1962.02.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 42α

Τετάρτη 28 Φεβρουαρίου 1962

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται προσωρινῶς, ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Κοθρῆς, ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλή, ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Εὐαγγελίδης, ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλή, ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Φιλιππίδης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Α. ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Σχινᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Πρατηριούχων Πετρελαιοειδῶν Πελοποννήσου, 4ου ΚΤΕΛ Ὑπεραστικῶν Νομοῦ Μεσσηνίας κλπ., αἰτουμένου καθορισμὸν ἑνιαίας τιμῆς τῶν πετρελαιοειδῶν καθ’ ἅπασαν τὴν Ἐπικράτειαν. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ν. Κοντογιαννόπουλος καταθέτει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Μακρυσίων Ὀλυμπίας, αἰτουμένου ὅπως ληφθῶσιν ἐπειγόντως μέτρα πρὸς ἀνακούφισιν δεινοπαθούντων ἀπὸ καταστροφὰς Ἀλφειοῦ ποταμοῦ. Ὁ βουλευτὴς Ρόδου κ. Ε. Ζαννῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν εἰσαγωγέων μεταχειρισμένου ἱματισμοῦ Δωδεκανήσου αἰτουμένων, ὅπως ἐφαρμόζηται ἡ νενομισμένη πρὸς τοῦτο δασμολογικὴ κλάσις 6301 καὶ οὐχὶ αἱ 6301– 6101–6111. Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Γραμματίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ὀδοντιατρικοῦ Συλλόγου Λαρίσης, διαμαρτυρομένου, διὰ μελετωμένην μείωσιν τιμολογίου ἀμοιβῶν τῶν ὀδοντιάτρων. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Σχινᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Πρατηριούχων Πετρελαιοειδῶν Πελοποννήσου, αἰτουμένου λῆψιν μέτρων ἐπαγγελματικῆς κατοχυρώσεως τῶν μελῶν του. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Ι. Διαμαντόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου Βούλας «Ἡ Πρόοδος», αἰτουμένου ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἀγωγοῦ τοῦ Νοσοκομείου Βούλας ἐκ τοῦ παραλιακοῦ χώρου πρὸς ἀποφυγὴν μολύνσεων. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Θυμάτων Γερμανικῆς Κατοχῆς «Ὁ Φοῖνιξ», αἰτουμένης παράτασιν τῆς προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων ἀποζημιώσεως ἐπὶ τρίμηνον κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Π. Λυκουρέζος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς προμηθευτικῆς καὶ πωλήσεως ἑνώσεως Γεωργ. Συν)σμῶν Ἄνω Μεσσηνίας, διαμαρτυρομένης, διὰ τὴν κατάργησιν τῆς Ἀσφαλίσεως Σταφιδαμπέλων. Ὁ βουλευτὴς Χίου, κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως Γ.Σ.Ε.Ε., αἰτοῦντος ρύθμισιν αἰτήματος ἀμοιβῆς ἐργασίας ἀπασχολουμένου εἰς τὰ στρατιωτικὰ καταστήματα ἰδιωτικοῦ προσωπικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης, κ. Π. Βαρδινογιάννης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ζαχαροπλαστῶν Ρεθύμνης, αἰτουμένων τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐμπορίας διαφόρων εἰδῶν ὑπὸ πλανοδίων. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης, κ. Π. Βαρδινογιάννης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δήμου Ἀνωγείων, αἰτουμένου τὴν ἄμεσον ἀντιμετώπισιν παρὰ τῶν ἁρμοδίων τῶν ἀπασχολούντων αὐτὸν ζωτικῶν ζητημάτων καὶ λῆψιν μέτρων. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης, κ. Π. Βαρδινογιάννης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐπαγγελματιῶν Περάματος, διαμαρτυρομένων διὰ τὸν τρόπον συγκεντρώσεως τοῦ ἐλαίου κλπ. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων τῶν κ.κ. βουλευτῶν. Ι) Ὑπ. Οἰκονομικῶν καὶ Πρ. Κυβερνήσεως. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Διαμαντοπούλου, Η. Ἡλιοῦ, Σ. Ἡλιοπούλου καὶ Β. Ἐφραιμίδη. Ἐπὶ τῶν ὑποβληθεισῶν ἐρωτήσεων τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Διαμαντοπούλου, ἀφ’ ἑνὸς καὶ Η. Ἡλιοῦ, Σ. Ἡλιοπούλου, καὶ Β. Ἐφραιμίδου ἀφ’ ἑτέρου, ἐν σχέσει μὲ τὴν παραχώρησιν τοῦ μεγάρου τῆς Δουκίσσης τῆς Πλακεντίας ἐν Πεντέλῃ πρὸς τὴν Α.Β.Υ. τὸν Διάδοχον καὶ τὰ ἐκτελούμενα εἰς τὴν Μονὴν Ἀστερίου, ἔργα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Αʹ. Τὸ ἐν Πεντέλῃ μέγαρον τῆς Δουκίσσης τῆς Πλακεντίας, ἀνάκτορον τῆς Ροδοδάφνης, ὡς ἀπεκλήθη παρὰ ταύτης, περιῆλθεν ἡμιτελὲς εἰς τοὺς ἐκ τοῦ συζύγου της, Δουκὸς τοῦ Βαλμύ, κληρονόμους, παρὰ τῶν ὁποίων καὶ ἠγόρασε τοῦτο τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, κατὰ τὸ ἔτος 1859 ὁμοῦ μετ’ ἄλλων ἀκινήτων. Μέχρι τοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1854 ἐπισυμβάντος θανάτου τῆς Δουκίσσης, ὅτε καὶ διεκόπησαν αἱ ἐργασίαι ἀνεγέρσεως τοῦ μεγάρου, εἶχον ἀνεγερθῆ οἱ ἐξωτερικοὶ καὶ ἐσωτερικοὶ διαχωριστικοὶ τοῖχοι τοῦ κυρίως μεγάρου καὶ τὸ ἥμισυ τῆς στέγης, ἡ ὁποία εἶχε καταρρεύσει τμηματικῶς μέχρι τοῦ 1940. Δάπεδα δὲν εἶχον κατασκευασθῆ, οὔτε κλιμακοστάσιον. Κατὰ ταῦτα, τὸ μέγαρον τοῦτο, περιλαμβανόμενον εἰς τὴν ἰδιωτικὴν περιουσίαν τοῦ Κράτους, ἀρχικῶς ἐτέλει ὑπὸ τὴν διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, περιελθὸν διαδοχικῶς εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἀφ’ ἧς τοῦτο συνεστήθη, εἶτα τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης (ἀπὸ τοῦ 1925), τῆς Διοικήσεως Δημοσίων Κτημάτων (ἀπὸ τοῦ 1920) καὶ ἀπὸ τοῦ 1934 τῆς Δ)νσεως Δημοσίων Κτημάτων τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Δεδομένου, ὅτι, εἰς οἵαν κατάστασιν εὑρίσκετο, δὲν προσεφέρετο δι’ οἱανδήποτε ἐκμετάλλευσιν, προσελκῦον ἁπλῶς τὸ ἐνδιαφέρον, λόγῳ τῆς ἀρχιτεκτονικῆς του (γοτθικοῦ ρυθμοῦ), ὡς ἐκ τῆς ὁποίας θεωρεῖται τὸ ὡραιότερον κτίριον τῆς Ὀθωνικῆς ἐποχῆς, δι’ ὃ καὶ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 9718)304)1961 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας ἐχαρακτηρίσθη ἱστορικὸν διατηρητέον μνημεῖον, τὸ ἔτος 1934 παρεχωρήθη εἰς τὸν τότε Ὀργανισμὸν Τουρισμοῦ κατὰ χρῆσιν, πρὸς ἐπισκευὴν καὶ διατήρησιν τῆς ἐξωτερικῆς ὄψεώς του. Ὁ Ὀργανισμὸς οὗτος ἐπελήφθη πράγματι τῶν ἐργασιῶν ἐπισκευῆς, κατὰ τὸ ἔτος 1936, ὅτε παρεδόθη εἰς αὐτὸν τὸ μέγαρον, πλὴν αὗται δὲν κατέστη δυνατὸν ν’ ἀποπερατωθῶσι, λόγῳ τῆς ἐπακολουθησάσης ἐμπολέμου περιόδου. Ἀκολούθως ἐγένετο σκέψις νὰ παραχωρηθῇ τὸ μέγαρον πρὸς τὴν Κοινότητα Πεντέλης, ἵνα ἐπιμεληθῇ τῆς ἐπισκευῆς του. Ὁ Ἑλληνικὸς Ὀργανισμὸς Τουρισμοῦ, εἰς ὅν, ὡς ἐλέχθη, εἶχε παραχωρηθῆ κατὰ χρῆσιν, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9428 τῆς 19 Ἰουνίου 1954 ἐγγράφου του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, ἐγνώρισεν, ὅτι δὲν ἀντιτίθεται διὰ περαιτέρω παραχώρησιν τῆς χρήσεως τοῦ μεγάρου. Διαπιστωθέντος, ὅτι ἡ Κοινότης Πεντέλης, δὲν ἠδύνατο ν’ ἀναλάβῃ τὸ βάρος τῆς ἀπαιτουμένης, διὰ τὴν ἐπισκευὴν δαπάνης, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Π. 7712)4638 ἀπὸ 2 Μαΐου 1960 ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, ἐπέχοντος θέσιν ἀποφάσεως, ἐνεκρίθη ἡ παραχώρησις τοῦ μεγάρου, μετὰ τῆς ἐξ ἓξ στρεμμάτων περιοχῆς του, πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας, ὑπὸ τὰς ἀκολούθους συνθήκας: Κατόπιν διατυπωθείσης σχετικῆς παρακλήσεως, ἡ Βασιλικὴ Πρόνοια ἀπεφάσισεν ὅπως διαθέσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας τὸ ποσὸν τῶν δραχ. 3.000.000, ἵνα ἐπισκευασθῇ παλαιὸς στρατὼν ἐν Ρόδῳ πρὸς ἐγκατάστασιν ἐν αὐτῷ καὶ περίθαλψιν τῶν ἀνιάτων ἀναπήρων διανοητικῶς παίδων, ἅτινα περιεθάλποντο εἰς διάφορα εὐαγῆ ἱδρύματα καὶ παρεκώλυον τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν αὐτῶν. Γενομένης ὅμως ἐρεύνης, διεπιστώθη, ὅτι ὁ προσφερόμενος στρατὼν ἦτο ἀκατάλληλος, διότι: α) λόγῳ χωρητικότητος ἐπήρκει μόνον, διὰ 150 παιδιά, ἐνῷ ὁ ἀριθμὸς τῶν πρὸς περίθαλψιν παιδιῶν ἀνήρχετο εἰς 450 περίπου, καὶ β) κείμενος ἐντὸς τοῦ ἀεροδρομίου τῆς Ρόδου, δὲν ἐνεδείκνυετο, διὰ τὴν ἐγκατάστασιν ἀναπήρων διανοητικῶς παιδιῶν, λόγῳ τοῦ προκαλουμένου ὑπὸ τῶν ἀεροσκαφῶν θορύβου. Ἐξ ἄλλου, λόγῳ τοῦ τουριστικοῦ χαρακτῆρος τῆς Ρόδου, ἔδει ν’ ἀποφευχθῇ ἡ ἐν αὐτῷ ἐγκατάστασις τοιαύτης φύσεως ἱδρύματος. Ἐν ὄψει τῆς ἀνωτέρω καταστάσεως, τὸ Ὑπουργεῖον Κοιν. Προνοίας προῆλθεν εἰς τὴν ὑπογραφὴν συμβάσεως μετὰ τοῦ Βασιλικοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος, δυνάμει τῆς ὁποίας τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα παρεχώρει, ἕν ἐκ τῶν δύο συγκροτημάτων τῆς Λέρου, ἔνθα ἦτο ἐγκατεστημένον παράρτημα τῆς Οἰκοκυρικῆς Σχολῆς, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐπισκευασθῆ προσφάτως καὶ οὗτινος ἡ χωρητικότης ἦτο ἀνάλογος τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πρὸς περίθαλψιν 450 παιδιῶν. Ἐπίσης, τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας θὰ ἐκράτει 200.000 δραχμ., ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν 3.000.000, ὅπερ ὡς ἐλέχθη, διετέθη ὑπὸ τῆς Βασιλικῆς Προνοίας, δι’ ἔξοδα ἐγκαταστάσεως τοῦ Ἱδρύματος ἀνωμάλων παιδιῶν εἰς τὸ συγκρότημα τῆς Λέρου. Ἔναντι τῆς παραχωρήσεως τοῦ συγκροτήματος Λέρου, τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα θὰ ἐλάμβανε 500.000 δραχμ., ἐκ τοῦ ἰδίου, ὡς ἄνω, ποσοῦ τῶν 3.000.000 διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἐν Σιδηροκάστρῳ Οἰκοκυρικῆς Σχολῆς, ὥστε νὰ στεγασθοῦν εἰς ἀνεγερθησομένην νέαν πτέρυγα, αἱ εἰς τὸ συγκρότημα τῆς Λέρου διαμένουσαι νεάνιδες. Ὡσαύτως, θὰ παρεχωρεῖτο ὑπὸ τοῦ Δημοσίου πρὸς τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα τὸ ἐρειπωμένον μέγαρον τῆς Ροδοδάφνης, τὸ ὁποῖον καὶ θὰ ἐπισκευάζετο, μερίμνῃ τοῦ Ἱδρύματος, διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ ὑπολοίπου ποσοῦ ἐκ δραχμ. 2.300.000. Ἡ περὶ ἧς πρόκειται σύμβασις, καθώριζεν, ὅτι, τὸ μέγαρον θὰ παρέμενεν ἐν τῇ ἰδιοκτησίᾳ τοῦ Δημοσίου, τὸ δὲ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα θὰ εἶχε μόνον τὴν χρῆσιν αὐτοῦ, ἐπὶ σκοπῷ: α) Ἐγκαταστάσεως σχολῆς ἀνωτέρων στελεχῶν οἰκοκυρικῆς καὶ β) φιλοξενίας ἐπισήμων ἐπισκεπτῶν τοῦ Ἱδρύματος, καθηγητῶν κλπ. Πρὸς τούτοις τὸ Ἵδρυμα ἀνελάμβανε τὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως παραχωρῇ τὸ μέγαρον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὁσάκις ἤθελε ζητηθῇ, πρὸς φιλοξενίαν ἐπισήμων ξένων. Σημειοῦται, ὅτι ἡ Ἀρχαιολογικὴ Ὑπηρεσία ἐνδιαφερομένη ζωηρῶς, διὰ τὴν ἀναστήλωσιν τοῦ ἱστορικοῦ τούτου κτιρίου τῆς νεωτέρας ἱστορίας τῶν Ἀθηνῶν, ὡς ἐγένετο καὶ διὰ τὸ ἀνάλογον κτίριον τῆς Δουκίσσης Πλακεντίας, ἔνθα ἐστεγάσθη τὸ Βυζαντινὸν Μουσεῖον, ἔδωκε τὴν συγκατάθεσίν της διὰ τὴν παραχώρησιν τῆς χρήσεως, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψει τὴν ἐρειπιώδη κατάστασιν τοῦ κτιρίου, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι, τὰ ἔργα θὰ ἐξετελοῦντο συμφώνως πρὸς τὰς ὑποδείξεις τῆς ἁρμοδίας Διευθύνσεως Ἀναστηλώσεως καὶ κατόπιν ὑποβολῆς πλήρων σχεδίων. Πράγματι, ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν ταύτην ὑπὸ τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος σχέδια καὶ μελέται τῶν ἐκτελεσθησομένων ἐργασιῶν, τὰ ὁποῖα ἐνεκρίθησαν ὑπὸ τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Συμβουλίου, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 27)15.6.60 πράξεώς του, κατόπιν δὲ τούτου παρεσχέθη ἡ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτουμένη ἄδεια ἐκτελέσεως τῶν ἔργων. Τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐργασιῶν ἐπισκευῆς τοῦ μεγάρου, τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα ἀνέθεσεν, εἰς τὴν Τεχνικὴν Ὑπηρεσίαν τῆς «Προνοίας Συμμοριοπλήκτων», ἥτις καὶ προέβη εἰς τὴν ἀναστήλωσιν τοῦ μνημείου, βάσει τῶν ὑπὸ τῆς Ὑπηρεσίας Ἀρχαιοτήτων καὶ Ἀναστηλώσεως ἐγκεκριμένων σχεδίων καὶ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν αὐτῆς. Ἐν συνεχείᾳ, τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα διεπίστωσεν, ὅτι αἱ δαπάναι, διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ μεγάρου καὶ τὴν φιλοξενίαν ἐπισήμων ἐπισκεπτῶν θὰ ὑπερέβαινον τὰς οἰκονομικάς του δυνατότητας καὶ ἀπεφάσισεν ὅπως παραιτηθῇ τῶν ἐπ’ αὐτοῦ δικαιωμάτων του, τῶν ἀπορρεόντων ἐκ τῆς προρρηθείσης μετὰ τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας, συμβάσεως. Τὴν ἀπόφασίν του ταύτην ἀνεκοίνωσε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν συγχρόνως δὲ παρεκάλεσεν ὅπως ἐπιστραφῇ εἰς αὐτό, τὸ ποσὸν τῶν 2.300.000, τὸ ὁποῖον διετέθη διὰ τὰς ἐπισκευάς. Συνεπείᾳ τούτου ἐπηκολούθησεν ἡ ἀνάκλησις τῆς πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας παραχωρήσεως τοῦ μεγάρου, τὸ δὲ Δημόσιον ἀνέλαβε τὴν δαπάνην τῆς ὁλοκληρώσεως τῶν ἐργασιῶν ἀναστηλώσεως, διατεθέντος, πρὸς τοῦτο, τοῦ ποσοῦ τῶν δραχ. 1.200.000. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπὸ τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος δαπανηθὲν ποσὸν τῶν δραχ. 2.300.000, τοῦτο, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Α. 21747)5487 δὶς ἀπὸ 9 Αὐγούστου 1961 ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, ἐθεωρήθη ὡς συμψηφισθὲν πρὸς ἰσόποσον ἀξίωμα τοῦ Δημοσίου, προερχόμενον ἐκ τῆς παρὰ τοῦ Ἱδρύματος χρήσεως ἑτέρου κτήματος τοῦ Δημοσίου ἐν τῇ περιοχῇ τοῦ Πύργου Βασιλίσσης. Τέλος, ἐπὶ ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως ἐξεδόθη ἡ ἀπὸ 21 Ὀκτωβρίου 1961 ὑπ’ ἀριθ. Δ. 7074 ἀπόφασις τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, δι’ ἧς ἐνεκρίθη ἡ εἰς τὴν Α.Β.Υ. τὸν Διάδοχον, παραχώρησις κατὰ χρῆσιν τοῦ μεγάρου, μετὰ τῆς περιοχῆς του, ἵνα χρησιμοποιῆται πρὸς διαμονὴν Αὐτοῦ. Βʹ. Ἔργα Ἱερᾶς Μονῆς Ἀστερίου. Ἐν συνεχείᾳ τῆς ἀναστηλώσεως τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Καισαριανῆς ἀπεφασίσθη ὑπὸ τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Συμβουλίου, ὅπως ἀναστηλωθῇ ἡ ἐκκλησία, τὰ κελλιά, καὶ τὰ λοιπὰ προσκτίσματα τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἀστερίου, παρουσιάζοντα ἰδιαιτέραν ἀρχαιολογικὴν καὶ καλλιτεχνικὴν ἀξίαν. Τὴν ἀναστήλωσιν ταύτην ἐξετέλεσεν ἡ Διεύθυνσις Ἀναστηλώσεως, συμφώνως πρὸς τὰ ὑπὸ τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Συμβουλίου ἐγκεκριμένα σχέδια, ὑπὸ τῶν ὁποίων προεβλέπετο καὶ ἡ κατασκευή, κατὰ τὸν αὐτὸν ρυθμόν, ἑνὸς δωματίου, ἵνα χρησιμοποιῆται ὡς παράρτημα ξενῶνος. Ἤδη τὸ Ἀρχαιολογικὸν Συμβούλιον, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2)5.1.1962 ἀποφάσεώς του, ἐνέκρινε τὴν τελείωσιν τῶν ἀναστηλωτικῶν ἐργασιῶν ἐν τῷ καθολικῷ τῆς Μονῆς. Διὰ τὰς ἀνωτέρω ἐπισκευὰς ἐδαπανήθησαν ὑπὸ τῆς Διευθύνσεως Ἀναστηλώσεως, κατὰ καιρούς, δραχ. 717.000 ἐκ τῶν οἰκείων πιστώσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

Ὁ Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, ἁρμοδιότητος Ὑφυπουργοῦ Ἐμπορίου. Ὁ κ. Λ. Κύρκος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀναφορικῶς μὲ τὴν διακοπὴν τῆς συγκεντρώσεως ἐλαίου εἰς τὸν Νομὸν Ἡρακλείου κλπ.

§8Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τρίτην φορὰν διεκόπη ἡ συγκέντρωσις τοῦ ἐλαιολάδου εἰς τὸ Ἡράκλειον Κρήτης μὲ τὸ τυπικὸν πρόσχημα, ὅτι δὲν ὑφίστανται οἱ ἐπαρκεῖς ἀποθηκευτικοὶ χῶροι. Τὸ ἐρώτημά μας εἶναι, ἐὰν πρόκειται νὰ συνεχισθῇ ἡ συγκέντρωσις καὶ δεύτερον, ἐὰν ὑπάρχουν καὶ ποῦ θὰ εὑρεθοῦν αἱ ἀπαραίτητοι δεξαμεναὶ διὰ τὴν ἐναποθήκευσιν τοῦ ἐλαιολάδου.

§9Κ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ. Ἤθελα νὰ τονίσω, κ. Πρόεδρε, τὰς οἰκονομικὰς ἐπιπτώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἡ διακοπὴ τῆς συγκεντρώσεως ἐπὶ τῶν παραγωγῶν, δεδομένου, ὅτι τὸ ἐλαιόλαδον διατίθεται εἰς τὴν κατανάλωσιν εἰς ἐξευτελιστικὰς τιμάς. Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ εὑρεθῇ τρόπος, ὥστε νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συγκέντρωσις.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου, ἔχει τὸν λόγον.

§11Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Κύριοι συνάδελφοι, εἰδικῶς διὰ τὸν Νομὸν Ἡρακλείου, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ συγκέντρωσις τοῦ ἐλαιολάδου ὑπερέβη τὸ 22% τῆς προβλεπομένης παραγωγῆς. Δηλαδή, εἰδικῶς ὁ Νομὸς Ἡρακλείου ηὐνοήθη περισσότερον ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας περιφερείας τῆς χώρας, καὶ τοῦτο διότι ἐκεῖ ὑπάρχουν ἀποθηκευτικοὶ χῶροι διὰ τὴν ἐναποθήκευσιν τοῦ ἐλαιολάδου. Ὅταν παρουσιάσθη ἔλλειψις ἀποθηκευτικῶν χώρων, προέβημεν εἰς τὴν ἀγορὰν 4.000 κενῶν βαρελίων διὰ προχείρου διαγωνισμοῦ, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο εἰς τὸ Ἡράκλειον καὶ συνεχίσθη ἡ συγκέντρωσις. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ πληροφορήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι εἰς τὸ Ἡράκλειον συνεκεντρώθη ποσότης ἄνω τῶν 4.500 τόννων. Ἐὰν μὲ τὸν ρυθμὸν αὐτὸν ἐξακολουθήσωμεν τὴν συγκέντρωσιν εἰς ὅλην τὴν χώραν, τότε ἡ συγκεντρωθησομένη ποσότης ἐλαιολάδου θὰ ὑπερβῇ τοὺς 45.000 τόννους. Ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει συγκέντρωσιν ἐλαιολάδου μέχρι 30.000 τόννους καὶ τοῦτο διότι θέλει νὰ προστατεύσῃ τοὺς μικροὺς παραγωγούς, τοὺς ἔχοντας 400 ἐλαιόδενδρα, οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουν τὸ 80% περίπου τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν τῆς χώρας. Ὁ σκοπὸς τῆς Κυβερνήσεως ἦτο, ἐπαναλαμβάνω, νὰ προστατεύσῃ διὰ τῆς συγκεντρώσεως τοὺς μικροὺς παραγωγοὺς καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ σκοπὸς αὐτὸς ἐπετεύχθη ἀπὸ αὔριον διακόπτεται ἡ συγκέντρωσις. Σημειωτέον, ὅτι διὰ τῆς ἀνωτέρω συγκεντρώσεως ἐπροστατεύθη ἐμμέσως τὸ σύνολον τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς, διότι ἀπερροφήθησαν ἐκ τῆς ἀγορᾶς οἱ 30 χιλιάδες τόννοι. Ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται, ὅμως, ὡς πρὸς ὡρισμένας περιφερείας, ὅπου ἡ ἔκθλιψις τοῦ ἐλαίου δὲν συνετελέσθη ἀκόμη, ὅπως εἰς τὴν Κέρκυραν, Λέσβον κλπ., νὰ συνεχισθῇ ἡ συγκέντρωσις, ὥστε νὰ προστατευθοῦν καὶ οἱ μικροὶ ἐλαιοπαραγωγοὶ τῶν περιφερειῶν αὐτῶν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως ἐλαιολάδου ὀξύτητος 5 βαθμῶν εἶναι 16,50 τὸ κιλόν. Ἐὰν εἰς τὸ ποσὸν αὐτὸ προστεθοῦν καὶ αἱ δαπάναι διαχειρίσεως κλπ. τότε ἡ τιμὴ κατὰ κιλὸν ἀνέρχεται εἰς 18 δραχμὰς ἔναντι τῆς διεθνοῦς τοιαύτης 13 δραχμῶν καὶ ἐλευθέρας ἀγορᾶς 14–14,20 κατὰ κιλόν. Ἀντιλαμβάνεσθε, λοιπόν, πόσον ὠφελήθησαν οἱ μικροὶ ἐλαιοπαραγωγοὶ διὰ τῆς συγκεντρώσεως τῶν 30.000 τόννων, εἰς τοὺς ὁποίους ἐδώσαμεν πρόσθετον εἰσόδημα.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀναφερομένης εἰς τὴν πληροφορίαν, ὅτι συζητεῖται ἡ ἐξαγωγὴ σίτου Ἑλληνικοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κλπ.

§13Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει ἡ πληροφορία, ὅτι ἡ ἐξ Ὑπουργῶν Οἰκονομικὴ Ἐπιτροπὴ ἔχει ἀποφασίσει τὴν ἐξαγωγὴν Ἑλληνικοῦ σίτου εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἡ Κυβέρνησις ἐν προκειμένῳ προέβη εἰς δύο ἀντιφατικὰς δηλώσεις. Κατὰ τὴν μίαν δήλωσιν, ὅτι δὲν πρόκειται οὐδεμία ποσότης Ἑλληνικοῦ σίτου νὰ ἐξαχθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Κατὰ τὴν ἄλλην, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐξαχθῇ ποσότης 80.000– 120.000 τόννων. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται πράγματι νὰ ἐξαγάγῃ Ἑλληνικὸν σῖτον εἰς τὸ ἐξωτερικόν, θὰ ἠθέλαμεν νὰ γνωρίζωμεν ὑπὸ ποίους ὅρους θὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ἐξαγωγὴ καὶ ἐὰν αἱ ἀνάγκαι τοῦ ἐσωτερικοῦ θὰ ἱκανοποιηθοῦν ἐκ τῶν ἀποθεμάτων, ἀκόμη καὶ ἐὰν αἱ ὀρειναὶ περιοχαὶ ἔχουν ἐφοδιασθῆ ἤδη διὰ τῆς ἀπαραιτήτου ποσότητος σίτου.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου, ἔχει τὸν λόγον.

§15Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις οὐδέποτε ἐδήλωσεν, ὅτι πρόκειται νὰ ἐξαχθῇ ποσότης τις σίτου, πολὺ περισσότερον δὲν εἶπεν, ὅτι πρόκειται νὰ περισσεύσῃ σῖτος τῆς τάξεως τῶν 120.000 τόννων. Τοῦτο ἐλέχθη ἀπὸ τοὺς συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν αὐτὸν τὸν φανταστικὸν ἀριθμόν. Ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τοῦ Ὑπουργείου προκύπτει τοῦτο: Ἐὰν συνεχισθῇ ἡ κατανάλωσις κρατικοῦ σίτου μὲ τὸν ρυθμὸν ποὺ ἔχει σήμερον καὶ ἐφ’ ὅσον διατηρήσωμεν ἕνα ἀπόθεμα 80.000–100.000 τόννων σίτου μαλακοῦ, τότε ἐνδέχεται νὰ περισσεύσῃ εἰς τὰς ἀποθήκας σῖτος μαλακὸς 50.000 τόννοι, ὅπως συνέβη καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις νὰ πληρώσῃ μισθώματα ηὐξημένα διὰ τὴν ἐναποθήκευσιν τοῦ ἀνωτέρω σίτου. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ ἐὰν εἶναι δυνατὸν ὁ σῖτος οὗτος νὰ διατεθῇ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐσωτερικοῦ, διὰ τὰς ἀνάγκας γεωργῶν καὶ ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὀρεινοί, ἢ ἐνδέχεται νὰ μὴ ἔχουν ἐπαρκῆ περιουσιακὰ στοιχεῖα καὶ ἐλλείπει ὁ σῖτος ἀπὸ αὐτούς. Ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ μετατραπῇ ὁ σῖτος γʹ ποιότητος εἰς ζωοτροφὰς καὶ νὰ δοθῇ εἰς τὴν κτηνοτροφίαν. Λαμβάνομεν μέτρα ὅμως, ὥστε ὁ σῖτος οὗτος νὰ μὴ περιέλθῃ εἰς τὴν λαθράλεσιν. Διότι ἐὰν περιέλθῃ, πάλιν τὰ ἀποθέματα δὲν θὰ μειωθοῦν. Ἐλπίζομεν, ὅτι ἐγκαίρως θὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποφάσεις, ὥστε νὰ ἀποροφηθῇ τὸ πλεόνασμα πρὸς κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ θὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἀποφύγωμεν ἐξαγωγὰς εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ σίτου τούτου ἐὰν ἐξαχθῇ, πιθανῶς νὰ εἶναι πολὺ μικρὰ καὶ ἐνδέχεται νὰ μὴ ὑπερβῇ τὴν 1,60 κατὰ κιλόν, βλέπομεν ποίαν σημαντικὴν προστασίαν παρέχομεν εἰς τοὺς Ἕλληνας σιτοπαραγωγούς, τῶν ὁποίων ἀγοράζομεν τὴν παραγωγὴν των εἰς σῖτον, εἰς τὴν τιμὴν τῶν 3,60, 3,40 καὶ 3 δραχμῶν κατὰ κιλόν. Πρέπει νὰ εἶναι βέβαιοι οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ τὸ θέμα μετὰ μεγίστης προσοχῆς καὶ περισκέψεως, καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν δὲν διατεθῇ ὁλόκληρος ἡ ποσότης τοῦ σίτου πρὸς κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ (ἀγρότας καὶ κτηνοτροφίαν), θὰ μελετηθῇ τότε ἡ δυνατότης ἐξαγωγῆς διὰ διεθνοῦς διαγωνισμοῦ ἢ θὰ παραμείνῃ ἐπὶ πλέον εἰς τὰ ρυθμιστικὰ ἀποθέματα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ τονίσω εἶναι, ὅτι ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει ὡμιλήσαμεν περὶ 120.000 τόννων σίτου καὶ οὐδέποτε εἴπομεν, ὅτι πρόκειται νὰ κάμωμεν ἐξαγωγὴν σίτου, ἐὰν δὲν καλυφθοῦν αἱ ἀνάγκαι τοῦ ἐσωτερικοῦ.

§16Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡ πληροφορία μας δὲν ἦτο φανταστική, διότι τὴν ἑπομένην ἐξεδόθη ἐπίσημος ἀνακοίνωσις τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου ἢ Γεωργίας, ἡ ὁποία ὡμίλει περὶ σκέψεως τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐξαγωγὴν 50.000 τόννων σίτου. Ἀπόψε πάλιν ὁ κ. Ὑπουργός, ἀφοῦ κατὰ ἕνα τρόπον ἱκανοποίησε τὴν Βουλὴν διὰ τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως περὶ καταναλώσεως τοῦ σίτου εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ἄφησε τὸν τελευταῖον ὑπαινιγμόν, ὅτι σκέπτεται νὰ ἐξαγάγῃ τὸν σῖτον. Ἐὰν τελικῶς καταλήξῃ εἰς αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν, θὰ ἠθέλαμεν πρὶν προβῇ εἰς διαγωνισμὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τῶν ὅρων τοῦ διαγωνισμοῦ διὰ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ τὸ προηγούμενον τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ σίτου διὰ τῆς Μποῦνγκε.

§17Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Ἡ διάψευσις ποὺ ἔγινεν εἰς τὰς ἐφημερίδας δὲν λέγει αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ἀλλὰ περιλαμβάνει αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀνεκοίνωσα πρὸ ὀλίγου, ὅτι δὲν σκεπτόμεθα νὰ κάμωμεν καμμίαν ἐξαγωγὴν σίτου παρὰ μόνον, ὅτι θὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ὑπάρξῃ τοιαύτη περίπτωσις, ὅταν ἐξαντληθοῦν αἱ δυνατότητες ἀπορροφήσεως τοῦ σίτου εἰς τὸ ἐσωτερικόν, εἴτε διὰ τῆς διαθέσεως αὐτοῦ εἰς τοὺς ἀγρότας, εἴτε διὰ τῆς διαθέσεως εἰς τὴν κτηνοτροφίαν.

§18Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐξεδόθησαν δύο ἀνακοινώσεις, ἡ μία ἐπιβεβαιώνει καὶ ἡ ἄλλη διαψεύδει. Συνεπῶς, δικαίως ἐθέσαμεν τὸ ζήτημα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας εἰσερχόμεθα εἰς

τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Συμφωνίας τῆς συνιστώσης σύνδεσιν μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος καὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν, σχετικῶν πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῆς».

§20Η. ΗΛΙΟΥ. Μειοψηφούσης τῆς Ἀριστερᾶς.

§21Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος κ. Γιαννόπουλος, ἀσθενῶν δὲν ἠδυνήθη νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ κατέθεσα μίαν δήλωσιν. Παρακαλῶ νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ καταχωρηθῇ. Καταχωρεῖται ἡ δήλωσις τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου, ἔχουσα οὕτω: Πρὸς Τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς Κύριε Πρόεδρε, Μὴ δυνηθεὶς καὶ μὴ δυνάμενος, λόγῳ ἀσθενείας, ὅπως μετάσχω εἰς τὰς συζητήσεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Ε.Ο.Κ.», αἵτινες τερματίζονται σήμερον ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου, νὰ ἐκθέσω δι’ ὀλίγων τὰς ἐπὶ τοῦ βασικοῦ τούτου ζητήματος, ποὺ ἀπασχολεῖ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν τόπον μας ἀπόψεις μου, ἃς καὶ παρακαλῶ, ὅπως, εὐαρεστούμενοι, ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Βουλήν. «Ἀπὸ τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὰ ὅσα ἀναγράφονται καὶ σχολιάζονται εἰς τὸν ἡμερήσιον καὶ περιοδικὸν Τύπον —Ἑλληνικὸν καὶ ξένον— ἀπὸ πολλὰς ὑπευθύνους θέσεις καὶ εἰδικότητας κατέχοντα πρόσωπα, πείθεταί τις εὐκόλως, ὅτι, κατὰ βάσιν πολιτικοὶ λόγοι ὡδήγησαν τοὺς 6 νὰ συστήσουν τὴν Ε.Ο.Κ., διότι οὕτω ἦτο εὐκολώτερον νὰ συσπειρώσουν τὰς εἰς τὸν Δυτικὸν Κόσμον εὑρισκομένας χώρας πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν γενικωτέρων ἀντισοσιαλιστικῶν σκοπῶν των. Ἡ Ἑλλὰς γρήγορα ἢ ἀργά, θὰ ἔχῃ ἐν τῷ μεταξὺ ἀνοίξει τὰς πύλας της καὶ θὰ ἔχῃ παραδώσει ἑαυτὴν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ξένων, φυσικῶν, νομικῶν προσώπων καὶ μονοπωλίων, τὰ ὁποῖα, ἀπὸ θέσεως ἰσχύος δρῶντα, θὰ ἔχουν καταλάβει τὰς θέσεις κλειδιὰ τῆς οἰκονομίας μας καὶ θὰ ἔχουν ἐξαγοράσει τοὺς ὡραιοτέρους ἀπὸ ἀπόψεως φυσικῶν καλλονῶν χώρους μας, μὲ τὰ δικαιώματα καὶ τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα παραχωροῦνται. Θὰ εὑρεθῇ καὶ πάλιν εἰς τὴν ἰδίαν κατάστασιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξεκίνησεν ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῶν καὶ ἐμπορικῶν πλεονεκτημάτων ὑπὲρ αὐτῆς εἰς τὸν χῶρον τῆς Ε.Ο.Κ. μετὰ τοῦ ὁποίου ὑποχρεώνεται νὰ συνδεθῇ σήμερον. Ἡ ἄποψίς μας αὕτη θεμελιώνεται ἐπὶ τοῦ ὅτι: α) Ἡ μία μετὰ τὴν ἄλλην αἱ διάφοροι χῶραι (Ἀγγλία καὶ Μεσογειακαί), παρὰ τὰς δυσχερείας, τελικά, θὰ προσχωρήσουν καὶ αὐταὶ εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. Ἡ προτίμησις πρὸς τὴν Ἑλλάδα οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφιβάλῃ, ὅτι ἀφετηρίαν ἔχει τὸ αἴσθημα ἀνασφαλείας, ποὺ κυριαρχεῖ εἰς τὴν κρίσιμον αὐτὴν γωνίαν, λόγῳ τῆς ὀξείας διαστάσεως, ποὺ ὑφίσταται μεταξὺ τῆς οἰκονομικῆς καὶ πολιτικῆς ἡγεσίας της καὶ τοῦ Λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπιθυμεῖ διακαῶς πραγματικὴν ἀλλαγὴν εἰς τὸν τρόπον διακυβερνήσεώς του. β) Ἡ Ἀμερική, κάμνουσα χρῆσιν τῆς δυνάμεώς της ἢ θὰ ἀποσπάσῃ ὑπὲρ αὐτῆς ὅρους ἴσης ἢ καὶ εὐνοϊκωτέρας μεταχειρίσεως ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ἢ θὰ προσχωρήσῃ καὶ αὕτη εἰς τὴν Ε.Ο.Κ., ὥστε νὰ δύναται νὰ συνεχίζῃ τὴν κατάκλυσιν τῆς Εὐρωπαϊκῆς ἀγορᾶς μὲ καπνά, βάμβακα, χυμούς, φροῦτα, λαχανικὰ καὶ ἄλλα ὁμοειδῆ μὲ τὰ ἰδικά μας προϊόντα καὶ νὰ ἐπηρεάζῃ τὴν πολιτικὴν καὶ κοινωνικήν της πορείαν. γ) Ἡ ἄποψίς μας, ὅτι θὰ εὑρεθῇ ἡ χώρα μας εἰς τὸ ἴδιον σημεῖον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξεκίνησε, θεμελιώνεται τέλος εἰς τὸ ὅτι ἡ πρακτικὴ τῆς οἰκονομικῆς, κοινωνικῆς καὶ πολιτικῆς ζωῆς, ὑποστηριζομένη ἀπὸ τὴν ἐπαναστατικότητα τῆς σημερινῆς τεχνικῆς καὶ ἐπιστήμης καὶ τὴν ἁλματώδη ἀνάπτυξιν τῶν παραγωγικῶν δυνάμεων εἰς τὸν σοσιαλιστικὸν χῶρον καὶ τὸν ὑπόλοιπον κόσμον, θὰ ἀποδειχθῇ ἀκόμη μίαν φορὰν ἀνωτέρα τῶν τεχνητῶν ἐμποδίων, ποὺ ἐγείρονται διὰ τὴν ἀνακοπὴν τῆς προόδου, τῆς εἰρήνης καὶ τῆς συναδελφώσεως τῶν Λαῶν. Κατόπιν τούτων καὶ τῶν κάτωθι δεδομένων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀμφισβητοῦνται σοβαρῶς: α) Ὅτι ἡ βιομηχανία, ἡ βιοτεχνία καὶ τὸ ἐμπόριόν μας θὰ ὑποστοῦν θανάσιμον κλονισμὸν εἰς ὄφελος ξένων μεγάλων ἐπιχειρήσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐγκατασταθοῦν ἐντὸς τῆς χώρας μας μὲ διαφόρους μορφὰς ἢ θὰ ἀντιπροσωπευθοῦν μὲ ὑποκαταστήματα καὶ πρακτορεῖα. β) Ὅτι ἡ γεωργία μας δὲν πρόκειται νὰ ἐπωφεληθῇ τελικῶς εἰς τὸ σύνολόν της, ἀλλὰ νὰ ζημιωθῇ ἐκ τῆς συνδέσεως, λόγῳ τῶν δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ παρεμβληθοῦν εἰς τὰς συναλλαγὰς μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας καὶ τὸν ὑπόλοιπον κόσμον καὶ δι’ ἄλλους λόγους πολλοὺς καὶ σοβαρούς. γ) Ὅτι τὸ ἄνθος τῆς νεολαίας μας καὶ τὸ πλεῖστον τῶν ἐργατικῶν δυνάμεων τῶν εἰδικευμένων θὰ μεταναστεύσουν καὶ δ) Ὅτι ἡ ἀπώλεια τῆς πολιτικῆς καὶ ἐθνικῆς μας ἀνεξαρτησίας εἶναι βεβαία, διότι οἱ χῶροι, οἱ ὁποῖοι θὰ προσχωρήσουν εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. θὰ ὑπόκεινται προϊόντως τοῦ χρόνου εἰς πλήρη ἔλεγχον τῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι τὸν ὀργανώνουν διὰ τοὺς γενικωτέρους σκοπούς των. Τάσσομαι ἐναντίον τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. καὶ δὲν ἐγκρίνω τὴν κύρωσιν τῆς Συμφωνίας τῆς συνιστώσης σύνδεσιν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ τῆς Ε.Ο.Κ.».

Μετὰ τιμῆς

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Βουλευτὴς Σερρῶν

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ὡς ἄνω σχέδιον Ν. Δ. εἰς τὸ σύνολον;

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τῆς Συμφωνίας τῆς συνιστώσης σύνδεσιν μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος καὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν σχετικῶν πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῆς». Κύριοι βουλευταί, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως «περὶ προικὸς τῆς Βασιλόπαιδος Σοφίας», κάμνω τὴν δήλωσιν, ὅτι θὰ συζητηθῇ εὐθὺς μετὰ τὰς διακοπὰς τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, διότι ἡ Κυβέρνησις μετὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῶν προτάσεων περὶ παραπομπῆς μελῶν τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως εἰς εἰδικὸν δικαστήριον, πρόκειται νὰ ζητήσῃ τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, λόγῳ τῶν ἑορτῶν τῶν Ἀπόκρεω. Αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς θὰ ἐπαναληφθοῦν τὴν 13ην Μαρτίου καὶ ὡς πρῶτον νομοσχέδιον θὰ συζητηθῇ τὸ «περὶ προικὸς τῆς Βασιλόπαιδος Σοφίας». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνομολογήσεως λαχειοφόρου ἐσωτερικοῦ δανείου οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως δραχμῶν 990.000.000». Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Λ. Μπουρνιᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§26Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ τὴν ἔγκρισιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας πρὸς ἔκδοσιν νέου ἐσωτερικοῦ κρατικοῦ παραγωγικοῦ δανείου, τοῦ τρίτου κατὰ σειρὰν μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ὕψους 990.000.000 δραχμῶν, ὅπερ θέλει ἐκτεθῆ εἰς δημοσίαν ἐγγραφὴν δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μετ’ ἔγκρισιν τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς καθοριζούσης τὸν χρόνον ἐνάρξεως καὶ λήξεως τῶν εἰς τὸ δάνειον ἐγγραφῶν. Τοῦ ὑπὸ ἔγκρισιν νέου κρατικοῦ δανείου προηγήθησαν κατὰ τὴν μεταπελευθερωτικὴν περίοδον πρῶτον τὸ δάνειον τῶν 300.000.000 τοῦ 1954 ἐξοφληθὲν ὁλοσχερῶς τὸν Ἰούνιον τοῦ παρελθόντος ἔτους καὶ δεύτερον, τὸ δάνειον τοῦ Ν.Δ. 4117)1960 ἐκ δραχμῶν 750.000.000, ὅπερ ἐκαλύφθη ἐξ ὁλοκλήρου καὶ ἐξυπηρετεῖται κανονικῶς. Ὡς ἐτονίσθη καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀγορητὰς ἀνεξαρτήτως κομματικῆς ἀποχρώσεως, ἡ προσφυγὴ εἰς τὸν δανεισμὸν πρὸς ἄντλησιν χρηματοδοτήσεως τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, πέραν τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀποτελεῖ ὀρθόδοξον μέτρον, τὸ ὁποῖον σὺν τοῖς ἄλλοις ἐπιμερίζει τὰ βάρη τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ εἰς τὰς ἐπερχομένας γενεάς, αἱ ὁποῖαι καὶ θὰ ἀπολαύσουν τοὺς καρποὺς αὐτῆς. Ὡς γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ἡ ἐκτέλεσις μεγάλων παραγωγικῶν ἔργων πρὸς ταχυτέραν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν ἐπιβάλλει προσφυγὴν εἰς μακροχρόνιον ἐξωτερικὸν ἢ ἐσωτερικὸν δανεισμόν. Ὁ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ δανεισμός, ὁ ὁποῖος ἐξαρτᾶται ἀπὸ πολλοὺς παράγοντας καὶ ἀπὸ τὰς ἐπικρατούσας ἑκάστοτε εἰδικὰς διεθνεῖς συνθήκας, τείνει κυρίως εἰς κάλυψιν τῶν εἰς συνάλλαγμα ἀναγκῶν, ἐνῷ ὁ ἐσωτερικὸς δανεισμὸς πρὸς συμπλήρωσιν δαπανῶν εἰς δραχμὰς ἐκτάκτου μορφῆς, δαπανῶν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἀποτελεῖ παραγωγικὴν ἐπένδυσιν ἀδρανοῦντος κεφαλαίου ἢ χρησιμοποιουμένου εἰς ἐπενδύσεις μικροτέρας παραγωγικότητος. Ἡ ἐξεύρεσις κεφαλαίου ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ γίνεται καὶ δι’ ἄλλων τρόπων. Διὰ τῆς ἐκδόσεως χαρτονομίσματος ἀκαλύπτου, ἥτις σημαίνει δυναμίτιδα πρὸς ἀνατίναξιν τῆς νομισματικῆς σταθερότητος, ἢ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ δι’ αὐξήσεως τῶν φόρων καὶ αὐστηρῶν περιορισμῶν τῶν μὴ παραγωγικῶν δαπανῶν. Τὸ ὕψος τῆς φορολογίας εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἐπιτρέπει περαιτέρω αὔξησιν, θὰ ἦτο αὐτὴ εἰς βάρος τῆς ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας. Ἀντιθέτως θὰ ἦτο εὐκταῖος ὁ περιορισμὸς τῆς φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως τῶν ἐργαζομένων καὶ τῶν μικροεισοδηματιῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὴν προχθεσινὴν εἰσήγησίν του ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1962, ὁμιλῶν ἐξ ἀφορμῆς τῶν περισσευμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1961, ἐτόνισεν, ὅτι «ἡ τελικὴ ἐπιδίωξις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ διοχετεύσῃ ταῦτα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων». Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἄποψίν του καὶ ὅτι ἐὰν εὐοδωθῇ ὁ ἀγών, τὸν ὁποῖον ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ διεξαγάγῃ πρὸς πάταξιν «ἀπαραδέκτου», ὡς τὴν ἐχαρακτήρισεν φοροδιαφυγῆς, θὰ ἐκδηλώσῃ καὶ ἔργῳ τὴν συμπάθειάν του, πρὸς τοὺς εἰλικρινεῖς φορολογουμένους, δι’ ἐλαφρύνσεως τῆς φορολογίας, ὅπου αὕτη ἐπιβάλλεται. Ὁ ἀγὼν κατὰ τῆς φοροκλοπῆς πρέπει νὰ ἐπιτύχῃ, διότι ἐξακολουθοῦν ἀκόμη οἱ Ἕλληνες φορολογούμενοι νὰ διακρίνωνται εἰς ἔξυπνους καὶ κουτούς, ὅπως τὴν ἐποχὴν τοῦ ἀειμνήστου Καθηγητοῦ μου τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας Ἀνδρεάδου. Παρὰ τὴν ὑπὸ τοῦ νέου προϋπολογισμοῦ αὐστηρὰν ἐκτίμησιν τῶν δαπανῶν καὶ περικοπῶν τῶν μὴ παραγωγικῶν τοιούτων, κατέστη ἀναγκαία ἡ προσφυγὴ εἰς τὸν ἐσωτερικὸν δανεισμὸν πρὸς κάλυψιν 990.000.000 ἐκ τῶν 6 δισεκατομμυρίων ἐπενδύσεων τοῦ τρέχοντος ἔτους. Κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὸν προπολεμικὸν ἐσωτερικὸν δανεισμόν, ὁ ὁποῖος, πλὴν μιᾶς ἐξαιρέσεως, τῶν 300.000.000 τοῦ 1920, ἦτο ἀναγκαστικὸς καὶ ἐσκόπει τὴν κάλυψιν ἐλλειμμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὁ δανεισμὸς τοῦ κράτους μεταπολεμικῶς εἶναι προαιρετικὸς καὶ τείνει εἰς παραγωγικοὺς σκοπούς, εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῆς ἐπιτυχίας τῶν δύο προηγουμένων δανείων. Σήμερον αἱ ὁμολογίαι τοῦ δευτέρου παραγωγικοῦ εἶναι ηὐξημέναι εἰς τὸ Χρηματιστήριον, λόγῳ τῆς ἀσφαλείας καὶ τῶν πλεονεκτημάτων τοῦ δανείου τούτου. Τὴν αὐτὴν ἀσφάλειαν καὶ μείζονα πλεονεκτήματα παρέχει τὸ νέον δάνειον. Εἶναι τοῦτο 15ετοῦς διαρκείας μὲ τόκον 5% καὶ ἔναρξιν ἀποσβέσεως μετὰ 2ετίαν ἀπὸ τῆς συνάψεώς του. Ἐνῷ εἰς τὰ προγενέστερα ἡ ἀπόσβεσις ἤρχιζεν ἀμέσως, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐζημίου τοὺς κομιστὰς τῶν πρώτων εἰς τὸ ἄρτιον κληρώσεως. Οἱ τίτλοι θὰ πωληθῶσιν, διὰ δημοσίας ἐγγραφῆς, εἰς τὸ ἄρτιον καὶ τὰ λοιπὰ πλεονεκτήματά του εἶναι ὁ λαχνός, ἡ ρήτρα δολλαρίου, ἡ φορολογικὴ ἀπαλλαγὴ τοῦ ἄρθρου 8 καὶ τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ 9 εὐεργετήματα, ἤτοι τὸ ὅτι οἱ τίτλοι γίνωνται δεκτοὶ πρὸς σύστασιν ἐγγυοδοσίας ἢ ἀντικατάστασιν ἐνεχύρων καὶ πρὸς παροχὴν δανείου ποσοῦ 60% τῆς ἀξίας των, ὑπὸ τοὺς ὅρους καὶ προϋποθέσεις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Τὸ ὅτι ἐκδίδεται εἰς 990.000.000 καὶ ὄχι εἰς ἕνα δισεκατομμύριον, ἔχει ὡς αἰτίαν τὴν δυνατότητα διαιρέσεως ἀκριβοῦς εἰς 300 δραχμῶν τίτλους, ἤτοι 10 δολλάρια τῶν

ΗΠΑ.

Ἐκδίδεται εἰς 300 δραχμάς, διότι ἀπευθύνεται εἰς τοὺς μεγαλυτέρους εἰσοδηματίας, ἀποταμιευτὰς καὶ πλεονεκτεῖ τῶν προηγουμένων, διότι ἔχει 1) τρεῖς κληρώσεις, 2) μικρότερα ἔξοδα καὶ 3) πληρώνει καὶ τοὺς ἐνδιαμέσους τόκους. Ἐνταῦθα πρέπει νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος παρεδέχθη κατ’ ἀρχὴν τροπολογίαν μου παρατάσεως τοῦ χρόνου παραγραφῆς τοῦ ἀρχικοῦ δανείου τοῦ 1954 περιληφθείσης εἰς ἴδιον τελευταῖον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου. Τὰ πλεονεκτήματα τοῦ νέου δανείου φαίνονται περισσότερον καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἡ ὁποία συνοδεύει τὸ νομοσχέδιον. Ἡ λαϊκὴ ἀποταμίευσις, θὰ διαθέσῃ, διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τόπου 990 ἑκατομμύρια συνολικῶς, τὸ δὲ Δημόσιον θὰ ἐπιβαρυνθῇ συνολικῶς, διὰ τόκους, τοκοχρεωλύσια καὶ λαχνοὺς πλέον προμηθείας δραχμὰς 1.589.925.756, ἡ δὲ πραγματικὴ ἐκ λαχνῶν καὶ προμηθειῶν δαπάνη ἰσοῦται πρὸς ἐπιτόκιον 6,48 περίπου. Εἶναι συνεπῶς πλέον ἢ βέβαιον, ὅτι τὸ νέον δάνειον θὰ ἔχῃ μεγαλυτέραν ἐπιτυχίαν τῶν προηγουμένων καὶ δὲν εὐσταθοῦν οἱ φόβοι, τοὺς ὁποίους ἀνεγνώσαμεν εἰς οἰκονομικὰς στήλας, ὅτι τὰ πολλά του πλεονεκτήματα ἐνδέχεται νὰ προκαλέσουν μετάθεσιν τῆς ἀποταμιεύσεως ἀπὸ τὰς Τραπέζας πρὸς τοὺς τίτλους τοῦ δανείου εἰς βάρος τῶν μέσῳ τῶν Τραπεζῶν καλυπτομένων ἀναγκῶν τῆς οἰκονομίας. Τὸ γεγονός, ὅτι ἔχομεν συνεπῶς αὔξησιν τῶν ἰδιωτικῶν καταθέσεων, ἥτις τὸν Ἰανουάριον ἐ.ἔ. ἔφθασε τὰ 50 ἑκατομμύρια πλέον τοῦ Δεκεμβρίου 1961, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν μείωσιν τῆς τιμῆς τῆς χρυσῆς λίρας, ποὺ σημαίνει, ὅτι συνεχίζεται καὶ ὁ ἐκθησαυρισμὸς τῶν χρυσῶν λιρῶν, ἐπιτρέπει τὴν πλέον αἰσιόδοξον προοπτικήν, τόσον διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ἰδιωτικῶν καταθέσεων, ὅσον καὶ διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ἐφετεινοῦ δανείου τῆς ΔΕΗ, τὸ ὁποῖον ὑπολογίζεται εἰς 500 ἑκατομμύρια, καθὼς καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κατὰ ἕτερα 500 ἑκατομμύρια. Τὰ γεγονότα καὶ φαινόμενα αὐτά, ἀποτελοῦν τὴν καλυτέραν ἀπόδειξιν τῆς πλήρους ἐμπιστοσύνης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ πρὸς τὴν νομισματικὴν καὶ οἰκονομικὴν σταθερότητα τῆς χώρας· ἄλλως τε, ὡς τονίζεται καὶ εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, θὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ εἰς τίτλους ἐπένδυσις κεφαλαίων Ἑλλήνων τοῦ ἐξωτερικοῦ, τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον ἐτοποθετοῦντο εἰς ὀλιγώτερον παραγωγικὴν ἐπένδυσιν τῶν οἰκοδομῶν, ἡ ὁποία παρουσιάζει κάμψιν λόγῳ κορεσμοῦ. Δὲν εὐσταθεῖ ἐπίσης ὁ φόβος τῆς μελλοντικῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν μεταπολεμικῶν ἐξωτερικῶν καὶ ἐσωτερικῶν δανείων, ἀφοῦ σήμερον ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1961 διαθέτει, διὰ τὸ δημόσιον χρέος 1.058 ἑκατομμύρια καὶ ἀφήνει καὶ 1.000 ἑκατομμύρια πλεόνασμα. Εἰς τὸ μέλλον, ὅτε θὰ ἔχωμεν τὴν ἀπόδοσιν τῶν σημερινῶν παραγωγικῶν δαπανῶν καὶ τὸ πλεόνασμα θὰ εἶναι μεγαλύτερον καὶ τὸ ποσὸν τῆς ἐξυπηρετήσεως ἀσφαλέστερον. Κύριοι βουλευταί, ὡς Πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐξῆρα τὴν ὁμοφωνίαν μεθ’ ἧς ὅλα τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ἀπεδέχθησαν τὸ νέον παραγωγικὸν δάνειον, ἥτις ἐπανελήφθη καὶ εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τῆς ὁμοφώνου ἀποδοχῆς τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ γεγονὸς εἶναι λίαν εὐχάριστον καὶ ἐνθαρρύνει ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι δὲν ἐφθάρη ἀνεπανορθώτως, ὁ πολιτικὸς κόσμος, ἀλλὰ παρὰ τὸ πολιτικὸν πάθος, τὸ ὁποῖον μᾶς διαιρεῖ καὶ τὴν ὀξύτητα τῶν σημερινῶν καιρῶν, γνωρίζομεν καὶ νὰ συναντώμεθα εἰς τὴν προαγωγὴν τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος. Εὔχομαι εἰλικρινῶς, κύριοι βουλευταί, καὶ εἰς τὸ μέλλον νὰ καταστοῦν συχνότεραι, αἱ τοιαῦται συναντήσεις μας, διὰ τὸ καλὸν τῆς Πατρίδος. (Χειροκροτήματα).

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, ἔχει τὸν λόγον.

§28Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τοῦ συζητουμένου σχεδίου Ν. Δ., ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ συνάψῃ λαχειοφόρον ἐσωτερικὸν δάνειον οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ὕψους 990 ἑκατομμυρίων. Ὁ συνάδελφος τῆς πλειοψηφίας εἶχε τὴν εὐκαιρίαν εἰς γενικὰς γραμμὰς νὰ ἀναλύσῃ τὸ περιεχόμενον τοῦ συζητουμένου σχεδίου νόμου. Ἐγὼ δὲν προτίθεμαι νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοθετήματος, ἐπιφυλασσόμενος νὰ κάμω ὡρισμένας παρατηρήσεις, εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Θὰ εἴπω ὀλίγα τινά, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς γενικώτερα θέματα, συνδεόμενα μὲ τὸ δάνειον, τοῦ ὁποίου τὴν ἔγκρισιν ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις. Ἡ ἔκδοσις προαιρετικοῦ ἐσωτερικοῦ δανείου, ἀποτελεῖ ὑγιᾶ τρόπον ἐξευρέσεως χρημάτων καὶ δοθέντος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, νομίζει, ὅτι διὰ τῆς συνομολογήσεως τοῦ δανείου θὰ διευκολυνθῇ εἰς τὴν προσπάθειάν της, διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας, ἐκ μέρους ἡμῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις. Ἡ Κυβέρνησις εἰσηγουμένη τὸν νόμον, ἐπιλέγει ὑπ’ εὐθύνην της τὸ μέσον καὶ ἡμεῖς δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ προβάλωμεν προσκόμματα εἰς τὴν ἐπιδίωξίν της αὐτήν. Ἐπιθυμῶ νὰ προσθέσω, ὅτι πέραν τῆς ἐκδόσεως ἀκαλύπτου ἢ παραγωγικοῦ χαρτονομίσματος εἰσφέρει καὶ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν καλυτέραν μέθοδον ἐξευρέσεως χρημάτων διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν. Ἡ Κυβέρνησις καὶ διὰ τὸ 1962 καταφεύγει καὶ εἰς αὐτὸ τὸ μέσον, διὰ χιλίων ἑκατομμυρίων. Δὲν εἶναι ἡ ὥρα νὰ γίνῃ γενικωτέρα κριτικὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι ἀδυναμίαν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀποτελεῖ τὸ γεγονὸς, ὄχι, ὅτι συνεισφέρει μόνον ἕν δισεκατομμύριον, διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν, ὅσον ὅτι ἡ ἀπόδοσις τῶν ἀμέσων φόρων ἐξακολουθεῖ νὰ εὑρίσκεται εἰς ἀπαραδέκτως χαμηλὰ ἐπίπεδα. Τοῦτο, κατὰ κοινὴν ὁμολογίαν, ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ φοροκλοπὴ ἐξακολουθεῖ νὰ ἀνθῇ εἰς τὸν τόπον μας. Ὁμολογῶ, ὅτι μὲ κατέπληξεν ὁ τρόπος ποὺ ἔφερεν ὁ κ. Θεοτόκης τὸ θέμα εἰς τὴν δημοσιότητα. Εἶναι ἀπαράδεκτος ὁ τρόπος αὐτὸς καὶ εἶναι πολιτικῶς ἀπαράδεκτος, ὅταν ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ μετὰ 6 ἔτη ἔρχεται ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ λέγει, ὅτι ἀνθεῖ ἡ φοροδιαφυγή. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ θελήσῃ νὰ φέρῃ ἐν καιρῷ τὸ θέμα τοῦτο ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διὰ νὰ συζητηθῇ ἀπὸ ὅλας τὰς πτυχάς του. Πρὸ 3ετίας ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις Καραμανλῆ ἔφερεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας σχέδιον νόμου «περὶ φοροδιαφυγῆς». Τοῦτο ἐψηφίσθη καὶ ἔγινε νόμος τοῦ Κράτους. Δυστυχῶς ὅμως, βλέπομεν, ὅτι ἡ φοροδιαφυγὴ δὲν ἐμειώθη καὶ ἔρχεται σήμερον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ἀναφέρῃ περὶ φοροδιαφυγῆς. Ἡ δήλωσις αὐτὴ δι’ ἡμᾶς εἶναι πολιτικῶς ἀπαράδεκτος καὶ ἀποτελεῖ αὐτοκαταδίκην.

§29Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐλάβομεν μέτρα καὶ εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν. Εἰς τὰ μέτρα αὐτὰ ἔγκειται ἡ αὔξησις τῶν φορολογικῶν δηλώσεων καὶ τῆς μειώσεως τῆς φοροδιαφυγῆς.

§30Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν ἀμφισβητῶ τὴν πρόθεσιν, ἀλλὰ ἡ φορολογικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ εἶχε τραγικὴν χρεωκοπίαν. Τοῦτο θὰ μᾶς δοθῇ εὐκαιρία νὰ τὸ ἀποδείξωμεν διὰ στοιχείων, ἐὰν κάποτε συζητηθῇ τὸ θέμα τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἡ μεγάλη ἀλήθεια. Ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι τὰ μεγάλα εἰσοδήματα διαφεύγουν ἀπὸ τὴν φορολογίαν καὶ τὴν εὐθύνην φέρει ἐξ ὁλοκλήρου ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ. Ὑπάρχουν εὐρύτερα περιθώρια τῆς εἰσπράξεως ἐκ τῆς φορολογίας χωρὶς τὴν αὔξησιν τοῦ συντελεστοῦ. Διὰ τοῦ σχεδίου νόμου, ἡ εἴσπραξις δὲν ἀποτελεῖ τὸν ἄριστον τρόπον εἰσπράξεως χρημάτων, ὁμολογῶ, ὅτι ἀποτελεῖ ὀρθόδοξον τρόπον. Ἐν γενικαῖς γραμμαῖς τὸ συνομολογούμενον ἐσωτερικὸν δάνειον ἐκδίδεται ὑπὸ εὐνοϊκοὺς ὅρους. Λέγω δὲ πιὸ εὐνοϊκοὺς καὶ ἀπὸ τοῦ 1960. Πιστεύω, ὅτι τὸ δάνειον θὰ ἐπιτύχῃ καὶ ὅτι θὰ καλυφθῇ κατὰ τὸ πλεῖστον ἢ πάντως κατὰ σημαντικὸν μέρος, ἀπὸ τὰ διαθέσιμα, τὰ ὁποῖα λόγῳ τῶν εὐνοϊκῶν ὅρων, κατετίθεντο εἰς τὰς Τραπέζας. Οἱ εὐνοϊκοὶ ὅροι τοῦ δανείου, ὡς εἶπον, πιστεύω, ὅτι θὰ δώσουν τὴν εὐχέρειαν εἰς τοὺς καταθέτας νὰ στραφοῦν πρὸς τὸ δάνειον. Τὰ σημερινὰ περιθώρια ἐπιτρέπουν ἀκινδύνως καὶ τὴν κάλυψιν πέραν τοῦ συζητουμένου δανείου καὶ τοῦ δανείου τῆς Δ.Ε.Η. τῶν 500 ἑκατομμυρίων καὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κατὰ 500 ἑκατομμύρια χωρὶς νὰ κλονισθοῦν οὐσιωδῶς αἱ καταθέσεις. Πιστεύω, ὅτι τὸ νέον συνομολογούμενον δάνειον θὰ καλυφθῇ μὲ ἄνεσιν. Τὸ Κράτος ἀναζητεῖ διὰ τὴν ἀνασυγκρότησίν του, ἐκτὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ χρήματα καὶ ἐξ ἄλλων πηγῶν. Τὰ περισσότερα δὲ ἐξ αὐτῶν ἔχουν τὴν δανειακὴν μορφήν. Τὸ ὕψος τοῦ μεταπελευθερωτικοῦ ἐσωτερικοῦ δανείου, ἔχει φθάσει εἰς ὕψος σημαντικόν. Δὲν ξεύρω τί σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ προπολεμικοῦ χρέους. Ἀλλὰ σήμερον ἡ ἐπιβάρυνσις διὰ τὴν δανειακὴν ἐξυπηρέτησιν ἔχει φθάσει εἰς τὸ σημεῖον τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου δραχμῶν. Δὲν φθάνει ὁλόκληρον τὸ δάνειον τῶν 990 ἑκατομμυρίων διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ μεταπελευθερωτικοῦ χρέους. Ἡ ἐπιβάρυνσις ἐκ δανεισμοῦ τῆς χώρας μας μὲ τὰ συναφθέντα ἐσωτερικὰ δάνεια, ἀνέρχεται περίπου εἰς 13 δισεκατομμύρια δραχμάς. Ἡ θεωρητικὴ τοποθέτησις τοῦ προβλήματος εἶναι νὰ μὴ ἐπιβαρυνώμεθα ἐν συνεχείᾳ, διότι κάποτε θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώσωμεν. Τὰ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ δανείου χρήματα θὰ πρέπει νὰ χρησιμοποιηθοῦν καταλλήλως. Θὰ ἔπρεπε νὰ παρίσταται καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν, διὰ νὰ ἀκούσῃ τὰ ὅσα λέγω, σχετικῶς μὲ τὸν τρόπον διαθέσεως τῶν χρημάτων τῶν ἐπενδύσεων. Δὲν εἶναι δὲ ἀκίνδυνος ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον διατίθενται τὰ κονδύλια ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἡ διάθεσις πολλῶν χρημάτων διὰ σκοποὺς εἴτε μὴ ἀμέσως παραγωγικούς, εἴτε μὴ ἔχοντας προτεραιότητα, καὶ ἀναφέρω τὴν περίπτωσιν τῆς δαπάνης διὰ τὰ ἔργα τοῦ Λυκαβηττοῦ, ἡ ὁποία δὲν νομίζω, ὅτι ἐνδείκνυται νὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ τὰ κεφάλαια αὐτά. Ὅλαι αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμον ὑπῆρξαν γενικῆς φύσεως, καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἡ εὐκαιρία ἥτις μᾶς παρεσχέθη κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, δὲν θὰ εἶναι ἡ τελευταία, καὶ θὰ μᾶς δοθῇ ἄλλη εὐκαιρία διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα τοῦτο ἀνετώτερον. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι παρὰ τὴν μεγάλην πολιτικὴν διάστασιν μεταξὺ Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, κατ’ ἐξοχὴν τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας μας δὲν εἶναι θέμα οὔτε τῆς Ε.Ρ.Ε., οὔτε τῆς Βουλῆς, οὔτε καὶ τῆς παρούσης γενεᾶς. Ἡ κριτική, τὴν ὁποίαν θὰ ἀσκήσωμεν θὰ εἶναι αὐστηρὰ καὶ δικαία καὶ θὰ ἀνταποκρίνηται πρὸς τὸ μέγεθος τοῦ θέματος καὶ τῆς σημασίας ποὺ ἔχει διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Διότι, ἐπὶ τῶν ἐρειπίων οἰκονομικῶν καὶ κοινωνικῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν διεκδικοῦμεν νὰ κυριαρχήσωμεν. Καὶ δὲν θέλομεν οὔτε πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, οὔτε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσωμεν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἔστω τὴν ἐδυσχεράναμεν εἰς μίαν προσπάθειαν ὅσον καὶ ἂν αὕτη δὲν εἶναι ἡ πρέπουσα. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος καὶ Α. Μίχας).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ὡς εἰδικὸς ἀγορητὴς ἐκ μέρους τῆς Ε.Δ.Α., ἔχει τὸν λόγον.

§32Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι πράγματι ἐπιτελεῖται στοιχειῶδες ἔργον οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ὅταν πρὸς τοῦτο, κατὰ κύριον λόγον καὶ πρωταρχικόν, προσφεύγωμεν εἰς τὸ ἐγχώριον κεφάλαιον καὶ ἐγχώριον ἀποταμίευσιν, ὁπότε δὲν ὑποδουλώνομεν τὸ μέλλον τῆς χώρας διὰ παραχωρήσεων εἰς τὸ ξένον κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον ποτὲ δὲν ἔρχεται διὰ νὰ δώσῃ, ἀλλὰ μόνον διὰ νὰ λάβῃ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κινητοποιοῦνται αἱ ἐγχώριοι πηγαὶ δι’ ἐπενδύσεις κλπ. Αὐτὴ ἡ κατ’ ἀρχὴν συγκατάθεσις δὲν σημαίνει οὔτε ὅτι υἱοθετοῦμεν τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε τὴν ἀξιολόγησιν κατὰ σειρὰν τῶν πόρων ποὺ ἀντλεῖ ἡ Κυβέρνησις δι’ ἐπενδύσεις. Διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις, ἀπαιτοῦνται πόροι εἰς δρχ. καὶ πόροι εἰς συνάλλαγμα. Ὡς πρὸς τοὺς πόρους εἰς δραχμὰς ἀπὸ τὴν γνωστὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καταφαίνεται ὁ προσανατολισμὸς τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀναθέσῃ τὸν κύριον ρόλον τῆς ἀναπτύξεως κατὰ 80% εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, ἀλλὰ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ παράσχῃ τὰ κίνητρα πρὸς τὴν Αʹ ἢ Βʹ ἐπένδυσιν. Καὶ ἐρωτᾶται, ὑπῆρχον περιθώρια πρὶν φθάσῃ εἰς δανεισμόν; Ὑπῆρχον, ὄχι βεβαίως μὲ νέας φορολογίας, διότι δὲν ὑπάρχουν περιθώρια ἐπιβολῆς νέων βαρῶν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μὲ νέας φορολογίας. Ὑπάρχουν ἴσως περιθώρια καὶ περιπτώσεις ἐξετάσεως μήπως εἰς ὡρισμένας κατηγορίας ἡ ἐπιβάρυνσις εἶναι τόσον μεγάλη, ὥστε νὰ δυσχεραίνῃ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Ἀλλά, πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς ἐφαρμογῆς τῆς κειμένης νομοθεσίας, ἔναντι ὅλων. Εἶναι τὸ θέμα τῆς φοροδιαφυγῆς, ὡς συνηθίζεται νὰ λέγεται, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ὀνομάζω νομίμου φοροαπαλλαγῆς. Κατὰ τοὺς πλέον προχείρους μὲν ὑπολογισμούς, ἀλλὰ προερχομένους ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους, τὸ δηλούμενον πρὸς φορολογίαν εἰσόδημα πρέπει νὰ ἀνέρχεται εἰς 55 δισεκατομμύρια. Καὶ αἱ βεβαιώσεις τοῦ τελευταίου ἔτους, αἱ ὑποβληθεῖσαι μετὰ τὴν λῆψιν τῶν μέτρων περὶ πατάξεως τῆς φοροδιαφυγῆς, ἀνέρχονται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 14–15 δισεκατομμυρίων. Ἡ φοροδιαφυγὴ ἑπομένως, εἶναι τεραστία, ἐγκληματικὴ καὶ ἄτιμος, ὑπονομεύουσα τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας, διότι καὶ τὰ μικρὰ εἰσοδήματα, τὰ ὁποῖα λέγεται, ὅτι δὲν φορολογοῦνται, ἐν τούτοις πλήττονται βαρέως μὲ τὰς ἐμμέσους φορολογίας. Ἑπομένως, ἀπὸ ἐκεῖ ἔπρεπε νὰ ἐξευρεθοῦν οἱ πόροι, ὅπου εἶναι περίπτωσις ὀρθόδοξος, διότι δὲν δημιουργεῖ ἐπιβαρύνσεις διὰ τὸ μέλλον. Οἱ πόροι εἰς δραχμάς, πρέπει νὰ προέλθουν ἀπὸ τὴν καταπολέμησιν τῆς φοροδιαφυγῆς. Περαιτέρω, πόροι εἰς δραχμάς, δύνανται νὰ προέλθουν ἀπὸ τὴν δραστικὴν περικοπὴν τῶν ἀντιπαραγωγικῶν δαπανῶν καὶ ἰδίως τῶν στρατιωτικῶν ἀντιπαραγωγικῶν δαπανῶν, αἵτινες ἀπὸ τοῦ πολέμου καὶ ἐντεῦθεν, λόγῳ συνεχῶν πολεμικῶν προϋπολογισμῶν, εὑρίσκονται εἰς μεγάλα ὕψη ὑπολογιζόμεναι μὲ τὰς δαπάνας διὰ τὰ Σώματα Ἀσφαλείας κλπ. εἰς 6,5–7 δισεκατομμύρια. Δὲν εἶναι δὲ μόνον αἱ δαπάναι ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι καὶ ἀπὸ τὰ κονδύλια ἐπενδύσεων διατίθενται μεγάλα ποσὰ διὰ στρατιωτικοὺς πράγματι σκοπούς. Μεταξὺ τῶν χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ἡ Ἑλλὰς ἔρχεται πρώτη εἰς τὸ ὕψος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, μετὰ τὴν Γαλλίαν, ἡ ὁποία ἐπιβαρύνεται ἀπὸ τὰς δαπάνας τοῦ πολέμου τῆς Ἀλγερίας καὶ τῆς προσπαθείας της νὰ καταστῇ ἀτομικὴ δύναμις. Ἀλλὰ μὲ τὴν πολιτικὴν αὐτήν, ἐὰν δὲν εἴχομεν πλέγματα συγκαταθέσεων καὶ ὑποταγῆς, ἐὰν ἠδυνάμεθα νὰ διεκδικήσωμεν ἴσην θέσιν καὶ ἴσην μεταχείρισιν μὲ τοὺς πλουσίους συνεταίρους, ὅπως ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Ὁλλανδία, θὰ εἴχομεν οἰκονομίαν τοῦ ½ περίπου ὕψους τῶν κονδυλίων τῶν πολεμικῶν δαπανῶν, δηλ. ποσὸν 490 ἑκατομμυρίων ποὺ μᾶς δίδουν δύο ἢ τρεῖς φορὰς τὸ ποσὸν τοῦ σημερινοῦ δανείου. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τοὺς νέους συναδέλφους, τοὺς μὴ μετασχόντας τοῦ ἔργου τῆς προηγουμένης Βουλῆς, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, εἰς τὴν γενικὴν εἰσήγησίν μου ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1960, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν, αὐτὰς τὰς σκέψεις: «..... (ἀναγινώσκει) .....». Ἐπομένως, θὰ ὑπῆρχεν, ἄλλος ὑγιὴς τρόπος, διὰ περικοπῆς δραστικῆς τοιούτων δαπανῶν. Θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω ἀκόμη καὶ ἕνα ἄλλο πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον κἄποτε, κἄποια Κυβέρνησις καὶ κἄποια ἐθνικόφρων καὶ συντηρητικὴ πλειοψηφία, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι πρέπει νὰ λυθῇ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ λυθῇ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν παραπροϋπολογισμοί, παραπροϋπολογισμοὶ προσιδιάζοντες εἰς καθεστῶτα ἀπολύτου Μοναρχίας, μὲ κονδύλια ἑνὸς ἢ 1,5 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, ποὺ ἐπιβαρύνουν τὸ σύνολον καὶ ἡ διάθεσις τῶν χρημάτων γίνεται χωρὶς κανεὶς νὰ ξεύρῃ καὶ χωρὶς νὰ ἐξειδικεύεται ὁ προορισμός των καὶ νὰ ἀποδεικνύεται συχνά, ὅτι δὲν εἶναι χρῆσις ὀρθὴ καὶ δὲν ξεύρω, ἂν θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι εἶναι καὶ χρῆσις ἀντικειμενικῶς ἀνεπίληπτος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγουν, ὅτι πρέπει νὰ εἰσπράττουν ἀπὸ ἐδῶ καὶ ἀπὸ ἐκεῖ χρήματα, ὅταν αὐτὰ τὰ χρήματα εἰσπράττωνται καὶ δὲν διατίθενται παραγωγικῶς. Πιστεύω, λοιπόν, ὅτι ὑπάρχουν ἄλλοι ὀρθοδοξότεροι τρόποι, μὲ τοὺς ὁποίους θὰ ἠδύνατο νὰ χρηματοδοτηθῇ ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις ἀπὸ τὸν ἐσωτερικὸν τομέα τῆς οἰκονομίας, ἐπιστρατευόμενον διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλά, πέραν, τῆς ἐπιστρατεύσεως διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὑπάρχει ὁ τρόπος τοῦ ...... (δὲν ἠκούσθη), διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Χωρὶς νὰ τὰ εἰσπράξῃ ὁ προϋπολογισμὸς ἀπὸ τὸν ἰδιωτικὸν τομέα διὰ νὰ τὰ διαθέσῃ ἐκ νέου, εἶναι δυνατόν, μὲ δημοσιονομικὰ κίνητρα ἢ μὲ ἄλλα κίνητρα, νὰ ἀποσύρουν ποσὰ ἀπὸ ἕνα τομέα καὶ νὰ ἐνθαρρύνουν ἕνα ἄλλον τομέα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς μίαν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπῆρχε μία ἀνώμαλος κατάστασις ἀλλὰ πέραν αὐτῆς, δὲν ὑπῆρχον προϋποθέσεις, κατὰ τὴν περίοδον 1945–1950, ὅπου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὅτι ἦτο τελείως ἀνορθόδοξος ὁ τρόπος αὐτὸς τῶν ἐπενδύσεων, κατώρθωσε τὸ Κράτος, μὲ τὸ ΚΗʹ ψήφισμα, νὰ ἐνθαρρύνῃ τὰς ἰδιωτικὰς ἐπενδύσεις πρὸς οἰκοδομάς, αἱ ὁποῖαι, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, μὲ τὴν καταστροφὴν τοῦ στεγαστικοῦ, ἂς εἴπωμεν, κεφαλαίου τῆς Ἑλλάδος, τὴν ἐπελθοῦσαν κατὰ τὴν κατοχήν, εἴτε λόγῳ ζημιῶν, εἴτε καὶ λόγῳ τῆς μὴ ἀνανεώσεως καὶ τῆς διακοπῆς τῶν ἐπισκευῶν κατ’ ἔτος, εὑρίσκοντο εἰς μίαν κακὴν κατάστασιν. Εὗρε τρόπον τὸ Κράτος νὰ προσανατολίσῃ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, χωρὶς νὰ δώσῃ αὐτὰς τὰς σκανδαλώδεις καὶ ἄνευ ὅρων φορολογικὰς ἀπαλλαγάς. Ἔκαμεν ὡρισμένας φορολογικὰς ἀπαλλαγὰς δι’ ὡρισμένον καιρὸν καί, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, ἤρχισε νὰ λέγῃ, ὅτι θὰ πληρώσῃς τὸν φόρον εἰσοδήματος μειωμένον καὶ κατόπιν θὰ πληρώνῃς φόρον εἰσοδήματος ὅπως ὅλοι οἱ ἄλλοι Ἕλληνες. Καὶ κατώρθωσε, μὲ τόσον μικρὰ κίνητρα, κατώρθωσε νὰ κάμῃ αὐτὸν τὸν προσανατολισμόν. Ἦτο ἑπομένως δυνατὸν ἂν ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις, ὄχι κἂν διὰ τοῦ τρόπου τῆς ἐπιστρατεύσεως τοῦ ἀμέσου διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ διὰ τοῦ τρόπου τοῦ προσανατολισμοῦ ἠδύνατο, ἂν ἤθελε, νὰ ἐνθαρρύνῃ τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν, δὲν τὸ ἠθέλησεν, ὅμως, ἰδίως εἰς τὸν τομέα τῶν δασμοβιώτων βιομηχανιῶν. Σήμερον, εἰς τὸ θέμα τῆς ἀντιδικίας ποὺ ἔχομεν ἐν σχέσει πρὸς τὴν ΚΕΑ, μᾶς ἐπιρρίπτει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡμεῖς συνεμαχήσαμεν μὲ τὰς δασμοβιώτους βιομηχανίας διὰ νὰ τὰς ἐνισχύσωμεν. Καὶ κατεδείξαμεν, μέν, τότε, κατὰ τὴν συζήτησιν, πόσον ἄκαρπος εἶναι αὐτὴ ἡ προσπάθεια, ἀλλὰ ὑπενθυμίζομεν, ὅτι, ὅταν ἐδίδοντο αἱ προστασίαι αἱ ὑπέρμετροι, αἱ δασμολογικαί, δὲν ἐγίνετο οὔτε κανεὶς ἔλεγχος τῶν τιμῶν, ὥστε νὰ μὴ ἔχουν ἐπιπτώσεις ἐπὶ τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου, ἀλλ’ οὔτε καὶ κανεὶς ἔλεγχος μὲ κριτήρια ἐπενδυτικά. Οὐδεὶς ἔλεγχος. Διότι ἂν ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ αἱματηρὰ φορολόγησις τῶν κερδῶν ποὺ προήρχοντο ἀπὸ τὴν δασμολογικὴν προστασίαν καί, συγχρόνως, ἐὰν ἐγίνετο μία προστασία φορολογική, μία ἀπαλλαγὴ διὰ τὰ ἐπενδυόμενα κεφάλαια, θὰ εἶχεν ἐνθαρρυνθῆ, εἰς τὸ νὰ πραγματοποιήσῃ, ἡ ἰδιωτικὴ οἰκονομία, ὁ ἰδιωτικὸς τομεύς, ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία, τὸν ρόλον τὸν ὁποῖον, σύμφωνα μὲ τὴν πολιτικὴν ποὺ ἀσκεῖ, ἡ Κυβέρνησις, ἀναθέτει εἰς αὐτὸν τὸν τομέα τῆς οἰκονομίας. Καὶ αὐτὸ δὲν ἔγινε. Ἔχομεν ἀνάγκην διὰ συνάλλαγμα, αἱ ἀνάγκαι εἰς συνάλλαγμα διὰ τὰς ἐπενδύσεις....... (δὲν ἠκούσθη)...... μήπως ἔτσι, αὐτομάτως, αὐτοδικαίως, ἄνευ ἄλλου τινὸς ἐξαρτώμεθα ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, ἀναμφισβητήτως ὄχι. Καὶ τίθεται τὸ ἐρώτημα, κ. συνάδελφοι, ἂν εἰσάγωμεν κάθε χρόνον ἀγαθὰ εἰς τὸ ἐσωτερικόν, τὰ ὁποῖα ἐφέτος ἔφθασαν τὴν ἀξίαν τῶν 600 ἑκατομ., τὰ ὁποῖα πάντως εἶναι διπλάσια ἀπὸ τὰς ἐξαγωγάς, ἂν ἐκεῖ διαθέτωμεν καὶ τὸ τουριστικὸν καὶ τὸ μεταναστευτικὸν καὶ τὸ ναυτιλιακὸν συνάλλαγμα καὶ δανειζώμεθα πόρους ἐκ τῆς κινήσεως κεφαλαίων καὶ τοὺς ἀδήλους πόρους. Τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν εἰσαγωγῶν, τὰ ⅔, ἀποτελοῦνται ἀπὸ καταναλωτικὰ ἀγαθά, μὴ ἀπολύτου ἀνάγκης, ἀγαθὰ πολυτελείας.

§33Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Ἐδῶ, κ. Ἠλιοῦ, δὲν ἔχετε δίκαιον, ἂν πάρετε τὴν κατανομήν, θὰ ἰδῆτε, ὅτι τὸ ποσοστὸν εἶναι μικρότερον.

§34Η. ΗΛΙΟΥ. Ἠμπορεῖ νὰ μὴ εἶναι τὰ ⅔, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι κατά τι χαμηλότερον, ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ κεφαλαιουχικὰ ἀγαθά, τὰ εἰσαγόμενα, ἀνέρχονται εἰς 70–80 ἑκατομ. δολλάρια, εἰς τὴν καλυτέραν περίπτωσιν, διότι ἔφθασε καὶ κάτω τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ.

§35Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτὸ ἔχει ἀξίαν.

§36Η. ΗΛΙΟΥ. Ἑπομένως καὶ ἐκεῖ θὰ ἠδύνατο νὰ ὑπάρχῃ ἕνας προσανατολισμὸς ἐνθαρρύνσεως, εὐνοίας πρὸς τὰς εἰσαγωγὰς μηχανῶν, ἀγαθῶν κεφαλαιουχικῶν καὶ δυσμένεια ἀπαγορευτικὴ πρὸς τὰς εἰσαγωγὰς καταναλωτικῶν ἀγαθῶν, ἰδίως εἰδῶν τοιούτων, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον τρόπον ἐπαρκῶς καὶ εὐπρεπῶς θὰ ἠδύναντο νὰ καλυφθοῦν ἀπὸ ἐσωτερικὴν παραγωγήν. Ἄλλος τρόπος καλύψεως τῶν ἀναγκῶν εἰς συνάλλαγμα εἶναι ἡ χρησιμοποίησις τῶν ἐξαγομένων προϊόντων μας ὡς μέσον πληρωμῆς διὰ τὰς εἰσαγωγάς μας, ὅπως γίνεται μὲ τὰς χώρας τῶν διμερῶν ἀνταλλαγῶν. Εἴχομεν ἤδη ἀπὸ τοῦ 1956 ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Σεπίλωφ πρότασιν χαμηλοτόκου πιστώσεως μεγάλου ὕψους, ἄνευ ὅρων, ἄνευ ἀνταλλαγμάτων, ἄνευ πολιτικῶν ὅρων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐχρησιμοποιοῦντο διὰ τὴν προμήθειαν μηχανημάτων καὶ ἐγκαταστάσεων καὶ τεχνικῆς βοηθείας καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπληρώνοντο εἰς ἀγροτικὰ προϊόντα ἐπὶ τῇ τρεχούσῃ ἑκάστοτε τιμῇ των. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον πραγματοποιοῦν ἄλλαι χῶραι, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς πολὺ μεγαλυτέραν ἀπὸ ἡμᾶς καθυστέρησιν μὲ ραγδαῖα βήματα τὴν ἐκβιομηχάνισιν καὶ τὴν οἰκονομικήν των ἀνάπτυξιν, ὡς ἡ Ἰνδονησία, Αἴγυπτος κλπ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ ἐνεθύμιζον, ὅτι ὅτε ἐξηγγέλθη τὸ πενταετὲς λεγόμενον πρόγραμμα πρὸ διετίας, ὅτι ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους προσεφέρθη τὸ σύνολον τοῦ ἀναγκαιοῦντος ὑλικοῦ ἐπ’ ἀνταλλαγῇ τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων, νὰ μᾶς τὸ προμηθεύσῃ ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία, πάλι καὶ αὐτὸ δὲν τὸ ἤθελε ἡ Κυβέρνησις. Λέγομεν, ὅτι ὀρθὴ Κυβερνητικὴ πολιτικὴ θὰ ἦτο νὰ ἐξετάσῃ πρῶτον αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς πραγματοποιήσεως τῶν Ἑλληνικῶν πόρων καὶ τῆς ἐπιστρατεύσεώς των διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἐφαρμόζει μίαν ἄλλην πολιτικήν, δὲν λέγομεν, ὅτι τὸ προαιρετικὸν δάνειον εἶναι μὴ ὀρθόδοξος τρόπος πορισμοῦ χρημάτων διὰ τὰς ἐπενδύσεις. Ἐφ’ ὅσον διακηρύσσομεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιστρατεύσωμεν τὰ Ἑλληνικὰ διαθέσιμα καὶ τὰ Ἑλληνικὰ κεφάλαια διὰ νὰ μὴ ὑποδουλωθῇ ἡ οἰκονομία μας εἰς τὸ ξένον κεφάλαιον, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴμεθα ἀντίθετοι πρὸς τὴν ἄποψιν τοῦ ἐσωτερικοῦ δανεισμοῦ τοῦ προαιρετικοῦ. Θέλω νὰ ἐπισημάνω μάλιστα, ὅτι πράγματι ἔχει καὶ ὑγιεῖς νομισματικὰς ἐπιπτώσεις, διότι ἀναρροφᾷ ἀπὸ τὴν οἰκονομίαν κατὰ κἄποιον τρόπον τὰ ποσὰ ποὺ θὰ ξαναδιατεθοῦν διὰ τὰς ἐπενδύσεις καὶ ἑπομένως δὲν πιέζεται πληθωριστικῶς ἡ κυκλοφορία, ἐπίσης ἐπιμερίζει εἰς περισσοτέρας χρήσεις τὰ βάρη τῆς... (δὲν ἠκούσθη)... τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατόν, προκειμένου περὶ ἔργων μεγάλων, νὰ τὰ φέρῃ μία οἰκονομικὴ χρῆσις. Ἀρκεῖ ὅμως, αὐτὸ ποὺ λέγομεν προαιρετικὸν δάνειον, νὰ εἶναι προαιρετικὸν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἤθελα νὰ ζητήσω νὰ κάμῃ σαφῆ δήλωσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν Βουλήν, διότι ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας μᾶς εἶπεν, ὅτι θὰ εἶναι προαιρετικὸν τὸ δάνειον καὶ ὅτι θὰ ἀπευθύνεται κυρίως αὐτὸ τὸ δάνειον εἰς τοὺς ὁμογενεῖς τοῦ ἐξωτερικοῦ κλπ. Ἐγὼ πολὺ φοβοῦμαι, μήπως εἶναι προαιρετικοειδὲς καὶ ὄχι προαιρετικόν, μήπως δηλαδὴ κληθοῦν πάλιν τὰ ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα, αἱ ὀργανώσεις τῶν ἀσθενεστέρων οἰκονομικῶν τάξεων, νὰ καλύψουν τὸ δάνειον κατὰ μικρὸν ἢ μεγάλον μέρος. Ἡμεῖς, πάντως, ἀποδεχόμεθα τὴν ἀρχὴν τοῦ δανεισμοῦ μὲ μερικὰς ἐπιφυλάξεις. Ἡ πρώτη εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς πολιτικῆς της, διαθέτει τὸ μεγαλείτερον μέρος τῶν δημοσιονομικῶν πόρων εἰς καταναλωτικὰς μὴ παραγωγικὰς δαπάνας καὶ ἐκεῖ ὅπου γίνεται διάθεσις εἰς τὰς ἐπενδύσεις διὰ παραγωγικὰς δαπάνας, ὑπάρχει καὶ ἀναρχία καὶ ἔλλειψις ἱεραρχήσεως καὶ σπατάλης καὶ τρόπος διαχειρίσεως, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι πάντοτε καὶ δὲν φαίνεται ἄμεμπτος, ὑπῆρξαν πολλὰ συγκεκριμένα περιστατικά, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο μεγάλη συζήτησις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ δὲν θέλω νὰ ἐπανέλθω καὶ νὰ ἀπαριθμήσω μίαν πρὸς μίαν τὰς περιπτώσεις. Ἑπομένως, ὅταν διαθέτῃ ἡ Κυβέρνησις μεγάλα κονδύλια διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, χρειάζεται ὀρθὴ ἐπισήμανσις τῶν στόχων, ἱεράρχησις, οἰκονομία, σεβασμὸς τοῦ ἱεροῦ χρήματος, τὸ ὁποῖον θὰ πληρώσῃ ὁ φορολογούμενος Ἕλλην, καὶ αὐτὸ εἶναι κἄτι τι, τὸ ὁποῖον τότε μόνον θὰ ἐξασφαλίσῃ νὰ ἀποδώσῃ τὸ ἄριστον, νὰ ἀποδώσῃ τὸ OPTIMUM ἡ ἐπένδυσις. Μία δευτέρα ἐπιφύλαξις εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μᾶς εἶπεν, ὅτι ἀναθέτει τὸν κύριον ρόλον τῶν ἐπενδύσεων εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία χρειάζεται καὶ χρηματικὰ μέσα. Δὲν εἶναι ζήτημα μόνον διαθέσεως, δὲν ἠμπορεῖ νὰ βαδίσῃ καὶ νὰ προσανατολισθῇ πρὸς τὴν ὀρθὴν διάθεσιν αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ἐὰν γίνῃ αὐτό, χρειάζεται οἰκονομικὰ μέσα, καὶ μέσα εἰς τὰ οἰκονομικὰ μέσα, ἐκτὸς τῶν κεφαλαίων θὰ εἶναι καὶ ὁ πιστωτικὸς τομεύς, ἡ πιστοδότησις ἀπὸ τὰς Τραπέζας. Ἐὰν τώρα, ἐνῷ ἀναθέτει τὸ 80% εἰς τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν, ἀνταγωνίζεται, τρόπον τινά, ὁ δημόσιος τομεὺς τὰς Τραπέζας εἰς τὴν συλλογὴν τῶν χρημάτων τῆς ἀποταμιεύσεως, ὅπως συνέβη καὶ πέρυσι καὶ προπέρυσιν εἰς τὴν περίοδον καὶ τῆς ἐκδόσεως τοῦ ἐσωτερικοῦ δανείου καὶ τῆς ἐκδόσεως τοῦ δανείου τῆς Δ.Ε.Η., θὰ ὑπάρξῃ μία καθήλωσις τῶν καταθέσεων καὶ μία δυσκολία τῆς συνεχίσεως μὲ τὸν αὐτὸν ρυθμὸν τῆς πιστοδοτήσεως τῆς οἰκονομίας. Σήμερον λέγομεν, ὅτι παίρνομεν 1.000.000.000 δάνειον, 500.000.000 τοὐλάχιστον προδιαγράφονται ὡς δάνειον τῆς Δ.Ε.Η., μ’ ὅλα ταῦτα ἄλλα 500.000.000 δι’ αὔξησιν τοῦ κεφαλαίου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης αὐτὲς τὶς ἡμέρες, αὐτὸν τὸν καιρὸν αὐξάνονται αἱ καταθέσεις εἰς τὰς Τραπέζας καὶ μὴ φοβόμαστε. Ἂς μὴ τὸ λέγωμεν μὲ τόσον κομπασμόν, εἶναι ἕνα γεγονός, ὅτι αὐξάνονται αἱ καταθέσεις εἰς τὰς Τραπέζας· εἶναι καὶ ἐποχιακὸν τὸ γεγονὸς μετὰ τὰς ἑορτάς, ἀλλὰ εἶναι καὶ κἄτι τι ποὺ συνδέεται ἀσφαλῶς καὶ μὲ τὴν οἰκτρὰν τύχην τῶν συμπατριωτῶν μας ποὺ ἔρχονται ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ τὴν Αἴγυπτον καὶ τὴν Κατάγκαν καὶ τὸ Βέλγιον κλπ. καὶ ἔφεραν ὀλίγα ἢ πολλὰ καὶ ἰδίως μὲ τὴν διεθνῆ πτῶσιν τῶν τιμῶν τοῦ χρυσοῦ κατὰ τὸ τελευταῖον δίμηνον, ποὺ ἐξαναγκάζει τὰ τελευταῖα ὑπόλοιπα τῶν εἰς χρυσὸν ἀποταμιεύσεων νὰ ἐκχρηματίζωνται καὶ νὰ μετατρέπωνται εἰς δραχμάς. Αὐτὸ δὲν εἶναι κἄτι τὸ σταθερόν, τὸ παρετηρήσαμεν τὸ προηγούμενον ἔτος καὶ τὸ ἀμέσως πρὸ αὐτοῦ, ὅτι αἱ ἀπορροφήσεις μεγάλων κονδυλίων ἀπὸ τὰς ἐγγραφὰς εἰς δημόσια δάνεια, ἢ δάνεια δημοσίων ἐπιχειρήσεων, ἐπηρεάζει δυσμενῶς τὰς πριμοδοτικὰς ἱκανότητας τῶν Τραπεζῶν. Κύριοι συνάδελφοι, κατόπιν αὐτοῦ, θὰ ἤθελα νὰ κάμω καὶ τὴν ἑξῆς ἀκόμη παρατήρησιν. Ἐὰν ἡ κυβερνητικὴ πολιτικὴ ἐπιμερίζῃ κατ’ ἀναλογίαν 80 πρὸς 20 τὸν ρόλον τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως εἰς τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν καὶ τὸν δημόσιον τομέα τῆς οἰκονομίας, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχουν ὡρισμένα ὅρια ποὺ ἐκτείνεται ἡ εὐθύνη τοῦ δημοσίου τομέως καὶ τί ἐπαφίεται εἰς τὸν ἰδιωτικὸν τομέα. Νομίζω, ὅτι ὁ δημόσιος τομεὺς θὰ πρέπει, κατὰ κύριον λόγον, νὰ ἀπασχολῆται εἰς τὰ ἔργα τῆς οἰκονομικῆς ὑποδομῆς, ἐνέργεια, συγκοινωνίες, λιμένες, τεχνικὴ ἐκπαίδευσις καὶ τὰ τοιαῦτα. Δεύτερον εἰς τὰ ἔργα τῆς κοινωνικῆς ὑποδομῆς, λαϊκὴ στέγη, ὑγεία καὶ τὰ τοιαῦτα καὶ μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν, δι’ ὡρισμένας μεγάλας ἐπιχειρήσεις πρωταρχικοῦ ἐνδιαφέροντος, ἱεραρχουμένας πρὸς κατεπειγούσας, δὲν ὑπάρχει προθυμία τοῦ ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου, τότε νὰ ἀναλαμβάνῃ αὐτὸς τὴν πρωτοβουλίαν. Ἐάν, ὅμως, αἱ ἐπενδύσεις πρόκειται νὰ γίνουν δι’ ἁπλούστατα ἔργα προσιτὰ εἰς τὰς δυνατότητας τοῦ ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου, διὰ ξενοδοχεῖα καὶ συντριβάνια κλπ., ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι κἄτι τι τὸ ὀρθῶς διατιθέμενον ἀπὸ τὸν δημόσιον τομέα τῆς οἰκονομίας. Ἔπειτα, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἂν τὸ Κράτος πρέπει ἢ δὲν πρέπει νὰ δανείζηται, ἀφοῦ εἴπωμεν ὡρισμένας γενικὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας συνωμολόγησαν καὶ οἱ ἐκπρόσωποι τῶν ἄλλων Κομμάτων καὶ ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας καὶ ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, πρέπει νὰ ἴδωμεν τὸ ἂν τὸ Κράτος ἔχῃ ἐπὶ τοῦ δανεισμοῦ τοῦ ἐσωτερικοῦ μίαν συγκεκριμένην γραμμὴν κατευθυντήριον. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει· τὰ δάνεια εἴπομεν, ὅτι κατ’ ἀρχὴν εἶναι ὑγιὴς τρόπος πορισμοῦ χρημάτων. Ἐὰν εἶναι αὐτὸ σωστόν, διατὶ ὑπάρχουν τὰ θαλασσοδάνεια; Διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν δανειζόμεθα διὰ τακτικῶν παραγωγικῶν δανείων, τῶν ὁποίων εἶναι γνωστόν πότε θὰ ἐπέλθῃ ἡ λῆξις, εἰς πόσας δόσεις καὶ μὲ ποίας ἐπιβαρύνσεις, ἀφ’ ἑτέρου προσφεύγομεν εἰς τὰ ἔντοκα γραμμάτια, ποὺ εἶναι καθαρὸν κυμαινόμενον χρέος, ποὺ δὲν ἐπιτρέπεται παρὰ μόνον διὰ τὴν προεξόφλησιν μιᾶς τρεχούσης ἀνάγκης 2–3 μηνῶν, ποὺ πρόκειται νὰ καλυφθῇ μὲ τὰ εἰσοδήματα τοῦ τρέχοντος προϋπολογισμοῦ. Ἐπαναλαμβάνω, προσφεύγομεν εἰς αὐτὰ τὰ ἔντοκα γραμμάτια, τὰ ὁποῖα εἰς οἱανδήποτε στιγμὴν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανισθοῦν ὡς ἀπαιτητὰ καὶ ἑπομένως δημιουργοῦν τὰς προϋποθέσεις κλονισμοῦ τῆς νομισματικῆς σταθερότητος, μάλιστα βλέπω, ὅτι παρὰ τὴν ἄνοδον τοῦ δανεισμοῦ δι’ ἐντόκων γραμματίων, δηλαδὴ τοῦ θαλασσοδανείου μέχρι τοῦ τέλους τοῦ παρελθόντος ἔτους, σημειώνονται δι’ ἐφέτος καὶ ἄλλα 700 ἑκατομμύρια δανεισμοῦ δι’ ἐντόκων γραμματίων καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διευκρινίσῃ εἰς τὴν Βουλήν, εἰς ποῖον ὕψος εὑρίσκεται σήμερον τὸ μεταπολεμικὸν κυμαινόμενον χρέος εἰς ἔντοκα γραμμάτια.

§37Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θέλετε τώρα τὴν ἀπάντησιν;

§38Η. ΗΛΙΟΥ. Ἂν θέλετε τώρα, ὑποθέτω ὅτι μὲ τὰ 700 ἑκατομμύρια τοῦ 1962, ὑπερβαίνει τὰ 3 δισεκατομμύρια.

§39Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ τελικῶς ὑπὸ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς ἐκδοθὲν ὕψος τῶν ἐντόκων γραμματίων, τὸ βεβαίως μὴ ἐξαντληθέν, ἀνέρχεται εἰς 3.800.000.000. Ἡ τελευταία κρίσις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀνεβίβασε τὸ πλαφὸν εἰς 3.800.000.000, μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς ἔχουν ἀπορροφηθῆ ἐπακριβῶς 3.066.000.000.

§40Η. ΗΛΙΟΥ. Καὶ προβλέπονται καὶ ἄλλα 700 ἑκατομμύρια.

§41Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Νὰ σᾶς δώσω τὴν ἀκριβῆ ἐξέλιξιν τῶν ἀριθμῶν. Αἱ τοποθετήσεις ἀνῆλθον εἰς 3.200,9 ἑκατομμύρια, τὸ ὑπόλοιπον πρὸς τοποθέτησιν εἶναι 470,4 ἑκατομμύρια ἀρχικόν, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχομεν 3.066 ἑκατομμύρια, προβλέπεται ὅτι θὰ τοποθετηθοῦν ἐνδεχομένως εἰς τὸ διάστημα τοῦ χρόνου 650 ἑκατομμύρια, ὁπότε θὰ ἔχωμεν 3716 ἑκατομμύρια καὶ ἀκόμη περιθώριον πρὸς τοποθέτησιν ἀπὸ 3.716 ἕως 3.800 ἑκατομμύρια.

§42Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐγὼ ἐπισημαίνω, ὅτι αὐτὸς εἶναι ἕνας συνδυασμὸς ἀτάκτου δανεισμοῦ, ἐὰν ὁ παραγωγικὸς δανεισμὸς ὁ προαιρετικός, ἔχει αὐτὰ τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ὅλοι γνωρίζομεν, καὶ ἔρχεται ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ καὶ σᾶς λέγει, ὅτι μάλιστα, αὐτὸς ὁ τρόπος εἶναι ἕνας τρόπος, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπάγεται τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῆς οἰκονομίας μας εἰς τὸ ξένον κεφάλαιον κατ’ ἀρχήν, παρὰ τὴν σειρὰν τῶν ἐπιφυλάξεων διὰ τὸν τρόπον τῆς ἀσκήσεως τῆς οἰκονομικῆς σας πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν δὲν ἐγκρίνομεν, τότε θὰ εἴπῃ, ὅτι σεῖς οἱ ἴδιοι ἀναγνωρίζετε, ὅτι αὐτὸς δὲν εἶναι ὁ τακτικὸς τρόπος καὶ εἶναι τακτικὸς τρόπος ὁ διὰ τῶν ἐντόκων γραμματίων τῶν ἀπαιτητῶν, ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐτὸ κάθε στιγμὴ γίνεται χαρτονόμισμα καὶ οὐσιαστικῶς εἶναι χαρτονόμισμα. Τώρα, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω κἄτι τι ποὺ ἐτόνισαν καὶ οἱ κύριοι εἰσηγηταί, παρὰ κυρίως ἐπὶ τροχάδην, ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς σημεῖον ὥστε ὁ δανεισμός μας σήμερον εἰς τὸν ἀγῶνα δρόμου νὰ ὑπολείπεται τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν δανείων. Δανειζόμεθα 990 ἑκατ., βάζομεν χρέος 990 ἑκατ. καὶ ἔχομεν 1058 ἑκατ. εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν τοκοχρεωλυσίων τῶν ἕως τώρα δανείων. Αὐτὸ πλέον συνάπτεται φυσικὰ μὲ τὴν ὀρθὴν καὶ σκόπιμον διάθεσιν τῶν πόρων, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας, ἀλλὰ γίνεται ἕνα εἶδος μορφινισμοῦ, ἕνα εἶδος Μιθριδατισμοῦ. Δὲν θὰ ἠθέλαμεν κάθε χρόνον νὰ δανειζώμεθα περισσότερα, διότι θὰ χρεωστῶμεν ἀκόμη περισσότερα, διότι καὶ τὰ βάρη τοῦ περυσινοῦ δανείου θὰ προσαυξάνουν τὸ ποσὸν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου χρέους. Ἀνέφερα εἰς τὴν ἐδῶ εἰσήγησίν μου, τὴν τραγικήν, τὴν δραματικὴν περίπτωσιν τοῦ μορφινισθέντος ἀπὸ τὸν δανεισμόν, τὸν ὕπουλον δανεισμὸν ἀπὸ τὰ εὐεργετικὰ κεφάλαια τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἐμορφινίσθησαν καὶ ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε ὁ περυσινὸς προϋπολογισμὸς νὰ χρειάζηται νὰ πληρώσῃ 120 ἑκατ. δολλάρια εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δι’ ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου χρέους, νὰ μὴ ἔχῃ συνάλλαγμα, νὰ ἠμπορέσῃ νὰ δανεισθῇ 108 ἑκατ. καὶ νὰ ὑπάρχῃ αὐτὸ τὸ κενὸν τῶν 12 ἑκατ. ἐπὶ πλέον, τὸ ὁποῖον φυσικὰ τὸν ἑπόμενον χρόνον θὰ γίνῃ 130 ἢ 150. Κύριοι συνάδελφοι, τὰ ἐπίπεδα τῶν ἐπιτοκίων δὲν θὰ ἐπέτρεπον τοποθέτησιν ὑπὸ καλλιτέρους ὅρους, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐλπίσωμεν, ὅτι θὰ ἐκαλύπτετο τὸ δάνειον μὲ χαμηλότερον τόκον, αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ συνομολογήσωμεν, ὀφείλομεν ὅμως νὰ ὑπογραμμίσωμεν τὴν ἀνάγκην τῆς σοβαρᾶς μελέτης καὶ τῆς φειδωλῆς διαθέσεως μὲ κάθε ἐπιμέλειαν συνετοῦ οἰκογενειάρχου καὶ ἐντίμου διαχειριστοῦ τῶν πόρων αὐτῶν, τοὺς ὁποίους προμηθεύεται καὶ τῆς διαθέσεως εἰς ἔργα παραγωγῆς. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ἔχει τόσον πολὺ διεθνῶς ἀναγνωρισθῆ, ὅτι τὰ ἔργα ὑποδομῆς δὲν ἠμποροῦν νὰ γίνουν καὶ νὰ εἶναι παραγωγικά, ἂν ἐπιβαρύνωνται μὲ βαρὺ ἐπιτόκιον, ὥστε εἰς τὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἐψηφίσαμεν, εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τῆς χρηματοδοτήσεως μὲ 125 ἑκατ. δολλάρια, αἱ συμβαλλόμεναι χῶραι, καλύπτουν, ἐπιδοτοῦν τὰ ⅔ τοῦ δανείου αὐτοῦ διὰ μιᾶς μονάδος ἑκάστη, ἡ Γαλλία, ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Γερμανία, διότι γνωρίζουν ὅτι ἐὰν ὁ τόκος ἐπληρώνετο μόνον ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, δὲν θὰ εἶχε παραγωγικὴν ἀξίαν ἡ χρησιμοποίησις αὐτοῦ τοῦ δανείου. Ἑπομένως τοῦτο δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ δανεισθῶμεν μὲ 3% ἢ μὲ 2%. Αὐτὸ τὸ ἐπίπεδον, τὸ ὁποῖον προσδιορίζει, εἶναι ἕνα ἐπίπεδον ἀνταποκρινόμενον πρὸς τὴν πραγματικότητα, ἀλλὰ τότε θὰ συμβάλλῃ εἰς τὴν πρόοδον τὴν οἰκονομικὴν τοῦ τόπου, ὅταν χρηστὴ γίνῃ ἡ διάθεσις. Μίαν τελευταίαν παρατήρησιν θὰ ἤθελα νὰ κάμω ἐπὶ ἑνὸς πράγματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἀποτελεῖ λεπτομέρειαν. Ἀποτελεῖ μίαν, ἐπὶ ἄλλου ἐπιπέδου ἔκφρασιν τῆς ἐσωτερικῆς καταστάσεως τῶν δυσμενῶν διακρίσεων, ποὺ ἔχουν γίνει καθεστὼς καὶ ποὺ συζητοῦνται καὶ ποὺ καταγγέλλονται, κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ ἐλέγχου τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ, διὰ τὰ ἔξοδα διαφημίσεως. Προβλέπεται 1,20% δι’ ἔξοδα διαφημίσεως τοῦ δανείου. Ἐτέθη καὶ ἀπὸ ἐμέ, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸν εἰσηγητὴν τῆς μειοψηφίας, τὸν κ. Μητσοτάκην, κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ἐπιτροπῆς, ἐὰν εἶναι διατεθειμένος ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ νὰ δεχθῇ τὴν ἀναγραφὴν διατάξεως, ὅτι εἰς τὴν διαφήμισιν αὐτοῦ τοῦ δανείου δὲν θὰ γίνῃ καμμία δυσμενὴς διάκρισις, διὰ καμμίαν ἐκ τῶν νομίμως ἐκδιδομένων καὶ κυκλοφορουσῶν ἐφημερίδων, ἡ ὁποία ὡς τώρα γίνεται. Διότι τὰ χρήματα αὐτὰ θὰ τὰ πληρώσῃ ἀπὸ τὴν πλάτη του ὁλόκληρος ὁ λαὸς καί, μάλιστα, αἱ ἀσθενέστεραι τάξεις καὶ ἑπομένως, δὲν εἶναι χρήματα, τὰ ὁποῖα προέρχονται ἀπὸ τὴν ἰδιωτικὴν περιουσίαν τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως ἢ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Τὰ χρήματα αὐτὰ διατίθενται ἐπὶ τῇ βάσει κομματικῶν κριτηρίων καὶ γίνεται, ἑπομένως, μία δυσμενὴς διάκρισις, ἀνάλογος πρὸς τὰ ἄλλα ἀστυνομικὰ καὶ τρομοκρατικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἐπισημάνει εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἐλέγχου. Ὁ κ. Ὑπουργός, ἐλπίζω, ὅτι συζητουμένου τοῦ ἄρθρου 12 θὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν. Ἕνα τελευταῖον σημεῖον, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ τελειώσω: ὅπως ξεύρητε προϋπολογισμὸν δὲν ψηφίζομεν, ἀλλὰ μόνον ἐκεῖνα τὰ δωδεκατημόρια. Τὰ δωδεκατημόρια δίδουν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς κ. Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μεταφέρουν πιστώσεις ἀπὸ τὸ ἕνα κεφάλαιον εἰς τὸ ἄλλο. Ἔχομεν τὴν πεῖραν τῶν τελευταίων ἐτῶν, κατὰ τὴν ὁποίαν πολλὲς φορὲς ηὐξήθησαν τὰ κονδύλια τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξόδων, δηλαδὴ τὰ κονδύλια τῶν καταναλωτικῶν δαπανῶν καὶ δὲν ἐπραγματοποιήθη εἰς τὸ συνολικὸν ὕψος ὁ προϋπολογισμὸς ἐπενδύσεων, κατὰ κανόνα. Καὶ ἐφ’ ὅσον τὰ κονδύλια τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων προήρχοντο ἀπὸ τοὺς ἄλλους, τοὺς τακτικοὺς πόρους τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀπὸ οἰκονομίας ἢ ἀπὸ τὴν φορολογίαν, τὸ πρᾶγμα θὰ εἶχε κἄπως ἠλαττωμένην σημασίαν. Θὰ ἔδιδε λαβὴν εἰς ἔλεγχον, διὰ τὴν ἀνεπάρκειαν καὶ τὴν ἀνικανότητα τῆς Κυβερνήσεως νὰ χρησιμοποιήσῃ παραγωγικῶς τὰ εἰς τὴν διάθεσίν της τιθέμενα ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν μέτρα, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶχε τόσην σημασίαν τὸ πρᾶγμα. Σήμερον ὅμως, ὁπότε δανειζόμεθα, διὰ παραγωγικὰς ἐπενδύσεις θὰ ἦτο ἀπαράδεκτον νὰ ἴδωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα σήμερον λέγεται, ὅτι προορίζονται δι’ ἐπενδύσεις νὰ μεταφέρωνται εἰς τὸν καταναλωτικὸν τομέα. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ἴσως θὰ ἦτο καιρός, βλέποντες τὶ γίνεται καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν, καθ’ ὅσον ἠδυνήθην νὰ παρακολουθήσω, νὰ ἰδῶμεν κατὰ πόσον θὰ ἠδύνατο ὁ προϋπολογισμὸς τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων νὰ ἀπετέλει, χωρὶς νὰ παραδοθῇ εἰς τρίτους, πάντοτε ὑπὸ τὴν διαχείρισιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ νὰ ἀπετέλει μίαν αὐτόνομον τρόπον τινὰ περιουσίαν, ἕνα αὐτόνομον τομέα ἀναπτύξεως τῆς Οἰκονομίας τῆς χώρας. Εἶναι μία σκέψις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διερευνηθῇ καὶ νὰ ἐξαντληθῇ συζητουμένου τοῦ δανείου, ἀλλὰ εἶναι μία σκέψις, ἡ ὁποία θὰ μᾶς ἐπροφύλασσεν ἀπὸ αὐτὰς τὰς μεταφορὰς πιστώσεων καὶ μάλιστα ἀπὸ τὰς παραγωγικὰς εἰς τὰς μὴ παραγωγικὰς πιστώσεις. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις, διὰ τὴν ἐπικύρωσίν των;

§44Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προκειμένου νὰ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, διεπίστωσα, ὅτι ἐγένετο σκόπιμος ἀλλοίωσις τῶν πρακτικῶν τῆς σχετικῆς περικοπῆς τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ κ. Δαβάκη εἰς τὴν σελίδα 20.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ εἶναι παρὼν ὁ κ. Δαβάκης, διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸ πρᾶγμα, ἀφοῦ ὁμιλεῖτε περὶ σκοπίμου ἀλλοιώσεως; (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§46Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ προχωρήσω;

§47Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ὕβρις, κ. Πρόεδρε.

§48Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι συκοφαντία.

§49Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον.

§50Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἀνέντιμον.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν.

§52Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὀφείλω νὰ ἐξηγήσω κ. Πρόεδρε, τὶ ἐννοῶ, ὅταν λέγω σκοπίμως.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ εἰδοποιήσω νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ὑφυπουργός.

§54Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Θὰ ἐπικυρωθοῦν ἀπόψε τὰ πρακτικά, ὅταν ἔλθῃ ὁ κ. Δαβάκης;

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Θ. Καψάλης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου.

§56Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω μερικὰ λόγια ἀπὸ τῆς θέσεώς μου. Ὁμιλῶν, διὰ τὸ κόμμα τῶν Προοδευτικῶν, ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, θὰ περιορισθῶ εἰς ἐλαχίστας συντόμους παρατηρήσεις. Τὸ κόμμα μας ἐπιθυμεῖ, ὥστε τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον κρίνεται ὡς ἐπεῖγον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρόκειται νὰ ψηφισθῇ εἰς μίαν συζήτησιν σήμερον, νὰ προχωρήσῃ, ὥστε νὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἑτοιμάσῃ τὸ ταχύτερον τὴν ἔκδοσιν τοῦ δανείου. Ὅπως ἐδήλωσα καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, τὸ κόμμα τῶν Προοδευτικῶν θὰ ψηφίσῃ ὑπὲρ τοῦ σχεδίου νόμου. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις πιστεύει, ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ προσφύγῃ εἰς τὸν δανεισμόν, διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν πόρων, οἱ ὁποῖοι χρειάζονται, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος ἐπενδύσεων, ἡμεῖς αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν πρόκειται νὰ ἐναντιωθῶμεν. Συμμεριζόμεθα καὶ ἡμεῖς τὰς σκέψεις ποὺ ἐξετέθησαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔχουν ἐξαντληθῆ ὅλαι αἱ ἄλλαι φυσιολογικώτεραι δυνατότητες τῆς καλύψεως τῶν ἐξόδων, ὅπως εἶναι ἡ λιτότης τῶν κρατικῶν δαπανῶν καὶ νὰ γίνῃ ἐν ἐσχάτῃ ἀνάγκῃ ἡ προσφυγὴ εἰς τὸ δάνειον. Ἀλλὰ θὰ ψηφίσωμεν ὑπὲρ τοῦ δανείου καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον, διότι τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα πράγματι ἐτονίσθησαν ἀπὸ τοὺς κ. εἰσηγητὰς καὶ τοὺς ἄλλους ρήτορας, τὰ πλεονεκτήματα τὰ σοβαρά, τὰ ὁποῖα δίδονται εἰς τὰς ὁμολογίας τοῦ δανείου αὐτοῦ, εἶναι κἄτι, τὸ ὁποῖον παρέχει τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ προσελκύσωμεν ἀποταμιεύσεις, αἱ ὁποῖαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀδρανοῦν. Ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι δὲν ἐννοῶ τὰς ἀποταμιεύσεις, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ἤδη εἰς τὴν κυκλοφορίαν ὑπὸ μορφὴν καταθέσεων εἰς τὰς Τραπέζας. Ἐννοῶ τὰς ἀποταμιεύσεις, τὰς μικράς, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται, εἴτε εἰς χρῆσιν, εἴτε, ἐν πάσῃ περιπτώσει, μακρὰν τῆς κυκλοφορίας. Τὸ ὅτι ἕνα μέρος καὶ ἀπὸ τὰς καταθέσεις τῶν Τραπεζῶν θὰ μετατοπισθῇ πρὸς τὸ δάνειον, νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι ἀποτελεῖ ἀσφαλῆ πρόβλεψιν καὶ ἴσως εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτιμηθῇ ἡ ὀρθότης τῆς ἀποφάσεως. Ἐὰν δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις παρέχουσα τὰ εὐεργετήματα καὶ τὰ πλεονεκτήματα αὐτὰ εἰς τὸ δάνειον, ἐστάθη εἰς τὴν γραμμὴν τῆς ἰσορροπίας, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ σημάνῃ μίαν ριζικὴν μετατόπισιν τῆς ἀποταμιεύσεως ἀπὸ τὰς Τραπέζας, ἢ ἐὰν πράγματι ἔφθασεν εἰς ἐκείνην τὴν γραμμήν, ἡ ὁποία θὰ ἀποτελέσῃ ἕνα κίνητρον, ἀλλὰ ὄχι μέχρι τοῦ σημείου νὰ φέρῃ μίαν γενικωτέραν ἀνατροπήν, ἀναστάτωσιν εἰς τὸν ρυθμὸν τῶν καταθέσεων. Τὸ τελικὸν ἀποτέλεσμα καὶ ἡ τελικὴ κρίσις, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθῇ μετ’ ἀρκετοὺς μῆνας, ὅταν μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ ποσοῦ τοῦ δανείου καὶ τῶν ποσῶν τῶν ἄλλων δημοσίων ἐγγραφῶν τῶν ὀργανισμῶν, ποὺ ἀνεφέρθησαν, θὰ ἴδωμεν ποία θὰ εἶναι ἡ καθαρὰ αὔξησις τῆς πορείας τῶν καταθέσεων εἰς τὰς Τραπέζας. Ὅσον ἀφορᾷ τέλος τὰς ἐπενδύσεις εἰς ἀκίνητα, περὶ τῶν ὁποίων ἔγινε λόγος, ἰδίᾳ κεφαλαίων τοῦ ἀποδήμου ἑλληνισμοῦ ἢ παλινοστούντων ἑλληνικῶν κεφαλαίων ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ἐγὼ δὲν ἔχω ψευδαισθήσεις. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἐὰν ἕνα μέρος ἀπὸ αὐτὰ τὰ κεφάλαια ἐστρέφετο πρὸς τὰς ὁμολογίας. Ἐν τούτοις ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἡ τοποθέτησις εἰς ἀκίνητα, ἀκόμη, ἰδίως κεφαλαίων τοῦ ἑλληνισμοῦ τοῦ ἐξωτερικοῦ, παρέχει ὀργανικὰ καὶ μόνιμα πλεονεκτήματα, τὰ μονιμώτερα πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα δὲν νομίζω, ἐὰν πράγματι, θὰ εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὸ πρόσθετον ἔσοδον ...(δὲν ἠκούσθη) πλεονεκτήματα τοῦ δανείου αὐτοῦ. Πάντως θὰ ἐπανέλθω, κατὰ τὴν εἰς ἄρθρον συζήτησιν ἐπὶ ἑνὸς θέματος...

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλοῦμεν, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1. Ἐπειδὴ λέγετε, ὅτι θὰ ἐπανέλθητε ἐπὶ τῆς κατ’ ἄρθρον συζητήσεως, σᾶς κάμνω τὴν διευκρίνισιν, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε, ὅ,τι τυχὸν ἔχετε ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1.

§58Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Ὀρθῶς ὡμίλησεν ὁ κ. Πρόεδρος. Ἴσως δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ὅταν προχθὲς ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον τοῦ δανείου, ἐγένετο καὶ δεκτόν, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ πρώτου ἄρθρου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπέκτασις ἐπὶ τῆς ὅλης οἰκονομίας τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν σημαίνει λοιπόν, καθόλου, ὅτι ἐξαντλεῖται τὸ δικαίωμά σας, κύριε συνάδελφε, ἀλλὰ τοὐναντίον ὀρθῶς λέγετε, ὅτι δύνασθε νὰ ἐπανέλθητε. Διότι αὐτὴ εἶναι ἡ γενομένη συμφωνία.

§59Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Εὐχαριστῶ, διὰ τὴν δήλωσίν σας. Θὰ ἐπεθύμουν ὅμως, νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον, μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν ποὺ τοῦ ὀφείλω, ὅτι εἰς ὅσα εἶπον μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἔφυγα οὔτε εἰς ἕνα «ν» ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νὰ μὲ διακόπτητε καὶ νὰ μοῦ λέγητε νὰ μείνω ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι δι’ ἐμὲ ἀκατανόητον. Ἔχω λόγον ποὺ ἀναφέρομαι εἰς μίαν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν θὰ διατυπώσω εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλω μίαν ἐξήγησιν, διότι ἀσφαλῶς ἐγένετο παρεξήγησις. Δὲν σᾶς εἶπον, ὅτι ἐφύγατε ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ὀρθότατα ὁμιλεῖτε ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Σᾶς διηυκρίνησα μόνον, ὅτι οἱασδήποτε παρατηρήσεις ἔχετε νὰ κάμητε ἐν συνεχείᾳ, δύνασθε νὰ τὰς κάμητε καὶ τώρα, διότι ὁμιλῶμεν ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου.

§61Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Νὰ μὲ συγχωρῆτε, κύριε Πρόεδρε. Ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἤθελον νὰ κάμω, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ἡ ἑξῆς: Βλέπω ἀπὸ τὴν ἀναλογίαν τῶν τίτλων, ὅτι περίπου ἕνα 9% ἴσως προβλέπεται, διὰ τοὺς μικροὺς καταθέτας. Δηλαδὴ εἶναι 30000 τίτλοι τῶν 300 δραχμῶν, δηλαδὴ 90 ἑκ. ἐπὶ τῶν 990. Ἔτσι εἶναι ἢ δὲν εἶναι; Διερωτῶμαι, μολονότι ἀντελήφθημεν ὅλοι καὶ ἀπὸ ὅσα εἴπατε καὶ ἀπὸ τὰς ἀποδείξεις τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως, ὅτι ἐπιθυμεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ στραφῇ κατὰ προτίμησιν εἰς μεγαλυτέρους ὁμολογιούχους.

§62Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ στραφῇ πρὸς ἰσχυρότερα εἰσοδήματα. Εἶναι, ὅτι ἡ πρᾶξις τοῦ περασμένου παραγωγικοῦ δανείου τοῦ ἰδίου τύπου ἀπέδειξεν, ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ νὰ ἔχωμεν ὡς βάσιν 300 δρχ., δηλαδὴ τὸ ἰσότιμον τῶν 10 δολλαρίων, ἀντὶ 150 τὸ ἀντίστοιχον τῶν 5 δολλαρίων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἔχωμεν τὰ πολλαπλάσια καὶ περισσότερον ἀριθμὸν εἰς ὁμολογίας μεγαλυτέρου ὕψους, νὰ ἐξυπηρετοῦνται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἐπενδύσουν. Δὲν ἀποτελεῖ δανειακὴν προσπάθειαν ἢ ἐκτίμησιν παρακάμψεως τῶν μικροτέρων εἰσοδημάτων. Ἀντιστρόφως ἀποτελεῖ ἐξοικονόμησιν τῶν προϋποθέσεων, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ καὶ μεγαλύτερον ἐνδιαφέρον, ἐκτιμηθέντος, ὅτι τὰ εἰσοδήματα τὰ κάπως ἀνώτερα ὄχι καὶ πολὺ πράγματι ἐπενδύονται εὐκολώτερον. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 90.000 ὁμολογιῶν εἶναι χαμηλόν, θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ συζητήσωμεν.

§63Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν διευκρίνησιν, ἀλλὰ δὲν εἶχον τελειώσει τὴν σκέψιν μου. Λέγω, ὅτι ἔλαβον ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως νὰ δώσῃ μεγαλυτέραν ὀνομαστικὴν ἀξίαν κεφαλαίων εἰς ἁπλοῦς τίτλους, ἐπίσης τὴν ἐπιθυμίαν της νὰ στραφῇ πρὸς ὁμολογιούχους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκάλυπτον μεγαλύτερον ποσόν. Ἀλλὰ ἐδῶ ἔχομεν δύο χωριστὰ θέματα. Πρῶτον, ὅτι ἡ ὁμολογία, ἡ ὁποία εἰς τὰ ἄλλα δάνεια ἦτο 150 διπλασιάζεται. Ἑπομένως ὁ ἀριθμὸς τῶν 300.000 εἶναι τὸ σύνολον τῶν ὁμολογιῶν, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ στραφῆτε πρὸς τὴν μικρὰν ἀποταμίευσιν, πρὸς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ζήτημα, ἐὰν θὰ ἔχουν καταθέσεις εἰς τὰς Τραπέζας, πρὸς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ζήτημα, ἐὰν θὰ ἠμπορέσουν κἂν νὰ ἀντικρούσουν ἄλλας κατηγορίας τίτλων παρὰ ἐκείνην. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἐπαρκῆ στοιχεῖα. Θὰ ἤθελον νὰ θίξω δύο σημεῖα, διὰ τὰ ὁποῖα ἀφοῦ σκεφθῆτε, ἠμπορεῖτε ἐνδεχομένως, ἐν τῇ πορείᾳ τῆς συζητήσεως νὰ μᾶς δώσητε μίαν ἀπάντησιν. Τὸ ἕνα σημεῖον, εἶναι, ἐὰν τὸ ποσὸν τῶν 300.000 τίτλων εἶναι ἐπαρκές. Καὶ αὐτὸ θὰ εἶναι δυνατὸν αἱ ὑπηρεσίαι σας νὰ σᾶς τὸ εἴπουν ἀμέσως, βάσει τῆς πείρας τῶν προηγουμένων δανείων, λαμβάνοντας πάντοτε ὑπ’ ὄψει, ὅτι ἔχομεν διπλασιασμὸν τοῦ νομισματικοῦ κεφαλαίου. Τὸ δεύτερον σημεῖον εἶναι, ἀνεξαρτήτως ἐὰν αἱ 300.000 εἶναι ἀρκεταὶ ἢ ὀλίγαι, κατὰ πόσον προβλέπεται εἰς τὴν διαδικασίαν τῆς ἐγγραφῆς νὰ δοθῇ μία προτίμησις εἰς τοὺς μικροὺς καταθέτας, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ μὴ εὑρεθοῦν αὐτοὶ εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἐγγραφοῦν. Διότι καὶ διὰ τὸ Κράτος καὶ διὰ τὴν οἰκονομίαν θὰ ἦτο κέρδος ἡ ἐγγραφή, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέρου ἀριθμοῦ μικροκαταθετῶν, ἀνεξαρτήτως, τοῦ ὅτι τὸ ὕψος τῶν ἐγγραφῶν των ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελῇ ἕνα ὄχι πολὺ μεγάλον ποσοστὸν ἢ ἕνα μικρὸν ποσοστὸν τοῦ δανείου. Αὐταί, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι αἱ παρατηρήσεις, διὰ τὰς ὁποίας θὰ παρεκάλουν, ὅταν νομίζητε, ὅτι εἶσθε εἰς θέσιν, νὰ μᾶς δώσητε μίαν ἀπάντησιν. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ τελειώσω μὲ τὴν σύστασιν καὶ τὴν εὐχήν, νὰ γίνῃ ἡ καλυτέρα δυνατὴ χρησιμοποίησις καὶ ἡ πιὸ νοικοκυρεμένη διαχείρισις τῶν χρημάτων αὐτῶν, νὰ ἀποφευχθοῦν ἔργα ἀμφιβόλου παραγωγικῆς σκοπιμότητος, εἰς τρόπον, ὥστε τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δανείου αὐτοῦ, νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὸ καλύτερον, εἰς τὴν μεγαλυτέραν δυνατὴν ὠφέλειαν, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου.

§64Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Θὰ ἤθελον νὰ δώσω ὡρισμένας διευκρινήσεις εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἐξ Ἀθηνῶν. Ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν, ὅτι αἱ ὁμολογίαι τῶν 150 δραχμῶν ἢ τῶν 300, ὡς προβλέπονται ἐν προκειμένῳ, παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν, ἡ ὁποία εἶναι εὔλογος καὶ ὀρθή, νὰ ἀπορροφηθοῦν, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον, διὰ νὰ ὑπάρξῃ πράγματι συμμετοχὴ τῶν μικροτέρων εἰσοδημάτων εἰς τὸ δάνειον, δὲν ἐστέφθη ὑπὸ ἐπιτυχίας κατὰ τὸ παρελθόν, ἡ πεῖρα τῶν δανείων ἀπέδειξε καὶ δὴ τοῦ τελευταίου δανείου, ὅτι ἡ ἐντελῶς περιωρισμένη ἀποταμίευσις, διότι οὕτω θὰ πρέπει νὰ τὴν χαρακτηρίσωμεν, διάφορον, ἐὰν εἶναι καταθέσεις ἢ εὑρίσκονται εἰς χεῖρας τοῦ ἰδιώτου, δὲν στρέφεται εὐκόλως πρὸς αὐτὰς τὰς ὁμολογίας. Δηλαδὴ μένει ἀρκετὰ μέγα ποσὸν ἀδιάθετον. Τώρα μὲ τὴν μεταβολήν, δηλαδὴ μὲ τὴν αὔξησιν ἀπὸ 150 εἰς 300 δραχμάς, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανισθῇ μία μεγαλυτέρα ἔφεσις. Διότι αἱ 300 δραχμαὶ εἶναι ἐπὶ τέλους, ὡς τοποθέτησις, ἂς εἴπωμεν εἰς 10 ὁμολογίας, κάτι. Ἐν τούτοις δὲν θὰ ἀποτολμοῦσα νὰ αὐξήσω τὴν πρόβλεψιν, διότι δὲν θὰ ἤθελον νὰ ριψοκινδυνεύσω, ὥστε αὐταὶ αἱ μικραὶ ὁμολογίαι, ἔστω καὶ μερικῶς νὰ μείνουν ἀδιάθετοι, διότι θὰ ἐνεπλέκετο τεχνικῶς ἡ διαχείρισις τοῦ δανείου. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη παρατήρησις. Τώρα διετυπώσατε καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν, σχετικὴν μὲ τὴν προτίμησιν τῶν μικροτέρων εἰσοδημάτων, ποὺ θὰ ἦσαν διατεθειμένα πρὸς ἐπένδυσιν. Ἐκεῖ πράγματι ἡ πρότασίς σας εἶναι ἀξία ἰδιαιτέρας προσοχῆς. Δὲν νομίζω, ὅτι ἠμπορῶ νὰ λάβω μέτρα σχετικῆς προβλέψεως νομοθετικῆς, ἀλλὰ ἠμπορῶ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι θὰ ὑποδείξω διοικητικῶς νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ παρατήρησις αὕτη, παρακαλῶ δέ, νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ δήλωσίς μου αὕτη. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βύζας)

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.

§66Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν Πρακτικῶν).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει ἀντίρρησις, διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως; Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι παρών.

§68Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ τὸ ὁποῖον θὰ εἴπω δὲν ἀφορᾷ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ τὸ λάβητε ὑπ’ ὄψει σας. Ἀσχολούμενος μὲ τὴν διόρθωσιν τῶν πρακτικῶν διεπίστωσα, ὅτι εἶναι ἀδύνατον προκειμένου περὶ οἰκονομικῶν θεμάτων νὰ ἀποδίδωνται ταῦτα κατὰ τὸν καλύτερον τρόπον ἀπὸ τοὺς ταχυγράφους. Εἶναι φυσικόν, νὰ μὴ ἠμποροῦν νὰ συγκρατήσουν ἀριθμούς. Εἶναι τόσον σοβαρὸν τὸ θέμα, ὥστε τὸ Προεδρεῖον θὰ πρέπει νὰ φροντίσῃ, ὅπως ἀποδίδωνται οἱ ἀκριβεῖς ἀριθμοί. Δὲν ἀπευθύνομαι μόνον πρὸς Ὑμᾶς κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν ἀπόντα κ. Πρόεδρον καὶ παρακαλῶ ὅπως εὐδοκήσῃ καὶ γράφονται εἰς τὰ πρακτικὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγομεν. Παρακαλῶ κ. Πρόεδρε, ὅπως ἡ παράκλησίς μου αὐτὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Ἐπιφυλάσσομαι καὶ αὔριον νὰ φέρω τὸ θέμα καὶ πάλιν πρὸς συζήτησιν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μητσοτάκη, θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ παρατήρησίς σας.

§70Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ δὲν λέγει τίποτε, διότι πάντοτε τονίζεται, ὅτι λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν, ἀλλὰ εἰς τὴν πραγματικότητα δὲν λαμβάνεται.

§71Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὸ παρεμπῖπτον θέμα τῆς ἐπικυρώσεως τῶν χθεσινῶν πρακτικῶν, διότι δὲν ἔχω ἁρμοδιότητα οὐδεμίαν νὰ κάμω παρατηρήσεις ἐπὶ τοιούτου θέματος. Θὰ ἤθελον ὅμως νὰ παρακαλέσω, τοὺς κ.κ. συναδέλφους, νὰ τοὺς παρακαλέσω ἐπαναλαμβάνω, διότι ὑπόδειξιν μόνον τὸ Προεδρεῖον δύναται νὰ κάμῃ, νὰ ἐνθυμηθοῦν, ὅτι ἡ ἀμφισβήτησις ἐπὶ τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν, κατὰ πάγιον ἔθιμον, εἶναι συνήθως λακωνικὴ καὶ δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀγόρευσιν. Τώρα θὰ δώσω καὶ τὴν ἑρμηνείαν, διατὶ παρεμβαίνω. Διότι ἡ παρέμβασις αὕτη δυσχεραίνει τὴν ἑνότητα τῆς συζητήσεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, παρακαλῶ καὶ πάλιν, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ παράκλησίς μου αὐτή.

§72Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ προσωπικῶς θὰ πράξω πᾶν, ὅ,τι εἶναι δυνατόν, διὰ νὰ ἐκπληρωθῇ ἡ ὁμολογουμένως δικαία ἐπιθυμία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ θὰ εἶμαι ὅσον τὸ δυνατὸν σύντομος. Ἐπιθυμῶ νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι χθὲς βράδυ εἰς τὴν Βουλὴν διεξήχθη μία ὀξεῖα, ὀξυτάτη ἀτυχῶς συζήτησις, μεταξὺ τοῦ κ. Ὑφ)γοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐμοῦ. Ἡ συζήτησις αὕτη προεκλήθη ἀπὸ μίαν φράσιν τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου του εἶπεν: «ὅτι ἀπαντῶ ἐπὶ ὅλων τῶν κατηγοριῶν, τὰς ὁποίας διετύπωσεν ὁ κ. Στεφανίδης, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶχον προηγηθῆ διαμαρτυρίαι προεκλογικῶς καὶ διὰ τὰς ὁποίας διεξήχθησαν ἀνακρίσεις καὶ ὑπάρχουν πορίσματα». Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς ἐμὲ νὰ ἀμφισβητήσω τὴν ἀκρίβειαν τῶν ἰσχυρισμῶν τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ, διότι διὰ ὡρισμένας ἐκ τῶν κατηγοριῶν, τὰς ὁποίας διετύπωσα εἰς τὴν Βουλὴν δὲν εἶχον ποτὲ διαμαρτυρηθῆ κατὰ τὸ παρελθόν, καὶ κατὰ συνέπειαν εὐλόγως, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωσι λάβει χώραν ἀνακρίσεις καὶ πολὺ περισσότερον νὰ ὑπάρχουν πορίσματα. Ἀφοῦ διὰ πρώτην φορὰν ὡρισμέναι παραβάσεις ἀνεφέρθησαν πρὸ τριημέρου πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν διεξαχθῆ ἀνακρίσεις καὶ νὰ ὑπάρχουν πορίσματα, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἀκούωμεν ἀδιαμαρτυρήτως, ὅτι ἐφ’ ὅλων καὶ ἐπ’ αὐτῶν, ὡς ἀνακριβῶς εἶπεν ὁ κ. Ὑφυπουργός, ὅτι ὑπάρχουν ἀπαλλακτικὰ πορίσματα. Οὕτω, ἐνῷ εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ περιεχόμενα εἰς τὸ εἰς χεῖρας μου ὑπ’ ἀριθ. 78 φύλλον, δελτίον τύπου ἀναγράφεται ὅτι «Διὰ μὲν τὴν περίπτωσιν τοῦ ἐπεισοδίου τοῦ κ. Σταθμάρχου Στροφυλίας ἔδωσα πλήρη ἀπάντησιν καὶ δὲν θὰ ἐπανέλθω. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰς λοιπὰς περιπτώσεις. Ὁ κ. Στεφανίδης περὶ αὐτῶν εἶχεν ἀναφερθῆ τηλεγραφικῶς εἰς τὸν Ὑφυπουργὸν Ἀσφαλείας κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον καὶ εἶχε διενεργηθῆ ἔκτοτε ἐξέτασις καὶ ἔρευνα καὶ βάσει τῶν στοιχείων αὐτῶν ἀπαντῶ ἐπὶ μιᾶς ἑκάστης κατηγορίας» εἰς τὰ ὑπὸ ἐπικύρωσιν ἐπίσημα πρακτικὰ ἀναγράφεται ἐπὶ λέξει εἰς τὴν ἀντίστοιχον περικοπήν. «Ὁ κ. Στεφανίδης, περὶ ὅλων σχεδὸν αὐτῶν ἔχει ἀναφερθῆ τηλεγραφικῶς εἰς τὸν Ὑφυπουργὸν Ἀσφαλείας καὶ βάσει τῶν στοιχείων αὐτῶν ἀπαντῶ ἐπὶ μιᾶς ἑκάστης κατηγορίας». Πάντες οἱ παριστάμενοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν χθὲς ἠκούσαμεν, ὅσα ἀναγράφει τὸ δελτίον τύπου. Μὲ κατάπληξιν παρετήρησα ὅτι εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ προσετέθη ἐκ τῶν ὑστέρων ἡ φράσις «περὶ ὅλων σχεδὸν» ποὺ ἀποτελεῖ οὐσιώδη ἀλλοίωσιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ Ἐσωτερικῶν, μεταβάλλουσαν ἄρδην καὶ ριζικῶς τὴν ἔννοιάν των. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ γίνῃ κοινῶς παραδεκτὸν ἐκεῖνο ποὺ ἴσχυσε πάντοτε, ὅτι εἶναι ἐπιτρεπτὴ ἡ φραστικὴ διόρθωσις τῶν ἀγορεύσεων ἀπὸ ἀπόψεως γραμματικῆς καὶ συντακτικῆς, ἀνεπίτρεπτος ὅμως εἶναι ἡ ριζικὴ οὐσιαστικὴ ἀλλοίωσις τῆς ἐννοίας θεμελιώδους ἰσχυρισμοῦ ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ὁποίου διεξήχθη χθὲς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κοινοβουλευτικὴ μάχη. Κύριε Πρόεδρε, ἂν ἐξ ὑπαρχῆς ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ὑπεστήριζεν, ὅτι εἰς ὅλας σχεδὸν τὰς καταγγελίας μου ὑπεβλήθησαν ἀναφοραί, ἐγένοντο ἀνακρίσεις καὶ συνετάχθησαν πορίσματα καὶ ἄφινε ἀνοικτὴν τὴν θύραν τῶν ἐξαιρέσεων τοὐτέστιν περιπτώσεων, εἰς ἅς δὲν ὑφίστανται τοιαῦτα πορίσματα, δὲν θὰ συνέτρεχε λόγος νὰ κατηγορηθῇ οὗτος ὑπ’ ἐμοῦ, ὅτι ἀνακριβῶς ἰσχυρίσθη, ὅτι εἶχε στοιχεῖα καὶ πορίσματα. Εἶναι ὅμως πασίδηλον, ὅτι δὲν ἔκαμε καμμίαν ἐξαίρεσιν καὶ ρητῶς καὶ ἀπεριφράστως προσδιώρισεν, ὅτι εἰς ὅλας τὰς καταγγελίας μου ποὺ περιέχονται εἰς τὴν ἀγόρευσιν ἔχει ἀπαλλακτικὰ πορίσματα ποὺ ἐμνημόνευσεν ἁπλῶς δίκην πληροφοριῶν, χωρὶς νὰ τὰ καταθέσῃ, ὡς ὤφειλεν εἰς τὴν Βουλήν. Δι’ αὐτό, κ. Πρόεδρε, κατηγορηματικῶς ἰσχυρίζομαι καὶ ἀποδεικνύω, ὅτι ἐγένετο ἀνεπίτρεπτος ἀλλοίωσις τῶν πρακτικῶν καὶ δι’ αὐτὸ θεωρῶ, ὅτι διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐπικύρωσίς των σήμερον ἐπιβάλλεται καὶ διὰ λόγους ἠθικῆς τάξεως νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ λέξις «σχεδὸν» καὶ νὰ διατηρηθῇ τὸ κείμενον τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν καὶ τοῦ δελτίου τύπου.

§73Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Στεφανίδη, λέγετε τὴν ἀλήθειαν, αὐτὰ ἀκριβῶς εἶπον. Δὲν ξεύρω πῶς ἀνεγράφησαν ἐδῶ. Ὅταν σᾶς ἔδιδα ἐξηγήσεις εἶπα «σχεδόν». Αὐτὸ ἦτο τὸ νόημά μου. Δὲν ἀνέφερον ἐγὼ καθόλου κάποιον, ὁ ὁποῖος ἐκεῖ μετέφερε ψηφοδέλτια, οὔτε τὸν ἀναφέρουν τὰ πρακτικά. Ὅταν σεῖς ἐσχηματίσατε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἀνεφέρθην εἰς αὐτήν, ἐγὼ διεμαρτυρήθην καὶ εἶπον καλῶς, θέλετε νὰ συμφωνήσωμεν διὰ μερικοὺς ἐξ αὐτῶν. Ἑπομένως ἴσως δὲν τὸ ἐπροσέξατε, ἢ ἴσως μὲ τὸν θόρυβον δὲν τὸ ἐπρόσεξαν καὶ οἱ πρακτικογράφοι. Διὰ κάποιον τὸν ὁποῖον μοῦ εἴπατε, ὅτι μετέφερε ψηφοδέλτια, σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν τὸ ἀνέφερον καθόλου, ἀλλὰ σεῖς μὲ τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἐγὼ θίγω αὐτὸ τὸ θέμα διεμαρτυρήθητε καὶ δὲν μὲ ἀφίσατε νὰ σᾶς δώσω τὴν ἐξήγησιν αὐτήν. Εἶναι πράγματι ἀληθὲς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§74Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργός, μὲ τὸν σημερινόν του ἤπιον τόνον συνομολογεῖ, ὅτι πράγματι ἔκαμε μίαν διευκρίνησιν, διὰ τὰς ἀνακρίσεις, ἀλλὰ ἐν τῇ πορείᾳ τοῦ λόγου του τὸ μετέβαλεν. Εἰς τὴν ἀρχὴν εἶπεν ἐπὶ «ὅλων τῶν περιπτώσεων», ὁπότε καὶ προεκλήθη τὸ ζήτημα. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ, ὅπως ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου του δεχθῇ νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις «σχεδόν».

§75Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Συμφωνῶ.

§76Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἔληξε τὸ θέμα μὲ τὴν ἀπάλειψιν τῆς λέξεως «σχεδόν».

§77Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Τὶ θέλετε δηλαδή, κ. Στεφανίδη;

§78Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις «σχεδόν», ἡ ὁποία προσετέθη κατόπιν.

§79Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἴπατε, ὅτι ἔχετε πορίσματα ἐφ’ ὅλων τῶν περιπτώσεων.

§80Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Στεφανίδη, ἀφοῦ ὑπάρχει εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά....

§81Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἀφοῦ τὸ ἐδέχθητε, κ. Ὑπουργέ. Ἐπειδὴ διεμαρτυρήθη ὁ κ. Βογιατζῆς μεταβάλλετε γνώμην; Ὁ κ. Βογιατζῆς παρενέβη ὡς τρίτος μὴ ἔχων δικαίωμα νὰ παρέμβῃ εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα. Ἐτελείωσε τὸ πρῶτον θέμα μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι θὰ ἀπαλείψῃ τὴν λέξιν «σχεδόν».

§82Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ὄχι, κ. Στεφανίδη.

§83Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Σεῖς θὰ τὸ εἴπητε τὸ ὄχι, κ. Βογιατζῆ;

§84Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον.

§85Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Θὰ τελειώσω ἐγὼ καὶ μετὰ θὰ ὁμιλήσητε.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διαβάσω τὰ πρακτικά, νὰ ἴδωμεν τί λέγουν.

§87Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἔληξε τὸ πρῶτον θέμα, τὸ δεύτερον θέμα τὸ ἑξῆς: Ὅτι ὁ συνάδελφος καὶ συμπολίτης μου κ. Βογιατζῆς, χθές, εἰς μίαν διακοπήν του, ἀνέγνωσεν ἕνα καταπληκτικὸν τηλεγράφημα πέντε Κυμαίων πολιτῶν, τὸ ὁποῖον, καὶ κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ περιελήφθη καὶ εἰς τὰ πρακτικά, διὰ τοῦ ὁποίου τηλεγραφήματος, ὁ ἰατρὸς Κύμης Μιχ. Ντᾶνος, διαμαρτύρεται καὶ κατηγορεῖ τὸν κ. Μ. Στεφανίδην, διότι εἶπεν ἀνακριβείας, περὶ νοθείας καὶ βίας εἰς τὰς ἐκλογάς. Χθὲς κατετέθη, κ. Πρόεδρε, εἰς τὴν Βουλὴν καὶ περιελήφθη εἰς τὰ πρακτικά. Ἐδήλωσα ἀμέσως, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος ἰατρός, ὡς πρὸς τὸν ὁποῖον ἀνέφερα παρεμπιπτόντως, ὅτι ὑπάρχει ἤδη μία προσπάθεια διορισμοῦ εἰς μίαν ἔμμισθον θέσιν, ὁ κ. Ντᾶνος, εἰς ἐπιστολάς του, πρὸ καὶ μετὰ τὰς ἐκλογὰς σταλείσας πρὸς ἐμέ, διὰ τῶν ὁποίων λέγει, ὅτι κατέθεσα ἀνακριβείας εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ντᾶνος, ὁ πράγματι φίλος μου μέχρι τὰς ἐκλογάς, ἀπέστειλεν ἐπιστολὰς εἰς ἐμὲ πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ μετ’ αὐτάς, διὰ τῶν ὁποίων κατήγγειλε τὸ ἐκλογικὸν ὄργιον. Καὶ τὰς ἐπιστολὰς αὐτὰς ἀνέλαβον τὴν ὑποχρέωσιν καὶ ἐδέχθη τὸ Προεδρεῖον, δὲν εἶσθε σεῖς ἐπὶ τῆς ἕδρας, νὰ τὰς προσκομίσω σήμερον καὶ νὰ τὰς καταθέσω διὰ νὰ περιληφθοῦν εἰς τὰ πρακτικά, διὰ νὰ συναχθοῦν τὰ ἀναγκαῖα συμπεράσματα ἀπὸ τὴν τηλεγραφικὴν αὐτὴν διαμαρτυρίαν καὶ ἀπὸ τὰ ἐλατήρια ποὺ τὴν προεκάλεσαν. Αἱ ἀναφερθεῖσαι ἐπιστολαὶ ἔχουσιν οὕτω:

«ΜΙΧΑΗΛ Σ. ΝΤΑΝΟΣ

Ἰατρὸς Παθολόγος–Καρδιολόγος Ἀκτῖνες Χ–Ἠλεκτροκαρδιογραφήματα ΚΥΜΗ–Τηλ. 41. Ἐν Κύμῃ τῇ 7–ΧΙ–1961 Ἀγαπητέ μου κουμπάρε, Παρ’ ὅλον, ὅτι ἀκόμη περιμένω τηλεφώνημά σου ἢ ἐπιστολήν, διὰ τὸ θέμα ΟΝ, ἐν τούτοις σοῦ γράφω, διὰ νὰ σὲ ἐνημερώσω ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐνεργουμένης ἐρεύνης, διὰ τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα. Πρὸς Θεοῦ, νὰ μὴ σᾶς διαφύγῃ ἡ συγκεκριμένη περίπτωσις τῆς παρανόμου ἐγγραφῆς καὶ ἀσκήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος τοῦ Μιχαὴλ Μεγγρέλη. Πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ γίνῃ περαιτέρω ἔρευνα εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Χαλκίδος καὶ εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, ὡς καὶ καταλόγους ψηφισάντων κατὰ τὴν 29ην Ὀκτωβρίου 1961 τῆς Κοινότητος Κονιστρῶν, διότι καὶ περίπτωσις διπλοψηφίας εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψῃ, ὡς καὶ διπλῆς ἐγγραφῆς εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, ἀφοῦ ὑπάρχει θετικὴ πληροφορία, ὅτι ἐψήφισε κατὰ τὰς ἐκλογὰς 1958 εἰς Κονίστρες. Τὰ στοιχεῖα του εἶναι: Μιχαὴλ Μεγγρέλης τοῦ Νικολάου, ἔτος γεν. 1917, ἐπάγγ. Δημόσιος Ὑπάλληλος, ἀριθ. πιστ. Δ. Ἀθηναίων 97658. Αὐτὰ τὰ συγκεκριμένα γεγονότα θὰ καταγγείλῃς καὶ οὐχὶ ἀφῃρημένας περιπτώσεις καταγγελίας βίας κλπ., τὰς ὁποίας καλύπτουν μεταξύ των οἱ ἀστυνομικοί. Νὰ ἐνεργήσῃς δέ, πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις δι’ ἀμφοτέρους τοὺς ὑπευθύνους, δηλ. καὶ τὸν ἀνθυπασπιστὴν Κοτταρῖνον Κωνστ. καὶ νὰ ζητήσῃς τὴν ἄμεσον ἀπομάκρυνσίν του, καθ’ ὅ ἡ παρουσία του ἐνταῦθα ἀποτελεῖ διαρκῆ πρόκλησιν. Ἀφοῦ τακτοποιήσῃς τὶς ἐπείγουσες αὐτὲς ὑποθέσεις πρέπει νὰ ἐπικοινωνήσῃς, μὲ τοὺς κατοίκους, ὡς σύ γνωρίζεις. Δι’ ὅτι ἀπόρρητον ἢ σοβαρὸν θέμα, θὰ ἀποφεύγῃς τὸ τηλέφωνον καὶ θὰ γράψῃς, τοῦτο διὰ τοὺς γνωστοὺς λόγους. Γιὰ τὴ γιορτή σου χρόνια πολλά, καὶ φιλιὰ ἀπὸ τὴν Εὐαγγελίτσα. Μὲ ἀγάπην Ὁ κουμπάρος σου Μ. Ντᾶνος. Υ.Γ. Ἀναμένω συντόμως νέα ἐπὶ τῶν ἐνεργειῶν σου Μ. Ντᾶνος». Ἡ δευτέρα ἐπιστολὴ ἔχει οὕτω: «Ἀγαπητὲ Μιχάλη», Σὲ περίμενα μέχρι τὰς 12. Εἶναι ἀδύνατον νὰ περιμένω περισσότερον. Κατόπιν αὐτοῦ, ἐπῆγα μόνος μου εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον καὶ εἶδα τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν 436)61, διὰ τὸν Μεγγλέρην Μιχαὴλ τοῦ Νικολάου ἔτος γεν. 1917, ἐπάγγ. Δημ. Ὑπάλληλος. Δικαιολογητικά: 1) Πιστοποιητικὸν Δ. Ἀθηναίων ἀριθ. 97658)61 καὶ 2) βεβαίωσις Ἀστυνομικοῦ Σταθμάρχου Κύμης, Ἀνθυπασπιστοῦ Κων)νου Κονταρίνου, εἰς ἣν βεβαιοῦται, ὅτι εἶναι ἐγκατεστημένος εἰς Κύμην πρὸ τοῦ 1948. Χθὲς τὸ πρωΐ, ἦλθεν ὁ ἴδιος σπίτι μου, ὁ Ἀνθυπασπιστής, ὅστις μοῦ εἶπεν, ὅτι ἔχουν γίνει καὶ ἄλλαι ἐγγραφαὶ κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ μὲ παρεκάλει νὰ τὸν σώσωμεν. Εἶναι γενικὴ ἀπαίτησις 1) νὰ εἶσαι ἀμείλικτος ἔναντι τοῦ Ἀνθυπασπιστοῦ καὶ νὰ φύγῃ τὸ ταχύτερον ἐκ Κύμης, ἀφοῦ ἐπιβληθοῦν αἱ ἐκ τοῦ νόμου κυρώσεις. Ἀλλὰ καὶ νὰ γίνῃ 2) εὐρυτέρα ἔρευνα τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ἀναμένομεν ὅλοι σύντομον καὶ θετικὴν ἐνέργειαν πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις. Μὲ ἀγάπην Ὁ κουμπάρος σου Μιχάλης» 10–10–61

§88Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ κ. Στεφανίδης ἐπανέρχεται διὰ νέας ἀγορεύσεώς του ἐπὶ τῆς χθεσινῆς του ἀγορεύσεως.

§89Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ εἶπον, εἰς τὸν συνάδελφον κ. Στεφανίδην, ὅτι δὲν διώρθωσα τίποτε, ἀπὸ ὅσα εἶπον, καὶ οὔτε ἔλαβον γνῶσιν τὶ λέγει τὸ δελτίον τύπου. Ἐὰν θέλῃ νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῆς οὐσίας τὸ θέμα τί ἠννόουν, ὅταν ἠγόρευον, ἠμποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν. Ἐγὼ δὲν διορθώνω τίποτε ἀπὸ τὰ πρακτικά, κ. Πρόεδρε.

§90Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατετέθη τὸ δελτίον τύπου, τὸ ὁποῖον δὲν περιλαμβάνει τὴν λέξιν «σχεδόν» καὶ εἶναι ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφίσατε τὸ δελτίον τύπου.

§92Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Στεφανίδης ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν παρατηρήσεών του, διὰ τὰ πρακτικὰ ἤθελε νὰ κάμῃ νέαν ἀγόρευσιν. Καὶ οὔτε ὀλίγον, οὔτε πολὺ ἠθέλησε νὰ κατηγορήσῃ ἔγκριτον ἰατρόν, πρώην φίλον του καὶ ὑποστηρικτήν του, κατὰ τὰς ἐκλογάς, διότι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς διεμαρτυρήθη πρὸς τὴν Βουλήν, δι’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Στεφανίδης, ὅτι ὑπῆρξε τρομοκρατία καὶ βία εἰς τὴν περιοχὴν Κύμης. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ βάλωμεν ἐναντίον τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ νὰ κατηγοροῦμεν ἕνα ἰατρόν, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε φίλος τοῦ κ. Στεφανίδη, καὶ στέλεχός του εἰς τὴν Κύμην καὶ τὸν ἐγκατέλειψεν. Δὲν πταίει κανείς, κύριε Πρόεδρε, διότι ὁ κύριος Ντᾶνος ἐγκατέλειψε τὸν κ. Στεφανίδην, ὥστε νὰ τὸν κατηγοροῦμεν τώρα, ὅτι δὲν ἔχει χαρακτῆρα. Δὲν εἶναι ὀρθὰ πράγματα αὐτά.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις, διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν;

§94Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προφανῶς ἐκ τῆς κοπώσεως τῶν πρακτικογράφων δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἀποδοθοῦν μὲ ἀκρίβειαν, τὰ ὅσα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ. Πράγματι, εἶναι δικαιολογημένη ἡ ἀνωμαλία αὐτή, καθ’ ὅσον ὅταν ὡμίλουν ἡ ὥρα ἦτο περίπου 3 πρωϊνή. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν σελ. 28 ὅπως θὰ παρατηρήσητε ἔλεγον μεταξὺ ἄλλων: Ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Ναυπλίου τὴν 16ην Φεβρουαρίου, ὑπέβαλεν ἀναφορὰν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ τὴν μελετωμένην παρ’ αὐτοῦ ἐπιθεώρησιν καὶ ἀνέμενεν ἀπάντησιν τῆς προϊσταμένης του ἀρχῆς. Καὶ προσέθεσα, ἀναντιρρήτως ἠδύνατο ἐν παντὶ χρόνῳ νὰ προβῇ εἰς ἐπιθεώρησιν τῶν ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν του εἰσαγγελικῶν γραφείων, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἐν τῷ μεταξὺ εἶχε ζητήσει τὴν ἄδειαν τοῦ Ὑπουργείου, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναμείνῃ τὴν ἀπάντησιν. Δὲν λαμβάνει ὅμως ἀπάντησιν καὶ ἀρχίζει ἐπιθεώρησιν ἀπὸ τὴν Καλαμάταν, ὅπου εὑρίσκεται τὴν 24ην τρέχοντος μηνὸς καὶ ἡ ἐγκριτικὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀπόφασις ὑπογράφεται τὴν 26ην τρέχοντος μηνός, δηλαδὴ μετὰ τὸ ἐπεισόδιον, τοῦ ὁποίου γνῶσιν εἶχε λάβει ὁ κ. Ὑπουργός. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, μὲ διακόπτει ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, ὁ ὁποῖος μοῦ ἀπαντᾶ «ὄχι κύριε συνάδελφε, δὲν εἶχον λάβει γνῶσιν» καὶ ἀπαντῶ ἐγὼ τὸ δέχομαι, κύριε Ὑπουργέ, ἐφ’ ὅσον προβαίνητε εἰς αὐτὴν τὴν δήλωσιν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Περαιτέρω ἀνέφερα δύο συγκεκριμένα ἔγγραφα τοῦ Ὑποδιοικητοῦ Χωρ)κῆς Πύλου βεβαιοῦντος, ὅτι ὁ ἀστυνομικὸς σταθμάρχης Μεθώνης ἀνεχώρησεν ἐκ τῆς ἕδρας του τὴν 29ην Ἰανουαρίου καὶ τοῦ διοικητοῦ Χωρ)κῆς Μεσσηνίας βεβαιοῦντος, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 299 ἐγγράφου του τὴν εἰσαγγελικὴν ἀρχὴν Καλαμάτας, ὅτι ὁ ἐν λόγῳ ἀξιωματικὸς ἀπὸ τὴν 21ην τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου ἀνεχώρησεν ἐκ Καλαμάτας μὲ ἰατρικὴν ἔνδειξιν, διὰ τὸ νοσοκομεῖον. Καὶ ἔλεγον ἐν συμπεράσματι ὅπως ἀναφέρουν τὰ πρακτικὰ εἰς τὴν σελ. 29 «ποῖος λέγει τὴν ἀλήθειαν, ἡ Ὑποδιοίκησις Χωρ)κῆς Πύλου ἢ ἡ Διοίκησις Χωροφυλακῆς Μεσσηνίας». Καὶ περαιτέρω εἰς τὴν αὐτὴν σελίδα λέγω τὰ ἑξῆς: «καὶ ἀκριβῶς τὸν σκοπὸν αὐτὸν εἶχε τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀπέστειλα καὶ τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ πάλιν». Καὶ ἀνέγνωσα τὴν περικοπὴν τοῦ τηλεγραφήματος «παρὰ ταῦτα τὰ λαβόντα χώραν ἐν Καλαμάτᾳ κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ἐδημιούργησαν δυσάρεστους ἐντυπώσεις καὶ παρέσχον τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὰ ὑπὸ δίκην δι’ ἐκλογικὰς παραβάσεις ὄργανα νὰ ἐκθέτουν ἐντιμοτάτους δικαστικοὺς λειτουργούς» καὶ ἐπιλέγω «ἐννοῶ φυσικὰ τὸν Εἰσαγγελέα Ἐφετῶν Ναυπλίου». Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ δώσητε τὰς δεούσας ἐντολάς, διὰ τὴν διόρθωσιν ποὺ ἐμνημόνευσα, διότι μόνον οὕτω ἀπεικονίζονται, τὰ ὅσα εἶπον κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε, κύριοι βουλευταί, ἀντίρρησιν νὰ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικὰ μὲ τὰς γενομένας παρατηρήσεις;

§96Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Μὲ ποίας παρατηρήσεις ἐννοεῖτε κύριε Πρόεδρε; Ἐγὼ δὲν δέχομαι καμμίαν διόρθωσιν ἐπὶ τοῦ ἰδικοῦ μου κειμένου. Ἐὰν ὁ κ. Στεφανίδης θέλῃ νὰ τοῦ δώσω ἐξηγήσεις, εὐχαρίστως νὰ τὸ κάμω. Διόρθωσιν ὅμως τῶν ὅσων ἀνέγραψαν οἱ πρακτικογράφοι, ὅτι εἶπον, δὲν κάμνω καμμίαν.

§97Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δέχομαι τὰς ἐξηγήσεις ποὺ προθυμοποιεῖται νὰ μοῦ δώσῃ ὁ κ. Ὑφυπουργός. Εἶναι ἐντελῶς περιτταί, μετὰ τὴν αἰφνιδίαν μεταβολὴν γνώμης ἐξ αἰτίας τῆς παρεμβάσεως τοῦ κ. Βογιατζῆ. Δι’ ἐμέ, ἀρκεῖ ἡ ἀρχικὴ δήλωσις τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἀποδέχεται τὴν παρατήρησίν μου, διὰ τὴν ἀπάλειψιν τῆς λέξεως «σχεδὸν» ποὺ προσετέθη ἐκ τῶν ὑστέρων, κατὰ τρόπον δικαιώνοντα πλήρως τὸν χθεσινόν μου ἀγῶνα. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ Προεδρείου ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ὑποχρεωτικῆς καταχωρήσεως σήμερον εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ἀρχικῆς δηλώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, περὶ ἀπαλείψεως τῆς λέξεως «σχεδὸν» διὰ τῆς ὁποίας ἀνεπιτρέπτου προσθήκης της ἠλλοιώθη ἡ ἔννοια τῶν λόγων, καθ’ ὁλοκληρίαν.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, μετὰ τὰς γενομένας ὡς ἄνω παρατηρήσεις. Ὁ κ. Π. Γαρουφαλιᾶς, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1.

§99Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅπως ἐδήλωσα ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, περὶ ἐκδόσεως τοῦ τρίτου μεταπολεμικοῦ παραγωγικοῦ δανείου, θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς συνομολογήσεως τοῦ δανείου τούτου, διότι πιστεύω, ὅτι καὶ τὸ νέον αὐτὸ δάνειον δὲν θὰ ἀποβῇ δυσβάστακτον βάρος. Αὐτό, ὅμως δὲν σημαίνει, ὅτι δὲν ἔχω νὰ διατυπώσω ὡρισμένας σκέψεις καὶ νὰ κάμω ὡρισμένας προειδοποιήσεις, αἱ ὁποῖαι σκοπὸν ἔχουν νὰ διαφυλάξουν τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ ὡρισμένα σφάλματα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του ἐνώπιον τοῦ Σώματος ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς καταθέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ διετύπωσε μίαν ὀρθοτάτην ἀρχήν. Καὶ χαίρω ἰδιαιτέρως, διὰ τὴν διατύπωσιν τῆς ἀρχῆς ταύτης. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς (ἀναγινώσκει). Κύριοι βουλευταί, θὰ σᾶς δώσω μίαν εἰκόνα, διὰ νὰ ἴδητε πῶς ἡ ὀρθὴ αὐτὴ ἀρχὴ ἐφηρμόσθη κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, πίνακα κονδυλίων διατεθέντων ὡς συμβολὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1958–1961 «... (ἀναγινώσκει...)». Τὸ 1962 ἡ συμβολὴ τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ ὁρίσθη εἰς ἓν δισεκατομμύριον. Βλέπετε, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ ὀρθὴ ἀρχή, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἐτηρήθη κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη, διότι ἐφηρμόσθη πρόχειρος τακτική, τακτικὴ προχείρων ἐνεργειῶν. Θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι, ἐφ’ ὅσον κατέθεσε προϋπολογισμόν, διὰ τὸ 1962, τοῦ ὁποίου τὸ ὕψος φθάνει τὰ 19 δισεκατομμύρια καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ συμβολὴ τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ, διὰ τὸ 1961 ἔφθασε εἰς τὰ 1600 ἑκατομμύρια, θὰ ἦτο συνεπὴς πρὸς τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ἂν ηὔξανε παραλλήλως μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ ὕψους τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τὴν κρατικὴν συμβολὴν διὰ τὰς ἐπενδύσεις.

§100Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ Βουλὴ γνωρίζει, ὅτι εὑρισκόμενος ἐπὶ τοῦ βήματος δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς, καὶ κατὰ συνέπειαν ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι ὁ συνάδελφος δὲν θὰ πρέπει νὰ μοῦ δίδῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸν διακόπτω. Ἐπειδὴ ὅμως νομίζω συμβάλλουν αἱ ἀποσαφηνίσεις, τὰς ὁποίας θὰ δώσω, θὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Τὸ 1959 καὶ τὸ 1960, ὅπως εἶπον, κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ὅπως γνωρίζει ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἡ οἰκονομία μας εὑρίσκεται, εἰς μίαν ἀνάσχεσιν ὀφειλομένην εἰς διαφόρους λόγους, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν γενικωτέραν οἰκονομικὴν κρίσιν τοῦ ἐλευθέρου κόσμου καὶ αὐτὸ εἶναι ἡ αἰτία, διὰ τὴν ὁποίαν παρατηρεῖται πράγματι, ἐλάσσων συμμετοχὴ εἰς τοὺς τακτικοὺς προϋπολογισμοὺς καὶ τὰς ἐπενδύσεις. Τὸ 1961, δι’ οὓς λόγους ἀνέπτυξα, κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, βλέπομεν μίαν ἄνοδον τῆς οἰκονομίας, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς καταρτίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν ἠδύνατο νὰ προεξοφληθῇ. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον κατὰ τὸ ἔτος 1961 ἡ συμμετοχὴ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν ἐπενδύσεων ἀνῆλθεν εἰς 1650 ἑκατομμ. Ἐν τῷ μεταξὺ ηὐξήθησαν μισθοὶ καὶ ἡμερομίσθια καὶ αὐτὸ τὸ εἶπα κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ηὐξήθησαν αἱ πάγιαι δαπάναι τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἐφθάσαμεν εἰς ἀπορρόφησιν τῶν ἐπαυξηθέντων ἐσόδων ἐκ τῆς μείζονος πράγματι δραστηριότητος, πλὴν ὅμως δὲν ἠδυνάμεθα νὰ προβλέψωμεν, ὡς ὅρια ἀσφαλείας ποσὰ πέραν τῶν 1000 ἑκατομμυρίων. Δὲν νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἡ παραμικρὰ ἀμφιβολία, ὅτι ἐὰν ἐν τῇ ἐξελίξει τοῦ ἐφετεινοῦ προϋπολογισμοῦ ἐμφανισθῇ αὔξησις τῆς ἀποδόσεως τῶν ἐσόδων, θὰ ἐπαναλαμβάνωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνέβη κατὰ τὴν περυσινὴν χρῆσιν δηλαδή, ἡ μείζων ἀπόδοσις τῶν ἐσόδων θὰ διατεθῇ συμπληρωματικῶς εἰς ἐνίσχυσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων. Θὰ ἀπετέλει κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐμοῦ προσωπικῶς, σφάλμα ἡ ἐκ προοιμίου ὑπερεκτίμησις τῆς ἀποδόσεως πέραν ὡρισμένου ὁρίου. Κατὰ τὴν παροῦσαν στιγμὴν θὰ ἀπετέλει κίνδυνον ἡ ὑπερεκτίμησις τῶν ἐσόδων, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον βλέπετε, ὅτι συμβάλλει ὁ προϋπολογισμὸς ἐξ ὁρισμοῦ, διὰ 1000 ἑκατομμυρίων.

§101Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἐπαναλάβῃ ἐκεῖνο, ποὺ ἔγινε καὶ κατὰ τὸ 1961. Ἄλλως τε πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι οἱ πόροι τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1958 καὶ μέχρι σήμερον, αὐξάνονται συνεχῶς, ἐνῷ ἡ συμβολὴ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, διὰ τὰς ἐπενδύσεις, δὲν ηὐξήθη πλὴν τοῦ ἔτους 1961, ὅτε ἔφθασε τὰ 1650 ἑκατομμ. Θὰ ἦτο λοιπόν, δυνατόν, κ. Ὑπουργέ, ἐφ’ ὅσον ηὐξήθη τὸ ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ τὸ 1962, νὰ γίνῃ παράλληλος αὔξησις τῆς συμβολῆς τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, διὰ τὰς ἐπενδύσεις.

§102Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1961 ἐν σχέσει πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1962 ἐμφανίζει σημαντικὰς αὐξήσεις τῶν παγίων δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ, διὰ μισθοὺς καὶ συντάξεις δημοσίων λειτουργῶν καὶ διὰ ἰατροφαρμακευτικὴν περίθαλψιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ διὰ τὸ ποσὸν τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ μεταπολεμικοῦ δημοσίου χρέους. Καὶ αὐτὰ περίπου συμποσοῦνται εἰς τὸ ποσὸν τῶν χιλίων ἑκατομμυρίων.

§103Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἐκεῖνο ποὺ ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, κ. Ὑπουργέ, εἶναι ὅτι εἶσθε ὁ πρῶτος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος διετύπωσε μίαν ὀρθὴν ἀρχήν. Δηλαδή, τὴν ἀρχήν, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν πόρων τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ διοχετεύηται εἰς τὰς ἐπενδύσεις, οὕτως, ὥστε νὰ περιορίζηται ἡ προσφυγὴ εἰς δανεισμόν. Βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁλόκληρον τὸ πρόγραμμα, διὰ χρηματοδοτήσεώς του ἀπὸ μόνον τὸν προϋπολογισμόν. Εἶναι λοιπὸν ὁ προϋπολογισμὸς ἡ βοήθεια καὶ ὁ δανεισμός. Ἀλλὰ ὁ προϋπολογισμὸς Δημοσίων ἐπενδύσεων, ἀπαιτεῖ χρηματοδότησιν εἰς συνάλλαγμα καὶ εἰς δραχμάς. Εἶναι ἑπομένως φυσικὸν ὁ δανεισμὸς νὰ στραφῇ πρὸς τὸ συνάλλαγμα καὶ ὁ ἐσωτερικὸς δανεισμὸς νὰ εἶναι ἐξαιρετικὸς καὶ νὰ γίνεται μόνον, ὅταν ἐξαντληθοῦν τὰ περιθώρια περικοπῆς ἄλλων δαπανῶν καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀφοῦ ὁ προϋπολογισμὸς ὁ τακτικὸς προβλέπει κατ’ ἔτος μεγαλύτερον ποσόν, διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων. Καὶ διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ποῦ εὑρισκόμεθα, σᾶς λέγω, ὅτι ὅλως ἀθορύβως ἐφθάσαμε νὰ ἔχωμεν μεταπολεμικὸν ἐσωτερικὸν χρέος 13 δισεκατομμυρίων περίπου, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ὁποίου ἀπαιτεῖται ἡ διάθεσις 1)19 τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ χειρότερον, εἶναι ὅτι ἡ μορφὴ τοῦ κονδυλίου αὐτοῦ εἶναι ἀνελαστικὴ καὶ ἄκαμπτος καὶ ὅταν τὸ κονδύλιον αὐτὸ προστεθῇ εἰς βάρος τῶν ἄλλων ἀνελαστικῶν κονδυλίων, ὁδηγούμεθα εἰς ἐπικίνδυνον κατάστασιν. Ἑπομένως ἡ ὁδὸς τοῦ δανεισμοῦ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ὀλισθηρὰ καὶ μόνον αἱ ἀσθενεῖς τὴν σκέψιν καὶ τὴν βούλησιν Κυβερνήσεις ρέπουν πρὸς αὐτήν. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐχάρην ἰδιαιτέρως, ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διετύπωσε τὴν οἰκονομικὴν ἀρχὴν ποὺ ἀνέφερα. Ἔλαβα, κύριοι συνάδελφοι, τὸν λόγον, διὰ νὰ ἀπευθύνω σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἀποβλέπῃ εἰς τὸν ἐσωτερικὸν δανεισμὸν μὲ τόσην εὐκολίαν καὶ προχειρότητα. Τὸ βάρος διὰ τὸν προϋπολογισμὸν ἐκ τῶν χρεῶν γίνεται ἀπειλητικὸν καὶ κάθε χρόνον θὰ ὀγκοῦται. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἐπιβάλλεται ἡ μετὰ φειδοῦς προσφυγὴ εἰς τὸν ἐσωτερικὸν δανεισμὸν καὶ τὸ κυμαινόμενον χρέος. Αὐτὴν λοιπόν, τὴν ὀρθὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τοῦ συνιστῶ νὰ τὴν ἀκολουθήσῃ μετὰ πίστεως καὶ ἐπιμονῆς, διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ ἐπικίνδυνος διόγκωσις τοῦ δημοσίου χρέους. Κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου, διὰ τὴν Ε.Ο.Κ. ἐξέφρασα τὴν ἀνησυχίαν μου, μήπως ἡ μείωσις ἐφέτος τῆς Ἀμερικανικῆς ἀμυντικῆς βοηθείας καὶ ἡ κατάργησις τῆς Ἀμερικανικῆς Οἰκονομικῆς Ἀποστολῆς ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν διατήρησιν καὶ αὔξησιν ἀποστολῆς μόνον εἰς τὴν Τουρκίαν, ἀποτελεῖ προάγγελον διακοπῆς τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ὁπότε, αἱ συνέπειαι θὰ εἶναι ὀδυνηραὶ καὶ διὰ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ διὰ τὰς δημοσίας ἐπενδύσεις καὶ διὰ τὴν συναλλαγματικὴν κατάστασιν τῆς χώρας. Καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ ἡ ἐλαχίστη ἔνδειξις περὶ τούτου θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἐπαναπαυθῇ εἰς τὰς ἐνεργείας τοῦ Πρεσβευτοῦ, ἀλλὰ νὰ ἀναλάβῃ τὸν χειρισμὸν τοῦ ὅλου θέματος ὁ κ. Πρωθυπουργός. Δὲν ἔχω νὰ κάμω παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν ἄρθρων, κύριε Ὑπουργέ, καὶ ὡς ἐδήλωσα θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου. Σᾶς προειδοποιῶ, ὅμως καὶ σᾶς ὑποδεικνύω νὰ μείνητε μετὰ πίστεως καὶ ἐπιμονῆς εἰς τὴν ἀρχὴν ποὺ ἐθέσατε. Ἐὰν ἀποδείξητε, ὅτι τὴν ἐφηρμόσατε θὰ σᾶς χειροκροτήσω. Ἐὰν ἀντιθέτως ἀποδειχθῇ, ὅτι ἦτο ἐπιτυχὴς θεωρητικὴ σύλληψις καὶ περιελήφθη εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, διὰ τὴν δημιουργίαν ἐντυπώσεων, θὰ λυπηθῶ, διότι θὰ ἀναγκασθῶ νὰ σᾶς ἐπικρίνω κατὰ τρόπον αὐστηρόν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει, ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος.

§105Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀρθῶς ἀνεγνωρίσθη, ὅτι ὁ πορισμὸς ἐσόδων ἐκ δανείου πρὸς χρηματοδότησιν τῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας εἶναι ὀρθόδοξος. Ἀπό τινας ὅμως ὑπεστηρίχθη, ὅτι καίτοι εἶναι ὀρθόδοξος, ἐν τούτοις δὲν εἶναι ὁ καλύτερος. Ὑπάρχει ἄλλος τρόπος καλύτερος, πορισμοῦ ἐσόδων πρὸς χρηματοδότησιν τῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Δὲν νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἀπόλυτος κανών. Ἡ ἀπάντησις εἶναι συνάρτησις τῶν ἑκάστοτε ὑφισταμένων περιστάσεων. Διὰ τὴν χώραν μας δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις, ἡ ὁποία προβλέπεται εἰς τὴν οἰκονομίαν μας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βαρύνῃ μόνον τὴν σημερινὴν γενεάν. Πρέπει κατ’ ἀνάγκην νὰ ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῶν ὤμων καὶ τῶν ἑπομένων γενεῶν. Κατ’ ἀκολουθίαν δὲν εἶναι μόνον ὀρθόδοξος, ἀλλὰ καὶ ὀρθὸς ὁ τρόπος τοῦ πορισμοῦ ἐσόδων πρὸς χρηματοδότησιν τῆς ἀναπτύξεως. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω αὐτά, ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις, διότι ὑποτίθεται, ὅτι ἡ σημερινὴ γενεὰ δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρύνηται ἐξαιρετικῶς διὰ μιᾶς ἀναπτύξεως, ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ὠφεληθοῦν κυρίως αἱ ἐρχόμεναι γενεαί. Εἰς τὴν προκειμένην, ὅμως, περίπτωσιν, τί συμβαίνει; Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους, ὅπως κατετέθη, ὡς πρὸς μὲν τὸ βάρος τὸ φορολογικόν, ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι συντριπτικός· συνεπῶς, ἀνακούφισις ἀπὸ φορολογικῆς ἀπόψεως δὲν ὑπάρχει τοῦ λαοῦ, ὥστε νὰ δικαιολογῆται διὰ τὴν ἐπένδυσιν ἡ προσφυγὴ εἰς τὸν δανεισμόν. Ἐπὶ πλέον ἡ εἰσφορὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὰς ἐπενδύσεις εἶναι μικροτέρα ἐφέτος ἀπὸ πέρυσιν. Ἡ ἐξήγησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, δὲν ἀποτελεῖ δι’ ἡμᾶς δικαιολογίαν. Τὰ ἐφετεινὰ ἔσοδα εἶναι ἀνώτερα τῶν περυσινῶν καὶ ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὸ θέμα τῆς ἀναπτύξεως προέχει ἰδίως μὲ τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, θὰ ἔπρεπεν ὁπωσδήποτε ὁ προϋπολογισμὸς ὑπὲρ τῶν ἐπενδύσεων νὰ εἰσφέρῃ περισσότερα. Συνεπῶς, δυνάμεθα νὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι καὶ ἡ παροῦσα γενεὰ φορολογικῶς συντρίβεται καὶ μειοῦται τὸ ποσοστὸν τῶν ἐσόδων τῶν διατιθεμένων πρὸς ἐπενδύσεις καὶ ταυτοχρόνως ἔχομεν ἐπὶ πλέον καὶ δανεισμόν· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ δανεισμὸς δὲν εἶναι ἀπολύτως ὀρθόδοξος. Ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας κ. συνάδελφος ἐξ Ἄρτης, ἐξέθεσεν ὡρισμένους κινδύνους, τοὺς ὁποίους συνεπάγεται ἡ διόγκωσις τοῦ δημοσίου χρέους ἀπὸ ἀπόψεως δημοσιονομικῆς, ἀπὸ ἀπόψεως προϋπολογισμοῦ. Δὲν ἐπαναλαμβάνω τὰ ἴδια. Ἐπὶ πλέον ἐγὼ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τῆς Βουλῆς, ἐπὶ τοῦ ἀντικτύπου ποὺ θὰ ἔχῃ ὁ ὑπέρμετρος δανεισμὸς ἐπὶ τοῦ ἰσοζυγίου τῶν ἐξωτερικῶν λογαριασμῶν μας. Θὰ ἔλθῃ ταχέως ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ φέρωμεν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν ὁλόκληρον τὸ θέμα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Σήμερον ἀρκοῦμαι νὰ εἴπω τοῦτο: Ὅτι ἓν βλέμμα ἐὰν ρίψωμεν εἰς τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἐξωτερικῶν μας λογαριασμῶν, θὰ ἴδωμεν, ὅτι σήμερον ἡ ἰσοσκέλισις αὐτοῦ, ὀφείλεται κατὰ μέγα μέρος εἰς δάνεια, εἰς πιστώσεις καὶ εἰς κεφάλαια, τῶν ὁποίων ἡ πηγὴ ἐξαντλεῖται. Ἐὰν συνεπῶς συνεχισθῇ ὁ σημερινὸς ρυθμὸς τῶν ἐξαγωγῶν μας, ὕστερα ἀπὸ ἔτη τινά, θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι προκειμένου νὰ ἐξυπηρετήσωμεν εἰς συνάλλαγμα τὰ ἐξωτερικά μας δάνεια καὶ τὰς πιστώσεις μας, μοιραίως νὰ ἐπιζητῶμεν τὴν ἐξυπηρέτησίν των πάλιν διὰ δανεισμοῦ. Θὰ φθάσωμεν τοιουτοτρόπως εἰς ἓν ἀδιέξοδον· διότι τὸ ποσὸν τοῦ συναλλάγματος πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν δανείων θὰ εἶναι συνεχῶς ἀνώτερον καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἡ ἀνάγκη συνάψεως νέων δανείων συνεχὴς καὶ ἀπαραίτητος. Καὶ ἐὰν κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ δὲν θὰ ἔχωμεν ταχεῖαν ἄνοδον τῆς οἰκονομικῆς μας δραστηριότητος καὶ πρὸ παντὸς τῶν ἐξαγωγῶν μας, τότε, μοιραίως, διὰ τῶν δανείων, συνεχῶς αὐξανομένων, θὰ ἐξυπηρετῶμεν, ὄχι τὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας μας, ἀλλὰ τὰ δάνειά μας. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ἤθελα νὰ ἐπιστήσω ἰδιαιτέρως, τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Διότι, ἐὰν ἡ τοποθέτησις τῶν δανείων δὲν εἶναι πλήρως παραγωγική, ἐὰν δὲν ἐνισχύσῃ τὴν παραγωγὴν καὶ τὴν ἐξαγωγὴν ἀποτελεσματικῶς, οἱ κίνδυνοι ποὺ διαγράφονται εἰς τὸ ἰσοζύγιόν μας εἶναι προφανεῖς. Ἐὰν δὲ προχωρήσωμεν, κατὰ τὴν σημερινὴν μέθοδον, θὰ φθάσωμεν κάποτε, φέρ’ εἰπεῖν, κατὰ τὸ 1993, τὸ ὁποῖον ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὸ 1893, διὰ νὰ εἴπωμεν: «Δυστυχῶς ἐπτωχεύσαμεν!». Διότι, δὲν θὰ εὑρίσκωμεν, κάποτε, πλέον δάνεια διὰ νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὰ παλαιὰ δάνεια καὶ τὰς παλαιὰς πιστώσεις. Πέραν αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, τὸ θέμα τῆς ἀντλήσεως τῶν κεφαλαίων συνεσχετίσθη, κατὰ ἕνα τρόπον, μὲ τὴν αὔξησιν τῶν καταθέσεων εἰς τὰς Τραπέζας. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι σκόπιμον νὰ ἀντληθοῦν τὰ κεφάλαια τοῦ δανείου ἐκ τῶν καταθέσεων, διότι θὰ προκαλέσουν ἀνωμαλίαν εἰς τὴν πιστοδότησιν. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, θὰ πρέπει νὰ εἴμεθα πολὺ προσεκτικοί. Θὰ ἔπρεπε λοιπόν, κατὰ τὸ δυνατόν, νὰ προσελκύσωμεν εἰσοδήματα ἢ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα, καθ’ οἱονδήποτε λόγον, δὲν κατατίθενται εἰς τὰς Τραπέζας. Καὶ δι’ αὐτό, θὰ συμφωνήσω μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον ἐξ Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος ἐζήτησεν, ὅπως καταβάλῃ ἡ Κυβέρνησις κᾶθε προσπάθειαν διὰ νὰ ἐπιτύχῃ, ὥστε ἡ συμμετοχή, ἰδίως τῶν μεσαίων καὶ κατωτέρων εἰσοδημάτων, νὰ εἶναι, ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέρα. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ προσελκύσωμεν κεφάλαια, τὰ ὁποῖα, ἄλλως, θὰ ἔμενον ἀχρησιμοποίητα διὰ τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ θὰ ἦσαν στεῖρα. Ἐνῷ ταὐτοχρόνως θὰ ἀπεφεύγωμεν νὰ θίξωμεν τὰς καταθέσεις, τῶν ὁποίων εἷς περιορισμός, νομίζω, ὅτι θὰ ἔχῃ ἐπίπτωσιν δυσμενῆ ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς μας ἀναπτύξεως. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ τελειώνω: τὸ τελικὸν συμπέρασμα εἶναι, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἑνὸς σχεδίου Ν.Δ. δανεισμοῦ, ὅτι θὰ πρέπει νὰ προσέχωμεν ἰδιαιτέρως, τὴν ὀλισθηρὰν σανίδα τοῦ δανεισμοῦ, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐξ Ἄρτης: ὄχι μόνον διότι ἡ διόγκωσις τοῦ Δημοσίου χρέους ἐπιβάλλει ἕνα βαρὺ κονδύλιον ἐξυπηρετήσεως τὸ ὁποῖον ὡς ἀνελαστικὸν εἶναι ἐπικίνδυνον, ἀλλὰ προπαντός, διότι θὰ μᾶς δημιουργήσῃ περιπλοκὰς ἀπὸ ἀπόψεως ἰσοζυγίου τῶν ἐξωτερικῶν μας λογαριασμῶν καὶ ἐνδέχεται νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ μίαν ἡμέραν εἰς ἀδιέξοδον. Μὲ αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις καὶ αὐτὰς τὰς συστάσεις, δηλοῦμεν, ὅτι συμφωνοῦμεν μὲ τὸ σχέδιον Ν. Δ.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§107Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι εἰς τὰς συνηθείας τοῦ κοινωνικοῦ βίου καὶ τῆς οἰκονομίας τῶν ἀνθρώπων, νὰ προμηθεύωνται χρῆμα καὶ διὰ δανεισμοῦ ἀπὸ ἀρχαιοτάτης ἐποχῆς, τὴν ὁποίαν μᾶς ὑπενθυμίζει καὶ ὁ Εὐαγγελιστὴς διὰ τῆς παραβολῆς τῶν ταλάντων. Κατὰ συνέπειαν, ὅταν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν πρόβλημα δανεισμοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀπορρίπτωμεν ἐκ προοιμίου. Τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι, ἐὰν πρόκειται νὰ ἀκολουθήσωμεν τὸν δρόμον τοῦ δανεισμοῦ. Τὸ πρόβλημα εἶναι, πότε καὶ πῶς καὶ ὑπὸ ποίους ὅρους πρέπει νὰ δανεισθῶμεν. Συνεπῶς, ἡμεῖς οἱ ἀντιπροσωπεύοντες τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, θὰ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν, ἐὰν πρέπει σήμερον νὰ δεσμεύσωμεν τὸ Κράτος διὰ νέου δανεισμοῦ. Διὰ νὰ λάβωμεν γνῶσιν τῆς σημερινῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς χώρας μας, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι τὸ μεταπολεμικὸν ἐσωτερικὸν δημόσιον χρέος μας, ἀνέρχεται εἰς 8½ δισεκατομμύρια δραχμῶν (7½ παλαιὰ καὶ εἰς τὸ σημερινὸν) καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὀφείλομεν 205 ἑκατομμύρια δολλάρια, ἤτοι περίπου τὸ μεταπολεμικὸν δημόσιόν μας χρέος, ἀνέρχεται εἰς 14,5 δισεκατομμύρια δραχμάς. Ἐὰν εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο προσθέσωμεν τὸ προπολεμικὸν δημόσιον χρέος, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς 9 δισεκατομμύρια, θὰ ἴδωμεν, ὅτι σήμερον τὸ δημόσιον χρέος ἀνέρχεται περίπου εἰς 23 δισεκατομμύρια δραχμάς. Εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο, ὀφείλομεν νὰ προσθέσωμεν καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας ποὺ ἀνέρχονται εἰς 150 ἑκατομμύρια δολλάρια. Τὸ σύνολον τοῦ δημοσίου καὶ ἰδιωτικοῦ χρέους ἀνέρχεται ὅθεν, εἰς 27,5 δισεκατομμύρια δραχμάς. Ὁ ἀριθμὸς δὲν πρέπει νὰ μᾶς τρομάζῃ, ἀλλὰ ὀφείλει νὰ μᾶς ἐπιβάλλῃ προσοχήν. Ἐὰν ὁ δανεισμὸς ἐγένετο πρὸς τόνωσιν τῆς οἰκονομίας μας, διὰ παραγωγικοὺς σκοπούς, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἀποδώσει ἀγαθὰ ἀποτελέσματα καὶ νὰ εἶχε φθάσει εἰς σημεῖον, ὥστε ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς νὰ ἐνίσχυε δαψιλῶς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων. Καὶ δὲν θὰ ἐχρειαζόμεθα δανεισμὸν εἰσέτι ... (δὲν ἠκούσθη). Μέχρι τοῦδε, ὅμως, δὲν ἠκολουθήθη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὀρθὴ πολιτικὴ εἰς τὸν τομέα τῆς διαθέσεως τῶν ἐπενδύσεων. Πρέπει νὰ μᾶς γίνῃ συνείδησις, ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὸ νέον συνομολογούμενον δάνειον δὲν θὰ διατεθῇ εἰς παραγωγικοὺς σκοπούς, ἀλλὰ διὰ τὴν ἐξόφλησιν τοκοχρεωλυτικῶν δόσεων, παλαιῶν δανείων. Σκοπὸς τῆς ἀσκηθείσης δανειακῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς, δὲν ἦτο ἡ παραγωγικὴ τοποθέτησις τῶν δανειζομένων χρημάτων, ἀλλὰ ἡ διατήρησις τῆς νομισματικῆς σταθερότητος. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ δανεισμοῦ ἐπεδίωκε τὴν τόνωσιν τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν νομισματικὴν σταθερότητα καὶ ὄχι νὰ διαθέσῃ τὸ προϊόν τοῦ δανεισμοῦ διὰ παραγωγικοὺς σκοπούς. Θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶχεν ἐπιδιώξει, ὅπως αἱ ἐξ Ἀμερικῆς πιστώσεις, μὴ διατίθενται ἐξ ὁλοκλήρου εἰς καταναλωτικὰ ἀγαθά, ἀλλὰ εἰς κεφαλαιουχικὰ τοιαῦτα. Καὶ δὲν θὰ ἔπρεπε τὰς γερμανικὰς πιστώσεις νὰ τὰς μετατρέψῃ εἰς δραχμὰς καὶ νὰ τὰς διαθέσῃ διὰ τουριστικὰ ἔργα ἀμφιβόλου ἀποδόσεως καὶ διὰ δρόμους καὶ ἄλλα μὴ παραγωγικὰ ἔργα. Ἐὰν ἔκαμνεν ὀρθὴν χρῆσιν τοῦ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ χρήματος καὶ τὴν νομισματικὴν σταθερότητα, θὰ ἐπετύγχανε καὶ τὴν παραγωγικὴν ὑποδομὴν τῆς χώρας θὰ ἐστερέωνεν, ὥστε νὰ μὴ μᾶς τρομάζῃ σήμερον ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. Ἡ κακὴ διάθεσις τῶν ἐκ τοῦ δανεισμοῦ χρημάτων, κατεδίκασε τὴν χώραν εἰς τὴν στάθμην τῆς ὑποαναπτύκτου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἔκαμε τὴν ἑξῆς ὀρθὴν διαπίστωσιν: «Ἐνῷ ἡ ἐπενδυτικὴ προσπάθεια τοῦ Κράτους ἐπιδιώκουσα τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας διὰ πλείστους καὶ προφανεῖς λόγους γενικωτάτης ἐθνικῆς σημασίας, ἰδίᾳ μετὰ τὴν σύνδεσιν τῆς χώρας μετὰ τῆς Κοινῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἀγορᾶς, παραβιάζεται ἀξιολόγως, «δὲν παρακολουθεῖται κατὰ τὴν ἰδίαν ἀναλογίαν ἀντιστοίχως, ἀπὸ τὰς παραγωγικὰς ἐπενδύσεις τοῦ ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου». Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπε μίαν ἀλήθειαν, ἥτις ἅπτεται τοῦ δράματος τῆς οἰκονομίας μας. Τὸ Κράτος προχωρεῖ συνήθως εἰς τὴν κατάρτισιν τῶν προγραμμάτων ἐπενδύσεων, κατὰ τὸ δοκοῦν, ἄνευ σκέψεως. Τὸ ἰδιωτικόν, ὅμως, κεφάλαιον εἶναι συνετὸν καὶ ἐπενδύεται μόνον ἐὰν πρόκειται νὰ ἀποδώσῃ. Ἐδῶ εἶναι ἡ κρίσις. Δὲν ἠδυνήθημεν νὰ φέρωμεν τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ προσελκύῃ τὸ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον εἰς ἐπενδύσεις καὶ διὰ τοῦτο ἡ παρέμβασις τοῦ Κράτους εἰς ἔργα ὑποδομῆς εἶναι ἀναγκαία. Τὸ νὰ ἀποφεύγῃ ὅμως τὸ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον τὰς ἐπενδύσεις, σημαίνει, ὅτι ἡ οἰκονομία μας χωλαίνει, ὅτι πάσχει δεινῶς καὶ αὐτὸ ὀφείλομεν νὰ τὸ προσέξωμεν. Ἡ μέχρι τοῦδε πολιτικὴ τῶν Κυβερνήσεών μας, διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν διαφόρων ἔργων ἀπὸ τὰ κεφάλαια, ἅτινα προῆλθον εἴτε ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, εἴτε ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ, δὲν ὑπῆρξεν ὀρθὴ καὶ δὲν ἀπέδωκε καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν ἐδημιουργήθησαν πόλοι ἕλξεως, διὰ τῶν ὁποίων νὰ ἐνθαρρυνθῇ τὸ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον εἰς ἐπενδύσεις. Καὶ βλέπομεν τὸ ἐν τῇ χώρᾳ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον καὶ τὸ προσφυγικὸν κεφάλαιον ποὺ ἔχει δημιουργηθῆ τελευταίως, καὶ ὑπεχρεώθη νὰ μεταναστεύσῃ ἐνταῦθα, νὰ παραμένῃ ἀδιάθετον εἰς τὰς Τραπέζας ἢ νὰ ἐπενδύηται εἰς χρυσᾶς λίρας καὶ νὰ παραμένῃ ἀδρανές, ἢ νὰ ἐπενδύηται εἰς ἀκίνητα, δηλ. εἰς μὴ παραγωγικοὺς σκοπούς. Δὲν θὰ πρέπει νὰ μᾶς ἐνθουσιάζῃ τὸ γεγονὸς τῆς ταχείας καλύψεως τοῦ δανείου, οὔτε τὸ γεγονός, ὅτι αἱ Τράπεζαι κατακλύζονται ἀπὸ καταθέσεις. Ἐκεῖνο ποὺ θὰ μᾶς ἐνεθουσίαζε θὰ ἦτο ἡ οἰκονομία μας νὰ ὠργανοῦτο εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε ὅλα τὰ κεφάλαια νὰ κινοῦνται ταχέως πρὸς παραγωγικὰς ἐπενδύσεις, ὥστε νὰ ηὔξανεν ἡ ἀπόδοσις τῶν φόρων καὶ ἀπὸ ἐκεῖ νὰ ἤντλει δυνάμεις ὁ προϋπολογισμός μας, τὰς ὁποίας νὰ διέθετε διὰ παραγωγικὰς νέας ἐπενδύσεις. Μόνον τότε τὰ θεμέλια τῆς οἰκονομίας μας θὰ ἦσαν στερεὰ καὶ σταθερά. Τὸ γεγονός, ὅτι ὑπάρχουν διαθέσιμα κεφάλαια εἰς τὰς Τραπέζας καὶ εἶναι εὔκολος ὁ δανεισμὸς τοῦ Κράτους, ἀκριβῶς αὐτό, πρέπει νὰ μᾶς κάμνῃ προσεκτικούς, διὰ νὰ ἴδωμεν τὴν πραγματικότητα καὶ νὰ λάβωμεν τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ὁδηγήσουν εἰς τὸν δρόμον τῆς στερεώσεως τῆς οἰκονομίας μας. Ἡ μέχρι τοῦδε ἀσκηθεῖσα πολιτικὴ τῆς εἰσαγωγῆς διὰ δανεισμοῦ καταναλωτικῶν ἀγαθῶν πρὸς διατήρησιν τῆς νομισματικῆς μας σταθερότητος μόνον, ἐδημιούργησε τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸ Κογκρέσσον τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει πλέον ἀνάγκην βοηθείας, ἐφ’ ὅσον εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν σταθερὰν νομισματικὴν θέσιν καὶ συνεπείᾳ τούτου ἐμειώθη ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια εἰς τὰ κατώτερα ὅρια. Ἐὰν διετίθεντο ὅλα τὰ ἐκ δανείων ποσὰ διὰ τὴν ἐνδυνάμωσιν τῆς οἰκονομίας μας, θὰ ἔβλεπαν καὶ αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι, ὅτι ἀκολουθοῦμεν τὴν ὀρθὴν ὁδόν, τὴν ὁδηγοῦσαν εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ θὰ ἐξηκολούθουν νὰ μᾶς βοηθοῦν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἠκολουθήθη ἐσφαλμένη πολιτικὴ εἰς τὴν διάθεσιν καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ δανεισμοῦ μας. Διετέθησαν αἱ Γερμανικαὶ πιστώσεις εἰς μὴ παραγωγικὰ ἔργα καὶ δὲν ὠφελήθη ἡ χώρα. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς ἀναφέρω, ἐνδεικτικῶς, τὴν περίπτωσιν τοῦ ξενοδοχείου Πάρνηθος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως, ἀπαντῶν εἰς ἐρώτησίν μου, ἀνεκοίνωσεν, ὅτι τὸ ἔργον προϋπελογίσθη εἰς 44.000.000 δραχμὰς καὶ ἡ δαπάνη ἀνεγέρσεώς του ὑπερέβη μέχρι τοῦδε τὰ 65.000.000 δραχμῶν καὶ ἀκόμη ὑπάρχει ἀνάγκη νέων πιστώσεων πρὸς συμπλήρωσιν. Ἡ ἀπόδοσίς του, κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας τῆς λειτουργίας του ὑπὸ τοῦ Ε.Ο.Τ., ἀφῆκε ζημίαν δραχμῶν 1.500.000. Ἡ ἐκμεταλλευομένη δὲ τοῦτο Ἑταιρεία, σύμφωνα μὲ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας Κυβερνήσεως, δὲν πιστεύει, ὅτι θὰ ἔχῃ κέρδη καὶ συνεπῶς τὸ Κράτος οὐδὲν ποσοστὸν θὰ εἰσπράξῃ. Ἐνδεικτικῶς ἀνέφερα τὴν περίπτωσιν αὐτήν, διὰ νὰ ἐπισημάνω τὸ γεγονός, ὅτι τὰ ἐκ τοῦ δανεισμοῦ προερχόμενα χρήματα διατίθενται εἰς μὴ παραγωγικὰς ἐπενδύσεις, αἵτινες δὲν βοηθοῦν οὔτε κἂν τὴν τουριστικὴν προσπάθειαν τῆς χώρας. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν μὲ τὸ νὰ ἀναφέρω σωρείαν τοιούτων περιπτώσεων, θὰ ἤθελα, ὅμως, νὰ εἴπω, ὅτι θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις, τὴν κρίσιμον αὐτὴν στιγμήν, νὰ προσέξῃ τὸ θέμα αὐτό, διότι ὁ κ. Γεν. Γραμματεὺς τοῦ Ε.Ο.Τ. εἶπεν, ὅτι θὰ γίνῃ ὁπωσδήποτε τὸ ἔργον τοῦ Λυκαβηττοῦ, μήπως καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν σκορπισθοῦν ἀπαράγωγα χρήματα ἐκ τῶν ἐπενδύσεων ἐγκληματικῶς. Τὸ βάρος ἀπὸ τὸν δανεισμὸν εἶναι δυσβάστακτον καὶ θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της, ὅτι μελλοντικῶς καὶ ἡ διάθεσις μιᾶς ἔστω δραχμῆς ἀπὸ τὰ χρήματα αὐτά, θὰ πρέπει νὰ γίνεται ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον διὰ παραγωγικοὺς καὶ ἀποδοτικοὺς σκοπούς, διὰ νὰ ἀποδίδουν, τὰ ἐκ τῶν ἐπενδύσεων ἔργα, κέρδη ἐκ τῶν ὁποίων θὰ δύναται ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς νὰ ἐνισχύῃ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων χωρὶς περαιτέρω δανεισμόν. Εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ κατασκευὴ ἔργων ἀποκλειστικῶς μὴ παραγωγικῶν, ἐκ τοῦ κεφαλαίου τῶν ἐπενδύσεων καὶ διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ φροντίσῃ μετὰ μεγίστης προσοχῆς, ὥστε τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ διαθέσῃ ἀπὸ τὰς ἐπενδύσεις νὰ διατεθοῦν εἰς παραγωγικοὺς καὶ μόνον σκοπούς. Εἶναι ἁμαρτία διὰ μίαν χώραν ὑποανάπτυκτον, ὡς ἡ ἰδική μας, μὲ τὸ μικρότερον ἐθνικὸν εἰσόδημα, νὰ ὑποφέρῃ παρὰ τὴν ἀνεγνωρισμένην ἐργατικότητα καὶ νοημοσύνην τοῦ λαοῦ της. Ἡ χώρα μας ὑποφέρει, ὄχι ἐκ τῆς ἐλλείψεως κεφαλαίων, ἀλλὰ ἐκ τῆς ἐλλείψεως ὀρθῆς δημοσιονομικῆς πολιτικῆς καὶ ὀρθῆς ἐφαρμογῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων. Πρέπει, ὅλοι ἡμεῖς οἱ χειριζόμενοι ὑπευθύνως τὰ θέματα αὐτὰ τὰ ἐθνικά, νὰ προσέξωμεν καὶ νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε τὰ χρήματα τῶν ἐπενδύσεων, τὰ ὁποῖα προέρχονται ἀπὸ τὸν λαὸν νὰ διατεθοῦν εἰς παραγωγικοὺς καὶ μόνον σκοπούς, παραμεριζομένων τῶν ἀχρήστων ἔργων ἐπιδείξεως. Ὑπάρχει ἄλλωστε καιρός, διὰ τὴν ἄλλην γενεὰν νὰ κατασκευάσῃ τὰ ἔργα ἐπιδείξεως, ἐὰν κληρονομήσῃ ἀπὸ ἡμᾶς στερεὰν οἰκονομικὴν ὑποδοχὴν τῆς χώρας. Ποιοῦμεν ἔκκλησιν πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν καὶ Συντονισμοῦ, νὰ προσέξουν τὸ ὕψος τῶν 27,5 δισ. τοῦ Ἑλληνικοῦ γενικοῦ χρέους καὶ ὁ ἐπαχθεὶς αὐτὸς ἀριθμὸς νὰ εἶναι ὁ ὁδηγὸς τῶν σκέψεων καὶ ἐνεργειῶν των διὰ νὰ μὴ συμβῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπροφήτευσεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος «τὸ δυστυχῶς ἐπτωχεύσαμεν». Δὲν ἁρμόζει εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἡ τύχη αὐτή. Καὶ ἐπειδὴ ἤρχισα τὴν ὁμιλίαν μου μὲ μίαν παραβολὴν ἐκ τοῦ Εὐαγγελίου θὰ τερματίσω καὶ πάλιν τὸν λόγον μου διὰ τῆς αὐτῆς παραβολῆς, ὑπενθυμίζων εἰς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν καὶ Συντονισμοῦ τὴν παραβολὴν τῶν ταλάντων, δηλαδὴ τῶν τριῶν ἐκείνων Ἰουδαίων, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον ἀνὰ ἓν τάλαντον ἕκαστος διὰ νὰ τὸ χρησιμοποιήσουν ὅπως νομίζουν. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ μὲν δύο ἐξ αὐτῶν τὸ διέθεσαν παραγωγικῶς, καὶ ἐκέρδισαν, καὶ ὅταν ἐνεφανίσθησαν ἐνώπιον τοῦ Χριστοῦ ηὐλογήθησαν παρ’ αὐτοῦ διὰ τὴν καλὴν διάθεσιν τοῦ ταλάντου, τὸ ὁποῖον εἶχον λάβει. Ὁ τρίτος ὅμως, ὁ ὁποῖος ἐκράτησεν ἀχρησιμοποίητον τὸ πρὸς αὐτὸν δοθὲν τάλαντον, ἐπεπλήχθη παρὰ τοῦ Χριστοῦ διὰ τὴν ρᾳθυμίαν καὶ ἀδράνειάν του. Ἂς προσέξωμεν λοιπὸν καὶ ἡμεῖς νὰ μὴ μιμηθῶμεν τὸν τρίτον αὐτὸν κάτοχον τοῦ ταλάντου τοῦ Εὐαγγελίου, ἀλλὰ ἂς φροντίσωμεν, τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ προκύψουν ἐκ τοῦ δανείου τούτου καὶ γενικῶς τὰ χρήματα τῶν ἐπενδύσεων νὰ διατεθοῦν ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς παραγωγικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀνυψώσουν τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν, ἵνα ἐκ τῶν κερδῶν ποὺ θὰ προκύψουν ἐκ τῆς παραγωγικῆς των ἐκμεταλλεύσεως, ἀποδοθῇ καὶ τὸ κεφάλαιον καὶ τὸ ἁρμόζον κέρδος. (Χειροκροτήματα).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης, ἔχει τὸν λόγον.

§109Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου θὰ εἶχον ἐλάχιστα νὰ παρατηρήσω, διότι καθ’ ἑαυτὸ δὲν παρουσιάζει στοιχεῖα οὔτε ἐνδιαφέροντος, οὔτε κριτικῆς. Πρόκειται περὶ ἑνὸς κοινοῦ νομοσχεδίου, διὰ τὴν ἔκδοσιν ἑνὸς ὁμολογιακοῦ δανείου. Λαμβάνω ὅμως τὸν λόγον διὰ νὰ διατυπώσω ὡρισμένας παρατηρήσεις γενικωτέρας φύσεως, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀνακινεῖ τὸ ζήτημα τῶν πλαισίων, ἐντὸς τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ἀσκῆται ἡ δανειακὴ πολιτικὴ τοῦ Δημοσίου. Προήχθην εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ διατυπώσω τὰς παρατηρήσεις μου αὐτάς, διότι ἀπὸ ὅσα ἀναφέρονται ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ Κυβερνητικῆς πλευρᾶς, ἀναγκάζομαι νὰ εἴπω μερικὰς ἀληθείας ἐπὶ τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις. Μὲ πολλὴν θλῖψιν βλέπω, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον ἀναγκάζεται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔκδοσιν νέου δανείου. Λέγω μὲ θλῖψιν, διότι τὸ δάνειον αὐτό, ἀφ’ ἑνὸς αὐξάνει τὰ δανειακὰ βάρη τοῦ Δημοσίου καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἀποτελεῖ ὁμολογίαν τῆς ἀδυναμίας τῆς Κυβερνήσεως νὰ κατευθύνῃ τὰς ἰδιωτικὰς ἐπενδύσεις, ὥστε νὰ δυνηθῇ οὕτω νὰ ἀπορροφήσῃ τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ μόνος λόγος. Ἡ Κυβέρνησις προσφεύγει εἰς τὸ δάνειον, διότι ἡ δημοσιονομικὴ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ εἶναι τοιαύτη, ὥστε τὴν ὑποχρεώνει νὰ προσφύγῃ εἰς τὸν δανεισμὸν καὶ κάμνει τοῦτο, διότι ἡ δημοσιονομική της πολιτικὴ εἶναι μία ἀπεμπόλησις τοῦ μέλλοντος ὑπὲρ τοῦ παρόντος. Διὰ νὰ ἔχῃ εὐκόλους ἐπιτυχίας ἡ Κυβέρνησις, προσφεύγει εἰς τὸν δανεισμόν, διὰ νὰ ἐπιβαρύνῃ ἀνεπανορθώτως τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς χώρας. Ἐλέχθη, ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ προσφεύγωμεν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν εἰς τὸν δανεισμόν, διότι ἐφ’ ὅσον τὸ μέλλον ὠφελεῖται, ὀρθὸν εἶναι νὰ ἐναποθέτωμεν εἰς τοὺς ὤμους του καὶ μέρος τῶν βαρῶν, διὰ τὰς ὠφελείας, τὰς ὁποίας θὰ καρπωθῇ. Δὲν εἶναι, λέγουν, ὀρθὸν νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸ παρὸν μὲ ὅλα τὰ βάρη καὶ νὰ ἀφήνωμεν ὅλας τὰς ὠφελείας διὰ τὸ μέλλον. Ἐγὼ ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ ἀνασυγκρότησις, ὡς γίνεται σήμερον, μόνον βάρη εἰς τὸ μέλλον θὰ ἀφήσῃ καὶ ὄχι ὠφελείας. Διὰ νὰ ἐγκρίνω τὸ δάνειον αὐτό, θὰ ἔπρεπε νὰ πεισθῶ, ὅτι ἡ χρησιμοποίησίς του, θὰ εἶναι παραγωγική, ὅτι ὑπάρχει πρόγραμμα παραγωγικῶν ἐπενδύσεων. Πῶς ὅμως εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ τις, ὅτι ὑπάρχει τοιοῦτον πρόγραμμα, ὅταν ἔχωμεν τὴν θλιβερὰν πεῖραν τῶν 6 τελευταίων ἐτῶν; Ὁ λεγόμενος προϋπολογισμὸς ἐπενδύσεων ἀποτελεῖ μίαν ἀκυρολεξίαν, τῆς ὁποίας σπανίως εἴχαμεν ἀνάλογον εἰς ἄλλην περίπτωσιν. Περὶ ποίου προϋπολογισμοῦ ὁμιλοῦμεν, ὅταν τὸ μεγαλύτερον μέρος αὐτοῦ διατίθεται διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ ὑφισταμένου κεφαλαίου; Περὶ ποίων παραγωγικῶν ἐπενδύσεων ὁμιλοῦμεν, ὅταν τὸ μεγαλύτερον τμῆμα τῶν ἐπενδύσεων διατίθεται εἰς ἄσκοπα ἔργα, τὰ ὁποῖα οὐδόλως θὰ συμβάλλουν εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος; Εἶναι κουραστικὸν νὰ ἀναφέρῃ κανεὶς συνεχῶς τὰ ἔργα τῆς Ὁμονοίας καὶ τῆς Πάρνηθος, ἀλλὰ αὐτὴν τὴν στιγμήν, κύριοι, σκανδαλίζεται ὁλόκληρος ἡ κοινὴ γνώμη μ’ αὐτὸ ποὺ πρόκειται νὰ γίνῃ εἰς τὸν Λυκαβηττόν, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ προσβολὴν καὶ κατ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ τοπίου, ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦ οἰκονομικοῦ μέλλοντος τῆς χώρας, διότι ἐκεῖ θὰ πετάξωμεν ἑκατοντάδες ἑκατομ. δραχμάς, διακηρύσσοντας, ὅτι ἐκτελοῦμεν παραγωγικὰς ἐπενδύσεις. Νομίζω, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ ἐξαπάτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ οὕτω ἡ τραγῳδία τοῦ 1893, καὶ τοῦ μεσοπολέμου, τῶν ἐξωτερικῶν καὶ ἐσωτερικῶν δανείων. Διὰ νὰ ἤμην ὑπὲρ τοῦ δανείου, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον πεισθῆ, ὅτι ἀσκεῖται δημοσιονομικὴ πολιτική. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ, ὅτι ἡ διάλεξις, τὴν ὁποίαν ἀκούσατε ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀποτελεῖ δημοσιονομικὴν πολιτικήν; Ἡ διάλεξις αὐτὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, συνίστατο εἰς τὸ νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι σήμερον ποὺ πᾶμε εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, φεύγομεν ἀπὸ τὶς ἀσπιρίνες, μὲ τὶς ὁποῖες ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ, ἐπωφελουμένη μιᾶς πρωτοφανοῦς περιόδου διεθνοῦς ἀνόδου, κατώρθωνε νὰ περνᾶ ὡρισμένα χρόνια, χωρὶς ὅμως νὰ τίθεται βάσις ἐξυγιάνσεως οἰκονομικῆς τοῦ τόπου. Ὅταν ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ καταθέτει προϋπολογισμόν, διὰ τοῦ ὁποίου τὰ 1500 ἑκατ., τὰ ὁποῖα διετίθεντο διὰ τὰς ἐπενδύσεις ὑπ’ αὐτοῦ, μειοῦνται εἰς 1000 ἑκατ. διὰ τὸν ἐφετεινὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων, δυνάμεθα νὰ ὁμιλῶμεν περὶ δημοσιονομικῆς πολιτικῆς; Διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸ δάνειον θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε συζητηθῆ ὁ προϋπολογισμός. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, μ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἑνὸς νομοσχεδίου, νὰ συζητήσωμεν ὅλα τὰ θέματα ἐντὸς τῶν πραγματικῶν των πλαισίων. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, καὶ ἀπευθύνομαι πρὸς ὑμᾶς, διότι ἡ Κυβέρνησις φαίνεται, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ συγκινηθῇ, τί γίνεται τὸ ἄρθρον 60 τοῦ Συντάγματος; Λέγει τὸ ἄρθρον 60 τοῦ Συντάγματος, ὅτι ἐντὸς τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους συζητεῖ ἡ Βουλὴ καὶ ψηφίζει τὸν προϋπολογισμόν. Βεβαίως, αἱ ἀνωμαλίαι τοῦ παρελθόντος ὑπεχρέωσαν τὴν ἐν τῇ οὐσίᾳ ἀναστολὴν τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ 1962, λέγομεν, ὅτι θὰ πᾶμε εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων, ἡ μόνη Βουλή, ἐν τῇ Ὑφηλίῳ—δὲν ὑπάρχει ἄλλη Βουλὴ— δὲν θὰ συζητήσῃ προϋπολογισμόν, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς; Ἡ καταπάτησις αὐτὴ τοῦ Συντάγματος θὰ ἐξακολουθήσῃ, θὰ δεχθῆτε ὑμεῖς, ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, νὰ πραγματοποιηθῇ καὶ ἐφέτος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν; Ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις, τέλος πάντων, δὲν αἰσθάνεται καμμίαν ὑποχρέωσιν νὰ σεβασθῇ καὶ αὐτὴ τὸ δυστυχές, τὸ ἔρημον ἄρθρον 60 τοῦ Συντάγματος; Διότι, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, τί εἶναι αὐταὶ αἱ συζητήσεις ποὺ κάμνομεν περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς χώρας, ὅταν δὲν ἔχωμεν μπροστά μας τὸ βασικὸν κριτήριον τοῦ ποῦ πᾶμε καὶ ποῦ εὑρισκόμεθα; Ποῦ εἶναι ὁ προϋπολογισμός; Ὅταν συζητῶμεν νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἔρχονται, ὅπως ἔρχονται εἰς τὴν Βουλὴν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ πραγματικὸς ἀπολογισμὸς τῆς καταστάσεως, πῶς εἶναι δυνατὸν αἱ προοπτικαὶ τοῦ μέλλοντος νὰ διαγραφοῦν σαφῶς, οὕτως, ὥστε νὰ ξεύρῃ ὁ δυστυχὴς αὐτὸς λαὸς ποῦ εὑρίσκεται καὶ ποῦ πορεύεται; Ἀλλὰ ἐσυνηθίσαμεν, ὅπως εἰς τὴν πολιτικήν, καὶ τὴν οἰκονομικὴν πλευρὰν τῆς ἐθνικῆς ζωῆς μας νὰ τὴν καλύπτωμεν διὰ τοῦ πέπλου τῶν νεφῶν, τῶν ψευδῶν ἐντυπώσεων καὶ τῶν ψευδῶν διαβεβαιώσεων. Κύριοι βουλευταί, ἤδη οἱ προλαλήσαντες ἔκρουσαν τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου, διὰ τὴν ἐξέλιξιν τοῦ δημοσίου χρέους τοῦ μεταπολεμικοῦ. Δὲν χρειάζεται νὰ προσθέσω ἐγὼ τίποτε παρὰ ἕνα καὶ μόνον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προσφεύγη εἰς τὸν δανεισμὸν ἐσωτερικὸν ἢ ἐξωτερικόν, ὅπως τὸ εὕρῃ πιὸ εὔκολον, μεταχειρίζεται χρήματα τοῦ ἐξωτερικοῦ, πιστώσεις τοῦ ἐξωτερικοῦ διὰ σκοπούς, οἱ ὁποῖοι ἐπέτρεπον μόνον χρησιμοποίησιν ἐσωτερικῶν πόρων καί, ἀντιθέτως, προσφεύγη εἰς δανεισμοὺς ἐσωτερικοὺς διὰ σκοποὺς ποὺ ἔπρεπε νὰ καλυφθοῦν μόνον ἀπὸ προσφυγὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κεφάλαιον. Οὕτω ποιοῦσα, δημιουργεῖ δημοσιονομικόν, ἀλλὰ αὔριον ἀσφαλῶς καὶ συναλλαγματικὸν ἀδιέξοδον. Καὶ ἐπειδὴ βλέπω τὸν φίλτατόν μου κ. Δερτιλῆν, ἄλλοτε Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, ἀπέναντί μου, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἔδωσε προχθὲς εἰς τὴν Βουλὴν ἐδῶ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὰ πάντα βαίνουν ἄριστα συναλλαγματικῶς, ποία εἶναι ἡ συναλλαγματικὴ κατάστασις τῆς χώρας; Εἴπατε καὶ σεῖς, ἀκολουθοῦντες τὸ παράδειγμα τῶν προκατόχων σας, ὅτι ἐβελτιώθη τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα τῆς χώρας, ὅτι εἴχομεν 250.000.000 δολλάρια εἰς τὸ 1960—εἰς τὸ τέλος τοῦ 1961 εἴχομεν 265—διότι προσεθέσατε 15.000.000, τὰ ὁποῖα περιμένετε νὰ πάρετε ἀπὸ τὸ Διεθνὲς Νομισματικὸν Ταμεῖον. Αὐτὴ εἶναι ἡ συναλλαγματικὴ κατάστασις τῆς χώρας; Τί ὀφείλομεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν; Ἔχω ἐδῶ, διὰ νὰ ἰδῆτε τὴν πορείαν θριάμβου τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ προχείρως —οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ εἶναι ἀριθμοὶ κατὰ προσέγγισιν— ἔχω τὰ ἑξῆς στοιχεῖα τῆς θριαμβευτικῆς αὐτῆς πορείας: Εἰς τὰ 1955 τὸ σύνολον τοῦ διαθεσίμου συναλλάγματος τῆς χώρας, ἦτο 187.000.000 δολλάρια καὶ εἴχομεν ὑποχρεώσεις 119, ὑποχρεώσεις δημοσίου δανεισμοῦ καὶ ἰδιωτικοῦ δανεισμοῦ, δηλαδὴ εἴχομεν πραγματικὸν περίσσευμα 68.000.000 δολλάρια. Εἰς τὸ 1960 ἔχομεν διαθέσιμα 224.000.000 δολλάρια, ὑποχρεώσεις 250 σὺν 73.000.000 δολλάρια, ὑποχρεώσεις ποὺ ἠμπορεῖ νὰ γίνουν ἀπαιτηταὶ εἰς δολλάρια, ἀλλὰ ἠμπορεῖ νὰ πληρωθοῦν καὶ εἰς δραχμάς, δηλαδὴ ἔχομεν εἰς τὸ 1960, ἀντὶ τῶν 68.000.000 δολλαρίων περισσεύματος πραγματικοῦ τοῦ 1955 μεῖον 83.000.000 δολλάρια καθαρὲς ὀφειλές. Αὐτὴ εἶναι ἡ συναλλαγματικὴ κατάστασις τῆς χώρας. Δὲν ἔχω, δυστυχῶς, τὸ σύνολον τῶν ὀφειλῶν μας εἰς τὸ τέλος τοῦ 1961, ἀλλὰ αὐτὴ εἶναι ἡ πορεία τοῦ θριάμβου, τὸν ὁποῖον ἐπεξεργάζεται ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ καὶ τὸν ὁποῖον δὲν παύουν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ διὰ τῶν δημοσιογραφικῶν των ὀργάνων ὅλην τὴν ὥραν νὰ ὑπογραμμίζουν διὰ νὰ ἐξαπατήσουν πράγματι τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σημερινήν μας θέσιν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποῦ θὰ βρεθῶμεν αὔριον. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι τυχαῖον τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐφέτος ἐμείωσε τὰ ἐκ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ κονδύλια εἰς 1.000.000.000 δραχμὰς διὰ τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων, ἔναντι τοῦ 1.500.000.000 ποὺ ἔδωσε πέρυσι. Γνωρίζει κάλλιστα ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπελόγισε τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τοῦ 1961 εἰς 94.000.000.000 δραχμὰς ἔναντι 84 περίπου τοῦ 1960, ἐφ’ ὅσον ὑπελόγισε δηλαδὴ αὔξησιν ἐθνικοῦ εἰσοδήματος 11,5%, τὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ τὰ ἐφετεινά, διότι βασίζονται ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀμέσους φόρους ἐπὶ τῶν εἰσοδημάτων τοῦ 1961 πρέπει νὰ εἶναι πολὺ μεγαλύτερα τῶν ὅσων ἐμφανίζονται εἰς τὸν προϋπολογισμόν, τὸν ὁποῖον κατέθεσε καὶ τὸν ὁποῖον δὲν εἴδομεν καὶ τὸν ὁποῖον οὐδέποτε θὰ συζητήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Διατὶ ἡ Κυβέρνησις περιώρισε τὸ ποσὸν εἰς 1.000.000.000; Διατὶ κάμνει αὐτὴν τὴν συστηματικὴν ὑποτίμησιν τῶν ἀναμενομένων ἐσόδων τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ; Εἶναι προφανές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ ἐντυπωσιάσῃ, ὅτι θὰ ἐκτελέσῃ ἕνα πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως 6.000.000.000 δραχμῶν. Καὶ βεβαίως, εἰς τὸν προϋ)σμὸν της δίδει ἕνα πίνακα, ποῦ θὰ εὕρῃ τὰ χρήματα αὐτὰ διὰ νὰ τροφοδοτήσῃ ἕνα πρόγραμμα 6.000.000.000 δραχμῶν. Καὶ βλέπετε, ὅτι 750.000.000 ἀναμένονται νὰ εἰσπραχθοῦν ἀπὸ τὴν βοήθειαν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Ἔ, εἶναι περιττὸν βεβαίως νὰ σᾶς εἴπω, καὶ οἱονδήποτε παιδὶ τὸ καταλαβαίνει, ὅτι δι’ ἐφέτος εἶναι ἀδύνατον νὰ εἰσπραχθοῦν καὶ νὰ χρησιμοποιηθοῦν τὰ χρήματα αὐτά. Νομίζω, ὅτι δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἐπιμείνῃ κανεὶς ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐπίσης ὑπάρχει ἕνα κονδύλιον «Δάνεια καὶ πιστώσεις ἐξωτερικοῦ 490.000.000». Ἐδῶ εἶναι προφανῶς αἱ πιστώσεις διὰ τὸ ἄζωτον. Τὸ παίρνομεν ἀπὸ τὸ 1960 καὶ τὸ βάζομεν εἰς τὸ 1961, διὰ νὰ δημιουργήσωμεν καὶ πάλιν ἐντυπώσεις. Δὲν ἔχει, λοιπόν, τὸ πρόγραμμα τῶν 6.000.000.000 πόρους, διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ —καὶ ἂν ἠμποροῦσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ πραγματοποιήσῃ. Διὰ τοῦτο χρειάζεται ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν σύναψιν τοῦ δανείου τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου δρχ., ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ κρύψωμεν εἰς τὸν τακτικὸν προϋπολογισμὸν βέβαια ἔσοδα, τὰ ὁποῖα βραδύτερον θὰ ἐμφανίσωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων, διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ κατὰ κἄποιον τρόπον ὁ προϋπολογισμός. Διότι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔκαμεν ἐνδεχομένως ὑπεκτίμησιν τῶν ἐσόδων, δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ μᾶς καλέσῃ νὰ τῆς ψηφίσωμεν τὴν εὐχέρειαν νὰ συνάψῃ δάνειον. Αὐτὸς ὁ πολὺ πτωχὸς χειρισμός, τὸ κόλπον, εἶναι τὸ μυστικόν, διὰ τὸ ὁποῖον ἐκλήθημεν σήμερον ἐν ἐθνικῇ ἐντάσει νὰ ψηφίσωμεν τὴν χορήγησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ δικαιώματος νὰ συνάψῃ νέον δάνειον. Κύριοι, νὰ τὸ συνάψητε. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, διατὶ ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκείνου ὁ συντάκτης τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὁ κ. Καραμανλῆς —διότι αὐτὸν ἀνέφερεν ὡς συντάκτην πραγματικὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐν τῇ μετριοφροσύνῃ του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν— μᾶς εἶπεν, ὅτι: Ἕλληνες, τώρα, ποὺ μπαίνομεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, τὸ 20% τῆς εὐθύνης εἶναι ἰδικόν μου, τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ 80% εἶναι ἰδικόν σας, τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἔ, εἰς τὴν Ἑλλάδα ἠξεύρετε, ὅτι ὑπάρχει μόνον μία δεξαμενή, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ νὰ ἀντλήσῃ ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ προχωρήσῃ εἰς ἐπενδύσεις, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ 80% θὰ καλύψουν τὰς ἀνάγκας μας, διὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τοὐλάχιστον τῆς εἰσόδου μας ἐν τῇ Κοινῇ Ἀγορᾷ. Ὅταν, κύριοι, διὰ τοῦ Κράτους παίρνετε 1 δισεκ. δραχμῶν, διὰ τῆς ΔΕΗ 550 ἑκ. καὶ ἔχετε 2 ἢ 3 ἄλλους ἡμικρατικοὺς ὀργανισμούς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀντλήσουν ἀπὸ αὐτὴν τὴν δεξαμενήν, τὶ θὰ μείνῃ, διὰ τοὺς ἰδιώτας; Τὶ πολιτικὴ εἶναι αὐτή; Τὶ συνέπεια πολιτικῆς εἶναι αὐτή; Αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν χρειάζονται φιλοσοφίαν. Ἠμπορεῖ νὰ τὰ καταλάβῃ καὶ ἡ τελευταία ὑπηρέτρια εἰς τὸ τελευταῖον σπίτι τῆς ἐπαρχίας. Ὅταν σεῖς ρίπτετε τοὺς τόκους τῶν τραπεζιτικῶν καταθέσεων, διὰ νὰ ἐξασφαλίσητε εὐθηνότερον χρῆμα, διὰ τὴν χρηματοδότησιν τοῦ ἰδιωτικοῦ τομέως καὶ εὐθὺς ἀμέσως αὐξάνετε τὰς παροχὰς τῶν δανείων, πῶς εἶναι δυνατόν, ὅταν θέλητε νὰ ἀντλήσητε σεῖς τὸ περισσότερον τμῆμα αὐτῆς τῆς ἀποταμιεύσεως, διὰ νὰ τὸ κατευθύνητε πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ Δημοσίου, νὰ ὑπάρχῃ πολιτικὴ συνέπεια; Ἐὰν ὑπάρχῃ κανεὶς ἀξιότιμος κύριος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος, ἐκτὸς κομματικῶν καὶ πολιτικῶν τοποθετήσεων, θὰ ἠμποροῦσε νὰ τὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὴν ὑπηρέτριάν μου, τὴν ὁποίαν εὐτυχῶς δὲν ἔχω, καὶ νὰ τὰ καταλάβῃ θὰ εἶμαι εὐτυχής. Ἀλλὰ ἐδῶ καλύπτομεν τὰς πλέον μεγάλας ἀντινομίας μὲ βερμπαλισμούς, μὲ μεγαλοστομίας καλύπτομεν μίαν πραγματικότητα, ἡ ὁποία εἶναι ἀθλία. Κύριοι δὲν εἶναι οἱ λαοί, ποὺ ἀκολουθοῦν τὴν πολιτικὴν τοῦ μύθου τοῦ Λὰ Φονταὶν διὰ τὸν τζίτζικα καὶ διὰ τὸ μυρμήκι. Ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ, οὐδὲ τὸν ἐλάχιστον κόπον θέλει νὰ καταβάλῃ. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ διεθνὴς οἰκονομία νὰ εὑρίσκηται εἰς τόσον ἔντονον ρυθμὸν ἀνόδου. Θὰ ἔλθῃ τοῦ χρόνου, μετὰ δύο ἔτη, μετὰ τρία ἔτη, ποὺ αἱ πιστώσεις ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν δὲν θὰ εἶναι εὔκολον νὰ ἀποκτηθοῦν, δὲν θὰ εἶναι ἡ ἰδία κατάστασις, ἡ ὁποία εἶναι σήμερον, ποὺ μᾶς παρακαλοῦν νὰ μᾶς δώσουν πιστώσεις. Θὰ ἔλθῃ περίοδος, ποὺ διὰ νὰ πάρῃς 20 ἑκ. δολλάρια θὰ πρέπει νὰ πᾶς σὰν τὸν Ἐλευθέριον Βενιζέλον εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν καὶ νὰ κάμῃς μίαν ἀπὸ τὰς λαμπροτέρας ἀγορεύσεις τῆς σταδιοδρομίας σου, διὰ νὰ ἐπιστρέψῃς εἰς τὴν χώραν σου, καὶ νὰ ἀποφύγῃς τὴν κατάρρευσιν, τὴν ὁποίαν εἶχον προπαρασκευάσει αἱ ἀνόητοι πολιτικαὶ τοῦ παρελθόντος. Κύριοι, ὅταν θὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ φάσις τῆς διεθνοῦς οἰκονομίας, ἡ Ἑλλὰς ὅπως τὴν παρεσκεύασεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ κυρίου Καραμανλῆ καὶ ὅπως τὴν περιγράφει ὁ χθεσινὸς προϋπολογισμός, ποῦ θὰ εὑρεθῇ; Θὰ εὑρεθῇ εἰς τὸ «δυστυχῶς ἐπτωχεύσαμεν». Καὶ δὲν ἠξεύρω, ἐὰν θὰ ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν καὶ τὸ «δυστυχῶς ἐπτωχεύσαμεν». Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιμείνω περισσότερον ἐπὶ τῆς ἀνάγκης νὰ συζητηθῇ ὁ προϋπολογισμός. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητοῦνται κολοσσιαῖα θέματα καὶ προβλήματα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, χωρὶς νὰ συζητῆται ὁ προϋπολογισμός, ὅπου ὑλοποιοῦνται αἱ ἀνάγκαι καὶ οἱ πόροι, ποὺ θὰ τὰς καλύψουν. Ἐὰν ἱδρύθη κοινοβουλευτισμὸς εἰς τὸν κόσμον εἶναι ἀκριβῶς, διὰ νὰ ἐλέγχῃ τὴν διάθεσιν τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα αἱ Κυβερνήσεις παίρνουν ἀπὸ τὸν λαόν. Ἡ βάσις τῆς Δημοκρατίας εἶναι ὁ ἔλεγχος τοῦ λαοῦ ἐπὶ τῆς διαθέσεως τῶν πόρων τοῦ Δημοσίου. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις σέβεται ἐλάχιστα τὸ Σύνταγμα, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνεται κἄποιαν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τοῦ λαοῦ μας, τοὐλάχιστον ἂς ἀναλάβῃ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συζητήσωμεν ἐδῶ τὸν προϋπολογισμόν, διὰ νὰ γίνῃ μία συζήτησις συστηματική. Καὶ ἀπὸ αὐτό, ὅσοι θέλουν νὰ ἀντιληφθοῦν, θὰ ἀντιληφθοῦν. Ὅσοι δὲν θέλουν, εἶναι ἐλεύθεροι. Ἀλλά, πάντως θὰ ἠξεύρωμεν ποὺ εὑρισκόμεθα. Διότι θὰ τελειώσω μὲ τὸ ἑξῆς: Ἔλεγον εἰς τὸν κ. Δερτιλῆν τὸ 1958, ποῦ πᾶνε αἱ ἐξαγωγαί μας, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, εἰς μίαν μεγάλην ἐπερώτησιν. Τοῦ εἶπον, ὅτι ἐὰν ἡ πορεία αὐτὴ συνεχισθῆ θὰ πᾶμε πολὺ κάτω τοῦ 30% ἔναντι τῶν εἰσαγωγῶν. Καὶ τότε ἀντιλαμβάνεσθε ποῖα προβλήματα συναλλαγματικὰ θὰ δημιουργηθοῦν καὶ ἠξεύρετε, ὅτι ὅλη ἡ οἰκονομικὴ σταθερότης, διὰ τὴν ὁποίαν καυχᾶσθε θὰ ἀνατιναχθῇ εἰς τὸν ἀέρα. Ἡ ἀπάντησις ἦτο, ὅτι ἐνῶ μειοῦνται αἱ ἐξαγωγαὶ αὐξάνουν οἱ ἄδηλοι πόροι, ἑπομένως οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει. Ἐὰν πράγματι, κύριοι, ἐπὶ τοιούτων βάσεων πορεύεσθε, θὰ πορεύεσθε 1,2,3 χρόνια. Βραδύτερον ὅμως θὰ ἴδητε, ὅτι θὰ δημιουργηθοῦν καταστάσεις, διὰ τὴν χώραν αὐτήν, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι τραγικαί. Ἡμεῖς ποίαν ἀξίωσιν διατυπώνομεν; Εἴμεθα ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ. Νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ποῦ ἀκριβῶς εὑρισκόμεθα καὶ κατόπιν ὁ λαός, ἂς ἀποφασίσῃ ὁ ἴδιος, διὰ τὴν τύχην του. Διότι, κύριοι, ἠμπορεῖ νὰ καθοδεύῃ κανεὶς εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς, εἰς τὰ οἰκονομικὰ ὅμως τὴν πληρώνει. Καὶ ἐὰν χάσωμεν τὰ 10 χρόνια τῆς πρωτοφανοῦς εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ἀνθρωπότητος οἰκονομικῆς ἀνόδου, δὲν μᾶς ἐπιτρέπεται πλέον τώρα μάλιστα ποὺ μπαίνομεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν νὰ συνεχίσωμεν τὴν ἰδίαν πολιτικήν, ἐκτὸς ἐὰν εἴμεθα περισσότερον ἄφρονες καὶ ἀπὸ τὰς μωρὰς παρθένους τοῦ Εὐαγγελίου. Παρακαλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν θέλῃ νὰ συζητήσωμεν τὸν προϋπολογισμόν, διὰ νὰ ἀποδείξωμεν πόσον πλανᾶται, πόσον ψευδῆ εἶναι τὰ στοιχεῖα ποὺ χρησιμοποιεῖ καὶ πόσον ζοφερὸν διαγράφεται τὸ μέλλον τῆς χώρας μας ἀπὸ τὴν ἄφρονα πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ καὶ διὰ τὴν ὁποίαν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ τῆς εἴπωμεν, «ὅτι εἶναι νοοτροπία Λουδοβίκου XV» (χειροκροτήματα).

§110Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ζίγδην. Μὲ ἐπεκαλέσθη κατ’ ἐπανάληψιν καὶ ἔχω αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ζίγδης πιστεύει σοβαρῶς, ὅτι τὸ θέμα τῆς ἐλλειμματικότητος τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου εἶναι ἀπὸ τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ εὕρουν ἱκανοποίησιν εἰς σύντομον διάστημα. Χρειάζεται διαρθρωτικὴ μεταβολὴ τῆς Οἰκονομίας μας. Ἡ μεταβολή, ὅμως, αὕτη ἀπαιτεῖ μακροπρόθεσμον προσπάθειαν, ἥτις τὸ πρῶτον ἀνελήφθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, διὰ τοῦ πενταετοῦς προγράμματος οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἔχωμεν δυσμενὲς ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον, ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις τοῦ παρελθόντος δὲν εἶχον ποτὲ μακροπρόθεσμον σκέψιν. Ἡ σκέψις, ἡ μακροπρόθεσμος, ὑφίσταται μόνον σήμερον καὶ εἶναι φυσικόν, ἡ ἀπόδοσις νὰ εἶναι βραδεῖα. Πέραν αὐτοῦ, ἐφ’ ὅσον διάγομεν περίοδον οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, εἶναι φυσικὸν νὰ ἔχωμεν ηὐξημένας εἰσαγωγάς, λόγῳ εἰσαγωγῆς κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν καὶ λόγῳ τῶν ηὐξημένων εἰσοδημάτων, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται ἐκ τοῦ ἔργου τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Ἐπίσης δημιουργοῦνται ἰδιωτικὰ εἰσοδήματα ἐκ τῆς συνεχοῦς ἀνόδου τῶν ἀδήλων πόρων. Τὰ εἰσοδήματα ταῦτα εὑρίσκουν —κατὰ φυσικὴν ἀνάγκην— διέξοδον εἰς τὰς εἰσαγωγάς. Εἰς αὐτὰ τὰ φαινόμενα ὀφείλονται αἱ ηὐξημέναι εἰσαγωγαί. Περαιτέρω, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀπάντησιν εἰς τὰ ἐρωτήματα τοῦ κ. Ζίγδη, ὡς πρὸς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, τὴν δίδει ἡ διεθνὴς κοινὴ γνώμη καὶ ἡ ἐντοπία κοινὴ γνώμη, μὲ τὴν ἀπεριόριστον πίστιν τὴν ὁποίαν ἐκδηλώνει εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Οἰκονομίαν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ. Φρονεῖτε, κ. συνάδελφοι, ὅτι οἱ ξένοι κεφαλαιοῦχοι, οἱ ὁποῖοι προσφέρουν εὐχαρίστως πιστώσεις εἰς τὴν χώραν μας καὶ οἱ ἐντόπιοι ἀποταμιευταί ποὺ ἐμπιστεύονται τὴν δραχμήν, δὲν γνωρίζουν τὶ πράττουν; Γνωρίζουν, ἀσφαλῶς, πολὺ καλά. Ὅπως ἐπίσης τὴν ἀπάντησιν τὴν δίδει ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἥτις, ὡς ἀνεφέρθη, εἶναι τὸ 1961 11,2%, ἤτοι ἀνώτερον πάσης ἄλλης χώρας. Τὴν δίδει ἐπίσης τὸ ὕψος τῶν ἐπενδύσεων, τὸ ὁποῖον, ὡς ἀναφέρει ὁ χθεσινὸς προϋπολογισμός, εἶναι ἀνώτερον πάσης ἄλλης περιόδου. Εἶναι εἰς ὕψος, τὸ ὁποῖον οὐδείς, καὶ ὁ πλέον αἰσιόδοξος, ἠδύνατο νὰ προβλέψῃ.

§111Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνεφέρθην εἰς τὸν κ. Δερτιλῆν ἀπὸ ἀγάπην καὶ διότι βλέπω αὐτὸν ἀπέναντί μου, ἐνεθυμήθην μίαν πολυσήμαντον παλαιὰν συζήτησίν μας. Τὸ 1959 ἀνέπτυξα, διὰ μακρῶν ἐπερώτησιν ἐπὶ τῶν ἐξαγωγῶν καὶ ἀναλύσας τὴν πτωτικὴν ἐξέλιξίν των καὶ τὴν σημασίαν αὐτῆς ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος. Καὶ ὁ κ. Δερτιλῆς μοῦ ἀπήντησε τότε, ὅτι ἐὰν μειώνωνται αἱ ἐξαγωγαί μας, αὐξάνουν οἱ ἄδηλοι πόροι καὶ ἑπομένως ποῖος λόγος ἀνησυχίας ὑπάρχει! Ἡ ἀπάντησις ἐκείνη τοῦ ἀγαπητοῦ συναδέλφου εἶναι χαρακτηριστικὴ τῆς νοοτροπίας τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἀκριβῶς ἐπικρίνω ὡς ἐξόχως ἐπιζημίαν, διὰ τὸ μέλλον τῆς χώρας. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ὁμιλεῖ συνεχῶς περὶ αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Δὲν ἀμφισβητοῦμεν τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἐφ’ ὅσον ἀπεκατεστάθησαν αἱ εἰρηνικαὶ συνθῆκαι, ἐφ’ ὅσον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐργάζεται, ἡ δὲ παγκόσμιος οἰκονομία διέρχεται μίαν φάσιν πρωτοφανοῦς ἀνόδου, εἶναι φυσικὸν νὰ αὐξάνεται καὶ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἐὰν ἀκόμη μείνῃ ἀκαλλιέργητος ἕνας ἀγρὸς ποὺ ἐκάη, κἄποτε θὰ ἀρχίσῃ νὰ καλύπτεται ἀπὸ χόρτα καὶ δένδρα. Δὲν εἶναι, ἑπομένως, ἀπορίας ἄξιον, ὅτι ἔπειτα ἀπὸ τὰ συντρίμμια τοῦ πολέμου καὶ τῆς ἀνταρσίας τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τῆς Ἑλλάδος αὐξάνεται. Τὸ θέμα εἶναι ἂν ἡ αὔξησις αὐτή, ἀπὸ ἀπόψεως ποσότητος καὶ συνθέσεως, εἶναι ἱκανοποιητική. Κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἀντὶ νὰ βοηθήσῃ τὸν μόχθον τοῦ ἐργαζομένου Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ ἐπωφεληθῇ τῶν ἀπείρων πρωτοφανῶν εὐνοϊκῶν διεθνῶν εὐκαιριῶν, διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, διὰ τῆς ἀτυχοῦς οἰκονομικῆς πολιτικῆς της ἀπέβη ἀνασταλτικὸς παράγων τῆς αὐξήσεως αὐτῆς. Λέγει ἡ Κυβέρνησις, πότε ἐφαντάσθητε πρόγραμμα δημοσίων ἐπενδύσεων, ὕψους 6 δισεκατομμυρίων δραχμῶν; Ἀπεδείξαμεν, ἐν πρώτοις, ὅτι τοιοῦτον πρόγραμμα εἶναι, ἐν τῇ πραγματικότητι, ἀνύπαρκτον. Ἀλλά, κύριοι, πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὸ 1962, ὅτι ἔχουν λάβει χώραν δύο παγκόσμιοι πόλεμοι καὶ αἱ οἰκονομικαὶ συνθῆκαι τοῦ κόσμου ἔχουν ἀλλάξει ἄρδην. Τὰ Ἑλληνικὰ οἰκονομικά, ἑπομένως, μεγέθη δὲν πρέπει νὰ συγκρίνωνται μὲ ἐκεῖνα τοῦ παρελθόντος. Τὸ κράτος τῆς Ψωροκώσταινας τοῦ 19ου αἰῶνος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσῃ ὡς μέτρον συγκρίσεως μὲ τὴν Ἑλλάδα τῶν μέσων τοῦ 20οῦ αἰῶνος. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λησμονήσῃ τὴν νοοτροπίαν τοῦ 19ου αἰῶνος καὶ νὰ προσαρμοσθῇ εἰς τὴν σημερινήν, τὴν ἀπορρέουσαν ἐκ τῶν συγχρόνων κοσμογονικῶν ἐξελίξεων. Εὑρισκόμεθα εἰς τὴν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ αὐτὸς ὁ καπιταλισμὸς εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην, διὰ τῶν σχεδίων Μάρσαλ, νὰ βοηθήσῃ τὴν Γερμανικήν, τὴν Γαλλικήν, τὴν Ἀγγλικὴν οἰκονομίαν, διὰ νὰ τὰς ἀποκαταστήσῃ ἀπὸ τῶν συντριμμάτων τοῦ πολέμου, εἰς τὴν σημερινὴν συναγωνιστικήν των ἀκμήν. Ἄλλοτε ἐχρειάζετο κράτη, ὡς ἡ Ἑλλάς, νὰ ἐπαιτήσουν καὶ νὰ ἀποστείλουν ἕνα Βενιζέλον εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἕνα δάνειον 10 ἑκατομμυρίων λιρῶν. Σήμερον πανταχόθεν προσφέρεται ἡ βοήθεια, εἴτε δωρεάν, εἴτε δανειακῶς. Ἡ ἐξέλιξις τῆς τεχνικῆς τοποθετεῖ ἐπὶ ἐντελῶς νέας βάσεως τὸ θέμα τῆς ἀναπτύξεως μιᾶς καθυστερημένης χώρας. Ἡ παγκόσμιος οἰκονομία καὶ ἰδιαιτέρως ἡ Εὐρωπαϊκή, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν δεκαετίαν ἐσημείωσεν ἄνοδον, ἀνάλογος τῆς ὁποίας δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ παρελθόν. Σεῖς κυβερνᾶτε τὴν χώραν ἐπὶ μίαν δεκαετίαν; Πῶς ἐπωφελήθητε τῶν ἐξαιρετικῶν αὐτῶν εὐκαιριῶν; Καὶ δύνασθε νὰ ὁμιλήσητε περὶ ἀναπτύξεως, ὅταν ἔχετε πρὸ ὑμῶν τὴν Ἑλλάδα ποὺ ἔχετε; Καὶ δὲν καταλαμβάνεσθε ἀπὸ δέος, ὅταν στρέφετε τὸ βλέμμα πρὸς τὴν Αὐστρίαν, ἡ ὁποία μέχρι τοῦ 1958 ἦτο ὑπὸ κατοχὴν καὶ εἰς ἀθλίαν κατάστασιν. Εἰς τὸ διάστημα τῆς 4ετίας, ἀπὸ τοῦ 1958, μετέβαλεν ἄρδην ὄψιν, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ γίνεται λόγος σήμερον καὶ τοῦ Αὐστριακοῦ θαύματος. Καὶ τολμᾶτε νὰ συγκρίνητε τὸ θαῦμα τῆς Αὐστρίας μὲ τὴν Ἑλλάδα; Νομίζετε, ὅτι ἀποτελεῖ σοβαρὰν ἀπόδειξιν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, τὴν ὁποίαν ἐπετύχατε, ὅταν λέγετε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, ὅτι ἔτρωγες φασολάδα ἐπὶ τόσα ἔτη, ὅπως, ἄλλωστε, ἔτρωγαν καὶ οἱ πρόγονοί σου τὴν ἐποχὴν τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ ἀγῶνος. Τώρας ἠμπορεῖς νὰ μυρίζεσαι καὶ λίγο σαλάμι! Ἄρα πρέπει νὰ εἶσαι εὐχαριστημένος καὶ ὑπερήφανος! Εἶναι σοβαρὰ πράγματα αὐτά; Ζῆτε εἰς τὸ 1962, ἀλλὰ ἡ νοοτροπία σας καὶ αἱ μέθοδοί σας εἶναι μέθοδοι ἐπαρχιακῶν πολιτευτῶν τοῦ 19ου αἰῶνος.

§112Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν εἶναι θεωρητικῶς ὀρθόν, ὅτι ὁ δανεισμὸς ἀποτελεῖ ἕνα μέσον, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν βαρῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἐὰν εἶναι ὀρθὴ θεωρητικῶς ἡ ἀρχή, ὅτι δυνάμεθα εἰς τοῦτο νὰ καταφύγωμεν ἀφοῦ ἐξηντλήσαμεν πρῶτα πᾶσαν δυνατότητα ὑφισταμένην εἰς τὸ ἐσωτερικόν, καὶ μετὰ νὰ προχωρήσωμεν καὶ εἰς κεφάλαια ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ προερχόμενα, ἐὰν πάντα ταῦτα εἶναι ὀρθά, εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, ἡ σημερινὴ θεμελίωσις τῆς ὀρθότητος τοῦ δανεισμοῦ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐρευνηθῇ καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς, διὰ ποῖον λόγον ζητεῖται ὁ δανεισμὸς αὐτός. Ἐὰν ἐστηριζόμεθα εἰς τὴν θεωρητικὴν καὶ μόνον ἀντίληψιν, θὰ ἐλέγαμεν ἐπὶ τέλους εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἐκείνη ἔχει τὴν εὐθύνην τῆς διαθέσεως τοῦ δανείου καὶ τῆς ἐξοφλήσεως. Ὑπὸ τὰς κρατούσας ὅμως συνθήκας ἡ βάσις αὐτὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιωθῇ, οὔτε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Βουλὴ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐξετάσῃ ὑπὸ ποίας περιστάσεις, σημερινάς, ζητεῖται ἡ συνομολόγησις αὐτοῦ τοῦ δανείου. Καὶ συγκεκριμένως ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐξετάσῃ ποίας ἀνάγκας ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις, ποῖα ἔργα πρόκειται νὰ πραγματοποιήσῃ καὶ εἰς ποῖον ὕψος πρόκειται νὰ ἀνέλθῃ ἡ δαπάνη των, ὥστε νὰ κρίνηται ἀναγκαία ἡ σύναψις τοῦ δανείου. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ ἐκ δευτέρου, ποίους πόρους εἶναι εἰς θέσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ διαθέσῃ καὶ ποίας ἀνάγκας δύναται, διὰ τῶν πόρων τούτων νὰ καλύψῃ. Ἡ Βουλὴ καλουμένη νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τούτων, πρέπει νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ καὶ τὰ δύο σκέλη, εἰς τὰ ὁποῖα πρό τινος ἀνεφέρθην. Καὶ περαιτέρω ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ ἐρευνήσῃ ποῖαι θὰ εἶναι αἱ ἐνδεχόμεναι συνέπειαι ἐκ τῆς συνάψεως τοῦ ζητουμένου δανείου. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ μακρᾶς συζητήσεις τῆς προηγουμένης περιόδου, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι προσφάτως ἔλαβον χώραν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, σαφὲς κατέστη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ, οὐδέποτε ἠθέλησε νὰ κατατοπίσῃ τὴν Βουλήν, περὶ τοῦ τὶ σκέπτεται καὶ τὶ ἐπιδιώκει εἰς τὸν τομέα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας καὶ πέραν αὐτοῦ, ποῖον πρόγραμμα πρέπει νὰ ὑπάρξῃ, διὰ τὴν πραγματοποίησίν του. Οὐδέποτε ἔδωσε μίαν εἰκόνα εἰς τὴν Βουλήν, περὶ τοῦ τὶ πρόκειται νὰ πραγματοποιήσῃ ἢ ἐπὶ τέλους τοῦ τὶ ἐπραγματοποίησε. Σήμερον, οὐδεὶς γνωρίζει ποῖα ἔργα ἐξετελέσθησαν κατὰ τὸ ἔτος 1961, τὶ ποσὰ διετέθησαν διὰ τὰ ἔργα αὐτά, καὶ ποῖα ἐκ τῶν ἔργων αὐτῶν εἶναι πράγματι ἔργα παραγωγικὰ καὶ ποῖα δὲν εἶναι. Ὁ κ. Δερτιλῆς κατ’ ἀνάγκην μὲ ἐνέπλεξεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ διατυμπανιζομένου 5ετοῦς προγράμματος, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ κατ’ ἀνάγκην πλέον θὰ ἀναφερθῶ. Ἔχουσι πολλὰ λεχθῆ κατὰ κόρον περὶ τοῦ 5ετοῦς προγράμματος. Ἀλλὰ τοιοῦτον πρόγραμμα δὲν ὑφίσταται. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀποκαλεῖται 5ετὲς πρόγραμμα δὲν εἶναι ἢ μὴ ἕνας κατάλογος ἔργων, ὁ ὁποῖος δὲν προγραμματίζει οὔτε τὸν χρόνον οὔτε τὰς δαπάνας. Ἡ Κυβέρνησις οὐδέποτε κατώρθωσεν, ἀλλὰ καὶ οὐδέποτε ἠθέλησε νὰ ἐξηγήσῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, πῶς ἀντιλαμβάνεται τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, εἶπεν ὁ κ. Δερτιλῆς, ὅτι τὸ προβλεπόμενον ὑπὸ τοῦ νέου προϋπολογισμοῦ ὕψος δαπανῶν ἐπενδύσεων πρέπει νὰ μᾶς ἱκανοποιῇ. Πρῶτον θὰ ἐπαναλάβω καὶ ἐγώ, ὅτι τὸ ὕψος αὐτό, δὲν εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράγματι ἀναγράφεται. Δεύτερον, ὅτι καλούμεθα νὰ θαυμάσωμεν ὕψος δαπανῶν, ἀλλὰ ἐκ παραλλήλου εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐκτιμήσωμεν καὶ τὸ ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπὸ τὸ σύνολον τοῦ ὁποίου αἱ δαπάναι αὐταὶ ἀποσπῶνται. Οὐδέποτε προϋπολογισμὸς τοῦ κράτους εἶχε φθάσει εἰς τὸ ὕψος αὐτό. Πρὸ 8ετίας, ἀνήρχετο εἰς τὸ ¼. Καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ ἔφθασεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, θὰ ἦτο ὁμολογουμένως παράδοξον ὕστερα ἀπὸ τὴν βαρυτάτην φορολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ὁ Ἑλληνικὸς λαός, νὰ μὴ διατίθεται καὶ ποσοστόν, διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Ἀλλά, περαιτέρω ἐπιθυμῶ νὰ ἐρωτήσω, διατίθεται πράγματι; Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Δερτιλῆν, εἰς αὐτὸ τὸ λεγόμενον 5ετὲς πρόγραμμα ὑπῆρξε πρόβλεψις διὰ τὴν δαπάνην 100 ἑκατομμυρίων, διὰ τὸ ξενοδοχεῖον τῆς Πάρνηθος, ἢ διὰ τὰ ἔργα τοῦ Λυκαβηττοῦ, ἢ δι’ ὅλα τὰ ἄχρηστα ἔργα, τὰ ὁποῖα δὲν πρόκειται νὰ βοηθήσουν εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν; Προεβλέφθησαν αὐτὰ τὰ κονδύλια; Καὶ ἐὰν ἡ ἀπάντησις εἶναι καταφατικὴ —καὶ πρέπει νὰ εἶναι ἀφοῦ ἐπὶ τέλους αὐτὰ τὰ ἔργα ἐπραγματοποιήθησαν— θλιβεραὶ σκέψεις γεννῶνται, ὡς πρὸς τὸ τὶ πρόκειται νὰ διαπράξῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ μέλλον. Καὶ διά τινα λόγον ἡμεῖς πρέπει νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἤλλαξε μυαλὸ καὶ θὰ ἀκολουθήσῃ ἄλλην πολιτικὴν ἰδίᾳ μετὰ τὴν σύνδεσιν τῆς χώρας μὲ τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν; Ὅλα τὰ φαινόμενα περὶ τοῦ ἀντιθέτου πείθουν. Μόλις προχθὲς διεκήρυσσε τὴν θεωρίαν τῆς φιλελευθέρας οἰκονομίας, τῆς οἰκονομίας ἐκείνης, ἡ ὁποία ὤφειλε νὰ ἐπικρατήσῃ μὲ τὴν εἴσοδον τῆς χώρας εἰς τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀποτελεῖ ἀντίφασιν, πρὸς τὴν τοποθέτησιν αὐτήν, διότι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, ἡ σύναψις δανείων σημαίνει τὴν ἔναρξιν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου προγράμματος ἐν ὥρᾳ συνδέσεως μὲ τὴν ΚΕΑ μὲ τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ Κράτους καὶ οὐχὶ μὲ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Αὐτὰ λοιπόν, τὰ ὁποῖα διεκήρυσσε χθὲς ἡ Κυβέρνησις, σήμερον ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀνάγκης τῶν πραγμάτων τὰ ἀναιρεῖ ἀποδεικνύουσα ἀκριβῶς, ὅτι δὲν γνωρίζει τὶ πρέπει νὰ κάμῃ. Δὲν ἔχομεν κατὰ συνέπειαν ὑπ’ ὄψει τὶ πράγματι σκοπεύει νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὴν σύναψιν ἑνὸς δανείου τὸ ποσὸν τοῦ ὁποίου ἀγνοοῦμεν παντελῶς, πῶς πρόκειται νὰ διαθέσῃ. Ἀλλὰ ἐρωτῶ, ἡ Κυβέρνησις ἐξήντλησε ὅλας τὰς δυνατότητας ποὺ προέρχονται ὑπὸ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ; Καὶ ὑπάρχει καμμία ἐκδήλωσις τοῦ κυβερνητικοῦ ἐνδιαφέροντος, διὰ τὴν μείωσιν τῶν δαπανῶν τῶν 22 δισεκατομμυρίων τοῦ προϋπολογισμοῦ; Ὑπάρχει τοιαύτη ἔνδειξις; Οὐδεμία περὶ τούτου ὑπάρχει ἔνδειξις. Ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος δηλαδή, δὲν γνωρίζομεν τὶ δαπάνας πρόκειται νὰ καλύψῃ τὸ δάνειον αὐτὸ καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος ἡ Βουλή, γνωρίζει, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ περικοποῦν πλῆθος δαπανῶν τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν εἶναι μόνον αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι, περὶ τῶν ὁποίων ἔχουν λεχθῆ τόσα πολλά. Εἶναι καὶ ἄλλαι δαπάναι, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ περικοποῦν, ἐὰν θέλωμεν νὰ χρηματοδοτήσωμεν σοβαρῶς ἕνα πρόγραμμα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Ὁδηγούμεθα, συνεπῶς, εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου μὲ ἔλλειψιν παντὸς στοιχείου, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μᾶς ὠθήσῃ πρὸς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἀλλά, μήπως, κύριοι βουλευταί, ἐξετιμήσαμεν τὰς συνεπείας, αἱ ὁποῖαι θὰ προκύψουν ἐκ τῆς συνάψεως τοῦ δανείου αὐτοῦ; Ἐσκέφθημεν, ὅτι συντόμως εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον ποῦ θὰ εἴπωμεν δυστυχῶς ἐπτωχεύσαμεν; Ὅταν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν προπολεμικῶν δανείων ἀπαιτοῦνται πλέον τῶν 1.000 ἑκατομμυρίων, ποῦ πᾶμε ἐπιβαρύνοντες ἔτι περισσότερον τὸν προϋπολογισμόν; Πῶς θὰ ἀνταποκριθῇ ὁ προϋπολογισμὸς εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ βάρη; Μήπως ἀκόμη ἐσκέφθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ἔχωμεν μείωσιν τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκ τῆς εἰσόδου μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν; Ποῦ βαδίζομεν λοιπόν; Ἡ Κυβέρνησις, δυστυχῶς, ἐνδιαφέρεται, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ μὲ ἄνεσιν σήμερον τὰς ἀνάγκας ποὺ ἀνακύπτουν καὶ ἀδιαφορεῖ παντελῶς, διὰ τὸ μέλλον. Θὰ εἴπω δύο λέξεις καὶ περὶ τῶν συνεπειῶν, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ ἡ σημερινὴ πορεία τῆς οἰκονομίας μας. Καὶ κατ’ ἀρχήν, θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν, ποὺ ἔθιξεν ὁ κ. Δερτιλῆς. Γίνεται σύγκρισις, διὰ τὴν ἀπόδειξιν τῆς ἀνοδικῆς πορείας τῆς οἰκονομίας μας, τῆς ἰδικῆς μας οἰκονομίας ἥτις εἶναι ὑποανάπτυκτος, μὲ τὰς οἰκονομίας προηγμένων εὐρωπαϊκῶν χωρῶν. Ἀλλὰ σύγκρισις μεταξὺ ἀνομοίων πραγμάτων, κ. βουλευταί, δὲν χωρεῖ. Καὶ ἐπειδὴ ἐγένετο λόγος περὶ αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος κατὰ τὸ 1961, ἐρωτῶ, εἰς τί ὀφείλεται ἡ μικρὰ αὐτὴ αὔξησις; Μήπως εἰς τὴν βιομηχανικὴν παραγωγήν; Ἡ αὔξησις, ὡς γνωστόν, ὀφείλεται εἰς τὴν γεωργικὴν μόνον παραγωγήν, εἰς τὸν καλὸν Θεὸν ποὺ ηὐνόησε τὴν γεωργικὴν καλλιέργειαν. Εἶναι αὐτό, ὅμως, στοιχεῖον ἀποδεικνῦον, ὅτι ἡ οἰκονομία μας βαδίζει δρόμον καλόν; Ὀφείλεται, αὐτό, κ. βουλευταί, εἰς τὴν κυβερνητικὴν δραστηριότητα; Καὶ προσέθεσεν ὁ κ. Δερτιλῆς. Εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὸν ἕνα χρόνον εἰς τὸν ἄλλον νὰ ἰσοζυγίσωμεν τὸ ἐμπορικόν μας ἰσοζύγιον; Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν αὐτὸ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ζητοῦμεν νὰ μὴ πηγαίνωμεν ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος εἰς τὸ χειρότερον, ὅπως συμβαίνει ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῶν Κυβερνήσεων Καραμανλῆ. Ποῦ εἶναι ἡ κυβερνητικὴ δραστηριότης, διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ἰσορροπίας εἰς τὸ ἐμπορικόν μας ἰσοζύγιον; Μὲ τὰς χώρας ποὺ ἀπεφασίσαμεν νὰ συνεργασθῶμεν, τὸ ἐμπορικόν μας ἰσοζύγιον ὁλονὲν καὶ χειροτερεύει. Ταὐτοχρόνως οὐδὲν στοιχεῖον ὑπάρχει πεῖθον, ὅτι θὰ ἔχωμεν ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας μας μὲ ἀποτέλεσμα τὴν μείωσιν τῶν εἰσαγωγῶν. Τίποτα ἐξ αὐτῶν δὲν διαφαίνεται εἰς τὸν ὁρίζοντα καὶ παρὰ ταῦτα προχωροῦμεν εἰς τὴν σύναψιν ἑνὸς δανείου χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν ποῦ θὰ τὸ διαθέσωμεν καὶ ἐὰν προηγουμένως κατεβλήθη προσπάθεια ἀντλήσεως τῶν ζητουμένων χρημάτων ἀπὸ ἄλλας πηγάς.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει;

§114ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. (Ἀκολούθως γίνονται δεκτά, ὡς ἔχουν τὰ ἄρθρα 2, 3, 4, 5 καὶ 6). Ἄρθρον 7. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§116Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§117Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω μίαν ἐπέκτασιν τῆς τροπολογίας αὐτῆς.

§118Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τὴν ἐπέκτασιν δὲν τὴν δέχομαι κ. συνάδελφε. Ἀναβιώνομεν τώρα τὴν προθεσμίαν. Δίδομεν ἄλλα πέντε ἔτη. Δὲν ἀρκεῖ;

§119Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ νὰ προσέξητε τὴν τροπολογίαν μου, τὴν σχετικὴν μὲ τὸ ἄρθρον 7 παρ. 3. Νομίζω, ὅτι κατὰ τρόπον μηχανικὸν ἐπαναλαμβάνεται εἰς κάθε νόμον διάταξις καθ’ ἣν τόκος καὶ κεφάλαιον ὑπόκεινται εἰς τὴν αὐτὴν σύντομον παραγραφὴν τῶν 5 ἐτῶν. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὸν τόκον ὀρθὸν εἶναι, ὅπως παραγράφεται ἐντὸς πενταετίας καὶ τοῦτο διότι ὁ κομιστὴς τῆς ὁμολογίας πρέπει λογικῶς νὰ εἰσπράττῃ τὸν τόκον κατ’ ἔτος. Διατὶ ὅμως εἰς τὴν αὐτὴν παραγραφὴν νὰ ὑπόκειται καὶ τὸ κεφάλαιον; Πρῶτον οἱ ἐπενδύοντες τὸ κεφάλαιόν των εἰς ὁμολογίας κατὰ μέγα ποσοστὸν δὲν παρακολουθοῦν τὰς κληρώσεις εἰς τὸ ἄρτιον καὶ μάλιστα πολλοὶ ἐκ τούτων δὲν κατανοοῦν τὴν σημασίαν της. Δεύτερον, μὴ εἰσπράττοντες εἰς τὸ ἄρτιον τὴν ὁμολογίαν των οἱ κομισταὶ ἀφίνουν τὸ κεφάλαιόν των ἄτοκον εἰς τὸ Κράτος. Διατὶ ἄραγε τὸ Κράτος πρέπει νὰ ἐπιδεικνύῃ τὴν κακοπιστίαν αὐτὴν καὶ νὰ ὑφαρπάζῃ τὸ κεφάλαιον τοῦ ὁμολογιούχου; Τὶ ἔπραξεν ὁ ὁμολογιοῦχος διὰ νὰ τιμωρηθῇ; Διατί; Διότι ἐνεπιστεύθη τὸ Κράτος καὶ διότι τοῦ ἐπιτρέπει μετὰ τὴν εἰς τὸ ἄρτιον κλήρωσιν νὰ καρποῦται τὸ κεφάλαιον ἀτόκως; Ἐὰν δὲν δέχεσθε, κύριε Ὑπουργέ, τὴν εἰκοσαετίαν, τοὐλάχιστον δεχθῆτε μίαν δεκαετίαν.

§120Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σεῖς, τί προτείνετε;

§121Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Προτείνω, ἡ 5ετὴς προθεσμία νὰ γίνῃ 10ετής.

§122Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγώ, νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Δερτιλῆ, διότι εἶναι δικαία.

§123Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὁ νόμος καθορίζει 5 ἐτῶν προθεσμία ἀπὸ τῆς κληρώσεως.

§124Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Δερτιλῆ εἶναι δικαία καὶ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή.

§125Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἐγώ, ὁμολογῶ, ὅτι ὁ κ. Δερτιλῆς μὲ ἔπεισεν, ὅτι ἡ τροπολογία του εἶναι δικαία. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθημεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἦτο διὰ τὸ περασμένον δάνειον καὶ ἐδόθη ἐτησία παράτασις. Ὁ κ. Δερτιλῆς, ὑποστηρίζει τροπολογίαν διὰ τὸ παρὸν δάνειον. Παρακαλῶ, νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία.

§126Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τὴν δέχομαι.

§127Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου, ἥτις ἔχει οὕτω: «....... (ἀναγινώσκει) .......». Ἐδῶ, ὅπως εἶναι διατυπωμένη ἡ διάταξις, ἐμφανίζεται μία ἀναγκαστικὴ ἐγγραφή. Νομίζω, ὅτι ἐὰν δικαιοῦνται ἐκεῖνοι ποὺ θὰ ἐγγραφοῦν νὰ ἀναζητήσουν τὰ κεφάλαιά των ἀπὸ τὰς Τραπέζας, τότε γίνεται μία ἀφαίμαξις τῶν κεφαλαίων τῶν Τραπεζῶν.

§128Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ ἄποψις εἶναι, ὅτι θὰ ἰσχύσουν ὅσα ἐφαρμόζονται ὑπὸ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, πλὴν τοῦ 60%.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη;

§130ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 7 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη. (Ἀκολούθως, γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 9, 10 καὶ 11). Ἄρθρον 12. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§132Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπανέρχομαι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12 καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ δηλώσῃ ἐὰν αἱ διαφημίσεις, αἱ διδόμεναι εἰς τὸν Τύπον, θὰ δίδωνται εἰς ὅλας τὰς ἐκδιδομένας Ἑλληνικὰς ἐφημερίδας.

§133Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶ εἰς οὐδεμίαν δήλωσιν, διότι ἡ διαχείρισίς του θὰ ἀνατεθῇ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία καὶ θὰ εἶναι ἁρμοδία ἐν προκειμένῳ.

§134Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ μᾶς ἀπογοητεύσῃ, διότι ἀντιλαμβανόμεθα, ὅτι θὰ γίνῃ ὅ,τι ἐγένετο καὶ εἰς τὸ παρελθόν. Ἂς μὴ φαντάζεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθῇ ἀπὸ οἱανδήποτε τριμελῆ ἐπιτροπήν. Γνωρίζομεν πῶς κανονίζονται καὶ πῶς τακτοποιοῦνται ὅλα αὐτά.

§135Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ μὴ γίνῃ καμμία διάκρισις, ἀλλὰ νὰ γίνῃ ἴση μεταχείρισις εἰς τὸν Τύπον.

§136Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, σημαίνει, ὅτι θὰ ἐπαναληφθῇ τὸ ἴδιον ποὺ ἔγινε καὶ μὲ τὰ ἄλλα δάνεια εἰς τὸ παρελθόν. Θὰ ἐπαναληφθοῦν τὰ σκάνδαλα ποὺ ἔγιναν κατὰ τὴν διαφήμισιν τῶν προηγουμένων δανείων. Ἐζητήθη ἀπὸ ἐφημερίδα, εἰς προηγούμενον δάνειον, ὅπως γράψῃ ἄρθρα, εἰδικὰ ὑπὲρ τοῦ δανείου. Καὶ συνέβη ἡ ἐφημερὶς νὰ ἀρνηθῇ νὰ γράψῃ ὑπὲρ τοῦ δανείου καὶ νὰ ἐπιστρέψῃ φάκελλον πλήρη χρημάτων. Ἐπίσης, ὑπάρχουν περιπτώσεις πληρωμῆς διαφορετικοῦ ποσοῦ εἰς μίαν ἐφημερίδα καὶ ἄλλου ποσοῦ εἰς ἄλλην ἐφημερίδα. Ἀλλὰ μὲ τὸ δάνειον αὐτό, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δὲν εἶναι νοητὸν νὰ ἀποκλεισθοῦν ἐφημερίδες, αἱ ὁποῖαι ἀναγινώσκονται ἀπὸ μερίδα λαοῦ, ἡ ὁποία θὰ κληθῇ νὰ συνεισφέρῃ διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ δανείου. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος ἡ ἐμμονὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν τακτικὴν τῆς ἀρνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον διαθέσεως τῶν κονδυλίων διαφημίσεως τοῦ δανείου. Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι αἱ ἐντολαὶ διαθέσεως τῶν κονδυλίων δίδονται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, νὰ εἶναι εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τῆς Τραπέζης τὸ νὰ ἀποκλεισθῇ μία ἐφημερὶς καὶ νὰ προτιμηθῇ μία ἄλλη.

§137Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τυχὸν ἀποκλεισμὸς ὡρισμένων ἐφημερίδων, δὲν θὰ θίξῃ αὐτὰς ποὺ θὰ ἀποκλεισθοῦν, ἀλλὰ τὰς ἄλλας ποὺ δὲν θὰ ἀποκλεισθοῦν. Διότι θὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς ὡρισμένους νὰ πιστεύουν, ὅτι τὴν διαφήμισιν αἱ μὴ ἀποκλεισθεῖσαι ἐφημερίδες δὲν θὰ τὴν κάμουν ἐκ λόγων συνειδήσεως, ἀλλὰ διότι πληρώνονται.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12;

§139ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 12 ἐγένετο δεκτόν. (Ἀκολούθως, γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 13, 14, 15, 16, 17 καὶ 18. Ὡς ἄρθρον 19 τίθεται ἡ τροπολογία τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὸ ἄρθρον 19 τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνει τὸν ἀριθμὸν 20 καὶ γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§141Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριοι βουλευταί, πρὶν περατωθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἤθελον νὰ ἐκθέσω συνοπτικῶς τὰ συμπεράσματα, εἰς τὰ ὁποῖα κατέληξα ἐκ τῆς παρακολουθήσεως τῶν ἀγορεύσεων τῶν κυρίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν συζήτησιν. Δὲν θὰ ἐπεκταθῶ νὰ ἀντικρούσω τὰς διατυπωθείσας ἐπικρίσεις, διότι νομίζω, ὅτι αἱ ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν, δὲν εἶναι ἔξω ἀντιπολιτευτικῆς διαθέσεως, τοὐλάχιστον διὰ τὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀγορητὰς τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς καί τινας ἐκ τοῦ Κέντρου, πλὴν τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας κ. Μητσοτάκη, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν ἀγόρευσίν του ὑπῆρξε πράγματι λίαν ἀντικειμενικὸς ἐρευνητὴς τῶν προϋποθέσεων, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐμφανίζεται τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου. Κύριοι βουλευταί, τὰ συμπεράσματα εἶναι τὰ ἑξῆς: Συμπίπτομεν ἐπὶ τῆς ἀντιλήψεως, ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ μέθοδος τοῦ δανεισμοῦ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων, διότι γίνεται δεκτόν, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ γίνῃ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ βάρος τῶν ἐπενδύσεων νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τῶν τακτικῶν πόρων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐστηρίζετο ἐπὶ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ, καθ’ ὅσον θὰ ἐβαρύνετο ἐξ ὁλοκλήρου ἡ παροῦσα γενεά, ἐνῷ ἡ ἀνασυγκρότησις ἀφορᾷ τὸν τόπον διὰ τὸ ἀπώτερον μέλλον. Ἐξ ὅλων τῶν ἐπικρίσεων, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν, συγκρατῶ ὡρισμένας, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὸν δημόσιον προϋπολογισμόν. Ἐλέχθη, δηλαδή, ὅτι ἡ συμβολὴ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων, ἔπρεπε νὰ εἶναι μείζων. Καὶ ἐστηρίχθη ἡ ἄποψις, ὅτι ἔπρεπε νὰ εἶναι μείζων ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι τὸ 1961 οἱ φόροι καὶ αἱ εἰσπράξεις ἀπὸ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου, ἀπέδειξαν μίαν τοιαύτην αὔξησιν, ὥστε κατώρθωσεν ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1961 νὰ συμβάλῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων διὰ συνολικοῦ ποσοῦ τῆς τάξεως τῶν 1660 ἑκατομμυρίων. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω, ὅτι δὲν ἔλλειψαν ὡρισμέναι ἀντιφάσεις εἰς τὰς σκέψεις τῶν ἐπικριτῶν, διότι εἶναι γνωστὸν ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσα εἰς τὴν Βουλήν, κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, πρῶτον, ὅτι αἱ δαπάναι τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν συνταξιούχων, ἀνέρχονται εἰς 9.578 ἑκατ. καὶ καλύπτουν τὸ 51.5% τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐπὶ πλέον ἀνέφερον συγκεκριμένως, ὅτι ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς θὰ ἐπιβαρυνθῇ διὰ 3.350 ἑκατομμυρίων διὰ τὴν ἄμυναν τῆς χώρας καὶ 1.179 ἑκατομμυρίων διὰ τὴν ἀσφάλειαν. Ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ αὐτὰς τὰς δαπάνας ἀμετακινήτους. Συμποσοῦνται αὗται περίπου εἰς 14.099 ἑκατομμύρια, ἔναντι τοῦ συνόλου τῶν ἐξόδων 18.065 ἑκατομμυρίων. Εἰς αὐτὰς πρέπει νὰ προστεθοῦν αἱ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ μεταπολεμικοῦ δημοσίου χρέους καὶ τὴν αὔξησιν τῶν παγίων δαπανῶν, ἤτοι σύνολον 1702 ἑκατ., τὰ ὁποῖα ἀνέφερον κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ ἐρωτῶ, εἶναι κανεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι εἴτε ἡ γεωργία, εἴτε ἡ Κοινωνικὴ Πρόνοια, εἴτε ἡ Παιδεία, εἴτε ἄλλη ἐκδήλωσις τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ ἔπρεπε νὰ περιορισθοῦν; Διότι ἐὰν πρόκειται νὰ ὑπάρξῃ μείζων συμβολὴ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων χωρὶς αὔξησιν τῶν πόρων, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δύο τινὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβοῦν. Τὸ ἓν εἶναι νὰ ἀποδώσουν περισσότερον οἱ φόροι, ἰδίᾳ διὰ τῆς περιστολῆς τῆς φοροδιαφυγῆς. Ὡμίλησα ἐκτενῶς ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ὁ δεύτερος τρόπος θὰ ἦτο, ὁ περιορισμὸς τῶν τακτικῶν δαπανῶν τῶν διαφόρων Ὑπουργείων. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ἔχετε τὴν γνώμην, ὅτι ἡ συμπίεσις, ἐὰν πρὸς στιγμὴν ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἄποψις τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις δὲν δέχεται, αὐτῶν τῶν δαπανῶν, τῶν καθ’ ἡμᾶς τοὐλάχιστον λίαν παραγωγικῶν, τῆς Γεωργίας, τῆς Παιδείας, τῆς Ὑγιεινῆς, τῆς Προνοίας, τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως, ἐὰν λέγω, πρὸς στιγμὴν ἐδεχόμεθα νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν μέθοδον αὐτὴν καὶ νὰ δεχθῶμεν τὴν συμπίεσιν τῶν δαπανῶν αὐτῶν καὶ ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι κατωρθώναμεν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κειμένης φορολογικῆς νομοθεσίας, νὰ περιστείλωμεν τὴν φοροδιαφυγήν, πόσον νομίζετε, ὅτι τότε θὰ ἠδύνατο νὰ αὐξηθῇ ἡ συμβολὴ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὸ ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων; Καὶ ἐδῶ, κύριοι, πρέπει νὰ συνεννοηθῶμεν εὐθέως. Ἡ ἀντίρρησις, ἡ πραγματική, τῶν ἐπικριτῶν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, οὐσίᾳ συνίσταται εἰς τὴν κριτικὴν τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων, ὅτι δηλαδὴ δι’ αὐτοῦ δὲν ἐξυπηρετεῖται ἡ ἀναδιάρθρωσις τῆς οἰκονομίας καὶ ὅτι δὲν βελτιοῦνται αἱ συνθῆκαι τῆς ζωῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ ἐπιχειρήματος αὐτοῦ, διετυπώθη ἡ ἄποψις, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναφερθοῦν ἐδῶ τὰ εἰδικὰ θέματα διὰ νὰ ἐκτιμηθοῦν εἰς κἄθε συγκεκριμένην περίπτωσιν. Ἀλλὰ διερωτῶμαι, πῶς ἄραγε οἱ κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσουν κἄθε εἰδικὴν περίπτωσιν ὅπου πρὸς τοῦτο χρειάζονται καὶ εἰδικαὶ γνώσεις, διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐκτίμησις, ὅπως π.χ. ἡ ἀντικειμενικὴ ἀξία τῆς παραγωγῆς ἑνὸς ἑκάστου ἐγγειοβελτιωτικοῦ ἔργου ἢ προκειμένου περὶ τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ἀκόμη διετυπώθη ἡ ἄποψις καὶ μάλιστα κατὰ τρόπον μελοδραματικὸν καὶ ἐχρησιμοποιήθησαν καὶ φράσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξέρχονται τῶν ὁρίων τοῦ λεκτικοῦ ποὺ χρησιμοποιεῖται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι δὲν γίνεται τίποτε εἰς τὸν τόπον αὐτόν; Ἐγώ, λοιπόν, γνωρίζω, ὅτι ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς χώρας ὅλοι γνωρίζουν, ὅτι ἔργα οἰκοδομῆς, δρόμοι, λιμάνια, ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα ἔγιναν, γίνονται καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ γίνωνται, καὶ ὅτι ὅλα αὐτὰ βελτιώνουν τὴν ζωὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀνεξαρτήτως τοῦ ποῖαι εἶναι αἱ ἀπόψεις τῶν ἐπικριτῶν. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ὅταν ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ ἐκτιμήσει τῆς πορείας τῆς παραγωγικῆς προσπαθείας καὶ ἐπιστρατεύει τὴν ἀποταμίευσιν διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἐξήγησιν ποὺ ἔδωσα περὶ τὴν διαμόρφωσιν τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων, νὰ προβάλληται ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι αὐτὰ τὰ χρήματα διατίθενται δῆθεν δι’ ἔργα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν ἀξίαν. Ἐπειδὴ ἐπανειλημμένως ἐπαναλαμβάνεται ἡ ἄποψις, ὅτι τὰ τουριστικὰ ἔργα ἀποτελοῦν πολυτέλειαν, θὰ μοῦ συγχωρήσουν οἱ ἐπικριταὶ νὰ τοὺς εἴπω, ὅτι διὰ νὰ διατυπώνουν τὴν σκέψιν αὐτὴν ἢ ἐσκεμμένως δὲν θέλουν νὰ ἐνθυμηθοῦν ἢ στεροῦνται τῆς πείρας καὶ τῆς γνώσεως τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον λειτουργεῖ κατὰ τὰ σύγχρονα δεδομένα ἡ ἔννοια τῆς βιομηχανίας τῶν ξένων.

§142Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὰ κακὰ τουριστικὰ ἔργα.

§143Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι, δὲν ἔρχονται οἱ ξένοι εἰς τὸν τόπον αὐτόν, χωρὶς νὰ ὑπάρχουν ὡρισμέναι προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ εἶναι συναγωνιστικαί, δηλαδή, νὰ εἶναι ἀνάλογοι μὲ αὐτὰς τὰς ὁποίας ἠμποροῦν νὰ εὕρουν εἰς τοὺς ἄλλους τόπους. Ἐπειδὴ δὲ αἱ ἄλλαι χῶραι προηγήθησαν κατὰ ἥμισυ αἰῶνα ἀπὸ ἡμᾶς εἰς τὴν τουριστικὴν προσπάθειαν, εἶναι ἀνάγκη ἡμεῖς ὄχι μόνον στηριζόμενοι εἰς τὸν ὡραῖον οὐρανὸν καὶ τὰ λαμπρὰ τοπία τοῦ τόπου μας, νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἐπαυξήσωμεν κάθε χρόνον τὴν εἰσροὴν τοῦ τουριστικοῦ συναλλάγματος. Ὀφείλομεν νὰ κάμωμεν ἐπενδύσεις καὶ αἱ ἐπενδύσεις αὐταὶ πρέπει νὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὸ σύνολον τῶν συγχρόνων ἀπαιτήσεων. Θὰ ἔχουν συνεπῶς πολυτελῆ χαρακτῆρα καὶ θὰ εἶναι καὶ μεσαίας τάξεως καὶ διὰ τὰς εὐθηνοτέρας κατηγορίας. Αὐτὸ θὰ εἴπῃ ὀρθολογιστικὴ ἀντιμετώπισις τοῦ προβλήματος τοῦ τουριστικοῦ διὰ νὰ μὴ ἀναμασᾶτε τὰ ἴδια ἐπιχειρήματα, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις, περὶ τῆς Πάρνηθος καὶ τῆς Πάρνηθος, αἰωνίως τὸ ἴδιον, ὡς ἐὰν δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ κάτι τι τὸ ὑπερπολυτελὲς ἀφ’ ἧς στιγμῆς πρέπει νὰ ἀποτείνηται καὶ εἰς τὰ μεγαλύτερα καὶ εἰς τὰ παμμέγιστα εἰσοδήματα, ἐὰν θέλωμεν νὰ τὰ ἐκμεταλλευθῶμεν. Συμβαίνει, προφανῶς, νὰ εὑρίσκωνται ἐν ἀγνοίᾳ τῶν συνθηκῶν τῶν τουριστικῶν τῆς Εὐρώπης, τοὐλάχιστον, οἱ ὑποστηρίζοντες, ὅτι δὲν ὑπάρχουν εἰς ἄλλα Κράτη πολυτελεῖς τουριστικαὶ ἐπενδύσεις.

§144Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διὰ ξενοδοχεῖα;

§145Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Μάλιστα διὰ ξενοδοχεῖα καὶ διὰ τὰ πάντα.

§146Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τοῦ εἴδους τῆς Πάρνηθος;

§147Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Μάλιστα, καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτητε, ὅπως ἐγὼ δὲν σᾶς διέκοψα. Ὀφείλετε νὰ μὲ ἀκούσητε, ὅπως σᾶς ἤκουσα καὶ ἐγώ.

§148Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μὴ θυμώνετε.

§149Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἠμπορῶ νὰ θυμώνω μαζί σας, σεῖς ἐξάπτεσθε καὶ θυμώνετε.

§150Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Οὔτε ἐξάπτομαι, οὔτε θυμώνω.

§151Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ἀναλογισθῇ κανεὶς τὸ λεκτικόν, τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποιήσατε, καὶ εἶναι μάρτυρες οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, αὐτὸ μαρτυρεῖ τὴν κατάστασιν τῆς ψυχικῆς ὀργῆς, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεσθε, ὅταν ὡμιλούσατε καὶ τὴν πικρίαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατείχεσθε.

§152Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ πεισθῆτε μὲ τίποτε. Ἡμεῖς ἀπευθυνόμεθα πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§153Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Θὰ πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ἀκόμη μία ἄλλη παρατήρησις. Καὶ ὑπάρχει πράγματι ἕνα οὐσιαστικὸ καὶ πρακτικὸ ἐπιχείρημα μεταξὺ τῶν ἐπικριτῶν τοῦ ἐπενδυτικοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι φέρομεν ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὴν εὐθύνην, τὸ ὁποῖον συνίσταται εἰς τοῦτο, ὅτι θὰ ἔπρεπε κανεὶς νὰ εἶναι ἐπιφυλακτικὸς μέχρις ἑνὸς ὡρισμένου σημείου διὰ τὴν δανειακὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ τόπου. Ἐδῶ, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἐξηγηθῶ. Ἡ προοπτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, συνίσταται εἰς τὸ ὅτι διὰ τῆς ἐπιταχύνσεως τοῦ ρυθμοῦ τῶν ἐπενδύσεων ἡ ὁποία ἐξαρτᾶται ἐκ τῶν δυνατῶν χρηματικῶν μέσων καὶ ἑπομένως ἐπιβάλλει καὶ ὑπαγορεύει τὴν σύναψιν δανείων καὶ τὴν ἀποδοχὴν πιστώσεων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, προσδοκᾷ ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον τὴν ταχυτέραν ἀναδιάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας, ἀλλὰ καὶ τὴν ταχυτέραν ἀπόδοσιν τῆς ἐπενδυτικῆς προσπαθείας. Ὑπάρχει, κύριοι, καὶ ὁ ἀντίλογος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ἑξῆς: Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκτιμήσεως τοῦ δανειακοῦ βάρους, τὸ ὁποῖον ὑφίσταται ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία, ἐκτιμᾶται, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ βαδίσῃ ὁ ρυθμὸς τῶν ἐπενδύσεων βραδύτερον, ὥστε νὰ δύναται ἡ ἀπόδοσίς του, κατὰ βραδύτερον ρυθμὸν γενομένη νὰ βραδύνῃ καὶ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ χρέους. Τὴν ἄποψιν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις δὲν τὴν συμμερίζεται. Στηρίζεται ἐπὶ τῆς αἰσιοδόξου προϋποθέσεως, ὅτι πολὺ ταχύτερον θὰ ἀποδώσουν καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέλθῃ ὁ τόπος ταχύτερον εἰς τὸν δρόμον τῆς οἰκονομικῆς ἀνόδου. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει βασικὴ πολιτικὴ διαφωνία. Ἡ κριτικὴ αὐτὴ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία στηρίζεται ἐπὶ βραδυτέρου ρυθμοῦ ἀναδιαρθρώσεως. Ἡ ἀντίληψις, ὅμως, τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ βαδίσωμεν μὲ ταχύτερον ρυθμὸν καὶ νὰ εὕρωμεν πρὸς τοῦτο μὲ ταχύτερον τρόπον τὰ ἀναγκαῖα οἰκονομικὰ μέσα καὶ κεφάλαια. Αὐτά, κύριοι βουλευταί, εἶναι τὰ συμπεράσματα, εἰς τὰ ὁποῖα κατέληξα ἐκ τῆς μετὰ μεγίστης προσοχῆς παρακολουθήσεως τῶν ἐπικρίσεων, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν. Ὀφείλω νὰ ἐκφράσω, γενικώτερον, τὴν ἱκανοποίησίν μου, διότι κατὰ ἕνα μέρος ἡ διατυπωθεῖσα κριτικὴ ἐδέχθη τὴν θεωρητικὴν ἔστω ὀρθότητα τῆς ἀκολουθουμένης πολιτικῆς τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν δαπανῶν τοῦ προγράμματος ἐπενδύσεων. Καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι θὰ δοθῇ καιρός, ὄχι μόνον νὰ ὑπάρξῃ εὐρυτέρα ἀναγνώρισις τῆς ὀρθότητος τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, ἀλλ’ ὅτι θὰ ὑπάρξῃ καὶ ἡ περίπτωσις, ὄχι κατὰ τρόπον ἀφῃρημένον νὰ διατυποῦνται ἐπικρίσεις, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει συγκεκριμένων στοιχείων καὶ ἐπερωτήσεων, νὰ διατυποῦνται ποῖα ἔργα θεωροῦνται καὶ διὰ ποίους λόγους θεωροῦνται, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνουν ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι ἀποτελοῦν σπατάλην διὰ τὴν οἰκονομίαν. Μέχρις ὅτου διεξαχθῇ τοιαύτη συζήτησις, αἱ διατυπούμεναι ἀφῃρημένως κατηγορίαι εἶναι διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἀπαράδεκτοι. (Χειροκροτήματα).

§154Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τελευταία φράσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὑποθέτω, ὅτι ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δέχεται τὴν πρόκλησιν, τὴν ὁποίαν ἀπηυθύναμεν διὰ μίαν οἰκονομικὴν γενικὴν συζήτησιν.

§155Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι ὑπάρχει Κανονισμὸς καὶ βάσει αὐτοῦ δύνασθε νὰ ἐγγράψητε ἐπερωτήσεις.

§156Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τοιούτου εἴδους λεονταρισμοὶ δὲν χρειάζονται. Ἐὰν ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις πεποίθησιν εἰς τὴν ὀρθότητα τῆς πολιτικῆς της, ἡ πρόκλησις ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τῆς ἀπηυθύνθη. Ἐὰν θέλητε τὴν συζήτησιν, δύνασθε νὰ τὴν ἀποδεχθῆτε. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς δέχηται, ἂς δώσῃ μίαν ἀπάντησιν.

§157Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω νὰ ἀπαντήσω, διότι εἶπον πρῶτος, τὰ ὅσα εἶχον νὰ εἴπω.

§158Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἰς τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο, ἐδηλώθη, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν γενικὴν οἰκονομικὴν συζήτησιν.

§159Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τὰ ὅσα εἶπον δὲν ἀφοροῦν ὑμᾶς, καὶ ὑποθέτω, ὅτι δὲν ἐπιθυμεῖτε νὰ ὑπερασπισθῆτε ἄλλους, οὔτε γνωρίζω ἐὰν καὶ οἱ ἄλλοι θέλουν νὰ τοὺς ὑπερασπισθῆτε.

§160Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Σᾶς ἀπηυθύνθη ἡ πρότασις ἐξ ὅλων τῶν πτερύγων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμῇ νὰ κάμῃ γενικὴν οἰκονομικὴν συζήτησιν, δύναται νὰ τὴν ἀποδεχθῇ.

§161Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δυνάμει τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχετε, δύνασθε νὰ φέρητε τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος.

§162Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι σαφές, ὅτι ἀποφεύγει τὴν συζήτησιν.

§163Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἰσῆλθον εἰς τὴν γενικὴν οἰκονομικὴν συζήτησιν. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει εἶναι τοῦτο. Μᾶς εἴπατε, ὅτι ἐφέτος ὁ προϋπολογισμὸς ἔχει ἐπιβάρυνσιν, ἐκ μισθῶν, συντάξεων κλπ. 51%. Ποία ἦτο ἡ ἐπιβάρυνσις ἐκ τῶν ἰδίων δαπανῶν, κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἰς ποσοστά;

§164Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω ἀμέσως διὰ τὸ ποσοστόν. Πάντως σᾶς ἀναφέρω τὰ ἑξῆς στοιχεῖα: 480 ἑκατομμύρια ἡ αὔξησις τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, 152 ἑκατομμύρια ἡ φαρμακευτικὴ περίθαλψις καὶ 350 ἑκατομμύρια τὸ δημόσιον χρέος.

§165Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀναγκαῖον τὸ ποσοστὸν διὰ νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ σύγκρισις. Ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, πέρυσιν ἡ ἐπιβάρυνσις ἦτο ἄνω τοῦ 50%. Κατὰ συνέπειαν, ὅταν πέρυσιν εἴχατε ὕψος ἐπενδύσεων 1½ δισεκατομμύρια, δὲν δικαιοῦσθε ἐφέτος νὰ τὸ καταβιβάσητε εἰς 1 δισεκατομμύριον.

§166Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐρωτῶ ἐὰν ἡ συζήτησις ἔληξε, διότι ἄλλως, ἐὰν ἐξακολουθῶμεν τὴν συζήτησιν, θὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω πλέον λεπτομερῆ στοιχεῖα. Ἡ πρόβλεψις διὰ τὸ 1962 εἰς δαπάνας προσωπικοῦ τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν, κλήρου, Χωροφυλακῆς κλπ., εἶναι εἰς τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 9.578.000 ἑκατομμύρια. Τὸ ποσοστὸν αὐτὸ εἶναι 51,5%.

§167Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε ἕτοιμος, κ. Ὑπουργέ, νὰ μᾶς δώσητε τὴν ἐπιβάρυνσιν αὐτήν, κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος;

§168Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶμαι ἕτοιμος αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§169Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἦτο ἄνω τοῦ 50%.

§170Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Θὰ σᾶς δώσω μερικὰ ἄλλα στοιχεῖα. Ὁ τακτικὸς προϋπολογισμός, προεβλέπετο νὰ συμβάλῃ δι’ ἑνὸς δισεκατομμυρίου. Ἡ πρόβλεψις τῆς αὐξήσεως τῶν ἐσόδων διὰ τὸ 1962, προεβλέπετο εἰς 1211 ἑκατομμύρια. Ἡ ἀπορρόφησις τῆς αὐξήσεως τοῦ 1961, ὠφείλετο εἰς αὐτὰς τὰς ἐπηυξημένας παγίας δαπάνας, διὰ τὰς ὁποίας ὡμίλησα προηγουμένως. Ἐὰν παρηκολούθουν τὰς σκέψεις σας, συνεπῶς, ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς θὰ ἔπρεπε νὰ συμβάλῃ ἀντὶ 1.000 ἑκατ. μὲ 1.200. Καὶ ἔδωσα τὴν ἐξήγησιν. Συμβάλλει κατὰ 1.000 ἑκατ. καὶ ὄχι κατὰ 1.200, διότι κατὰ 200 ἑκατ. ηὐξήθησαν αἱ μεταβληταὶ δαπάναι τῶν Πολιτικῶν Ὑπουργείων. Τὰ 200 ἑκατ. τὰ ἐπὶ πλέον μαζὶ μὲ τμῆμα τῆς ἐπαυξήσεως τοῦ 1961 συνθέτουν τὰ 1702 ἑκατ., τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὰς προσθέτους ἐπιβαρύνσεις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ μεγαλυτέρα συμβολή. Καὶ πρέπει νὰ πιστεύσητε, ὅτι ἐγένετο ἐπισταμένη ἔρευνα ἐπὶ τετράμηνον, εἰς τρόπον ὥστε νὰ κατορθωθῇ νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέρα ἡ συμβολὴ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων. Καὶ δι’ αὐτό, δὲν ἀποκρύπτω, ὅτι οὐχὶ ὀρθῶς κατηγορήθην ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐξ Ἄρτης, ὅτι δὲν ἐπέδειξα τὴν ἐπιβεβλημένην ἐπιμέλειαν περὶ τὴν διαμόρφωσιν τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλ’ ὅτι καὶ ἡ δοθεῖσα αὔξησις, ὑπῆρξε τοιαύτη, ὥστε προεκλήθη δυσφορία ἐναντίον μου ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων μου τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, διότι εἰς ὅλα τὰ εἰδικώτερα προγράμματα, ὑπεχρεώθην νὰ προβῶ εἰς σημαντικὰς συμπιέσεις δαπανῶν.

§171Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι τὸ ἐρώτημά μου, παρ’ ὅλα ταῦτα, παραμένει ἀναπάντητον. Θὰ ἀναμείνωμεν τοὺς ἀριθμοὺς διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖα εἶναι τὰ ποσοστὰ καὶ τότε θὰ συζητήσωμεν. Πρὸς τοῦτο, ἡ πρόταξις μιᾶς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τῆς γενικῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἀποδεκτή.

§172Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τελευταία φάσις τῆς συζητήσεως, ἀπέδειξε πόσον δικαιολογημένη εἶναι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Μόνον διὰ τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ ἀποδειχθῇ ἐὰν τὰ ὅσα ἰσχυρίσθη ἡ Κυβέρνησις εἶναι πραγματικά. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ δηλώσῃ ἐὰν δι’ ἐφέτος ἡ Κυβέρνησις, πρόκειται νὰ σεβασθῇ τὸ Σύνταγμα καὶ νὰ παράσχῃ τὴν εὐχέρειαν τῆς συζητήσεως καὶ ψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Θὰ συζητήσωμεν ναὶ ἢ οὒ τὸν προϋπολογισμὸν ἐφέτος;

§173Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐμπιστευθῆτε τὴν διατύπωσιν τῶν δύο τροπολογιῶν, τὰς ὁποίας σεῖς ἐπροτείνατε καὶ ἀπεδέχθην.

§174ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§175Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὲ τὸν προϋπολογισμόν, τί θὰ κάμωμεν;

§176Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Ζίγδη, γνωριζόμεθα ἀπὸ μακροῦ καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅταν ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαντήσω.

§177Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτό, εἶναι ἕνα δεῖγμα τοῦ σεβασμοῦ σας πρὸς τὸ Κοινοβούλιον.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ὡς ἄνω σχέδιον νόμου εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ὡς ἐτροποποιήθη;

§179ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ὡς ἐτροποποιήθη τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συνομολογήσεως Λαχειοφόρου Ἐσωτερικοῦ Δανείου Οἰκονομικῆς Ἀναπτύξεως δραχμῶν 990.000.000». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§181ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 0.45′ π.μ.)