1962.03.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 50η

Τρίτη 20 Μαρτίου 1962

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται προσωρινῶς ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Ζίγδης ζητεῖ τὴν χορήγησιν μηνιαίας ἀδείας ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἀνακοινῶ εἰς τὸ Σῶμα τὰς ἑξῆς ἐπιστολάς. 1) Τοῦ βουλευτοῦ Φωκίδος κ. Α. Γκελεστάθη, ἔχουσαν οὕτω: Πρὸς τὸν Ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Ἐνταῦθα Ἀξιότιμε Κύριε Πρόεδρε, Διὰ τῆς παρούσης μου, δηλῶ, ὅτι ἐντάσσομαι εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ριζοσπαστικὴν Ἕνωσιν καὶ τοῦτο διότι ἡ Ἕνωσις Κέντρου, μετὰ τῆς ὁποίας ἐπολιτεύθην καὶ ἐξελέγην βουλευτής, προβαίνει εἰς πολιτικὰς ἐνεργείας τελείως ἀντιθέτους πρὸς ἐκείνας τὰς ὁποίας διεκήρυξε προεκλογικῶς καὶ πρὸς τὰς ὁποίας μὲ εὑρίσκει ἰδεολογικῶς καὶ πολιτικῶς ἀντίθετον. Ἐνῷ οὐδεὶς ἀνέμενε τοιαύτην ἐξέλιξιν, ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῶν ἐκλογῶν ἠκολούθησεν ὄχι μόνον στεῖραν πολιτικήν, ἀλλὰ καὶ καθαρῶς ἐπικίνδυνον γραμμήν, ὥστε νὰ ἐμφανίζηται σήμερον τελείως ξένη πρὸς τὸ λαϊκὸν αἴσθημα πρὸς ζημίαν ὄχι μόνον τῶν στενῶν συμφερόντων τοῦ τόπου, ἀλλὰ καὶ αὐτῆς ταύτης τῆς γενικωτέρας ὑποστάσεως τοῦ Ἔθνους. Ἤδη, ὅτε διεπίστωσα μετὰ πολλῆς λύπης, ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἀντὶ νὰ ἀναστείλῃ τὴν τοιαύτην πορείαν βαδίζει δυστυχῶς πρὸς ἀπαραδέκτους δρόμους, αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ διατυπώσω καὶ ἐντονώτερον τὴν διαφωνίαν μου πρὸς τὴν πολιτικήν της γραμμὴν καὶ διὰ τοῦτο προσχωρῶ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ριζοσπαστικὴν Ἕνωσιν ἐν ὄψει τῆς ὑφισταμένης Ἑλληνικῆς πολιτικῆς πραγματικότητος, διότι εἶναι ἡ μόνη, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἐκτίμησίν μου ἐγγυᾶται τὴν γαλήνην τοῦ τόπου καὶ ἐξασφαλίζει τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ Δημοκρατικοῦ μας πολιτεύματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαρτίου 1962

Μετὰ πάσης τιμῆς

ΑΘ. ΓΚΕΛΕΣΤΑΘΗΣ

Βουλευτὴς Φωκίδος (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως). Ἐπίσης τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἰωάννου Δερδεμέζη, ἔχουσαν οὕτω: Πρὸς τὸν Ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Ἐνταῦθα Ἀξιότιμε Κύριε Πρόεδρε, Διὰ τῆς παρούσης μου, δηλῶ, ὅτι παύω ἀπὸ σήμερον νὰ εἶμαι ἀνεξάρτητος καὶ θ’ ἀνήκω τοῦ λοιποῦ εἰς τὸ Κόμμα τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως. Ἡ τακτικὴ ἣν ἀκολουθεῖ μετεκλογικῶς ἡ Ἕνωσις Κέντρου —μετὰ τῆς ὁποίας ἐπολιτεύθην ἐσχάτως— ἐμφανίζεται ἀντίθετος πρὸς τὰς ἰδεολογικὰς καὶ πολιτικάς μου πεποιθήσεις καὶ θεωρῶ, ὅτι, διὰ τοῦ ἀγῶνος της, ἐγκυμονοῦνται σοβαρώτατοι κίνδυνοι διὰ τὴν Πατρίδα μας καὶ ἀπὸ τὸ λαϊκόν της ἔρεισμα ἀποξενοῦται. Ἐπανερχόμενος ὅθεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ριζοσπαστικὴν Ἕνωσιν αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην ὅπως ἐνισχύσω τὴν Κυβερνητικὴν Παράταξιν, ἥτις καὶ ἐγγυᾶται τὴν γαλήνην καὶ πρόοδον εἰς τὸν τόπον καὶ ἐξασφαλίζει τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ Δημοκρατικοῦ μας πολιτεύματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαρτίου 1962

Μετὰ πάσης τιμῆς

Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ

Βουλευτὴς Ἰωαννίνων (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως). Ἐπίσης τοῦ βουλευτοῦ Ἠλείας κ. Ν. Κοντογιαννοπούλου, ἔχουσα οὕτω: Πρὸς τὸν Ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Κύριε Πρόεδρε, Διὰ τῆς παρούσης μου δηλῶ, ὅτι προσχωρῶ εἰς τὰς τάξεις τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως. Ἀνήκων εἰς τὸ ὑπὸ τὸν κ. Σ. Στεφανόπουλον Κόμμα, ἐξελέγην δὶς βουλευτὴς ὑπὸ τὴν σημαίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἅπαξ ὑπὸ τὸ Λαϊκὸν Κοινωνικὸν Κόμμα ἠκολούθησα δὲ τοῦτον καὶ εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογὰς εἰς τὴν σύμπραξίν του μετὰ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Οἱ ἐκλογεῖς μου γνωρίζουν καλῶς ποῖοι λόγοι μὲ ὤθησαν εἰς τὴν ἀπόφασίν μου αὐτήν, ὥστε νὰ μὴ ὑποχρεοῦμαι νὰ ἐκθέσω τούτους εἰς τὸ Σῶμα, ἐφ’ ὅσον ἄλλως τε ὑπὸ μορφὴν κανόνος ἔχει διακηρυχθῆ, ὅτι οἱ δημόσιοι ἄνδρες εἰς τὴν Δημοκρατίαν «λογοδοτοῦν ἠθικῶς ἐνώπιον τῆς συνειδήσεώς των, πολιτικῶς ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ ἐθνικῶς ἐνώπιον τῆς ἱστορίας». Πιστεύω, ὅτι μὲ τὴν ἀπόφασίν μου αὐτὴν προσφέρω ὑπηρεσίαν εἰς τὸ ἔθνος κατὰ τὰς ἡμέρας μάλιστα αὐτὰς κατὰ τὰς ὁποίας, ἐνῷ ἔπρεπεν ἡνωμένον τοῦτο νὰ ἔδιδε τὴν μάχην ὑπὲρ τῆς πλήρους ἀνασυγκροτήσεώς του, κατόπιν τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, ἀναρριπίζονται μίση καὶ πάθη καὶ φανατισμοὶ καὶ διχασμοὶ πρὸ ἡμίσεος αἰῶνος συγκλονίσαντες τὴν χώραν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαρτίου 1962

Μετὰ πάσης τιμῆς

Ν. ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Βουλευτὴς Ἠλείας (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§5Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ Ἠπείρου κ.κ. Ν. Ἀθανασίου, Α. Δερδεμέζης, Ι. Παπαπέτρου, Κ. Σιῶζος, Κ. Παληός, Κ. Φρόντζος, Δ. Ἰωάννου, Δ. Καρατζένης, Α. Αὐγερινὸς καὶ Χ. Ἀθανίτης, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει, τὴν μεγίστην ὠφελιμότητα διὰ τὰς ἀκραίας ὀρεινὰς καὶ πτωχὰς περιοχὰς τῆς χώρας, τοῦ θεσμοῦ τῆς Βασιλικῆς Προνοίας, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δηλώσωμεν καὶ νὰ ὑπογραμμίσωμεν δημοσίᾳ τὴν τεραστίαν ἐπίδρασιν, τὴν ὁποίαν εὐεργετικῶς ἀσκεῖ ὁ θεσμὸς διὰ τῶν σπιτιῶν, τοῦ παιδιοῦ, τῶν παιδουπόλεων, τῶν τυροκομείων, τῶν συνεργείων ἐπισκευῆς τῶν σπιτιῶν, τῶν τῆς ἀνεγέρσεως σχολείων καὶ ἐκκλησιῶν τῶν κατεστραμμένων χωριῶν τῆς παραμεθορίου ἰδίᾳ περιοχῆς. Ἡ Βασιλικὴ Πρόνοια διὰ τοὺς παραμεθορίους πληθυσμούς, ποὺ ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύωμεν, ἀποτελεῖ πηγὴν ἱκανοποιήσεως ζωτικῆς φύσεως ἀναγκῶν των, παρέχει θαλπωρὴν εἰς τοὺς δεινοπαθήσαντας κατοίκους, προστατεύει ἐπαναπατριζόμενα ἀπὸ τὸ παιδομάζωμα παιδάκια καὶ ἡ σκέψις περὶ τυχὸν καταργήσεώς της, ἐξ ἀφορμῆς ἀπαραδέκτων διαμαρτυριῶν ἐνίων ἐν Ἀθήναις ἐπιχειρηματιῶν, ἀγνοούντων τὸ μέγα ἐθνικὸν ἔργον ποὺ ἐπιτελεῖ εἰς τὴν ὕπαιθρον ἡ Βασιλικὴ Πρόνοια, ἀνησυχεῖ μεγάλως ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐγνώρισαν καὶ εἶδον ἐπιτελούμενον τὸν σκοπὸν καὶ τὴν ἀποστολὴν τῆς συστάσεώς της καὶ ὑποχρεώνει ἡμᾶς νὰ διαμαρτυρηθῶμεν ἐντόνως κατὰ πάσης τοιαύτης ἀνιέρου προσπαθείας. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Σχινᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Κοινοτήτων Κορυφασίου, Ἰκλαΐνης κλπ., αἰτουμένων ἠλεκτροφώτισιν τῶν ἐν λόγῳ Κοινοτήτων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Κ. Βοβολίνης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀσκουμένων Δικηγόρων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Θεσσαλονίκης, αἰτουμένων τὴν πλήρη κατάργησιν τῶν ἀντισυνταγματικῶν περιορισμῶν τοῦ Κώδικος περὶ Δικηγόρων (Ν. Δ. 3026)54). Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Π. Γαρουφαλιᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κοινότητος Καλοβάτου–Νομοῦ Ἄρτης, αἰτουμένων ἀναστολὴν προσωποκρατήσεως τῶν πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. ὀφειλετῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Π. Γαρουφαλιᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Λουτροτόπου Ἄρτης, αἰτουμένου μεταφορὰν τῶν βραχυπροθέσμων δανείων Α.Τ.Ε. εἰς μακροπρόθεσμα, χορήγησιν λιπασμάτων καὶ φαρμάκων, ἀτόκων δανείων καὶ ἐκτέλεσιν ὑπολειπομένων ἀποστραγγιστικῶν ἔργων. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Γαρουφαλιᾶς καὶ Χ. Τσαντούλας, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Πολυτέκνων Γονέων Νομοῦ Πρεβέζης, αἰτουμένου χορήγησιν πιστώσεως διὰ στέγασιν τῶν μελῶν του. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Η. Μπρεδήμας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προοδευτικοῦ καὶ Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου «ΑΣΤΡΙΦΩΣ Ἁγ. Τρύφωνος», αἰτουμένου ἐπέκτασιν τοῦ σχεδίου πόλεως εἰς τὸ τετράγωνον τὸ περιλαμβανόμενον μεταξὺ τῶν ὁδῶν Μαραθωνομάχων–Βασιλικῶν–Λ. Ἀθηνῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Φοιτητικοῦ καὶ Θεολογικοῦ Συνδέσμου, αἰτουμένου αὔξησιν τῶν ὡρῶν διδασκαλίας τῶν Θρησκευτικῶν, δημιουργίαν ὀργανικῆς θέσεως Θεολόγων εἰς τὰ Σχολεῖα Ἐπαγγελματικῆς καὶ Τεχνικῆς Ἐκπαιδεύσεως, εἰσαγωγὴν τῶν πατερικῶν κειμένων ἐν τοῖς Γυμνασίοις κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Λ. Κύρκος καὶ Κ. Χιωτάκης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Διδασκαλικοῦ Συλλόγου Μεραμβέλλου, αἰτουμένου ἐπέκτασιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 4193)1961 καὶ εἰς τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Δ. Θεοχαρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Μ. Βουβουλίκα συνταξιούχου Δικηγόρου Φλωρίνης, αἰτουμένου ἐπέκτασιν τοῦ Ν. 1414)60 καὶ εἰς τοὺς πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τούτου συνταξιούχους. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Τσαρουχᾶς, Δ. Κελτεμλίδης καὶ Ε. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Συνταξιούχων Ι.Κ.Α. Σερρῶν, διαμαρτυρομένων κατὰ τῆς φημολογουμένης μειώσεως τῶν πρὸς τὸ Ι.Κ.Α. ἐργοδοτικῶν εἰσφορῶν κατόπιν τῆς συνδέσεως τῆς χώρας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. κλπ. Ὁ βουλευτὴς Βοιωτίας κ. Δ. Κίνιας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Λεβαδείας, αἰτουμένου ὅπως διατεθῶσι δραχμαὶ 600.000 ἐκ τῶν κατατιθεμένων χρημάτων τοῦ Ταμείου Ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου Λεβαδείας δι’ ἀγορὰν οἰκοπέδου πρὸς ἀνέγερσιν τοῦ ἐν λόγῳ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Ὁ βουλευτὴς Πιερίας κ. Κ. Δημόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐλευθέρου Δασικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἐργασίας Ὑλοτόμων Ἁγ. Δημητρίου Πιερίας, αἰτουμένου χορήγησιν ἀδείας ὑλοτομίας 1.500 κυβικῶν μέτρων ὀξυᾶς ἐκ τῆς Κ.Ε.Δ. Σκοτεινῶν Πιερίας, λόγῳ μικροεπαγγελματικῶν ἀναγκῶν. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Περρωτῆς, καταθέτει ἀναφορὰν Συνεταιρισμοῦ Μεσσήνης, αἰτουμένου σύστασιν ἐπιτροπῆς ἐκτιμήσεως πρὸς ἀποζημίωσιν καὶ παροχὴν οἰκονομικῶν διευκολύνσεων εἰς τοὺς πληγέντας ἐκ τῆς προσφάτου θεομηνίας παραγωγοὺς γεωμήλων καὶ φασολίων παραθαλασσίας περιοχῆς Μεσσήνης. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Ράλλης, Γ. Πλατῆς, Ι. Πωλιουδάκης, Δ. Παπαδημητρίου, Ν. Ζορμπᾶς, Κ. Μητσοτάκης, Σ. Ἀλλαμανῆς Α. Σχινᾶς, Α. Αὐγερινός, Δ. Θανόπουλος, Ε. Μαλαμίδας, Δ. Καρατζένης, Ν. Μπακόπουλος, Ι. Κοντοβράκης, Κ. Παπαγεωργίου, Ν. Σπεντζάρης, Ν. Λαμπρινάκος, Α. Φράγκος, Κ. Βοβολίνης, Λ. Μπουρνιᾶς, Ι. Τούμπας, Ν. Ἀλαβάνος, Π. Λυκουρέζος, Α. Λιάκος καὶ Γ. Τσάκαλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεών τινων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Ὁ βουλευτὴς Δωδεκαννήσου κ. Ι. Ζίγδης, καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεών τινων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Θεμελῆς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 69)61 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων ἀφορώντων τὴν λειτουργίαν τῶν Σχολῶν Χωροφυλακῆς». Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Σ. Χούτας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγρ. 3 τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νόμου 4053)60 «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος». Καταχωρίζεται ὡσαύτως ἡ κάτωθι ἀπάντησις τῆς 20.3. 1962 τοῦ Ὑπουργοῦ Προεδρίας Κυβερνήσεως ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου κ. Γ. Παπανδρέου. Πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων Διεύθυνσιν Νομοθετικῶν καὶ Νομοπαρασκευαστικῶν Ἐργασιῶν Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 783 ἐρωτήσεως τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3625)2631 ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Εἰς τὸ κείμενον τῆς κατατεθείσης ἐρωτήσεως τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου παρατίθενται ὡς ἑνιαία μάλιστα φράσις δύο περικοπαὶ τῶν λόγων τοὺς ὁποίους ἀπηύθυνεν ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς πρὸς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Φρουρᾶς Θεσσαλονίκης. Καὶ ἐπὶ τῆς πρώτης περικοπῆς τῶν λόγων τῆς Α.Μ. τοῦ Βασιλέως, ὡς αὕτη ἀναφέρεται ἐν τῇ κατατεθείσῃ ἐρωτήσει ἐδόθη ἤδη ἀπάντησις ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. (Ἐπισυνάπτεται ἀντίγραφον ἐπισήμων πρακτικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν περικοπὴν συμβαίνει νὰ παρατίθεται αὕτη ἐν συνεχείᾳ τῆς πρώτης, παραλειπομένης ἐνδιαμέσως ὁλοκλήρου φράσεως, τὴν ὁποίαν προφανῶς δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου κατὰ τὴν σύνταξιν καὶ κατάθεσιν τῆς ἐρωτήσεώς του. Ἡ τοιαύτη ὅμως παράλειψις ὁλοκλήρου ἐνδιαμέσου φράσεως ἀλλοιώνει μέχρι παραμορφώσεως τὴν ἔννοιαν τῶν λόγων τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως ὡς τοῦτο δύναται νὰ προκύψῃ ἐκ τῆς ἁπλῆς ἀντιπαραβολῆς τῶν δύο κειμένων. Οὕτω αἱ παρατιθέμεναι ἐν τῇ κατατεθείσῃ ἐρωτήσει δύο περικοπαὶ διατυποῦνται ὡς ἑνιαία φράσις ὡς ἑξῆς: «Ἐμᾶς μᾶς ἔχει ἑνώσει ὁ Θεός. Ἐγὼ ἀνήκω σὲ σᾶς καὶ σεῖς μοῦ ἀνήκετε, ἐλπίζω, ὅτι ὅλοι σας θὰ ἐργάζεσθε πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν». Ἐνῷ αἱ πλήρεις φράσεις τῶν λόγων τῆς Α.Μ. τοῦ Βασιλέως ἔχουν ὡς ἀκολούθως: «Ἐμᾶς μᾶς ἔχει ἑνώσει ὁ Θεός. Ἐγὼ ἀνήκω σ’ ἐσᾶς καὶ σεῖς μοῦ ἀνήκετε. Εἶναι μία βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας μπορεῖ νὰ κτίσῃ κανεὶς τὴν ἀσφάλειαν, τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τὸ μέλλον. Ἐπίσης καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν συμμάχων. Ἐλπίζω, ὅτι ὅλοι σας θὰ ἐργάζεσθε πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν». Ὁλοκληρουμένης οὕτω τῆς διατυπώσεως καὶ συμπληρουμένων τῶν σχετικῶν φράσεων, ἐλπίζομεν νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι ἡ ἔννοια τῶν λόγων τῆς Α.Μ. τοῦ Βασιλέως δὲν ἐπιδέχεται οἱανδήποτε παρερμηνείαν. Εἶναι προφανές, ὅτι ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως καὶ διὰ τῶν ὁποίων ἠθέλησε νὰ ἐξάρῃ τὸν δεσμόν Του μὲ τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, λεχθέντα ἀπὸ τὸν κατὰ τὸ Σύνταγμα Ἀνώτατον Ἡγέτην αὐτῶν, εὑρίσκοντο πλήρως ἐντὸς τῶν συνταγματικῶν Του ἁρμοδιοτήτων.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητοῦνται ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις, ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῆς μὲ τὸ ναυάγιον τοῦ μοτορσὶπ «Κ. Μποῦσες».

§7Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν τὴν πληροφορίαν, ὅτι τὸ πολύνεκρον ναυάγιον τοῦ μότορσιπ «Κ. Μποῦσες» ὀφείλεται εἰς ποικίλης μορφῆς αἴτια καί, συνεπῶς, ποικίλαι εἶναι αἱ εὐθῦναι διὰ τὸ ναυάγιον αὐτό. Θέλομεν νὰ πληροφορηθῶμεν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν ἐγένετο κατανομὴ τῶν εὐθυνῶν, διότι πολὺ φοβούμεθα, ὅτι τὸ μόνον ἐξιλαστήριον θῦμα θὰ εἶναι ὁ πλοίαρχος, ὁ ὁποῖος, ὅμως, τυγχάνει πεπειραμένος ναυτικός. Τηλεπικοινωνίαι δὲν ἐλειτούργησαν καὶ ναυαγοσωστικὸν δὲν ὑφίστατο εἰς τὴν περιοχὴν ὅπου ἔλαβε χώραν τὸ ναυάγιον. Οὕτω, παρ’ ὅλον, ὅτι τὸ μότορσιπ ἐπὶ ὥρας ἠγωνίζετο εἰς τὰ κύματα, τελικὰ ἐπῆλθε τὸ μοιραῖον, μὲ ἀποτέλεσμα ἐκ τῶν 9 ἀνδρῶν τοῦ πληρώματος, νὰ πνιγοῦν 7. Νομίζομεν ὅτι, διὰ τὸ μέλλον τοὐλάχιστον, θὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα καὶ νὰ ἐπιβληθοῦν αἱ δέουσαι κυρώσεις κατὰ τῶν ὑπευθύνων κρατικῶν ὀργάνων, διὰ νὰ ἀποφεύγωμεν τοιαῦτα ἀτυχήματα.

§8Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Τὴν 31ην Ἰανουαρίου τρέχοντος ἔτους, συνεπείᾳ ἐρωτήσεως ἑτέρου ἐκ Χίου συναδέλφου, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τίνι τρόπῳ ἔλαβε χώραν τὸ τραγικὸν ναυάγιον τοῦ μότορσιπ «Κ. Μποῦσες», τὴν 4.1.1962, ἀνατολικῶς τῆς Θάσου, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐκ τῶν 9 ἀνδρῶν τοῦ πληρώματος ἐπνίγησαν οἱ 7. Εἶπον τότε, ὅτι ἔδωσα ἐντολὴν διὰ τὴν ἐπίσπευσιν τῆς διαδικασίας διὰ τὸν καταμερισμὸν τῶν εὐθυνῶν καὶ ἤδη, εὑρίσκομαι εἰς θέσιν νὰ ἀνακοινώσω τὰ ἑξῆς: Ὡς πρὸς μὲν τὴν ποινικὴν δίωξιν, ἡ σχηματισθεῖσα ἀπὸ τὸν Λιμενάρχην Καβάλας δικογραφία διεβιβάσθη εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Πλημμελειοδικῶν Καβάλας, ὁ ὁποῖος, ὡς πληροφοροῦμαι, διενεργεῖ ἔτι ἀνακρίσεις περὶ τῶν αἰτίων τοῦ ναυαγίου. Ἀπὸ διοικητικῆς πλευρᾶς, τὸ Συμβούλιον Ἐλέγχου Ναυτικῶν Ἀτυχημάτων, προεδρευόμενον, ὡς γνωστόν, ἀπὸ Ἀρεοπαγίτην, ἐξέδωκε τὴν 13ην Μαρτίου τὴν γνωμοδότησίν του, κατὰ τὴν ὁποίαν καταλογίζεται βαρεῖα ἀμέλεια εἰς τὸν πλοίαρχον τοῦ ναυαγήσαντος σκάφους. Παρεκάλεσα τὸ ταχύτερον νὰ διαβιβασθῇ τὸ πόρισμα τοῦτο, διὰ νὰ κινήσωμεν τὴν νόμιμον διαδικασίαν πρὸς ἐπιβολὴν τῶν κυρώσεων. Εἰς τὴν Λιμενικὴν Ἀρχὴν Πόρτο–Λάγο ἐπεβλήθη ἐπίσης ποινὴ διὰ πλημμελῆ ἄσκησιν καθηκόντων. Ὡς πρὸς τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν τηλεπικοινωνιακῶν μέσων, εἶναι ἀληθές, ὅτι ἔλαβε χώραν μία καθυστέρησις καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἦλθον εἰς συνεννοήσεις μὲ τὸν ΟΤΕ καὶ τὰς Ἀρχὰς Χωροφυλακῆς διὰ τὴν ἐπιβολὴν εἰς τοὺς τυχὸν ὑπευθύνους, τῶν κατὰ νόμον κυρώσεων.

§9Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ δικαιοσύνη θ’ ἀποφανθῇ τελικῶς, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀμέλεια τοῦ πλοιάρχου. Ἀλλ’ ὡς πληροφοροῦμαι συνέτρεξεν ἀμέλεια κρατικῶν ὀργάνων. Ὁ ἀσύρματος τηλέγραφος τῆς Χωροφυλακῆς π.χ. δὲν ἐλειτούργησεν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ μέτρα, ὥστε νὰ συντονίζωνται αἱ ἐνέργειαι τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, διὰ νὰ ἀποφεύγωνται τὰ δυστυχήματα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἑτέρας ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τοὺς πλοιάρχους Γʹ τάξεως Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ.

§11Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ ἐρώτησίς μου αὐτή, κύριε Πρόεδρε, ἀφορᾷ τὴν διευκόλυνσιν τῶν ὑποψηφίων Πλοιάρχων Γʹ τάξεως Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὸν Στρατόν. Συνήθως, δὲν τοὺς δίδεται ἡ ἀπαιτουμένη ἄδεια κατὰ τὴν περίοδον τῶν ἐξετάσεων καὶ λόγῳ τῆς ἀπουσίας των ἐκ τοῦ Κέντρου χάνουν 2 καὶ 3 περιόδους, μὲ ἀποτέλεσμα καὶ οἱ ἴδιοι ἀλλὰ καὶ τὸ Ἐμπορικὸν Ναυτικὸν νὰ ζημιοῦται ἐκ τῆς μὴ ὑπάρξεως καταλλήλου καὶ εἰδικευμένου προσωπικοῦ διὰ τὴν ἐπάνδρωσίν του. Ἡ ἐρώτησίς μας ἀφορᾷ κυρίως τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἀποβλέπει νὰ δοθοῦν αἱ δέουσαι ὁδηγίαι, ὥστε οἱ ὑποψήφιοι Πλοίαρχοι Γʹ τάξεως νὰ διευκολύνωνται, προκειμένου νὰ δώσουν ἐξετάσεις.

§12Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας). Ἡ ἀναπτυχθεῖσα ἐρώτησις, κύριε Πρόεδρε, ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, πλὴν ὅμως ἔχω συνεννοηθῆ μὲ τὸν συνάδελφον ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ διαφωτίσω ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος τὸ Σῶμα. Οἱ ὑποψήφιοι Πλοίαρχοι Γʹ τάξεως τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ δικαιοῦνται ἀναστολῆς κατατάξεως μέχρι συμπληρώσεως τῆς ἀπαιτουμένης θαλασσίας ὑπηρεσίας, διὰ νὰ ὑποστοῦν τὰς κατὰ νόμον ἐξετάσεις. Ἅπαξ ὅμως, καταταγοῦν εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, ἀκολουθοῦν τὴν σειρὰν τῶν μετ’ αὐτῶν συνυπηρετούντων. Δὲν εἶναι εὔκολον νὰ τοποθετῶνται εἰς τὸ Κέντρον, διότι πλὴν αὐτῶν, ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι κατηγορίαι σπουδαστῶν ἐχόντων ἀνάγκην συμμετοχῆς εἰς ἐξετάσεις, αἱ ὁποῖαι ζητοῦν τὸ αὐτὸ ἀκριβῶς εὐεργέτημα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργός, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς κατηγορίας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν μὲ ἐπληροφόρησεν, ὅτι δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι συνεπλήρωσαν 8μηνον ὑπηρεσίαν, παρέχεται τὸ εὐεργέτημα τῆς ἀδείας διὰ νὰ δώσουν τὰς ἐξετάσεις των. Πέραν τούτου οὐδὲν ἄλλο εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, διότι θὰ προεκάλει ἀνισότητα μεταχειρίσεως.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὰς καταβαλλομένας ὑπὸ τοῦ Ν.Α.Τ. συντάξεις.

§14Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Πρό τινος χρόνου, κύριε Πρόεδρε, ἑωρτάσθη ἡ ἑκατονταετηρὶς τοῦ Ν.Α.Τ. Ἔλαβον χώραν ἑορταστικαὶ ἐκδηλώσεις ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἑκατονταετηρίδος αὐτοῦ καὶ μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐτονίσθη ἡ καλὴ οἰκονομικὴ κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον τὸ Ταμεῖον. Ἐκ τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1960 διεπιστώθη, ὅτι ὑπῆρχον ἔσοδα 198.743.673 δραχμαί, ἔναντι ἐξόδων ἐκ δραχμῶν 155.437.226. Ἐπίσης διεπιστώθη, ὅτι ἡ περιουσία τοῦ Ν.Α.Τ. ηὐξήθη κατὰ 95 ἑκατομμύρια. Ἀλλ’ ἐνῷ τόσον καλὴ εἶναι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ Ν.Α.Τ., αἱ συντάξεις ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ παρελθόντος ἔτους ηὐξήθησαν μόνον κατὰ 50 δραχ., εἰς τρόπον ὥστε τὸ κατώτερον ποσὸν τῆς συντάξεως νὰ ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 500. Τὸ σύνολον τῶν συνταξιούχων ἀνέρχεται εἰς 14.681 καὶ ἡ μέση μηνιαία σύνταξις ἀνέρχεται εἰς δραχ. 779. Δηλαδὴ αἱ καταβαλλόμεναι κατ’ ἔτος συντάξεις ἀνέρχονται εἰς 11 περίπου ἑκατομμύρια. Ἔναντι αὐτῆς τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ Ταμείου, νομίζω, ὅτι δικαιολογεῖται νὰ δοθῇ κἄποια γενναιοτέρα αὔξησις εἰς τοὺς συνταξιούχους τοῦ Ταμείου τούτου. Ἂν ὅμως αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐξ ἄλλων λόγων, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ δοθῇ μία ἐφ’ ἅπαξ ἔκτακτος οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις εἰς ὅλους τοὺς συνταξιούχους ἐκ δραχμῶν 1.000 ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συμπληρώσεως τῆς ἑκατονταετηρίδος τοῦ Ταμείου.

§15Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας). Ἡ βελτίωσις τῶν παρεχομένων συντάξεων εἰς τοὺς ἀπομάχους τῆς θαλάσσης, κύριε Πρόεδρε, ἀπασχολεῖ σοβαρῶς, τόσον τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον, ὅσον καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορ. Ναυτιλίας. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συμπληρώσεως 100 ἐτῶν ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ ΝΑΤ, τὸ ὁποῖον, ὡς γνωστόν, ἀποτελεῖ τὸ ἀρχαιότερον ἀσφαλιστικὸν Ἵδρυμα τῆς χώρας, ἐγένετο μία ἀναλογιστικὴ μελέτη, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν εἶναι δυνατὴ ἡ αὔξησις τῶν παρεχομένων συντάξεων, χωρὶς τοῦτο νὰ θέσῃ εἰς κίνδυνον τὸ Ταμεῖον, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸ ὕψος τῶν οἰκονομικῶν του μέσων. Τὸ πόρισμα τῆς μελέτης αὐτῆς ἐξετάζεται μετὰ προσοχῆς, διὰ νὰ διαπιστωθῇ ἡ δυνατότης νὰ δοθῇ κἄποια ἱκανοποιητικὴ λύσις εἰς τὸ αἴτημα τῶν συνταξιούχων τοῦ Ν.Α.Τ. Ὑπάρχει ὅμως καὶ τὸ θέμα τῆς γενικωτέρας κοινωνικῆς πολιτικῆς, διότι εἶναι δυνατὸν ἡ αὔξησις τῶν παρεχομένων ὑπὸ τοῦ Ν.Α.Τ. συντάξεων νὰ δημιουργήσῃ προηγούμενον καὶ νὰ ἀποτελέσῃ τὸ κίνητρον καὶ δι’ ἄλλας κατηγορίας συνταξιούχων νὰ ζητήσουν καὶ ἐκεῖνοι αὔξησιν τῶν συντάξεών των. Ἀπ’ αὐτῆς τῆς προσθέτου ἀπόψεως μελετᾶται εἰσέτι τὸ πρόβλημα τῆς βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ἀπομάχων τοῦ κύματος.

§16Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ὁ σκόπελος αὐτός, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ μία ἐφ’ ἅπαξ ἐνίσχυσις τῶν συνταξιούχων τοῦ Ν.Α.Τ. ἐκ δραχ. 1.000 δι’ ἕκαστον, ὁπότε ἡ ἐπιβάρυνσις δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰ 14 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Τοῦτο θὰ ἱκανοποίει προσωρινῶς τοὺς ναυτικοὺς συνταξιούχους, μέχρις οὗ ληφθῇ ἀπόφασις αὐξήσεως γενικῶς ὅλων τῶν συντάξεων.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν ἐξόφλησιν τῶν ληξιπροθέσμων ναυτολογίων.

§18Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Μία ἐκ τῶν μεγαλυτέρων ναυτικῶν ἑταιρειῶν ἡ ORION, προῆλθεν εἰς ἐνεργείας πρὸς τὸ Ν.Α.Τ., διὰ τὴν ἁπλούστευσιν τῶν διατυπώσεων ἐξοφλήσεων ληξιπροθέσμων ναυτολογίων καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι θὰ δώσῃ καλὰ ἀποτελέσματα καὶ θὰ ἄρῃ πολλὰς ἀνωμαλίας ἡ ἀνὰ 15θήμερον προκαταβολὴ τῶν ὀφειλομένων εἰσφορῶν. Ἡ μέχρι σήμερον τηρουμένη τακτικὴ εἰς τὴν ἐξόφλησιν τῶν ναυτολογίων παρουσιάζει σημαντικὰς δυσκολίας. Ἐρωτῶμεν τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας Ὑπουργόν, ἐὰν σκέπτεται νὰ γενικεύσῃ τὴν τακτικὴν τῆς ἀνωτέρω Ἑταιρείας, ὥστε νὰ διευκολυνθῇ ἡ κίνησις τῶν πλοίων.

§19Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας). Ἀναγνωρίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ σημερινὴ διαδικασία τῆς ἐξοφλήσεως τῶν ναυτολογίων εἶναι ἀρκετὰ περίπλοκος καὶ δημιουργεῖ ζητήματα, τὰ ὁποῖα δηλητηριάζουν τὰς σχέσεις Ν.Α.Τ. καὶ ἐφοπλιστῶν. Κατόπιν ἐντολῆς μου, μελετᾶται κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν μίαν ἁπλούστευσιν εἰς τὴν διαδικασίαν ταύτην καὶ εἰς τὸ πρὸς τροποποίησιν νομοσχέδιον τοῦ Ν. Α.Τ. προβλέπομεν σχετικὰς διατάξεις.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν παροχὴν ἀμέσου βοηθείας εἰς κινδυνεύοντα πλοῖα.

§21Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ ἐρώτησίς μου, κύριε Πρόεδρε, εἶναι σχετικὴ μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1 ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξα. Ἀφορᾷ τὸ σοβαρώτατον θέμα τῆς λήψεως μέτρων διὰ τὴν ἀποτελεσματικὴν διάσωσιν τῶν κινδυνευόντων πλοίων. Τελευταίως τὰ ἀτυχήματα εἰς τὴν ναυτιλίαν ἐπολλαπλασιάσθησαν καὶ αὐτὸ ἀνησυχεῖ ὅλους ὅσοι ἀσχολοῦνται μὲ τὰ ζητήματα αὐτά. Διετυπώθησαν γνῶμαι, ἐγράφησαν ἄρθρα καὶ ἐγένοντο πολλαὶ ὑποδείξεις. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διαφωτίσῃ τὸ Σῶμα, ἐὰν ἀνελήφθη προσπάθεια συντονισμοῦ ὅλων τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν διὰ τὴν διάσωσιν τῶν κινδυνευόντων πλοίων. Διότι παρετηρήθη, ὅτι πολλαὶ ὑπηρεσίαι ἀδρανοῦν καὶ ἡ παρεχομένη βοήθεια ἔρχεται συνήθως κατόπιν ἑορτῆς. Πότε αἱ τηλεπικοινωνίαι δὲν λειτουργοῦν καὶ πότε ἄλλαι ὑπηρεσίαι δὲν ἐνεργοῦν μὲ τὴν ἐπιβαλλομένην ταχύτητα. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ μία συντονισμένη προσπάθεια ὅλων τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, ὥστε ἡ βοήθεια εἰς τὰ κινδυνεύοντα πλοῖα νὰ εἶναι ἄμεσος, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν θαλάσσια δυστυχήματα, τὰ ὁποῖα τελευταίως ἐπολλαπλασιάσθησαν. Πρέπει νὰ ὀργανωθῇ μόνιμος ὑπηρεσία ἀρωγῆς κινδυνευόντων πλοίων, διαθέτουσα μέσα σωτηρίας καὶ λειτουργοῦσα καθ’ ὅλον τὸ 24ωρον.

§22Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ πλευρᾶς Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, καταβάλλεται πᾶσα δυνατὴ προσπάθεια συντονισμοῦ τῶν ἐνεργειῶν τῶν ἁρμοδίων ὀργάνων καὶ ὑπηρεσιῶν, ὥστε εἰς περίπτωσιν ἀναγγελίας δυστυχήματος καὶ κινδύνου, νὰ παρέχηται τὸ ταχύτερον πᾶσα δυνατὴ βοήθεια.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν πύκνωσιν τῆς συγκοινωνίας μὲ τὴν νῆσον Πάτμον.

§24Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ νῆσος Πάτμος, εἶναι ἀπὸ τὰς ὡραιοτέρας, ἱστορικωτέρας καὶ ἱερωτέρας νήσους τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας καὶ προσφέρεται εἰς ἀφάνταστον βαθμὸν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἐσωτερικοῦ διεθνοῦς Τουρισμοῦ. Παρὰ ταῦτα, ἡ συγκοινωνιακὴ ἐξυπηρέτησις τῆς νήσου εἶναι πλημμελεστάτη, μὴ ἐπαρκοῦσα οὐδὲ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν κατοίκων. Σήμερον, μόνον ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος προσεγγίζει τὸ πλοῖον εἰς τὴν Πάτμον, τὸ αὐτὸ δὲ συμβαίνει καὶ κατὰ τὸ καλοκαίρι. Τὸ πλοῖον, τὸ ὁποῖον προσεγγίζει εἶναι τῆς ἀγόνου γραμμῆς. Ὡς ἐκδήλωσις στοργῆς πρὸς τὴν νῆσον, περιελήφθη αὕτη εἰς τὴν ἄγονον γραμμήν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι, ὅπως ἔχουν τὰ πράγματα, βάσει τῆς κινήσεως ἐπιβατῶν καὶ ἐμπορευμάτων, τοῦτο ἀπέβη εἰς ζημίαν τῆς νήσου. Διότι ἐμποδίζεται ἡ προσέγγισις ἄλλων ἀτμοπλοίων. Θὰ πρέπει, ἑπομένως, ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ καταβάλλῃ πᾶσαν προσπάθειαν, ὥστε νὰ προσεγγίζουν καὶ ἄλλα πλοῖα πλὴν τοῦ τῆς ἀγόνου γραμμῆς πρὸς ἐξυπηρέτησιν καὶ τῶν κατοίκων καὶ τοῦ διεθνοῦς Τουρισμοῦ.

§25Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Τὸ θέμα τῆς ἐπικοινωνίας μετὰ τῆς νήσου Πάτμου μὲ ἀπασχολεῖ ἰδιαιτέρως, διότι, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. συνάδελφος, πέραν τῆς γραφικότητος ποὺ παρουσιάζει ἡ νῆσος, ἔχει καὶ ἄφθονα ἱστορικὰ κειμήλια, τὰ ὁποῖα τὴν καθιστοῦν προσκύνημα ὁλοκλήρου τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου. Σήμερον ἡ ἐξυπηρέτησις γίνεται μὲ πλοῖον τῆς ἀγόνου γραμμῆς μὲ δρομολόγιον πρὸς Ρόδον, διὰ νὰ συνδέεται τὸ συντομώτερον μὲ ἑτέραν κατ’ ἐξοχὴν τουριστικὴν νῆσον, ἀντὶ καταβολῆς ἀποζημιώσεως 5.000 δραχμῶν ἑβδομαδιαίως καὶ κατὰ ταξείδιον. Ἐπανειλημμένως ἐκαλέσαμεν τοὺς ἐφοπλιστὰς καὶ τοὺς παρωτρύναμεν νὰ πυκνώσουν τὰ δρομολόγια κατὰ τὴν χειμερινὴν περίοδον, ἀλλὰ αἱ προσπάθειαί μας δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ εὐοδωθοῦν. Ἐν ὄψει τῆς θερινῆς περιόδου θὰ καταβληθοῦν περαιτέρω προσπάθειαι καὶ διατηρῶ βάσιμον ἐλπίδα, ὅτι πλὴν τοῦ δρομολογίου τῆς ἀγόνου γραμμῆς, θὰ ὑπάρξῃ καὶ δεύτερον πλοῖον προσεγγίζον εἰς Πάτμον.

§26Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κύριε Ζαννῆ, ὁ Κανονισμὸς εἶναι σαφής, δὲν λέγει, ὅτι συντοπίται καὶ συνεπαρχιῶται ἔχουν δικαίωμα νὰ ὁμιλοῦν ἐπὶ μιᾶς ἐρωτήσεως. Σᾶς παρακαλῶ, κ. Ζαννῆ. Προχθὲς μὲ τὸν φίλον μου καὶ συμπαθῆ κ. Δενδρινόν, ἔκαμα τὸ ἴδιον, ἠμπορῶ τώρα νὰ κάμω ἐξαίρεσιν; Εὐλόγως θὰ μὲ ἐπικρίνῃ.

§28Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Πρὶν ἀκούσετε, κύριε Πρόεδρε, τὶ θὰ εἴπω, ἀρχίζετε νὰ ταράττεσθε εἰς βαθμόν, ὁ ὁποῖος δὲν προσάδει εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν εἶσθε παρὼν δὲν φοβοῦμαι διὰ τὰ νεῦρα μου, διότι εἶσθε παρὼν καὶ εἶσθε εἰδικὸς ἰατρὸς διὰ τὰ νεῦρα.

§30Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπέβαλα τὴν ἰδίαν ἐρώτησιν πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας πρὸ μηνός, καὶ ἔλαβα.....

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζαννῆ, ἐὰν μοῦ δώσητε τὸν λόγον σας, ὅτι πρόκειται περὶ λάθους τῆς ὑπηρεσίας, τότε εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον, ἀλλὰ ἔχω καὶ τὸν λόγον σας, ὅτι τὴν ὑπεβάλατε.

§32Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Μάλιστα, κύριε Πρόεδρε.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμετε ρητὴν δήλωσιν, ὅτι τὴν ὑπεβάλατε.

§34Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Ἐδόθη ἔγγραφος ἀπάντησις εἰς τὴν ἐρώτησιν αὐτήν.

§35Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπέβαλα τὴν ἰδίαν ἐρώτησιν ἕνα μῆνα ἐνωρίτερον ἀπὸ τὸν κ. Ζίγδην καὶ ἔλαβα μίαν γραπτὴν ἀπάντησιν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δίδεται εἰς ἐμὲ γραπτὴ ἀπάντησις καὶ οἱ μετέπειτα ἐρωτῶντες ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος νὰ συζητοῦν τὰς ἐρωτήσεις των εἰς τὴν Βουλήν; Δηλαδή, ἐγὼ θὰ πάρω τὸ ραβασάκι τοῦ Ὑπουργοῦ; Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸν μέλλοντα Κανονισμὸν εἶναι αὐτὰ τὰ πράγματα. Ὅσαι ἐρωτήσεις μου ὑποβάλλονται, ἔστω καὶ ἐὰν δίδεται γραπτὴ ἀπάντησις, νὰ συζητοῦνται ἐνώπιον τοῦ Σώματος.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα ὡς ἑξῆς. Ἐγὼ πιέζω τὰ Ὑπουργεῖα, ἐὰν ἐπιτρέπεται ἡ λέξις, νὰ δίδουν γραπτὰς ἀπαντήσεις διὰ νὰ ἱκανοποιοῦν τοὺς βουλευτὰς τὸ ταχύτερον καὶ διότι ἐδῶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητοῦνται παρὰ 5–6 ἐρωτήσεις τρεῖς φορὰς τὴν ἑβδομάδα. Κατατίθενται περὶ τὰς ἑκατὸν ἐρωτήσεις καθ’ ἑβδομάδα καὶ δὲν συζητοῦμεν πλέον τῶν εἴκοσι. Κατόπιν αὐτοῦ, βεβαίως, συνέβη νὰ ἔλθῃ ἡ ἐρώτησις γρηγορώτερα. Ἀλλὰ ἀπὸ σᾶς δὲν φοβοῦμαι νὰ κατηγορηθῶ ἐπ’ εὐνοίᾳ πρὸς τὸν κ. Ζίγδην, διότι τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς πολλὲς φορὲς ἔχουν ἀποδείξει, ὅτι χωρὶς νὰ ἔχω καμμίαν ἀντιπάθειαν πρὸς αὐτόν, πάντως ποτὲ δὲν μοῦ ἀνεγνώρισεν, ὅτι ἔχει εὐνοηθῆ ἀπὸ ἐμέ, τὸ ἐναντίον μάλιστα.

§37Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, ἐὰν ἔχετε εὔνοιαν πρὸς ἕνα βουλευτήν, ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ μὲ ἐνδιαφέρει, εἶναι ὅταν ὑποβάλλεται μία ἐρώτησις καὶ μοῦ δίδεται γραπτὴ ἀπάντησις, ἡ αὐτὴ ἀπάντησις πρέπει νὰ δίδεται καὶ εἰς τὸν ἄλλον συνάδελφον, ὄχι δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά.

§38Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὅσα ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ζαννῆς, δὲν ἀφοροῦν τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. Συνέβη νὰ παρατηρηθῇ καὶ ἄλλοτε, ὅτι οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ ἐπὶ ταυτοσήμων ἐρωτήσεων βουλευτῶν, εἰς τὸν ἕνα βουλευτὴν ἀπαντοῦν ἐγγράφως καὶ οὕτω καθιστοῦν ἀδύνατον νὰ ἔλθῃ τὸ θέμα πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ εἰς τὸν ἄλλον βουλευτὴν δὲν ἀπαντοῦν, ἐγγράφεται ἡ ἐρώτησις εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ ἔρχεται εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν ἀφορᾷ αὐτὸ τὸ Προεδρεῖον, ἀφορᾷ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν καὶ παρακαλοῦνται οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ ἢ νὰ ἀπαντοῦν εἰς ὅλους τοὺς βουλευτὰς ἐγγράφως ἢ νὰ μὴ ἀπαντοῦν διὰ νὰ ἔρχωνται ταυτοσήμως αἱ ἐρωτήσεις τῶν διαφόρων βουλευτῶν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν.

§39Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα, ὅπως τὸ ἔθεσεν ὁ κ. Λυκουρέζος, χρῄζει ἐξετάσεως. Θὰ ἐπρότεινα τὸ ἑξῆς, διότι εἶναι πιθανὸν εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις νὰ σταλῇ ἔγγραφος ἀπάντησις καὶ εἰς ἄλλας ὄχι. Ἠμπορεῖ καὶ τυχαίως νὰ συμβῇ αὐτό. Τὶ προτείνω: Εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις, εἴτε ἐστάλη ἔγγραφος ἀπάντησις, εἴτε ὄχι, ἐὰν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔλαβε τὴν ἔγγραφον ἀπάντησιν δηλώσῃ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν τὴν θεωρεῖ ἐπαρκῆ καὶ δὲν ἱκανοποιεῖται, νὰ θεωρῆται ἐγγεγραμμένη εἰς τὴν σειρὰν τῶν ἐρωτήσεων καὶ νὰ μὴ χάσῃ τὴν σειράν της. Νομίζω αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθοτέρα λύσις, διότι δὲν θὰ ἀποφύγωμεν τὴν περίπτωσιν καὶ λάθους καὶ ἀμελείας, ὄχι τοῦ Ὑπουργοῦ, καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ καμμιὰ φορά, ἀλλὰ καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν, διὰ τὴν ἀπάντησιν τὴν γραπτήν. Ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος, τὸ ὀρθὸν εἶναι νὰ δίδεται γραπτὴ ἀπάντησις καὶ ἐὰν ὁ ἐρωτήσας δὲν τὴν θεωρῇ ἱκανοποιητικὴν νὰ τὴν φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ νὰ τὴν φέρῃ χωρὶς νὰ χάνῃ τὴν σειράν της.

§40Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον προτείνετε, ἐὰν δὲν ἔχῃ ἀντίρρησιν τὸ Προεδρεῖον, εἴμεθα σύμφωνοι, διότι κατὰ τὸν Κανονισμόν, ἐὰν ἡ ἀπάντησις εἰς τὴν ἐρώτησιν δὲν κριθῇ ἱκανοποιητική, ὁ βουλευτὴς ἔχει δικαίωμα νὰ τὴν μετατρέψῃ εἰς ἐπερώτησιν.

§41Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὄχι, ἐὰν ζητήσῃ στοιχεῖα, ἐὰν δὲν ἔχωμεν γραπτὴν ἀπάντησιν. Δικαίωμα νὰ μετατρέψῃ εἰς ἐπερώτησιν ἔχει ὁ βουλευτὴς εἰς οἱανδήποτε περίπτωσιν καὶ χωρὶς νὰ λάβῃ γραπτὴν ἀπάντησιν, εἴτε λάβῃ εἴτε ὄχι.

§42Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀναμφισβητήτως ἔτσι εἶναι. Ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅπως ἠμπορεῖ νὰ σᾶς πληροφορήσῃ καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἀφ’ ἧς στιγμῆς σταλῇ ἀπάντησις εἰς ἐρώτησιν βουλευτοῦ, ὁ βουλευτὴς ἔχει δικαίωμα νὰ καταθέσῃ ἐπὶ τοῦ θέματος ἐπερώτησιν. Δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἀπαιτήσῃ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων. Ἐπειδὴ δὲ γνωρίζετε, ὅτι ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῶν ἐπερωτήσεων εἶναι πολὺ βεβαρυμένη, δὲν θὰ ἔλθῃ ποτὲ πρὸς συζήτησιν. Ἐὰν τὸ Προεδρεῖον δέχεται κατ’ οἰκονομίαν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐπροτείνατε, ἐγὼ τοὐλάχιστον εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος καὶ θὰ ἔλεγα, ὅτι θὰ ἦτο μία λύσις, ὥστε ὅταν δηλώσῃ ὁ βουλευτής, ὅτι δὲν εἶναι ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὴν ἀπάντησιν, νὰ ἀναγράφεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων. Ἀλλὰ πρέπει κατ’ οἰκονομίαν νὰ τὸ δεχθῇ καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ τὸ ἐξετάσω τὸ θέμα, δὲν εἶναι τόσον εὐχερές, ὥστε αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ λάβω τὴν εὐθύνην ἀποφάσεως. Βεβαίως, θέλει κἄποιαν προσοχήν, διότι τώρα π.χ. συνέβη νὰ λάβῃ ἀπάντησιν ὁ κ. Ζίγδης καὶ νὰ μὴ λάβῃ ὁ κ. Ζαννῆς. Ἐὰν συνέβαινεν ὅμως νὰ λάβῃ τὴν ἀπάντησιν ὁ κ. Χαρῖτος, θὰ ὑπῆρχεν ἕνα θέμα κἄπως ἐξετάσιμον, ἐνῷ τώρα εἶναι ἐντελῶς ἀδιάβλητον τὸ θέμα ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς.

§44Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Ζαννῆ, εἶχε προηγηθῆ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ κ. Ζίγδη καὶ δι’ αὐτό, ἔλαβε τὴν ἔγγραφον ἀπάντησιν πρὸ πολλοῦ. Εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Ζίγδη, δὲν ἐπρολάβαμεν νὰ δώσωμεν τὴν ἀπάντησιν καὶ δι’ αὐτό, ἐνεγράφη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§45Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Καὶ τὸ βρίσκετε πολὺ σωστὸ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, κ. Ὑπουργέ;

§46Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Πρέπει νὰ τὸ διορθώσωμεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἐκτὸς ἐὰν ὁ κ. Ζίγδης τυγχάνῃ τῆς ἰδιαιτέρας εὐνοίας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς.

§47Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ σᾶς ἐνισχύσω εἰς αὐτὸ ποὺ εἴπατε, διὰ τὸ κωμικὸν τοῦ πράγματος...

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶπα κωμικὸν ἐγώ.

§49Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διὰ τὸ κωμικὸν τοῦ πράγματος, ὑπάρχει ἡ ἰδική μου ἐρώτησις, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπῆρα ἔγγραφον ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἐπηκολούθησεν ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Ζαννῆ, ἡ ὁποία ἐνεγράφη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, διὰ νὰ συζητηθῇ. Ἑπομένως, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀνωμαλία εἰς τὴν ὑπόθεσιν καὶ ἂς μὴ τραγικοποιοῦμεν τὰ πράγματα.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αἱ ἐρωτήσεις εὐθὺς ὡς κατατίθενται διαβιβάζονται ἁρμοδίως ὑπὸ τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Βουλῆς, χωρὶς ὁ Πρόεδρος ἢ οἱ Ἀντιπρόεδροι ἢ ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς νὰ ἔχουν ἀνάμιξιν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§51Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς, ὅτι αἱ ἐρωτήσεις καὶ αἱ ἐπερωτήσεις ἔχουν βεβαρυμένας τὰς Ἡμερησίας Διατάξεις καὶ τὰ πινάκια τῶν Συνεδριάσεων καὶ εἶναι ἀνάγκη, ἐπειδὴ αἱ ἐρωτήσεις ἔρχονται καὶ ἀναπτύσσονται συντόμως καὶ αἱ ἀπαντήσεις δίδονται συντόμως, κατ’ οἰκονομίαν ἐφ’ ὅσον δέχεσθε τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Λυκουρέζου, διὰ τὴν ἀναγραφὴν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὴν ἐδέχθην, ἐπεφυλάχθην.

§53Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τουλάχιστον κατ’ οἰκονομίαν νὰ τὸ δεχθῆτε νὰ συζητοῦνται ὄχι πέντε ἐρωτήσεις κατὰ Συνεδρίασιν, ἀλλὰ 10–15. Ἐπὶ ἕνα μῆνα, ἔχω καταθέσει σωρείαν ἐρωτήσεων, ἀλλὰ καὶ αἰτήσεων καὶ ἀναφορῶν διαφόρων συμπολιτῶν μου, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐνεγράφησαν κἂν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, οὔτε ἀνεγνώσθησαν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ αὔριον, θὰ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλ’ ἔχω καὶ κἄτι ἄλλο νὰ σᾶς εἴπω. Ὁ ἰσχύων Κανονισμός, δὲν ἐπιτρέπει τὴν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ ἀνάπτυξιν τῆς ἐρωτήσεώς του. Ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἀπαντᾶ ἐπὶ τῆς ἐγγράφου διατυπωθείσης ἐρωτήσεως, ὁ δὲ βουλευτὴς ζητεῖ τὸν λόγον διὰ νὰ ἀνταπαντήσῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ ἀπάντησις, δὲν ἦτο σύμφωνος πρὸς τὴν ἐρώτησιν.

§55Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴδατε, ὅτι καὶ πρὸς τὸν κ. Ζαννῆν ἀντέδρασα, τώρα μοῦ ζητεῖτε καὶ σεῖς τὸν λόγον.

§57Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σχεδὸν ἡ συζήτησις ἐγενικεύθη καὶ δι’ αὐτό, θὰ εἴπω καὶ ἐγὼ δύο λόγια ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ βέβαια.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Δενδρινέ, ὄχι διὰ τὰ πλοῖα.

§59Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Μάλιστα, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται διάκρισις μεταξὺ τῶν βουλευτῶν, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὑπάρχουν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Ὅταν τοῦ ἑνὸς βουλευτοῦ παραπέμπεται εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ τοῦ ἄλλου ἡ ἐρώτησις συζητεῖται, γίνεται μία διάκρισις. Θὰ ἐπρότεινα ἡ ἄποψις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος καὶ νὰ ἀποφανθῇ τὸ Σῶμα ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι λογικὸν αὐτὸ ποὺ εἴπατε, ἀλλὰ προηγουμένως πρέπει ἐγὼ νὰ μελετήσω τὴν πρότασιν καὶ νὰ ἰδῶ ἐὰν ἠμπορῇ νὰ ἐφαρμοσθῇ πρὶν τὸ Σῶμα ἀποφανθῇ.

§61Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, μᾶς συνδέουν τὰ χρόνια καὶ σᾶς τιμῶ ὅλως ἰδιαιτέρως, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ ἡ ἄποψίς σας νὰ εἶναι ὑπεράνω τοῦ Σώματος.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐγὼ θὰ ἐφαρμόσω αὐτὸ ποὺ προτείνεται καὶ πρέπει νὰ ἠξεύρω ἐὰν ἠμπορῶ νὰ τὸ ἐφαρμόσω καὶ νὰ ἐκθέσω ἐγὼ πάλιν εἰς τὸ Σῶμα, ἐὰν ἠμπορῇ ἢ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ. Κατόπιν φυσικὰ θὰ κρίνῃ τὸ Σῶμα.

§63Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ὑπεράνω τῆς ἀπόψεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς εἶναι τὸ Σῶμα καὶ δι’ αὐτὸ ἐπρότεινα ἡ ἄποψις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ μελετηθῇ καὶ θὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει.

§65Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Τὴν παρελθοῦσαν Πέμπτην μοῦ εἴχατε ὑποσχεθῆ...

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς εἶχα ὑποσχεθῆ, κ. Δημόπουλε, ἐπειδὴ ὅμως εἴπατε, ὅτι σᾶς ὑπεσχέθην, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ὁμιλήσω ἀπόψε, μετά τινος πικρίας. Ἤλθατε εἰς τὸ γραφεῖον μου καὶ μοῦ ἐζητήσατε, ὡς ἔκτακτος ἀπεσταλμένος τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Κέντρου, νὰ σᾶς ἀκούσω. Σᾶς ἐδέχθην ἀμέσως καὶ μοῦ εἴπατε, ὅτι θέλετε νὰ ὁμιλήσητε πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Σᾶς ἀπήντησα, ὅτι τοῦτο δὲν γίνεται, διότι ἡ Κυβέρνησις κατ’ ἀρχὴν δὲν δέχεται πλέον νὰ συμπράττῃ εἰς τὴν κατὰ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ συζήτησιν θεμάτων. Δικαίωμα τῆς πλειοψηφίας εἶναι αὐτό. Ἐτελείωσε. Σᾶς εἶπα λοιπόν, καταθέσατε μίαν ἐρώτησιν καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ ἐπισπευθῇ. Πάντως, σᾶς εἶπα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ ἐνωρίτερον τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος, διότι ἔπρεπε νὰ σταλῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος καὶ θὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν. Μὲ διαψεύδετε, κ. Δημόπουλε, καὶ ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Μοῦ δίδετε οὕτω τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶσθε ἐν ἀταξίᾳ ἔναντι τοῦ Προέδρου, διότι ἐνῷ ἐφύγατε ἀπὸ τὸ γραφεῖον μου μὲ αὐτὴν τὴν δήλωσίν μου, ὅτι ἴσως ἀπὸ τῆς προσεχοῦς Τρίτης εὑρεθῇ τρόπος νὰ ἐγγραφῇ ἐκ τῶν πρώτων ἡ ἐρώτησίς σας εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ὥστε νὰ ὁμιλήσητε, σεῖς ἤλθατε ἐδῶ εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ αἰφνιδιαστικά, δὲν θέλω νὰ κάμω χαρακτηρισμόν, καὶ ζητοῦντες τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ζητεῖτε νὰ ὁμιλήσητε πάλιν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος. Κύριε Δημόπουλε, δὲν εἶσθε νέος βουλευτής, ἀλλὰ ὅταν πηγαίνετε εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ σᾶς λέγει, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλήσητε ἐν τῇ αἰθούσῃ τῆς Βουλῆς παρὰ τὸν Κανονισμόν, σεῖς ζητεῖτε τὸν λόγον δῆθεν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ νὰ παραβιάσητε τὸν Κανονισμὸν καὶ προβαίνετε ἀκόμη καὶ εἰς μίαν βαρυτέραν παράβασιν, φέρετε εἰς τὴν αἴθουσαν ἐκεῖνα ποὺ ἐλέχθησαν μεταξὺ ὑμῶν καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς εἰς τὸ γραφεῖον του. Αὐτά, κύριε βουλευτά, δὲν προάγουν τὸν Κοινοβουλευτισμόν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, δὲν ἤθελα νὰ τὸ φέρω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τὸ φέρω ὅμως διὰ νὰ σᾶς ἐπικρίνω καὶ διὰ νὰ καταγγείλω τὴν πρᾶξιν σας, διότι δὲν ἦτο δυνατόν, σεῖς, ἀφοῦ ἤλθατε εἰς τὸ γραφεῖον μου καὶ σᾶς εἶπα, ὅτι καταθέσατε μίαν ἐρώτησιν καὶ ἀπὸ τῆς Τρίτης θὰ κυττάξω πῶς θὰ τὴν ἐπισπεύσω γοργῶς, νὰ ἔλθητε ἐδῶ μετὰ ἕνα τέταρτον καὶ νὰ ζητήσητε δῆθεν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τὸν λόγον καὶ νὰ μοῦ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος. Ἡ πρᾶξις αὐτὴ δὲν εἶναι Κοινοβουλευτική.

§67Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τέταρτον ὁμιλεῖτε, νὰ μὲ ἀκούσητε καὶ ἐμένα.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω δικαίωμα νὰ ὁμιλῶ καὶ ἐγώ, ἐφ’ ὅσον ὁ λόγος περὶ Κανονισμοῦ.

§69Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἦλθον εἰς τὸ γραφεῖόν σας κατ’ ἐντολὴν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. καὶ σᾶς εἶπον, ὅτι θέλω πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νὰ ὁμιλήσω διὰ τὸ θέμα τοῦ καπνοῦ, τὸ ὁποῖον δι’ ἡμᾶς εἶναι σοβαρώτατον καὶ ἀπασχολεῖ ὁλόκληρον τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον τῆς χώρας, καὶ μοῦ εἴπατε, ὅτι ἐπειδὴ ἐφέτος παρατηρεῖται πολιτικὴ διαμάχη, δὲν εἶμαι διατεθειμένος πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νὰ δώσω τὸν λόγον καὶ ἐν συνεχείᾳ μοῦ εἴπατε νὰ καταθέσω ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν θὰ προτάξητε διὰ τὴν σημερινὴν Τρίτην.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπα καὶ κάτι ἄλλο, ὅτι μοῦ ἐτηλεφώνησεν ὁ κ. Παπαγεωργίου ἀπὸ τὴν Κατερίνην νὰ πάρῃ τὸ ἀεροπλάνον νὰ ἔλθῃ νὰ ὁμιλήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος καὶ τοῦ εἶπα, ὅτι δὲν θὰ τοῦ δώσω τὸν λόγον, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν συμφωνεῖ. Ἐπίσης ὁ κ. Ἀηδονᾶς μὲ ἐπεσκέφθη διὰ τὸ ἴδιον θέμα. Καὶ οὔτε εἰς αὐτὸν ἔδωσα τὸν λόγον. Σᾶς εἶπον αὐτά;

§71Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὰ ἀρνοῦμαι, ἀλλὰ μοῦ εἴπατε νὰ καταθέσω ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν καὶ κατέθεσα καὶ μοῦ εἴπατε, ὅτι θὰ τὴν προτάξητε τὴν Τρίτην.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχω ἀπὸ τὴν Παρασκευὴν ἕως τὴν Τρίτην ἀπάντησιν τοῦ Ὑπουργείου, διότι ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἐρωτήσεις καὶ θὰ συζητηθοῦν ὅλαι μαζί.

§73Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε, ὅτι ἐγὼ αἰφνιδιαστικῶς ἔφερα τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, νομίζω, ὅτι δὲν ἔφερα τὸ θέμα αἰφνιδιαστικῶς.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Δημόπουλε, ἐφ’ ὅσον συνεννοήθημεν δὲν ἔπρεπε μετὰ ἕνα τέταρτον νὰ κάμητε τὸ ἀντίθετον παραβαίνοντες τὰ λεχθέντα.

§75Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντως θὰ ἔπρεπε τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τοὺς καπνοπαραγωγοὺς τῆς χώρας μας νὰ ἔχῃ συζητηθῆ εἰς τὴν Βουλὴν προτοῦ δημιουργηθοῦν τὰ ὅσα ἐδημιουργήθησαν. Ἄλλωστε ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει, ὅτι ὑπάρχει θέμα ὀξὺ καὶ διὰ τοῦτο ἀπέστειλε τὸν κ. Παπαληγούραν κατόπιν τῆς διαμαρτυρίας μου.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ἀναφερομένης εἰς τὴν διαμαρτυρίαν Κοινοτήτων Κέας διὰ τὴν ἐλλιπῆ συγκοινωνίαν τῆς Νήσου Κέας κλπ.

§77Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ κάτοικοι τῆς νήσου Κέας καὶ Κύθνου διαμαρτύρονται, διότι ἔχουν μόνον ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος συγκοινωνίαν. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀπαντήσῃ.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κ. Μ. Σβώλου, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως.

§79Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Δι’ ὑπομνημάτων τους διάφοραι ὀργανώσεις καὶ ὀργανισμοὶ τῶν Κίων, ζητοῦν νὰ περνάῃ τὸ πλοῖον τῆς ἀγόνου γραμμῆς τῆς Παροναξίας καὶ ζητοῦν πύκνωσιν συγκοινωνίας πρὸς τὴν Σῦρον. Νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον αὐτὸ τὸ αἴτημα καὶ πρέπει νὰ ἱκανοποιηθῇ.

§80Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας τρεῖς φορὰς προεκήρυξεν διαγωνισμὸν διὰ τὴν ἐπὶ χορηγήσει προσέγγισιν πλοίου εἰς τὴν Κέαν. Εἰς τὴν γραμμὴν τῶν Ἀνατολικῶν Κυκλάδων, δυστυχῶς, παρὰ τὴν ἐπιχορήγησιν, οὐδεὶς πλοιοκτήτης παρουσιάσθη νὰ συνδεθῇ μὲ τὴν ἄλλην γραμμὴν τῶν Δυτικῶν Κυκλάδων. Παρὰ ταῦτα, ἐζητήσαμεν ἀπὸ τοὺς πλοιοκτήτας νὰ μᾶς ὑποβάλουν προσφορὰς διὰ νὰ ἴδωμεν τίνι τρόπῳ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ καὶ δεύτερον πλοῖον, τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ προσεγγίσῃ τὴν νῆσον Κέαν, τῆς ὁποίας τὴν ἀνάγκην πυκνώσεως τῆς συγκοινωνίας ἰδιαιτέρως ἐκτιμῶμεν καὶ ἀναγνωρίζομεν.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καὶ ἄλλη μία ἐρώτησις, τοῦ κ. Ζορμπᾶ. Ὁρίστε, κ. Ζορμπᾶ.

§82Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι μὲ μίαν καλὴν θέλησιν, δύναται νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἡ Κέα, ὥστε τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα παιρνοῦν ἀπ’ ἔξω ἀπὸ τὴν νῆσον, νὰ μποροῦν νὰ σταματήσουν.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8 ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ πότε θὰ κατατεθῇ πρὸς ψήφισιν τὸ σχέδιον νόμου περὶ ἐγκρίσεως ἐκδόσεως ναυτικῶν φυλλαδίων εἰς ἐξ Αἰγύπτου Ἕλληνας.

§84Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ ἐξ Αἰγύπτου Ἕλληνες ναυτικοὶ ἐζήτησαν νὰ ἐφοδιασθοῦν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας διὰ ναυτικῶν φυλλαδίων, ὥστε νὰ ἀσκήσουν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ναυτικοῦ. Τὸ αἴτημα εἶναι δίκαιον, τὸ υἱοθέτησεν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, τὸ ὁποῖον συνέταξε σχέδιον, τὸ ὁποῖον, ὅμως, διὰ νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν τυπικὴν διαδικασίαν, θὰ παρέλθῃ ἀρκετὸς χρόνος. Ἐπειδὴ τὸ αἴτημα εἶναι δίκαιον, σωστὸν καὶ ὀρθὸν καὶ κατεπεῖγον καὶ ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι οὐδεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν θὰ εὑρεθῇ νὰ ἀντιλέξῃ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις αὔριον φέρῃ μίαν ἀπόφασιν ὑπουργικὴν ἢ ἀπόφασιν Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ποὺ θὰ ἐγκρίνῃ ἀπὸ τοῦδε τὴν ἔκδοσιν αὐτῶν τῶν ναυτικῶν φυλλαδίων, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀρχίσουν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου ἀπὸ τοῦδε καὶ ἐδῶ εἴμεθα νὰ κυρώσωμεν οἱανδήποτε ἀπόφασιν, διότι εἰς τὸ αἴτημα αὐτό, νομίζω, ὅτι σύσσωμος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία εἶναι σύμφωνος οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ἐφοδιασθοῦν διὰ ναυτικῶν φυλλαδίων καὶ νὰ ἀσκήσουν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ναυτικοῦ ἀπὸ τώρα. Παρακαλῶ νὰ μὴ καθιερώσωμεν τὴν διαδικασίαν τοῦ νόμου, διότι θὰ βραδύνῃ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος κατήρτισε τὴν εἰδικὴν διάταξιν, νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐπιψήφισίν της.

§85Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Εἰς σχετικὸν σχέδιον νόμου «περὶ ἀπογραφῆς ναυτικῶν», τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὴν Γραμματείαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου πρὸς προώθησιν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν, συμπεριέλαβα διάταξιν διὰ τὴν χορήγησιν, κατὰ παρέκκλισιν, ναυτικοῦ φυλλαδίου εἰς τοὺς ἐπαναπατριζομένους ἐξ Αἰγύπτου ναυτικούς. Κατὰ τὰ ἄλλα, εἰς τοὺς Αἰγυπτιώτας παρέχεται πᾶσα δυνατὴ διευκόλυνσις.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μολονότι ὁ Πρόεδρος δὲν πρέπει νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ κατατεθῇ εἰδικὸν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἀντιμετωπίζηται τὸ συμπαθὲς αἴτημα τῶν Αἰγυπτίων.

§87Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη μὲ τὸν κ. Δημόπουλον κατεθέσαμεν καὶ ἡμεῖς ἐρώτησιν τὴν 3 Μαρτίου καὶ μέχρι σήμερον δὲν συνεζητήθη. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον. Ἡ ἀγανάκτησις τῶν καπνοπαραγωγῶν ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον τῶν ἐπεισοδίων.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ὄχι προβλέψεις.

§89Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Αὐτό, τὸ ὁποῖον κάμνετε, δὲν εἶναι ἄξιον τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχετε.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν πράττω κἄτι καὶ τοῦτο εἶναι ἄξιον τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν κατέχω, θὰ τὸ κρίνω ἐγώ, δὲν δίδω τὸ δικαίωμα νὰ τὸ κρίνῃ τρίτος.

§91Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Δὲν εἶναι ἄξιον καὶ τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχετε.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὴν πεῖραν μου δέχομαι κριτικήν.

§93Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνεχῶς μὲ διακόπτετε. Δὲν κάμνω ἐκμετάλλευσιν τοῦ θέματος. Σέβομαι τὸν Κανονισμόν. Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 48 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἡ ἐρώτησίς μου θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ συζητηθῆ. Ὁ κ. Δημόπουλος κατέθεσε τὴν ἐρώτησίν του πρὸ 5 ἡμερῶν. Ἡ ἰδική μου ἐρώτησις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ θέματος, κατετέθη πρὸ 17 ἡμερῶν. Δὲν ἤθελα νὰ ὁμιλήσω. Ἀλλὰ τὸ σοβαρώτατον τοῦτο θέμα, θὰ ἔπρεπε νὰ συγκινήσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἶναι ἄξιον νὰ ἀσχοληθῇ καὶ ἡ Βουλή.

§94Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπῆρχε καὶ ἡ ἰδική μας ἐρώτησις κατατεθειμένη ἀπὸ τῆς 2 Μαρτίου. Τὸ χαρακτηριστικὸν εἶναι, ὅτι προεβλέπετο τὸ τί θὰ συνέβαινεν. Ἐὰν συνεζητεῖτο ἡ ἐρώτησίς μας, μπορεῖ νὰ μὴ συνέβαινον τὰ ἐπεισόδια. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος κατετέθη ἐπιστολὴ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ μας, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ, ὅπως, συμφώνως τῷ Κανονισμῷ, συζητηθῇ ἡ ἐρώτησίς μας ἐν ἐκτάσει.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Κεφαλογιάννης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§96Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§97Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ὡρισμένας διορθώσεις.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καρυκεύματα θέλετε νὰ προσθέσητε; (Γέλωτες).

§99Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Ἠξεύρετε πόσον μετριοπαθὴς εἶμαι... (Γέλωτες).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς φραστικῶς διωρθώθησαν.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὸν Τουρισμόν. Ὁ κ. Ι. Μελᾶς, ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας).

§101Ι. ΜΕΛΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀπηρχαιωμένος Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, καταδικάζει τὸν ἔλεγχον εἰς σῆψιν καὶ ἐνταφιασμόν.

§102Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Βουλῆς). Ὁ νέος Κανονισμός;

§103Ι. ΜΕΛΑΣ. Ὄχι, ὁ παλαιός.

§104Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Βουλῆς). Διότι ὁ νέος Κανονισμὸς φέρει γοργὸν ρυθμόν.

§105Ι. ΜΕΛΑΣ. Ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ ἐν ἰσχύϊ Κανονισμοῦ σωστικὴ εἶναι ἡ πρόβλεψις τοῦ ἄρθρου 51, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ οἱονεὶ ἀερογέφυραν προσπελάσεως πρὸς τὰ κρίσιμα θέματα, προτοῦ χάσουν τὴν ἐπικαιρότητά των. Ἐπωφελούμενοι τῆς συζητήσεως τῆς ὑπὸ τοῦ ἐγκρίτου συναδέλφου κ. Βασιλάτου ὑποβληθείσης ἐπερωτήσεως διὰ τὸν Τουρισμὸν τῆς Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης, θὰ προσπαθήσωμεν νὰ φέρωμεν καὶ ἡμεῖς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰς περιπτώσεις ἄλλων περιοχῶν. Ὁ Τουρισμός, ὑπὸ τὰς περιστάσεις, αἵτινες διανοίγονται διὰ τὸν τόπον, μὲ τὴν προσέγγισιν πρὸς τὸ παρὸν καὶ τὴν ἔνταξίν μας εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Οἰκονομικὴν Κοινότητα, προορίζεται νὰ ἀποτελέσῃ τὸν κύριον μαστὸν τοῦ ἐθνικοῦ βίου. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, δὲν ἀποτελεῖ μόνον ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ θετικὴν εἰσφορὰν διὰ τὴν συναγωγὴν τῶν ἀναγκαίων συμπερασμάτων ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους, οἵτινες χειρίζονται τὰ σχετικὰ θέματα. Πρῶτον, θὰ ἀσχοληθῶ διὰ τὴν περιφέρειαν τοῦ μείζονος Πειραιῶς, ὁ ὁποῖος ἀπαρτίζεται ἀπὸ τὴν περιφέρειαν τοῦ Δήμου Πειραιῶς καὶ τὰς περιφερείας τῶν πέριξ αὐτοῦ Δήμων. Ὁ Πειραιεὺς ἀπετέλεσε τὴν ἔνδοξον προβολὴν τῆς πατρίδος εἰς τὴν ἔνδοξον θάλασσαν τῶν πατέρων μας. Κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον κατέπεσεν εἰς ἐρείπια, λόγῳ τῶν χιλιάδων ἐχθρικῶν καὶ φιλίων βομβῶν, τὰς ὁποίας ἐδέχθη καὶ παραμένει ἔκτοτε κατάκοιτος, διὰ νὰ εἰσπράττῃ ὑποσχέσεις ἀναστάσεως. Ὑπῆρξε τοιαύτη ἡ μεταχείρισις τοῦ Πειραιῶς ἐκ μέρους τῶν ὑπευθύνων, ὥστε ἂν ἀνέζῃ ὁ ἀρχικὸς ἱδρυτής του, ὁ Θεμιστοκλῆς, θὰ μᾶς ἐκήρυσσε πάντας ἐκπτώτους καὶ ἀξίους, ἐνδεχομένως, διοικητικῆς καὶ ἴσως καὶ ἐθνικῆς ἀναξιότητος. Ὁ Πειραιεύς, κατεστραμμένος καὶ βομβόπληκτος, πλήσσεται ἀπὸ ἀναλγήτους οἰκοδομικοὺς περιορισμούς. Μὲ ἀβοήθητον τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, ἐπιζεῖ μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἀπὸ χῶρος βιοτικῆς ὑποτονίας, θὰ ἀποβῇ χῶρος ζωῆς. Ὀφείλομεν ὅλοι μας νὰ ἐξαντλήσωμεν τὴν προσοχήν μας πρὸς τὸ ἐπίνειον τῆς πατρίδος. Εἰς τὸν Πειραιᾶ, σήμερον, ὅλα τὰ μνημεῖα τῆς ἀρχαιότητος, κεῖνται ἐγκαταλελειμμένα. Ἡ περιοχὴ τῶν Πυλῶν τῶν μακρῶν τειχῶν, αἵτινες ἐπὶ τοῦ μεγάλου Ἐλευθερίου Βενιζέλου εἶχον καὶ εἰδικὸν φύλακα, σήμερον, ἔχουν μεταβληθῆ εἰς περιοχὴν ἀπορριμμάτων. Ὁ Πειραιεὺς ἔχει ἀνάγκην ἑνὸς τουριστικοῦ ξενοδοχείου διὰ τὸν μέσον τουρίσταν. Ὅπως, ἐπίσης ἔχει ἀνάγκην Μουσείου, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ διαφυλαχθοῦν καὶ νὰ προβληθοῦν τὰ ἔξοχα εὑρήματα, τὰ ὁποῖα ἀνέκυψαν ἐκ τῆς γῆς τοῦ Πειραιῶς. Ὁ περίφημος Κοῦρος ἢ Σωτὴρ Ζεύς, ἡ περικαλλὴς Ἀθηνᾶ, ἥτις εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν εἶδεν ὁ Παυσανίας εἰς τὸ Ἱερὸν τῶν Σωτήρων Θεῶν τοῦ Πειραιῶς καὶ πολλὰ ἄλλα ἔργα, ἔργα τέχνης τῆς ἀρχαιότητος, παραμένουν ἀστέγαστα ἢ ἐκπατρισμένα. Καὶ ἐπιβάλλεται νὰ στεγασθοῦν εἰς ἴδιον Μουσεῖον. Ὁ Πειραιεὺς περιβάλλεται ἀπὸ πολλοὺς συνοικισμούς, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι ἡ Νίκαια, ἡ τετάρτη πόλις τοῦ Κράτους, καὶ οἱ ὁποῖοι ὑπεδέχθησαν τὰ λείψανα τοῦ Μικρασιατικοῦ Ἑλληνισμοῦ. Οἱ κάτοικοί των προσφέρουν ἀνέκαθεν ὅλας τὰς θυσίας. Διὰ νὰ εἰσπράττουν τὴν ἐγκατάλειψιν. Εἶναι κατόπιν τὸ Νέον Φάληρον, τὸ παλαιὸν περικαλλὲς τοπίον τοῦ Ἀττικοῦ χώρου, τὸ ὁποῖον κατάκειται. Ἐγένοντο μερικαὶ προσπάθειαι, ἀλλὰ ἐπιβάλλεται νὰ ἐκδηλωθῇ ἡ ὀφειλομένη στοργὴ εἰς αὐτὸ τὸ τοπίον. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν θὰ πρέπει νὰ ἀρθοῦν οἱ οἰκοδομικοὶ περιορισμοί, νὰ διαμορφωθῇ ἡ πλάζ, δημιουργουμένων τῶν σχετικῶν προϋποθέσεων. Καὶ ἐφ’ ὅσον ὁμιλῶμεν διὰ Τουρισμόν, πρέπει νὰ ἀπομακρυνθοῦν αἱ ἐκεῖ ἀποθῆκαι ἐκ χαλυβδοφύλλων, εἰς τὰς ὁποίας ἐναποθηκεύονται διάφορα τρόφιμα, μὲ ἀποτέλεσμα, κατὰ τὰς τελευταίας πλημμύρας, λόγῳ τῆς σήψεως τῶν τροφίμων, νὰ δημιουργηθῇ ἀφόρητος δυσοσμία καὶ νὰ ἀναπτυχθοῦν ἀρουραῖοι καὶ νέφη ἐντόμων. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ ἐπανέλθω κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου, ἀφοῦ, ὡς φαίνεται, οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ δὲν ἔχουν ἀντίληψιν τοῦ πράγματος. Ἐν συνεχείᾳ, ὑπάρχουν οἱ Δῆμοι Κερατσινίου, Κορυδαλλοῦ, Ἁγίου Ἰωάννου Ρέντη καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι, ἐν τῷ συνόλῳ των ἔχουν ἐγκαταλειφθῆ εἰς τὴν τύχην των. Εἶναι καὶ ὁ συνοικισμὸς τῆς Δραπετσώνας, διὰ τὸν ὁποῖον εἶχον ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἄλλοτε εἴπει, ὅτι ἐὰν ὑπὸ τὰς συνθήκας, ποὺ ἔχουν καταδικασθῆ νὰ ζοῦν ἐκεῖ ἄνθρωποι, ἐστεγάζοντο τετράποδα, θὰ εἶχον, ἀσφαλῶς, ἀπηυδήσει ἀπὸ μακροῦ, θὰ εἶχον ἀνεγερθῆ ἐπὶ τῶν ὀπισθίων των ποδῶν, καὶ θὰ εἶχον κηρύξει ἐπανάστασιν. Εἰς τὸ ἐνδιάμεσον τῆς Νικαίας, ὑπάρχει σύγχρονος Λερναία Ὕδρα, ἡ Σούδα. Ἑστία νόσων, πλημμυρῶν καὶ παντίων συμφορῶν. Λέγει τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι ἡ ἐξαφάνισις τῆς Σούδας, θὰ στοιχίσῃ 13 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Τὶ εἶναι 13 ἑκατομμύρια δραχμῶν, ὅταν πρόκειται νὰ ἐξαφανίσωμεν μίαν ἑστίαν παντοίων κινδύνων δι’ ὁλόκληρον περιοχήν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὰς κορυφὰς τῶν ὀρέων κτίζομεν πολυτελῆ ξενοδοχεῖα καὶ δὲν ἀνευρίσκονται πελάται δι’ αὐτὰ οὔτε μὲ τὸν φανόν; Τὸ ποσὸν ἠμπορεῖ νὰ ἐξευρεθῇ καὶ θὰ ἐξευρεθῇ μέσα εἰς τὸν ὠκεανὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῆς ματαίας σπατάλης. Κατόπιν εἶναι τὸ Πέραμα. Ἡ κρατικὴ ὀλιγωρία καὶ ἡ ἔλλειψις πολιτικῆς λαϊκῆς στέγης, μετέβαλε τὴν περιοχὴν αὐτὴν εἰς κυκλῶνα. Κατὰ τὰς προσφάτους ἐκλογὰς ἀνοικοδομήθησαν εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν, πλέον τῶν χιλίων οἰκιῶν. Καὶ μετὰ τὰς ἐκλογάς, ἐξεδόθη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκισμοῦ ἀπόφασις κατεδαφίσεως ὅλων τῶν οἰκιῶν αὐτῶν. Ἡ ἀντίδρασις, ὅμως, τῶν κατοίκων ἦτο τοιαύτη, ὥστε ἠναγκάσθη τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἀναστείλῃ αὐτὴν τὴν πρόθεσιν. Ἀντιλαμβάνεσθε ποῖον κοινωνικὸν πρόβλημα θὰ ἐδημιουργεῖτο μὲ τὴν ἀποστέγασιν τόσων χιλιάδων πτωχῶν οἰκογενειῶν. Ὑπάρχει, ἀκόμη, ὁ ὑγρὸς χῶρος τῶν Σαλαμινομάχων, ὁ ὁποῖος ἔχει καταντήσει τὸ ἀφοδευτήριον τῶν πλοίων. Καὶ ὅλα τὰ περιττώματα τῶν πλοίων ρίπτονται εἰς τὴν θάλασσαν αὐτήν, ἡ ὁποία οὕτω ἔχει μεταβληθῆ εἰς ἕνα τόπον, ὅπου εἶναι ἀδύνατον νὰ πλησιάσῃ ἄνθρωπος, λόγῳ τῆς δυσοσμίας καὶ τοῦ ρύπους. Ἰδού, κ. συνάδελφοι, τί γράφει μία ἀνταπόκρισις ἐξ Ἀμερικῆς, διὰ τὴν περίπτωσιν τῶν ἀπορριμμάτων: «Ἀθηναϊκή», 25.11.1961. Κατ’ ἀνακοίνωσιν τῆς Ὑπηρεσίας Ναυτιλίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου τῶν Η.Π.Α. ἡ μόλυνσις τῶν θαλασσῶν ἀπὸ τὰ κατάλοιπα τῶν ὑγρῶν καυσίμων τῶν πλοίων, πρέπει νὰ θεωρῆται πλέον ἀληθὴς μάστιξ τῆς ἀνθρωπότητος. Καὶ τοῦτο, διότι, ἐκτὸς τῆς ρυπάνσεως τῶν ἀκτῶν, δηλητηριάζονται καὶ τὰ ψάρια, γεγονὸς πολὺ ἐπικίνδυνον διὰ τὴν ὑγείαν καὶ τὴν ζωὴν τῶν ἀνθρώπων. Εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας καὶ ἄλλας χώρας, γίνονται ἀπὸ εἰδικοὺς σύντονοι μελέται, διὰ τὴν λύσιν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ προβλήματος, πρὶν τὸ κακὸν ὑπερβῇ τὸ ἀνεκτὸν ὅριον». Εἰς μάτην διαμαρτύρεται ἐπὶ ἔτη ἡ Κοινότης Περάματος δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Τελευταῖον ἔγγραφον τῆς Κοινότητος πρὸς τὴν Τουριστικὴν Ἀστυνομίαν, ἐπικαλεῖται τὴν ἐπέμβασίν της διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς περιοχῆς. Ἡ θάλασσα τῆς Σαλαμῖνος ἔχει καταντήσει βόρβορος, πλήττων τὴν ὑγείαν ὄχι μόνον τῆς περιοχῆς αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ τοῦ μείζονος Πειραιῶς. Καὶ παρέχων ἐν ταὐτῷ τὴν χειροτέραν ἐντύπωσιν εἰς κάθε ἐπισκέπτην καὶ ἰδίως εἰς τοὺς ξένους. Ὁ Πειραιεύς, κ. συνάδελφοι, ἀποτελεῖ τὴν πύλην τῆς Πατρίδος. Καὶ ἡ περαιτέρω ἐγκατάλειψίς του θὰ ἀποτελέσῃ ἐθνικὴν προδοσίαν. Ἐπικαλούμεθα δικαιοσύνην διὰ τὸν Πειραιᾶ! Δικαιοσύνην διὰ τοὺς πέριξ Δήμους τοῦ Πειραιῶς! Κύριοι βουλευταί, ἐπετέλεσα μέχρι στιγμῆς τὸ χρέος πρὸς τὴν προσωπικήν μου πολιτικὴν περιφέρειαν. Θὰ ἐπιτελέσω τώρα ἕνα χρέος ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους. Θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν μὲ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1 θέμα γενικοῦ κρατικοῦ ἐνδιαφέροντος. Πρόκειται περὶ θέματος, μὲ τὸ ὁποῖον ἠσχολήθη εἰς προηγουμένην Βουλὴν ὁ ἔγκριτος συνάδελφος κ. Γ. Μαῦρος. Ἀλλὰ ἡ ἐρώτησις, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑποβάλει εἶχε τὴν κοινὴν τύχην τῶν ἐρωτήσεων. Τώρα ὅμως συμβαίνει τὸ θέμα αὐτὸ νὰ ἔχῃ ἐμπέσει εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ θὰ ἐκτεθοῦν ἐπ’ αὐτοῦ αἱ ἀπόψεις ἐν ἐκτάσει. Πρόκειται, κ. συνάδελφοι, περὶ τῶν ἰαματικῶν θερμοπηγῶν τῆς Νήσου Ἰκαρίας, τῆς ὁποίας οἱ ὑγροὶ θησαυροὶ ἐκχύνονται εἰς τὴν θάλασσαν. Τὸ αἴτημα διὰ τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τῶν πηγῶν αὐτῶν, ὑποβάλλεται ἀπὸ ἐτῶν, ἀλλὰ οὐδέποτε ἔτυχε νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὸ πινάκιον τοῦ ἐθνικοῦ ἐνδιαφέροντος. Ἡ Ἰκαρία, κ. συνάδελφοι, ἔχει μίαν πρόσθετον ἀτυχίαν. Ἐπὶ πληθυσμοῦ 13.000 κατοίκων ποὺ ἔχει ἡ νῆσος, ἀπέστειλε τὸ κράτος πλέον τῶν 30.000 ἐκτοπισμένων. Ἐκ τῶν περιστατικῶν τῆς ἐκπομπῆς ἐκτοπισμένων εἰς τὴν νῆσον αὐτήν, περιήχθη ἡ νῆσος ἀδίκως εἰς θέσιν ἐθνικῆς μειώσεως. Εἶναι μυθικὴ ἡ νῆσος Ἰκαρία. Ἐκεῖ θρυλεῖται, ὅτι ἐστήθη ὁ τάφος τοῦ Ἰκάρου. Ὅλα τὰ στοιχεῖα τοῦ ἀνατολικοῦ πολιτισμοῦ, διῆλθον ἀπὸ τὰς νήσους αὐτάς, διὰ νὰ διαπεραιωθοῦν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Εὐρώπην. Περικλείει ἡ Ἰκαρία ἀμυθήτους ἀρχαιολογικοὺς θησαυρούς. Ὅταν ἀνευρίσκεται κανεὶς ἱστορικὸς τάφος ἀλλοῦ, ἐγείρεται μέγας θόρυβος. Οἱ προϊστορικοὶ καὶ ἱστορικοὶ τάφοι εἰς τὴν Ἰκαρίαν, ἄπειροι εἰς ἀριθμόν, γίνονται ἀνάλωμα καὶ σκύβαλον τῶν ἀρχαιοκαπήλων. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπισημαίνω τὸ χρέος τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν νὰ ἐπιτελέσουν τὸ καθῆκον των πρὸς τὴν νῆσον αὐτὴν πρὶν εἶναι πολὺ ἀργά. Πέραν αὐτῶν ἔχομεν τὴν ἀποκορύφωσιν τῶν ἀμυθήτων θησαυρῶν τῶν ἰαματικῶν ὑδάτων τῆς Ἰκαρίας, τῶν Ἀσκληπιείων τοῦ Αἰγαίου. Εὑρέθησαν κατάλοιπα τῶν ἀρχαίων ὑδραυλικῶν ἐγκαταστάσεων, αἱ ὁποῖαι εἶχον γίνει ἀπὸ εἰσφορὰς τῆς πλουσιωτάτης τότε περιοχῆς. Ὁ Δημοσθένης κατὰ τὴν πτῶσιν τῆς Δημοκρατίας, εἶπεν, ὅτι παραστάται αὐτῆς εἶχον παραμείνει αἱ πτωχαὶ νῆσοι. Κατὰ περιηγητικὸν τοῦ Ἀντρὲ Τεβέ, ἐκδοθὲν τὸ 1532, οἱ αὐτοκράτορες τοῦ Βυζαντίου εἶχαν ἐννοήσει τὴν μεγάλην σημασίαν τῶν ἰαματικῶν πηγῶν τῆς Ἰκαρίας. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ νέου μας Κράτους, πρῶτος ὁ ἰατρὸς τοῦ Βασιλέως Ὄθωνος ὁ Σαβέριος Λάντερερ, ἠσχολήθη μὲ τὰς ἰαματικὰς πηγὰς τῆς Ἰκαρίας. Καὶ ὁ Λουδοβῖκος Ρόςς. Ἔκτοτε καὶ μέχρι τοῦ 1936 οὐδεμία ἔρευνα ἐγένετο. Πρῶτος ἐρευνητὴς ὑπῆρξεν ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Κ. Κτενᾶς μὲ τὸν βοηθόν του Κ. Μακρῆν τὸ 1925. Ἀλλὰ ἡ ἔρευνα ἐγένετο μὲ πεπαλαιωμένα σύνεργα καὶ δι’ αὐτὸ ἀνεφέρθη ἡ δυναμικότης τῶν ἰαματικῶν ὑδάτων Ἰκαρίας, μόνον δύο μονάδων, ἐνῷ ὑπερβαίνουν τὰς 800 μονάδας. Ὁ καθηγητὴς Κ. Κτενᾶς δὲν ἐπρόλαβε νὰ ἐκδώσῃ τὸ πόρισμα τῶν ἐρευνῶν του, τὸ ὁποῖον ἐξέδωκεν ὁ βοηθός του Κ. Μακρῆς. Αἱ ἰαματικαὶ πηγαὶ τῆς Ἰκαρίας, ἀπὸ ἀπόψεως ραδιενεργείας εἶναι πρῶται εἰς τὸν κόσμον. Ἔχομεν τῆς Αἰδηψοῦ μὲ 58 μονάδας καὶ τῶν Καμμένων Βούρλων μὲ 134 μονάδας. Μὲ τὴν ἔρευναν τῶν ἰαματικῶν πηγῶν τῆς Ἰκαρίας ἠσχολήθη κατὰ τὸ 1936 ὁ σπουδαῖος Ἕλλην ἐπιστήμων καὶ ἔντιμος ἐρευνητὴς τῆς ἐπιστήμης ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ἐθνικοῦ Χημείου Μ. Περτέσης, ὁ ὁποῖος ἠσχολήθη μὲ στοργήν, μὲ ἀφοσίωσιν καὶ μὲ σύγχρονα μέσα καὶ εἶχε τὴν τύχην καὶ τὴν τιμὴν νὰ διαγγείλῃ πρῶτος τὴν μεγάλην σημασίαν τῶν θησαυρῶν τῶν ἐγκάτων τῆς πτωχῆς νήσου. Αἱ ἔρευναι τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Χημείου Μ. Περτέση ἀνεκοινώθησαν εἰς τὴν Ἀκαδημίαν ὑπὸ τοῦ ἀκαδημαϊκοῦ Κ. Ζέγγελη καὶ ἐπροκάλεσαν ὅπως ἦτο φυσικόν, καταπληκτικὴν ἐντύπωσιν. Ἐπηκολούθησεν ὁ τελευταῖος παγκόσμιος πόλεμος καὶ ἡ δουλεία τοῦ Γένους. Καὶ ὅπως ἦτο ἑπόμενον, ἐλησμονήθη ἡ σημασία τῶν ὑδάτων τῆς Ἰκαρίας. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἡ ΟΥΝΡΑ ἐζήτησε νὰ πληροφορηθῇ τὰς βιοτικὰς ἀνάγκας καὶ τὰς ἀνάγκας διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν ἐπὶ μέρους ἑλληνικῶν περιοχῶν διὰ τὸν σκοπὸν τῆς ἐνισχύσεως. Ἡ Ἰκαρία ἀπαντῶσα ἔθεσε τὸ πρόβλημα. Κατὰ τὸ 1947 ἡ Ἀμερικανικὴ ἀποστολὴ παρὰ τὰς προσπαθείας τῆς συγκαλύψεως τῆς σημασίας τῶν πηγῶν τῆς νήσου, προέβη εἰς ἐξέτασιν τῆς δυναμικότητος τῶν ὑδάτων τῆς Ἰκαρίας καὶ διεπίστωσεν, ὅτι ταῦτα ἦσαν 800 μονάδων Μάχε. Μάλιστα ὁ Ἀμερικανὸς ἐρευνητὴς ὅταν εἶδε συνταρασσόμενον τὸ σχετικὸν μηχάνημα, ἀνεφώνησεν, «ἢ ἐγὼ ἐτρελλάθηκα ἢ τὸ μηχάνημα δὲν λειτουργεῖ καλῶς». Εἰς νέαν ἐξέτασιν τῆς ἑπομένης διεπιστώθη, ὅτι καὶ ὁ ἐρευνητὴς καὶ τὸ σύνεργον ἐτέλουν ἐν ἄκρᾳ ὑγείᾳ. Αἱ ἰαματικαὶ πηγαὶ τῆς Ἰκαρίας εἶναι αἱ πρῶται εἰς τὸν κόσμον. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐξεδηλώθη ἔντονον τὸ ἀμερικανικὸν ἐνδιαφέρον καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ Πόρτερ, κατὰ τὸ 1950, ὁπότε ἐξητάσθη καὶ ἡ λογικὴ περίπτωσις ὑπάρξεως οὐρανίου. Τὴν σημασίαν τῶν ἰαματικῶν πηγῶν τῆς Ἰκαρίας διεκήρυξε καὶ ὁ ἔγκριτος Ἕλλην δημοσιογράφος Σ. Λεωτσάκος, ὁ ὁποῖος ὀφείλει τὴν ἴασίν του εἰς τὰς πηγὰς αὐτάς. Εἰς εἰδικὸν τεῦχος τοῦ Ἑλληνικοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ ἀναφέρονται αἱ θεραπευτικαὶ ἰδιότητες τῶν ὑδάτων Ἰκαρίας. Σήμερον ἡ ποσότης τῶν ὑδάτων ἐπαρκεῖ διὰ χιλίας λούσεις ἡμερησίως. Ἐὰν γίνῃ ἀξιοποίησις καὶ μάστευσις ἐπαρκεῖ διὰ δέκα χιλιάδας λούσεις ἡμερησίως.

§106Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφυπ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, δὲν θὰ ἤθελα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ συγκεκριμένα ἐρωτήματά σας σήμερον. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅταν θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω τὰς ἀπόψεις μου ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι διὰ νὰ ἔχωμεν δέκα χιλιάδες λούσεις ἡμερησίως θὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ ἀνάλογον ξενοδοχειακὴν ἐγκατάστασιν. Καὶ εἰς τὸ 5ετὲς πρόγραμμα προβλέπεται ὡς σύνολον ξενοδοχειακῶν ἐγκαταστάσεων 17.500 κλῖναι. Διὰ νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὸ δυναμικὸν τῶν λουτρικῶν δυνατοτήτων τῆς νήσου θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφιερώσωμεν εἰς τὴν νῆσον Ἰκαρίαν τὸ 60% τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων. Νομίζετε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ συμβουλεύετε, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐπιδιωχθῇ μία ἐπένδυσις εἰς ξενοδοχειακὰς ἐγκαταστάσεις ἑνὸς δισεκατομμυρίου εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν τῆς νήσου, ἐγκαταλειπομένων τῶν λοιπῶν περιοχῶν;

§107Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, βαθμηδὸν νὰ γίνῃ.

§108Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Αὐτὸ γίνεται.

§109Ι. ΜΕΛΑΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἡ νῆσος μὲ τὴν φιλόξενον διάθεσιν, ἡ ὁποία διακρίνει τοὺς κατοίκους της, εἶναι καὶ ἤδη εἰς θέσιν νὰ προσφέρῃ καταυλισμὸν δι’ ἕναν ἀριθμὸν λουομένων. Ἀλλὰ εἶχον τονίσει, ὅτι ἡ συγκέντρωσις ὕδατος διὰ 10.000 λούσεις εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ μόνον διὰ μαστεύσεως. Πάντα ταῦτα βεβαίως θὰ γίνουν σταδιακῶς. Ἄλλωστε ἡ ἀξιοποίησις δὲν θὰ ἀποβλέπῃ ὑποχρεωτικῶς εἰς τὴν ἐξάντλησιν τοῦ συνόλου τοῦ ὕδατος. Θὰ χρησιμοποιήσωμεν ὅσον ἠμποροῦμεν καὶ ὅσον χρειάζεται καὶ τὸ ὑπόλοιπον θὰ ἐκχύνεται ἀσκόπως εἰς τὴν θάλασσαν.

§110Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Ἀλλὰ καὶ διὰ 1000 κρεβάτια ἀπαιτοῦνται 100 ἑκατομμύρια.

§111Ι. ΜΕΛΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἠρεύνησα τὶ συμβαίνει. Ἢ πρόκειται περὶ ἀκατανοήτου κρατικῆς τυφλότητος, ἢ πρόκειται περὶ συστηματικῆς προσπαθείας πρὸς ταφὴν τοῦ θέματος. Καὶ δημιουργεῖται ἡ δικαία ἀντίληψις, ὅτι ἐὰν ὑπῆρχεν ἡ ἀνάλογος ἐκκρηκτικὴ ὕλη, νὰ ἐπεδιώκετο ἴσως ἡ ἀνατίναξις τῆς ἐνοχλητικῆς αὐτῆς νήσου. Πολλὰ λέγονται καὶ πολλοὶ ὑπῆρξαν αὐτήκοοι καὶ αὐτόπται μάρτυρες, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ λουόμενοι βουλευταί. Καὶ ἰσχυρίζονται, ὅτι τὸ σκάνδαλον ἔγκειται εἰς ἐνδιαφέρον ὑπὲρ ἄλλων ἥσσονος σημασίας θερμοπηγῶν τῆς χώρας. Πρὸ 2ετίας ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία Ἀναπήρων τῆς Οἰκουμένης, διαπιστώσασα, ὅτι αἱ θερμοπηγαὶ τῆς Ἰκαρίας εἶναι αἱ μοναδικαὶ εἰς τὸν κόσμον, ἔστειλεν ὡς ἐκπρόσωπόν της τὸν Γενικόν της Γραμματέα, τὸν κ. Καμπέην νὰ προβῇ εἰς ἔρευναν, νὰ κάμῃ διαπιστώσεις καὶ νὰ προβῇ εἰς διαπραγματεύσεις, διὰ τὴν ἵδρυσιν μεγίστου ὑδροθεραπευτηρίου καὶ παιδουπόλεως Ἀναπήρων ἐν τῇ νήσῳ. Ἡ νῆσος προσέφερεν πευκόφυτον, περικαλλῆ καὶ παραθαλασσίαν ἔκτασιν δωρεάν. Καὶ ἐνῷ ἀνεμένετο ἀνατοποθέτησις τοῦ θέματος καὶ πάλιν ἐκυλίσθη ἐπ’ αὐτοῦ ὁ λίθος τοῦ τάφου. Ὁ ἰατρὸς κ. Βαλλιᾶνος ἐκάλεσε τὸν εὐεργέτην τῆς ἀνθρωπότητος καὶ στενόν του φίλον Ἀλεξάντερ Φλέμιγκ, νὰ εὕρῃ σωτηρίαν εἰς τὰ λουτρὰ τῆς Ἰκαρίας. Καὶ θὰ ἤρχετο, ἐὰν δὲν τὸν συνήντα ὁ θάνατος. Σήμερον αἱ ἰαματικαὶ πηγαὶ λειτουργοῦν εἰς πρωτόγονον κατάστασιν. Καὶ ἐπὶ πλέον τὸ Κράτος, ἀντὶ νὰ παρεμποδίσῃ τὴν δημιουργίαν οἰκισμῶν ἐκτὸς τοῦ σχεδίου, οὐδὲν ἔπραξεν, ὥστε τὸ θέμα νὰ περιπλακῇ ἔτι περισσότερον καὶ νὰ καταστῇ ἀνεπίλυτον. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀτμοπλοϊκὴ συγκοινωνία λειτουργεῖ πλημμελῶς καὶ τὰ προσεγγίζοντα σκάφη εἶναι πλήρη, ὥστε οἱ λουόμενοι, ὑφιστάμενοι ἐκ τῶν ρευμάτων ὑποτροπὴν τῆς καταστάσεώς των, νὰ καταρῶνται τὴν νῆσον. Ὁ Ἑλληνικὸς Τουρισμός, εἶναι ἄριστος γνώστης τοῦ θέματος. Καὶ ἐνῷ ἐδόθησαν ὑποσχέσεις ἀξιοποιήσεως, εἰς τὴν Ἰκαρίαν, ἐκδίδεται ἐφέτος νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον χαρακτηρίζει τὰς πηγὰς ὡς ἥσσονος τοπικῆς σημασίας, καὶ ἀφοῦ τὰς ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ΕΟΤ, τὰς παραπέμπει ἐφεξῆς εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ Νομάρχου, ἵνα οὗτος ἐκ τῶν περισσευμάτων τῶν τοπικῶν πιστώσεων, φανῇ ἵλεως εἰς τὰς θερμοπηγὰς τῆς Ἰκαρίας. Ἡ Διοίκησις ὑπέβαλε τὰς θερμοπηγὰς εἰς τὴν Κάπιτις Ντιμινούτσιο Μάξιμα. Σήμερον λούονται περὶ τοὺς 10.000 εἰς διάστημα 3 μηνῶν. Ἀσθενεῖς προσέρχονται βάσει ὑποδείξεων παγκοσμίων αὐθεντιῶν ἐξ ὅλων τῶν Ἠπείρων. Καὶ ἐνῷ αἱ θερμοπηγαὶ τοὺς ὑποδεικνύονται, οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἐρευνοῦν τὰ διάφορα διαφημιστικὰ ἔντυπα τοῦ ΕΟΤ, διὰ νὰ ἀνεύρουν τὴν Ἰκαρίαν, ἀλλὰ τὴν ἀναζητοῦν εἰς μάτην. Ἡ νῆσος ἐμμένουσα εἰς τὴν ἀνάγκην προβολῆς καὶ ἐπιβιώσεως προέβη εἰς ἐπανειλημμένας ἐκκλήσεις. Ἀνεμένετο, ὅτι εἰς τὸ πρόγραμμα Τουρισμοῦ τοῦ 1962 θὰ ἐλαμβάνετο μέριμνα. Γράφει ὁ κ. Λεωτσάκος εἰς τὸ «Ἔθνος»: «Ἡ νῆσος... (ἀναγινώσκει)...».

§112Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Ἂν μοῦ ἐπιτρέπετε, κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. συνάδελφος ἀγορεύει ἐπὶ ἡμίωρον, ἀπουσίᾳ τοῦ ἐπερωτωμένου Ὑπουργοῦ, ἐπερωτώμενος Ὑπουργὸς εἶναι ὁ ἀξιότιμος κύριος Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Παρίσταται βεβαίως, ὁ ἐκλεκτὸς Ὑφυπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλὰ συζήτησις κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ.

§113ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχει ἁρμοδιότητα.

§114Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Ἔχει ἁρμοδιότητα διὰ τὰς ἐπενδύσεις, δὲν εἶναι ἐπερωτώμενος Ὑπουργός.

§115Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφυπ. Συντονισμοῦ). Ἀναμφισβητήτως, ὁ ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως Ὑπουργός, εἶναι ὁ ἐπερωτώμενος Ὑπουργός, ἀναμφισβητήτως ὁ Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔχει ἕνα λόγον νὰ παρίσταται, διότι τὸ πρόγραμμα δημοσίων ἐπενδύσεων καὶ ἑπομένως ἡ πολιτικὴ ἐπὶ τοῦ Τουρισμοῦ, ἀποφασίζεται διὰ τῆς κατανομῆς τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων καὶ τῶν ρυθμιστικῶν λειτουργιῶν, ἂν θέλετε τῆς πολιτείας. Καὶ κατὰ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν καὶ ὁ Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔχει τὴν ἁρμοδιότητα, καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι πιθανόν, νὰ ἀπαντήσω εἰς ὡρισμένα ἐπὶ τῶν ἐρωτημάτων. Θὰ ἤθελα ἐπίσης, νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὅτι μετὰ τὴν γενίκευσιν ἰδιαιτέρως τῆς ἐπερωτήσεως, ὅταν δηλαδή, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως τίθεται γενικώτερον τὸ θέμα ἐπὶ τοῦ Τουρισμοῦ καταλαβαίνετε, ὅτι ἡ ἁρμοδιότης παρουσιάζεται περισσότερον ἔντονος.

§116Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Τὸ θέμα λύεται αὐτομάτως ἀφ’ ἧς ἐπανῆλθεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας Κυβερνήσεως.

§117Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Ὁ κ. Ὑπουργός, ἦτο παρὼν καὶ ἀπουσίασε μόνον διὰ πέντε λεπτά.

§118Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, εἰς τὴν ἐπερώτησιν παρίστατο ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἐγώ. Νομίζω, ὅτι ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος κύριος συνάδελφος, ἦτο δυνατὸν ἀποτεινόμενος καὶ πρὸς τὸν κύριον Ὑφυπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ θεωρήσῃ, ὁτιδήποτε εἴπῃ, ὅτι θὰ ἐκτιμηθῇ ὡσεὶ νὰ ἤμην παρών.

§119Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Ὡμίλησε ἐπὶ θεμάτων ἐπενδύσεων, καθ’ ἅ ἡ ἁρμοδιότης του ἐπιτρέπει, ἐπὶ θεμάτων Τουριστικῆς πολιτικῆς, εἶσθε σεῖς ὁ κατ’ ἐξοχὴν ἁρμόδιος.

§120Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). Ἔχει γενικευθῆ ἡ συζήτησις.

§121Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Ἐπερωτώμενος εἶσθε σεῖς ἀξιότιμε κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως.

§122Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). Ἐφ’ ὅσον παρίσταται ἁρμοδίως, ὁ κ. συνάδελφος καλύπτει τὸ θέμα.

§123Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐγὼ κατέθεσα τὴν ἐπερώτησιν καὶ ἔστρεψε ταύτην ἐναντίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὡς προϊσταμένου τοῦ Τουρισμοῦ, ἡ ἄποψις, ὅτι παρίστανται καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν κυρίων Ὑπουργῶν μᾶς ἱκανοποιεῖ. Τὸ εὐκταῖον θὰ ἦτο νὰ παρίστατο ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ ἔπρεπεν ἐπὶ τοιούτων σοβαρωτάτων θεμάτων νὰ παρίστατο ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ ἔχει καθιερωθῆ ἄλλη κοινοβουλευτικὴ πολιτική, εἶναι δικαίωμά τους. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως, θεωροῦμεν ἀπαραίτητον τὴν παρουσίαν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον παρίσταται, παρέλκει πᾶσα συζήτησις.

§125Ι. ΜΕΛΑΣ. Δικαιολογῶ, κ. συνάδελφε, τὴν ἀνησυχίαν σας, τὴν ὀφειλομένην εἰς τὴν ἀπουσίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐκ τῆς αἰθούσης. Ἐγώ, ὅμως, δὲν ἠνωχλήθην καθόλου, διότι μετὰ ἀπουσίαν τῆς Κρατικῆς προσοχῆς ἀπὸ τὸ κρίσιμον θέμα, ἐπὶ ὁλοκλήρους δεκαετηρίδας, ἦτο φυσικὸν νὰ μὴ ἀντιληφθῶ καὶ τὴν πρόσθετον ἀπουσίαν, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὴν ἐξέλιξιν καὶ προαγωγὴν τῆς νήσου, χρειάζεται, κατὰ πρῶτον λόγον, ἡ ἀποπεράτωσις τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ, ἡ ὁποία θὰ διέλθῃ διὰ τοῦ ὄρους Πράμνου, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑψόμετρον 1.141 μέτρων. Δι’ εἰσφορᾶς τῶν ἀποδήμων Ἰκαρίων Ἑλλήνων, τὸ ποσὸν τῆς ὁποίας ἀνῆλθεν εἰς 25.000 δολλάρια καὶ μὲ τὴν Κρατικὴν συμβολήν, ἡ ὁποία ἀνῆλθεν εἰς 3.250.000 δραχμῶν ἔγινε χωματουργικὴ διάνοιξις ὁδοῦ μήκους 7 χιλιομέτρων, ἐστοίχισε δηλαδὴ τὸ χιλιόμετρον περὶ τὰς 350.000 δραχμῶν. Εὐτυχῶς ἐλήφθη Κυβερνητικὴ ἀπόφασις —καὶ πρέπει νὰ ἀποδώσωμεν τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι— καὶ μεταβαίνει ὁσονούπω εἰς Ἰκαρίαν ἡ Μ.Ο.Μ.Α., ἡ ὁποία ἀναλαμβάνει τὴν κατασκευὴν τοῦ ὁδικοῦ δικτύου. Κατόπιν τοῦ ἀποκλεισμοῦ τῆς νήσου ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τῆς Τουριστικῆς ἀξιοποιήσεως τοῦ 1962, ἦτο εὔλογον νὰ ἐγερθῇ μέγας σάλος μεταξὺ τῶν κατοίκων. Πρὸ μηνῶν ἡ Κοινότης Ἁγ. Κηρύκου δι’ αἰτήσεώς της πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν ἐζήτησε τὴν ἀνακήρυξιν τῆς πόλεως Ἁγ. Κηρύκου εἰς ἐπίσημον λουτρόπολιν καὶ τὴν Κοινότητα εἰς Δῆμον, ἐφ’ ὅσον αἱ ἰαματικαὶ πηγαί της εἶναι αἱ τρίται ἐν τῷ κόσμῳ ἀπὸ ἀπόψεως ραδιενεργείας, αἱ πρῶται ἐν τῷ κόσμῳ παροχῆς ὕδατος καὶ πραγματοποιοῦν ἐτησίως ἄνω τῶν ἑκατὸν χιλιάδων λούσεων. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, ἀφοῦ κατεκράτησεν ἐπὶ μῆνας τὴν ἐν λόγῳ αἴτησιν, τὴν 10.11.61 τὴν παρέπεμψεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Ὀργανισμὸν Τουρισμοῦ, τμῆμα Ἰαματικῶν πηγῶν, ἵνα ἀποφανθῇ. Καὶ ὁ ἀχαρακτήριστος Ὀργανισμὸς Τουρισμοῦ, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 70058)9274)35-α)61–25.1.62 ἐγγράφου του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον ἀπαντᾷ ὡς κάτωθι: «Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι, κατόπιν τῆς διὰ τοῦ προσφάτως δημοσιευθέντος Β.Δ. «περὶ κατατάξεως τῶν ἰαματικῶν πηγῶν τῆς χώρας εἰς τουριστικῆς σημασίας», δι’ οὗ Β.Δ. αἱ ἰαματικαὶ πηγαὶ Ἰκαρίας ὑπήχθησαν εἰς τὰς τοπικῆς σημασίας, φρονοῦμεν, ὅτι δὲν συντρέχει λόγος ἀνακηρύξεως τῆς πόλεως Ἁγ. Κηρύκου Ἰκαρίας εἰς Λουτρόπολιν.

Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς

Ν. ΦΩΚΑΣ».

Ὅπως βλέπετε, κύριοι βουλευταί, πρόκειται περὶ εὐφυοῦς ἐμμέσου ἑλιγμοῦ κατὰ τῆς ἀνακηρύξεως τῆς Κοινότητος εἰς Δῆμον. Θὰ ἀναφερθῶ, ἐπίσης, εἰς ὅσα γράφει εἰς πρόσφατον σημείωμά του ὁ Ἀθηναῖος τῆς «Καθημερινῆς», ἀναφορικῶς μὲ τὴν μὴ εἰσέτι ἀξιοποίησιν τῶν πηγῶν τῆς νήσου: «Δὲν γνωρίζω διατὶ ὁ Ὀργανισμὸς Τουρισμοῦ δὲν συμπεριέλαβε τὰς ἰαματικὰς πηγὰς τῆς Ἰκαρίας εἰς τὰς τουριστικῶς ἀξιολόγους. Θὰ ἔχῃ ἴσως τὸν λόγον του. Γεγονὸς ὅμως εἶναι, ὅτι μέχρι σήμερον, καθὼς μοῦ γράφει καὶ ὁ φίλος μου κ. Ι. Μερκάτης, εἶναι αἱ τρίται γνωσταὶ ἐν τῷ κόσμῳ ἀπὸ ἀπόψεως ραδιενεργείας πηγαί. Πρώτη εἶναι ἡ πηγὴ τῆς Γιόκιμσταλ τῆς Βοημίας εἰς τὴν Τσεχοσλοβακίαν μὲ 5.500 μονάδες ραδιενεργείας. Δευτέρα εἰς ραδιενέργειαν πηγὴ εἶναι ἡ τοῦ Μπράμπαχ τῆς Βαυαρίας μὲ 2.400 μονάδες ραδιενεργείας. Καὶ αἱ δύο ὅμως αὐταὶ πηγαὶ ἔχουν πολὺ μικρὰν παροχὴν ὕδατος, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπαρκεῖ διὰ λούσεις, ἀλλὰ χρησιμοποιεῖται μόνον δι’ ἀναμίξεις, εἰσπνοάς, τοπικὰς ἐπιθέσεις κτλ. Κάτω ἀπὸ τὰς δύο αὐτὰς πηγάς, ἀλλὰ τρίται ἐν τῷ κόσμῳ, ὅπως εἶπα, ἔρχονται αἱ δύο πηγαὶ τῆς Ἰκαρίας. Τῆς Ἀρτέμιδος μὲ 802 καὶ τοῦ Ἀπόλλωνος μὲ 605 μονάδας ραδιενεργείας. Ἡ παροχὴ τῶν δύο αὐτῶν πηγῶν ἀρκεῖ δι’ ἑξακοσίας λούσεις ἡμερησίως. Ἡ Κοινότης, διερμηνεύουσα τὴν ἀγανάκτησιν τῶν κατοίκων, ἀπηύθυνε τὴν ἀκόλουθον διαμαρτυρίαν τῶν κατοίκων τῆς νήσου πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως: «Πρόεδρον Κυβερνήσεως Ἀθήνας Κοινότης Ἁγίου Κηρύκου διαμαρτύρεται κατὰ ἀλογίστου ἀποφάσεως Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ κατατασσούσης λουτρόπολιν Ἰκαρίας τοπικῆς σημασίας στόπ· ἐπὶ δεδομένου ὅτι ραδιοπηγαὶ Ἰκαρίας ἀνώτεραι τοῦ κόσμου καὶ ἀριθμὸν λούσεως 1961 100 χιλιάδων ἤτοι τετάρτη τῶν ἐν Ἑλλάδι, ἀπόφασις Τουρισμοῦ θεωρεῖται σκανδαλώδης στόπ· Αἰτούμεθα ἄμεσον ἐπέμβασίν Σας». Πρὸ τῆς γενικῆς αὐτῆς κατακραυγῆς, ὁ Κυβερνητικὸς βουλευτὴς Σάμου κ. Μιχαὴλ Κοτσώνης σπεύδει νὰ τηλεγραφήσῃ εἰς τοὺς ἐξηγερμένους κατοίκους τὰ ἑξῆς: «Βασίλειον Κράτσαν Πρόεδρον Κοινότητος Ἁγ. Κηρύκου Ἐπεσκέφθην σήμερον Γενικὸν Γραμματέα Τουρισμοῦ Φωκᾶν καὶ Ὑπουργὸν Προεδρίας Μακρῆν καὶ ἀφοῦ διεμαρτυρήθην ἐντονώτατα διὰ προσγενομένην κραυγαλέαν ἀδικίαν χαρακτηρισμοῦ Λουτροπόλεως ὡς τοπικῆς σημασίας, ἐκάλεσα αὐτούς, ὅπως ἀνορθώσουν προσγενομένην ἀδικίαν πάραυτα καὶ ἀποκαταστήσουν τραυματισθεῖσαν φιλοτιμίαν μας στόπ. Πιστεύω, ὅτι ἐντὸς ἡμερῶν ἐκδοθῇ διάταγμα χαρακτηρισμοῦ Λουτροπόλεως τουριστικῆς σημασίας, ἄλλως καταφύγω Πρόεδρον Κυβερνήσεως, καταθέσω ἀκόμη ἐρώτησιν, ἐλέγχων ὑπευθύνους.

ΜΙΧ. ΚΟΤΣΩΝΗΣ».

Τέλος, ἡ ἐφημερὶς Σάμου «Ἑλλὰς» γράφει τὰ ἀκόλουθα εἰς φύλλον τῆς 9ης Μαρτίου: «Τὸ πρῶτον θέμα μὲ τὸ ὁποῖον ἠσχολήθη ἐκτενῶς ἡ «Ἑλλὰς» εἰς τὰ ἀμέσως προηγούμενα φύλλα της, ἦτο τὸ τοῦ μὴ χαρακτηρισμοῦ τῶν Λουτροπηγῶν Ἰκαρίας, ὡς γενικοῦ ἐνδιαφέροντος ἀλλὰ μόνον τοπικοῦ, καίτοι εὑρίσκονται ἐπὶ κεφαλῆς ὅλων τῶν λουτροπηγῶν τῆς χώρας, ἀπὸ ἀπόψεως ἰαματικῆς κινήσεως. Ὁ κ. Κοτσώνης, διαμαρτυρόμενος ἐντόνως πρὸς τοὺς ἁρμοδίους, ἐζήτησεν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅστις διαπιστώσας τὸ ἀληθὲς τῶν ἐκ μέρους τοῦ κ. Κοτσώνη λεγομένων, διέταξε τὸν ἄμεσον καταρτισμὸν Βασιλικοῦ Διατάγματος ὑπὸ τοῦ ΕΟΤ, χαρακτηρίζοντος τὰς πηγὰς ὡς τουριστικῆς (γενικῆς) σημασίας». Πρόκειται ἄραγε περὶ μύθων; Δὲν γνωρίζομεν. Θέλομεν ὅμως νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι δὲν πρόκειται καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν περὶ ἐμπαιγμοῦ. Καὶ ὅτι θὰ ἀποκατασταθῇ ἡ τιμή, ἡ σημασία καὶ ἡ ὑπόληψις τῶν πηγῶν Ἰκαρίας. Καὶ ὅτι δὲν θὰ πρόκειται περὶ ὑποτροπῆς τῆς ἐγκληματικῆς συμπεριφορᾶς τοῦ παρελθόντος. Θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ προβῇ εἰς ταχεῖαν ἐξεύρεσιν τρόπου ἀμέσου ἀξιοποιήσεως τῶν πηγῶν, ἀνακηρύσσουσα τὸ θέμα ὡς ἐθνικὸν καὶ κατεπεῖγον. Ἐπίσης ὑπάρχει καὶ τὸ θέμα τῆς κατασκευῆς λιμένος εἰς τὴν νῆσον, διότι ἡ νῆσος εἶναι ἀλίμενος. Οἱ ἀπόδημοι Ἰκάριοι, οἱ ὁποῖοι λαμπρύνουν τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας (ἀναγινώσκει ὀνόματα), ἔκαμαν καὶ κάμνουν, ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ τὴν προαγωγὴν τῆς ἰδιαιτέρας των Πατρίδος. Ἐξ αὐτῶν, οἱ κύριοι Ι. Βασίλαρος καὶ Στ. Λακιὸς καὶ ἄλλοι ἀπόδημοι ἐδαπάνησαν 150 χιλιάδας δολλαρίων διὰ τὴν ἀνέγερσιν Νοσοκομείου εἰς τὴν νῆσον, τὸ ὁποῖον ἔθεσαν ὑπὸ τὴν προστασίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ τὴν στοργικὴν ἐπιστασίαν τοῦ Προέδρου αὐτοῦ κ. Γεωργακοπούλου. Κύριοι συνάδελφοι ἡ Ἰκαρία εἶναι ὥριμος καρπὸς δι’ ἐθνικὴν συγκομιδήν. Ἡ Ἰκαρία μὲ τὴν μεγάλην καὶ γενναίαν Σάμον, ἡ ὁποία ἔρχεται πρώτη δυστυχῶς εἰς τὸν πρόσφατον κατάλογον τῆς ἀρξαμένης ἐρημώσεως, εἶχεν ἐρημωθῆ καὶ εἰς τὸ παρελθόν, ἀλλὰ εἶχεν εὑρεθῆ τότε ὁ Τοῦρκος Ναύαρχος Κιλὶτζ Ἀλῆς, ὁ ὁποῖος, τυγχάνων πρώην χριστιανός, ἐμαγεύθη ἀπὸ τὴν καλλονὴν τῆς ἐρήμου νήσου καὶ κατώρθωσε, δι’ ἐκδόσεως προστατευτικοῦ φιρμανίου ὑπὸ τοῦ τότε Σουλτάνου, νὰ ἀνοικίσῃ τὴν νῆσον μὲ κατατρεγμένους χριστιανοὺς ἐξ ὅλου τοῦ Ἑλληνικοῦ χώρου. Φοβοῦμαι, ὅτι ἂν αὐτὴν τὴν φορὰν συντελεσθῇ, ὅ μὴ γένοιτο, ἐρήμωσις, δὲν θὰ ὑπάρξῃ δυνατότης ἀνοικισμοῦ. Ἡ Σάμος ἔχει τὴν ὡραίαν φύσιν καὶ τὰς λαμπρὰς ἀρχαιότητος. Ἔχει τὴ κοιτίδα τῆς μητρὸς τῶν Θεῶν καὶ τὸ κατάλοιπον τοῦ μεγάλου Ἱεροῦ της, τοῦ Ἡραίου. Ἡ παρακειμένη νῆσος Πάτμος, δὲν ἔχει ἀνάγκην διαφημίσεως, διότι δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἄνθρωπος μὴ γνωρίζων, ὅτι ἐκεῖ ὑπάρχει ἡ ἐπιβλητικὴ Μονὴ τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου καὶ τὸ Σπήλαιον, ὅπου ἐγράφη ἡ Ἀποκάλυψις. Ἐπίσης ἀνάγκην διαφημίσεως δὲν ἔχουν αἱ παρακείμεναι νῆσοι Φοῦρνοι, διότι πάντες γνωρίζουν τὴν ἀπέριττον καλλονήν των. Παρὰ ταῦτα ἡ τετρὰς τῶν νήσων αὐτῶν δὲν ἔχει κινήσει τὸ τουριστικὸν ἐνδιαφέρον τοῦ Κράτους. Καὶ νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἀξιοποίησις τῆς ὡραίας αὐτῆς τετρανήσου ἀπὸ τουριστικῆς ἀπόψεως. Εἰς τί θὰ ὠφελήσῃ, κύριοι βουλευταί, ἡ κατασκευὴ οἰκοδομικῶν ὄγκων εἰς τὰς κορυφὰς ὀρέων, οἱ ὁποῖοι παραμένουν ἀπρόσιτοι εἰς τὸν πολὺν κόσμον, ὅταν ἡ Ἰκαρία, τῆς ὁποίας ἡ διεθνὴς πελατεία εἶναι ἑτοίμη, μένει ἀνεκμετάλλευτος; Σπανίως, κύριοι βουλευταί, ὁμιλῶ μὲ ὀργήν, ἐκεῖνος ὅμως ποὺ δὲν ὀργίζεται, ὅταν ἐπιστῇ ἡ στιγμὴ τῆς ὀργῆς, ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν εὑρίσκεται ἐν δικαίῳ. Ἐπιμένω ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν ἰαματικῶν πηγῶν τῆς Ἰκαρίας. Θὰ πρέπει τὸ θέμα αὐτὸ νὰ προσελκύσῃ τὸ ταχύτερον καὶ μὲ πίστιν τὴν ἐθνικὴν προσοχήν. Τὰ ὕδατα τῆς Ἰκαρίας θὰ ἀποτελέσουν τὴν πρώτην βιώσιμον ἐθνικὴν ἐπιχείρησιν ἐν ὄψει τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Μὲ τὴν προϋπόθεσιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ ἔνταξίς μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, σημαίνει «ἀρχὴν ὠδίνων», θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποδυθῇ εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν ἰαματικῶν ὑδάτων τῆς Ἰκαρίας. Διότι ἡ ἐπιχείρησις αὐτή, ὄχι μόνον θὰ εἶναι συναγωνιστική, ἀλλὰ χάρις εἰς τὴν φύσιν τῶν ὑδάτων, διεθνῶς ἀκαταγώνιστος. Ἡ παραγκώνισις τῆς Ἰκαρίας ἰσοδυναμεῖ μὲ παραμέλησιν καὶ ἀπαραδειγμάτιστον ἐγκατάλειψιν τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος. Τὸ ἐθνικὸν συμφέρον ἐπιβάλλει νὰ προσέξωμεν τὴν Ἰκαρίαν, διότι ἡ ἀξιοποίησις τῆς Ἰκαρίας, σημαίνει ἀξιοποίησιν τῆς Ἑλλάδος. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ συνδέσῃ τὸ ὄνομά του μὲ τὴν ἀξιοποίησιν τῆς Ἰκαρίας, θὰ ἔχῃ ἐπιτελέσει τὸ λαμπρότερον ἔργον τῆς ζωῆς του. Καὶ ἡ Κυβέρνησις ποὺ θὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν Ἰκαρίαν, θὰ ἔχῃ ἀνταποκριθῇ πρὸς ἐθνικὴν κλῆσιν. Καὶ θὰ ἔχῃ ἐξασφαλίσει ἔργον αἰώνιον. Τὸ θέμα, κ. βουλευταί, εἶναι μέγα καὶ καθιστᾷ συγχωρητὴν τὴν κόπωσιν τοῦ Σώματος. Ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι πρόκειται νὰ ἐκπληρώσω ἐθνικὸν χρέος. Καὶ κατέρχομαι μὲ τὴν βεβαιότητα, ὅτι προσέφερα ἐθνικὴν πράγματι ὑπηρεσίαν. Εἰς τοὺς ἀξιοτίμους κ.κ. Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καὶ τὴν ἁρμοδιότητα καὶ ὑπέχουν καὶ τὰς εὐθύνας, ἐναπόκειται τώρα νὰ ἀνταποκριθοῦν μὲ τὴν σειράν των, εἰς τὸ ἰδικόν των καθῆκον. (Χειροκροτήματα).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος, ἔχει τὸν λόγον.

§127Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, συνάδελφοι προηγουμένως διεμαρτυρήθησαν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ἐπερωτώμενος, ἀπουσίασε προσωρινῶς ἀπὸ τὴν αἴθουσαν. Ἐγὼ δὲν θὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι ἡ αἴθουσα εἶναι κενὴ καὶ ἰδίως εἶναι κενὴ ἀπὸ τοὺς ἐπερωτῶντας, δὲν θὰ διαμαρτυρηθῶ οὔτε......

§128Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Εἶναι παρόντες οἱ ἄλλοι;

§129Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Εἶπον, καὶ ἰδίως οἱ ἐπερωτῶντες, διότι ὑποθέτω, ὅτι οἱ ἐπερωτῶντες θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι παρόντες. Δὲν θὰ διαμαρτυρηθῶ, ἀγαπητοὶ κ.κ. συνάδελφοι, οὔτε κατὰ τῶν ἐφημερίδων, διὰ τὰς ὁποίας προκαταβολικῶς γνωρίζω, ὅτι αὔριον θὰ διαμαρτύρωνται, διότι τὸ σπουδαιότατον αὐτὸ θέμα τοῦ Τουρισμοῦ, συζητεῖται ἐνώπιον κενῶν καθισμάτων. Καὶ δὲν θὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι αἱ ἐφημερίδες ἐσχάτως πολὺ ὀλίγον μᾶς τιμοῦν μὲ τὴν προσοχήν τους, οὐδέποτε ἀναφέρουν τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐκφωνοῦνται εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν καὶ καταγίνονται μόνον, εἴτε μὲ τὰς ὀξείας καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται ἐνταῦθα, εἴτε μὲ τὰ εὐτράπελα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ παρουσιάζωνται κατὰ τὰς συνεδριάσεις.

§130Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Καὶ αἱ ἐφημερίδες καὶ τὸ ραδιόφωνον, τὸ ὁποῖον παρέχει μόνον Κυβερνητικὰς ἀπόψεις, οὐδέποτε δὲ τὰς ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§131Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Τὸ ὅτι παρακολουθεῖ τὰς ἐφημερίδας, εἶναι πολὺ φυσικόν, διότι καὶ τὸ ραδιόφωνον......

§132Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Ἡ ἐφημερὶς εἶναι ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις. Τὸ ραδιόφωνον ἀνήκει εἰς τὸ Ἔθνος.

§133Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐὰν θέλητε νὰ κάμητε καμμίαν διακοπήν, νὰ τὴν κάμητε σύντομα. Καὶ τὸ ραδιόφωνον ἀκολουθεῖ τὰς συνηθείας τῶν δημοσιογράφων, διότι καὶ τὸ ραδιόφωνον συντάσσεται ἀπὸ τοὺς δημοσιογράφους, οἱ ὁποῖοι γράφουν καὶ τὰς ἐφημερίδας. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, διατὶ νὰ διαμαρτυρηθῶμεν; Μήπως δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς τὴν συναίσθησιν, ὅτι χειριζόμενοι τὰ θέματα, ὅπως τὰ χειριζόμεθα, καθιστῶμεν τὸ ἀκροατήριον λίαν σπάνιον, διότι οὔτε οἱ βουλευταὶ θέλουν νὰ ἀκούουν τοὺς συναδέλφους των; Δὲν θὰ διαμαρτυρηθῶ λοιπόν, ἐναντίον οὐδενός. Θὰ εἴπω μόνον τοῦτο, ὅτι προκειμένου νὰ λάβω τὸν λόγον εἰς αὐτὴν τὴν ἐπερώτησιν, ἐσκέφθην πάρα πολὺ ἐὰν θὰ ἦτο χρήσιμον ἢ ἐὰν θὰ εἶχε καμμίαν σκοπιμότητα νὰ διακόψω αὐτὸν τὸν θρῆνον, ὁ ὁποῖος ἐπὶ δύο ἤδη ἡμέρας ἔχει ἐξαπολυθῆ διὰ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν τελεῖ ὁ Τουρισμός. Καὶ βεβαίως οἱ ἐνδοιασμοί μου πρέπει νὰ εἶναι ἔντονοι, διότι ἀντιπροσωπεύω εἰς τὴν Βουλὴν μίαν τουριστικὴν περιφέρειαν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει παράπονον ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἐναντίον τοῦ Τουρισμοῦ, καθὼς ἡ Κυβέρνησις τὸν χειρίζεται. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐπερώτησις δὲν ἀναφέρεται πλέον εἰς τὸν Τουρισμόν, οὔτε εἰς τὴν τουριστικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἔχει περιορισθῆ εἰς τοπικὰ παράπονα, εἰς τοπικὰς ἱστορίας, εἰς ἐξάρσεις θαυμασμοῦ διὰ τοπικὰς καλλονάς, διὰ τοπικὰς ἀρχαιότητας καὶ διὰ τοπικὰς ἀνάγκας ἀκόμη. Πρέπει ὅμως νὰ σκεφθῶμεν καὶ νὰ ἀποφασίσωμεν: Θέλομεν νὰ κάμωμεν ἐθνικὴν τουριστικὴν πολιτικὴν ἢ πρόκειται νὰ καλλιεργήσωμεν τὰς ἐκλογικὰς περιφερείας μας, ζητοῦντες νὰ καταστήσωμεν ἕκαστος τὸν Νομόν του καὶ ἕκαστος τὴν πόλιν του καὶ ἕκαστος τὸ χωρίον του, κέντρον Τουρισμοῦ, τουρισμοῦ ὅμως, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ εἶχε καμμίαν ἀνταπόκρισιν εἰς ἐκείνους ποὺ καλοῦνται νὰ κάμουν τουρισμὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὁ Τουρισμὸς ὑποθέτω, ὅτι πρέπει νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν ξένων, εἰς τὰς ἀπαιτήσεις ἐκείνων ποὺ καλοῦνται νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ νὰ ἐξοδεύσουν ἐδῶ τὸ χρῆμα τους καὶ ὄχι καθὼς εἶπον μερικοὶ συνάδελφοι, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοπικῶν ἀναγκῶν. Οἱ ξένοι τουρίσται, οἱ ξένοι ἐπισκέπται, εἰς τοὺς ὁποίους ἀπευθυνόμεθα δὲν εἶναι κανένα κοπάδι, τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ μαζεύωμεν, ὅταν θέλωμεν, ὅπως θέλομεν, ὅπου θέλομεν καὶ νὰ τὸ ὁδηγῶμεν, ἐπίσης, ὅπου θέλομεν. Οἱ ξένοι ἔχουν τὰς ἰδικάς των προτιμήσεις, οἱ ξένοι ἔχουν τὰς ἰδικάς των ἐπιθυμίας καὶ μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία κάμνει τουριστικὴν πολιτικήν, πρέπει κυρίως νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της αὐτὰς τὰς ἐπιθυμίας. Ἐὰν πρέπει νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὴν Κεφαλληνίαν ἢ τὴν Κέρκυραν ἢ τὴν Θήραν ἢ τὸν Πειραιᾶ ἢ τὴν Ἰκαρίαν, αὐτὸ εἶναι ἐσωτερικόν μας ζήτημα. Ὁ ξένος δὲν ἐνδιαφέρεται δι’ αὐτά. Ἔρχεται εἴτε διὰ νὰ ἰδῇ τὰς καλλονὰς τῆς Ἑλλάδος, εἴτε διὰ νὰ ἀπολαύσῃ τὴν θάλασσαν τῆς Ἑλλάδος, εἴτε διὰ νὰ καθήσῃ κάτω ἀπὸ τὸν ἥλιον τῆς Ἑλλάδος. Καὶ πολὺ ὀλίγον τὸν ἐνδιαφέρει ἐὰν τοῦτο συμβαίνῃ εἰς τὴν Κεφαλληνίαν ἢ τὴν Ἰθάκην ἢ τὴν Θήραν ἢ κάπου ἀλλοῦ. Καὶ ὅμως ὁ ξένος ἔχει πάντοτε κἄποιαν προτίμησιν. Θὰ μοῦ εἴπητε, κύριε, ὁμιλεῖτε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπειδὴ εἶσθε Κερκυραῖος καὶ βεβαίως ἡ Κέρκυρα ἔχει εὐνοηθῆ! Ἀλλὰ ἀπὸ ποῖον ἔχουν εὐνοηθῆ ἡ Κέρκυρα, ἡ Ρόδος, τὰ Μετέωρα, ἡ Ὀλυμπία; Αὐτὸ δὲν ἔγινεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Καραμανλῆ, οὔτε ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, τὸν σημερινὸν ἢ τὸν προηγούμενον. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βύζας). Αὐτὰ εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα γνωρίζουν οἱ ξένοι ἐκ παραδόσεως. Γνωρίζουν ὅτι ἡ Κέρκυρα εἶναι ὡραία καὶ τὸ γνωρίζουν ὄχι διότι ἐπῆγεν ὁ κ. Καραμανλῆς νὰ τοὺς τὸ διδάξῃ, ἀλλὰ διότι ἐκεῖ ἐπῆγαν Αὐτοκρατόρισσες καὶ ἔκτισαν παλάτια, ἐκεῖ ἐπῆγαν Αὐτοκράτορες καὶ ἔνοιωσαν ὅτι εὑρῆκαν ἀνακούφισιν, ἐκεῖ ἐπῆγαν Βασιλεῖς καὶ μεγιστᾶνες καὶ Λόρδοι ἐπὶ μακρὸν χρονικὸν διάστημα. Εἰς τὴν Κέρκυραν ὑπῆρξαν τὰ καλλίτερα καὶ τὰ ἀριστοκρατικώτερα ξενοδοχεῖα τῆς Ἑλλάδος, ὅταν αἱ Ἀθῆναι ἐστεροῦντο ἐντελῶς ξενοδοχειακῆς ὀργανώσεως. Τί θὰ ἔπρεπε νὰ κάμῃ ὁ κ. Καραμανλῆς; Νὰ διαγράψῃ ἀπὸ τὸν Τουριστικὸν χάρτην τὴν Κέρκυραν ἢ τὴν Ρόδον καὶ νὰ προτιμήσῃ τὰς πόλεις τὰς ἰδικάς μας κατὰ τὰ κομματικά μας ἢ ψηφοθηρικά μας συμφέροντα;

§134Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ποῖος εἶπε τοιοῦτον πρᾶγμα; Δὲν εἴπομεν τοιοῦτόν τι.

§135Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι ὁ τουρισμὸς εἶναι μία ὑπόθεσις, τὴν ὁποίαν δὲν δυνάμεθα νὰ διευθύνωμεν ἡμεῖς κατὰ τὰς τοπικάς μας ἀνάγκας καὶ τὰ τοπικά μας συμφέροντα. Εἶναι μία ὑπόθεσις, ἡ ὁποία ἀπευθύνεται εἰς ξένους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τί θὰ ζητήσουν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς οὔτε νὰ τοὺς ἀπαγορεύσωμεν νὰ τὸ ἴδουν, οὔτε νὰ τοὺς ἀναγκάσωμεν νὰ περιορισθοῦν εἰς κἄτι ἄλλο. Πρέπει, λοιπόν, νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ὁ τουρισμὸς δὲν διευθύνεται ὅπως ἡμεῖς θέλομεν. Ὁ τουρίστας διευθύνει τὴν τουριστικὴν πολιτικήν, ὄχι μόνον τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ οἱουδήποτε Κράτους. Καὶ δὲν ὑπάρχει σήμερον Κράτος, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ κάμνῃ τουριστικὴν πολιτικήν, ἀπὸ τὰ πλουσιώτερα, ὡς τὰ πτωχότερα. Ἡ Ἀμερική, ἡ Ἀγγλία, ἔχουν τὸν μεγαλύτερον τουρισμὸν τοῦ κόσμου, ἡ Γαλλία ἔχει τουρισμόν, ἡ Γερμανία, ἡ Ἰταλία, ἐπίσης, δέχονται ξένους κατὰ δεκάδας ἑκατομμυρίων. Διατὶ ἐπῆγαν ἐκεῖ προτοῦ ἔλθουν εἰς τὴν Ἑλλάδα; Διότι ὑπάρχει εἰς τοὺς τόπους ἐκείνους μία ἱστορία, ὑπάρχουν φυσικαὶ καλλοναί, ὑπάρχει ἡ Βενετία, ἡ Φλωρεντία, ἡ Ρώμη. Πῶς θέλομεν ἡμεῖς νὰ τοὺς ὑποκαταστήσωμεν διὰ μόνης τῆς ἰδικῆς μας θελήσεως καὶ νὰ ἀναγκάσωμεν τὸν ξένον νὰ παραλείψῃ αἴφνης νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Ἀκρόπολιν, διὰ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Ἰκαρίαν; Δὲν εἶναι πράγματα αὐτά, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα σοβαρῶς νὰ ὑποστηρίξωμεν. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ κάμωμεν. Εἶναι ἀδύνατον νὰ κατευθύνωμεν τὸν κόσμον καὶ πολὺ ὀλιγώτερον τοὺς ξένους.

§136Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Δέχεσθε διακοπάς;

§137Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ὄχι, παρακαλῶ. Ἔγινε μεγάλη κατάχρησις, ὄχι εἰς τὴν σημερινήν, ἀλλὰ καὶ εἰς παλαιοτέρας συνεδριάσεις μιᾶς φράσεως, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν, προκειμένου ἡ Ἑλλὰς νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἐτόνισεν, ὅτι πρέπει νὰ καταβάλῃ μίαν προσπάθειαν, τῆς ὁποίας ὅμως τὸ 80% πρέπει νὰ κάμῃ ὁ λαὸς καὶ τὸ 20% ἡ Κυβέρνησις. Αὐτὸ ἐθεωρήθη μεγάλη αἵρεσις, ὅτι εἶναι περίπου ἀπάρνησις τῶν ἔργων τοῦ Κράτους καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Εἰς τὸν τουρισμὸν τί γίνεται; Γίνεται τὸ ἀντίθετον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ 80% τὸ κάνει τὸ Κράτος καὶ τὸ 20% τὸ κάμουν οἱ ἰδιῶται, παρακινούμενοι ἀπὸ τὸ Κράτος. Μήπως εἴμεθα εὐχαριστημένοι καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν κατάστασιν; Ἤκουσε μήπως ἡ Κυβέρνησις κανένα ἔπαινον, διότι εἶχε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ διατηρῇ τὴν πρωτοβουλίαν τῆς τουριστικῆς πολιτικῆς καὶ τῶν τουριστικῶν κατασκευῶν εἰς τὴν χώραν μας; Τοὐναντίον, ἐὰν ἔγινε κανένα λάθος, αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ μελετήσωμεν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις κάμῃ κανένα σχέδιον, πρέπει νὰ τὸ πολεμῶμεν καὶ νὰ μὴ ἀφήνωμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν Ὑπουργὸν οὔτε λεπτὸν ἥσυχον; Διαπράττονται, λέγουν, συνεχῶς ἐγκλήματα κατὰ τῆς καλαισθησίας καὶ κατὰ τοῦ δημοσίου αἰσθήματος. Ποσάκις δὲν ἀνεφέρθη ἡ Ὁμόνοια καὶ τί εἶναι ἡ Ὁμόνοια, εἶναι τουριστικὸν ἔργον; Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν τουρισμόν, εἶναι αἱ ὑπόγειαι διαβάσεις τοῦ πληθυσμοῦ εἰς ἕνα σημεῖον, ὅπου ὁ πληθυσμὸς δὲν δύναται νὰ διέρχηται ἀπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ ἐδάφους λόγῳ τῆς μεγάλης κυκλοφορίας τῶν αὐτοκινήτων. Εἶναι ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἔγινεν εἰς ὅλας τὰς πλατείας ὅλων τῶν μεγάλων πρωτευουσῶν τοῦ κόσμου, ὅμως κατηγοροῦμεν τὸν ἑλληνικὸν τουρισμὸν ἐξ αἰτίας τῆς Ὁμονοίας. Ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν Πάρνηθα. Καὶ τί δὲν ἔχει ὑποστῆ αὐτὴ ἡ Πάρνης, τί δὲν ἔχει ἀκούσει. Εἶναι ἔργον πολυτελείας, εἶναι ἔργον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ καὶ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ καταστραφῇ. Διατί; Διότι δὲν ἔχει πελατείαν ἀπὸ τὰς πρώτας ἡμέρας. Κύριοι, ἔχομεν κἄτι ἀνάλογον εἰς τὴν Κέρκυραν. Δὲν ἔχομεν τὴν Πάρνηθα, ἔχομεν τὸ «Κορφοῦ–Παλλάς», ἕνα ξενοδοχεῖον μεγίστης πολυτελείας. Δὲν τὸ ἔκανεν ὁ Καραμανλῆς, ἔγινεν ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου καὶ διατὶ ἔγινεν ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου; Διότι τότε οἱ Ἀμερικανοὶ ἤθελαν νὰ κάμουν εἰς τὴν Κέρκυραν ἕνα ξενοδοχεῖον μεγίστης πολυτελείας. Ὑπεδείχθη εἰς τοὺς ἁρμοδίους τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, ὅτι αὐτὸ δὲν ἦτο καλόν, ὅτι αὐτὸ δὲν ἦτο συμφέρον, ὅτι αὐτὸ δὲν ἦτο λογικόν. Ἐκεῖνοι ἐπέμειναν μὲ τὴν ἁπλουστάτην λογικήν, ὅτι, κύριοι, αὐτὰ τὰ ξενοδοχεῖα σᾶς λείπουν. Ἐὰν πρόκειται νὰ κάμητε μικρὰ ξενοδοχεῖα διὰ νὰ κλείσητε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχετε, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ σᾶς δώσωμεν ἡμεῖς χρήματα. Καὶ ἔγινε τὸ «Κορφοῦ–Παλλὰς» καὶ ἔδωσεν ὁ Δῆμος τὸ οἰκόπεδον καὶ ἐχάθησαν καὶ τὰ χρήματα τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Ἀπὸ δέκα ἔτη τὸ ξενοδοχεῖον αὐτὸ δὲν ἔχει πελάτας, τοὐλάχιστον πέραν τοῦ θέρους. Εἶναι ζήτημα ἐὰν συμπληρώνῃ ποτὲ κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ θέρους καὶ εἶναι ζήτημα ἐὰν ἐλειτούργησε πέραν τῶν τριῶν μηνῶν κατὰ τὸ θέρος. Ὅμως εὑρέθη Ἑλβετὸς ἐπιχειρηματίας, μέγας ξενοδόχος τῆς Βέρνης, ὁ ὁποῖος ἐγκατεστάθη εἰς αὐτὸ καὶ τὸ ἠγόρασε. Εἶναι ὁ ξενοδόχος αὐτὸς τρελλός; Ἄφισεν αὐτὸς τὰς Ἑλβετικὰς Ἄλπεις καὶ τὴν ἐπιχείρησίν του εἰς τὴν Ἑλβετίαν διὰ νὰ ἐνοικιάσῃ ἕνα ἀπὸ τὰ ἀποτυχημένα ξενοδοχεῖα; Ὄχι. Εἶναι ἐπιχειρηματίας καὶ γνωρίζει τοῦτο, ὅτι ἕνα ξενοδοχεῖον πολυτελείας δὲν ἀποκτᾷ πελατείαν ἀπὸ τὰς πρώτας ἡμέρας. Ἐὰν πάρετε μίαν ἐφημερίδα διεθνοῦς κύρους, θὰ ἴδητε, ὅτι τὰ παλαιότερα ξενοδοχεῖα τοῦ κόσμου τῆς Ἑλβετίας, Ἰταλίας, τῆς Γαλλίας, τῆς Ἀγγλίας, τῆς Ἀμερικῆς διαφημίζονται καθημερινῶς διὰ νὰ ἔχουν κἄποιαν πελατείαν. Ὁ Ἑλβετὸς ποὺ ἦλθεν εἰς τὸ «Κορφοῦ–Παλλὰς» καὶ τὴν Πάρνηθα, ὑπολογίζει, ὅτι διὰ τῆς διαφημίσεως καὶ τῶν καλλονῶν τῆς Κερκύρας καὶ τοῦ θαυμασίου πανοράματος τῆς Πάρνηθος, θὰ ἀποκτήσῃ μίαν ἡμέραν πελατείαν, διότι δὲν εἶναι ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι οὔτε χαρίζουν εἰς τὴν Κέρκυραν τὰ χρήματα, ἀλλὰ γνωρίζουν, ὅτι ἐξυπηρετοῦν τὸ συμφέρον των καὶ ταὐτοχρόνως ἐξυπηρετοῦν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν Τουρισμόν. Ἂς ἔλθωμεν τώρα εἰς ἕνα θέμα λίαν ἐπίκαιρον αὐτὰς τὰς ἡμέρας καὶ ὅπου καταπολεμεῖται ὁ Τουρισμὸς κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθῇ, κατὰ τρόπον κυνικὸν δύναμαι νὰ εἴπω, ἀπὸ ὅλον τὸν κόσμον, ἀπὸ ἐφημερίδας, ἀπὸ αἰσθητικούς, ἀπὸ καλλιτέχνας ἀπὸ ὅλον τὸν λαόν. Ὁ Λυκαβηττός, θὰ καταστραφῇ ὁ Λυκαβηττός, διότι θὰ γίνουν ἐπὶ τοῦ Λυκαβηττοῦ ἔργα τουριστικά. Κύριοι, ἔγραψεν ἕνας λόγιος εἰς ἕνα λογοτεχνικὸν περιοδικὸν καὶ πηγαίνω εἰς τὸ λογοτεχνικὸν περιοδικόν, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ σοβαρώτερον δι’ αὐτὸ τὸ εἶδος καὶ γράφει αὐτὸς ὁ κύριος, ἀκολουθῶν τὸ ρεῦμα τῆς κοινῆς γνώμης, ὅτι δὲν ἐπιτρέπονται ἀλλοιώσεις εἰς τὸ Ἑλληνικὸν τοπίον. Κύριοι, ἐὰν αὐτὴ ἡ ἀρχὴ εἶναι ἀληθής, δὲν νομίζετε, ὅτι οὔτε εἰς τὴν Ἑλλάδα, οὔτε εἰς κανένα πολιτισμένον κόσμον θὰ ὑπῆρχε κανένα κτίσμα πουθενά; Δὲν νομίζετε, ὅτι ἡ Ἀκρόπολις δὲν θὰ εἶχε κτισθῆ ἐπάνω εἰς τὸν βράχον, τοῦ ὁποίου ἡ θέα δὲν ἔπρεπε νὰ ἀλλοιωθῇ; Δὲν νομίζετε, ὅτι αὐτὴ ἡ ὑπερευαισθησία διὰ τὸ τοπίον ἀποτελεῖ κἄτι, τὸ ὁποῖον εἶναι λίαν ἀπίθανον διὰ νὰ τὸ πιστεύσωμεν, ὅτι εἶναι φυσικόν; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσχολῆται ὁ Ἕλλην περὶ τοῦ ἐὰν τοῦ Λυκαβηττοῦ ἡ θέα ἢ τοῦ Λυκαβηττοῦ ἡ ὄψις θὰ χαλάσῃ ἢ θὰ τροποποιηθῇ κατά, δὲν ξεύρω, πόσα μέτρα ἀπὸ ἐδῶ ἢ ἀπὸ ἐκεῖ; Εἶναι δυνατὸν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ πάσχῃ καὶ νὰ ὑποφέρῃ, διότι τὰ σπλάγχνα τοῦ Πεντελικοῦ ὄρους ἀνασκάπτονται καὶ βγαίνουν τὰ Πεντελικὰ μάρμαρα; Μήπως αὐτὸ δὲν ἐγένετο ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα; Μήπως τὰ μάρμαρα αὐτὰ ἐστέλοντο ἀπὸ τὸν οὐρανὸν καὶ ἔπιπτον ἀπὸ τὴν Πεντέλην; Ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ ὁ Ὀργανισμὸς Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως ἐσκέφθη νὰ χρησιμοποιήσῃ ὡς ἐξαγώγιμον προϊὸν καὶ τὸ Πεντελικὸν μάρμαρον, ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἤρχισαν νὰ ἐξεγείρωνται, διότι θὰ καταστραφῇ ἡ Πεντέλη. Κύριοι, ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ τοπίον, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ ἀλλοιωθῇ καὶ ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὸν Λυκαβηττόν. Ἐκεῖνος ὁ καλόγηρος ἢ ἐκεῖνοι οἱ καλόγηροι, οἱ ὁποῖοι ἐσκέφθησαν νὰ ἀνέβουν εἰς τὸν Λυκαβηττὸν καὶ νὰ κτίσουν αὐτὸν τὸν μικρὸν ναὸν τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, ἔλαβον καμμίαν ἄδειαν ἀπὸ τοὺς αἰσθητικοὺς τῆς ἐποχῆς των καὶ νομίζετε, ὅτι αὐτὸ τὸ κτίσμα, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὴν ψυχήν μας καὶ δὲν πρέπει νὰ χαλάσῃ καὶ νὰ καταστραφῇ καὶ νὰ ἀλλοιωθῇ, εἶναι τὸ ἀριστούργημα τῶν αἰώνων; Κύριοι, ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ μέτρον τοῦ λογικοῦ καὶ ἂς ἀφίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ τὸ ἔργον της. Δὲν εἶμαι μηχανικός, οὔτε ἀρχιτέκτων.....

§138Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἔρχεσθε εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον νὰ εἴπητε αὐτὰ τὰ πράγματα; Θὰ ἀποδοκιμασθῆτε ἀγρίως. Δὲν ἔρχεσθε ἐκεῖ νὰ προβάλετε τὰς γνώμας σας;

§139Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Θὰ ἀποδοκιμασθῆτε σεῖς, ἀγρίως.

§140Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. συνάδελφος ἐπεξετάθη, θὰ εἴπω καὶ ἄλλα τινά...... (Κωδωνοκρουσίαι).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βασιλᾶτο, δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς.

§142Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Βασιλᾶτο, μὲ συγχωρῆτε, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς ἱστορίας ὡσὰν τὰς ἰδικάς σας. Σεῖς ἠθελήσατε νὰ ἐξάρετε τὴν ἰδιαιτέραν σας πατρίδα μὲ κἄποιον Ἀντιβασιλέα τοῦ Σιὰμ καὶ δὲν ἐφθάσατε καὶ εἰς τὸ ἄλλο ἐπεισόδιον τῶν Κεφαλλήνων, οἱ ὁποῖοι ὑπεκρίνοντο τοὺς μαύρους εἰς τοὺς μεγάλους ποταμοὺς τῆς νοτίου Ἀμερικῆς. Κύριε συνάδελφε, ὁ καθεὶς ἔχει τὴν νοοτροπίαν τὴν ἰδικήν του, ἐγὼ δὲν σᾶς ἔψεξα δι’ αὐτὰ τὰ πράγματα.

§143Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἴπατε, ὅτι ἐψηφοθηρήσαμεν καὶ δὲν εἴμεθα ἐδῶ.....

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βασιλᾶτο, αὐτὸ ποὺ κάμνετε, εἶναι ἀντικανονικόν.

§145Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Νὰ εἶσθε περισσότερον εὐάλογος εἰς τὴν Βουλήν.

§146Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Λύχνο, ἀπὸ σᾶς δὲν δέχομαι διδάγματα, διότι δὲν εἶσθε ἁρμόδιος. Ἡ ἱστορία ἑκάστου διδάσκει.

§147Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις κάμνει μίαν ὡραιοτάτην τουριστικὴν πολιτικὴν μὲ ὅλα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν της καὶ ὀφείλομεν νὰ τὴν ἀφίσωμεν νὰ τὴν κάμῃ τὴν πολιτικὴν αὐτήν. Δὲν θέλουν νὰ τὴν βοηθήσουν, ἂς μὴ τὴν βοηθήσουν, ἀλλά, δὲν πρέπει νὰ τὴν ἐμποδίζουν, διότι τέλος πάντων ὑπάρχει μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔδειξε μίαν μεγάλην στοργὴν πρὸς τὸν Τουρισμόν, ἕνα μεγάλο ἐνδιαφέρον καὶ εἶχεν ἄμεσα καὶ ἁπτᾶ ἀποτελέσματα. Κύριοι, κατὰ τὴν ἑξαετίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν κυβερνᾷ ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε., διετέθησαν ἐπενδύσεις δημόσιαι διὰ τὸν Τουρισμὸν ἕνα δισεκατομμύριον 250 ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἐνῷ ἀπὸ τοῦ 1951–1954 εἶχον διατεθῆ μόνον 58.000.000 καὶ ταυτοχρόνως ἐκ τῶν παραλλήλων ἐπενδύσεων τῶν ἰδιωτῶν διετέθησαν ἕνα δισεκατομμύριον 118 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἔγιναν εἰς τὴν Ἑλλάδα, μεταξὺ τοῦ 1954 καὶ τοῦ 1961, 30.500 κλῖναι ξενοδοχείων καὶ ὁ προγραμματισμὸς προβλέπει 34.000. Ἐξετελέσθησαν, ἐκτελοῦνται καὶ ἔχουν μελετηθῆ εἰς τὸ πενταετὲς πρόγραμμα ξενοδοχεῖα εἰς 62 μέρη τῆς Ἑλλάδος, περίπτερα καὶ ὁδικοὶ σταθμοὶ εἰς 46 μέρη τῆς Ἑλλάδος, πόλεις, κωμοπόλεις καὶ τοποθεσίας ἱστορικὰς κλπ. Ἔργα ὑποδοχῆς εἰς 28 μέρη τῆς Ἑλλάδος, ἱστορικοὺς καὶ ἀρχαιολογικοὺς τόπους, ἔγιναν ἄλλα ἔργα εἰς 31 σημεῖα τῆς χώρας καὶ ἐδόθησαν ἐνισχύσεις εἰς 20 τόπους καὶ ἰδίᾳ εἰς 11 πόλεις. Εἶναι αὐτὸ ἐγκατάλειψις τοῦ Τουρισμοῦ ἢ περιορισμὸς τοῦ Τουρισμοῦ εἰς ὡρισμένα σημεῖα, τὰ ὁποῖα εὐνοεῖ ἡ Κυβέρνησις; Ἢ πρέπει, ἀντιθέτως, νὰ κατηγορήσωμεν καὶ νὰ ψέξωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἁπλώνουσα τόσον πολὺ τὴν προσπάθειάν της διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ Τουρισμοῦ, ἐξουδετερώνει ὡρισμένας προσπαθείας, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ συμπληρωθοῦν εἰς τὰ σημεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὰ κέντρα τοῦ Ἑλληνικοῦ Τουρισμοῦ; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι μᾶλλον ψόγον ἀξίζει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν πολιτικὴν τῆς ἐπεκτάσεως, τὴν ὁποίαν ἐνεργεῖ καὶ διότι δὲν συγκεντρώνει τὰς προσπαθείας της ἐκεῖ ὅπου τὸ ρεῦμα τῶν ξένων δεικνύει, ὅτι θέλει νὰ εἰσέρχεται. Οἱ ξένοι ἐπισκέπται τῆς Ἑλλάδος τὸ 1955 ἦσαν 208.286. Τὸ 1961 ἀνῆλθον εἰς 494.191 ξένους. Συνάλλαγμα, τὸ 1955 ἡ Ἑλλὰς εἰσέπραξεν ἀπὸ τουριστικὸν συνάλλαγμα 29.000.000 δολλάρια, τὸ 1961 68.000.000 δολλάρια καὶ ἐφέτος ὑπολογίζεται, ὅτι θὰ εἰσπράξῃ 90.000.000 δολλάρια. Αὐτὰ εἶναι ἐν συνόψει, τὰ ἀποτελέσματα τῆς τουριστικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω περισσότερον. Νομίζω, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Τουρισμὸς εὑρίσκεται εἰς καλὴν ὁδόν. Νομίζω, ὅτι δικαιούμεθα ἴσως νὰ παραπονούμεθα, ὅτι ὡρισμένα σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι εἶναι τὰ ὡραιότερα εἰς τὴν χώραν, τὰ ὁποῖα ἀγαπῶμεν πρέπει καὶ αὐτὰ νὰ ἀξιοποιηθοῦν, τὸ καταλαβαίνω, ἀλλὰ δὲν καταλαβαίνω νὰ θρηνῶμεν δι’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔγινεν ἕως σήμερον. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι λογικὸν καὶ ἐθνικῶς συμφέρον νὰ κατηγορῶμεν καὶ νὰ καταγγέλλωμεν ἀδιάκοπα τὴν Κυβέρνησιν διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι χρήσιμα καὶ τὰ ὁποῖα, καὶ λανθασμένα ἐὰν εἶναι, ἀποδεικνύουν μίαν ἔφεσιν δημιουργικήν, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ μὴ ἀνακόψωμεν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§148Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τούμπας, ἔχει τὸν λόγον.

§150Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἔχω δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ὁμιλήσω. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ καταφέρεται ἕνας ρήτωρ ἐναντίον τῶν προλαλησάντων;

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ὁμιλήσητε. Οἱ ἐγγεγραμμένοι ὁμιλοῦν κατὰ σειράν, λέγει ὁ Κανονισμός. Ἐὰν ὅμως πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, ἔχετε τὸν λόγον, ἀλλὰ νὰ ἀκούσω τὸ προσωπικὸν ζήτημα.

§152Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Μάλιστα, κ. Πρόεδρε, τὸ θέμα τὸ θεωρῶ προσωπικόν, διότι ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἀνεφέρθη εἰς ὅλους τοὺς προηγηθέντας ρήτορας ἐπὶ τῶν θεμάτων τοῦ Τουρισμοῦ. Μεταξὺ τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν, ἤμην καὶ ἐγὼ καὶ ὡμίλησα περὶ τῆς νήσου Θήρας, τὴν ὁποίαν καὶ ἐμνημόνευσα. Εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, κατὰ παρέκκλισιν τῆς Κερκυραϊκῆς εὐγενείας καὶ προσωπικῶς ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι τὸν ἐκτιμῶ πολὺ τὸν κ. Λύχνον, ὅτι οἱ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ὡμίλησαν διὰ λόγους ψηφοθηρικούς. Νομίζω, ὅτι ἔπρεπε καὶ ἀπὸ ὑμᾶς νὰ ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καθιεροῦται μέσα εἰς τὸ Σῶμα μία ἀρχὴ ἀπαράδεκτος. Βεβαίως, οἱ βουλευταὶ ἐκπροσωποῦν τὸ Ἔθνος ἀναμφισβητήτως καὶ θὰ ὁμιλήσουν καὶ ἐπὶ τῶν γενικωτέρων ζητημάτων, ἀλλὰ εἰδικώτερον ἐκπροσωποῦν καὶ τὰς ἰδίας των ἐκλογικὰς περιφερείας καὶ ὀφείλουν νὰ ὁμιλοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, διότι δύνανται νὰ προσκομίσουν πολύτιμα στοιχεῖα καὶ πληροφορίας νὰ δώσουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ βοηθήσουν ἀκόμη καὶ τὸ Κυβερνητικὸν ἔργον, ὅταν μάλιστα τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως, δι’ ἐμέ, ἡγῆται σήμερον ἄνθρωπος ἱκανὸς διὰ νὰ ἐπιλύσῃ τὰ θέματα. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, ὁ κ. Λύχνος νὰ λέγῃ, ὅτι ὡμιλήσαμεν διὰ λόγους ψηφοθηρικούς. Γνωρίζομεν τὸ δόγμα τὸ τουριστικὸν καίτοι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ καὶ ἐκ τοῦ προχείρου ὡμίλησα, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ὁ Τουρισμὸς δὲν κατευθύνεται, ἀλλὰ ἡ τουριστικὴ πολιτικὴ ἀκολουθεῖ τὸ τουριστικὸν ρεῦμα. Ἐὰν λοιπόν, διὰ τὴν ἰδικήν μου περίπτωσιν, ὡμίλησα διὰ τὸν Τουρισμὸν τῶν Κυκλάδων, δύναται ὁ κ. Λύχνος νὰ παρακολουθήσῃ τὰς στατιστικὰς καὶ νὰ ἴδῃ ὁποῖα κύματα τουριστῶν μεταβαίνουν εἰς τὰς Κυκλάδας καὶ πῶς τὸ ἐνδιαφέρον τοῦτο θέμα, ἔχει γενικωτέραν σημασίαν. Καὶ θὰ ἀπασχολήσω τὸ Σῶμα καὶ διὰ μίαν ἑκάστην ἐκ τῶν νήσων ἰδιαιτέρως, διότι εἶναι πολὺ φυσικὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μὴ ἔχῃ μίαν γενικὴν ἀντίληψιν τῶν εἰδικῶν ὁρίων καὶ τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπικρατοῦν εἰς ἑκάστην περιφέρειαν. Ἡ ἐπερώτησις βεβαίως, αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν, ἐνέχει τὸν χαρακτῆρα τοῦ ἐλέγχου, πλὴν ὅμως δὲν παύει, ὅταν μία ἐπερώτησις γενικευθῇ, νὰ προσκομίζῃ καὶ στοιχεῖα λίαν ἐποικοδομητικὰ καὶ διὰ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὴν τὴν τακτικὴν τὴν χαρακτηρίζω ὡς ἀπαράδεκτον τοῦ κ. Λύχνου καὶ ἔπρεπεν ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον νὰ κατακριθῇ, πολὺ δὲ περισσότερον, ὅταν ἡ συζήτησις ἤρχισεν ἐξ ἀφορμῆς τῆς Κεφαλληνίας, ἀπὸ Κεφαλλῆνα μὲν τὴν καταγωγήν, οὐχὶ ὅμως καὶ βουλευτὴν τῆς Κεφαλληνίας, τὸν κ. Βασιλάτον.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. Λύχνος, ὅταν ὡμίλησεν, ὡς ὡμίλησε γενικῶς, δὲν εἶχεν εἰς τὴν πρόθεσίν του νὰ θίξῃ κανένα ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων. Βεβαίως ἁρμοδιώτερος ἐμοῦ, εἶναι ὁ κ. Λύχνος, νὰ ἀπαντήσῃ.

§154Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω νὰ ἀπαντήσω τίποτα εἰς τὸν κ. συνάδελφον, δὲν τὸν ἔθιξα προσωπικῶς, ἀλλὰ ἐπεσήμανα μίαν τακτικήν, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖται γενικῶς ἐντὸς τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι προσωπικὸν θέμα, πολιτικὸν ἠμπορεῖ, ἀλλὰ μόνον προσωπικὸν θέμα δὲν εἶναι.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τούμπας, ἔχει τὸν λόγον.

§156Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι τὸ θέμα τοῦ Τουρισμοῦ εἶναι πράγματι ἕνα θέμα ἐξόχως ἐνδιαφέρον διὰ τὸν τόπον καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι πρέπει νὰ τηρηθῇ εἰς ἀντικειμενικὸν τελείως ἐπίπεδον ἐξετάσεως τῶν ζητημάτων. Κατ’ ἐμέ, κύριοι, ὄχι μόνον κατ’ ἐμέ, φαντάζομαι, ἔχει γίνει κοινὴ συνείδησις, ὁ τουρισμὸς εἰς τὴν οὐσίαν του ἀποτελεῖ ἕνα ἐθνικὸν προϊὸν καὶ μὲ αὐτὰ τὰ κριτήρια πρέπει ὅλοι μας, ἀνεξαρτήτως εἰς ποίαν πτέρυγα τῆς Βουλῆς παρακαθήμεθα, νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὸ θέμα. Διότι τῷ ὄντι αἱ πρόσοδοι ἐκ τοῦ Τουρισμοῦ, τὸ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον εἰσέρχεται, ὅπως θὰ ἔχετε πληροφορηθῆ ἀπὸ τὰ δημοσιευόμενα στοιχεῖα, φθάνει εἰς τὰ ὕψη τοῦ κυριωτέρου μας ἐθνικοῦ προϊόντος καὶ ἐλπίζομεν, ὅτι θὰ τὸ ὑπερβάλλουν εἰς τὸ ἐγγὺς μέλλον. Ὁμιλῶν ἀντικειμενικῶς, ὀφείλω νὰ σημειώσω, ὅτι ἡ τουριστικὴ ἐξόρμησις, ἤρξατο, ὅταν αἱ προϋποθέσεις ἡσυχίας εἰς τὴν χώραν καὶ ὁμαλῆς οἰκονομικῆς ζωῆς εἶχον σταθεροποιηθῆ, ἤρξατο λέγω, ἐπὶ Κυβερνήσεως Ε.Ρ.Ε. Δὲν σημαίνει ὅμως τοῦτο, ὅτι πᾶν ὅ,τι γίνεται εἶναι ἀλάθευτον καὶ ἀνεξέλεγκτον. Εἰς τὴν προκειμένην ἐπερώτησιν, ἀνεπτύχθησαν ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι ὑποβοηθοῦν τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὸ θέμα τοῦτο. Ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὑποπίπτει εἰς σφάλματα βασικά, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τουριστικὴν πολιτικήν. Ὡρισμέναι πράξεις της, ἀποδεικνύουν, ὅτι δὲν ἔχει μελετήσει καλῶς τὴν τουριστικὴν πολιτικήν. Δὲν ἔχει ἀποκρυσταλλώσει ποῖον Τουρισμὸν θὰ ἐπιδιώξῃ. Τουρισμὸν ἀξιοποιήσεως τῶν ἀκτῶν, τῶν βουνῶν, χειμερινὸν ἢ θερινόν, θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἔχῃ χαράξει τὰς βασικὰς γραμμάς, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐξησφάλιζον τὴν ἐπιτυχίαν τῆς τουριστικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας μας. Πολλοὶ ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, ἐπέκριναν τὴν Πάρνηθα. Ὁ κ. Λύχνος, ἐτάχθη ὑπέρ. Ἐγώ, θὰ κατακρίνω τὴν Πάρνηθα ὄχι ἐπὶ τῆς βάσεως ἀφ’ ἧς διετυπώθησαν μύριαι ὅσαι ἐπικρίσεις. Ἐπὶ ἄλλης, ἐπὶ γενικῆς βάσεως. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως, εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὅταν κάμνῃ τουριστικὴν πολιτικὴν μοιραίως θὰ κάμνῃ πολυτελῆ πολιτικήν. Ἐγώ, λέγω, ὅτι δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ πολυτελῆ πολιτικήν, ὄχι ὅμως σπατάλην. Ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἐξήτασε ἐὰν τὰ βουνὰ τῆς Ἑλλάδος προσφέρωνται διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ χειμερινοῦ τουρισμοῦ. Ὁ χειμερινὸς Τουρισμὸς ἀπέτυχεν, διότι ἠκολουθήσαμεν ἐσφαλμένην τουριστικὴν πολιτικήν. Τὰ βουνά μας, δὲν ἐπιτρέπουν χειμερινὸν Τουρισμόν. Τὰ ξένα βουνά, εἶναι πολὺ καλύτερα ἀπὸ τὰ Ἑλληνικά. Εἰς τὰ ξένα βουνά, τὰ ἔλατα, προσφέρονται καλύτερα ἀπὸ τὰ δικά μας διὰ τὸν χειμερινὸν Τουρισμόν. Ὁ ξένος, δὲν θὰ ἔλθῃ ἀπὸ τὴν Γερμανίαν καὶ τὴν Ἑλβετίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ τὰ βουνά μας, θὰ ἔλθῃ διὰ τὸ φῶς, διὰ τὸν ἥλιον, διὰ τὴν θάλασσαν, διὰ τὰ ἀκρογιάλια μας. Ἡ Πάρνης, ἀπέτυχε διὰ τὸν λόγον αὐτόν. Ἡ Κυβέρνησις, πρέπει νὰ εὕρῃ λύσιν. Πρέπει νὰ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι ἡ Πάρνης, ἀποτελεῖ νεκρὸν κεφάλαιον. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κυκλάδων συνάδελφος κ. Ἀλαβάνος, ὁμιλῶν πρὸ ὀλίγου, ἐπεκαλέσθη τὸ γνωστὸν δόγμα καθ’ ὃ ὁ Τουρισμὸς δὲν κατευθύνεται, ἀλλ’ ἀκολουθεῖται. Πιστεύω ἀπολύτως εἰς τὴν ὀρθότητα τοῦ δόγματος τούτου. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἑπομένως νὰ εἴπωμεν, ὅτι θὰ ἐπιβάλωμεν τὸν χειμερινὸν Τουρισμὸν ἐφ’ ὅσον τὸ ρεῦμα πρὸς αὐτὸν εἶναι πτωχότατον καὶ ἀραιότατον. Τοιαύτη προσπάθεια ἀποτελεῖ οὐτοπίαν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου ἐπισημαίνομεν τὴν ἔλλειψιν σοβαρᾶς τουριστικῆς πολιτικῆς. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἀποφασίσῃ ποίου εἴδους Τουρισμὸν θὰ κάμῃ. Περαιτέρω ὁ κ. Λύχνος ὡμίλησε διὰ τὸ θέμα τῶν ἔργων τοῦ Λυκαβηττοῦ. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω καταθέσει ἀπὸ μακροῦ ἤδη ἐρώτησιν, διότι μὲ ἐνδιαφέρει τὸ θέμα ζωηρῶς ὡς Ἀθηναῖον. Βεβαίως, πρέπει νὰ ἀξιοποιηθῇ ὁ Λυκαβηττός, ἀλλὰ πρῶτον θὰ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν τὶ θέλομεν καὶ τὶ πρέπει νὰ κάμωμεν ἐπάνω εἰς τὸν Λυκαβηττὸν καὶ δεύτερον, νὰ ἐρωτηθῇ ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ Λυκαβηττοῦ, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν εἶναι ὁ Δῆμος. Διότι δὲν πρέπει νὰ ἐπεμβαίνῃ τὸ Κράτος ἐκεῖ ὅπου τὸν πρῶτον λόγον ἔχει ὁ Δῆμος. Νὰ ἐρωτηθῇ ὁ Δῆμος καὶ ἂν δυστροπήσῃ ἢ κωλυσιεργήσῃ τότε ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ χωρήσῃ μόνη. Ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ τίποτα χωρὶς νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τοῦ Δήμου. Οἱ Ἕλληνες ἀρχιτέκτονες τοῦ Τουρισμοῦ εἶναι ὁμολογουμένως ἄριστοι ὡς ἄλλωστε ἀποδεικνύουν πλεῖστα ἔργα αὐτῶν. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ δημιουργίας νέας μορφῆς κτιρίων ἐπὶ λόφου τῆς σημασίας τοῦ Λυκαβηττοῦ δὲν θὰ πρέπει νὰ βασισθῶμεν εἰς ἕνα ἀρχιτέκτονα. Θὰ πρέπει νὰ τεθῇ τὸ θέμα ὑπ’ ὄψιν ὅλων τῶν ὀργάνων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὴν ἁρμοδιότητα νὰ ἐκφράσουν γνώμην, ὥστε νὰ βοηθηθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν σχηματισμὸν σαφοῦς ἀντιλήψεως τοῦ προγράμματος. Ὑπάρχει τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον, ἡ Σχολὴ Ἀρχιτεκτόνων, ἡ Κοσμητεία Τοπίου, ὁ Σύλλογος τῶν Ἀθηναίων, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀγνοηθοῦν. Διότι κάθε τὶ ποὺ πρέπει νὰ γίνῃ, πρέπει νὰ συζητῆται διὰ νὰ γίνεται ἐναρμόνισις τοπίου καὶ ἔργου. Καὶ ἀπορῶ διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν προσέφυγεν εἰς αὐτὰ τὰ ἁρμόδια ὄργανα διὰ νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην των.

§157Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, πέρυσι τὸν Ἰανουάριον ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ΕΟΤ εἶχε προκηρύξει διαγωνισμὸν διὰ τελεφερίκ, τὸ ὁποῖον θὰ συνέδεε τὰ Ἐξάρχεια μὲ τὴν κορυφὴν τοῦ Λυκαβηττοῦ καὶ συγχρόνως διάφορα κέντρα διασκεδάσεως δι’ 700 πρόσωπα. Κατόπιν ὅμως τῶν διαμαρτυριῶν τῆς Κοσμητείας τοπίου τῆς Σχολῆς Ἀρχιτεκτόνων καὶ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων, ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ ἔργον ποὺ ἐκακοποιοῦσε τὸν Λυκαβηττόν. Τρεῖς ὅμως ἡμέρας πρὸ τῆς παραιτήσεώς της, προεκήρυξε δημοπρασίαν δι’ ἀναβατῆρα καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἤρχισε μία συζήτησις εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον καὶ σχεδὸν ἁπαξάπαντες οἱ ὁμιλήσαντες χωρὶς νὰ παραγνωρίζουν τὴν προσπάθειαν τοῦ Ἀρχιτέκτονος, κατακρίνουν τὰ ἔργα τοῦ Λυκαβηττοῦ ὡς βεβήλωσιν τῶν ἱερῶν μνημείων τῆς Ἀκροπόλεως.

§158Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. συνάδελφον, δι’ ὅσα εἶπε, διότι αἱ διατυπωθεῖσαι ἀπόψεις ἐπιρρωννύουν τὰ ὅσα εἶπον, ὅτι ἔπρεπε δηλαδὴ νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τοῦ Δήμου, τοῦ Συλλόγου τῶν Ἀρχιτεκτόνων, τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου καὶ τῆς Κοσμητείας τοῦ τοπίου, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ὑπάρχει τοιοῦτον προηγούμενον.

§159Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερν.). Τὸ ὑποστηριχθὲν ἀπὸ τὸν κ. Βασιλᾶτον, ὅτι κατόπιν τῶν διαμαρτυριῶν, τὰς ὁποίας ἐμνημόνευσε, διεκόπη ἡ μελέτη καὶ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων, δὲν εἶναι ἀκριβὲς καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἀπὸ ποῦ ἔχει τὰς σχετικὰς πληροφορίας.

§160Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, διότι χθὲς ἀκριβῶς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον διὰ τὸν Λυκαβηττὸν καὶ τὰ ἐκτελούμενα ἔργα, ἡ Κυβερνητικὴ ἀνακοίνωσις, ἐδημοσιεύθη τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1961, ὅτι διετάχθη ἡ δημοπρασία τοῦ τελεφερὶκ —νομίζω δέ, ὅτι ἔχω ἐμπιστευθῆ εἰς ἕνα ἐκ τῶν κ. στενογράφων τὰ ἐπίσημα κείμενα διὰ νὰ τὰ ἀντιγράψῃ εἰς τὴν στενογραφημένην ἀγόρευσίν μου— καὶ ἐν συνεχείᾳ διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν κέντρων διασκεδάσεως. Τὸ βεβαιῶ ὑπευθύνως.

§161Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). Τί;

§162Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὅτι διετάχθη ἡ δημοπρασία διὰ τὸ τελεφερίκ.

§163Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). Ἀπὸ ποῦ γνωρίζετε, ὅτι διεκόπη ἡ μελέτη πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων;

§164Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἤμην εἰσηγητὴς εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 16.3.1961, ὁπότε ἐλήφθη ὁμόφωνος ἀπόφασις —πρὸς τιμήν των συνεφώνησαν καὶ οἱ Κυβερνητικοὶ Σύμβουλοι, οὐδὲ τοῦ Ὑπουργοῦ Συγκοινωνιῶν κ. Βρανοπούλου ἐξαιρουμένου— καὶ κατεδικάσαμεν τὴν ἀπειλουμένην κακοποίησιν τοῦ λόφου.

§165Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). Ἐὰν ἀπαντᾶτε εἰς ἐμέ, δὲν ἠρώτησα αὐτό. Ἐγὼ σᾶς ἠρώτησα σχετικῶς μὲ ἐκεῖνο ποὺ εἴπατε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διέκοψε τὴν μελέτην καὶ ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων.

§166Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἀναμείνατε νὰ ὁλοκληρώσω. Ἔκτοτε οὐδὲν ἔργον, οὔτε ἐσχεδιάσθη, οὔτε ἤρξατο ἐκτελούμενον. Εἰς τὰς 15 Σεπτεμβρίου προεκηρύχθη δημοπρασία διὰ τὸν ἀναβατῆρα, ὁ ὁποῖος ἐντὸς ὀρύγματος λοξὰ θὰ ἀνέρχεται, καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν γίνονται τὰ ἔργα. Τὸ γεγονός, λοιπόν, ὅτι ἐνῷ ἐδημοπρατήθη τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1961 τὸ τελεφερὶκ καὶ σήμερον κατασκευάζεται ἀναβατήρ, δὲν εἶναι μεγίστη ἀπόδειξις ὅτι ἐσταματήσατε; Ὡς, ἐπίσης καὶ τὸ ὅτι, ἐνῷ ἐπρογραμματίσατε 700 πρόσωπα διὰ τὰ κέντρα διασκεδάσεως, σήμερον, κατὰ τὰ ἐκτεθέντα σχέδια τοῦ ΕΟΤ, περιορίζεσθε εἰς ἓν ἑστιατόριον διὰ 120 ἄτομα καὶ εἰς ἓν ἀναψυκτήριον–σνὰκ μπάρ δι’ 60 πρόσωπα, δὲν εἶναι ἀπόδειξις ὅτι ἠναγκάσθητε πρὸ τῆς γενικῆς κατακραυγῆς νὰ ἐγκαταλείψητε τὰ σχέδια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἦταν πράγματι βεβήλωσις τοῦ τοπίου, καὶ τὰ ἐντοπίζετε εἰς τόσον μικρᾶς ἐκτάσεως κτίσματα;

§167Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ θέλω νὰ ξεκαθαρίσωμεν τὰς θέσεις μας δι’ αὐτὸ παρενέβην. Τὸ πρῶτον θέμα εἶναι ἐὰν κατ’ ἀρχὴν ἐπετρέπετο νὰ γίνῃ ἡ τουριστικὴ ἀξιοποίησις τοῦ Λυκαβηττοῦ. Τὸ δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνακύπτει ἐν συνεχείᾳ εἶναι, ἂν ἡ ἀκολουθουμένη διαδικασία μέχρις ὅτου καταλήξει ὁ ἁρμόδιος Κυβερνητικὸς τομεὺς εἰς τὴν ἀπόφασιν ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου, εἶναι ἡ ἐνδεδειγμένη. Καὶ τρίτον, ἂν ἡ ληφθεῖσα ἀπόφασις εἶναι ὀρθὴ ἢ ἐσφαλμένη. Ἐὰν ἐπὶ τοῦ πρώτου θέματος εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀξιοποιηθῇ ὁ Λυκαβηττός, ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν, δὲν ἀποκλείεται νὰ ὑπάρχῃ διαφορὰ ἀπόψεων. Διότι, ὅ,τι ἀποφασισθῇ νὰ γίνῃ δὲν ἀποτελεῖ ταμποῦ μὴ ἀποδεχόμενον ἀμφισβήτησιν. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω εἶναι, ὅτι δὲν πρέπει ὁ Λυκαβηττὸς νὰ παραμείνῃ ἀναξιοποίητος. Ἀντιθέτως εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀξιοποιήσεώς του, ὑπὸ τὴν αὐτονόητον προϋπόθεσιν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ παραμορφωθῇ. Διότι μέχρι σήμερον εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἐκ τῶν 2.000.000 κατοίκων τοῦ λεκανοπεδίου τῆς Ἀττικῆς, εἶναι ἀμφίβολον ἐὰν τολμᾷ νὰ τὸν ἐπισκεφθῇ ἕνα μικρὸν ποσοστόν, περίπου τὸ 1%. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Τούμπας ἔχει ταχθῆ κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τῆς ἀξιοποιήσεως.

§168Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Βεβαίως.

§169Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). Ἀπομένει τὸ θέμα τῶν τεχνικῶν παρατηρήσεων, αἱ ὁποῖαι γίνονται. Ἡ ἀξιοποίησις ἐμελετήθη κανονικῶς ἀπὸ ἐξαιρέτους ἀρχιτέκτονας καὶ τεχνικοὺς καὶ προχωρεῖ ἀφ’ ἧς ἀπεφασίσθη χωρὶς ποτὲ νὰ διακοπῇ. Ἐὰν συμβῇ νὰ ὑπάρξῃ οἱαδήποτε τεχνικὴ παρατήρησις ἐπὶ τοῦ ἐκτελουμένου ἔργου, θὰ ἐκτιμηθῇ δεόντως.

§170Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κατὰ τὰς συζητήσεις τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου οἱ πλέον ἁρμόδιοι ὑπεστήριξαν τὴν δημιουργίαν, ὄχι κέντρων διασκεδάσεως, ἀλλὰ μικρᾶς ἐκτάσεως κέντρων διὰ τὴν θέαν μόνον. Ἑπομένως ἀξιοποίησις τοῦ Λυκαβηττοῦ ἀποδίδουσα κέρδη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ. Ἀφοῦ ὁ ΕΟΤ, ἐδέχθη τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία συνεχίζεται εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ σταματήσουν ὅλα τὰ ἔργα. Τὴν στιγμὴν ὅπου ὁ κ. Κιτσίκης ἐκηρύχθη ὑπὲρ τῆς ἀξιοποιήσεως τοῦ Λυκαβηττοῦ, ἀλλ’ ἀποκρούει τὴν ἵδρυσιν κάθε ἄλλου κέντρου διασκεδάσεως καὶ οἱ τὰ πρῶτα φέροντες καθηγηταὶ συμφωνοῦν ἐπ’ αὐτοῦ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιμείνῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν συνέχισιν τῶν ἔργων καὶ δὲν ἀναμένει τὸ πόρισμα τῆς συζητήσεως. Καὶ τελικῶς παραμένει τὸ μέγα ἐρώτημα. Ἐὰν δι’ οἱονδήποτε ἔργον προκηρύσσεται ἕνας διαγωνισμός, διατὶ ἀφοῦ τόσον εὐαίσθητον εἶναι τὸ σημεῖον αὐτὸ τῆς πόλεως προτιμήσατε νὰ βασισθῆτε εἰς τὰ σχέδια ἑνός, ἀξιολόγου κατὰ τὰ ἄλλα ἀρχιτέκτονος, ἀρχιτέκτονος τοῦ ΕΟΤ, καὶ δὲν προχωρήσατε εἰς ἕνα πανελλήνιον διαγωνισμόν.

§171Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Αὐτὸ τὸ τελευταῖον, κ. συνάδελφε, δὲν ἀφορᾷ τὸν ἀρχιτέκτονα. Ὁ ἀρχιτέκτων, ἔλαβε κατευθύνσεις παρὰ τοῦ ΕΟΤ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀξιοποιήσεως τοῦ Λυκαβηττοῦ καὶ πιστεύω, ὅτι οὗτος πρέπει νὰ γίνῃ προσιτὸς τουριστικῶς. Τὸ θέμα ὅμως εἶναι, ὅτι ὅταν θέλωμεν νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὸν Λυκαβηττὸν θὰ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν κατὰ ποῖον τρόπον θὰ τὸν ἀξιοποιήσωμεν. Τὶ ζητοῦμεν; Νὰ μεταβαίνῃ ὁ τουρίστας ἐκεῖ πρὸς μακροχρόνιον παραμονήν, διὰ νὰ γευματίσῃ, διὰ νὰ χορέψῃ, διὰ νὰ διασκεδάσῃ ἢ ἁπλῶς νὰ ἀνέρχεται διὰ νὰ ἴδῃ ἀπὸ ἐκεῖ ἁπλῶς τὸν ὁρίζοντα, νὰ θαυμάσῃ τὴν θέαν τοῦ λεκανοπεδίου καὶ νὰ παραμείνῃ ἐπ’ ὀλίγον μόνον. Ἐγὼ προσωπικῶς, πιστεύω, ὅτι πρέπει νὰ ἀναζητήσωμεν τὴν δευτέραν περίπτωσιν καὶ διὰ τοῦτο τάσσομαι ὑπὲρ δημιουργίας Μπελβεντέρε.

§172Γ. ΠΛΥΤΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι τὸ κέντρον θὰ εἶναι ἕνα μικρὸν μπὰρ καὶ ἕνα μικρὸν ἑστιατόριον. Ἐπὶ πλέον ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Βασιλᾶτον, ὅτι οὐδέποτε διεκόπη ἡ μελέτη τῶν ἔργων τοῦ Λυκαβηττοῦ. Ἁπλῶς, κατὰ τὴν διάρκειαν αὐτὴν συνεζητοῦντο πῶς νὰ γίνουν τὰ ἔργα. Αὐτὰ τὰ ἔργα, ἐγένοντο ὅταν ἤμην ἐγὼ Πρόεδρος τοῦ ΕΟΤ. Ἐὰν κατόπιν ἤλλαξαν τὰ σχέδια καὶ ἀντὶ τοῦ τελεφερὶκ γίνεται ὑπόγειος ἀναβατήρ, μὲ αὐτὸ δὲν ἕπεται, ὅτι ἤλλαξεν ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Πάντως, νομίζω, ὅτι, ὅ,τι γίνεται, γίνεται πρὸς καλυτέραν ἐξυπηρέτησιν τῶν τουριστῶν.

§173Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς ἀναφέρω μίαν περίπωσιν, διὰ νὰ ἴδητε πόσον ἔγινε σπατάλη χώρων. Εἰς τὰ σχέδια προβλέπεται καὶ εἰδικὸν δωμάτιον διὰ τὸν Διευθυντήν. Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ. Αὐτὸ καὶ μόνον ἀποδεικνύει, ὅτι ὑπάρχει ὑπερβολὴ καὶ σπατάλη τοῦ χώρου. Ἀλλὰ πρὶν προχωρήσω, θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω κάτι, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν Πάρνηθα. Ἔχομεν τὸ ἐλάττωμα εἰς τὸν τόπον μας, ὅταν ἐκλέγωμεν μίαν τοποθεσίαν νὰ ἐκλέγεται αὕτη μόνον ὀπτικῶς, χωρὶς νὰ ἐξετάζωμεν τοὺς ἄλλους παράγοντας. Δὲν ἐξετάζομεν ἐπὶ παραδείγματι, ἐὰν μία τοποθεσία, ἡ ὁποία ὀπτικῶς προσφέρεται δι’ ἀξιοποίησιν, εἶναι ἐκτεθειμένη καὶ βάλλεται ἀπὸ τοὺς ἀνέμους. Δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε πρὶν ἢ καταλήξωμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν διὰ τὴν ἀξιοποίησιν μιᾶς τοποθεσίας νὰ ζητῆται ἀπὸ τὴν Μετεωρολογικὴν Ὑπηρεσίαν νὰ μᾶς παράσχῃ διάφορα ἀπαραίτητα στοιχεῖα κλιματολογικά, τὰ ὁποῖα ἔχουν μεγάλην σημασίαν, ὡς π. χ. ἀπὸ ποῦ πνέουν συνήθως οἱ ἄνεμοι, ὁπότε ἀναλόγως νὰ ἐνεργήσωμεν. Ἤδη, κ. συνάδελφε, θὰ ἀναφερθῶ εἰς ἕνα ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον, κ. Ὑπουργὲ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, γίνεται ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει δοθῆ ἡ δέουσα προσοχή. Ὁμιλῶ διὰ τὰ παραγγελθέντα τουριστικὰ πλοῖα. Ἔχει κατατεθῆ μία ἐπερώτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἀναπτύξω τὸ θέμα σήμερον. Θὰ θίξω, ὅμως, μόνον ὡρισμένα στοιχεῖα διὰ νὰ τὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὑπάρχει εἰσέτι χρόνος πρὸς διόρθωσιν. Κατ’ ἀρχήν, κύριοι βουλευταί, ὀφείλω νὰ ἐπισημάνω, ὅτι δὲν ἐτηρήθη ἡ ὀρθὴ διαδικασία διὰ τὴν ναυπήγησιν τῶν πλοίων αὐτῶν. Ἀνέκαθεν ἔχει τηρηθῆ ἡ ἀρχή, ὅτι ὁσάκις πρόκειται νὰ ναυπηγηθῇ ἕνα πλοῖον πρέπει νὰ ζητῆται ἡ γνώμη τοῦ Ναυτικοῦ Ἐπιτελείου. Καὶ τοῦτο εἶναι νοητόν, διότι ἐνδιαφέρει τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν μεταφορῶν ἐν ἐπιστρατεύσει, ὅτε ὡς γνωστὸν ὁ ὄγκος τῶν μεταφορῶν μας διεξάγεται διὰ θαλάσσης. Πέραν αὐτοῦ, νομίζω, ὅτι ἦτο παράλειψις τὸ ὅτι ὁ διαγωνισμός, διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν πλοίων αὐτῶν δὲν ἔγινε μέσῳ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, δοθέντος ὅτι οἱ ἁρμόδιοι τοῦ Ὑπουργείου τούτου ἔχουν μακρὰν πεῖραν τοιούτων θεμάτων. Θὰ σᾶς ἦτο, λοιπὸν χρήσιμον νὰ μὴ ἔχετε παραμερίσει τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ὑπέβαλα μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι δὲν εἶναι ἁρμόδιον. Φαίνεται, ὅτι ἤθελε νὰ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ὅτι δὲν τοῦ ἐδόθη ἡ ἁρμοδιότης αὐτή. Κύριοι συνάδελφοι, παραγγέλλομεν πλοῖα διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ Τουρισμοῦ. Ἂς ἐξετάσωμεν τὶ εἴδους πλοῖα πρέπει νὰ παραγγείλωμεν. Ἀπὸ τὶ ὑποφέρουν οἱ ταξιδεύοντες μὲ τὰ πλοῖα ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα; Ἀπὸ τὸ δρᾶμα τῆς καμπίνας. Πλειστάκις εἰς ἕνα ἐνδιάμεσον λιμένα ἐνοικιάζεται πρὸ ἡμερῶν μία καμπίνα, ἀλλ’ ὅταν διέρχεται τὸ πλοῖον, ὁ ἐπιβάτης αὐτὸς ποὺ ἐνοικίασε τὴν καμπίνα πηγαίνει καὶ εὑρίσκει τὴν καμπίνα του κατειλημμένην. Εἶναι ἕνα σημεῖον, τὸ ὁποῖον πολὺ ἐκθέτει τὸν ναυτιλιακὸν Τουρισμόν μας. Ἡ λύσις τοῦ θέματος, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι διὰ τῆς κατασκευῆς πλοίων διαθετόντων μεγάλον ἀριθμὸν καμπινῶν. Ἡ λύσις τοῦ θέματος ἔγκειται εἰς τὴν ταχύτητα τῶν πλοίων. Ἀντὶ νὰ γίνεται τὸ ταξίδι νύκτα, νὰ γίνεται τὴν ἡμέραν, ὁπότε τὸ μόνον ποὺ χρειάζεται εἶναι μία ἄνετος διαμονὴ εἰς τὸ πλοῖον καὶ ὄχι καμπίνα. Εἶναι ἀνάγκη, λοιπόν, νὰ παραγγελθοῦν πλοῖα μὲ μεγάλην ταχύτητα. Τὰ πλοῖα τὰ ὁποῖα παραγγέλλονται σήμερον ἔχουν ταχύτητα 17,2 μίλλια μὲ μέσον φόρτον. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι ἐὰν ἔχωμεν πλήρη φόρτον τοῦ πλοίου ἡ ταχύτης θὰ μειωθῇ εἰς 15 μίλλια. Μὲ αὐτὴν τὴν ταχύτητα ὅμως, δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ ταξίδια νὰ γίνωνται μόνον τὴν ἡμέραν. Δι’ αὐτό, νομίζω, ὅτι ἂν διαθέτωμεν πλοῖα μὲ ταχύτητα 20 μιλλίων, τὰ ταξίδια ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰς τὴν πλέον ἀπομεμακρυσμένην περιοχὴν τοῦ ἑλληνικοῦ ἀρχιπελάγους, ὅπως εἶναι ἡ Ρόδος, θὰ γίνωνται κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἡμέρας καὶ οὕτω οἱ ἐπιβάται δὲν θὰ ἔχουν ἀνάγκην καμπίνας.

§174Γ. ΠΛΥΤΑΣ. Ἐλάχιστες εἶναι οἱ καμπίνες.

§175Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Εἶναι πολλαί. Σημειώνω, ὅτι διαθέτουν 32 καμπίνες λούξ. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι οἱ περισσότερες καμπίνες ἐκ τούτων δὲν βλέπουν εἰς τὴν θάλασσαν.

§176Γ. ΠΛΥΤΑΣ. Δὲν γνωρίζω, κ. συνάδελφε, ἐὰν τώρα ἤλλαξε τὸ σχέδιον. Διότι τότε ποὺ ἤμουν ἐγὼ Πρόεδρος τοῦ Τουρισμοῦ, εἰς τὰ πλοῖα προεβλέποντο, πολλαὶ θέσεις ὑποδοχῆς.

§177Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὑπάρχουν 32 καμπίνες λούξ. Εἶναι ὑπερβολικόν. Ἀντιλαμβάνεσθε πόσας κοινὰς καμπίνας θὰ ἔχωμεν, ὅταν ἔχωμεν τόσας λούξ. Ἀλλὰ τὸ θέμα ποὺ μὲ ἐνδιαφέρει, εἶναι τὸ θέμα τῆς ταχύτητος τῶν πλοίων. Δὲν εἶναι σωστὸν νὰ παραγγέλλωμεν πλοῖα μὲ μειωμένην ταχύτητα. Εἶναι ἀνάγκη νὰ καταργηθῇ τὸ νυκτερινὸν ταξίδι, διότι αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δυσφημεῖ τὴν Ἑλλάδα, καὶ αὐτὸ τὸ θέμα θὰ λυθῇ μόνον διὰ τῆς ἀγορᾶς πλοίων μὲ μεγάλην ταχύτητα. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ μετὰ προσοχῆς τὸ θέμα αὐτό.

§178Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). Ὄχι μόνον ἀκούω μὲ ἰδιαιτέραν προσοχὴν τὴν παρατήρησίν σας, ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὸν ἔλεγχον τὸν ἐπιζητῶ. Διότι εἶναι πράγματι ἐποικοδομητικὸς καὶ διότι, ὡς ἐτόνισα καὶ πρὸ ὀλίγου, ἀπὸ μίαν συζήτησιν δημοσίαν μὲ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὸν ἔλεγχον εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψουν στοιχεῖα χρησιμώτατα. Ἀλλὰ θέλω νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας, ἐν σχέσει μὲ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε, ὅτι τὰ πλοῖα αὐτὰ κατὰ βάσιν προορίζονται διὰ μικροτέρας διαδρομάς. Ἐπὶ πλέον δὲν ἀποκλείεται νὰ φθάσουν καὶ μέχρι Μπρίντεζι καὶ νὰ ἐξυπηρετήσουν τὸν Τουρισμόν. Ἀντιλαμβάνεσθε συνεπῶς, ὅτι αἱ πολυθρόναι, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι ἐξυπηρετικαὶ διὰ μικρότερα ἐσωτερικὰ δρομολόγια μόνον, δὲν θὰ εἶναι ἐπαρκεῖς καὶ δὲν θὰ ἔχουν τὴν ἀπαιτουμένην ἀνάπαυσιν διὰ τοὺς ξένους ἐπισκέπτας.

§179Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὡς πρὸς αὐτό, ἐγὼ τοὐλάχιστον διαφωνῶ. Τὰ πλοῖα θὰ πρέπει νὰ προορίζωνται ἀπὸ τὴν ναυπήγησίν των δι’ ὡρισμένην ἀποστολήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβλέπωμεν τὴν ναυπήγησιν πλοίων, τὰ ὁποῖα θὰ κάμουν δρομολόγια καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἄλλος τύπος χρειάζεται διὰ ἀκτοπλοΐαν καὶ ἄλλος διὰ τοὺς μεσογειακοὺς πλόας. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι πρέπει νὰ πάρετε μίαν ἀπόφασιν καὶ νὰ ἐκλέξητε ἐκεῖνα τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα χρειαζόμεθα, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἐσωτερικοῦ τῆς χώρας μας καὶ ὄχι πλοῖα, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιηθοῦν, κατὰ τὴν ὁμολογίαν σας, καὶ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐξωτερικοῦ. Διότι τότε θὰ εἶναι ἀκατάλληλα δι’ οἱανδήποτε ἐκ τῶν δύο τούτων γραμμῶν. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ χαράξητε μίαν γραμμήν. Ὅπως ἄλλωστε, πάντοτε ἡ Ἑλλὰς ἐκαινοτόμησεν εἰς ὡρισμένους τομεῖς, ὅπως ἐπὶ παραδείγματι ἡ Ἑλλὰς ἦτο ἡ πρώτη, ἡ ὁποία ἐχρησιμοποίησεν ὑποβρύχιον ἐν πολέμῳ. Ἐὰν χρειάζεται νέος τύπος πλοίου, πρέπει νὰ γίνῃ. Πάντως, αἱ μεσογειακαὶ γραμμαὶ θὰ ἐξυπηρετοῦνται ἀπὸ τὰς μεγάλας ξένας ἰδιωτικὰς ἑταιρείας.

§180Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). Κατ’ ἀρχὴν τὴν ἀκτοπλοΐαν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετήσουν σκάφη, τὰ ὁποῖα προσφέρει ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία. Ἤδη κατὰ τὸ τελευταῖον θέρος ἐναυπηγήθησαν νέα ἀκτοπλοϊκὰ σκάφη καὶ ὑπάρχουν προβλέψεις ναυπηγήσεως καὶ ἄλλων. Δὲν ὑποστηρίζομεν, ὅτι ἐξηντλήθησαν αἱ ἀνάγκαι πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς Ἀκτοπλοΐας. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ὁ ἀπώτερος προγραμματισμός, δὲν περιορίζεται εἰς τὰ τρία μόνον αὐτὰ σκάφη, ἀλλὰ εἰς μεγαλύτερον ἀριθμόν. Πάντως, τὰ τρία αὐτὰ σκάφη ὅταν παρηγγέλθησαν καὶ ἤρχισαν νὰ κατασκευάζωνται, προεγραμματίσθησαν, νὰ ἐξυπηρετήσουν μακρύτερα ἀκτοπλοϊκὰ δρομολόγια καὶ οὐχὶ μικρᾶς διαρκείας τοιαῦτα. Θὰ ἐξυπηρετήσουν ἀκόμη καὶ τὴν πρὸς τὴν Μ. Ἀνατολὴν προσπάθειαν, ἐφ’ ὅσον ἡ τουριστική μας προσπάθεια στραφῇ καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ἐκείνην. Ἀπομένει τὸ θέμα τῆς ταχύτητος, τὸ ὁποῖον εἶναι σοβαρὸν ἀναμφιβόλως. Ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ σᾶς γνωρίζω, ὅτι εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπὴν μετέχουν οἱ ἁρμοδιώτεροι ἴσως τεχνικοὶ παράγοντες. Ἐν συνεχείᾳ, συνεστήθη εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ἐλέγχου καὶ ἐποπτεύσεως τῶν σχεδίων τοῦ Ἰταλικοῦ Ναυπηγείου, καὶ συνιστᾶται ἐπίσης καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπιτοπίου παρακολουθήσεως τῆς κατασκευῆς, ἀπαρτιζομένη ἀπὸ ἀξιωματικοὺς ἐν ἐνεργείᾳ καὶ ἀποστράτους.

§181Γ. ΠΛΥΤΑΣ. Ἡ ἐπιβάρυνσις δι’ ἕκαστον μίλιον ἄνω τῶν 17 μιλίων, θὰ εἶναι 300–400 δολλάρια.

§182Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Καὶ εἰς τὰς μεσογειακὰς γραμμὰς ἡ ταχύτης τῶν 15 μιλίων εἶναι ἀνεπαρκὴς καὶ δὲν θὰ δυνάμεθα νὰ συναγωνισθῶμεν τὰ ξένα πλοῖα, οὔτε ἀκόμη καὶ τὰ Τουρκικά, τὰ ὁποῖα ἔχουν ταχύτητα 17 μιλίων. Δι’ ἕνα ταξίδιον ἀπὸ Ἀλεξάνδρειαν εἰς Πειραιᾶ καὶ ἀπὸ Πειραιᾶ εἰς Μασσαλίαν ἢ Γένουαν, θὰ ἔχωμεν ἀπώλειαν, λόγῳ μειωμένης ταχύτητος, μιᾶς νυκτὸς ἔναντι τῶν ξένων πλοίων καὶ δι’ αὐτὸ ὁ ταξιδιώτης, εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ ἐκλέξῃ τὸ ταχύτερον σκάφος. Καὶ διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν συνάδελφον κ. Πλυτᾶν, θὰ εἴπω τοῦτο: Ἐὰν ἡ κατασκευὴ τοῦ σκάφους γίνῃ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν μεγαλυτέραν ταχύτητα μὲ μικροτέραν ἐπιβάρυνσιν καὶ ὄχι ὅσην ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος.

§183Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Οἱ Γερμανικοὶ Οἶκοι ἔκαμαν προσφορὰς εὐθηνοτέρας καὶ μὲ μεγαλυτέραν ἱπποδύναμιν, συνεπῶς μὲ μείζονα ταχύτητα.

§184Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς αὐτὰς τὰς λεπτομερείας, αἱ ὁποῖαι θὰ συζητηθοῦν εἰς τὴν ἐπερώτησιν. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχουν ὡρισμέναι λεπτομέρειαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν μεγίστην σημασίαν διὰ τὴν τουριστικὴν ἀνάπτυξιν. Εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Μελᾶς, διὰ τὴν ρύπανσιν τῶν ἀκτῶν, πρᾶγμα σπουδαιότατον, καὶ πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα, ὥστε νὰ μὴ συμβαίνῃ αὐτὸ τὸ κακό, τὸ ὁποῖον ἀπειλεῖ νὰ ἐξουδετερώσῃ ὅλας τὰς ὡραίας πλὰζ τοῦ Σαρωνικοῦ. Μία ἄλλη λεπτομέρεια, εἶναι οἱ δρόμοι. Φτιάνομεν δρόμους διὰ τὸ αὐτοκίνητον καὶ βασιζόμεθα διὰ τὴν τουριστικὴν ἀνάπτυξιν εἰς τὸ αὐτοκίνητον, δὲν τηροῦμεν ὅμως τὰς συνθήκας ἀσφαλείας τοῦ αὐτοκινήτου καὶ δή, δὲν τηροῦμεν τὴν Συνθήκην τῆς Γενεύης, τὴν ὁποίαν ἔχει ὑπογράψει καὶ ἡ Ἑλλάς, καὶ βάσει τῆς ὁποίας ὑποχρεούμεθα νὰ λαμβάνωμεν ὡρισμένα μέτρα ἀσφαλείας εἰς τοὺς δρόμους. Ἐπὶ παραδείγματι, ὅταν γίνεται ἡ ἐπισκευὴ ἑνὸς δρόμου πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἐπιγραφαὶ καὶ σήματα πρὸ 500, πρὸ 200 καὶ πρὸ 100 μέτρων πρὸ τῶν ἐμποδίων, διὰ νὰ προειδοποιοῦνται οἱ αὐτοκινητισταί. Ἄλλως διατρέχουν θανάσιμον κίνδυνον. Θὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς καταπληκτικόν: Ὅταν κατεσκευάζετο ἡ ὁδὸς Σουνίου, ἔγινεν ἕνα δυστύχημα, μὲ νεκρὸν καὶ τραυματίαν, εἰς τὴν Ἁγίαν Μαρίναν, ἐξ αἰτίας τῶν χαλίκων ποὺ ἦσαν εἰς τὸ μέσον τοῦ δρόμου. Οἱ συγγενεῖς τοῦ θύματος ἤγειραν ἀγωγὴν κατὰ τοῦ ἐργολάβου, διότι δὲν ἔλαβε τὰ μέτρα ἀσφαλείας καὶ δὲν εἶχεν ἐπισημάνει, ὡς ὁρίζει ἡ Σύμβασις τῆς Γενεύης, τὸ ἐμπόδιον. Καὶ εἰς τὴν δίκην παρουσιάσθη ὡς μάρτυς, διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι δὲν τηροῦμεν τὴν Συνθήκην τῆς Γενεύης, περὶ μέτρων ἀσφαλείας. Εἶναι ἐξόχως λυπηρὸν τοῦτο. Εἰς τὰς συμβάσεις μὲ τοὺς ἐργολάβους θὰ πρέπει νὰ ἐγγράφωνται καὶ αἱ ὑποχρεώσεις αὐτῶν διὰ τὰ μέτρα ἀσφαλείας. Εἶναι πολὺ ἁπλοῦν τοῦτο καὶ ἀνέξοδον.

§185Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Εἰς τὴν ὕπαιθρον ἀφήνουν τὸ χαλίκι εἰς τὸ μέσον τοῦ δρόμου.

§186Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐγκληματικόν. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχῃ διεθνὴς ὑποχρέωσις, πρέπει νὰ τηρῆται, ἄλλως δολοφονοῦμεν τοὺς αὐτοκινητιστάς. Κύριοι βουλευταί, ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας τὰς σκέψεις μου αὐτάς, διὰ νὰ συμβάλλω καὶ βοηθήσω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ Ἐθνικοῦ Τουρισμοῦ. Βεβαίως ἡ Γραμματεία τοῦ Τουρισμοῦ ἐπετέλεσεν ἀξιόλογα ἔργα. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ νομίζῃ, ὅτι τὰ γνωρίζει ὅλα. Πάντως, δὲν ἦτο ὀρθὴ ἡ παραγγελία πλοίων ἐρήμην τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ἡ Ἕνωσις τοῦ Κέντρου, μὲ στοργὴν θὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ Τουρισμοῦ, ἀλλὰ καὶ θὰ ἐλέγξῃ πᾶσαν παράλειψιν.

§187Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος κ. Λύχνος, ἀρχόμενος τοῦ λόγου του, εἶπεν, ὅτι δὲν θὰ διαμαρτυρηθῇ διὰ τὴν ἔλλειψιν ἀπαρτίας. Ἀλλά, ἤδη, δὲν παρίστανται πλέον τῶν 30 βουλευτῶν καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διακόψωμεν.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§189ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.10′ μ.μ.)