1962.05.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 72α

Πέμπτη 17 Μαΐου 1962

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν σελίδα 5 ἀναγράφεται, ὅτι εἶπον: «...(ἀναγινώσκει)...». Δὲν εἶπον αὐθαιρέτως, ἀλλὰ αὐθεντικῶς. Παρακαλῶ, νὰ γίνῃ ἡ διόρθωσις.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς διωρθώθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ν. Μπακοπούλου.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συζήτησις ἐπὶ τῶν προτάσεων ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, κ. Γεώργιος Παπανδρέου, ἔχει τὸν λόγον.

§5Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Ἕνωσις Κέντρου κατέθεσε πρότασιν δυσπιστίας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ πάγιος λόγος τῆς δυσπιστίας εἶναι ἡ παράνομος Κυβέρνησις. Ἀλλά, συνέτρεξαν καὶ ἄλλοι λόγοι, οἱ ὁποῖοι προστίθενται εἰς τοὺς ἀρχικοὺς καὶ δικαιολογοῦν ἐπὶ πλέον τὴν δυσπιστίαν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Πρόσφατος λόγος εἶναι ἡ περιπέτεια τοῦ θέματος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, ὅπως διεπιστώθη ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τῶν τριῶν σοφῶν καὶ ἀπὸ τὴν σύσκεψιν τοῦ ΝΑΤΟ εἰς τὰς Ἀθήνας. Τὸ θέμα μᾶς ὁδηγεῖ εἰς γενικὴν τοποθέτησιν ἀπέναντι τῶν Συμμαχιῶν. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἔχει χαράξει τὴν πορείαν της εἰς τὸ θέμα τοῦ ἐξωτερικοῦ προσανατολισμοῦ. Ἔχομεν ἐπανειλημμένως διακηρύξει καὶ ἐπαναλαμβάνομεν: Εἴμεθα σύμμαχοι μὲ τὴν Δύσιν καὶ φίλοι μὲ τὴν Ἀνατολήν. Θέλομεν νὰ εἴμεθα φίλοι καὶ μὲ τὴν Ἀνατολήν. Ἐὰν καὶ ἐκεῖνοι τὸ θέλουν καὶ μὲ τοὺς λόγους καὶ μὲ τὰς πράξεις των, θὰ εἴμεθα φίλοι. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ὡς σύμμαχοι τῆς Δύσεως, ὡς μέλη τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς μετέχει κατόπιν πρωτοβουλίας τοῦ Κέντρου, ἐννοοῦμεν νὰ διεκδικοῦμεν εἰς ἀκέραιον τὰ δικαιώματα καὶ νὰ ἐκπληροῦμεν εἰς ἀκέραιον τὰς ὑποχρεώσεις μας. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἐκπληρώσει πάντοτε μέχρι τοῦδε εἰς ἀκέραιον τὰς ὑποχρεώσεις της, ἀλλὰ δὲν ἔχει διεκδικήσει εἰς ἀκέραιον τὰ δικαιώματά της. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον εὑρίσκεται ἡ βαρεῖα εὐθύνη τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. Μία ἀπὸ τὰς περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει διεκδικήσει εἰς ἀκέραιον τὰ δικαιώματά της εἶναι ἡ περίπτωσις τοῦ βάρους τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Συμφώνως πρὸς τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἐχαράξαμεν, ἡ Ἑλλὰς ὀφείλει νὰ συμμερίζεται τὰ βάρη τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, καθ’ ὃ μέτρον ἀναλογεῖ εἰς τὸν πληθυσμὸν καὶ εἰς τοὺς πόρους της. Ὅ,τι συμβαίνει ὅμως εἰς τὴν πραγματικότητα εἶναι ἀπίστευτον. Ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται πρώτη εἰς τὰ βάρη τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν μεταξὺ τῶν ἐλευθέρων ἐθνῶν. Βεβαίως προηγοῦνται εἰς τὴν στατιστικὴν αἱ τρεῖς μεγάλαι δυνάμεις, αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι, ἡ Μεγ. Βρεταννία καὶ ἡ Γαλλία. Ἀλλὰ ὅταν ληφθῇ ὑπ’ ὄψει τὸ μέγεθος τοῦ ἰδικοῦ των ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τότε ἕκαστος δύναται νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι τὸ ἰδικόν των βάρος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὸ περίσσευμα, ἐνῷ τὸ ἰδικόν μας ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὸ ὑστέρημα. Ἰδοὺ διατὶ καὶ μετὰ τὴν ἀριθμητικὴν αὐτὴν ἱεράρχησιν εἰς τὴν ὁποίαν ἐρχόμεθα τέταρτοι, παραμένομεν πρῶτοι. Καὶ εἴχομεν τὴν ἱκανοποίησιν, τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν νὰ διακηρύξῃ ὁ Πρόεδρος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν εἰς διάγγελμά του πρὸς τὸ Κογκρέσσον. Εἶπεν ὁ Πρόεδρος Ἀϊζενχάουερ: «Ἡ Ἑλλὰς ἀνήκει εἰς ἓν ἀπὸ τὰ περισσότερον βαρυνόμενα Κράτη τοῦ ἐλευθέρου Κόσμου μὲ στρατιωτικὰς δαπάνας». Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, θέτω τὸ ἐρώτημα ἐνώπιον καὶ τῆς ἰδικῆς σας συνειδήσεως καὶ τῆς συνειδήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ: Ὅταν ἔχωμεν αὐτὴν τὴν πανηγυρικὴν ἀναγνώρισιν ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ποῖον ἦτο τὸ καθῆκον οἱασδήποτε Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως; Νὰ ἀξιοποιήσῃ αὐτὴν τὴν δήλωσιν, νὰ διακηρύξῃ ἐνώπιον ὅλων, ὅτι τὸ βάρος εἶναι ὑπέρμετρον. Καὶ νὰ διακηρύξῃ τὴν ἀρχήν, ὅτι καθ’ ὃ μέτρον δυνάμεθα —κατ’ ἀναλογίαν καὶ πρὸς τοὺς πόρους καὶ πρὸς τὸν πληθυσμόν μας— θὰ φέρωμεν τὸ βάρος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Πέραν ὅμως αὐτοῦ τοῦ μέτρου, ἡ βοήθεια πρέπει νὰ καλύψῃ τὸ βάρος. Ἀλλὰ δὲν συνέβη τοῦτο. Ὅταν ὁ συνάδελφος κ. Μαῦρος, ἔφερε τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἀντὶ νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἀλήθειαν, τὴν ὁποίαν διεκήρυξεν ὁ Πρόεδρος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἠθέλησε νὰ τὴν ἀμφισβητήσῃ καὶ νὰ καταλογίσῃ μάλιστα εὐθύνην εἰς τὸν βουλευτὴν Ἀθηνῶν, ὅτι μὲ τοιαύτας ἀπόψεις βλάπτει τὰ συμφέροντα τῆς χώρας. Ἰδοὺ τὰ κείμενα: Ὁ Ἀϊζενχάουερ εἶχεν εἴπει εἰς τὸ Κογκρέσσον τὴν 29ην Ἰανουαρίου 1959: «Αἱ ἐπιβαρύνσεις τῆς Ἑλλάδος ἐκ τοῦ ΝΑΤΟ εἶναι βαρεῖαι ἐν σχέσει πρὸς τοὺς πόρους καὶ τὸν πληθυσμόν της καὶ φέρει ἓν ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα βάρη ἀμύνης τῶν ἐθνῶν τοῦ ἐλευθέρου κόσμου». Αὐτὰ εἶπεν ὁ Ἀϊζενχάουερ. Καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Μαῦρον τὴν 5ην Δεκεμβρίου 1960 εἶπεν: «Ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλήν, ἅπαξ διὰ παντός, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐν συγκρίσει μὲ τοὺς γείτονάς της, ἔχει τὰς χαμηλοτέρας στρατιωτικὰς δαπάνας». Θὰ ἀναγνώσω τὸν πίνακα, τὸν ἐπίσημον πίνακα. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό. Καὶ προσέθεσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε.: «Ἡ ἐπιμονὴ ἐπὶ τῆς ἀπόψεως, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μειώσωμεν περαιτέρω τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, δημιουργεῖ εἰς τὸν λαὸν μίαν ψυχολογίαν ἐπικίνδυνον διὰ τὸ μέλλον». Καὶ προσέθεσεν ἀκόμη: «Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε, ὅτι εἰς τὰ πλαίσια τῆς συμμαχίας ἀδικεῖται ἡ Ἑλλάς. Ἐὰν ἐπιμένετε ἐπὶ τῆς ἀπόψεως, ὅτι πρέπει νὰ μειώσωμεν περισσότερον τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, δὲν προσφέρετε ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον». Πῶς θέλετε λοιπόν, ἔπειτα ἀπὸ αὐτὴν τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος, νὰ διεξαγάγῃ ἀγῶνα διὰ τὴν συνέχισιν παροχῆς βοηθείας; Ἀπέκοψε τὰς γεφύρας. Ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν πλέον νὰ καλύπτῃ καὶ τὰς ὑπαρχούσας καὶ τὰς περαιτέρω αὐξανομένας ἀνάγκας ἐθνικῆς ἀμύνης ἀπὸ τοὺς ἰδικούς μας πόρους. Ἰδοὺ ἡ βαρυτάτη εὐθύνη ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα). Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. εὑρέθη ἐνώπιον τοῦ διλήμματος νὰ ἐκλέξῃ μεταξὺ τῶν εὐσήμων καὶ τῆς βοηθείας. Ἐπροτίμησε τὰ εὔσημα καὶ ἐστέρησε τὸν λαόν μας ἀπὸ τὴν βοήθειαν. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Καὶ ἐπηκολούθησαν οἱ κρουνοὶ τῶν μυστικῶν κονδυλίων διὰ νὰ ἐξαγγέλλεται ἀνὰ τὴν Ὑφήλιον τὸ Ἑλληνικὸν οἰκονομικὸν θαῦμα, τὸ ὁποῖον ἤρχισε νὰ ἐπισκιάζῃ τὸ Γερμανικὸν θαῦμα. Πῶς εἶναι δυνατόν, ἔπειτα ἀπὸ τὴν κατασκευὴν αὐτῆς τῆς ἐντυπώσεως, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα συνέβη τὸ θαῦμα τῆς οἰκονομικῆς ἀναγεννήσεως, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τολμῶμεν πλέον νὰ ζητῶμεν βοήθειαν; Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅπως ἀνεκοινώθη εἰς τὸν τύπον, ὅτι «θὰ περιφέρωμεν ἕνα δίσκον ἐπαιτείας καὶ θὰ ζητήσωμεν ἐράνους ἀπὸ τοὺς φίλους». Ἀλλ’ ἐάν, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, πρόκειται νὰ περιφέρετε δίσκον ἐπαιτείας ἀποτελεῖ ἀφροσύνην νὰ τὸν ἐπιχρυσώνετε καὶ νὰ τὸν ἐμφανίζετε χρυσοῦν καὶ νὰ ἀπωθῆτε τὴν γενναιοδωρίαν. (Χειροκροτήματα). Διακηρύττομεν ἡμεῖς, ὅτι ἡ Ἑλλάς, αὐτὴ εἶναι ἡ γραμμὴ πορείας ἡ ἰδική μας, διακηρύττομεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι πρόθυμος νὰ συμμετάσχῃ εἰς τὸ βάρος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, ὅσαι ἀναλογοῦν καὶ πρὸς τοὺς πόρους καὶ πρὸς τὸν πληθυσμόν της. Ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα, δὲν δεχόμεθα, ἐὰν πρόκειται νὰ εἴμεθα πράγματι Ἀτλαντικὴ Συμμαχία, ἡ ὁποία ἔχει ἀλληλεγγύην, ἡ ὁποία ἔχει κριτήρια ἰσότητος καὶ δικαιοσύνης, δὲν δεχόμεθα νὰ βαρυνώμεθα μὲ βάρη ὑπερβαίνοντα τὰς δυνάμεις μας. Θὰ ἀναγνώσω τοὺς ἐπισήμους πίνακας, ὅπως ἀναγράφονται εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς 28 Φεβρουαρίου 1962. Ἀναγράφεται, ὅτι ἡ ἀναλογία τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἀκαθάριστον ἐθνικὸν εἰσόδημα διὰ τὴν περίοδον 1957– 1959 —ἔκτοτε ἔχουν αὐξηθῆ αἱ δαπάναι— ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἀκούσατε: Τουρκία 2,6%, Δανία 2,8%, Πορτογαλία 3,1%, Ἰταλία 3,2%, Βέλγιον 3,1%, Ἑλλὰς 5,4%. Ἡ Ἑλλάς, ἡ ἐξηθλιωμένη Ἑλλάς! Ἡ Ἕνωσις Κέντρου διακηρύσσει, καὶ ἀπευθύνεται πρὸς ὅλους καὶ ἀπευθύνεται ἐπίσης πρὸς τοὺς Συμμάχους, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ τηρήσῃ τιμίως, μὲ τὴν ὑπερηφάνειαν καὶ τὴν φιλοτιμίαν, αἱ ὁποῖαι τὴν χαρακτηρίζουν, ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις της. Ἀλλὰ δὲν δέχεται νὰ ἀδικῆται. Διακηρύσσομεν, ὅτι ἀποτελεῖ πλάνην ἡ παραγνώρισις τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ λαοῦ. Ἡ ἐθνικὴ ἄμυνα δὲν σημαίνει μόνον ὅπλα. Ἡ ἐθνικὴ ἄμυνα, ὅπως καὶ ἄλλοτε διεκήρυξα, σημαίνει ἀνθρώπους καὶ ὅπλα. (Χειροκροτήματα). Οἱ ἄνθρωποι μεταχειρίζονται τὰ ὅπλα. Ὅταν δὲν ὑπάρχουν ἄνθρωποι, τὰ ὅπλα δὲν ἐκπυρσοκροτοῦν. Καὶ ἐνίοτε, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ἡ ψυχὴ τῶν ἀνθρώπων, τὰ ὅπλα ἀλλάσσουν κατεύθυνσιν. Ἰδοὺ διατὶ ἐμείνωμεν εἰς τὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν χαράσσομεν. Γνωρίζομεν ὅτι μὲ αὐτὸ τὸ κήρυγμα γινόμεθα δυσάρεστοι. Γνωρίζομεν, ὅτι ἐνισχύομεν τὴν εὔνοιαν, ἡ ὁποία παρέχεται πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι γίνονται σύμφωνοι. Ἀλλὰ μᾶς εἶναι ἀδιάφορον. Δὲν ἀγωνιζόμεθα διὰ τὴν ἀπόκτησιν εὐσήμων. Μίαν φιλοδοξίαν μόνον ἔχομεν, νὰ εἴμεθα εἰς αὐτὸ τὸ βῆμα μία φωνὴ τῆς Ἑλλάδος. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ἀκούσητε καὶ ἕνα ἄλλον πίνακα, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, τὸν πίνακα τῶν δαπανῶν τῆς Παιδείας. Ἀκούσατε ποῖαι εἶναι αἱ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι διατίθενται ἀπὸ τὰ ἐλεύθερα ἔθνη διὰ τὴν Παιδείαν των: Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι 4,53%, Κάτω Χῶραι 4,23%, Σουηδία 4,14%, Καναδᾶς 3,72%, Μεγάλη Βρεταννία 3,67%, Γαλλία 3,50%, Ἰταλία 3,42%, Τουρκία 2,50%, Ἑλλὰς 1,41%. Ἡ Ἑλλὰς τῆς Ἀκροπόλεως, τελευταία εἰς τὸν πίνακα τῶν δαπανῶν τῆς Παιδείας. (Φωναί: Αἶσχος). Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔργον τῆς Ε.Ρ.Ε. Κατώρθωσεν εἰς τὰς ἡμέρας της, μετὰ 7 ἔτη διακυβερνήσεως, νὰ φθάσῃ εἰς τὴν δόξαν νὰ εἶναι πρώτη εἰς τὸ βάρος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν μεταξὺ ὅλων τῶν ἐλευθέρων ἐθνῶν καὶ νὰ εἶναι τελευταία εἰς τὰς δαπάνας τῆς Παιδείας! Καὶ μόνη αὐτὴ ἡ ἀπόδειξις θὰ πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ τὴν ὁριστικὴν καταδίκην της. Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔφθασεν εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα δὲν ἔχει δικαίωμα ὑπάρξεως. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ μόνη ἐκδήλωσις εἰς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία βαρύνει τὸν κ. ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. Δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ θέμα τῆς Κύπρου, ἐὰν δὲν εἶχον προκληθῆ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι εἴχομεν συμφωνήσει εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσεν. Εἶναι εἰς τὰς συνηθείας του νὰ λέγῃ παρομοίας ἀληθείας. Ἐφηρμόσθη εἰς τὰς συμφωνίας, αἱ ὁποῖαι ὑπεγράφησαν, τὸ ἰδικόν του μεγαλοφυὲς σχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀναπτύξει εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη τὸ 1957. Τοῦ εἶχον θέσει τότε τὸ ἐρώτημα εἰς τὴν Βουλήν, διατὶ ἐτόλμησε νὰ βλασφημήσῃ ἐναντίον τοῦ Ἑλληνισμοῦ, νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη μίαν λύσιν, ἡ ὁποία ἀπέκλειεν εἰς τὸ διηνεκὲς τὴν Ἕνωσιν. Καὶ μοῦ εἶπεν: Ἦτο τέχνασμα. Εἶμαι βέβαιος, εἶπεν, ὅτι δὲν θὰ τὸ ἀπεδέχοντο καὶ θὰ ἔμεναν ἐκτεθειμένοι. Τὸν ἠρώτησα, ἐὰν τὸ ἀπεδέχοντο; Θὰ ἔλεγα τότε, μοῦ εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν Ἀθηνῶν δὲν ἐγκρίνει καὶ θὰ παρῃτούμην. Καὶ ὅμως αὐτὴ ἡ ἰδική του μεγαλοφυὴς ἔμπνευσις ἀποτελεῖ τὸ περιεχόμενον τῶν ἐπαισχύντων συμφωνιῶν τῆς Ζυρίχης καὶ τοῦ Λονδίνου. Πέραν τῶν εὐθυνῶν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη βαρυτάτη εὐθύνη τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἶχε δηλώσει, ὅτι οὐδέποτε θὰ ἀπεδέχετο λύσιν τοῦ Κυπριακοῦ, χωρὶς νὰ τὴν φέρει προηγουμένως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ τὴν ἐγκρίνῃ. Δὲν θὰ ἔθετε ποτὲ —ἔχω τὸ κείμενον τῆς δηλώσεως— δὲν θὰ ἔθετε ποτὲ τὴν Βουλὴν ἐνώπιον τετελεσμένου γεγονότος. Καὶ παρὰ τὸν λόγον του ἔθεσε τὴν Βουλὴν καὶ τὸ Ἔθνος ἐνώπιον τετελεσμένου γεγονότος. Εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην ἐνώπιον τοῦ τετελεσμένου γεγονότος νὰ τὸ ἀποδεχθῶμεν, διότι ἡ ἀπόρριψίς του πλέον, θὰ ὡδήγει εἰς ἀπείρως βαρυτέρας περιπετείας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορική του εὐθύνη. Καὶ ὡμολόγησαν οἱ ἴδιοι εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν, ὅτι ὅλαι αἱ λύσεις, αἱ ὁποῖαι ἦσαν δυναταὶ μέχρι τῶν συμφωνιῶν τῆς Ζυρίχης, ἦσαν καλύτεραι ἀπὸ τὴν τελευταίαν. Ἰδοὺ ἡ ὁμολογία τῆς βαρυτάτης εὐθύνης των. Καὶ περιέχει ἡ λύσις, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψαν, χωρὶς κανένα ἀποχρῶντα λόγον, χωρὶς αὐτὸ νὰ ὑπαγορεύεται ἀπὸ καμμίαν ἀντικειμενικὴν καὶ ἀνυπέρβλητον ἀνάγκην, περιέχει τὸν ὅρον, ὅτι ἡ Ἕνωσις τῆς Κύπρου μὲ τὴν Μητέρα Ἑλλάδα θὰ ἀπαγορευθῇ, μὲ δικαίωμα τοῦ Τουρκικοῦ Στρατοῦ νὰ ἐπέμβῃ, ἀλλὰ καὶ μὲ χρέος τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὴν Κύπρον, νὰ ἐπέμβῃ διὰ νὰ καταστείλῃ ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός, διὰ τοῦ αἵματος τὴν κίνησιν τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ διὰ τὴν ἐλευθερίαν. (Φωναὶ ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως: Αἶσχος. Εἰς τὸ Γουδί). Οὐδέποτε εἰς τὴν ἱστορίαν ὑπῆρξε παρομοία διάταξις. Ἀποτελεῖ βλασφημίαν ἐναντίον τῆς αἰωνιότητος τοῦ Ἑλληνισμοῦ. (Φωναὶ ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως: Αἶσχος). Ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας ἐκδηλώσεις τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. ὑπῆρξεν ἐπίσης περιπέτεια ἀτυχημάτων. Ἡ ἀντιμετώπισις τῆς δυστυχίας τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Αἰγύπτου ἀποτελεῖ μίαν πρόσθετον ἀπόδειξιν. Βεβαίως ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη εἰς τὴν Αἴγυπτον, ἐδημιουργήθη ἐξ ἀντικειμενικῶν λόγων. Ἀλλὰ ὑπῆρξε τόση ἔλλειψις προβλέψεως, ὥστε ἡ ἐπίμονος αἰσιοδοξία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καθήλωσε μέγα μέρος τῶν Ἑλλήνων εἰς παραμονὴν εἰς τὴν Αἴγυπτον. Τοὺς καθήλωσεν εἰς τρόπον ὥστε, μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου νὰ ὑποστοῦν μεγαλύτερα δεινά. Ἀποτελεῖ κοινὴν συνείδησιν τοῦ Αἰγυπτιώτου Ἑλληνισμοῦ, ὅτι ἐὰν ὑπῆρχε πρόβλεψις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως θὰ ἦτο δυνατόν, ὑπῆρξαν εὐκαιρίαι, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ ἠδύναντο νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν Αἴγυπτον μὲ ἕνα μέρος τῶν ὑπαρχόντων των. Ἀλλὰ δὲν ὑπῆρξεν αὐτὴ ἡ πρόβλεψις. Ἀκόμη συνεχίζονται αἱ συστάσεις νὰ παραμείνουν ἐν μέσῳ τῆς κολάσεως, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη διὰ τοὺς Ἕλληνας εἰς τὴν Αἴγυπτον. (Φωναὶ ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως: Αἶσχος. Αἶσχος). Ὑπῆρξεν ἐπίσης μία ἄλλη εὐθύνη εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν ἐξωτερικῶν θεμάτων. Εἶναι ἡ διαχείρισις τοῦ Μακεδονικοῦ θέματος, ἡ διαχείρισις τῶν σχέσεων μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γιουγκοσλαυΐας, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς μεθοριακοὺς πληθυσμούς. Ὁ Πρόεδρος κ. Βενιζέλος, ἀπὸ τὸ 1956 ἐπέστησε τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ἀλλὰ εἰς μάτην. Ἐπανῆλθεν εἰς τὴν ἀλληλογραφίαν αὐτὴν τὸν Αὔγουστον τοῦ 1959, καὶ πάλιν εἰς μάτην. Καὶ εὑρισκόμεθα ἐνώπιον μιᾶς ἐμπλοκῆς, ἡ ὁποία περιέχει μεγάλους κινδύνους διὰ τὸ μέλλον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ τὸ κεφάλαιον τῆς δόξης τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. Εἶναι ἐπίσης καὶ ἡ οἰκονομική του πολιτική. Ἂς ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἀπὸ τὸ θαῦμα τῆς Ἑλληνικῆς ἀναγεννήσεως. Εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ ἡ βασικὴ εὐθύνη του εἶναι, ὅτι μὲ τὸν κομπασμὸν τῆς εὐημερίας ἐτερμάτισε προώρως τὴν περίοδον τῆς βοηθείας καὶ εἰσῆλθεν ἡ χώρα εἰς μίαν περίοδον ὑπερχρεώσεως, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ κίνδυνον καὶ ὁ κίνδυνος τῆς ὁποίας θὰ καταστῇ συνειδητὸς εἰς τὰ προσεχῆ ἔτη. Κομπάζει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. διὰ τὸν προγραμματισμὸν καὶ διαρκῶς ἀναθεωρεῖται αὐτὸ τὸ ἀτυχὲς 5ετὲς πρόγραμμα. Καὶ δὲν κατορθώνει μέχρι τοῦδε νὰ δώσῃ στοιχεῖα οἰκονομικά, πέραν τοῦ γενικοῦ πλαισίου, τοῦ περιεχομένου εἰς τὸ 5ετὲς πρόγραμμα. Διαμαρτύρεται ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν σοφῶν, ὅτι στερεῖται στοιχείων. Διαμαρτύρεται τὸ Κοινοβούλιον τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ὅτι στερεῖται στοιχείων. Ἀκούσατε τὰ κείμενα. Ἀναγράφεται εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν σοφῶν: «Λυπούμεθα μὴ ἔχοντες εἰς τὴν διάθεσίν μας ἐπισήμους Ἑλληνικὰς προβλέψεις διὰ τὰ ἔτη 1963–1964. Διὰ τὰ ἔτη 1963 –64 οὐδεμία πρόβλεψις ἔχει καθορισθῆ, ὅσον ἀφορᾷ τὰς δαπάνας ἐπενδύσεως καὶ τὴν ἐξέλιξιν τοῦ ἰσοζυγίου». Καὶ εἰς τὸ μέλος τοῦ Κοινοβουλίου τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς κ. Ντὲ Μπλώκ, ποὺ ἐζήτησε στοιχεῖα διὰ τὴν Ἑλλάδα, τὸ Συμβούλιον ἀπήντησεν: «Στατιστικὰ στοιχεῖα ἀκριβῆ καὶ συγκρίσιμα δὲν εἶναι ἀκόμη διαθέσιμα». Τρία ἔτη μετὰ τὴν ἔναρξιν τῶν διαπραγματεύσεων καὶ ἓν ἔτος μετὰ τὴν εἴσοδον εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Καὶ συμπεραίνει ἡ κατ’ ἐξοχὴν Κυβερνητικὴ ἐφημερίς, ἡ ὁποία δημοσιεύει τὸ τηλεγράφημα ἀπὸ τὰς Βρυξέλλας, συμπεραίνει, ὅτι «δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ σημειωθῇ, ὅτι τὰ ἁρμόδια ὄργανα τῆς ΕΟΚ, ἕνα περίπου ἔτος μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συνθήκης συνδέσεως, καὶ τρία ἔτη ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν διαπραγματεύσεων μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ε.Ο.Κ. δὲν ἔχουν εἰς τὴν διάθεσίν των καὶ τὰς πλέον στοιχειώδεις πληροφορίας περὶ τῶν ἐξελίξεων εἰς τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν». Ἰδοὺ ἡ ὀργάνωσις τοῦ προγραμματισμοῦ, τὴν ὁποίαν διαφημίζει καὶ διὰ τὴν ὁποίαν κομπάζει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. Στοιχειώδεις πληροφορίας δὲν δύναται νὰ δώσῃ οὔτε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν «σοφῶν», οὔτε εἰς τὸ Κοινοβούλιον τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Ἔγιναν ἔργα, μᾶς λέγουν. Βεβαίως. Εὑρίσκονται ἐπὶ ἑπτὰ ἔτη εἰς τὴν Ἀρχήν. Ὅπως εἶπον καὶ ἄλλοτε καὶ ἐὰν ἀκόμη τὸ ἤθελαν, θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ πράξουν μηδέν. Πιέζει τὸ περίσσευμα τοῦ χρήματος διὰ νὰ γίνουν ἔργα. Ἀλλὰ τὸ μέγα θέμα εἶναι, ποῖα ἔργα ἔγιναν. Ἐὰν ἔγιναν ὅσα ἔπρεπε καὶ ὅταν ἔπρεπε καὶ ἐὰν ἐστοίχισαν ὅσον ἔπρεπε. Καὶ ἐκεῖ εὑρίσκεται ἡ μεγάλη εὐθύνη. Ἔγιναν ἔργα, τὰ περισσότερα πολυτελείας, ἐπιδείξεως, ἀλλὰ ὑπῆρξεν ἀσυναρτησία, προχειρότης, σπατάλη καὶ κατάχρησις. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία τῶν περισσοτέρων ἔργων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς

Ε. Κ.).

Ὑπάρχουν ἄλλως τε ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι ἀποδεικνύουν, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ περίφημος περίοδος τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ἀποτελεῖ κτίσιμον ἐπὶ τῆς ἄμμου. Θὰ προσδιορίσω ὡρισμένους μόνον ἀριθμούς: Ἐξακολουθεῖ ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἐπενδύσεων τὸ ἕνα τρίτον νὰ εἶναι κατοικίαι. Δεύτερον, ἡ μεταποίησις, ἐνῷ μέχρι τοῦ 1955 ἀπετέλει τὸ 17% τῶν ἐπενδύσεων, κατέπεσεν εἰς τὸ 12% καὶ μάλιστα ἐν ὄψει τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Τὸ εὗρεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. 137.000.000 δολλάρια καὶ σήμερον εἶναι διπλάσιον. Ἰδοὺ οἱ τρεῖς ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι ἀποδεικνύουν, ὅτι κτίζουν ἐπὶ τῆς ἄμμου. Ἀλλὰ μᾶς λέγουν: Ηὐξήθη τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ἀπαντῶμεν: Ηὐξήθη τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἀλλὰ κατὰ ποῖον τρόπον κατανέμεται; Εἶναι ἄνισος ἡ κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε. Κ.). Αἱ λαϊκαὶ τάξεις ἐξακολουθοῦν νὰ πάσχουν. Ἔδωσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀριθμοὺς διὰ νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι οἱ μισθωτοὶ μετέσχον εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἀλλὰ ἀπήντησε —καὶ ὑπῆρξε πλήρης ἡ ἀπάντησις— ἡ ὀργάνωσις τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἡ ὀργάνωσις τῶν ἐργατῶν. Ποίαν ὅμως χρείαν ἔχομεν μαρτύρων, ποίαν χρείαν ἔχομεν ἄλλων ἀριθμῶν, ὅταν ὑπάρχῃ ἐνώπιον ἡμῶν ἡ πλήρης ἀπόδειξις; Ἡ ἀνεργία, ἡ ὑποαπασχόλησις καὶ ἡ μετανάστευσις, ἔχουν ἐπιδεινωθῆ κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν τελευταίων 7 ἐτῶν. Ἰδοὺ ἡ πλήρης ἀπόδειξις τῆς ἐξαθλιώσεως τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε. Κ.). Ὅλοι διαπιστώνουν, ὅτι διαθέτομεν ἀκόμη περίπου 200.000 ἀνέργων, 1.000.000 ὑποαπασχολουμένων καὶ συντελεῖται ἡ ἔξοδος, ἡ ἐρήμωσις τῆς ὑπαίθρου. Εὗρεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ὅταν ἦλθεν εἰς τὴν Ἀρχὴν 30.000 εἰς τὴν μετανάστευσιν καὶ ἔγιναν σήμερον 60.000. Καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἐργατικὸν δυναμικόν, μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ κατ’ ἔτος διαπιστοῦται ἀριθμητικῶς, ὅτι προστίθεται ἐργατικὸν δυναμικὸν 38.000 καὶ ἐξέρχονται ἐργατικὸν δυναμικὸν μὲ τὴν μετανάστευσιν, ἐπίσης 38.000! Ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς καταδικάζεται εἰς μαρασμόν. Καὶ ἐξέρχονται μὲ μεγάλην πρόνοιαν οἱ ἀκραιφνεῖς ἐθνικόφρονες! Λαμβάνομεν πρόνοιαν διὰ τὰς ξένας χώρας. Αὐτὴ εἶναι ἡ εἰκών, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ἡ Ἑλλάς. Καὶ μὲ τὸ κῦμα τῆς ἐξόδου, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει, μὲ τὰς ἐκκλήσεις τῶν χωρικῶν νὰ εὕρουν ἕνα τρόπον ἀναχωρήσεως, εἶναι βέβαιον, ὅτι προδικάζεται τὸ μέλλον. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει καταδικασθῆ εἰς μαρασμόν. Ἡ τραγωδία τῆς νεότητος, ἡ ὁποία ἀναγκάζεται εἰς ἐκπατρισμὸν ἢ εἰς τὴν ἀλητείαν τῆς Πρωτευούσης, αὐτὴ εἶναι ἡ σημερινὴ κατάστασις. Εἴμεθα δημόσιοι ἄνδρες, κατεχόμεθα ἀπὸ αἴσθημα εὐθύνης καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν πλήρη ἀνατροπὴν τῆς καταστάσεως, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν σοβαρὰ συμπτώματα βελτιώσεως. Καὶ δὲν ὑπάρχουν. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἀποτελεῖ συνήθειαν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τῶν συνεργατῶν του νὰ ἐπιχειρῇ σύγκρισιν πρὸς τὸ παρελθόν. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ὅμως, μετὰ τὸ 1944, δὲν ὑπάρχει παρελθόν, μὲ τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὴ ἡ σύγκρισις. Κανεὶς οὐσιαστικῶς δὲν ἐκυβέρνησεν ἐπὶ στοιχειωδῶς ἐπαρκῆ χρόνον. Κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον, μέχρι τοῦ 1960, ὑπῆρξεν ὁ συμμοριτοπόλεμος, ὁ ὁποῖος ἐδέσποζε τῶν ἀσχολιῶν πάσης Κυβερνήσεως. Καὶ κατόπιν, ἐπὶ δύο ἔτη, ὑπῆρξεν ἡ ἀνόρθωσις τῶν ἐρειπίων. Δὲν ἐπιτρέπεται ἑπομένως νὰ χρησιμοποιῆται τὸ σόφισμα τῆς συγκρίσεως πρὸς τὴν περίοδον αὐτήν. Πρὸς τὰ 7 ἰδικά της ἔτη θὰ συγκριθῇ ἡ Ε.Ρ.Ε. κατὰ τὰ ὁποῖα κυβερνᾶ. Καὶ ἐν σχέσει πρὸς αὐτὰ θὰ λογοδοτήσῃ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. Καὶ λογοδοτοῦσα ἐνώπιον τοῦ λαοῦ ἀποδεικνύεται ἔνοχος, διότι κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐτῶν αὐτῶν δὲν ἐλαττώνεται ἡ ἀνεργία, ἡ ὑποαπασχόλησις καὶ ἡ μετανάστευσις. Ἡ μετανάστευσις, ἀντιθέτως, διπλασιάζεται καὶ ὑπάρχουν ὅλοι οἱ οἰωνοί, ὅτι βαδίζομεν πρὸς ἕνα μαρασμὸν τῆς Ἑλλάδος, πρὸς μίαν στέρησιν τῆς Πατρίδος ἀπὸ τὴν ἰδικήν της νεότητα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ πολιτικὴ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει ὡς δόξαν του ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. Καὶ εἰς ὅλα τὰ κεφάλαια τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς παρομοία εἶναι ἡ ἀπόδοσις. Στενάζει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ τὸ καταθλιπτικὸν βάρος τῆς φορολογίας καὶ ἀποτελεῖ πλέον κοινὴν συνείδησιν, ὅτι ἐπιβάλλεται μία γενναία φορολογικὴ μεταρρύθμισις. Ἐκηρύξαμεν αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν πρὸ τῶν ἐκλογῶν, τὴν ἐπανελάβομεν ἀπὸ αὐτοῦ τοῦ βήματος καὶ τὴν διακηρύσσομεν καὶ σήμερον πάλιν. Τὸ πρῶτον χρέος πάσης Κυβερνήσεως, εἶναι ἡ δημοσίευσις τῶν φορολογικῶν καταλόγων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίζεται αὐτὴ ἡ φειδὼ ἀπέναντι τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀξιώνει νὰ δημοσιευθοῦν οἱ φορολογικοὶ κατάλογοι διὰ νὰ γνωρίζωμεν τὶ ἕκαστος πληρώνει ὡς φόρον. Τὸ πρῶτον χρέος εἶναι, ἡ δημοσίευσις τῶν φορολογικῶν καταλόγων. Ἐπιβάλλεται, κατόπιν, ἡ ἀπαλλαγὴ τῶν μικρῶν εἰσοδημάτων ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀπαράδεκτον φορολογίαν. Ἀνέπτυξα καὶ ἄλλοτε εἰς πόσον κωμικὸν βαθμόν, ἀνέρχεται τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον εἰσπράττεται ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν πτωχῶν ἀνθρώπων: 180.000 φορολογούμενοι καταδιωκόμενοι ἀπὸ τὰς φοροτεχνικὰς ὑπηρεσίας καταβάλλουν 150 ἑκατομμύρια.... Ποῖον λόγον ἔχει ἡ καταδίωξις ὅλων αὐτῶν τῶν πτωχῶν ἀνθρώπων διὰ τὴν καταβολὴν αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ; Ἐὰν οἱ πτωχοὶ ἄνθρωποι ἀπηλλάσσοντο ἀπὸ αὐτὴν τὴν φορολογίαν, αἱ φοροτεχνικαὶ ὑπηρεσίαι θὰ εἶχον ὅλον τὸν καιρὸν νὰ συγκεντρωθοῦν εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν φοροφυγάδων καὶ νὰ εἰσπράξουν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἀπείρως περισσότερα. Θὰ πρέπει ἐπίσης νὰ ἀπαλλάξωμεν ἀπὸ τὴν φορολογίαν τὴν ἰδιοκατοίκησιν τῶν πτωχῶν, τὴν στέγην, τὸ σπιτάκι τῶν πτωχῶν ἀνθρώπων. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ τυραννῶμεν μὲ τὴν φορολογίαν αὐτοὺς τοὺς πτωχοὺς ἀνθρώπους. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Τὸ σύνολον διὰ τὸ Δημόσιον εἶναι ἀσήμαντον, ἐνῷ ἡ ταλαιπωρία ἡ ἰδική των καὶ ἡ οἰκονομικὴ καὶ ἡ ἠθικὴ εἶναι βαρυτάτη. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁ ἀντίκτυπος ὁ ψυχικὸς ἀκόμη καὶ ὁ πολιτικὸς θὰ εἶναι ἐκτάκτως εὐμενής, ὅταν ἀναγγελθῇ, ὅτι ἡ στέγη, τὸ σπιτάκι τῶν πτωχῶν ἀνθρώπων μένει ἀφορολόγητον. Θὰ πρέπει ἐπίσης νὰ γίνῃ μείωσις τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν, καθὼς καὶ μείωσις τῶν νομοθετημένων φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν. Καὶ νὰ γίνῃ ἀμείλικτος ἡ δίωξις τῆς φοροδιαφυγῆς. Εἶναι ὅλα αὐτά, αἰτήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀποτελέσῃ κοινὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ. Καὶ εἶναι ἀπίστευτον, ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. δὲν κατώρθωσε νὰ ἀνταποκριθῇ. Θεωροῦμεν βέβαιον, ὅτι δὲν θὰ ὁδηγήσῃ αὐτὴ ἡ μεταρρύθμισις εἰς ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων. Θὰ ὁδηγήσῃ εἰς αὔξησιν. Προχθὲς ὁ Γεν. Διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν προέβη εἰς ἀνακοινώσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν προκαλέσει τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ δίδεται συνέχεια νομοθετικὴ εἰς αὐτὰς τὰς ἀνακοινώσεις, τοῦ ἀνωτάτου ἁρμοδίου ὀργάνου τοῦ Κράτους; Ἀλλὰ ὑπάρχει ἐπίσης καθυστέρησις καὶ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν πολιτικήν. Ζητοῦν οἱ ἀγρόται μας δικαίας τιμὰς διὰ τὴν παραγωγήν. Ἀγωνίζονται διὰ νὰ ἔχουν ἕνα στοιχειῶδες ἐπίπεδον ζωῆς καὶ δὲν τὸ εὑρίσκουν. Ζητοῦν ἐπίσης νὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται διὰ νὰ μειωθῇ τὸ κόστος τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς, ὥστε νὰ καταστῇ συναγωνίσιμος εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Καὶ ζητοῦν ἀκόμη οἱ πτωχοὶ ἀγρόται μας εὐμενῆ ρύθμισιν τῶν παλαιῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου). Θέτω τὸ ἐρώτημα: Διατὶ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὀλιγαρχίαν ἀναγνωρίζεται τὸ δικαίωμα τῆς ρυθμίσεως τῶν παγωμένων πιστώσεων καὶ εἰς τοὺς πτωχοὺς ἀγρότας δὲν ἀναγνωρίζεται τὸ ἴδιον δικαίωμα; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Δὲν ζητοῦν διαγραφὴν τῶν χρεῶν, ἔχουν καὶ ἐκεῖνοι αἴσθημα εὐθύνης, γνωρίζουν, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα μὲ τὴν ὁποίαν συνεργάζονται διὰ νὰ ζήσουν. Ἀλλὰ ζητοῦν νὰ ὑπάρχῃ μία εὐμενὴς μακροπρόθεσμος ρύθμισις τῶν ἀγροτικῶν των χρεῶν καὶ εἰς μάτην ἱκετεύουν. Δὲν εὑρίσκουν ἀνταπόκρισιν. Καὶ δὲν δύνανται νὰ ἐννοήσουν πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ οἰκονομικὴ ὀλιγαρχία νὰ εὑρίσκῃ προστασίαν καὶ οἱ πτωχοὶ καὶ οἱ ἁπλοῖ ἄνθρωποι τοῦ λαοῦ μας, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸ θεμέλιον τῆς αἰωνιότητος τῆς Ἑλλάδος νὰ μὴ εὑρίσκουν οὐδεμίαν ἀνταπόκρισιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου). Ὑπάρχει ἐπίσης εἰς τὴν περιοχὴν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς καὶ τὸ θέμα τῆς ρυθμίσεως τοῦ δημοσίου χρέους. Ἦτο ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ περισσότερον ἀτυχὴς διαχείρισις τοῦ θέματος ἀπὸ ἐκείνην, ἡ ὁποία ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἔχει δημιουργηθῆ ἐμπλοκή, ἡ ὁποία δυσχεραίνει τὰς οἰκονομικάς μας σχέσεις εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Παρέχονται συνεχῶς εὐκαιρίαι κερδοσκοπίας. Καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ διακηρύξωμεν μίαν ἀλήθειαν. Βεβαίως, οὐδέποτε ἐπιτρέπεται ρύθμισις τοῦ δημοσίου χρέους ὑπὸ συνθήκας δυσμενεστέρας ἀπὸ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἤδη ἔγιναν δεκταὶ εἰς τὰς σχέσεις μὲ ἄλλα Κράτη. Καὶ δεύτερον, οὐδέποτε ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ ρύθμισις τοῦ δημοσίου χρέους μόνον μὲ τοὺς ἐξωτερικοὺς δανειστάς. Θὰ γίνῃ ταὐτοχρόνως καὶ μὲ τοὺς ἐσωτερικοὺς δανειστάς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Ἀλλά, διὰ νὰ ὑπάρξῃ πολιτικὴ οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, δὲν ἀρκοῦν τὰ οἰκονομικὰ μέτρα. Χρειάζονται δύο ἀπαραίτητοι προϋποθέσεις: Χρειάζεται Διοίκησις καὶ Παιδεία. Καὶ θέτω τὸ ἐρώτημα: Τὶ ἔχει συμβῆ μέχρι τοῦδε; Ἐπὶ 7 ἔτη διὰ τὴν ἀναγέννησιν τῆς διοικήσεως, τὶ ἔχει συμβῆ; Πρὸ 3 ἐτῶν, ἀναπτύσσων τὸ θέμα τῆς Διοικήσεως ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ὑποδεικνύων ὡρισμένα μέτρα, ἤκουσα ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν συμπολίτην μου, ὅτι ἦσαν ἕτοιμοι, ὅτι εἶχον μετακαλέσει ἐκ Παρισίων ἕνα ἁρμοδιώτατον καθηγητὴν καὶ εὑρίσκοντο πλέον εἰς τὸ πέρας τῆς μελέτης πρὸς δημιουργίαν τῆς Διοικητικῆς Ἀναγεννήσεως. Ἔκτοτε δὲν ὑπάρχουν εἰδήσεις, ὅπως συμβαίνει μὲ τὰ περισσότερα θέματα, τὰ ὁποῖα διαχειρίζεται ἡ Ε.Ρ.Ε. Καὶ ἡ Παιδεία —ὡμιλήσαμεν ἤδη— εἰς τὴν ὁποίαν ἡμεῖς διαθέτομεν 1,5% τὸ ἐλάχιστον ἀπὸ ὅλας τὰς χώρας τοῦ κόσμου, εἶναι βέβαιον, ὅτι καθυστερεῖ. Καὶ μὲ τοιαύτην Διοίκησιν καὶ μὲ τοιαύτην Παιδείαν, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, μὲ τὴν ἐλπίδα νὰ εἴμεθα συναγωνίσημοι, εἰσερχόμεθα μὲ τὴν βεβαιότητα τῆς καταστροφῆς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Αὐτοὶ εἶναι οἱ πρόσθετοι λόγοι, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, διὰ τοὺς ὁποίους κατεθέσαμεν πρότασιν δυσπιστίας. Διὰ τὴν ἐξωτερικήν, διὰ τὴν οἰκονομικήν, διὰ τὴν διοικητικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ συνέβησαν κατ’ αὐτὸ τὸ διάστημα καὶ ἄλλα γεγονότα, τὰ ὁποῖα δικαιολογοῦν τὴν πρότασιν δυσπιστίας. Συνέβη ἡ συγκέντρωσις τῆς 20ῆς Ἀπριλίου. Εἶχε ζητήσει ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἄδειαν συγκεντρώσεως εἰς ἐλεύθερον χῶρον, εἰς ἀνοικτὸν χῶρον. Τὴν εἶχε ζητήσει ἀσκοῦσα τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον τῆς παρέχει τὸ Σύνταγμα. Διότι τὸ Σύνταγμα καθιερώνει τὸ δικαίωμα τῶν Ἑλλήνων νὰ συνέρχωνται εἰς τὸ ὕπαιθρον. Καὶ μόνον εἰς περιπτώσεις κινδύνου τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας εἶναι δυνατὴ ἡ ἀπαγόρευσις. Εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ὁμιλῶν, ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι ἐφήρμοσεν ἰδικόν μας νόμον ἐναντίον μας. Ὁ λόγος ἦτο ἀτυχής. Οὐδεὶς νόμος δύναται νὰ τροποποιήσῃ τὸ Σύνταγμα. Ὁ νόμος δύναται νὰ ὁρίσῃ τὴν διαδικασίαν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Συντάγματος. Οὐδέποτε περισσότερον καὶ οὐδέποτε ὀλιγώτερον τοῦ Συντάγματος, δύναται νὰ ὁρίσῃ οἱοσδήποτε νόμος. Τὸ Σύνταγμα ὁρίζει, ὅτι μόνον διὰ λόγους Δημοσίας Ἀσφαλείας δύναται νὰ ἀπαγορευθῇ. Θὰ ἐπικαλεσθῶ πρῶτον ἕνα νομικὸν ἐπιχείρημα. Ἡ ἀπαγόρευσις εἶναι ἀναιτιολόγητος ἀπὸ τὴν ἀστυνομίαν. Καὶ ὑπάρχει ἡ νομικὴ ἀρχή, ὅτι ὁσάκις περιορίζεται ἀτομικὸν δικαίωμα κατοχυρούμενον ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, ἐπιβάλλεται αἰτιολόγησις. Καὶ εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν δὲν ὑπάρχει αἰτιολόγησις. Ἐπίσης ἡ ἀπαγόρευσις ὁρίζει, ὅτι διὰ λόγους Δημοσίας τάξεως ἀπαγορεύει. Ἀλλὰ τὸ Σύνταγμα δὲν ὁμιλεῖ περὶ «Δημοσίας τάξεως». Ὁμιλεῖ περὶ δημοσίας «Ἀσφαλείας». Ἐννοεῖ νὰ ἐμποδίσῃ γενικωτέρους κινδύνους, ὄχι κινδύνους δευτερεύοντας, τοὺς ὁποίους δύναται ἡ ἀστυνομία νὰ περιορίσῃ μὲ τὴν παρουσίαν της. Ἀλλὰ πέραν αὐτῆς τῆς νομικῆς τοποθετήσεως, ἐπιθυμῶ πολιτικῶς νὰ συνεχίσω τὴν συζήτησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὸ σόφισμα τοῦ κινδύνου τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἢ τῆς δημοσίας τάξεως νὰ ἀπαγορεύεται εἰς τὸ διηνεκὲς ἡ συγκέντρωσις τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, καθίσταται βέβαιον πλέον, ὅτι γίνεται παράβασις, κατάλυσις τοῦ Συντάγματος. Διότι, ἐὰν εἰς πᾶσαν περίπτωσιν μὲ τὸ ἐπιχείρημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἀπαγορεύονται αἱ συγκεντρώσεις ἐν ὑπαίθρῳ κατ’ οὐσίαν καταλύεται τὸ ἄρθρον αὐτὸ τοῦ Συντάγματος. Θέτω τὸ ἐρώτημα. Ἐὰν τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος ἀνέγραφε «δὲν ἐπιτρέπονται εἰς τοὺς Ἕλληνας πολίτας αἱ συγκεντρώσεις εἰς τὸ ὕπαιθρον», τὶ ἄλλο διάφορον θὰ εἶχε συμβῆ εἰς τὴν πρᾶξιν; Καὶ τότε ἐπίσης δὲν θὰ εἶχεν ἐπιτραπῆ νὰ συνέρχεται ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἰς τὸ ὕπαιθρον. Ὅταν εἶναι τόσον γενικὴ ἡ ἐφαρμογή, οὐσιαστικῶς καταλύεται τὸ πολίτευμα. Καὶ ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ γεγονότος ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἀπεφάσισεν, ὑποστηρίζουσα τὸ πολίτευμα ἐναντίον τῆς ἀντισυνταγματικῆς ἀποφάσεως, νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν συγκέντρωσιν. Καὶ ἐπραγματοποίησε τὴν συγκέντρωσιν. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ κριθῇ ὡς πολεμικὴ ἐπιχείρησις, ὁ Ἄρης, ὁ Θεὸς τοῦ πολέμου, ὅπως ἀναγράφεται εἰς τὴν σηματοδότησιν, μᾶλλον ἐπέτυχε ἀποκλεισμὸν τοῦ κέντρου τῆς πόλεως καὶ τῆς πλατείας Καρύτση. Ἀλλά, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ μὴ εἶναι πολεμικὴ ἐπιχείρησις —καὶ εὐτυχῶς διὰ τὸ συμφέρον τῆς χώρας δὲν ὑπῆρχε λόγος πολεμικῆς ἐπιχειρήσεως, διότι δὲν συνετελεῖτο εἰσβολὴ τοῦ ἐχθροῦ— ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ μὴ εἶναι πολεμικὴ ἐπιχείρησις, ἀλλὰ μόνον πολιτικὴ ἐκδήλωσις, ὑπῆρξε θρίαμβος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου.). Διότι ὁ λαὸς τῆς πρωτευούσης ἔκαμε τὸν κλοιὸν τοῦ κλοιοῦ τῆς ἀστυνομίας, ἐκύκλωσε τὴν ἀστυνομίαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Καὶ ἀπέδειξε τοιουτοτρόπως ὁ λαὸς τῆς πρωτευούσης, ὡς ἔκφρασις τοῦ λαοῦ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν συγκέντρωσιν ὡς φιλοθεάμον κοινόν, δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἔλθῃ ὡς περίεργος. Ἦλθεν ὡς μαχητής, παρέμεινεν, ἐπάλαισεν, ἐκακοποιήθη. Ἀλλ’ ἀπέδειξεν καὶ τὸ παρελθὸν Σάββατον εἰς δύο ἀπὸ τοὺς συναδέλφους, ὅτι πιστεύει εἰς τὴν Δημοκρατίαν, πιστεύει εἰς τὸν ἀγῶνα μας καὶ εἶναι εἰς τὸ πλευρόν μας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐξεπλήρωσαν εἰς ἀκέραιον τὸ καθῆκον των, ἀπέναντι τῶν πολιτῶν, τοὺς ὁποίους ἐκαλέσαμεν εἰς τὴν συγκέντρωσιν. Ἔκρινον, οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι ὤφειλον νὰ ζητήσουν ἀκρόασιν ἀπὸ τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα, διὰ νὰ ἐκθέσουν τὸ καθεστὼς τῆς βίας, τὸ ὁποῖον λειτουργεῖ εἰς τὴν χώραν, διὰ νὰ καταγγείλουν, ὄχι ἁπλῶς τὰς προσωπικάς των κακοποιήσεις, αἱ ὁποῖαι τοὺς εἶναι ἀδιάφοροι, διότι εἶναι ὑπερήφανοι καὶ γενναῖοι ἄνθρωποι, ἀλλὰ τὸ βίωμα τὸ προσωπικὸν τῆς περιπετείας των, νὰ ἀποκαλύψουν ὑπὸ ποίας συνθήκας βίας καὶ τρομοκρατίας ζεῖ σήμερον ἡ χώρα. Καὶ ἐζήτησαν αὐτὴν τὴν ἀκρόασιν. Ἡ Κυβέρνησις τότε ἐπενέβη. Εὗρεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν ἀνήκει εἰς τὰς συνηθείας τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος, νὰ δέχεται Ἐπιτροπάς. Εἴχομεν σκεφθῆ τὴν ὁμαδικὴν ἀκρόασιν, φειδόμενοι τοῦ χρόνου τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος, διὰ νὰ μὴ ἀναγκασθῇ νὰ δέχεται κάθε ἕνα κεχωρισμένως. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἀπήντησε μὲ τὴν ἀνακοίνωσίν της, ὅτι δὲν δέχεται Ἐπιτροπάς, ἐνῷ τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι ἐπανειλημμένως εἶχε δεχθῆ Ἐπιτροπάς. Τότε οἱ συνάδελφοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐζήτησαν ἀκρόασιν κατ’ ἄτομον. Παρῆλθεν μακρὸς χρόνος καὶ τὸ παρελθὸν Σάββατον εἰς δύο ἀπὸ τοὺς συναδέλφους, ἀνηγγέλθη, ὅτι θὰ γίνουν δεκτοὶ τὴν Τρίτην. Τὸ Σάββατον βεβαίως ἦτο γνωστόν, τὶ θὰ συνέβαινε τὴν Τρίτην. Διότι ἡ Τρίτη ἦτο ἡ ἑπομένη τοῦ γάμου καὶ θὰ ἦτο ἡμέρα ἀποχαιρετισμῶν. Ἐν τούτοις ὡρίσθη. Καὶ τὴν Δευτέραν εἰδοποιήθησαν οἱ συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἀκρόασις ἀναβάλλεται ἐπ’ ἀόριστον, χωρὶς νὰ ὁρισθῇ νέα. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, τὸ θέμα δὲν ἀφορᾷ μόνον ἡμᾶς. Τὸ θέμα ἀφορᾷ ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Δὲν δέχομαι, Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους νὰ ὑφίστανται αὐτὴν τὴν μεταχείρισιν ἀπὸ οἱονδήποτε. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Κανείς, ἀπολύτως κανείς, δὲν ἔχει τὸ ἀνάστημα νὰ θίγῃ τὸ γόητρον τῶν Ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα–Φωναί: Μπράβο–Μπράβο). Καὶ τώρα θὰ ἀπευθυνθῶ πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Εὑρίσκεται ἆραγε εἰς τὰς Ἀθήνας ὁ Πρόεδρος τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς; Δὲν ἤκουσε τίποτε, δὲν ἀνέγνωσε τίποτε περὶ βιαιοπραγιῶν ἐναντίον βουλευτῶν, μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου, τοῦ ὁποίου ἔχει τὴν ὑπερτάτην τιμὴν νὰ εἶναι Πρόεδρος; Καὶ δὲν ᾐσθάνθη τὸ χρέος μιᾶς οἱασδήποτε διαμαρτυρίας, μιᾶς οἱασδήποτε ἐπεμβάσεως; Καὶ εἶναι Πρόεδρος τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς; Καταπλήσσομαι. Ἐκφράζω καὶ τὴν ἔκπληξιν καὶ τὴν λύπην μου δι’ αὐτὴν τὴν πρωτοφανῆ ἔλλειψιν ἐπιγνώσεως τοῦ καθήκοντος τοῦ Προέδρου τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Δὲν μᾶς χρειάζεται ἡ ἐπικουρία του. Ἡμεῖς διεξάγομεν τὸν ἀγῶνα μας χωρὶς τὴν συμπαράστασιν οἱουδήποτε. Μᾶς φθάνει ἡ πίστις εἰς τὸ ἰδεῶδες τοῦ ἀγῶνος μας. Ἀλλὰ λυπούμεθα διὰ τὴν παρακμὴν τῶν θεσμῶν, ἡ ὁποία διαπιστώνεται ἀπὸ τὴν στάσιν τοῦ Προέδρου τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα, Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, εἰς τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἠθέλησε νὰ ἀνακινήσῃ ἡ Ε.Ρ.Ε., μὲ τὰς σημερινὰς μακράς της ἀνακοινώσεις. Τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος. Τὸ θέμα δι’ ἡμᾶς ἔχει λήξει. Ἀποτελεῖ πλέον κοινὴν συνείδησιν, ὅτι τὸ ἐκλογικὸν πραξικόπημα τῆς 29ης Ὀκτωβρίου ἐδημιούργησε νόθον Βουλὴν καὶ παράνομον Κυβέρνησιν. Μᾶς λέγουν: «Εἶναι δυνατὸν νὰ ζητῆτε συνεχῶς ἐπανάληψιν τῶν ἐκλογῶν;». Καὶ τοὺς δίδομεν τὴν ἀπάντησιν: «Εἶναι δυνατὸν ἡ ἡττημένη παράταξις, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἔχῃ ἡττηθῆ ἀπὸ τιμίας καὶ ἐλευθέρας ἐκλογάς, εἶναι δυνατὸν νὰ ζητῇ ἀμέσως κατόπιν ἐπανάληψιν τῶν ἐκλογῶν;» Θὰ ἔπρεπε νὰ κλεισθῇ εἰς τὸ Δρομοκαΐτειον. (Γέλωτες, ψίθυροι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως). Διότι, ἐὰν ἔπειτα ἀπὸ τιμίας ἐκλογάς, ἡ ἡττημένη παράταξις ἐζήτει τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐκλογῶν, θὰ ἦτο τότε βέβαιον, ὅτι μὲ τὴν ψυχολογίαν τῆς ἥττης θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν καταστροφήν. Ἰδοὺ διατὶ τὸ αἴτημα τῶν νέων ἐκλογῶν, ἐκπορεύεται ἀπὸ τὴν ἀπόλυτον πεποίθησιν, ὅτι ὑπῆρξαν ἀνελεύθεροι ἐκλογαὶ καὶ ζητοῦνται νέαι τίμιαι ἐκλογαὶ διὰ νὰ ἀποφανθῇ ἐλευθέρως ὁ λαός. Δὲν πρόκειται ἑπομένως νὰ κλείσουν ἡμᾶς εἰς τὸ Δρομοκαΐτειον. Τὸ δίκαιον εἶναι νὰ κλείσουν σας εἰς τὰς φυλακὰς διὰ τὸ ἐκλογικόν σας ὄργιον. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα καὶ παρατεταμένα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα. Ποῖον ἀπὸ τὰ γεγονότα, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμφισβητήσῃ ἡ μακρὰ Κυβερνητικὴ ἀνακοίνωσις; Ὁ Στρατὸς ἐψήφισεν κατὰ 90%. Τὸ γεγονὸς παραμένει, ὅτι εἶναι ψῆφος ὁλοκληρωτικοῦ καθεστῶτος. Ὁσαιδήποτε Κυβερνητικαὶ ἀνακοινώσεις καὶ ἂν ἐκδίδωνται παραμένει τὸ γεγονός, ὅτι ὁλοκληρωτικὴ ὑπῆρξεν ἡ ψῆφος τοῦ Στρατοῦ. Καὶ τοῦτο ἀποκαλύπτει, ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ἐμποτισθῆ ἀπὸ τὸ Κόμμα. Ἀπὸ αὐτὸν τὸν Στρατὸν ἀπεσπάσθησαν οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν ΤΕΑ διὰ τὴν κομματικήν των ἀποστολήν. Καὶ ἔχουν τὰ ΤΕΑ δύναμιν 100.000 ἀνδρῶν. Ὑπάρχει, ἑπομένως πρῶτον ἡ ἐπιρροὴ ἐντὸς τοῦ ἰδικοῦ των ἀριθμοῦ καὶ πέραν αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων πολιτῶν. Ὑπάρχει ἐπίσης τὸ θέμα τῆς νοθείας. Ἐρωτῶ ἐὰν ὑπῆρξαν περιστατικὰ τοῦ παρελθόντος, τὰ ὁποῖα νὰ βεβαιώνουν τοιαύτην νοθείαν. Ὑπῆρξαν ποτὲ δικαστικαὶ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ ἐπιβεβαιώνουν τὴν ὕπαρξιν νοθείας εἰς τοιαύτην ἔκτασιν; Καὶ ἐρωτῶ, περαιτέρω ὑπῆρξαν ποτὲ καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ ἐπιβεβαιώνουν, ὅτι πέραν τῶν 100 χωροφυλάκων, ΤΕΑ καὶ τρομοκρατῶν τῆς Ε.Ρ.Ε. κατεδικάσθησαν ἀπὸ τὰ δικαστήρια; Οὐδέποτε εἰς τὸ παρελθὸν συνέβη αὐτό. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά. Διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν πολιτικὴν ἱστορίαν μας ὑπάρχει ἀντικειμενικὴ δικαστικὴ πιστοποίησις καὶ διὰ τὴν νοθείαν καὶ διὰ τὴν βίαν. Μᾶς λέγουν ποῖος εἶναι ὁ συνολικὸς ἀριθμός; Ἀφελὲς εἶναι τὸ σόφισμα. Δειγματοληψία εἶναι δι’ ὅσα συνέβησαν. Εἶναι ἀδύνατον νὰ εὑρεθοῦν ὅλαι. Τὸ γεγονὸς μάλιστα, ὅτι μετὰ τὰς ἐκλογὰς μὲ τὴν φοβίαν, ἡ ὁποία ὑπάρχει εὑρέθησαν ἥρωες, οἱ ὁποῖοι προέβησαν εἰς δικαστικὴν δίωξιν, εἶναι ἀληθῶς ἐκπληκτικόν. Ἰδοὺ διατὶ αἱ οἱαιδήποτε ἀνακοινώσεις τῆς Ε.Ρ.Ε. δὲν ἠμποροῦν νὰ κλονίσουν τὰ γεγονότα. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ πρὸς ὁλόκληρον τὸ παρελθόν. Λέγει ἡ σημερινὴ ἀνακοίνωσις τῆς Ε.Ρ.Ε.: Ἔχομεν ὁμοιόμορφον αὔξησιν τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Ἀπορῶ διὰ τὸ τόλμημα. Διότι οἱ ἀριθμοὶ τὴν διαψεύδουν. Ἀρκοῦμαι μόνον εἰς τὴν Πρωτεύουσαν. Εἰς τὰ 1958 εἶχε λάβει ἡ Ε.Ρ.Ε. 35%. Τώρα ἔλαβε 37%. Μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς νοθείας εἰς ὃν βαθμὸν εἶναι ὁμολογουμένη καὶ ἀπὸ τὴν ἰδίαν τὴν Ε. Ρ.Ε., εἶναι φανερόν, ὅτι πίπτει κάτω τοῦ 30%. Ἡμεῖς εἴχομεν εἰς τὰ 1958 25%. Τώρα ἐπήραμεν 35%, διότι δὲν ὑπῆρξεν ἡ βία εἰς τὰς Ἀθήνας. Ποῦ ὑπάρχει λοιπὸν ἡ ὁμοιόμορφος αὔξησις; Μᾶς εἶπον, καὶ ἐπειδὴ ἡ ἀπερισκεψία ἀποτελεῖ κανόνα εἰς τοὺς ὁμιλητὰς τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐπανέλαβον ὅλοι: «Προσετέθη τὸ Προοδευτικὸν Κόμμα». Ἐλησμόνησαν, ὅτι τὸ Προοδευτικὸν Κόμμα περιείχετο εἰς τὸ 25% τοῦ 1958. Δὲν ἀπετέλεσε πρόσθετον δύναμιν. Ἰδοὺ διατὶ οἱ ἀριθμοὶ τῆς Πρωτευούσης δεικνύουν, ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἀποτελεῖ πρῶτον Κόμμα. Ὑπῆρξε, πράγματι, τὸ πρῶτον Κόμμα καὶ δὲν ἦτο ἰδική μου παραίσθησις ἡ διαπίστωσις τοῦ ρεύματος. Ὑπάρχει πλήρης ἡ ἐπιβεβαίωσις τῶν ἀριθμῶν. Μᾶς λέγουν οἱ ὁμιληταὶ τῆς Ε.Ρ.Ε.: Διατὶ ζητεῖτε Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν; Διατὶ ἀπευθύνεσθε πρὸς τὸν Βασιλέα; Διατὶ ζητεῖτε ἐπανάληψιν ἐκλογῶν; Εἶναι προφανές, ὅτι ἔχουν διάλειψιν μνήμης. Εἶναι οἱ πρῶτοι διδάξαντες. Εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1951 ἦτο ἰδικόν των αἴτημα ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς, ἡ ἀλλαγὴ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, ἡ ἐπέμβασις τοῦ Βασιλέως, αἱ νέαι ἐκλογαί. Ἀκούσατε τοὺς λόγους τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, τοὺς ἰδικούς σας. Καὶ τολμήσατε τότε νὰ διατυπώσητε κατηγορίαν ἐναντίον ἡμῶν. Καὶ ὑπάρχει μάλιστα μεταξὺ τῶν δύο ἐποχῶν μία μεγάλη διαφορὰ καί: Τότε ἦτο ἡ γνώμη ἑνὸς κόμματος, τώρα ὑπάρχουν ὄχι ὑποκειμενικαὶ ἀλλὰ ἀντικειμενικαί, δικαστικαὶ ἀποδείξεις. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ τῶν δύο περιπτώσεων. Ἀκούσατε: Ἔλεγεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος: «Δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι ὁ Συναγερμὸς ἐξεγείρει τὸν λαὸν εἰς ἀντίδρασιν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀντιθέτως, ὁ Συναγερμὸς χρησιμοποιεῖ δημοκρατικὰς μεθόδους καὶ ἐπιδιώκει τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς καταστάσεως διὰ τῆς δυνάμεως τοῦ κυρίαρχου λαοῦ, ἔχοντος τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαιτήσῃ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν πόθων του ὅπως εἶναι τὸ ὑποβληθὲν εἰς τὸν Βασιλέα αἴτημα τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς καὶ τῆς προκηρύξεως τῶν ἐκλογῶν. Ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτή, ἡ ὁποία στερεῖται πολιτικῆς εὐθιξίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πέσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅπου, κατὰ κακὴν μοῖραν διαθέτει πλειοψηφίαν. Ἡ λύσις τοῦ προβλήματος καὶ ἡ ἔξοδος τῆς χώρας ἀπὸ τὸ ἀδιέξοδον, εἰς τὸ ὁποῖον ὁδηγεῖ ἡ Κυβέρνησις ἀπόκειται εἰς τὸν Βασιλέα, ὡς Ἀνώτατον ρυθμιστὴν τοῦ πολιτεύματος. Πρέπει νὰ ἐνεργηθοῦν τὸ ταχύτερον ἐκλογαὶ ὑπὸ ἀμέμπτου Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως». Καὶ προσέθετεν ὁ σημερινὸς κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ συμπολίτης μου: «Ὁ ρυθμιστὴς τοῦ πολιτεύματος ἔχει τὸν λόγον. Δικαιοῦται καὶ δύναται νὰ δώσῃ τὴν λύσιν τῆς σωτηρίας. Ἀφοῦ δικαιοῦται καὶ δύναται θὰ τὸ θελήσῃ. Διότι πρέπει νὰ τὸ θελήσῃ νὰ σώσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν». Ἰδού, λοιπόν, ὅτι αὐτὰ τὰ αἰτήματα, ὑπῆρξαν κατὰ τὴν μοναδικὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρέθητε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὑπῆρξαν ἰδικά σας αἰτήματα καὶ ὑπὸ συνθήκας ὄχι παρομοίας, διότι σήμερον ὑπάρχουν ἀντικειμενικαὶ δικαστικαὶ ἀποδείξεις, αἱ ὁποῖαι τότε δὲν ὑπῆρχον. Ἰδού, λοιπόν, διατὶ δὲν σᾶς ἀναγνωρίζομεν τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικρίσεως. Ἐπιτελοῦμεν τὸ καθῆκον μας καὶ θὰ τὸ ἐπιτελοῦμεν μέχρι τῆς τελικῆς εὐοδώσεως τοῦ ἀγῶνος. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ὁμιλῶν εἶπεν: «Ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ἡμεῖς, φθείρομεν τοὺς θεσμούς. Φθείρομεν τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Ἀντιτιθέμεθα πρὸς τοὺς Συμμάχους. Φθείρομεν τὸν Βασιλικὸν θεσμόν. Θὰ δώσωμεν τὴν ἀπάντησιν. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι φθείρομεν τοὺς θεσμούς. Τὸ πραξικόπημα ἔφθειρε τοὺς θεσμοὺς καὶ ἀγωνιζόμεθα διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν θεσμῶν. Δὲν φθείρομεν ἡμεῖς τὴν Δικαιοσύνην. Διακηρύσσομεν, εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, τὴν ἐμπιστοσύνην μας εἰς τὴν δικαιοσύνην. Καὶ ἀπέδειξε, πράγματι, ὅτι εἶναι ἀξία τῆς ἐμπιστοσύνης ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ. Ἄλλοθεν ὑποσκάπτεται ἡ δικαιοσύνη. Ὁ ἦχος τοῦ κρυστάλλου τῆς Καλαμάτας καὶ αἱ τελευταῖαι ἐπεμβάσεις πρὸς κατάργησιν τῶν συνταγματικῶν δικαιωμάτων τῶν δικαστῶν ἀποτελοῦν τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι ἄλλοι φθείρουν τὸ κῦρος τῆς Δικαιοσύνης. Ἐπίσης δὲν φθείρομεν ἡμεῖς τὴν Διοίκησιν. Ὅταν ἡμεῖς κηρύττωμεν κράτος δικαίου ἔναντι τοῦ κομματικοῦ κράτους, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει σήμερον, ὑψώνομεν τὴν Διοίκησιν, δὲν τὴν φθείρομεν. Καὶ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι εὑρίσκομεν ἀνταπόκρισιν εἰς τὰς ψυχὰς ὅλων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθοῦν τὴν μείωσιν, τὴν ταπείνωσιν, τὴν ὁποίαν σήμερον ὑφίστανται. Οἱ συνάδελφοί μου ἀπὸ τὴν Λαμίαν, οἱ ὁποῖοι παρηκολούθησαν τὰς τελευταίας ἐκλογὰς μοῦ εἶπαν, ὅτι οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι δὲν ἐτόλμων νὰ τοὺς χαιρετίσουν εἰς τὰς ὁδούς. Φαντάζεσθε ποῦ ἐφθάσαμεν! Εἶναι Δημοκρατία αὐτό; Εἶναι Ἑλλάς; Ὅταν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι δὲν τολμοῦν νὰ τοὺς χαιρετίσουν, ὅσοι θέλουν νὰ τοὺς χαιρετίσουν, εἰς τὰς ὁδούς; Καὶ φθείρομεν ἡμεῖς τὴν Διοίκησιν; Ὄχι, κύριε Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἡμεῖς ὑψώνομεν τὴν Διοίκησιν. Καὶ θὰ ἔλθῃ συντόμως ἡ ὥρα κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ δημιουργήσωμεν τὸ κράτος δικαίου. Καὶ οἱ ὑπάλληλοι θὰ εἶναι ἐλεύθεροι ἀπέναντι καὶ ἡμῶν καὶ ὑμῶν διὰ νὰ κάμουν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ ὑπηρεσιακὴ των συνείδησις τοὺς ὑπαγορεύει. Καὶ εἶπαν ἀκόμη, ὅτι ἡμεῖς φθείρομεν τὰς Ἐνόπλους δυνάμεις. Ἡμεῖς φθείρομεν τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, οἱ ὁποῖοι θέλομεν ἐθνικὸν Στρατόν; Σεῖς ἐδημιουργήσατε κομματικὸν στρατόν, ἡμεῖς θὰ τὸν ὑψώσωμεν εἰς τὴν ἐπιτέλεσιν τῆς μεγάλης ἀποστολῆς των. Καὶ θὰ εὕρῃ ἀνταπόκρισιν εἰς τὰς ψυχὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, τῶν νέων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι στρατεύονται, καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ θεραπευθοῦν ἀπὸ αὐτὴν τὴν δηλητηρίασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν, οἱ ὁποῖοι θὰ πεισθοῦν, ὅτι ἡ σημαία, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ὑψώνομεν εἶναι σημαία τῆς Ἑλλάδος σημαία τῆς Δημοκρατίας, εἶναι ἑπομένως καὶ ἰδική των σημαία. (Χειροκροτήματα). Μᾶς εἶπαν ἀκόμη, ὅτι διαταράσσομεν τὰς σχέσεις μὲ τοὺς συμμάχους. Θὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν ἀπάντησιν. Τιμῶμεν τοὺς συμμάχους μας, ἡ ἀλληλεγγύη μὲ τοὺς ὁποίους ἀποτελεῖ τὴν ἐγγύησιν καὶ τῆς ἰδικῆς μας ἐλευθερίας καὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ κόσμου. Ἀλλὰ ὑπάρχει μία προϋπόθεσις πρὸς διατήρησιν τῶν σχέσεών μας, ὁ σεβασμὸς τῆς ἀνεξαρτησίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Δὲν ζητοῦμεν εὔνοιαν ἀπὸ κανένα, δὲν ζητοῦμεν εὔσημα, ἀλλὰ δὲν δεχόμεθα νὰ ἐπιδεικνύεται εὔνοια πρὸς οἱονδήποτε ἄλλον, διότι ἀποτελεῖ ἐπέμβασιν εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ καταλύει τὴν κυριαρχίαν τοῦ λαοῦ μας. Μᾶς εἶπαν ἀκόμη, ὅτι φθείρομεν ἡμεῖς τὸν Βασιλικὸν θεσμόν. Θὰ δώσωμεν ἀπάντησιν. Τὴν ἔχομεν δώσει καὶ εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν. Δὲν φθείρουν τὸν Βασιλικὸν θεσμὸν ὅσοι λέγουν τὴν ἀλήθειαν. Οἱ Ἡρακλεῖς καὶ οἱ Κάπηλοι τοῦ Στέμματος φθείρουν τὸν Βασιλικὸν θεσμὸν (ζωηρὰ χειροκροτήματα). Τὸ πολίτευμα τῆς Ἑλλάδος εἶναι Βασιλευομένη Δημοκρατία. Τὸ εἴπομεν καὶ εἰς ἄλλην περίπτωσιν. Καὶ θὰ τὸ ἐπαναλάβωμεν. Σήμερον τὸ πολίτευμά μας ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι Βασιλευομένη, ἀλλὰ ἔχει παύσει νὰ εἶναι Δημοκρατία. (Χειροκροτήματα). Θὰ ἀγωνισθῶμεν διὰ νὰ ἐπανέλθῃ ὅπως προσδιορίζεται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα τῆς Ἑλλάδος νὰ καταστῇ πράγματι Βασιλευομένη Δημοκρατία (ζωηρὰ χειροκροτήματα). Τί ζητοῦμεν ἡμεῖς ἀπὸ τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα; Ζητοῦμεν νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον τοῦ ἔχει ἐμπιστευθῆ τὸ Σύνταγμα τῆς Ἑλλάδος. Νὰ ἐναρμονίζῃ τὴν θέλησιν λαοῦ καὶ Βουλῆς. Δὲν ζητοῦμεν ἐπέμβασιν. Συμφώνως μὲ τὸ ἰδικόν μας πολίτευμα οἱ Βασιλεῖς Βασιλεύουν, ἀλλ’ οὔτε κυβερνοῦν οὔτε διοικοῦν. Καὶ εἶναι κάπηλοι τοῦ Στέμματος, ὅσοι τοὺς ἐξωθοῦν εἴτε νὰ κυβερνοῦν, εἴτε νὰ διοικοῦν, διότι τοὺς ὁδηγοῦν εἰς τὴν φθοράν. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ζητοῦμεν ἀπὸ τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκον τὸ ὁποῖον τοῦ ἀναθέτει τὸ Σύνταγμα, νὰ ἐναρμονίζῃ τὴν θέλησιν λαοῦ καὶ Βουλῆς. Σήμερον δὲν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀνταπόκρισις. Ἄλλη ὑπῆρξεν ἡ ἐλευθέρα θέλησις τοῦ λαοῦ, ἄλλη εἶναι ἡ παρουσία τῆς Βουλῆς. Ζητοῦμεν τὴν λειτουργίαν τοῦ πολιτεύματος. Αὐτὸ εἶναι τὸ αἴτημα. Ὅταν ζητοῦμεν ἐλευθέραν ἐκδήλωσιν τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ, ἀποδεικνύομεν, ὅτι δὲν ζητοῦμεν οὔτε τὴν ἰδικήν του εὔνοιαν οὔτε εὔνοιαν οἱουδήποτε. Ζητοῦμεν τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ τὴν εὔνοιαν τοῦ λαοῦ μας. Καὶ αὐτὴ μᾶς ἀρκεῖ. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ἀλλ’ ὑπάρχει κατ’ αὐτὴν τὴν περίοδον καὶ μία σειρὰ βαρυτάτων σφαλμάτων τῶν ὑπευθύνων Συμβούλων τοῦ Στέμματος. Ὅλη αὐτὴ ἡ ἀτυχὴς περίοδος ἔχει προκαλέσει γενικὴν δυσφορίαν καὶ ὄχι μόνον εἰς τὰς ἰδικάς μας τάξεις. Καὶ ἡ ὑπόθεσις τῶν Βασιλικῶν λόγων, καὶ ὅσα κατόπιν ἀτυχῆ ἐπηκολούθησαν, καὶ ἡ ὑπόθεσις τοῦ «Γάμου τοῦ αἰῶνος» εἰς μίαν χώραν, ἡ ὁποία περιφέρει τὸν δίσκον τῆς ἐπαιτείας, καὶ ἡ ὑπόθεσις τῶν δώρων καὶ τῶν προσκλήσεων, ὅλη αὐτὴ ἡ περιπέτεια, ἡ ὁποία ἔχει προκαλέσει γενικὴν δυσφορίαν ἀποτελεῖ μίαν βαθυτάτην εὐθύνην τῶν συμβούλων τοῦ Στέμματος. Θέλω νὰ προσθέσω καὶ τὸ θέμα τῶν παρασήμων, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὴν ἀηδίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Φωναί, μπράβο–μπράβο, χειροκροτήματα). Ἐρωτῶ: μὲ ποῖα κριτήρια ἐδόθησαν; Ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν Ε.Ρ.Ε. διὰ νὰ εἴπω: Ὑπεύθυνοι σύμβουλοι τοῦ Στέμματος, διατὶ δὲν τὸ προφυλάσσετε ἀπὸ σφάλματα, τὰ ὁποῖα φθείρουν τὸ Στέμμα; Ἐπιθυμῶ νὰ προσθέσω, ὅτι εἰς τὰς ἐπικρίσεις μας δὲν πρόκειται νὰ ἀναμίξωμεν τὸ ζεῦγος τῶν νεονύμφων. Ταξειδεύει τὸν μῆνα τοῦ μέλιτος καὶ τὸ συνοδεύουν αἱ εὐχαὶ καὶ ἡ συμπάθεια ὅλου τοῦ εὐγενοῦς καὶ αἰσθηματικοῦ λαοῦ μας. Αἱ ἐπικρίσεις ἀφοροῦν ἄλλους. Ἀφοροῦν τοὺς ὑπευθύνους. Καὶ διακηρύττομεν, ὅτι οἱ Κάπηλοι καὶ οἱ Ἡρακλεῖς τοῦ Στέμματος εἰς ὅλην τὴν ἱστορίαν, καὶ κατ’ ἐξοχὴν εἰς τὴν ἰδικήν μας, ἔχουν καταστρέψει τὸ Στέμμα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ζητοῦμεν εἶναι ὅπως ὁ Βασιλεὺς μὴ ἐμφανίζεται ὡς Βασιλεὺς ἑνὸς Κόμματος, ἀλλὰ Βασιλεὺς ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐπιτελοῦντες αὐτὸ τὸ καθῆκον ἀνταποκρινόμεθα εἰς τὸ αἴσθημα τῆς μεγίστης πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀγωνιζόμεθα διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ὁμαλῆς λειτουργίας τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος. Τὸ Σύνταγμα ἀναγράφει, ὅτι εἴμεθα Βασιλευομένη Δημοκρατία. Ἀγωνιζόμεθα, καὶ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι θὰ τὸ ἐπιτύχωμεν, νὰ γίνῃ τὸ Πολίτευμά μας, ὅπως τὸ θέλει τὸ Σύνταγμα, μὲ τὴν ἔγκρισιν τοῦ λαοῦ μας, Βασιλευομένη Δημοκρατία (χειροκροτήματα). Εἶπεν ἀκόμη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς τὴν τελευταίαν του ὁμιλίαν: Εἴπατέ μας ποῖα εἶναι τὰ ἀνελεύθερα μέτρα τὰ ὁποῖα ἔχομεν χρησιμοποιήσει. Ἀπαντῶμεν: Ἡ παραβίασις τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν δὲν προϋποθέτει ψήφισιν ὡρισμένων μέτρων. Συντελεῖται μὲ τὴν παραβίασιν τῶν κειμένων νόμων. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις. Ὅταν λειτουργῇ κομματικὸν Κράτος δὲν λειτουργεῖ ἐπὶ τῇ βάσει εἰδικῶν νόμων, οἱ ὁποῖοι ἐψηφίσθησαν. Λειτουργεῖ κατὰ παραβίασιν τῶν νόμων οἱ ὁποῖοι ἰσχύουν. Ὅταν ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης —διὰ νὰ χρησιμοποιήσω τὸ γνωστὸν παράδειγμα— τηλεγραφῇ εἰς τὴν Νάξον, ὅτι δὲν θὰ ἔχουν ὕδρευσιν ἐὰν δὲν ψηφίσουν τὸν ἰδικόν του Δήμαρχον, δὲν ἐφαρμόζει ἀνελεύθερον μέτρον ψηφισθὲν ἀπὸ τὴν Βουλήν. Παραβιάζει τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον καθιερώνει τὴν ἰδιότητα καὶ τὴν ἐλευθερίαν τῶν πολιτῶν. Δὲν χρειάζεται, ἑπομένως νὰ ὑπάρξουν συγκεκριμένα ἀνελεύθερα μέτρα τὰ ὁποῖα νὰ ἐψηφίσθησαν. Ἡ παραβίασις τοῦ Συντάγματος ἢ παραβίασις τῶν κειμένων νόμων, αὐτὴ ἀποτελεῖ τὸ ἀνελεύθερον καθεστώς. Ὅταν τὸ ἀστυνομικὸν Κράτος λειτουργῇ, ὅταν ὁ χωροφύλαξ καλῇ τὸν πολίτην, μὲ τὴν ἀπειλὴν φακέλλου ἢ μηνύσεως, αὐτὸ ἀποτελεῖ παραβίασιν τῶν θεσμῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀνελεύθερον μέτρον. Δὲν χρειάζεται νὰ ὑπάρξῃ ψήφισις νόμου διὰ νὰ καταχρᾶται τῆς ἀποστολῆς του τὸ ὄργανον τῆς τάξεως. Καὶ ὅταν ἀπαγορεύεται ἡ συγκέντρωσις εἰς τὴν πλατεῖαν Κλαυθμῶνος, εἰς τὴν πλατεῖαν Καρύτση δὲν χρειάζεται νὰ ὑπάρξῃ νέον μέτρον τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη. Παραβιάζεται τὸ Σύνταγμα. Ἰδοὺ διατὶ ἀπετέλεσε σόφισμα ἡ ἐρώτησις «ἀναφέρατε τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν, τὰ ὁποῖα ἐψηφίσαμεν». Δὲν καταγγέλλομεν μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐψηφίσατε. Καταγγέλλομεν παραβίασιν τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν νόμων, οἱ ὁποῖοι ὑφίστανται. Ἀλλὰ ὑπάρχει ἀκόμη καὶ μία ἄλλη παραβίασις. Τὸ ἐπαίσχυντον ραδιόφωνον. Πρὸ ὀλίγων ἐτῶν, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἶχε γίνει συζήτησις. Ἐζήτησα τότε ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ γίνῃ μία διακομματικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ρυθμίσῃ κατὰ δημοκρατικὸν τρόπον τὴν λειτουργίαν τοῦ ραδιοφώνου. Ἀπεδέχθη τὴν πρότασιν. Ἀλλ’ ἔκτοτε, δὲν ὑπάρχουν εἰδήσεις. Ἐλησμονήθη καὶ αὐτὴ ἡ ὑπόσχεσις. Δηλοῦμεν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ δεχθῶμεν τὴν συνέχισιν τῆς ὁλοκληρωτικῆς μεταχειρίσεως τοῦ ραδιοφώνου, μὲ τὸ ὁποῖον δηλητηριάζεται ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Εἶναι θέμα ἀπολύτου ἀξίας δι’ ἡμᾶς. Θὰ προσφύγωμεν εἰς τὴν Δικαιοσύνην, θὰ χρησιμοποιήσωμεν τὸ ἄρθρον 114 τοῦ Συντάγματος. Δὲν δεχόμεθα τὴν συνέχισιν τῆς ὁλοκληρωτικῆς λειτουργίας του. Θὰ λειτουργήσῃ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὅπως λειτουργεῖ καὶ εἰς ἄλλας Δημοκρατικὰς χώρας. Διακηρύττομεν, ὅτι δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ὑποκύψωμεν εἰς τὴν τυραννίαν. Ἀποτελεῖ τυραννίαν ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον λειτουργεῖ τὸ ραδιόφωνον. Εἰς τὸ Λίβανον, εἰς μίαν κρίσιμον ἱστορικὴν ὥραν, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν ἀριστερὰν εἶχον εἴπει: «Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν κάμνει ἐπιλογὴν τυράννων. Ἀρνεῖται τὴν τυραννίαν». Ἀπευθύνομαι τώρα, πρὸς τὴν Δεξιὰν διὰ νὰ ἐπαναλάβω τὸ κήρυγμα: «Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν κάμνει ἐπιλογὴν τυράννων. Ἀρνεῖται τὴν τυραννίαν». (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Καὶ αὐτά, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ὑπῆρξαν πολιτικὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξα. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς ἠθικὰ θέματα. Ὑπάρχουν ἠθικὰ θέματα, τὰ ὁποῖα βαρύνουν τὴν Ε.Ρ.Ε. Καὶ ἄλλοτε ᾐσθάνθην τὸ χρέος νὰ τὰ προσδιορίσω. Ὑπάρχουν πρῶτον αἱ διαταγαὶ Καρδαμάκη διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν πλαστῶν βιβλιαρίων. Ἐπεβεβαιώθησαν δικαστικῶς. Ἐὰν δὲν προκαλῇ αἴσθησιν τὸ γεγονὸς αὐτό, εἶναι μία ἐπὶ πλέον θλιβερὰ ἀπόδειξις διὰ τὴν παρακμήν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα. Ὑπάρχει τὸ γεγονός, ὅτι ὅταν ἐψηφίζετο ὁ ἐκλογικὸς νόμος καὶ ἀπερρίπτετο ἡ πρότασις ὅπως διαγραφῇ ἡ διάταξις, ἡ ὁποία ὥριζεν, ὅτι δὲν ἐδικαιοῦντο νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, ὅσοι δὲν ἦσαν ἐγκατεστημένοι εἰς τὰς Ἀθήνας πρὸ τοῦ 1948, ἡ Ε.Ρ.Ε. εἶχεν ἤδη ἐκδόσει δεκάδας χιλιάδων πλαστὰ βιβλιάρια. Αὐτὸ δὲν εἶναι μόνον πολιτικόν, εἶναι ἐπίσης ἠθικὸν θέμα. Καὶ ὑπάρχει ἐπίσης, τὸ βαρύτατον ἠθικὸν θέμα, ὅτι τὰ πλαστὰ βιβλιάρια τοῦ Στρατοῦ ἐξεδόθησαν ἀπὸ τὸ κομματικὸν πρακτορεῖον τῆς Ε.Ρ.Ε. τῆς βιομηχανίας Παναγοπούλου, γεγονὸς ἐπιβεβαιωθὲν δικαστικῶς. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἀκούσατε: Ὅταν προβαίνω εἰς αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στρατοῦ διέταξε τὴν ἔκδοσιν πλαστῶν βιβλιαρίων διὰ τοὺς ἀξιωματικούς, καὶ ὅτι τὰ πλαστὰ βιβλιάρια, τὰ ἐξέδιδαν τὰ κομματικὰ πρακτορεῖα τῆς Ε.Ρ.Ε. Καὶ ὅτι τὸ γεγονὸς τοῦτο διεπιστώθη δικαστικῶς, ἐὰν πάντα ταῦτα δὲν προκαλοῦν γενικὴν καὶ βαθεῖαν συγκίνησιν, αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ σημαίνῃ, ὅτι ἔχομεν φθάσει εἰς τὴν κατωτέραν βαθμίδα τῆς παρακμῆς... Εἰς τὴν σημερινήν της ἀνακοίνωσιν ἡ Ε.Ρ.Ε. ἀναφέρεται καὶ εἰς τὴν νοθείαν Χαϊδαρίου. Ὑποστηρίζει καὶ πάλιν, ὅτι ὅλα εἰς τὸ Χαϊδάρι ἦσαν ἐν τάξει. Καὶ ὅμως τὸ δικαστικὸν πόρισμα βεβαιώνει, ὅτι ἐκ τῶν 583 ἐγγεγραμμένων εἰς τὴν ὁδὸν Ἀθηνῶν, μόνον 67 κατοικοῦν εἰς τὸ Χαϊδάρι καὶ αὐτοὶ στεροῦνται τῶν νομίμων προσόντων —καὶ οὐδεὶς ἄλλος. Καὶ τολμᾷ ἡ Ε.Ρ.Ε. ὄχι μόνον νὰ ψεύδεται, ἀλλὰ καὶ νὰ ὑβρίζῃ καὶ νὰ καταλογίζῃ εἰς ἡμᾶς «ἠθικὸν ἐκτροχιασμόν». Ὅταν ὑπῆρχε πολιτικὴ εὐθιξία, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ διέπραττεν αὐτὰ τὰ ἠθικὰ ἀτοπήματα, δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν Ἀρχήν. Ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν παρακμῆς, ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὴν θέσιν της ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ μάλιστα χειροκροτεῖται ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν της, τὴν νόθον πλειοψηφίαν της. Κύριοι βουλευταί, ἱστορήσαμεν καὶ τὰς πολιτικὰς καὶ τὰς ἠθικὰς εὐθύνας τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου αἰσθάνεται, ὅτι ἐπιτελεῖ ἱστορικὸν χρέος. Δὲν ἐπιδιώκομεν οὔτε προσωπικά, οὔτε κομματικὰ συμφέροντα. Ἰδεώδη ὑποστηρίζομεν. Ζητοῦμεν τίμιον Κράτος, τίμιον ἐκλογικὸν σύστημα, τιμίας ἐκλογάς. Καὶ διότι εἶναι τίμιον τὸ αἴτημά μας εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι εὑρίσκει πλήρη ἀνταπόκρισιν εἰς τὴν μεγάλην πλειονότητα τοῦ λαοῦ. Μίαν δύναμιν διαθέτομεν, τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ μας. Καὶ ἡ ἀστάθμητος δύναμις τῆς κυρίαρχου θελήσεως τοῦ λαοῦ τελικῶς θὰ ἐπιβληθῇ. Ματαίως προσποιεῖσθε, ὅτι εἶσθε κατήγοροι. Δὲν ἔχετε τίτλους νὰ εἶσθε κατήγοροι. Εἶσθε κατηγορούμενοι, καὶ ἔνοχοι. Καὶ θὰ λογοδοτήσετε ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ Δημοκρατία θὰ νικήσῃ... (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα παρὰ τῶν ὀρθίων βουλευτῶν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§7Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου διήρκεσεν ἐπὶ μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν καὶ οὐδεμία ἐγένετο διακοπή. Δὲν θὰ δεχθῶ καὶ ἐγὼ διακοπὰς καὶ θὰ παρακαλέσω κ. Πρόεδρε, γνωρίζω καὶ σεῖς ἐπιθυμεῖτε, νὰ μὴ γίνουν διακοπαί, θὰ παρακαλέσω νὰ συστήσετε εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἐπιτρέψουν καὶ εἰς ἐμὲ νὰ ὁμιλήσω ἄνευ ἀντιπερισπασμῶν, ὅπως ὡμίλησεν καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Τοὐλάχιστον ἴσα δικαιώματα πρὸς τὴν μειοψηφίαν ἔχει καὶ ἡ πλειοψηφία.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναμφισβητήτως ἡ παράκλησίς σας εἶναι καὶ ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ θὰ γίνῃ δεκτὴ ἄλλωστε καὶ τὸ Προεδρεῖον θὰ ἐπιβάλλῃ τὴν τάξιν.

§9Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι. Ἔγκριτος πρωϊνὴ ἐφημερὶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐζήτησε σήμερον, καὶ ἐζήτησεν ὀρθῶς, νὰ κρατηθῇ ἡ συζήτησις εἰς τὸ ὕψος της. Ποῖον ὅμως εἶναι τὸ κριτήριον τοῦ ὕψους καὶ τοῦ βάθους; Ὅσον ἀφορᾷ τὸ κριτήριον τοῦ βάθους τῶν συλλογισμῶν, αὐτὸ εἶναι πολὺ δύσκολον νὰ ἐξευρεθῇ, ἀλλὰ κριτήρια τοῦ ὕψους ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς εὐπρεπείας καὶ τῆς διαγωγῆς ὑπάρχουν ἀφ’ ἑαυτοῦ δεδομένα. Ὁ ἀξιότιμος κύριος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ἐξαιρέσει ἐλαχίστων στιγμῶν, κατὰ τὰς ὁποίας διετύπωσε φράσεις ὑπερβάσας τὰ ὅρια τῆς ἐντόνου πολιτικῆς κριτικῆς, δὲν ἐχρησιμοποίησεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπόψε ἐκφράσεις ὑβριστικάς. Ἄλλωστε δὲν συνηθίζει νὰ χρησιμοποιῇ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τοιαύτας ἐκφράσεις. Χθὲς ὅμως τὴν ἑσπέραν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. μᾶς ὠνόμασε φερ’ εἰπεῖν βιαστάς. Ποῦ εὑρίσκεται ἡ λέξις; Εἰς ποῖον ἐπίπεδον ἀπὸ ἀπόψεως εὐπρεπείας εὑρίσκεται ἡ λέξις αὐτή; Ἡ αὐτὴ ἐφημερίς, ἡ ὁποία ἐζήτησε ἀπὸ ὅλους μας νὰ κρατήσωμεν τὴν συζήτησιν εἰς τὸ ὕψος, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἵστανται, ὄχι ἁπλῶς ἡ ἀρξαμένη ἀπόψε πολιτικὴ μάχη, ἀλλὰ πᾶσαι αἱ συζητήσεις ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ, παρατηρεῖ, ὅτι τὸ κείμενον, τὸ ὁποῖον ἔδωσε χθὲς ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν τύπον, εἶναι ὑβριστικοῦ περιεχομένου. Καὶ διερωτῶμαι, πῶς εἶναι ἆραγε ὑβριστικοὶ οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους περιλαμβάνει ἡ Κυβερνητικὴ ἀνακοίνωσις; ἀριθμοὶ ἀποκαθιστῶντες τὴν ἀλήθειαν ὡς πρὸς τὸ λίαν σημαντικὸν θέμα τῶν ἀποφάσεων, ἀφ’ ἑνὸς τοῦ ἐκλογοδικείου ἀφ’ ἑτέρου τῶν ποινικῶν δικαστηρίων; Καὶ δὲν εἶναι ὑβριστικὸς ὁ κατὰ κόρον χρησιμοποιούμενος ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. —εὐτυχῶς οὐχὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ— χαρακτηρισμός, ὅτι αἱ ἀνακοινώσεις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι «ἀηδεῖς»; Πότε ἠκούσατε ἐμὲ ἢ οἱονδήποτε μέλος τῆς Κυβερνήσεως νὰ χρησιμοποιήσῃ τοιαύτην λέξιν καὶ νὰ χαρακτηρίζῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οἱανδήποτε φράσιν εἴτε τοῦ κ. Παπανδρέου, εἴτε ἄλλων μελῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως; Ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεννοηθῶμεν ἐπὶ τῆς ἐννοίας τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα διαπραγματευόμεθα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἂς συνεννοηθῶμεν τοὐλάχιστον εἰς τὰ θέματα τῆς διαγωγῆς. Κύριοι, οὐδεμίαν θὰ χρησιμοποιήσω ὕβριν, διότι οὐδέποτε χρησιμοποιῶ. Θὰ εἶμαι ἐνδεχομένως δριμὺς ἢ ὀξύς, ἀλλὰ δὲν θὰ ὑβρίσω, διότι πιστεύω πρῶτον, ὅτι ὁ ὑβρίζων ἄλλον ὑβρίζει κατ’ οὐσίαν ἐμμέσως τὸν ἑαυτόν του καὶ δεύτερον, διότι ἁπλούστατα τιμῶ καὶ τοὺς ἀντιπάλους.

§10Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ μίαν διακοπήν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς, οὔτε ἐγώ, οὔτε ὁ ρήτωρ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§12Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ μάλιστα λυποῦμαι, διότι εἰδικῶς ὁ κ. Μπακόπουλος προέβη εἰς τὴν παραβίασιν αὐτῆς τῆς ἀρχῆς, λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἰσότης δημοκρατικὴ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἡμεῖς σεβόμεθα τὴν Ἀντιπολίτευσιν, δὲν διακόπτομεν καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀποτελοῦσα μειοψηφίαν δὲν θέλει νὰ σεβασθῇ τὴν ἰσότητα τῶν δικαιωμάτων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰσέρχομαι ἤδη εἰς τὴν οὐσίαν τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου βάσει τῶν σημειώσεων τὰς ὁποίας ἐκράτησα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἀγορεύσεώς του. Δὲν θὰ θίξω ὅλα τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἔθιξε, διότι τοῦτο θὰ ἀπῄτει πολὺ μακρὰν ἀγόρευσιν. Θὰ ὑπάρξῃ εὐκαιρία νὰ ὁμιλήσουν ἄλλοι συνάδελφοι, μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἁρμοδιώτεροι ἐμοῦ εἰς ὡρισμένα ζητήματα. Θὰ ἀκολουθήσω πάντως κατ’ ἀρχὴν τὴν σειρὰν τῶν συλλογισμῶν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Τὸ πρῶτον ἥμισυ τοῦ λόγου τοῦ κ. Παπανδρέου ὑπῆρξε, καὶ θὰ τὸ διεπιστώσατε ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅσοι ἔχετε δυνατότητα πλήρους ἀντικειμενικῆς κρίσεως, ὑπῆρξε μᾶλλον λόγος ἀπὸ ἐξώστου πρὸς τὸν λαὸν εἰς προεκλογικὴν περίοδον, λόγος πλήρης ὑποσχέσεων καὶ δημαγωγικῶν ἐκφράσεων, καὶ ὀλιγώτερον λόγος συνδεόμενος μὲ τὴν παράδοσιν τοῦ Κοινοβουλίου, παράδοσιν ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ ἀπὸ τοὺς ἀγορεύοντας νὰ παρέχουν στοιχεῖα συγκεκριμένα καὶ θετικά. Ἐὰν δὲν θὰ ἀπαντήσω διὰ στοιχείων, τὸ δικαίωμα αὐτὸ νὰ μὴ ἀπαντήσω διὰ στοιχείων, μοῦ τὸ ἔδωσεν αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Θὰ ἀνακεφαλαιώσω τὰς κρίσεις του, αἱ ὁποῖαι ἐκκρεμοῦν ἀπὸ ἀπόψεως οἱασδήποτε θεμελιώσεως καὶ στεροῦνται οἱασδήποτε βάσεως. Πιθανὸν τινὲς ἐξ αὐτῶν νὰ εἶναι βάσιμοι, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησε νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι εἶναι. Ἐπικαλούμενος στοιχεῖα, συγκεκριμένους συλλογισμοὺς καὶ ἐπιχειρήματα ἀσφαλῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσκήσῃ κριτικὴν δι’ ὡρισμένα ἔργα τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν ἐπὶ 7 ἔτη κυβερνᾶ τὸν τόπον ἕνα κόμμα, θὰ ἔχῃ ἀσφαλῶς διαπράξει καὶ σφάλματα. Ἀλλὰ ὡμίλησε μόνον περὶ σφαλμάτων καὶ μάλιστα μεγάλων, χωρὶς κανένα ἐκ τῶν σφαλμάτων ἰδίᾳ εἰς τὸν τομέα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς νὰ τὸ θεμελιώσῃ ἀποδεικνύων ὅτι εἶναι σφάλμα. Ἐπλανήθη ὁ κ. Παπανδρέου δώσας εἰς τὴν ὁμιλίαν του αὐτὸν τὸν τόνον τῆς ἀπὸ ἐξώστου, καὶ δὴ ἐπαρχιακοῦ ἐξώστου, προεκλογικῆς ἀγορεύσεως καὶ ἐπλανήθη διττῶς. Πρῶτον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ χρόνου. Θὰ περάσῃ πολὺς καιρός, θὰ περάσουν χρόνια διὰ νὰ τοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ἀνέλθῃ εἰς ἐξώστην προεκλογικόν. Δεύτερον ἐπλανήθη ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς δυνατότητος ἀπηχήσεως τῶν λόγων του. Σχεδὸν ὅλα ὅσα εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου κατὰ τὸ πρῶτον ἥμισυ τοῦ λόγου του, περὶ ἀγροτικῶν χρεῶν κ.ο.κ., τὰ εἶχεν ἀκούσει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐν πολλοῖς κατὰ τὸ 1958, ὅταν ὁ κ. Παπανδρέου δὲν ἦτο Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἀλλὰ μαζὶ μὲ τὸν κ. Βενιζέλον Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἔδωσεν ἀπάντησιν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ τὸ 1958 καὶ τὸ 1961. Ἐματαιοπόνησεν ἑπομένως καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ χρόνου καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ πολιτικοῦ γενικώτερον ἀντικτύπου, τὸν ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν τοιοῦτος λόγος νὰ ἔχῃ σήμερον εἰς τὰς ἀκοὰς καὶ τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ. Κύριοι, δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὰ θέματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Περὶ αὐτῶν ἔχει γίνει καὶ ἄλλοτε λόγος, θὰ δοθῇ δὲ εἰς τὸν συνάδελφόν μου Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἡ εὐκαιρία νὰ ἀπαντήσῃ. Εὑρίσκω πάντως, ὅτι συνιστᾷ ἔλλειψιν νέων πολιτικῶν δυνατοτήτων ἐπιθέσεως κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἀναμάσησις τῶν αὐτῶν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἐπὶ ἔτη λέγονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν σχετικῶς καὶ μὲ τὸ Κυπριακὸν καὶ μὲ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας καὶ μὲ τὸν Αἰγυπτιώτην Ἑλληνισμόν. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ τὸ εἴπω μὲ κἄποιον αἴσθημα μελαγχολίας, εἶναι ὅτι δὲν θὰ μάθῃ ποτὲ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ Ἀντιπολίτευσις — ὄχι μόνον ἡ παροῦσα, ἀλλὰ ἡ οἱαδήποτε, νὰ κρίνῃ, ἔστω κατὰ ἕνα ποσοστὸν τοὐλάχιστον, ὡς ἐὰν εὑρίσκετο εἰς τὴν θέσιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται τὰ κοινά. Ἀναγνώσατε τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῶν Βουλῶν μας, ἀπὸ τῶν μέσων τοῦ 19ου αἰῶνος, μέχρι σήμερον, πάντοτε ἡ Ἀντιπολίτευσις ἰσχυρίζεται, ὅτι θὰ τὰ κατώρθωνε ὅλα καὶ πάντοτε κατηγορεῖ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν κατώρθωσε τὰ ἀκατόρθωτα. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐπερίμενα ἀπὸ τὸν κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀντιμετωπίσει εἰς τὴν ζωήν του δυσχερεστάτας στιγμάς, καὶ ὁ ὁποῖος ἐγνώρισε καὶ ἀπογοητεύσεις, διότι πολλάκις ἐπεχείρησε πολλά, τὰ ὁποῖα δὲν κατώρθωσε, δὲν ἐπερίμενα εἰδικώτερον ἀπὸ τὸν κ. Παπανδρέου, ἐνῷ θὰ τὸ ἀνέμενον ἀπὸ ἕνα 25ετῆ νεαρὸν βουλευτήν, ὁ ὁποῖος πρωτοεισέρχεται εἰς τὸν πολιτικὸν βίον, νὰ ὁμιλήσῃ καθ’ ὅν τρόπον ὡμίλησεν. Οὔτε λίγο, οὔτε πολύ, διὰ τὸν κ. Παπανδρέου ὅλα τὰ θέματα, τὸ Κυπριακόν, τῆς στρατιωτικῆς βοηθείας, τοῦ Αἰγυπτιώτου Ἑλληνισμοῦ, ὅλα αὐτὰ ἐὰν δὲν τὰ ἐχειρίζετο ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ καὶ τὰ ἐχειρίζετο ὁ ἴδιος ἢ ὁ κ. Στεφανόπουλος ἢ ὁ κ. Βενιζέλος ἢ ὁ κ. Μπακόπουλος ἢ ὁ κ. Μαῦρος, — μήπως παρέλειψα κανένα; — ἢ ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ ἄλλοι τινὲς θὰ ἐλύοντο κατὰ τὸν ἰδεωδέστερον τρόπον. Κύριοι, δὲν τὸ πιστεύουν οἱ ἴδιοι, ὅτι θὰ ἐλύοντο καὶ ἐν τούτοις τὸ λέγουν. Ἐνῷ ἡ Ἀντιπολίτευσις διετύπωσε μομφὴν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καθαρῶς πολιτικοῦ περιεχομένου, ἐγὼ διατυπώνω αὐτὴν τὴν βαρυτάτην ἠθικοῦ περιεχομένου μομφὴν καὶ κτυπῶ καὶ ἐγὼ τὸ χέρι μόνον ἅπαξ, καθ’ ὅν τρόπον διαρκῶς τὸ ἐκτύπα ὁ κ. Παπανδρέου, διατυπῶ αὐτὴν τὴν ἠθικὴν μομφὴν εἰς βάρος τοῦ κ. Παπανδρέου καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν ἀναμένω νὰ διορθωθοῦν οἱ χαρακτῆρες τῶν ἀνθρώπων, τῶν Ἑλλήνων ἢ οἱωνδήποτε ἄλλων. Εἶναι συνυφασμένη μὲ τὴν φύσιν τοῦ ἀνθρώπου ἡ ἔλλειψις ἀντικειμενικότητος, ὅταν κρίνῃ ἄλλους, ὡς καὶ ἡ ἔλλειψις ἀντικειμενικότητος, ὅταν κρίνῃ καὶ τὸν ἑαυτόν του. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν συμβαίνουν καὶ τὰ δύο. Λησμονεῖ ὁ κ. Παπανδρέου, διότι δὲν εἶναι διατεθειμένος νὰ κρίνῃ τὸν ἑαυτόν του, ποσάκις εὑρέθη χωρὶς ἐπὶ ἑπταετίαν νὰ κυβερνᾷ, ἀλλὰ μόνον δι’ ὀλίγους μῆνας εἰς δυσκόλους στιγμὰς καὶ δὲν κατώρθωσε τὸ ἀκατόρθωτον. Καὶ περιέπεσεν ἀπόψε εἰς μέγα σφάλμα κρίνων τὴν Κυβέρνησιν διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ κατώρθωνεν ὁπωσδήποτε οὔτε ὁ ἴδιος οὔτε ὁ κ. Βενιζέλος, οὔτε οἱοσδήποτε ἄλλος Ἕλλην νὰ μεταβάλῃ. Ἄς μετέβαινεν ὅσες φορὲς ἤθελεν εἰς Οὐασιγκτῶνα καὶ ἄς ἐξεφώνει καὶ ἕνα ὡραῖον λόγον εἰς τὸ Κογκρέσσον, ὅπου ἠμπορεῖ νὰ ἐγένετο δεκτός. Δὲν θὰ κατώρθωνε νὰ μεταβάλῃ τὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ἡ μεγάλη Βορειοαμερικανικὴ Δημοκρατία σχετικῶς μὲ τὴν βοήθειαν ἀπὸ τὸ 1963 καὶ πέραν, ἐκτὸς ἐὰν μετεβάλετο εἰς πολιτικὸν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ὑποψήφιον γερουσιαστήν, καὶ ἔπειθεν εἰς τὰς περιοδείας του τὸν Ἀμερικανικὸν λαόν. Λυποῦμαι, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κρίνουν συνήθως, ὄχι μόνον ἀπόψε ὁ κ. Παπανδρέου, ἀλλὰ ἅπαντες οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ δὴ εἰς τὴν ἑκάστοτε Ἀντιπολίτευσιν, τοὺς κυβερνῶντας. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ — καὶ δικαιοῦμαι ὡς πρὸς ὡρισμένα σημεῖα νὰ τὸ εἴπω, μὲ τρόπον κατηγορηματικώτερον, διότι εἰσῆλθον τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1959 εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἑπομένως οὐσιώδη βήματα εἶχον γίνει πρὸ τοῦ 1959 καὶ ἄνευ τῆς ἰδικῆς μου συμβολῆς ἢ συμβουλῆς— ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς Κύπρου καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς βοηθείας καὶ τοῦ Αἰγυπτιώτου Ἑλληνισμοῦ ἔπραξε τὸ ἀνώτατον δυνατόν. Θὰ ἔχῃ τὴν εὐκαιρίαν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἀναπτύξῃ εἰδικώτερον καὶ τὰ τρία αὐτὰ σημεῖα, θὰ διορθώσῃ δὲ καὶ μερικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔδωσεν ὁ κ. Παπανδρέου ἀσφαλῶς, χωρὶς νὰ τὰ ἐλέγξῃ, σχετικῶς μὲ τὴν ἐπιβάρυνσιν τῆς Τουρκίας εἰς τὸν τομέα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Ἐπίσης θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ, πρὶν εἰσέλθω εἰς ἄλλο κεφάλαιον, νὰ παρατηρήσω ὅτι, κατὰ τρόπον ἐπίμονον, μὴ συνάδοντα πρὸς τὴν γενικωτέραν ἐθνικὴν σκέψιν καὶ γραμμήν, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς διέπει τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἀποσιωπᾷ τὸ μέγα θέμα τοῦ παρεχομένου ὑλικοῦ εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Δὲν πρόκειται δὲ νὰ σταματήσῃ ἡ παροχὴ αὐτή, ἀλλὰ θὰ ἐξακολουθήσῃ, ἐφέτος μάλιστα, θὰ εἶναι οὐσιωδῶς ἀνωτέρα, ἐν σχέσει πρὸς τὸ παρελθὸν ἔτος. Θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ μάθῃ ὁ κ. Παπανδρέου περὶ τίνος μεγάλου ποσοῦ πρόκειται, ἐάν, μετατρέψωμεν τὸ ὑλικὸν αὐτὸ εἰς δολλάρια. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, μετὰ τὰς γενικὰς σκέψεις του περὶ ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ τὴν κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν ἐξετόξευσε, κατὰ τρόπον ἀνεύθυνον, ὅτι τὰ πάντα ἔγιναν κακῶς, ἄρα ὅτι τὰ πάντα θὰ ἐγίνοντο ἄριστα, ἐὰν ὁ ἴδιος ἐκυβέρνα, εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, ἀλλὰ εἰσῆλθε καὶ ἐξῆλθε ταχέως. Χρησιμοποιήσας γενικὴν φρασεολογίαν, εἶπε τὰ ἀκόλουθα. Ἔχω σημειώσει σχεδὸν κατὰ λέξιν τὰς φράσεις του —καὶ ἀπέφυγεν οἱοδήποτε στοιχεῖον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ θεμελιώσῃ τὰς κρίσεις καὶ ἐπικρίσεις του. Πρῶτον, εἶπε γενικῶς: «Μὲ τὸν κομπασμὸν τῆς εὐημερίας ἐτερμάτισεν ἡ Κυβέρνησις προώρως τὴν περίοδον τῆς βοηθείας». Ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, πρὸ δύο ἐτῶν —θὰ τὸ ἐνθυμῆται εἰδικώτερον ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκης— ὅταν ὁμιληταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπετέθησαν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς δῆθεν, κομπαζούσης διὰ τὴν οἰκονομικὴν πρόοδον, εἶπον, ὅτι σημειοῦται πράγματι σπουδαία πρόοδος, τὸ λέγουν οἱ ἀριθμοὶ καὶ εἴτε τὸ θέλει, εἴτε ὄχι, εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ κ. Παπανδρέου νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν πρόοδον αὐτήν. Ἀλλὰ εὑρισκόμεθα, προσέθεσα, μακρὰν τῆς εὐημερίας καὶ εἶπα κατὰ λέξιν: Εἶναι οὐσιῶδες ὡσαύτως, ὅτι ἡ πτωχὴ αὐτὴ χώρα ἔγινεν ὀλιγώτερον πτωχὴ καὶ ὅτι διαρκῶς γίνεται ὀλιγώτερον πτωχή. Αὐτὴ εἶναι τοποθέτησις, τὴν ὁποίαν καὶ ὁ ἀξιότιμος τότε Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκης ἐθεώρησεν, ὅταν τὴν διετύπωσα ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ὡς ἀνταποκρινομένην πλήρως καὶ εἰς τὰς ἰδικάς του ἀντιλήψεις καὶ εἰς τὴν ἰδικήν του γνῶσιν τῶν πραγμάτων. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ φιλονικήσωμεν εἰς τὸ ζήτημα τοῦ χαρακτηρισμοῦ τῆς ἐξελίξεως καὶ τῆς προόδου, δὲν πρόκειται δηλαδὴ νὰ φιλονικήσωμεν, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον, ἐὰν πρέπει τὴν πρόοδον νὰ χαρακτηρίσωμεν πρόοδον πρὸς ἐγγὺς εὑρισκομένην εὐημερίαν ἢ πρόοδον πρὸς εὐημερίαν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἀκόμη μακράν. Καὶ ἐρχόμενος εἰς τὴν οὐσίαν, ἐρωτῶ, πῶς εἶναι δυνατὸν ἄνθρωπος τῆς πείρας τοῦ κ. Παπανδρέου, νὰ ἰσχυρίζεται, ὅτι, ἡ Κυβέρνησις, δίδουσα τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἐξέλιξιν τῆς χώρας στοιχεῖα, ἐπροκάλεσε τὸν τερματισμὸν τῆς βοηθείας; Πρῶτον, θὰ ἦτο ἰσχυροτάτη παγκόσμιος δύναμις ἡ Ἑλλάς, ἐὰν προεκάλει τερματισμὸν μιᾶς γενικῆς πολιτικῆς ἡ ὁποία δὲν ἀφορᾷ μόνον τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ τὴν Ἰνδίαν καὶ τὸ Πακιστὰν καὶ ἄλλας χώρας. Δεύτερον, τὶ ἐνόμιζεν ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι ἔπρεπε νὰ πράξωμεν; Νὰ καταστῶμεν ἀπαταιῶνες καὶ νὰ ἀποκρύψωμεν τὴν πραγματικότητα; Μήπως ἐὰν ἦτο εἰς τὴν ἐξουσίαν θὰ ἔλεγε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι, ἀγαπητέ μου λαέ, δὲν τὰ κατάφερα καλὰ καὶ ἔγινες πτωχότερος καὶ δι’ αὐτὸ ζητῶ βοήθειαν; Μήπως, πιστεύει, ὅτι θὰ ἔπρεπε τοιοῦτον τὶ νὰ εἴχομεν διακηρύξει καὶ νὰ ἀποκρύψωμεν ἀπὸ τοὺς συμμάχους τὰ στοιχεῖα καὶ τοὺς ἀριθμούς; Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἀκόμη προβαίναμεν εἰς τὴν ἀνέντιμον αὐτήν, ἀλλὰ καὶ γελοίαν εἰς τὸ βάθος ἐνέργειαν, θὰ τὰ εὕρισκαν οἱ ξένοι μόνοι τους τὰ στοιχεῖα. Διότι τὰ στοιχεῖα δὲν εἶναι κρυμμένα εἰς τὸ θησαυροφυλάκιον τοῦ Κράτους. Τὰ στοιχεῖα εἶναι φανερά, εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν παντός. Ἐκτυποῦνται τὰ στατιστικὰ δεδομένα καὶ μελετῶνται ἀπὸ ὅλους, εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε ὄχι. Κύριοι συνάδελφοι, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει ὁ δῆθεν κομπασμός μας μὲ τὴν γνωστὴν νέαν κατεύθυνσιν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Καὶ γνωρίζει τοῦτο ὁ κ. Παπανδρέου καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ δυσάρεστον, ὅτι λέγει ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς πράγματα, τὰ ὁποῖα γνωρίζει, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Ἐνῷ οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει ὁ δῆθεν κομπασμὸς διὰ τὴν ἐν Ἑλλάδι κατάστασιν, μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Οὐάσιγκτων ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ ἀποσιωπᾶ ὁ κ. Παπανδρέου πλήρως, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἀναπτύξουν οἱ συνάδελφοί μου κ.κ. Ἀβέρωφ καὶ Παπαληγούρας, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ ΝΑΤΟ, κατωρθώθη νὰ ἀντιμετωπισθῇ, κατ’ ἀρχὴν βεβαίως, πρόβλημα οἰκονομικὸν μελῶν τῆς συμμαχίας. Οὐδέποτε ἀπὸ καταβολῆς τῆς Βορειοατλαντικῆς συμμαχίας εἶχεν ἀποφασισθῆ ἡ ἔρευνα τῶν οἰκονομικῶν ἀναγκῶν μελῶν τῆς συμμαχίας ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν προοπτικὴν ἐξευρέσεως πηγῶν διὰ τὴν ἐνίσχυσιν αὐτῶν, ἐνίσχυσιν οὐχὶ μόνον εἰς τὸν τομέα τῆς ἀμυντικῆς των προσπαθείας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς γενικῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεώς των. Οὐδέποτε εἶχεν εἰς τὸ παρελθὸν τοιοῦτον τὶ ἀποφασισθῆ. Συνάρτησιν αὐτῆς τῆς γενικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Οὐάσιγκτων καὶ διὰ τὴν ὁποίαν δὲν εὐθύνεται φυσικὰ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως δὲν εὐθύνεται καὶ ὁ κ. Νέρου, συνάρτησιν ἀποτελεῖ, κατόπιν ἀποτελεσματικῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἀπόφασις τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ τελευταία σύνοδος τῶν Ὑπουργῶν τοῦ ΝΑΤΟ εἰς τὰς Ἀθήνας. Δὲν δικαιοῦμαι νὰ προβλέψω τίποτε. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ μέλλοντος καὶ τῶν εὐνοϊκῶν ἢ μὴ πιθανοτήτων, ὁμιλῶ περὶ τοῦ τετελεσμένου γεγονότος, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ἐλήφθη ἀπόφασις ὁμόφωνος, διότι εἰς τὸ ΝΑΤΟ καὶ μία ἀρνητικὴ ψῆφος αἴρει τὴν δυνατότητα λήψεως οἱασδήποτε ἀποφάσεως, διὰ πρώτην φορὰν ἐλήφθη ἀπόφασις, ὅπως τὰ οἰκονομικὰ δύο Κρατῶν, τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Τουρκίας, τύχουν ἰδιαιτέρας ἐξετάσεως πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς κατ’ ἴδιον τρόπον ἀντιμετωπίσεως τῆς στρατιωτικῆς βοηθείας, ἀπὸ τὴν μία μεριὰ καὶ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ἀπὸ τὴν ἄλλην. Περὶ αὐτῶν οὐδὲν εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου, διότι εἴθισται εἰς τὴν χώραν αὐτὴν νὰ λέγωμεν ὅσα ἐπιθυμοῦμεν καὶ νὰ ἀποσιωπῶμεν ὅσα δὲν ἐπιθυμοῦμεν καὶ ὅσα, ἐνῷ συμφέρει εἰς τὸ Ἔθνος, δὲν συμφέρει εἰς τὸ κόμμα μας νὰ ἀναγνωρίσωμεν. Ἐπροχώρησε μετὰ ταῦτα ὁ κ. Παπανδρέου εἰς τὴν ἐσωτερικὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν καὶ μὲ αὐτὴν τὴν ἁπλοποιητικὴν μηχανήν, τὴν ὁποίαν διαθέτει, εἶπε: «Βεβαίως ἔγιναν ἔργα, ἀλλὰ ποῖα; Καὶ τὶ ἐστοίχισαν; Τὰ περισσότερα εἶναι ἔργα πολυτελείας καὶ ἐπιδείξεως καὶ ὑπῆρξε σπατάλη καὶ κατάχρησις». Αὐτὴ ἦτο ἡ φρασεολογία του καὶ πέραν οὔ. Ποῖος πολιτικὸς ἄλλοτε ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, μετὰ διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ προετοιμασίαν, ὅπως ἔπρεπε νὰ εἶναι προετοιμασμένος, ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα θὰ ἠρκεῖτο εἰς μίαν τοιαύτην φρασεολογίαν καὶ δὲν θὰ προέβαινεν —ἐὰν ὑπῆρχον, καὶ πιθανὸν ἔν τινι μέτρῳ νὰ ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις ἀποτυχιῶν— δὲν θὰ προέβαινεν εἰς συγκεκριμένην θεμελίωσιν αὐτῶν τῶν ἀορίστων πραγμάτων; Δὲν εἶναι ἴδιον Ἀντιπολιτεύσεως ἱσταμένης εἰς τὸ ὕψος της, νὰ προβαίνῃ εἰς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς γενικὰς κατηγορίας χωρὶς νὰ τὰς θεμελιώνῃ. Εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι πιθανὸν νὰ ὑπάρχουν περιπτώσεις εἰς τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν λάθη. Ἂς ἀνεύρισκεν ὁ κ. Παπανδρέου τὰς περιπτώσεις αὐτάς, καὶ ἂς ἔλεγεν, ὅτι εἶναι λάθη, ἀποδεικνύων κατὰ κἄποιον τρόπον τὴν εὐλογοφάνειαν τοῦ ἰσχυρισμοῦ, ὅτι εἶναι λάθη καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι, ἀλλὰ τὸ νὰ λέγῃ γενικῶς χωρὶς νὰ εἰσέρχεται εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος, ὅτι ὅλα ὅσα ἐγένοντο, δηλαδὴ καὶ οἱ δρόμοι καὶ αἱ γέφυραι καὶ τὰ ξενοδοχεῖα, τὰ ὁποῖα καθιστοῦν δυνατὴν τὴν αὔξησιν τῆς τουριστικῆς κινήσεως καὶ τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα καὶ ὅτι τὰ πάντα εἶναι ἔργα πολυτελείας, ἔργα ἑπομένως ἄχρηστα καὶ περιττά, εἶναι φρασεολογία ἐστερημένη σοβαρότητος. Δὲν εἶναι ἴδιον λοιπὸν Ἀντιπολιτεύσεως εὑρισκομένης εἰς τὸ ὕψος της τὸ νὰ λέγῃ αὐτὰ τὰ πράγματα, ἄνευ προσπαθείας τοὐλάχιστον ἀποδείξεως τῶν ἰσχυρισμῶν της. Καὶ ἐπροχώρησεν ὁ κ. Παπανδρέου. Προχωρῶ καὶ ἐγὼ ἀκολουθῶν τὰ βήματά του. Καὶ εἶπεν: Ηὐξήθη βεβαίως τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ἔ, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ ἀρνηθῇ; Πρὸ ἑπτὰ ἐτῶν, τὸ 1955 τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα δὲν ὑπερέβαινε τὰ 210 δολλάρια. Σήμερον ὑπερβαίνει ἀσφαλῶς τὰ 315 δολλάρια. Πρόκειται περὶ μιᾶς οὐσιωδεστάτης αὐξήσεως, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπεται νὰ συγκρίνεται μὲ τὴν περίοδον τοῦ 1950–55, διότι ἁπλούστατα τὸ 1950 ἕως τὸ 1952 ἢ καὶ τὸ 1954 ξαναρχίσαμεν νὰ καλλιεργοῦμεν τὴν χώραν, ἐσταμάτησεν ὁ συμμοριτοπόλεμος καὶ πᾶς ἀγρότης ἀπέκτησεν ἐκ τοῦ μηδενὸς καὶ πάλιν εἰσόδημα καὶ εἴχομεν μίαν αὐτονόητον καὶ βεβαίαν διὰ τῆς συμβολῆς καὶ τοῦ Κράτους καὶ τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἀλλὰ μετὰ τὴν περίοδον ἐκείνην, τὰ πράγματα εἶχον ἀρχίσει νὰ γίνωνται δύσκολα. Ὅταν ἀπεκτήσαμεν τὴν βάσιν, ὅταν ἐκαλλιεργήθη πάλιν ὁλόκληρος ἡ Ἑλλάς, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, τὸ νὰ καλλιεργηθῇ καλλίτερα, νὰ ἱδρυθοῦν νέα ἐργοστάσια, νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ξενοδοχείων —καὶ δὲν ὑπῆρχε ἀτομικὴ πρωτοβουλία διὰ ξενοδοχεῖα καὶ τὰ ἔκτισε τὸ Κράτος— διὰ νὰ προσέρχωνται ξένοι καὶ νὰ εἰσάγουν συνάλλαγμα καὶ νὰ αὐξάνουν τὸ ἐθνικόν μας εἰσόδημα, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν ἐχρειάσθη ἔντονος κυβερνητικὴ πρόνοια καὶ δραστηριότης. Καὶ ὑπῆρξαν ἔντονοι καὶ ἡ πρόνοια καὶ ἡ δραστηριότης τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος). Ἀλλά, ἔσπευσεν ὁ κ. Παπανδρέου, ἀρκεσθεὶς εἰς τὸ νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, νὰ μειώσῃ τὴν ἀξίαν τοῦ πράγματος, εἰπών, ὅτι βέβαια ηὐξήθη τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἀλλὰ πῶς κατανέμεται; Τὸ γνωρίζω καὶ ἐγώ, ἀξιότιμε κ. Ἀρχηγὲ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι δὲν κατανέμεται ἀκόμη κατὰ τρόπον πλήρως δίκαιον, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω ὅσους διατηροῦν καλὴν πίστιν νὰ ἐξετάσουν τὶ ἐγένετο κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν διὰ τὴν μετάθεσιν εἰσοδήματος ἀπὸ τὴν ἀστικὴν οἰκονομίαν εἰς τὴν ἀγροτικήν. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν βαθμιαίων αὐξήσεων τῶν ἡμερομισθίων καὶ μισθίων, δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν ἐπαγγελματιῶν οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐν πολλοῖς ἀκόμη εἰς δύσκολον θέσιν, ὁμιλῶ περὶ τῆς μεταθέσεως εἰσοδήματος ἀπὸ τὰς πόλεις εἰς τὴν ὕπαιθρον, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καλὴν ἀπαρχήν. Βεβαίως καὶ οἱ ἀγρόται, εἰς πολλὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος, πάσχουν ἀκόμη, ἀλλὰ ἐδώσαμεν τὴν δυνατότητα μέλλοντος ἀσφαλοῦς εἰς τὸν Ἕλληνα ἀγρότην, καὶ πῶς ἐδώσαμεν τὴν δυνατότητα μέλλοντος ἀσφαλοῦς;

§13ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Διὰ τῆς μεταναστεύσεως.

§14Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ἔλθω καὶ εἰς τὴν μετανάστευσιν. Ἐδώσαμεν τὴν δυνατότητα μέλλοντος ἀσφαλοῦς πρῶτον διὰ τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν. Ἐὰν μεταβῆτε, καὶ θὰ ἔχουν μεταβῆ ἀρκετοὶ ἐκ τῶν κυρίων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ δὲν θέλουν νὰ ὁμολογήσουν τὴν ἀλήθειαν, εἰς οἱανδήποτε περιοχὴν ὅπου ηὐξήθη ἡ καλλιέργεια τοῦ βάμβακος ἢ τῶν κτηνοτροφῶν, θὰ διαπιστώσετε, ὅτι μετεβλήθη ἡ ὄψις τῶν περιοχῶν αὐτῶν. Καὶ μόνον διὰ τῆς ἐγκαινιασθείσης ἀπὸ τὸ 1959 τακτικῆς τῆς ἐνισχύσεως τῶν στρεμμάτων τῶν καλλιεργειῶν ἐκείνων, τὰς ὁποίας πιστεύομεν, ὅτι πρέπει νὰ τονώσωμεν, ἐσημειώθησαν σπουδαῖα βήματα. Καὶ ἐσημειώθησαν τὰ βήματα αὐτὰ εἰς πλεῖστα μέρη τῆς Ἑλλάδος.

§15Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Εἰς ποῖα; (Κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Θεοχαρίδη, δὲν ἐπιτρέπω καμμίαν διακοπήν.

§17Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς συνάδελφος ἐκ Φλωρίνης....

§18ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Κυβερνητικός). Ὄχι ἀγαπητός.

§19Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἀφίσατε, κύριοι, νὰ τηρῶ τὴν στάσιν καὶ νὰ χρησιμοποιῶ τὰ λόγια, τὰ ὁποῖα προκρίνω ἐγώ. Ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς συνάδελφος ἐκ Φλωρίνης, βεβαίως ἔχει ὑπ’ ὄψει του τὴν Φλώριναν, ὅπου ὑπάρχουν πράγματι πλούσια καὶ ὡραιότατα φροῦτα. Ἐὰν μεταβῇ εἰς τὴν Βέρροιαν ἢ ἐὰν κάμῃ ἕνα ταξίδι εἰς τὴν Νότιον Λακωνίαν ἢ εἰς πολλὰ ἄλλα μέρη, ἐξαιρῶ τὸν Ἕβρον ἢ ὡρισμένας ἄλλας περιοχάς, ὅπου ἡ κατάστασις εἶναι ἀκόμη πράγματι δύσκολος, λέγω τὴν ἀλήθειαν καὶ ἀναγνωρίζω, ὅ,τι εἶναι ἀληθές, ἐὰν μεταβῇ εἰς τὰς περιοχὰς ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας ἐγένετο ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν θὰ ἀκούσῃ ἀπὸ τοὺς ἰδίους τοὺς ἀγρότας ποία μεταβολὴ ἐπῆλθε κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Αὐτὰ ὅλα, τὰ ἀγνοεῖ ἢ θέλει νὰ τὰ ἀγνοῇ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου.

§20Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ δρᾶμα τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν. (Κωδωνοκρουσίαι).

§21Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐπειδὴ ἠκούσθη, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ μὴν ἀκουσθῇ πλέον καμμία ἄλλη διακοπή, ἐπειδὴ ἠκούσθη συνάδελφος θίξας τὸ δρᾶμα τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι πράγματι, δὲν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἄρωμεν τὰς προϋποθέσεις τῆς δραματικῆς ζωῆς τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν, ἀλλὰ χάριν τῶν ὀρεινῶν, ηὐξήσαμεν οὐσιωδῶς τὸ ἄνοιγμα τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων κατὰ τρόπον ἐπικίνδυνον καὶ δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ζητήσητε πληροφορίας ἀπὸ τὸν ἀγαπητὸν κ. Ὑφυπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου ἢ καὶ ἀπὸ τὸν ἀγαπητὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ νὰ πληροφορηθῆτε πόσον χάριν τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν ηὐξήθη τὸ ἄνοιγμα τοῦ λογαριασμοῦ τῶν ἐφοδίων διὰ τῆς χορηγήσεως σίτου εἰς πολὺ χαμηλοτέραν τιμὴν ἐκείνης, μὲ τὴν ὁποίαν ἀγοράζομεν καὶ συγκεντρώνομεν αὐτόν. Δὲν ἐλύσαμεν βεβαίως τὸ πρόβλημα ἀκόμη, ἀλλὰ τὸ ἀντιμετωπίζομεν διὰ τῶν μέσων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶναι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δυνατά. Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἄδικος κατανομή, ἡ ὁποία ἀπὸ καταβολῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου ὑπάρχει, ἡ ἄδικος κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καθίσταται διαρκῶς ὀλιγώτερον ἄδικος, ὅπως καθίσταται διαρκῶς ὀλιγώτερον πτωχὴ ἡ Ἑλλάς. Ἐξακολουθεῖ, λοιπόν, νὰ εἶναι ἄδικος ἡ κατανομή, ἀλλὰ μειοῦται συνεχῶς ἡ ἀδικία. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὡμίλησεν ἐπίσης μὲ φράσεις γενικὰς καὶ χωρὶς νὰ χρησιμοποιῇ στοιχεῖα, οὔτε κἂν συλλογισμούς, οἱ ὁποῖοι θεμελιώνουν τὰς κατηγορίας του, περὶ τῆς αὐξηθείσης ἀνεργίας, περὶ τῆς αὐξήσεως ὑποαπασχολήσεως καὶ περὶ τοῦ φοβεροῦ φαινομένου τῆς μεταναστεύσεως. Κύριοι, ἡ ἀνεργία δὲν ἔχει αὐξηθῆ. Τὰ στοιχεῖα εἶχον δοθῆ πρὸ μηνῶν καὶ εἶναι δυνατὸν καὶ πάλιν νὰ τὰ λάβῃ καὶ νὰ τὰ μελετήσῃ ὁ κ. Παπανδρέου ἢ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στατιστικῶν, τὰς ὁποίας ἔχει, νὰ ἴδῃ ποία εἶναι ἡ ἀλήθεια. Ἀλλὰ λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἔχομεν αὔξησιν κατ’ ἔτος τοῦ πληθυσμοῦ κατὰ 80 χιλιάδας χειρῶν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, εἶναι φυσικὸν νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπορροφηθοῦν ὅλαι αὐταὶ αἱ χεῖρες, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἀνέκαθεν ἦτο δεδομένη εἰς τὴν χώραν ἡ ἀνισορροπία μεταξὺ δυνατοτήτων ἐργασίας καὶ ἀριθμοῦ κατοίκων, μεταξὺ προσφορᾶς ἐργατικῶν χειρῶν καὶ ζητήσεως. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τοὺς ἀξιοτίμους κ.κ. συναδέλφους νὰ μὴ ἀρκοῦνται εἰς αὐτὴν τὴν γενικὴν καὶ ἄνευ οἱασδήποτε ἐπιστημονικῆς θεμελιώσεως παρατήρησιν τοῦ κ. Παπανδρέου καὶ νὰ ἐξετάσουν τί θὰ ἐγίνετο, ἐὰν δὲν εἶχον ἱδρυθῆ κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν τὰ ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα ἱδρύθησαν, ἐὰν δὲν ἐγίνοντο τὰ ἔργα ὑποδομῆς, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο. Ποία θὰ ἦτο ἡ αὔξησις τῆς ἀνεργίας καὶ ἡ αὔξησις τῆς ὑποαπασχολήσεως εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν; Ἐπιστημονικὴ παρατήρησις σημαίνει νὰ συγκρίνῃς καὶ ὄχι νὰ ὁμιλῇς κατὰ τρόπον ἀπόλυτον καὶ ἄνευ συγκρίσεως, νὰ ἐξετάσῃς πόσοι ἀπερροφήθησαν εἰς τὰ ἔργα ὁδοποιΐας κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν, πόσοι ἀπερροφήθησαν εἰς τὸ ἐργοστάσιον σακχάρεως, πόσοι εἰς τὰ διϋλιστήρια, πόσοι εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, ἡ ὁποία μετεμορφώθη εἰς μίαν βιομηχανικὴν περιοχήν, νὰ ἐξετάσῃς λοιπὸν πόσοι ἐχρησιμοποιήθησαν, ἄρα πόσοι θὰ ἦσαν ἄνεργοι εἰς ἣν περίπτωσιν δὲν εἶχον γίνει ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐγένοντο. Μόνον αὐτὸ ἀποτελεῖ καὶ καλῆς πίστεως συζήτησιν καὶ ἐπιστημονικὴν ἀντιμετώπισιν καὶ μελέτην τῶν πραγμάτων. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς μεταναστεύσεως. Πρὸ 40–50 ἐτῶν, μετὰ τὸν πρῶτον Παγκόσμιον πόλεμον, ὅλοι ἐλέγομεν, ὅτι ἔκλεισαν αἱ θῦραι τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν μὲ τὸν νόμον τῆς μεταναστεύσεως. Καὶ ἐλέγομεν, τί θὰ γίνῃ τὸ περίσσευμα τοῦ πληθυσμοῦ μας. Ἀνεγνωρίζαμεν, δηλαδή, ὡς φυσιολογικὸν δεδομένον τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει περίσσευμα. Καὶ πῶς νὰ μὴ τὸ ἀναγνωρίσωμεν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν πρὸ 25ετίας—ὁ κ. Παπανδρέου δὲν ἔφερε στοιχεῖα, ἐγὼ θὰ δώσω, βασιζόμενος εἰς τὴν μνήμην μου, μερικὰ—τὸ 65%, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ ἔζη εἰς τὴν ὕπαιθρον; Πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ ἡ Ἑλληνικὴ ὕπαιθρος, μὲ τὴν ἰσχνὴν ποιότητα τῆς Ἑλληνικῆς γῆς, εἰς τὸ βάρος ἑνὸς τόσον μεγάλου ποσοστοῦ τοῦ πληθυσμοῦ; Καὶ ἐγένετο μείωσις τοῦ ποσοστοῦ καὶ σήμερον κατῆλθεν ὁ πληθυσμὸς τῆς ὑπαίθρου περίπου εἰς 50%. Καὶ βεβαίως, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ πλήρης φυσιολογικὴ ἀπορρόφησις τῶν ἐγκαταλειψάντων τὴν ὕπαιθρον εἰς τὰς πόλεις, διότι μόλις πρὸ δύο–τριῶν ἐτῶν ἤρχισαν νὰ ἀποδίδουν τὰ ἔργα τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ λειτουργοῦν ὡρισμένα ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπῆρχον, σήμερον δέ, κτίζονται καὶ δημιουργοῦνται ἄλλα. Κύριοι συνάδελφοι, ἦτο ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἡ διέξοδος τῆς μεταναστεύσεως. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ὀνομάζητε κατάρα τὴν μετανάστευσιν, ἡ ὁποία ὑπῆρξεν εὐλογία Θεοῦ διὰ τοὺς πατέρες καὶ τοὺς πάππους μας. Κατὰ τὰ τέλη τοῦ 19ου καὶ ἀρχὰς τοῦ 20οῦ αἰῶνος, ἦτο πραγματικὴ εὐλογία Θεοῦ.

§22Ε. ΖΑΝΝΗΣ.......

§23Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Παρακαλῶ μὴ διακόπτετε. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς. Δὲν θέλουν, φαίνεται, οἱ κύριοι νὰ ἀκούσουν συλλογισμοὺς καὶ στοιχεῖα, ἀλλὰ θέλουν νὰ ὁμιλῶμεν, ὅπως ὁ κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος δὲν ἔδωσε κανένα στοιχεῖον, καὶ μόνον τὸν ἀριθμὸν τῶν 60 μεταναστῶν ἀνέφερε. Κύριοι συνάδελφοι, εὐλογία Θεοῦ ἀπετέλει ἡ ἔξοδος, καὶ γνωρίζομεν ὅλοι τί σημασίαν εἶχεν ἡ ἐγκατάστασις αὐτῶν τῶν θαυμασίων Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι μετέβησαν εἰς τὰς Η.Π.Α. καὶ ἀπὸ τὴν καλωσύνην καὶ εὐπρέπειαν καὶ τὸν πατριωτισμόν, τῶν ὁποίων ἐξηρτήθη ἐν πολλοῖς ἡ ἐξέλιξις πρὸς τὰ πρόσω τῆς πτωχῆς αὐτῆς χώρας. Σήμερον, βεβαίως, ἡ μετανάστευσις ἔχει λάβει ἄλλην μορφήν. Ὁ κ. Παπανδρέου δὲν ἔκαμεν ἀντιδιαστολὴν μεταξὺ Αὐστραλίας, Βελγίου καὶ Γερμανίας. Εἰς τὴν Αὐστραλίαν μεταβαίνουν καὶ οἰκογένειαι, μεταβαίνουν καὶ ἐργάται. Εἰς τὸν Καναδᾶν μεταβαίνουν διὰ νὰ ἐγκατασταθοῦν μονίμως. Εἰς τὴν Γερμανίαν, μεταβαίνουν εἰδικῶς μόνον ἐργάται διὰ νὰ πληρωθοῦν καλά, διὰ νὰ γίνουν καλοὶ τεχνῖται καὶ διὰ νὰ ἐπιστρέψουν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν δύναται ἀκόμη νὰ τοὺς ἀπορροφήσῃ ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία. Τοὺς χρειάζεται, ὅμως, δι’ αὔριον. Καὶ ὅπως πολὺ σωστὰ ἔχει παρατηρήσει, καὶ δημοσίᾳ νομίζω, πάντως αἱ συζητήσεις, τὰς ὁποίας εἶχεν μαζί μου πολλάκις ὁ καθηγητὴς Ἔρχαρτ, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τῆς Γερμανίας, προτιμοῦν οἱ Γερμανοί, ἀντὶ νὰ δέχωνται τοὺς Ἕλληνας ἐργάτας ἐκεῖ, νὰ στέλλουν κεφάλαια εἰς τὴν Ἑλλάδα. Προτιμοῦν, καὶ εἶναι φυσικὸν αὐτό, δὲν εἶναι κἄτι ποὺ συνδέεται μὲ φιλελληνισμόν, προτιμοῦν νὰ πληρώνουν πιὸ φθηνὰ τοὺς ἐργάτας, διότι εἰς τὴν Γερμανίαν δίδουν εἰς ἕνα ἐργάτη, τὸ ἡμερομίσθιον τὸ Γερμανικόν, ἐνῷ εἰς τὴν Ἑλλάδα θὰ δίδουν τὸ ἡμερομίσθιον τὸ Ἑλληνικόν. Ἀλλά, δὲν ἐφθάσαμεν ἀκόμη εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Δημιουργοῦνται συνεχῶς νέαι εὐκαιρίαι ἐργασίας. Οἱ ἐν Γερμανίᾳ Ἕλληνες ἐργάται θὰ χρησιμεύσουν, μεταβαλλόμενοι οἱ περισσότεροι καὶ ἱκανώτεροι ἐξ αὐτῶν, εἰς εἰδικευμένους ἐργάτας ἢ εἰς κἄτι περισσότερον τοῦ εἰδικευμένου ἐργάτου, θὰ χρησιμεύσουν σὺν τῷ χρόνῳ διὰ τὴν ἐπάνδρωσιν τῆς διὰ πρώτην φοράν, ὄχι ἀνασυγκροτουμένης, ἀλλὰ διὰ πρώτην φορὰν εἰς εὐρεῖαν κλίμακα δημιουργουμένης Ἑλληνικῆς βιομηχανίας. Ἂς ἀφήσωμεν, λοιπόν, κατὰ μέρος αὐτὸ τὸ τροπάριον τῆς φοβερᾶς ἐξόδου τοῦ πληθυσμοῦ καὶ τῆς ἀπωλείας ἐργατικῶν στελεχῶν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ὁμιλήσω περὶ τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Τὰ εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου κατὰ τὸ 1958, τὰ εἶπε καὶ κατὰ τὸ 1961 καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο, ὅτι ἔλαβε τὰς ψήφους τὰς ὁποίας ἔλαβεν. Οἱ Ἕλληνες ἀγρόται γνωρίζουν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, νὰ λειτουργήσῃ, ἀγροτικὴ πίστις, ἐὰν χαρισθοῦν ἢ ρυθμισθοῦν κατὰ τρόπον ὑπερβολικὰ εὐνοϊκὸν τὰ χρέη. Κἄποια ρύθμισις τῶν χρεῶν γίνεται συνεχῶς, π.χ. εἰς τὸν σῖτον, τὴν σουλτανίναν καὶ τὸ ἔλαιον, ἐγένετο κατ’ οὐσίαν μερική τις ρύθμισις διὰ τῆς τιμῆς, τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν καὶ διὰ τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ἐλάβομεν, ὅπως ὡρισμένον ποσοστὸν δοθῇ εἰς χρῆμα καὶ μὴ συμψηφισθῇ μὲ τὰ χρέη καὶ τὸ ποσοστὸν αὐτό, ὅπως ἐνθυμεῖσθε, ἦτο οὐσιῶδες. Δὲν θὰ ὁμιλήσω περὶ τῶν τιμῶν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Ὁ κ. Παπανδρέου εἶναι ἕτοιμος νὰ ξεκινήσῃ εἰς περιοδείαν, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, καθ’ ὃν τρόπον συνηθίζει νὰ ἀποφαίνεται. Δὲν πρόκειται ἄλλωστε, νὰ διαχειρισθῇ ὑπευθύνως τὸ ζήτημα καὶ δύναται νὰ λέγῃ ὅ,τι νομίζει. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἔπραξε κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ὅ,τι ἦτο δυνατόν, διὰ νὰ βοηθήσῃ τοὺς ἀγρότας, διὰ τῶν τιμῶν ἀσφαλείας καὶ συγκεντρώσεως, τὰς ὁποίας ἐθέσπισε καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι παρὰ τὰς προσπαθείας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ τῆς ἀριστερᾶς καὶ τοῦ Κέντρου, ὅπως προκαλέσουν τὴν ἐξέγερσιν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ εἰς Θεσσαλίαν καὶ ἀλλαχοῦ, ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς χωρὶς νὰ εἶναι ἐνθουσιασμένος καὶ ἱκανοποιημένος, διότι δὲν ἔφθασεν ἀκόμη ἡ ζωή του εἰς τὸ ἐπίπεδον, ὅπου ἔπρεπε νὰ φθάσῃ, δὲν ἐξηγέρθη, διότι εἶδεν, ὅτι ἔγινεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ δικαιοῦται νὰ τρέφῃ καλὴν προσδοκίαν καὶ νὰ ἔχῃ θετικὴν προοπτικὴν διὰ τὸ μέλλον, δι’ ἑαυτὸν καὶ διὰ τὰ παιδιά του. Κύριοι, μετὰ τὰς γενικὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἔκαμε καὶ τὰς ἐπιθέσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ κ. Παπανδρέου, κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος, ὅπως σᾶς εἶπον, ἦτο τρόπος ἑνὸς προεκλογικοῦ ἀπὸ ἐξώστου λόγου, εἰσῆλθεν εἰς τὸ γνωστὸν θέμα τῆς νοθείας καὶ τῆς βίας. Ἀπέφυγε σήμερον νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ αὐτό, διότι, φαίνεται, ὅτι διεπίστωσεν, ὅτι ἔχει σημειωθῆ κόρος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἔχει σημειωθῆ εἰς τὰς ψυχὰς τῶν ἀκροατῶν του καὶ φαίνεται, ὅτι ἀρχίζει καὶ σημειοῦται καὶ εἰς τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τούτου τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ καὶ τῶν ἀμέσων συνεργατῶν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Κύριοι συνάδελφοι, χθὲς ἐξηγέρθη ὁ κ. Παπανδρέου, ἀπόψε δὲν ἐπανέλαβε τὰ ὅσα εἶπε χθές, διότι ἐσκέφθη, φαίνεται, καλύτερον, ἐξηγέρθη καὶ εἶπεν, τί σημαίνει αὐτὸς ὁ μονόλογος, καὶ ὠνόμασε μονόλογον τὴν ἀνακοίνωσιν τὴν Κυβερνητικήν, λέγων, ὅτι δὲν τολμᾷ ὁ κ. Καραμανλῆς, δὲν τολμᾷ ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ διάλογον. Καὶ τὸ εἶπε τὴν παραμονὴν τοῦ διαλόγου. Αὐτὰ εἶναι τὰ φοβερά, λογικὰ σφάλματα, εἰς τὰ ὁποῖα περιπίπτουν οἱ πολιτικοὶ Ἀρχηγοί, διότι σπεύδουν νὰ δίδουν ἀπὸ τηλεφώνου μίαν ἀνακοίνωσιν διὰ νὰ ἔχουν τὸν τελευταῖον λόγον, χωρὶς νὰ γνωρίζουν, ὅτι ὁ τελευταῖος λόγος εἶναι ὁ χειρότερος. Ἐσκέφθημεν, ἀκριβῶς πρὸς διευκόλυνσιν τοῦ διαλόγου, νὰ δώσωμεν χθὲς τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο πολὺ κουραστικὸν νὰ ἀναγνωσθοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Σκεφθῆτε, νὰ ἀνεγίγνωσκον ἀπόψε τὴν σειρὰν τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἐκλογοδικείου. Φαντασθῆτε τί θὰ ἔλεγε δι’ αὐτὸ ὁ κ. Παπανδρέου. Καὶ τὸ ἕνα νὰ κάνῃς καὶ τὸ ἄλλο νὰ κάνῃς, πάλιν θὰ ἐπιτεθῇ. Πρέπει νὰ ἐπιτεθῇ· ἐπάγγελμά του πλέον εἶναι ἡ ἐπίθεσις. Τὸ περιβάλλον του, οἱ ὀπαδοί του, δὲν ἐπιτρέπουν νὰ μὴ ἐπιτίθεται. Εἶναι ὑποχρεωμένος, διὰ νὰ τοὺς ἱκανοποιήσῃ καὶ νὰ τοὺς συγκρατήσῃ γύρω του, νὰ ἐπιτίθεται συνεχῶς. Λοιπόν, χθές, ἐπετέθη, διότι ἐκάναμεν ἀνακοινώσεις, καὶ ἐχρησιμοποίησε μίαν λέξιν, τὴν ὁποίαν, ἐγώ, δὲν θὰ ἐχρησιμοποίουν ποτέ. Εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβερνητικὴ ἀνακοίνωσις ἦτο «ἀηδής».

§24Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἐσεῖς, ἔχετε χρησιμοποιήσει καὶ χειροτέραν.

§25Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὁσάκις τυχὸν ἐχρησιμοποίησα μίαν λέξιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιήσω, ἔσπευσα νὰ τὴν ἀνακαλέσω. Κύριοι συνάδελφοι, ἐδώσαμεν, λοιπόν, τὰ στοιχεῖα, διότι ἔπρεπε νὰ δοθοῦν. Ἐπὶ μῆνας γίνεται μία κατάχρησις, ἡ ὁποία εἶναι κακῆς πίστεως, ὡρισμένων μεμονωμένων ἀποφάσεων. Ἀποσιωπᾷ ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ὄχι μόνον ὁ Τύπος, ὁ ὁποῖος, ἐπὶ τέλους, ὡς καθημερινὸς Τύπος, δημοσιεύει τὴν ἐπίκαιρον εἴδησιν καὶ τὸ καθημερινὸν γεγονὸς καὶ δικαιοῦται νὰ τὸ ἀπομονώσῃ, ἀλλὰ ἀποσιωποῦν οἱ πολιτικοὶ Ἀρχηγοί, ἀπεσιώπησαν τὰς δεκάδας τῶν ἀποφάσεων, ἐπῆραν μίαν καὶ ὁμιλοῦν, συνεχῶς, περὶ αὐτῆς, μίαν καὶ μόνον ἀπόφασιν τοῦ Ἐκλογοδικείου, ἀναγνωρίζουσαν ψυχολογικὴν βίαν. Ἐνστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπεκαλέσθησαν βίαν καὶ νοθείαν, ἦσαν 34. Ἐξ αὐτῶν, μόνον μία ἐγένετο δεκτή. 97 ἦσαν γενικῶς αἱ ἐνστάσεις καὶ μάλιστα περισσότεραι, διότι πολλαί, συγγενεῖς, συνεχωνεύθησαν. Πάντως, 34 ἦσαν αἱ ἐνστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπεκαλέσθησαν βίαν καὶ νοθείαν. Ἐξ αὐτῶν, μόνον μία ἐγένετο δεκτὴ καὶ ἐχάλασε ὁ κόσμος, ὡς ἐάν, ἀπὸ καταβολῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου, δὲν ὑπῆρξε περίπτωσις κἄποιου χωροφύλακος, ἢ πολιτευομένου, ὁ ὁποῖος, ἀπὸ ἐνθουσιασμόν, ἢ φανατισμόν, νὰ ἔκαμε ἕνα ἀδίκημα, ἢ καὶ περισσότερα ἀδικήματα ὁ ἴδιος. Αὐτὸ εἶναι τὸ προϊὸν ὁλοκλήρου τῆς προσπαθείας, τὴν ὁποίαν ἔκαμε τὸ Κέντρον, προσπαθείας ἡ ὁποία καὶ εἰς τὸ Ἐκλογοδικεῖον, ἀλλὰ κυρίως εἰς τὰ Ποινικὰ Δικαστήρια, ἐξεδηλώθη ὀψίμως, δηλαδή, ἑβδομάδας μετὰ τὰς ἐκλογάς, κατόπιν ἐντολῆς, κατόπιν προγράμματος. Τὸ εἶπεν, ἄλλως τε, πρὸ μηνῶν, ὁ κ. Παπανδρέου καὶ τοῦ ἀπήντησα. Εἶπεν, ὅτι ἀγωνίζεται διὰ νὰ δημιουργήσῃ τὴν συνείδησιν, περὶ νοθείας. Ἄρα, ἡ συνείδησις δὲν ὑπῆρχε καὶ προσεπάθησε νὰ τὴν δημιουργήσῃ. Ἀλλά, δὲν τὴν ἐδημιούργησε. Διότι τὸ ψεῦδος ἠμπορεῖ νὰ κυκλοφορήσῃ πρὸς στιγμὴν ταχύτερον ἀπὸ τὴν ἀλήθειαν, ἀλλὰ ἐξαφανίζεται πολὺ εὐκολώτερον ἀπὸ τὴν ἀλήθειαν. Δὲν πρόκειται νὰ ἀναλύσω τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ἐκλογοδικείου καὶ τῶν Ποινικῶν Δικαστηρίων, διότι, ἀκριβῶς, πρὸς ἀποφυγὴν αὐτῆς τῆς κουραστικῆς ἀναλύσεως, ἐκάμαμε τὴν ἀνακοίνωσιν, τὴν ὁποίαν ἐχαρακτήρισεν, ὡς ἐχαρακτήρισεν, ὁ κ. Παπανδρέου, καὶ διὰ τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς ὁποίας, ἀσφαλῶς θὰ ἔχῃ μετανοήσει, διότι σήμερον δὲν ἔκαμε καμμίαν μνείαν τοῦ γεγονότος αὐτοῦ. Θὰ ἐσκέφθη ὁ ἴδιος, ὅτι περιέπεσεν εἰς ὀλίσθημα. Δι’ ἐμὲ ἔχει εἴπει συχνά, ὅτι ἔχω ὀλισθήσει, ἀλλὰ ἔχει ὁ ἴδιος ὀλισθήσει, τοὐλάχιστον ἄλλας τόσας φοράς, ὅσας ἔχω ὀλισθήσει ἐγώ, καὶ ἴσως περισσοτέρας, διότι κάμνει πολλὰς δηλώσεις, κάμνει τὴν ἴδια βραδυὰ δύο καὶ τρεῖς δηλώσεις, ἀντὶ νὰ ἀρκῆται εἰς μίαν καὶ καλήν. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Παπανδρέου, ἐπανῆλθεν εἰς τὸ θέμα τοῦ Στρατοῦ. Ἐπετέθη καὶ πάλιν κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου. Εἶπεν, ὅσα εἶχεν εἴπει καὶ ἄλλοτε. Ἐχαρακτήρισε τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, χωρὶς νὰ ἔχῃ δικαίωμα.....

§26Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Διατί;

§27Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα, ὡς παραγωγὸν ψευδῶν βιβλιαρίων. Δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ κατηγορήσῃ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου διὰ κἄτι, τὸ ὁποῖον δὲν ἔπραξε. Οὐδὲν ψευδὲς πιστοποιητικὸν καὶ βιβλιάριον ἐξέδωσεν ὁ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου ἐξέδωσε μίαν διαταγὴν νὰ ἐκδοθοῦν βιβλιάρια καὶ ὁ Ἀρχηγὸς ὥρισεν ἕνα ὑπάλληλον. Καὶ προέβη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ ἀπαντῶ προχείρως, δὲν εἶμαι Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ δὲν γνωρίζω τὰς λεπτομερείας, νομίζω ὅμως, ὅτι τὸ πρᾶγμα ἔχει οὕτω, προέβη εἰς μίαν συγκόλλησιν δύο προσώπων, τοῦ ὁρισθέντος ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου ὑπαλλήλου καὶ τοῦ ὁρισθέντος ὑπὸ τῶν γραφείων τῆς Ε.Ρ.Ε. Ὥρισεν ἕνα πρόσωπον τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅπως ὥρισεν ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ἢ ὅπως ὥρισεν ἡ Ε.Δ.Α., ἢ τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν, πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐτάχθησαν νὰ διευκολύνουν τοὺς ὀπαδούς των εἰς τὴν ἔκδοσιν βιβλιαρίων. Εἶχε καὶ ἡ Ε.Ρ.Ε. τὸ δικαίωμα νὰ ὁρίσῃ τοιοῦτον πρόσωπον. Ποῦ τὸ εὑρῆκεν, ὅτι τὸ πρόσωπον τὸ ὁποῖον ὥρισε τὸ Κέντρον τῆς Ε.Ρ.Ε. συνεκολλήθη, ἢ συνειργάσθη μὲ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ὥρισεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου διὰ τὴν ἔκδοσιν βιβλιαρίων; Ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅλα ὅσα εἶπε σχετικῶς ὁ κ. Παπανδρέου, εἶναι ἀποκυήματα μιᾶς νοσηρᾶς φαντασίας. Ἡ διαπίστωσις τῆς νοσηρᾶς φαντασίας δὲν θὰ μὲ ὡδήγει εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς φράσεως τὴν ὁποίαν θὰ ἀκούσητε ἐντὸς ὀλίγου, ἐὰν δὲν μοῦ ἔδιδε τὸ δικαίωμα ὁ κ. Παπανδρέου. Εἶναι φράσις τὴν ὁποίαν ὑπὸ ἄλλην μορφὴν διετύπωσεν αὐτὸς οὗτος ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ὁ κ. Παπανδρέου εἶπε: «Θὰ εἴμεθα ἡμεῖς, δηλαδὴ οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, διὰ τὸ Δρομοκαΐτιον, ἐὰν ἰσχυριζώμεθα, ὅτι πρέπει νὰ γίνουν νέαι ἐκλογαί, ἐὰν λέγαμεν παράνομον τὴν Κυβέρνησιν εἰς ἣν περίπτωσιν δὲν τὸ ἐπιστεύαμεν». Καὶ προσέθεσε «δὲν εἴμεθα διὰ τὸ Δρομοκαΐτειον, δὲν ὑπάρχει θέμα Δρομοκαϊτείου, ἀλλὰ ὑπάρχει (καὶ δὲν τὸν διεκόψαμεν), ὅταν τὸ εἶπεν, ὑπάρχει θέμα φυλακῶν». Αὐτὰ εἶπεν ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀντιστρέφω ἑπομένως τὴν φράσιν. Δὲν ὑπάρχει θέμα φυλακῶν, ἀλλὰ ὑπάρχει θέμα Δρομοκαϊτείου. (Χειροκροτήματα). Θέλω νὰ ἀποδείξω ..... (Θόρυβος ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ μὴ διακόπτετε, Ἡσυχάσατε.

§29Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι τερματίζω, θέλω νὰ ἀποδείξω....... Θέλω νὰ ἀποδείξω, ὅτι ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Παπανδρέου, διαρκέσασα μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν, δὲν ἔχει ἀνάγκην παρὰ μόνον μιᾶς ὥρας διὰ νὰ τύχῃ ἀντικρούσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Παπανδρέου ἐπικαλεῖται συνεχῶς καὶ ἐπεκαλέσθη καὶ ἀπόψε...

§30Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. .... (Δὲν ἠκούσθη).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαμιχαλόπουλε, δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ! Σεῖς σοβαρὸς κοινοβουλευτικός, διακόπτετε; Καθήσατε κάτω σᾶς παρακαλῶ. (Κωδωνοκρουσίαι).

§32Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὁ κ. Παπανδρέου, ἐπικαλεῖται συνεχῶς καὶ ἐπεκαλέσθη καὶ ἀπόψε κατὰ κόρον τὴν ἰδέαν τῆς Δημοκρατίας. Εἰς ποίαν χώραν τὴν ἐπικαλεῖται; Τὴν ἐπικαλεῖται τἄχα εἰς χώραν εἰς τὴν ὁποίαν τοῦ ἔχει ἀπαγορευθῆ νὰ ὁμιλῇ; Τὴν ἐπικαλεῖται τἄχα εἰς χώραν εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιτρέπονται αἱ πολιτικαὶ συγκεντρώσεις; Θὰ ἐνθυμῆσθε ἄριστα, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ὅτι τὴν 20ὴν τοῦ μηνὸς Ἀπριλίου ἐγένετο ἡ συγκέντρωσις. Ὁ κ. Παπανδρέου ἐνόμισεν ἀπόψε, ὅτι εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαγορεύωμεν εἰς τὸ διηνεκὲς τὰς συγκεντρώσεις τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Ποῖος τὰς ἀπηγόρευσε; Διατί δὲν λέγει τὴν ἀλήθειαν ὁ κ. Παπανδρέου; Εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ λέγῃ τὴν ἀλήθειαν. Τί ἐζήτησεν ὁ κ. Παπανδρέου; Τὸ ἀνέγραψαν αἱ ἐφημερίδες. Τὸ ἀνεγνώρισε καὶ ὁ ὑποστηρίζων τὴν Ἕνωσιν Κέντρου Τύπος. Ἐζήτησε νὰ κάμῃ συγκέντρωσιν ἢ εἰς τὸ γήπεδον τοῦ «Παναθηναϊκοῦ» ἢ εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως. Καὶ ὅταν ἐπληροφορήθη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι πρόθυμος νὰ χορηγήσῃ – ἑρμηνεύουσα τὴν σχετικὴν διάταξιν περὶ κλειστοῦ χώρου κατὰ τρόπον εὐρύτερον— τὴν ἄδειαν τῆς συγκεντρώσεως εἰς τὸν «Παναθηναϊκόν», ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ συγκεντρωθοῦν 65–70 χιλιάδες ἄνθρωποι, ἔσπευσεν ἀμέσως — διατὶ δὲν τὸ ἐξετάζω, δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω, εἶναι γνωστόν— ἔσπευσεν ἀμέσως νὰ τροποποιήσῃ τὸ αἴτημα καὶ νὰ ζητήσῃ καλὰ καὶ σώνει νὰ γίνῃ ἡ συγκέντρωσις εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως. Κύριοι, εἶναι κατ’ ἀρχὴν πρωτοφανὲς τοῦτο. Μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα συνηθίζομεν νὰ κάμνωμεν συγκεντρώσεις κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν εἰς τὸ κέντρον τῆς πρωτευούσης. Καὶ δίδεται ἅπαξ εἰς ἕκαστον κόμμα τὸ δικαίωμα. Αἱ προεκλογικαὶ συγκεντρώσεις εἰς τοὺς Παρισίους π.χ. δὲν γίνονται εἰς τὰ Ἠλύσια πεδία ἢ τὴν Πλατεῖαν Ὁμονοίας. Ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχομεν τὴν συνήθειαν αὐτὴν καὶ γίνονται εἰς τὸ Σύνταγμα ἢ τὴν Πλατείαν τοῦ Κλαυθμῶνος. Ὀρθῶς τὴν ὀνομάζομεν πλατείαν τοῦ Κλαυθμῶνος, διότι ἐξ ὅλων τῶν κομμάτων, τὰ ὁποῖα συγκεντρώνονται ἐκεῖ, μόνον ἕνα γελᾷ μετὰ τὰς ἐκλογάς, ὅλα τὰ ἄλλα κλαῖνε κατ’ ἀνάγκην.

§33ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δι’ αὐτὸ ὠνομάσθη ἔτσι;

§34Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὄχι δι’ αὐτό, ἀλλ’ ἐκ τῶν ὑστέρων ἂς εἴπωμεν, ὅτι ὠνομάσθη δι’ αὐτό. Κύριοι συνάδελφοι, σπανιώτατα ἐπετράπη νὰ γίνωνται συγκεντρώσεις εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως, ὅταν δὲν εἶναι προεκλογικὴ περίοδος. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τοῦ σημείου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι συνδεδεμένον καὶ πρὸς τὸν πολιτισμὸν τῆς χώρας, ὑπῆρχε —καὶ ἔχομεν καθῆκον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος νὰ τὸ ἐξετάσωμεν— κίνδυνος ταραχῶν. Ἔπαιξε μὲ τὰ λόγια ἀπόψε ὁ κ. Παπανδρέου ὁμιλήσας περὶ διαταράξεως τῆς τάξεως καὶ διαταράξεως τῆς ἀσφαλείας. Τάξις καὶ ἀσφάλεια εἶναι ἔννοιαι ἀλληλένδετοι, εἶναι ἔννοιαι ταὐτόσημοι, ἐκτὸς ἐὰν ὡς τάξιν θεωρήσωμεν μόνον τὴν τάξιν εἰς τὰ ἑδώλια τῶν βουλευτῶν ἢ τὴν τάξιν, τὴν ὁποίαν ἐλέγχουν αἱ ταξιθέτριαι εἰς τὰ θέατρα καὶ τοὺς κινηματογράφους. Ὅταν τὸ Σύνταγμα ὁμιλῇ περὶ ἀσφαλείας, ἐννοεῖ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκφράζει καὶ ἡ λέξις «τάξις».

§35Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. ... (Δὲν ἠκούσθη).

§36Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν δέχομαι καμμίαν διακοπήν.

§37Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τότε διατί, ἀπευθύνεσθε εἰς ἐμέ;

§38Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἀπαντῶ εἰς τὸν λόγον σας. Εἰς ποῖον θὰ ἀπαντήσω; Θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν λόγον τοῦ κ. Στεφανοπούλου, ὁ ὁποῖος δὲν ὡμίλησεν ἀκόμη; Βεβαίως εἰς τὸν λόγον σας ἀπαντῶ, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι πᾶσαν ἀντίκρουσιν γνώμης σας, τὴν ὁποίαν ἐπιχειρῶ, τὴν ἐπιχειρῶ διὰ νὰ σᾶς δώσω τὸ δικαίωμα νὰ μὲ διακόψητε. Δὲν τὸ δέχομαι αὐτό, ὅπως δὲν ἔχετε δεχθῆ καὶ σεῖς καμμίαν διακοπὴν ἐκ μέρους μου.

§39Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἐζήτησα.....

§40Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ἀκολουθήσω, κύριοι, τὰς αὐτὰς μεθόδους, τὰς ὁποίας ἀκολουθεῖ καὶ ὁ κ. Ἀρχηγός σας. Διότι, ἄλλοτε ἐδεχόμην διακοπὰς ἐκ μέρους του, ἀλλὰ δὲν ἐδέχετο σχεδὸν ποτὲ διακοπὰς ἐκ μέρους μου.

§41ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀντίποινα;

§42Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Βεβαίως. Ἰσότης δημοκρατική, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅ,τι καὶ ἂν ἔλεγεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, διακόπτων με, ὁ κ. Παπανδρέου, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν μὲ λογοπαίγνια νὰ ἄρῃ τὸν συλλογισμόν, τὸν ὁποῖον διετύπωσα. Τὸ Σύνταγμα, ὅταν ὁμιλῇ περὶ ἀσφαλείας, ὁμιλεῖ περὶ τάξεως. Καὶ ὅταν ἡμεῖς ὡμιλήσαμεν περὶ τάξεως, ἐννοοῦμεν τὴν ἀσφάλειαν. Καὶ γνωρίζει ἄριστα, διότι εἶχεν ὑπ’ ὄψει του τὰ στοιχεῖα, ὅτι ὑπῆρχε κίνδυνος διασαλεύσεως τῆς τάξεως. Γνωρίζει ἄριστα ὅτι, εἴτε τὸ ἤθελεν εἴτε ὄχι, εἶχε γίνει συνεργάτης τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς μὲ τοὺς ὀπαδούς του. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ συνεπορεύοντο.

§43ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ε.Κ.). Πῶς τὸ ξεύρετε;

§44Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ εἶχεν ἀναγνώσει τὴν «Αὐγὴν» καὶ θὰ εἶχεν ἀκούσει τί ἔλεγε τὸ ραδιόφωνον τῶν συμμοριτῶν. Διότι ἂν δὲν τὰ εἶχεν ἀκούσει καὶ διαβάσει, τότε ἀλλοίμονον, πῶς ἀσκεῖ ὑπεύθυνα καθήκοντα Ἀρχηγοῦ κόμματος ἐν Ἑλλάδι; Ἡ Κυβέρνησις ἐγνώριζεν ἀκόμη περισσότερα. Ἐγνώριζε καὶ τὰ συγκεκριμένα σχέδια, τὰ ὁποῖα εἶχον καταρτισθῆ.

§45Ε. ΖΑΝΝΗΣ. ... (Δὲν ἠκούσθη).

§46Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν τὰ ἀφήνετε αὐτά;

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζαννῆ, ποῦ τὸ εὑρήκατε αὐτό, νὰ διακόπτετε; Θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. (Κωδωνοκρουσίαι).

§48Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις εἶχε στοιχεῖα καὶ ἦτο διατεθειμένη νὰ τὰ δώσῃ —ἴσως, μάλιστα, ἔλαβε γνῶσιν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. τῶν στοιχείων— ἦτο διατεθειμένη νὰ τὰ δώσῃ εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. διὰ νὰ ἔχῃ πλήρη γνῶσιν καὶ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει τοὺς συγκεκριμένους κινδύνους, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρχον.

§49Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτ.). Ἐδόθησαν.

§50Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἐν ὀργῇ). Ὄχι! (Κωδωνοκρουσίαι).

§51Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Παρακαλῶ, νὰ λάβητε τὸν λόγον μετά.

§52Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι ψέμματα εἰς τὴν Βουλήν. Τὰ ἐζητήσαμεν καὶ δὲν μᾶς ἐδόθησαν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μοῦ ἐζητήσατε τὸν λόγον, κ. Μπακόπουλε. Θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν.

§54Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι τέτοια ψέμματα. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς θὰ πρέπει νὰ τὰ ἠξεύρῃ. Διότι ἡ Βουλὴ μᾶς διεβίβασε τὸ ἔγγραφον ἀρνήσεως νὰ μᾶς δοθοῦν τὰ ζητηθέντα παρ’ ἡμῶν ἔγγραφα. Ὄχι ψέμματα. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Κανελλόπουλε, συνεχίσατε. Κύριοι συνάδελφοι....

§56Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ ψεύδους...

§57Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μέχρις ἀποδείξεως τοῦ ἐναντίου, ἔχομεν δικαίωμα, κύριοι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, νὰ ἰσχυρισθῶμεν, ὅτι εἶναι ἀνακριβῆ ὅλα ὅσα εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου, ἐφ’ ὅσον δὲν φέρει στοιχεῖα συγκεκριμένα.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ καθήσατε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Διακόπτομεν ἐπὶ 5′ λεπτά.

(Ὥρα 11.05′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.20′ μ.μ.)

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, συνεχίζει τὴν ἀγόρευσίν του.

§60Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ἦσαν λυπηρὰ τὰ ἐπεισόδια, τὰ ὁποῖα ἐσημειώθησαν. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω ποῖος ἤρξατο χειρῶν ἀδίκων. Ἀλλὰ λυποῦμαι, διότι ὡρισμένοι ἐκ τῶν ἀγαπητῶν μου φίλων καὶ μέλη τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, μὲ ἠμπόδισαν νὰ προχωρήσω, διὰ νὰ συμβάλλω εἰς τὴν καταπράϋνσιν τῶν πνευμάτων, μὲ ἠμπόδισαν, νομίζοντες προφανῶς, ὅτι θὰ συνθλιβῶ. Δὲν θὰ συνεθλιβόμην καὶ ἤλπιζον, ὅτι κάπως θὰ συνέβαλον καὶ ἐγώ, ὅπως προσεπάθησα μετὰ ταῦτα —εἰς τὴν ἄρσιν τῶν παρεξηγήσεων, αἱ ὁποῖαι εἶχον δημιουργηθῆ. Δὲν θὰ ἤθελον νὰ σχολιάσω διὰ μακρῶν τὰ ἐπεισόδια. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μόνον καὶ παρακαλῶ τοὺς κυρίους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ μελετήσουν αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ εἴπω μὲ κάποιαν ψυχραιμίαν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ συστήσω νὰ συγκριθῇ ἡ πλήρης εὐλάβεια, ἡ πλήρης σιωπή, μὲ τὴν ὁποίαν παρηκολούθησεν ἡ πλειοψηφία, τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε., τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Παπανδρέου, χωρὶς νὰ διακόψῃ τοῦτον ὅταν ὡμίλησε καὶ περὶ φυλακῶν, εἰς τὰς ὁποίας σκέπεται νὰ μᾶς στείλῃ, χωρὶς νὰ τὸν διακόψῃ, ὅταν ἔλεγεν, ὅτι ὅλα τὰ ἔργα συνδέονται μὲ καταχρήσεις, νὰ συγκριθῇ λοιπὸν αὐτὴ ἡ διαγωγὴ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῆς Ε.Ρ.Ε. μὲ τὴν διαγωγὴν ὡρισμένων μελῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὰ ὁποῖα μίαν ἀγόρευσιν ἀπαντητικήν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ μάλιστα τὸ ὕψιστον χρέος ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, προσπαθοῦν μὲ κάθε τρόπον νὰ τὴν καταστήσουν ἀδύνατον, διακόπτοντα συνεχῶς καὶ προκαλοῦντα διὰ τῶν κραυγῶν των χασμωδίας ἢ καὶ δι’ ὡρισμένων ἐνεργειῶν των ἐπεισόδια. Ἂς κρίνουν οἱ ἴδιοι αὐτὴν τὴν διαφοράν. Ἡ σύγκρισις ἀποβαίνει πρὸς ὄφελός μας. Καὶ πιστεύω, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι τυχαῖον. Διότι τὸν αὐτὸν χαρακτῆρα ἔχομεν ὅλοι. Εὐπρεπεῖς κατ’ ἀρχήν, ἀλλὰ καὶ κἄπου–κἄπου ἄτακτοι εἴμεθα ὅλοι. Κάτι ἄλλο λοιπὸν πταίει. Ἡμεῖς ἔχομεν τὸ αἴσθημα, ὅτι ὑπερασπιζόμεθα ὑπόθεσιν ὀρθὴν καὶ δικαίαν. Δι’ αὐτὸ ἀκούομεν μετ’ ἀπολύτου ψυχραιμίας τὰς ἐπιθέσεις τοῦ κ. Παπανδρέου, ἐνῷ σεῖς τὴν ἀπάντησιν, τὴν ἀποκαθιστῶσαν τὴν ἀλήθειαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἀνεχθῆτε. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον καὶ μὲ τὰς φράσεις αὐτὰς εἶχον τὴν πρόθεσιν νὰ τελειώσω, ἀλλὰ δὲν μοῦ τὸ ἐπετρέψατε, ὅτι ὁ κ. Παπανδρέου χρησιμοποιεῖ συνεχῶς τὴν Δημοκρατίαν, ὡς ἔμβλημα καὶ τὴν χρησιμοποιεῖ ποῦ; Εἰς χώραν, εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω μετὰ τὴν διακοπὴν καὶ τὰ ἐπεισόδια, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει πλήρως τὸ δικαίωμα τοῦ λόγου. Ἐὰν ἤθελε, θὰ ὡμίλει ἐνώπιον 70.000 καὶ 80.000 ἀνθρώπων εἰς τὸν Παναθηναϊκόν. Δὲν ἠθέλησε καὶ ὡς ἐκ τούτου ὡμίλησεν ἐνώπιον 2.000. Δικαίωμά του. Καὶ ὁμιλεῖ περὶ Δημοκρατίας εἰς χώραν, ἡ ὁποία χορηγεῖ πλήρη ἐλευθερίαν εἰς αὐτὸν καὶ ὅλους τοὺς Ἕλληνας, ἐλευθερίαν λόγου καὶ συνειδήσεως, εἰς χώραν, εἰς τὴν ὁποίαν κρατεῖ πλήρης ἐλευθερία τοῦ Τύπου καὶ ὑπάρχει πραγματικὴ Δημοκρατία. Δὲν ἀξίζει τὸν κόπον εἰς μίαν χώραν τοιαύτην νὰ θέλῃ νὰ παίξῃ κανεὶς τὸν ἥρωα καὶ τὸν μάρτυρα τῆς Δημοκρατίας. Ἂς τὸν ἔπαιζεν, ἐὰν ἡ χώρα μας ἦτο Δικτατορία καὶ Τυραννία. Εἶναι πολὺ εὔκολον νὰ δίδῃ κανεὶς αὐτὸν τὸν τόνον, τὸν δραματικὸν εἰς τοὺς λόγους του. «ἡ Δημοκρατία θὰ ἐπικρατήσῃ» εἰς χώραν εἰς τὴν ὁποίαν ἐπικρατεῖ. Θὰ ἤξιζε, μὲ αὐτὸ τὸ ὕφος καὶ μὲ αὐτὴν τὴν χειρονομίαν τοῦ ἥρωος ἢ μάρτυρος, νὰ εἴπῃ τοῦτο εἰς χώραν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἐδικαιοῦτο νὰ τὸ εἴπῃ καὶ ὅπου μόνον διότι θὰ τὸ ἔλεγε, θὰ ὑφίστατο συνεπείας. Ἂς ἀφήσῃ λοιπὸν τὰς δραματικὰς αὐτὰς χειρονομίας καὶ φρασεολογίας. Ἡ χώρα μας εἶναι δημοκρατική, ὁ Τύπος εἶναι ἀπολύτως ἐλεύθερος καὶ θὰ μείνῃ ἐλεύθερος. Εἰς τὴν χώραν μας ὑπάρχουν ὅλα τὰ ἐχέγγυα τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀτόμου...

§61ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ραδιόφωνον;

§62Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). ...μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου, εἰς τὸ ὁποῖον τὸ Σύνταγμα τῆς Δημοκρατίας τὸ ἐπιτρέπει. Διότι βεβαίως εἴμεθα συντεταγμένη Πολιτεία καὶ οὐχὶ ἀσύντακτος. Ἀσφαλῶς ὁ κ. Παπανδρέου, χωρὶς νὰ τὸ ἔχῃ κατανοήσει, χωρὶς νὰ τὸ θέλῃ, ἴσως ἔχει ὑποστῆ εἰς τὴν σκέψιν του μίαν σύγχυσιν καὶ ἡ ἰδέα τῆς Δημοκρατίας εἰς τὸν νοῦν του ἔχει ὑποστῆ μίαν διαστροφήν. Νομίζει —πρόκειται περὶ ἑνὸς φαινομένου ψυχολογικοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξηγήσω— ὅτι ἡ Δημοκρατία ἐπιτρέπει εἰς τὴν μειοψηφίαν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν της, δημιουργοῦσα πράγματα, καθιστῶσα ἀδύνατον τὴν λειτουργίαν τοῦ πολιτεύματος —βεβαίως εἰς μάτην τὸ ἐπιχειρεῖ— ἐκβιάζουσα τοὺς πάντας. Ὁ ἀνένδοτος ἀγὼν δὲν σημαίνει τίποτε ἄλλο παρὰ ἀνένδοτον προσπάθειαν τῆς μειοψηφίας, ὅπως παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι δὲν τῆς ἔδωσεν ὁ λαὸς τὸ δικαίωμα νὰ κυβερνήσῃ, ἐκβιάσῃ τὰ πράγματα καὶ κατευθύνῃ τὴν πορείαν τοῦ Ἔθνους. Τὴν πορείαν τοῦ Ἔθνους δικαιοῦται νὰ τὴν κατευθύνῃ ἐμμέσως διὰ τῆς κριτικῆς, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἀσκῇ διὰ τῶν συμβουλῶν, τὰς ὁποίας δύναται νὰ δίδῃ, διὰ τῶν καλῆς πίστεως παρατηρήσεων, διὰ τῆς ψήφου τῆς θετικῆς ἢ ἀρνητικῆς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, οὐχὶ ὅμως διὰ τοῦ ἐκβιασμοῦ. Δημοκρατία καὶ ἡ ἐκ μέρους τῆς μειοψηφίας ἐκβιαστικὴ ἐπιδίωξις λύσεων, εἶναι δύο πράγματα ἀσυμβίβαστα. Ὁ κ. Παπανδρέου, ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς μειοψηφίας, εἶναι δυνατὸν νὰ λέγῃ ὅ,τι θέλει, νὰ ψηφίζῃ ὅ,τι θέλει καὶ ὅπως θέλει· ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν, διότι δὲν τὸ ἐπιτρέπει τὸ Σύνταγμα, δὲν τὸ ἐπιτρέπει ἡ λογικὴ τῶν πραγμάτων διὰ τῆς Δημοκρατίας νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει. Οὔτε ἡμεῖς, οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν πλειοψηφίαν δικαιούμεθα νὰ κάμωμεν ὅ,τι θέλομεν, διότι κινούμεθα εἰς τὸ πλαίσιον μιᾶς συντεταγμένης Πολιτείας. Ἀλλά, ἀκόμη ὀλιγώτερον, εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει ἡ μειοψηφία. Εἰς μάτην τὸ προσπαθεῖ. Ἐνώπιον τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος τοῦ κ. Παπανδρέου, ὑπάρχει τὸ τεῖχος τῆς Δημοκρατίας, ὑπάρχει τὸ τεῖχος τοῦ Ἑλληνικοῦ Συντάγματος. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§63Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Διὰ τὴν ἐντροπὴν τοῦ ραδιοφώνου δὲν εἴπατε τίποτε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ κ. Ἠλιοῦ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ βῆμα εὑρίσκεται ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ἀριστερᾶς καὶ ἴσως ὁ λόγος του νὰ εἶναι ὀξύς, ἐν τούτοις θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως συντελέσητε καὶ ἡ συζήτησις διεξαχθῇ ἠρέμως. Ἀπευθύνομαι πρὸς ὅλας τὰς πλευράς. Ἰδιαιτέρως δὲ παρακαλῶ τὴν παράταξιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν προέρχομαι, ὅπως φροντίσῃ καὶ μὴ ἐπαναληφθοῦν τὰ ὅσα ἔλαβον χώραν πρὸ ὀλίγου.

§65Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Διατὶ αὐτὴ ἡ διάκρισις;

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ δὲν εἶναι Κυβερνητικός.

§67Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ κ. Πρόεδρος ἠθέλησε εἰς τὴν ἄσκησιν καὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών του καὶ τῶν καθηκόντων του, νὰ δώσῃ τὸ χρῶμα, μιᾶς παραχωρήσεως. Ἐν τούτοις, ἠννόει, καίτοι ἐκφράζει τὰς ἀπόψεις τῆς ἀριστερᾶς, ἂς ἀκουσθῇ.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποσαφηνίζω τὶ ἐνόουν. Παρεκάλεσα τὴν παράταξιν, ἐκ τῆς ὁποίας προέρχομαι, ὅπως ἀκούσῃ τὸν κ. Ἠλιοῦ μετὰ τῆς αὐτῆς ψυχραιμίας μετὰ τῆς ὁποίας ἤκουσε τὸν κ. Παπανδρέου, ἔστω καὶ ἂν εἴπῃ δυσάρεστα πράγματα διὰ τὴν πλειοψηφίαν καὶ νὰ μὴ μιμηθῇ τὴν ἄλλην παράταξιν, ἥτις συνεχῶς διέκοπτε τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας).

§69Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν νομίζω, ὅτι ηὐτύχησεν ὁ κ. Πρόεδρος μὲ ὅσα εἶπε, νὰ ἐπανορθώσῃ κάτι τὸ ὁποῖον ἀτυχῶς ἐλέχθη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἂς μὴ ἐξογκώνωμεν τὰ πράγματα τὰ ὁποῖα ἐπὶ τέλους ἠμπορεῖ νὰ ἦσαν φραστικαὶ ἀτυχίαι. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι εἰς τὴν ἰδίαν τεταμένην πολιτικὴν κατάστασιν ἡ ὁποία προϋφίστατο, αἱ τέσσαρες ἑβδομάδες τῶν διακοπῶν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος προσέθεσαν νέα στοιχεῖα ὀξύνσεως καὶ ἐντάσεως καὶ μάλιστα στοιχεῖα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι εἰς τὸ μέλλον καὶ ἐν τῇ προόδῳ τοῦ χρόνου ἀποφασιστικῆς σημασίας εἰς βάρος τῆς χώρας. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ συνδυαζόμενον μὲ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Βουλή, παρανόμως συντεθεῖσα κατόπιν τοῦ ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος καὶ μὴ ἐκφράζουσα τὴν θέλησιν τοῦ Ἔθνους, δὲν εἶναι δυνατὸν κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ ἀποδώσῃ χρήσιμον ἔργον παρὰ μόνον ὡς βῆμα καταγγελίας ἀντιλαϊκῶν ἐνεργειῶν, σφετερισμῶν ἐξουσίας συνετέλεσεν ὥστε νὰ κατατεθῇ ἡ πρότασις πρὸς ἔκφρασιν δυσπιστίας. Δὲν εἶναι μόνον πρότασις δυσπιστίας ἐπὶ συγκεκριμένου αʹ ἢ βʹ θέματος, ἀλλὰ εἶναι μία πρότασις δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία δὲν δικαιοῦται νὰ εἶναι Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν νομιμοποιεῖται νὰ εἶναι Κυβέρνησις. Μολονότι τὴν κατάθεσιν τῆς προτάσεως δυσπιστίας ἠκολούθησε μία δωρεὰ ἑτοιμότητος καὶ γενναιότητος ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος καλῶς ἐγνώριζεν, ὅτι ἐπὶ θεμάτων συνταγματικῶν, δὲν θὰ ἀνεχθῇ κανένα συμβιβασμὸν καὶ ὁ ὁποῖος ἤξευρεν, ὅτι μετὰ δύο ἡμέρας θὰ ἤρχετο ἐδῶ διὰ νὰ συζητήσῃ καὶ διὰ νὰ ἀπαντήσῃ. Μολονότι λοιπὸν ὑπῆρξε μία ἐπίδειξις ἑτοιμότητος, ὀφείλομεν νὰ ἀναγνωρίζωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπιθυμεῖ τὸν διάλογον· προτιμᾷ τὸν μονόλογον. Προτιμᾷ τὸν μονόλογον καὶ ἰδίως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, προτιμᾷ τὸν μονόλογον καὶ ὅταν ἐξαγγέλλῃ οἰκονομικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα τὰ ἐξαγγέλλῃ ἀπὸ τὸν Τύπον ἢ ἀπὸ τοῦ Ραδιοφώνου. Προτιμᾷ τὸν μονόλογον καὶ ὅταν ἐξαγγέλλῃ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι εἰς ἄλλα Κοινοβούλια, πρὶν ληφθοῦν, πρὶν γίνῃ κἂν διαπραγμάτευσις, ἔγιναν ἀντικείμενον εὐρυτάτης συζητήσεως, ὅπως τὸ θέμα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Διότι, ἀκριβῶς, προτιμᾷ τὸν μονόλογον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπέχων συνήθως ἀπὸ τὰς συζητήσεις ἐπὶ θεμάτων ἐμπιστοσύνης ἢ δυσπιστίας, δὲν δέχεται οὔτε κἂν τὸ καθιερωμένον εἰς ὅλας τὰς Βουλὰς τοῦ κόσμου καὶ συναφὲς πρὸς τὸ πολίτευμα καὶ τὸ κοινοβουλευτικὸν σύστημα, τὴν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησιν, διὰ νὰ μὴ αἰφνιδιάζεται τάχα ἡ Κυβέρνησις καὶ διὰ νὰ εἰδοποιῆται. Ἐν τούτοις συνηθίζει μετὰ πολλοὺς μῆνας, ἀφ’ ὅτου διεξαχθῇ ἡ συζήτησις καὶ ἐμφανίζεται ἐπὶ ἄλλου θέματος, διὰ νὰ χρησιμοποιήσῃ αὐτὸ τὸ στοιχεῖον τοῦ αἰφνιδιασμοῦ. Ἴσως ἐπὶ τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ θιγοῦν, κατὰ τὴν σημερινὴν πρότασιν δυσπιστίας νὰ τὸν ἀκούσωμεν μετὰ ἑξάμηνον ἢ μετὰ τρίμηνον, ἐὰν βεβαίως ἐξακολουθῇ νὰ εἶναι Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ τὸν ἀκούσωμεν μετὰ ἑξάμηνον ἢ μετὰ τρίμηνον ἐμφανιζόμενον ἐπὶ ἄλλου θέματος. Διότι πράγματι τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ὁ σημερινὸς γραπτὸς μονόλογος ἐπικειμένης συζητήσεως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἔθεσε διὰ τῶν ἐφημερίδων, ἐξηντλήθησαν καὶ ἀνεπτύχθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπὶ δίμηνον καὶ ἐπὶ τῆς πρώτης προτάσεως δυσπιστίας καὶ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως καὶ ἐπὶ τῆς προτάσεως παραπομπῆς Δόβα εἰς Εἰδικὸν Δικαστήριον. Προσήχθησαν αἱ ἀποδείξεις καὶ ἐπιθυμῶν νὰ ἐκτρέψῃ τὴν συζήτησιν σήμερον ὁ ἀνώνυμος ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως, ἔφερε πάλιν πρὸς ἀμφισβήτησιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πλήρως καὶ διὰ μακρῶν εἶχον βεβαιωθῆ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπίσης ἐξ ἀφορμῆς ἄλλης, ἦλθεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀπήντησε μόνον μετὰ τὸν τερματισμὸν τῶν συζητήσεων ἐπὶ τῆς προτάσεως δυσπιστίας καὶ ἐπὶ τῆς προτάσεως παραπομπῆς καὶ ἀπήντησεν ἰσχυριζόμενος, ὅτι ψεῦδος καὶ ὑποκρισία ὑπάρχει ἐπὶ πολλῶν δημοσίων ζητημάτων. Διότι ὁμιλοῦν περὶ παραβάσεως τῆς Δημοκρατίας, ἐνῷ ἡ Δημοκρατία δὲν παρεβιάσθη, ὅτι ἔχει συναίσθησιν τῆς δυνάμεως, ὅτι θὰ ἐπιβάλλῃ τὴν τάξιν, ἐννοῶν ὡς τάξιν τὴν τάξιν Νεκροταφείου, τὴν τάξιν κατεχομένης χώρας, ὅπου κάτω ἀπὸ μίαν ἐπιφάνειαν γαλήνης εἰς τὸ ὑπόστρωμα συγκλονίζουν τὴν Ἑλληνικὴν συνείδησιν καὶ βράζουν δυνάμεις ἀγανακτήσεως καὶ ἀναταραχῆς καὶ ὄχι τὴν τάξιν, ὅπως τὴν ἐπιθυμεῖ τὸ πολίτευμα διὰ τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος, διὰ τῆς ἀπολαύσεως ἐκ μέρους ὅλων τῶν ἐλευθεριῶν των καὶ τῶν δικαιωμάτων των καὶ διὰ τῆς ἐπικρατήσεως τῆς πλειοψηφίας. Διότι τὸ νὰ ἐπανερχώμεθα εἰς πράγματα ἐπὶ τῶν ὁποίων βοοῦν καὶ οἱ πέτρες ἀκόμη, εἰς τὸ ζήτημα τῆς βίας καὶ τῆς νοθείας καὶ νὰ ἀμφισβητοῦμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπεδείχθησαν περιτράνως καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων βουνὰ ἀποδείξεων συνεσωρεύθησαν, θὰ ἀπετέλει ἀναίδειαν μεγατόννων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητοῦμεν πράγματα περὶ τῶν ὁποίων ἀπησχολήθη ἡ Βουλὴ καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων προσήχθησαν ὅσαι προσήχθησαν ἀποδείξεις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται ἐπίκλησις ἐκείνων τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἐκλογοδικείου, αἱ ὁποῖαι προέβαλον τυπικὸν ἀπαράδεκτον, νὰ γίνεται ἐπίκλησις ἐκείνων τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἐκλογοδικείου, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἐπιληφθοῦν τοῦ ζητήματος διὰ τὴν ἔλλειψιν ἐμπροθέσμου καταθέσεώς των. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται ἡ ἐπίκλησις αὐτή, ὅταν ἐκεῖ, ὅπου ἔγινεν ἀκύρωσις ἀπεδείχθη μείωσις τῆς Κυβερνητικῆς δυνάμεως κατὰ 20– 25%. Εἰσερχόμενος εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς προτάσεως τῆς δυσπιστίας θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω πρῶτον, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως μὲν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν, ἔχει ἐπιδεινωθῇ ἡ κατάστασις κατὰ τὸν τελευταῖον καιρόν. Πράγματι ὑπῆρξεν ἡ γνωστὴ ἀπαγόρευσις τῆς συγκεντρώσεως καὶ ὅσα συνέβησαν ἐν τῇ πραγματοποιήσει τῆς ἀπηγορευμένης συγκεντρώσεως εἰς βάρος τῶν συγκεντρωθέντων πολιτῶν. Εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι δικαίωμά της ἐκ τοῦ νόμου νὰ ἀπαγορεύσῃ συγκέντρωσιν, ἀπειλουμένης τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Βεβαίως, ὑπάρχει δικαίωμα ἀπαγορεύσεως, ὑπάρχει ὅμως δικαίωμα ἀπαγορεύσεως, ὄχι ὡς φέουδον τοῦ ἐν τῇ ἐξουσίᾳ ὑπάρχοντος κόμματος, ὄχι ὡς δικαίωμα αὐθαιρέτου κρίσεως, ἀλλὰ δικαίωμα ἀπαγορεύσεως, σύμφωνα πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ θεσμοῦ, δηλαδὴ πρὸς ἐξυπηρέτησιν πολιτειακῶν σκοπῶν. Ἄλλως, ὅπως θὰ ξέρετε, διὰ νὰ μὴ σταματήσωμεν εἰς τὰ νομικά, ἀλλ’ ἁπλῶς νὰ τὰ ὑπενθυμίσω, ἡ ἄσκησις δικαιώματος τὸ ὁποῖον προβλέπεται ἀπὸ τὸν νόμον, ἀλλὰ διὰ σκοπὸν ἄλλον ἀπὸ ἐκεῖνον διὰ τὸν ὁποῖον ἐνομοθετήθη, χαρακτηρίζεται, ὡς κατάχρησις δικαιώματος. Ὅταν, λοιπόν, ἔρχεται ἡ Ἀστυνομία καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ λέγει, ἔλαβα ἀποφάσεις καὶ δὲν θὰ ἐπιτρέψω εἰς ἀνοικτὸν χῶρον, δὲν ἐνεργεῖ, σύμφωνα πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, ἀλλὰ αὐθαιρετεῖ, ὡσὰν ὁ νόμος νὰ τῆς ἔδωσε μίαν ἐξουσίαν νὰ καταπατῇ, ὁπότε θέλῃ —καὶ δὲν θὰ ὑπῆρχε Κυβέρνησις ποὺ νὰ μὴ ἤθελε— νὰ καταπατῇ τὰ δικαιώματα τῶν ἀντιπολιτευομένων εἰς αὐτὴν πολιτῶν. Εἶναι δὲ περίεργος ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ἀπόψε ἐπενοήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὰ ἀδικαιολόγητα, ὅτι ἦτο γνωστόν, ὅτι θὰ μετεῖχε καὶ ἡ ἀριστερά, καὶ θὰ ἐνίσχυε τὴν συγκέντρωσιν καὶ ὅτι ἐκ τοῦ λόγου τούτου θὰ ἐδημιουργοῦντο, ἔκτροπα. Καὶ ὅτι μὲν ἡ ἀριστερὰ ἐξεδήλωσε τὴν ἀπόφασίν της νὰ συμμετάσχῃ εἰς μίαν συγκέντρωσιν τῆς ὁποίας ὁ ἀντικειμενικὸς σκοπὸς ἦτο ἡ καταγγελία τοῦ ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος τῆς βίας καὶ τῆς νοθείας, ἡ διεκδίκησις τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς ἐπικρατήσεως τῶν λαϊκῶν δικαιωμάτων δὲν ἦτο κρυφόν, διότι εἶχεν ἐξαγγελθῇ ἐκ μέρους τοῦ κόμματός μας δι’ εἰδικῆς ἀποφάσεως. Τὰ δὲ περὶ μελετωμένων ταραχῶν ἀποτελοῦν, βεβαίως, οἰκτρὸν μῦθον, ὄχι μόνον ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου τοῦ γεγονότος, ὅτι συμμετέσχε ἡ ἀριστερὰ καὶ δι’ ὀπαδῶν της καὶ διὰ βουλευτῶν, ὅτι συμμετέσχεν εἰς τὴν συγκέντρωσιν καὶ ὅτι οὐδὲν προεξένησεν ἔκτροπον, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἔχει ἱστορίαν 11 ἐτῶν, συμμετέσχεν εἰς ἑκατοντάδας συγκεντρώσεων καὶ ἐδῶ καὶ εἰς τὴν Ἐπαρχίαν, ὑπέστη ἐπίθεσιν, δὲν ἔκαμεν ἐπίθεσιν, ὑπέστη ἔκτροπα, δὲν προέβη εἰς ἔκτροπα, διεκδικοῦσα τὰ δημοκρατικὰ δικαιώματα, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὸ δικαίωμα τῆς δημοσίας συγκεντρώσεως δὲν ἀποδεικνύει τὴν κατάχρησιν τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν. Εἰς τὴν ἄσκησιν τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν γίνεται ἀντικείμενον ἐπιθέσεων. Κύριοι συνάδελφοι, ἐδημοσιεύθησαν τὰ περίφημα σήματα, τὰ ὁποῖα ἐδίδοντο πρὸς τὴν δύναμιν τῆς ἀμέσου δράσεως ἐναντίον τῆς συγκεντρώσεως. Εἶναι σαφὲς ἀπὸ τὸ περιεχόμενον τῶν σημάτων αὐτῶν, ὅτι δὲν ἐδίδοντο διαταγαὶ πρὸς πρόληψιν ἀταξίας, πρὸς πρόληψιν διαταράξεως. Δὲν ἐφοβοῦντο τὴν διατάραξιν. Ἐφοβοῦντο μήπως φανῇ δύναμις, μήπως φανῇ ὄγκος, μήπως εἶναι πολλοί. Ἐρωτοῦσαν, εἶναι πολλοὶ εἰς τὴν πλατεῖαν; Νὰ τοὺς κτυπήσετε. Διαλύστε τους ὅταν ἀπήρχοντο, διότι ὑπάρχει κίνδυνος νὰ γίνουν πολλοί. Κτυπᾶτε ἀλύπητα. Ὅλαι αἱ μικροσυγκεντρώσεις νὰ διαλύωνται διὰ βίας. Διάλυσις διὰ βίας. Κυνῆγι ἀλύπητο. Αὐτὸ ἦτο τὸ περιεχόμενον. Μὲ αἰτιολογίαν, ὄχι ὅτι ἡ τάξις διεταράχθη, διότι ἡ Ἀστυνομία διετάρασσε τὴν τάξιν τὴν στιγμὴν ἐκείνην, ἀλλὰ διότι ἦτο δυνατὸν νὰ φανῇ ὀγκώδης ἡ συγκέντρωσις. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ προστεθῇ, ὅτι ἀκόμη καὶ ἡ ἐπιλογὴ αὐτῶν τῶν ψευδωνύμων «Ἄρης» καὶ «Μέγας» ἐὰν ἐξετασθῇ κατὰ κἄποιον τρόπον ἂς εἴπωμεν ψυχαναλυτικόν, δείχνει μίαν νοοτροπίαν παντοδυναμίας καὶ αὐθαιρεσίας καὶ πολεμοχαροῦς μένους ἐναντίον τοῦ λαοῦ, ὅπου ὁ Ἄρης καὶ οἱ μεγάλοι στρατηλάται εἶναι δυνατὸν νὰ δίδουν διαταγὰς ἐπιθέσεως, ἐνῷ τὰ ὄργανα τῆς τάξεως ὑποτίθεται, ὅτι εἶναι ὑπηρέται τοῦ λαοῦ καὶ λειτουργοὶ δημόσιοι, οὐχὶ δὲ πολεμοχαρεῖς ὀργανωταὶ ἐπιθέσεων κατὰ τοῦ λαοῦ, ἀσκοῦντος τὰς συνταγματικάς του ἐλευθερίας. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀπὸ 6ετίας ἔχει ἐθίσει τοὺς ἄνδρας τῶν σωμάτων ἀσφαλείας νὰ θραύουν τὰς κεφαλὰς τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν νέων, τῶν φοιτητῶν καὶ τῶν ἐργατῶν, καὶ προχθὲς τῶν βουλευτῶν καὶ ἄλλων διαδηλωτῶν τοῦ Κέντρου. Κύριοι συνάδελφοι, λόγοι πλήρους ἀξιοπρεπείας καὶ ἐπιγνώσεως τοῦ ὕψους καὶ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Κοινοβουλίου καὶ κάθε μέλους αὐτοῦ ἠκούσαμεν ἀπὸ τὸν πρὸ ὀλίγου ὁμιλήσαντα κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἤσκησεν ἐπίσης εὔλογον κριτικὴν κατὰ τοῦ Προέδρου τοῦ Σώματος, διερωτηθεὶς ἐὰν ἦτο παρὼν εἰς τὰ Ἀθήνας καὶ ἐὰν ἀνέγνωσεν Ἐφημερίδας καὶ ἔλαβε γνῶσιν τῆς μεταχειρίσεως τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν τὰ μέλη τῆς πρώτης τῶν συντεταγμένων ἐξουσιῶν, τῆς νομοθετικῆς, ὑπὸ τῶν ὀργάνων, ὑπὸ τῶν ὑπηρετῶν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Φυσικά, ἄλλοτε ἐκακοποιοῦντο καὶ βουλευταὶ τῆς ἀριστερᾶς δεινῶς. Καὶ κατηγγέλθησαν τὰ πράγματα αὐτά. Καὶ ὑπῆρξεν ἐπίσης ἀπορία, ἐὰν ἀναγινώσκουν ἐφημερίδας ἢ ἐὰν εὑρίσκωνται εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἄλλοι ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐκφράζοντες τὴν δημοσίαν γνώμην. Δὲν τὸ ἐκφράζω ὡς πικρίαν οὔτε δυσανασχετῶ, ὅτι ἔστω καὶ ἀργὰ ἐγένετο ἀντιληπτόν, ὅτι ἡ Δημοκρατία εἶναι ἀδιαίρετος καὶ ὅτι ὅταν γίνεται ἀνεκτὸν ἕνα μέτρον ἔκνομον καὶ ἀντισυνταγματικὸν εἰς βάρος τοῦ ἑνός, μοιραίως θὰ ἀκολουθήσῃ καὶ ἡ ἐφαρμογή του καὶ εἰς βάρος κάθε ἄλλου ἀντιπολιτευομένου. Αὐτὸ ἔγινε σαφὲς καὶ τότε ποὺ εἶχε καθιερωθῆ ὁ ἀποτελῶν στίγμα διὰ τὸ πολίτευμά μας, ποὺ θέλει νὰ λέγηται Δημοκρατία, θεσμὸς τῶν διοικητικῶν ἐκτοπίσεων ἐπικροτούντων πολλῶν καὶ ὁ ὁποῖος ὡς ἐφαρμόζεται εἰς βάρος μιᾶς παρατάξεως εἴτε ἐγίνετο ἀνεκτὸς εἴτε καμμιά φορά, καὶ ἐχειροκροτεῖτο. Δὲν ἤργησαν ὅμως, καταλυθεισῶν καὶ τυπικῶς τῶν δημοσίων ἐλευθεριῶν, νὰ δοκιμάσουν ὅλοι οἱ πολιτικοὶ ἡγέται καὶ ὅλαι αἱ παρατάξεις τὴν ἄρνησιν τῆς ἐλευθερίας, τὴν ἄρνησιν τῆς Δημοκρατίας, τὴν ὁποίαν συνιστᾷ ἡ δυνατότης στερήσεως τῶν ἐλευθεριῶν διὰ διοικητικῶν ἀποφάσεων. Κλείω τὴν παρένθεσιν αὐτήν. Καὶ θέλω νὰ προσεχθῇ ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ τῶν τεσσάρων ἑβδομάδων συνέβησαν καὶ ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα καταδεικνύουν εἰς πόσην χαμηλὴν στάθμην εὑρίσκονται αἱ δημόσιαι ἐλευθερίαι εἰς τὴν Ἑλλάδα. Διὰ νὰ μὴ κακοκαρδισθοῦν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι καὶ ὡς μέλη τοῦ στρατοῦ κατοχῆς, Χιτλερικοί, εἶχον δράσει εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐγένετο εἰσβολὴ εἰς Ναόν, κατάσχεσις κολύβων καὶ διασκορπισμὸς τῶν ἐκκλησιαζομένων, ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συγγενεῖς τυφεκισθέντων ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς εἶχον κάμει μνημόσυνον εἰς τὰς 6 τοῦ μηνός. Συνεκεντρώθη σωρεία ἀδικημάτων ποινικῶν, ἱεροσυλία, ἐξύβρισις μνήμης τεθνεότων, διατάραξις τῆς θρησκευτικῆς εἰρήνης. Ἀλλὰ ἂς ἀφήσωμεν τὰ Νομικά. Μία πολιτικὴ πρᾶξις ἀχαρακτήριστος, κατάπτυστος. Ἡ Ἀστυνομία εἰσβάλλουσα εἰς τὸν Ναὸν καὶ διαλύουσα μνημόσυνον τῶν θυμάτων τῆς κατοχῆς. Βεβαίως ἐξηγεῖται καὶ ἀπὸ τὴν ἀνάμιξιν, καὶ πράξεων κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ παραλείψεων κατὰ τὴν κατοχήν, αἱ ὁποῖαι χαρακτηρίζουν τὴν κρατοῦσαν κατάστασιν σήμερον. Ἀκόμη συνεχίζεται κατὰ ἕνα τρόπον, ὁ ὁποῖος προκαλεῖ τὰς ἀνησυχίας πλέον ὅλων τῶν κοινωνικῶν παραγόντων καὶ κατ’ ἐξοχὴν τοῦ Σώματος τῶν Ἑλλήνων δικηγόρων. Ἡ προϊοῦσα κατάλυσις τῆς δικαστικῆς ἀνεξαρτησίας, ἡ ἐπέμβασις εἰς τὰ τῆς δικαιοσύνης καὶ τέλος ἐδημοσιεύθη σήμερον φωτοτυπία ἐκ τῆς ὁποίας ἀποδεικνύεται, ὅτι προχωροῦμεν καὶ εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῶν παρακρατικῶν ἐκείνων νεοφασιστικῶν ὀργανώσεων, ἐν στενῇ συνεργασίᾳ μετὰ τῆς Ἀστυνομίας, ἡ ὁποία ταυτίζεται μὲ κομματικοὺς σχηματισμοὺς τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς. Θὰ ἀναλυθῇ εὐρύτερον ἀπὸ ἁρμόδιον ὁμιλητὴν τοῦ Κόμματός μας ἡ περίπτωσις αὐτή. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν τοῦ Σώματος ἐπίσης ἔλαβε χώραν εἰς τὰς Ἀθήνας ἡ σύνοδος τοῦ ΝΑΤΟ. Ἀπὸ τὴν σύνοδον αὐτὴν κατέστη σαφὲς καὶ ὑπεγραμμίσθη, ὅτι εἰς τὴν συμμαχίαν τοῦ ΝΑΤΟ προέχοντα ρόλον συνεχῶς καὶ περισσότερον καταλαμβάνουν οἱ Νεοχιτλερικοὶ τῆς Μπόν. Εἰς τὴν συμμαχίαν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἀποκαλοῦμεν ἀμυντικὴν δὲν ἀποκρύπτουν οἱ Δυτικογερμανοί, ὅτι ἀποδίδουν ἐλπίδας ἐπιθέσεως καὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς Εὐρώπης μέχρι τῶν Οὐραλίων. Κύριοι συνάδελφοι, καταβάλλουν πρὸς τοῦτο ἐπίμονον καὶ σταθερὰν προσπάθειαν διὰ τὴν ἀπόκτησιν διὰ λογαριασμὸν των τοῦ ἀτομικοῦ καὶ πυρηνικοῦ ὁπλισμοῦ. Ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἔκαμαν ἀποφασιστικὸν καὶ ὁριστικὸν βῆμα πρὸς κατάκτησιν τοῦ στοιχείου αὐτοῦ. Ἀλλ’ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ σύνοδος εἰς τὰς Ἀθήνας προώθησε σημαντικῶς τὰς ἐπιθυμίας αὐτάς, ἐπιθυμίας, αἱ ὁποῖαι, ἐὰν ποτὲ ἤθελον πραγματοποιηθῆ, θὰ ἀποτελέσουν ἕνα κίνδυνον διὰ τὸ ἀνθρώπινον γένος. Βέβαια, ἡ Κυβέρνησις ἀρνεῖται τὸν ἐπιθετικὸν χαρακτῆρα τοῦ ΝΑΤΟ καὶ εἶναι δυνατὸν οἱ Ἕλληνες, ὅλαι αἱ παρατάξεις νὰ μὴ θέλουν νὰ ὑπάρχῃ αὐτὸς ὁ ἐπιθετικὸς χαρακτηρισμός, ἀλλὰ παρέχοντες βάσεις καὶ ἐδάφη πρὸς χρησιμοποίησιν εἰς τὰς δυνάμεις τοῦ ΝΑΤΟ, ἄνευ δικαιώματος νὰ ἀρνηθῶμεν τὴν χρησιμοποίησίν των, ὅταν ἡ Ἡγεσία ἡ ἐξωελληνικὴ θὰ ἀπεφάσιζε νὰ χρησιμοποιηθοῦν τὰ ἐδάφη τὰ Ἑλληνικά, ὡς ἐδάφη ἐπιθέσεως, ἐνεργοῦμεν κατὰ τρόπον, ὥστε χωρὶς τὴν πρόθεσίν μας ἐνδεχομένως, νὰ χρησιμοποιηθῇ ὁ Ἑλληνικὸς χῶρος, ὄχι πρὸς τὸ συμφέρον τῆς εἰρήνης. Ἀλλὰ τὶ δύναται νὰ ὠφελήσῃ τὴν χώραν αὐτὴ ἡ συμμαχία τοῦ ΝΑΤΟ; Ἡ πολιτική μας θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα, ὄχι τὴν περιφρούρησιν τῶν συμφερόντων καὶ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ περαιτέρω ἡ ἀπαγκίστρωσίς μας ἀπὸ τὴν συμμαχίαν αὐτὴν ἐμφανίζεται ἀδύνατος. Καὶ τοῦτο καθ’ ὃν χρόνον ἄλλαι χῶραι, ὅπως ἡ Αὐστρία, ἡ Ἑλβετία, ἡ Γιουγκοσλαυΐα, ἡ Φινλανδία, ἡ Σουηδία, δὲν εἶναι ἐντεταγμέναι εἰς κανένα Σύμφωνον καὶ ἔχουν ἐξασφαλίσει τὴν ἀνεξαρτησίαν των καὶ ἔχουν τὴν βεβαιότητα, ὅτι δὲν διακινδυνεύουν. Καὶ ἡ βεβαιότης αὐτὴ διὰ τὴν Ἑλλάδα εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐνισχύεται ἔτι μᾶλλον ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι μᾶς τείνουν τὴν χεῖρα πρὸς ἠγγυημένην ἐξασφάλισιν τῆς ἀκεραιότητος καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τὴν μὴ ἐπεμβάσεως εἰς τὰ ἐσωτερικά μας. Δυστυχῶς, τὸ ζήτημα ἔχει κατὰ κἄποιον ἐπιτήδειον τρόπον, φύγει ἀπὸ τὴν βάσιν καὶ ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ΝΑΤΟ τίθεται εἰς τὴν βάσιν, ὅτι μᾶς ἐδόθησαν, εἴτε δὲν μᾶς ἐδόθησαν χρήματα. Ἔχει καλλιεργηθῆ, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἡ νοοτροπία τῆς μισθοδοσίας καὶ ἡ νοοτροπία τῆς ἐπαιτείας. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι βέβαιον, ὅτι καὶ ἂν μᾶς ἐδίδετο βοήθεια, δωρεάν, ἂν ἐσυνεχίζετο νὰ μᾶς ἐδίδετο —δωρεὰν βοήθεια— ἡ βοήθεια αὐτὴ δὲν θὰ ἀπετέλει τίποτε ἄλλο παρὰ ἕνα δόλωμα ποὺ θὰ μᾶς ὑπεχρέωνε νὰ ἐξοδεύωμεν πάρα πολὺ περισσότερα καὶ βεβαίως τόσα, ὥστε νὰ διακινδυνεύῃ ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας καὶ ἡ διατήρησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς ἐπίπεδα διαβιώσεως στοιχειωδῶς ἀνεκτά. Διότι, πράγματι τὰ 50 δισεκατομμύρια δραχμῶν, ὅσα μᾶς ἔχει κοστίσει ἡ πολιτικὴ εἰς τὴν ὁποίαν τὸ μικρὸν δόλωμα τῆς βοηθείας μᾶς ἐξωθεῖ τὰ 50 δισεκατομμύρια δραχμῶν, ὑπῆρξαν ἡ αἰτία διὰ τὴν ὁποίαν ἔχει ἀνασχεθῆ ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τοῦ τόπου μας διὰ τὴν ὁποίαν ὁ λαός μας εἶναι βυθισμένος εἰς τὴν πτωχείαν, εἶναι βυθισμένος εἰς τὴν καθυστέρησιν. Φυσικὰ σήμερον, σύμφωνα μὲ τὸ γνωστὸν ἐκεῖνο ὑπόμνημα Ροκφέλλερ, εἴμεθα τὸ ἀγκιστρωμένο ψάρι καὶ δὲν θέλομεν δόλωμα καὶ ἐπωφελούμενοι μιᾶς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν ἡ Κυβέρνησις, κατόπιν τῶν καυχησιολογιῶν διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, ὁμιλοῦσα περὶ εὐημερίας καὶ αὐξήσεως τῶν εἰσοδημάτων, αἰχμάλωτοι αὐτῆς τῆς καταστάσεως εὑρισκόμεθα εἰς τὸ δίλημμα νὰ συνεχίσωμεν τὸ σταμάτημα τῆς περαιτέρω πορείας, οἱασδήποτε οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, νὰ συνεχίσωμεν μόνοι μας ἀναλαμβάνοντες τὰ βάρη ἐξοπλισμῶν καὶ δανειζόμενοι διὰ νὰ τὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Εἶναι βέβαιον, ὅτι, δανεισμὸς ἐξωτερικός, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν αὐτῶν τῶν βαρῶν, πρόκειται ν’ ἀνατρέψῃ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, τὴν νομισματικὴν σταθερότητα, καὶ τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἐξωτερικῶν μας πληρωμῶν. Φυσικά, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος πάντοτε διέπεται ἀπὸ τὴν ἰδεολογίαν τοῦ Ζαλόγγου, ὅτι οἱ Ἕλληνες πρέπει νὰ χορεύουν τὸν χορὸν τοῦ Ζαλόγγου, διὰ νὰ ἱκανοποιοῦνται αἱ βλέψεις τῶν ξένων, τὰς ὁποίας ἐπέβαλλον ἐκεῖνοι καὶ ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐξαρτᾶται ὁ τόπος, ὁ κ. Κανελλόπουλος παρουσιάσθη μὲ ἕνα τρόπον ἀπαράδεκτον, συνήγορος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, μᾶς ἐπιβάλλουν τὰ βάρη καὶ εἶπεν, πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς ἀπόψεώς του, ὅτι πράγματι ἡ Ἑλλὰς ὀρθῶς ὀφείλει νὰ βαρύνεται εἰς τὸ μέλλον. Εἶπεν, φερ’ εἰπεῖν, τὶ νὰ κάμνωμεν, δὲν ἠμποροῦμεν ν’ ἀλλάξωμεν τὴν γραμμὴν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Μονοπλεύρως ἀπεφάσισαν νὰ μὴ συμβάλλουν εἰς τὰς δαπάνας μας. Ἀλλά, ποῦ εἶναι ἡ ἰσοτιμία, μεταξὺ τῶν συμμάχων; Ἐρώτημα πρῶτον. Μονοπλεύρως ἀπεφάσισαν καὶ διὰ τοὺς Τούρκους τὸ ἴδιον; Ἐρώτημα δεύτερον. Εἶναι γνωστόν, ὅτι, δὲν ἀπεφασίσθη τὸ ἴδιον διὰ τοὺς Τούρκους. Ἔχει ἀποφασισθῆ ἡ παροχὴ δωρεὰν βοηθείας. Δεύτερον τὶ θέλετε νὰ γίνωμεν, ἀπατεῶνες; Ἐγίνατε ἀπατεῶνες ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ κ. Ἀνδρουλιδάκης, ὁ ἰδικός σας εἰς τὴν «Καθημερινή», λέγει τὰ περὶ εὐημερίας, τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπουν νὰ μὴ ζητήσωμεν ἐνίσχυσιν ἔξωθεν, αὐτὰ εἶναι ἀνεπίδεκτα καὶ λέγονται πρὸς ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Καὶ ἔτσι εἴμεθα αἰχμάλωτοι μιᾶς ψευδοῦς διαπιστώσεως μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ὑποχρεωθῶμεν εἰς τὸ μέλλον νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς δαπάνας μόνοι μας καὶ νὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἐπίσης, νὰ πληρώνωμεν καὶ τὸ προπολεμικόν μας χρέος μὲ 230 ἑκατομ. δολλάρια τόκους, χρηματοδοτούμενοι, διὰ δανείων, τῶν ὁποίων ἡ ἐξυπηρέτησις μαζὶ μὲ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἐξωτερικοῦ μας δημοσίου χρέους θὰ προσθέσωμεν ἓν κονδύλιον 110 ἑκατομ. δολλαρίων ἐτησίως, καὶ οὕτω νὰ ἀνατρέψωμεν κάθε ἰσοζύγιον πληρωμῶν καὶ οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Ἀλλὰ αὐτὰ ἐνόμισεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθοῦν μὲ ἐκεῖνο, τὸ καταπληκτικὸν 14ον σημεῖον τοῦ τελικοῦ ἀνακοινωθέντος τοῦ ΝΑΤΟ, ποὺ λέγει ἄδηλα, κἄπου κἄποτε θὰ πρέπει τὸ θέμα τῆς ἐνισχύσεως, ὅπως ρεαλιστικώτερα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι τὸ κονσόρτσιουμ εἶναι ἕνα εἶδος Ἑταιρείας φίλων τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία θὰ περιφέρῃ ἕνα δίσκον καὶ ὅτι θὰ μαζέψῃ θὰ μᾶς τὸ δώσῃ. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, πλὴν τῶν ἄλλων 1) ἀντὶ τῶν κερδῶν τῶν ἀναμενομένων ἀπὸ τὴν νοοτροπίαν τῆς μισθοφορίας μᾶς μένουν 15 ἑκατομ. δραχμῶν τοῦ Ζαππείου, πλὴν τῶν ἐξόδων φιλοξενίας, 2) ὅτι οἱ Γερμανοί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔπρεπε νὰ συμμετάσχουν, εἰς τὴν ἐνίσχυσίν μας, εἶπον σᾶς ἔχομεν ὑποσχεθῆ ἀπὸ τὸ 1959 ἕνα δάνειον 200 ἑκατομ. μάρκων διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν. Αὐτὸ τὸ δάνειο θὰ σᾶς τὸ συμπληρώσωμεν... Ποὺ σημαίνει, ὅτι δὲν θὰ ἀναπαύεσθε κανονικά. Τέλος ἀνατρέπονται τὰ δεδομένα ἑνὸς προϋπολογισμοῦ ἤδη βαρύτατα ἐλλειμματικοῦ τὸν ὁποῖον κατέθεσεν ἡ Κυβέρνησις δι’ ἐφέτος, ἀνατρέπονται δὲ τὰ δεδομένα τόσον ὡς πρὸς τὰ κονδύλια τῶν 30 ἑκατομμ. τῶν προβλεπομένων τῆς βοηθείας ὡς καὶ πρὸς τὸ ἄλλον κονδύλιον τῶν 25 ἑκατομμ. τῶν ὑπεσχημένων ἀπὸ τὴν ἐνίσχυσιν ἐκ μέρους τῶν χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, διότι εἶναι γνωστόν, εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι ἡ Ἰταλία δὲν πρόκειται πρὶν φθάσῃ εἰς ἐκλογὰς καὶ λόγῳ τῆς ἀντιδημοτικότητος τὴν ὁποίαν ἔχει ἐκεῖ ἡ ἄποψις τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, δὲν πρόκειται ἐντὸς τοῦ 62 νὰ ψηφίσῃ τὴν σύμβασιν τῆς συνδέσεως καὶ ἑπομένως καὶ ἐκεῖ σύμφωνα μὲ τὴν πολιτικήν τους —ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι εἶναι μέγα κακὸν διὰ τὴν Ἑλλάδα ἡ σύνδεσις— ἀλλὰ σύμφωνα μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἀπεδείχθη, ὅτι δὲν γνωρίζει νὰ προβλέπῃ καὶ ὅτι παρουσιάζει ἀριθμοὺς ἀφισταμένους τῆς προβλέψεως, τὴν ὁποίαν μία συνεχὴς Κυβέρνησις πρέπει νὰ κάμῃ. Παρουσιάζει πόρους τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἔσοδα ἔκτακτα τοῦ προϋπολογισμοῦ 25, 30, 55 ἑκατομμ. δολλαρίων ἢ περίπου ἑνὸς δισεκατομμυρίου 575 ἑκατομμ. δραχμῶν τὰ ὁποῖα δὲν εἶχε καμμίαν βεβαιότητα, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ πραγματοποιηθοῦν. Πέραν ὅμως, κ. συνάδελφοι, τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, τοῦ πραγματικοῦ χαρακτῆρος τῆς συμμαχίας μας μὲ τὸ ΝΑΤΟ ποὺ παρεμποδίζει τὴν οἰκονομικήν μας ἀνάπτυξιν παρεμποδίζει τὴν ἐκβιομηχάνησιν, ἀφ’ ἧς καὶ μόνον εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ ἡ ἰσχὺς μιᾶς χώρας, ὥστε νὰ καθίσταται βέβαιον, ὅτι ἡ ἰσχὺς τῆς Ἑλλάδος ἐξαρτᾶται ὄχι ἀπὸ τὴν αὔξησιν, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν μείωσιν τῶν στρατιωτικῶν μας δαπανῶν. Πέραν τοῦ πραγματικοῦ χαρακτῆρος τοῦ ΝΑΤΟ καὶ πέραν τῶν συνεπειῶν τῶν προσφάτων ρυθμίσεων ἐν σχέσει πρὸς τὴν βοήθειαν, ἔχομεν ἕνα ἄλλο θέμα τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἀποτελεῖ βασικὸν λόγον τῆς δυσπιστίας μας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν πολιτικήν της εἰς τὸ μέγα θέμα τῆς ἐγκαταστάσεως βάσεως πυραύλων εἰς τὴν Ἑλλάδα. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποσχεθῆ, ὅτι δὲν θὰ ἀνελάμβανε τοιαύτην ὑποχρέωσιν πρὶν ἢ κατατοπίσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ ζητήσῃ τὴν ἄποψίν της. Εἶναι ὅμως ἡ συνήθειά της, συνήθεια χρησιμοποιηθεῖσα καὶ κατὰ τὸ Κυπριακόν, ὅτι, ὅταν μὲν ἀντιμετωπίζῃ τὴν ἄμεσον καὶ γενικὴν ἐξέγερσιν τοῦ πληθυσμοῦ, δίδει μίαν παραπλανητικὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ τὶ ἐναντίον τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ, μόλις ὅμως περάσῃ αὐτὴ ἡ πρώτη ἐντύπωσις ἀρχίζει βαθμιαίως νὰ προκαλῇ τὴν σῆψιν τῶν ζητημάτων ἀφίνουσα νὰ διαφεύγουν εἰδήσεις, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ὕστερα, ὅτι δὲν ὑπάρχουν, ὅτι ἐδόθησαν καὶ ὕστερα, ὅτι δὲν ἐδόθησαν πύραυλοι καὶ εἰς τὸ τέλος νὰ φθάσῃ εἰς τὸ νὰ δημιουργῇ γεγονότα τετελεσμένα δυνάμενα νὰ φέρουν τὸν ὑδρογονικὸν ὄλεθρον τῆς χώρας ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τοῦ λαοῦ, ἄνευ γνώσεως τοῦ λαοῦ καὶ τοῦτο μολονότι τὰ πολιτικὰ κόμματα τῆς χώρας ἐξέθεσαν ἀπόψεις περὶ μὴ ἐφοδιασμοῦ τῆς Ἑλλάδος μὲ βάσεις πυραύλων καὶ ὑπῆρξεν εὐκαιρία ὥστε αἱ ἀπόψεις αὗται νὰ καταγγελθοῦν διὰ διεθνοῦς συμφωνίας ἐποικοδομουμένης συγχρόνως εἰς τὴν γωνιὰν αὐτὴν τοῦ κόσμου τῆς εἰρήνης, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι καθῆκον κάθε μικροῦ κράτους. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ὅπως προκύπτει καὶ ἀπὸ τὰ τελευταῖα δημοσιεύματα, ἰδίως τὸ δημοσίευμα τῆς 19ης Ἀπριλίου εἰς τὴν γνωστὴν Ἀγγλόφωνον ἐφημερίδα διὰ τὰς βάσεις τῆς Κρήτης, καὶ ὅπως προκύπτει καὶ ἀπὸ τὰς διφορουμένας ἀπαντήσεις τοῦ κ. Στῆκερ καὶ τὰς δηλώσεις τοῦ Γερμανοῦ στρατηγοῦ τοῦ ΝΑΤΟ, ὁ ὁποῖος ἀνεγνώρισεν, ὅτι περιλαμβάνονται καὶ αἱ Ἀθῆναι ἀπὸ τοιαύτας βάσεις, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐπροχωρήσαμεν, ὅτι εἰσήλθομεν εἰς τὸν δρόμον αὐτόν. Ἄλλωστε δὲν ἦτο μυστικὸν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ὅπως ξέρετε, κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ ἔτους ἡ Σουηδία εἶχε προτείνει εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη νὰ ἀποφασισθῇ ἡ ἵδρυσις λέσχης μὴ ἀτομικῆς τῶν χωρῶν, αἱ ὁποῖαι οὔτε ἔχουν τώρα, οὔτε θέλουν νὰ ἀποκτήσουν ἀτομικὸν καὶ πυρηνικὸν ὁπλισμόν. Ἐπὶ τῆ βάσει ἀποφάσεως τῆς Γεν. Συνελεύσεως ἐζητήθη ἡ γνώμη ὅλων τῶν χωρῶν καὶ ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται μαζὶ μὲ ἄλλας ἓξ μεταξὺ ἐκείνων αἱ ὁποῖαι λέγουν ὄχι. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ παραιτηθῶμεν ἀπὸ αὐτὸ τὸ δικαίωμα, ἡ Αὐστραλία, ἡ Γαλλία, ἡ Ἑλλάς, αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι, ἡ Ἰταλία καὶ ὁ Παναμᾶς, αὐταὶ εἶναι αἱ χῶραι, αἱ ὁποῖαι δὲν δέχονται νὰ ἀποτελέσουν μέλος τῆς μὴ ἀτομικῆς, τῆς ἀποπυρηνοποιημένης Λέσχης. Αἱ ἄλλαι εἴτε δέχονται νὰ ἀποτελέσουν μέλος, εἴτε ἔχουν τυχὸν ὡρισμένας ἐπιφυλάξεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἀποτελοῦν κατ’ ἀρχὴν ἄρνησιν. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι μακρὰν κάθε πολιτικῆς ἀντιδικίας, τὸ ζήτημα τῆς ἐγκαταστάσεως βάσεων εἰς τὴν χώραν μας, εἶναι ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ συγκινῇ καὶ νὰ συγκλονίζῃ ὅλους, ὅπως συγκινεῖ καὶ συγκλονίζει τὸν πληθυσμὸν τῆς Κρήτης σήμερον, διότι εἰς περίπτωσιν χρησιμοποιήσεως, εἰς περίπτωσιν ἀναταραχῆς διεθνοῦς, βεβαίως δὲν γνωρίζουν διακρίσεις τὰ ὅπλα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν μαγνήτην καὶ στόχον παρομοίων ἀντιποίνων, ὅλοι θὰ ὑποστοῦν τὰς αὐτὰς συνεπείας. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἔκλειον τὴν συζήτησιν ἐκ μέρους τῆς παρατάξεώς μας, τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως παραπομπῆς Δόβα, ἐφίστων τὴν προσοχὴν τοῦ Σώματος καὶ τοῦ λαοῦ ἐπὶ ἑνὸς σημείου, ἔλεγα ἂς προσέξωμεν καλά, ἐδῶ αἱ λειτουργίαι τοῦ πολιτεύματος καταπίπτουν κατὰ τρόπον ὄχι σαφῆ καὶ ἀπροκάλυπτον, κατὰ τρόπον ἕρποντα, ὕπουλον, βαθμηδὸν ἐγκαθίσταται εἰς τὴν χώραν μας τὸ πολίτευμα τῆς ἀπολύτου μοναρχίας. Προσέξατε καλά, ἐδημιουργήσαμεν πόρους καὶ προϋπολογισμοὺς καὶ ἕνα μυθώδη πακτωλὸν χρημάτων, τὰ ὁποῖα εἰσπράττονται καὶ προέρχονται εἴτε ἀπὸ φορολογίαν τοῦ λαοῦ εἴτε φαινομενικῶς μὲν καὶ ὀνομαστικῶς ἀπὸ ἔρανον, ἀλλὰ ἡ περὶ τούτου αἴτησις δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὸν μέσον ἄνθρωπον νὰ ἀπορριφθῇ καὶ νὰ ἀποκρουσθῇ, ἐδημιουργήσαμεν πόρους, οἱ ὁποῖοι διατίθενται ἀνεξελέγκτως, περὶ τοῦ προσανατολισμοῦ καὶ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ὁποίων δὲν ἀποφαίνονται καὶ δὲν ἀποφασίζουν αἱ συντεταγμέναι κατὰ τὸ πολίτευμα ἐξουσίαι, ἀλλὰ αἱ ἐπιθυμίαι ὑψηλῶν προσώπων, οἱ ὁποῖοι εἰσπράττονται διὰ σκοποὺς φιλανθρωπικούς, διὰ σκοποὺς κοινωνικοὺς καὶ διατίθενται διὰ τὴν πολυτέλειαν καὶ διὰ τὴν ἀπόλαυσιν τῶν ἰσχυρῶν καὶ τῶν κρατούντων, οἱ ὁποῖοι παρέχουν τὴν δυνατότητα, διότι ἀποτελοῦνται ἀπὸ δύο ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἐξηκριβωμένας κατ’ ἔτος χωρὶς νὰ ὑπολογίσωμεν καὶ ὅσα συλλέγονται κατὰ τρόπους ἀδήλους, οἱ ὁποῖοι παρέχουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ δημιουργηθοῦν ἕνα αὐλικὸν κόμμα, νὰ δημιουργηθοῦν θέσεις κατὰ χιλιάδας, νὰ δημιουργηθοῦν σπατάλαι. Καὶ σᾶς ἔλεγον, ἂς προσέξωμεν κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ὁ ἀνεύθυνος ἄρχων, οὔτε οἱ πέριξ τοῦ ἀνευθύνου ἄρχοντος, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν καμμίαν θέσιν κατὰ τὸ πολίτευμα τῆς Δημοκρατίας, ἀλλὰ ἀντλοῦν τὴν λάμψιν των ὡς αὐλικοῦ ἐκ τοῦ συγχρωτισμοῦ μὲ τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμιγνύωνται εἰς τοιαύτην διαχείρισιν, διότι ὑπῆρξε καὶ ὑπάρχει ἐκδήλωσις μιᾶς ἀκορέστου ἀπληστίας ποὺ κατ’ ἀνάγκην χρησιμοποιοῦν διὰ τὴν ἱκανοποίησίν της μέσα ἀντικοινωνικὰ καὶ παράνομα, καὶ μὴ ὑποκείμενα εἰς ἔλεγχον, καὶ διότι ἀκριβῶς ἡ ἀνάγκη τῆς ἀμύνης ἔναντι τῆς δημοσίας ἀξιώσεως νὰ τεθῇ τέρμα εἰς αὐτὴν τὴν φορολόγησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ ὑπάρξῃ ἔλεγχος, ἡ ἀνάγκη τῆς ἀμύνης ὁδηγεῖ μοιραίως εἰς ἐκτροπὴν ἀπὸ τὸ πολίτευμα. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀναφέρω οὔτε τὴν ἐξέγερσιν τῶν κινηματογραφιστῶν οὔτε τὰ παλάτια, τὰ ὁποῖα φυτρώνουν εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα οὔτε τὰς θαλαμηγοὺς ἐπὶ θαλαμηγῶν. Θέλω ὅμως νὰ προσέξωμεν τὸ φαινόμενον, τὸ λυπηρόν, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε μία τελείως ἰδιωτικὴ ὑπόθεσις, ποὺ θὰ ἠμποροῦσε καθ’ ἑαυτὴν ὡς ὑπόθεσις δύο νέων ἀνθρώπων νὰ εἶναι συμπαθής, τὸ γνωστὸν φαινόμενον τῶν πριγκηπικῶν γάμων. Ὕστερα ἀπὸ τὴν ταραχὴν τῆς δημοσίας γνώμης ἀπὸ τὸ ζήτημα τῆς προικὸς τῶν 300.000 δολλαρίων, ἐφθάσαμεν εἰς δαπάνας πολλαπλασίας, εἰς μίαν ἀσιατικῆς βαρβαρότητος χλιδήν, ἐνθυμίζουσαν τὴν Ἀλεξάνδρειαν τῆς παρακμῆς ἢ τὰ σεϊχᾶτα τὰ πετρελαιοπαραγωγὰ τοῦ Κουβέϊτ ἢ τὴν ἐπικράτειαν τοῦ Ἴμπν Σαοὺντ καὶ εἰς τὴν χώραν αὐτὴν τῆς παραδόσεως τῆς λιτότητος, τῆς σεμνότητος καὶ τοῦ μέτρου, ὑπῆρξε μία ἐπίδειξις κραυγαλέα καὶ νεοπλουτική, ἡ ὁποία προεκάλεσε τὸ αἴσθημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Μετεκλήθησαν διὰ νὰ θαμβώσουν ἡγεμονίσκοι ἀπιθάνων πριγκηπάτων, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶχε γνωρίσει μόνον ἀπὸ ὀπερέττας τῆς Βιέννης καὶ σειρὰ ἀνέργων καὶ ἐκπτώτων. Ὑπῆρξε μία συβαρυτικὴ τρυφή, ἡ ὁποία ἐπεδείχθη εἰς τὸν κατάπληκτον Ἑλληνικὸν λαόν. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ Πὼλ Λουΐ Πουριέ, ἐπικρίνων παρομοίας καταχρήσεις τῆς μοναρχίας τοῦ Λουδοβίκου 18ου μετὰ τὴν παλινόρθωσιν εἰς τὴν Γαλλίαν, εἶπε: «Κύριοι, καταλάβετε το καλά, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἔχητε καὶ τὰ δύο· καὶ τὴν ἀγάπην μας καὶ τὸ πορτοφόλι μας. Διαλέξτε». Ὁ Πὼλ Πουριὲ ἐπῆγε βεβαίως δύο μῆνας φυλακή, ἀλλὰ μετὰ δύο ἔτη ἡ δυναστεία ἐκείνη δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὴν Γαλλίαν. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰ τὰ μυθεύματα, ὅτι ἑνάμισυ ἑκατ. δραχμαὶ διετέθησαν δι’ ὅλην αὐτὴν τὴν χλιδὴν καὶ τὴν σπατάλην, εἶναι διὰ τοὺς πολὺ ἀφελεῖς. Οὔτε διὰ τὰ λουλούδια δὲν ἔφθασαν. Ὅσον καὶ ἐὰν ἐνδεχομένως τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀναφέρουν οἱ ξένοι δημοσιογράφοι τῶν δυόμισυ ἑκατ. δολλαρίων εἶναι ἐν μέρει ἐξωγκωμένον, εἶναι φανερόν, ὅτι εἶναι πλησιέστερον πρὸς αὐτό, παρὰ πρὸς τὸ ἑνάμισυ ἑκατ. ἡ σπατάλη. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις τῶν γάμων παρὰ ἕνα πολλαπλοῦν σφάλμα. Συνεδέσαμεν τὴν ἐποχὴν ποὺ ἔχομεν αὐτὰ τὰ συναλλαγματικὰ ἐλλείμματα, συνεδέσαμεν τὴν περιφορὰν τοῦ δίσκου τῆς ἐπετείας εἰς τὸ ΝΑΤΟ καὶ τὴν ἐπίδειξιν τῆς χλιδῆς αὐτῆς, τῆς ἀσιατικῆς καὶ τῆς ἐξοργιστικῆς ἄνευ προηγουμένου δαπάνης εἰς τοὺς πριγκηπικοὺς γάμους κατὰ τοὺς ὁποίους ἐσημειώθη μία ἄνευ προηγουμένου περιφρόνησις τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας, τῶν ἀριστέων τοῦ πνεύματος τῆς ἐπιστήμης, τῆς διανοήσεως, θὰ ἔλεγον τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, αὐτοὺς ποὺ εὑρίσκονται πίσω ἀπὸ τὰ κάγκελλα μαζὶ μὲ τὸν Γλέζον. Ἀλλὰ ἦλθον ἀξιωματικοὶ δράσαντες ὡς Χιτλερικοὶ ἀξιωματικοί, ἦλθεν ὁ Ἐὰν Φλὴτ καὶ ἐπὶ πλέον ὑπῆρξεν αὐτὸς ὁ ἀηδὴς συναγελασμὸς καὶ τὰ πλούσια δῶρα μὲ τοὺς μεγιστᾶνας τοῦ πλούτου. Ἀλλὰ ἡ λῆψις ὑπερόγκων καὶ ὑπερβολικῶν δώρων καὶ ἄλλων παροχῶν εἰς εἶδος καὶ εἰς ἐδώδιμα ἀκόμη ἀπὸ ἰδιώτας ἔχοντας ἐπιχειρηματικὰ συμφέροντα μέσα εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀπολαμβάνοντας προνόμια καὶ φορολογικὴν ἀσυδοσίαν καὶ ἀπαλλαγὰς καὶ παραχωρήσεις καὶ πιστοδοτήσεις, παραβιάζει νομίζω κάθε γραπτὸν καὶ κάθε ἄγραφτον κανόνα. Δὲν μᾶς ἐσυνήθισαν οἱ κύριοι αὐτοὶ εἰς τὴν γενναιοδωρίαν, καὶ ὅταν ἐπνίγηκε τὸ Μπουρνάζι πρὸ ἑξαμήνου, δὲν ὑπῆρξε παροχὴ οὔτε μιᾶς κουβέρτας ἐκ μέρους τῶν μεγιστάνων τοῦ πλούτου. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θεωρεῖ ὑπόπτους κατόπιν τούτου τὰς γενναιοδωρίας αὐτὰς τὰς ἐξαιρετικάς. Ἐπίσης κύριοι συνάδελφοι, τὴν ἀπορίαν ἀλλὰ καὶ τὴν ὀργὴν προεκάλεσε τὸ προστεθέν, ὅτι κἄπου 120 βαλίτσες αἱ ὁποῖαι ἦλθον ἀπὸ τὸ Λονδῖνον περιεῖχον δῶρα τῶν ὁμογενῶν. Ποίων ὁμογενῶν; Τί σημαίαν ἔχουν εἰς τὰ πλοῖα των αὐτοὶ οἱ ὁμογενεῖς; Πληρώνουν φόρους εἰς τὴν Ἑλλάδα αὐτοὶ οἱ ὁμογενεῖς; Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παίρνουν ἀσυδοσίαν καὶ ἐξίσωσιν μὲ τὴν κορυφὴν ἐπὶ τέλους τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας κατὰ τὸ πολίτευμα, διότι προσφέρουν μέσα εἰς 120 βαλίτσας δῶρα; Ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι τὸ δίχτυ πρὸς ἄγραν δώρων ἁπλώθηκε παντοῦ καὶ ὅτι καὶ οἱ ταλαίπωροι τρόφιμοι τῶν ἱδρυμάτων τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ αὐτοὶ προσέφεραν δῶρα καὶ ἔγινε τὸ ζεῦγος ἀντικείμενον τῆς μερίμνης τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας. Καὶ ὑπῆρξε καὶ ἐκεῖνο τὸ κωμικὸν νὰ εἰσέρχωνται ἀνυπόδητοι, ὡς νὰ ἐπήγαιναν εἰς τὸ Γιλδὶζ ἢ εἰς τὸ Τσερεγάν, οἱ φωτορεπόρτερς καὶ οἱ δημοσιογράφοι διὰ νὰ ἰδοῦν τὰ δῶρα. Ἄς μὴ γελιώμαστε. Ἡ δημιουργία τοῦ προϋπολογισμοῦ ἡ δημιουργία τῶν τεραστίων αὐτῶν ἀτόπων, ἡ τοποθέτησις Αὐλικῶν ὡς κυβερνητῶν διὰ νὰ βιάζουν τὴν λαϊκὴν θέλησιν καὶ ἡ μετὰ ταῦτα ἐπιβράβευσίς των δημιουργεῖ μίαν βαθμιαίαν ἀλλὰ ἤδη παρὰ πολὺ προχωρημένην ἀλλοίωσιν τοῦ πολιτεύματος καὶ ἐκτροπήν του πρὸς τὸ πολίτευμα τῆς ἀπολύτου μοναρχίας, κατὰ τρόπον ἕρποντα ὅπως εἶπον καὶ ὕπουλον ἐγκαθισταμένης. Ἔχομεν μίαν σῆψιν τῶν Συνταγματικῶν θεσμῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ποῦ ἔγινε, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐπίδειξις; Εἰς ποίαν χώραν; Εἰς τὴν χώραν τῶν τριῶν ἑκατ. ἀπόρων. Εἰς τὴν χώραν ὅπου ἡ πεῖνα διώχνει ἔξω ἀπὸ τὰ σύνορα ὅλο τὸ πλεόνασμα τοῦ πληθυσμοῦ. Διότι πράγματι, ἂς σημειωθοῦν αὐτοὶ οἱ τρεῖς ἀριθμοί, πράγματι τὸ μὲν 1959 ὑπῆρξεν ὑπεροχὴ γεννήσεων 98 χιλ., μεταναστεύσαντες 14 χιλ. Διαφορὰ 74 χιλ. Τὸ 1960 ὑπεροχὴ γεννήσεων 97 χιλ., μετανάστευσις 47 χιλ. ὑπόλοιπον 50. Τὸ 1961 ὑπεροχὴ γεννήσεων 86 χιλ., μετανάστευσις 59 χιλ. ὑπόλοιπον 27., μέσα εἰς τοὺς ὁποίους εἶναι καὶ οἱ λεγόμενοι οὐχὶ μονίμως μεταναστεύοντες ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πᾶνε δι’ ἐργασίαν ὀλιγωτέραν τοῦ ἔτους, ἀλλὰ γνωρίζοντες μετὰ τὴν πάροδον αὐτοῦ τοῦ διαστήματος, ὅτι τοὺς περιμένει πεῖνα καὶ δυστυχία εἰς τὸ χωριὸ παραμένουν διὰ παντός, ὥστε φαίνεται, ὅτι ἔπαυσε πλέον νὰ αὐξάνεται ὁ πληθυσμὸς λόγῳ τῆς ὁμαδικῆς ἐξόδου, τῆς φυγῆς. Κύριοι συνάδελφοι, ἔγινε γνωστὸν τὸν ἴδιον καιρὸν μαζὶ μὲ τὰς καυχησιολογίας περὶ εὐημερίας καὶ προόδου, ἔγινε γνωστὸν τόσον εἰς τὴν Ἑλβετίαν ὅσον καὶ εἰς τὴν Ἀμερικήν, ὡς διαφήμισις ἐπαιτείας, διὰ τὰ παιδιὰ τῆς Ἑλλάδος, τοῦ Πακιστὰν καὶ τοῦ Κογκό, τὰ πτωχότερα παιδιὰ τοῦ κόσμου. Καὶ ξεύρετε ἀκόμη, ὅτι σήμερον τὸ ἠξεύρουν οἱ οἰκονομικοὶ Ὑπουργοὶ καὶ θὰ τὸ ἀναγνωρίσουν ἢ θὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ τὸ ἀναγνωρίσουν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ τομέως, ὅτι σήμερον παρουσιάζονται δυσοίωνα σημεῖα καὶ ὡς πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἐξέλιξιν, δυσοίωνα σημεῖα ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι καὶ αἱ ἰδιωτικαὶ ἐπενδύσεις πίπτουν καὶ ἡ οἰκονομία δὲν παρουσιάζει ἀπορροφητικότητα, ὑπάρχει μία ἀζητησία πιστώσεων καὶ μία κάμψις τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος. Ἐξ αὐτοῦ πιὸ εὐαίσθητοι, πρῶτοι οἱ ἐργαζόμενοι, εἰς τὴν κρίσιν τὴν οἰκονομικήν, ἀναγκάζονται νὰ ἀποδύωνται εἰς μεγάλους ἀγῶνας. Τὸ διάστημα αὐτὸ ἀπὸ τῆς στιγμῆς ποὺ διεκόπησαν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς μέχρι σήμερον ἔχει σημειωθῆ σειρὰ οἰκονομικῶν διεκδικήσεων καὶ ἀπεργιῶν τῶν ἐργαζομένων. Σήμερον οἱ ἐκπαιδευτικοὶ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν Περιχώρων ἀπεργοῦν. Διαγράφεται ἡ ἐκκαθάρισις τῶν μικρῶν καὶ τῶν μεσαίων ἐπιχειρήσεων καὶ ὑπάρχει ἡ γνωστὴ συντριπτικὴ ἀξιολόγησις τοῦ τραπεζικοῦ κεφαλαίου, σύμφωνα μὲ τὴν ἐγκύκλιον τῆς Ἐμπορικῆς Τραπέζης, ὅτι μὲ τὴν ἀπόφασιν συνδέσεως τῆς Χώρας μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, αἱ διάφοροι ἐπιχειρήσεις θὰ ὑποστοῦν τὸν ἀντίκτυπον σημαντικῆς ἀλλαγῆς τῶν συνθηκῶν. Αἱ βιομηχανίαι καὶ αἱ βιοτεχνίαι τῆς χώρας μας δὲν θὰ δυνηθοῦν ἅπαξ ἢ μὲ περιωρισμένον ἀριθμόν, δὲν θὰ δυνηθοῦν νὰ ἐπιβιώσουν. Ὑποδεικνύεται ὅπως ἡ Τράπεζα ἀποφύγῃ δυνάμει ἀκαλύπτων χορηγήσεων. Τὰ χορηγούμενα ποσὰ ἐπὶ ὑποθήκῃ ἐργοστασίων, πρέπει νὰ μὴ ὑπερβαίνουν τὴν ἀξίαν τοῦ οἰκοπέδου. Ἰδίως δὲ ὑπογραμμίζεται, ὅτι αἱ ὑποθῆκαι παλαιῶν μηχανημάτων δὲν ἐξασφαλίζουν τὰς χορηγήσεις μας, διότι ταῦτα μετά τινα χρόνον θὰ ἀποδειχθοῦν ἄχρηστα καὶ θὰ ἔχουν μόνον τὴν ἀξίαν παλαιοσιδηρικῶν καὶ ἐπίσης νὰ μὴ παρατηρῆται ἀνοχὴ τῶν καθυστερήσεων. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέλλον, τὸ ὁποῖον οἱ οἰκονομικοὶ ταγοὶ τοῦ τόπου προβλέπουν διὰ τὴν βιομηχανίαν καὶ βιοτεχνίαν μας. Αἱ παραγωγικαὶ ἐγκαταστάσεις θὰ μετατραποῦν εἰς παλαιοσιδηρικά. Καὶ ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν τοὺς βιομηχάνους καὶ τοὺς βιοτέχνας, οἱ ὁποῖοι ὄχι ἐξ ὑπαιτιότητός των εὑρίσκονται εἰς καθυστέρησιν ἀπὸ ἀπόψεως ἐκσυγχρονισμοῦ τῆς παραγωγῆς, τοὺς διαβουκολοῦν μὲ ὑποσχέσεις πιστωτικῶν διευκολύνσεων, ἐνῷ ἀποδεικνύεται, ὅτι πρόκειται νὰ περιορισθοῦν ἀκόμη περαιτέρω αἱ πιστοδοτήσεις. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἀπέναντι τῶν μεσαίων στρωμάτων θὰ ἠμποροῦσε νὰ προστεθῇ ἕνα ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ἤδη ἀπὸ τοῦ 1957 εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἴχομεν ἀναφέρει τὸ θέμα τῆς φορολογικῆς ἀνισότητος. Ἐνῷ οἱ συνδαιτημόνες τῶν ὑψηλῶν εἶναι ἀφορολόγητοι εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις καὶ μονοπώλιά των εἰς τὰ μικρὰ καὶ μεσαῖα εἰσοδήματα ἐπιβάλλεται συντριπτικὴ βαρυτάτη φορολογία, ἡ ὁποία εὐχεραίνει τὴν ἐκκαθάρισίν των. Εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ 65% τῶν φορολογικῶν δηλώσεων ἀφοροῦν εἰσοδήματα κάτω τῶν 40.000 δραχμῶν ἐτησίως καὶ ἀποδίδουν τὰ 8,2% τοῦ συνολικοῦ ὕψους τῶν ἀμέσων φόρων. Ἐν τούτοις διατηροῦνται αὐτοὶ καὶ ἄνευ λόγου ἀπασχολοῦν τὰς φοροτεχνικὰς ὑπηρεσίας καὶ παρεμποδίζουν τὸν ἔλεγχον τῶν ὑψηλῶν εἰσοδημάτων. Ὡς σκοπὸς τῆς ἀμέσου φορολογίας ἔχει καθιερωθῆ, ὅτι εἶναι ἡ μὴ σύλληψις τῶν μεγάλων εἰσοδημάτων, ὥστε νὰ τσεπώνωνται ἀρκετὰ ἑκατομμύρια ἀπὸ τοὺς ἀγαπητοὺς καὶ προσφιλεῖς εὐνοουμένους μεγαλοκαρχαρίας. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι ἡ πτωχὴ αὐτὴ χώρα ἔγινεν ὀλιγώτερον πτωχή. Τοῦ ἀπαντῶ. Ὁ πτωχὸς Ἑλληνικὸς λαὸς ἔγινε περισσότερον πτωχός. Ἡ κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος δὲν συμβαδίζει μὲ οἱανδήποτε ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Οἱ πτωχοὶ ἔγιναν πτωχότεροι καὶ οἱ ἄποροι ἔγιναν πολυαριθμότεροι, ἐνῷ πλάϊ εἰς αὐτοὺς δημιουργοῦνται προνόμια ἐξοργιστικά. Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὴν καταλήστευσιν τῶν καπνοπαραγωγῶν ἀπὸ τοὺς καπνεμπόρους, περὶ τακτοποιήσεως τῆς καταστάσεως τῶν ὁποίων εἶχε δοθῆ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ὑπόσχεσις μὴ πραγματοποιηθεῖσα, ἤδη ἐξαγγέλεται ἀπὸ Κυβερνητικῆς πλευρᾶς, ὅτι καὶ ἡ περαιτέρω πορεία τῶν οἰκονομικῶν μέτρων θὰ εἶναι πορεία σκληρότητος. Γενικὰ καθιεροῦται ἡ πολιτικὴ τῶν ἀνοικτῶν θυρῶν τῇ ὑποδείξει ἔξωθεν καὶ ἰδίως τῆς Βόννης. Εἰς ἀπάντησιν αὐτῆς τῆς ὑποσχέσεως ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι λαμβάνομεν τώρα καὶ κοινωνικὰ μέτρα. Θὰ ἐξαντληθοῦν αἱ προσπάθειαι μειώσεως τοῦ κόστους καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἐξήγγειλεν ἡ χθεσινὴ «Μεσημβρινή», κυβερνητικὴ ἐφημερίς, σκληρὰ μέτρα ἔναντι κοινωνικῶν κριτηρίων διὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου, μέσα εἰς ἕνα πλαίσιον τάχα ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ συμμόρφωσις προκρούστιος τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας πρὸς τὰς ἀνάγκας τῶν ἐξαγωγῶν τῆς Ἀμερικῆς. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ μεγιστᾶνες τοῦ πλούτου καὶ οἱ ὁμοτράπεζοι, ἔχουν τὰς ἀπαλλαγάς των. Οἱ «Τάϊμς» τῆς Ν. Ὑόρκης, γράφουν, ὅτι τὰ προβλήματα τῆς σημερινῆς Ἑλλάδος εἶναι ἡ ἀνίκανος καὶ πολλάκις διεφθαρμένη διοικητικὴ μηχανή. Ἀνεπαρκῆ ποσὰ διατίθενται διὰ τὴν Παιδείαν, τεράστιον χάσμα μεταξὺ πλουσίων καὶ πτωχῶν. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει περισσότερα προβλήματα παρὰ ἐλπίδας. Πράγματι, ἐπικρατεῖ μία σῆψις, ποὺ μόνον μὲ τὸ καθεστὼς τοῦ Τρουχίλιο θὰ μπορούσαμε νὰ παρομοιασθοῦμε, ἔχομεν καὶ ἐδῶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κομπάζουν, ἀλλὰ θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι δὲν ὑστεροῦμεν εἰς διαφθορὰν καὶ εἰς σῆψιν ἀπὸ τὸ καθεστὼς τοῦ Τρουχίλιο. Ἔχομεν τὸ περίεργον κατάντημα, ὅτι ἡ ΔΕΗ, δηλαδὴ μία κρατικὴ ἐπιχείρησις μὲ προϋπολογισμὸν 5 δισεκ., μία ἐπιχείρησις ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξαρτᾶται ἡ ἐκβιομηχάνισις ἡ ἀνταγωνιστική, ὅτι ἡ ἐπιχείρησις αὐτή, διοικεῖται ἀπὸ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν παραπέμπονται εἰς τὸ Δικαστήριον, ὄχι διότι δὲν ἦσαν ἔνοχοι ἀπιστίας, ἀλλὰ διότι παρεγράφη ἡ δίωξις. Καὶ ἐκ τούτου τοῦ λόγου, ἐξακολουθεῖ εἰς τὸ φέουδο αὐτὸ τὸ περιχαρακωμένον, καὶ τοιαῦτα φέουδα ὑπάρχουν ὅπως ὁ ΟΒΑ, ὁ ΟΤΕ, ὁ ΕΟΤ, τὸ ΠΡΟ– ΠΟ καὶ ἄλλα, ἡ κατάστασις αὐτή. Καὶ ἐκ τοῦ ὅτι, λοιπόν, ὑπῆρξεν ἡ παραγραφὴ τῆς ποινικῆς ἀξιώσεως τῆς πολιτείας καὶ μολονότι χθές, εἰς δίκην εἰς τὸ Ἐφετεῖον, ἀπεκαλύφθη, ὅτι ἐτιμώρησαν καὶ ἀπεμάκρυναν τὸν καταγγείλαντα τὰς καταχρήσεις καὶ ἐπεβράβευσαν τοὺς καταχραστάς, μολονότι ἐδημοσιεύθησαν αἱ φωτοτυπίαι τῶν γνωστῶν ἐπιστολῶν μὲ τὴν γνώμην περὶ πακτωλοῦ, ἐξακολουθοῦν νὰ ὑφίστανται ἐκεῖνοι «ποὺ ἐπρότειναν ἕνα συγκεκριμένο βράδυ μεταξὺ τριῶν ποὺ ἔλεγαν, ὅτι ὁ χρόνος εἶναι χρῆμα καὶ ὁ Γιῶργος...», ὅλα αὐτὰ θὰ ἠμποροῦσαν νὰ ἀποτελέσουν μίαν χριστομάθειαν διὰ τὸν Ἕλληνα. Καὶ ὅλα αὐτὰ εἶναι ἐν τάξει καὶ ἡ ὑπόθεσις διϋλιστηρίου, περὶ τῆς ὁποίας ἡ γνωστὴ χθὲς δημοσιευθεῖσα ἐπιστολή, ὅπου ὑπάρχει καὶ ἕνας ὑπαινιγμός, ὅτι γνωρίζομεν κάλλιστα ποῖοι ἔπταισαν διὰ τὴν ὡς ἀνωτέρω ζημίαν τοῦ Κράτους ἀπὸ 166 ἑκατομ., τότε ἔπταισεν ἕκαστος καὶ πῶς καὶ διατί, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὑπόθεσίς μας οὔτε νὰ κατηγορήσωμεν οὔτε νὰ παραπονεθῶμεν, ἔχομεν ἐργασίαν σπουδαιοτέραν ἀπὸ τὴν κριτικὴν παλαιῶν σφαλμάτων. Καὶ μόνον ἡ διατύπωσις αὐτή, εἶναι εὔγλωττον καὶ χαρακτηρίζει πολλοὺς πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις. Μία ἄλλη ὑπόθεσις ΠΙΡΕΛΙ, περὶ τῆς ὁποίας ἀρκετὰ ἐλέχθησαν καὶ ἀρκετὰ πρόκειται νὰ λεχθοῦν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου, εἶναι αἱ παραχωρήσεις τῶν βιομηχανιῶν οἴνων καὶ ἑλκυστήρων, εἶναι ὁ Παναμᾶς εἰς μίαν σειρὰν ἐκχωρήσεων εἰς φίλους καὶ ξένους. Κάποια πολιτικὰ πρόσωπα καὶ κάποιες φαιὲς διασημότητες, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα θὰ προβάλλουν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐντὸς ὀλίγου εἰς τὴν Βουλήν, σχετικὰ μὲ τὰ μεταλλεῖα χαλκοῦ τῆς Χαλκίδος, παραχωρήσεις εἰς τοὺς Κροὺπ–Μποδοσάκη. Ἐν τῷ μεταξύ, αἱ ἀγροτικαὶ βιομηχανίαι, αἱ ὁποῖαι εἶχον μελετηθῆ καὶ ἀποφασισθῆ ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης μὲ προϋπολογισμὸν 15 ἑκατομμ. δολλαρίων, δὲν πραγματοποιοῦνται. Καὶ ἂς τὰ εἶχεν ὑποσχεθῆ ἡ Ἀμερικὴ αὐτὰ τὰ δολλάρια. Ὄχι εἶπεν ὁ Ἀμερικανός, δὲν θὰ χρηματοδοτήσωμεν τοὺς ἀνταγωνιστάς μας. Εὑρέθη τὸ ἴδιον ποσὸν διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν ΤΕΑ διὰ τὸν βιασμὸν τῆς θελήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν καὶ ἄλλο ἕνα, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τῆς θέσεως τὸ καταγγέλλω, νέον σκάνδαλον εἰς τὴν Λάρισαν. Τὸ ἐργοστάσιον σακχάρεως, τὸ προϋπολογισθὲν εἰς 225 ἑκατομ., ἔχει πληρωθῆ ἕως τώρα 295 ἑκατομ. χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀποπερατωθῆ. Πικρὴ σάκχαρις, ἡ ὁποία θὰ κοστίσῃ 7 δραχμὲς κατὰ κιλὸν ἔναντι τῶν τριῶν δραχμῶν τοῦ μέσου ὅρου τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ κόσμου. Ὅλα αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, μεγαλώνουν τὸ καθεστὼς τῆς Δημοκρατίας καὶ ἐνισχύουν τὰ ἀντιλαϊκὰ συμφέροντα, ἀπέναντι τῶν σκοτεινῶν δυνάμεων τοῦ χρήματος καὶ τῆς κρατικῆς βίας καὶ τοῦ καταναγκασμοῦ ἀπὸ τὰς μιλιταριστικὰς δυνάμεις τοῦ Στρατοῦ καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, τὰς ὑπηρετούσας τὸ Κόμμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαλλαγῶμεν παρὰ μόνον μὲ τοὺς ἀγώνας τοὺς συνεχεῖς, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν στέργει νὰ γίνῃ ἀνδράποδον. Μία φάσις τοῦ ἀγῶνος εἶναι καὶ ἡ σημερινὴ πρότασις μομφῆς. Βέβαια, ἡ κυβερνητικὴ παράταξις ἐνοχλεῖται, ἐκνευρίζεται, γνωρίζει, ὅτι ἔχει ἀπομονωθῆ, ὅτι ὁ λαὸς τὴν ἔχει καταδικάσει. Ἔχουν πανούργους σκέψεις πῶς θὰ εὕρουν διέξοδον καὶ ἔρριψαν πρὸ ἡμερῶν τὸ πυροτέχνημα τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Βεβαίως, ὅλοι ὡμολογήσαμεν καὶ ἐπροτείναμεν τὴν ἀναθεώρησιν καὶ εἴπαμεν, ὅτι οἱ ὑπάρχοντες κατάλογοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσουν βάσιν διὰ νέας ἐκλογάς. Εἶναι ὕποπτον κάθε τὶ τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ τὰ ἐκλογικὰ μαγειρεῖα τῆς ΕΡΕ. Δὲν ἀποκλείεται ἡ ἀναθεώρησις αὐτὴ νὰ ὀργανωθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι κακῶς ἐγγεγραμμένοι νὰ ἠμπορέσουν καὶ πάλιν νὰ ἐγγραφοῦν καὶ δὶς καὶ τρίς. Καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν δικαίωμα ψήφου νὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἀξιώσεως πιστοποιητικῶν καὶ βεβαιώσεων τοῦ μηχανισμοῦ τοῦ ὑποδουλωμένου εἰς τὸ κόμμα, ὥστε νὰ φθάσωμεν εἰς κατάστασιν χειροτέραν. Προϋπόθεσις τῆς ἐκκαθαρίσεως τῆς καταστάσεως δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι παρὰ ἡ ἀπομάκρυνσις τῆς Κυβερνήσεως τῶν σφετεριστῶν καὶ ὁ σχηματισμὸς Κυβερνήσεως κοινῆς ἐμπιστοσύνης. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, ὅταν αὐτὸ πραγματοποιηθῇ, τότε βεβαίως θὰ χρειασθοῦν καὶ τὰ τεχνικὰ μέσα καὶ μαζὶ μὲ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν καταλόγων εἶναι καὶ ἡ δημοσίευσις τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ νομίμου πληθυσμοῦ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1961. Ὅταν συνεζητεῖτο πέρυσι τὸν Μάϊον τὸ ζήτημα τῆς ἀπογραφῆς, ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καί, ὀλίγον ὕστερον, ὁ κ. Μακρῆς, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐβεβαίωσαν, ὅτι ἔγιναν χρονοδιαγράμματα, ὅτι ἐκλήθη Σουηδὸς ἐμπειρογνώμων καὶ ὅτι ὁπωσδήποτε τὸν Ὀκτώβριον θὰ δημοσιευθῇ ὁ πραγματικὸς καὶ ἐντὸς ἑνὸς ἢ δύο μηνῶν ὁ νόμιμος. Φυσικά, ὁ μὲν πραγματικὸς ἐδημοσιεύθη μὲ καθυστέρησιν μεγάλην ὁ δὲ νόμιμος οὔτε ἐδημοσιεύθη, οὔτε κουβέντα γίνεται περὶ αὐτοῦ. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ κ. Ι. Λαυρεντίδης). Κύριοι συνάδελφοι, ἐπροφήτευσα, συζητουμένου τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ὅτι πάλιν θὰ εὑρεθῇ κάποιος ὑπάλληλος τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας, ὄργανον τοῦ Κόμματος, ὅπως ἔκαμαν διὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951, ὅτι ὑπάρχει αὐτὴ ἢ ἐκείνη ἡ ἀτέλεια καὶ θὰ ὑπάρξῃ πάλιν ἡ διάθεσις νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ 1961. Καὶ ἴσως τὸ 1980 καὶ τὸ 1990 ὁμιλοῦμεν πάλιν διὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940 κατὰ τὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ βεβαίως πρὶν ἀπὸ τὰ τεχνικὰ αὐτὰ μέσα θὰ πρέπει πρῶτον νὰ ἀρθοῦν τὰ μέτρα διὰ τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογικὴ διαδικασία, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν ὑψίστην λειτουργίαν τοῦ λαοῦ ὡς σώματος κυρίαρχου τῆς πολιτείας, θὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὴν κηδεμόνευσιν, ἀπὸ τοὺς μιλιταριστικοὺς κύκλους. Θὰ πρέπει νὰ καταργηθῇ ἡ διάταξις τοῦ Γʹ Ψηφίσματος, ἡ ὁποία ὑπάγει εἰς τὴν λογοκρισίαν τῆς Ἀστυνομίας τὰ ἔντυπα τῶν Κομμάτων, τὰ βιβλία, τὰς προκηρύξεις, ὁ ἰδιωτικὸς στρατὸς τῶν ΤΕΑ, ἡ ψῆφος τοῦ στρατοῦ, τὰ ἐμπόδια τῆς διακινήσεως τῶν ὑποψηφίων καὶ τῶν ἐκλογέων εἰς τὰς λεγομένας παραμεθορίους περιοχάς. Καὶ ὅταν καταργηθοῦν αὐτὰ καὶ ὅταν καταργηθοῦν καὶ τὰ μέτρα διὰ τῶν ὁποίων οἱ ἐλεύθεροι πολῖται γίνονται ἕρμαια τῆς θελήσεως τῶν ἀστυνομικῶν τμημάτων καὶ τῶν τμημάτων Χωροφυλακῆς, ὅπως οἱ φάκελλοι καὶ τὰ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων καὶ τὰ δικαιώματα νὰ καλοῦν καὶ νὰ πιέζουν τοὺς πολίτας, νὰ κάμουν πολιτικὰς δηλώσεις καὶ ἀποκηρύξεις καὶ ὅλον τὸ ὁπλοστάσιον τῶν νόμων τῆς ἀνωμαλίας, τῶν νόμων 509 καὶ 535, ὅταν καθιερωθῇ τίμιον ἐκλογικὸν σύστημα ἁπλῆς ἀναλογικῆς, βεβαίως θὰ χρειασθοῦν καὶ ἄλλα τινὰ ἐκλογικὰ μέτρα, ὅπως τὰ δύο ποὺ εἶπον ἐν ἀρχῇ, δηλαδὴ ἡ ἀνάθεσις τῶν καθηκόντων τῶν Νομαρχῶν εἰς τοὺς Προέδρους Πρωτοδικῶν καὶ εἰς τοὺς Εἰσαγγελεῖς, ὅπως ἔγινε τὸ 1950, ἡ κατάργησις τῶν δυσμενῶν διατάξεων περὶ ἑτεροδημοτῶν καὶ ἡ κατάργησις τῶν χειρογράφων ψηφοδελτίων διὰ τῶν ὁποίων ἀποκλείεται τὸ ἀπόρρητον τῆς ψηφοφορίας, ὅταν γίνουν ὅλα αὐτὰ τότε καὶ μόνον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθῃ ἡ χώρα εἰς τὴν Δημοκρατικὴν ὁμαλότητα. Ἀλλά, διὰ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ χώρα εἰς τὴν δημοκρατικὴν ὁμαλότητα, τὸ προέχον εἶναι νὰ ἀποπεμφθῇ ἡ Κυβέρνησις τῶν σφετεριστῶν. Δι’ αὐτὸ ἐπροτείναμεν τὴν δυσπιστίαν καὶ δι’ αὐτὸ θὰ καταψηφίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θέλετε νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§71ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Κυβερνητικοί). Μάλιστα, μάλιστα.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις......

§73ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διαμαρτυρόμενοι). Νὰ συνεχισθῇ ἡ συνεδρίασις, κύριε Πρόεδρε.

§74Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θὰ συνεχισθῇ ἡ συνεδρίασις, κύριε Πρόεδρε.

§75Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ λύσετε τὴν συνεδρίασιν, διότι εἶναι πλήρης ἡ αἴθουσα. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίζεται ἡ συνεδρίασις.

§77Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀπόδειξις τῆς καταπτώσεως τοῦ Κοινοβουλίου, κ. Πρόεδρε.

§78Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἠρώτησεν ὁ κ. Πρόεδρος, ὁ Προεδρεύων τὴν στιγμὴν ἐκείνην, ἐὰν θέλετε νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§79Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Καὶ εἴπομεν ὄχι.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ Βουλὴ ἐπιθυμεῖ νὰ συνεχισθῇ ἡ συνεδρίασις.

§81Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἠκούσθη ἡ συγκατάθεσις τῆς Βουλῆς περὶ λύσεως τῆς συνεδριάσεως.

§82Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Δὲν ἠρωτήθη ἡ Βουλή, ἐὰν θέλῃ νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἠγέρθη καὶ εἶπε νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις. Ἔκαμε τὴν χειρονομίαν πρὸς τὸν Προεδρεύοντα τῆς Βουλῆς νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν.

§83Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Μὲ ἠρώτησεν ὁ κ. Προεδρεύων, ἐὰν θὰ ὁμιλήσω καὶ τοῦ εἶπον, ὅτι θὰ φύγω.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ, θὰ συνεχισθῇ ἡ συνεδρίασις. Ὁ κ. Μαλλιάκας, ἔχει τὸν λόγον.

§85Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Πρὸ πέντε λεπτῶν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἐὰν θέλῃ νὰ συνεχισθῇ ἢ ὄχι ἡ συζήτησις καὶ ἀντελήφθη, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶχε δεχθῆ νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις. Εἶναι προφανές, ὅτι ἡ ἄποψις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι νὰ συνεχισθῇ ἡ συνεδρίασις. Δὲν ὑπάρχει ἐπ’ αὐτοῦ καμμία ἀντίρρησις. Ἀντίρρησις ὅμως ὑπάρχει εἰς θέμα ἐμπιστοσύνης, βουλευτὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. Μαλιάκας, νὰ θέλῃ νὰ ὁμιλήσῃ ἀπὸ τὴν θέσιν του. Πρέπει νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πράγματι ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει, ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλοῦν οἱ βουλευταὶ ἀπὸ τοῦ βήματος. Βεβαίως, τὸ Προεδρεῖον θὰ ἠδύνατο κατὰ τὸν Κανονισμὸν νὰ σᾶς ἐπιτρέψῃ κ. Μαλλιάκα νὰ ὁμιλήσητε ἀπὸ τῆς θέσεώς σας, ἀλλὰ πολὺ σωστὰ λέγει ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλήσητε ἀπὸ τοῦ βήματος, προκειμένου περὶ συζητήσεως ἐπὶ προτάσεως δυσπιστίας. Ὁ κ. Μαλλιάκας, ἔχει τὸν λόγον.

§87Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ πληρότης, ἡ ἀντικειμενικότης καὶ ἡ ἀνάγλυφος εἰκὼν τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωσεν ἡ ὁμιλία τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἥτις ἐκάλυψεν ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς Κυβερνητικῆς δραστηριότητος καὶ ἀπεκάλυψε τὴν ἀντιδημοκρατικότητα, τὴν ἀνικανότητα, πᾶσαν ἔλλειψιν προοπτικῆς, ἀστοχίαν καὶ ἀπερισκεψίαν εἰς τὴν διαχείρισιν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ θεμάτων ἐθνικῶν, θεμάτων ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, θεμάτων ἀπρογραμματίστου οἰκονομικῆς ἐξαθλιώσεως, θεμάτων διοικητικῶν, καὶ ἐθνικῆς ἀπαιδευσίας καὶ πλέον τούτων ἀπέδειξεν, ὅτι ἡ παράνομος Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ, ἀπέβη Κυβέρνησις ἐθνικῆς μειοδοσίας, ἄκρως ζημιογόνος καὶ ἡ περαιτέρω παραμονή της ἀποτελεῖ κίνδυνον διὰ τὸ Ἔθνος, συνομολογῶν καὶ ὑπερθεματίζων, τερματίζω.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τούμπας, ἔχει τὸν λόγον.

§89Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι εἶναι ὡρισμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ λεχθοῦν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ εἰς τοῦτο μὲ βοηθεῖ ἀκριβῶς ἡ ὑπὸ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ὑποβληθεῖσα πρότασις μομφῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὅσον καὶ ἂν εἶναι δυσάρεστα τὰ πράγματα αὐτὰ καὶ πολὺ λυποῦμαι, διότι εἶναι δυσάρεστα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὰ εἴπω καὶ νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰ ὅσα συνέβησαν ἐσχάτως διὰ νὰ πληροφορηθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ποία ὑπῆρξε καὶ ποία εἶναι ἡ πραγματικότης τῆς πολιτικῆς ζωῆς ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ἕνα Κόμμα, εἶναι πολὺ φυσικὸν μεταξὺ τῶν ἀντικειμενικῶν του σκοπῶν νὰ προσέχῃ τὸ συμφέρον τοῦ Κόμματος αὐτοῦ καὶ εἶναι πολὺ φυσικὸν ἀκόμη ὅλα τὰ πολιτικὰ Κόμματα, νὰ ἔχουν τὴν ἔφεσιν αὐτήν. Πέραν ὅμως τῆς ἐφέσεως ταύτης ὑπάρχει τὸ Ἐθνικὸν συμφέρον πρὸ τοῦ ὁποίου παραμερίζεται πᾶν ἄλλο συμφέρον καὶ ἐπιδίωξις οἱουδήποτε κόμματος. Ὀφείλω ὅμως νὰ ὁμολογήσω καὶ εἰλικρινῶς λυποῦμαι δι’ αὐτό, ὅτι ἡ Κυβερνῶσα παράταξις τῆς ΕΡΕ δὲν συνεβιβάσθη πρὸς τὴν ἀπαράβατον αὐτὴν ἀρχὴν τοῦ νὰ προέχῃ τὸ Ἐθνικὸν συμφέρον ἔναντι παντὸς ἄλλου συμφέροντος, διότι ἔρριψεν ὁλόκληρον τὸ βάρος της εἰς τὸ κομματικὸν καὶ μόνον συμφέρον καὶ ἠδιαφόρησε διὰ τὰς ἐπιπτώσεις, τὰς ὁποίας θὰ ὑφίστατο τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Εἶμαι ὅμως προηγουμένως ὑποχρεωμένος νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1951, ὅτε ἐκυβέρνα τὸ Κέντρον, ἐνεφανίσθη εἰς τὸν πολιτικὸν στῖβον ὁ ἀείμνηστος στρατάρχης Παπάγος, ὁ ὁποῖος διεκδικῶν τὴν πολιτικὴν ἡγεσίαν τῆς χώρας ἐθεώρησε, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν λαὸν διὰ νὰ ἀναπτύξῃ πρὸς αὐτὸν τὸ πρόγραμμά του καὶ τὰς πολιτικάς του πεποιθήσεις. Οὐδεὶς ὅμως ἐκ τῶν ἐχόντων τὴν κυβερνητικὴν εὐθύνην, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου, ἐσκέφθη νὰ ἐμποδίσῃ τὸν Στρατάρχην Παπάγον νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν λαὸν καὶ οὕτως ὁ Στρατάρχης περιώδευσεν ὁλόκληρον τὴν χώραν καὶ εἶχε συγκεντρώσεις εἰς ἀνοικτοὺς χώρους πολιτικάς. Καὶ ἐνθυμεῖσθε, κύριοι συνάδελφοι, ποία ὀξύτης ἀντιθέσεων ὑφίστατο κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην μεταξὺ τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ μὲ ποίαν ἀκόμη ὀξύτητα κατεφέρετο ὁ Στρατάρχης κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ κατὰ τῆς ἡγεσίας τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Οὐδεὶς ὅμως, ἐπαναλαμβάνω, ἐσκέφθη ἀπὸ τὴν τότε Κυβέρνησιν, νὰ ἐμποδίσῃ τὸν Στρατάρχην Παπάγον νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν λαὸν εἰς δημοσίας συγκεντρώσεις καὶ εἰς ἀνοικτοὺς χώρους. Εἶχε δὲ κάθε δικαίωμα ἡ τότε Κυβέρνησις νὰ τὸ ἀπαγορεύσῃ, διότι ἡ κατάστασις τότε δὲν ἦτο οἵα εἶναι ἡ σημερινή. Τὰ πολιτικὰ πάθη καὶ τὰ πνεύματα ἔπειτα ἀπὸ μίαν κατοχήν, ἕνα ἐσωτερικὸν ἐμφύλιον, ἦταν ἐξημμένα. Δὲν ὑπῆρχε μία εἰρηνικὴ περίοδος μιᾶς ὁλοκλήρου 12ετίας διὰ νὰ ἀμβλύνῃ τὰ πολιτικὰ πάθη. Ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὸ προηγούμενον αὐτὸ ἡ Ε.Κ. ἀπεφάσισε νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν λαόν. Καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὁ ὁποῖος ἀνέπτυξε τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ Συντάγματος, καὶ διεσαφήνισε τὴν εἰδικὴν μνείαν περὶ ἀσφαλείας τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, εἶχε ζητήσει βάσει τῆς διατάξεως ταύτης τὴν χορήγησιν ἀδείας συγκεντρώσεως εἰς ἀνοικτὸν χῶρον διὰ νὰ ὁμιλήσῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἔχουν ἐπὶ πλέον καὶ τὸ στοιχεῖον, ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἶχε δώσει ἐξετάσεις κατὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ Ἡρακλείου, καὶ εἶχεν ἐπιτύχει, διότι, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ἡ μεγαλειώδης αὐτὴ συγκέντρωσις μὲ τὰς χιλιάδας ἐνθέρμων φίλων τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τῶν ὑπερηφάνων τέκνων τῆς Μεγαλονήσου Κρήτης, διελύθη μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁμιλίας τῶν ρητόρων ἡσύχως καὶ χωρὶς νὰ διασαλευθῇ οὐδὲ τὸ παράπαν ἡ τάξις παρὰ τὰς ἐξαγγελθείσας ἀντιθέτους προβλέψεις τοῦ Κυβερνητικοῦ τύπου περὶ τῆς διασαλεύσεως τῆς τάξεως. Καὶ μολονότι ὑπῆρχε τὸ προηγούμενον τοῦτο τῆς συγκεντρώσεως τοῦ Ἡρακλείου, ἡ Κυβέρνησις ἀπέρριψε τὴν αἴτησιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ δὲν ἐπέτρεψε τὴν συγκέντρωσιν εἰς ἀνοικτὸν χῶρον τῶν Ἀθηνῶν. Ἡ ἡγεσία ὅμως τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, προκειμένου νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἱερὰν ὑποχρέωσίν της ἀπέναντι τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Συντάγματος καὶ διὰ νὰ ἐνημερώσῃ τὸν λαόν, ἀπεφάσισε τὴν συγκέντρωσιν. Καὶ ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἤρχισε μία συστηματικὴ διαβολὴ ἐκ μέρους τῆς κυβερνώσης παρατάξεως καὶ ἡ διαβολὴ αὕτη προήρχετο ἀπὸ ἐπίσημα καὶ ἀνεπίσημα χείλη διοχετευομένη εἰς τὸν Κυβερνητικὸν Τύπον, ὅτι δῆθεν ἐπρόκειτο περὶ συγκεντρώσεως τύπου λαϊκοῦ μετώπου καὶ ἀνοικτῆς συνεργασίας μετὰ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Κύριοι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅταν τὰ ἐπίσημα αὐτὰ χείλη καὶ ὁ κυβερνητικὸς τύπος διαβάλουν τὴν Ἕνωσιν Κέντρου δηλαδὴ ἕν ἐκ τῶν μεγαλυτέρων ἐθνικοφρόνων κομμάτων τῆς χώρας, ποῖον βλάπτει ἡ διαβολὴ αὐτή; Νομίζετε, ὅτι βλάπτει τὴν Ἕνωσιν Κέντρου; Ἀπατᾶσθε. Μόνον τὸν τόπον καὶ τὴν ἡσυχίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ βλάπτει ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς. Ἐπαγγέλεσθε, ὅτι θέλετε νὰ μειώσητε τὸν ἀριστερισμόν, εἶσθε ὅμως ὑποκριταί, διότι δὲν ἔχετε τὸν ἀνδρισμὸν καὶ τὸ ἠθικὸν θάρρος νὰ δεχθῆτε, ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου οὐδέποτε ἀφ’ ἧς συνεστήθη εἶχεν ἐπαφὴν μὲ τὴν ἀριστεράν. Καὶ οὐδέποτε συνεβιβάσθη πρὸς τὰς ἀπόψεις τῆς παρατάξεως ταύτης. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου σήμερον εἶναι μία παράταξις συγκεντρωμένη. Ἡ ἐθνικοφροσύνη της εἶναι παγκοίνως γνωστὴ εἰς τὸ πανελλήνιον. Γνωρίζει ἀπὸ ποίους ἀποτελεῖται, γνωρίζει τὶ θέλει καὶ ποῦ βαδίζει. Δὲν ἀντελήφθητε, ὅτι δὲν εἴμεθα ὅπως πρὸ δύο ἢ τριῶν ἐτῶν. Τὰ πράγματα ἔχουν ἀλλάξει. Τοῦτο ὅμως δὲν συμφέρει τὸ κομματικὸν συμφέρον τῆς ΕΡΕ. Καὶ διὰ τοῦτο διαβάλει τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, διὰ νὰ μὴ ἀποσπάσῃ αὕτη μετριόφρονα δημοκρατικὰ στελέχη τὰ ὁποῖα ἐπιθυμοῦν νὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ τὴν ΕΔΑ καὶ νὰ καταταγοῦν μεταξὺ τῶν ὑγειῶν Δημοκρατικῶν στελεχῶν τῆς χώρας. Καὶ ρίπτει τὴν διαβολὴν τῆς συνεργασίας διὰ νὰ ἀπατῶνται τὰ στελέχη αὐτὰ καὶ νὰ παραμένουν εἰς τὴν ΕΔΑ. Ὁ φιλικὸς Τύπος σας, κ. βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, διετυμπάνιζεν ἐπὶ ἡμέρας περὶ συνεργασίας τῆς Ἑνώσεως Κέντρου μὲ τὴν ἄκραν ἀριστερὰν καὶ ὅτι εἰς τὴν συγκέντρωσιν αὐτὴν θὰ μετεῖχον δυνάμεις κρούσεως τῆς ΕΔΑ. Καὶ ἐπειδὴ κάμνομεν ἀγῶνα διμέτωπον, διότι καὶ σεῖς δὲν διαφέρετε ἀπὸ τὴν ἄκραν ἀριστερὰν εἰς μεθόδους, διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀπεφασίσαμεν νὰ προστατεύσωμεν τὴν ὑπόληψίν μας ὄχι ἀπὸ σᾶς ἀλλὰ δι’ ἡμᾶς τοὺς ἰδίους καὶ τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος μᾶς ἀκολουθεῖ. Ἀπεφασίσθη, λοιπόν, ὁ σχηματισμὸς μιᾶς ὁμάδος ἐκ βουλευτῶν, ἡ ὁποία θὰ ἤλεγχε τὰ ριπτόμενα εἰς τὴν συγκέντρωσιν πολιτικὰ συνθήματα. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι περιῆλθον πλεῖστα σημεῖα τῆς συγκεντρώσεως, ἐντὸς καὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ κλοιοῦ τῆς Ἀστυνομικῆς Δυνάμεως καὶ σᾶς δηλῶ ὑπευθύνως καὶ κατηγορηματικῶς, ὅτι οὐδὲν ἤκουσα σύνθημα ἄλλο σχέσιν μὴ ἔχον πρὸς τοὺς σκοποὺς τῆς παρατάξεώς μας. Καὶ ὅμως τὴν ἑπομένην ἀνέγνωσα εἰς τὸν Κυβερνητικὸν Τύπον, ὅτι ὑπῆρξε κομμουνιστικὴ διαδήλωσις καὶ κομμουνιστικὰ συνθήματα. Εἶσθε ὅμως πατριῶται, νομίζετε, μὲ τὰς πράξεις σας αὐτάς. Ἠναγκάσθημεν τὴν ἑπομένην, οἱ συνάδελφοι κ.κ. Νόβας Μητσοτάκης, Παπασπύρου, Μπακόπουλος καὶ Μαῦρος νὰ καταθέσωμεν ἐρώτησιν διὰ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, ἐκ τῶν ὁποίων, ὡς ἔγραφεν ὁ φιλικός σας Τύπος, ἀπεδεικνύετο ἡ συνεργασία μας μὲ τὴν ἄκραν ἀριστεράν, διότι καὶ τοῦτο εἶχε γραφῆ ὡς λεχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας εἰς συγκέντρωσιν τῆς Ἀστυνομίας. Καὶ ὅμως σήμερον, κ. βουλευταί, ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ὁ κ. Δαβάκης, ὁ ὁποῖος χαίρω, διότι εἶναι παρών, ἐπληροφόρησε, τὸν κ. Μητσοτάκην καὶ ἐμέ, εἰς τὸ γραφεῖον του, ὅτι οὐδὲν ἔγγραφον ὑπῆρχεν ἀποδεικνῦον συνεργασίαν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου μὲ τὴν ἄκραν ἀριστεράν. Πρέπει δὲ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὴν ἑπομένην τῆς καταθέσεως τῆς ἐν λόγῳ ἐρωτήσεώς μας, τόσον ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅσον καὶ ὁ Ἀστυνομικὸς Διευθυντής, προέβησαν εἰς διαψεύσεις περὶ ὑπάρξεως ἐγγράφων ἀφορώντων τὴν δῆθεν συνεργασίαν μεταξὺ Ἑνώσεως Κέντρου καὶ ΕΔΑ, ἀλλ’ ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἐντολῶν τῆς ΕΔΑ, πρὸς ὀπαδούς της ὅπως προσέλθουν κατὰ τὴν ἡμέραν καὶ ὥραν εἰς τὴν συγκέντρωσιν. Τοιαῦτα καὶ μόνον ἔγγραφα, ἀφορῶντα δηλαδὴ ἐντολὰς τῆς ΕΔΑ πρὸς τοὺς ψηφοφόρους της, ὅπως παραστοῦν, μᾶς ἀνέγνωσεν. Οὐδὲν δὲ τὸ ὁποῖον, ἔστω καὶ πόρρωθεν, νὰ ἀποδεικνύῃ οἱανδήποτε ἔστω καὶ τὴν ἐλαχίστην μορφὴν συνεργασίας. Καὶ παρ’ ὅλον, ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας καὶ ὁ κ. Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας προέβησαν εἰς αὐτὰς τὰς δηλώσεις, παρὰ ταῦτα, ἡ παράταξις τῆς ΕΡΕ, μὲ τὸ ἄλλο χέρι, ἔρχεται μὲ τὸν φιλικόν της Τύπον καὶ δίδει τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐκάμαμεν ἡμεῖς μὲ τὴν ΕΔΑ αὐτὴν τὴν συνεργασίαν.

§90Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Τούμπα, σᾶς παρακαλῶ, μίαν διακοπήν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, κύριε Μπακόπουλε, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ προχωρήσωμεν χωρὶς διακοπάς. Ἐκτὸς ὅμως αὐτοῦ κατὰ τὸν Κανονισμὸν θὰ πρέπει νὰ ζητήσητε καὶ ἀπὸ ἐμὲ νὰ σᾶς ἐπιτρέψω τὴν διακοπήν.

§92Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδή, κύριε Πρόεδρε, μοῦ ἀπαγορεύετε τὴν διακοπήν; Ἐὰν μοῦ τὴν ἀπαγορεύετε, τότε θὰ ἀπαντήσωμεν καὶ ἡμεῖς μὲ τὰ δικαιώματα ποὺ ἔχομεν. Ἐὰν λοιπὸν τολμᾶτε, λάβετε τὸ θάρρος νὰ μὴ μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφαρμόζω τὸν Κανονισμὸν καὶ δὲν δικαιοῦσθε νὰ διατυπώνητε τοιαύτας φράσεις. Γνωρίζετε, κύριε Μπακόπουλε, πόσον σᾶς ἐκτιμῶ καὶ ὅμως δίδεται εἰς τὴν ὁμιλίαν σας, ἀπευθυνόμενος πρὸς ἐμέ, τοιοῦτον ἐριστικὸν τόνον. Εἶπον, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ζητήσητε τὸν λόγον καὶ ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ζητεῖτε τὸν λόγον ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον;

§94Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν ἔχετε.

§96Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε πρὸς τὶ ἡ ἀντίρρησις καὶ ἡ δημιουργία τοῦ ζητήματος; Πρὸ ὀλίγου, ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κ. Κανελλόπουλος, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Παπανδρέου εἶπεν....

§97Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἔχω γράψει μὲ τὸ χέρι μου τὴν φράσιν τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Θὰ παρεκάλουν συνεπῶς νὰ συνεχίσω τὴν ὁμιλίαν μου καὶ μετὰ ταῦτα θὰ σᾶς ἐπιτρέψω τὴν διακοπήν.

§98Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σύμφωνοι.

§99Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Παρ’ ὅλα αὐτά, κύριοι βουλευταί, μὲ ὀδύνην καὶ κατάπληξιν ἤκουσα, πρὸ ὀλίγου τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως λέγοντα ἐπὶ λέξει, «ὅτι εἶχε γίνει συνεργασία τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς μὲ ὀπαδοὺς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου». Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι ἀπληροφόρητος, διότι μόνον εἰς ἔλλειψιν πληροφοριῶν ἀποδίδω τὸ λεχθὲν παρὰ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου, νὰ εἶναι ἀπληροφόρητος ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἀναφέρῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τοιαύτας πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι ἀπεδείχθησαν ἀνακριβεῖς. Καὶ διερωτῶμαι ποῦ πᾶμε ὅταν χρησιμοποιοῦνται τοιαῦται μέθοδοι; Δὲν ἐννοῶ φυσικὰ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον. Ἀδιαφορῶ, κύριοι βουλευταί, ποῖον ἐκ τῶν κομμάτων ἔχει τὴν πλειοψηφίαν. Μὲ ἐνδιαφέρει ὁ τόπος καὶ μόνον. Δὲν ὑποστηρίζω, ὅτι ἐπειδὴ ἔχετε εἰς τὴν ἐξουσίαν 7 χρόνια θὰ πρέπει νὰ ἐγκαταλείψητε αὐτήν. Ἐὰν σᾶς θέλῃ ὁ λαὸς νὰ μείνετε ὄχι μόνον 7 ἀλλὰ καὶ 37 χρόνια. Ὅταν ὅμως ἔχετε εἰς τὴν ἐξουσίαν 7 χρόνια, ὀφείλετε νὰ ἔχητε συναίσθησιν τῶν εὐθυνῶν σας ἔναντι τοῦ τόπου καὶ δὲν πρέπει μὲ τοιαῦτα τερτίπια νὰ δημιουργῆτε καταστάσεις εἰς βάρος τῶν ἀντιπάλων σας, διότι ἐν τῇ οὐσίᾳ κτυπᾶτε τὸν τόπον.

§100Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέπετε, κύριε Τούμπα;

§101Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Βουλῆς). Κύριε Μπακόπουλε, πρὸ ὀλίγου εἴπατε ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον: Ἐὰν ἔχητε τὸ θάρρος μὴ μοῦ δίδετε τὸν λόγον: Ἀνένδοτος ἀγὼν κατὰ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τοῦ Συντάγματος γίνεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, κ. Μπακόπουλε; Εἶναι ὀρθὸν ν’ ἀπευθύνεσθε εἰς τὸν Πρόεδρον καὶ νὰ λέγητε, «ἐὰν ἔχητε τὸ θάρρος μὴ μοῦ δίδετε τὸν λόγον;»! Λυποῦμαι, διότι εἶσθε ὁ πρεσβύτερος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἐπὶ πλέον νομομαθὴς καὶ διεξάγετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἕνα ἀγῶνα, ὡς νὰ ἔχητε λησμονήσει τελείως τὸν Κανονισμόν, ἐνῷ ἀνέμενον ἀπὸ ὑμᾶς νὰ δώσητε τὸ παράδειγμα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Κανονισμοῦ. Λυποῦμαι ποὺ τὸ λέγω, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος διὰ τὴν ὁμαλὴν διεξαγωγὴν τῶν συζητήσεων νὰ σᾶς ὑπομνήσω, ὅτι ὁ Κανονισμὸς εἶναι Κανονισμὸς καὶ δὲν ὑπόκειται εἰς προκλήσεις θάρρους. Τὸ δὲ Προεδρεῖον δὲν ἔχει ἀνάγκην θάρρους διὰ νὰ κάμῃ τὸ καθῆκόν του.

§102Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ δίδετε, κ. Πρόεδρε, τὴν εὐκαιρίαν νὰ σᾶς ὑπομνήσω, ὅτι πρῶτος ποὺ παραβιάζετε τὸν Κανονισμὸν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶσθε σεῖς.

§103Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Βουλῆς). Ἐζήτησα τὸν λόγον.

§104Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐζητήσατε τὸν λόγον καὶ ἀπὸ ἐμέ, ὁ ὁποῖος τὸν εἶχον νομίμως λάβει ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπε πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἐδόθησαν εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου πρὸ τῆς συγκεντρώσεως τὰ στοιχεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐβασίζετο ἡ πληροφορία, ὅτι ἡ ἀριστερὰ θὰ συνειργάζετο κατὰ τὴν συγκέντρωσιν μὲ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Ἐγώ, κ. βουλευταί, μετ’ ἄλλων συναδέλφων ἐζήτησα νὰ μοῦ δοθοῦν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα καὶ χθὲς ἔλαβον ἀπάντησιν, ὅτι αὐτὰ εἶναι ἀπόρρητοι ἀναφοραὶ τῶν τμημάτων πρὸς τὴν διοίκησιν τῆς Ἀστυνομίας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνακοινωθοῦν. Εἶπε λοιπὸν ἢ ὄχι ψέματα ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Βουλήν, βεβαιώσας αὐτήν, ὅτι ἐδόθησαν τὰ στοιχεῖα εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου; Πότε μᾶς ἐδώσατε αὐτὰ τὰ στοιχεῖα; Ἐπ’ αὐτοῦ τὶ ἀπάντησιν ἔχετε;

§105Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὸν συνάδελφον κ. Μητσοτάκην καὶ εἰς τὸν κ. Τούμπαν, τὸν ὁποῖον συνήντησα κατὰ μίαν κοινωνικὴν ὑποχρέωσιν, εἶπον νὰ διαβιβάσουν καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς ἐρωτῶντας συναδέλφους, ὅτι εἶμαι ἕτοιμος εἰς τὸ γραφεῖόν μου νὰ δώσω εἰς τοὺς συναδέλφους, ὅλα τὰ στοιχεῖα τὰ σχετικὰ μὲ τὴν ἐρώτησιν. Σήμερον μὲ ἐπεσκέφθησαν εἰς τὸ γραφεῖόν μου ὁ κ. Τούμπας καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ τοὺς ἀνέγνωσα τὰ δελτία πληροφοριῶν τῶν ἀρχῶν Ἀσφαλείας σχετικῶς μὲ τὴν συγκέντρωσιν. Κατόπιν αὐτοῦ, νομίζω, θὰ ἀλλάξετε γνώμην.

§106Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ καθήκοντά μου ὡς βουλευτὴς τὰ ἀσκῶ σύμφωνα μὲ τὸ Σύνταγμα καὶ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Οὔτε τὸ Σύνταγμα, οὔτε ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς μοῦ ἐπιβάλλουν τὸ δικαίωμα νὰ τρέχω εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, νὰ ζητῶ πληροφορίας. Μοῦ δίδουν τὸ δικαίωμα διὰ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς νὰ ζητῶ ἐγγράφους πληροφορίας. Ἐζήτησα ἔγγραφον πληροφορίαν, ποία εἶναι αὐτὰ τὰ ἔγγραφα. Ἔλαβον ἔγγραφον ἀπάντησιν, ὅτι δὲν μοῦ τὰ δίδετε. Ἔ, λοιπόν, τὶ ἔχετε νὰ ἀπαντήσετε; Ἀπηντήσατε, ὅτι δὲν ἦλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὡς κλητήρ σας. Ἐγὼ εἶμαι βουλευτής, κύριε Ὑπουργέ, καὶ σᾶς ζητῶ τὰ ἔγγραφα αὐτά. Μοῦ ἀπαντᾶτε ἐγγράφως, ὅτι δὲν σοῦ τὰ δίδω. Εἰς τὸν βουλευτὴν ἀπαντᾶτε. Ὄχι εἰς τὸν κλητῆρά σας.

§107Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Σᾶς ἀπήντησα πρὸ ὀλίγου. Ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτῶν συμπληρώνω, ὅτι τὸ ποίας ἐμπιστευτικὰς ἀπορρήτους πληροφορίας θὰ δώσω εἶναι εὐθύνη ἰδική μου ὡς προϊσταμένου τῶν ἀρχῶν ἀσφαλείας. Ἐν τούτοις ἐγὼ ἔκρινα, ὅτι εἰς ἀξιοτίμους συναδέλφους τοῦ κύρους τοῦ ἰδικοῦ σας καὶ ἄλλους συναδέλφους ἠδυνάμην ἰδιαιτέρως νὰ πληροφορήσω, ὥστε νὰ λάβουν γνῶσιν, ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐζήτουν νὰ καταθέσω δι’ ἑνὸς δημοσίου ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον θὰ ἔβλεπον καὶ πολλὰ ἄλλα τρίτα πρόσωπα.

§108Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ Ἕνωσις Κέντρου δὲν σᾶς τὸ ἐζήτησεν ὡς χατῆρι, οὔτε θὰ σᾶς τὸ ζητήσῃ ποτέ. Σᾶς ἐλέγχει, ὅτι ὡς Ὑπουργὸς δὲν ἐξετελέσατε τὴν ὑποχρέωσίν σας, τὴν ἐκ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἀπορρέουσαν, πρὸς τοὺς βουλευτὰς τοῦ Κόμματος. Συνεπῶς ἡ διαβεβαίωσις καὶ ἡ ἰδική σας καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶχεν εἰδοποιηθῆ ἡ Ε.Κ. περὶ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα εἴχατε περὶ συνενοήσεως ἡμῶν μὲ τὴν ΕΔΑ καὶ μάλιστα στοιχείων, τὰ ὁποῖα μᾶς ἀνεκοινώσατε πρὸ τῆς συγκεντρώσεως, εἶναι ψευδής.

§109Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Μπακόπουλε, ὅταν δύο ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ὡς ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ ὁ κ. Τούμπας λαμβάνουν γνῶσιν τῶν στοιχείων καὶ ἀναλαμβάνουν τὴν ὑποχρέωσιν, ἀφοῦ παρεκλήθησαν πρὸς τοῦτο, νὰ εἰδοποιήσουν καὶ τοὺς ὑπολοίπους ἐρωτῶντας συναδέλφους νὰ ἔλθουν εἰς τὸ γραφεῖόν μου, νὰ τοὺς δώσω τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησαν, εὑρίσκετε, ὅτι ὑπάρχει ψεῦδος εἰς τὴν ὑπόθεσιν;

§110Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι τὰ στοιχεῖα μᾶς ἀνεκοινώθησαν πρὸ τῆς συγκεντρώσεως. Τοῦτο εἶναι ψέμμα.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Τούμπα, συνεχίσατε.

§112Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀνεγνώσαμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι εἷς πολίτης κατεδικάσθη, διότι ἐσυκοφάντησεν ἕτερον πολίτην εἰπών, ὅτι ἀνήκει εἰς ἄλλο κόμμα ἀπὸ ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον πράγματι ἀνῆκε. Κατεδικάσθη δηλαδή, διότι εἶπεν, ὅτι ὁ μηνυτὴς ἀνῆκεν εἰς τὴν ΕΔΑ ἐνῷ δὲν ἀνῆκεν εἰς τὴν παράταξιν ἐκείνην. Καὶ ἐρωτῶ. Ἡ Κυβέρνησις, κ. βουλευταί, ἡ ὁποία ἐν γνώσει της διαβάλλει ἕνα ὁλόκληρον κόμμα, ὅτι συνεργάζεται μὲ τὴν ΕΔΑ ποίας κυρώσεις πρέπει νὰ ὑποστῇ; Πέραν τούτων, κύριοι βουλευταί, θὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς ἄλλας περιπτώσεις. Τελευταίως ἐγένοντο δύο ἀναπληρωματικαὶ ἐκλογαὶ καὶ φυσικὸν ἦτο νὰ διαγωνισθοῦν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν δύο ἐπικρατεστέρων κομμάτων καὶ νὰ ἐξαφανισθῇ ἡ ἀριστερά. Εἰς αὐτὸ τὸ φυσικὸν φαινόμενον, ὁ φιλικὸς τύπος τῆς ΕΡΕ ἔσπευσε νὰ δώσῃ ἑρμηνείαν, ὅτι ὑπῆρξε συνεργασία τῆς Ἑνώσεως Κέντρου μὲ τὴν ΕΔΑ καὶ λησμονεῖ, ὅτι κατὰ μίαν ἀναπληρωματικὴν ἐκλογὴν τοῦ 1951 ὑποψήφιος τῆς Δεξιᾶς ἐψηφίσθη καὶ ἐπεκράτησεν χάρις εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῆς ἀριστερᾶς.

§113Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι κάμνετε λάθος. Οὐδεὶς ψηφοφόρος τῆς ΕΔΑ ἐψήφισεν ἐμέ. Τὶ συνέβη ὅμως. Ἐπειδὴ ὁ Νομὸς ἐκεῖνος δὲν ἐπέτρεπε διαγραφάς, ἀλλὰ μόνον ἐγγραφὰς καὶ ἐπειδὴ κατὰ συνέπειαν δὲν ὑπῆρχε τρόπος διαγραφῆς, ἔγινε τὸ ἑξῆς: Ἕκαστος ὑποψήφιος, ἐψήφισε τὸ ψηφοδέλτιον τῆς ΕΔΑ καὶ ἔκαμεν ἐγγραφὴν τοῦ ὀνοματός του. Ἐὰν δὲν ἐγένετο αὐτὸ δὲν θὰ ὑπῆρχε δυνατότης νὰ φανῇ ἡ προτίμησις τῶν ἐκλογέων. Ἐπρόκειτο ὄντως περὶ ἑνὸς περιέργου συστήματος ποὺ δὲν ἐπετρέπετο νὰ γίνῃ καμμία διαγραφή, ἐκεῖνο ὅμως ποὺ ἔχω νὰ τονίσω, εἶναι ὅτι οὐδεμία ψῆφος τῆς ΕΔΑ μᾶς ἐδόθη· ἁπλῶς ἐγένοντο ἐγγραφαὶ εἰς τὸ ψηφοδέλτιον τῆς ΕΔΑ.

§114Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ἑπομένως ἐπιβεβαιοῖτε αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπα. Σήμερον γίνεται κάτι τὸ χειρότερον. Κάτι τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ σταματήσῃ, διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνωνται τοιούτου εἴδους διαβολαὶ εἰς βάρος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου.

§115Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀντιμετώπισις τῶν ἰσχυρισμῶν τῆς Κυβερνήσεως περὶ συμμετοχῆς ἢ μὴ τῆς ΕΔΑ εἰς τὴν συγκέντρωσιν παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δικαίωμα τοῦ καθ’ ἑνὸς εἶναι ἡ συμμετοχὴ εἰς συγκέντρωσιν, ἐφ’ ὅσον δι’ αὐτῆς ἐπιδιώκεται ὁ ἴδιος σκοπός. Δηλαδὴ ἡ ἀπομάκρυνσις τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν ἀρχήν. Ἡ πρᾶξις ἀπέδειξεν, ὅτι τὰς ταραχὰς δὲν τὰς ἐδημιούργησαν οὔτε οἱ ὀπαδοὶ τῆς ΕΔΑ οὔτε κανεὶς ἄλλος. Ἀλλὰ μόνον τὰ ὄργανα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως. Εἴτε, λοιπόν, μετεῖχεν ἡ ΕΔΑ, εἴτε ὄχι, τὸ ἄδικον τὸ ἔχει ὁ κ. Ὑπουργός.

§116Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Βεβαίως ἦσαν ἐλεύθεροι νὰ παραστοῦν ὀπαδοὶ ὅλων τῶν κομμάτων. Δὲν παρέστησαν μόνον ὀπαδοὶ δικοί σας, ἀλλὰ καὶ ὀπαδοὶ τῆς ΕΡΕ, τινὲς τῶν ὁποίων ἐκακοποιήθησαν παρὰ τῶν ἀστυνομικῶν ὅπως ἀπεδείχθη καὶ εἰς τὴν δικαστικὴν ἀπόφασιν κατὰ τὴν σχετικὴν δίκην. Ἐκεῖνο ποὺ θέλω νὰ παρατηρήσω καὶ νὰ τονίσω, εἶναι ὅτι οὐδεμία συμφωνία ἐγένετο μὲ τὴν ΕΔΑ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ΕΔΑ θὰ ἔστελλε ὁμάδες κρούσεως, δοθέντος ἄλλωστε, ὅτι εἶναι παγκοίνως γνωστόν, ὅτι, καμμίαν πρόθεσιν δὲν εἴχομεν νὰ δημιουργήσωμεν ἡμεῖς ἀναταραχήν. (Φωναί, θόρυβος). (Ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς βουλευτὰς τῆς ΕΡΕ καὶ τῆς ΕΔΑ): Εἶμαι λίαν εὐτυχής, διότι ὅσα λέγω ἐνοχλοῦν καὶ ἡμᾶς καὶ ὑμᾶς. Διότι τὰ συμφέροντά σας καὶ τῆς ΕΡΕ καὶ τῆς ΕΔΑ εἶναι ταὐτόσημα. Κύριοι βουλευταί, μὲ λύπην παρηκολούθησα εἰς φιλικὰς ἐφημερίδας τῆς ΕΡΕ μίαν ἄλλην ἐξαπάτησιν εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ φιλικὸς Τύπος τῆς ΕΡΕ διετυμπάνισεν, ὅτι τὸ ΝΑΤΟ θὰ παράσχῃ ἐνίσχυσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα 100 ἑκατομμυρίων δολλαρίων καὶ ταῦτα ἐνῷ ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι τὸ ΝΑΤΟ δὲν ἔχει οἰκονομικὰς δυνατότητας. Καὶ ἐρωτῶ: Μὲ ποῖον δικαίωμα διαβάλλετε τὸ ΝΑΤΟ καὶ τὸ διαβάλλετε, διότι, ἐὰν περάσῃ ὀλίγος χρόνος καὶ ὁ ἀναγνώστης τῶν ἐφημερίδων αὐτῶν ἴδῃ, ὅτι δὲν ἐχορηγήθη τὸ δάνειον αὐτό, θὰ τοῦ δημιουργηθῇ αἴσθημα δυσπιστίας καὶ πικρίας πρὸς τὸ ΝΑΤΟ. Εἶναι λοιπόν, λογικὸν αὐτό, νὰ ὑποσκάπτετε τὰ θεμέλια τῆς συμμαχίας μας μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἀρυσθῆτε πρόσκαιρα κομματικὰ ὠφέλη; Πέραν τούτων, κ. βουλευταί, φοβοῦμαι, ὅτι εἰς τὴν Κυβέρνησιν δὲν γνωρίζει ἡ δεξιὰ τὶ ποιεῖ ἡ ἀριστερά. Καὶ ὁμιλῶ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου δύο ἔγγραφα, ὑπογεγραμμένα μὲ διαφορὰν ἡμερομηνίας περίπου ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνῶν, τὸ ἕνα ἀπὸ τὸν κ. Ὑφυπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τὸ ἄλλο ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸ ἴδιον θέμα καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι τελείως ἀντίθετα τὸ ἕνα πρὸς τὸ ἄλλο. Ἀφοροῦν τὸ θέμα χορηγήσεως προσθέτου βοηθήματος ἀλληλοβοηθείας εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Β. Ναυτικοῦ. Πρόκειται διὰ τὴν ἀπάντησιν ποὺ ἐδόθη εἰς τὸν κ. Τουρνᾶν, ὁ ὁποῖος αἰτεῖ πληροφορίας, ἐὰν θὰ τύχῃ ἡ μητέρα του βοηθήματος διὰ τὸν ἀείμνηστον ἀδελφόν του. Καὶ ὁ ὁποῖος ἔλαβεν ἀπάντησιν παρὰ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ, ὅτι τὸ θέμα θὰ τακτοποιηθῇ νομοθετικῶς καὶ θὰ ἀχθῇ τὸ ταχύτερον πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν. Συγχρόνως, ἐγὼ μετὰ τοῦ κ. Ζορμπᾶ, εἴχομεν καταθέσει ἐρώτησιν καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας μᾶς ἐδόθη γραπτὴ ἡ ἀπάντησις, ὅτι δὲν ἀντιμετωπίζεται οὐδόλως τοιοῦτον θέμα. Ἡ ἀπάντησις ἐδόθη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. Βλέπετε, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, πόσην ἀνάγκην ἀναδιοργανώσεως ἔχουν αἱ ὑπηρεσίαι, ἐν ὄψει μάλιστα τῆς εἰσόδου τῆς χώρας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Δι’ αὐτὸ εἶχε δίκαιον ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὁ ὁποῖος ὁμιλῶν προηγουμένως, ἐτόνισε τὴν ἀνάγκην ἀναδιοργανώσεως τῆς Διοικήσεως. Καὶ μετὰ ἑπταετῆ παραμονὴν τῆς ΕΡΕ εἰς τὴν ἀρχήν, ἡ Διοίκησις ἐμφανίζεται χωλαίνουσα περισσότερον παρὰ ποτέ. Κύριοι συνάδελφοι, πρὸ ἡμερῶν εἰς τὴν Ἑλβετικὴν ἐφημερίδα «Ζουρνὰλ ντὲ Ζενέβ», ἀνέγνωσα κἄτι ποὺ μὲ ἀνησύχησεν. Εἰς τὴν ἐφημερίδα αὐτὴν ἐδημοσιεύθη ἡ ἔκθεσις τῆς ἐτησίας Γενικῆς Συνελεύσεως τῆς Γερμανικῆς Ἑταιρείας A.E.G. Τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἑταιρείας, παρ’ ὅτι τὰ κέρδη τῆς Ἑταιρείας αὐτῆς κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος εἶχον αὐξηθῆ, ἐπρότειναν τὸν περιορισμὸν τῆς ἀποζημιώσεώς των, μὲ τὸ αἰτιολογικόν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὁμοιάσωμεν πρὸς μίαν χώραν τῶν Βαλκανίων, ὅπου ὑπάρχει μεγίστη διαφορὰ μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, διότι τοῦτο προξενεῖ κοινωνικοὺς κινδύνους. Ἐπειδὴ ἄλλη Βαλκανικὴ χώρα, ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, δὲν ὑπάρχει ἔχουσα ἐλεύθερον κοινωνικὸν καὶ οἰκονομικὸν σύστημα, προκύπτει, ὅτι πρόκειται περὶ ἡμῶν. Καὶ ὄντως ἔχομεν τοιαύτην διαφορὰν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων καὶ ἀντιλαμβάνεσθε πῶς μὲ ἀνησύχησε τὸ γεγονός, ὅτε ἐφημερὶς τοιαύτης σοβαρότητος διαπιστώνει τοιοῦτον γεγονός, λίαν ἀνησυχητικόν. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχουν τὰ Κόμματα, ὥστε δι’ αὐτῶν νὰ ἐξυπηρετῆται καὶ νὰ ὠφελῆται τὸ Κράτος καὶ οὐχὶ τὸ Κόμμα νὰ ὠφελῆται ἀπὸ τὸ Κράτος. Φοβοῦμαι, ὅτι ἡ Ε-ΡΕ ἀκολουθεῖ αὐτὸν τὸν σφαλερὸν δρόμον: Τὸ Κόμμα νὰ ὠφελῆται ἀπὸ τὸ Κράτος. Πρέπει νὰ ἀλλάξῃ τακτικὴν καὶ νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν ἴσιον δρόμον καὶ οὐχὶ τὸν σφαλερὸν ποὺ ἀκολουθεῖ. Διότι οὕτως ἀποτελεῖ κίνδυνον διὰ τὸν τόπον. (Χειροκροτήματα).

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§118ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψωμεν, κ. Πρόεδρε.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ συνεχίσωμεν. Τὸ Προεδρεῖον ὑπέστη μίαν ἐπίθεσιν ἀδικαιολόγητον. Ἂν νομίζητε, ὅτι θέλετε νὰ διακόψωμεν, νὰ ὑποβάλητε ἔνστασιν ἀπαρτίας.

§120Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ὑπάρχει σειρὰ ὁμιλητῶν. Πόσοι ὡμίλησαν ἀπὸ ἡμᾶς καὶ πόσοι ἀπὸ τοὺς ἄλλους;

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐγγεγραμμένοι 53 τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ δύο τῆς πλειοψηφίας. Συνεπῶς, εἰς τὴν πρώτην ἡμέραν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ἂν διενοεῖτο τὸ Προεδρεῖον νὰ καλέσῃ συναδέλφους τῆς πλειοψηφίας θὰ ἤκουε διαμαρτυρίας.

§122Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς χθές, κατόπιν συμφωνίας, κατέληξε νὰ ὁμιλήσουν 3 τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ 3 τῆς Συμπολιτεύσεως.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ὅποιος καλεῖται λαμβάνει τὸν λόγον, ὅποιος δὲν θέλει δὲν τὸν λαμβάνει. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§124Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν προτίθεμαι νὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν. Ἄλλωστε, καὶ ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος. Πρόθεσίς μου ἦτο νὰ κάμω μίαν γενικωτέραν τοποθέτησιν, τὴν ὁποίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ ἀποφύγω, ἐπιφυλασσόμενος, ἂν ἡ πορεία τῆς συζητήσεως τὸ καλέσῃ νὰ ζητήσω νὰ λάβω τὸν λόγον ἐκ νέου. Ἀπόψε ἐπιθυμῶ κυρίως, νὰ ἐντοπίσω τὴν ὁμιλίαν μου εἰς θέμα, τὸ ὁποῖον προηγουμένως ἐθίγη καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθην ἤδη προσωπικῶς. Ἐπιθυμῶ ὡς πρῶτον θέμα τῆς συντόμου ὁμιλίας μου ἀπόψε νὰ ἀποτελέσῃ ἡ συγκέντρωσις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τῶν Ἀθηνῶν τῆς 20ης παρελθόντος Ἀπριλίου. Γύρω ἀπὸ τὴν συγκέντρωσιν αὐτὴν ἐγένετο μακρὰ συζήτησις ἀπὸ τοῦ τύπου καὶ πολλαὶ ἀπόψεις διετυπώθησαν. Πρῶτον, κύριοι, ὡς πρὸς τὸ ἱστορικὸν τῆς συγκεντρώσεως αὐτῆς, ἄποψις τὴν ὁποίαν ἡ Ἕνωσις Κέντρου πάντοτε δημοσίᾳ διετύπωσε καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπιμείνῃ ἀπόψε εἶναι, ὅτι ἡ γενικὴ ἀπαγόρευσις τῶν συγκεντρώσεων εἰς ἀνοικτὸν χῶρον ἀντιστρατεύεται ἀπολύτως πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Σύνταγμα καὶ δὲν εἶναι ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν διατεθειμένη νὰ τὴν ἀποδεχθῇ. Ἡ αἴτησις συγκεντρώσεως εἰς ἀνοικτὸν χῶρον εἰς τὸ Κέντρον τῶν Ἀθηνῶν, ὑπεβλήθη, πράγματι, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὰς παραμονὰς τῆς 20ῆς Ἀπριλίου καὶ ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς ἡμᾶς, δηλαδὴ εἰς τὸν κ. Κωστόπουλον καὶ εἰς ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι τὸν ἐπεσκέφθημεν ἐξ ὀνόματος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, διὰ νὰ ἴδωμεν τὰς κυβερνητικὰς προθέσεις, ὑπῆρξε σαφὴς καὶ ἀπερίφραστος. Ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ λυποῦμαι, διότι δὲν παρίσταται, ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεώς του, ὅτι οὔτε εἰς τὰς Ἀθήνας, οὔτε εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, οὔτε εἰς οἱανδήποτε ἄλλην πόλιν τῆς Ἑλλάδος ἡ Κυβέρνησις θὰ ἦτο διατεθειμένη νὰ χορηγήσῃ ἄδειαν συγκεντρώσεως εἰς ἀνοικτὸν χῶρον. Εἶναι ἀκριβές, κ. συνάδελφοι, ὅτι μᾶς παρεχωρήθη ὁ Παναθηναϊκὸς καὶ εἶναι ἐπίσης ἀκριβές, ὅτι ἐγένετο λόγος καὶ περὶ Παναθηναϊκοῦ εἰς βολιδοσκόπησιν ἀνεπίσημον, ἡ ὁποία εἶχε προηγηθῆ τῆς συναντήσεώς μας τῆς ἑσπέρας. Ἀλλ’ ἡ συγκεκριμένη ἄποψις καὶ θέσις τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἐπισήμως μᾶς κατέστησε γνωστὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ θέσις, δηλαδή, τῆς ἀπολύτου ἀρνήσεως οἱασδήποτε συγκεντρώσεως εἰς οἱανδήποτε πόλιν καὶ δι’ ἀπροσδιόριστον χρόνον ἦτο τοιαύτη, ὥστε ὑπεχρέωνε τὴν Ἕνωσιν Κέντρου ν’ ἀπορρίψῃ πᾶσαν ἄλλην προσφοράν, διὰ νὰ μὴ ἀποδεχθῇ τὴν ἀρχὴν τῆς παραβάσεως τοῦ Συντάγματος. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπενθύμισεν τότε ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ θεωρῶ χρέος μου καὶ σήμερον νὰ ὑπενθυμίσω τὰ πρόσφατα καὶ τὰ σχετικῶς ἀπώτερα ἑλληνικὰ προηγούμενα. Ὅταν τὸ Κέντρον ἐκυβέρνα, ὅταν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἐξαπέλυσεν τὴν ἐναντίον του ἐκστρατείαν, περὶ τῆς ὁποίας θὰ ἔχω τὴν εὐκαιρίαν ἐν συνεχείᾳ νὰ ἐπανέλθω, ὅταν ὁ μακαρίτης Στρατάρχης Παπάγος περιώδευεν ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα, οὐδεὶς ποτὲ ἐκ τῶν ὑπευθύνων Ὑπουργῶν τοῦ Κέντρου διηνοήθη κἄν, ὅτι ὑπάρχει θέμα νὰ τοῦ ἀπαγορεύσῃ συγκέντρωσιν εἰς ἀνοικτὸν χῶρον. Προσθέτω, κ. συνάδελφοι, ὅτι δὲν ἐζήτησεν κἄν ἄδειαν. Δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω καὶ ἠμπορεῖ νὰ τὸ βεβαιώσουν καὶ οἱ παριστάμενοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν στελέχη τῆς κινήσεως ἐκείνης, ὅτι ἐθεωρήθη ὡς κάτι αὐτονόητον, δεδομένου, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἠδύνατο νὰ πραγματοποιήσῃ συγκεντρώσεις. Διατί, κύριοι, ἡ Ἕνωσις Κέντρου σήμερον θὰ ἐδέχετο νὰ στερηθῇ τοῦ δικαιώματος ἐλευθέρας ἐπικοινωνίας μὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν; Ἐνώπιον, κ. συνάδελφοι, αὐτῆς τῆς στυγνῆς καὶ ἀντιδημοκρατικῆς καὶ ἀντισυνταγματικῆς θέσεως τῆς Κυβερνήσεως ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἀντέδρασε μὲ τὴν ἀπαγορευμένην συγκέντρωσιν τῆς 20ῆς Ἀπριλίου, μὲ τὴν συγκέντρωσιν τὴν ὁποίαν ἐπραγματοποίησεν. Εἰς πεῖσμα καὶ τοῦ πολεμοχαροῦς Ἄρη, τοῦ ἡγουμένου τῶν ἀστυνομικῶν δυνάμεων, καὶ εἰς πεῖσμα τῆς Κυβερνήσεως ἡ συγκέντρωσις, τὴν ὁποίαν ἐπραγματοποίησεν ἐπέτυχεν, διότι ὁ ἀντικειμενικὸς πολιτικὸς σκοπὸς ἐπετεύχθη. Ἐκινητοποιήθη ὁ λαὸς τῶν Ἀθηνῶν κατ’ ἑκατοντάδας χιλιάδας καὶ ἀπέδειξεν ἡ Ἀθήνα, ὅτι ἵσταται μαχητικὴ πρωτοπορεία εἰς τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῆς Δημοκρατίας ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὑπῆρξεν ἡ γενικὴ δοκιμή, ὅπως προσφυῶς, ἐδήλωσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Καὶ ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι αὐτὸ ἕνα πρᾶγμα δύναται νὰ σημαίνει: Ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου θὰ ἐπιμείνῃ καὶ θὰ διεκδικήσῃ δι’ ὅλων τῶν μέσων τὸ δικαίωμα τῆς ἐλευθέρας ἐπικοινωνίας μὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ ἐπειδὴ καθίσταται τὸ θέμα τοῦτο ἐπίκαιρον, ἐν ὄψει τῆς διαφαινομένης πλέον εἰς τὸν ὁρίζοντα διακοπῆς τῆς λειτουργίας τῆς Βουλῆς, νομίζομεν, ὅτι χρέος ἔχει ὁ κ. Καραμανλῆς, εἴτε ὁ ἴδιος, εἴτε οἱ ὑπεύθυνοι Ὑπουργοί του, νὰ διευκρινίσῃ τὴν θέσιν τῆς Κυβερνήσεώς του. Ἐπιμένει εἰς τὴν ἀπόλυτον ἄρνησιν οἱασδήποτε συγκεντρώσεως εἰς ἀνοικτὸν χῶρον κατὰ παράβασιν τοῦ Συντάγματος ἢ ἀποδέχεται κατ’ ἀρχὴν τὸ δικαίωμα καὶ ἐπιφυλάσσεται νὰ συζητήσῃ ἑκάστοτε εἰς τὰς συγκεκριμένας περιπτώσεις τὸ θέμα τῆς δημοσίας τάξεως ἢ ἀσφαλείας, περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ νόμος. Τὸ ἐρώτημα, κ. συνάδελφοι, τὸ ὁποῖον τίθεται εἶναι κρίσιμον ἐρώτημα, διὰ τὴν ἐξέλιξιν τῶν πολιτικῶν πραγμάτων. Διότι περιττεύει νὰ λεχθῇ, ὅτι εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν ἡ Ἕνωσις Κέντρου, δὲν πρόκειται νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἀπαγόρευσιν τὴν ἀντισυνταγματικὴν καὶ ἀπόλυτον ὅπως τίθεται. Καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ ἀντιδράσῃ ὡς πρωτοπορία τοῦ ἀγωνιζομένου Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ τὴν Δημοκρατίαν καὶ διὰ τὰς ἐλευθερίας του, θὰ ἀντιδράσῃ μὲ ὅλα τὰ μέσα ποὺ διαθέτει. Πέραν τούτου, κ. συνάδελφοι, παρενεβλήθη καὶ ἕνα ἄλλο θέμα. Ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν συγκέντρωσιν, δὲν ἤθελεν νὰ εἴπῃ εὐθέως, ὅτι τὴν ἀπαγορεύει ἐξ αἰτίας τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἡ ὁποία τὴν ὀργανώνει. Ἠθέλησεν νὰ εὕρῃ ἕνα ἄλλο, ἔστω τετριμμένον, ἐπιχείρημα, ἔστω ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον εἶναι ξεπερασμένον σήμερον, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον, ἐν πάσῃ περιπτώσει συνηθίζει νὰ ἐπαναλαμβάνῃ κατὰ κόρον. Εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ προκληθοῦν ταραχαὶ δῆθεν ἀπὸ τὴν ἄκραν ἀριστεράν, ἀπὸ τὴν ΕΔΑ, ἡ ὁποία κατὰ τὰς δημοσιεύσεις τῶν δημοσιογραφικῶν της ὀργάνων θὰ μετεῖχεν καὶ αὐτὴ τῆς συγκεντρώσεως. Κύριοι συνάδελφοι, καλὸν εἶναι νὰ ὁμιλήσωμεν μὲ παρρησίαν καὶ μὲ εἰλικρίνειαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐν πρώτοις ἡ ΕΔΑ, ἐὰν δὲν κάνω λάθος, εἶναι νομίμως λειτουργοῦν ἐν Ἑλλάδι κόμμα. Εἰς τὴν ΕΔΑ δίδονται ἄδειαι συγκεντρώσεως εἰς προεκλογικὴν περίοδον ἐλευθέρως. Ἔκαμεν εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τῆς 29 Ὀκτωβρίου καὶ εἰς τὸ κέντρον τῶν Ἀθηνῶν συγκέντρωσιν, καὶ ὅπου τοῦτο τὸ ἐπέτρεψαν τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα εἰς ἐπαρχιακὰς πόλεις. Ἑπομένως, ἡ γενικὴ αὐτὴ διαπίστωσις, ὅτι ἐπειδὴ θὰ ἦτο μέσα ἡ ΕΔΑ πρέπει νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ εἰς μίαν Δημοκρατίαν. Πέραν τούτου, κύριοι, ὑπῆρξαν πληροφορίαι δῆθεν περὶ διαταράξεως τῆς τάξεως καὶ ἐγένετο κατὰ κόρον ἐκμετάλλευσις τούτου ὑπὸ τοῦ Κυβερνητικοῦ τύπου, τοῦ ὑπερεθνικόφρονος, διὰ νὰ δικαιολογηθῇ ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἡ ἐρώτησις, τὴν ὁποίαν μετ’ ἄλλων συναδέλφων εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν δι’ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τὴν ἀστυνομικὸν Διευθυντὴν Ἀθηνῶν εἰς τὴν συγκέντρωσιν τῶν Διοικητῶν Τμημάτων τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων εἰς τὰς παραμονὰς τῆς συγκεντρώσεως ἡ ἐρώτησις, λέγω, ἐκείνη ἔδωσεν τὴν εὐκαιρίαν διὰ νὰ ἔλθουν εἰς τὴν δημοσιότητα χρήσιμοι πληροφορίαι περὶ τῶν ὅσων παρασκηνιακῶς συνέβησαν τὰς ἡμέρας ἐκείνας, ὅπως ἐπίσης, διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν τὰ πράγματα εἰς τὴν πραγματικήν των θέσιν, καὶ διὰ νὰ ὑποχρεωθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ σαφῆ καὶ καθαρὰν τοποθέτησιν ἔναντι τῶν ἐξάλλων συκοφαντικῶν κραυγῶν τοῦ φιλικοῦ της τύπου. Ὁ κ. Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν ἔθεσε σήμερον εἰς τὸν συνάδελφον, ναύαρχον Τούμπαν καὶ εἰς ἐμέ, ὑπ’ ὄψει τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα λέγει, ὅτι ἀνέγνωσεν ὁ κ. Καραμπέτσος πρὸς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Ἀστυνομίας πόλεων. Ἐν πρώτοις, κ. συνάδελφοι, ὀφείλω εἰλικρινῶς καὶ ἐντίμως νὰ εἴπω, ὅτι τίποτε δὲν μὲ πείθει, ὅτι αἱ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι διεβιβάσθησαν εἰς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπὸ τοὺς ὑφισταμένους του εἶναι ἀκριβεῖς, καὶ ὅτι ὄντως ὁ κ. Καραμπέτσος ἀνέγνωσε τὰ ἀνεύθυνα αὐτὰ ἔγγραφα, περὶ τῶν ὁποίων θὰ κάμω εὐθὺς ἀμέσως λόγον. Αἱ πληροφορίαι, κ. συνάδελφοι, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς τὴν ἐρώτησιν τὴν ὁποίαν κατεθέσαμεν, καὶ αἱ πληροφορίαι αὐταὶ φυσικὰ εἶναι πληροφορίαι ἰδικαί μας, τὴν πηγὴν τῶν ὁποίων βεβαίως δὲν ἔχομεν τὴν ἀφροσύνην νὰ ἀποκαλύψωμεν, αἱ πληροφορίαι αὐταί, κατὰ τὴν ἰδικήν μου προσωπικὴν πεποίθησιν εἶναι ὄντως βάσιμοι. Καὶ τὴν συκοφαντικὴν κατηγορίαν ἐναντίον τοῦ Κέντρου τὴν διετύπωσεν ὁ κ. Καραμπέτσος, ἀσχέτως ἐὰν ὑπεχρεώθη δημοσίως, μετὰ τὸν ἐγερθέντα θόρυβον, νὰ τὴν ἀνακαλέσῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἐὰν ἀκόμη τὰ πράγματα οὕτως εἶχον καὶ ἐὰν ἀκόμη ὁ κ. Καραμπέτσος δὲν ἰσχυρίσθη τοιοῦτον τι εἰς τὴν συγκέντρωσιν τῶν ἀξιωματικῶν....

§125Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν γνωρίζετε ἐξ προσωπικῆς ἀντιλήψεως αὐτὸ τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ εἴπητε διὰ τὸν διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας.

§126Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν παρέστην εἰς τὴν συγκέντρωσιν ἐκείνην, ὅπως δὲν παρέστητε καὶ σεῖς. Κατὰ συνέπειαν ἐκ προσωπικῆς ἀντιλήψεως οὔτε σεῖς οὔτε ἐγὼ ἠμποροῦμεν νὰ τὸ διαβεβαιώσωμεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι, τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ἐκ τῶν ὑστέρων ἐμφανίζονται ὡς ἀναγνωσθέντα ἀπὸ τὸν κ. Καραμπέτσον, καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ἔγγραφα πληροφοριοδοτῶν —ἐγὼ δὲν γνωρίζω αὐτοὺς τοὺς χαρακτηρισμοὺς τῶν πληροφοριοδοτῶν— ἠλεγμένης ἀξιοπιστίας καὶ πείρας, δὲν λέγουν τίποτε πάρα πάνω ἀπὸ τὸ παγκοίνως γνωστὸν γεγονός, ὅτι καὶ οἱ ὀπαδοὶ τῆς ΕΔΑ ἐπρόκειτο νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν συγκέντρωσιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. Δαβάκη, νὰ εἴπω, ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ τὸ διαβεβαιώσῃ κανεὶς ἐξαίρετος κατάσκοπος τῆς Ἀστυνομίας, ἀλλὰ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ διαβάσητε εἰς τὴν ἐφημερίδα «Αὐγή».

§127Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Καὶ ἡ «Αὐγὴ» τὸ ἐδημοσίευσεν, καὶ ἡ ΕΔΑ ἐξέδωκεν ἀνακοινωθέν. Ἀλλὰ δὲν ὡμίλουν μόνον περὶ αὐτῶν. Ὡμίλουν περὶ προθέσεων.

§128Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ ἐφέτος ἀναφέρονται ὡρισμέναι λεπτομέρειαι περὶ τοῦ τρόπου τὸν ὁποῖον ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τοῦ κόμματος διεβιβάσθη εἰς τὰς συνοικίας καὶ εἰς τὰ τοπικὰ ὄργανα, εἰς τὰ συνοικιακὰ ὄργανα καὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ προσέλθουν οἱ ὀπαδοὶ τῆς ΕΔΑ καὶ τοῦ χώρου τὸν ὁποῖον ἐνδεχομένως ἐπρόκειτο νὰ καλύψουν. Εἶναι χαρακτηριστικόν, κ. συνάδελφοι, ὅτι οὐδὲ φράσις περιέχεται περὶ δυνάμεων κρούσεως, περὶ ὁμάδων κρούσεως ἢ περὶ ἐκτρόπων. Καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητῶμεν μὲ πληροφορίας, τὰς ὁποίας μεταδίδομεν εἴτε ἡμεῖς εἴτε ὁ κ. Δαβάκης, νομίζω, ὅτι ἔχει χρέος τιμῆς ἡ Κυβέρνησις νὰ καταθέσῃ τὰ περίφημα αὐτὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ διαπιστωθῇ ἂν πράγματι ὑπῆρξαν ἔστω καὶ ἀνεύθυνες καὶ ἄνευ ἀξίας πληροφορίαι τῶν ὀργάνων τῆς Ἀστυνομίας διὰ νὰ διαπιστωθῇ, ὅτι οὔτε κἂν τὰ ὄργανα τῆς Ἀστυνομίας τῆς κατήγγειλαν κάτι τέτοιο, ἁπλῶς τῆς κατέστησαν γνωστόν, ὅτι ἡ ΕΔΑ πρόκειται νὰ μετάσχῃ τῆς συγκεντρώσεως. Ἔτσι, κ. συνάδελφοι, ἐπροχώρησε πρὸς τὴν ἀπαγόρευσιν.

§129Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Ἡ αἴτησις καταθέσεως ἐγγράφων εἰδικῶς ἀφεώρα τί ἀνέγνωσεν ὁ Ἀστυνομικὸς Διευθυντὴς εἰς τὴν συγκέντρωσιν ἐκείνην. Αὐτὰ ἀνεγνώσατε σεῖς, διότι αὐτὰ ἐζητήσατε.

§130Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουν ἄλλα; Πέστε τα.

§131Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Ὑπάρχουν ἀποδείξεις, τί τὰ θέλετε, μὴ ἐκνευρίζεσθε. Δὲν σᾶς λέγει τίποτε ὁ λιθοβολισμὸς τῶν ἀστυνομικῶν ὅπου κατ’ ἐπίσημον βεβαίωσιν τοῦ 430 Στρατιωτικοῦ Νοσοκομείου ἅπαντες σχεδὸν ἔχουν τραυματισθῆ διὰ λίθων, δὲν σᾶς λέγει τίποτε ἡ καταστροφὴ προθηκῶν καταστημάτων, ὁ λιθοβολισμὸς δημοσίων καταστημάτων, ἡ ἀνέγερσις προχείρων ὁδοφραγμάτων, τὰ ὁποῖα τὰ ἐπεσκέφθην ὁ ἴδιος τὴν ἰδίαν νύκτα μὲ τοὺς Εἰσαγγελεῖς καὶ τὰ διεπίστωσα. Αὐταὶ αἱ ἀποδείξεις δὲν λέγουν τίποτε καὶ θέλετε προαποδείξεις, ἀφοῦ ἔχετε ἀποδείξεις. Διατὶ ἐρωτᾶτε ἐὰν ὑπάρχουν ἔγγραφα ἀφοῦ σᾶς ἔδωσα ἀποδείξεις; Ἔχω ἀνάγκην νὰ σᾶς εἴπω τίποτε ἄλλο;

§132Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§133Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Ἀνεφέρθην εἰς τὸν κ. Μητσοτάκην εἰς τὸ τί ἀφορᾷ ἡ αἴτησις καταθέσεως ἐγγράφων καὶ συνεννοήθην μὲ τὸν κ. Μητσοτάκην. Ὁ κ. Μητσοτάκης εἶναι τόσον νοήμων καὶ τόσον καλὰ χειρίζεται τὸν λόγον, ὥστε ἀντελήφθη τί τοῦ εἶπον.

§134Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ κατάλαβα τί μοῦ λέγει ὁ κ. Δαβάκης, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν, ὅτι οὐδὲ λέξις περὶ ἀπειλῆς ἐκτρόπων ἀπὸ μέρους τῆς ὠργανωμένης μάζης τῆς ΕΔΑ, ἡ ὁποία θὰ κατείρχετο εἰς τὴν συγκέντρωσιν περιείχετο εἰς τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Δαβάκης μᾶς ἐπέδειξεν. Ὡς πρὸς τὰ ἀποτελέσματα θὰ ὁμιλήσωμεν ἀμέσως μετά. Καὶ ἐπίσης, κ. συνάδελφοι, ἐπειδὴ ὁ κ. Δαβάκης ὡμίλησε περὶ ἀποτελεσμάτων, καλὸν εἶναι νὰ τοῦ ὑπενθυμίσωμεν, ὅτι μεταξὺ τῶν συλληφθέντων καὶ τῶν τραυματισθέντων, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ εἷς διὰ τὸν ὁποῖον νὰ ἰσχυρισθοῦν, ὅτι ἦτο στέλεχος τῆς Ε.Δ.Α. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι καιρὸς πλέον νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ ἁπλῆ κωμωδία ἐν ὀνόματι τῆς δῆθεν ἐθνικοφροσύνης, τῆς καταπατήσεως τῆς Δημοκρατίας. Ἀσχέτως τοῦ γεγονότος, ὅτι ἐγὼ δὲν δέχομαι καὶ τὸ ἐδήλωσα καὶ προηγουμένως, ἐφ’ ὅσον τὴν ΕΔΑ τὴν δέχεσθε ὡς δημοκρατικῶς καὶ νομίμως λειτουργοῦν κόμμα, δὲν δέχομαι τοιαύτας διακρίσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπειλοῦν νὰ νοθεύσουν βαρύτατα τὸ πολίτευμά μας, δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν ὀνόματι αὐτῶν τῶν ἀσυστάτων καταγγελιῶν, τὰς ὁποίας ἀποσύρουν καὶ διαψεύδουν οἱ ἴδιοι, οἱ ὁποῖοι τὰς διατυπώνουν καὶ διὰ τὰς ὁποίας σήμερον εἶμαι εὐτυχής, διότι βλέπω, ὅτι ἔχομεν μίαν ἀνοικτὴν ἐξήγησιν καὶ ἐκκαθάρισιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβιάζωμεν τὰ δικαιώματα τοῦ λαοῦ, διότι δὲν εἶναι ὁ πόνος διὰ τὴν ΕΔΑ ποὺ κατέχει τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Καραμανλῆ, εἶναι ὁ πόνος μήπως χάσῃ τὴν ἐξουσίαν καὶ θὰ σᾶς εἴπω μίαν πάρα πολὺ ἁπλῆν ἀπόδειξιν. Συνέβη τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν νὰ γίνουν ἀναπληρωματικαὶ ἐκλογαὶ εἰς τὴν Φθιώτιδα. Τὸν τρόπον ποὺ ἔγιναν αἱ ἐκλογαὶ τὸν ἔχει πληροφορηθῆ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ θὰ τὸν πληροφορηθῇ ἐν συνεχείᾳ ἐν τῇ πορείᾳ τῆς συζητήσεως. Ἐνδιαφέρον εἶναι μόνον διὰ τὸ κεφάλαιον ποὺ σήμερον μᾶς ἀπασχολεῖ, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ὑποψηφιότης τῆς ΕΔΑ. Ἡ ΕΔΑ μὴ ἔχουσα κανένα εἰδικὸν συμφέρον δὲν εἶχε στείλει κανένα ὑποψήφιον, ὁ ἀγὼν διεξήγετο ἀποκλειστικῶς μεταξὺ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἀφοῦ λοιπὸν μεταξὺ δύο ἐθνικοφρόνων ὑποτίθεται κομμάτων ἐκρίνετο ὁ ἀγών, τίς ὁ λόγος, κύριοι, νὰ μεταβάλῃ τὸ Στρατηγεῖον Κεντρικῆς Ἑλλάδος εἰς στρατιωτικὴν ἐπιχείρησιν διὰ νὰ μὴ εἴπω γκαγκστερικὴν ἐπιχείρησιν τὴν ἐκλογήν; Τίς ὁ λόγος νὰ ἐξαπολυθῇ αὐτὸ τὸ ἀσυγκράτητον κῦμα τῆς τρομοκρατίας, ὥστε πολὺ σωστὰ καὶ πολὺ χαρακτηριστικά, ὅπως εἶπε προηγουμένως ὁ κ. Παπανδρέου, ἐφοβεῖτο ὁ γνωστός μας ὑπάλληλος νὰ μᾶς χαιρετήσῃ μὴ τυχὸν παρεξηγηθῇ. Καπηλεία, κύριοι, τῆς ἐθνικοφροσύνης γίνεται, χάριν τοῦ μόνου, τοῦ μεγάλου καὶ τοῦ ἁγίου σκοποῦ νὰ κρατηθῇ ἀντὶ πάσης θυσίας καὶ ἀντὶ παντὸς τιμήματος τὸ κυβερνῶν Κόμμα εἰς τὴν ἐξουσίαν. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον προηγουμένως ἔθιξα, ἀποτελεῖ ἕνα κρίσιμον ἐρώτημα. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ, εἶχε τὴν ἀτυχίαν αὐτὴν τὴν φορὰν νὰ μὴ ἀπολαύσῃ ἐν ἠρεμίᾳ τοὺς καρποὺς τῆς νίκης της. Εἰς προηγουμένας ἐκλογάς, τὸ 1956 καὶ τὸ 1958, εἶχε μίαν ἀνάπαυλαν, σήμερον πλέον ἔχει ξεχειλίσει τὸ ποτῆρι, ξεσηκώθηκε ἡ ψυχὴ τοῦ λαοῦ καὶ πράγματι γλυκὸ ψωμί, ὅπως λέγει ὁ λαός, δὲν ἔφαγεν ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῶν ἐκλογῶν. Ἀντιλαμβάνεται καὶ ἡ ἰδία, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνουν τὰ ὅσα ἔγιναν χωρὶς συνεπείας. Ἠκούσαμεν καὶ ἀνεγνώσαμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ μεταβάλῃ, νὰ ψηφίσῃ νέον νόμον κατ’ εἰσήγησιν μιᾶς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία συνεκροτήθη διὰ νὰ τροποποιήσῃ τὴν νομοθεσίαν περὶ ἐκλογικῶν καταλόγων, περὶ ἐγγραφῆς εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους καὶ νομίζω τοὐλάχιστον ἀπὸ ὅσα ἐδιάβασα ἔτσι ἐνόησα καὶ τὰ τῆς ψήφου τοῦ στρατοῦ, τὰ τῆς ψήφου τῶν ἀνηκόντων εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Βεβαίως, προστίθεται εἰς τὴν σχετικὴν εἰδησεογραφίαν ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι πρὸς Θεοῦ, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν αὐτὴ ἡ ἀναθεώρησις μὲ τὰ ὅσα κατηγγέλθησαν εἰς τὰς ἐκλογάς. Κύριοι συνάδελφοι, διατὶ νὰ ἀδικοῦμεν τὴν νοημοσύνην ὅλων, τὴν νοημοσύνην ἡμῶν καὶ τῶν ἄλλων. Μᾶς ἔχει διδάξει ἄλλωστε πεῖρα πικρὰ τοῦ προσφάτου παρελθόντος, ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ἔχει αὐτὸ τὸ προσόν, σταδιακῶς νὰ προσαρμόζεται ἀνθιστάμενος, ὅσον τοῦ εἶναι δυνατὸν πρὸς τὰς πραγματικότητας, ἀλλὰ τὰ βήματα, τὰ ὁποῖα κάμνει ἑκάστοτε εἶναι ἀκριβῶς ἔτσι ὑπολογισμένα, ὥστε νὰ μὴ συμβῇ τὸ ἀνεπανόρθωτον, νὰ μὴ φθάσῃ ποτὲ χωρὶς καμμίαν προστασίαν, χωρὶς κἄποιαν προστασίαν ἐνώπιον τοῦ ἐκλογικοῦ Σώματος, ἐνώπιον τῆς ἐτυμηγορίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δὲν ἔχομεν, κύριοι, ἀμφιβολίαν, ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἐνδεχομένως καὶ ἄλλην προσπάθειαν θὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἀμβλύνῃ τὴν ἐντύπωσιν ποὺ ἐδημιουργήθη καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἐντύπωσιν ἡ ὁποία ἐκυριάρχησεν εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ πλέον, ἀλλὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι ζηλοτύπως θὰ περιφρουρήσῃ τὴν πεμπτουσίαν, ζηλοτύπως θὰ περιφρουρήσῃ τὸ κομματικὸν Κράτος καὶ τὴν κομματικὴν ὀργάνωσιν καὶ τὸν κομματικὸν στρατόν, εἰς τοὺς ὁποίους καὶ πάλιν ὑπολογίζει κατὰ τὸ πρόσφατον προηγούμενον τῶν ἐκλογῶν τῆς Φθιώτιδος, ὅτι θὰ ἠμπορέσῃ νὰ στηρίξῃ νέαν νόθευσιν τοῦ φρονήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ κατὰ συνέπειαν, κ. συνάδελφοι, εὔλογον εἶναι ἡ θέσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ εἶναι ἀπόλυτος, ἡ θέσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ εἶναι ἀσυμβίβαστος, ἡ θέσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ συνοψίζηται εἰς μίαν καὶ μόνην φράσιν, εἰς τὴν ἀπαίτησιν νὰ ἀποκατασταθοῦν συνθῆκαι ἰσότητος καὶ Δημοκρατίας, διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ἀληθὴς ἀναμέτρησις. Κύριοι συνάδελφοι, ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας προηγουμένως ἐξέθεσεν. Μοῦ ἔκαμε τὴν μεγάλην τιμὴν καίτοι ἀνεφέρετο εἰς τὴν ἡγεσίαν τοῦ Κέντρου, ἀνεφέρθη καὶ εἰς μερικὰ στελέχη διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι καὶ ἐὰν ἡμεῖς ἐκυβερνούσαμεν τίποτε δὲν ἐπρόκειτο νὰ εἶχε μεταβληθῆ ἀπὸ ὅσα συνέβησαν ἢ τίποτε δὲν θὰ ἀπεσοβεῖτο καὶ μὲ ἐμνημόνευσε καὶ προσωπικῶς. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, θελήσωμεν εἰλικρινῶς νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὸ ἐρώτημα τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν τὸ ἑξῆς: Δὲν ἰσχυρίζεται ἡ Ε. Κ., ὅτι εἶναι σοφωτέρα ἢ ἱκανωτέρα, ἕκαστος ἐξ ἡμῶν τοὐλάχιστον κεχωρισμένως ἀπὸ τοὺς ἄνδρας ποὺ ἐκυβέρνησαν τὴν χώραν, ἰσχυρίζεται, ὅτι εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ἀκολουθήσῃ διάφορον πολιτικὴν κατὰ μίαν βασικὴν ἔννοιαν. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου, δὲν θὰ ἐδέχετο οὐδέποτε νὰ συμβιβασθῇ ἔναντι οἱουδήποτε τιμήματος, οὔτε ἔναντι τῶν ξένων συμμάχων μας, οὔτε ἔναντι τοῦ ρυθμιστοῦ τοῦ πολιτεύματος. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ τὴν Κυπριακὴν ὑπόθεσιν θὰ ἠδύνατο, ἐφόσον ἔχει τὴν ἀπόφασιν τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος, νὰ ξεχωρίσῃ καὶ τὰ θέματα τῆς βοηθείας καὶ ὅλα τὰ ἄλλα θέματα χωρὶς ἐξαίρεσιν καὶ τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς σφάλματα τοῦ Στέμματος. Τὸν τελευταῖον καιρόν, σφάλματα βαρύνοντα τὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐθεώρησεν, ὅτι εἶχε καθῆκον ἢ δὲν εἶχε τὸ ἀπαιτούμενον σθένος διὰ νὰ ὑποδείξῃ πρὸς τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα. Ἔτσι νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τοποθετηθῇ τὸ θέμα. Ἡ βοήθεια τοῦ ΝΑΤΟ κατέληξεν εἰς φιάσκο, ἡ ἐλπὶς, ὅτι μόνον μὲ τὸν δίσκον τῆς ἐπαιτείας θὰ ἐπιτύχωμεν δάνεια εἶναι ἡ μόνη, ἡ ὁποία μᾶς ἀπέμεινε. Θὰ εἶναι θανάσιμον διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας μας νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν ἀρχήν, ὅτι τὰς ἀμυντικάς μας δαπάνας θὰ τὰς ἀντιμετωπίζωμεν διὰ τοῦ δανεισμοῦ. Ὀρθῶς ἐλέχθη, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ εἰσφέρῃ χάριν τῆς συμμαχίας ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡ δυνατότης τῆς οἰκονομίας της τῆς ἐπιτρέπει νὰ εἰσφέρῃ, τίποτε πάρα πάνω. Καὶ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀμυντικῶν μας δαπανῶν καὶ πρέπει νὰ τὸ πάρουν ἀπόφασιν οἱ σύμμαχοί μας. Καὶ ἐὰν ὑπῆρχεν ἀπόφασις σταθερὰ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν γραμμὴν αὐτήν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἀλλοία θὰ ἦτο ἡ μεταχείρισις τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰς τὸ πρόσφατον παρελθὸν καὶ εἰς τὸ μέλλον ἐκ μέρους τῶν συμμάχων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τοῦ πολιτικοῦ θέματος, ἔχω εἴπει καὶ ἄλλοτε, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ θέμα τὸ πολιτικὸν τῆς Ἑλλάδος τοποθετεῖται εἰς τὴν βασικὴν διαπίστωσιν, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐννοεῖ νὰ παραμείνῃ ἔναντι οἱουδήποτε τιμήματος εἰς τὴν ἐξουσίαν, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐπωφελουμένη τῆς εὐνοίας, τῆς ὁποίας ὑπῆρξε καὶ γέννημα καὶ τῆς ὁποίας συνεχῶς ἀπολαμβάνει καὶ σήμερον ἀκόμη, εἶναι ἀποφασισμένη ἀκολουθοῦσα ἑκάστοτε διαφόρους μεθόδους καὶ ἐκμεταλλευομένη τὰς ἑκάστοτε δυνατότητας νὰ παραμένῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν περιφρονοῦσα τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πιστεύω, ὅτι τὸ πρᾶγμα ἔχει φθάσει εἰς τὴν μεγαλυτέραν του ἔντασιν, ὅτι θὰ κινδυνεύσωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἐπικινδύνους ἐξελίξεις ἐὰν ἐγκαίρως δὲν ἐξευρεθῇ δικαία καὶ ἔντιμος λύσις, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ καὶ ἡ Δημοκρατία νὰ ἀποκατασταθῇ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς κυρίαρχος τοῦ οἴκου του, ἐλευθέρως νὰ ἐκφράσῃ τὴν θέλησίν του. Κύριοι συνάδελφοι, τὸν τελευταῖον καιρὸν πράγματι τὴν κοινὴν γνώμην τῆς χώρας τὴν ἀπησχόλησαν καὶ τὴν ἀπασχολοῦν συγκλονιστικὰ ἢ τοὐλάχιστον ἐντυπωσιακὰ γεγονότα μετὰ τὴν ἐκεχειρίαν τοῦ πολιτικοῦ ἀγῶνος λόγῳ τῶν ἑορτῶν τοῦ Πάσχα καὶ τῆς συνόδου τοῦ ΝΑΤΟ ἐν Ἀθήναις, καὶ τῶν γάμων τῆς Πριγκηπίσσης Σοφίας, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν ποικίλας συζητήσεις μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς κοινῆς γνώμης. Κύριοι συνάδελφοι, προσωπικῶς δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐκταθῶ ἰδιαιτέρως εἰς τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀπησχόλησαν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐντὸς τῶν τελευταίων ἑβδομάδων, καίτοι νομίζω, ὅτι χρήσιμον καὶ ὠφέλιμον εἶναι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ μὴ ἀποκρύπτωμεν αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν γενικὸν θέμα συζητήσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι δυνατὸν νὰ διατυπωθῇ ἡ βασικὴ παρατήρησις, ὅτι βαρύτατα ἐπλήγη ὁ θεσμὸς τῆς Βασιλευομένης Δημοκρατίας καὶ βαρύτατα ἐπλήγη τὸ Στέμμα ἀπὸ τὸν τρόπον ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίσθη ὁ πριγκηπικὸς γάμος, ἀπὸ τὴν ὑπέρμετρον πολυτέλειαν, ἀπὸ τὴν χλιδήν, ἀπὸ τὴν σπατάλην, ἀπὸ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐγένοντο αἱ διακριτικαὶ τιμητικαὶ προσκλήσεις, ἀπὸ ὅλον τὸν τόνον, ὁ ὁποῖος ἐδόθη εἰς ἀκατάλληλον στιγμὴν καὶ ἐν μέσῳ ἑνὸς λαοῦ, ὁ ὁποῖος κατὰ κοινὴν ὁμολογίαν δὲν ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ ἀντιμετωπίσῃ εἰς τὴν μεγάλην του πλειοψηφίαν, τὰ στοιχειώδη προβλήματα ἐπιβιώσεώς του. Κύριοι συνάδελφοι, περὶ τῆς Βασιλικῆς χορηγίας καὶ περὶ τῶν ἐξόδων γενικῶς τοῦ Στέμματος προβλέπει τὸ Ἑλληνικὸν Σύνταγμα. Τὸ Σύνταγμα προβλέπει, ὅτι ἡ Βασιλικὴ χορηγία ὁρίζεται διὰ νόμου. Ποία ἡ δικαιολογία αὐτῆς τῆς διατάξεως, εἶναι γνωστή. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι οἱ συντάκται τῆς Συνταγματικῆς αὐτῆς διατάξεως, ἐγνώριζον, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ Κυβερνητικὴ πλειοψηφία, ἡ ὁποία θὰ ἀποφασίσῃ περὶ τῆς Βασιλικῆς χορηγίας καὶ ἑπομένως τὸ μέγεθος τῆς Βασιλικῆς χορηγίας, θὰ καθώριζεν ἡ Κυβέρνησις. Τὸ Σύνταγμα ὅμως προέβλεψεν, ὅτι οἱαδήποτε παροχὴ πρὸς τὸ Στέμμα, θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ τὴν τυπικὴν μορφὴν τοῦ νόμου διὰ νὰ ἐμποδίσῃ νὰ γίνωνται παροχαὶ ἐν κρυπτῷ καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν δημοσιότητα. Ἐπίσης πρέπει νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν, ὅτι εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς χορηγίας, πρέπει νὰ περιλάβωμεν καὶ οἱανδήποτε ἄλλην παροχήν, αὐτὸ ἀποτελεῖ κοινὴν προϋπόθεσιν ὅλων τῶν Συνταγμάτων τῆς χώρας. Ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι καὶ ἡ προὶξ ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν Πριγκήπισσαν Σοφίαν, ἐδόθη δυνάμει εἰδικοῦ νόμου. Ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε μίαν δήλωσιν, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὸν τύπον εἰς ἀπάντησιν τῶν δημοσιευμάτων ξένων ἐφημερίδων, αἱ ὁποῖαι ἀνεβίβαζον εἰς τὸ ὕψος τῶν 15 ἑκατομμυρίων τὰς δαπάνας διὰ τοὺς πριγκηπικοὺς γάμους. Κατὰ τὴν Κυβερνητικὴν αὐτὴν δήλωσιν, τὸ σύνολον τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν διὰ τὴν φιλοξενίαν τῶν ξένων καὶ αἱ καθόλου δαπάναι διὰ τοὺς γάμους τῆς Πριγκηπίσσης Σοφίας ἀνέρχονται εἰς τὸ ὕψος τοῦ 1.500.000 δραχμῶν. Ἀξίζει, κύριοι, νὰ σημειωθῇ ἐν πρώτοις, ὅτι τὸ κονδύλιον διὰ τὴν φιλοξενίαν ξένων ὑψηλῶν προσώπων περιλαμβάνεται εἰς τὸν ἐφετεινὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τοῦ 1.500.000 δραχμῶν. Πῶς ἐξηγεῖται ἡ σύμπτωσις αὐτή; Ἐγένετο ἐδῶ προηγουμένως ἡ συνέλευσις τοῦ ΝΑΤΟ καὶ ἐγένετο φιλοξενία ὑψηλῶν προσώπων, δὲν διετέθη οὔτε μία δραχμὴ δι’ αὐτά; Εἶναι ὀφθαλμοφανὲς καὶ ἀναντίρρητον, ὅτι αἱ δαπάναι αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ὑπερέβησαν οὐσιωδῶς τὸ ποσὸν αὐτό. Ἀπὸ ποῦ ἐκαλύφθησαν αἱ ὑπόλοιποι δαπάναι; Πρέπει νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι ἐκαλύφθησαν ἀπὸ μυστικὰ κονδύλια, ἀπὸ τὰ ὁποῖα βρίθει ὁ Ἑλληνικὸς Προϋπολογισμός; Ἢ πρέπει νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι ἐκαλύφθησαν ἀπὸ γενναίας δωρεὰς ἀνυστεροβούλων ἐφοπλιστῶν, ἢ ἄλλων Ἑλλήνων μεγιστάνων τοῦ πλούτου; Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ ὑπομνήσω, ὅτι κατὰ τὸ 1937–38 ἀντιμετώπισεν ἡ χώρα παρόμοιον πρόβλημα. Συνέβη τότε νὰ τελεσθοῦν οἱ γάμοι τοῦ σημερινοῦ Βασιλέως, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐπὶ τέλους καὶ διάδοχος, ἐκείνην τὴν ἐποχήν, τοῦ Ἑλληνικοῦ Θρόνου καὶ συνέβη ὑπὸ τὴν ἔμπνευσιν καὶ τὴν καθοδήγησιν τοῦ τότε Βασιλέως Γεωργίου τοῦ Βʹ, νὰ τελεσθοῦν γάμοι σεμνοί, γάμοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐδημιούργησαν οὔτε σκάνδαλα, οὔτε συζητήσεις, γάμοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐκλόνισαν τὸ κῦρος τοῦ Θρόνου, γάμοι, εἰς τοὺς ὁποίους ἀντεπροσωπεύθη μία κοινωνία καὶ ὄχι οἱ ἐστεμμένοι καὶ οἱ ἐφοπλισταί, οἱ ὁποῖοι ἔσπευσαν πρῶτοι εἰς τὴν ἀποστολὴν πολυτίμων δώρων. Καὶ πρέπει ἀκόμη νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ δικτατορία τοῦ Μεταξᾶ ἐσεβάσθη τὴν Συνταγματικὴν ἐπιταγὴν καὶ ἐξέδωσεν εἰδικὸν ἀναγκαστικὸν νόμον ὑπ’ ἀριθ. 1167 τῆς 8 Αὐγούστου 1938 «περὶ τακτοποιήσεως γενομένων δαπανῶν κατὰ τὴν τέλεσιν τῶν γάμων τῆς Α.Β.Υ. τοῦ Διαδόχου». Ἡ δικτατορία τοῦ Μεταξᾶ, κύριοι συνάδελφοι, εἶχε τὴν εὐαισθησίαν νὰ σέβεται τὰ ἄρθρα τοῦ Συντάγματος, ἐπιτέλους, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχεν ἀναστείλει, εὐαισθησίαν, τὴν ὁποίαν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ δὲν ἔχει. Καὶ συνέβη τὸ σύνολον τῶν δαπανῶν, ὅπως προσδιορίζεται ἀπὸ τὸν νόμον ἐκεῖνον, νὰ ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 2.225.000 δραχμῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τὸ ὁποῖον μὲ τὴν ἰσοτιμίαν τῆς χρυσῆς λίρας πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ εἰς κάτω τῶν 2.500 χρυσῶν λιρῶν σήμερον. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ Κυβερνητικὴ πλειοψηφία, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ὁ λαός, τὸ τμῆμα τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὴν Ἑλληνικὴν δεξιὰν δὲν συμφωνεῖ εἰς τὸ βάθος μὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζομεν ἡμεῖς ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου αὐτοῦ θέματος. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη. Ἐπλήγωσε τὴν φιλοτιμίαν τοῦ λαοῦ καὶ ἐὰν θέλετε, ἐπλήγωσε περισσότερον τὴν φιλοτιμίαν τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἐξοχὴν εἶναι πιστοὶ καὶ θεράποντες τοῦ Ἑλληνικοῦ Στέμματος, ἐπλήγωσαν πολλὰ πράγματα ἀπὸ τὰ ὅσα συνέβησαν. Δὲν νομίζω, κύριοι, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ δευτέρα γνώμη, ὅτι ἡ προσφορὰ δεξιώσεων, ἡ προσφορὰ ἐδεσμάτων, ἡ προσφορὰ ποτῶν διὰ δεξιώσεις, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἀπὸ τὸ αἴσθημα τοῦ λαοῦ. Ἦτο ἀπείρως προτιμότερον νὰ πραγματοποιηθῇ, νὰ ἀναληφθῇ εὐθέως οἱαδήποτε δαπάνη, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐνόμιζεν, ὅτι εἶχε χρέος νὰ ἀναλάβῃ ὑπὸ τὴν ἰδικήν της εὐθύνην, ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμόν, ἀπὸ τοῦ νὰ συμφυρώμεθα μὲ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι θέσιν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνικὴν ἱεράρχησιν δὲν ἔχουν καὶ οἱ ὁποῖοι καὶ οἰκονομικὰ συμφέροντα ἄνομα ἔχουν εἰς τὸν δύσμοιρον αὐτὸν τόπον. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβοῦν αὐτὰ ἐπὶ καλῷ, εὔχομαι ἡ ὑπόθεσις νὰ λησμονηθῇ τὸ ταχύτερον, δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ ἀποβῇ ὠφέλιμος διὰ τὸ καθεστὼς γενικώτερον καὶ ὄχι μόνον διὰ τὸ πολίτευμα τῆς Βασιλευομένης Δημοκρατίας. Ἐτραυμάτισαν, κύριοι, ἐν πολλοῖς τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν προηγουμένως νὰ εἴπω ὀλίγα περὶ τῶν μυστικῶν κονδυλίων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα πιθανὸν ἐκαλύφθη ἕνα τμῆμα τῶν ἐξόδων, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο διὰ τοὺς πριγκηπικοὺς γάμους. Κατὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἔγινε περὶ τῆς προικὸς εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ τονίσω, ὅτι ἡ εὐθεῖα καὶ εἰλικρινὴς ἀντιμετώπισις τοῦ προβλήματος τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Στέμματος εἶναι ἡ ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησις. Κύριοι, ἐπληροφορήθην καὶ ἐπ’ αὐτοῦ νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ πληροφορίας ὑπευθύνους, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Δόβα, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς προεκλογικῆς περιόδου, ἐχορηγήθη εἰς τὸν Βασιλέα, ὑπὸ τύπον δανείου ποσὸν 3.000.000 δραχμῶν, ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐκ τῶν ὑστέρων ἐτακτοποιήθη ἐκ τῶν μυστικῶν κονδυλίων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐπειδὴ ἡ πληροφορία ἔλαβεν εὐρυτάτην ἔκτασιν, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν ἢ νὰ τὴν διαψεύσῃ, ἢ νὰ τὴν ἐπιβεβαιώσῃ. Ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρέπει νὰ παραμείνῃ ἀσχολίαστον τὸ γεγονός, ὅτι εἰς πλείστας περιπτώσεις ἐπεδείχθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἔναντι τοῦ Βασιλέως στάσις, ἡ ὁποία δὲν ἀνταπεκρίνετο πρὸς τὸ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρεδέχθη δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ὁπωσδήποτε κρινόμεναι εἶναι ὑπέρμετροι διὰ τὴν Ἑλλάδα, ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας. Δὲν δύναμαι παρὰ νὰ μνημονεύσω τὴν θαλαμηγόν, ἡ ὁποία παρηγγέλθη ὡς δῆθεν σκάφος τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ καὶ ποὺ ἀποτελεῖ τὸ μόνον σκάφος ποὺ ἠξιώθη μεταπολεμικῶς νὰ ἀγοράσῃ τὸ Ἑλληνικὸν Β. Ναυτικόν. Ἐπίσης δὲν δύναμαι νὰ μὴ ἀναφέρω τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν διὰ τὴν διασκευὴν τοῦ «Πολεμιστοῦ». Ἐπίσης θέλω νὰ μνημονεύσω, ὅτι τὸ σύνολον τῶν σκαφῶν, τὰ ὁποῖα τίθενται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἀνακτόρων διὰ τὰς περιοδείας καὶ διὰ τὰς ἱστιοπλοΐας ἀνέρχονται εἰς 14 συμπεριλαμβανομένων τοῦ «Πολεμιστοῦ» καὶ τῆς θαλαμηγοῦ, καὶ τὰ ὁποῖα πιθανὸν νὰ περιπολοῦν τώρα εἰς τὴν Σπετσοπούλαν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον προηγουμένως, ὅτι ἡ σπατάλη ἡ ὑπέρμετρος πολυτέλεια ἀποτελεῖ τὴν μίαν πλευρὰν τοῦ προβλήματος δι’ ἐμὲ οὐχὶ τὴν πλέον σημαντικήν. Πέραν αὐτῆς τῆς πλευρᾶς φοβοῦμαι, ὅτι ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων, φοβοῦμαι, ὅτι τὸ Παλάτι, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν κορυφὴν τῆς κοινωνικῆς πυραμίδος καὶ τὸ ὁποῖον ὅλοι οἱ Ἕλληνες σήμερον ἀποδέχονται καὶ τοῦ ὁποίου τὴν σταθερότητα ὅλοι μας εὐχόμεθα, διότι οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν ἐπιθυμεῖ αὐτὴν τὴν ὥραν νὰ θέσῃ πρόβλημα διὰ τὴν Βασιλευομένην Δημοκρατίαν, φοβοῦμαι, ὅτι τὸ Στέμμα ὑπ’ εὐθύνῃ πάντοτε τῆς ὑπευθύνου Κυβερνήσεως, παραγνωρίζει τὸν προορισμόν του καὶ ἀντὶ νὰ συντελῇ εἰς τὴν στερέωσιν τῆς κοινωνικῆς πυραμίδος καὶ τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας, φοβοῦμαι, ὅτι ὑποσκάπτει τὰ θεμέλιά της. Αἱ προσκλήσεις τῶν προσώπων εἰς τοὺς πριγκηπικοὺς γάμους, δὲν ἦτο ὑπόθεσις κοινωνικῆς ἁβροφροσύνης, οὔτε ὑπόθεσις κοσμικῆς τελετῆς εἰς τὴν ὁποίαν θὰ μετεῖχον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ κοσμικὴν ἐπίδοσιν. Ὑποτίθεται, ὅτι μία τοιαύτη εὐκαιρία πρέπει νὰ ἔδιδεν εἰς τὸ Παλάτι, πρέπει νὰ ἔδιδεν εἰς τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα, δηλαδὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν εὐκαιρίαν νὰ προσδιορίσῃ ἐπὶ τέλους ποία εἶναι ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία καὶ ποία ἡ τάξις ἡ κοινωνικὴ καὶ ἡ κοινωνικὴ ἱεράρχησις εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι ἡ ἐπιλογὴ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἐκλήθησαν ἐγένετο μὲ τὰ κριτήρια τῆς κοινωνικῆς ἱεραρχίας ἢ μήπως ἡ Κυβέρνησις παρέλειψε τὸ καθῆκον της καὶ ἄφησε ἄλλους ἀνθρώπους ἀνευθύνους νὰ καθοδηγήσουν τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν; Ὅπως ἐπίσης, κ. συνάδελφοι, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἠγανάκτησεν ἢ ἐνδεχομένως καὶ διεσκέδασεν ἀναγινώσκων τὰ ὀνόματα τῶν τελευταίως παρασημιοφορηθέντων. Ὑπῆρξαν βέβαια καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εὐλόγως ἐτιμήθησαν, εἶναι καὶ αὐτὸ μία ἑρμηνεία διὰ τὴν ἐπίδοσίν των κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ ἐκλογικοῦ ὀργίου, ἀλλὰ ὑπῆρξαν καὶ ἄλλοι διὰ τοὺς ὁποίους ἡ μόνη ἐπίδοσις τὴν ὁποίαν ἡ κοινωνία γνωρίζῃ εἶναι, ὅτι εἶναι καλοὶ κοσμικοὶ κύριοι ἢ ὅτι ἐνδεχομένως χορεύουν καλὰ τουΐστ. Εἶναι κίνδυνος ὅταν γίνωνται εἰς ἕνα τόπον τέτοια πράγματα καὶ ὅταν ἡ χώρα μας ἡ πτωχή, ἡ ὁποία προσφάτως ἔθεσεν εἰς διεθνῆ κλίμακα καὶ κατέστησε θέμα διεθνοῦς ἐπικαιρότητος τὴν πτωχείαν της καὶ τὴν ἀνάγκην οἰκονομικῆς βοηθείας διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν ἀμύνης, ταὐτοχρόνως γίνεται θέμα συζητήσεων αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἀνὰ τὰ πέρατα τοῦ κόσμου ἀπὸ ὁλόκληρον τὸν διεθνῆ τύπον. Κύριοι, δὲν θὰ προχωρήσω περισσότερον σήμερον εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών μου, πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔσφαλε βαρύτατα εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος αὐτοῦ, ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον περισσότερον μὲ θλίβει καὶ μὲ καθιστᾷ ἀνήσυχον εἶναι, ὅτι φοβοῦμαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς ὃ σημεῖον ἔφθασαν τὰ πράγματα καὶ ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ της νὰ παραμείνῃ ὁπωσδήποτε εἰς τὴν ἐξουσίαν ἀντὶ παντὸς τιμήματος, εἶναι ἀποφασισμένη νὰ κλείσῃ τὰ μάτια της καὶ νὰ ἀγνοήσῃ ὅλα αὐτά, περὶ τῶν ὁποίων προηγουμένως ὡμίλησα. Φοβοῦμαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε., διὰ νὰ διατηρήσῃ τὴν ἐξουσίαν εἶναι ἀποφασισμένη νὰ προβῇ εἰς πᾶσαν παραχώρησιν καὶ μὲ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν νὰ καταστῇ ἀκόμη περισσότερον ἐπικίνδυνος διὰ τὴν τύχην τῆς χώρας μας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κύρκος, ἔχει τὸν λόγον.

§136ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Ἐκουράσθημεν, κ. Πρόεδρε, νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θέλετε νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλὰ νὰ τὸ θέλετε καὶ σεῖς.

§138Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει πρότασις μομφῆς, πρέπει νὰ συνεχίσωμεν σήμερον. Ὑπάρχουν τόσοι ἐγγεγραμμένοι. Εἶναι εὔλογον ἡ Βουλὴ νὰ ἐκουράσθη, ἀλλὰ πρέπει νὰ συνεχίσωμεν.

§139Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ζίγδη. Βεβαίως, ἐὰν οἱ περισσότεροι τῶν κ. κ. συναδέλφων ἐπιμένουν νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν, πρέπει νὰ λυθῇ, ἀλλὰ ἔχει κατὰ τοῦτο δίκαιον ὁ κ. Ζίγδης, ὅτι ὅταν εἶναι πολλοὶ ἐγγεγραμμένοι, συνήθως διατυποῦται μία εὔλογος διαμαρτυρία, ὅτι αἱ ὧραι, ἰδίως ἀπὸ τὰς 7 μέχρι τὰς 10 ἢ 11, καταλαμβάνονται ὑπὸ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων καὶ Ὑπουργῶν. Ἐπίσης, εὔλογος εἶναι ἡ διαμαρτυρία πολλῶν συναδέλφων, ὅτι παρατεινομένης τῆς συζητήσεως, δὲν προλαμβάνουν νὰ λάβουν τὸν λόγον. Πρέπει νὰ συνδυάσωμεν καὶ τὰ δύο. Ἀναγκαῖον εἶναι νὰ ὁμιλήσουν καὶ δὴ διὰ μακρῶν οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων καὶ νὰ ἀπαντήσουν μέλη τῆς Κυβερνήσεως. Ἀναγκαῖον, ὅμως, καὶ χρήσιμον εἶναι, νὰ ὁμιλήσουν καὶ οἱ κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὴν ἰδιότητα τοῦ Ἀρχηγοῦ. Διὰ νὰ συνδυάσωμεν τὰ δύο, πρέπει νὰ παρατείνωμεν τὴν συνεδρίασιν, ἔστω καὶ ὑφιστάμενοι κόπωσιν. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, θὰ συμφωνοῦσα νὰ συνεχίσωμεν, ἐφ’ ὅσον οἱ περισσότεροι τὸ ἐπιθυμοῦν.

§140Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ νὰ ἀρχίζωμεν ἐνωρίτερον.

§141Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἦτο σύμφωνος νὰ ἀρχίσωμεν εἰς τὰς 6, ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν θὰ συγκεντρωθοῦν οἱ κ. συνάδελφοι.

§142Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Εἶμαι ἐκ τῶν ἀμέσως ἐνδιαφερομένων, διότι ἐνδιαφέρομαι καὶ ἐγὼ νὰ ὁμιλήσω, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐπειδὴ ἡ ὥρα εἶναι προκεχωρημένη, ὅτι θὰ ἠμπορέσῃ τὸ πρᾶγμα νὰ τακτοποιηθῇ, ἐὰν ἀρχίζωμεν ἐνωρίτερον. Νὰ ἀρχίζωμεν εἰς τὰς 5.30′, διότι αὔριον τὸ πρωΐ ἔχομεν ἐργασίαν ἄλλην.

§143Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ παρακαλέσω τὸ ἑξῆς. Ὅτι μένομεν σύμφωνοι καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν εἶναι ἀρκετοὶ βουλευταί, νὰ ἀρχίσῃ ἡ συνεδρίασις, νὰ ἀρχίσωμεν, διότι ἐν τῷ μεταξὺ οἱ κ. βουλευταὶ ἔρχονται. Θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον, νὰ ἀρχίσωμεν τὴν συνεδρίασιν εἰς τὰς 6, ἔστω καὶ ἐὰν εἶναι ὀλίγοι.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἠρώτησα ἐπιμόνως τὴν Βουλήν, διότι ἀκριβῶς προηγουμένως, ἐγένοντο παράπονα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, συμφωνούντων πάντων τῶν κ. συναδέλφων, αὔριον θὰ ἀρχίσωμεν εἰς τὰς 6 ἀκριβῶς, ἔστω καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἐπαρκὴς ἀριθμὸς βουλευτῶν. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§145ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προτάσεων ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Ὥρα 01.30′ π.μ.)