρόπον μὲ τοὺς ὅρους τῶν οἰκονομικῶν καὶ τῶν κοινωνικῶν ἐπιστημῶν. Κατὰ τὰς συνεδριάσεις τοῦ ἐλέγχου καὶ κατὰ τὰς συνεδριάσεις τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, ὁσάκις συνεζητοῦντο μέτρα οἰκονομικὰ καὶ ὁσάκις ἡ Ἀντιπολίτευσις μὲ πλήρη συναίσθησιν καὶ τῆς ἰδικῆς μας εὐθύνης καὶ ἀποστολῆς δημιουργικῆς, ἐπροτείναμεν ὡρισμένα μέτρα ἢ ὡρισμένας τροποποιήσεις, οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ μᾶς ἔλεγον: Μὰ δὲν εὑρέθη ἀκόμη τὸ μαγικὸν βότανον καὶ ἡ μαγικὴ ράβδος καὶ ὁ ἀγαπητός μου φίλος κ. Παπαληγούρας, χθὲς ἀκόμη, εἰς τὴν ἀγόρευσίν του, μᾶς εἶπεν, τί θέλετε νὰ γίνω θαυματοποιός. Ὑπάρχει μία διαφορὰ μεταξὺ τοῦ θαύματος καὶ τῶν ἡρωϊκῶν μέτρων. Δὲν ζητοῦμε θαύματα, οὔτε θαύματα χρειάζονται, ζητοῦμε μέτρα ἀνάλογα πρὸς τὰς περιστάσεις τὰς παρούσας, ζητοῦμεν ὅπως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀντιμετωπίζει μετὰ προχειρότητος τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα, ὅπως ἡ Κυβέρνησις δὲν δίδει ἐμβαλωματικὰς λύσεις, ὅπως καταρτίσῃ ὀρθῶς πρόγραμμα καὶ δημιουργήσῃ παγίους ὅρους καὶ οἰκονομικὸν σχέδιον, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἀσφαλῶς καὶ ἐγκαίρως θὰ ἐντάσσωνται καὶ αἱ παραγωγικαὶ τάξεις. Διότι εἶναι γνωστὸν ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου μας, ὅτι ἡ ἐπιχειρηματικότης τοῦ Ἕλληνος πάντοτε θαυματουργεῖ, ἀρκεῖ νὰ μὴ παρουσιασθοῦν πρὸ αὐτοῦ ἐμπόδια. Καὶ ὅταν ὡμίλουν ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου, καταλήγων ἐπεκαλέσθην τὸ παράδειγμα τῶν Ἑλλήνων ἐφοπλιστῶν, οἱ ὁποῖοι ἐξεκίνησαν ὡς ναυτόπαιδες, ὡς μοῦτσοι καὶ ἀνέβηκαν εἰς τὴν γέφυραν καὶ ἐδημιούργησαν πλοῖα ποὺ τιμοῦν τὴν ἑλληνικὴν οἰκονομίαν καὶ εἰς τὴν ξένην, διότι ἀκριβῶς δὲν συνήντησαν τὰ ἐμπόδια, δὲν συνήντησαν τὰς διατυπώσεις καὶ τὰς διαδικασίας τῆς ἑλληνικῆς γραφειοκρατίας. Εἶπον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τοιαύτη διάκρισις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι καὶ ἄδικος. Εἶναι ἄδικος διότι ἐὰν ἡ ἰδιαιτέρα δραστηριότης δὲν ἀνεπτύχθη κατὰ τὴν εὐκτέαν ἀναλογίαν, τὴν εὐθύνην ἀκόμη τὴν φέρει ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰς τὴν τοιαύτην θέσιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἔθεσε, τὴν ἀντίθετον θέσιν ἔλαβε διὰ τῆς χθεσινῆς του ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἰς παρατήρησιν, διατὶ τὸ Κράτος δὲν ἀνέπτυξε μείζονα δραστηριότητα εἰς τὰς κρατικὰς ἐπενδύσεις, ἀπαντᾶ καὶ λέγει: «....... (ἀναγινώσκει) .......». Αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον θέτει καὶ αὐτὴν τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν παίρνει ὁ κ. Παπαληγούρας, ἰσχύουν ἀναμφισβητήτως πολὺ περισσότερον περὶ τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας. Ὅταν διεξάγωνται διαπραγματεύσεις ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, ὅταν δὲν εἶχον δημιουργηθῆ ὅροι θετικοί, ὅταν δὲν ἐγνώριζεν ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία τί πρόκειται νὰ διαμορφωθῇ, ποῖος ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναπτύξῃ ἐπενδυτικὴν δραστηριότητα; Καὶ πάλιν, ἡ ἀναπτυχθεῖσα ὑπὸ τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας δραστηριότης καὶ κατὰ τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα δὲν ὑστερεῖ. Διότι, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὰ ἔτη 1959–1961 ηὐξήθη περίπου κατὰ 17% καὶ ὅτι τὸ μέγεθος τῆς ἰδιωτικῆς καταναλώσεως περιωρίσθη εἰς 10% καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ διαφορὰ αὕτη διετέθη δι’ ἰδιωτικὰς ἐπενδύσεις, νομίζω, ὅτι εἶναι ἓν ἔργον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποδοθῇ καὶ νὰ ἀναγνωρισθῇ εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Διότι ἀμφιβάλλω, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνευρεθῇ ἕτερον Κράτος μὲ τὸν πληθυσμὸν τῆς Ἑλλάδος καὶ μὲ τοιοῦτον ἀνὰ κεφαλὴν εἰσόδημα, ποὺ νὰ ἔχῃ κάμει τοιαύτας ἐπενδύσεις. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἕτερος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ὑπεύθυνος εἶναι ἀπολύτως ἡ Κυβέρνησις. Δὲν ἔχει ξεχωρίσει καὶ τώρα δὲν εἶναι γνωστὰ ἀκόμη, ποῖα εἶναι τὰ πεδία, εἰς τὰ ὁποῖα μπορεῖ νὰ δράσῃ ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία. Ἐξ ἄλλου, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε τὰ ἐνδεδειγμένα ἐκεῖνα μέτρα καὶ τὰ κατάλληλα μέτρα, διὰ νὰ δημιουργήσῃ τὰς προϋποθέσεις τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου. Ἐὰν ἀνατρέξητε καὶ μελετήσητε τὰ οἰκονομικὰ συστήματα, τὰ ὁποῖα ἰσχύουν εἰς τοὺς ἓξ νέους συνεταίρους μας, θὰ ἴδητε ὅτι εἰς ὅλους τοὺς συντελεστὰς τῆς παραγωγῆς προηγοῦνται κατὰ τρόπον καταπληκτικὸν καὶ λίαν ἐπικίνδυνον διὰ τὴν χώραν μας, ἐξαιρέσει τῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία βεβαίως καὶ δὴ εἰς τὸν τομέα τοῦ ἀνειδικεύτου ἐργάτου εἶναι εὐθηνὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Θὰ ἤθελον νὰ ἀναφέρω ἐλάχιστα παραδείγματα, διὰ νὰ ἀντιληφθῶμεν ὅλοι μας, πόσον ὀπίσω εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εὑρίσκεται ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. Εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τῶν μεταλλευμάτων ἀναμφισβήτητον καὶ σπουδαῖον ρόλον ἀποτελεῖ ἡ μεταφορά. Τὰ μεταλλεύματα εἶναι ἐμπόρευμα ὄγκου καί, ὡς γνωστόν, εὑρίσκονται εἰς ἀπομεμακρυσμένα ὄρη, ὀφείλουν δὲ νὰ μεταφερθοῦν εἰς τὸ λιμάνι, διὰ νὰ ἐξαχθοῦν. Τὸ λιμάνι διὰ τὰς μεταλλευτικὰς ἐπιχειρήσεις, εἶναι ὅ,τι ἡ θύρα τοῦ ἐργοστασίου. Αἱ μεταφοραὶ αὗται γίνονται διὰ πετρελαιοκινουμένων αὐτοκινήτων συνήθως καὶ τὸ πετρέλαιον διατίθεται εἰς τὰς μεταλλευτικὰς ἐπιχειρήσεις διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν μεταλλευμάτων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ συναγωνισθοῦν μεταλλεύματα τόσων ἄλλων χωρῶν, κατὰ 70% πλέον τῆς τιμῆς του. Πῶς εἶναι δυνατόν, λοιπόν, αἱ ἐπιχειρήσεις αὗται διὰ τὴν προώθησιν τῶν ἐξαγωγῶν ἑνὸς πολυτίμου προϊόντος τῶν ἐγκάτων τῆς ἑλληνικῆς γῆς νὰ προχωρήσουν; Ἐπ’ αὐτῶν, ὁ συνάδελφος κ. Καψάλης ὡμίλησεν ἐκτενέστερον διὰ τὸ θέμα τῆς τιμῆς τῶν πετρελαιοειδῶν. Διότι, βεβαίως τὸ Διϋλιστήριον δὲν ἔγινε, διὰ νὰ ἀποτελέσῃ πηγὴν προσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὸ Διϋλιστήριον κυρίως ἔγινεν ὡς ἔργον ὑποδομῆς ἀναπτύξεως τῆς ἐκβιομηχανήσεως τῆς χώρας μας. Θὰ ἀναφέρω καὶ ἕτερον παράδειγμα, διὰ νὰ ἴδητε, ὁποῖαι ἀντινομίαι ἐπικρατοῦν εἰς τὴν οἰκονομίαν μας. Εἶναι γνωστὸν καὶ εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ ἐκ Κυκλάδων συναδέλφου κ. Πρωτοπαπαδάκη, ὅτι ἔφερεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸν νόμον, περὶ προστασίας τῆς ἐπαρχιακῆς καὶ νησιωτικῆς βιομηχανίας. Τότε, μεταξὺ ἄλλων μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν διὰ τὴν προστασίαν τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, ἦτο καὶ τὸ μέτρον, ὅτι θὰ παρείχετο, καὶ ὀρθῶς, εὐθηνὸν ρεῦμα παρὰ τῆς Δ.Ε.Η. εἰς τὴν ἐπαρχιακὴν καὶ νησιωτικὴν βιομηχανίαν. Εἰς τὴν νησιωτικὴν βιομηχανίαν, ἡ Δ.Ε.Η. ἐξηγόρασε τὰς παλαιὰς ἑταιρείας, ἀλλὰ δὲν ἐπεξετάθη ἀκόμη τὸ δίκτυόν της καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν ἔχει μεγάλην παραγωγὴν ρεύματος. Προσφεύγουν εἰς τὴν Δ.Ε.Η. οἱ βιομήχανοι ἐκεῖνοι ποὺ θέλουν νὰ ἱδρύσουν νέας βιομηχανίας, εἴτε νὰ ἐπεκτείνουν τὰς ὑφισταμένας τοιαύτας καὶ ζητοῦν ρεῦμα. Ἡ Δ.Ε.Η., ὅμως, ἀπαντᾷ, ὅτι δὲν ἔχει, δυστυχῶς, ρεῦμα νὰ τοὺς δώσῃ. Οὕτως οἱ βιομήχανοι ἀναγκάζονται νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ πρόβλημα τοῦ ρεύματος δι’ ἐγκαταστάσεως μηχανῶν παραγωγῆς ρεύματος εἰς τὰ ἐργοστάσιά των. Πρὸς τοῦτο διαθέτουν ἕνα πάγιον κεφάλαιον διὰ τὰς ἐν λόγῳ ἐγκαταστάσεις, αἱ ὁποῖαι μετὰ πάροδον μικροῦ χρόνου θὰ ἀχρηστευθοῦν. Τὸ πετρέλαιον, ὅμως, τὸ ὁποῖον παρέχεται διὰ τὴν κίνησιν τῶν ἐν λόγῳ μηχανῶν, δὲν δίδεται τράνζιτο, ἀλλὰ βεβαρημένον κατὰ 70%. Καὶ γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἡ βιομηχανία Σύρου πάσχει, διότι ἡ ἐπίπτωσις ἐκ τοῦ κόστους τοῦ πετρελαίου δι’ ἕκαστον πακέτον νήματος, φθάνει τὸ ποσὸν τῶν 5 δραχμῶν.

§106Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπειδὴ ἀπετάθητε εἰς ἐμέ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς διακόψω, διὰ νὰ ἐρωτήσω. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ποῖον εἶναι τὸ ποσοστὸν συμμετοχῆς εἰς τὸ κόστος παραγωγῆς τῆς κινητηρίου δυνάμεως; Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι αὐτὸ τὸ κόστος δὲν εἶναι τὸ ἴδιον δι’ ὅλας τὰς βιομηχανίας; Γνωρίζετε, ὅτι εἰς ἄλλας περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος, ὅπου ὑπάρχει ἐπαρκὴς ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια, ὅτι καὶ ἐκεῖ ἔκλεισαν βιομηχανίαι; Διατὶ ἀποδίδετε τὴν δυσπραγίαν τῆς βιομηχανίας εἰς τὴν Σῦρον, εἰς τὴν ἔλλειψιν ἐπαρκοῦς ἐνεργείας;

§107Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Διατελῶ ἐν γνώσει τοῦ τί γίνεται εἰς τὴν ἠπειρωτικὴν Ἑλλάδα καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὅλα τὰ στοιχεῖα. Ἐὰν μὲ παρακολουθούσατε ἐπαρκῶς, θὰ ἐβλέπατε, ὅτι τὸ θέμα τὸ ἐνετόπισα εἰς τὴν νησιωτικὴν Ἑλλάδα. Ἐγὼ θὰ ἀντιστρέψω τὸ ἐρώτημα. Ἔχετε γνῶσιν τοῦ τί συμβαίνει εἰς τὰ νησιά; Εἶναι ἐσφαλμένος ὁ ἀριθμὸς ποὺ ἀνέφερα, ὅτι διὰ κᾶθε πακέττο νήματος ἔχομεν ἐπίπτωσιν 5 δραχμῶν, ἐκ τῆς αἰτίας ταύτης;

§108Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ποῦ ὀφείλεται αὐτό;

§109Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Εἰς εἰδικὴν ἐπιβάρυνσιν ἐκ τοῦ κόστους τοῦ πετρελαίου. Τὰ στοιχεῖα αὐτά, τὰ ἤντλησα ἐκ τοῦ πολιτευτοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. κ. Θρυγιάδη.

§110Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν μᾶς εἴπατε, ὅμως, διατὶ στενοχωροῦνται καὶ ἄλλαι βιομηχανίαι, μεγαλύτεραι ἀπὸ τὰς βιομηχανίας τῆς Σύρου, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὅσην ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν ἐπιθυμοῦν.

§111Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἐπιχειρεῖτε μετάθεσιν τοῦ θέματος.

§112Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Οὐδόλως. Ἀλλαχοῦ νὰ ἀναζητήσητε τὰ αἴτια τῆς δυσπραγίας τῆς βιομηχανίας ἐκείνης, ἡ ὁποία ὑποφέρει. Καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, καὶ εἰς τὴν Σῦρον ἔχομεν βιομηχανίας τῆς αὐτῆς εἰδικότητος, αἱ ὁποῖαι εὐδοκιμοῦν, καθ’ ἣν στιγμὴν ἄλλαι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ διατηρηθοῦν. Τοῦτο δέ, ἐνῷ καὶ ἐκεῖναι αἱ βιομηχανίαι, αἱ ὁποῖαι διατηροῦνται, εὑρίσκονται ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας ὡς καὶ ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι δυσπραγοῦν.

§113Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Δὲν θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένον, ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μέτρα προστασίας τῶν βιομηχανιῶν αὐτῶν εἰς τὸν τομέα τοῦτον, ἀνεξαρτήτως τῶν ἄλλων λόγων; Καὶ ἐὰν θέλητε γενικωτέραν ἀπάντησιν, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς τὴν δώσω. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς δώσω κατάλογον ὅλων τῶν βιομηχανιῶν καὶ περὶ τοῦ ποία εἶναι ἐπίπτωσις εἰς αὐτὰς ἐκ τοῦ διεθνοῦς συναγωνισμοῦ. Ἐγὼ εἶπα εἰδικῶς, ὅτι ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία καὶ σᾶς ἀνέφερα καὶ τὴν πηγήν, ἐκ τῆς ὁποίας ἤντλησα τὰ ἐν λόγῳ στοιχεῖα.

§114Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀπὸ ποῖον εἴπατε;

§115Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἀπὸ τὸν κ. Θρυγιάδην, τὸν ὑποψήφιον τῆς Ε.Ρ.Ε.

§116Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἄλλα εἶναι τὰ αἴτια, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ὑποφέρει ἡ βιομηχανία καὶ εἰδικώτερον ἡ νησιωτικὴ τοιαύτη. Ἀλλὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς παροχῆς τοῦ ρεύματος, ἡ Δ.Ε.Η. πράττει πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ τὴν παροχὴν εὐθηνοῦ ρεύματος. Γνωρίζετε δέ, ὅτι τοῦτο σημαίνει ἐπιδότησιν ἐκ μέρους τῆς Δ.Ε.Η. Ἐπίσης, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐντὸς μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος θὰ ὑπάρχῃ καὶ ἐπάρκεια ἐνεργείας. Πῶς, ὅμως, ἐξηγεῖται τὸ γεγονός, ὅτι αἱ βιομηχανίαι τῆς αὐτῆς εἰδικότητος, εὑρισκόμεναι ἀμφότεραι εἰς τὴν Σῦρον καὶ ἔχουσαι τὸ αὐτὸ κόστος κινητηρίου δυνάμεως, δὲν ἀκολουθοῦν τὸν αὐτὸν δρόμον καὶ συμβαίνει, ὥστε ἡ μὲν μία νὰ κλείνῃ ἡ δὲ δευτέρα νὰ προοδεύῃ; Σημαίνει τοῦτο, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄλλα σοβαρώτερα αἴτια, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν τὴν κατάστασιν αὐτήν.

§117Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐκάματε μετάθεσιν τοῦ θέματος, ἀλλὰ καὶ πάλιν ἡ ἀπάντησίς μου εἶναι εὐχερής. Διότι, ἐὰν ὑπάρχουν δύο βιομηχανίαι εἰς τὴν Σῦρον, ὡς ἐπεκαλέσθητε, καὶ ἡ μὲν μία ἐξ αὐτῶν προοδεύει, ἡ δὲ ἑτέρα κλείνει, ἀπαντῶ, ὅτι ἐὰν ἐφηρμόζετο τὸ προτεινόμενον μέτρον καὶ παρείχετο πετρέλαιον τράνζιτο διὰ τὴν κίνησιν, ἡ μὲν βιομηχανία ποὺ δὲν κλείνει θὰ ἐδημιούργει ὑπὲρ αὐτῆς ἕνα περιθώριον εὐθηνοτέρου κόστους τοῦ πακέττου νήματος, ἐκείνη δὲ ποὺ ἔκλεισεν, ἐὰν ἔκλεισεν ἐξ αὐτῆς τῆς διαφορᾶς, μὲ φθηνότερο πετρέλαιον δὲν θὰ ἔκλεινε. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ γενικώτερον θέμα τῆς νησιωτικῆς βιομηχανίας, αὐτὸ δὲν τὸ θίγω ἀπόψε. Ἔχω καταθέσει σχετικὴν ἐπερώτησιν καὶ θὰ μοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ἀναπτύξω τὸ ὅλον θέμα ποὺ ἀναφέρατε. Πρῶτον θέμα, ἐν προκειμένῳ, εἶναι τὸ τῆς μεταφορᾶς, εἶναι ἐπίσης τὸ κόστος τῶν φορτοεκφορτωτικῶν καὶ τόσα ἄλλα συναφῆ θέματα, τὰ ὁποῖα ὑποθέτω ὅτι τὰ γνωρίζετε.

§118Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τί θέλετε νὰ εἴπητε;

§119Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸ γενικὸν καὶ τὸ εἰδικώτερον θέμα.

§120Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι ἡ βιομηχανία μόνον μὲ ἐξειδίκευσιν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν συναγωνισμόν, ὄχι τῶν εὐρωπαϊκῶν βιομηχανιῶν, ἀλλὰ τῶν Ἀθηνῶν. Ὅταν ἔχητε εἰς μίαν βιομηχανίαν μὲ 50 ἐργάτας, παραγωγὴν 50– 100 διαφορετικῶν εἰδῶν, δὲν δύναται ποτὲ νὰ παράγῃ ὡς πρέπει κατὰ τρόπον οἰκονομικῶς ἀνταγωνιστικόν. Ὑπάρχει, συνεπῶς, πρωτίστως θέμα ὀργανώσεως.

§121Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος. Ἐπεκαλέσθην τὸ παράδειγμα αὐτό, διὰ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε τὰ μέτρα ποὺ ἔπρεπε διὰ νὰ δημιουργήσῃ εὐνοϊκὸν κλῖμα, πλαίσιον καὶ προϋποθέσεις διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας.

§122Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, μοῦ ἐπιτρέπετε;

§123Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Εὐχαρίστως.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι σφάλλετε, κύριε Ἀλαβάνο, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον τὸ θέλετε, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§125Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι εἷς ἐκ τῶν λόγων ποὺ ἡ τιμὴ τοῦ κιλοβὰτ εἶναι πολὺ ὑψηλὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι ὅτι εἰς τὴν Δ.Ε.Η. λαμβάνουν χώραν καταχρήσεις καὶ ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς ἀπαλλάσσεται λόγῳ παραγραφῆς τοῦ ἀδικήματος; Συγκαλύπτονται αἱ καταχρήσεις... (Κωδωνοκρουσίαι).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλαβᾶνος, ὑφίσταται ἐπίθεσιν ἐξ οἰκείων!

§127Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔχομεν ἀπόφασιν τοῦ Ἐφετείου, βούλευμα...

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ μὴ δεχθῶ ἐγὼ πλέον διακοπάς.

§129Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνέχησθε ἀκόμη τοιοῦτον Γενικὸν Διευθυντήν;

§130Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Οὐδενὸς θέλω νὰ ἀναλάβω τὴν ὑπεράσπισιν, ἀλλὰ συλλογίζομαι πόσον δυσχερὲς εἶναι, νὰ εἶναι κανεὶς καλὸς βουλευτὴς καὶ καλὸς δικηγόρος!

§131Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὅταν ἔχω τὸ βούλευμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύεται, ὅτι διεπράχθη τὸ ἀδίκημα δὲν θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸν ἀνέχεται.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βασιλᾶτο, θὰ δημιουργήσωμεν τώρα προσωπικὸν ζήτημα; Ἔτυχε νὰ σᾶς ἀκούσω εἰς τὸ δικαστήριον μερικὲς φορὲς μετ’ εὐχαριστήσεως, διότι εἶσθε καλὸς ρήτωρ. Ἐκεῖ, ὅμως, τὸν Πρόεδρον τὸν προσέχετε περισσότερον ἀπ’ ὅ,τι ἐμέ. Διατὶ αὐτό; Διατυπώνω ἕνα παράπονον. Ὁ ἴδιος λόγος συντρέχει — καί, μάλιστα, ὁ Κῶδιξ «περὶ δικηγόρων καὶ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων» ἔχει μικροτέραν ἰσχὺν ἀπὸ τὸν Κανονισμόν.

§133Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἰς πᾶσαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς καί, εἰδικώτερον, προκειμένης συζητήσεως ἐπὶ προτάσεως μομφῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχει θέσιν θέμα δικαστικῆς εὐθύνης οἱουδήποτε προσώπου — καὶ δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν τὰ πρόσωπα, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχει καταδικαστικὴ ἀπόφασις. Ἑπομένως τὸ θέμα εἶναι ἐκτὸς τῆς ἁρμοδιότητος τῆς Βουλῆς καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ δοθῇ συνέχεια εἰς τοιοῦτον θέμα.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλαβᾶνος, δὲν δέχεται καμμίαν διακοπὴν πλέον.

§135Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔχομεν ἔγγραφα καὶ τὰ ἐπικαλούμεθα.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βασιλᾶτο, ὁμιλεῖ μέλος τοῦ Κόμματός σας. Προχωρήσατε, κ. συνάδελφε, ἄνευ διακοπῶν.

§137Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Συνεχίζων τὰ παραδείγματα, ἀναφέρω καὶ ἕτερον, τὸ παράδειγμα τῶν βιομηχανικῶν ζωνῶν. Τοῦτο ἀπετέλεσε θέμα τοῦ τελευταίου συνεδρίου τῶν παραγωγικῶν τάξεων εἰς τὸν Βόλον. Εἶναι θέμα ὀξύ, ἰδίως προκειμένου περὶ τῆς περιφερείας τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης. Ἐπεξετάθησαν οἱ συνοικισμοὶ καὶ τὰ οἰκήματα καὶ κατέλαβον χώρους ὅπου ὑπῆρχον βιομηχανίαι, βιομηχανίαι μάλιστα, ἀνθοῦσαι καὶ μεγάλαι. Αἱ βιομηχανίαι ἤδη ζητοῦν ἀδείας ἐπεκτάσεως καὶ δὲν τοὺς παρέχονται. Εἶναι ζωτικὸν τὸ θέμα τῆς δημιουργίας βιομηχανικῶν ζωνῶν καὶ εἰς τὸ σημεῖον ἀκριβῶς αὐτὸ πρέπει νὰ ἔλθῃ τὸ Κράτος συνεπίκουρον. Ὀφείλει νὰ προγραμματίσῃ ποῖαι θὰ εἶναι αἱ ζῶναι αὐταὶ καὶ νὰ φροντίσῃ νὰ μεταφέρῃ ἐκεῖ τὸ νερό, τὸ ἠλεκτρικὸ ρεῦμα, ἀκόμη καὶ τὸ τηλέφωνον, διότι ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἱδρύσωμεν μίαν βιομηχανίαν σήμερον ὀλίγον μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν εἶναι ζήτημα ἂν θὰ μπορέσουν νὰ ἐγκαταστήσουν καὶ τηλέφωνον διὰ νὰ ἐπικοινωνοῦν μετὰ τῶν ἀγορῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Αὐτὰ τὰ ἔργα τῆς ὑποδομῆς ἔπρεπε νὰ εἶχον συντελεσθῆ διὰ νὰ δημιουργηθοῦν αἱ κατάλληλοι προϋποθέσεις καὶ τότε μόνον θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐλέγχωμεν τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν καὶ νὰ τιμωροῦμεν τὸ ἀδρανοῦν τμῆμα αὐτῆς. Ἄλλωστε, κ. συνάδελφοι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλέγχωμεν τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν ὅταν τὸ Κράτος εἴτε ὑπὸ μορφὴν δανεισμοῦ, εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν ἐντόκων γραμματίων εἴτε καὶ πρὸ παντός, διὰ τῆς ὑπερφολογήσεως ἀπορροφᾶ τόσους πόρους καὶ περιορίζει τοὺς πόρους τοῦ ἰδιωτικοῦ τομέως τῆς οἰκονομίας; Ἐντεῦθεν αὐτομάτως ἀνακύπτουν δύο μεγάλα προβλήματα, τὸ πιστοδοτικὸν πρόβλημα καὶ τὸ πρόβλημα τὸ φορολογικόν. Μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐν συγκρίσει πάντοτε πρὸς τὰ ἄλλα Κράτη τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινότητος, ἐμφανίζεται τὸ φαινόμενον τῶν ὑψηλῶν ἐπιτοκίων. Ἤδη ἔχομεν μίαν διαφορὰν 2% περίπου ἀπὸ τὰς ἄλλας χώρας. Ἀλλὰ εἰς τὴν Ἑλλάδα συμβαίνει καὶ κάτι ἄλλο, τὸ ἐξωφρενικώτερον, ὅτι ἀκόμη ἡ ἐπιχειρηματικὴ πρωτοβουλία ὀφείλει νὰ προσφεύγῃ εἰς τὸν ἐξωτραπεζικὸν δανεισμόν, μὲ τὰς μυρίας ἐπιβαρύνσεις. Πῶς ἐρχόμεθα, λοιπόν, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ ἐλέγχομεν καὶ κατακρίνομεν καὶ μεταθέτομεν κατὰ τοιοῦτον ποσοστὸν τὰς εὐθύνας ἐπὶ τῶν ὤμων ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον, εἶναι ἀνεύθυνοι, ἐφόσον δὲν ἐδημιουργήθησαν αὐταὶ αἱ προϋποθέσεις; Πῶς μεταθέτομεν τὴν εὐθύνην ὅταν διατηροῦμεν τοιοῦτον γραφειοκρατικὸν σύστημα καὶ ὅταν, ἀκόμη, τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας, εἶναι τὸ πνεῦμα, τὸ στενόν, τοῦ δημοσίου λογιστικοῦ; Κύριοι βουλευταί, τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν πρὸ πολλῶν ἐτῶν ἔθεσε τὸ θέμα τῆς ἀνάγκης τῆς φορολογικῆς μεταρρυθμίσεως. Τὸ ἔθεσεν, ἀνεξαρτήτως τῆς ἐμφανίσεως τῶν ὑπηρεσιῶν, ὡς θέμα ἀρχῆς καὶ ὡς προϋπόθεσιν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας μας. Τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν ἔθεσε τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἔχει πλήρη συνείδησιν καὶ πλήρη συναίσθησιν τοῦ ὅτι ὀφείλομεν νὰ προαγάγωμεν καὶ ποιοτικῶς καὶ ποσοτικῶς τοὺς παραγωγικοὺς κλάδους τῆς χώρας μας. Εἶναι λυπηρὸν τὸ φαινόμενον τῆς νομίμου ὑπεκφυγῆς ἐκ τῶν φόρων. Δὲν ὁμιλῶ περὶ φοροδιαφυγῆς, ὁμιλῶ περὶ νομίμου ὑπεκφυγῆς. Καὶ διὰ τοῦ ὅρου τούτου προσδιορίζω τοὺς ἰδιώτας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐνῷ ἔχουν τὴν ἔφεσιν νὰ ἐργασθοῦν καὶ νὰ δημιουργήσουν κάτι, ὅταν βάζουν κάτω καὶ μελετοῦν τὸν φορολογικὸν κώδικα λέγουν «τὶ θέλω νὰ δημιουργήσω κάτι καὶ νὰ ἔχω φασαρίες, διὰ τὸν Ἔφορο θὰ δουλεύω»; Καὶ ἡ νόμιμος αὐτὴ ὑπεκφυγὴ ἐκ τῶν φόρων ἔχει λάβει τεραστίαν ἔκτασιν. Ἐάν, λοιπόν, ἡ φορολογικὴ μεταρρύθμισις ἦτο ἐπιβεβλημένη πρὸ πολλῶν ἤδη ἐτῶν, ἐὰν εἶναι καθολικὸν πλέον τὸ αἴτημα διὰ τὴν τοιαύτην μεταρρύθμισιν μετὰ τὴν ἐμφάνισιν τῶν ὑπερεσόδων, σήμερον εἶναι περισσότερον ἐπιβεβλημένη. Εἶναι ἐπιβεβλημένη ἰδίᾳ μετὰ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. διὰ δύο λόγους: Πρῶτον, διὰ τὴν προσέλκυσιν ξένων κεφαλαίων. Εἶναι γνωστόν, κ. βουλευταί, ὅτι τὰ κεφάλαια δὲν ἔχουν πατρίδα. Μεταναστεύουν ὅπου εὑρίσκουν ὅρους εὐνοϊκῆς τοποθετήσεως. Ἐάν, λοιπόν, ὑφίσταται διαφορὰ φορολογικὴ εἰς τὰ Κράτη τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινότητος οὐδέποτε τὸ κεφάλαιον θὰ ὁδεύσῃ πρὸς ἐκεῖνο, τοῦ ὁποίου ἡ φορολογικὴ νομοθεσία εἶναι αὐστηρά, οἱ φορολογικοὶ συντελεσταὶ εἶναι ὑψηλοί. Ἐκ τῆς μελέτης τῶν φορολογικῶν συστημάτων τῶν Κρατῶν τῆς Ε.Ο.Κ. διαπιστοῦται, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὰς μεγαλυτέρας φορολογικὰς ἐπιβαρύνσεις καὶ ἐκ τοῦ φόρου τοῦ εἰσοδήματος, ἀλλὰ πρὸ παντὸς καὶ κυρίως εἰς τὸν φόρον τοῦ κύκλου ἐργασιῶν καὶ εἰς τοὺς ἄλλους καταναλωτικοὺς φόρους. Λέγεται συνήθως ἀπὸ τοὺς ἀπολογητὰς τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου, ὅτι δὲν ὑφίσταται, ὅσον ἀφορᾶ τὸν φόρον τοῦ εἰσοδήματος, διαφορά. Προσάγονται καὶ πίνακες. Δὲν εἶναι ὅμως, κ. βουλευταί, ἡ ἀριθμητικὴ ἀποτίμησις, ἡ ὁποία θὰ μᾶς δώσῃ τὴν ἀκριβῆ γνῶσιν τῆς φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως. Ὀφείλω νὰ προσθέσω, ὅτι καὶ εἰς τοὺς πόρους τούτους, ἡ Ἑλλὰς δὲν φέρει τὸ κατώτερον φορολογικὸν βάρος. Νομίζω, ὅτι ἡ Ἀγγλία καὶ ἡ Ἀμερική, ἔχουν μικρότερον συντελεστὴν τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ καὶ κάτι ἄλλο, κ. συνάδελφοι, εἶναι αἱ ἐκπτώσεις. Εἰς τὰ ἄλλα κράτη, τὸ ἐλάχιστον ὅριον συντηρήσεως, εἶναι κατὰ πολὺ μεγαλύτερον ἀπὸ τὰς Ἑλληνικὰς ἐκπτώσεις. Ἐπὶ πλέον ἀποτελεῖ μοναδικὸν εὕρημα, Ἑλληνικὸν εὕρημα, αἱ λογιστικαὶ διαφοραί. Εἰς οὐδένα Κράτος ὑπάρχουν τόσοι πρόσθετοι φόροι, εἰς οὐδένα Κράτος ἐπιβάλλονται τόσα πρόστιμα. Ἡ Ἑλληνικὴ φορολογικὴ νομοθεσία, ἔχει τὸ μοναδικὸν αὐτὸ φαινόμενον. Καὶ εἰς τοὺς συμβιβασμούς, ὅταν πρόκειται νὰ τοὺς ἐπιδιώξωμεν, ἀναγκαζόμεθα νὰ τοὺς ἐπιδιώξωμεν, διότι σᾶς βάζει τὸν πρόσθετον φόρον καὶ ἐπειδὴ θὰ σᾶς τὸν μειώσῃ εἰς τὸ 1)16 λέγετε, ἂς κάνω τὸν συμβιβασμόν, διότι πρὸ τῆς λειτουργίας τῶν φορολογικῶν δικαστηρίων, οὐδεμίαν ἐμπιστοσύνην εἶχε κανεὶς εἰς τὰς ἐκδικαστικὰς ἐπιτροπάς, τόσον τὰς πρωτοβαθμίους ὅσον καὶ τὰς δευτεροβαθμίους. Ἐνῶ προσὸν κάθε φορολογικοῦ συστήματος εἶναι ἡ ἁπλούστευσις, εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι τόσον πολύπλοκον τὸ φορολογικόν μας σύστημα, ὥστε οὐδεὶς μας νὰ γνωρίζῃ τὶ φόρον πρόκειται νὰ πληρώνῃ. Καὶ ἡμεῖς οἱ νομικοί, οἱ ὁποῖοι συντάσσωμεν τὰς φορολογικὰς δηλώσεις ἀναμένωμεν νὰ ἔλθῃ τὸ σημείωμα τῆς ἐκκαθαρίσεως ἀπὸ τὴν Ἐφορίαν, διὰ νὰ διαπιστώσωμεν καὶ ἐμεῖς οἱ ἴδιοι, τὶ πρόκειται νὰ πληρώσωμεν. Τοιαύτην ἐπιβάρυνσιν ἐπιφέρουν αἱ διατάξεις αὐτῆς τῆς νομοθεσίας, ὥστε θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε τὴν ἀποτίμησιν νὰ μὴ τὴν κάμω ἐγώ, νὰ τὴν κάμῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἰδοὺ λοιπὸν τὶ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν κατέθεσε τὸν προϋπολογισμὸν «...(ἀναγινώσκει)...». Δηλ. οὔτε ὀλίγον οὔτε πολὺ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ἐμμέσως τοὐλάχιστον συνάγεται, ἐκ τῶν ὅσων σᾶς ἀνέγνωσα, διαπιστώνει, ὅτι ὅλα τὰ πρόστιμα καὶ αἱ λογιστικαὶ διαφοραί, ἐπιβαρύνουν τὸν φορολογούμενον ἴσως πάρα πάνω ἀπὸ ὅ,τι τὸν ἐπιβαρύνουν οἱ συντελεσταὶ τῆς φορολογίας. Βεβαίως ὑμεῖς διαφωνοῦμεν μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐπὶ τοῦ δευτέρου θέματος, τοῦ θέματος τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν ὡς λεπτομερῶς ἀνέπτυξε τὸ κεφάλαιον τοῦτο ὁ συνάδελφος κ. Καψάλης, ὑποστηρίζων, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ μείωσις τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν. Ἐκ μιᾶς μελέτης ἡ ὁποία ἔλαβε εὐρυτάτην κυκλοφορίαν, μελέτη ἀπὸ διαπρεπῆ οἰκονομολόγον, διαπιστοῦται, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἕνας Ἕλλην φορολογεῖται, ἕνας ἀπαλλάσσεται νομίμως καὶ ἕνας εἶναι φοροφυγάς. Διὰ τὴν φοροδιαφυγὴν ἔχουν ληφθῆ πολλὰ μέτρα καὶ ὅμως δὲν δύναται νὰ κατασταλῇ, διότι ἡ φοροδιαφυγὴ οὐδέποτε καταστέλλεται δι’ ἐξωτερικῶν μέτρων, ἡ φοροδιαφυγὴ θὰ κατασταλῇ διὰ τῆς μειώσεως τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν. Ὁ Ἕλλην φορολογούμενος, εὑρίσκεται συνεχῶς ἐν ἀμύνῃ ἐναντίον τῶν οἰκονομικῶν ἐφόρων, καὶ ὅταν ἡ ἐφορία τοῦ ἀφαιρεῖ τόσον εἰσόδημα, ὥστε τὸ περίσσευμα δὲν ἐπαρκεῖ διὰ νὰ ζήσουν τὰ τέκνα του, θὰ εἶναι πάντοτε φοροφυγάς. Καὶ θὰ ἐπικαλεσθῶ μαρτυρίαν ὀργάνου τῆς διοικήσεως σήμερον τοῦ κ. Νικολοπούλου, τοῦ ἄλλοτε προέδρου τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου τῆς Ἑλλάδος καὶ νῦν γενικοῦ γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Οὗτος ὑπεστήριξεν εἰς ὁμιλίαν του εἰς τὸ συνέδριον τῆς Κρήτης καὶ εἶπεν παραστατικώτατα, ἡ φοροδιαφυγὴ εἶναι ἡ οἱονεὶ ἀσφαλιστικὴ δικλεὶς τῆς ὑπερτάσεως τῆς φορολογικῆς νομοθεσίας. Εἴχομεν μόνον τὰς τότε διακηρύξεις του, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ὑπὸ τὴν ἰδιότητά του τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐμπορ. Ἐπιμελητηρίου. Ἐλπίζομεν νὰ μὴ τὰς λησμονήσῃ ὡς Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Πιστεύω ὅτι δὲν τὰς ἐλησμόνησεν διότι ἠκούσαμεν εὐχαρίστως τὰς δηλώσεις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τοὐλάχιστον ἀπὸ τὸ προσεχὲς ἔτος θὰ μειωθοῦν οἱ συντελεσταί. Ἐπιφυλασσόμεθα νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς σκέψεις μας τότε. Κατὰ τοῦτο ὅμως εἴμεθα ὑπερήφανοι, ὅτι διὰ τῆς καταθέσεως τῆς ἐπερωτήσεώς μας συνετελέσαμεν καὶ ἡμεῖς πως εἰς τὴν λῆψιν τῆς τοιαύτης ἀποφάσεως, τῆς Κυβερνήσεως. Οἱ ἀπολογηταὶ τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς φορολογίας λέγουν, ἐφαρμόσατε τὸν ἑνιαῖον φόρον. Δὲν γνωρίζω ἂν σήμερον προσιδιάζει μὲ τὰς ἐπελθούσας τροποποιήσεις ὁ χαρακτηρισμὸς ἑνιαῖος φόρος. Ἡ πρώτη φορολογικὴ τροποποίησις ἐν Ἑλλάδι ἐγένετο τὸ 1952. Τότε οἱ συντελεσταὶ τῆς φορολογίας ἐκείνης ηὐξήθησαν λόγῳ τῶν ἐκτάκτων ἀναγκῶν ἐκ τοῦ συμμοριτοπολέμου, κατὰ 20%. Ἀλλοίμονον ὅμως διὰ τὸν δύστυχον φορολογούμενον. Κάθε σεισμὸς καταποντισμὸς ἢ λιμός, ἐκτὸς τῆς λύπης τὴν ὁποίαν μᾶς προξενεῖ διὰ τὰς βλάβας τὰς ὁποίας ὑφίσταται ἀδελφοὶ Ἕλληνες, συντελεῖ εἰς μίαν μόνιμον πλέον βλάβην, διότι ὅτι προσωρινῶς ἐπιβάλλεται, ἐνσωματοῦται καὶ δὲν παρέρχεται. Ἔτσι καὶ εἰς τὸν φόρον ἐκεῖνον ἐνεσωματώθη τὸ 20% καὶ ἀπετέλεσε πλέον πάγιον συντελεστὴν τῆς φορολογίας. Ἄν ἀνατρέξῃ κανεὶς εἰς τὸ σχέδιον τῆς ἑνιαίας φορολογίας ὡς τὸ πρῶτον ἦλθεν εἰς τὴν Βουλήν, θὰ ἴδῃ ὅτι περιέχει ἐξωφρενικὰς διατάξεις. Εὐτυχῶς ἀπεσύρθη ἐκεῖνο καὶ ἦλθεν ἄλλο. Καὶ ἦλθεν ὁ νόμος 3343 περὶ ἑνιαίας φορολογίας. Τὸ ὅτι ὁ νόμος οὗτος ἦτο λίαν ἐπαχθὴς διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι οἱ συντελεσταί, οἱ ὁποῖοι προεβλέποντο ὑπὸ τῆς τότε νομοθεσίας ἦσαν ὑψηλοί, τὸ ὁμολογεῖ καὶ ὁ ἀγαπητὸς φίλος ἐκ Κυκλάδων, Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ πνευματικός, ὁ ἄνθρωπος τῆς τόσης πείρας, ὁ κ. Ἀλιμπράντης, ὁ ὁποῖος εἰς τὸ αὐτὸ συνέδριον τῆς Κρήτης ἔλεγεν: «Ἡ νέα αὐτὴ φορολογία....(ἀναγινώσκει).... παρὰ τῶν φοροτεχνικῶν ὀργάνων». Εἶναι ἀληθές, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἀπετέλεσεν ἕνα σοβαρὸν βῆμα εἰς τὴν μεταρρύθμισιν τῆς φορολογίας ὁ νόμος τοῦ 1957. Πράγματι, διὰ τοῦ νόμου τούτου ἐθεσπίσθησαν διατάξεις, ἄξιαι προσοχῆς. Ἔκτοτε ὅμως, καὶ ὡς ἡ πεῖρα τῆς ἐφαρμογῆς του ἀπέδειξεν, ἐπιβάλλεται ἡ νέα μεταρρύθμισις τῆς φορολογικῆς νομοθεσίας μας. Τότε βεβαίως ἀπηλλάγησαν 250 χιλ. τῆς φορολογίας. Δὲν δέχομαι ὅμως τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα τῶν ἀπολογητῶν τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου, διότι, ἐὰν ἀπηλλάγησαν οἱ ἀγρόται καὶ οἱ ἐπιτηδευματίαι ἀπὸ τὴν καταβολὴν ἑνὸς ἐπιτηδεύματος 120–200 δραχ. κατ’ ἔτος κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον, κατὰ τὸν Μάϊον τοῦ 1957, ἐπεβλήθησαν τοιαῦτα τέλη εἰς τὴν σάκχαριν, ὥστε καὶ ὁ ἀγρότης καὶ ὁ ἐπαγγελματίας ἀνὰ 15θήμερον τοὐλάχιστον πληρώνουν τὸ ποσὸν αὐτό, διὰ τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τοὺς ἀπήλλαξε. Τὸ φορολογικόν μας σύστημα περιέχει πολλὰς ἀντινομίας. Ὁ κ. Καψάλης ἀνέφερε πολλὰ ἐν προκειμένῳ παραδείγματα. Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀναφέρω καὶ ἐγὼ ἕνα, τὸ παράδειγμα τοῦ οἰκογενειακοῦ εἰσοδήματος. Παίρνω μίαν οἰκογένειαν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν ἐργαζόμενον ὡς ὑπάλληλον, τὴν σύζυγον καὶ 2 ἀνήλικα τέκνα. Ἐὰν ὁ σύζυγος πραγματοποιῇ ἕν εἰσόδημα 150.000, θὰ πληρώσῃ ἕνα φόρον 20.800 δρχ. Ὅταν τὰ τέκνα του ἐνηλικιωθοῦν ὁ φόρος αὐτὸς θὰ ἐκπέσῃ εἰς τὰς 7.000 δρχ. Αὐτὸ εἶναι μία ἀντινομία. Καὶ ὑφίστανται τοιαῦται ἄπειραι ἀντινομίαι, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλεται νὰ ἐξαλειφθοῦν. Ἄλλο ἕνα παράδειγμα εἶναι οἱ ὑπὲρ τρίτων φόροι. Ἤδη, ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ὑφίσταται τὸ Ἀνώτατον Οἰκονομικὸν Συμβούλιον διεκηρύχθη, ὅτι οἱ φόροι αὐτοὶ ἔπρεπε νὰ καταργηθοῦν. Καὶ τὸ 1948 ἐγένετο μία προσπάθεια πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην καὶ μάλιστα ἱδρύθη εἰδικὴ διεύθυνσις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἡ διεύθυνσις τῶν φόρων ὑπὲρ τρίτων. Ποῖον τὸ ἀποτέλεσμα, κύριοι συνάδελφοι; Οἱ φόροι δὲν κατηργήθησαν. Ἡ διεύθυνσις ἐμονιμοποιήθη. Οἱ φόροι αὐτοὶ μᾶς ἔχουν κάμει καταγέλαστους καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Πολλάκις ἠσχολήθησαν οἰκονομικὰ περιοδικὰ καὶ ἂν δὲν ἀπατῶμαι καὶ τὸ «Ἐκόνομικ» τοῦ Λονδίνου ἠσχολήθη σχετικῶς μὲ τοὺς φόρους αὐτοὺς καὶ τοὺς ὀνομάζει κουτάκια. Διότι ἔχουν νομοθετηθῆ ὑπὲρ τῶν διαφόρων ταμείων. Ὑποστηρίζεται ὅτι ὑπάρχουν 25.000 ὀργανισμοὶ καὶ φόροι ὑπὲρ αὐτῶν τῶν ὀργανισμῶν. Ἐλέχθη προσφυῶς, ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες εὑρισκόμεθα εἰς μίαν σειρὰν καὶ ὅτι ἕκαστος Ἕλλην ἔχει καὶ ἕν ἔνσημον, πιστεύοντας κατ’ αὑτὸν τὸν τρόπον, ὅτι μεταβιβάζει τὰς φορολογικάς του ὑποχρεώσεις, λησμονῶντας καὶ πόσα ἔνσημα ἔχουν ἐπικολληθῆ εἰς τὴν ἰδικήν του πλάτην. Τὸ θέμα αὐτό, ὅπως καὶ τὸ θέμα τῶν προϋπολογισμῶν νὰ παύσῃ ὑφιστάμενον. Ἕνας προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἕνας φόρος. Καὶ ἂς ἐπιδοτοῦνται τὰ διάφορα ταμεῖα ὅσα εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιδοτηθοῦν. Διότι εἶναι σοβαραὶ αἱ δαπάναι τῆς διοικήσεως. Καὶ ὅταν πηγαίνετε εἰς αὐτὰ τὰ ταμεῖα ἐντρέπεσθε νὰ μπῆτε πρὸ τῆς πολυτελείας τῶν χαλιῶν — ἴσως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν συγκρίνονται μὲ πολλὰ ἀπὸ αὐτὰ τὰ ταμεῖα. Κύριοι βουλευταί, ἄλλη ἀντινομία, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν φορολογικὴν νομοθεσίαν, εἶναι τῆς φορολογίας τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν ἐν σχέσει πρὸς τὰς προσωπικὰς ἑταιρίας. Καὶ αἱ προσωπικαὶ ἑταιρεῖαι ἐπιτελοῦν παραγωγικὸν ἔργον καὶ πρὸ παντὸς ἡ ἑταιρία τῆς περιωρισμένης εὐθύνης. Ἐν τούτοις αἱ διατάξεις εὐνοοῦν ὀρθῶς τὰς ἀνωνύμους ἑταιρίας, εἶναι ἀνάγκη ὅμως νὰ ἐπεκταθοῦν καὶ ὑπὲρ τῶν προσωπικῶν ἑταιρειῶν. Ἐπίσης εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν συμψηφισμῶν τῶν ζημιῶν. Δὲν πρέπει νὰ ὑφίστανται περιορισμοί. Πρέπει νὰ δοθῇ ἀπεριορίστως τὸ δικαίωμα τῶν συμψηφισμῶν. Διότι, προκειμένου νὰ ἐκτιμήσωμεν τὴν φορολογικὴν ἐπιβάρυνσιν τῆς Ἑλλάδος, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ Δημόσιον φορολογεῖ τὴν ἀπαίτησιν, ὑποχρεοῦσθε νὰ πληρώσετε φόρους, διότι δικαιοῦσθε νὰ λάβετε. Καὶ ἔχομεν τόσας ἐπισφαλεῖς ἀπαιτήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ δικαιολογηθοῦν καὶ διαγράφονται ἐνῷ πληρώνεται ὁ φόρος. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ λάβῃ καὶ μίαν πρόνοιαν διὰ τὸν φόρον τῆς ἰδιοκατοικήσεως. Εἰς ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη, ἰδίως εἰς τὴν Γερμανίαν παρέχεται τὸ δικαίωμα νὰ ἐκπίπτεται ἡ δαπάνη τῆς ἀνοικοδομήσεως ἑνὸς σπιτιοῦ ἀπὸ τὸν φόρον. Ἐδῶ τρομάζει κανεὶς νὰ τὸ κτίσῃ, διότι σκέπτεται τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον θὰ πληρώνῃ. Ὅσον ἀφορᾶ δὲ τὸν φόρον κληρονομιῶν. Ἐν ὄψει τῆς συνδέσεως τῆς χώρας μας μετὰ τῆς Ε.Ο.Κ. θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ μία πρόνοια διὰ τὰς ἐπιχειρήσεις. Πολλαὶ ἐπιχειρήσεις κλείνουν ὑπὸ τὸ βάρος τῆς φορολογίας τῶν κληρονομιῶν. Ἀλλὰ τὸ νὰ κλείνῃ μία ἐπιχειρηματικὴ μονὰς εἶναι ἕνα πλῆγμα ἐναντίον τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας. Πρὸ παντὸς ἀπαιτεῖται ἡ ἁπλοποίησις τῶν διατάξεων τῆς φορολογικῆς διαδικασίας. Ἐπίσης θὰ ἔπρεπε νὰ γίνουν ὡρισμέναι τροποποιήσεις εἰς τὴν φορολογικὴν δικονομίαν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι μόνον τὸ φορολογικὸν θέμα, ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον διαπιστοῦται ἀβελτηρία καὶ ἔλλειψις σοβαρᾶς ἀντιμετωπίσεως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Οἱονδήποτε παραγωγικὸν κλάδον καὶ ἐὰν θὰ πάρετε θὰ ἴδητε, ὅτι οὐδὲν μέτρον λαμβάνεται. Ὑποστηρίζεται συνήθως, ὅτι τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ηὐξήθη, ἡ παραγωγὴ ηὐξήθη. Μά, εἶναι γνωστὸν — ἀποτελεῖ τὸ αʹ τῆς οἰκονομικῆς ἐπιστήμης — ὅτι εἰς τὴν οἰκονομίαν ὑφίσταται καὶ ἡ αὐτόνομος ἀνάπτυξις τῆς οἰκονομίας. Νομίζω, ὅτι ἐν προκειμένῳ ὑπάρχει σύγχυσις. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν γίνεται κάτι. Βεβαίως ὑπάρχει μία προσπάθεια καὶ ὑπάρχει καὶ ἡ θέλησις τῆς Κυβερνήσεως κάτι νὰ κάμῃ. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι ἐπιτελεῖ τὸ ἔργον της καθ’ ὅν τρόπον θὰ ἔδει νὰ τὸ ἐπιτελέσῃ. Ἕνας τομεὺς ἕτερος ἄξιος πάσης προσοχῆς καὶ εἰς τὸν ὁποῖον ἡ Ἑλλὰς βασίζει πολλὰς ἐλπίδας, ἴσως περισσοτέρας ἀπὸ ὅσας θὰ ἔπρεπε, εἶναι ὁ μεταλλευτικὸς τομεύς. Εἰς τὸν τομέα αὐτὸν ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε τελείως ἀμελέτητα μέτρα. Μετὰ ἀπὸ ἐπαγγελίας καὶ τυμπανοκρουσίας ἔφερε τὸν Ν. 4029, ὁ ὁποῖος ἐν τῇ οὐσίᾳ ἐτροποποίησε τὸ σύνολον τῶν μεταλλευτικῶν διατάξεων καὶ ὁ ὁποῖος κοντεύει νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ προτρικουπικὸν καθεστὼς τῶν μεταλλείων. Ὁ νόμος αὐτὸς θὰ ἠδύνατο νὰ παραβληθῇ μὲ ἀγκαθωτὸν συρματόπλεγμα, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐμπλακῇ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ θελήσῃ νὰ εἰσχωρήσῃ εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου αὐτοῦ. Καὶ ἐτέθησαν μελετημένως καὶ ἐσκεμμένως αἱ διατάξεις αὐταί. Εἶναι πρωτοφανὲς τὸ φαινόμενον. Διὰ κάθε παράβολον, τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ πληρώνῃ ὁ μεταλλευτής, ἐὰν παρέλθῃ ἡ προθεσμία καθίσταται ἔκπτωτος. Ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ καθυστέρησις οἱουδήποτε δημοσίου ἐσόδου παρέχει τὴν δυνατότητα εἰς τὸ Δημόσιον νὰ εἰσπράξῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀναγκαστικῶς. Καὶ γίνονται κωμικώτεραι ἀκόμη αἱ διατάξεις, ἐὰν σκεφθῆτε, ὅτι πρόκειται περὶ παραβόλου τοῦ μεγέθους τῶν 30 δραχμῶν μέχρι 1.000 δρχ. Διὰ τῶν διατάξεων αὐτῶν οὐδὲν ἐπετεύχθη ἢ μὴ μόνον νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ ἀσφάλεια τῶν μεταλλευτικῶν τίτλων. Ἀλλὰ τοῦτο ἔχει καὶ ἄλλας σοβαροτέρας ἐπιπτώσεις. Ἔχει τὴν δυσμενῆ ἐπίπτωσιν διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ μεταλλείου. Θέλετε τώρα καὶ στατιστικὰ στοιχεῖα, ἀφ’ ἧς ἐφηρμόσθη ὁ νόμος αὐτός; Ὁ ἀριθμὸς τῶν μεταλλευτικῶν δηλώσεων ἐμειώθη εἰς 25% καὶ ἡ κίνησις τῶν μεταλλείων ἐμειώθη εἰς 10%. Τὰ στοιχεῖα ταῦτα τὰ ἔλαβον ἐκ τῆς Ἐπιθεωρήσεως μεταλλείων. Εἶναι δὲ περίεργος ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 22 τοῦ ἐν λόγῳ νόμου. Ἡ Ἑλλὰς εἰς ὅλους αὐτοὺς τοὺς τομεῖς ἐκινήθη ἀντίθετα καὶ ἀπ’ ὅ,τι ἐκινήθη ἡ Ρωσία. Εἰς τὴν Ρωσίαν μετὰ τὰς κρατικοποιήσεις ἐνεφανίσθη μείωσις τῆς μεταλλευτικῆς κινήσεως καὶ ἠναγκάσθησαν διὰ διατάξεων τοῦ καταστατικοῦ χάρτου τῆς Ε.Σ.Σ.Δ. νὰ προστατευθῇ ὁ μεταλλειοκτήτης. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπερβάλλομεν εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο. Διὰ τοῦ ἄρθρου 22 δημιουργεῖται ἕνα προνόμιον ὑπὲρ τῆς Δ.Ε.Η. Μὴ νομισθῇ ὅτι δὲν θεωρῶ σκόπιμον τὸ προνόμιον αὐτό. Ἀναμφισβητήτως τὸ ἐνεργειακὸν πρόβλημα εἶναι μέγα καὶ πρέπει νὰ βοηθηθῇ. Ἀλλὰ νὰ βοηθηθῇ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἀδικήσῃ καὶ πτωχοὺς ἀνθρώπους. Δυνάμει τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἐξαιροῦνται ὡρισμέναι περιοχαί, εἰς τὰς ὁποίας ἐπιτρέπεται, ἡ ἐκμετάλλευσις λιγνιτῶν μόνον διὰ λογαριασμὸν τῆς ΔΕΗ. Ἡ περιοχὴ αὐτὴ εἶναι τῆς Μεγαλοπόλεως. Πρόκειται διὰ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἀκούετε, τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ. Λέγει λοιπὸν τὸ ἄρθρον αὐτό. Αἱ ἄδειαι τῶν μεταλλευτικῶν ἐρευνῶν ἀνακαλοῦνται καὶ ὁ μεταλλειοκτήτης λαμβάνει ὡς ἀποζημίωσιν τὸ διπλάσιον τῶν γενομένων δαπανῶν. Ἐπειδὴ αἱ δαπάναι τῆς ἐκδόσεως ἀδείας εἶναι 1.000 δρχ., λαμβάνει ἀποζημίωσιν 2.000 δρχ. Προκειμένου δὲ περὶ τῶν ὁριστικῶν παραχωρήσεων εἰς τοῦτο τηρεῖται ἡ διαδικασία τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως. Εἰς ὅλην τὴν πλουτοφόρον αὐτὴν περιοχὴν εἷς καὶ μόνον μεταλλειοκτήτης μὲ ὁριστικὴν παραχώρησιν ὑπάρχει, ὁ ὁποῖος ἐκηρύχθη ἔκπτωτος, διότι ἐλησμόνησε νὰ πληρώσῃ ἕνα παράβολον 500 δραχμῶν. Καὶ τοῦτο διὰ νὰ μὴ πληρώσῃ ἡ ΔΕΗ εἰς τὸν δυστυχῆ αὐτὸν τὴν ἀποζημίωσιν. Νομίζω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον θὰ θελήσῃ νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν ἀδικίαν αὐτήν. Κύριοι βουλευταί, πολλὰ βεβαίως καὶ ἕτερα θὰ ἠδύνατο νὰ ἀναφέρῃ τις καὶ κριτικὴν νὰ ἀσκήσῃ ἐπὶ τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου καὶ εἰς ἄλλους τομεῖς. Ἐπειδὴ ὅμως εἶναι ἐγγεγραμμένοι πολλοὶ συνάδελφοι, διὰ νὰ ὁμιλήσουν, νομίζω, ὅτι ὀφείλω νὰ κάμω οἰκονομίαν εἰς τὸν χρόνον. Δι’ οὓς λόγους, κύριοι συνάδελφοι, ἐξέθεσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν καὶ δι’ οὓς λόγους ἀνέπτυξα καὶ ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος, θὰ καταψηφίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα).

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γαρουφαλιᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§139Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε; Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος. Παρεκάλεσα τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος κ. συνάδελφον καὶ παρακαλῶ καὶ ὑμᾶς νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰδοποίησα τὸν κ. Μακρῆν, νὰ ἔλθῃ.

§141Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μόλις εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ ἀνέγνωσα ὡρισμένας φράσεις βαρυτάτας, αἱ ὁποῖαι δὲν συνάδουν κἂν μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Δὲν τὰς ἤκουσα, ὁμολογῶ. Θὰ ἦτο βαθυτάτη ἡ πικρία μου, ἐὰν τὰς ἠκούσατε σεῖς καὶ δὲν τὸν ἀνεκαλέσατε εἰς τὴν τάξιν, χάριν ἀκριβῶς τοῦ κύρους τῆς αἰθούσης. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, νὰ καλέσητε τὸν κ. Μακρῆν, νὰ ἔλθῃ ἐδῶ, διὰ νὰ ἀνακαλέσῃ εὐθέως, ἄλλως θὰ λάβωμεν ὡς Κόμμα τὰς ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι ἐπιβάλλονται εἰς τοιαύτας φράσεις χυδαίας καὶ ὑβριστικάς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Βεβαίως ὁ κ. Μακρῆς δὲν εἶναι ἐδῶ. Τὰς μὲν φράσεις δὲν τὰς ἤκουσα.....

§143ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἔλθῃ. Νὰ ἔλθῃ.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν καλοῦνται οἱ Ὑπουργοὶ διὰ δικαστικῶν κλητήρων. Νὰ ὁμιλῶμεν μετὰ περισσοτέρας σοβαρότητος, κύριοι. Τὰς φράσεις —ἐπαναλαμβάνω— δὲν τὰς ἤκουσα. Ὅταν τὰς εἶδον εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ ἐσχημάτισα τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἀπαντήσεως εἰς τὰς συνήθης αὐθορμητικὰς διακοπὰς τοῦ κ. Παπασταύρου καὶ ἔστειλα τὸν Διευθυντὴν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, νὰ ἐρωτήσῃ τὸν κ. Παπασταύρου, ἐὰν θέλῃ νὰ διαγραφοῦν. Ὁ κ. Παπασταύρου μοὶ ἀπήντησεν ἀρνητικῶς. Κατόπιν τούτου δὲν ἐπροχώρησα εἰς τὸ θέμα. Μετὰ ταῦτα παρηγγείλατε, ὅτι θέλετε νὰ λάβητε τὸν λόγον. Εἰδοποίησα τὸν κ. Μακρῆν, ὁ ὁποῖος ὅσον οὔπω θὰ ἔλθῃ, ὁπότε ἀμέσως μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ, θὰ σᾶς δοθῇ ὁ λόγος.

§145Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ φράσεις, κύριε Πρόεδρε, ἀπηυθύνθησαν πρὸς τὴν Ε.Κ. Κατ’ ἀκολουθίαν θὰ ἀναμείνωμεν νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ θὰ μᾶς δώσητε τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνωμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐὰν καὶ τοιαῦτα πρόσωπα παρευρίσκονται, χρησιμοποιοῦντα αὐτὰς τὰς φράσεις.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤδη, ἐκ τῶν προτέρων σᾶς εἶπον, ὅτι ὡς τὰ ἀνέγνωσα ἔμεινα μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἀπαντήσεως πρὸς τὸν κ. Παπασταύρου.

§147Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μόλις ἀπὸ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ ἀνέγνωσα ὡρισμένας φράσεις ἀπευθυνομένας πρὸς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν τὰς ἤκουσα. Πιθανὸν νὰ μὴ τὰς ἠκούσατε καὶ σεῖς, κ. Πρόεδρε. Αἱ φράσεις αὗται λέγουν «ἐμπορεύεσθε τὸ Ἔθνος, ἐμπορεύεσθε τὰ πάντα». Κύριε Πρόεδρε, νὰ ζητήσετε ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὰς ἀνακαλέσῃ, ἄλλως θὰ μᾶς δώσητε τὸν λόγον καὶ θὰ ἀκούσητε τὰς ἀποφάσεις μας.

§148Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀρχὴν οὐδόλως ἀνεφέρθην εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Εὑρισκόμενος εἰς τὸ βῆμα ἀνεφέρθην εἰς τὸ δῆθεν Μακεδονικὸν ζήτημα καὶ ἀφοῦ ἔκαμα σαφῆ δήλωσιν ὅτι, δὲν θὰ ἀσχοληθῶ οὔτε μὲ τὸν χειρισμόν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου μπορεῖ νὰ ὑπάρχουν κρίσεις καὶ ἐπικρίσεις, ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου νὰ σᾶς μεταφέρω μόνον τὴν ἀγανάκτησιν τῶν πληθυσμῶν τῶν παραμεθορίων καὶ εἶπον, ὅτι αἰσθάνονται ἀγανάκτησιν καὶ ἀηδίαν, ὅταν ἀκούουν καὶ νὰ συζητῆται ἁπλῶς τὸ θέμα αὐτό. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐσηκώθη καὶ μὲ διέκοψε ὁ κ. Παπασταύρου λέγων, ὅτι ἐδώσαμεν ὑπόστασιν εἰς τὸ θέμα. Ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Παπασταύρου, ἐν ἀγανακτήσει διότι ὅταν μετέφερα τὰ αἰσθήματα τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν μὲ διέκοψε διὰ νὰ ἐπικρίνῃ τὸν χειρισμόν, ὅτι εἶπον πράγματι, ὅτι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐμπορεύεσθε καὶ τὸ θέμα αὐτό, ὑπονοῶν βεβαίως ἀντιπολιτευτικῶς. Πάντως καὶ ἡ φράσις αὐτὴ ἦτο ἀτυχής, ἀλλὰ δὲν ἀπηυθύνθην ὁπωσδήποτε πρὸς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, διότι ὁ κ. Παπασταύρου δὲν εἶναι μόνον μέλος αὐτῆς. Πρέπει ὅμως νὰ ἀναγνωρισθῇ προηγουμένως, ὅτι ἀτυχεστέρα ὑπῆρξεν ἡ διακοπὴ τοῦ κ. Παπασταύρου. Καὶ διὰ μὲν τὴν λέξιν «ἐμπορεύεσθε» εὐχαρίστως δίδω τὴν ἐξήγησιν, τὴν συνδέω ὅμως μὲ τὸ ὅτι ἐὰν ἡ Ε.Κ. δὲν υἱοθετεῖ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Παπασταύρου, θὰ πρέπει νὰ τὰ ἀνακαλέσῃ.

§149Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ φράσις εἶναι τόσον βαρυτάτη, ὅτι ἐμπορευόμεθα τὸ Ἔθνος καὶ ὅτι ἐμπορευόμεθα τὰ πάντα, ὥστε δὲν ὑπάρχει ἐξήγησις. Σᾶς εἰδοποιῶ, κύριε Πρόεδρε, ἀκόμη μίαν φορὰν νὰ ζητήσητε ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀνακαλέσῃ. Ἐὰν δὲν θέλῃ νὰ ἀνακαλέσῃ θὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν παρέχων ἐξηγήσεις, ὅτι ἡ φράσις αὐτὴ δὲν ἀφεώρα τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Διετύπωσε μίαν διαμαρτυρίαν ἐξ ὀνόματος τῶν συνοριακῶν πληθυσμῶν, τοὺς ὁποίους ἐκπροσωπεῖ, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὑποφέρουν ἐξ αὐτοῦ τοῦ θέματος καὶ τὸν διέκοψεν ἀτόπως ὁ κ. Παπασταύρου, διὰ νὰ ἐπιρρίψῃ δι’ αὐτὸ ἀκόμη εὐθύνας εἰς τὸν ἴδιον, ἠναγκάσθη οὕτω νὰ ἐκστομίσῃ μίαν φράσιν εἰς στιγμὴν ἀγανακτήσεως, διὰ τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ἐξηγήσεις. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἐδόθησαν πλήρεις ἐξηγήσεις. Δὲν ἀφορᾷ ἡ φράσις τὸ Κέντρον καὶ ὁ μῦθος δηλοῖ, ὅτι ὁ αὐθορμητισμὸς τοῦ κ. Παπασταύρου ἐδημιούργησεν ὡς μὴ ὤφειλεν ἕνα θέμα. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ λήξῃ τὸ θέμα, διότι εἶναι λεπτὸν ὡς ἀναφερόμενον εἰς ἐξωτερικὰ ζητήματα.

§151Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι πάντοτε τοὐλάχιστον ἐγὼ προσωπικῶς ἀποφεύγω τὴν δημιουργίαν ἐπεισοδίων καὶ προσπαθῶ καὶ τοὺς συναδέλφους εἰς ὡρισμένας στιγμὰς νὰ κατευνάζω. Ξεύρετε, ὅτι ἡ φράσις αὐτὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ βαρυτάτην ἀπήχησιν. Ὁ κ. Παπασταύρου εἶπε τόσην βαρεῖαν φράσιν ὥστε νὰ τοῦ λέγετε ὅτι ἐμπορεύεται τὰ πάντα;

§152Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Σεῖς τὸ δημιουργεῖτε τὸ θέμα.

§153Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ μὲν τὴν Ἕνωσιν τοῦ Κέντρου ἡ ἀνάκλησις ἰσχύει, διὰ τὸν κ. βουλευτήν, ὅμως, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τὴν πρόθεσιν νὰ ὑβρίσῃ τὸν κ. Ὑπουργόν, δὲν νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ ἐπὶ τόσον βαρυτάτου χαρακτηρισμοῦ. Θέλομεν ἡ συζήτησις νὰ διεξάγεται εὐπρεπῶς. Μπορεῖ νὰ εἴμεθα ὀξεῖς ἐνίοτε, ἀλλ’ οὐδέποτε ὑπήρξαμεν ἀπρεπεῖς. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις διὰ τὸν κ. Παπασταύρου.

§154Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Καὶ διὰ τὸν κ. Παπασταύρου ἡ ἀτυχὴς φράσις δὲν ἰσχύει. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἂν ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν διαπιστοῦται ἡ ἀτυχεστέρα φράσις τοῦ βουλευτοῦ σας θὰ πρέπει νὰ τὴν ἀνακαλέσῃ.

§155Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἄλλο εἶναι ὁ ἔλεγχος ὁ πολιτικὸς καὶ ἄλλο ἡ ἀμφισβήτησις τῶν ἐθνικῶν αἰσθημάτων τοῦ μέλους τῆς ἀντιπροσωπείας. Δύναται ὁ ἔλεγχος τῆς πολιτείας νὰ εἶναι αὐστηρός. Εἶναι ἀποστολὴ τοῦ Σώματος. Ἀποτελεῖ θανάσιμον ὕβριν ἡ ἀμφισβήτησις τῶν Ἐθνικῶν αἰσθημάτων. Ὁ λόγος, ὅτι ἕνα μέλος τῆς Βουλῆς «ἐμπορεύεται τὰ Ἐθνικὰ θέματα» εἶναι λόγος ἀπολύτως ὑβριστικός, εἶναι ἀτιμωτικός. Καὶ εἶναι ἀπολύτως ἀπαράδεκτος. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν πρέπει νὰ ἰσχύσουν καὶ προσωπικῶς διὰ τὸν κ. Παπασταύρου τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Προεδρίας Κυβερνήσεως διὰ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Ὅσα εἶπεν ὁ κ. Παπασταύρου εἶναι πολιτικὸς ἔλεγχος; Σᾶς εἶπεν, ὅτι ἠκολουθήσατε ἐσφαλμένην πολιτικήν. Καὶ αὐτὸ ἀπετέλει δικαίωμά του. Ἡ ἀμφισβήτησις τῶν Ἐθνικῶν αἰσθημάτων εἶναι βλασφημία. Καὶ πρέπει νὰ ἀνακληθῇ.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι βουλευτὴς Φλωρίνης καὶ θὰ ἠδύνατο ἴσως νὰ παρεξηγήσῃ, ὅτι ὑπὸ τὴν ἰδιότητά του αὐτὴν τοῦ ἀπηυθύνθη ἡ φράσις τοῦ κ. Παπασταύρου. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν νομίζω, ἐφ’ ὅσον, ὁ κ. Ὑπουργὸς —θὰ ἐνθυμηθῶ ἐλαφρῶς τὸν παλαιὸν δικηγόρον— ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν ἀφορᾷ τὸ Κέντρον ἡ φράσις του, ὁ κ. Παπασταύρου εἶναι βέβαια μέλος τοῦ Κέντρου θὰ πρέπει νὰ λήξῃ ἡ ἱστορία. Βλέπετε τὶ κάμνετε, κ. Παπασταύρου, μὲ τὰς διακοπάς; Διότι ἐὰν μοῦ ἐζητούσατε τὴν ἄδειαν ἕως ὅτου αὕτη σᾶς δοθῇ θὰ εἴχατε σκεφθῆ περισσότερον τὶ θὰ εἴπητε. Καὶ ὅταν σκέπτεται κανείς, λέγει ἴσως πράγματα προκαλοῦντα ὀλιγωτέραν ὀξύτητα. Ἰδοὺ ποῦ ὁδηγεῖ ἡ περὶ αὐθορμητισμοῦ θεωρία σας.

§157Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ὅταν μοῦ ἐστάλησαν τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, εἰλικρινῶς ὁμολογῶ, ὅτι δὲν εἶδον τὴν φράσιν διὰ τὴν ὁποίαν ἔκαμεν τὴν σχετικὴν παρατήρησιν ὁ κ. Στεφανόπουλος. Εἶδα μίαν ἄλλην φράσιν διὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει σχετικὴ ἀπάντησις. «Δὲν ἐντρέπεσθε». Δὲν εἶδον λοιπὸν τὴν φράσιν καὶ δι’ αὐτὸ τοῦ εἶπα νὰ μείνουν τὰ πρακτικὰ ὡς ἔχουν.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καλὸν νὰ τὰ διαβάζητε.

§159Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τώρα πῶς ἐδημιουργήθη ἡ ἰδική μου παρέμβασις. Ἐγὼ σημειώσεις ἐκρατοῦσα ἀπὸ τὸν λόγον ποὺ ἐξεφώνει ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ νὰ τὰς ἔχω ἐνδεχομένως ὅταν θὰ ὡμιλοῦσα. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἔκαμεν ὑπαινιγμόν, ὅτι τὸ Μακεδονικὸν θιγόμενον ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως προξενεῖ καὶ ἐπιφέρει ἀνησυχίαν εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Μακεδονίας.

§160Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ὄχι. Νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ πρακτικά, κ. Πρόεδρε.

§161Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν εἶχεν. Καὶ τότε σᾶς εἶπον, ὅτι ἐσεῖς ἐδώσατε ὑπόστασιν εἰς τὸ θέμα μὲ τὴν πολιτικήν σας, ὑπονοῶν τοῦτο. Διότι εἰς τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία ὑπεγράφη μεταξὺ τοῦ κ. Ἀβέρωφ καὶ τοῦ κ. Πόποβιτς ὑπάρχει καὶ ἡ φράσις ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔδωσεν τὴν ἑρμηνείαν, ὅτι ὑπάρχει εἰς τὴν Ἑλλάδα μειονότης ἀναφερομένη εἰς τοὺς σλαυομακεδόνας. Καὶ δι’ αὐτὸ τοῦ εἶπον, ὅτι ἐσεῖς ἐδώσατε ὑπόστασιν εἰς τὸ θέμα μὲ ἐκείνην τὴν διατύπωσιν εἰς τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία καὶ ἔδωσεν ἀφορμὴν διὰ τοὺς Γιουγκοσλαύους νὰ δημιουργήσουν ὅσα ἐδημιούργησαν. Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν εἶχεν ἡ ἐκ δύο λέξεων διακοπή μου.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι αἱ ἀλεξιπτωτιστικαὶ αὐταὶ διακοπαί, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠμποροῦν νὰ ἔχουν πλήρη εἱρμόν, διότι δὲν ἀναπτύσσονται μὲ ἄνεσιν, ὁδηγοῦν εἰς ἄτοπα;

§163Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐὰν ἐξεστόμισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς αὐτὰς τὰς δύο φράσεις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ τὰς ἀνακαλέσῃ.

§164Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἤκουσα καλῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἡ ἀνάκλησις ἰσχύει καὶ διὰ τὸν κ. Παπασταύρου.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως καὶ συνεπῶς τὸ θέμα λήγει. Ὁρίστε, κ. Γαρουφαλιᾶ.

§166Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 7 Δεκεμβρίου 1961 ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ἐξέφρασα τὴν κακὴν ἐντύπωσιν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἐπροξένησεν ἡ ἐκ μέρους τοῦ νέου Πρωθυπουργοῦ τῶν Σκοπίων πανομοιότυπος ἐπανάληψις προγενεστέρας δηλώσεως τοῦ προκατόχου του, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑφίσταται καὶ ὑπάρχει σλαυομακεδονικὴ μειονότης ἐν Ἑλλάδι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔσπευσεν τότε νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ δήλωσις αὐτὴ τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῶν Σκοπίων, εἶναι δήλωσις ἀπαράδεκτος δι’ ἡμᾶς, διότι δι’ ἡμᾶς δὲν ὑφίσταται οὔτε ὑπάρχει θέμα Γιουγκοσλαυϊκῆς μειονότητος ἐν Ἑλλάδι, καὶ ὅτι ἡ δήλωσις αὐτὴ δὲν ἐδημοσιεύθη οὔτε εἰς τὰς ἐφημερίδας τοῦ Βελιγραδίου, οὔτε κἂν εἰς τὰς ἐφημερίδας τὰς τοπικὰς τῶν Σκοπίων, καὶ κατὰ συνέπειαν, ὅτι στερεῖται γενικωτέρας σημασίας. Εὐθὺς δὲ ὡς ἐδημοσιεύθησαν αἱ δηλώσεις αὐταὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν ἔσπευσεν ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ Γιουγκοσλαυϊκοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν κ. Κούντς νὰ δηλώσῃ, ὅτι ὑφίσταται καὶ ὑπάρχει θέμα Γιουγκοσλαυϊκῆς μειονότητος ἐν Ἑλλάδι. Ἡ δήλωσις αὐτὴ τοῦ Γιουγκοσλαύου ἐκπροσώπου ἀπετέλεσεν σκληρὰν διάψευσιν ἐκείνου ποὺ ἐπίστευεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν καὶ πλήρη δικαίωσιν τῶν ἀνησυχιῶν μου. Καὶ ἐπειδὴ εἶμαι ἔνθερμος ὀπαδὸς τῆς ἑλληνογιογκοσλαυϊκῆς φιλίας θὰ προετίμων νὰ εἶχε δικαιωθῆ, ὁ ἰδικός μας Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν εἰς τὰς προβλέψεις του παρὰ ἐγὼ εἰς τὰς ἀνησυχίας μου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν ἀπήντησεν εἰς τὸν Γιουγκοσλαῦον ἐκπρόσωπον εὐθέως καὶ ἀμέσως. Ἡ ἀνταπάντησις τοῦ Γιουγκοσλαύου ἐκπροσώπου ὑπῆρξεν σφοδρὰ καὶ ὀλίγον περίεργος. Κατηγόρησεν ὁ Γιουγκοσλαῦος ἐκπρόσωπος τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐξωτερικῶν, ὅτι παρεβίασεν τὴν συμφωνίαν σιωπῆς, τὴν ὁποίαν εἶχον συνάψει. Διπλωματικοὶ παράγοντες ἀπήντησαν ἀνακοινώσαντες, ὅτι ἡ παραβίασις τῆς συμφωνίας σιωπῆς δὲν προῆλθεν ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος. Προῆλθεν ἀπὸ τὴν Γιουγκοσλαυϊκὴν πλευράν, ἁπλούστατα διότι ὁ Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν τῆς Ἑλλάδος ἀπήντησεν, πότε; Ὅταν ἡ Ἀντιπολίτευσις συνήγαγεν ἐν τῇ Βουλῇ συμπεράσματα ἐπιβλαβῆ διὰ τὴν Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκὴν φιλίαν κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῶν Σκοπίων. Δὲν θέλω νὰ μάθω οὔτε ζητῶ νὰ μάθω ποῖον εἶναι τὸ περιεχόμενον τῆς συμφωνίας σιωπῆς. Ποία ἡ ἔκτασις καὶ ἡ σημασία τῆς συμφωνίας αὐτῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐὰν τὸ κρίνῃ σκόπιμον, ἂς ἀνακοινώσῃ τὸ περιεχόμενον τῆς συμφωνίας σιωπῆς. Ἐγὼ προσωπικῶς οὔτε τὸ ζητῶ οὔτε τὸ θέλω. Τὸ συμπέρασμα πάντως τὸ ἰδικόν μου εἶναι, ὅτι ἡ παραβίασις τῆς συμφωνίας σιωπῆς προῆλθεν ἀναμφισβητήτως ἀπὸ τὴν Γιουγκοσλαυϊκὴν πλευράν, διότι εἶναι προφανές, ὅτι ἡ Γιουγκοσλαυΐα εἶχεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ὁμιλῇ περὶ Γιουγκοσλαυϊκῆς μειονότητος. Αὐτὴν τὴν συμφωνίαν τὴν παρεβίασεν διότι ἐπέτρεψεν εἰς τοὺς Πρωθυπουργοὺς τῶν Σκοπίων ἀλληλοδιαδόχως νὰ φλυαροῦν. Ἀλλά, κ. βουλευταί, ὑπάρχει εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ μία βαρεῖα εὐθύνη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν. Ἡ εὐθύνη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν, δὲν συνίσταται μόνον εἰς τὸ ὅτι, ὅταν τὸ πρῶτον ὁ προκάτοχος τοῦ νῦν κ. Πρωθυπουργοῦ τῶν Σκοπίων ἔδωσεν εἰς τὴν δημοσιότητα δήλωσιν περὶ ὑπάρξεως Γιουγκοσλαυϊκῆς μειονότητος ἐν Ἑλλάδι, ὄχι μόνον δὲν ἔσπευσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν νὰ ἀντιδράσῃ καὶ νὰ διαμαρτυρηθῇ, ἀλλ’ ἐσιώπησεν. Καὶ ἡ εὐθύνη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν εἶναι πλέον καταφανής, διότι ὅταν ἐδημοσιεύθησαν αἱ δηλώσεις τοῦ νέου Πρωθυπουργοῦ τῶν Σκοπίων, ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν, οὔτε ἀπήντησεν, οὔτε διεμαρτυρήθη, οὔτε ἀντέδρασεν, ὄχι κἂν διὰ τὴν παραβίασιν τῆς σιωπῆς, ἡ ὁποία εἶχε συμφωνηθῆ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γιουγκοσλαυΐας, ἀλλὰ δὲν ἀντέδρασεν οὔτε διεμαρτυρήθη, οὔτε ὡμίλησεν διὰ τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος ποὺ ἔθιξεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τῶν Σκοπίων. Καὶ μόνον ὅταν ἐγὼ ἐξέφρασα εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 17 Δεκεμβρίου 1961 τὰς ἀνησυχίας μου ἐκ τῆς δηλώσεως ἐκείνης τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ τῶν Σκοπίων, τότε καὶ μόνον, ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν ἔσπευσεν νὰ διαμαρτυρηθῇ, νὰ ἀπαντήσῃ καὶ πολὺ ὀρθὰ νὰ ἐκφράσῃ τὴν πανελλήνιον γενικὴν πεποίθησιν καὶ τὴν διαπίστωσιν οἱουδήποτε Ἕλληνος εἰς οἱανδήποτε πολιτικὴν παράταξιν ἐθνικὴν καὶ ἐὰν ἀνήκῃ, ὅτι ζήτημα παρόμοιον, ζήτημα ὑπάρξεως εἰς τὴν Ἑλλάδα Γιουγκοσλαυομακεδονικῆς μειονότητος δὲν ὑφίσταται. Πρέπει δὲ νὰ γνωρίζουν πάντες, ὅτι ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς τοποθετήσεως, ὑπῆρξε πάντοτε καὶ παραμένει σύμφωνος μὲ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ζήτημα μειονοτήτων εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ πέραν τούτου καταλογίζω καὶ ἑτέραν εὐθύνην εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡ ὁποία συνίσταται εἰς τὸ ὅτι ὅταν συνεζητήθη μετὰ τῶν Γιουγκοσλαύων ἐκπροσώπων τὸ θέμα τῆς μετακινήσεως τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν καὶ ἐγνώριζε τὴν σιωπηρὰν συμφωνίαν, πῶς ἐδέχθη νὰ ἀναγράφεται εἰς τὰ διαβατήρια τῶν μετακινουμένων ἡ διάλεκτος τῶν Σκοπίων εἰς τὴν Μακεδονικὴν γλῶσσαν καὶ ὄχι ἡ ἐπίσημος διάλεκτος τοῦ Βελιγραδίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν εἶχε καὶ δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ὑπογράψῃ τὴν Συμφωνίαν τῆς μετακινήσεως τῶν παραμεθοριακῶν πληθυσμῶν. Ὑπάρχει συνεπῶς μία ἀναμφισβήτητος συρροὴ εὐθυνῶν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς τῆς 8ης Φεβρουαρίου καὶ τῆς 8ης Μαρτίου 1962 ὁμιλῶν ἐξέφρασα τὰς ἀνησυχίας μου περὶ ὑπάρξεως κινδύνου διακοπῆς τῆς ἀμυντικῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας καὶ ἐπέστησα ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως τὸ θέμα τοῦτο, ἐξόχως σοβαρόν, χειρισθῇ προσωπικῶς ὁ ἴδιος, διότι ἦτο ἕνα θέμα πολιτικοοικονομικόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἤσκει μεγίστην ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς χώρας μας. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἠθέλησε δυστυχῶς νὰ ἀκούσῃ τὰς ὑποδείξεις μου ἐκείνας καὶ ἀφῆκεν ὅπως χειρισθοῦν ὑπευθύνως τὸ σοβαρώτατον τοῦτο θέμα οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ καὶ Ἐξωτερικῶν, οἱ ὁποῖοι δυστυχῶς μᾶς ὡδήγησαν τελικῶς εἰς τὴν διακοπὴν τῆς Ἀμερικανικῆς ἀμυντικῆς βοηθείας. Ὅταν ἦλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα οἱ τρεῖς σοφοὶ διὰ νὰ μελετήσουν τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας, οὗτοι κατέληξαν τελικῶς εἰς τὴν ὑποβολὴν μιᾶς ἐκθέσεως, ἡ ὁποία ἐθεωρήθη ἀπαράδεκτος ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐδέησε νὰ ὑπάρξῃ προσωπικὴ παρέμβασις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν διέλευσίν του ἐκ Παρισίων διὰ νὰ ἀποσταλῇ μία ἐπιστολὴ ἐκ μέρους αὐτῶν, ἡ ὁποία ἤμβλυνε κἄπως τὴν ἀπαράδεκτον αὐτὴν ἔκθεσιν καὶ μόνον κατόπιν τῆς προσωπικῆς ἐπεμβάσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ ΝΑΤΟ, τὸ ὁποῖον συνῆλθεν εἰς Ἀθήνας ἐλήφθη ἀπόφασις ὅπως τὸ ΝΑΤΟ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἀποκλειστικῶς τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν τῶν τριῶν σοφῶν, ἀλλὰ καὶ τὰ δύο ὑπομνήματα τῆς Ἑλλάδος, καθὼς καὶ τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως κ. Στίκκερ. Τοῦτο ὅμως ὀφείλεται, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὴν προσωπικὴν ἀποκλειστικῶς ἐπέμβασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, συνεπῶς, νὰ καταλογίσω εὐθύνας εἰς τοὺς κ. Ὑπουργοὺς Ἐξωτερικῶν καὶ Συντονισμοῦ διὰ τὸν χειρισμὸν τοῦ σοβαρωτάτου τούτου ζητήματος, ἀλλὰ ἐπίσης καὶ διὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἕνα τόσον λεπτὸν καὶ ζωτικὸν θέμα δὲν τὸ ἐχειρίσθη ὡς ὤφειλε προσωπικῶς καὶ ὑπὸ ἰδίαν εὐθύνην, ἀλλὰ τὸ ἀνέθεσεν εἰς τοὺς δύο Ὑπουργοὺς μὲ ἀποτέλεσμα τὴν διακοπὴν τῆς ἀμυντικῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Θὰ ἀντιταχθῇ ἴσως τὸ ἐπιχείρημα. Διατὶ ἀνησυχεῖτε διὰ τὴν διακοπὴν τῆς ἀμυντικῆς βοηθείας ἀφοῦ αὕτη πρόκειται νὰ ἀντικατασταθῇ διὰ δανειακῆς βοηθείας; Κύριοι βουλευταί, ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο τούτων βοηθειῶν εἶναι τεραστία, διότι ὁ δανεισμὸς ἀποτελεῖ δόγμα καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἡ δανειοδότησις δραχμῶν πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἀναγκῶν, θὰ ἔχῃ δὲ τοῦτο βαρυτάτας συνεπείας διὰ τὸ ἰσοζύγιον τῶν πληρωμῶν. Καὶ δημιουργεῖται ἡ ἀπορία, πῶς οἱ Ὑπουργοὶ τοῦ ΝΑ ΤΟ μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κ. Ράσκ, ἐδέχθησαν ἐν Ἀθήναις, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἀνάγκην ἀμυντικῆς βοηθείας, ἐνῷ οἱ Ἀμερικανοὶ ὑπεύθυνοι μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Ράσκ δὲν εἶχον πεισθῆ περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν συνέχισιν τῆς παροχῆς δωρεὰν ἀμυντικῆς βοηθείας. Αὐτὴ ἡ πιστοποιηθεῖσα ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν τοῦ ΝΑΤΟ ἀνάγκη τῆς Ἑλλάδος, πῶς δὲν ἐξετέθη εἰς τὴν Ἀμερικὴν κατὰ πειστικὸν τρόπον μὲ ἀποτέλεσμα νὰ διακοπῇ ἡ δωρεὰν ἀμυντικὴ Ἀμερικανικὴ βοήθεια; Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον μάλιστα ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ προσετέθη ἐθελοντὴς ἑνὸς κομπασμοῦ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, κύριοι βουλευταί, ὡς νὰ ἐπρόκειτο περὶ κατορθώματος, ὅτι διὰ ὡριαίων συζητήσεων τὸ ΝΑΤΟ ἐπελήφθη τῶν οἰκονομικῶν ἀναγκῶν τῶν μελῶν αὐτοῦ. Θὰ εἶχε δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ κομπάσῃ, ἐὰν ἐπετύγχανε τὸ τελευταῖον τοῦτο μὲ παράλληλον συνέχισιν τῆς παροχῆς δωρεὰν ἀμυντικῆς βοηθείας ὑπὸ τῆς Ἀμερικῆς. Ἐξ ἄλλου, τὸ ΝΑΤΟ, δὲν ἠσχολήθη μόνον μὲ τὴν ἀνάγκην παροχῆς ἀμυντικῆς βοηθείας εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἠσχολήθη καὶ μὲ τὴν Τουρκίαν. Ἴσως οἱ Τοῦρκοι, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπερηφανεύωνται, διότι ἐπέτυχον νὰ ἀσχοληθῇ τὸ ΝΑΤΟ μὲ τὴν ἀνάγκην παροχῆς ἀμυντικῆς βοηθείας εἰς τὴν Τουρκίαν, καθ’ ὃν χρόνον συνεχίζεται καὶ ἡ παροχὴ δωρεὰν ἀμυντικῆς βοηθείας ὑπὸ τῆς Ἀμερικῆς. Οἱ Ἕλληνες Ὑπουργοί, δὲν ἔχουν δίκαιον νὰ κομπάζουν. Καὶ πρὸ πάντων δὲν ἔχουν δίκαιον νὰ κομπάζουν, ἐὰν σκεφθῇ κανεὶς τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα διαθέτει ἡ Ἑλλὰς αἰτοῦσα βοήθειαν διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν της. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀνατρέξω εἰς τὸ Διάγγελμα τοῦ Ἀϊζενχάουερ, θὰ περιορισθῶ εἰς νεώτερα γεγονότα. Ὅταν τελευταίως εἶχεν ἔλθει ἐδῶ ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ ΝΑΤΟ, ἐδήλωσεν εὐθέως, ὅτι ἡ Ἑλλὰς βαρύνεται δυσαναλόγως μὲ τὸ ἐθνικόν της εἰσόδημα, διὰ τὰς ἀμυντικάς της δαπάνας. Βεβαίως, προσέθεσεν ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι χῶραι βαρυνόμεναι μὲ ὑψηλότερον ποσοστόν, ἀλλὰ αἱ χῶραι αὐταί εἶναι ἀπείρως πλουσιώτεραι τῆς Ἑλλάδος. Ὅταν, κύριοι βουλευταί, ἔχομεν τὴν δήλωσιν αὐτὴν τοῦ Γεν. Γραμματέως τοῦ ΝΑΤΟ καὶ ἔχομεν καὶ τὴν ἔκθεσιν τῶν τριῶν σοφῶν, εἰς τὴν ὁποίαν γίνεται μνεία, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐπιβαρύνεται περισσότερον ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας συμμάχους χώρας διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀμυντικῶν της δαπανῶν καὶ ἔχομεν ἀκόμη καὶ βεβαιωμένην τὴν προσπάθειαν τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν οἰκονομικήν της ἀνάπτυξιν, διερωτᾶται κανεὶς πῶς ἐφθάσαμεν εἰς τὴν διακοπὴν τῆς παρεχομένης ὑπὸ τῆς Ἀμερικῆς δωρεὰν ἀμυντικῆς βοηθείας; Ἔναντι τῶν αὐξανομένων ἀμυντικῶν δαπανῶν τῆς Ἑλλάδος, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπέτυχε τὴν διακοπὴν τῆς παρεχομένης ὑπὸ τῆς Ἀμερικῆς δωρεὰν ἀμυντικῆς βοηθείας. Τὸ Συμβούλιον τοῦ ΝΑΤΟ παρέπεμψε τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ λάβῃ δανειακὴν ἀμυντικὴν βοήθειαν εἰς ἓν Κονσόρτσιουμ. Τὸ Κονσόρτσιουμ δὲν ἀποτελεῖ εὕρημα τοῦ ΝΑΤΟ. Περὶ αὐτοῦ γίνεται μνεία εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν τριῶν σοφῶν. Θὰ εἶναι, κύριοι βουλευταί, τραγικόν, ἐὰν εἰς τὸ παρασχεθησόμενον ὑπὸ τοῦ Κονσόρτσιουμ δάνειον συμψηφισθοῦν καὶ τὰ δάνεια ἐκ διμερῶν συμφωνιῶν, ὅπως π.χ. τὸ Γερμανικὸν δάνειον τῶν 200.000.000 μάρκων. Τότε ἡ λύσις τοῦ Κονσόρτσιουμ θὰ εἶναι ἄνευ σημασίας. Κατὰ τὴν γνώμην μου, κύριοι βουλευταί, τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν παροχὴν δωρεὰν ἀμυντικῆς βοηθείας ὑπὸ τῆς Ἀμερικῆς, εἶναι τόσον ἑδραιωμένα, ὥστε νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ Ἑλλάς, θὰ πρέπει νὰ ἐπαναφέρῃ τὸ θέμα καὶ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν τὴν συνέχισιν τῆς βοηθείας, ἀρκεῖ μόνον νὰ χειρισθῇ τὸ θέμα αὐτὸ προσωπικῶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ νὰ μὴ τὸ ἀναθέσῃ εἰς τοὺς Ὑπουργούς του, ὡς ἔπραξε μέχρι τοῦδε. Κύριοι βουλευταί, θὰ σᾶς ἔχῃ καταπλήξει αὐτὸ ποὺ ἀναγιγνώσκεται εἰς τὰς ἐφημερίδας σχετικῶς μὲ τὸν διακανονισμὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου χρέους. Εἴδομεν εἰς τὸν τύπον δήλωσιν τοῦ Διοικητοῦ τῆς Διεθνοῦς Τραπέζης, ὅτι διὰ νὰ τύχῃ χρηματοδοτήσεως ἡ Ἑλλὰς θὰ πρέπει προηγουμένως νὰ κανονίσῃ τὸ ἐξωτερικὸν δημόσιον χρέος της. Παρόμοιαι δηλώσεις ἐγένοντο καὶ παρὰ τῶν διευθυντῶν καὶ ἄλλων διεθνῶν οἰκονομικῶν Ὀργανισμῶν. Καὶ οἱ τρεῖς σοφοὶ εἰς τὴν ἔκθεσίν των κάμνουν μνείαν αὐτῆς τῆς ἀνάγκης. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ ἐρωτήσω τοὺς κυρίους αὐτούς, γνωρίζουν ὅτι μὲ τὰς δηλώσεις των αὐτὰς ἐπέδρασαν λίαν ἐνθαρρυντικῶς εἰς τοὺς ὁμολογιούχους τοῦ ἐξωτερικοῦ κατὰ τὸ στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων πρὸς διακανονισμὸν τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους τῆς Ἑλλάδος; Συνεπείᾳ τῶν δηλώσεων τούτων οἱ ὁμολογιοῦχοι ἀρνοῦνται, προκειμένου διὰ τὴν Ἑλλάδα, νὰ δεχθοῦν τὴν ἀρχὴν τῆς ἴσης μεταχειρίσεως καὶ δὲν δέχονται νὰ τύχῃ καὶ ἡ Ἑλλὰς τῶν αὐτῶν εὐκολιῶν τῶν ὁποίων ἔτυχον καὶ ἄλλα Κράτη. Κύριοι βουλευταί, μοῦ ἐδόθη ἐπανειλημμένως ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ τονίσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἀλλάξῃ ριζικῶς οἰκονομικὴν πολιτικήν, ὀφείλει νὰ ἀλλάξῃ βιομηχανικὴν πολιτικήν, ἀγρονομικὴν πολιτικήν, ἐμπορικὴν πολιτικὴν καὶ φορολογικὴν πολιτικήν. Ὀφείλει νὰ ἐγκαινιάσῃ καὶ νὰ ἐφαρμόσῃ πολιτικήν, ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ τὴν χώραν μας ἢ τοὐλάχιστον θὰ ἄρῃ τὰ ἐμπόδια τὰ ὁποῖα σήμερον ὑπάρχουν διὰ νὰ δυνηθῇ ἐντὸς τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς νὰ ἐπιβιώσῃ. Ἀκόμη καὶ οἱ τρεῖς σοφοὶ εἰς τὴν ἔκθεσίν των θίγουν τὸ θέμα αὐτό, θίγουν τὸ θέμα καὶ λέγουν, ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία νὰ καταστῇ πλέον συναγωνιστική, τόσον ἐντὸς τῆς Ἑλληνικῆς Ἀγορᾶς, ὅσον καὶ ἐντὸς τῶν πλαισίων τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Καὶ ὅμως μέχρι σήμερον, ἐκτὸς ἀπὸ ὡρισμένα δειλὰ βήματα, καμμία ἀλλαγὴ οἰκονομικῆς πολιτικῆς δὲν γίνεται. Καὶ δὲν διαφαίνεται εἰς τὸν ὁρίζοντα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀλλάξῃ οἰκονομικὴν πολιτικήν. Ἐξακολουθοῦμεν νὰ ζῶμεν ὑπὸ τὸ Κράτος ἑνὸς ἀκράτου παρεμβατισμοῦ καὶ οὐχὶ ἑνὸς ἐλλογισμένου παρεμβατισμοῦ. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, κ. βουλευταί, θὰ καταψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν. Τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει, ὅτι καταψηφίζοντας τὴν Κυβέρνησιν εὐθυγραμμίζομαι ἢ υἱοθετῶ διαφόρους ἄλλας οἰκονομικὰς ἀπόψεις ἀναπτυχθείσας ἀπὸ διαφόρους ρήτορας κατὰ τὸ στάδιον τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεως δυσπιστίας π.χ. εἰς τὸ ζήτημα τῆς μεταναστεύσεως. Ἡ μετανάστευσις δὲν ἀποτελεῖ οὔτε εὐλογίαν, οὔτε κατάραν, ἀποτελεῖ σκληρὰν ἀνάγκην, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον οἱ ἀρχαῖοι πρόγονοί μας ἔλεγον: «Μεταξὺ δύο κακῶν, τὸ μὴ χεῖρον βέλτιστον». Τὸ ἴδιον φαινόμενον ἔχει παρατηρηθῆ εἰς τὴν Ἰταλίαν. Ἐσχάτως μόνον ἤρχισεν ἡ Ἰταλία νὰ εἰσέρχεται εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἐπιλύσεως τῆς ἀνεργίας καὶ τῆς μεταναστεύσεως. Καὶ ὅμως ἡ Ἰταλία, καθ’ ὅλον τὸ διάστημα αὐτὸ ἀντὶ νὰ ἀσχολῆται ἁπλῶς μὲ τὴν φιλολογίαν, νὰ τὴν χαρακτηρίζῃ εἴτε ὡς εὐλογίαν εἴτε ὡς κατάραν ἔκανε κάτι τὸ πρακτικώτερον, ὠργάνωσε τὴν μετανάστευσιν καὶ τοὺς μετανάστας. Καὶ πρὸ 6 μόλις μηνῶν, ὁ Ἰταλὸς Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας μετέβη προσωπικῶς εἰς τὴν Ἑλβετίαν διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐξίσωσιν τῶν ὅρων τῶν Ἰταλῶν ἐργαζομένων ἐν Ἑλβετίᾳ — ὁ ἀριθμὸς τῶν ὁποίων ἀνέρχεται εἰς 300.000 — μὲ τοὺς ὅρους τοῦ Ἑλβετοῦ ἐργάτου καὶ διότι δὲν ἐγένετο κατανοητός, ἠπείλησε νὰ λάβῃ ἀντίμετρα ἐναντίον τῆς Ἑλβετίας. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀντιμετωπίζεται μία ἀνάγκη, διότι δὲν σᾶς ἀποκρύπτω, κ. βουλευταί, δὲν παραγνωρίζομεν, ὅτι ἡ αὔξησις τῆς μεταναστεύσεως ὀφείλεται εἰς ὀπισθοδρόμησιν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας κατὰ τὰ ἔτη αὐτά. Ἐὰν ἡ Γερμανία ἢ ἄλλα Κράτη, εἶχον ἐπιτρέψει τὴν μετανάστευσιν πρὸ 2 ἢ 3 ἐτῶν, θὰ εἶχε σημειωθῆ ὁ ἴδιος ἀριθμὸς τῆς μεταναστεύσεως, ἀλλὰ διότι ἦσαν κλεισμένες οἱ πόρτες τῆς μεταναστεύσεως καὶ ὡρισμένος ὁ ἀριθμὸς τῶν μεταναστῶν ποὺ ἐδέχετο κάθε Κράτος, διὰ τὸν λόγον αὐτὸν εὑρισκόμεθα εἰς ἕνα ὡρισμένον ἀριθμὸν μεταναστῶν. Ἡ αὔξησις ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἡ Γερμανία ἤνοιξε τὰς πύλας της καὶ ἐδέχθη μετανάστας. Θεωρῶ καθῆκον, ὅτι θὰ πρέπει ἀντὶ τῆς φιλολογικῆς ἀπασχολήσεως καὶ τοῦ χαρακτηρισμοῦ τῆς μεταναστεύσεως ὡς εὐλογίας ἢ κατάρας, νὰ ἀσχοληθῶμεν μὲ τὴν ὀργάνωσιν καὶ κυρίως μὲ τὴν αὔξησιν καὶ τὴν ταχύτητα τοῦ ρυθμοῦ τῶν ἐπενδύσεων καὶ τοῦ ρυθμοῦ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, διότι τότε θὰ ἀρχίσῃ τὸ πρόβλημα νὰ εἰσέρχεται εἰς τὴν λύσιν του. Ἐὰν δὲν ἐπιταχυνθῆ ὁ ρυθμὸς τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ ὁ ρυθμὸς τῆς ἐπενδύσεως δὲν θὰ εὕρῃ ποτὲ τὴν ὀργανικὴν λύσιν του τὸ πρόβλημα. Δὲν δύναμαι ἐπίσης νὰ παραδεχθῶ, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τῆς τελευταίας δεκαετίας οἱ πτωχοὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔγιναν πτωχότεροι. Ἀναμφισβητήτως, κ. βουλευταί, ἐσημειώθησαν τὰ τελευταῖα ἔτη πρόοδοι καὶ ἀναμφισβητήτως ἐσημειώθη βελτίωσις. Ἡ διαφωνία μου μὲ τὴν Κυβέρνησιν εἶναι, ὅτι ἡ σημειωθεῖσα πρόοδος, ἡ σημειωθεῖσα βελτίωσις, δὲν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ἦτο καὶ ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ ἦτο. Καὶ ἡ διαφωνία ἐπίσης εἶναι, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ ἡ ἀσκηθεῖσα συνεχῶς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ μέχρι σήμερον καὶ ἡ οἰκονομικὴ πολιτική, ἡ ὁποία ἀρχίζει νὰ διαφαίνεται, ὅτι θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ἀσκῆται δὲν εἶναι ἡ ἐνδεδειγμένη, ἰδίως μετὰ τὴν εἴσοδον τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια, αὐτὴ εἶναι ἡ σημασία τῆς ψήφου δυσπιστίας τὴν ὁποίαν θὰ δώσω ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§168Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἦτο ἐπιβεβλημένη καὶ ἀναγκαία ἡ συζήτησις ἡ ὁποία διεξάγεται ἐπὶ τῆς γενικωτέρας πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὕστερα ἀπὸ τόσα γεγονότα σοβαρά, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκήσουν ἐπιρροὴν ἐπὶ τοῦ μέλλοντος τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι ἀκατανόητον ἔναντι αὐτοῦ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ μένῃ ξένη, εἶναι ἀκατανόητον νὰ μείνῃ ἀδιαφώτιστος ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ μὴ ἐνημερωθῇ. Ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις μόνη της, ἐὰν εἶχε συνείδησιν τῶν εὐθυνῶν της, νὰ ἔλθῃ νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ νὰ διαφωτίσῃ καὶ δι’ αὐτῆς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν δι’ ὅσα ἐν τῷ μεταξὺ συνέβησαν, ὤφειλε νὰ ζητήσῃ τὴν συζήτησιν διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ ποῖον τρόπον ἐχάσαμεν τὴν δωρεὰν ἀμυντικὴν βοήθειαν, κατὰ ποῖον τρόπον ἐφθάσαμεν νὰ ἀντιμετωπίζωμεν ἐνδεχομένην αὔξησιν τῶν ἀμυντικῶν μας δαπανῶν, κατὰ ποῖον τρόπον κατελήξαμεν εἰς τὴν ἀπαράδεκτον καὶ κακόπιστον ἔκθεσιν τῶν τριῶν σοφῶν, ἡ ὁποία, ὅπως θὰ ἐξηγήσω θὰ βαρύνῃ ἐπὶ τοῦ μέλλοντος τῆς Ἑλλάδος. Ὤφειλεν ἀκόμη νὰ μᾶς εἴπῃ πῶς ἐφθάσαμεν εἰς τὸ θέμα ποὺ συγκινεῖ τὴν Μακεδονίαν, δηλαδὴ εἰς τὸ «Μακεδονικὸν» θέμα, πῶς ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἐκρίζωσιν τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Αἰγύπτου, ὅλα αὐτὰ ἦσαν θέματα, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν καὶ συγκινοῦν τὴν Ἑλληνικὴν ψυχὴν καὶ ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιληφθῇ τὰς εὐθύνας της καὶ νὰ φέρῃ αὐτὴ πρώτη τὰ θέματα πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βύζας). Δι’ αὐτὸ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπετέλεσεν ἐθνικὸν καθῆκον διὰ τῶν συνταγματικῶν μέσων, τὰ ὁποῖα διαθέτει, νὰ φέρῃ τὴν σχετικὴν συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, ἀπό τινων ἤδη ἐτῶν δι’ ἐκθέσεων, δι’ ἀριθμῶν, διὰ τοῦ ψευδομένου ραδιοφώνου, δι’ ὅλων τῶν μέσων προπαγάνδας, καταβάλλεται προσπάθεια νὰ πεισθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι εὐτυχεῖ, ὅτι εὐημερεῖ, χωρὶς νὰ τὸ γνωρίζει. Καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα μᾶς δίδονται — καὶ αὐτὸ θὰ τὸ ἀποδείξω — ψευδεῖς ἀριθμοί, ψευδὴς εἰκὼν τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως. Καὶ δὲν εἶναι κατόπιν τούτου ἄπορον, ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν τριῶν σοφῶν, ἡ ὁποία περιέχει καταπληκτικὰς ἀποδείξεις καὶ ἀπαραδέκτους διαπιστώσεις. Ἔπρεπε ἐπὶ τέλους νὰ σταματήσῃ αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ παραποίησις τῆς οἰκονομικῆς μας πραγματικότητος, ἔπρεπε ἐπὶ τέλους νὰ γνωσθῇ ἡ ἀλήθεια. Καὶ τοῦτο ἐγένετο διὰ μέσου τῆς ἐξωτερικῆς ὁδοῦ, τοῦτο ἐγένετο ὄχι διὰ τοῦ ἐσωτερικοῦ, ἀλλὰ διὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὑπάρχει ἐν τούτοις κάποιος, ὁ ὁποῖος εἶχε τὸ θάρρος πρῶτος νὰ ἀποκαλύψῃ αὐτὸ τὸ περίεργον παιγνίδι τῆς Κυβερνήσεως, ἄλλα νὰ δίδῃ πρὸς ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν καὶ ἄλλα νὰ ἐμφανίζῃ διὰ τὸ ἐξωτερικόν. Εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, τὸ κύριον δημοσιογραφικὸν ὄργανον τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον, ἀναλογιζόμενον ἐπὶ τέλους τὴν εὐθύνην του διὰ τὰς συνεπείας τῆς ἐκθέσεως τῶν τριῶν σοφῶν, εἰς τὸ φύλλον τῆς 4ης Μαΐου καὶ μὲ ἔγκυρον ὑπογραφὴν ἦλθεν νὰ ὁμολογήσῃ καὶ νὰ διακηρύξῃ τὴν ἀλήθειαν, τὴν ὁποίαν ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς ἀναγνώσω. Εἰς τὸ φύλλον τῆς 4ης Μαΐου μὲ ἔγκυρον, ἐπαναλαμβάνω, ὑπογραφὴν γράφονται τὰ ἑξῆς: «Τὸ ἐπιχείρημα περὶ οἰκονομικῆς αὐταρκείας τῆς Ἑλλάδος ἠμποροῦμεν νὰ χρησιμοποιοῦμεν ἡμεῖς μεταξὺ μας εἰς τοὺς κομματικούς μας ἀνταγωνισμοὺς — εἶναι εὔκολον καὶ ἐντυπωσιακὸν — δὲν ἀντέχει ἐν τούτοις εἰς τὴν ἀσθενεστέραν κριτικήν». Ἰδού, κύριοι, ἡ καταπληκτικὴ ὁμολογία. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια, τὴν ὁποίαν ἀποκαλύπτει ἡ κυνικὴ αὐτὴ ὁμολογία καὶ ἀποκάλυψις. Λέγει δηλαδή, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἐμφανίσει μίαν ἐκδοχὴν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, ἡ ὁποία φθάνει εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δι’ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὸν καιρὸν νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὴν ἐξακρίβωσιν τῶν παρεχομένων στοιχείων. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, εἶναι καταπληκτικὴ ἡ ὁμολογία αὐτή, ὅτι ὑπάρχει μία ἐσωτερικῆς καταναλώσεως προπαγανδιστικῆς φύσεως ἐκδοχή, ἡ ὁποία δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν πραγματικότητα καὶ δὲν ἀντέχει οὔτε εἰς τὴν ἀσθενεστέραν κριτικήν. Αὐτὴ ἡ ἀποκάλυψις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία δι’ ἡμᾶς ἀποτελεῖ βαρυτάτην εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποκαλύπτει διὰ τῶν ἰδικῶν της ὀργάνων ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐπίσης λέγομεν καὶ ἐπαναλαμβάνομεν: ὅτι χρησιμοποιεῖτε ἀριθμοὺς καὶ ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι δίδουν ψευδῆ καὶ παραποιημένην εἰκόνα τῆς ἐσωτερικῆς μας οἰκονομικῆς μας καταστάσεως. Αὐτὰ δὲν τὰ προορίζετε διὰ τὸ ἐξωτερικόν. Τὰ διοχετεύετε, βέβαια, εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δι’ ἄλλης μεθόδου. Ὅταν, ὅμως, ἔφθασαν τὰ πράγματα ἐνώπιον κριτῶν ἐπισήμων, τότε εὑρέθητε πρὸ ἀνυπερβλήτων δυσχερειῶν. Ἐλπίζω νὰ ἀντελήφθητε ποία εἶναι ἡ εὐθύνη σας ἀπέναντι τοῦ μέλλοντος τοῦ τόπου. Διότι ἔτσι ἐφθάσανε εἰς τὴν ἔκθεσιν, ἀπαράδεκτον καὶ κακόπιστον, τῶν τριῶν σοφῶν. Ἀλλὰ πταίουν ἄρα γε οἱ τρεῖς σοφοί; Εἰς αὐτοὺς θὰ ἀποδώσωμεν εὐθύνην; Κύριοι βουλευταί, καὶ οἱ τρεῖς σοφοὶ δὲν παραλείπουν νὰ παραπονεθοῦν. Τὰ παράπονα τὰ ἰδικά των, ἡμεῖς τὰ θεωροῦμεν κατηγορίας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ὁποίας θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἐκ τοῦ κειμένου των. Γράφει ἡ ἔκθεσις τῶν τριῶν σοφῶν εἰς τὴν παράγραφον 5: «Δὲν ἐλάβομεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν λεπτομερεῖς προβλέψεις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἰσοζύγιον τῶν πληρωμῶν κατὰ τὸ 1962 καὶ κατεστρώσαμεν ἡμεῖς, βάσει πληροφοριῶν ἐκ διαφόρων πηγῶν καὶ ὑποθέσεων, τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν 1962–1964». Εἰς τὴν παράγραφον 7 λέγει: «Ὁμοίως, εἰς τὸ σημείωμα τῆς Κυβερνήσεως δὲν εὕρομεν ἀκριβεῖς ἐπὶ τῶν ἀναγκῶν τούτων πληροφορίας. Διὰ τοῦτο δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκτίμησιν διὰ τὸ 1965–1966». Κύριοι βουλευταί, ἡμεῖς, κατόπιν τούτων, ἐρχόμεθα νὰ διατυπώσωμεν κατηγορίαν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὁπότε καὶ πάλιν ἐσυνέχισεν αὐτὸ τὸ τροπάριον τῆς παραποιήσεως, ἡ ὁποία προορίζεται δι’ ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Καὶ διὰ τοῦτο τοὺς ξένους ἀποφεύγει νὰ πληροφορήσῃ ἢ δίδει εἰς αὐτοὺς ἀνακριβεῖς πληροφορίας. Κύριοι βουλευταί, αὐτὴ ἡ νοτροπία τῆς Κυβερνήσεως, δι’ ἡμᾶς προσομοιάζει πρὸς νοοτροπίαν δικτατορικήν, ὁλοκληρωτικήν. Διότι οἱ δικτάτορες ἔχουν συμφέρον, μονοπωλοῦντες τὰ μέσα ἐπικοινωνίας, τὸν Τύπον, τὸ ραδιόφωνον, νὰ παριστάνουν, ὅτι τὸ πᾶν βαίνει καλῶς, διὰ νὰ ἀποστρέψουν τὴν προσοχὴν τοῦ λαοῦ ἀπὸ τὴν παραβίασιν τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν καὶ δικαιωμάτων. (Χειροκροτήματα). Ἡ Δημοκρατία ἐνεργεῖ ἀντιθέτως. Ἡ δημοκρατία ἀποκαλύπτει ὅλας τὰς πτυχὰς καὶ τὰς πλέον ἀσθενεῖς τῆς πραγματικότητος, διότι ἔχει ἀνάγκην νὰ κινήσῃ τὴν δραστηριότητα τοῦ λαοῦ καὶ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν συμπαράστασίν του. Δὲν θέλω νὰ πιστεύσω, ὅτι καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ δεῖγμα δικτατορικῶν διαθέσεων τῆς Κυβερνήσεως. Καίτοι τὸ προηγούμενον τῶν ἐκλογῶν, κατὰ τὰς ὁποίας προσεπάθησε διὰ παντὸς τρόπου, διὰ τῆς βίας, διὰ τῆς νοθείας, διὰ τοῦ Στρατοῦ, διὰ τῶν Τ.Ε.Α., νὰ κατακρατήσῃ καὶ πάλιν τὴν ἐξουσίαν, ἀρχίζει ν’ ἀποδεικνύῃ δι’ ἡμᾶς δικτατορικὰς τάσεις ἡ Κυβέρνησις, ὀφείλομεν νὰ εἰδοποιήσωμεν αὐτήν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ γίνουν ἀνεκταὶ ἀπὸ ἡμᾶς. (Χειροκροτήματα). Δὲν θὰ γίνουν ἀνεκταὶ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, οὔτε ἰδίως ἀπὸ τοὺς νέους, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὴν Δημοκρατίαν καὶ τὸν Κοινοβουλευτισμόν. Καὶ δι’ αὐτὸ προειδοποιοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ οἰκονομικὸν θέμα. Κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐχρησιμοποίησε καὶ χρησιμοποιεῖ παραπλανητικὰς διὰ τὸ ἐσωτερικὸν μεθόδους. Τὴν κατηγοροῦμεν, ὅμως, ἀκόμη περισσότερον, διότι ἐξακολουθεῖ νὰ χρησιμοποιῇ τὰς ἐν λόγῳ παραπλανητικὰς μεθόδους καὶ εἰς τὴν νέαν φάσιν τῆς ἐντάξεώς μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον ἐντάξεως εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινὴν Κοινότητα, μᾶς εἴπατε, ὅτι πρέπει νὰ ἀλλάξωμεν νοοτροπίαν, νὰ ἀλλάξωμεν μεθόδους. Ἦλθεν ὁ καιρὸς νὰ ἀλλάξετε νοοτροπίαν καὶ μεθόδους. Διότι ἐὰν εἰς τὸ παρελθὸν παραλείψεις καὶ σφάλματα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διορθωθοῦν, νὰ διευθετηθοῦν καὶ νὰ συγχωρηθοῦν, ἀφ’ ἧς, ὅμως, στιγμῆς εἰσήλθομεν εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, τὰ σφάλματα καὶ αἱ παραλείψεις θὰ ἐπισύρουν ἀναποφεύκτως διὰ τὴν ἑλληνικὴν οἰκονομίαν τοιαύτας σκληρὰς κυρώσεις, ὥστε μοιραίως νὰ ὁδηγηθῇ ὁ τόπος εἰς τὴν καταστροφήν. Δὲν χωροῦν σφάλματα καὶ παραλείψεις πλέον. Ὑπάρχουν αἱ κυρώσεις τῆς ἀνταγωνιστικότητος τῶν συνεργατῶν μας, ὥστε νὰ γίνεται ὑπαίτιος συμφορῶν διὰ τὴν Πατρίδα. Σᾶς εἰδοποιοῦμεν ἐπ’ αὐτοῦ, διότι ἡ εὐθύνη σας θὰ εἶναι μεγάλη. Ὁμιλοῦμεν ὅλοι, ἐφ’ ὅσον εἰσήλθομεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, περὶ ἀνάγκης μιᾶς προσαρμογῆς. Ἐν τούτοις δὲν ἔχομεν καταστήσει τοῦτο συγκεκριμένον. Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλομεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα νὰ τὸ συνειδητοποιήσωμεν. Εἰς τὸ μέλλον, ὅ,τι δήποτε λάθος ἢ παράλειψιν διαπράξητε, θὰ ἔχητε ταχέως τὴν κύρωσιν. Καὶ ἀσφαλῶς αἱ κυρώσεις αὐταὶ θὰ εἶναι βέβαια ὄχι δι’ ὑμᾶς τοὺς ὑπευθύνους βαρύταται. Θὰ εἶναι, ὅμως, καὶ διὰ τὸν τόπον. Κύριοι βουλευταί, κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἰς αὐτὸ ὀφείλεται καὶ ἡ ἔκθεσις τῶν τριῶν σοφῶν, εἰς αὐτὸ ὀφείλεται καὶ ἡ κατάργησις τῆς δωρεᾶς ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ὑπάρχουν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας Κυβερνήσεις, συνήθως δικτατορικαί, διὰ διαφόρους ἰδέας, δίδουν διπλῆν ἔννοιαν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ καλλιεργοῦν τὴν σύγχυσιν εἰς τὸν λαόν. Αὐτὸ συνέβη καὶ μὲ τὴν βοήθειαν. Βέβαια οἰκονομικὴ βοήθεια εἶναι καὶ ἡ δανειακὴ βοήθεια, ἀλλὰ καὶ ἡ δωρεὰν βοήθεια. Ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν περὶ τῆς δωρεὰν βοηθείας, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὸν τόπον, ὄχι μόνον διὰ τὰς ἀμυντικάς μας δαπάνας, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πλέον διὰ τὴν ἐνίσχυσιν εἰς τὰ πρῶτα βήματα τῆς οἰκονομικῆς μας ἀναπτύξεως. Ἐλέχθη καὶ ἀπὸ τὴν Βουλήν, τί θέλετε. Ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἡ βοήθεια ἐπρόκειτο νὰ κοπῇ. Εἶναι τοῦτο ἀναμφισβήτητον. Ἀλλὰ δι’ ἡμᾶς εἶναι χρήσιμος ἀκόμη δι’ ὀλίγα ἔτη, ἕως ὅτου κατορθώσωμεν μόνοι μας νὰ ἐπιφέρωμεν ὡρισμένας διαρθρωτικὰς μεταβολὰς εἰς τὴν οἰκονομίαν μας, νὰ προωθήσωμεν τὰς ἐπενδύσεις μας καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ν’ ἀντιμετωπίσωμεν ἀζημίως τὴν περικοπὴν τῆς δωρεὰν βοηθείας. Ἀλλὰ προτοῦ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ διατυπώσω τὴν κατηγορίαν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ἀπώλειαν τῆς βοηθείας, θὰ ἤθελα νὰ θέσω ἕνα ἐρώτημα σαφὲς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Εἶναι ἀληθές, ναὶ ἢ ὄχι, ὅτι ὁ Ἀμερικανὸς Σύμβουλος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Γουέστεμπι, ἀπὸ τῶν μέσων τοῦ 1961 εἶχεν ὑποβάλει ἔκθεσιν πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, διὰ τῆς ὁποίας ἔλεγεν, ὅτι πρόκειται ἡ δωρεὰν βοήθεια νὰ καταργηθῇ, ὅτι πρόκειται ἡ Ἀμερικανικὴ Οἰκονομικὴ Ἀποστολὴ νὰ διαλυθῇ; Ἔλεγεν, ὅμως, ταὐτοχρόνως, ὅτι γενικῶς θὰ διατηρηθῇ ἀκόμη ἡ δωρεὰν βοήθεια καὶ δι’ αὐτὸ συνίστα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀνένδοτον ἐπιμονὴν εἰς τὸ θέμα τῆς δωρεὰν βοηθείας. Συνίστα τὴν μὴ ἐμπλοκὴν εἰς συζήτησιν περὶ δανεισμοῦ. Καὶ ἐπὶ πλέον, ἐὰν ἡ πληροφορία εἶναι ἀκριβής, ὅτι εἰς τὸ τέλος θὰ ἐπιτύχωμεν.

§169Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Μοῦ ἐπιτρέπετε;

§170Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν πρόκειται νὰ μὲ διαψεύσητε, παρακαλῶ νὰ καταθέσητε τὸ ἔγγραφον, ἂς μὴ κάμωμεν ἄσκοπον συζήτησιν.

§171Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Τὸ ἔγγραφον, δυστυχῶς, ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ ἐκεῖθεν τὸ γνωρίζετε. Λοιπόν, τί νὰ συζητήσωμεν. Ὁ σύμβουλος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, εἶχεν αὐτὴν τὴν ἄποψιν. Ἐγὼ θὰ εἴπω καὶ κἄτι περισσότερον, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν μοῦ ἐπιτρέπητε, καὶ τὸ εἶπα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ὅτι ὄχι μόνον ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἀλλὰ ἀπὸ μακροῦ χρόνου, ὑπῆρχε σαφεστάτη ἡ ἔνδειξις, ὅτι ἔβαινεν ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια πρὸς τὸν τερματισμόν της. Εἶπα, ὅτι πρὸ δύο ἤδη ἐτῶν, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προέβλεπεν, ὅτι πρόκειται κἄποτε, δὲν ἠδύνατο νὰ γνωρίζῃ ἀκριβῶς πότε, νὰ τερματισθῇ ἡ βοήθεια καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἦτο πληροφορημένη, διότι εἶναι πληροφορημένη ὁλόκληρος ἡ ὑφήλιος περὶ τοῦ ὅτι ἡ νέα Κυβέρνησις τῶν Η.Π.Α. ἐσημείωσεν, ὅπως ἐπεχείρησα ἐν πάσῃ καλοπιστίᾳ νὰ ἐκθέσω πρὸς τὴν Βουλήν, μίαν ἀνατοποθέτησιν τοῦ ὅλου προβλήματος τῆς βοηθείας.

§172Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς περίπτωσιν ἐμμονῆς τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν δωρεὰν βοήθειαν, ἦτο αἰσιόδοξος ἡ ἔκθεσις ἢ ὄχι;

§173Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, εἰλικρινῶς σᾶς λέγω, ὅτι δὲν ἐνθυμοῦμαι ἐὰν ἡ ἔκθεσις ἑνὸς ὑπαλλήλου λαμπροῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, ἦτο αἰσιόδοξος ἢ δὲν ἦτο. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔχει ἄπειρα μέσα διὰ νὰ γνωρίζῃ, ἐὰν ἔπρεπεν ἢ ὄχι νὰ αἰσιοδοξῇ. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐγνώριζεν ὄχι μόνον ἐξ αὐτῆς τῆς ἐκθέσεως, ἀλλὰ ἐκ συρροῆς στοιχείων, ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀνησυχῇ. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μᾶς κατηγορήσητε ἐάν, ἐν ὄψει τῶν στοιχείων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπε προχθὲς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐγώ, ὅτι ἐγνωρίζαμεν, ἐὰν δὲν εἴχομεν λάβει τὰ ἀναγκαῖα μέτρα.

§174Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατηγορία μας.

§175Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀλλὰ αὐτὴ ἡ κατηγορία διὰ νὰ εὐσταθήσῃ, πρέπει νὰ θεμελιωθῇ.

§176Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς, βασιζόμενοι εἰς τοῦ Ἀμερικανοῦ Συμβούλου σας τὴν ἔκθεσιν, σᾶς κατηγοροῦμεν, ὅτι δὲν ἐπράξατε ἐκεῖνο ποὺ ἔπρεπε, διὰ νὰ ἀποφύγητε τὴν περικοπὴν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Καὶ ἐξάγομεν τὸ συμπέρασμα αὐτὸ ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν 3 σοφῶν, ὅτι ἡ κατάργησις τῆς βοηθείας λαμβάνεται ὡς γεγονὸς τετελεσμένον. Οὐδαμοῦ δὲ ἐμφανίζεται, ὅτι σεῖς ὑπεστηρίξατε τὸ ἀντίθετον. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν τὸ ὑπεστηρίξατε. Ἀλλὰ θὰ ἠθέλαμεν, διὰ νὰ δεχθῶμεν τοῦτο καὶ νὰ σᾶς κρίνωμεν, νὰ μᾶς καταθέσητε τὰς σχετικὰς ἐκθέσεις καὶ τὰ σχετικὰ ὑπομνήματα πρὸς τὸ ΝΑΤΟ καὶ τὴν Ἀμερικήν. Κύριοι βουλευταί, καὶ ἐν προκειμένῳ, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπραξεν εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκον της, διότι εἶναι αἰχμάλωτος τῆς πρὸς ἐσωτερικὴν δημαγωγίαν παρουσιαζομένης ψευδοῦς εἰκόνος τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, ὅτι δὲν εἶχε τὴν δύναμιν νὰ ἀντιταχθῇ πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὡρίσθησαν διὰ νὰ συντάξουν τὴν βασικὴν ἔκθεσιν διὰ τὴν βοήθειάν μας. Διότι ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες ἐδέχθημεν τὴν Τουρκικὴν πρότασιν, ὅπως ἀναλάβῃ τὸ ΝΑΤΟ νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῶν χωρῶν αὐτοῦ. Εἴμεθα ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐκαλέσαμεν τὴν Ἐπιτροπὴν Φόρ. Ἀλλ’ ὅταν ἔφθασεν ἐδῶ ἡ Ἐπιτροπή, τὴν ἐγκατελείψαμεν εἰς τὴν τύχην της, δὲν τὴν παρηκολουθήσαμεν, δὲν τῆς ἐδώσαμε στοιχεῖα ἢ τῆς ἐδώσαμεν ἀνακριβῆ στοιχεῖα.

§177Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Σεῖς γνωρίζετε, διατὶ δὲν ἠδυνάμεθα νὰ δώσωμεν στοιχεῖα, διὰ τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν τῶν ἐτῶν 1963 καὶ 1964.

§178Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν προεβάλατε τὰς ἀνάγκας τῆς Ἑλλάδος ὅπως ἔπρεπεν, εἶσθε αἰχμάλωτοι τῆς ἐσωτερικῆς δημαγωγικῆς πολιτικῆς σας, διότι ἐὰν ἠθέλατε νὰ δώσητε σαφῆ καὶ πραγματικὴν εἰκόνα τῆς οἰκονομίας τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἠρχίζατε ἀπὸ τὴν προβολὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἀπὸ τὴν ἑρμηνείαν του. Ἀλλὰ πῶς νὰ ἑρμηνεύσητε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1961; Βεβαίως αὐτὸ ἀπετέλεσε σφάλμα διὰ τὸ Ἔθνος. Ἀλλὰ ἀντιθέτως δι’ ὑμᾶς ἀπετέλεσε τρόπον διαφυλάξεως τοῦ προσωπικοῦ σας κύρους. Διότι θὰ ἠκούατε ἐκ μέρους τῶν Σοφῶν, ὅτι ὑπάρχει ἀντίφασις, ὅτι ὑπάρχει ἀνειλικρίνεια, ὅτι ὑπάρχουν συγκρουόμενα στοιχεῖα. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1961 ἡ Κυβέρνησις λέγει, ὅτι ὑπῆρξε πλεόνασμα 1650 ἑκατομμυρίων. Ἔρχεται, ὅμως, ὁ κ. Ζολώτας, εἰς τὴν σελίδα 35 τῆς ἐκθέσεώς του καὶ λέγει, ὅτι τὸ πλεόνασμα αὐτὸ εἶναι μόνον 1080 ἑκατομμύρια. Πῶς αὐτὴ ἡ μεγάλη διαφορά; Καὶ πῶς τὴν δικαιολογεῖτε; Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου: Ὁ προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ εἶναι πιστὴ εἰκὼν καὶ τῶν ἐσόδων καὶ τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ὁ λογαριασμὸς τῶν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι περίπου 800 ἑκατομμ. Ὀφείλετε νὰ τὰ ὑπολογίζητε. Καὶ τότε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ πλεόνασμα κατέρχεται εἰς τὰ 200 ἢ 300 ἑκατομμύρια. Αὐτὰ ἔπρεπε νὰ δείξητε εἰς τοὺς ξένους, αὐτὴν τὴν πραγματικὴν κατάστασιν ἔπρεπε νὰ δώσητε καὶ νὰ ἑρμηνεύσητε εἰς τοὺς ξένους. Ἀλλὰ τότε τί θὰ ἐγένετο ἡ εἰδυλλιακὴ κατάστασις ποὺ ἐμφανίζετε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν; Ἀλλὰ ὑπάρχει ἄλλη εὐθύνη σας καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ μεγαλυτέρα: Εἶναι ἀκριβῶς τὸ ἰσοζύγιον τῶν λογαριασμῶν, τὸ ἰσοζύγιον τῶν τρεχουσῶν πληρωμῶν, ἢ ἰσοζύγιον τῶν τρεχουσῶν συναλλαγῶν. Αἱ ἔννοιαι αὐταί, εἶναι διακεκριμέναι. Ἐν τούτοις, ἀπὸ ὑμᾶς χρησιμοποιοῦνται πότε κατὰ τὸν ἕνα, πότε κατὰ τὸν ἄλλον τρόπον, διὰ νὰ παραπλανᾶται ἡ δημοσία γνώμη. Σᾶς κατηγοροῦμεν, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ εἰκὼν τὴν ὁποίαν ἐδώσατε διὰ τὸ ἰσοζύγιον τῶν τρεχουσῶν συναλλαγῶν, δὲν ἀποδίδει τὴν πραγματικὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας. Τί στοιχεῖα περιέχει τὸ ἰσοζύγιον τῶν τρεχουσῶν συναλλαγῶν; Περιέχει πρῶτον τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον. Αὐτὸ τὸ στοιχεῖον κατὰ τὸ 1961 ἐμφανίζει ἔλλειμμα 426,8 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ὑπάρχει ἀκόμη εἰς τὸ ἰσοζύγιον ἀδήλων πόρων πλεόνασμα 243,5 ἑκατομμύρια δολλάρια. Συνεπῶς, ὑπάρχει ἔλλειμμα 83,4 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἐγώ, προσωπικῶς, διὰ λόγους, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν θέλω τώρα νὰ ἐπιμείνω διὰ νὰ σᾶς ἐξηγήσω, φρονῶ ὅτι εἰς τοὺς ἀδήλους πόρους, κακῶς περιλαμβάνονται τὰ ἔργα ὑποδομῆς τοῦ ΝΑΤΟ. Αὐτά, ἀποτελοῦν δαπάνας κατασκευῆς στρατιωτικῶν ἔργων ἐν Ἑλλάδι. Καὶ ὄχι πόρους τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἀνέρχονται εἰς 9,8 ἑκατομμ. δολλάρια. Συνεπῶς, τὸ ἔλλειμμα εἶναι 83 ἑκατομμύρια δολλάρια σὺν 9 ἑκατομμύρια, τοὐτέστιν 92 καὶ πέραν ἑκατομμύρια δολλάρια. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ κατάστασις τοῦ ἰσοζυγίου τῶν συναλλαγῶν μας. Καὶ θὰ τὸ ἀντιληφθῇ ἀμέσως ἡ Βουλή. Διότι, πῶς καλύπτεται τὸ ἔλλειμμα αὐτό; Κατὰ πρῶτον λόγον διὰ τῆς κινήσεως τῶν κεφαλαίων. Ποῖα εἶναι τὰ κεφάλαια αὐτά; Εἶναι τῶν ἰδιωτῶν, 57 ἑκατομμύρια δολλάρια. Κύριοι, οἱ ἀριθμοί, χρειάζονται ἀνάλυσιν. Πρέπει οἱ ἄνθρωποι νὰ ἀναλύουν τοὺς ἀριθμούς. Καὶ τότε, ἡ ἀλήθεια θὰ ἀποδειχθῇ. Τὰ 57 ἑκατομμύρια κεφάλαια, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν προσφυγικὰ ὡς λέγεται κεφάλαια, εἶναι τὰ κεφάλαια τοῦ ξερριζωμένου Ἑλληνισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπαναπατρίζει τὰ κεφάλαιά του. Καὶ αὐτὴν τὴν ρευστοποίησιν τῶν ἑλληνικῶν περιουσιῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐρχόμεθα νὰ θεωρήσωμεν ὡς ἔσοδον μόνιμον. Ὄχι, κύριοι, αὐτὴ ἡ εἰσαγωγή, ἐγένετο ἐφ’ ἅπαξ. Εἶναι ἡ χρυσῆ κόττα ἡ ὁποία ἐσφάγη καὶ δὲν ἔμειναν παρὰ ὀλίγα χρυσᾶ αὐγά. Ἀλλὰ μέχρι πότε θὰ ἔχωμεν τὰ χρυσᾶ αὐτὰ αὐγά; Δὲν ἠμπορεῖτε λοιπὸν νὰ ἰσχυρισθῆτε, ὅτι αὐτὰ θὰ ἀποτελοῦν μόνιμον εἰς τὸ μέλλον ἔσοδον. (Χειροκροτήματα). Καὶ δεύτερος τρόπος καλύψεως εἶναι αἱ διάφοροι χρηματοδοτήσεις. Τὸ δάνειον, λ.χ. τὸ Γερμανικόν, τὸ μετεφέραμεν καὶ τὸ κατεθέσαμεν εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ ηὐξήσαμεν τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα. Ἐδραχμοποιήσαμεν τὸ δάνειον αὐτὸ καὶ τὸ ἐμφανίζετε τώρα ὡς ἔσοδον. Ἡ οἰκονομικὴ ἐπιστήμη ὅταν παρουσιάζεται ἀπὸ ὡρισμένους ἱεροφάντες κατὰ τρόπον περίπλοκον γίνεται ἀπρόσιτος. Τὰ πράγματα εἶναι δυνατὸν νὰ ἁπλοποιηθοῦν. Ἄς λάβωμεν ἕνα ἰδιώτην, ὁ ὁποῖος ἔχει ἔσοδα 100 χιλιάδας δραχμὰς τὸ ἔτος καὶ δαπανᾷ 150.000 δραχμάς. Ἔρχεται ἔξαφνα κάποιο δάνειον ποὺ τοῦ ὀφείλουν καὶ εἰσπράττει 20.000 δραχμάς. Δανείζεται 30.000 δραχμὰς διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὸ ποσὸν τῶν 150.000 δραχμῶν. Εἴπατέ μου, ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς θὰ θεωρηθῇ ὅτι ἔχει ἰσοζύγιον πληρωμῶν, θὰ θεωρηθῇ ὅτι ἀκολουθεῖ σώφρονα οἰκονομικὴν πολιτικήν; Ἡ χρηματοδότησις δὲν ἐνδείκνυται νὰ ἀναγράφεται εἰς τὰ ἔσοδα καὶ μόνον διὰ παραγνωρίσεως τούτου παρουσιάζεται ὡς ἔλλειμα μόνον εἰς 11.000.000 δολλάρια. Ἐγὼ ὑποστηρίζω βάσει αὐτῶν ὅτι τὸ ἔλλειμμα εἶναι 92.000.000. Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ἐξηγηθῇ εἰς τοὺς τρεῖς σοφούς. Εἶναι ἐπιστήμονες καὶ θὰ ἀντελαμβάνοντο εὐχερῶς ἐὰν τοὺς ἐγένετο ἡ ἑρμηνεία καὶ ἡ ἐξήγησις αὐτή.

§179Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, σεῖς μὲ τὴν πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἔχετε, εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσητε ὅτι τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἐξωτερικῶν πληρωμῶν, τὸ ὁποῖον κατὰ κεφάλαιον καὶ ἀναλυτικῶς δημοσιεύεται εἰς τὰς δημοσιεύσεις τὰς ὁποίας γνωρίζετε, καὶ τὰς ὁποίας γνωρίζουν καὶ οἱ τρεῖς σοφοὶ ὅτι δὲν συνεζητήθη. Τί ἐκάμομεν τρεῖς ἡμέρας ποὺ ἦσαν αὐτοὶ ἐδῶ; Ἕνα, ἕνα τοὺς ἐξηγήσαμεν τὰ κεφάλαια. Καὶ εἶναι αὐτονόητον, ὅτι οὕτω θὰ ἔπραττε καὶ πᾶς ἄλλος. Αὐτὴ ἦτο ἡ δουλειὰ τὴν ὁποίαν ἐκάμομεν. Καὶ ἐμφανίζονται εἰς τὴν Βουλὴν ὡς ἀποκάλυψις αὐτονόητα πράγματα.

§180Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐάν, κύριοι, εἶναι ἔτσι, τὸ ἔλλειμμα εἶναι 90 ἑκατομμύρια. Καὶ δὲν εἶναι 11 ἑκατομμύρια, ὅπως σεῖς ὑποστηρίζετε. Ὑπάρχει ὅθεν μεγάλη διαφορά.

§181Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Τὸ ἔλλειμμα εἶναι ζήτημα ὁρισμοῦ. Ἐὰν τὸ ὁρίσητε ὡς τὸ ὡρίσατε εἶναι 90.000.000. Ἀρκεῖ νὰ ἐξηγηθῶμεν περὶ τίνος πράγματος ὁμιλοῦμεν. Διότι αἱ λέξεις δὲν ἔχουν καβαλλιστικὴν σημασίαν αὐταὶ καθ’ ἑαυτάς.

§182Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ πράγματα ἔχουν σημασίαν. Καὶ σᾶς ἐξήγησα ὅτι ἐὰν ἕνας ἄνθρωπος ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας ἐμφανίζεται νὰ λέγῃ ὅτι ἔχει ἰσοζύγιον οἰκονομικόν, αὐτὸς εἶναι διὰ τὸ Φρενοκομεῖον, ὅπως εἶπε δι’ ἄλλην περίπτωσιν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Κέντρου. (Χειροκροτήματα). Παρουσιάσθη, λοιπόν, ψευδὴς εἰκὼν τοῦ ἰσοζυγίου τῶν τρεχουμένων λογαριασμῶν. Εἶναι δυνατὸν τὸ δάνειον τὸ Γερμανικὸν νὰ ἐμφανίζεται ὅτι ἀποτελεῖ μόνιμον στοιχεῖον τοῦ ἰσοζυγίου; Εἶναι δυνατὸν ἡ χρηματοδότησις νὰ θεωρῆται ὡς μόνιμον ἔσοδον; Εἶναι δυνατὸν δάνειον τὸ ὁποῖον κατετέθη καὶ ἐδραχμοποιήθη καὶ κατόπιν ἐκ τούτου ἔγιναν δρόμοι καὶ σπίτια, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξισορροπήσῃ τὸ ἰσοζύγιον τῶν λογαριασμῶν; Αὐτὸ δὲν τὸ ἐξηγήσατε εἰς τοὺς τρεῖς σοφούς. Δι’ αὐτὸ σᾶς κατηγοροῦμεν. Σεῖς διὰ λόγους ἐσωτερικῆς προπαγάνδας ἀπεφύγατε νὰ δώσητε ὅλα τὰ στοιχεῖα καὶ τώρα οἱ ξένοι σᾶς καταγγέλλουν ὅτι δὲν τοὺς ἐδώσατε ἀκριβῆ στοιχεῖα. Γράφει ἡ παράγραφος 5: «Δὲν ἐλάβομεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν λεπτομερεῖς προβλέψεις ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν κατὰ τὸ 1962. Καὶ κατεστρώσαμεν ἡμεῖς, ὡς ἐπληροφορήθημεν, ἐκ διαφόρων πηγῶν καὶ ὑποθέσεων τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν 1961–64». Τί σημαίνει αὐτό; ὅτι δὲν ἐδώσατε πληροφορίας. Ἡ παράγραφος 7 λέγει: «Τὸ σημείωμα ὅπου ἐλάβομεν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς ἀναπτύξεως διὰ τὴν περίοδον 1962–1966 δὲν περιέχει ἀκριβεῖς ἐπὶ τῶν ἀναγκῶν ἀριθμοὺς καὶ πληροφορίας διὰ τὴν κατάστασιν». Ἰδοὺ διατὶ ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας κατέληξαν οἱ σοφοὶ νὰ μᾶς δώσουν 50–60 ἑκατομμύρια, ὅταν εἰς τὴν Τουρκίαν δίδουν 300.000.000 διὰ μίαν 5ετίαν. Καὶ ἐπὶ πλέον νὰ μᾶς φορτώσουν τὸ βάρος τοῦ διακανονισμοῦ τοῦ Δημοσίου χρέους. Κύριοι, ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας. Πάντως ἐκεῖνο ἐπὶ τοῦ ὁποίου μένομεν ὅλοι σύμφωνοι μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Πρόεδρον Ἀϊζενχάουερ, εἶναι ὅτι τὸ σημερινὸν βάρος τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν εἶναι ὑπερβολικὸν διὰ τὴν Ἑλλάδα. Τί ἔπρεπε νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις; Ἔπρεπε ἀμέσως νὰ θέσῃ τὸ θέμα αὐτό: νὰ ἀπολογηθῇ δηλαδὴ μέχρι ποίου σημείου εἶναι δυνατὸν διὰ τῶν ἰδίων πόρων νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς σημερινὰς δαπάνας καὶ διὰ τὰ ἐπὶ πλέον νὰ εἴπῃ καθαρὰ ὅτι ἔχετε σεῖς ὑποχρέωσιν νὰ βοηθήσητε. Ἐν τούτοις δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ εἴπω τί ἀκριβῶς ἐλέχθη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Τί ἐξάγεται ὅμως ὡς πρὸς αὐτὸ ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τῶν σοφῶν; Ἀκούσατε τὶ μᾶς λέγουν οἱ ἴδιοι. Ἀκούσατε τὴν ἔκθεσιν τῶν σοφῶν καὶ εἴπατε ποῖον θὰ εἶναι τὸ συμπέρασμά σας. Ἡ παράγραφος 5 τῆς ἐκθέσεως γράφει: «Ἡ κατὰ τὸ 1960–1961 κτηθεῖσα πεῖρα ἀφήνει νὰ πιστεύσωμεν ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ διατηρήσῃ κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος τὸ σημερινὸν ἀμυντικὸν πεδίον—ἡμεῖς λέγομεν ὅτι ἠμπορεῖ νὰ τὸ διατηρήσῃ—δαπανῶν αἵτινες χρηματοδοτοῦνται δι’ ἐθνικῶν πόρων χωρὶς νὰ θίγηται ἡ πραγματοποίησις τῶν ἄλλων προγραμμάτων, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ λαμβάνωμεν δάνεια διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν σχεδίων ἀναπτύξεως». Ἠμπορεῖ νὰ κάμουν λάθος οἱ σοφοί. Ἀλλὰ τὸ συμπέρασμα εἶναι σαφές, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἐθέσαμεν θέμα ὑπερβολικοῦ βάρους τοῦ σημερινοῦ μας ἐπιπέδου τῶν στρατιωτικῶν μας δαπανῶν. Ἐξηγεῖται ὅτι ἐθέσαμεν θέμα αὐξήσεως στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ ἐκεῖ ἐζητήσαμε βοήθειαν.

§183Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐζητήσαμεν καὶ τὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο. Οἱ τρεῖς σοφοὶ εἶπον ὅτι δύνασθε νὰ αὐξήσητε εἰς τὸ μέλλον τὰς στρατιωτικάς σας δαπάνας δανειζόμενοι διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας καὶ διαθέτοντες εἰς τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας ὅλα τὰ περισσεύοντα τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῆς αὐξήσεως τῶν εἰσοδημάτων σας. Κύριοι, εἶναι καταπληκτικόν.

§184Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θὰ σᾶς διακόψω, διότι πρέπει νὰ διευκρινισθῇ τὸ ζήτημα. Εἰς τὸ ὑπόμνημα τῶν τριῶν σοφῶν ὑπάρχει ἡ ἑξῆς φράσις εἰς τὴν παράγραφον 9, ἡ ὁποία δικαιολογεῖ τὴν θέσιν καὶ διαψεύδει ἀπολύτως τὴν Κυβέρνησιν «πλὴν τοῦ ζητήματος......(ἀναγινώσκει)». Νομίζω ὅτι ἔπειτα ἀπὸ αὐτὸ τὸ κείμενον δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφισβήτησις περὶ τοῦ τί ἐζήτησεν ἡ Κυβέρνησις.

§185Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἡ διατύπωσις αὐτὴ εἶναι ἀπολύτως ἐσφαλμένη καὶ σᾶς βεβαιῶ περὶ τούτου. Καὶ ἐὰν οὕτω ἔχῃ διατυπωθῆ ἡ περικοπὴ αὕτη ὑπὸ τῶν τριῶν σοφῶν, ἡ διατύπωσις δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα, διότι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔθεσε τὸ ζήτημα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς διατηρήσεως τῆς ἀμυντικῆς προσπαθείας εἰς τὸ σημερινὸν ἐπίπεδον, εἰποῦσα, ὅτι ἡ διατήρησις τοῦ ἐπιπέδου τούτου, ἀπαιτεῖ βοήθειαν. Σᾶς βεβαιῶ ἀπολύτως ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, χωρὶς νὰ ὀφείλεται αὐτὸ ποὺ θὰ εἴπω εἰς «χιουμοριστικὴν» διάθεσιν νὰ συστήσω νὰ παύσωμεν νὰ ὀνομάζωμεν τοὺς τρεῖς σοφούς, σοφούς. Ἡ ξένη λέξις ἀποδίδεται ὀρθῶς μὲ τὴν λέξιν οἱ τρεῖς συνετοὶ ἢ σώφρονες.

§186Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅπως τοὺς καταντήσατε, οὔτε σοφοί, οὔτε συνετοὶ εἶναι.

§187Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντως ἡμεῖς ἀναγιγνώσκομεν τὰ κείμενα, ὡς τὰ ἔχομεν. Δι’ αὐτὸ ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ μᾶς δώσητε τὰς ἐκθέσεις σας. Ὅπως τὰ ἀναγιγνώσκομεν ὅμως ταῦτα ἐξανιστάμεθα καὶ ἀγανακτοῦμεν.

§188Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Θὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι πρὸ δύο ἡμερῶν, ὅταν ὡμίλει ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, παρενέβην καὶ ἐδήλωσα, ὅτι εὐχαρίστως ὡρισμένοι ἐκ τῶν κυρίων, εἴτε ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., εἴτε ὡρισμένα ἐκ τῶν ἐξεχόντων στελεχῶν τῶν Κομμάτων, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λάβουν γνῶσιν ὡρισμένων ἐγγράφων.

§189ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μυστικὰ εἶναι;

§190Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Βεβαίως καὶ ἐξήγησα διὰ ποῖον λόγον. Πρῶτον, διότι εἶναι ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἔχουν πρωτοκολληθῆ εἰς τὸ Ν.Α.Τ.Ο., ὡς ἐμπιστευτικά, καὶ δεύτερον, διότι δὲν νομίζει ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἔχει δικαίωμα νὰ ἐκμεταλλευθῇ δημοσίᾳ τὴν προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν διὰ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἔχει κάμει.

§191Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν, δηλαδὴ τῶν στοιχείων τῶν προερχομένων ἐκ τῆς ἐκθέσεως τῶν τριῶν σοφῶν εἶναι ἀδιαφιλονίκητον τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ δωρεὰν βοήθεια οὐσιαστικῶς κατηργήθη, καίτοι ἦτο ἐπιβεβλημένη καὶ ἀναγκαία, ὄχι μόνον διὰ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, τὸ ὕψος τῶν ὁποίων δὲν δικαιολογεῖται ἐκ τῆς οἰκονομικῆς μας ἀντοχῆς, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ πρῶτα βήματα τῆς οἰκονομικῆς μας ἀναπτύξεως. Ἐπιμένω ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τῆς δωρεὰν βοηθείας ὅπως καὶ ὁ προκάτοχος τοῦ βήματος ἐπέμεινε, διότι εἶναι ἀπαραίτητον εἰς τὰ πρῶτα βήματα τῆς ἐντάξεώς μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν νὰ ἐνισχυθῶμεν διὰ δωρεὰν βοηθείας. Αἱ Κρατικαὶ ἐπενδύσεις, δημόσιαι ἐπενδύσεις, λόγῳ τοῦ προορισμοῦ των, ἐὰν στηρίζωνται μόνον εἰς δανεισμὸν εἶναι ἀδύνατον νὰ προωθήσουν ὁμαλῶς τὴν ἀνάπτυξίν μας. Ἓξ χιλιάδες ἑκατομμύρια εἶναι αἱ Κρατικαὶ ἐπενδύσεις. Ἐκ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ χίλια ἑκατομμύρια προέρχονται ἐκ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἑπτακόσια ἑκατομμύρια ἀπέδωσαν αἱ ἐπενδύσεις. Τριακόσια ἑκατομμύρια προέρχονται ἐκ τῶν ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων. Ἔχομεν συνεπῶς δύο χιλιάδες ἑκατομμύρια Κρατικῶν ἐπενδύσεων. Αὐτὰ εἶναι τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ὑγιῶς δύνανται νὰ χρηματοδοτήσουν τὰς ἐπενδύσεις. Τὰ ὑπόλοιπα, τὸ δύο τρίτα, ποῦ θὰ τὰ εὕρωμεν; Θὰ ἀπευθυνθῶμεν εἰς τὴν φορολογίαν; Δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχουν περιθώρια. Ἀντιθέτως, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐλαφρυνθοῦν καὶ ὄχι νὰ ἐπιβαρυνθοῦν τὰ φορολογικὰ βάρη. Θὰ ἀπευθυνθῶμεν εἰς τὸν ἐσωτερικὸν δανεισμόν; Μετὰ τὸ τελευταῖον δάνειον τῶν 990.000.000 δὲν ὑπάρχουν νομίζω περιθώρια. Ὑπάρχουν ἀκόμη τὰ 3.000.000 τῶν ἐντόκων γραμματίων. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν ἡ ἀγορὰ φρονῶ ὅτι δυσκολεύεται. Πρέπει δὲ νὰ ἔχῃ ἐπίσης ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἰδιῶται ἐπιχειρηματίαι, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἀναζητήσουν δάνεια εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν. Καὶ ὅταν σεῖς ὡς Κράτος δίδετε τόκους 6%, τί θὰ πρέπει νὰ κάμῃ ὁ ἰδιώτης; Νὰ δώσῃ τόκον 7 ἢ 8%; Εἶναι δυνατὸν ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας νὰ ἀνταποκριθῇ οὗτος εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς; Γνωρίζετε, ὅτι εἰδικῶς εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν τὸ σχέδιόν σας τῆς ἀναθέτει τὰ ⅔ τῆς ἀναπτύξεως. Ὁ δὲ Πρωθυπουργός σας τὰ 80% τῆς ἀναπτύξεως. Καὶ εἴπατε οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἦσαν διστακτικοί, διότι δὲν ἐγνώριζον ἐὰν θὰ συνδεθῶμεν μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν ἢ ὄχι. Ὅλοι, λέγω, ἐγνώριζον, ὅτι θὰ συνδεθῶμεν καὶ τὸ ἀνέμενον. Ἐκεῖνο, ποὺ δὲν ἐγνώριζον, εἶναι ὅτι ἀμφέβαλλον, ἐὰν σεῖς, ὡς Κυβέρνησις, θὰ ἐλαμβάνατε τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὸν προσανατολισμὸν τῆς Χώρας πρὸς τὴν ἔνταξιν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Διότι ἐὰν σεῖς δὲν λάβητε δραστικὰ μέτρα διὰ νὰ καταστήσητε τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν ἀνταγωνιστικήν, οὐδεὶς ἐπιχειρηματίας θὰ προχωρήσῃ. Οὐδεὶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κινηθῇ. Καὶ παρεμβάλλετε τόσα προσκόμματα ἀντιθέτως εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Διότι δὲν μετεβάλατε τίποτε ἀπὸ τὰ κακῶς κείμενα. Καὶ ὅταν ἀκόμη ἐξαντλῆτε τοὺς χρηματικοὺς πόρους ἀπὸ τὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν, πῶς θὰ προχωρήσουν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐπιχειρήσεών των οἱ ἰδιῶται ἐπιχειρηματίαι; Εἶναι πλέον προφανές, ὅτι δὲν ἀπομένει ἄλλο τι παρὰ διὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ δανεισμοῦ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν χρηματοδότησιν τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων. Εἴπομεν, ὅτι πέραν τῶν 2 δισεκατ. τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, τὰ ὑπόλοιπα προέρχονται κατὰ μέγα μέρος ἀπὸ τὸν ἐξωτερικὸν δανεισμόν. Ὅπως λ.χ. τὸ Γερμανικὸν δάνειον. Τοῦτο εἶναι ἀπαράδεκτον. Γνωρίζετε λοιπὸν ποία εἶναι ἡ σύνθεσις τῶν κρατικῶν μας ἐπενδύσεων; Ἡ σύνθεσις τῶν κρατικῶν ἐπενδύσεων εἶναι ἡ ἑξῆς: Περιλαμβάνει ἐπενδύσεις διὰ δρόμους, ἐργατικὰς κατοικίας, ἔργα ἀναμφιβόλου κοινωνικῆς χρησιμότητος, ἀλλὰ ταύτας, ἐμμέσου παραγωγικότητος. Περιλαμβάνει τὰ μικρὰ παραγωγικὰ ἔργα ἀμφιβόλου ἀμέσου ἀποδόσεως. Περιλαμβάνει ἀκόμη τὸ τεχνικὸν ἐπίδομα τοῦ Ν. 3670, δηλαδὴ οἱ μισθοὶ δημοσίων ὑπαλλήλων. Αὐτὰ ἀποτελοῦν τὴν σύνθεσιν τῶν κρατικῶν ἐπενδύσεων. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ὅτι εἰς τὰ Σκανδιναυϊκὰ Κράτη εἶναι χαλαρὰ καὶ εὐρεῖα ἡ σύνθεσις ἐπενδύσεων. Μάλιστα, ὅταν βεβαίως εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντλῆτε τὰ κεφάλαια ἀπὸ τὴν ὑγιᾶ πηγὴν τοῦ περισσεύματος. Τότε εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχητε καὶ τοιαύτης φύσεως ἐπενδύσεις. Ὅταν ὅμως δανείζεσθε ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ καταβάλετε τόκους καὶ χρεωλύσια, τότε δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ δανείζεσθε διὰ τοιαῦτα ἔργα ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Αὐτὸ σᾶς τὸ λέγει καὶ ἡ Διοίκησις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν τελευταίαν ἔκθεσίν της. Δηλαδὴ διὰ τῆς τοιαύτης μεθόδου συσσωρεύομεν δάνεια, τόκους καὶ τοκοχρεωλύσια. Ὅλα αὐτὰ σὺν τῷ χρόνῳ θὰ ἀποτελέσουν χιονοστιβάδα. Καὶ ἐν τούτοις ἀπὸ πλευρᾶς ἀποδόσεως μὲ δρόμους καὶ μὲ ἐπιδόματα μισθῶν πῶς θὰ ἀντιμετωπίσητε τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δανείου; Δὲν θὰ κατορθώσετε νὰ παρακολουθήσητε τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών μας ἐκ δανείων, ἐὰν δὲν ἐκτελῆτε ἀμέσως τὰ παραγωγικὰ ἔργα. Δι’ αὐτὸ ἐτόνισα, ὅτι ὁσηδήποτε καὶ ἂν ἦτο ἡ δωρεὰν βοήθεια, μᾶς ἦτο χρήσιμος διὰ τὰ πρῶτα βήματα. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι κἄποτε θὰ σταματοῦσε, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ὑπῆρχεν ἡ ἐλπὶς ἢ νὰ αὐξήσῃ τὸ περίσσευμα ἐκ τοῦ εἰσοδήματος καὶ νὰ ἀρχίσῃ ἀποδίδουσα ἡ φορολογία μας. Ὑπῆρχεν ἀκόμη καὶ ἡ ἄλλη ὁδός, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσητε· νὰ ἀλλάξῃ δηλαδὴ ἡ σύνθεσις τῶν ἐπενδύσεων. Νὰ μὴ ὑπάρχουν εἰς τὰς κρατικὰς ἐπενδύσεις παρὰ μόνον τὰ ἄμεσα παραγωγικότατα ἔργα, διότι αὐτὰ μόνον εἶναι ἐκεῖνα ποὺ ἀποδίδουν, αὐτὰ εἶναι ἐκεῖνα ποὺ δημιουργοῦν τὰς προϋποθέσεις τῆς ἀναπτύξεως καὶ τῆς ἐξισορροπήσεως τῆς χώρας μας. Κύριοι, ἔπειτα ἀπ’ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἠκούσατε, ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἀποκάλυψιν τῆς «Καθημερινῆς», τοῦ Κυβερνητικοῦ ὀργάνου, ὅτι ἔχομεν μίαν πολιτικὴν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, δὲν νομίζετε, ὅτι εἶναι δικαιολογημένοι οἱ τρεῖς σοφοὶ νὰ μᾶς προτείνουν τὰς γνωστὰς καὶ ἀπαραδέκτους ὑποδείξεις σας. Ὅταν αὐτὰ τοὺς ἐπληροφόρησεν ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν νὰ εἶναι βασιλικώτεροι τοῦ Βασιλέως καὶ νὰ ἀρχίσουν νὰ ἐρευνοῦν τὰ διάφορα κονδύλια μας ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔσπευσε νὰ τοὺς διαφωτίσῃ. Αὐτοί, ἄλλωστε, εἶχον μίαν εἰδικὴν ἀποστολὴν καὶ ἀσφαλῶς θὰ εἶναι εὐχαριστημένοι, διότι ἡ Κυβέρνησις, εἴτε δὲν τοὺς ἔδωσε στοιχεῖα, εἴτε τοὺς ἔδωσε μὴ ἀκριβῆ στοιχεῖα. Τὶ προτείνει ἡ ἔκθεσις τῶν τριῶν σοφῶν, διὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς λέγομεν ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος; Ἀκούσατε τὶ προτείνει. Δὲν συζητεῖ, ἀλλὰ καθιερώνει ὁριστικῶς τὴν κατάργησιν τῆς δωρεὰν βοηθείας.

§192Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν ἦσαν ἁρμόδιοι.

§193Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, ὅταν μελετοῦν τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν ἑνὸς Κράτους, δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπουν, ὅτι εἶχεν ἀνάγκην τῆς δωρεᾶς βοηθείας, τὸ Κράτος μας διὰ νὰ προχωρήσῃ ὁμαλῶς εἰς τὴν ἀνάπτυξίν του; Ἐπῆραν ἐντολὴν νὰ μελετήσουν τὴν κατάστασιν τὴν οἰκονομικὴν τῆς Ἑλλάδος. Πῶς εἶναι δυνατὸν νά λέγετε, ὅτι δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα ὡς ἐπιστήμονες καὶ ὡς ἐμπειρογνώμονες νὰ εἰσηγηθοῦν τὴν δωρεὰν βοήθειαν; Δεύτερον, συνιστοῦν οἱ 3 σοφοὶ νὰ δανειζώμεθα διὰ νὰ πραγματοποιήσωμεν κρατικὰς ἐπενδύσεις, δηλαδὴ δρόμους, σπίτια καὶ τεχνικὰ ἐπιδόματα καὶ νὰ αὐξάνωμεν διὰ τῶν περισσευμάτων μας τὰς ἀμυντικὰς δαπάνας. Τρίτον, ἀκούσατε τὸ καταπληκτικὸν ποὺ γράφουν: βεβαιώνουν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔστω καὶ ἂν δὲν λάβῃ μετὰ τὸ 1962 βοήθειαν, θὰ πρέπει νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ διατηρήσῃ τὸ σημερινὸν στρατιωτικόν της πρόγραμμα, καὶ μάλιστα νὰ τὸ αὐξήσῃ ἐφ’ ὅσον θὰ ἀνέρχεται τὸ ἀκαθάριστον ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἀρκεῖ νὰ λαμβάνῃ βοήθειαν εἰς ὑλικά. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι σεῖς οἱ ἀντιπολιτευόμενοι παραγνωρίζετε, ὅτι λαμβάνομεν δωρεὰν τὰ ὑλικά. Μά, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὑλικὰ τὰ ἐλαμβάνομεν πάντοτε καὶ πέραν τῶν ὑλικῶν εἴχομεν τὴν δωρεὰν ἀμυντικὴν βοήθειαν. Ἡμεῖς δὲν σᾶς κατηγοροῦμεν διὰ τὰ ὑλικά, τὰ ὑλικὰ ὑφίσταντο καὶ ὑφίστανται. Σᾶς κατηγοροῦμεν διότι δὲν κατεβάλατε τὴν δέουσαν προσπάθειαν, καίτοι προειδοποιήθητε ἀπὸ τὸν Ἀμερικανὸν Σύμβουλόν σας, διὰ τὸ τὶ ἔπρεπε νὰ πράξητε. Δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ἔρχονται ἀκόμη οἱ 3 σοφοὶ καὶ μᾶς προτείνουν, τὶ νομίζετε; Νὰ ἀναβάλωμεν τὴν ἐκβιομηχάνισιν, νὰ ματαιώσωμεν δηλαδὴ τὴν ἐκβιομηχάνισιν. Δηλαδή, μᾶς προτείνουν νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὰ βιομηχανικά μας σχέδια, καθ’ ἣν στιγμὴν εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὴν ἐκβιομηχάνισιν, σημαίνει, νὰ καταδικάσωμεν τὸν τόπον αὐτὸν εἰς αἰωνίαν καθυστέρησιν καὶ εἰς μόνιμον πενίαν. Καὶ τέταρτον, ἔρχονται νὰ σᾶς συστήσουν οἱ 3 σοφοὶ νὰ προβῶμεν εἰς διακανονισμὸν τοῦ δημοσίου χρέους. Καὶ ἔναντι ὅλων αὐτῶν νὰ λάβωμεν 50 μὲ 60 ἑκατομ. δολλάρια ἐντὸς 2 ἐτῶν. Κύριοι βουλευταί, εἶναι προφανὴς ἡ κακοπιστία, ὄχι μόνον ἡ ἀτέλεια τῆς ἐκθέσεως, εἶναι προφανὴς καὶ ἡ κακοπιστία τῆς ἐκθέσεως τῶν τριῶν σοφῶν. Καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω ἀμέσως. Μᾶς συνιστοῦν νὰ ρυθμίσωμεν τὸ προπολεμικὸν δημόσιον χρέος τῶν 230.000.000 δολλαρίων. Φαντασθῆτε πόσοι εἶναι οἱ τόκοι, ἐὰν ἐγκαταλείψωμεν τοὺς τόκους, ἂν περικόψωμεν καὶ τὸ κεφάλαιον. Ἂς δεχθῶμεν 200.000.000 δολλάρια. Αὐτὸ δὲν θὰ μᾶς δημιουργήσῃ μίαν ὑποχρέωσιν ἐτησίως τοὐλάχιστον 15.000.000 δολλαρίων; Δὲν πρόκειται ἐξ αὐτοῦ νὰ ἐπέλθῃ ἓν ἐτήσιον ἄνοιγμα τοῦ ἰσολογισμοῦ μας κατὰ 15.000.000; Ἐν τούτοις αὐτὸ δὲν τὸ περιλαμβάνουν εἰς τοὺς ὑπολογισμούς των. Μᾶς δίδουν 50 μὲ 60 ἑκατομμύρια, χωρὶς νὰ προσθέτουν αὐτὰ τὰ 15.000.000, ἢ 30 ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα μᾶς συνιστοῦν νὰ καταβάλωμεν. Αὐτὸ καὶ μόνον ἀποδεικνύει πόσον ἐβιάζοντο οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, διὰ νὰ μᾶς πείσουν, δὲν λέγω τίποτε ἄλλο, διὰ νὰ διακανονίσωμεν τὸ προπολεμικὸν χρέος μας. Καὶ ἐν τούτοις, δὲν ἐσκέφθησαν οὔτε κἂν νὰ τὸ ἐγγράψουν τὸ ποσὸν τοῦ χρεωλυσίου εἰς τὸ παθητικὸν τοῦ ἰσολογισμοῦ τῶν συναλλαγῶν μας. Κύριοι βουλευταί, ὅταν τοιαύτη εἶναι ἡ ἔκθεσις τῶν τριῶν σοφῶν, ὅταν εἰς τοιαύτας καταπληκτικὰς ὑποδείξεις προβαίνουν, ὅταν ὅπως ἐγὼ πιστεύω, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι θὰ ὑπάρξουν καὶ δύο ἄλλαι ἐκθέσεις, ὅτι αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ βασικὴ ἔκθεσις ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ βασισθῇ εἰς τὸ μέλλον ἐνδεχομένη βοήθεια πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ὅταν τοιαύτη εἶναι ἡ ἔκθεσις, ποία θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως; Θὰ ἔπρεπε εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ τὴν θεωρήσῃ ὡς ἀπαράδεκτον ἀντὶ νὰ δεχθῇ συζήτησιν ἐπ’ αὐτῆς καὶ νὰ ἐμπλακῇ εἰς διάλογον ὁ ὁποῖος δίδει τὸ δικαίωμα εἰς αὐτοὺς νὰ ἰσχυρίζωνται, ὅτι ἐν τούτοις ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, δέχεται νὰ συζητῇ τὰ μέτρα των. Ἡ Κυβέρνησις, ἔπρεπε νὰ τὴν ἀπορρίψῃ. Δὲν τὸ ἐπράξατε αὐτό, διότι ἴσως δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ πράξητε. Διότι, αἰσθάνεσθε, κύριοι τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἔχετε μίαν ἐνοχήν, διότι δὲν τοὺς ἐδώσατε ὅπως λέγουν παραπονούμενοι, στοιχεῖα ἢ στοιχεῖα ἀκριβῆ. Δὲν τὸ ἐπράξατε ἀκόμη, διότι ἐπειδὴ ἐζητήσατε τὸ κονσόρτσιουμ, ἐνεπλάκητε εἰς συζητήσεις περὶ δανεισμοῦ καὶ παρημελήσατε νὰ ἐπιμείνετε εἰς δωρεὰν βοηθείας. Δὲν τὸ ἐπράξατε πρὸ παντός, διότι ἠθέλατε νὰ φανῆτε εὐχάριστοι πρὸς τοὺς προστάτας σας. Τὰ εὔσημα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα σᾶς ἠνάγκασαν νὰ μὴ τὸ πράξητε. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἐδῶ ὑπάρχει, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἡ διαφορὰ τῶν τοποθετήσεών μας. Εἴπατε προχθές, ὅτι ἂν εἴσασθε σεῖς, τὶ θὰ ἐπράττατε καλύτερον; Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐὰν εἴμεθα ἡμεῖς, ἴσως δὲν θὰ ἐπράττομεν περισσότερα, ἴσως διεπράττομεν καὶ σφάλματα, διότι πιθανόν, νὰ μὴ ἔχωμεν σήμερον ὀλιγωτέραν πεῖραν ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἐπράττομεν ποτέ, εἶναι νὰ παραιτηθῶμεν τῶν ἀξιώσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν θὰ δεχώμεθα ποτὲ παραχωρήσεις. Δὲν εἶναι μόνον ἡ Δημοκρατία, ἡ ὁποία ἀποδίδει εἰς τὸν λαὸν τὰ δικαιώματά του, ἡ ὁποία τὸν καθιστᾷ κύριον τοῦ οἴκου του. Εἶναι κάτι πέραν αὐτοῦ. Εἶναι ἡ ὑποστήριξις τῶν οὐσιαστικῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ. Ὅταν μία Κυβέρνησις, αἰσθάνεται, ὅτι δὲν προέρχεται ἀπὸ τὴν εὔνοιαν, ἀλλὰ κατευθείαν ἀπὸ τὸν λαόν, οὐδέποτε θὰ ὑποχωρήσῃ, οὐδέποτε θὰ συμβιβασθῇ. Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς ἰδικῆς σας καὶ τῆς ἰδικῆς μας τοποθετήσεως καὶ ἰδοὺ διατὶ λέγομεν, ὅτι πρέπει ἡ Δημοκρατία νὰ ἀποκατασταθῇ εἰς τὸν τόπον αὐτόν, διότι τότε μόνον τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ θὰ ὑποστηριχθοῦν κατὰ τρόπον μὴ ἐπιτρέποντα οὔτε συμβιβασμούς, οὔτε ὑποχωρήσεις. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἀλλά, κύριοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε καίτοι ἡ ὥρα παρέρχεται καὶ καταχρῶμαι τῆς ὑπομονῆς σας, νὰ σᾶς δώσω μίαν γενικὴν εἰκόνα, τοῦ τὶ θὰ ἐπακολουθήσῃ εἰς τὸν τόπον μας, ἔπειτα ἀπὸ ὀλίγα ἔτη μὲ τὴν πολιτικὴν ποὺ ἐγκαινιάζει ἡ Κυβέρνησις, τὴν πολιτικὴν δηλαδή, τοῦ καθολικοῦ δανεισμοῦ.

§194Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Τὶς ἐκλογὲς νὰ παίρνωμε καὶ δὲν πειράζει.

§195Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔλθω τώρα εἰς τὸ περίφημον θέμα τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος, διὰ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ «ἡμεῖς οὐδέποτε τὸ εἴπομεν». Κύριε Ὑπουργέ, ἐγὼ ἤκουσα πρὸ 3 μηνῶν μίαν θριαμβευτικὴν ἀνακοίνωσιν, ὅτι ἔφθασεν εἰς τὰ 250,5 ἑκ. δολλάρια τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀνακοίνωσιν γενομένην μετὰ κομπασμοῦ καὶ ὑπερηφανείας. Καὶ δὲν ἐσκέφθησαν, τοὐλάχιστον νὰ μᾶς εἴπουν αὐτὰ τὰ ἀποθέματα πρὸς τὶ ἀντιστοιχοῦν καὶ τὶ ἀντικρύζουν. Ἐξ αὐτῶν εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος 310 ἑκ. εἶναι ὑποχρεώσεις, 125 ἑκ. ἐμπορικαὶ πιστώσεις. Δὲν πρόκειται ἐξ αὐτοῦ βεβαίως νὰ συμβῇ τίποτε τὸ κακὸν καὶ οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει, διότι αἱ ὑποχρεώσεις εἶναι μακροπρόθεσμοι. Ἀλλὰ ὅπως δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ κομπάζωμεν μὲ τὴν ἐμφάνισιν τῶν 255 ἑκ., δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἐξ ἴσου νὰ τὸ ἐμφανίζωμεν ὡς θρίαμβον. Διότι ἡ μονομερὴς αὐτὴ ἐμφάνισις ὁδηγεῖ εἰς παραπλάνησιν καὶ ψευδῆ εἰκόνα διὰ τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος νομίζει, ὅτι ὁ πακτωλὸς εἰσῆλθεν εἰς τὰ ταμεῖα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Θὰ σᾶς δώσω μίαν εἰκόνα, κύριοι βουλευταί, ποῖαι μετ’ ὀλίγα ἔτη θὰ εἶναι αἱ ὑποχρεώσεις μας πρὸς τὸ ἐξωτερικόν. Εἶναι ἕνα σχῆμα πρόχειρον, ἁπλοῦν, θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς καταθέσῃ καὶ ἐκείνη ἀνάλογον ὑπολογισμόν. Ὑπάρχουν ὑποχρεώσεις εἰς συνάλλαγμα 310 ἑκ., ἀφαιρῶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν ἐμπορικὰς πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀνανεώνονται καὶ μένουν 200 ἑκ. Ρύθμισις τοῦ παλαιοῦ χρέους. Ἐγώ, κύριοι, τὸ ὑπολογίζω προσωπικῶς εἰς 180 ἢ 200 ἑκ. Φθάνομεν ἔτσι ἀμέσως εἰς τὰ 380 ἢ 400 ἑκ. Κατόπιν ἔχομεν τὸ πρόγραμμά μας νὰ ἐκτελέσωμεν, 800– 900 ἑκ. δολλάρια μᾶς χρειάζονται, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Φθάνομεν εἰς τὰ 1.200 ἑκ. δολλάρια. Μετὰ πάροδον ὀλίγων ἐτῶν πόση θέλετε κύριοι, νὰ εἶναι ἡ ἐξυπηρέτησις τοῦ χρέους αὐτοῦ; Θὰ εἶναι 70–80 ἑκ. δολλάρια; Ἀλλὰ εἶπον προηγουμένως, ὅτι καθ’ ἡμᾶς, κατὰ τὴν Κυβέρνησιν διαφορετικά, τὸ ἄνοιγμά μας εἶναι 90 ἑκ. δολλάρια, καὶ ὄχι 11, διότι ἡ χρυσῆ κόττα τοῦ ἐξωτερικοῦ δὲν θὰ μᾶς φέρῃ πάντοτε καὶ συνεχῶς κεφάλαια. Πιστεύετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μετὰ 5–6 χρόνια ἕνα τοιοῦτον ἄνοιγμα θὰ ἦτο δυνατὸν ποτὲ ἀμέσως νὰ ἰσοφαρισθῇ, ἐὰν δανειζώμεθα διὰ νὰ κάμωμεν δρόμους καὶ παρέχομεν μισθοὺς εἰς Δημοσίους ὑπαλλήλους; Πιστεύετε, ὅτι θὰ καταστῇ ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν δυνατὸν μὲ τοιαύτην πολιτικήν, νὰ καλύψωμεν τοιοῦτον τεράστιον ἔλλειμμα, ὅταν δανειζόμεθα καὶ καταθέτομεν τὸ συνάλλαγμα καὶ διὰ τῶν δραχμῶν κάμνομεν δρόμους, κάμνομεν σπίτια, δίδομεν τεχνικὰ ἐπιδόματα εἰς τοὺς ὑπαλλήλους; Εἶμαι, κύριοι, ἀπαισιόδοξος...

§196Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). ... (Δὲν ἠκούσθη).

§197Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω κἄτι, διότι θέλω νὰ κάμωμεν συζήτησιν καλόπιστον. Σεῖς μᾶς ὑπεσχέθητε μίαν συζήτησιν ἐπὶ τῆς γενικῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Διότι ὅσα τώρα λέγομεν ἀφοροῦν μόνον τὰ τελευταῖα συμβάντα. Τὸ ὑπεσχέθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ δὲν μετέβαλε τοὺς λόγους του εἰς ἔργα. Ἠρκέσθη μόνον εἰς ὑπόσχεσιν. Θὰ σᾶς παρεκάλουν, ὅταν θὰ συνέλθωμεν πάλιν νὰ ἔχωμεν μίαν συζήτησιν ἐπὶ τῆς γενικῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ἀφοῦ μᾶς καταθέσετε ὡρισμένα ἔγγραφα καὶ ὡρισμένα στοιχεῖα, θὰ σᾶς παρεκάλουν τότε νὰ μᾶς δώσητε μίαν προοπτικήν, πότε δηλαδὴ ὑπολογίζετε, ὅτι ἡ ἐξ ἰδίων πόρων Ἑλληνικὴ οἰκονομία θὰ καταστῇ αὐτοδύναμος, ὥστε νὰ καταβάλῃ τὰ τοκοχρεωλύσια αὐτά. Θὰ δεχθῶ τὰς ἐξηγήσεις καὶ τοὺς ὑπολογισμούς σας καὶ θὰ συζητήσωμεν μὲ κάθε καλοπιστίαν. Κύριοι βουλευταί, ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ἐὰν συνεχίσωμεν δανειζόμενοι δι’ ὅλα, ἐὰν τὰ περισσεύματά μας τὰ διαθέτομεν εἰς στρατιωτικὰς δαπάνας καὶ ἐὰν ἀντιθέτως τὰ δάνειά μας εἴτε καταθέτομεν εἰς Τραπέζας εἴτε ἀντιστρόφως δι’ αὐτῶν κατασκευάζομεν ἔμμεσον καὶ ὄχι ἄμεσον παραγωγικότητα, ἐὰν συνεχίσωμεν διὰ δανείων καὶ μόνον νὰ βοηθοῦμεν τὴν ἀνάπτυξίν μας, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀμυντικάς μας δαπάνας, ἐὰν ταὐτοχρόνως δὲν ἀρχίσωμεν νὰ μεταβάλωμεν τὴν σύνθεσιν τῶν ὑπηρεσιῶν μας, ἐὰν δὲν ἀρχίσωμεν νὰ ἱεραρχῶμεν τὰς ἀνάγκας μας καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων καὶ δὲν μεταβάλωμεν ἐπὶ πλέον τὴν διάρθρωσιν, ὄχι μόνον τῆς οἰκονομίας, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἐμπορίου, ἀλλὰ ἐπὶ πλέον καὶ τῶν ἐξαγωγῶν μας, τότε, κ. Ὑπουργέ, τότε, κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ τοὐλάχιστον εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἔπειτα ἀπὸ ὀλίγα χρόνια θὰ συσσωρευθοῦν τόκοι καὶ ἐπιτόκια ὡς χιονοστιβάς, καὶ ἀπέναντι αὐτῶν θὰ ὑπάρχουν πάρα πολὺ μικραὶ ἀποστάσεις πρὸς ἐξόφλησιν αὐτῶν. Ἂς ἀναλογισθῇ τὴν περιπέτειαν τοῦ 1893. Καὶ τότε τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν εἶχον γίνει μεγάλα ἔργα. Εἶχε γίνει τὸ σιδηροδρομικὸν δίκτυον τῆς χώρας, τὸ ὁποῖον ἀντιστοιχεῖ, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τῶν ἀναλογιῶν, πρὸς τὰ ὑδροηλεκτρικὰ τῆς συγχρόνου ἐποχῆς. Τότε εἴχομεν ἀκόμη τεραστίας ἐκτάσεις, ἐξοπλισμόν, τὴν ἀγορὰν τῶν 3 θωρηκτῶν. Καὶ ἐν τούτοις ἐπτωχεύσαμεν, διότι δὲν ὑπῆρχε προγραμματισμένος δανεισμός, δὲν ὑπῆρχε συγχρονισμὸς μεταξὺ δανεισμοῦ καὶ ἀποδόσεως ἔργων. Αὐτὸ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ἐνδέχεται νὰ συμβῇ καὶ τώρα, ἐὰν ὁ δανεισμὸς δὲν συγχρονίζεται μὲ τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἔργων. Καὶ φοβούμεθα, κ. βουλευταί, καὶ προειδοποιοῦμεν, ὅτι ἐὰν αὐτὴν τὴν φορὰν συμβῇ τοιοῦτόν τι, δὲν εἶναι ἡ περίοδος πλέον τοῦ 1893, ἀλλὰ οὔτε ἀκόμη ἡ περίοδος πρὸ ἑνὸς ἀκόμη ἔτους. Σήμερον ἔχομεν εἰσέλθει εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ ἡ θέσις μας εἶναι διαφορετική. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι εὑρισκόμεθα ὑπὸ τὴν ἄμεσον ἐπιβολὴν κυρώσεων, αἱ ὁποῖαι αὐτομάτως θὰ ἔρχωνται καὶ θὰ εἶναι καταστρεπτικαὶ διὰ τὸν τόπον. Ἀναλογισθῆτε ποῦ ὁδηγεῖ ἡ πολιτικὴ τοῦ ὑπερδανεισμοῦ, ἡ πολιτικὴ τῆς ἐγκαταλείψεως κάθε ἰδέας βοηθείας καὶ τῆς διαθέσεως τῶν πλεονασμάτων μας εἰς ἀμυντικὰς δαπάνας. Κύριοι βουλευταί, ἂς ἔλθω τώρα εἰς τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, παραμερίζων τὰς δάφνας του τὰς διπλωματικάς, ἦλθεν ἐδῶ διὰ νὰ καταπατήσῃ τὰ οἰκόπεδα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Δικαιολογημένη εἶναι ἡ πικρία του, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔλαβεν ἕνα προβάδισμα, κατ’ ἐμὲ αὐθαίρετον, ἔναντι τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὸ θέμα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Ὁ ὑποφαινόμενος ὅμως, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ὑπεστήριξε μὲ ἐπιμονὴν τὴν θέσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Τώρα τὶ νὰ σᾶς εἴπω ἔπειτα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἠκούσαμεν ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Μετανοῶ δι’ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔπραξα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Μετανοῶ, κ. συνάδελφοι, διότι ἐὰν εὑρίσκετο ἀντὶ τοῦ κ. Παπαληγούρα ὁ κ. Ἀβέρωφ μὲ τὰς ἁπλοϊκάς του θεωρίας ἐπὶ κεφαλῆς τῆς νέας γραμμῆς μετὰ τὴν ἔνταξίν μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἀλλοίμονον εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Καὶ τὶ μᾶς εἶπεν; Θριαμβολογῶν ἦλθε νὰ μᾶς κατακεραυνώση μὲ ὀλίγους ἀριθμούς: Ἰδοὺ μᾶς εἶπε πόσον ηὐξήθησαν τὰ βαμβάκια, τὰ ὀπωρικά, τὰ ἑσπεριδοειδῆ. Καίτοι δὲν μᾶς εἶπε τὶ θὰ γίνουν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν ἐξήχθησαν καὶ τὰ ὁποῖα σήπονται εἰς τὰς ἀποθήκας παρ’ ὅλον, ὅτι ἀποτελοῦν μόχθον τοῦ λαοῦ μας, ἐν τούτοις ἐσκέφθη νὰ μᾶς ὁμιλήσῃ περὶ σοσιαλιστικῆς ὀργανώσεως τῆς γεωργίας, καὶ ἤκουσεν αὐτὸ χωρὶς νὰ διαμαρτυρηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὀπαδὸς τῆς φιλελευθέρας οἰκονομίας, καὶ κατόπιν νὰ λάβῃ τὸ δικαίωμα νὰ δανεισθῇ τὸ σύνθημα τοῦ Κινέζικου κομμουνισμοῦ περὶ μεγάλου βήματος πρὸς τὰ ἐμπρός. Ἔχομεν κάμει ἕνα μεγάλο βῆμα πρὸς τὰ ἐμπρός, μᾶς εἶπε: καὶ ἰδοὺ τὶ λέγουν οἱ ἀριθμοὶ τῆς παραγωγῆς. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, περὶ αὐτοῦ πρόκειται, περὶ αὐτοῦ συζητοῦμε μετὰ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν; Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται μετὰ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν; Δὲν νομίζετε ἀντιθέτως, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ἡ μείωσις τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς μας καὶ ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν μας, ἡ ἀναδιάρθρωσις τῆς βιομηχανίας μας, ἡ ἀναδιάρθρωσις τοῦ ἐμπορίου μας, τὸ ὁποῖον ἐν τούτοις παραμελοῦμεν; Κύριε Ὑπουργέ, ὁσονδήποτε ἀπὸ ἀπόψεως παραγωγῆς καὶ ὡς εὑρέθημεν ἰσότιμοι, ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ ἀνάλογος ἐμπορικὴ ὀργάνωσις πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ προκόψωμεν. Καὶ ὄχι μόνον αὐτό. Δὲν εἶναι ἀρκετὸν νὰ αὐξηθοῦν αἱ ἐξαγωγαί. Πρέπει νὰ γίνῃ ριζικὴ ἀναδιάρθρωσις τῶν ἐξαγωγῶν. Ἐὰν 4% καὶ 5% ἐξάγωνται βιομηχανικὰ προϊόντα εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προαχθῶμεν ἐντὸς τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἀγορᾶς. Χρειάζεται ἀναδιάρθρωσις τῶν ἐξαγωγῶν. Ἡ Γιουγκοσλαυΐα ἔφθασε νὰ ἐξάγῃ 50% βιομηχανικὰ προϊόντα. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἀνελαστικότης τῆς ζητήσεως τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Μόνον ἐὰν αὐξήσωμεν τὴν ἐξαγωγὴν τῶν βιομηχανικῶν μας προϊόντων, τότε μόνον ἔχομεν τὴν ἐλπίδα, ὅτι κάτι θὰ ἐπιτύχωμεν. Τὶ θὰ εἴπῃ αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος, τὶ θὰ εἴπῃ αὔξησις τῶν ἐξαγωγῶν; Εἶναι ἀναγκαία ἡ ριζικὴ μεταβολὴ τῆς οἰκονομίας μας. Τὸ πρόβλημα τίθεται ὡς ἑξῆς: Ὄχι ἁπλῶς ἐξαγωγάς, ἀλλὰ πλήρη ἀναδιάρθρωσιν αὐτῶν καὶ ὑποβιβασμὸν τοῦ κόστους. Εἴπατέ μου τὶ ἐπράξατε διὰ νὰ συμπιέσητε τὸ κόστος; Βασικὰ πράγματα ποὺ τὸ ἐπηρεάζουν τὰ ἀφήσατε ὡς ἔχουν. Τὶ ἐκάματε διὰ τὰ καύσιμα; Τὶ ἐκάματε διὰ τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν; Τί ἐκάματε διὰ τὰς μεταφοράς; Ἀφοῦ αὐτὰ τὰ πρῶτα καὶ στοιχειώδη δὲν ἐκάματε, πῶς ἔχετε τὴν ἀξίωσιν νὰ εἴπωμεν, ὅτι μᾶς δίδετε μίαν ἀπάντησιν διὰ τὸ πρόβλημα ποὺ θέτει ἡ εἴσοδος εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, διὰ τὸ ὁποῖον ἀγωνιᾷ ὁ Ἑλληνικὸς λαός; Ὑπάρχει ἀνάγκη ριζικῆς μεταβολῆς.

§198Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Φοβοῦμαι, ὅτι δὲν ἀδικεῖτε ἐμὲ μὲ αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε, ἀλλὰ τὸν ἑαυτόν σας.

§199Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὰ πρακτικά.

§200Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐγὼ προχθὲς ἁπλῶς ἀνεφέρθην εἰς τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας, εἰς τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς οἰκονομίας εἰς διάφορα λεπτὰ σημεῖα καὶ ἀδυναμίας, τὰς ὁποίας ἔχει. Τοὺς ἀριθμοὺς δέ, τοὺς ὁποίους ἀνέφερον, τοὺς ἀνέφερον μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐξαθλιοῦται συνεχῶς καὶ ὅτι πέραν αὐτοῦ ἡ αὔξησις τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἀφορᾷ μόνον τὴν λεγομένην οἰκονομικὴν ὀλιγαρχίαν. Καὶ μόνον εἰς αὐτὸ τὸ κεφάλαιον ἀπήντησα καὶ ἀπήντησα νομίζω καλῶς, διότι ἔδωσα ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἀποδεικνύουν, ὅτι δὲν ὑπάρχει προϊοῦσα ἐξαθλίωσις, ὅτι ἀντιθέτως ὑπάρχει ἀνοδικὴ πορεία καὶ μάλιστα μὲ ἀρίστην κατανομήν. Διότι οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους ἔδωσα, δὲν ἀφοροῦν παρὰ ἕνα μέγα μέρος τῆς οἰκονομίας πάρα πολὺ καλὰ κατανεμημένον. Δὲν ἔκαμον ἐγὼ ἀπολογισμὸν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν, ἐὰν ἔκαμον, βεβαίως δὲν θὰ περιώριζα εἰς αὐτὰ τὰ στενὰ ὅρια. Εἰς δὲ τὰ γενικὰ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἀνεφέρθην λέγων, ὅτι βεβαίως δὲν εἴμεθα εὐχαριστημένοι, διότι ἡ οἰκονομία μας ἔχει ἀδυναμίας, ἰδίως ἀπὸ ἀπόψεως ἀναδιαρθρώσεως τῆς παραγωγῆς καὶ ἀναδιοργανώσεως τῆς οἰκονομίας.

§201Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀσφαλῶς θὰ χρειασθῇ νὰ ξαναδιαβάσητε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἴπατε. Καὶ ἤλθατε μὲ θριαμβευτικὸν τόνον νὰ μᾶς ἀποστομώσητε μὲ τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ μᾶς ἐδώσατε. Δεχόμεθα καὶ ἡμεῖς, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὑπάρχει ἄνοδος τῆς οἰκονομίας. Ποῖος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ τὸ ἀρνηθῇ; Αὐτὸ εἶναι καθολικὸν καὶ παγκόσμιον φαινόμενον. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποτελέσωμεν ἐξαίρεσιν. Δὲν εἶναι ὅμως αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σήμερον μᾶς ἀνησυχεῖ, ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον σᾶς κατηγοροῦμεν, εἶναι τοῦτο: ὅτι ἐν ὄψει τῆς εἰσόδου μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν τὶ ἐπράξατε διὰ νὰ καταστήσητε τὴν οἰκονομίαν μας ἀνταγωνιστικήν; Καὶ ἀνταγωνισμὸς δὲν σημαίνει μόνον κόστος — βέβαια σημαίνει κατὰ πρῶτον λόγον κόστος — σημαίνει ὅμως καὶ ἐμπορικὴν ὀργάνωσιν, σημαίνει ἐπίσης καὶ ἀναδιάρθρωσιν τῶν ἐξαγωγῶν μας. Αὐτὰ εἶναι τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα μᾶς ἀνησυχοῦν, καὶ μόνον δι’ αὐτὰ σᾶς κατηγοροῦμεν. Τὰ ἄλλα εἶναι ἁπλοϊκαὶ ἀπαντήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν προσήκουν οὔτε εἰς τὴν Βουλὴν οὔτε εἰς ὑμᾶς, διότι πραγματικῶς σᾶς τιμῶ ἀπὸ ἄλλης πλευρᾶς.

§202ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπὸ ποίας πλευρᾶς;

§203Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν τιμῶ ὡς ἐπιστήμονα.

§204Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐπειδή, κ. συνάδελφε, ἐτονίσατε κατ’ ἐπανάληψιν, ὅτι αἱ εὐθῦναι τῆς Κυβερνήσεως εἶναι μεγαλύτεραι ἀφ’ ἧς ἡ χώρα ἔχει συνδεθῆ μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν θὰ ἤθελον νὰ κάμω μίαν διευκρίνισιν καὶ νὰ εἴπω, ὅτι αἱ εὐθῦναι εἶναι μέγισται, ἀφ’ ἧς ἐδημιουργήθη ἡ Κοινὴ Ἀγορά. Διότι, ἀναδιάρθρωσις καλλιεργειῶν, μεταβολὴ οἰκονομικῆς πολιτικῆς, μεταβολὴ μεθόδων εἰς τὴν διαδικασίαν τῆς παραγωγῆς θὰ ἦσαν περισσότερον ἀναγκαῖαι καὶ ἐὰν δὲν εἴχομεν εἰσέλθη εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν.

§205Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Αὐτὸ εἶναι ὀρθόν.

§206Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως εἶναι ὀρθόν. Ἀλλὰ τώρα θὰ ὑπάρξουν βαρύταται κυρώσεις ἀπέναντι τοῦ τόπου μας. Δι’ αὐτὸ ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ σπεύσωμεν. Εἴμεθα ἀλληλέγγυοι, ὡς πολιτικοί, εἰς τὸ γεγονὸς τῆς εἰσόδου εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, καὶ ὡς Ἕλληνες καὶ ἐνώπιον τῆς καταστροφῆς. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐπιμένομεν, καὶ δι’ αὐτὸ διεξάγομεν ὀξεῖαν συζήτησιν. Περνοῦν αἱ ἑβδομάδες, περνοῦν οἱ μῆνες. Θέλομεν τὸ ταχύτερον νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ὁδὸν πραγματοποιήσεων. Διότι, ἐὰν ἀφήσητε ὀλίγον καιρὸν ἀκόμη, ἔπειτα ἀπὸ ὀλίγα χρόνια, ἔπειτα ἀπὸ 5 ἢ 6 χρόνια, ὅταν θὰ πάρωμεν τὸν κατήφορον, εἰς τὴν ὁδὸν τῶν προστατευτικῶν δασμῶν, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν τίποτε νὰ συγκρατήσωμεν. Καὶ τότε θὰ πραγματοποιήσητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ ἀνεκδιήγητος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τοῦ Ναζισμοῦ ἔλεγε διὰ τὴν Ἑλλάδα: ὅτι ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ καταστῇ χώρα ποιμενική, γεωργικὴ καὶ τουριστική.

§207Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μοῦ ἐπιτρέπετε;

§208ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σεῖς ἐπιτρέπετε καμμίαν φοράν;

§209Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐὰν ἐξαιρέσητε τὴν περίπτωσιν τῆς τελευταίας μου ὁμιλίας, πάντοτε ἐπιτρέπω διακοπάς. Καὶ δὲν ἐπέτρεψα, κατὰ τὴν τελευταίαν μου ὁμιλίαν ἐπειδή, ἀφ’ ἧς ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ἠρχίσατε παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι εἶχεν ἐπιδειχθῆ πλήρης σεβασμὸς κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ σας ἐκ μέρους τῶν βουλευτῶν τῆς ΕΡΕ, ἠρχίσατε ἀμέσως τὰς διακοπὰς καὶ τὸν θόρυβον. Οὕτω ἐστενοχωρήθην καὶ δὲν ἐπέτρεψα διακοπὴν — λυποῦμαι δι’ αὐτὸ — οὔτε εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ., πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐκ τῶν ὑστέρων ὁμολογῶ, ὅτι δὲν τὸ θεωρῶ ὡς ὀρθόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, κύριε Στεφανόπουλε, νὰ εἴπω, ὅτι διαπνέεσθε ἀπὸ μίαν ὑπερβολικὴν ἀπαισιοδοξίαν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἐπίσης νὰ προσθέσω, ὅτι τὴν ἀρίστην οἰκονομικὴν καὶ πολιτικὴν συγκρότησίν σας, διὰ τὴν ὁποίαν σᾶς τιμῶ καὶ σᾶς σέβομαι, τὴν ἐπηρέαζεν ἀνέκαθεν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος καθίστα τὰ προσόντα αὐτὰ ἀνεπαρκῶς ἀποδοτικὰ διὰ τὸν τόπον, ἡ ἔμφυτος τάσις σας, ἡ ἔντονος ροπή σας πρὸς τὴν ἀπαισιοδοξίαν. Τὸ εἶχον διαπιστώσει καὶ ὅταν συνειργαζώμεθα, τὸ εἶχον διαπιστώσει εἰς πάρα πολλὰς περιπτώσεις. Καὶ ἐὰν ἀκόμη ὑποθέσω ὅτι ἔχετε δίκαιον εἰς ὅσα εἴπατε ἀπόψε, αὐτὰ τὰ μαῦρα σύννεφα, τὰ ὁποῖα βλέπετε δὲν ὑπῆρχον. Τὰ νέφη αὐτὰ τὰ μαῦρα ἐκ τῆς δύσεως — διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν ἔκφρασιν τοῦ Αἰτωλοῦ Ἀγελάου κατὰ τὸν τρίτον αἰῶνα π. Χ., τότε ἦσαν πραγματικὰ — τὰ νέφη αὐτὰ ἐκ τῆς δύσεως, δηλαδὴ ἐκ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, δὲν τὰ βλέπω ὑφ’ ἣν ἔννοιαν τὰ βλέπετε. Ὁ κ. Μαῦρος ἔκαμε μίαν ὀρθὴν ἀντιδιαστολήν. Δὲν συμφωνῶ βέβαια μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξε. Διότι καλὰ καὶ σώνει ἔπρεπε νὰ ἐπιτεθῇ καὶ νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ τίποτε. Ἔκαμεν ὅμως μίαν ὀρθὴν διάκρισιν. Εἶπεν, ὅτι θὰ ἦτο χειρότερον, ἐὰν δὲν συνδεώμεθα μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν.

§210Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ θέλετε νὰ μὲ ἐμφανίσητε αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι ἤμην ἐναντίον τῆς συνδέσεως μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν;

§211Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Βεβαίως.

§212Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Σᾶς εἶπον τοιοῦτον πρᾶγμα;

§213Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω ἀκόμη μίαν φοράν, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ εἶναι εὐλογία ἡ Κοινὴ Ἀγορά, ἀλλά, ἐὰν δὲν γίνῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει, θὰ μεταβληθῇ εἰς κόλασιν, ἐὰν δηλαδὴ σταυρώσωμεν τὰ χέρια καὶ ἀναμείνωμεν ἐκ τοῦ ὑψίστου νὰ διαμορφωθῇ ἡ νέα οἰκονομικὴ κατάστασις. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀνακαλέσητε.

§214Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Πῶς νὰ ἀνακαλέσω κἄτι τὸ ὁποῖον δὲν εἶπον;

§215Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος, τὸ εἶπον ἐγὼ 100 φοράς.

§216Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν εἶπον ὅτι, ὁ μὲν κ. Μαῦρος, εἶπεν τοῦτο ὁ δὲ κ. Στεφανόπουλος εἶπε τὸ ἀντίθετον. Εἰς τὴν σειρὰν ἁπλῶς τῶν συλλογισμῶν μου εἶπον, ὅτι ὁ κ. Μαῦρος ἔκαμεν ὀρθῶς αὐτὴν τὴν ἀντιδιαστολήν, τὴν ὁποίαν συμμερίζεσθε καὶ σεῖς. Λέγω ὅμως, ὅτι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συνδεώμεθα ὅπως συνεδέθημεν καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ συνδεώμεθα —καὶ μόνον ἐὰν ἐξησφαλίζαμεν, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐξησφαλίσαμεν θὰ κατελήγωμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς συνδέσεώς μας— καὶ εἰς τὰς δύο αὐτὰς περιπτώσεις, λέγω, αὐτὴ ἡ φοβερὰ ἀπαισιοδοξία, ἡ ὁποία σᾶς κατέχει δὲν θὰ ἦτο δεδικαιολογημένη. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει ἔτι ὀλιγώτερον δεδικαιολογημένη εἶναι, ἐφ’ ὅσον κατωρθώσαμεν μετὰ ἀπὸ διαπραγματεύσεις δύο ἐτῶν, αἱ ὁποῖαι ὠφείλοντο εἰς τὴν ἰδικήν μας ἐπιμονὴν διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τοὺς καλυτέρους ὅρους, λέγω ὅτι, κατωρθώσαμεν μετὰ ἀπὸ διαπραγματεύσεις δύο ἐτῶν νὰ συνδεθῶμεν μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Παρακαλῶ δέ, κ. Πρόεδρε, πιστεύσατε, ὅτι ἡ φράσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ πρὸ δύο ἡμερῶν, ὅτι οἱ Ἕλληνες ἐπιχειρηματίαι ἦσαν ἐπὶ δύο ἔτη διστακτικοί, διότι δὲν ἐγνώριζον τὶ ἔπρεπε νὰ πράξουν, ἡ φράσις αὐτὴ ἦτο ὀρθή. Κακῶς κρίνετε λέγοντες, ὅτι τὸ ὅτι θὰ συνδεώμεθα μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν ἦτο βέβαιον. Ἡ Κυβέρνησις μὴ διεπομένη ἀπὸ τὰς σκέψεις καὶ ροπάς, τὰς ὁποίας τῆς ἀποδίδετε καὶ μὴ ὑποκύπτουσα εἰς τὰς πιέσεις ἐξωτερικῶν παραγόντων, δὲν θὰ ἀπεφάσιζε τὴν σύνδεσιν, ἐὰν δὲν ἐπετύγχανε τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους συνεδέθη μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§217Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ χειροκροτῆτε, διότι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔκαμεν ἀντιδιαστολὴν μεταξὺ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος καὶ ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἶπον ἐγὼ ἐπανειλημμένως. Ποῖος δὲν θὰ ἤθελε νὰ γίνῃ κάτι, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπέβαινεν πρὸς ὄφελος τοῦ τόπου καὶ ποῖος δὲν θὰ ἐπεδοκίμαζε κάτι τὸ βέβαιον;

§218Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἕνα ἐρώτημα θέτω εἰς τὸν ἐπιστήμονα κ. Στεφανόπουλον. Ἐὰν μὲ τὴν σύνδεσιν δεχώμεθα, πιεζόμενοι νὰ γίνῃ ὁ ἀφοπλισμὸς ὁ δασμολογικός, βάσει τῆς συμφωνίας τῆς Ρώμης, θὰ τὸ ἐθεωρούσατε τοῦτο ὡς καλύτερον ἀπὸ τὴν ἄρνησιν τῆς συνδέσεως; Ἐάν, ἐπίσης, διὰ τῆς συνδέσεως δὲν ἐδέχοντο αἱ ἓξ χῶραι, τοὺς εἰδικοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους ἐδέχθησαν φέρ’ εἰπεῖν διὰ τὰ καπνά, θὰ ἐθεωρούσατε τὴν ἀποχήν μας ἀπὸ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ὡς χειροτέραν ἀπὸ μίαν τοιαύτην κακὴν σύνδεσίν μας μετ’ αὐτῆς;

§219Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀτυχῶς δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ σᾶς ἔδιδεν αὐτὸς τὴν ἀπάντησιν. Ἐγὼ ἔχω νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅτι ἡ αἰσιοδοξία σας εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία μὲ καταπλήσσει καὶ μὲ κάμει νὰ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν αἰσθάνεσθε ἐνώπιον ποίας καταστάσεως εὑρισκόμεθα. Δὲν εἶμαι ὀπαδὸς τοῦ ἀκράτου φιλελευθερισμοῦ, ποὺ νομίζει, ὅτι τὰ πράγματα μόνα των πηγαίνουν πρὸς τὸ καλύτερον. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι χρειάζεται ἀγὼν καὶ προσπάθεια. Καὶ ὅταν δὲν βλέπω νὰ καταβάλλωνται προσπάθειαι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς κρούω τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου. Ἐάν, κ. Πρόεδρε, εἴμεθα ὡς πολιτικοὶ ἀλληλέγγυοι, διότι ἐδέχθημεν τὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, εἴμεθα ἐπίσης ὑποχρεωμένοι νὰ ἀγωνισθῶμεν νὰ ἐπιταχύνετε, διότι φοβούμεθα ἐὰν χάσωμεν τὰ ἐρχόμενα 5–6 χρόνια καὶ δὲν κατορθώσωμεν ἐν τῷ μεταξὺ νὰ προσεγγίσωμεν πρὸς τὰ κράτη τῆς Δύσεως, τότε μετὰ ταῦτα ἡ θέσις μας θὰ καταστῇ δυσχερεστέρα διὰ νὰ μὴ εἴπω, ὅτι θὰ καταστῇ ἀπελπιστική. Δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον εἶμαι ἀνήσυχος. Ἀλλά, ποτὲ ἀπαισιόδοξος. Ἀφοῦ δὲν ἐλάβατε στοιχειώδη μέτρα διὰ τὰς ἐπιβαρύνσεις, οὔτε διὰ τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν, διὰ τὰ μεταφορικά, διὰ τὴν συμπίεσιν τοῦ κόστους, πῶς θέλετε νὰ μὴ ἔχω ἀνησυχίαν; Καὶ τὴν ἀνησυχίαν μου αὐτὴν τὴν μεταφέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Ἔθνους, διότι φοβοῦμαι, ὅτι ἐὰν ὁ τόπος αὐτὸς καταπέσῃ εἰς ἐρείπια, τότε δὲν θὰ ὑπάρξουν ἀρκετοὶ λίθοι διὰ νὰ λιθοβολήσουν καὶ σᾶς, ἀλλὰ καὶ ἡμᾶς, ποὺ σᾶς ἐνισχύσαμεν.

§220Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Στεφανόπουλε, θὰ ἤθελον νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω μίαν φράσιν διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῇ ἡ θέσις μου ἡ ἀπολύτως ἀρνητικὴ ἀπέναντι τῆς ἀπαισιοδοξίας σας. Οὔτε ἀπαισιοδοξία ἐπιτρέπεται, οὔτε ἀλίγιστος αἰσιοδοξία. Χρειάζεται ἔντονος προσπάθεια. Τὴν προσπάθειαν αὐτὴν καταβάλλομεν.

§221Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ θέλετε, θὰ ἐπανέλθω ἀκόμη μίαν φορὰν ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, δι’ ὅσα πρέπει νὰ γίνουν. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπέρτατον ἐπιχείρημα τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶναι ὅτι «μᾶς ἐξησφάλισαν τὴν οἰκονομικὴν καὶ πολιτικὴν σταθερότητα. Τί ἄλλο θέλετε μᾶς λέγουν; Εἶναι μεγάλη κατάκτησις». Καὶ διὰ μὲν τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα, ἐφ’ ὅσον βεβαίως πρόκειται περὶ τῆς στενῶς νομισματικῆς τοιαύτης, εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι αὐτὴ ὑφίστατο ὅμως πρὸ ὑμῶν. Διὰ τὴν λεγομένην ὅμως οἰκονομικὴν σταθερότητα, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ ἰδία τακτική, ἐὰν δὲν προσεγγίζωμεν συνεχῶς πρὸς τὰ λοιπὰ κράτη τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, τότε ἡ οἰκονομικὴ σταθερότης πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς οἰκονομικὴ στασιμότης. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὴν πολιτικὴν σταθερότητα. Κύριοι βουλευταί, καὶ ἐδῶ περιέρχεται ἡ Κυβέρνησις εἰς μίαν ἀνάλογον σύγχυσιν ἐκείνης εἰς τὴν ὁποίαν ὑπέπεσε, προκειμένου περὶ τῆς οἰκονομικῆς βοηθείας. Ὑπάρχει ἡ Κυβερνητικὴ σταθερότης ὑπάρχει καὶ ἡ πολιτικὴ σταθερότης. Ἀλλὰ αὐτὰ τὰ δύο πράγματα εἶναι τελείως ξεχωριστὰ καὶ διάφορα. Ἀσφαλῶς ἔχετε κατορθώσει νὰ ἐξασφαλίσητε τὴν Κυβερνητικὴν σταθερότητα, ὅπως τὴν ἔχουν ἐξασφαλίσει οἱ δικτάτορες, ὅπως, ὁ δικτάτωρ Μπατίστα, καὶ ὁ δικτάτωρ Μουσολίνι. Ἀλλὰ τοιαύτη πολιτικὴ σταθερότης ὄχι μόνον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ, ἀλλὰ ἀπεναντίας ἀποτελεῖ ἀπειλὴν κατὰ τῆς πολιτικῆς σταθερότητος. Διότι ἐὰν ἐπρόκειτο ἡ ἀνάπτυξις ἡ οἰκονομικὴ τῆς χώρας, νὰ διαρκέσῃ μίαν καὶ δύο 5ετίας, τότε ἐπὶ τέλους θὰ ἔλεγον ἴσως καλὰ κάμετε. Ἀλλὰ μὲ τὴν ἔνταξίν μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν ἡ ἀνάπτυξις τοῦ τόπου αὐτοῦ θὰ διαρκέσῃ πολλὰς 10ετίας καὶ δὲν θὰ μοῦ εἰπῆτε, ὅτι θὰ μείνητε σεῖς ἐπὶ 10ετίας. Δὲν θὰ μείνῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ 10ετίας. Ἐὰν δὲ θελήσητε νὰ πραγματοποιήσητε τοιαύτης διαρκείας κυβερνητικὴν σταθερότητα θὰ διαπράξητε μέγα σφάλμα διὰ τὸν τόπον. Μὴ ἐμπνέεσθε ἀπὸ τὰ παραδείγματα τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν, διότι ἐδῶ ὑπάρχουν ἐλεύθεροι πολῖται, ὑπάρχει δημοσία γνώμη καὶ μὴ νομίζητε, ὅτι θὰ κρατήσητε ἐπ’ ἀρκετὸν τὴν ἐξουσίαν. Ἐν τοιαύτῃ ὅμως περιπτώσει, ὅταν ἀνατραπῆτε θὰ ἀνατραποῦν τὰ οἰκονομικά σας σχέδια καὶ θὰ ἐπέλθουν μεγάλα δεινὰ καὶ καταστροφαὶ εἰς τὸν τόπον. Ἡμεῖς διεχωρίσαμεν τὴν πολιτικὴν σταθερότητα ἀπὸ τὴν Κυβερνητικὴν σταθερότητα. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἡ Δημοκρατία μόνη, εἶναι ἐκείνη, ποὺ ἐξυπηρετεῖ τὴν πολιτικὴν σταθερότητα, διότι αὐτὴ ἐξασφαλίζει τὴν ὁμαλὴν ἐναλλαγὴν τῶν Κυβερνήσεων καὶ τὴν συνέχεια ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ πεδίου. Σκεφθῆτε, ὅτι, ὅταν μίαν ἡμέραν, καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, καὶ ἀκριβῶς λόγῳ ἀδυσωπήτων περιστάσεων τῶν οἰκονομικῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀνώτεραι ἀπὸ τὰς διαθέσεις σας πρὸς κατακράτησιν διὰ παντὸς μέσου τῆς ἐξουσίας, τότε τὸ πᾶν θὰ ἀνατραπῇ καὶ σεῖς θὰ γίνητε ὑπαίτιος πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἀνωμαλίας ἐκ τῆς ὁποίας θὰ δεινοπαθήσῃ ἡ πατρὶς μας. Καὶ θὰ ἤθελα τοῦτο νὰ καταστῇ σαφὲς καὶ διὰ τοὺς ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, εἰς ἄλλους ἐγκεφάλους, οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι ἐὰν κρατοῦν τὸν Στρατὸν καὶ τὰ ΤΕΑ, θὰ κρατοῦν ἐπ’ ἄπειρον καὶ τὴν ἐξουσίαν. Καὶ ἀκριβῶς αὐτοὺς εἰδοποιῶ, ὅτι μὲ τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν ταχέως θὰ ἐπέλθουν τοιαῦται κυρώσεις, τοιαῦται συμφοραί, ὥστε ἡ κεφαλή των θὰ θραυσθῇ ἀπὸ τὸν πέλεκυν τοῦ νόμου καὶ ἡ Ἑλλὰς θὰ καταρρεύσῃ. Εἰσήλθομεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, αὐτὸ ἐπιβάλλει τὴν μεταβολὴν μεθόδων καὶ τρόπων. Πρέπει νὰ καταστῆτε δημοκρατικοὶ διὰ νὰ ἐξασφαλίσητε καὶ τὴν πολιτικὴν σταθερότητα καὶ τὴν οἰκονομικὴν συνέχειαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι εὐφυὴς καὶ συγκροτημένος καὶ τὸν ὁποῖον τιμῶ, ἐλπίζω νὰ ἀντιλαμβάνηται τί σημαίνει εἴσοδός μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ἐδῶ ἄλλως τε μᾶς εἶπεν ὅτι ἡ εἴσοδος θὰ εἶναι ἀρχὴ ὀδυνῶν, ἐὰν δὲν μεταβάλωμεν νοοτροπίαν, ἐὰν δὲν μεταβάλωμεν μεθόδους. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Κύριε Ὑπουργέ, ἰσχυρίζεσθε ὅτι μετεβάλατε νοοτροπίαν, ὅτι μετεβάλατε μεθόδους. Τί ἐπράξατε πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν διὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῆς οἰκονομίας μας εἰς τὰς νέας συνθήκας, τί ἐπράξατε, διὰ τὴν μείωσιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς, τί ἐπράξατε διὰ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ Ἐμπορίου; Τί ἐπράξατε διὰ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῶν ἐξαγωγῶν μας, διότι ἐσεῖς γνωρίζετε ὅτι μὲ 4 καὶ 5% ἐπὶ τῶν ἐξαγωγῶν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ προαγάγητε τὴν χώραν. Κύριε Ὑπουργέ, ἀκόμη ἀναμένομεν τὰ ἔργα σας. Ἐὰν δὲν σπεύσητε, τότε πρέπει νὰ γίνωμεν προφῆται κακῶν. Ἀπὸ ὑμᾶς ἀνεμένομεν, ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἴπατε θὰ τὰ ἐθέσατε εἰς ἐνέργειαν. Ἕνα πρᾶγμα μὲ ὁδηγεῖ εἰς ἀπαισιοδοξίαν. Ὅτι δὲν ἔχετε προγραμματισμόν. Τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ὑπάρχει δὲν τὸ ἐκτελεῖτε ὅπως ἔχει. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, ὑπάρχει προγραμματισμός, ὅταν τὸ πρόγραμμα δὲν προβλέπει ἱεράρχησιν ἀναγκῶν, δὲν προβλέπει ἱεράρχησιν τῶν ἔργων καὶ ὅταν ἡ διεύθυνσίς σας δὲν εἶναι συντονισμένη. Καὶ ὑπάρχει ἄραγε προγραμματισμός, ὅταν ἕνας μέγας τομεὺς τῆς δραστηριότητός μας—καὶ ἐννοῶ τὸν Τουρισμὸν— ἔρχεται καὶ λέγῃ, ὅτι δὲν τὸν ἐνδιαφέρει ἡ ἀπόδοσις τῶν ἔργων, τὸν ἐνδιαφέρει μόνον ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων, ἡμεῖς, ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Ἐγκρίνετε, σεῖς αὐτό, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ; Πῶς θὰ ὑπάρξῃ πρόγραμμα ὅταν αὐτὴ ἡ ἐνέργεια τοῦ Τουρισμοῦ καταδεικνύει ὅτι τὸ πρόγραμμα τὸ ἀντιλαμβάνονται ὡρισμέναι ὑπηρεσίαι σας ὡς ἁπλοῦν κατάλογον ἔργων. Καὶ κατάλογος ἔργων δὲν εἶναι πρόγραμμα. Πῶς τὸ ἠνέχθητε τοῦτο, κ. Ὑπουργέ;

§222Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ποῖος τὸ εἶπε αὐτό;

§223Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εἶπεν ὁ ἐπικεφαλῆς τοῦ ΕΟΤ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν ἔργων τοῦ Λυκαβηττοῦ. Διεκήρυξεν ὅτι ἡμεῖς δὲν ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἔργων. Δὲν ἀντιλαμβάνεσθε, λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὸ πρόγραμμά σας γίνεται, τοιουτοτρόπως, κατάλογος ἔργων;

§224Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Πρῶτον δὲν γνωρίζω τί εἶπεν τὸ συγκεκριμένον ἐκτελεστικὸν ὄργανον ὡρισμένου τομέως.

§225Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀκριβὲς ἢ ὄχι αὐτό.

§226Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν τὴν εἶδα αὐτὴν τὴν δήλωσιν. Ἀλλὰ ἐγὼ θὰ δεχθῶ ὅτι ἕνας οἱοσδήποτε ἐπικεφαλῆς ἑνὸς τομέως ἐξέφρασε αὐτὴν τὴν ἄποψιν. Ἡ ἐργασία τοῦ ἀτόμου ἐκείνου, ποὺ εὑρίσκεται ἐπικεφαλῆς ἑνὸς τομέως, εἶναι νὰ ἐκτελῇ ἔργα, δὲν εἶναι ἀρμόδιος αὐτός, ποῖα ἔργα θὰ ἐκτελέσῃ καὶ ποῖα δὲν θὰ ἐκτελέσῃ. Δευτέρα παρατήρησις. Εἶναι ὀρθόν, ὅτι ἕνα πρόγραμμα ἀκόμη καὶ τὸ τουριστικὸν δὲν ἀποτελεῖται ἀπὸ ἔργα τῶν ὁποίων τὸ κάθε ἕνα μεμονωμένως πρέπει νὰ εἶναι ἀποδοτικόν. Ἀποδοτικὸν πρέπει νὰ εἶναι ὁλόκληρον τὸ πρόγραμμα. Μέσα εἰς ἕνα πρόγραμμα, τουριστικόν, εἶναι δυνατόν, νὰ ὑπάρχουν ἔργα τὰ ὁποῖα δὲν θὰ εἶναι ἀποδοτικὰ δι’ ὡρισμένον χρόνον καὶ ὑποθέτω ὅτι αὐτὸ θὰ ἐννοοῦσε τὸ συγκεκριμένον ὄργανον.

§227Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀδιαφορῶ, ἐὰν τὰ ἔργα θὰ ἔχουν ἀπόδοσιν ἢ ὄχι, ἐγὼ κατασκευάζω ἔργα, αὐτὸ εἶπε ὁ ἐπικεφαλῆς τοῦ Τουρισμοῦ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἔχετε οὔτε πρόγραμμα, οὔτε προγραμματισμένην πολιτικήν. Διότι, δὲν ἐφροντίσατε νὰ ἔχετε ἕνα ὄργανον προγραμματισμοῦ. Ἐκρατήσατε μόνον ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπὸ τὴν ἄμεσον ὑμῶν ἐξάρτησιν. Δὲν ἐζητήσατε νὰ κάμετε ὄργανον προγραμματισμοῦ, τὸ ὁποῖον νὰ ἀποτελῆται ἀπὸ ἐπιστήμονας, ἀπὸ εἰδικοὺς καὶ ἀπὸ τὰς παραγωγικὰς τάξεις μὲ μίαν ἀνεξαρτησίαν. Ἐζητήσατε νὰ ἔχητε μόνον ὑπαλλήλους ὄργανα κομματικά, διὰ νὰ ἐμφανίζουν τοὺς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι προβάλλουν τὴν «εὐημερίαν», ἡ ὁποία προορίζεται μόνον δι’ ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. (Χειροκροτήματα). Ἀπὸ σᾶς, κ. Ὑπουργέ, ἀναμένω κυρώσεις ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παρέλειψαν νὰ δώσουν στοιχεῖα εἰς τοὺς ξένους, τοὺς ἄφησαν νὰ ἀνεύρουν μόνοι των τὰ στοιχεῖα καὶ τοιουτοτρόπως νὰ καταλήξουν, εἰς τὰς καταπληκτικὰς εἰσηγήσεις ποὺ ἀνέφερα.

§228Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Πρόεδρε. Δὲν ἀντιλαμβάνομαι τὴν κατάληψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Διότι ὁ κ. Φωκᾶς εἶπεν, ὅτι «ἐγὼ κατασκευάζω ἔργα καὶ δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἡ ἀπόδοσίς των». Αὐτὴ εἶναι ἡ κεντρικὴ γραμμὴ τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς.

§229Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε καὶ ἐμὲ μίαν διακοπήν. Ὅταν συνεζητεῖτο πρὸ τῶν διακοπῶν τοῦ Πάσχα, ἡ ἐπερώτησις περὶ τουρισμοῦ, τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὰ Κυβερνητικὰ ἑδώλια ἐξεπροσώπει ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὁποίου ὑπάγεται ὁ Τουρισμός. Τυπικῶς αὐτὸς ἐξεπροσώπει τὴν Κυβέρνησιν. Οὐσιαστικῶς, ὅμως, τὴν Κυβέρνησιν ἐξεπροσώπει ὁ τέως Ὑπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Τσάτσος, καθήμενος εἰς τὰ βουλευτικὰ ἑδώλια. Καὶ ὅταν ἡ Ἀντιπολίτευσις κατέκρινε τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὡς πολιτικὴν Κυβερνήσεως, δι’ ἀσκόπους δαπάνας ἔργων, μὴ ἀποδιδόντων, ὁ κ. Τσάτσος, εἶπεν, εἰδικώτερον διὰ τὸ ξενοδοχεῖον τῆς Πάρνηθος, ὅτι τὸ ἐκάμαμεν ἐν γνώσει ὅτι δὲν θὰ ἀποδώσῃ. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, ὁ νῦν, συγκατένευσεν. Ἄρα δὲν ἠλέγχετο ὁ κ. Φωκᾶς, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἡ Κυβέρνησις τὸ παρεδέχθη.

§230Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν παρέστην κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, ἀλλὰ μὲ πληροφορεῖ ὁ κ. Ὑφυπουργός, ὁ ὁποῖος παρίστατο, ὅτι ἁπλούστατα ὁ κ. Τσάτσος εἶπεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ ἐγώ. Δηλαδή, ὅτι τὸ μὲν πρόγραμμα ἐν τῷ συνόλῳ του πρέπει νὰ εἶναι ἀποδοτικόν. Τὸ ὅτι δὲ τὸ πρόγραμμα εἶναι ἀποδοτικὸν προκύπτει ἐκ τοῦ, ὅτι, διότι ἐφηρμόσθη τὸ τουριστικὸν πρόγραμμα, ἔχομεν αὐτὴν τὴν αὔξησιν τουριστικοῦ συναλλάγματος, τὴν ὁποίαν ἔχομεν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Ἐνδέχεται ὅμως μέσα εἰς τὸ σύστημα ὅλων τῶν ἔργων νὰ ὑπάρχουν καὶ ὡρισμένα μεμονωμένα ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐνδείκνυται νὰ γίνουν, ἔστω καὶ ἐὰν εἰς πρώτην φάσιν δὲν εἶναι ἀποδοτικά. Αὐτὸ θὰ τὸ παραδεχθῆτε καὶ σεῖς, κ. Πρόεδρε.

§231Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἔκαμα κατάχρησιν τῆς ὑπομονῆς σας. Ὄχι βέβαια μόνον δι’ ὑμᾶς, ποὺ ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μὲ ἀκούετε, ἀλλὰ πρὸ παντός, δι’ ἐκείνους, ποὺ πρόκειται νὰ ὁμιλήσουν, καὶ εἰδικώτερον δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν νὰ συνεισφέρουν κάτι γενικώτερον εἰς τὴν συζήτησιν. Ὄχι, βέβαια, δι’ ἐκείνους, ποὺ θὰ χρησιμοποιήσουν τὴν συζήτησιν διὰ νὰ προβάλουν τὰ προβλήματα τοῦ τόπου των. Δύο λέξεις μόνον θὰ εἴπω διὰ τὰ ἐξωτερικά, χωρὶς νὰ μακρυγορήσω. Θὰ ἤθελα, κύριοι, νὰ μεταφέρω τὴν φωνὴν τοῦ Αἰγυπτιώτου Ἑλληνισμοῦ, ὁ ὁποῖος ξερριζώνεται καὶ διαμαρτύρεται, διότι δὲν εὑρίσκει κατανόησιν. Οἱ ἀτυχεῖς αὐτοὶ παραπονοῦνται, κ. Ὑπουργέ, διὰ τὴν αἰσιοδοξίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, ἀπὸ τοῦ Σουέζ, τὸ 1956, σᾶς ἐξεπροσώπησαν καὶ οἱ ὁποῖοι τοὺς ἔλεγον παραμείνατε ἐδῶ καὶ μὴ φοβεῖσθε τίποτε. Καὶ αὐτοὺς τοὺς θεωροῦν ὑπευθύνους διὰ τὸ σημερινὸν ξερρίζωμά τους. Ἡ Ἰταλία ἤδη, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Σουέζ, εἰδοποιοῦσε τοὺς ἰδικούς της ὑπηκόους νὰ ἀπέλθουν. Ἦσαν 50.000 εἰς Ἀλεξάνδρειαν καὶ ἀπέμειναν σήμερον μόνον 2.000. Οἱ Ἑλβετοί, δὲν εἶχον ἐκεῖ πολλοὺς ἀνθρώπους, εἶχον ὅμως πολλὰ κεφάλαια. Καὶ ἐφρόντισαν ἔκτοτε καὶ αὐτοὶ νὰ εὕρουν τρόπους διακανονισμοῦ. Ἐνῷ, ἀπὸ τὸν τόπον μας, ἠκούοντο μόνον φωναὶ ἀναρμόστου αἰσιοδοξίας. Εἴπατε προχθές, ὅτι οὐδέποτε ὑπήρξατε αἰσιόδοξοι, ἀλλὰ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι οἱ Αἰγυπτιῶται Ἕλληνες μοῦ ἔδωσαν τὰ ὅσα ἐδηλώσατε, ἀκόμη πρὸ ὀλίγου, εἰς τὰς Βρυξέλλας. Ἰδοὺ τὶ εἴπατε «...(ἀναγινώσκει)...». Ποῦ νὰ ἐργασθοῦν, κ. Ὑπουργέ; Γνωρίζετε, ὅτι μὲ τοὺς νόμους τῆς ἐθνικοποιήσεως 85% ἔφθασαν αἱ θέσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ δίδωνται εἰς τοὺς ἐντοπίους. Δὲν γνωρίζετε, ὅτι μὲ ρυθμὸν 500–1.000 κατὰ μῆνα οἱ δυστυχεῖς Ἕλληνες ἐκπατρίζονται; Θὰ πρέπει τουλάχιστον νὰ λάβητε ἀνάλογα μέτρα μὲ τοὺς Ἰταλούς, νὰ ἐξασφαλίσητε τὴν διαβίωσίν των καὶ τὴν ἐργασίαν των. Εἶναι τὸ πρῶτον αὐτό, ποὺ ὀφείλετε καὶ νὰ ἀφήσητε τὴν αἰσιοδοξίαν, διότι διαλύεται ἡ παλαιὰ αὐτὴ ἀνθηρὰ Ἑλληνικὴ Κοινότης, αὐτὸ τὸ πολύτιμον τμῆμα τοῦ Ἔθνους εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀλλά, μὲ τρομάζει, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡ αἰσιοδοξία σας καὶ διὰ τὸ Μακεδονικόν. Εἴμεθα σύμφωνοι, μαζί σας, ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον θέμα, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑφίσταται ἕνα θέμα ἔστω καὶ ἂν εἶναι δευτερεῦον. Κύριοι, ἡ αἰσιοδοξία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐπαναλαμβάνω, μὲ τρομάζει. Δὲν ξεύρω τὶ ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸ Κράτος. Ἠμπορεῖ νὰ ἔπραξε κάτι, ἀλλὰ διὰ τὸ Ἔθνος ἀποτελεῖ πραγματικὴν ἀπειλήν. Διότι φοβούμεθα, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνέβη μὲ τὴν Κύπρον, ἡ ὁποία ἀπεκόπη ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ὅτι ἐκεῖνο, ποὺ συμβαίνει μὲ τὴν Ἀλεξάνδρειαν, φοβούμεθα, ὅτι θὰ συμβῇ αὔριον καὶ εἰς τὴν Β. Ἤπειρον καὶ μεθαύριον εἰς τὴν Μακεδονίαν, αὐτὰ νὰ προλάβωμεν, τὴν διάλυσιν τοῦ Ἔθνους. Εὐχόμεθα τὸ ταχύτερον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπέλθῃ τῆς ἐξουσίας, πρὶν ὁλοκληρώσῃ τὸ διαλυτικόν της ἔργον. (Χειροκροτήματα). Ἔθνος καὶ Κράτος, δι’ ἡμᾶς, εἶναι ἀρρήκτως συνυφασμένα καὶ πάντοτε συνδεδεμένα. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὴν διάλυσιν τοῦ Ἔθνους νὰ παρέλθωμεν ἀδιαμαρτυρήτως. Καὶ δι’ αὐτὸ εὐχόμεθα ὁ ἀγὼν τῆς Δημοκρατίας, τὸ ταχύτερον, νὰ ἐπικρατήσῃ. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§233Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Δι’ ἑκατοστὴν φοράν, κ. Πρόεδρε, θὰ ἀκούσωμεν τὰ ἴδια;

§234Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Νομίζω, ὅτι ἡ ἰδία ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀποδίδει σημασίαν εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἄρτι κατελθόντος τοῦ βήματος, κ. Στεφανοπούλου, ὥστε νὰ ἐπιθυμῇ νὰ ἀκούσῃ, ἔστω καὶ διὰ βραχυτάτων ἀπόψεις τινὰς τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα εἶπεν.

§235Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Πρέπει νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ ἡμεῖς, κ. Ὑπουργέ.

§236Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Βλέπετε, κύριοι, ὅτι ἐνῷ θὰ ἠδυνάμην μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Στεφανοπούλου καὶ τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ, οἱ ὁποῖοι κυρίως ἐστράφησαν περὶ τὰ οἰκονομικὰ θέματα, νὰ ζητήσω τὸν λόγον διὰ νὰ ἀπαντήσω, δὲν τὸ πράττω. Ζητῶ, ἁπλῶς τὴν ἄδειαν, ὑπὸ μορφὴν διακοπῆς, νὰ μὲ ἀφήσητε ἐπὶ πέντε λεπτὰ ὁμιλοῦντα διὰ νὰ ἐξηγήσω, ὡρισμένα σημεῖα, τὰ ὁποῖα θεωρῶ, ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ ἐξηγήσω. Θέλω νὰ εἴπω τοῦτο. Ἡ λέξις «στασιμότης» ἔχει κάποιαν ἔννοιαν. Δὲν λέγεται στάσιμος μία χώρα, τῆς ὁποίας ὁ μέσος ρυθμὸς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ὑπερέβη.....

§237Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοῶ στασιμότητα ἔναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προχωροῦν ταχύτερον ἀπὸ ἡμᾶς, καὶ τοὺς ὁποίους δὲν προφθάνομεν καὶ καθυστεροῦμεν. Θὰ ἔπρεπε νὰ τὴν εἴπωμεν καθυστέρησιν καὶ ὄχι στασιμότητα, διότι καὶ μὲ τὸν ρυθμὸν ποὺ προχωροῦμεν, ἔπειτα ἀπὸ 10 ἔτη, θὰ εἴμεθα εἰς μεγάλην ἀπόστασιν ἀπὸ ἐκείνους, μὲ τοὺς ὁποίους συνεργαζόμεθα. Ἡ λέξις, λοιπόν, «στασιμότης» εἶναι ἐπιεικής. Τὴν ἀποσύρω καὶ δέχομαι «ὀπισθοδρόμησιν».

§238Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, καὶ αὐτὴ ἡ ἔννοια δὲν εἶναι ἐπαρκής, διὰ νὰ καλύψῃ τὴν θέσιν σας. Καὶ τοῦτο διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Σᾶς ἀνέφερον καὶ χθές, ὅτι ὁ ρυθμὸς καθ’ ὃν αὐξάνονται ἐτησίως αἱ ἐπενδύσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι, κατὰ τὰ δύο τελευταῖα ἔτη, ὁ μεγαλύτερος τῶν δυτικοευρωπαϊκῶν χωρῶν. Καὶ σᾶς ἔδωσα στοιχεῖα διεθνῆ διότι ἐθεώρησα ὅτι ἦτο ἐν μέρει δεδικαιολογημένος ὁ κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε νὰ κάμωμεν διεθνεῖς συγκρίσεις. Προκύπτει ἐκ τῶν πρακτικῶν σελ. 6, τῆς τελευταίας στήλης ὁ πίναξ ὅτι καὶ τὸ 1960 καὶ τὸ 1961 ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως τῶν ἐπενδύσεων εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἦτο ὑψηλότερος. Ἐξήγησα, ἐπίσης, χθές, καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι ἐνῷ αἱ προηγμέναι χῶραι παρουσιάζουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν μίαν τάσιν ἀναχαιτίσεως τοῦ ρυθμοῦ τῆς ἀνόδου των, διότι ἔφθασαν εἰς ἐπίπεδα πλήρους ἀπασχολήσεως, ἡμεῖς, ἐὰν ἔχωμεν νοῦν—καὶ ἐλπίζω ὅτι ἔχομεν—θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἔχωμεν αὔξησιν τοῦ ἐπιταχυνομένου ἤδη ρυθμοῦ, ὀφειλομένην ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τό, ὅτι θὰ ρίπτωμεν νέον ἐργατικὸν δυναμικόν, μέχρι τοῦδε ἄνεργον ἢ βαθύτατα ὑποαπασχολούμενον, εἰς τὴν παραγωγικὴν μηχανήν, ἀφ’ ἑτέρου δέ, διότι θὰ βελτιοῦται ἡ παραγωγικότης μας. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἀπαισιοδοξία τοῦ κ. Μαύρου, εἴτε τοῦ κ. Στεφανοπούλου. Δευτέρα παρατήρησις. Ὁ Πρόεδρος, κ. Στεφανόπουλος, εἶπεν, ὅτι βαίνει ἡ Χώρα πρὸς ἕνα ὑπερδανεισμόν. Κατ’ ἀρχήν, θὰ συμφωνήσω εἰς τὸ ἀξίωμα, ὅτι, βεβαιότατα, ἡ Ἑλλάς, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς ἀμυντικῆς της προσπαθείας, θὰ ἐδικαιοῦτο, βάσει τῶν ἀρχῶν τῆς ἀλληλεγγύης, νὰ ζητήσῃ καὶ δωρεὰν βοήθειαν. Ἡ Ἑλλὰς τὴν ἐζήτησε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ τὴν ζητῇ. Δὲν σημαίνει ὅμως αὐτό, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιδιώξῃ, ταυτοχρόνως, τὴν ἀνάπτυξίν της, τὴν οἰκονομικήν, τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπιτύχῃ ἄλλως παρὰ διὰ δανείου. Δὲν νομίζω δὲ καθόλου, ὅτι οἱ ὑπολογισμοὶ τοῦ κ. Στεφανοπούλου, πρέπει νὰ μᾶς ἀγάγουν εἰς συμπεράσματα, εἰς τὰ ὁποῖα ὡδηγήθη ὁ ἴδιος, διότι ἐπῆρε μίαν ἐντελῶς στατικὴν εἰκόνα τῆς καταστάσεως. Βεβαίως, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ μείνουν τὰ πράγματα, ὡς ἔχουν σήμερον, ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἀντιμετωπίσῃ μίαν ἀνάληψιν χρεῶν τὰ ὁποῖα θὰ ὑπερέβαινον τὰ 800–900 ἑκατομμύρια. Ἀλλά, ἐγώ, θὰ σᾶς ἀπευθύνω ἕνα ἐρώτημα ἀφελές. Αἱ περισσότεραι περιπτώσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριζόμεθα, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀκόμη καὶ αἱ σχετικῶς μακροπρόθεσμοι ἢ μεσοπρόθεσμοι παρέχονται χωρὶς τὴν μεσολάβησιν τοῦ Κράτους ἢ οἱουδήποτε πολιτικοῦ μέσου, ἀλλὰ εὐθέως, διότι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ συναλλαγματικὴ της θέσις θεωροῦνται καὶ εἶναι ἀπὸ τὰς ἀσφαλεστέρας αὐτὴν τὴν στιγμήν. Καὶ μία τελευταία παρατήρησις. Τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἐξωτερικῶν πληρωμῶν συντάσσεται ἀπὸ τὴν τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τὰ πρότυπα καὶ τοὺς διεθνεῖς κανονισμούς. Δὲν ὑπάρχει τρόπος νὰ γράψω ἀλλοῦ. Ἕνα κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐγγραφῇ ἀλλοῦ, εἴτε τὸ γερμανικὸν δάνειον, εἴτε οἱοδήποτε ἄλλο δάνειον, ἐγγράφεται εἰς τὴν θέσιν ὅπου πρέπει νὰ ἐγγραφῇ, ὅπως καὶ ἡ κίνησις τῶν κεφαλαίων, εἰς τὸ κεφάλαιον, ὅπου πρέπει νὰ ἐγγραφῇ. Ἡ συναλαγματικὴ θέσις τῆς Ἑλλάδος εἶναι γνωστή. Λίαν προσεχῶς θὰ ἔχω τὴν εὐχαρίστησιν νὰ σᾶς ἀναγγείλω ἀρκετὰ εὐχάριστα πράγματα πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην. Ἡ συναλαγματικὴ κατάστασις τῆς Ἑλλάδος εἶναι, καὶ τὸ λέγω ὑπευθύνως καὶ μὲ ὑπολογισμούς, οἱ ὁποῖοι δὲν στηρίζονται μόνον εἰς τὴν ἐμπειρίαν τὴν ἰδικήν μου ἢ τῶν ἰδικῶν μας συμβούλων, ἀλλὰ εἰς τὴν κριτικὴν διάθεσιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δανείζουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, ἡ συναλλαγματική, λοιπόν, κατάστασις —θέλω νὰ σᾶς παράσχω τὴν διαβεβαίωσιν—εἶναι γνωστή. Δὲν ἀνελάβομεν ποτὲ τὴν εὐθύνην δανεισμοῦ ἔναντι τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐὰν δὲν εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δανείου. Ὁ κ. Στεφανόπουλος ἀνεφέρθη εἰς ἄλλας ἐποχάς, ὅπου ἐδανείσθημεν μεγάλα ποσά, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τὴν ἄμυνάν μας, διὰ τὴν ἀγορὰν θωρηκτῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ νὰ κατασκευασθῇ τὸ σιδηροδρομικὸν δίκτυον, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἠθέλησεν ὁ Πρόεδρος, κ. Στεφανόπουλος, νὰ παραβάλῃ μὲ τὸ δίκτυον ἐξηλεκτρισμοῦ, μέ τινας διαφοράς. Νομίζω, ὅτι καὶ ἐδῶ, ἐμφυλλοχωρεῖ κάποια πλάνη. Δηλαδὴ ὁ παραλληλισμὸς δὲν μοῦ φαίνεται σωστός, διότι ἐκείνην τὴν ἐποχὴν οὔτε εἰς τὴν Ἑλλάδα, οὔτε κἂν εἰς τὰ προηγμένα κράτη ὑπῆρχεν ἔννοια γενικωτέρου προγραμματισμοῦ. Τὰ διάφορα παραγωγικὰ ἔργα ποὺ γίνονται σήμερον, ἔχουν μίαν ὡρισμένην ἀπόδοσιν. Βεβαιότατα τὸ κυριώτερον ἐπιχείρημα τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξε τοῦτο: Πρῶτον ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει βαρείας ἀμυντικὰς ὑποχρεώσεις καὶ δεύτερον ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἕνα πρόγραμμα οἰκονομικῆς ὑποδομῆς, δρόμους, λιμάνια, μεγάλα ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα εἶναι μὲν μακροπροθέσμως παραγωγικά, ἀλλὰ ὄχι καὶ βραχυπροθέσμως. Δι’ αὐτὸ ἐζητήσαμεν μακροπρόθεσμα δάνεια, τὰ ὁποῖα προσφέρονται διὰ τὴν κατασκευὴν τοιούτων ἔργων. Δὲν θὰ συμφωνήσω ἐπίσης μὲ τὴν ἄποψιν—ἐὰν τὴν ἠννόησα καλῶς—ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δανεισθῇ κανεὶς χρήματα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τὰ ὁποῖα νὰ δραχμοποιῇ καὶ νὰ δαπανᾷ εἰς ἔργα οἰκονομικῆς ὑποδομῆς. Ἐὰν ἐξεκινήσαμεν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν αὐτήν, τότε θὰ ἔπρεπε νὰ δημιουργήσωμεν πόρους ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ, νὰ ἐξεύρωμεν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τὰ ἀπαραίτητα κεφάλαια διὰ τὴν δημιουργίαν ὅλων αὐτῶν τῶν ἔργων τῆς ὑποδομῆς τοῦ προγράμματος τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων καὶ τῶν παραλλήλων ἐπενδύσεων Δ. Ε.Η., Ο.Τ.Ε. κλπ. Αὐτὸ ὅμως θὰ ἦτο τρομακτικὰ ἀπαισιόδοξον διὰ τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν. Δικαιοῦται κανεὶς — καὶ τὸ δέχονται εἰς ὅλην τὴν ὑδρόγειον — δικαιοῦται, ἐπιτρέπεται ἕνα κράτος νὰ κάμῃ δάνειον εἰς τὸ ἐξωτερικὸν συνάλλαγμα, τὸ ἀντιστάθμισμα τοῦ ὁποίου νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς ἔργα, ὑπό τινας προϋποθέσεις. Καὶ αὐταὶ πρέπει νὰ εἶναι κατ’ ἀρχὴν ἕνας ὑπολογισμὸς τῆς ἀποδοτικότητος τῶν ἔργων εἰς συνάλλαγμα. Καὶ τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἔργα μακροπροθέσμου ἀποδόσεως, εἴτε διότι ὁδηγοῦν εὐθέως εἰς τὴν παραγωγὴν τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων, εἴτε διότι ἐμμέσως ἐξοικονομοῦν συνάλλαγμα. Ἀκόμη καὶ οἱ δρόμοι, κατ’ ἐξοχήν, διὰ μίαν τουριστικὴν χώραν, δημιουργοῦν συνάλλαγμα. Βεβαίως αὐτὰ τὰ τεχνικὰ προβλήματα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθοῦν, εἰς τὴν Βουλήν, προχείρως, ὑπὸ μορφὴν γενικῶν ἀφορισμῶν ὅπως τὰ ἐξέθεσεν ὁ κ. Στεφανόπουλος ἢ ὅπως τὰ ἐκθέτω καὶ ἐγὼ τώρα μὲ ἀφέλειαν. Οὕτω ἐκτιθέμενα, δὲν εἶναι δεκτικὰ ἐπακριβοῦς, ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, σταθμίσεως. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι συμπτωματικὸν τὸ γεγονός, ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη δὲν ἐξεδόθη οὔτε μία ἔκθεσις διεθνοῦς Ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἀναφέρῃ τὴν Ἑλλάδα, ὡς παράδειγμα. Κύριοι συνάδελφοι, πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος ἦσαν ἐδῶ οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὅλων τῶν Χωρῶν τῆς συμμαχίας καὶ εἴχομεν μετ’ αὐτῶν καὶ ἐπισήμους καὶ ἀνεπισήμους συνομιλίας. Δὲν εἶχον λόγον, κατὰ τὰς συνομιλίας αὐτάς, νὰ μᾶς κολακεύσουν, δὲν μᾶς ἐκολάκευον πάντοτε. Μακάρι νὰ τὸ ἔπραττον. Ἡ γενικὴ ἐντύπωσις ἦτο, εἴτε τὸ θέλομεν εἴτε δὲν τὸ θέλομεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς προβάλλει, ὡς παράδειγμα, ὑποαναπτύκτου χώρας, ἡ ὁποία ἀναπτύσεται μὲ ταχύτατον ρυθμόν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ κάνετε καὶ μερικὰς συγκρίσεις. Δὲν εἶναι ἡ Ἑλλὰς ἡ μόνη ἐν τῷ κόσμῳ ὑποανάπτυκτος χώρα. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι καὶ παρακαλῶ νὰ κάμετε συγκρίσεις μὲ αὐτάς. Ἐπίσης θεωρῶ ἄδικον τὴν σύγκρισιν μὲ τὴν Τουρκίαν. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν ἀντιδικεῖ μὲ τὴν Τουρκίαν, διὰ τὴν παρεχομένην Ἀμερικανικὴν βοήθειαν, ἀντιθέτως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπεν ὅτι συμφέρον τῆς Ἑλλάδος εἶναι νὰ ὑπάρχῃ μία ἰσχυρὰ οἰκονομικῶς Τουρκία. Τὰ οἰκονομικὰ ὅμως τῆς Τουρκίας δὲν συγκρίνονται μὲ τὰ οἰκονομικὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ αὐτὸ δὲν δύναται νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ κανείς. Ἡ Ἑλλάς, ἀκόμη πρὸ ὀλίγων ἐτῶν, ἦτο μία χώρα μὲ χαμηλότατον ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ χωρὶς προοπτικήν. Τώρα ἔχει πρόγραμμα συνεχῶς ἀνανεούμενον, συνεχῶς βελτιούμενον. Πρόγραμμα δὲν εἶναι ἕνας κατάλογος ἔργων, ὅπως ὀρθῶς, εἶπεν, ὁ κ. Στεφανόπουλος. Πρόγραμμα εἶναι ἕνα σύνολον μεθόδων καὶ διαδικασιῶν, αἱ ὁποῖαι καθορίζουν τὴν πορείαν τῆς οἰκονομίας. Ἡ Ἑλλὰς ἔγινε ἕνα Κράτος ποὺ διαθέτει ἕνα πρόγραμμα καὶ ἐπιτελεῖ ὡρισμένα ἔργα, ἔχει μίαν προοπτικὴν ἐπὶ τῆς ὁποίας βασίζεται καὶ τὸ σπουδαιότερον ἐπὶ τῆς ὁποίας βασίζονται, ἀγαπητοί, κύριοι συνάδελφοι, παρ’ ὅλα ὅσα εἶπον οἱ ἀξιότιμοι ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, βασίζονται οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δίδουν πιστώσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα. Αὐτοὶ δὲν δίδουν οὔτε διὰ πολιτικοὺς λόγους, οὔτε διότι ἡ Κυβέρνησις τοὺς παραπλανᾷ, διὰ τῶν κομπασμῶν της. Παρακαλῶ, πιστεύσατε, ὅτι διάφοροι οἰκονομικοὶ Ὀργανισμοὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὅταν πιστοδοτοῦν ἔργα εἰς τὴν Ἑλλάδα, στηρίζονται εἰς τό ὅτι ὁ τόπος αὐτὸς θὰ προκόψῃ. Καὶ πράγματι, ὁ τόπος εὑρίσκεται εἰς τὸν δρόμον τῆς προκοπῆς.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ντάγγας, ἔχει τὸν λόγον.

§240Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ πρὸ ὀλίγου κατελθὼν τοῦ βήματος, Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος, λίαν προσφυῶς ἐτόνισε τὴν ὠφελιμότητα καὶ χρησιμότητα τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως δυσπιστίας, διότι ἐκ τῆς τετραημέρου συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης, ἦλθον εἰς τὴν ἐπιφάνειαν πλεῖστα θέματα τῶν ὁποίων ἡ συζήτησις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ κατ’ ἄλλον τρόπον. Πράγματι, κύριοι βουλευταί, ἡ ἔλλειψις ἀφ’ ἑνὸς διαθέσεως τῆς Κυβερνήσεως νὰ φέρῃ πρὸς συζήτησιν θέματα, τὰ ὁποῖα συγκλονίζουν τὸ Πανελλήνιον καὶ ἀφ’ ἑτέρου, ἡ ἔλλειψις εὐαισθησίας τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ τὴν συζήτησιν θεμάτων ὁσάκις ἐπιζητεῖ τοῦτο ἡ Ἀντιπολίτευσις, κατὰ τὴν διαδικασίαν, τῆς πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζητήσεως τούτων, προσδίδει ἔτι μεγαλυτέραν σημασίαν καὶ ἀναγκαιότητα εἰς τὴν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν δυσπιστίας, καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς καὶ ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης, λίαν προσφυῶς, καθώρισεν ὅτι μετὰ παρέλευσιν διμήνου δύναται νὰ ὑποβληθῇ καὶ νέα πρότασις δυσπιστίας. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης). Διότι, κατὰ τὴν συζήτησιν, παρέχεται ἡ εὐκαιρία εἰς ὅλους τοὺς βουλευτὰς νὰ ἐλέγξουν τὰς πράξεις καὶ τὰς παραλείψεις τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὡς πρώτην παράλειψιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπισημαίνομεν τὴν μὴ κατάθεσιν τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ, παρ’ ὅτι ρητὴ εἶναι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 60 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑποχρεοῦται, ἐντὸς διμήνου, νὰ καταθέσῃ τὸν προϋπολογισμὸν εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν φθάνει ἁπλῶς νὰ ἐξαγγέλλῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων τὰ διάφορα ἔργα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐκτελέσῃ, ὑποχρέωσίς της εἶναι ἡ κατάθεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ, διὰ νὰ παρέχεται ἡ εὐχέρεια εἰς τοὺς βουλευτὰς νὰ τὸν μελετοῦν. Ἐκ τῆς μελέτης τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶδον ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς ὡρισμένα κεφάλαια αὐτοῦ εἶναι λίαν φειδωλή. Καὶ πρῶτον, παρετήρησα ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν τομέα τῆς Παιδείας καὶ διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν ἐλλείψεων εἰς τὰ σχολεῖα διαθέτει 10 ἑκατομμύρια ἐκ τῶν κεφαλαίων τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ 45 ἑκατομμύρια ἐκ τῆς μαθητικῆς εἰσφορᾶς καὶ μάλιστα καθ’ ἣν στιγμὴν τόσα λέγονται καὶ γράφονται ἐναντίον τῆς μαθητικῆς εἰσφορᾶς. Ἐπίσης, ἐλάχιστα ποσὰ ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ διατίθενται διὰ τὰ μαθητικὰ συσσίτια καὶ τὰς μαθητικὰς κατασκηνώσεις, ὅταν μάλιστα ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι οἱ Ἕλληνες ἄποροι εἶναι περίπου τὰ ⅜ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Χώρας. Ὡσαύτως παρετήρησα ὅτι διὰ τὴν λαϊκὴν στέγην, δηλαδὴ διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἀπόρων διατίθεται τὸ γλίσχρον ποσὸν τῶν 800.000 δραχμῶν. Πέραν ὅλων αὐτῶν παρετήρησα, ὅτι διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν παλαιῶν προσφύγων, θυμάτων τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς τοῦ 1922 οὐδεμία γίνεται πρόβλεψις, μολονότι τὸ Κράτος ἔχει καὶ νομικὴν ὑποχρέωσιν ἐκ τῆς συνθήκης τῆς Λωζάνης καὶ ἐκ τῆς συμβάσεως τῆς Ἀγκύρας τοῦ 1930. Ὑπολείπονται ἀκόμη 30.000 ἀναποκατάστατοι πρόσφυγες καὶ τὸ Κράτος ἐπανειλημμένως διεκήρυξεν, ὅτι θὰ τοὺς στεγάσῃ. Οὔτε ἀποτελεῖ λύσιν τὸ γεγονός, ὅτι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἀνήγγειλε πρὸ διετίας, ὅτι θὰ ἀνεγείρῃ 3½ χιλιάδες κατοικιῶν διὰ νὰ λυθῇ τὸ θέμα τῆς παράγκας τῆς Ἀθήνας, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης. Πρῶτον, διότι δὲν εἶναι μόνον τόσαι αἱ παράγκαι καὶ δεύτερον τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάνης, ἀλλὰ καὶ διὰ μεταγενεστέρων συμφωνιῶν εἶχεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν τῆς στεγάσεως τῶν προσφύγων. Ὁ Ὑφυπουργὸς Προνοίας κ. Ψαρρέας, ὅταν ἐτέθη ὑπὸ συζήτησιν τὸ θέμα Περάματος εἶχεν ὑποσχεθῆ, ὅτι θὰ διαθέσῃ 1½ ἑκατομύριον διὰ τὸ ρυμοτομικὸν σχέδιον καὶ ὅμως μόνον 225 χιλιάδες δραχμαὶ διατίθενται παρ’ ὅλον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἐξαγγείλει, ὅτι θὰ τακτοποιηθῇ τὸ θέμα τοῦτο. Κύριοι βουλευταί, ὅταν τοιαῦται ὑποχρεώσεις ἀθετοῦνται, ἀποτελεῖ αὐθάδη πρόσκλησιν ἡ ἐξαγγελία διανοίξεως τῆς ὁδοῦ Κοραῆ τῆς ὁποίας ἡ δαπάνη θὰ ἀπαιτήσῃ τοὐλάχιστον 1 δισεκατομμύριον δραχμῶν. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, τόση εἶναι ἡ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου τούτου; Ἀλλ’ ὅταν διατίθενται διὰ τοὺς πριγκηπικοὺς γάμους — βάσει τῶν πληροφοριῶν τῶν ξένων ἐφημερίδων — 75 ἑκατομμύρια, ὅταν γίνεται τοιούτου εἴδους σπατάλη δι’ ἄσκοπα ἔργα ἐρωτᾶται, εἶναι ὀρθὸν νὰ παραλείπονται τοιαύτης βασικῆς σημασίας ἔργα; Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠτύχησεν εἰς τὸν χειρισμὸν τοῦ θέματος τοῦ Αἰγυπτιώτου Ἑλληνισμοῦ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ προλάβῃ τὰ γεγονότα, ὡς ἔπραξεν ἐν προκειμένῳ ἡ Ἰταλία. Πρὸ καιροῦ ὁ διαπρεπὴς δημοσιογράφος κ. Παῦλος Παλαιολόγος, ἐπιστρέφων ἐκ Κωνσταντινουπόλεως, ἐσχολίασε τὰ θέματα ποὺ ἀπασχολοῦν τοὺς κατοίκους τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ μεταξὺ ἄλλων παρετήρησεν, ὅτι τίποτε δὲν ἔγινεν εἰς τὸν τομέα τῆς ἐκπαιδεύσεως μολονότι εἰς τὴν Κομοτινὴν ἡ τουρκικὴ μειονότης διαθέτει ἄριστα ἐκπαιδευτήρια.

§241Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, γνωρίζετε, ὅτι ἔχομεν ἑπτὰ Γυμνάσια εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν;

§242Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ γνωρίζω. Ἐγὼ ἁπλῶς ἀναφέρομαι εἰς τὰ σχόλια τοῦ ἐγκρίτου δημοσιογράφου κ. Παλαιολόγου καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον, διότι πρόκειται περὶ ἐξωτερικοῦ θέματος.

§243Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Καὶ ἐγώ, κ. συνάδελφε, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπεκταθῶ, σᾶς ἐπισημαίνω ἁπλῶς τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν ἔχομεν ἑπτὰ Γυμνάσια, ἐπειδὴ ἀναφέρθητε εἰς τὴν τουρκικὴν μειονότητα.

§244Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Θὰ ἐπεθύμουν ἐπίσης νὰ ἐπισημάνω καὶ ἕν ἄλλο θέμα ποὺ συγκλονίζει τοὺς Ἕλληνας. Τὸ θέμα τῆς Βορείου Ἠπείρου. Παρετήρησα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν, ὅτι ἐπιθυμεῖ βελτίωσιν σχέσεων μὲ τὴν Ἀλβανίαν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀνέφερε ρητῶς τὴν ὕπαρξιν τοῦ Βορειοηπειρωτικοῦ ζητήματος. Δεύτερον, ἠγνόησε τὴν ἀρχὴν τοῦ ἐμπολέμου, τὴν ὁποίαν ἐπὶ 15ετίαν ὁλόκληρον ὑπεστήριζε. Τρίτον, δὲν ἀντιμετώπισε τὴν ἐκ νέου διείσδυσιν τῆς Ἰταλίας εἰς Ἀλβανίαν, γεγονός, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ἐπιπτώσεις. Διότι πράγματι ἡ ἀνακίνησις εὐθέως ἐκ μέρους τῆς Γιουγκοσλαυΐας τοῦ Μακεδονικοῦ ζητήματος, προῆλθεν ἀπὸ τὴν Ἰταλικὴν διείσδυσιν εἰς Ἀλβανίαν. Καὶ ἄλλοτε εἶχε δημιουργηθῆ Μακεδονικὸν ζήτημα. Δι’ ἡμᾶς μειονότητες δὲν ὑπάρχουν. Δὲν ὑπάρχει Μακεδονία τοῦ Αἰγαίου. Ὑπάρχουν Ἑλληνικαὶ ἐπαρχίαι τοῦ βορρᾶ καὶ Ἑλληνικαὶ ἐπαρχίαι τοῦ νότου. Ἡ Ἑλλὰς θὰ παραμείνῃ ἀδιάσπαστος. Μόνον ἡ Ἑλλὰς ἔχει δικαιολογημένας ἀξιώσεις. Τὸ Βορειοηπειρωτικὸν ζήτημα ξεκίνησε ἀπὸ τὸ 1913 ἀπὸ τὴν ἡμέραν τῆς ὑπογραφῆς τοῦ ἁμαρτωλοῦ πρωτοκόλλου τῆς Φλωρεντίας. Ἡ Ἤπειρος εἶναι ἑνιαία. Συνεπῶς δὲν δικαιολογεῖται ἡ Ἀλβανία νὰ παρακρατῇ τὴν Β. Ἤπειρον. Εἰς τὴν Κορυτσᾶν καὶ εἰς τὸ Ἀργυρόκαστρον ὑπῆρχαν Ἑλληνικὰ σχολεῖα ἀπὸ τὸ ἔτος 1727 πρὸ τῆς ἐμφανίσεως ἀλβανικοῦ ζητήματος εἰς τὴν βαλκανικήν, ἥτις ἐγένετο εἰς τὸ συνέδριον τοῦ Βερολίνου, τὸ 1878. Ἡ Β. Ἤπειρος δὲν ἐδέχετο τὴν διχοτόμησιν καὶ διὰ τοῦτο τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1914 ἐπαναστάτησεν, οἱ δὲ ἐπαναστάται μὲ μίαν φωνὴν ἔλεγον τὰ ἑξῆς: «...(ἀναγινώσκει)...». Αὐτὴ ἡ ψυχικὴ ἐκδήλωσις καὶ ἡ ἐπιμονὴ διατηρεῖται μέχρι σήμερον. Κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν διότι ἠμέλησε καὶ δὲν ἐπέδειξεν ἐνδιαφέρον διὰ τὴν ἐνσωμάτωσιν τῆς Β. Ἠπείρου εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἰς τὸν τομέα τῆς κοινωνικῆς δραστηριότητος ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπέδειξεν τὴν πρέπουσαν προσοχήν. Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι ὑφίστανται κρατήσεις διὰ τὴν ἰατροφαρμακευτικὴν περίθαλψιν καὶ μέχρι σήμερον δὲν ἔχουν τύχει αὐτῆς τῆς περιθάλψεως. Ἐπὶ ἐρωτήσεώς μου ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι συντόμως θὰ χορηγηθοῦν τὰ σχετικὰ βιβλιάρια εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ θὰ τύχουν πλήρους ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως. Ἀλλὰ μέχρι σήμερον δὲν προέβη εἰς καμμίαν ἐνέργειαν, καὶ παραμένει τὸ καθεστώς, οἱ ὑπάλληλοι νὰ ἀγωνίζωνται νὰ εἰσπράξουν τὰ χρήματα ποὺ ἐδαπανήθησαν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν. Ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔδειξεν ἐνδιαφέρον διὰ τὴν ρύθμισιν τῶν μισθῶν καὶ τῶν συντάξεων τῶν ἰατρῶν τοῦ ΙΚΑ. Ἔφθασε δὲ μέχρι τοῦ σημείου νὰ παρέμβῃ εἰς τὰς διοικήσεις τῶν ἰατρικῶν συλλόγων. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθηλώσει τοὺς μισθοὺς καὶ τὰ ἡμερομίσθια εἰς τὰ γνωστὰ ὅρια. Εἰς μισθοὺς πείνης καὶ ἡμερομίσθια αὐτοκτονίας. Αἱ 55 δραχμαὶ ποὺ δίδονται διὰ τὸν εἰδικευμένον ἄρρενα ἐργάτην καὶ οἱ 44 διὰ τὰς γυναῖκας εἶναι ἡμερομίσθια ὡς ἐτόνισα αὐτοκτονίας, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας τῶν ἐργαζομένων. Δὲν εἶναι δυνατὸν πάντοτε εἰς βάρος τῶν πτωχῶν νὰ ἰσοσκελίζεται ὁ προϋπολογισμὸς καὶ νὰ ἀπολαμβάνουν αἱ πλουσιώτεραι τάξεις. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ ὄργανα τῆς τάξεως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπέδειξεν ἐνδιαφέρον. Ὁ χωροφύλαξ ἀμείβεται μὲ 1.300 δραχμὰς μηνιαίως καὶ 11 δραχμὰς ἡμερησίως διὰ σιτηρέσιον. Ἐρωτῶ, εἶναι μισθὸς δι’ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι νυχθημερὸν κοπιάζουν διὰ τὴν διατήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως; Ἡ μόρφωσις καθίσταται ἐπιβεβλημένη πολλαπλῶς τώρα ποὺ ἡ χώρα μας εἰσῆλθεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Δυστυχῶς καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν ἔπραξεν. Ὑπάρχουν νυκτερινὰ γυμνάσια τὰ ὁποῖα ἐξυπηρετοῦν τὰ ἐργαζόμενα παιδιά. Θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶχε σκεφθῆ καὶ τὴν ἵδρυσιν νυκτερινοῦ Πανεπιστημίου εἰς Ἀθήνας μὲ βάσιν τὴν τεχνικὴν ἐκπαίδευσιν διὰ νὰ τύχουν καὶ τὰ πτωχὰ παιδιὰ ἀνωτέρας μορφώσεως. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἦτο μεγάλη ἡ δαπάνη διὰ τὴν ἵδρυσιν αὐτὴν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ δὲν θὰ ἐπεβαρύνετο ὁ προϋπολογισμός. Θὰ πρέπει νὰ ἐπιδεικνύωμεν στοργὴν καὶ ἐνδιαφέρον διὰ τοὺς ἐργαζομένους νέους, ὅταν δαπανῶνται τεράστια ποσὰ δι’ ἄλλους σκοπούς, οἱ ὁποῖοι δὲν προσφέρουν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα, ἐνῷ ἡ ἵδρυσις τοῦ νυκτερινοῦ Πανεπιστημίου θὰ ἐπέφερε τοιαῦτα ἀποτελέσματα. Ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὰς παραλείψεις της καὶ τὴν ἀδιαφορίαν της ἔναντι βασικῶν ἀναγκῶν τοῦ πτωχοῦ λαοῦ, ἰσχυρίζεται, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν προβαίνει εἰς γονίμους ὑποδείξεις. Ἐκθέτω ἐν λεπτομερείᾳ, τὰ βασικὰ ζητήματα τῶν κατοίκων τῆς Βʹ ἐκλογικῆς Περιφερείας Πειραιῶς, ἅτινα δέον ἀμέσως νὰ ἀντιμετωπισθοῦν. Πράγματι τὸ δρᾶμα τῶν κατοίκων τῆς Βʹ ἐκλογικῆς Περιφερείας Πειραιῶς ἐκτεινομένης ἀπὸ τῆς Κοινότητος Περάματος μέχρι καὶ τοῦ Νέου Φαλήρου καὶ περιλαμβανούσης τοὺς ἓξ Δήμους, Νικαίας, Κορυδαλλοῦ, Ἅγ. Ι. Ρέντη, Νέου Φαλήρου, Κερατσινίου καὶ Δραπετσῶνος καὶ τὴν Κοινότητα Περάματος, εἶναι ἄξιον ἰδιαζούσης προσοχῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία κυριολεκτικῶς ἐγκατέλειψε τὴν περιοχὴν ταύτην, χωρὶς νὰ ἐπιδείξῃ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη οὐδεμίαν δι’ αὐτὴν μέριμναν. Αἱ συνθῆκαι τῆς διαβιώσεώς των εἶναι πανάθλιαι, τρῶγλαι καὶ παράγκες εἶναι ἀκόμη τὸ γνώρισμα τῶν χρησιμοποιουμένων κατοικιῶν. Δρόμοι εἰς πρωτόγονον κατάστασιν, πλατεῖαι σχεδὸν ἀνύπαρκτοι, δενδροφύτευσις σχεδὸν ἄγνωστος, ὕδρευσις εἰς πολλὰ σημεῖα ἀνύπαρκτος καὶ εἰς πλεῖστα ἀνεπαρκής, φωτισμὸς πρωτόγονος καὶ ἐμφάνισις ἐν ἔτει σωτηρίῳ 1962 ἀπὸ πάσης ἀπόψεως προκαλοῦσα οὐ μόνον ἀγανάκτησιν, ἀλλὰ ἀποτροπιασμὸν διὰ τὸ σύγχρονον Κράτος, τὸ ὁποῖον μεριμνᾷ καὶ τυρβάζει περὶ πραγμάτων οὐδεμίαν ἐχόντων σχέσιν μὲ τὴν δημιουργίαν συνθηκῶν πολιτισμένης ζωῆς καὶ εἰς τὴν περιοχὴν ταύτην. Εἰδικώτερον ἡ Νίκαια, πόλις μὲ πληθυσμὸν 85.000 κατοίκων ἔχει ἓν ἡμιτελὲς γυμνασιακὸν συγκρότημα μὲ 2.300 μαθητὰς ἄρρενας καὶ θήλεις, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀντιμετωπισθῆ μέχρι σήμερον ἡ στοιχειώδης ἀνάγκη τῆς ἱδρύσεως καὶ ἄλλων Γυμνασίων διὰ τὴν ἀποδοτικὴν μόρφωσιν τῶν 2.300 περίπου μαθητῶν καὶ μαθητριῶν. Ὡσαύτως τὸ οἰκονομικὸν Γυμνάσιον Νικαίας, στερεῖται στέγης, διότι στεγάζεται προσωρινῶς εἰς σχολικὸν κτίριον τελείως ἀκατάλληλον. Εἰς τὸν Δῆμον Κερατσινίου ἔνθα οὐδὲν Γυμνάσιον λειτουργεῖ προβάλλεται ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη ἱδρύσεως 2 τουλάχιστον Γυμνασίων. Εἰς τὴν Δραπετσώνα ὡσαύτως τὸ λειτουργοῦν γυμνασιακὸν παράρτημα εἶναι τελείως ἀνεπαρκὲς καὶ ἐνδείκνυται ἡ ἄμεσος ἵδρυσις 2 Γυμνασίων. Εἰς τὸν Κορυδαλλὸν ἐπιβάλλεται ὡσαύτως ἡ ἄμεσος ἵδρυσις 2 γυμνασίων, διότι ἐκεῖ ἡ γυμνασιακὴ μόρφωσις παρίσταται τελείως δυσχερὴς δι’ ἔλλειψιν γυμνασιακῶν ἱδρυμάτων. Ὡσαύτως εἰς τὴν περιοχὴν μεταξὺ Ἁγ. Ι. Ρέντη καὶ Νέου Φαλήρου παρίσταται ἀνάγκη ἱδρύσεως Γυμνασίου, διότι οἱ μαθηταὶ καὶ αἱ μαθήτριαι τῶν 2 τούτων Δήμων πολλαπλῶς δυσχεραίνονται διὰ τὴν φοίτησίν των εἰς τὸ Γυμνάσιον Μοσχάτου ὡς καὶ εἰς τὰ Γυμνάσια Πειραιῶς, τὰ ὁποῖα εἶναι ὡσαύτως ἀνεπαρκῆ. Ἐπὶ πλέον εἰς ὅλας τὰς περιοχὰς τῶν 6 Δήμων, ὅσον καὶ εἰς τὸ Πέραμα ὑπάρχει ἔλλειψις δημοτικῶν σχολείων ἐξ οὗ καὶ ἡ λειτουργία ἰδιωτικῶν ἐκπαιδευτηρίων εἰς τὰς περιοχὰς ταύτας πρὸς μεγάλην ἐπιβάρυνσιν τῶν πτωχῶν οἰκογενειῶν τῆς Βʹ ἐκλογικῆς Περιφερείας. Ὡσαύτως ἡ περιοχὴ αὐτὴ ἔχει ἐγκαταλειφθῆ τελείως ἀπὸ ἱδρύματα στοιχειώδους κοινωνικῆς Προνοίας καὶ ἀλληλεγγύης, καθ’ ὅσον οὔτε βρεφικοὶ σταθμοὶ καὶ οὔτε παιδικοὶ σταθμοὶ ὑπάρχουν, μολονότι τὸ πλεῖστον τῶν γυναικῶν τῆς περιοχῆς ταύτης λόγῳ πτωχείας εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἐργάζεται, τὰ δὲ μικρὰ τέκνα των περιφέρονται εἰς τοὺς δρόμους, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἀπασχολήσεως τῶν μητέρων των δι’ ἐργασίαν πρὸς ἀπόκτησιν τῶν μέσων ζωῆς τῆς οἰκογενείας, νὰ περιορίζωνται εἰς παιδικοὺς σταθμοὺς ὄχι μόνον πρὸς στοιχειώδη ψυχαγωγίαν, ἀλλὰ πρὸς προφύλαξιν ἀπὸ παντὸς εἴδους ἀσθενείας καὶ ἀπὸ ἀτυχήματα εἰς τοὺς δρόμους τὰ ὁποῖα προκαλοῦνται ἀπὸ τὴν μεγάλην κυκλοφορίαν τροχοφόρων. Ἡ σύνθεσις τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ἐκλογικῆς ταύτης περιφερείας ἀπαιτεῖ τὴν ἄμεσον ἵδρυσιν σταθμῶν βρεφοκομικῶν καὶ σταθμῶν παιδικῶν εἰς τοὺς ὁποίους αἱ ἐργαζόμεναι γυναῖκες νὰ δύνανται νὰ ἐμπιστεύωνται τὰ τέκνα των πρὸς περίθαλψιν, ὅσον καὶ πρὸς ψυχαγωγίαν, καθ’ ὃν χρόνον αὗται εἶναι ἀπησχολημέναι εἰς ἐργασίαν ἐκτὸς τῆς κατοικίας των. Τὸ ὁδικὸν δίκτυον εἰς ὅλους τούτους τοὺς Δήμους καὶ εἰς τὴν Κοινότητα Περάματος εὑρίσκεται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν παρουσιάζον περιοχὴν ὑποανάπτυκτον λόγῳ οἰκονομικῆς ἀδυναμίας τῶν Δήμων πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ φλέγοντος τούτου ζητήματος δι’ ὃ καὶ ἐπεβάλλετο ἡ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους διαμόρφωσις, ἐπισκευὴ καὶ ἀσφαλτόστρωσις τῶν κυριωτέρων κεντρικῶν ὁδῶν, ὡς γίνεται εἰς τὰς Ἀθήνας. Συγκεκριμένως, παραμένει ἐν διαρκεῖ χρήσει, μοναδικὴ ὁδός, ἡ διασχίζουσα τὴν Νίκαιαν, ἡ λεωφόρος Πέτρου Ράλλη, διὰ τῆς ὁποίας διέρχονται τὰ λεωφορεῖα τριῶν συγκοινωνιακῶν γραμμῶν, τὰ πάσης φύσεως ἰδιωτικὰ αὐτοκίνητα καὶ ταξί, τὰ φορτηγὰ αὐτοκίνητα, τὰ αὐτοκίνητα τοῦ στρατοῦ, καὶ τῶν ἑταιρειῶν πετρελαίων καὶ ἐκ τῆς συμφορήσεως ταύτης προκαλοῦνται καθημερινῶς τραυματισμοὶ προσώπων καὶ αὐτοκινητιστικὰ δυστυχήματα πολλά. Ἐπιβάλλεται ὅθεν ἡ ἄμεσος ἀσφαλτόστρωσις τῆς ὁδοῦ Λαοδικείας, ἐν Νικαίᾳ, εἰς τρόπον ὥστε, διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς ὁδοῦ αὐτῆς ὑπὸ τῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων, κλπ. νὰ ἐπέλθῃ ἀποσυμφόρησις τῆς ὁδοῦ Πέτρου Ράλλη. Ὡσαύτως ἐπιβάλλεται ἡ ἄμεσος ἀσφαλτόστρωσις τῆς λεωφόρου Ἀθηνῶν, ἐν Νικαίᾳ, καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ ἄμεσος διαρρύθμισις καὶ ἀσφαλτόστρωσις ὑπὸ τοῦ Κράτους τῆς νέας λεωφόρου Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία συνδέει τὰς περιοχὰς Ἁγίας Βαρβάρας, Κορυδαλλοῦ, Νεαπόλεως Νικαίας καὶ Ἀμφιάλης μὲ κατάληξιν εἰς Πέραμα. Διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς λεωφόρου ταύτης θὰ ἐπέλθῃ ἀκόμη μεγαλυτέρα ἀποσυμφόρησις τῆς λεωφόρου Π. Ράλλη, διότι τὰ αὐτοκίνητα τοῦ κέντρου τῶν Ἀθηνῶν θὰ συγκοινωνοῦν μὲ τὸ Πέραμα καὶ οὕτω θὰ δημιουργηθῇ δευτέρα συγκοινωνιακὴ γραμμὴ μὲ τὴν Ἀμφιάλην–Κερατσίνι καὶ Πέραμα ἐξ Ἀθηνῶν καὶ ἐκ τῶν πέριξ τῶν Ἀθηνῶν περιοχῶν. Ἡ Νίκαια, ἡ τετάρτη πόλις τῆς Ἑλλάδος, μαστίζεται κυριολεκτικῶς ἀπὸ τὴν τάφρον Καναπιτσερῆ ἡ ἐξυγίανσις τῆς ὁποίας ἐπιβάλλεται διὰ λόγους δημοσίας ὑγείας καὶ διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο παρίσταται ἐπιβεβλημένη καὶ ἄμεσος ἡ ἀνάγκη τῆς διαθέσεως παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων τοῦ προγραματισθέντος ποσοῦ τῶν 13 ἑκατ. δραχμῶν χωρὶς καθυστέρησιν, διότι ἄλλως ἡ ὅλη περιοχὴ θὰ μεταβληθῇ εἰς νοσογόνον ἑστίαν ἐπὶ συνεχῇ βλάβῃ τῆς δημοσίας ὑγείας. Ὡσαύτως καὶ εἰς τὸ Κερατσίνι ἔπρεπε νὰ ἀσφαλτοστρωθοῦν ὑπὸ τοῦ Κράτους αἱ τρεῖς τοὐλάχιστον κεντρικαὶ ὁδοὶ διὰ νὰ λάβῃ καὶ τὸ Κερατσίνι ὄψιν συγχρόνου πόλεως καὶ ἐξυπηρετηθοῦν καλύτερον αἱ συγκοινωνιακαὶ ἀνάγκαι τοῦ Δήμου τούτου. Εἰς Δραπετσώναν μέχρι τοῦδε οὐδὲν ἐπετελέσθη ἀπὸ ἀπόψεως ἀνεγέρσεως τῶν νέων οἰκημάτων καὶ δημιουργίας κοινοχρήστων χώρων παρὰ τὰς μέχρι τοῦδε πομπώδεις ἐξαγγελίας τοῦ Κυβερνητικοῦ προγράμματος γενομένας πρὸ διετίας.

§245Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ λέγητε, ὅτι οὐδὲν ἐγένετο, διότι μετὰ τὴν ἐκκαθάρισιν ἔγιναν τὰ σχέδια παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ καὶ ἐντὸς 20 ἡμερῶν θὰ προκηρυχθῇ δημοπρασία. Διὰ νὰ λέγητε, ὅτι οὐδὲν ἐγένετο πρέπει νὰ ἔχητε στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δύνασθε νὰ τὰ λάβητε ἂν θελήσητε. Πρέπει δὲ νὰ σᾶς εἴπω καὶ τοῦτο, ὅτι διὰ 45 οἰκογενείας ἐταλαιπωρήθημεν ἐπὶ 1½ ἔτος, 1400 δὲ παραπηγματοῦχοι οἰκογένειαι θὰ ἐγκαθίσταντο μὲ πλεονεκτικοὺς ὅρους ἐὰν δὲν ἐπέμενον παρασυρόμενοι νὰ μὴ δέχωνται τὴν ἐγκατάστασίν των εἰς πολυκατοικίας.

§246Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Περαιτέρω εἰς τὸ Πέραμα ἔπρεπε νὰ εἶχε κατασκευασθῆ ἡ προαγγελθεῖσα γέφυρα ἡ ἑνώνουσα τὸ Πέραμα μὲ τὴν Σαλαμῖνα, ἥτις ἔμεινεν ἡμιτελὴς ἐνῷ ἡ κατασκευή της ἔχει καὶ ἀξιόλογον τουριστικὴν ἀξίαν δοθέντος, ὅτι δι’ αὐτῆς θὰ εἶχε συντομευθῆ ἡ πρὸς Πελοπόννησον ἐξ Ἀθηνῶν διαδρομὴ κατὰ 20 περίπου χιλιόμετρα. Τὸ Πέραμα ἔχει ἀνάγκην φωτισμοῦ καὶ ὑδρεύσεως ὡς καὶ κατασκευῆς καὶ ἀσφαλτοστρώσεως τῆς χαραχθείσης ὁδοῦ παραλλήλου πρὸς τὴν ὑπάρχουσαν κεντρικὴν τοιαύτην ὡς ἐπίσης ἔχει ἀνάγκην καὶ στοιχειώδους ρυμοτομίας. Πέραν αὐτῶν τὸ ἄγχος τῶν κατοίκων τοῦ Περάματος τὸ προκαλούμενον διὰ τῆς καθυστερήσεως τῶν παραχωρητηρίων ὡς καὶ διὰ τῆς ἀπειλουμένης κατεδαφίσεως 1.000 οἰκίσκων κατόπιν τῆς γνωστῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, πρέπει νὰ ἐκλείψῃ τὸ ταχύτερον διὰ τῆς χορηγήσεως παραχωρητηρίων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ διὰ τῆς ἀνακλήσεως τῆς περὶ κατεδαφίσεως ἀποφάσεως τούτου τῶν 1.000 οἰκίσκων. Ὡσαύτως πρέπει καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τουριστικῆς νὰ ληφθῇ μέριμνα τουριστικῆς ἀξιοποιήσεως τῆς ἐπὶ τοῦ ὄρους Αἰγάλεω τοποθεσίας, ὅπου ὁ Ξέρξης εἶχε τοποθετήσει τὸν θρόνον του, κατὰ τὴν ἐν Σαλαμῖνι ναυμαχίαν, καὶ πρὸς τουριστικὴν ἀνάπτυξιν τῆς περιοχῆς νὰ ληφθῇ μέριμνα ἀπαλλαγῆς τῆς παραλίας τοῦ Περάματος ἀπὸ τὰ ἀπορρίμματα τῶν πλοίων καὶ ἀπὸ τὰ ἄχρηστα ἔλαια καὶ τὰς ἀχρήστους ἐν γένει ὕλας τὰς ἐκχυνομένας ὑπὸ τῶν πλοίων καὶ ὑπὸ τῶν διαφόρων ἑταιρειῶν πετρελαίου εἰς τρόπον, ὥστε καὶ ἡ περιοχὴ αὕτη τοῦ θαλασσίου χώρου νὰ ἀξιοποιηθῇ τουριστικῶς, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐξυγιανθῇ διὰ λόγους δημοσίας ὑγείας. Ἡ πνευματικὴ ἀνάπτυξις εἰς τοὺς ἕξ Δήμους τῶν κατοίκων τούτων δὲν ἀπετέλεσε μέχρι τοῦδε ἀντικείμενον μερίμνης τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ θὰ ἔδει λόγῳ τῆς ἰδιαζούσης συνθέσεως τοῦ πληθυσμοῦ τούτων νὰ εἶχε προβλεφθῆ ἡ ἵδρυσις ὑπὸ τοῦ Κράτους μέχρι τοῦδε πνευματικῶν ἱδρυμάτων τύπου Παρνασσοῦ, περίπτωσις δυναμένη νὰ καταλογισθῇ εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τρόπον ἀναμφισβήτητον. Εἰς Νίκαιαν ὑπάρχουν ἡμιτελῆ τρία πνευματικὰ ἱδρύματα, ἤτοι τοῦ Φιλολογικοῦ Συλλόγου Νικαίας, τῆς Ποντιακῆς Στέγης καὶ τῆς Μικρασιατικῆς στέγης, εἰς δὲ τὴν Δραπετσῶναν ὑπάρχει ἡμιτελὴς ἡ Ποντιακὴ Στέγη, τὴν ἄμεσον ὁλοκλήρωσιν τῶν ὁποίων ἔχει ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος νὰ ἐνισχύσῃ διὰ γενναίων χρηματικῶν εἰσφορῶν, ὡς ἔπραξε καὶ πρὸ ἐτῶν διὰ τὸ ἐν Πειραιεῖ Ἵδρυμα τοῦ Πειραϊκοῦ Συνδέσμου. Ἡ περιοχὴ τοῦ Δήμου Ἁγ. Ι. Ρέντη στερεῖται ὡσαύτως σχολικῶν κτιρίων ὡς καὶ ἐπαρκοῦς ἠλεκτροφωτισμοῦ καὶ ὑδρεύσεως, ἀνάγκαι αἱ ὁποῖαι πρέπει ταχύτατα νὰ ἱκανοποιηθοῦν ἐν ὄψει καὶ τῆς ἱδρυομένης λαχαναγορᾶς ἥτις ἐπιβάλλει τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ Δήμου τούτου. Τὸ Ν. Φάληρον, τὸ ὁποῖον ἀπετέλει ἄλλοτε τὸ καλλίτερον προάστιον τῶν Ἀθηνῶν ἔχει ἐγκαταλειφθῆ τελείως εἰς πλήρη μαρασμὸν καὶ ἄγνοιαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως παρὰ τὸ πρὸ διετίας ἐξαγγελθὲν πρόγραμμα πρὸς τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τούτου. Ἡ παραλία τούτου ἦτο ἡ πλέον πρόσφορος διὰ τὴν δημιουργίαν Πλὰζ συγχρονισμένης, τὴν ὁποίαν θὰ ἐχρησιμοποίουν οἱ κάτοικοι τῶν Ἀθηνῶν εἰς μεγάλην κλίμακα ὡς καὶ οἱ κάτοικοι τῶν προαστίων τὰ ὁποῖα συγκοινωνοῦν μὲ τὸ Ν. Φάληρον διὰ τοῦ ἠλεκτρικοῦ σιδηροδρόμου, πλὴν ὅμως, ἀντὶ τοῦ Ν. Φαλήρου ἐπροτιμήθη ἡ παραλία τῆς Βουλιαγμένης, εἰς τὴν ὁποίαν διὰ νὰ μεταβοῦν οἱ κάτοικοι τοῦ δυτικοῦ συγκροτήματος τῶν Ἀθηνῶν οἱ στερούμενοι ἰδιωτικῶν αὐτοκινήτων εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ χρησιμοποιοῦν τρεῖς συγκοινωνίας. Πλέον τῆς ἀνωτέρω Κρατικῆς παραλείψεως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐμερίμνησε διὰ τὴν δυνατότητα τῆς ἀνοικοδομήσεως τοῦ Ν. Φαλήρου διὰ τῆς χορηγήσεως ἀδειῶν ἀνεγέρσεως οἰκοδομῶν μὲ πέντε τοὐλάχιστον ὀρόφους ὡς ἐγένετο διὰ τὸ Παλαιὸν Φάληρον καὶ τὸν Πειραιᾶ, καὶ διὰ τὸ εἰς Ν. Φάληρον τμῆμα τῶν ἰδιοκτησιῶν Πεσματζόγλου καὶ Κτηματικῆς Τραπέζης. Ἐν συνεχείᾳ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐμερίμνησε διὰ τὴν ἀνύψωσιν τῶν καπνοδόχων καὶ τὴν τοποθέτησιν ἐπ’ αὐτῶν καπνοσυλλεκτῶν ἐπὶ τῶν λειτουργούντων εἰς τὴν περιοχήν, Ν. Φαλήρου πλείστων ἐργοστασίων τῶν ὁποίων οἱ ἀναδιδόμενοι καπνοὶ καθιστοῦν ἀποπνικτικὴν τὴν ὅλην ἀτμόσφαιραν. Ὡσαύτως λόγοι δημοσίας ὑγείας ἐπιβάλλουν τὴν ἄμεσον ἐκ τῆς περιοχῆς Ν. Φαλήρου ἀπομάκρυνσιν τῶν ἀποθηκῶν Ο.Δ.Ι.Σ.Υ. ἐκ τῶν ὁποίων ἐκπέμπεται ἀφόρητος δυσοσμία ἐκ τῶν ἐναποθηκευμένων σεσηπότων εἰς αὐτὰς πραγμάτων. Γενικώτερα θέματα ἀπασχολοῦντα τὴν ὅλην Βʹ ἐκλογικὴν περιφέρειαν, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον ἀντιμετωπισθῆ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τὰ ἀκόλουθα. Ἡ ἐνίσχυσις καὶ προαγωγὴ τοῦ ἀθλητισμοῦ διὰ τὴν δημιουργίαν ἀθλητικῶν χώρων καὶ γυμναστηρίων, καθὼς καὶ ἡ τελειοποίησις τῶν ἤδη ἀρξαμένων ἔργων πρὸς διαμόρφωσιν τῶν γηπέδων. Ἡ δικαία ἀποτίμησις τῆς ἀξίας τῶν καταπατηθέντων οἰκοπέδων τοῦ Δημοσίου ὑπὸ ἀστέγων κατοίκων τῆς περιφερείας πρὸ τοῦ 1950 εἰς τὰ ἀκραῖα σημεῖα τῶν περιοχῶν τῶν Δήμων τούτων ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως ταῦτα ἐξοφληθοῦν οὐχὶ μὲ τὴν τρέχουσαν σημερινὴν τιμήν, περίπτωσις τελείως ἄδικος, ἀλλὰ μὲ τὴν ἀξίαν ἥν ταῦτα εἶχον κατὰ τὸν χρόνον τῆς καταπατήσεως, δοθέντος, ὅτι μέχρι τοῦδε ὑπερτίμησις τῆς ἀξίας τῶν οἰκοπέδων τούτων ὀφείλεται εἰς τὰς προσπαθείας τῶν καταπατησάντων ταῦτα ἐκ λόγων ἀνάγκης πρὸς στέγασίν των. Εἰδικώτερον διὰ τὸ Πέραμα οὐδὲν τίμημα εἶναι ἠθικὸν καὶ δίκαιον νὰ ζητήσῃ τὸ Κράτος ἀπὸ τοὺς κατέχοντας τὰ βραχώδη οἰκόπεδα ταῦτα, καθ’ ὅσον οὗτοι ἀπὸ βραχώδη χῶρον μετέτρεψαν τοῦτον εἰς κατοικήσιμον, ἐργαζόμενοι ὑπερανθρώπως διὰ τῶν ἰδίων αὐτῶν μέσων. Ἡ θεομηνία τῆς 6ης Νοεμβρίου 1961 ἐδημιούργησε τὸ δρᾶμα τῶν πλημμυροπαθῶν κατοίκων τῶν περιοχῶν Ν. Φαλήρου, Ἁγ. Ι. Ρέντη, Νικαίας, Κορυδαλλοῦ, Κερατσινίου καὶ Δραπετσῶνος μὲ πολλὰς καταστροφὰς οἰκημάτων, καταστημάτων, ἐργοστασίων, κινητῶν πραγμάτων εἰς ὅλας τὰς περιοχὰς καὶ μὲ πνιγμὸν πέντε ἀτόμων εἰς Ἁγ. Ι. Ρέντη. Διὰ τὰ θύματα τῆς θεομηνίας ταύτης οὐδὲν θετικὸν ἐνδιαφέρον ἐπέδειξε μέχρι τοῦδε ἡ Κυβέρνησις παρὰ τὰς πομπώδεις ἐξαγγελίας της. Οὐδεμία συνδρομὴ παρεσχέθη ὑπὸ μορφὴν ἀνθρωπίνης ἀλληλεγγύης εἰς τὰ θύματα ταῦτα μολονότι ὁ Κρατικὸς προϋπολογισμὸς παρέχει τὴν δυνατότητα λόγῳ τῶν γνωστῶν ὑπερεσόδων τῶν δρχ. 2.500.000.000 τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν πλημμυροπαθῶν τούτων. Περαιτέρω ἐπιβάλλεται ἡ ἀπομάκρυνσις ἐκ Νικαίας τῆς Ὑπηρεσίας Μηχανικῆς Καλλιεργείας τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας τόσον πρὸς ἐλευθέρωσιν τοῦ παρ’ αὐτῆς ἀσκόπως κατεχομένου χώρου, ὅσον καὶ πρὸς ἐξυγίανσιν τῆς ὅλης περιοχῆς τῆς τάφρου Καναπιτσερῆ. Ἐπιβάλλεται ὡσαύτως ἡ ὁλοκλήρωσις τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ καὶ τῆς ὑδρεύσεως εἰς τὰ ἀκραῖα τμήματα τῶν περιοχῶν τῶν Δήμων Νικαίας, Κορυδαλλοῦ, Ἁγ. Ι. Ρέντη, Ν. Φαλήρου, Κερατσινίου καὶ Δραπετσῶνας ὡς καὶ Περάματος. Ἐπιβάλλεται ὡσαύτως ἡ δημιουργία μιᾶς λεωφορειακῆς γραμμῆς μὲ ἀφετηρίαν τὴν Δραπετσῶνα καὶ διερχομένης διὰ τῶν Δήμων Κερατσινίου, Νικαίας, Κορυδαλλοῦ καὶ Ἁγίου Ἰω. Ρέντη μὲ κατάληξιν τὸ Νέον Φάληρον, ἥτις οὐ μόνον πολλοὺς ἐργαζομένους θὰ ἐξυπηρετήσῃ, ἀλλὰ καὶ θὰ συνδέσῃ ἀπ’ εὐθείας τοὺς κατοίκους τῶν Δήμων τῆς Βʹ ἐκλογικῆς περιφερείας Πειραιῶς διὰ μιᾶς συγκοινωνιακῆς γραμμῆς, ἔπρεπε δὲ νὰ εἶχε καθιερωθῆ εἰς ὅλας τὰς συγκοινωνιακὰς γραμμὰς τοῦ Πειραιῶς καὶ τῶν πέριξ Δήμων, τὸ μειωμένον ἐργατικὸν καὶ μαθητικὸν εἰσιτήριον, πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ἀπόρων μαθητῶν, περίπτωσις ἥτις δέον νὰ τύχῃ τῆς δεούσης ἀντιμετωπίσεως. Ἀναφορικῶς μὲ τὰ ἀπασχολοῦντα τοὺς ἐμπόρους καὶ ἐπαγγελματοβιοτέχνας τῆς Βʹ ἐκλογικῆς περιφερείας Πειραιῶς ζητήματα παρατηροῦμεν, ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ τομέως τούτου ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν ἔπραξε, διότι ἡ πιστοδότησις τῶν ἐμπόρων, ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν τῆς περιφερείας εἶναι ἀσήμαντος ἂν μὴ ἀνύπαρκτος, τὸ δὲ κλείσιμον τοῦ Σαββάτου δημιουργεῖ μεγάλας ζημίας καὶ διαρκῶς διαμαρτύρονται ζητοῦντες νὰ ἐπανέλθῃ τὸ κλείσιμον τῆς Τετάρτης ὡς ἐγένετο διὰ τὰ καταστήματα τῆς Βʹ ἐκλογικῆς περιφερείας Ἀθηνῶν. Ἡ τουριστικὴ ἀξιοποίησις τοῦ κεντρικοῦ Πειραιῶς ἔχει ὡσαύτως παραμεληθῆ ἅτε οὐδενὸς ἔργου γενομένου μέχρι τοῦδε, ἐνῷ ἔδει νὰ εἶχεν ἱδρυθῆ 1) ἕνα τουριστικὸν ξενοδοχεῖον εἰς τὸν Λόφον Προφήτου Ἠλία (Καστέλλα), 2) ἕνα τουριστικὸν περίπτερον εἰς τὴν ἰδίαν περιοχὴν καὶ ἕνα τουριστικὸν περίπτερον εἰς τὴν νησῖδα τοῦ Κουμουνδούρου εἰς Τουρκολίμανον. Ὡσαύτως ἔδει νὰ εἶχεν ἐξυγιανθῆ ἡ παραλία εἰς Πασαλιμάνι καὶ εἰς τὴν Πειραϊκὴν Χερσόνησον (Καλλίπολιν) ὥστε καὶ ὁ Πειραιεὺς νὰ λάβῃ ὄψιν συγχρόνου πόλεως. Ὡσαύτως παρελείφθη ἡ ἀντιμετώπισις τῆς συγκοινωνίας τοῦ Πειραιῶς μὲ τὴν Αἴγιναν καὶ τὴν Σαλαμῖνα διὰ ταχυπλόων πλοίων, ἅτινα θὰ ἐμείωνον εἰς τὸ ἥμισυ τὰς μεταξὺ Πειραιῶς καὶ τούτων θαλασσίας ἀποστάσεις καὶ θὰ συνέβαλον εἰς τὴν τουριστικὴν ἀνάπτυξιν τῆς περιοχῆς. Διὰ τὸ Νέον Φάληρον εἰδικώτερον ἔδει νὰ ληφθῇ μέριμνα ἀπαγορεύσεως τῆς λειτουργίας τῶν ὑπονόμων τῶν ἐκεῖ ἐργοστασίων πρὸς τὴν παραλίαν, ὥστε ἡ ἐξυγίανσις τῆς παραλίας τῆς ὅλης περιοχῆς μέχρι τοῦ Δέλτα τοῦ Ν. Φαλήρου νὰ εἶναι πλήρης, καὶ οὕτω ἡ ἐξέδρα τῶν ἐπισήμων θὰ ἔδει νὰ ἐγίνετο εἰς Ν. Φάληρον, ὅπου καὶ ἄλλοτε ὑπῆρχεν ἡ ὡραιοτέρα ἐξέδρα διὰ τοὺς ἐπισήμους, ἥτις κατεστράφη ὑπὸ τῶν Γερμανῶν καὶ τὰ ὑλικά της, ἅτινα ἀπετελοῦντο ἀπὸ χυτὸν σίδηρον καὶ ξυλείαν πολυτελείας ἐλεηλατήθησαν εἰς βάρος τῆς περιουσίας τοῦ Δημοσίου. Ὡσαύτως ἔδει νὰ εἶχε πρὸ πολλοῦ ληφθῆ μέριμνα ἐκτελέσεως ἐξυγιαντικῶν ἔργων εἰς τὰς ἐκβολὰς τοῦ Ἰλισσοῦ, ὅστις εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Τζιτζιφιῶν ἀποτελεῖ στῖγμα διὰ τὸν πολιτισμόν μας καθ’ ὅσον τὰ ἐκεῖ συστηματικῶς λιμνάζοντα ὕδατα μεταβάλλονται κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας εἰς ἐπικίνδυνον μολυσματικὴν νοσογόνον ἑστίαν. Τέλος ἀναφορικῶς μὲ τὴν ἀνωτάτην ἐκπαίδευσιν θὰ ἔδει, ὡς ἀνωτέρω ἐτόνισα ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἀπασχολήσει τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἵδρυσις εἰς Ἀθήνας ἑνὸς νυκτερινοῦ Πανεπιστημίου πρὸς ὁλοκλήρωσιν τῆς μορφώσεως ἐργαζομένων ἀπόρων νέων, γεγονὸς ὅπερ θὰ ἀπετέλει δεῖγμα καὶ τοῦ ἀνωτέρου πολιτισμοῦ τῆς χώρας μας ὡς γίνεται καὶ εἰς τὰς ἄλλας χώρας. Ἐπίσης τοὺς κατοίκους τῆς Βʹ ἐκλογικῆς περιφ. Πειραιῶς μεγάλως ἐπιβαρύνει ἡ διατήρησις εἰσέτι τόσον τῆς ἐνοριακῆς εἰσφορᾶς, ὅσον καὶ τῆς μαθητικῆς εἰσφορᾶς αἵτινες πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ καταργηθοῦν πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ἀπορωτέρων κατοίκων τῆς περιοχῆς. Ἡ ἔλλειψις ἀποχετευτικοῦ δικτύου εἰς ὅλην τὴν ἔκτασιν τῶν Δήμων τῆς Ἐκλογικῆς Περιφ. Πειραιῶς δημιουργεῖ τὸ δρᾶμα τῶν πλημμυρῶν ἐξ οὗ καὶ αἱ θλιβεραὶ συνέπειαι τῆς θεομηνίας τῆς 5ης καὶ 10ης Νοεμβρίου 1961 μὲ τὰ γνωστὰ θύματα ταύτης. Ἡ ὕπαρξις καὶ λειτουργία λατομείων εἰς τὴν περιοχὴν Ἁγίων Ἀποστόλων Νικαίας, πρέπει νὰ παύσῃ ὑφισταμένη διότι αἱ κατοικίαι τῶν περιοίκων ἔχουν ἀχρηστευθῆ. Ὡσαύτως εἰς Κερατσίνι καὶ Εὐγένειαν ἡ διαμονὴ τῶν κατοίκων εἶναι μαρτυρικὴ λόγῳ τῶν ἀναθυμιάσεων καὶ τῆς σκόνης τῶν ἐργοστασίων τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας καὶ τῆς Ἑταιρείας Τσιμέντων εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ χρησιμοποίησις στερεῶν καυσίμων διὰ τὴν ἀπολύτρωσιν τῶν κατοίκων τῶν περιοχῶν τούτων ἀπὸ τὸ μέγα ἄγχος τῆς σκόνης καὶ τοῦ καπνοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ὑπεστήριξε πάντοτε τὰ συμφέροντα τῆς ὀλιγαρχίας καὶ ἐκάλυψε τὴν φοροδιαφυγήν. Ἔχομεν παράδειγμα τὸν κ. Νιάρχον, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσε φορολογητέον ποσὸν 11 χιλ. δραχμῶν ἐτησίως. Ἄν εἶναι δυνατὸν τοῦτο. Τὴν Μονὴν Ἀστερίου εἰς τὸν Ὑμηττὸν τὴν ἔδωσε πρὸς χρῆσιν τῶν Βασιλέων καὶ ἐξώδευσε τεράστιον ποσὸν διὰ τὴν ἐπίπλωσίν της, ὅταν παραλείπωνται οὐσιώδεις ἀνάγκαι τοῦ λαοῦ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπιτελεῖ τὸ καθῆκον της ἔναντι τοῦ λαοῦ. Δὲν ὑπάρχει εὐημερία ὅπως λέγει. Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι οἱ ἐργαζόμενοι καὶ οἱ συνταξιοῦχοι πένονται. Ἡ ἔμμεσος φορολογία εἶναι μεγάλη. Καὶ ἡ ἄμεσος φορολογία εἶναι ἐλαχίστη διὰ τοὺς μεγάλους. Ἡ Κυβέρνησις ὑποστηρίζει τὴν ὀλιγαρχίαν. Εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐξαθλίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τὴν προστασίαν τῶν ὀλίγων; Ὀφείλομεν νὰ τονίσωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀφίνει νὰ συρθῶμεν δοῦλοι εἰς τὸ πέλμα τῶν συμφερόντων τῆς ὀλιγαρχίας. Δὲν θὰ ἐξετάσω τὸν τρόπον πῶς ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ διότι διατηρεῖ τὴν ἐξουσίαν εἶναι κίνδυνος διὰ τὸν λαόν. Δι’ αὐτὸ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἐντὸς τῶν συνταγματικῶν πλαισίων νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ἀπομάκρυνσίν της ἐκ τῆς ἐξουσίας. Καὶ δι’ αὐτὸ αὔριον θὰ καταψηφίσωμεν αὐτήν.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μάρτης, ἔχει τὸν λόγον.

§248Ν. ΜΑΡΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὡς ὤφειλε καὶ εἶχε συμφέρον, ἤκουε τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἐπιθυμίας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὴν ἐψήφισαν θὰ ἤλλαζε τακτικήν. Διότι οὐδὲν δύναται νὰ ἐπιτύχῃ δίχως τὴν συμπαράστασιν τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τεχνητῶς κοινὴ γνώμη ἰδίως ἐν Ἑλλάδι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ μὲ τὴν ἀμφισβήτησιν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ ἀμφισβητηθοῦν. Ἡ ἄρνησις τῶν πάντων καὶ ἡ μὴ ἀναγνώρισις τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως δὲν εὑρίσκει ἀπήχησιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀποδεικνύεται ἐμπράκτως τὸ ἔργον τῶν Κυβερνήσεων τοῦ κ. Κ. Καραμανλῆ. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος ἐκλέγει τὴν Κυβέρνησίν του ζητεῖ δύο πράγματα. Πρῶτον διεθνῶς ἡ χώρα νὰ ἔχῃ κῦρος καὶ νὰ χαίρῃ ἐκτιμήσεως ἀπὸ ὅλους καὶ ἐσωτερικῶς νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ προβλήματά των. Καὶ εἰς τοὺς δύο τομεῖς ἐπέτυχεν ἡ Κυβέρνησις. Διεθνῶς ἀναγνωρίζεται, ὅτι ἐπέτυχεν ἡ Κυβέρνησις. Διότι πᾶς Ἕλλην βλέπει ἔξω τῆς Ἑλλάδος τὴν Ἑλληνικὴν δραχμὴν νὰ εἶναι ἰσχυρὸν νόμισμα καὶ καθημερινῶς ἀκούομεν Ἀρχηγοὺς ξένων Κρατῶν ἢ ἐκπροσώπους διεθνῶν Ὀργανισμῶν, ὡς καὶ τὰ κυριώτερα δημοσιογραφικὰ ὄργανα νὰ ὑμνοῦν τὴν χώραν μας καὶ τὰς προόδους της. Ὁ κ. Μαῦρος εἶπεν, ὅτι οἱ ξένοι δημοσιογράφοι γράφουν διὰ τὴν πρόοδον τῆς Ἑλλάδος, διότι ἡ Κυβέρνησις τοὺς περιποιεῖται, ὅταν ἔρχωνται ἐδῶ. Ἀλλὰ γράφουν εὐνοϊκὰ σχόλια καὶ οἱ ξένοι ἀνταποκριταί, οἱ ὁποῖοι μένουν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν ἐσωτερικὸν τομέα ἐπέτυχεν ἡ Κυβέρνησις, διότι συνεχίζεται ἡ πολιτικὴ καὶ οἰκονομικὴ σταθερότης καὶ δι’ αὐτὸ ὁ λαὸς ἐμπιστεύεται τὴν δραχμήν του εἰς καταθέσεις εἰς τὰς Τραπέζας. Αὐτὸ εἶναι μία πραγματικότης τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ ἡ Ἀντιπολίτευσις. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀναμένει ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἔργον θετικὸν καὶ τὸ ἔργον αὐτὸ ἐπετελέσθη. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς ἀναφέρω συγκεκριμένα ὡρισμένα ἔργα. Πρῶτον ἐπίτευγμα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ σύνδεσις τῆς χώρας μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ὅλοι ἀναγνωρίζουν, ὅτι ἡ Κοινὴ Ἀγορὰ ἐπέτυχε. Τὸ γεγονός, ὅτι πρώτη ἡ Ἑλλὰς συνεδέθη μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν ἀποτελεῖ ἐπιτυχίαν. Συγχρόνως, ἀκόμη, ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν, ὅτι ἡ χώρα μας ἐνέπνευσεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δεύτερον, ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμός, εἶδε τὴν ἐκτέλεσιν χιλιάδων κοινωφελῶν ἔργων. Κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν ἐδόθησαν πολλὰ ἡμερομίσθια εἰς τὰ χωρία. Ἐπίσης οἱ ἀγρόται ἔχουν ἄνετον χρηματοδότησιν. Ἤδη ἀναμένουν τὰς πρώτας συντάξεις, ἔχουν ἰατροφαρμακευτικὴν περίθαλψιν. Βλέπουν τὴν ἀξιοποίησιν τῶν προϊόντων των. Οἱ καπνοπαραγωγοί, τελευταίως, ἀπήλαυσαν τιμάς, τὰς ὁποίας δὲν ἀπήλαυσαν ποτέ.

§249Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Αὐτὸ ὀφείλεται εἰς ἔργον τῆς Κυβερνήσεως;

§250Ν. ΜΑΡΤΗΣ. Μάλιστα, ὀφείλεται, εἰς τὴν ὀρθὴν καπνικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐπεδίωξε καὶ ἐπέτυχε νὰ πωληθοῦν τὰ ἀποθέματα καὶ κατεπολέμησεν ἀποτελεσματικῶς τὸν περονόσπορον. Οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ ἀνεγνώρισαν, ὅτι ἡ συγκέντρωσις τοὺς ὠφέλησεν. Οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ ἀπήλαυσαν καλὰς τιμὰς καὶ εὑρῆκεν ἀπήχησιν εἰς αὐτοὺς ἡ παρότρυνσις τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῆς βαμβακοκαλλιεργείας. Οἱ ἀγρόται, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς παρακολουθεῖ, ὅτι ἐκτελεῖται ἕνα τεράστιον ἔργον εἰς τὸν τομέα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς χώρας.

§251Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Οἱ γεωργοὶ πότε θὰ ἀποκτήσουν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν;

§252Ν. ΜΑΡΤΗΣ. Ἐνῶ εἰς τὸ παρελθόν, εἰς τὸν ἀγροτικὸν τομέα εἴχομεν μόνον 89 συνδέσεις, τὸ 1960 ἔφθασαν τὰς 9½ χιλιάδας. Ἡ σιδηροβιομηχανία Ἀγγελοπούλου κατέρριψε ρεκὸρ διὰ τὴν ταχύτητα τῆς ἀνεγέρσεώς της. Ἀναφέρω, ἐπίσης, τὸ ἐργοστάσιον ἀζώτου καὶ τὰ ἐργοστάσια σακχάρεως. Ἐπίσης, τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμινίου ἀποτελεῖ πραγματικότητα. Ἴσως, κύριοι συνάδελφοι, ἐγένοντο λάθη, ἀλλὰ ἡ δρᾶσις δημιουργεῖ σφάλματα, ἡ ἀδράνεια εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία δὲν προκαλεῖ σφάλματα. Ὁ κ. Μαῦρος εἶπε, κατὰ τὴν χθεσινὴν ὁμιλίαν του, τί μᾶς ἀναφέρετε ἔργα; Τὰ ἔργα ἑπόμενον ἦτο νὰ γίνουν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ποῖος ἐδημιούργησε περισσεύματα, διὰ νὰ γίνουν ἐπενδύσεις; Ποῖος ἐδημιούργησε νομισματικὴν σταθερότητα καὶ ἐμπιστοσύνην διὰ νὰ ἔχωμεν καταθέσεις; Ποῖος ἐδημιούργησεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὥστε νὰ γίνωνται ἐπενδύσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα; Ὁ κ. Μαῦρος, εἶπεν ἀκόμη χθές, ὅτι οἱ πρόσφυγες εἶναι ἐγκαταλελειμμένοι καὶ μένουν εἰς τενεκεδόσπιτα. Ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι, ἀλλὰ οἱ πρόσφυγες εἶναι ἐδῶ ἀπὸ τὸ 1922 καὶ ἀποτελοῦν τὸ καλύτερον ἐκλογικὸν σῶμα διὰ τὴν παράταξίν σας. Τί ἐκάματε ἐπὶ τόσα χρόνια διὰ τὴν ἀποκατάστασίν των; Διὰ πρώτην φορὰν ἐπὶ Κυβερνήσεων τοῦ κ. Καραμανλῆ βλέπουν νὰ κτίζωνται τὰ σπίτια των.

§253Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Αὐτὰ ἐλέγατε καὶ ἐπὶ Συναγερμοῦ. Αὔριον ἐὰν ἔχετε ἄλλον Ἀρχηγὸν τὰ ἴδια θὰ λέγετε.

§254Ν. ΜΑΡΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἕνα ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ἐτονίσθη —ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως— εἶναι τὸ θέμα τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν καὶ ὅλοι ἀνέφερον τὸ μέγεθος τῶν εἰσαγωγῶν. Εἶναι γεγονός, ὅτι ἔχομεν αὔξησιν τῶν εἰσαγωγῶν, ἀλλὰ αὐτὸ ὀφείλεται εἰς αὔξησιν τῶν κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν καὶ εἰς τὴν κατανάλωσιν προϊόντων. Ἀλλὰ κατὰ τὸ ἴδιον διάστημα ἔχομεν καὶ αὔξησιν τῶν βιομηχανικῶν ἀγαθῶν. Συνεπῶς, ἡ αὔξησις τῶν εἰσαγωγῶν, δείχνει, ὅτι καταβάλλεται προσπάθεια διὰ νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ χώρα καὶ ἀποδεικνύει, ἐπίσης, ὅτι ὑπάρχει ηὐξημένον βιοτικὸν ἐπίπεδον. Ἐπίσης, ἡ Κυβέρνησις κατώρθωσε νὰ αὐξήσῃ καὶ τοὺς ἀδήλους πόρους. Ὀρθῶς ὁ κ. Μαῦρος εἶπεν, ὅτι οἱ ἄδηλοι πόροι πάσχουν ἀπὸ μίαν εὐαισθησίαν. Ἀλλὰ ἡ εὐαισθησία αὐτὴ τῶν ἀδήλων πόρων δὲν ἀποτελεῖ φαινόμενον μόνον τῆς Ἑλλάδος, τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ μὲ τὴν Ἰταλίαν, τὸ ἴδιο μὲ πολλὰς ἄλλας χώρας. Καὶ αἱ χῶραι αὐταὶ ἔχουν ἐνίσχυσιν τοῦ ἰσοζυγίου των ἀπὸ τοὺς ἀδήλους πόρους. Κύριοι βουλευταί, μέχρι σήμερον ἡ μορφὴ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας ὑπῆρξε γεωργικὴ καὶ γεωργικὰ εἶναι τὰ προϊόντα τὰ ὁποῖα ἐξάγονται. Ὀρθὴ εἶναι ἡ παρατήρησις, ὅτι πρέπει νὰ στρέψωμεν τὴν οἰκονομίαν μας πρὸς τὴν παραγωγὴν βιομηχανικῶν προϊόντων. Αὐτὸ εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράττει ἡ Κυβέρνησις. Ἀπὸ τὴν σιδηροβιομηχανίαν, τὸ ἀλουμίνιον, ἀπὸ τὰ ἐλαστικά, ἀπὸ τὰ καύσιμα ἡ Ἑλλὰς πρόκειται νὰ κερδίσῃ δεκάδες ἑκατομμυρίων εἰς συνάλλαγμα. Ἀλλὰ θὰ εἰσέλθω καὶ εἰς ἓν ἄλλο θέμα, τὸ θέμα τῆς βοηθείας. Ἐτονίσθη ἀπὸ ὅλους τοὺς ρήτορας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως εἶναι βαρεῖα, διότι ἀπολέσαμεν τὴν βοήθειαν συνεπεία τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπρόβαλεν ἀνύπαρκτον εὐημερίαν. Σήμερον μόνον ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος ἀνέφερεν, ὅτι τὸ γεγονὸς τοῦτο, ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐτόνισεν ἐπαρκῶς τὴν ἀνάγκην παροχῆς βοηθείας. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι ὀλίγον ὑποκριτικός. Ἡ Κυβέρνησις κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς βοηθείας. Ἀλλά, κ. βουλευταί, ἡ βοήθεια δὲν περιεκόπη μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας χώρας. Εἶπεν ὁ Πρόεδρος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔκαμε καλὴν χρῆσιν τῆς βοηθείας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔκαμε χρηστὴν χρῆσιν τῆς βοηθείας. Ἡ εὐημερία τῆς Ἑλλάδος δὲν ἐνδιαφέρει μόνον τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ ἐνδιαφέρει καὶ τὰς ἄλλας χώρας, ἐνδιαφέρει καὶ τὴν Ἀμερικήν. Καὶ ἐνδιαφέρεται ἡ Ἀμερικὴ διὰ τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα τῆς χώρας. Καὶ ἰδοὺ διατὶ ὑποστηρίζω, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι ὑποκριτικός. Κύριοι βουλευταί, ἡ βοήθεια εἶναι πεπερασμένη. Εἶναι βέβαιον, ὅτι κἄποτε θὰ τελειώσῃ. Τὸ κύριον μέσον ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας, εἶναι ἡ ἀνάπτυξις τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν κἄθε χώρας. Εἶναι ὑποκριτικὴ ἡ ἀντίληψις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀκριβῶς, διότι γνωρίζει, ὅτι διὰ τῆς τακτικῆς αὐτῆς ἐμποδίζει τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας ἐφ’ ὅσον διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας καὶ τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν, ἀπαιτεῖται ἀσφάλεια διὰ νὰ ἐνθαρρύνῃ τοὺς ξένους καὶ Ἕλληνας κεφαλαιούχους νὰ κάμουν ἐπενδύσεις. Ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς ἐκτέλεσιν σπουδαίων ἔργων, ἔργων ὁδοποιΐας, ἐξηλεκτρισμοῦ, βασικῶν ἔργων ὁδοποιΐας. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν δημιουργίαν συνθηκῶν ἐνθαρρύνσεως ξένου καὶ Ἑλληνικοῦ κεφαλαίου διὰ νὰ προβῇ εἰς ἐπενδύσεις. Αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ὑποστηρίζω, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπῆρξε πράγματι ὑποκριτικός. Ἀποκρύπτουν τί πρόκειται νὰ χάσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἕλλην καὶ ὁ ξένος κεφαλαιοῦχος θὰ ἀρχίσουν νὰ φοβοῦνται διὰ τὸ μέλλον τοῦ τόπου, θὰ ἀρχίσουν νὰ φοβοῦνται, ὅτι ἡ ἐπένδυσις τῶν κεφαλαίων των ἐνδεχομένως θὰ ἀποβῇ ἐπισφαλής. Εἶναι βέβαιον, κ. βουλευταί, ὅτι θαύματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν. Εἶναι ἐπίσης βέβαιον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν ὅ,τι ἠμποροῦσεν, ἀλλὰ καὶ πέραν τῶν δυνατοτήτων. Ὅταν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας συντελοῦνται καὶ θεμελιοῦνται τὰ βασικώτερα ἔργα βιομηχανίας διὰ τὸν τόπον, ὅταν ἐξασφαλίζεται ἡ πιστοδότησις τῆς οἰκονομίας καὶ ὅταν δημιουργῆται καθολικὸν πνεῦμα ἐμπιστοσύνης, τί ἄλλο ἠθέλατε ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ. Κύριοι βουλευταί, τὰ προσεχῆ ἔτη θὰ εἶναι τὰ ἀποφασιστικώτερα εἰς τὴν δισχιλιετῆ ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος. Ὁ τόπος αὐτὸς ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ ἐμπιστοσύνην καὶ ἡσυχίαν. Ἡ Κυβέρνησις ἔπραξεν εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκον της. Ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Ἀρχηγός της θὰ ἐξακολουθήσουν τὸν ἰδικόν των ἀνένδοτον ἀγῶνα τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος, τὸν ἀγῶνα διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ἠρεμίας τοῦ τόπου, διὰ τὴν διατήρησιν τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος καὶ διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ἑνὸς καλυτέρου μέλλοντος διὰ τὰς μελλούσας Ἑλληνικὰς γενεάς.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἠλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§256Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα ἀκριβῶς μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε μέχρι πρό τινος ὑπεύθυνος ἑνὸς τῶν πλέον νευραλγικῶν τομέων τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἤλπιζα ποτέ, ὅτι θὰ ἀπεφάσιζε νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Μάρτης καὶ εἶχον τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὁ ἴδιος τοὐλάχιστον θὰ ἐπεχείρει νὰ λησμονηθῇ τὶ ἔγινεν ἐπὶ τῆς Ὑπουργίας του, ἀλλὰ συνέβη, ὅ,τι συμβαίνει εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ἁμαρτίας, ὅπου ὁ ἁμαρτωλὸς ἐπιστρέφει εἰς τὸν τόπον τοῦ ἁμαρτήματος. Δὲν ἐκπλήσσει κανένα τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ νὰ ἀπομακρύνῃ ὅσον εἶναι δυνατὸν τὰς κατηγορίας, ὅτι παρανόμως κατέχει τὴν ἀρχὴν καὶ ὡδήγησε τὸν τόπον εἰς τὴν παρῳδίαν τῶν ἐκλογῶν τῆς 29ης Ὀκτωβρίου μὲ μοναδικὸν σκοπὸν νὰ κρατήσῃ τὴν ἐξουσίαν. Εἶναι φυσικὸν οἱ ἐγκληματήσαντες καὶ βιάσαντες τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ μὴ ἀναγνωρίζουν τὰ ἐγκλήματά των. Μὲ ἐκπλήσσει ἐν τούτοις τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπαναλαμβάνει ἰσχυρισμοὺς καὶ φέρει στοιχεῖα τὰ ὁποῖα δὲν ἔπρεπε νὰ φέρῃ. Ζητεῖ δὲ νὰ ἀποδείξῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὅλα αὐτὰ διὰ τὰ ὁποῖα κατηγορεῖται ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι τὸ ἐκλογοδικεῖον ἀπεφάνθη, ὅτι δὲν ὑπῆρξε βία καὶ νοθεία καὶ ὅτι τὰ πάντα ὑπῆρξαν ψευδεῖς καταγγελίαι. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει τοὐλάχιστον εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἕνας ἐγγράματος διὰ νὰ μελετήσῃ τὸν σχετικὸν νόμον περὶ ἐκλογοδικείου; Καὶ περὶ ἀκυρώσεως ἐκλογῆς διὰ τὴν ὁποίαν διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἡ βία καὶ ἡ νοθεία πρέπει νὰ ὑπάρξουν συγκεκριμένα γεγονότα τίς, πότε, ποῦ καὶ ποῖον ἐβίασεν ἢ ἠπείλησεν. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδειχθῇ τοῦτο ὅταν μάλιστα ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ συνεχίζουσα τὴν τρομοκρατικὴν δρᾶσιν ἐναντίον τῶν πολιτῶν;

§257Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν διακοπήν. Ἐπειδὴ ἀνεφέρθητε εἰς τὴν δρᾶσιν τῆς Κυβερνήσεως, θὰ σᾶς ἀναφέρω τὸ ἑξῆς γεγονός, καὶ εἶμαι εὐτυχὴς διότι παρευρίσκεται καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀνεγράφη εἰς τὸν τύπον ἀνακοίνωσις τῆς Ἀστυνομικῆς Διευθύνσεως διὰ τὸν φοιτητὴν τοῦ Πολυτεχνείου Παναγούλην Ἀλέξανδρον, ὁ ὁποῖος χθὲς τὰς πρωϊνὰς ὥρας ἐκακοποιήθη ἀγρίως ἐντὸς Ἀστυνομικοῦ καταστήματος ὑπὸ ὀργάνων τῆς Ἀστυνομίας. Ὁ σπουδαστὴς οὗτος νοσηλεύεται ἤδη εἰς τὴν κλινικήν μου. Μετεφέρθη ἀρχικῶς εἰς τὸν Σταθμὸν Αʹ Βοηθειῶν, ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν οἰκίαν του καὶ ἀκολούθως εἰς τὴν κλινικήν μου. Κατὰ περίεργον σύμπτωσιν ὁ σπουδαστὴς οὗτος ἀνήκει εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Καὶ μετὰ τὴν κακοποίησίν του ὑπὸ τῶν Ἀστυνομικῶν ὀργάνων μετεφέρθη εἰς τὸν Σταθμὸν Αʹ Βοηθειῶν, ὅπου εἰς τὸ ἐκεῖ δελτίον συμβάντων ἀνεγράφη, ὅτι ἐτέλει ἐν κραιπάλῃ μέθης. Ἀλλὰ ὑπάρχει ἰατροδικαστικὴ ἔκθεσις διὰ τὸν σπουδαστὴν αὐτόν, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: «Παναγούλης Ἀλέξανδρος τοῦ Βασιλείου, ἐτῶν 23 Σπουδαστὴς Πολυτεχνείου Φαινόμενα ἐγκεφαλικῆς διασείσεως. Πολλαπλαῖ θλάσεις καὶ ἐκχυμώσεις κατὰ τὸν αὐχένα κατ’ ἀμφοτέρας τὰς ὠμοπλατιαίας χώρας, τὸ πτερύγιον τοῦ δεξιοῦ ὠτὸς καὶ τὴν ἀριστερὰν κροταφομετωπιαίαν χώραν. Κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς βραχίονας μετὰ ἐκδορῶν κατὰ τὸν δεξιὸν ἀγκῶνα καὶ καρπόν. Θλάσις ἀριστεροῦ ἀγκῶνος. Ἐπιπόλαιαι ἐκδοραὶ κατ’ ἀμφότερα τὰ γόνατα. Συνεπείᾳ τῶν ἀνωτέρω θλαστικῶν κακώσεων, ἀποτόκων ἐπανειλημμένων πλήξεων διὰ θλῶντος ὀργάνου, θέλει νοσήσει καὶ ἀπόσχει τῶν ἀσχολιῶν του ἐπὶ 10ήμερον ἀπὸ τοῦ τραυματισμοῦ του, ἐκτὸς ἐπιπλοκῆς τινὸς ἢ ὑστερογενοῦς βλάβης». Ἰδοὺ λοιπόν, ποία ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἡ τρομοκρατία τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τῶν δημοκρατικῶν πολιτῶν. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ εἰς τὸ Λαύριον μὲ τὸν κ. Ὑπομοίραρχον καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰ γνωρίζει ὅλα αὐτὰ καλῶς καὶ τὰ ἀνέχεται.

§258Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ σπουδαστὴς τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Διαμαντόπουλος μετεφέρθη πράγματι χθὲς τὰς πρωϊνὰς ὥρας εἰς τὸ Ἀστυνομικὸν Κατάστημα, διότι ἀνευρέθη ὑπὸ ἀστυνομικῶν ὀργάνων ἐν μέσῃ ὁδῷ διατελῶν ἐν κραιπάλῃ μέθης καὶ εἰς ἔξαλλον κατάστασιν, μεταφερθεὶς δὲ ἐκεῖ τὰ ἔκαμε κυριολεκτικῶς «λίμπα» ἀνατρέπων τὰ πάντα καὶ κτυπώμενος μόνος εἰς τοὺς τοίχους. Ἄλλωστε τοῦτο λέγει καὶ ὁ Σταθμὸς Αʹ Βοηθειῶν εἰς τὸν ὁποῖον μετεφέρθη καὶ ἐξητάσθη ὑπὸ τῶν ἰατρῶν.

§259Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ, κ. Διαμαντόπουλε, διὰ τὴν διακοπήν σας. Βεβαίως εἶναι δυνατὸν κατὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἕνας φοιτητὴς νὰ τὰ κάμῃ «λίμπα» εἰς τὸ ἀστυνομικὸν τμῆμα καὶ νὰ κτυπᾷ τὴν κεφαλήν του μόνος εἰς τὸν τοῖχον ἀφοῦ ἄλλος ἕνας φοιτητὴς συνελήφθη ἔξω τῆς Γεν. Ἀσφαλείας κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συγκεντρώσεως τῆς Ε.Κ. καὶ παρεπέμφθη μὲ τὴν κατηγορίαν, ὡς κατέθεσεν Ἀξιωματικὸς τῆς Ἀστυνομίας ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου, ὅτι οὗτος συνελήφθη, διότι ἐσκόπευε νὰ καταλάβῃ τὴν Γεν. Ἀσφάλειαν. Αὐτὸς μόνος. Τὴν περασμένην ἑβδομάδα εὑρισκόμην εἰς τὴν Ζάκυνθον προκειμένου νὰ παραστῶ εἰς μίαν ὑπόθεσιν κατηγορίας διὰ παραβίασιν ὀργάνων καὶ πολιτῶν κατὰ τὰς ἐκλογάς. Βεβαίως οἱ κατηγορούμενοι κατεδικάσθησαν διότι ἀπεδείχθη ἡ ἐνοχή των μεταξὺ δὲ τούτων ἦτο καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Νεολαίας τῆς ΕΡΕ. Κάποιος ἐπληροφορήθη τὴν βουλευτικήν μου ἰδιότητα καὶ μοῦ ἔδωσε ἕνα σημείωμα εἰς τὸ ὁποῖον ἔγραφεν, ὅτι ἐπειδὴ ὡρισμένοι κάτοικοι ἐψήφισαν τὴν ΕΔΑ εἰς τὸ χωρίον Τραγάκι εὑρίσκονται ἔκτοτε ὑπὸ ἀνηλεῆ καταδίωξιν ὑπὸ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων καὶ ἔχουν ὑποβληθῆ ἤδη 18 μηνύσεις κατὰ τῶν κατοίκων αὐτῶν, διότι δῆθεν ὑπῆρχον λόγοι παραβάσεως καθαριότητος. Πράγματα δηλαδὴ τὰ ὁποῖα οὐδεὶς λογικὸς ἄνθρωπος εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ σκεφθῇ ἀκόμη. Θὰ ἀναφέρω ἀκόμη ἕνα παράδειγμα τὸ ὁποῖον μόλις πρὸ ὀλίγου ἐπληροφορήθην. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ 20 Μαΐου εἶναι μία ἱστορικὴ ἐπέτειος διὰ τὴν Κρήτην, διότι ἡρωϊκῶς ἀντιμετώπισεν τὴν ἐπίθεσιν τῶν Γερμανικῶν ὀρδῶν τοῦ Χίτλερ τὸ 1941. Ὁ Κρητικὸς λαὸς ἑώρταζεν χθὲς τὴν ἱστορικὴν αὐτὴν ἐπέτειον καὶ νέοι ἐμοίραζον προκηρύξεις αἵτινες εἶχον σχέσιν ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον μὲ τὴν ἱστορικὴν αὐτὴν ἐπέτειον. Θέλετε νὰ μάθετε τί συνέβη; 4 ἐξ αὐτῶν συνελήφθησαν καὶ παραπέμπονται, βάσει τοῦ Γʹ ψηφίσματος, μὲ τὴν αἰτιολογίαν, ὅτι δὲν εἶχον ἄδειαν τῆς ἀστυνομίας διὰ τὴν ἔκδοσιν καὶ διανομὴν τῶν προκηρύξεων. Ἀκόμη καὶ διὰ κατάθεσιν στεφάνου συνελήφθησαν. Εἰς τὸν κατάλογον διὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ στεφάνου καὶ μεταξὺ τῶν ἄλλων ὀνομάτων ἦτο ἀναγεγραμμένον καὶ τὸ ὄνομα ἑνὸς ὀπαδοῦ τῆς ΕΔΑ —διότι πῶς νὰ τὸ κάμωμεν καὶ οἱ ὀπαδοὶ τῆς ΕΔΑ ἐπολέμησαν εἰς τὴν ἀντίστασιν τῶν κατακτητῶν—τοῦτον διέγραψεν ἐκ τοῦ καταλόγου ἡ ἀστυνομία ἀλλ’ ὁ δυστυχὴς διέπραξε τὸ σφάλμα νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν κατάθεσιν τοῦ στεφάνου. Ἀποτέλεσμα, κατεστράφη ὁ στέφανος καὶ ἀπεμακρύνθη. Αὐτὰ τὰ αἴσχη λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, δίδουν ἀνάγλυφον εἰκόνα τοῦ τί διαπράττεται εἰς βάρος δημοκρατικῶν πολιτῶν. Καὶ ἔπειτα ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις διατὶ δὲν κατετέθησαν μηνύσεις κατὰ τῶν βιαιοπραγησάντων ὀργάνων. Εὑρέθησαν ὅμως εὐτυχῶς καὶ ὡρισμένοι, οἱ ὁποῖοι πράγματι ὑπῆρξαν ἥρωες διότι κατέθεσαν μηνύσεις αἱ ὁποῖαι ἐξεδικάσθησαν καὶ κατεδικάσθησαν οἱ αὐτουργοί. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἐκλογοδικεῖον πλὴν τῆς ἀκυρότητος τῆς ἐκλογῆς 4 τμημάτων Θεσσαλονίκης ἐξέδωκεν τρεῖς ἀκόμη προδικαστικὰς ἀποφάσεις διότι ὑπῆρξαν ἐνδείξεις βίας καὶ νοθείας, ἀποφάσεις δηλαδὴ διὰ τῶν ὁποίων διατάσσονται περαιτέρω ἀποδείξεις. Ἐγκατελείφθησαν ἀπὸ τοὺς ἐνισταμένους, ὄχι δι’ οὓς λόγους ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ διότι ὡρίσθησαν παράβολα τριάκοντα χιλιάδων δραχμῶν δι’ ἑκάστην διὰ τὴν ἐξέτασιν μαρτύρων ἤτοι ποσὸν 90.000 δραχμῶν ποσὰ δηλαδὴ ἀπαγορευτικά.

§260Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς παρέχω καὶ ἐγὼ τὴν πληροφορίαν, ὅτι τινὲς ἐκ τῶν μαρτύρων οἱ ὁποῖοι εἶχον προταθῆ —καὶ πρόκειται περὶ ἀξιοπίστων προσώπων διότι τυγχάνουν ἐπιχειρηματίαι, δικηγόροι, καὶ γενικῶς ἄνθρωποι μορφωμένοι— μᾶς ἐπληροφόρησαν, ὅτι μολονότι εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως πρόσωπα καὶ πράγματα διὰ τὸ συντελεσθὲν ἐκλογικὸν ὄργιον καὶ τὴν βίαν κατὰ τὰς ἐκλογὰς δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ καταθέσουν ἐξεταζόμενοι ὡς μάρτυρες εἰς τὸ Δικαστήριον, διότι φοβοῦνται τὰς μετέπειτα συνεπείας, ἀλλὰ πὼς θὰ δηλώσουν, ὅτι ἐψήφισαν καὶ ἀπεχώρησαν χωρὶς νὰ γνωρίζουν τίποτε ἄλλο. Τοῦτο δὲ διὰ νὰ μὴ προχωρήσῃ ἡ αἴτησις εἰς τὸ τελικὸν στάδιον.

§261Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται μόνον περὶ μιᾶς ἀποφάσεως, διότι ὑπάρχει καὶ ἡ ἀπόφασις ἀκυρότητος κατανομῆς τῶν ἑδρῶν ἐκδοθεῖσα ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Καὶ ἐνῷ συνεζητήθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἡ ἀπόφασις αὕτη τοῦ Ἐκλογοδικείου, τὴν ἑπομένην ἡμέραν μετὰ καταπλήξεως εἶδε τὸ φῶς τῆς ἡμέρας ἀνακοίνωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης εἰς τὴν ὁποίαν οὗτος οὔτε λίγο οὔτε πολὺ λέγει, ὅτι τὸ Ἐκλογοδικεῖον ἀπεφάνθη, ὅτι καλῶς ἐγένετο ἡ κατανομὴ τῶν ἑδρῶν. Ἐν τούτοις, μόνον τοῦτο δὲν λέγει ἡ ἀπόφασις αὕτη. Κύριοι βουλευταί, ὅσον καὶ ἂν ἀγωνίζεται ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅσα καὶ ἂν ἐπικαλῆται περὶ ἐλευθέρων ἐκλογῶν καὶ Δημοκρατίας δὲν πρόκειται νὰ πείσῃ κανένα, οὔτε εἰς τὸ ἐσωτερικὸν οὔτε καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅτι αἱ διενεργηθεῖσαι ἐκλογαὶ δὲν ὑπῆρξαν προϊὸν νοθείας καὶ βίας καὶ ἀλλοιώσεως τοῦ φρονήματος τοῦ λαοῦ καὶ ὅτι ἡ ἐκλεγεῖσα ἐξ αὐτῶν παράνομος πλειοψηφία παρανόμως κατέχει τὴν ἐξουσίαν. Ἔτσι δὲ θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ τὴν θεωρῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς παρ’ ὅσα λέγει περὶ ἐλευθερίας καὶ Δημοκρατίας. Τὰ κόλυβα καὶ οἱ στέφανοι τῆς Καισαριανῆς καὶ τῆς Κρήτης, τὰ ὁποῖα κατετέθησαν εἰς μνήμην τῶν ἡρώων τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, οἱ ὁποῖοι προσέφερον ὁλοκαύτωμα τὴν ζωήν των κατὰ τοῦ Γερμανοῦ κατακτητοῦ πληροφοροῦν πλήρως τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὡς πρὸς τὴν παράνομον καὶ ἀντιδημοκρατικὴν Κυβέρνησιν. Καὶ προσέθεσε σήμερον ὁ κύριος ἐπὶ τῆς Προεδρίας Κυβερνήσεως Ὑπουργός, ὅτι ἀπετολμήσαμεν νὰ κάμωμεν κριτικὴν τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἡμεῖς οὔτε κριτικὴν τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων ἐκάμαμεν οὔτε καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἀνεμίχθημεν εἰς τὰ ἔργα τῆς δικαιοσύνης. Τοὐναντίον ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰς τὴν κριτικὴν τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων προέβη καὶ εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης ἀνεμίχθη. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις κατέχεται ἀπὸ αὐτὸ τὸ πάθος ποὺ κατέχεται ἐναντίον τῶν δικαστικῶν, διότι καταδικάζουν τὰς παρανόμους ἐκλογικὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅταν καὶ μὲ ἄλλας γνωστὰς ἐπεμβάσεις ἔχει προκαλέσει σάλον εἰς τὴν χώραν, δὲν δικαιοῦται νὰ κατηγορῇ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι δῆθεν δὲν σέβεται τὴν δικαιοσύνην καὶ ἀσκεῖ κριτικὴν ἐπὶ τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι βουλευταί, ἡ ὁποία προῆλθεν καθ’ ὃν γνωστὸν τρόπον προῆλθεν, ἐννοεῖ νὰ κρατήσῃ ὁπωσδήποτε τὴν ἐξουσίαν. Καὶ αὐτὸ τὸ πράττει ὄχι ἁπλῶς διὰ νὰ ἀσκῇ τὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ διότι ἐλθοῦσα καθ’ ὃν τρόπον ἦλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, σκοπός της εἶναι νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τῆς ὀλιγαρχίας δυνάμει τῆς ὁποίας εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐξουσίαν, καὶ πρέπει νὰ κρατήσῃ τὴν ἐξουσίαν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς ὀλιγαρχίας, ἀλλὰ καὶ διότι ἐν τῇ ἐξυπηρετήσει τῶν συμφερόντων τῆς ὀλιγαρχίας, ἔχει παραβιάσει τοὺς κανόνας τῆς χρηστῆς διοικήσεως κατὰ τρόπον κατάφωρον καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ κρατήσῃ τὴν ἐξουσίαν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὴν κρίσιν διὰ τὰς ἀνομίας, τὰς ὁποίας διέπραξε. Δι’ αὐτὸ προέβη εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς πρωτοφανοῦς βίας καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιμένει παρὰ τὴν ἀποκάλυψίν της νὰ κρατήσῃ τὴν ἐξουσίαν.

§262Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, πρέπει νὰ πληροφορηθῆτε, ὅτι αἱ καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις αἱ ἀφορῶσαι τοὺς ὀπαδούς σας δι’ ἀνάμιξιν εἰς τὰς ἐκλογάς, εἶναι ἀπείρως περισσότεραι ἀπὸ τὰς καταδικαστικὰς ἀποφάσεις τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως.

§263Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ ἀρχήν, κ. Ὑπουργέ, ἔχετε ψευδεῖς πληροφορίας ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν καταδικασθέντων. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἔχουν καταδικασθῆ καὶ ὀπαδοὶ τοῦ Κόμματός μας, ὄχι ὅμως διὰ βίαν ἢ νοθείαν κατὰ τὰς ἐκλογάς. Ὅλαι αἱ καταδίκαι τῶν ὀπαδῶν μας ἀφοροῦν διανομὴν ἐντύπων —δυστυχῶς ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἐντροπὴν νὰ τιμωρῶμεν πολίτας, διότι διένειμον ψηφοδέλτια— ἢ ἐξύβρισιν τῶν Ἀστυνομικῶν Ὀργάνων, κατὰ τὴν ἀντίστασίν των κατὰ τὰς βιαιοπραγίας τῶν ὀργάνων. Ὅταν οἱ ὀπαδοὶ τῆς ΕΔΑ κατεδιώκοντο καὶ ἐνεκλείοντο εἰς τὰς οἰκίας των καὶ ἠπειλοῦντο ὑπὸ τῶν Ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ἐν ἀμύνῃ εὑρισκόμενοι ἐξύβρισαν ἀστυνομικούς. Αἱ καταδίκαι, λοιπόν, τῶν ὀπαδῶν μας ἀφοροῦν τοιούτου εἴδους ἀδικήματα. Ζητήσατε πληροφορίας, κ. Ὑπουργέ, καὶ θὰ ἴδητε πόσον δίκαιον ἔχω.

§264Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, μίαν διακοπήν.

§265Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Ἠλιόπουλε, ὑπάρχουν μόνον 14 τελεσίδικοι καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις Ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Ἔχω καταθέσει, κ. Μπακόπουλε, ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Φεβρουαρίου, νομίζω, τοὺς σχετικοὺς πίνακας. Συμβουλευθῆτε τὰ πρακτικά.

§266Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐσπεύσατε, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἀπαντήσετε δι’ ὅσα δὲν εἶπον. Ὅπως ἐπλάσατε ἕνα μῦθον διὰ τοὺς ἀριθμοὺς τῶν καταδικασθέντων, ἐπλάσατε καὶ ἕνα ἄλλον μῦθον, διὰ νὰ μοῦ δώσητε ἀπάντησιν δι’ ὅσα ἠρώτησα. Εἴπατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι εἶναι περισσότεραι αἱ καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις τῶν πολιτῶν ἀπὸ τὰς καταδικαστικὰς ἀποφάσεις τῶν Ἀστυνομικῶν ὀργάνων καὶ ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, μᾶς εἴπατε: «τὶ λέτε». Ἡ ἀπάντησις εἶναι εὐθεῖα καὶ ἀποστομωτική. Οἱ πολῖται εἶναι δυνατὸν νὰ προβαίνουν εἰς παραβίασιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Τὰ Ἀστυνομικὰ ὅμως ὄργανα δὲν πρέπει ποτὲ νὰ ἀναμιγνύωνται εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ νὰ νοθεύουν τὸ φρόνημα τοῦ λαοῦ. Ἀντί, λοιπόν, νὰ ὑπερηφανεύεσθε, ὡς Ὑπουργός, ἔπρεπε νὰ μὴ εἴπητε λέξιν.

§267Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Ἔχω ἐγὼ καμμίαν εὐθύνην, ποὺ μοῦ ὁμιλεῖτε μὲ αὐτὸν τὸν στόμφον; Ἐγὼ εἶμαι βουλευτὴς ποὺ ἐκλέγομαι συνεχῶς πρῶτος. Μὴ μοῦ ὁμιλῆτε μὲ αὐτὸν τὸν τόνον, σᾶς τὸ ἀπαγορεύω. Ὁμιλεῖτε εἰς ἐκεῖνον ποὺ δὲν ἔχει διάθεσιν νὰ συγκαλύψῃ κανένα. Ὅταν ὁμιλῆτε σὲ μένα, νὰ προσέχετε καὶ νὰ μὲ σέβεσθε.

§268Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς λέγω ποία εἶναι ἡ εὐθύνη σας.

§269Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπάρχει καμμία εὐθύνη. Διότι ὅποιος ὑπέπεσεν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν μου, ἐτιμωρήθη. Εἶμαι Ὑπουργὸς Κοινοβουλευτικὸς καὶ ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ἐφαρμόζω τοὺς ὑφισταμένους νόμους. Ἐὰν σεῖς νομίζετε, ὅτι πέραν τῆς δικαιοδοσίας μου πρέπει νὰ ἐνεργῶ, δὲν θὰ συμφωνήσω μαζί σας.

§270Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε δὲν ἔχετε εὐθύνην; Ἔχετε βαρυτάτην. Λέγετε, ὅτι δὲν ζητῶ κατ’ ἀρχὴν τὴν ἄδειάν σας δι’ αὐτό. Ἀσκῶ ἐξουσίαν ἐκ τοῦ Συντάγματος. Ἡ εὐθύνη σας εἶναι βαρυτάτη. Εἶσθε Ὑπουργὸς καὶ προσπαθεῖτε μὲ κάθε τρόπον νὰ συγκαλύψητε τὰς εὐθύνας τῶν Ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς τὰ ἐκεῖ κατατείνουν αἱ ἐνέργειαί της. Μᾶς εἶπε σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως, ὅτι τὰ Ἀστυνομικὰ ὄργανα ὀρθῶς δέρνουν τοὺς βουλευτὰς καὶ προσέθεσεν, ὅτι οἱ βουλευταὶ ναὶ μὲν ἔχουν ἀσυλίαν, ἀλλὰ πρέπει πρῶτοι αὐτοὶ νὰ σέβωνται τοὺς νόμους. Ποῖος ὅμως θὰ κρίνῃ ἐὰν ὁ βουλευτὴς συμπεριφέρεται σύμφωνα μὲ τοὺς κειμένους νόμους; Θὰ κρίνῃ ὁ πρῶτος ἀστυφύλαξ; Αὐτὴ εἶναι ἡ εὐθύνη σας καὶ εἰς αὐτὴν τὴν εὐθύνην μετέχετε ἀπολύτως.

§271Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Ἀπὸ ὅσα εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, κ. Μπακόπουλε, δὲν ἐξάγεται αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Αὐταὶ εἶναι ἰδικαί σας σκέψεις καὶ ὄχι τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τὰς κακοποιήσεις βεβαίως τῶν βουλευτῶν, ἐξέφρασα καὶ ἐκφράζω τὴν λύπην μου. Πρέπει ὅμως νὰ δεχθῶμεν, ὅτι εἰς τὰς κακοποιήσεις, ἂν συνέβησαν, προέβησαν ἐν τῇ προσπαθείᾳ των νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντός των. Ἀκόμη, κ. συνάδελφε, διὰ νὰ εἶναι σεβαστὰ τὰ προνόμια τῶν βουλευτῶν, θὰ πρέπει νὰ μὴ καταβάλλεται προσπάθεια νὰ μεταβιβάζωμεν τὰ προνόμια αὐτὰ εἰς τρίτους. Τῶν προνομίων μας θὰ πρέπει νὰ γίνεται συντηρητικὴ χρῆσις, διότι ἄλλως καταλήγουν εἰς καταδυνάστευσιν τοῦ λαοῦ.

§272Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντὶ νὰ συναισθανθῆτε τὴν εὐθύνην σας, μὲ ὅσα λέγετε τὴν ἐπαυξάνετε. Εὐτυχῶς, ὅτι εἰς τὰς παρεμβάσεις σας, δὲν ὑποκύπτει ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη καὶ ἀσφαλῶς θὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα. Μὴ νομίζετε, ὅτι ἐγὼ καὶ οἱ λοιποὶ συνάδελφοι ὑπεβάλομεν τὰς μηνύσεις μας ἐναντίον τῶν Ἀστυνομικῶν ὀργάνων διὰ τὴν προάσπισιν τῶν ἀτόμων μας. Τὸ ἐκάμαμεν διὰ τὴν προάσπισιν τοῦ Κοινοβουλίου, διὰ τὴν προάσπισιν τοῦ ἀξιώματος τοῦ βουλευτοῦ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ αὐτὴ δὲν ἀποθάνῃ, θὰ ἔρθῃ καὶ τὸ θέμα αὐτὸ πρὸς συζήτησιν καὶ τότε θὰ ἀντιληφθῆτε τὶ ἐκάματε καὶ ποῖα ἀποτελέσματα εἶχεν ἡ ἐγκληματικὴ δραστηριότης σας.

§273Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐπιμένετε, κ. Μπακόπουλε, νὰ μᾶς πείσητε περὶ τοῦ ὀρθοῦ τῆς γνώμης σας καὶ νὰ μᾶς κάμετε νὰ μὴ ἔχωμεν ἡμεῖς οἱ ἄλλοι γνώμην ἐπὶ τῶν διαφόρων ζητημάτων. Τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα, δὲν σημαίνει, ὅτι πρέπει νὰ εἴμεθα ἀσύδοτοι. Βλέπετε πόσον δημοκρατικὸς εἶμαι ἐγώ. Σεῖς, τοὐναντίον ἐξοργιζόμενος προσπαθεῖτε νὰ μᾶς ἐπιβάλετε τὰς ἀπόψεις σας.

§274Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζομεν, ὅτι καὶ σεῖς, ἔχετε γνώμην καὶ δὲν ζητοῦμεν νὰ σᾶς ἐπιβάλομεν τὴν ἰδικήν μας γνώμην. Ἁπλῶς πιστεύομεν, ὅτι δὲν ἔχετε ὀρθὴν γνώμην, καὶ δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν τὴν ἀπομάκρυνσίν σας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν.

§275Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑφυπουργέ, θὰ δεχθῶ, ὅτι παρενόμησαν οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ λέτε σεῖς, ὅτι ἔκαμαν καλὰ νὰ τοὺς κακοποιήσουν τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα; Εἶναι ἐντροπὴ νὰ ἀκούωνται αὐτὰ ἐδῶ στὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς.

§276Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Εἶπον ἐγώ, κ. συνάδελφε, ὅτι τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα καλῶς ἐκακοποίησαν τοὺς βουλευτάς;

§277Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο ποὺ ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, φέρει ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην διὰ τὰ γεγονότα ἐκεῖνα. Ἴσως τινὲς Ὑπουργοί, μὲ καλὴν διάθεσιν, δὲν δύνανται νὰ ἐνεργήσουν καὶ ἂν ἀκόμη τὸ ἐπεθύμουν, διότι ὑπεράνω αὐτῶν, εὑρίσκονται ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι δροῦν καὶ οἱ Ὑπουργοί, δὲν ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ ἀντιδράσουν. Σᾶς ἐρωτῶ, κ. Ὑπουργέ, ὑπάρχει ἀνώτατος ἀξιωματικὸς εἰς τὴν Κρήτην, ὁ ὁποῖος ἐξεφράσθη ὑπὲρ τῆς Δικτατορίας; Μήπως τὸν ἐτιμωρήσατε; Ὑπάρχει εἰς τὴν Μεσσηνίαν ὁ Γονεάκης, καταδικασθεὶς εἰς Μεσσηνίαν. Τὸν μετεθέσατε εἰς Ἀθήνας, φρουρὰν εἰς τὰ Δικαστήρια;

§278Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὸν πρῶτον, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἡ ὑπόθεσις εὑρίσκεται εἰς τὴν διαδικασίαν τοῦ ἐλέγχου, καὶ βάσει αὐτοῦ, θὰ κριθῇ ὁ ἀξιωματικός.

§279Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τοῦ Δικαστηρίου ἀποδεικνύονται τὰ γεγονότα, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη διοικητικοῦ ἐλέγχου.

§280Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Αὐτὸς λοιπὸν εἶναι ὁ δημοκρατικὸς τρόπος τὸν ὁποῖον θέλετε σεῖς νὰ ἐφαρμόσητε;

§281Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Θὰ σᾶς φέρω ἕνα παράδειγμα. Εἰς τὴν Πετρούπολιν, ἔχουν μηνυθῆ δύο ἀστυνομικὰ ὄργανα, ἕνας χωροφύλαξ καὶ ἕνας ὑπενωμοτάρχης καὶ ὅμως, τὰ ἀστυνομικὰ αὐτὰ ὄργανα, ἐξακολουθοῦν νὰ ὑπηρετοῦν εἰς Πετρούπολιν, Σᾶς ἐρωτῶ, τὰ ὄργανα αὐτὰ δὲν θὰ ἐπηρεάσουν τοὺς μάρτυρας;

§282Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, ἐὰν ἐγκαινιάσωμεν τὸ σύστημα τῆς μεταθέσεως διὰ κάθε ὑποβαλλομένην μήνυσιν, ἐκτὸς ἐξαιρετικῶν περιπτώσεων, τότε, βαίνομεν εἰς ἀποδιοργάνωσιν τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας.

§283Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Γίνεται ἡ ἀνάκρισις, τοὺς ἀποστέλλει ὁ Εἰσαγγελεὺς εἰς τὸ Δικαστήριον, ἀπὸ ἐκείνην τὴν στιγμὴν δὲν χαλᾶ ὁ κόσμος ἂν ἀπὸ τὴν Πετρούπολιν μετατεθῇ ὁ ὑπενωμοτάρχης καὶ ὁ χωροφύλαξ εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Διότι, ἐὰν παραμείνῃ εἰς τὴν Πετρούπολιν διὰ νὰ σώσῃ τὸν ἑαυτόν του, θὰ κάμῃ παρεμβάσεις.

§284Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πέραν αὐτῶν ποὺ ἀνεφέρατε, ὑπῆρξαν τρεῖς καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις παρὰ τοῦ Διοικητοῦ Παραρτήματος Ἀσφαλείας Ζωγράφου, Καραθανάση καὶ ὅμως ἐξηκολούθει ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς νὰ ὑπηρετῇ ἐκεῖ. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην μὲ τὸν Δόλκαν. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν διάθεσις λήψεως μέτρων ἐναντίον τῶν ὀργάνων αὐτῶν διότι ἄλλαι δυνάμεις ἐνεργοῦν.

§285Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Διὰ μὲν τὸ γενικὸν θέμα, συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Μέχρι σήμερον ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη ἔκαμε τὸ καθῆκον της. Καὶ τώρα, κ. Γ. Βασιλᾶτε, ἂς ἔλθωμεν εἰς ὑμᾶς ὡς δικηγόρον. Ὡς δικηγόρος ὑποστηρίζετε ἀθώους καὶ ἐνόχους. Τὶ θὰ ἐλέγατε, ἐὰν ἐγὼ ἐπέβαλον εἰς ὄργανον μίαν δυσμενῆ μετάθεσιν ἢ ἄλλην κύρωσιν; Δὲν θὰ ἐδημιούργει αὐτὸ μίαν δυσμενῆ προκατάληψιν;

§286Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Μόλις ὑπεβλήθη ἡ μήνυσις ἐναντίον τῶν δύο ὀργάνων, τότε ὁ Διοικητὴς τοῦ Τμήματος ἐνεθυμήθη καὶ ἐπελήφθη ἀνακρίσεων. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τὰ ὄργανα αὐτὰ ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ ἐπηρεάσουν τοὺς μάρτυρας.

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀκόμη 43 ἐκ τῶν κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ ὁμιλήσουν. Αὐτό, κ. βουλευταί, νὰ τὸ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας καὶ νὰ μὴ διακόπτετε. Διότι θὰ φθάσωμεν μέχρι τῆς 6ης ἀπογευματινῆς καὶ θὰ συνεδριάζωμεν.

§288Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Ὁ Καραθανάσης δὲν ἔχει τρεῖς καταδικαστικὰς ἀποφάσεις, νομίζω, ὅτι ἔχει μίαν μόνον.

§289Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπῆρξαν τρεῖς. Ἴσως αἱ ἄλλαι ἐξηφανίσθησαν ὑπὸ τοῦ Ἐφετείου. Ἡ ἐκτέλεσις ὅμως ὑπηρεσίας ὑπὸ τοῦ ὀργάνου αὐτοῦ εἰς τὴν νευραλγικὴν θέσιν τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Παραρτήματος Ἀσφαλείας, ἠδύνατο νὰ ἐπηρεάσῃ τοὺς μάρτυρας καὶ ἑπομένως καὶ τὸ Δικαστήριον, δι’ αὐτὸ μία χρηστὴ Διοίκησις θὰ τὸν ἀπεμάκρυνε μετὰ τὴν πρώτην καταδίκην, ἔστω προσωρινῶς. Διότι εἶναι Διοικητὴς τοῦ Τμήματος Ἀσφαλείας παρουσιάζει τρεῖς μάρτυρας εἰς τὸ Ἐφετεῖον καὶ ἀπαλλάσσεται. Ἐφ’ ὅσον εἶχε τρεῖς καταδικαστικὰς ἀποφάσεις εἴχατε ὑποχρέωσιν νὰ τὸν μεταθέσετε. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἀπέτυχεν εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς ἰδίως εἰς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν. Ἡ Κυβέρνησις ἐνῷ ἀναμφισβητήτως διεκήρυσσεν περὶ εὐημερίας, σήμερον ἀναγκάζεται νὰ συμπτυχθῇ μετὰ τὰ ὅσα ἐδημιουργήθησαν κατόπιν τῆς συγκλήσεως τῆς συνελεύσεως τοῦ ΝΑΤΟ καὶ τῆς ἐκθέσεως τῶν τριῶν σοφῶν. Ἀναγκάζεται νὰ ἀμύνεται κατὰ τῶν ἰδικῶν της πράξεων, λέγουσα, ὅτι οὐδέποτε ὡμίλησε περὶ εὐημερίας.....

§290Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐὰν ἐρευνήσητε εἴτε τὴν μνήμην σας, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἶναι ἰσχυρά, εἴτε τὰ πρακτικά, τὰ ὁποῖα εἶναι ἔτι ἰσχυρότερα, θὰ ἰδῆτε —καὶ ἡ μνήμη ὅταν λειτουργῇ καλῶς εἶναι ἀδιάψευστος— θὰ ἰδῆτε, ὅτι πρὸ διετίας ἐγένετο συζήτησις κατὰ τὴν ὁποίαν συζήτησιν ἐτόνισα, ὅτι ἡ Ἑλλὰς γίνεται ἁπλῶς ὀλιγώτερον πτωχή. Ἀντιμετώπισα τότε αὐτὴν τὴν ἀντίδρασιν, τὴν ὁποίαν προεκάλεσε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἡ πρόοδος τοῦ τόπου, ἀντιμετώπισα τότε αὐτὴν τὴν κατηγορίαν, ὅτι ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν περὶ εὐημερίας. Δὲν εἴχομεν ὡμιλήσει ποτὲ περὶ εὐημερίας, ἀλλὰ εἶχον τονίσει παρόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τότε τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη, ὁ ὁποῖος πλήρως υἱοθέτησεν τὴν διατύπωσίν μου, ὅτι ἡ Ἑλλὰς προοδεύουσα γίνεται ὀλιγώτερον πτωχή. Καὶ ἑπομένως ὅταν πρὸ διετίας τὸ εἴπομεν αὐτό, ὅτι τὸ ἐπανέλαβον χθὲς καὶ προχθές, ἡ καλὴ πίστις δὲν ἐπιβάλλει νὰ μὴ λέγωνται αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐπιμένετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ λέγητε, ἡ καλὴ πίστις δὲν ἐπιβάλλει νὰ μὴ λέγεται αὐτὸ τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἐλέχθη ἀπὸ χείλη ὑπεύθυνα, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν εὐημερίας; Λέγετε, ὅτι εἴμεθα τόσον ἀναίσθητοι καὶ νὰ μὴ βλέπωμεν, ὅτι ὑπάρχουν ἀκόμη πτωχοὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα; Εἶναι ἀνακριβὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε καὶ διατὶ ἐπιμένετε εἰς τὴν ἀνακρίβειαν; Σᾶς συμφέρει δι’ αὐτὸ ἐπιμένετε, ἀλλὰ ὅταν σᾶς συμφέρει τὸ ἀνακριβές, σημαίνει, ὅτι δὲν ἀγαπᾶτε τὴν ἀλήθειαν.

§291Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ἀποτελεῖ δεῖγμα καλῆς πίστεως ἡ ὁμολογία ἑνὸς σφάλματος ἢ ἡ ἀναγνώρισις τῆς πραγματικότητος. Ἡ πραγματικότης εἶναι, καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι πολλάκις Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεώς σας, ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ὁ κ. Μάρτης, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, πολλάκις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶπον ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἰσῆλθεν εἰς τὸν δρόμον τῆς εὐημερίας. Δὲν εἶπον, ὅτι σεῖς τὸ εἴπατε, εἶπον ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεώς σας ὡμίλησαν περὶ εὐημερίας. Λέγει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ οἰκονομία τῆς Χώρας προχωρεῖ μὲ βῆμα προόδου. Ἀνεπτύχθησαν διάφοροι ἀπόψεις ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, περὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν θὰ ἐξετάσω ἐὰν ἠσκήθη ὀρθὴ πολιτικὴ οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Θὰ περιορισθῶ εἰς τὴν κρίσιν τῶν ἀποτελεσμάτων της. Πρῶτον τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ὑποστηρίζει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι διὰ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς ποὺ ἐφήρμοσε τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ηὐξήθη κατὰ 6% κατὰ μέσον ὅρον. Ἀληθὲς εἶναι ὅτι ηὐξήθη τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἀλλὰ μόνον κατὰ τὰ ἔτη 1957 καὶ 1961. Τὰ ἄλλα ἔτη χαμηλὴν μόνον αὔξησιν ἐσημείωσεν. Αὐτὸ δεικνύει, ὅτι δὲν ἔχομεν σταθερὰς βάσεις οἰκονομίας. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἔτος 1957 ἰδίως δὲ κατὰ τὸ 1961 ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ὀφείλεται κυρίως εἰς τὴν αὔξησιν τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς. Δὲν σημαίνει ὅμως, ὅτι καὶ τὸν ἄλλον χρόνον αἱ καιρικαὶ καὶ ἄλλαι συνθῆκαι θὰ ἐπιτρέψουν νὰ ἔχωμεν ηὐξημένον ἀγροτικὸν εἰσόδημα. Ἡ ἀσφαλὴς βάσις αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, εἶναι τὸ βιομηχανικὸν εἰσόδημα. Εἰς τοῦτο ἀποβλέπουν ὅλαι αἱ χῶραι. Κατὰ 4,9% ηὐξήθη τὸ 1961 τὸ βιομηχανικὸν εἰσόδημα. Ὁμιλοῦμεν βάσει τῶν ἀριθμῶν ποὺ δίδει ἡ Κυβέρνησις. Ἐρωτᾶται ὅμως, αὐτοὶ οἱ ἀριθμοὶ ἀποδίδουν τὴν πραγματικότητα; Τὰ στοιχεῖα δίδονται ἀπὸ τὴν ἐθνικὴν στατιστικὴν ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ ἔχομεν τὸ προηγούμενον τῆς ἀπογραφῆς τοῦ νομίμου πληθυσμοῦ ποὺ ἡ στατιστικὴ ὑπηρεσία τὸ 1958 ὡμίλησεν δι’ ἐσφαλμένους ἀριθμούς, τὸ 1961 ἔλεγεν ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἀριθμοὶ νομίμου πληθυσμοῦ καὶ μετά τινας μῆνας ἔδιδεν ἀριθμοὺς διὰ τὰς ἐκλογάς, προφανῶς, ἐντολῇ τῆς Κυβερνήσεως. Συνεπῶς, τί βάσιν θὰ δώσωμεν εἰς τὴν στατιστικὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι τὰ στοιχεῖα ποὺ μᾶς δίδει εἶναι ἀνακριβῆ; Κύριοι βουλευταί, μὲ μέσον ὅρον 6% αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, καὶ τοῦτο ὄχι μὲ σταθερὰν αὔξησιν ἔτος κατ’ ἔτος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶμεν δι’ αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐτόνισεν, ὅτι καὶ ηὐξήθη τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ ὅτι τοῦτο κατενεμήθη σοσιαλιστικῶς εἰς τοὺς ἀγρότας. Ἀνέφερε δὲ στοιχεῖα τῆς παραγωγῆς εἰς τόννους. Ἐν τούτοις παρέλειψεν ἕνα ἀριθμόν, ὁ ὁποῖος ἀνατρέπει ὅλους τοὺς ἰσχυρισμούς του. Κατὰ τὸ 1955 ποὺ εἴχαμε αʹ παραγωγήν, αἱ ἐξαγωγαὶ τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων ἔφθασαν τὰ 206 ἑκατομ. δολλάρια. Καὶ κατὰ τὸ 1961, ὅτε εἴχομεν 3πλασίαν, κατὰ τὸν κ. Ἀβέρωφ παραγωγήν, αἱ ἐξαγωγαί μας ἔφθασαν τὰ 234 ἑκ. Βλέπομεν, ὅτι ἡ αὔξησις δὲν ὑπερέβη οὔτε τὸ 15%, ἄρα, ὅ,τι εἰσέπραξαν οἱ ἀγρόται δὲν ἀντιστοιχεῖ εἰς τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς. Ἀλλὰ ἀκριβῶς αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν καταδίκην καὶ χρεωκοπίαν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μίχας).

§292Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐπειδή, συχνά, κ. συνάδελφοι, ἐπαναλαμβάνονται οἱ ἀριθμοί, οἱ ἀναγόμενοι εἰς τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, ὡς ἀντικατοπτρίζοντες τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν ἀγροτῶν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δίδει τὸ μηνιαῖον τεῦχος «Στατιστικῆς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος». Κατὰ τοὺς ἐπισήμους ἀριθμοὺς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τὴν τετραετίαν 1957–61, ἔχομεν αὔξησιν τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς 33% καὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος 25%. Αὐτὸ δείχνει κατὰ τί ποσοστὸν ηὐξήθη τὸ γενικὸν εἰσόδημα τῶν ἀγροτῶν.

§293Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔτσι ἀπὸ τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους δίδει ἡ Κυβέρνησις, ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἶναι ἐντελῶς ἐντυπωσιακή. Καὶ εἰσέρχομαι εἰς τὸ δεύτερον καθοριστικὸν τῆς ὀρθῆς ἢ ὄχι πολιτικῆς παράγοντα, τὸν παράγοντα τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου. Τὸ κύριον χαρακτηριστικὸν τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου εἶναι ἡ συνεχὴς αὔξησις τῶν εἰσαγωγῶν καὶ δεύτερον ἡ αὔξησις τοῦ ἐλλείμματος εἰς τὸ ἰσοζύγιον τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου. Καὶ πρόκειται περὶ αὐξήσεως εἰσαγωγῆς καταναλωτικῶν ἀγαθῶν κυρίως καὶ ὀλιγώτερον μηχανημάτων. Εἶναι ἀνάγκη, νὰ ἀναφερθῶ εἰς ὡρισμένους ἀριθμούς. Ἰδοὺ ὁ σχετικὸς πίναξ τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου: Ἐμπορικὸν Ἰσοζύγιον.

Ἤτοι τὸ ἔλλειμμα κατ’ ἔτος αὐξάνεται. Αὐτὸ καὶ μόνον εἶναι ἀρκετὸν διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὴν πλήρη χρεωκοπίαν τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ὑπάρχει χώρα νὰ ἔχῃ ἀναλογίαν ἐξαγωγῶν 40% ἔναντι τῶν εἰσαγωγῶν, ὅπως ἔχομεν ἡμεῖς. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ μεγάλο ἄνοιγμα, μεταξὺ τῶν εἰσαγωγῶν καὶ ἐξαγωγῶν, παρουσιάζεται ἐντονώτερον εἰς τὰς συναλλαγάς μας μὲ τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ. καὶ ἔχει ἰδιαιτέραν σημασίαν τοῦτο, διότι μὲ αὐτὰς τὰς χώρας προβλέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ αὐξήσῃ τὰς συναλλαγάς μας. Εἰς τὰς ἐμπορικάς μας σχέσεις μὲ τὰς χώρας αὐτὰς ἡ πτῶσις εἶναι ἔτι μεγαλυτέρα, διότι ἔναντι μέσου ὅρου 40%, μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. ἔχομεν ποσοστὸν ἐξαγωγῶν 31% τὸ 1961. Εἰδικώτερον κατὰ χώραν, αἱ ἐξαγωγαί μας ἔναντι τῶν εἰσαγωγῶν, παρουσιάζονται ὡς ἑξῆς: Εἰσαγωγαὶ–Ἐξαγωγαὶ μὲ Ε.Ο.Κ.

Αὐτὸ τὸ φαινόμενον τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου μὲ τὰς Χώρας τῆς Ε.Ο.Κ. διαγράφει τὴν μοῖραν, ἡ ὁποία ἀναμένει τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν, ὅταν παύσωμεν τὰς συναλλαγάς μας μὲ τὰς Χώρας μὲ τὰς ὁποίας συνδεόμεθα μὲ διμερῆ κλῆριγκ καὶ τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας, αἵτινες μὲ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ σημειώσωμεν πτῶσιν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις προπαρεσκεύαζε τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν τί ἦτο αὐτὸ ποὺ τὴν ἠμπόδιζεν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν συναλλαγῶν μας μὲ τὰς χώρας αὐτὰς καὶ ἂν ὑπέστησαν αἱ ἐξαγωγαί μας αὐτὴν τὴν πτῶσιν μὲ ποίαν μαγικὴν εἰκόνα θὰ δυνηθῇ νὰ σμικρύνῃ αὐτὸ τὸ ἄνοιγμα τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου μετὰ τὴν σύνδεσιν μὲ τὴν Ε.Ο.Κ.; Ἀντιθέτως, ὅταν ἐκλείψῃ ἡ δασμολογικὴ προστασία καὶ θὰ ἔχωμεν ἀκόμη μεγαλυτέρας εἰσαγωγὰς θὰ ἔχωμεν καταβαράθρωσιν τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου μὲ τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ. Ὑπάρχουν ἤδη πληροφορίαι εἰς τὸν Τύπον ὅτι κινδυνεύει νὰ κλείσῃ ἡ ἀγορὰ τῆς Δυτικῆς Γερμανίας διὰ τοὺς οἴνους μας. Ἐπίσης ἐσταμάτησαν αἱ ἐξαγωγαὶ γεωμήλων, διότι ἐδιπλασιάσθη ὁ δασμὸς των ὑπὸ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πορεία τῶν ἐξαγωγῶν μας συνεχῶς ἐπιδεινοῦται. Καὶ ἡ Τουρκία ἀκόμη ἔχει ποσοστὸν ἐξαγωγῶν ἔναντι τῶν εἰσαγωγῶν 75%. Ἀλλὰ καὶ καμμία χώρα δὲν ἀντικρύζει τὰς εἰσαγωγὰς μὲ ποσοστὸν μικρότερον τοῦ 65% ἐξαγωγῶν. Τὶ εἶναι ἑπομένως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἠμπόδισε τὴν χώραν μας εἰς τὸν περιορισμὸν τοῦ ἀνοίγματος; Τρίτον στοιχεῖον ἀποδεικνῦον τὴν χρεωκοπίαν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀνεργίας καὶ ὑποαπασχολήσεως, ποὺ δέρνει τοὺς ἐργαζομένους. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἄλλοτε ἡ ἀποδημία ἦτο εὐλογία Θεοῦ καὶ σήμερον γίνεται ὑπὸ διαφορετικὴν μορφήν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπιζημία. Καὶ ἀπὸ ἄλλην πλευρὰν ἐλέχθη, ὅτι βεβαίως, δὲν εἶναι καλόν, ἀλλά, εἶναι, τὸ μὴ χεῖρον. Κανεὶς ὅμως δὲν ὑπεστήριξεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ μείνουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ πεθάνουν. Βεβαίως, εἶναι, τὸ μὴ χεῖρον, ἀλλά, πάντως, εἶναι κακόν. Ἡ ἔξοδος τῶν ἐργαζομένων ἀποδεικνύει ὑποανάπτυξιν καὶ πάντως δὲν ἀποδεικνύει, ὅτι βαίνομεν πρὸς οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Βεβαίως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καλυφθοῦν ὅλαι αἱ ἀπαιτήσεις τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ, ἀλλά, ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος, βαίνομεν εἰς τὸ χειρότερον, οὐδεμία βελτίωσις ἐγένετο καὶ τὸ χειρότερον, δὲν προβλέπεται, διὰ τὸ μέλλον, καμμία βελτίωσις. Δὲν ὑπάρχει κὰν πρόβλεψις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ λεγόμενον πρόγραμμά της, ἐντὸς τῆς χώρας, πόσους θὰ δυνηθῇ νὰ καλύψῃ, καὶ πόσαι εὐκαιρίαι ἀπασχολήσεως θὰ ὑπάρξουν ἐντὸς δεκαετίας. Ἡ Κυβέρνησις ἀποδεικνύεται, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν πρόβλεψιν, δὲν ἔχει κανένα πρόγραμμα. Καὶ διὰ νὰ ἐπιβεβαιώσω τὴν ἄποψιν αὐτήν, διὰ τὴν τακτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔξοδον τῶν Ἑλλήνων ἐργατῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μίαν μορφὴν γενοκτονίας καὶ αὔριον ἡ Ἑλλὰς θὰ εἶναι μία γηράσκουσα κοινωνία, ὥστε δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶμεν περὶ οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ὅταν δὲν θὰ ἔχωμεν ἀνθρώπους διὰ νὰ ἐργασθοῦν. Ἐπ’ αὐτοῦ ἡ ἔκθεσις Φώρ, λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, ὅμως, τῆς αὐξήσεως τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ τῆς βελτιώσεως τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου ἡ ὕπαρξις, εἰς ἐνεργὸν πληθυσμὸν 4.000.000 περίπου, ἀνεργίας ἐκτεταμένης (ὑπολογιζομένης εἰς 200.000 ἢ περισσότερον) καὶ ὑποαπασχολήσεως σημαντικῆς (ὑπολογιζομένης εἰς 500.000 ἢ περισσότερον), θέτει σημαντικὸν πρόβλημα». Ἐνῷ λέγει, δηλαδή, ἡ ἔκθεσις Φώρ, ὅτι αὐτὸ εἶναι σημαντικὸν πρόβλημα, διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἡ Κυβέρνησις λέγει, ὅτι εἶναι εὐλογία Θεοῦ. Καὶ ἐρωτᾶται ὕστερα ἀπὸ αὐτά, πῶς ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. Διότι ὅλας της τὰς ἐλπίδας, τὰς ἔχει ἐναποθέσει εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. καὶ εἰς τὸ ΝΑΤΟ. Γενικὴ εἶναι ἡ ἄποψις, ὅτι εἰσήλθομεν εἰς ἕνα ἐπικίνδυνον δρόμον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τῆς συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Ε.Ο.Κ., εἶπε τὰ ἑξῆς: «Ἀπὸ ἡμᾶς ὅλους.... ἐξαρτᾶται «ἐὰν ἡ σύνδεσις μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. θὰ ἀποδειχθῇ σταθμὸς πρὸς οἰκονομικὰς ἐπιτεύξεις πρωτοφανεῖς ἢ ἀντιθέτως ἂν θὰ γίνῃ ἀρχὴ μεγάλων ὀδυνῶν». «...ἑδραιοῦται ἐπὶ τῆς πίστεως, ὅτι ἡ Εὐρώπη ἐξελίσσεται πρὸς κἄποιαν πολιτικὴν ἑνότητα... καὶ ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες θέλομεν νὰ γίνωμεν Εὐρωπαῖοι». Ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὸ τελευταῖον συνέδριον τῶν βιομηχάνων τοῦ Βόλου, εἶπεν, ὅτι μᾶς κατέχει ἕνα ἄγχος ἀπὸ τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα θὰ δημιουργηθοῦν μὲ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. Καὶ ἐρωτῶ, αὐτὸ τὸ ἄγχος, δὲν ὑπῆρχε πρίν, ὅταν ἐγένοντο συζητήσεις καὶ ὑπεγράφετο ἡ σύνδεσις; Καὶ ποῖα μέτρα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ αὐτὸς ὁ κίνδυνος; Διότι ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν, ὅτι μὲ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ., ἢ θὰ προοδεύσωμεν σταθερῶς, ἢ θὰ χαθῶμεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἄποψις τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλά, ὅταν μπαίνωμεν εἰς ἕνα τοιοῦτον δρόμον, μὲ ἐνδεχόμενον, νὰ καταστραφῶμεν, δὲν θὰ πρέπει νὰ γίνεται τοῦτο χωρὶς προπαρασκευήν. Αὐτή, ὅμως, καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν, δὲν ὑπάρχει, διότι ἄλλως, δὲν θὰ ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ διάζευξις. Τὸ διαζευκτικὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγεται, σημαίνει ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι προπαρεσκευασμένη καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι βαρυτάτη ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ.

§294Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ὅσον ἀφορᾷ τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσα εἰς τὸ Συνέδριον τῶν Ἐμπορικῶν καὶ Βιομηχανικῶν Ἐπιμελητηρίων Βόλου, εἶναι ἡ ἑξῆς, ὅταν, καλῶς ἢ κακῶς, διετύπωσαν τὴν ἄποψιν οἱ σύνεδροι, ὅτι κατέχονται ἀπὸ τὸ ἄγχος, εἶπον «ὅτι συμμετέχομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν ἀνησυχίαν τους».

§295Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνεξαρτήτως τῆς φράσεως αὐτῆς ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τὸ διαζευκτικὸν ἢ θὰ προοδεύσωμεν ἢ θὰ χαθῶμεν, οὐδόλως μεταβάλλονται τὰ πράγματα. Περὶ αὐτοῦ τοῦ κινδύνου ὁμιλεῖ καὶ ἄλλος οἰκονομικὸς παράγων, ἡ Διοίκησις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἡ ἕνωσις μὲ τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ. εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ προκαλέσῃ αὔξουσαν πίεσιν ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας ἐκ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ χωρῶν οἰκονομικῶς καὶ βιομηχανικῶς προηγμένων. Ἐπιβάλλεται, ἡ κατὰ τὸ δυνατόν, ταχυτέρα προσαρμογὴ πρὸς τὰς νέας συνθήκας καὶ ἡ ἐξασφάλισις αὐτοδυνάμου διαδικασίας ἀναπτύξεως καὶ ἐκβιομηχανίσεως. Τὰ προσεχῆ ἔτη θὰ εἶναι ἰδιαιτέρως κρίσιμα διὰ τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς χώρας. Εἶναι ἀναγκαῖαι βαθεῖαι διαρθρωτικαὶ μεταβολαὶ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας». Λέγει δηλαδὴ ἡ Διοίκησις τῆς Τραπέζης ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ προσαρμοσθῶμεν εἰς τὰς νέας συνθήκας καὶ νὰ ἀποκτήσωμεν αὐτοδύναμον ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας. Δηλαδή, ὁ κ. Ζολώτας, ἀνησυχεῖ, διότι δὲν ἔχει γίνει καμμία βαθεῖα μεταβολή, διὰ νὰ ἀπαλλάξῃ τὴν χώραν ἀπὸ τὸν θανάσιμον κίνδυνον, ὁ ὁποῖος τὴν ἀπειλεῖ καὶ ἡ Κυβέρνησις, προχωρεῖ τυφλά. Τὸ λέγει καὶ ὁ κ. Ἀνδρεάδης, ὁ ὁποῖος ἔδωσεν ἐντολήν, εἰς τὴν Τράπεζάν του, νὰ προσέχῃ, διότι δυνατὸν πολλαὶ ἀπὸ τὰς βιομηχανίας νὰ ἀναγκασθοῦν μετά τινα χρόνον, νὰ πωλήσουν τὰ μηχανήματά τους, ὡς παληοσίδηρα. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, ἔχει τοιαύτην μακαριότητα, ἡ ὁποία μᾶς τρομάζει. Καὶ ὅμως, προχωρεῖ εἰς τὸν δρόμον τῆς καταστροφῆς. Ὁ κ. Χέλμης ἔγινε μεσίτης καὶ ἐπῆγεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ εὕρῃ κεφαλαιούχους. Ὅλη ἡ ἔκθεσίς του τίποτε ἄλλο δὲν βλέπει καὶ τὰ βλέπει ὅλα ρόδινα, ὅ,τι κάμει ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ, ἀλλὰ ἐβγῆκεν εἰς τὸ πεζοδρόμιον νὰ εὕρῃ ἐπιχειρηματίας νὰ ἀξιοποιήσῃ τοὺς Ἑλληνικοὺς πόρους καὶ ὁμιλεῖ περὶ τοιούτων ἐπιχειρήσεων. Ἀλλὰ ὁμιλεῖ καὶ περὶ ἄλλων βιομηχανιῶν, αἱ ὁποῖαι δίδουν μίαν θλιβερὰν διαπίστωσιν: «Ἀγγλικοί, Ἀμερικανικοί, Γαλλικοὶ οἶκοι, λέγει ὁ κ. Χέλμης... (ἀναγινώσκει)...». Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ἐποφθαλμιοῦν οἱ ξένοι μὲ τὸν κ. Χέλμην τὰ βασικώτερα ἀγαθὰ τὰ πρὸς ἐκμετάλλευσιν, ποὺ εἶναι ἡ σιδηροβιομηχανία, ἡ χαλυβδουργία κλπ., ἀλλὰ ἀκόμη καὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Καὶ διερωτῶμαι, αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐπὶ ἑπτὰ ἔτη ἢ ἐπὶ πέντε τοὐλάχιστον, ὁμιλεῖ δι’ ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας, δὲν ἔχει ἀντιμετωπίσει ἡ ἰδία τὴν δι’ ἰδίων ἐσωτερικῶν πόρων ἀνάπτυξιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, τῶν χυμῶν τῶν φρούτων κλπ. καὶ θὰ χρειασθῇ νὰ ἔλθουν ξένοι οἶκοι; Διότι δυστυχῶς αὐταὶ αἱ διαπραγματεύσεις γίνονται, τὰ πάντα πρόκειται νὰ πωληθοῦν εἰς τοὺς ξένους. Ἀκόμη καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ ἀνατεθοῦν εἰς τοὺς γεωργούς, ἐὰν πράγματι ἡ Κυβέρνησις εἶχε στοιχειῶδες δημοκρατικὸν πνεῦμα καὶ ἐπίστευεν εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἀναπτύξεως τῶν ἀγροτῶν, θὰ εἶχε φροντίσει νὰ ἀναπτυχθοῦν οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοί, ἀλλὰ τοὺς ἐπολέμησε μὲ μεγάλην λύσσαν, διότι ἔβλεπεν, ὅτι ἡ ὕπαρξις ἰσχυρῶν ἀγροτικῶν συνεταιρισμῶν ἐσήμαινεν ἀποδέσμευσιν τῶν ἀγροτῶν καὶ καλεῖ τώρα τοὺς ξένους διὰ νὰ πάρουν τὰ φροῦτα νὰ τὰ βιομηχανοποιήσουν διὰ νὰ τὰ πωλοῦν εἰς τοὺς ἄλλους Ἕλληνας οἱ ξένοι ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας σκέπτεται νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅταν κανεὶς σκεφθῇ τί θὰ συμβῇ, ὅταν οἱ ξένοι ἱδρύσουν ἐδῶ βιομηχανίας εἰς ἐκείνους τοὺς τομεῖς, ποὺ τοὺς ἐνδιαφέρουν, διὰ νὰ πραγματοποιήσουν μεγαλύτερα κέρδη, μὲ ὀξύτατον ἀνταγωνισμὸν καὶ μὲ ἀνίσους πρὸ παντὸς ὅρους, ἔναντι τῶν βιομηχανιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἀπὸ Ἑλληνικὰ κεφάλαια καὶ ἀπὸ Ἕλληνας ἐπιχειρηματίας, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι καμμία ἀπὸ τὰς Ἑλληνικὰς ἐπιχειρήσεις, δὲν θὰ μείνῃ ὀρθία, διότι θὰ ὑποκύψῃ, πράγματι, εἰς τὸν ὀξύτατον ἀνταγωνισμὸν τῶν ξένων. Ὁ καθηγητὴς τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας κ. Στεφανίδης, ἰδοὺ τὶ λέγει τὸ 1961, σχετικῶς μὲ τὴν κυβερνητικὴν αὐτὴν πολιτικήν, σελὶς 25: «Διευκολύνομεν τὴν εἰσροὴν τῶν κεφαλαίων, ὀλίγων τινῶν πανισχύρων, πολιτικῶς καὶ οἰκονομικῶς, δυνάμεων, μὲ ἱκανὴν δέσμευσιν τῆς οἰκονομικῆς καὶ πολιτικῆς μας ἐλευθερίας». Καὶ παρὰ κάτω: «Μετὰ πολλοῦ δισταγμοῦ, πρέπει νὰ ἵσταται κανεὶς πρὸ τῆς φιλελευθέρας κρατικῆς πολιτικῆς τῆς ἐπιτρεπούσης τὴν περιέλευσιν βασικῶν Ἑλληνικῶν ἐπιχειρήσεων, εἰς ξένους κεφαλαιούχους». Αὐτὰ λέγει, ὁ κ. καθηγητής, ὁ ὁποῖος οὔτε συμφέρον οἰκονομικὸν ἔχει, οὔτε καὶ πολιτικὴν δέσμευσιν ἔχει, εἶναι ὁ ἀντικειμενικὸς μελετητὴς καὶ κριτής. Ὅλοι ρίχνουν τὴν πέτραν τοῦ ἀναθέματος ἐναντίον τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Ποῦ μᾶς ὁδηγεῖ, αὐτὴ ἡ πολιτική; Ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πράγματι ἠμποροῦν νὰ καθησυχάσουν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, πέραν τοῦ στενοῦ κύκλου τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὴν κατευθύνουν; Ποῖος ἀπὸ τοὺς οἰκονομολόγους, τοὺς ἀσχολουμένους μὲ τὴν οἰκονομίαν μας, δίδει μίαν παρηγορητικὴν πληροφορίαν, ὅτι πράγματι ἡ πολιτική μας, ὁδηγεῖ εἰς τὴν καλλιτέρευσιν τῆς οἰκονομίας μας; Ὅλοι ὁμιλοῦν μὲ φόβον καὶ τρόμον ἐμπρὸς εἰς τὰ θέματα αὐτά.

§296Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφυπ. Συντονισμοῦ). Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠμπορῇ νὰ καθησυχάσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἶμαι εὐτυχὴς νὰ διαπιστώσω, βάσει λογικῶν συμπερασμάτων, καὶ τό, ὅτι δὲν εἶσθε καὶ σεῖς ἁρμόδιος, νὰ τοῦ δημιουργήσητε ἀνησυχίας, διότι, ὅταν ἀντιτίθεσθε κατὰ τῆς συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἔχετε προδικάσει τὴν θέσιν σας καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, λόγῳ τῆς θέσεώς σας καὶ τῆς ἀντιθέσεώς σας, ἐναντίον τῆς συνδέσεως νὰ δημιουργήσητε ἀνησυχίας καὶ εἶμαι πολὺ εὐτυχὴς δι’ αὐτό.

§297Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, κ. Ὑπουργέ, νὰ εἴπω, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπαληθεύσουν οἱ φόβοι μας, διὰ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ ἡμέρα αὐτὴ ἔρχεται σύντομα, φθάνει ἤδη καὶ ἤδη βλέπετε τι εἶναι αὐτὴ ἡ Οἰκονομικὴ Κοινότης. Ἤρχισεν ἤδη ὁ ἀλληλοσπαραγμός, ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ τὰς διαστάσεις τοῦ σπαραγμοῦ, ἐν τούτοις φαίνονται καθαρὰ τὰ φαινόμενα. Αἱ πύλαι, τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, κρούονται πρὸς διάλυσιν καὶ δὲν πιστεύω νὰ κρατηθοῦν. Ἡ Γερμανία καὶ ἡ Γαλλία, κινοῦνται ἐναντίον τῆς Ἀγγλίας καὶ τῶν ἄλλων χωρῶν τῆς Ε.Ο.Κ. καί, ὅταν αὔριον δημιουργηθοῦν καὶ ἄλλα οἰκονομικὰ προβλήματα, θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ σταθῇ ἡ Εὐρωπαϊκὴ Οἰκονομικὴ Κοινότης, ὑπὸ τὴν μορφήν, ποὺ ὑπάρχει, αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ὁπωσδήποτε ἐκεῖ ὑπάρχουν χῶραι ἰσχυραί, χῶραι, αἱ ὁποῖαι καὶ ἱκαναὶ εἶναι καὶ τὴν θέλησιν καὶ τὴν δύναμιν ἔχουν νὰ διεκδικήσουν τὰ συμφέροντά των. Σεῖς, ὁδηγεῖτε τὴν χώραν μας, εἰς αὐτὴν τὴν μεγάλην ἑταιρίαν, τὴν ὁδηγεῖτε ἀδύνατον οἰκονομικῶς, ἐξαθλιωμένην, ἀνίκανον καὶ πρὸ παντὸς μὴ ἔχοντες τὴν θέλησιν νὰ πραγματοποιήσητε βελτίωσιν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, τὴν ὁδηγεῖτε εἰς αὐτὴν τὴν χορείαν τῶν προηγμένων οἰκονομικῶς κρατῶν, ἀδιαφοροῦντες ἐντελῶς πρὸς τό, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς καταστροφήν, διότι αὐτὸ λέγετε σεῖς. Ἰδοὺ διατὶ ἐπιμένομεν, διαφωνοῦμεν καὶ πιστεύομεν, ἀπολύτως, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή, καὶ σύντομα μάλιστα, ποὺ πράγματι ἡ πολιτικὴ αὐτή, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε, εἶναι πολιτικὴ καταστρεπτικὴ διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας μας. Ἀλλά, αὐτὰ μὲν γενικῶς, κ. συνάδελφοι, περὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ὁ ρόλος τοῦ Κράτους εἰς αὐτὴν τὴν ἱστορίαν, ποῖον ρόλον ἐπιφυλάσσει ἡ Κυβέρνησις, εἰς αὐτὴν τὴν ἱστορίαν, τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως; Τί πρόκειται, ὅμως, νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς τὸν κρημνόν; Ὁ κ. Ζολώτας, λέγει, εἰς τὴν ἔκθεσίν του, τοῦ 1961: «Ἡ χρηματοδότησις, τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, εἶναι ἀναγκαῖον νὰ στηρίζηται εἰς ὁλονὲν εὐρυτέραν ἔκτασιν ἐπὶ τῆς κρατικῆς ἀποταμιεύσεως. Ἰδίως νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ἐλάχιστον ἡ προσφυγὴ εἰς τὸν ἐξωτερικὸν δανεισμὸν διὰ κάλυψιν δαπανῶν εἰς δραχμάς. Δέον νὰ τονισθῇ ὅτι διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν προγραμμάτων ἐπενδύσεων εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐξασφάλισις αὐξούσης συμβολῆς τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ὁ ἀντίστοιχος περιορισμὸς τοῦ δημοσίου δανεισμοῦ. Χῶραι, αἱ ὁποῖαι ἐδανείσθησαν εἰς μεγάλην ἔκτασιν, ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, διὰ τὴν χρηματοδότησιν δαπανῶν εἰς ἐγχώριον νόμισμα, ὡδηγήθησαν, ὄχι μόνον εἰς εὐρείας ἐκτάσεως οἰκονομικὴν ἀστάθειαν, ἀλλὰ καὶ εἰς πλῆρες οἰκονομικὸν καὶ συναλλαγματικὸν ἀδιέξοδον. Ὁ ἐξωτερικὸς δανεισμός, πρέπει νὰ συνδέεται μὲ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων εὐρυτέρας παραγωγικῆς σημασίας. Ἄνευ τῆς παροχῆς εἰς ἐπαρκῆ κλίμακα δωρεὰν ἀμυντικῆς βοηθείας, ἡ ἐπιβάρυνσις τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας θὰ εἶναι βαρεῖα, τόσον ἀπολύτως, ὅσον καὶ σχετικῶς κρινομένη. Τὸ ὑπερβάλλον βάρος, δι’ ἀμυντικὰς δαπάνας, δύναται νὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἐπιβράδυνσιν τῆς ἀναπτύξεως τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Οὔτε εἶναι δυνατόν, νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ἡ δωρεὰν βοήθεια, διὰ τὴν ἀμυντικὴν προσπάθειαν, δύναται νὰ ὑποκατασταθῇ μὲ δανειακὴν ἐνίσχυσιν διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Διότι τοῦτο, κατ’ οὐσίαν, θὰ ἐσήμαινεν, ὅτι αἱ ἀμυντικαὶ δαπάναι, θὰ ἐκαλύπτοντο ἐκ δανεισμοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἀπαράδεκτον». Αὐτά, λέγει, ὁ κ. Ζολώτας. Τί ἄλλο, ὅμως, εἴπαμεν ἡμεῖς εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλύπτουν δαπάνας, διὰ τὰ ἔργα τοῦ Λυκαβηττοῦ, διὰ τὴν ἐξέδραν τοῦ Φαλήρου καὶ ἄλλα παρόμοια ἔργα, μὲ δάνεια ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὁ καθηγητὴς κ. Ἀγγελλόπουλος, λέγει, ἐπίσης: «... (ἀναγινώσκει)...». Τὰ ἴδια λέγει ὁ κ. Ἀθ. Κανελλόπουλος, τοῦ «Οἰκονομικοῦ Ταχυδρόμου». Ὅλοι, λοιπόν, ὅσοι ἀσχολοῦνται μὲ τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας, δίδουν συμβουλὰς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις διὰ δανείων μόνον καὶ δὲν δύναται νὰ κάμῃ δάνεια διὰ τὰς ἀμυντικὰς δαπάνας. Ἤκουσα κάποιον ἀπὸ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς —νομίζω, τὸν κ. Παπαληγούραν— νὰ λέγῃ ὅτι αὐτὰ εἴπομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τοὺς Ἀμερικανούς, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ μᾶς δώσουν βοήθειαν. Εἶχε ζητηθῆ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δοθοῦν τὰ ὑπομνήματα πρὸς τοὺς ξένους ἁρμοδίους καὶ ἡ Κυβέρνησις ἠρνήθη. Ἀλλά, δυστυχῶς, διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἔχει ὑποστῆ μίαν φοβερὰν ἀτυχίαν. Ἕνα σοβαρὸν μυστικὸν ἔγγραφον διέρρευσε καὶ ἦλθεν εἰς τὴν δημοσιότητα. Εἶναι ἡ ἔκθεσις Φώρ. Καὶ ἡ ἔκθεσις Φώρ, ἀποτελεῖ τὴν μεγαλυτέραν καταδίκην τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν οἰκονομικήν της πολιτικήν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ σαφῶς νοητόν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἀπευθυνθεῖσα εἰς τοὺς ξένους, ἐζήτησε νὰ δοθῇ δωρεὰν βοήθεια, ὄχι διὰ νὰ καλύψῃ τὰς ὑφισταμένας στρατιωτικὰς δαπάνας, ἀλλὰ διὰ νὰ αὐξήσῃ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας. Αὐτὸ προκύπτει ἀπὸ κείμενον τῆς ἐκθέσεως Φώρ, τὸ ὁποῖον εἰς τὴν παράγραφον 9, λέγει τὰ ἑξῆς: «9. Πλὴν τοῦ ζητήματος ἐξωτερικῆς χρηματοδοτήσεως, τῆς ἀναπτύξεως, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἐκοινοποίησεν ὁμοίως, εἰς ἡμᾶς σημείωμα, τὸ ὁποῖον ἀσχολεῖται μὲ τὴν Ἑλληνικὴν προσπάθειαν ἀμύνης καὶ ζητεῖ ἐξωτερικὴν βοήθειαν, πρὸς τὸν σκοπόν, ὅπως αὐξηθῇ ἡ προσπάθεια αὕτη. Μᾶς ἀνέφερεν, ὅτι διὰ νὰ ἐπιτευχθοῦν οἱ νέοι ἀντικειμενικοὶ σκοποὶ τοῦ ΝΑΤΟ, θὰ ἔχῃ ἀνάγκην βοηθείας ὑποστηρίξεως διὰ τὴν ἄμυναν, ὑπὸ μορφὴν χαριστικήν, 50 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἐτησίως, ἐπεκτάσεως τοῦ προγράμματος ὑποδομῆς, ἵνα καλυφθῇ τὸ κόστος τοῦ δικτύου τῶν μεγάλων συγκοινωνιακῶν ἀρτηριῶν καὶ παραγγελίας «OFFSHORE» διὰ 40–50 ἑκατομμύρια δολλαρίων ἐτησίως. Ἡ Ἑλλὰς δὲν ἐπραγματοποίησεν εἰσέτι τοὺς ἀντικειμενικοὺς σκοποὺς τῆς ἀμύνης, τοὺς καθορισθέντας σήμερον ὑπὸ τοῦ ΝΑΤΟ. Τοῦτο, ὅμως, εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς δι’ ἄλλας χώρας τῆς Συμμαχίας. Εἰς πολλὰς περιπτώσεις ἡ μὴ ἐκπλήρωσις τῶν ἐπιδιώξεών της, ὡς πρὸς τοῦτο, ὀφείλεται εἰς διαφόρους λόγους μὴ συνδεομένους ἀποκλειστικῶς μὲ τὴν οἰκονομικὴν ἱκανότητα. Ἡ Ἑλλάς, ὅμως, προφανῶς, δὲν διαθέτει ἱκανοὺς ἐθνικοὺς πόρους διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ ταὐτοχρόνως κατάλληλον πρόγραμμα ἀναπτύξεως καὶ διὰ νὰ αὐξήσῃ αἰσθητῶς καὶ ταχέως τὴν ἀμυντικήν της προσπάθειαν. Εἴμεθα τῆς γνώμης, ὅτι ἡ Ἑλλάς, ἔστω καὶ ἂν δὲν λάβῃ πλέον, μετὰ τὸ 1962 τὸ αὐτὸ ποσὸν βοηθείας, διὰ τὴν ἄμυνάν της, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ διατηρήσῃ τὸ σημερινὸν στρατιωτικὸν πρόγραμμά της καὶ νὰ τὸ αὐξήσῃ, ἐφ’ ὅσον θὰ ἀνέρχεται τὸ ἀκαθάριστον ἐθνικὸν εἰσόδημα, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ λαμβάνῃ βοήθειαν, ὑπὸ μορφὴν παραδόσεως ὑλικοῦ καὶ μέσα μακροπροθέσμου χρηματοδοτήσεως, προοριζόμενα νὰ καλύψουν, τὰς εἰς ἐθνικὸν νόμισμα δαπάνας της. Δὲν αἰσθανόμεθα, ὅτι εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ καθορίσωμεν, ἐὰν ἡ ἐν τῇ Συμμαχίᾳ θέσις τῆς Ἑλλάδος, δημιουργεῖ εἰδικὴν ἀνάγκην, διὰ ταχεῖαν ἀνάπτυξιν τῆς στρατιωτικῆς ἰσχύος της, πέραν τῆς κανονικῆς, ἀλλὰ μετρίας αὐξήσεως, τὴν ὁποίαν ὑπεθέσαμεν. Ἀναγνωρίζομεν, βεβαίως, τὴν ζωτικὴν σημασίαν τῆς ἀπόψεως τοῦ ΝΑΤΟ, διὰ τὴν ἄμυναν τοῦ νοτιοανατολικοῦ μετώπου καὶ ἐὰν τὸ ΝΑΤΟ ἀπεφάσιζεν, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἐπιταχυνθῇ τὸ πρόγραμμα ἀμύνης τῆς Ἑλλάδος, θὰ κατελήγομεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅπως καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθοῦν εἰδικὰ μέτρα, διὰ νὰ τῆς παρασχεθῇ εἰδικὴ βοήθεια». Αὐτὰ δὲν ἀφίνουν καμμίαν πλέον ἀμφιβολίαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε στρατιωτικὴν βοήθειαν καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ Φὼρ ἀντιμετώπισε τὸ θέμα, ὅτι αὐτὰ τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα ὑφίσταται σήμερον ἡ Ἑλλάς, εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὰ ἀντιμετωπίσῃ. Καὶ τὸ ΝΑΤΟ εἰς ἀπάντησιν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ αἰτήματος, τοῦ νὰ δώσῃ βοήθειαν διὰ νὰ αὐξήσῃ ἡ Ἑλλὰς τὰς ἀμυντικάς της δαπάνας, ἐπρότεινε νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ κονσόρτσιουμ, τὸ ὁποῖον καὶ συζητεῖ περὶ χορηγήσεως ὄχι δωρεὰν βοηθείας, πλέον, ἀλλὰ περὶ δανείου. Δηλαδὴ νὰ δανειοδοτηθῶμεν, διὰ νὰ καλύψωμεν τὰς νέας δαπάνας. Αὐτὸ τὸ φοβερὸν ἔγκλημα διαπράττει ἡ Κυβέρνησις ἐναντίον τῆς χώρας. Καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συνειδητοποιήσωμεν τὸ θέμα τοῦτο διότι οἱαδήποτε προσπάθεια καὶ ἂν γίνεται ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ πείσῃ οἱονδήποτε, ὁ σκοπὸς τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ πάρῃ ὅσον ἠμπορεῖ περισσότερον συνάλλαγμα, εἴτε ὑπὸ μορφὴν δανεισμοῦ, εἴτε ὑπὸ μορφὴν δωρεὰν βοηθείας, διὰ νὰ τὸ μετατρέψῃ εἰς δραχμὰς καὶ νὰ ἐξοδεύῃ ἀφειδῶς εἰς δραχμάς. Διότι αὐτὸ κάμνει ἕως σήμερον. Ὅ,τι παίρνει ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν τὸ κάμνει δραχμὰς ἐνῷ φυσικὰ ἡμεῖς τὸ χρεωνόμεθα συνάλλαγμα ἀπὸ τὸν πρέμουρτ; Ἔχει σήμερον ἡ Κυβέρνησις καὶ εἶναι ἀσύδοτη εἰς τὰς δαπάνας της.

§298Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, μίαν διευκρίνισιν, παρακαλῶ. Ἐὰν ὑποστηρίζητε, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἀνάγκην δολλαρίων, διὰ νὰ τὰ μετατρέψῃ εἰς δραχμὰς καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐσωτερικὰς δαπάνας, εἶναι ἕνα θέμα. Ἐὰν αὐτὸ τὸ ὑποστηρίζητε, πρέπει ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι τὸ θέμα τοῦτο ἔρχεται εἰς ἄκραν ἀντίθεσιν μὲ τὴν ἀμυντικὴν βοήθειαν, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ἡ Ἑλλὰς καὶ μὲ τὴν βοήθειαν δι’ ἔργα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Διότι εἰς τὴν περίπτωσιν, ποὺ θὰ ἠθέλομεν αὐτὴν τὴν βοήθειαν, ὑπὸ οἱανδήποτε μορφήν, εἴτε τὴν δανειοδοτικήν, εἴτε τὴν χαριστικήν, ἐὰν ἠθέλαμεν νὰ τὴν χρησιμοποιήσωμεν διὰ νὰ αὐξήσωμεν τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, δὲν θὰ ἠδυνάμεθα ταὐτοχρόνως νὰ μεταβάλωμεν ὅλον τὸ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον εἰσάγομεν ἔξωθεν.

§299Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μέρος, ὅμως, εἶναι δυνατόν. Σᾶς ὑπενθυμίζω τὸ Γερμανικὸν δάνειον.

§300Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ). Μέρος θὰ ἦτο δυνατόν. Ἐπειδή, ὅμως, εἶναι κρίσιμον τὸ σημεῖον, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς. Ὅτι ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν Φὼρ καὶ χωρὶς νὰ συλλαμβάνητε ὅλην τὴν ἐσωτερικὴν λογικὴν τῆς ἐκθέσεως, μὲ τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖτε καὶ σεῖς νὰ μὴ συμφωνῆτε καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τὰς ἐπιφυλάξεις της, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀναγιγνώσκητε ἀποσπάσματα, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ συλλάβητε, κατ’ ἀρχήν, τὴν ὅλην λογικήν της. Ἐπίσης, θὰ πρέπει νὰ παραδεχθῆτε καὶ κάτι ἄλλο. Ὅτι μεταξὺ τῆς ἐκθέσεως Φὼρ καὶ τῆς ἀποφάσεως τοῦ ΝΑΤΟ, ἐν Ἀθήναις, περὶ ἱδρύσεως κονσόρτσιουμ, ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις. Εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ ΝΑΤΟ βλέπετε, ὅτι τὸ θέμα τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν τοποθετεῖται κατὰ ξέχωρον τρόπον ἀπὸ τὴν βοήθειαν, ἡ ὁποία ἔχει οἰκονομικὸν χαρακτῆρα. Ἔχουν ξεχωρισθεῖ δύο θέματα. Τὸ θέμα τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν, ὅπως, ἐπίσης, ἔχει τοποθετηθῆ κατὰ ξεχωριστὸν τρόπον καὶ τὸ θέμα τῆς δανειακῆς βοηθείας, τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκομεν, μέσῳ τοῦ κονσόρτσιουμ. Ἀλλά, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ συγχέωμεν, οὔτε τὰ ἀποσπάσματα τῆς ἐκθέσεως Φὼρ νὰ τὰ συνδέωμεν μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ συνεδρίου ἐν Ἀθήναις καὶ νὰ ἐξάγωμεν τὸ συμπέρασμα τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι ζητοῦμεν περαιτέρω βοήθειαν, διὰ νὰ αὐξήσωμεν τὰς ἀμυντικὰς δαπάνας μας. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ συναγάγητε οὐδαμῶς.

§301Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ συναγάγω συμπεράσματα ἢ προβλέψεις, τὰς ὁποίας διατυπώνω. Σᾶς ἀνέγνωσα τὸ κείμενον, εἰς τὸ ὁποῖον, σαφῶς λέγεται, ὅτι ὑπεβλήθη ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν σημείωμα διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ αὔξησις τῆς βοηθείας πρὸς τὴν Ἑλλάδα, διὰ τὴν αὔξησιν τῆς ἀμυντικῆς προσπαθείας τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι κατηγορηματική, εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ἡ ἔκθεσις Φώρ.

§302Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν εἶναι ἀληθές.

§303Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ξαναδιαβάζω.

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κύριε συνάδελφε, εἶναι περιττόν, ἡ ὥρα εἶναι 4 πρωϊνή.

§305Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπίσης, ἀρνούμενος, ὅτι ἀπεδόθη καλῶς ἡ ἄποψις τῆς Κυβερνήσεως, εἶπεν ὅτι «δὲν λέγει αὐτό». Ἐν τούτοις, ὑπάρχει ἄλλο κείμενον, τὸ ὁποῖον τὸν διαψεύδει. Αὐτά, ποὺ λέγει ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ ἐπίσης αὐτά, ποὺ λέγει τώρα ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐδημιουργήθησαν, ὅταν πλέον ἦλθεν ἡ ψυχρολουσία τῆς ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Φὼρ καὶ βεβαίως, κατεταράχθη ἡ Κυβέρνησις. Εἰς τὰς 10 Ἀπριλίου, ἔχομεν καὶ πρόσθετον ἐπιστολὴν πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ἡ ὁποία ἐπιβεβαιώνει τὴν προηγουμένην. Καὶ γίνεται καὶ αὐτὴ ἡ ἀπρέπεια, ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ὁποίας, σαφῶς διαφαίνεται, ὅτι διὰ τὸ ΝΑΤΟ ἡ Ἑλλάς, δὲν ἀποτελεῖ, εἰμὴ μόνον, ἕνα μισθοφόρον τοῦ Δυτικοῦ κόσμου. Αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον εἶναι τόσον ὠμοὶ εἰς τὰς ἐκδηλώσεις. Ἀλλά, αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ τοῦ ΝΑΤΟ. Μᾶς λένε νὰ λάβωμεν δάνειον διὰ τὴν οἰκονομικήν μας ἀνάπτυξιν καὶ τὰ χρήματα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως νὰ τὰ μεταφέρωμεν εἰς τὸ κονδύλιον τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Δηλαδὴ μᾶς κοροϊδεύουν. Ἰδοὺ τὸ κείμενον: «Ἐξητάσαμεν ἐπίσης τὰς ἀμυντικὰς δαπάνας τῆς Ἑλλάδος, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς τὰ 5% περίπου τοῦ ἀκαθαρίστου ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Διὰ χώραν διαθέτουσαν ἀσθενές, κατὰ κάτοικον, εἰσόδημα, τοιοῦτον ποσοστὸν συνεπάγεται βάρος σχετικῶς μεγαλύτερον, παρὰ διὰ μίαν χώραν, ἡ ὁποία ἀπολαμβάνει ὑψηλοτέρου κατὰ κάτοικον εἰσοδήματος. Ἀναγνωρίζοντες, ὅτι αἱ δαπάναι ἀμύνης ἀντιπροσωπεύουν διὰ τὴν Ἑλλάδα βάρος, κατ’ ἀναλογίαν, ἐπαχθέστερον ἀπὸ τὸ ὑπὸ ὡρισμένων πλουσιωτέρων χωρῶν τοῦ ΝΑΤΟ ὑφιστάμενον, εἴμεθα τῆς γνώμης, ὅτι ἐὰν ἡ χώρα αὕτη ἐλάμβανεν εἰς λογικὸν μέτρον μακροπρόθεσμα δάνεια, διὰ νὰ καλύψῃ τὰς δαπάνας της, εἰς ἐθνικὸν νόμισμα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἠλευθέρωνεν ἄλλους ἐσωτερικοὺς πόρους, διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ἀμύνης, θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἐκτελέσῃ τὸ σχέδιον ἀναπτύξεώς της, ἀφιερώνουσα εἰς τὴν ἄμυναν κατὰ προσέγγισιν τὸ αὐτὸ ποσοστὸν 5% τοῦ ἀκαθαρίστου ἐθνικοῦ εἰσοδήματός της». Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἡ Ἑλλὰς νὰ εἶναι εἰς τὸ ΝΑΤΟ καὶ ὅτι εὑρίσκεται εἰς σπουδαῖον γεωγραφικὸν χῶρον μὲ προσθέτους, συνεπεία τούτου, στρατιωτικὰς δαπάνας, αὐτὸ δὲν ἐνδιαφέρει μόνον τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὸ ΝΑΤΟ. Καὶ ἂν ὑπάρχῃ ἀνάγκη ἐπαυξήσεως τῶν δαπανῶν, πρέπει νὰ τὰς ὑποστῇ τὸ ΝΑΤΟ.

§306Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος ὑποστηρίζει τὴν ἀνάγκην αὐξήσεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν;

§307Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Σαφῶς, ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι ἤδη αὐτὴν τὴν στιγμὴν ηὐξημέναι. Καὶ δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ἐὰν καὶ τὰ στρατιωτικὰ ὑλικά, τὰ ὁποῖα μᾶς παρέχονται δωρεάν, παρέχονται δωρεὰν καὶ εἰς τὰς ἄλλας χώρας. Πάντως εἰς τὴν Ἀγγλίαν, τὴν Γερμανίαν κλπ., νομίζω, δὲν παρέχονται δωρεάν. Καὶ ἐὰν αὐταὶ αἱ χῶραι ἔχωσι 3½% εἰς τὸ ποσοστὸν αὐτὸ ἀσφαλῶς περιλαμβάνεται καὶ τὸ πολεμικὸν ὑλικόν. Ἐπομένως, συγκριτικῶς, ἐὰν προσθέσωμεν εἰς τὰς ἰδικάς μας δαπάνας, τὴν ἀξίαν τῶν ὑλικῶν, ποὺ ὅπως εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, εἶναι ἴση πρὸς τὰς ἄλλας δαπάνας μας, τότε ἔχομεν στρατιωτικὰς δαπάνας 10% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἔναντι 2–3½% τῶν ἄλλων χωρῶν τοῦ ΝΑΤΟ. Λέγω, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐὰν πράγματι τὸ ΝΑΤΟ ἐνδιαφέρεται ἐξ ἴσου διὰ τὰς χώρας τῆς συμμαχίας καὶ διὰ τὰς ἀμυντικὰς δαπάνας τῶν χωρῶν αὐτῶν δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ στραγγαλίζεται, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἡ πτωχὴ Ἑλλάς. Ἀλλὰ τὸ θέμα, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, ὡς τὸ χειρίζεται γενικώτερον ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῆς πολιτικῆς της, τὸ τοποθετεῖ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὑποδούλωσιν, διότι δούλη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν πολιτικὴν τῶν συμμάχων, ὑποδουλώνει καὶ τὴν χώραν εἰς πολιτικὴν πολέμου, τὴν ὁποίαν καταδικάζει καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ Πρόεδρος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κ. Κέννεντυ. Ὁ κόσμος δὲν βαδίζει πρὸς πόλεμον καὶ συνεπῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοποθετῇ καὶ τὴν Ἑλλάδα εἰς ἐξυπηρέτησιν τῆς πολιτικῆς ὡρισμένων χωρῶν. Ἔφθασεν ὅμως εἰς τοιοῦτον σημεῖον περιφρονήσεως πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ὥστε οἱ τρεῖς σοφοὶ νὰ καταλήξουν διὰ τῆς ἀποφάσεώς των νὰ μᾶς εἴπουν ὅτι διὰ νὰ πραγματοποιήσωμεν τὰ δάνεια τῶν ἀμυντικῶν μας δαπανῶν, εἶναι ἀνάγκη πρωτίστως νὰ ρυθμίσωμεν τὸ ἐξωτερικόν μας χρέος. Ἀποτελεῖ στίγμα διὰ τοὺς κυβερνῶντας, ἐὰν ἀποδεχθῶσιν τὴν σύστασιν αὐτήν. Οἱ τρεῖς αὐτοὶ κύριοι, δὲν εἶχαν καμμίαν ἁρμοδιότητα νὰ μᾶς ὑποδείξουν, τί πρέπει νὰ πράξωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ἀπετέλει τὴν πλέον κατάπτυστον πρᾶξιν, ἐὰν ἡ Ἑλλάς, προσεχώρει εἰς τὴν γενομένην ὑπόδειξιν τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ μας χρέους. Ἐπιβάλλεται νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ ὑπόδειξις αὕτη μὲ μίαν μόνον ἀπάντησιν. Ὄχι, κύριοι, δὲν θὰ σᾶς πληρώνωμεν. Χίλια εἶναι τὰ ἐπιχειρήματά μας δι’ αὐτό. Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχον, ἀρκεῖ ἕνα μόνον, τοῦτο: Διότι, κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε ποῖοι κατέχουν σήμερον τὰς ὁμολογίας αὐτὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ μας χρέους; Ὁ κατοχικὸς Πρωθυπουργὸς Ἰωάννης Ράλλης τὸ ἔτος 1943 ἐξέδωσε μίαν ἐγκύκλιον πρὸς τὰς Τραπέζας διὰ τὴν ἐκποίησιν τῶν χρεωγράφων των διὰ νὰ καταστῇ δῆθεν δυνατὸν νὰ συγκρατηθῇ τὸ χαρτονόμισμα. Εἰς τὴν πραγματικότητα, ὅμως, διὰ νὰ ἀγορασθοῦν ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς κατακτητάς. Χρεώγραφα εἰς χρυσὸν εἶχον μόνον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν καὶ ἡ μὲν Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐπώλησεν χρεώγραφα εἰς ξένα δάνεια 8½ ἑκατ. δολλάρια, ἡ δὲ Τράπεζα Ἀθηνῶν δὲν γνωρίζω πόσα. Ἐξεποιήθησαν ἐπίσης καὶ χρεώγραφα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο εἰς χεῖρας ἰδιωτῶν καὶ τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι εἰς χεῖρας τῶν Γερμανῶν ὑπάρχουν 10 ἑκατομ. δολλάρια, τὰ ὁποῖα ἐληστεύθησαν ἀπὸ τὴν χώραν μας ἐν ὀνόματι τῆς κατακτήσεως, καὶ καλούμεθα ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ νὰ ἐξοφλήσωμεν τοὺς λῃστάς. Θὰ ἦτο ἐντροπὴ νὰ ἐπιβραβευθῇ ἡ λῃστεία αὐτὴ πέραν τῶν ὅσων ἄλλων διέπραξεν ὁ Γερμανὸς κατακτητὴς εἰς τὴν χώραν μας. Προτοῦ κατέλθω τοῦ βήματος εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι ἐπεκαλέσθησαν τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐκτέλεσιν ὡρισμένων ἔργων. Ἐπεκαλέσθησαν ἐπὶ παραδείγματι τὴν ΔΕΗ καὶ ὅμως ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς εἶναι βουτηγμένος εἰς τὰ σκάνδαλα μὲ καταδίκας τῶν Διευθυντῶν της, ἡ δὲ Κυβέρνησις δὲν ἐπεμβαίνει νὰ ρυθμίσῃ τὰς ἀνωμαλίας. Ἀντιμετωπίζεται ἐπίσης τὸ θέμα τῆς μὴ ἐγκαίρου ἐκτελέσεως τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων τοῦ Ἀχελώου διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ ἐργοστασίου ἀλλουμινίου. Ὑπάρχει κίνδυνος εἰς περίπτωσιν μὴ ἐγκαίρου λειτουργίας τῶν ἔργων Ἀχελώου, ὁ Πεσινὲ νὰ λάβῃ ρεῦμα ἀπὸ τὴν γενικὴν ρευματοδότησιν τῆς ΔΕΗ, ὁπότε μοιραίως θὰ κλείσουν ὅλαι αἱ ἄλλαι βιομηχανίαι. Ἀνεφέρθη ἡ περίπτωσις τῶν διϋλιστηρίων, πράγματι κατηγγέλθη δημοσία σκάνδαλον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὅπως ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν ναυπηγείων. Ὑπάρχει ἀκόμη τὸ σκάνδαλον τῆς φορολογίας Νιάρχου μὲ τὴν πώλησιν τῶν μετοχῶν του εἰς τὰ Διϋλιστήρια πρὸς τὴν ἑταιρείαν τῶν Ναυπηγείων, ὥστε εἰς τὸ τέλος οὐδεμία φορολογία καὶ διὰ τὸ θέμα αὐτὸ Νιάρχου ὑπάρχει σχετικὸν ἔγγραφον τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀπευθυνόμενον πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἐκ τῆς μεταβιβάσεως αὐτῆς ἔχουν γεννηθῆ σοβαρώτατα ζητήματα, ποὺ πρέπει νὰ ἐρευνηθοῦν.

§308Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Ἡλιόπουλε, τὴν στιγμὴν αὐτὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς δώσω συγκεκριμένας πληροφορίας, διότι δὲν παρηκολούθησα τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐὰν ἐνθυμοῦμαι ὅμως καλῶς, τὸ παρελθὸν ἔτος συνεστήθη μία ἐπιτροπὴ βάσει τῆς ὑφισταμένης νομοθεσίας, ἡ ὁποία ἐπὶ ἡμέρας ἠρεύνησε τὸ θέμα τῶν Ναυπηγείων. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπω τὸ πόρισμα ποὺ κατέληξε. Διότι δὲν παρηκολούθησα τὸ ζήτημα. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον, ὅτι κατόπιν ἐνεργειῶν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐμοῦ καὶ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Παπακωνσταντίνου, ἐγένετο αὐτὴ ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἔκαμεν ἔρευναν διεξονυχιστικὴν τῆς ὅλης ὑποθέσεως. Ἀλλὰ πρέπει ἐπ’ αὐτῶν νὰ σᾶς ἀπαντήσουν συγκεκριμένως οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορίου, οἱ ὁποῖοι ἠρεύνησαν τὸ θέμα.

§309Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴδομεν τελευταίως εἰς τὸν τύπον δημοσιευομένην τὴν εἴδησιν, ὅτι ἱδρύεται ἑταιρεία διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν ἑνὸς μεταλλείου τῆς Χαλκιδικῆς καὶ πρόεδρος τῆς ἑταιρείας αὐτῆς εἶναι ὁ διευθυντὴς τῆς «Ναυτεμπορικῆς», ὁ ὁποῖος ταὐτοχρόνως εἶναι καὶ Πρόεδρος τοῦ Ὀργανισμοῦ Λιμένος Πειραιῶς καὶ Πρόεδρος τοῦ ΟΠΑΠ. Πῶς συμβιβάζεται τώρα τὸ αὐτὸ πρόσωπον νὰ κατέχῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ἐπικαίρους θέσεις, εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον μόνον ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἐξηγήσῃ: «...(ἀναγινώσκει τὴν σχετικὴν εἴδησιν) ...».

§310Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Ὅ,τι διαβάζετε, δὲν σημαίνει, ὅτι εἶναι καὶ ἀληθές. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ αὐτοῦ προσώπου.

§311Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐγὼ ἀναγινώσκω ἔγγραφα. Ἐὰν σκεφθῶ καὶ ἐγὼ ὅπως ὑμεῖς, θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν πιστεύω τίποτε ἀπὸ τὰς ἀνακοινώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Φέρτε μου ἔγγραφα νὰ σᾶς πιστεύσω. Ἄλλο θέμα, συνδεόμενον μὲ ἀστόχους Κυβερνητικὰς ἐνεργείας, εἶναι τὸ ἐργοστάσιον σακχάρεως. Τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ ἐδόθη εἰς Γερμανικὸν οἶκον διὰ νὰ παραδοθῇ ταχύτερον, διότι ἔλεγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι θὰ παραχθοῦν τεῦτλα καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν τί νὰ τὰ κάμωμεν. Τὸ ἐργοστάσιον εἶναι ἕτοιμον ἀλλὰ τεῦτλα δὲν ὑπάρχουν καὶ εἶναι κλειστόν. Ἀλλὰ εἶναι ἀκόμη καὶ τὸ ἑξῆς. Ὁ Γερμανικὸς Οἶκος ποὺ κατεσκεύασε τὸ ἐργοστάσιον, ἀνέλαβε καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὸ χρηματοδοτήσῃ, δι’ αὐτὸν δὲ τὸν λόγον καὶ προετιμήθη ὁ Γερμανικὸς Οἶκος. Ἐν συνεχεία ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἀπήλλαξε τὸν Γερμανικὸν Οἶκον τῆς ὑποχρεώσεως πρὸς χρηματοδότησιν τοῦ ἐργοστασίου καὶ ἐζήτησε δάνειον ἀπὸ Γερμανικὴν Τράπεζαν μὲ 7%. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἔργα τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὰ ὁποῖα ὑπερηφανεύεται. Θὰ ἔλθω τώρα καὶ εἰς τὰ τουριστικὰ ἔργα. Ἔχομεν τὰ ἔργα Ὁμονοίας καὶ τοῦ Χίλτον, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ σκανδαλώδεις ἐνεργείας τοῦ αὐτοῦ προσώπου, τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ κ. Βασιλειάδου. Ὁ κ. Βασιλειάδης εἰσέπραξε διὰ τὸ ξενοδοχεῖον Χίλτον, ὡς ἀμοιβὴν 200.000 δολλάρια καὶ ἐζημιώθη τὸ Δημόσιον μόνον ἀπὸ τὴν πώλησιν τοῦ οἰκοπέδου 22.000.000 δραχμῶν, διότι τὸ οἰκόπεδον ἐδόθη πρὸς 4 λίρας τὸν πῆχυν, ἐνῷ κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐκτιμητικῆς Ἐπιτροπῆς, εἶχε τότε 8 λίρας ὁ πῆχυς.

§312Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ αὐτὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἐξεπροσώπει τὸ Κράτος, ἦτο ἐκεῖνο, ποὺ ἔκαμε τὰ σχέδια διὰ τὸ ξενοδοχεῖον Χίλτον καὶ ἔλαβεν ὡς ἀμοιβὴν 200.000 δολλάρια.

§313Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶπον, πρόκειται περὶ τοῦ κ. Βασιλειάδου.

§314Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν νομίζω, ὅτι ἔχω δικαίωμα νὰ ἀφήσω ἀπροστάτευτον δημόσιον λειτουργόν, ὅταν μὲ τοιαύτην εὐκολίαν προβαίνετε εἰς ἐκτόξευσιν κατηγοριῶν ἐναντίον του. Δὲν ἔχω χρηματίσει ἄμεσος προϊστάμενός του, γνωρίζω τὰς τεχνικὰς ἱκανότητάς του θέλω δὲ νὰ εἴπω, ὅτι ὁ νόμος ἐπιτρέπει τὸν συνδυασμὸν τῆς ἀσκήσεως τῶν δημοσίων καθηκόντων μὲ τὴν ἄσκησιν καὶ τῶν ἐπαγγελματικῶν καθηκόντων τῶν τεχνικῶν. Ἐπικαλοῦμαι τὸν νόμον αὐτὸν διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἡ Βουλὴ μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι συνέβη τι τὸ ἄτοπον.

§315Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Πῶς διώρισεν ἡ Κυβέρνησις τὸν κ. Βασιλειάδην μέλος τῆς Ἐκτιμητικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐφόσον ὁ κ. Βασιλειάδης, εἶχεν ἀναλάβει τὴν σύνταξιν τῶν σχεδίων τοῦ ξενοδοχείου;

§316Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντα ὅσα ἀνέφερον, κ. Ὑπουργέ, εἶναι βεβαιωμένα ἀπὸ τὴν συζήτησιν κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἐκ τοῦ νόμου ὁ κ. Βασιλειάδης εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀσκῇ ἐλευθέρως καὶ τὸ ἐπάγγελμα τοῦ Μηχανικοῦ. Νομίζω ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀναλάβῃ τὴν μελέτην ἔργων καὶ νὰ λαμβάνῃ χρήματα ἀπὸ συμβαλλομένους μὲ τὸ Δημόσιον, τὸ ὁποῖον Δημόσιον ἐκπροσωπεῖ πάλιν ὁ κ. Βασιλειάδης.

§317Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τὰ θέματα τὰ συνδεόμενα μὲ τὸ ξενοδοχεῖον Χίλτον δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ, ἀλλ’ εἰς ἄλλον Ὀργανισμὸν εἰς τὸν ὁποῖον δὲν ὑπηρετεῖ ὁ κ. Βασιλειάδης.

§318Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον Δημ. Ἔργων, διεχειρίσθη τὸ θέμα τοῦ ξενοδοχείου Χίλτον τοὐλάχιστον εἰς τὸ πρῶτον αὐτοῦ στάδιον καὶ οἱ μηχανικοί, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν Ἐκτιμητικὴν Ἐπιτροπήν, ἦσαν ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Ἔργων. Ἄλλο ἔργον συνδεόμενον μὲ σκάνδαλα εἶναι τὸ ἑξῆς. Εἰς τὸ Καβοῦρι ἐγένετο ἕνα ξενοδοχεῖον παρ’ ἰδιωτῶν, τὸ ὁποῖον ἐνῷ εἶναι ἕτοιμον ἀπὸ ἑνὸς ἔτους, ἡ Κυβέρνησις δὲν τὸ ἀφήνει νὰ λειτουργήσῃ, διότι ὑπῆρχεν ἀνειλημμένη τάχα ὑποχρέωσις νὰ διαχειρισθῇ τὸ ξενοδοχεῖον αὐτὸ ὁ αὐτὸς ἀνάδοχος, ὁ ὁποῖος διαχειρίζεται καὶ τὸ ξενοδοχεῖον τῆς Πάρνηθος. Ἐὰν ὑπῆρχον τοιαῦται διαφοραὶ θὰ ἔπρεπε νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὴν δικαιοσύνην καὶ ὄχι ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀρνῆται νὰ χορηγήσῃ τὴν ἄδειαν λειτουργίας τοῦ ἐν λόγῳ ξενοδοχείου.

§319Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐπειδὴ οἱ χρηματοδόται τοῦ ξενοδοχείου αὐτοῦ εἶναι Κεφαλλῆνες ἔχω ἐνδιαφερθεῖ διὰ τὸ θέμα αὐτὸ καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι ὡς μοῦ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐρρυθμίσθη.

§320Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸν Λυκαβηττόν, τὸν ὁποῖον ἐπιμένει νὰ μεταμορφώσῃ ὁ Τουρισμός, παρὰ τὴν ἀντίθετον γνώμην τῶν ἁρμοδίων παραγόντων τῆς χώρας. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν παραλιακὸν ἐθνικὸν δρόμον θὰ ἀποκαλυφθοῦν πάρα πολλά. Δὲν ἐπιθυμῶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος νὰ προσθέσω ἄλλο τι. Περαιτέρω, κύριοι βουλευταί, ὑπάρχουν καὶ ἄλλα θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν προλαβαίνω νὰ ἀναφέρω, διότι παρῆλθεν ἡ ὥρα. Ἐγένοντο καταχρήσεις εἰς βάρος Ὀργανισμῶν, τῶν ὁποίων καταχρήσεων ἔχει γνῶσιν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅμως οὐδὲν μέτρον λαμβάνει. Δὲν θ’ ἀναφερθῶ εἰς τὸ σιτάρι καὶ τὸ λάδι, διὰ τὰ ὁποῖα ἐγένετο συζήτησις εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἀγορᾶς τοῦ ἀκινήτου τοῦ Ταμείου Τυπογράφων. Ὡς ἐνθυμεῖσθε ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος ἐγένετο συζήτησις εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην καὶ τὸ θέμα, ἐν συνεχείᾳ, παρεπέμφθη εἰς τὸ Συμβούλιον Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, τὸ ὁποῖον ἀπεφάνθη, ὅτι κατὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐγένετο κατάχρησις. Ἡ ὑπόθεσις παρεπέμφθη εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ἀλλ’ ἐπὶ ἕνα καὶ ἥμισυ ἔτος ἐκκρεμεῖ καὶ ὁ ὑπεύθυνος τῆς καταχρήσεως, κ. Κασιμάτης, ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ Πρόεδρος τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Πειραιῶς, διότι εἶναι σημαῖνον στέλεχος τῆς ΕΡΕ. Ὅμοιον σκάνδαλον συνδέεται μὲ τὴν ἀγορὰν τοῦ οἰκοπέδου, διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν ἐργατικῶν κατοικιῶν Πατρῶν. Τὸ θέμα αὐτὸ ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐν συνεχείᾳ παρεπέμφθη εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, χωρὶς περαιτέρω συνέχειαν.

§321Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐκκρεμεῖ εἰς τὴν Δικαιοσύνην.

§322Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ τὸ καταλάβω αὐτό. Ὅταν ἕνας χωρικὸς συλλαμβάνεται καὶ εἰσάγεται εὐθὺς εἰς δίκην, διότι ἐκράτει ἕνα φυλλάδιον διὰ τὸ σιτάρι, δὲν ξεύρω πῶς νὰ ἐξηγήσω τὸ νὰ ἐκκρεμοῦν αὐταὶ αἱ ὑποθέσεις ἐπὶ τόσον μεγάλο χρονικὸν διάστημα.

§323Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δηλαδὴ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπεμβαίνει εἰς τὸ ἔργον τῆς Δικαιοσύνης καὶ κρατεῖ τὴν ὑπόθεσιν;

§324Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω. Εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Κωπαΐδος ἐγένετο μία κατάχρησις ἀπὸ ἀνώτερον ὑπάλληλον τοῦ Ὀργανισμοῦ. Ἕνας δημοσιογράφος, τοῦ «Ἔθνους», ἔκαμε μίαν ἔρευναν καὶ ἐζήτησε νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν ἐκθέσεων ἐλέγχου. Τοῦ ἐδηλώθη, ὅτι εἶναι μυστικά. Ἐφρόντισεν, ὅμως, καὶ τὰ ἔλαβεν ἄλλοθεν καὶ ἐδημοσίευσε τὸ σκάνδαλον εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἔθνος». Ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου τοῦ Ὀργανισμοῦ Κωπαΐδος, ὅστις διαπιστώνει πλήρως τὴν κατάχρησιν καὶ ζητεῖ τὴν ἀποστολὴν τοῦ φακέλλου εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Ἀντὶ τούτου, ὁ φάκελλος ἐστάλη εἰς τὸν Ὑπουργόν, ὅστις διέταξε περαιτέρω διοικητικὰς ἀνακρίσεις, διότι οἱ καταχρασταὶ εἶναι παράγοντες τῆς Ε.Ρ.Ε. Παραδόξως, ὅμως, καὶ ὁ κ. Εἰσαγγελεύς, λαβὼν γνῶσιν ἐξ ἀναφορᾶς, ἐζήτησεν ἐνεργείας ἀπὸ τὴν Ἀστυνομίαν, ἀντὶ νὰ ἐπέμβῃ. Τί σημαίνουν αὐτά; Ἐπίσης, πρὸ ἑπταμήνου, ὡς θὰ ἐνθυμοῦνται οἱ κύριοι συνάδελφοι, ἐγένοντο ἐπεισόδια εἰς τὸ Αἰγάλεω, ὅπου ἐτραυματίσθη ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ, ὁ κ. Λαμπράκης καὶ ὁ διατελέσας πολλάκις Ὑπουργὸς κ. Ἀργυρόπουλος. Ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἀκόμη ἐκκρεμεῖ, ἐνῷ ἀντιθέτως προωθήθη ἡ μήνυσις τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον τὰ ὄργανα τῆς Ἀστυνομίας, ἄνευ ἡμῶν. Δηλαδὴ ἡ πραγματικὴ δίκη ἐκκρεμεῖ εἰς χεῖρας τοῦ Ἀνακριτοῦ. Κύριοι, ἡ τακτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, δείχνει σῆψιν πραγματικήν. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ συζητήσω τὸ θέμα τῶν πριγκιπικῶν γάμων καὶ πόσα χρήματα ἐξοδεύθησαν δι’ αὐτούς. Ἔρχεται, ὅμως, ἡ Κυβέρνησις καὶ διαρρηγνύει τὰ ἱμάτιά της, ὅτι ἐξοδεύθησαν 1.500.000 δραχμαὶ καὶ τὴν ἑπομένην δηλώνει, ὅτι ἐξοδεύθησαν ἄλλαι 230.000 δραχμαί. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξοδεύθησαν 1.730.000 δραχμαί, ἐνῷ ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι περὶ τὸν γάμον αὐτὸν ἐκινήθησαν 5.000 ξένοι, δηλαδὴ ἀναλογία διὰ τὸν καθένα 300 δραχμαί. Αὐτά, κύριοι, μόνον ἐξοδεύθησαν; Τότε ἀπὸ ποῦ προέρχονται τὰ ἄλλα χρήματα, ἀφοῦ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διακηρύσσει, ὅτι ἡ Βασιλικὴ Οἰκογένεια εἶναι πτωχή; Δὲν ἀντιλαμβάνεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι καὶ τώρα ἐκθέτει τὸ Στέμμα;

§325Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Διὰ ποίους ἐξοδεύθησαν;

§326Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοὺς 3000 Ἱσπανούς.

§327Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). 2.500 Ἱσπανοὶ ἦλθον ὡς τουρίσται. Μὲ ποῖον αἴσθημα εὐθύνης ὁμιλεῖτε;

§328Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐδαπανήθη τίποτε δι’ αὐτούς;

§329Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὄχι.

§330Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔγιναν δεξιώσεις. Δι’ αὐτὰς δὲν ἐδαπανήθη τίποτε;

§331Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐκτὸς τῆς δεξιώσεως ποὺ ἔκαμεν ἡ Ἱσπανικὴ Πρεσβεία καὶ δὲν γνωρίζω ποίαν ἔκτασιν εἶχε, διότι δὲν παρέστην καὶ ἐκτὸς μιᾶς ἀπογευματινῆς ἐπισκέψεως ποὺ ἔκαμον εἰς τοὺς κήπους τῶν Ἀνακτόρων, οὐδεμίαν ἄλλην σχέσιν ἔχουν οἱ Ἱσπανοὶ ποὺ ἦλθον ὡς τουρίσται, διὰ νὰ παρακολουθήσουν τοὺς γάμους, μὲ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους καὶ τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως. Ἑπομένως, μὴ ὁμιλῆτε περὶ 3.000. Μὴ προβαίνετε εἰς ὑπερβολάς. Εἶναι αὐτονόητον, ὅτι ἡ ὑπερβολὴ καὶ τὸ γνωρίζετε πολὺ καλά, αἴρει τὴν βάσιν οἱουδήποτε συλλογισμοῦ. Ὅλοι οἱ συλλογισμοί σας ἐπὶ τοῦ θέματος, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὡμιλήσατε περὶ 3000, χάνουν τὴν παραμικρὰν ἀξίαν των. Οἱ ἐλθόντες ἐπίσημοι —δὲν ἔχω τὴν στατιστικὴν μαζί μου— δὲν νομίζω, ὅτι ἦσαν περισσότεροι τῶν 300 καὶ δὲν νομίζω, ὅτι παρέμεινον πλέον τῶν 3–4 ἡμερῶν. Ἑπομένως, τὸ 1½ ἑκατομμύριον ἦτο ἐπαρκές. Ἠθέλατε νὰ ξοδεύσωμεν περισσότερα;

§332Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποστηρίζετε σεῖς, ὅτι ἐξοδεύθη δι’ ὅλην αὐτὴν τὴν φιέστα 1½ ἑκατομμύριον;

§333Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν ξεύρω τί ἠμπορεῖ νὰ ἐξοδεύθη καὶ ἐκ τῆς Βασιλικῆς χορηγίας, σφίγγοντας τὰ πράγματα, διότι ἡ χορηγία μόλις καὶ μετὰ βίας ἐπαρκεῖ, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι ἐξοδεύθησαν περισσότερα.

§334Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε, ἐπειδὴ ἀμφισβητεῖτε τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἐξοδεύθησαν, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι παρηγγέλθησαν 3.200 μπομπονιέρες, αἱ ὁποῖαι ἐστοίχισαν 800.000 δηλαδὴ 250 δραχ. ἑκάστη. Τώρα τὸ ὅτι ἐξωδεύθησαν μόνον 1½ ἑκατ. δραχ., αὐτὸ μπορεῖ νὰ τὸ κρίνῃ ὁ καθείς. Ἐπειδὴ μάλιστα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὶς κατασκευάσῃ μόνον ἕνας κοσμηματοπώλης, ἡ παραγγελία κατετμήθη εἰς ὅλους.

§335Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν γνωρίζω πῶς παρηγγέλθησαν — εἶσθε καλλίτερον ἐμοῦ κατατοπισμένος καὶ σεῖς πρέπει νὰ κάμητε τὴν ὑπεύθυνον δήλωσιν, ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι, ὅτι ἐκτὸς τῶν 4 Ὑπουργῶν —τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ἐμοῦ, τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης — καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, οἱ ὁποῖοι εἴχομεν κληθῆ εἰς τὸ πρόγευμα, ἐκτὸς ἡμῶν, οὐδὲν ἄλλο μέλος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔλαβε αὐτὴν τὴν σεμνοτάτην μικρὰν μπομπονιέραν, ἡ ὁποία ἴσως στοιχίζει ὀλιγώτερον ἀπὸ πολλὰς μπομπονιέρας, αἱ ὁποῖαι εἰς τόσους γάμους διανέμονται.

§336Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω ἐγώ, εἶναι ὁ κοσμηματοπώλης εἰς τὸν ὁποῖον ἐδόθη ἡ παραγγελία, ἀντὶ χρημάτων ἔλαβε μίαν εὐχαριστήριον ἐπιστολὴν ἀπὸ τὰ Ἀνάκτορα καὶ εὑρίσκεται ἀκόμη εἰς διένεξιν.

§337Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ τὸν τρόπον ποὺ χειρίζεται τὰ πράγματα αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις φέρει εἰς δύσκολον θέσιν τὰ Ἀνάκτορα. Ἀκοῦστε τώρα μίαν ἐγκύκλιον, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, σχετικῶς μὲ τὸν ἔρανον διὰ τὴν προστασίαν ἀπόρων κορασίδων:

«ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Δ)ΝΣΙΣ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΥ

Τμῆμα Συναλλαγῶν καὶ Καταθέσεων

Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Ἰουνίου 1958

59190 ΓΕΝΙΚΗ Δ)ΓΗ 62

Πρὸς ἁπάσας τὰς ὑπηρεσίας τῆς Α.Τ.Ε. Περίληψις: Εἰσφοραὶ κατὰ συγκέντρωσιν σίτου διὰ προικοδότησιν ἀπόρων κορασίδων. Συνεχίζοντες τὰς μέχρι τοῦδε δοθείσας ὁδηγίας, ὅπως καταβληθῇ παρ’ ὅλων τῶν Ὑπηρεσιῶν τῆς Τραπέζης ἰδιαιτέρα προσπάθεια διὰ τὴν ἐπαύξησιν τῶν εἰσφορῶν πρὸς προικοδότησιν ἀπόρων κορασίδων, παρακαλοῦμεν ὅπως ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου καὶ κατὰ τὴν καταβολὴν εἰς τοὺς δικαιούχους παραγωγοὺς τοῦ ἀντιτίμου, δέχεσθε διὰ τὸν ἀνωτέρω σκοπὸν καὶ εἰσφορὰς οἱουδήποτε ποσοῦ. Αἱ εἰσφοραὶ αὗται, ὡς εἶναι εὐνόητον, θὰ εἶναι προαιρετικαὶ καὶ θὰ ἀναγράφωνται ὡς ἰδιαιτέρα προαιρετικὴ κράτησις εἰς τὰς ἐξοφλουμένας ἐντολὰς σίτου. Δεδομένης τῆς ἰδιαιτέρας κοινωνικῆς σημασίας τῶν εἰσφορῶν τούτων καὶ τῆς ὑποχρεώσεως τῆς Τραπέζης μας ἵνα ὑποβοηθήσῃ τὴν ἐπαύξησιν τῶν ποσῶν, παρακαλοῦμεν καὶ αὖθις ὅπως καταβληθῇ ἡ δέουσα προσπάθεια καὶ δραστηριότης.

Ὁ Διοικητὴς

Ν. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Ἀκριβὲς Ἀντίγραφον». Δύνασθε νὰ ἀντιληφθῆτε αὐτὸ τὸ «προαιρετικὴ κράτησις»; Μὲ τὸ ἴδιον θέμα, γνωρίζετε τὴν ἐξέγερσιν τῶν κινηματογραφιστῶν. Ἐπίσης, τὸ θέμα τῶν Ἀνακτόρων τῆς Ροδοδάφνης, ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ οὐδεμίαν θέσιν ἔλαβε καὶ ἀφήνει ἐκτεθειμένα τὰ Ἀνάκτορα. Γνωρίζετε, ὅτι τὸ κτῆμα αὐτὸ ἦτο εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Δημοσίου καὶ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου παρεχωρήθη εἰς τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα, διὰ νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν στέγασιν Σχολῆς Ἀδελφῶν Νοσοκόμων κλπ. Τὸν Ἰούλιον τοῦ 1961, τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα, δι’ ἐγγράφου του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, ἐγνώρισεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ ἡ Ροδοδάφνη διὰ τὴν στέγασιν τῶν Ἀδελφῶν Νοσοκόμων λόγῳ τῆς πολυτελοῦς κατασκευῆς του. Καὶ ἔρχεται ὁ Ὑπηρεσιακὸς Πρωθυπουργός, κ. Δόβας, τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1961, νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἑξῆς διαταγήν. Ἰδοὺ τὰ δύο ἔγγραφα:

«ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΕΘΝΙΚΟΝ ΙΔΡΥΜΑ

ΤΟΜΕΥΣ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ

Ἀριθ. 31868)85)6. Ἀθῆναι τῇ 25 Ἰουλίου 1961 Φιλελλήνων 9 Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν Διεύθυνσιν Κτημάτων ΘΕΜΑ: Ἀξιοποίησις Ἀνακτόρου Δουκίσσης Πλακεντίας. Σχετικόν: Ὑμέτερον Π. 7712)3638. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, σχετικῶς μὲ τὸ παραχωρηθὲν διὰ τῆς ἀνωτέρω ἀποφάσεως ἡμῶν, πρὸς τὸ Βασιλικὸν Ἐθνικὸν Ἵδρυμα, Μέγαρον τῆς Δουκίσσης Πλακεντίας, ὅτι ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν πραγμάτων δὲν ἐνδείκνυται ἡ ὑπὸ τοῦ Ἱδρύματος κατοχὴ τοῦ κτήματος τούτου, διότι: α) Λόγῳ τῆς μορφῆς τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ κτίσμα μετὰ τὴν ἐπισκευήν του, δὲν ἐμπίπτει ἡ χρῆσις του εἰς τὰς δραστηριότητας καὶ τοὺς σκοποὺς τοῦ Ἱδρύματος, καὶ β) ἡ συντήρησίς του θὰ εἶναι λίαν δαπανηρά. Παρακαλοῦμεν, ὅθεν, ὅπως ἀκυρουμένης τῆς 7712) 3638 ἀποφάσεως ὑμῶν, ἐπανέλθῃ τὸ κτῆμα εἰς τὸ Δημόσιον, ἐπιστραφῇ δὲ ὑπὸ τούτου εἰς τὸ Βασιλικὸν Ἐθνικὸν Ἵδρυμα τὸ ποσὸν τῶν 2.300.000 (δύο ἑκατομμυρίων τριακοσίων χιλιάδων) δραχ., τὸ ὁποῖον ἐδαπανήθη διὰ τὴν ἐπισκευήν του. Μετὰ τιμῆς

Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς

Σ. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

Ἀκριβὲς ἀντίγραφον Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Μαρτίου 1962 Ὁ Τμηματάρχης καὶ ἀ.α.

(Ὑπογραφὴ)

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Ἀριθ. Πρωτ. Δ. 7074.

Ἀθῆναι τῇ 21 Ὀκτωβρίου 1961

ΑΠΟΦΑΣΙΣ

Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν Θέμα: Περὶ παραχωρήσεως μεγάρου Δουκίσσης Πλακεντίας ἐν Πεντέλῃ εἰς Α.Β.Υ. Διάδοχον. Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ ἐν θέσει Κουφὸ–Σκαπέτο τῆς Πεντέλης γνωστὸν ὡς μέγαρον τῆς Δουκίσσης τῆς Πλακεντίας οἰκοδόμημα μετὰ τῆς περιοχῆς του, τὸ ὁποῖον ἔχει χαρακτηρισθῆ ὡς ἱστορικὸν διατηρητέον μνημεῖον, ὡς ἀνεκαινίσθη προσφάτως, θεωρεῖται κατάλληλον, ὅπως χρησιμοποιηθῇ πρὸς διαμονὴν τῆς Α.Β.Υ. τοῦ Διαδόχου Κωνσταντίνου, μὴ ὑφισταμένου κωλύματος τινος πρὸς τοῦτο, Ἀποφασίζομεν: Ἐγκρίνομεν τὴν εἰς τὴν Α.Β.Υ. τὸν Διάδοχον Κωνσταντῖνον παραχώρησιν κατὰ χρῆσιν τοῦ κατὰ τ’ ἀνωτέρω ἐν Κουφῷ–Σκαπέτῳ τῆς Πεντέλης μεγάρου τῆς Δουκίσσης τῆς Πλακεντίας μετὰ τῆς περιοχῆς του, ἰδιοκτησίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ἵνα χρησιμοποιῆται πρὸς διαμονὴν Αὐτοῦ.

Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως

ΚΩΝ. ΔΟΒΑΣ

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς

ΘΕΟΔ. Δ. ΜΕΡΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ

Ἀκριβὲς ἀντίγραφον Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Μαρτίου 1962 Ὁ Τμηματάρχης καὶ ἀ.α. (Ὑπογραφὴ) Ὡς μόνος λόγος τῆς παραχωρήσεως τοῦ Μεγάρου τῆς Ροδοδάφνης πρὸς τὸν Διάδοχον ἦτο ὅτι ἦτο κατάλληλον νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς διαμονὴ τοῦ Διαδόχου. Καὶ ἐρωτᾶται, διατὶ ὁ κ. Καραμανλῆς δὲν ἐτακτοποίησε μίαν παράνομον προφανῶς ἐνέργειαν τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, διότι περὶ παρανόμου ἐνεργείας ἐπρόκειτο. Ὑπάρχουν, κύριοι βουλευταί, ὡρισμένα πρόσωπα ἔχοντα σχέσιν μὲ τὰ Ἀνάκτορα, τὸ πολιτικὸν γραφεῖον κλπ., ποὺ κινοῦνται εἰς μεγάλους ὀργανισμοὺς οἰκονομικοὺς εἰς τὰ Διϋλιστήρια, τὸν κ. Νιάρχον, ἑταιρείαν λιπασμάτων κλπ., ὡς σύμβουλοι, πρόεδροι διοικητικῶν συμβουλίων ἢ μέτοχοι αὐτῶν. Ὁ κ. Ἀρλιώτης, ὁ κ. Συριώτης, ὁ κ. Μιχ. Πεσματζόγλου, ὁ κ. Ποταμιᾶνος κλπ. Πολλὰ ἀπὸ αὐτὰ τὰ πρόσωπα εἶναι καὶ εἰς τὰ Βασιλικὰ Ἱδρύματα. Εἶναι νοητὴ αὐτὴ ἡ ἀνάμιξις μὲ τοὺς μεγιστάνας τοῦ πλούτου; Δὲν ἀντιλαμβάνεστε, ὅτι ἔτσι ἐκτίθεται περισσότερον ἡ Αὐλή;

§338Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Ἡλιόπουλε, ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§339Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀμέσως, κ. Ἀντιπρόεδρε, νὰ τελειώσω τὴν φράσιν.

§340Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τελειῶστε την, τέλος πάντων, ἀφῆστε νὰ ἀκούσητε τὴν ἀπάντησιν.....

§341Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι ἔτσι, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν σᾶς ἐπιτρέπω.

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἡλιόπουλε, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, σᾶς ἐζήτησε νὰ τοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς διακόψῃ, διὰ νὰ σᾶς δώσῃ μίαν ἐξήγησιν. Δὲν εἶναι τρόπος αὐτὸς ἀπαντήσεως.

§343Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸ θέμα τῶν Ἀνακτόρων τῆς Δουκίσσης τῆς Πλακεντίας, εἶχον καταθέσει σχετικὴν ἐρώτησιν. Γνωρίζετε, ὅτι βάσει τοῦ Κανονισμοῦ, αἱ ἀπαντήσεις τῶν κ. Ὑπουργῶν ἐπὶ ἐρωτήσεων, ἐγγράφονται πρῶτα εἰς τὰ βιβλία τῆς Βουλῆς καὶ ἐν συνεχείᾳ κοινοποιοῦνται εἰς τοὺς κ. βουλευτάς. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, τὸ περίεργον εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι προτοῦ τηρηθῇ τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ, δηλαδὴ ἡ ἐγγραφὴ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὸ βιβλίον τῶν ἐρωτήσεων τῆς Βουλῆς καὶ προτοῦ μοῦ κοινοποιηθῇ προσωπικῶς ἡ ἀπάντησις, ἐδόθη ἐκ μέρους τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἀπάντησις εἰς τὸν Τύπον, ἡ ὁποία ἀνέφερεν, ὅτι τὴν ἐρώτησίν μου τὴν ὑπέβαλα καὶ τὴν συνυπέγραφα μὲ βουλευτὰς τῆς ΕΔΑ. Ξεύρετε διατὶ ἔγινεν αὐτό; Ὑπῆρχε σκοπιμότης ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ βάλῃ ἐναντίον τῶν βουλευτῶν τοῦ Κέντρου, ὅτι ἐν συνεργασίᾳ μὲ τοὺς βουλευτὰς τῆς ΕΔΑ, βάλλουν ἐναντίον τοῦ θεσμοῦ. Ἐπίσης, διὰ τὸν ἔρανον τῶν συμμοριοπλήκτων, μὲ κατήγγειλαν, ὅτι ἔδωσα ψευδῆ στοιχεῖα. Εὐτυχῶς ὅμως, τὸ δικαστήριον μὲ ἐδικαίωσεν.

§344Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πολλά, κ. βουλευταί, εἶναι τὰ ἀνώμαλα ἔργα τῆς Κυβερνήσεως. Μία πολιτικὴ βαθυτάτης περιφρονήσεως πρὸς τὸ λαϊκὸν αἴσθημα πρὸς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς δημοσίας, κοινωνικῆς, πολιτικῆς–οἰκονομικῆς ζωῆς ποὺ ἐξελίσσεται μὲ ἀπροσμετρήτους διαστάσεις καὶ μὲ ἀπυθμένου πορώσεως ἐπιδιώξεις. Πνεῦμα μυριάκις χειρότερον ἀπὸ τὸ πνεῦμα κατακτητῶν κατευθύνει τὴν δρᾶσιν τῶν «κρατούντων». Πνεῦμα τὸ ὁποῖον ἐπέτρεψεν εἰς τὸν κ. Κων)νον Καραμανλῆν μίαν ἀνήκουστον ὕβριν κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐν τῷ συνόλῳ του. Ἀναφέρεται εἰς μίαν δημοσιευθεῖσαν εἰς τὸν τύπον ἐπιστολὴν πρὸς «Κωστάκην», ὅτι εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τῆς Ἑλλάδος αὐτὰ τὰ καταπληκτικά: «Ἡ Ἑλλὰς θὰ ἦτο ὡραία χώρα, ἀρκεῖ νὰ μὴ κατοικεῖτο ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας». Δὲν διεψεύσθη. Τὸ φαινόμενον θὰ ἐχρειάζετο κἄποιαν ψυχολογικὴν ἀνάλυσιν. Ὁ ἄνθρωπος ὅμως, ὁ ὁποῖος ἐν ὀνόματι τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, ποὺ κατοικεῖ τὴν χώραν, ἀνῆλθεν, ἀσχέτως πρὸς τὰς μεθόδους, εἰς τὰ ὕπατα ἀξιώματα, ὁ ἄνθρωπος, ποὺ ἀπήλαυσε πᾶσαν, ἀπὸ πάσης πλευρᾶς, εὔνοιαν ἐν ὀνόματι τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, ποὺ ἔλαβε φήμην καὶ παράσημα διεθνῆ, ποὺ ἐν ὀνόματι αὐτοῦ τοῦ λαοῦ, ποὺ κατοικεῖ τὴν χώραν αὐτήν, προήδρευσεν ἐντὸς αὐτῆς τῆς αἰθούσης προσωπικοτήτων ἐκπροσωπουσῶν μεγάλα Κράτη καὶ ὡμίλησε πρὸς αὐτοὺς «ἀγγλιστί», θὰ ὤφειλε κἄποιαν σεβασμὸν πρὸς αὐτὸν τὸν λαόν. Κατ’ ἀκριβῆ ἐκτίμησιν θὰ ὤφειλε κἄθε πρωΐ νὰ ἐπαναλαμβάνῃ αὐτὸν τὸν φοβερὸν ὅρκον τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, τὸν ὁποῖον ἐξήνεγκον ὅταν ἔφθασαν «ἐπὶ τὸν ποταμὸν τῆς Βαβυλῶνος» οἱ ἄνθρωποι τῆς Ἐξόδου εὐχαριστοῦντες τὸν Θεὸν διὰ τὴν σωτηρίαν των: «Κολληθείη ἡ γλῶσσα μου τῷ λάρυγγί μου, ἐὰν μή Σου μνησθῶ». Ἀντὶ τούτου ὑβρίζει τὸν λαόν. Κύριε Καραμανλῆ, οἱ Ἕλληνες, ποὺ κατοικοῦν αὐτὸν τὸν τόπον, ποὺ μὲ στερήσεις μὲ πάθη ἀλλὰ καὶ μὲ ἀρετήν, μὲ ἀθλιότητας, ἀλλὰ καὶ μὲ ἐξάρσεις μετεώρους, ἔγραψαν τὴν λαμπρὰν προαιώνιον ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ ζοῦν εἰς τὴν χώραν των, στὸ πεῖσμα οἱουδήποτε ἐνοχλουμένου. Μὲ σᾶς, κ. Καραμανλῆ, μία λύσις ὑπάρχει: Νὰ ἀφήσετε αὐτὸν τὸν λαὸν εἰς τὴν ἱστορικὴν μοῖραν του. Νὰ ἀφήσετε τοὺς «ἀγνώμονας» πρὸς σᾶς Ἕλληνας, ἀλλὰ καὶ τὴν χώραν των, χωρὶς τὰς ὑπηρεσίας σας. Καὶ ὅσον γρηγορώτερα φύγετε, τόσον καλύτερον καὶ διὰ τοὺς Ἕλληνας καὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα.

§345Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφυπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς, ὄχι ὑπὸ τύπον διακοπῆς ἢ ἀπαντήσεως εἰς τὸν ἄρτι κατελθόντα ἐκ τοῦ βήματος συνάδελφον, ἀλλὰ ἤθελα ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν νὰ εἴπω, ὅτι πιστεύω, ὅτι τὸ δημοσίευμα αὐτό, τὸ περιεχόμενον τοῦ ὁποίου δὲν γνωρίζω, δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγωνται τὰ ὅσα ἐλέχθησαν κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐν τῷ συνόλῳ της ἔχει ἀποδείξει, ὅτι ἔχει συναίσθησιν τῶν καθηκόντων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὰ 7 χρόνια τῆς διακυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ ἔχουν ἀποδείξει τοῦτο. Δὲν δικαιοῦνται δὲ πολὺ περισσότερον ἐκπρόσωποι μιᾶς παρατάξεως νὰ δίδουν μαθήματα εὐποιΐας καὶ μαθήματα ἐθνικῆς συνειδήσεως, ὅταν ἐκεῖνοι οἱ ἴδιοι διὰ τῆς πολιτικῆς των εἰς τὸ παρελθὸν ἀπέδειξαν, ὅτι πράγματι θέλουν νὰ ἀλλάξουν τὴν σύνθεσιν τοῦ πληθυσμοῦ ποὺ κατοικεῖ εἰς τὸν χῶρον αὐτόν.

§346ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Βοβολίνης, ἔχει τὸν λόγον.

§347Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, πλησιάζει ἡ 5η πρωϊνή. Ἐν τούτοις, πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι τὸ θέμα ὅπερ ἐπιθυμῶ νὰ θίξω διεξοδικώτερον, συζητουμένων τῶν προτάσεων δυσπιστίας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Κ. Καραμανλῆ, ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἀφορᾷ δὲ τόσον εἰς τὸ παρόν, ὅσον καὶ εἰς τὸ μέλλον. Βεβαίως σήμερον συγκινεῖ περισσότερον ἡμᾶς τοὺς ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει. Αὔριον ὅμως, μετὰ μαθηματικῆς βεβαιότητος —δεδομένου ὅτι ὁ τροχός, ἔστω καὶ βραδέως, περιστρέφεται— θὰ συγκινῇ ἐξ ἴσου καὶ τοὺς νῦν κατέχοντας τὰ ἑδώλια τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος. Πρόκειται περὶ τῆς καταστάσεως ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ὁ Ἀρχηγός μου καὶ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν κ. Σπῦρος Μαρκεζίνης ἔχει χαρακτηρίσει ἀπὸ καιροῦ ἤδη ὡς ραδιοφωνικὴν δουλείαν. Πρόκειται περὶ τῆς καταστάσεως ἐκείνης, τὴν ὁποίαν, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Πέμπτης, ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου κ. Γεώργιος Παπανδρέου ἐχαρακτήρισεν ὡς ραδιοφωνικὴν τυραννίαν. Πράγματι, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ 7 ὁλόκληρα ἔτη, ζῶμεν ὑπὸ μίαν ἀφόρητον ραδιοφωνικὴν δουλείαν, ὑπὸ μίαν ἀπαράδεκτον ραδιοφωνικὴν τυραννίαν. Ὀφείλω δὲ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ εἴπω, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον συμβαίνει εἰς τὸν τόπον μας, δὲν συμβαίνει εἰς οὐδεμίαν χώραν ἐλευθέρων ἀνθρώπων. Ὀφείλω δὲ ἐπίσης εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ δηλώσω, ὅτι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἠκούσθησαν χθές, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀπὸ τῶν χειλέων κυβερνητικοῦ βουλευτοῦ ἀναλαβόντος τὸν ρόλον τοῦ θεωρητικοῦ ἀπολογητοῦ καὶ ὑπερμάχου τῆς ραδιοφωνικῆς δουλείας, τυγχάνουν ἀπορριπτέα ὑπὸ παντὸς ἀνθρώπου σεβομένου καὶ τὴν ἰδικήν του ἐλευθερίαν καὶ τὴν ἐλευθερίαν τῶν ἄλλων. Διότι, βεβαίως, οὐδεὶς ἄξιος τῆς ἐλευθερίας ἄνθρωπος δύναται νὰ δεχθῇ τὴν ἀναπτυχθεῖσαν θεωρίαν τοῦ «μακάριοι οἱ κατέχοντες» καὶ οὐδεὶς θὰ προετίθετο νὰ συγχωρήσῃ τὸν λέγοντα, ὅτι «ἀλλοίμονον εἰς μίαν Κυβέρνησιν ἥτις κατέχει τὸ ραδιοφωνικὸν δίκτυον καὶ δὲν κάμνει χρῆσιν τούτου κατὰ τρόπον ὑπηρετοῦντα τὰς ἀπόψεις της». Αὐτὸ δὲ πέραν τοῦ ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸν τόπον μας, δὲν γίνεται ἁπλῶς χρῆσις, ἀλλὰ κατάχρησις καὶ ἐν πολλοῖς, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, κακοποίησις τοῦ ραδιοφώνου. Πρέπει, κύριοι βουλευταί, ἔστω καὶ περὶ ὥραν 5ην πρωϊνήν, νὰ ἀντιληφθῶμεν σαφῶς καὶ νὰ καταστήσωμεν συνείδησιν, ὅτι ἐὰν τὸ ραδιόφωνον δὲν ἀπελευθερωθῇ, ὅλοι οἱ ἀγῶνες, οἵτινες διεξάγονται καὶ ἐδῶ καὶ ἀλλαχοῦ, θὰ ἀποβοῦν οὐχὶ βεβαίως μάταιοι, πάντως ὅμως θὰ ἀργήσουν νὰ καρποφορήσουν, δεδομένου, ὅτι δὲν ἔρχονται εἰς γνῶσιν τῆς μεγάλης μάζης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διότι οὔτε αἱ γενόμεναι ἀποκαλύψεις γνωστοποιοῦνται εὐρέως, οὔτε αἱ ἀκουόμεναι διακηρύξεις διαδίδονται μεθ’ ὅσης θὰ ἔπρεπε ταχύτητος. Ἡ φωνὴ τῆς ἀληθείας καταπνίγεται. Ὅπως τυχὸν θὰ ἠξεύρετε, διὰ τὰ 9.000.000 τῶν Ἑλλήνων — τοῦτο δὲ προκύπτει ἀπὸ τὰς στατιστικὰς καὶ λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι παρὼν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς διὰ νὰ βεβαιώσῃ τοῦ λόγου τὸ ἀληθὲς— ἡ κυκλοφορία τῶν ἐφημερίδων (ἐννοῶ τῶν Ἀθηναϊκῶν) πρωϊνῶν καὶ ἀπογευματινῶν δὲν ὑπερβαίνει ἐν τῷ συνόλῳ της, ἡμερησίως, τὰς 300.000 φύλλων. Ἤτοι ἐπὶ συνόλου πληθυσμοῦ 9.000.000 μόνον τὸ 3% τῶν Ἑλλήνων ἀγοράζουν Ἀθηναϊκὰς ἐφημερίδας. Ἐὰν δὲ ὑποθέσωμεν, ὅτι τὴν ἐφημερίδα, τὴν ὁποίαν ἀγοράζει ὁ εἷς, τὴν ἀναγινώσκουν ἔστω καὶ πέντε ἄλλοι, καὶ πάλιν βλέπομεν, ὅτι ἐκ τοῦ συνόλου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τοὐλάχιστον τὰ 80% παραμένουν ἀπληροφόρητα ὡς μὴ ἀναγινώσκοντα ἐφημερίδας. Θὰ γνωρίζετε, ὡσαύτως, καὶ κυρίως ὅσοι προέρχεσθε ἀπὸ ἐπαρχίας, ὅτι καθ’ ἑσπέραν οἱ πολῖται συγκεντροῦνται περὶ τὸ ραδιόφωνον τοῦ καφενείου τοῦ χωρίου των ἢ καὶ μεγαλυτέρων ἔτι οἰκισμῶν, διὰ νὰ πληροφορηθοῦν τὰ συμβαίνοντα καὶ ἐν τῇ χώρᾳ καὶ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ. Ὡς δὲ ἐμφανίζεται σήμερον ἡ ραδιοφωνικὴ κατάστασις τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὑπὸ δουλείαν καὶ τυραννίαν τελοῦσα, οἱ Ἕλληνες πληροφοροῦνται καθημερινῶς, ποῖοι πωλοῦν οἰκόπεδα μὲ δόσεις, ποῖοι παρέχουν εἴδη «χωρὶς λεπτὰ» καὶ ὅτι ὁ κ. Κ. Καραμανλῆς εἶναι ἀμετακινήτως μέγας ἀνὴρ καὶ θαυμαστὰ τὰ ἔργα του.

§348Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ὅταν εἴχομεν κυκλοφορήσει μίαν ἐγκύκλιον τῆς Ὁμάδος τῶν Δέκα βουλευτῶν, τῶν συγκροτησάντων νέαν πολιτικὴν κίνησιν, ἐν αὐτῇ ἀποκαλούσαμεν τὸ ραδιόφωνον ὄργανον πολιτικῆς ἀποβλακώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§349Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Θὰ ἀκούσητε, ἐν συνεχεία, καὶ ἄλλους χαρακτηρισμούς, ἐξ ἴσου ἐπιτυχεῖς, ὅπως ὑπῆρξεν ὁ χαρακτηρισμός, τὸν ὁποῖον ἀναφέρατε.

§350Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Εἰς τοὺς ἀναγνώστας τῶν ἐφημερίδων, ἐπειδὴ ἀναφέρατε 9.000.000 πληθυσμοῦ, θὰ ὑπολογίζετε ἀσφαλῶς καὶ τὰ μικρὰ παιδιὰ καὶ τοὺς ἀγραμμάτους.

§351Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Ὑπολογίζω τὸν Ἑλληνικὸν πληθυσμόν. Καὶ ὅταν κανεὶς ὑπολογίζῃ τὸν Ἑλληνικὸν πληθυσμὸν συμπεριλαμβάνει καὶ τὰ νήπια καὶ τοὺς ὑπερήλικας καὶ τοὺς ἔχοντας νοῦν καὶ ἐκείνους ποὺ δὲν διαθέτουν νοῦν.

§352Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Παραγνωρίζετε καὶ τὸν ἐπαρχιακὸν Τύπον.

§353Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Ὁμιλῶ, ὡς εἶπον, διὰ τὸν Ἀθηναϊκὸν Τύπον, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ ὁ περισσότερον κατατοπισμένος ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῶν ἢ ἄλλων πληροφοριῶν. Τὸν ἐπαρχιακὸν Τύπον τὸν σέβομαι καὶ τὸν τιμῶ ὅλως ἰδιαιτέρως. Δὲν ἐπαρκεῖ ὅμως διὰ τὴν κατατόπισιν τοῦ κοινοῦ. Πλὴν τῶν ἐφημερίδων τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἐλαχίστων ἄλλων ἐπαρχιακῶν κέντρων, αἱ ἄλλαι ἐφημερίδες τῶν ἐπαρχιῶν δὲν εἶναι ἀμέσως πληροφοριακαί, τοὐλάχιστον ἐπὶ τῶν ἑκάστοτε ζεόντων πολιτικῶν θεμάτων. Καὶ αἱ περισσότεραι δὲν εἶναι οὐδὲ καθημεριναί. Θὰ ἤθελον δὲ ἁπλῶς νὰ εἴπω, ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ἐφημερίδων, ὅτι μέχρι τινὸς —πλὴν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων, ὡς π.χ. ἡ «Ἑστία» τῶν Ἀθηνῶν— αἱ περισσότεραι ἦσαν δέσμιαι τῆς Κυβερνήσεως, διὰ διαφόρους λόγους. Καὶ μόνον ὀλίγον πρὸ τῆς 29 Ὀκτωβρίου 1961 τινὲς ἐξ αὐτῶν ἀπηλευθερώθησαν. Ἄλλαι πολλαὶ ἐξακολουθοῦν νὰ εἶναι δεσμώτιδες. Ταῦτα ἐν παρόδῳ. Εἶπον ἤδη, κύριοι βουλευταί, κατὰ ποῖον τρόπον οἱ Ἕλληνες τῶν ἐπαρχιῶν, ἐν τῷ μεγίστῳ αὐτῶν ποσοστῷ, πληροφοροῦνται τὰ συμβαίνοντα. Ὅταν δὲ καθ’ ἑσπέραν, ὁπουδήποτε τῆς Ἑλλάδος, οἱ πολῖται συγκεντρωθοῦν πέριξ τοῦ ραδιοφώνου πληροφοροῦνται, ἐπαναλαμβάνω, μόνον ἐκεῖνα ἅτινα ἐπιθυμεῖ καὶ κρίνει συμφέρον δι’ ἑαυτὴν ἡ Κυβέρνησις νὰ μεταδοθοῦν. Συνέβη τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τροιζηνίας, κειμένην κατέναντι τοῦ Πειραιῶς καὶ ὑπαγομένην εἰς τὴν περιφέρειαν τούτου. Ἡ ἐπαρχία αὕτη, ὅπως καὶ αἱ περισσότεραι τῶν Ἑλληνικῶν ἐπαρχιῶν, ζῇ καὶ κατὰ τὴν περίοδον ταύτην ἕνα δρᾶμα. Οἱ πολῖται μοῦ ἔλεγον: «Εἴδατε τὴν κατάστασιν; Χιλιάδες τόννων λεμονιῶν εὑρίσκονται ἀπώλητα εἰς τὰ δένδρα. Κινδυνεύομεν νὰ εἴπωμεν τὸ ψωμὶ ψωμάκι. Καὶ διερωτώμεθα ἐὰν πρέπει νὰ συνεχίσωμεν τὴν καλλιέργειαν τῶν ἑσπεριδοειδῶν. Δὲν ἐτύχομεν οὐδεμιᾶς κυβερνητικῆς προστασίας ἢ καθοδηγήσεως. Θὰ ἀποθάνωμεν ἐκ πείνης». Τότε, διὰ νὰ τοὺς παρηγορήσω —ἐὰν ὑπάρχῃ παρηγορία διὰ τοὺς κατατρεγμένους καὶ περιφρονημένους Ἕλληνας ἀγρότας— ἠθέλησα νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ δρᾶμα τῶν Ἑλλήνων καπνοπαραγωγῶν. Μὲ ἐκοίταξαν ἀποροῦντες. Διότι οὐδὲν περὶ τοῦ δράματος τῶν καπνοπαραγωγῶν ἐγνώριζον οἱ ζῶντες τὸ ἰδικόν των δρᾶμα παραγωγοὶ ἑσπεριδοειδῶν. Ποῖος νὰ τοὺς κατατοπίσῃ; Τὸ κυβερνητικὸν ραδιόφωνον;

§354Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν ὀλιγόστιγμον διακοπήν, διότι ἐθίξατε ἕνα σοβαρώτατον θέμα. Βεβαίως οἱ ὁμιλήσαντες μέχρι τοῦδε συνάδελφοι ἔθιξαν σοβαρώτατα θέματα, ἀλλὰ δὲν ἀνεφέρθησαν εἰς τὸ ἐξ ἴσου σοβαρὸν θέμα, τὸ καπνικόν, τὸ ὁποῖον ἰδιαιτέρως συγκινεῖ σήμερον τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Καὶ δὲν ἐθίγη, δυστυχῶς, τὸ καπνικόν, διότι οἱ ἐγγραφέντες δὲν ἦσαν Μακεδόνες.

§355ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι μέθοδος αὐτή, διὰ τῆς διακοπῆς νὰ ὁμιλῆτε ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. Ὁμιλεῖ ὁ κ. Βοβολίνης ἐπὶ ἄλλου θέματος.

§356Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλῶ μὲ τὴν ἄδειαν τοῦ κ. συναδέλφου, τοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος.

§357Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Μὲ τὴν παράκλησιν νὰ μὴ μεταβληθῇ ἡ διακοπὴ εἰς ἀγόρευσιν.

§358ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσητε.

§359Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ ἐπέτρεψεν ὁ κ. Βοβολίνης τὴν διακοπήν.

§360ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσητε, δὲν σᾶς ἐπιτρέπω ἐγώ.

§361Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§362ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τελειώσῃ ὁ κ. συνάδελφος καὶ μετὰ νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Μὴ γίνεσθε ἀφορμὴ δημιουργίας ἐπεισοδίων αὐτὴν τὴν ὥραν.

§363Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔκαμα μέχρι τῆς στιγμῆς οὐδεμίαν διακοπήν.

§364ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βοβολίνη, συνεχίσατε παρακαλῶ.

§365Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Δὲν νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον καὶ δὴ τὴν ὥραν ταύτην, νὰ ἐξάρω ἰδιαιτέρως τὸν πράγματι τεράστιον ρόλον τῆς ραδιοφωνίας ὡς παράγοντος καθοδηγήσεως τῶν μαζῶν. Διότι οὐδείς, βεβαίως, ἀγνοεῖ, ὅτι διὰ τοὺς καθ’ ἡμᾶς χρόνους, ἡ ραδιοφωνία ἀποτελεῖ ἴσως τὸ κυριώτερον ὅπλον διαφωτίσεως, προπαγάνδας καὶ ἐπηρεασμοῦ. Αὐτὸ δὲ τὸ μέγα ὅπλον, τὸ μοναδικὸν μέσον, ἐπαναλαμβάνω, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ πλειονότης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ πληροφορεῖται τὰ συμβαίνοντα, εὑρίσκεται, ἐν τῇ χώρᾳ μας, κατὰ παράβασιν καὶ τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Συντάγματος, εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν διάθεσιν τοῦ κυβερνῶντος κόμματος. Δὲν νομίζω, ὡσαύτως, ἀπαραίτητον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπὶ τῆς σημασίας τῆς προπαγάνδας. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ ἐκφύγω τοῦ πειρασμοῦ καὶ νὰ μὴ εἴπω, ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῆς προπαγάνδας εἶναι παναρχαία ὅσον καὶ ἡ ἀνθρωπίνη κοινωνία. Δὲν σᾶς διαφεύγει δὲ ἀσφαλῶς, ὅτι οἱ σοφισταὶ (φιλοσοφοῦντες προπαγανδισταὶ τῆς ἐποχῆς των) ἐποίουν «κρείττω τὸν ἥσσονα λόγον» — καὶ ἐπέδρων ἐπὶ τῶν τρόπων τοῦ σκέπτεσθαι τῶν ἀκροατῶν των. Ἔπραττον, δηλαδή, ὅτι τὸ ἀφιλοσόφιστον κατὰ τὰ ἄλλα ραδιόφωνον τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀποπειρᾶται καθημερινῶς νὰ πράττῃ. Καὶ οἱ μὲν σοφισταὶ ἐπιτυχῶς, ἴσως, ἐπετέλουν τὸ ἔργον των. Τὸ κυβερνητικὸν ὅμως ραδιόφωνον δὲν πείθει μὲν — πιθανὸν νὰ παραπείθῃ— ἀλλ’ ἀναμφισβητήτως ταλαιπωρεῖ. Μήπως ὅμως καὶ ὁ Ἀριστοτέλης περὶ προπαγάνδας δὲν πραγματεύεται εἰς τὰ «περὶ τῆς ψυχαγωγικῆς ἐπιδράσεως τοῦ λόγου»; Καὶ ὁ Πυθαγόρας μὲ τὴν προπαγάνδαν δὲν ἀσχολεῖται διὰ τῆς «Ψυχαγωγίας» του; Κύριοι συνάδελφοι, τὸ κακόν, διὰ τὴν ὥραν δηλαδὴ αὐτήν, εἶναι, ὅτι ἀρέσκομαι εἰς τὴν ἱστορίαν, καὶ ἀγαπῶ, ὅπως ὅλοι μας πιστεύω, τὴν ἀναζήτησιν τῆς γνώσεως. Δὲν δύναμαι δὲ καὶ πάλιν νὰ ἀποφύγω τὸν πειρασμόν, ἔστω καὶ ἐὰν ὁ ἥλιος τῆς 21 Μαΐου 1962 ἔχει ἤδη ἀνατείλει. Ἡ λέξις προπαγάνδα, διὰ τὴν ὁποίαν σᾶς ὁμιλῶ, ἐλήφθη ἐκ τοῦ λατινικοῦ ρήματος PROPAGADE, ἤτοι διαδίδω, ὅπερ ρῆμα τὸ πρῶτον ἐχρησιμοποιήθη ὑπὸ τοῦ Πάπα Γρηγορίου ΙΕʹ ἐν τῇ ἐγκυκλίῳ τῇ ἐκδοθείσῃ τὴν 22 Ἰουνίου 1622 περὶ ἱδρύσεως τοῦ περιφήμου ἔκτοτε καταστάντος ἱδρύματος διὰ τὴν «Διάδοσιν τῆς Πίστεως» DE PROPAGANDE FIDE. Ἐπρόκειτο βεβαίως περὶ προσπαθείας διὰ τὴν διάδοσιν τῆς Χριστιανικῆς πίστεως. Διότι σήμερον ἡ διὰ τοῦ ραδιοφώνου ἀσκουμένη προπαγάνδα ἀφορᾷ εἰς τὴν διάδοσιν τῆς Ἐρετικῆς —ἄνευ διαθέσεως λογοπαιγνίου— πίστεως. Πάντως εἶναι τοιαύτη ἡ σημασία τῆς προπαγάνδας καὶ τοῦ ραδιοφώνου ὡς στοιχείου προπαγάνδας, ὥστε σήμερον ὡς πλέον ἐπιτυχὴς ὁρισμός της θεωρεῖται ἐκεῖνος κατὰ τὸν ὁποῖον: «Προπαγάνδα σημαίνει ἡ διὰ τοῦ προφορικοῦ ἢ γραπτοῦ λόγου, διὰ τοῦ ραδιοφώνου ἢ καὶ παντὸς ἄλλου προσφόρου μέσου συστηματικὴ διάδοσις ἰδεῶν καὶ ἀντιλήψεων πρὸς ἐπηρεασμὸν τῆς σκέψεως καὶ τῆς ἐνεργείας τῶν ἄλλων». Γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ ραδιόφωνον ἐνεφανίσθη διεθνῶς περὶ τὰ τέλη τοῦ πρώτου παγκοσμίου πολέμου. Διὰ νὰ ἔχωμεν ὅμως ραδιοφωνικὴν ἐγκατάστασιν εἰς τὴν Ἑλλάδα παρῆλθον πολλὰ ἔτη. Ἡ πρώτη περίοδος ἦτο, δι’ ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας, περίοδος πειραμάτων. Τῷ 1923 ὁ τότε ἐπιμελητὴς καὶ εἶτα καθηγητὴς τοῦ Πολυτεχνείου Κ. Πετρόπουλος ἠσχολήθη, πρῶτος ἐν τῇ χώρᾳ μας, μὲ πειράματα ραδιοφωνίας. Τῷ 1925 σχετικὰ πειράματα ἐγένοντο εἰς τὴν Σχολὴν Μεγαρέως ἐν Ἀθήναις. Τῷ 1927 ὁ καθηγητὴς Δ. Χόνδρος προέβη ἐπίσης εἰς σχετικὰς ἐπιδείξεις. Τῷ 1928 ἱδρύθη ὑπὸ τοῦ ἰδιώτου Χρήστου Τσιγγιρίδη ὁ πρῶτος ραδιοφωνικὸς σταθμὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν Βαλκανίων, ὅστις ἐπὶ ἔτη μακρὰ μετέδιδε τακτικὰς ἐκπομπὰς ἐν Μακεδονίᾳ. Τῷ 1929 εἷς Πολωνὸς καθηγητὴς ἀπὸ τὸ Κάτοβιτς μετέδιδεν ἑβδομαδιαίως ἑλληνικὴν ραδιοφωνικὴν ἐκπομπήν. Καὶ τὴν 14 Ἰανουαρίου 1930 εἰς τὸν ἐν Ἀθήναις Φιλολογικὸν Σύλλογον «Παρνασσὸς» ἐγένοντο ἐκπομπαὶ μεταξὺ τοῦ ἑνὸς ὀρόφου καὶ τοῦ ἄλλου. Θὰ ἤθελον ἀκόμη νὰ προσθέσω, ἐπὶ τροχάδην, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1921 μέχρι τοῦ 1926 οἱ ἐλάχιστοι κάτοχοι ραδιοφωνικῶν συσκευῶν ἐν Ἑλλάδι κατέβαλον συνδρομὴν εἰς τὴν Διεύθυνσιν Λαχείων τοῦ Στόλου τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν, συνδρομὴν τοῦ σημαντικωτάτου ποσοῦ τῶν 500 δραχμῶν ἐτησίως. Χαρακτηριστικὸν δὲ εἶναι ὅτι μέχρι τοῦ 1928 ἀπηγορεύετο καὶ ἡ κατοχὴ ραδιοφωνικοῦ δέκτου εἰς τὰς νέας χώρας, πλὴν περιμέτρου 5 χιλιομέτρων ἐν Θεσσαλονίκῃ. Οὕτω ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἔτος 1929 καὶ διὰ νὰ εὐχαριστήσω τὸν παριστάμενον κ. Νικ. Μπακόπουλον, ἀλλὰ κυρίως διὰ νὰ εἶμαι ἱστορικῶς ἀκριβής, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ τότε Κυβέρνησις τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου προεκήρυξε διεθνῆ διαγωνισμὸν πρὸς ἐγκατάστασιν, ἐν Ἀθήναις, Ἐθνικοῦ Ραδιοφωνικοῦ Σταθμοῦ. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, βλέπετε, αἱ Κυβερνήσεις ἦσαν εὔθικτοι καὶ προεκήρυσσον διεθνεῖς διαγωνισμοὺς καὶ δὲν ἀνέθετον ἀπ’ εὐθείας ἔργα τεράστια, ὅπως συμβαίνῃ σήμερον καὶ ὅπως πρὸ ἡμερῶν κατήγγειλεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ φίλος συνάδελφος κ. Ἰάκ. Διαμαντόπουλος ἐν σχέσει μὲ τὰς ἀτμομηχανάς, ἀξίας ἑκατομμυρίων δολλαρίων.