1962.02.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 29η

Παρασκευὴ 9 Φεβρουαρίου 1962

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Φιλιππίδης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν), καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀφορωσῶν εἰς τὰς λεωφορειακὰς συγκοινωνίας τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3721)57». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Ἀποστολάκος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Βιτούλιας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παρ. 3 τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Ν. 4053)60 «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ἀντιφυματικοῦ Ἀγῶνος». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Κακαγιάννης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγρ. 3 τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Ν. 4053) 1960 «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ἀντιφυματικοῦ Ἀγῶνος». Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 135222) 1961)30.1.1962 ἐγγράφου του, διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ναυπλίου μετὰ τῆς προσηρτημένης ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Οἰκονομοπούλου, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν). Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3801)30 1.1962 ἐγγράφου του, διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Κρήτης μετὰ προσηρτημένης ποινικῆς δικογραφίας, κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Κων)νου Χιωτάκη, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπῆς, ὅπως τὴν συγκαλέσῃ ἐπειγόντως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συσσωρεύωνται αἱ αἰτήσεις καὶ νὰ ἐμφανιζώμεθα, ὅτι λαμβάνομεν ἀποφάσεις ἐπὶ 30 ἢ 40 ἐξ αὐτῶν.

§6Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8139) 30.1.1962 ἐγγράφου του, διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης μετὰ προσηρτημένης Ποινικῆς Δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ἰντζέ, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν). Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 134336) 1961)30.1.1962 ἐγγράφου του, διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἰωαννίνων μετὰ προσηρτημένης ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Ἰωάννου, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν). Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4961)30. 1.1962 ἐγγράφου του, διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Λαρίσης μετὰ προσηρτημένης Ποινικῆς δικογραφίας, κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Γραμματίδη, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω, τὴν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπῆς νὰ καλέσῃ τὸ ταχύτερον τὴν Ἐπιτροπήν, διὰ νὰ ληφθῶσιν ἀποφάσεις.

§8Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Π. Λυκουρέζος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Μεσσήνης, αἰτουμένης κατεπείγουσαν ρύθμισιν τῶν δανειακῶν ὑποχρεώσεων πρὸς τρίτους καὶ πρὸς τὴν Α.Τ.Ε καὶ μειώσεως τοῦ τόκου ὑπερημερίας, διὰ τὰ δάνεια τῆς Α.Τ.Ε. ἀπὸ 12% εἰς 9%, ἀνεξαρτήτως χρόνου ἐξοφλήσεώς των. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας, κ. Π. Λυκουρέζος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κουρέων Γαργαλιάνων, διαμαρτυρομένων κατὰ τοῦ ἐν Γαργαλιάνοις Τοπικοῦ Παραρτήματος τοῦ Ι. Κ.Α. δι’ αὐθαίρετον χαρακτηρισμὸν αὐτῶν ὡς ἐργοδοτῶν, ἐνῷ οὗτοι ἐργάζονται συνεταιρικῶς. Ὁ βουλευτὴς Δωδεκανήσου κ. Ε. Ζαννῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου Ρόδου, αἰτουμένου συμπλήρωσιν βασικῶν ἐλλείψεων τοῦ Κρατικοῦ Νοσοκομείου Ρόδου ἀναγκαιουσῶν διὰ τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Κ. Χριστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἰδιοκτητῶν Ἀγοραίων Αὐτοκινήτων Κορινθίας, αἰτουμένου ὅπως τροποποιηθῇ σχετικὴ διάταξις καὶ ἐπιτραπῇ ἡ ἀντικατάστασις τῶν ἐν κυκλοφορίᾳ πετρελαιοκινήτων αὐτοκινήτων. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Ἠλιόπουλος, Μ. Σβώλου καὶ Α. Γιάννου, καταθέτουν ἀναφορὰν ἐργατοτεχνιτῶν ἡμερησίου Τύπου, διαμαρτυρομένων διὰ τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα τῆς 29.10.1961 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Ν. Στειρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστ. Συν)σμοῦ Πόρου «Ἅγιοι Ἀνάργυροι», αἰτουμένου ἀποζημίωσιν τῶν μελῶν του ἢ παροχὴν νέου Γεωργικοῦ κλήρου εἰς αὐτούς, κατόπιν τῶν πραγματοποιηθέντων προστατευτικῶν ἔργων τοῦ ποταμοῦ Ἕβρου. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Ν. Στειρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ἀλεξανδρουπόλεως, αἰτουμένου ἀγορὰν φασολίων παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ κάλυψιν ἀναγκῶν ἐνόπλων δυνάμεων πρὸς ἀνακούφισιν παραγωγῶν καὶ ἐμποροεπαγγελματικῆς τάξεως τοῦ ἐν λόγῳ Νομοῦ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Κ. Χιωτάκης, διαμαρτύρεται διὰ μὴ ἐνημέρωσίν του, σχετικῶς μὲ συνθήκας διαβιώσεως πολιτικῶν κρατουμένων Φυλακῶν Καλαμίου–Κρήτης, συνεπείᾳ βιαίας διακοπῆς ἐπισκεπτηρίου του. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Μπενᾶ καὶ Κ. Χιωτάκης, διαμαρτύρονται διὰ συνεχιζομένην τρομοκρατίαν παρ’ Ἀστυνομικῶν ὀργάνων Χανίων κλπ. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Προμηθευτικῆς καὶ Πωλήσεως Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἄνω Μεσσηνίας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν κατάργησιν ὑπὸ Ο.Γ.Α. τῆς ἀσφαλίσεως τῶν σταφιδαμπέλων, κατὰ τοῦ παγετοῦ καὶ χαλάζης καὶ αἰτουμένου τὴν ἀναθεώρησιν τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Στασίμου–Μεσσηνίας, παραπονουμένου ἐξ ὀνόματος τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς, διὰ τὴν μὴ εἰσέτι κατασκευὴν τῆς ἀπὸ 8ετίας προγραμματισμένης ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ ἀπὸ Κάτω Μελπίας εἰς Ἐπικούρειον Ἀπόλλωνα κλπ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Μήπως θέλετε νὰ προχωρήσωμεν ἀμέσως εἰς τὰς ἐπερωτήσεις; Τὶ λέγει ἡ Ἀντιπολίτευσις;

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως παραπομπῆς εἰς Εἰδικὸν Δικαστήριον τοῦ Προέδρου τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν μελῶν αὐτῆς. Ὁ κ. Κ. Γιαννούσης, ἔχει τὸν λόγον.

§12Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσῃ πρῶτον εἷς ἐκ τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν καὶ κατόπιν ὁ ἀντιλέγων;

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεβουλεύθην τοὺς συνεργάτας μου ἐνώπιόν σας, ποῖος ὡμίλησε τελευταῖος κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν καὶ ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν, ὅτι ὡμίλησεν ὁ κ. Διαμαντόπουλος. Συνεπῶς, θὰ ὁμιλήσῃ ὁ ἀντίλογος. Ἄλλως τε, ἐν προκειμένῳ, εἶναι εἰδικῆς φύσεως ἡ συζητουμένη ὑπόθεσις. Πρόκειται περὶ προτάσεως ἀπαγγελίας κατηγορίας. Συνεπῶς, οἱ ὁμιλοῦντες ὑπὲρ αὐτῆς βουλευταί, ἀσκοῦν οὕτως εἰπεῖν εἰσαγγελικὰ καθήκοντα καὶ οἱ ὁμιλοῦντες κατ’ αὐτῆς εἶναι, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις, συνήγοροι ὑπερασπίσεως. Καὶ ἡ ὑπεράσπισις ἔχει περισσότερα δικαιώματα ἀπὸ τὴν κατηγοροῦσαν ἀρχήν, ἂν δὲν θέλετε περισσότερα, τοὐλάχιστον αὐτά. Δὲν ἠμποροῦμεν, ἑπομένως, νὰ ἀρνηθῶμεν καὶ εἰς τὴν ὑπεράσπισιν νὰ ἔχῃ τὸν λόγον.

§14Η. ΗΛΙΟΥ. Ἔχει καὶ τὸ πλεονέκτημα νὰ ὁμιλῇ τελευταία ἡ ὑπεράσπισις.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν προκειμένῳ, ὅμως, πιθανὸν νὰ μὴ ὑπάρξῃ πλεονέκτημα, διότι, ἴσως, θὰ ὁμιλήσῃ τελευταῖος εἷς ἐκ τῶν ὑπογραψάντων τὴν παραπομπήν, ἀναλόγως τῆς σειρᾶς τοῦ λόγου καὶ ἀντιλόγου.

§16Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δύο τινὰ πρέπει νὰ ἐξετάζωνται εἰς ἑκάστην ποινικὴν δίκην. Τὸ νόμῳ βάσιμον καὶ τὸ οὐσίᾳ βάσιμον τῆς κατηγορίας. Τὸ νόμῳ βάσιμον τῆς κατηγορίας εἶναι τὸ εἰσαγωγικὸν τῆς δίκης δικόγραφον καὶ ἐν προκειμένῳ ἡ πρότασις παραπομπῆς, ἡ ὁποία θὰ πρέπει κατὰ νόμον νὰ εἶναι καθωρισμένη κατ’ ἔκτασιν καὶ περιεχόμενον. Βεβαίως, θὰ ἔπρεπε, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν βλάπτει, νὰ ἐγένετο μνεία καὶ τῶν παραβιαζομένων διατάξεων. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ λεπτομερὴς περιγραφή, τῆς ὡς ἀδικήματος χαρακτηριζομένης πράξεως, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ συζήτησις περὶ ἀδικήματος. Διότι ὁ νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν εἰς τὸ ἄρθρον 11 λέγει: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Ἐὰν δὲν περιγράφωνται τὰ στοιχεῖα ταῦτα, τότε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ κατηγορία. Ἀλλ’ ἐὰν ἐξετάσῃ τις τὴν περὶ παραπομπῆς πρότασιν, θὰ ἴδῃ, ὅτι δὲν φέρει τὰ στοιχεῖα ταῦτα. Βεβαίως, ἡ τελευταία παράγραφος τῆς προτάσεως εἶναι κατὰ κἄποιον τρόπον καθωρισμένη. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, ἐλέχθησαν οἱ λόγοι τοῦ ἀπαραδέκτου τῆς κατηγορίας. Διότι ἡ Κυβέρνησις Δόβα εἶχε περιωρισμένην ἐντολὴν νὰ ἐνεργήσῃ ἐκλογὰς καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναστείλῃ τὰς ἐκλογὰς διὰ νὰ ἐκτυπώσῃ τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Ὁ νόμος λέγει τὸ ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Ὅπως φαίνεται, δὲν ὑπάρχει ὑποχρέωσις περὶ χορηγήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Πῶς, λοιπόν, κατηγορεῖται ἡ Κυβέρνησις Δόβα, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει τοιαύτη ὑποχρέωσις; Ἄλλως τε, οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι ἐδόθησαν εἰς τὰ Κόμματα καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ συναδέλφου κ. Λυκουρέζου.

§17Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐπειδὴ μὲ ἐπικαλεῖσθε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὀλίγον πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐζήτησα, ὅπως εἴθισται πάντα, τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους εἰς τὰς Καλάμας. Μοῦ ἐδόθησαν οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι μέχρι καὶ τοῦ 1953, διότι μοῦ ἐδηλώθη, ὅτι οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι τοῦ 1954 καὶ ἐντεῦθεν, δὲν εἶχον ἐκτυπωθῆ καὶ ἐκ τῶν δακτυλογραφημένων δὲν ὑπῆρχον ἀντίγραφα. Συνεπῶς, μοῦ ἐδόθησαν οἱ κατάλογοι μέχρι καὶ τοῦ 1953. Ἀπὸ τοῦ 1954 καὶ ἐντεῦθεν δὲν ὑπῆρχον κατάλογοι, διὰ νὰ μοῦ δοθοῦν.

§18Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε συνάδελφε, αὐτό, ἀκριβῶς, ἰσχυρίσθην. Ὅσοι κατάλογοι ὑπῆρχον, ἐδόθησαν εἰς τὰ κόμματα. Ὅσοι, ὅμως, δὲν εἶχον ἐκτυπωθῆ, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ δοθοῦν;

§19Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο. Ὅτι οἱ κατάλογοι τοῦ 1954 καὶ ἐντεῦθεν, ἦσαν οἱ κρίσιμοι κατάλογοι. Ὁμολογῶ δέ, ὅτι ἐξεπλάγην, διότι δὲν εἶχον ἐκτυπωθῆ. Τώρα, ποῖος φέρει τὴν εὐθύνην, διότι δὲν εἶχον ἐκτυπωθῆ, αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά μου νὰ ὁμιλήσω —καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ἔλθῃ μετὰ τρίμηνον— θὰ τὸ ἀναπτύξω.

§20Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἐδῶ ὑπεύθυνον τὴν Κυβέρνησιν Καραμανλῆ, ἀλλὰ ἐνδεχομένως καὶ οἱανδήποτε ἄλλην διὰ τὴν μὴ ἔκδοσιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, κ. Λυκουρέζο.

§21Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ ἐκθέσω, ὡς εἶπον, ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅταν μετὰ τρίμηνον περίπου θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά μου νὰ ὁμιλήσω. Μέχρι σήμερον, οἱ βουλευταὶ τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν, δὲν ἔχουν κατορθώσει ἀκόμη νὰ ἐκθέσουν τὰς ἀπόψεις των κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτήν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λυκουρέζο, ἐθίξατε ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον μοῦ δίδεται τώρα μία εὐκαιρία διὰ νὰ τὸ λύσω.

§23Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Δὲν πταῖτε σεῖς, κ. Πρόεδρε.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ Κόμμα σας ἔλαβε θέσιν κατὰ τῆς παραπομπῆς. Συνεπῶς, κατὰ τὸ Προεδρεῖον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ θεωρηθῆτε, ὡς ἀντιλέγοντες. Ἐὰν πάντως θέλετε, νὰ ὁμιλήσητε, νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον.

§25Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἀνεξαρτήτως, κ. Πρόεδρε, τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν θὰ λάβωμεν ἡμεῖς ἐπὶ τοῦ θέματος, θὰ ὁμιλήσωμεν μὲ τὴν σειράν μας. Δυστυχῶς, εἶναι τόσοι οἱ ἐγγεγραμμένοι ρήτορες τῶν δύο ἄλλων Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὡς καὶ τῶν παρεμβαινόντων βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως, ὥστε δὲν ἠξεύρω, πότε θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά μας νὰ ὁμιλήσωμεν. Ἐπαναλαμβάνω, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν πταῖτε σεῖς καθόλου. Ἀκολουθεῖτε τὴν σειράν, συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι εἰς τὸ μέλλον, θὰ πρέπει τὰ Κόμματα νὰ κάμουν μίαν συνεννόησιν μεταξύ των, ὥστε νὰ ἀκολουθῆται μία σειρὰ ρητόρων ἐξ ὅλων τῶν Κομμάτων.

§27Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Δικαίωμά σας εἶναι νὰ ὑποστηρίζητε, ὅτι ἡ γνώμη μου δὲν ἔχει βάσιν, ἀλλὰ σᾶς ἀπαντῶ, ἐγὼ ὑποστηρίζω τὸ δεδικασμένον. Διότι τὴν ἰδίαν πρότασιν, ἐν συσχετισμῷ μὲ ἄλλας καταγγελίας, ὑπεβάλατε εἰς τὴν ποινικὴν δικαιοσύνην, καὶ εἰς τὸ Ἐκλογοδικεῖον, καὶ ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη ἀπεφάνθη περὶ τῆς ἀοριστίας καὶ τρεῖς εἰσηγηταὶ τοῦ Ἐκλογοδικείου ἐζήτησαν τὴν ἀπόρριψιν, διότι ἐχαρακτήρισαν τὴν καταγγελίαν ἀόριστον. Συνεπῶς, αὐτὸ ποὺ ἔχει σημασίαν, δὲν εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἡ πρότασις πάσχει ἐξ ἀοριστίας, ἀλλὰ τὸ ὅτι φέρει ὑπογραφὰς συναδέλφων καθ’ ὅλα ἀρτίας νομικῆς μορφώσεως καὶ ἔθεσαν τὴν ὑπογραφὴν των εἰς πρότασιν ἀόριστον, προφανῶς, λόγῳ ἀνυπαρξίας στοιχείων.

§28Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, διαφωνῶ ριζικῶς. Καὶ ἡ κατηγορία στηρίζεται καὶ οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι εἶναι παράνομοι.

§29Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ὁ νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι ἡρμηνεύθη αὐθεντικῶς ἀπὸ τὸν Ἀραβαντινόν, ὁ ὁποῖος καὶ ἐπικαλεῖται παραδείγματα ἀπὸ τὸ Ἀγγλικὸν Κοινοβούλιον. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἕνα παράδειγμα προτάσεως παραπομπῆς «..... ...... (ἀναγινώσκει) ......». Ἐκ τῆς ἀναγνώσεως βλέπετε, ὅτι ἡ πρότασις περιεῖχε συγκεκριμένας πράξεις, καὶ ἐνῷ εἶχε συγκεκριμένας πράξεις, ἐπειδὴ δὲν ἐνεγράφοντο λεπτομερῶς αἱ παραβάσεις, τὸ Ἀγγλικὸν Κοινοβούλιον ἀπεφάνθη, ὅτι ἦτο ἀόριστος ἡ κατηγορία καὶ ἀπέρριψε τὴν πρότασιν.

§30Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἰς ποίαν ἐποχήν;

§31Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Διὰ τὸ ἔτος 1670, ὅτε οἱ δημοκρατικοὶ θεσμοὶ εὑρίσκοντο εἰς σημεῖον ὑποανάπτυκτον καὶ παρ’ ὅλα αὐτὰ ὁ ἄνθρωπος εὑρῆκε προστασίαν. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, σκοπὸς τῆς προτάσεως, δὲν ἦτο ἡ παραπομπὴ τοῦ κ. Δόβα καὶ ὡρισμένων Ὑπουργῶν τῆς Κυβερνήσεώς του εἰς τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον. Σκοπὸς τῆς προτάσεως ἦτο ἡ δημιουργία θορύβου. Καὶ τὸ 1956 καὶ ἐν συνεχείᾳ μέχρι τὸ 1958 τὸ Κέντρον τηρεῖ τὴν στάσιν αὐτήν. Ὅταν τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν εἶναι εἰς βάρος του, τὸν ἴδιον θόρυβον ἐδημιούργησε μετὰ τὰς ἐκλογάς. Ἀλλὰ διὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1961, τὸν θόρυβον δὲν τὸν ἐδημιούργησε μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα μόνον, ἀλλὰ καὶ πρὸ τῆς διεξαγωγῆς τῶν ἐκλογῶν. Τὸ 1956 καὶ τὸ 1958 τὸ Κέντρον ἐπετέθη ἐναντίον τῶν ἐκλογικῶν ἀποτελεσμάτων. Τὸ 1958 ἐζήτησε ἐκλογάς, Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν καὶ νέον νόμον. Καὶ μετὰ τὴν ἀποτυχίαν του ἀμέσως τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν, ἐχαρακτήρισε τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον οἱ ἴδιοι ἐψήφισαν φαῦλον. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ τοῦ τελευταίου ἐκλογικοῦ νόμου ποὺ διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαί, τὸ Κέντρον ἐζήτησε ὡρισμένας παραχωρήσεις καὶ αἱ ὁποῖαι τοῦ ἐδόθησαν. Ἔρχεται τώρα καὶ ἐπιτίθεται ἐναντίον τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ὑποστηρίζουν οἱ κύριοι τοῦ Κέντρου, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. ὑπέκλεψε τὴν νίκην. Ἀλλὰ καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ἐγνώριζον τὸ ἀποτέλεσμα. Καὶ λέγω τοῦτο, διότι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἐζητοῦσαν ἐπιμόνως νὰ προστεθῇ τὸ σὺν ἕνα. Τοὺς ἐρωτῶ, αὐτὸ ἐσήμαινεν πίστιν περὶ τὴν νίκην; Ἐπίσης ἔκαμνεν ἀγῶνα διὰ τὸ 17%. Ἐρωτῶ, καὶ τοῦτο ἐσήμαινε νίκην; Ἐπίσης τὸν ἴδιον ἀγῶνα ἔκαμνε διὰ τὸ τρίτον Κόμμα. Καὶ τοῦτο ἐσήμαινεν νίκην; Ἐφοβεῖσθε, κύριοι τοῦ Κέντρου, ὅτι τὸ Κέντρον θὰ ἤρχετο τρίτον Κόμμα, δι’ αὐτὸ ἐκάματε τὸν ἀγῶνα περὶ συμμετοχῆς καὶ τοῦ τρίτου Κόμματος εἰς τὴν βʹ κατανομήν. Ἐφοβεῖσθε, ὅτι θὰ ἔλθετε τρίτοι καὶ δι’ αὐτὸ ἐπετίθεσθε κατὰ τοῦ νόμου τότε καὶ ἤδη ἀφοῦ ἤλθατε δεύτεροι καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιτίθεσθε κατὰ τοῦ νόμου, ἤδη δὲ κατὰ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαί. Δράττεσθε οἱασδήποτε εὐκαιρίας, διὰ νὰ δημιουργήσητε θόρυβον καὶ προχθὲς ἀκόμη, ὅταν ἕνας χωρικὸς ἐπετέθη κατὰ δημοσιογράφου, ἐπειδὴ συνέβη ὁ ἐπιτεθεὶς νὰ εἶναι ἀδελφὸς βουλευτοῦ, ἐδημιουργήσατε ἀφόρητον θόρυβον καὶ διωργανώσατε συλλαλητήριον, διότι ἔγινεν ἐπίθεσις κατὰ ἐκλεκτοῦ τέκνου τῆς Δημοκρατίας, τὸ ὁποῖον μετὰ δύο ἡμέρας ὡμίλει περὶ χωριστικοῦ κινήματος καὶ ἠναγκάσθητε καὶ σεῖς, ὅταν εἴδατε τὴν ἐξέγερσιν ὁλοκλήρου τοῦ Πανελληνίου, νὰ ἀποκηρύξητε τὰς ἀπόψεις του. Χθὲς ἀκόμη ἐγένετο συζήτησις εἰς τὸ Ἐκλογοδικεῖον καὶ ὁ βουλευτὴς τῆς παρατάξεώς σας κ. Παπασταύρου, ὑπεστήριξεν, ὅτι τὰ περὶ νοθείας καὶ βίας ἀποτελοῦν μυθιστόρημα. Ἀλλὰ σημασίαν δὲν ἔχει τόσον τὶ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅσον ὅτι ὁ τύπος ὁ ἰδικός σας, δὲν ἔκρινεν ἄξιον νὰ ἀναγράψῃ τὴν εἴδησιν αὐτήν. Καὶ περαιτέρω ἀπόδειξιν περὶ τῶν σκοπῶν σας δίδει τὸ γεγονός, ὅτι τὴν πρότασιν παραπομπῆς μὲ πᾶσαν ἄνεσιν μετεβάλατε εἰς πρότασιν μομφῆς καὶ τὸ πρωτότυπον παίγνιον τῆς ὁμαδικῆς ἐμφανίσεως καὶ ἀποχωρήσεως, ἐπὶ τῇ αἰτιολογίᾳ, ὅτι «οἱ γνήσιοι ἐκπρόσωποι τοῦ λαοῦ, δικαιοῦνται ὅποτε θέλουν νὰ ἔρχωνται καὶ ὅποτε θέλουν νὰ φεύγουν ἀπὸ τὴν Βουλήν». Ὁμολογουμένως, πρωτότυπος ἡ θεωρία περὶ τῶν καθηκόντων τῶν «γνησίων ἐκπροσώπων τοῦ λαοῦ». Καὶ εἰσέρχομαι τώρα εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς κ. Παπανδρέου, ἀνοίγων τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως μομφῆς, ὑπεστήριξεν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ὑπῆρξε προϊὸν βίας καὶ νοθείας καὶ ἑπομένως ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς εἶναι νόθος καὶ ἡ Κυβέρνησις παράνομος, ὑποτιμῶν τὴν φράσιν ταύτην, διότι ἀκριβῶς ἐδῶ ἔγκειται ἡ πεμπτουσία τοῦ ζητήματος, σημασίαν ἔχει, ὄχι τὸ ἐὰν ἔλαβον χώραν σποραδικὰ κρούσματα παραβάσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, διότι τοιαῦτα συνέβησαν εἰς ὅλας τὰς προηγηθείσας ἐκλογὰς καὶ εἰς ὅλας τὰς δημοκρατίας. Καὶ διὰ τοῦτο ἀκριβῶς, ὑφίστανται τὰ ποινικὰ δικαστήρια καὶ τὰ ἐκλογοδικεῖα. Χαρακτηριστικῶς ἀναφέρω, ὅτι τὸ 1952 ὁ κ. Ταλιαδοῦρος, δι’ ἐνστάσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ἐναντίον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Ἀναγνωστοπούλου, ἰσχυρίζετο, ὅτι ἐψήφισαν 850 ψηφοφόροι, εἴτε ἀποβιώσαντες, εἴτε ἐστερηθέντες διὰ καταδικαστικῶν ἀποφάσεων τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐκλέγειν. Καὶ κατόπιν τῶν ληξιαρχικῶν πράξεων, τὰς ὁποίας προσεκόμισε καὶ τῶν ἀντιγράφων τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων, τὸ ἐκλογοδικεῖον ἠκύρωσε τὴν ἐκλογὴν εἰς 30 ἐκλογικὰ τμήματα. Καὶ ὅμως, κανεὶς δὲν ὡμίλησε τότε περὶ ὀργίου βίας καὶ νοθείας. Ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Παπανδρέου, α) γεγονότα, β) κείμενα, γ) ἀριθμοὺς καὶ δ) διετύπωσεν ἐν κατακλεῖδι τὴν ἀπορίαν τὶ ἀπέγινε τὸ ρεῦμα, τὸ ὁποῖον ἦτο ὑπὲρ τοῦ Κέντρου. Ὡς γεγονότα ἐπεκαλέσθη τὰ μικρὰ κοινωφελῆ ἔργα, τὰ ὁποῖα ὠνόμασε μεγάλα κομματωφελῆ. Εἶναι ἴσως τὸ μόνον σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ συμφωνήσω μὲ τὸν κ. Πρόεδρον, διότι ὄχι μόνον τὰ μικρὰ κοινωφελῆ, ἀλλὰ καὶ κἄθε ἔργον, τὸ ὁποῖον συντελεῖ εἰς τὴν ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν αὔξησιν τῆς ἐκτιμήσεως τῆς ἐργασθείσης Κυβερνήσεως. Ὅταν ὁ κ. Καραμανλῆς προσφέρῃ τὴν ἀνάπτυξίν των, τὴν ἀσφάλειαν, τὴν ἐπίλυσιν τοῦ συγκοινωνιακοῦ ζητήματος, τὴν οἰκονομικὴν ἄνοδον τοῦ τόπου, τὴν ἐνίσχυσιν τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ ἐμπορίου, τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ ἀγρότου, τὴν προστασίαν τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα, σεῖς δὲ δὲν προσφέρατε παρὰ ἀμφιβόλους ὑποσχέσεις, τὴν πικρὴν πεῖραν τοῦ παρελθόντος καὶ τὴν ἄμετρον φιλοδοξίαν σας, μὴ σᾶς φαίνεται περίεργον, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐψήφισεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἐπεκαλέσθη τοὺς ἀριθμούς. Καὶ εἶπεν, ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν πρωτευούσης ἐνεγράφησαν 100.000 νέοι ψηφοφόροι πέραν τῶν συνήθως ἐγγραφομένων. Δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα παρέταξαν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ἄλλοι ὁμιληταί. Θὰ προσθέσω μόνον τοῦτο, ὅτι τὸ 1961 ἦτο τὸ τελευταῖον προεκλογικὸν ἔτος καὶ ἦτο βέβαιον, ὅτι ἐντὸς τοῦ ἔτους αὐτοῦ θὰ ἐγίνοντο αἱ ἐκλογαὶ καὶ ἑπομένως ὅσοι δὲν εἶχον βιβλιάριον εὐλόγως θὰ ἔσπευδον νὰ ἀποκτήσουν. Ἀλλ’ ὅταν, κατὰ τὸν κ. Ρουσόπουλον, εἰς τὴν πρωτεύουσαν κατοικῇ τὸ ¼ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Χώρας, πῶς θέλετε εἰς διάστημα 4 ἐτῶν, ἀπὸ τοῦ 1958 μέχρι τοῦ 1961 νὰ μὴ ἐγγραφοῦν 100.000 ψηφοφόροι; Καὶ κατ’ ἀρχὴν ἐφευρέθη ὁ μῦθος, περὶ ἀνυπάρκτων προσώπων, ὅταν ὅμως διεπιστώθη, ὅτι ἦσαν ὑπαρκτά, τότε προεβλήθη ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι ἐνεγράφησαν παρανόμως. Καὶ διερωτῶμαι ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας. Προκειμένου περὶ ἐκλογικοῦ συστήματος ἀναλογικοῦ, ἐὰν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν εἶχον βγάλει ἐκλογικὰ βιβλιάρια ἐδῶ, δὲν θὰ εἶχον δικαίωμα νὰ ἀσκήσουν τὸ ἐκλογικόν των δικαίωμα εἰς τὴν περιφέρειαν εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκουν, ὁπότε μάλιστα τὸ ἐκλογικὸν μέτρον δὲν θὰ ἦτο 20.000 ὅπως εἰς τὰς Ἀθήνας, ἀλλὰ πολὺ μικρότερον; Ἑπομένως ποῖος λόγος ὑπάρχει νὰ συζητῶμεν τὸ θέμα αὐτό, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀμείλικτα καὶ συντριπτικὰ τὰ στοιχεῖα διὰ τὴν δῆθεν ἀσκηθεῖσαν ἐκλογικὴν νοθείαν εἰς τὴν Πρωτεύουσαν; Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ θέμα τῆς ψήφου τῶν στρατιωτικῶν. Ἐπεκαλέσθη ὁ Πρόεδρος κ. Παπανδρέου, κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, τὰ στρατιωτικὰ ἀποτελέσματα. Καὶ ἀνέφερε ὡς ἀποτέλεσμα τὰ ὅσα θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικά. «...... (ἀναγινώσκει) ......». Εἶπεν, δηλαδή, ὁ κ. Παπανδρέου, πὼς κατὰ τὰς ἐκλογάς, ὁ Στρατάρχης Παπάγος ἔλαβε τὸ 52% καὶ σεῖς ἐλάβατε τὸ 100%, ἀφαιρουμένων τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων. Ἐπειδὴ ἡ παρατήρησις αὕτη τοῦ κ. Παπανδρέου μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν, ἠθέλησα νὰ ἐρευνήσω τὴν πραγματικότητα καὶ ἠσχολήθην μὲ τὸ θέμα αὐτό. Ἐπῆγα, λοιπόν, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν καὶ πῆρα τοὺς πίνακας καὶ λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφέρω, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. Παπανδρέου, δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν πραγματικότητα, διότι ὁ Στρατάρχης Παπάγος εἰς τὸ 1952 ἔλαβε, ὄχι 52%, ἀλλὰ 62%. Οἱ πίνακες συγκριτικῶς ἔχουν ὡς ἑξῆς: «.... ..... (ἀναγινώσκει) ......». Εἰς τὴν ἀπορίαν αὐτὴν τοῦ κ. Παπανδρέου, θὰ δώσω μόνον τὴν ἀπάντησιν, ὅτι ἀντίπαλος εἰς τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἦτο ὁ ἀείμνηστος Στρατηγὸς Πλαστήρας. Δὲν προχωρῶ περισσότερον. Εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956 ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔλαβε τὸ 51% εἰς τὰ πολιτικὰ τμήματα καὶ 82% εἰς τὰ στρατιωτικά. Εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1961 ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔλαβεν ἐπίσης 51% εἰς τὰ πολιτικὰ τμήματα καὶ 79 μόνον τοῖς ἑκατὸν εἰς τὰ στρατιωτικά. Ἔλαβε, δηλαδή, 3% ὀλιγώτερον ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956, διότι ἐὰν ἀπὸ τὰς 150 χιλ. ποὺ πῆρε ἀφαιρεθοῦν τὸ 51% τῶν Δ. Ὑ., ἤτοι 21.000, ἀπομένουν 129.000, αἵτινες ἀποτελοῦν τὸ 79% τῶν στρατιωτικῶν ψήφων. Καὶ εἰσέρχομαι πλέον εἰς τὸ τελευταῖον κεφάλαιον περὶ τῆς ἀσκηθείσης βίας καὶ νοθείας τῶν ἐκλογῶν τοῦ Ὀκτωβρίου. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου, κατὰ τὴν ὁμιλίαν του τὰ ἑξῆς, τὰ ὁποῖα ἐπικαλοῦμαι ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Βεβαίως, ὅλα τὰ κείμενα, ἦσαν φαινομενικῶς ἄψογα· ἡ ἐντολὴ ἦτο, ἡ ψῆφος νὰ εἶναι ἐθνικόφρων. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι εἶναι ὀλίγον πρωτότυπος ἡ θεωρία τοῦ κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ἐμφανίζεται ὡς στυλοβάτης τῆς δημοκρατίας καὶ τοῦ Κράτους τοῦ Δικαίου, καθ’ ἥν, ἐὰν μὲν ἡ βία στρέφεται κατὰ τῆς ΕΔΑ, ἀλλὰ ἐκ τῆς καταψηφίσεως αὐτῆς πρόκειται νὰ ὠφεληθῇ τὸ Κέντρον, τότε δὲν ὑπάρχει νοθεία. Ὅταν, ὅμως, ἐκ τῆς καταψηφίσεως τῆς Ε.Δ.Α. τυχὸν ψῆφοι αὐτῆς δοθοῦν πρὸς τὴν Ε.Ρ.Ε., διότι ἔτσι ἠθέλησαν οἱ ψηφίσαντες τότε εἶναι βία καὶ ἐκλογικὴ νοθεία ἄνευ προηγουμένου. Καὶ αὐτὰ τὰ λέγουν οἱ ἐπιθυμοῦντες νὰ ἐμφανίζωνται ὡς κήνσορες τῆς Δημοκρατίας. Ἀλλὰ καὶ ἕτερον ἐπίλεκτον στέλεχος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὁ κ. Μπακόπουλος, ἀναφερόμενος εἰς ὁμιλίαν τοῦ ὑπηρεσιακοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κ. Ποταμιάνου, πρὸς τὰς στρατιωτικὰς μονάδας κατὰ τὴν παρ’ αὐτοῦ ἐπιθεώρησιν, ὁ κ. Μπακόπουλος ἀνέφερε αὐτὰ ἀκριβῶς. «...... (ἀναγινώσκει) ......».

§32Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δύνασθε νὰ ἐκθέτετε τὰς ἀπόψεις σας, ὅπως σεῖς τὰς ἀντιλαμβάνεσθε. Σᾶς παρακολουθῶ μετὰ μεγίστης προσοχῆς. Ἀλλὰ δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ παραποιῆτε τοὺς λόγους μου. Ἐγὼ κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου ἀνέφερον, ὅτι ὁ τότε Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, κ. Ποταμιάνος, εἰς ὁμιλίαν του πρὸς τὰς μονάδας τοῦ Αʹ Σώματος Στρατοῦ, εἶπεν: «Κτυπήσατε τοὺς κομμουνιστὰς καὶ τὴν συνοδοιπορίαν». Εἶναι, ὅμως, γνωστόν, ὅτι εἰς τὰς ἐκλογὰς εἶχον κατέλθει τρία Κόμματα, ἡ Ε.Ρ.Ε., τὸ Κέντρον καὶ ἡ Ε.Δ.Α. Καὶ ἐρωτᾶται ποία ἦτο ἡ συνοδοιπορία; Βεβαίως, ὄχι ἡ Ε.Ρ.Ε. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, κομμουνισταὶ ἦσαν ἡ Ε.Δ.Α., ὡς συνοδοιπορία ἀπέμεναν κατὰ τὴν ἔννοιαν τῶν λόγων τοῦ κ. Ποταμιάνου, ἡ Ἕνωσις Κέντρου. Καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς τὸν κατηγοροῦμεν, διότι μετέχων Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ἐκ τῶν Ἀνακτόρων μετεβλήθη εἰς εὐτελὲς κομματικὸν ὄργανον τῆς Ε.Ρ.Ε.

§33Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Πέραν αὐτῶν, κ. Μπακόπουλε, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε σεῖς, ἐγὼ ἐπικαλοῦμαι τὰ κείμενα, τὰ ὁποῖα παραμένουν ἀδιάψευστα. Διότι τόσον ὁ κ. Παπανδρέου, ὅσον καὶ ὑμεῖς ἑρμηνεύοντες τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ποταμιάνου κατελήξατε εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὸ: «Κτυπῆστε τοὺς κομμουνιστὰς», δὲν πειράζει, ἀρκεῖ ἐκ τοῦ κτυπήματος αὐτοῦ νὰ ὠφεληθῇ τὸ Κέντρον. Καὶ ποῖος τὸ λέγει αὐτό; Οἱ στυλοβάται τῆς Δημοκρατίας.

§34Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι θέλετε νὰ συναγάγητε συμπεράσματα ἐκ τοῦ λόγου μου. Ἐγὼ ἀνεφέρθην εἰς τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ποταμιάνου καὶ δὲν εἶπον, ὅτι καλῶς ἐπρόκειτο νὰ κτυπηθῇ ἡ Ε.Δ.Α. Ἄλλως τε, ἐδῶ εἶναι ἡ Ε.Δ.Α. καὶ ἐὰν ἔλεγον τοιοῦτόν τι, εἶχε κἄθε δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῇ. Συνεπῶς, δὲν δύνασθε νὰ συναγάγητε συμπεράσματα, ἀλλοιοῦντες τὴν ἔννοιαν τῆς ὁμιλίας μου.

§35Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀδικήσω κανένα, ἐπανέρχομαι ἐπὶ τῆς ἀναγνώσεως τῶν κειμένων τῆς ὁμιλίας ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τόσον τοῦ κ. Παπανδρέου, ὅσον καὶ τοῦ κ. Μπακοπούλου καὶ ἐπαφίεμαι εἰς ὑμᾶς νὰ συναγάγητε συμπεράσματα. Τὰ κείμενα ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν ἔχουν ὡς ἑξῆς: «..... (ἀναγινώσκει) ........». Ἦτο φυσικόν, λοιπόν, νὰ συμπεράνω καὶ ἐγὼ ἐκεῖνα ἀκριβῶς, τὰ ὁποῖα λέγουν τὰ κείμενα, ὅτι δηλαδή, ἐὰν ἡ βία καὶ ἡ νοθεία γίνεται εἰς βάρος τῆς Ε.Δ.Α., ἀλλὰ ὑπὲρ τοῦ Κέντρου τότε δὲν ὑπάρχει νοθεία καὶ νὰ χαρακτηρίσω ἁπλῶς τὴν ἄποψιν ταύτην, ὡς πρωτότυπον, περὶ Δημοκρατίας ἀντίληψιν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου, ἐπίσης, κατὰ τὴν ὁμιλίαν του ἀνεφέρθη καὶ ἐπέκρινε δριμύτατα μάλιστα τὴν πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐκδοθεῖσαν διαταγὴν, ἐκ μέρους τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ., πρὸς ἅπαντας τοὺς στρατιωτικοὺς νὰ ἀποκτήσουν ἅπαντες, ἔχοντες καὶ μὴ ἔχοντες, ἐπικειμένων τῶν ἐκλογῶν, ἐκλογικὰ βιβλιάρια. Ἐρωτῶ, ὅμως, ποῖον λόγον εἶχεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποχρεώσῃ τοὺς στρατιωτικοὺς εἰς τὴν ἔκδοσιν ἐκλογικῶν βιβλιαρίων; Ἐὰν δὲν ἀπέκτων βιβλιάρια, δὲν θὰ ἐψήφιζον βάσει καταστάσεων καὶ μάλιστα συντεταγμένοι, ὡς ἄλλοτε καὶ ὄχι ὡς ἐψήφισαν μὲ πᾶσαν ἐλευθερίαν μεμονωμένοι καὶ μὲ πολιτικὴν περιβολήν; Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πράγματα αὐτά, τὰ ὁποῖα δὲν σταματοῦν. Παραλείπω τὰ ἄλλα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθησαν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, περὶ τζὶπς καὶ περὶ διανομῆς τροφίμων. Ἀρκοῦμαι νὰ ἐρωτήσω κἄθε καλόπιστον συζητητὴν τοῦ Κέντρου, ἡ διανομὴ τροφίμων ἐγένετο συνήθως κατὰ τοὺς μῆνας Ἰούνιον καὶ Ἰούλιον. Ἐφέτος δὲν ἐγένετο τὸ θέρος, ἀλλὰ ἐγένετο τὸν Ὀκτώβριον μῆνα. Καὶ αὐτὸ τὸ ἐπεκαλέσθη ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὡς ἐπιχείρημα διὰ νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι συνεπάγεται τὴν ὑποστήριξιν τῆς Ε.Ρ.Ε. Καὶ εὑρήκατε νὰ κτυπήσητε δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὴν Κυβέρνησιν Δόβα. Διατί, ὅμως, ἀφοῦ εἶσθε καλόπιστοι συζητηταί, νὰ ἐξήρατε τὴν πρᾶξιν τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ μὴ διανείμῃ αὐτὴ τὰ τρόφιμα κατὰ τὸ θέρος, ὥστε νὰ δημιουργήσῃ ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν εὐνοϊκὸν κλῖμα ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε.; Καὶ τέλος, κ. συνάδελφοι, ἔρχομαι εἰς τὸ τελευταῖον κεφάλαιον. Διηπόρησε ὁ κ. Παπανδρέου καὶ εἶπε τὶ ἔγινε τὸ ρεῦμα; Τί ἔγιναν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἤρχοντο καὶ μὲ ἤκουον; Κύριοι συνάδελφοι, περιεργείας ἄξιον εἶναι, πῶς ὁ κ. Παπανδρέου, μὲ τὴν μακρὰν πεῖραν τὴν ὁποίαν ἔχει, δὲν ἀντελήφθη, ὅτι πολλοὶ τὸν ἀκούουν καὶ ὀλίγοι τὸν ψηφίζουν. Ὁ κ. Παπανδρέου, εἶναι γνωστόν, ὅτι διακρίνεται διὰ τὴν καλλιέπειαν τῶν λόγων, αἱ ὁμιλίαι του εἶναι ἀκουστικὴ ἀπόλαυσις καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ἱκανὸς νὰ ἐκτιμᾷ τοιαύτας ἀπολαύσεις. Δι’ αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πολλοὶ τὸν ἀκούουν καὶ ὀλίγοι τὸν ψηφίζουν. Ἐὰν ὑποτεθῇ, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ τόσον τιμῶσα τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα, διάσημος ἀοιδὸς Κάλλας, ἀπεφάσιζε νὰ δώσῃ εἰς τὰς Ἀθήνας ἕνα ρεσιτὰλ καὶ μάλιστα ἄνευ εἰσιτηρίου, ἀμφιβάλλω, ἐὰν θὰ ἐξευρίσκετο χῶρος ἱκανὸς νὰ περιλάβῃ τὰ πλήθη, ἅτινα θὰ συνέρρεον νὰ τὴν ἀκούσωσι, ἀμφιβάλλω, ὅμως ἐξ ἴσου, ἐὰν ἔστω καὶ τὸ 34% θὰ τὴν ἐψήφιζεν ὡς Πρωθυπουργόν. Κύριοι συνάδελφοι, καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν συζητήσεων ἐπὶ τῆς προτάσεως παραπομπῆς μελῶν τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως εἰς Εἰδικὸν Δικαστήριον, ἤκουσα νὰ γίνεται λόγος περὶ Δημοκρατίας καὶ ἐλευθερίας. Ὄχι μόνον χρῆσις, ἀλλὰ κατάχρησις τῶν ἐννοιῶν τούτων ἐγένετο. Δὲν ἤκουσα, ὅμως, ποτὲ νὰ γίνεται λόγος περὶ σεβασμοῦ τῆς ἀληθείας, περὶ σεβασμοῦ τῆς γνώμης τῶν ἄλλων καὶ περὶ αὐτοσεβασμοῦ. Καὶ ὅμως, αὐτὰ ἀποτελοῦν τὰ ὑπόβαθρα τῆς Δημοκρατίας. Κύριοι συνάδελφοι, τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, παύσατε τὰς ἐπιθέσεις σας καὶ τὴν κατασυκοφάντησιν τοῦ ἀποτελέσματος, κἄθε ἐκλογῆς ποὺ χάνετε. Εἶναι ὁ μόνος τρόπος νὰ διεκδικήσητε κἄποτε τὰς ἐκλογάς. Ἐὰν θέλητε νὰ εὕρητε τοὺς λόγους τῆς ἀποτυχίας κατὰ τὰς ἐκλογάς, αὐτοὺς θὰ τοὺς εὕρητε εἰς ἔργα τῆς Κυβερνήσεως κ. Καραμανλῆ, καὶ εἰς τὴν ἔλλειψιν ἐμπιστοσύνης τοῦ λαοῦ πρὸς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, λόγῳ τῆς πικρᾶς πείρας τοῦ παρελθόντος, λόγῳ τῆς συνοδοιπορίας σας καὶ τῆς ἀδυναμίας σας νὰ ἀνανεώσητε τὴν ἡγεσίαν σας. Προσπαθήσατε νὰ ἐξαφανίσητε τὰ μειονεκτήματά σας καὶ παύσατε νὰ αἰτιᾶσθε τοὺς ἄλλους, διὰ τὰ σφάλματά σας. Καὶ πρὸ παντός, παύσατε νὰ κατηγορῆτε τὸν τίμιον στρατιώτην καὶ τοὺς ἐξαιρέτους ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ἅπαξ ἔτι ὑπηρέτησαν τὴν Πατρίδα των. (Χειροκροτήματα).

§36Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε συνάδελφε, εἴπατε, ὅτι ὅταν ἡμεῖς ἐκυβερνούσαμε τὴν Χώραν, ἀφήσαμεν τὰς πλέον κακὰς ἐντυπώσεις. Ἡμεῖς ἐκυβερνήσαμεν τὴν Χώραν κατὰ τὰ ἔτη 1951–1952 καὶ τὴν ἐβγάλαμεν ἀπὸ τὸ χάος εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκετο καὶ τὴν παρεδώσαμεν εἰς σᾶς, διὰ νὰ τὴν φθάσητε εἰς τὸ κατάντημα, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται σήμερον.

§37Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἄλλος ἔδοξε τῷ λαῷ. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βύζας).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἡλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§39Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, γιὰ κἄθε ἄνθρωπον καλῆς θελήσεως, αἱ μακραὶ συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν ἐνώπιον τοῦ Σώματος, διὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ τὸ πλῆθος τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα κατετέθησαν ἀπὸ τοὺς συναδέλφους ὅλων τῶν παρατάξεων, ἀκόμη δὲ καὶ ἀπὸ τοὺς συναδέλφους τῆς Συμπολιτεύσεως θεμελιώνουν ἀβιάστως τὰ ἐπιχειρήματα καὶ τὰς κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι ἐξηνέχθησαν ἐναντίον τοῦ ἀποτελέσματος τῶν ἐκλογῶν τῆς 29ης Ὀκτωβρίου. Καὶ αὐτὰ ἀποδεικνύουν, πράγματι, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τῆς 29ης Ὀκτωβρίου, δὲν ἀποδίδει τὴν πραγματικὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀντιθέτως ἀποδεικνύουν πλήρως τὴν εὐθύνην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διενήργησαν τὰς ἐκλογάς. Πράγματι, ἀπὸ τὰς ὁμιλίας πολλῶν παραγόντων τῆς Συμπολιτεύσεως, ἐγένετο συνεισφορὰ ἐπιχειρημάτων, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ καὶ ἀπὸ αὐτὰ ἡ πραγματικὴ κατηγορία ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως κ. Δόβα. Πράγματι, τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα προσηνέχθησαν ἀπὸ τοὺς συναδέλφους τῆς Συμπολιτεύσεως, εἶναι σοβαρὰ διὰ τὴν ἀπόδειξιν τῶν ἐπιχειρημάτων. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς ὀλίγους ὁμιλητὰς τῆς Συμπολιτεύσεως. Ἤδη ἀναφέρομαι εἰς παράγοντα νέον τῆς Συμπολιτεύσεως εἰσελθόντα μὲ νέας ἰδέας, ἀντικρούσας τὴν ἔννοιαν τῆς Δημοκρατίας καὶ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον διεκηρύχθη, ὅτι ὁ Στρατηγὸς Δόβας προσέθεσε μὲ τὴν διενέργειαν τῶν ἐκλογῶν μὲ τὸν τρόπον ποὺ τὰς ἐνήργησε καὶ μὲ τὰ ἀποτελέσματά της, μίαν νέαν λαμπρὰν σελίδα εἰς τὴν ἐθνικὴν του ἱστορίαν, μίαν νίκην ἐναντίον τῶν δυνάμεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐχθροὶ τοῦ Ἔθνους. Ὅπου τὸ Ἔθνος ταὐτίζεται μὲ τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε., ταὐτίζεται μὲ τὸν μικρὸν στενὸν κύκλον τῶν προσώπων ποὺ ἀποτελοῦν τὴν ὑποκυβέρνησιν, διὰ τὴν ὁποίαν τόσα ἐλέχθησαν, ὅπου ἀκόμη τὸ Ἔθνος κατὰ τὴν διατυπωθεῖσαν τελευταίως θεωρητικὴν θεμελίωσιν αὐτῶν τῶν ἰδεῶν, αἱ ὁποῖαι καλλιεργοῦνται μέσα εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. ἀπὸ ἐξέχοντα παράγοντα αὐτῆς, τέως Ὑπουργόν, τέως παράγοντα τοῦ Κέντρου, τέως σοσιαλιστὴν καὶ ἤδη Ἀκαδημαϊκόν, ταὐτίζεται μὲ τοὺς ὀλίγους τοὺς «βασιλικοὺς ἀνθρώπους», οἱ ὁποῖοι καθορίζουν τὰς τύχας τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Ἔθνους. Αὐτὴ ἡ διακήρυξις, κ. βουλευταί, τοῦ νέου παράγοντος τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀποτελεῖ μίαν τρανὴν ἀπόδειξιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατηγοῦ Δόβα, πράγματι, ἐπέτυχεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐξ ἀρχῆς διαγραφῆ. Δηλαδή, νὰ ἀναμιχθῇ καὶ νὰ δώσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τῆς 29ης Ὀκτωβρίου, ὅπως προέκυψε. Συνεπῶς, ὅ,τι ἔγινε καὶ ὅ,τι ἐδόθη ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς αὐτάς, εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Δόβα συνειδητόν, ἐνῷ ὁ κ. Δόβας δὲν εἶχεν ἀποστολὴν νὰ ἐπιτύχῃ ὡρισμένον ἀποτέλεσμα, ἀλλὰ νὰ διεξαγάγῃ τιμίας ἐκλογάς.

§40Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Αὐτά, κ. συνάδελφε, τὰ ἐκήρυξεν ὁ Πλάτων καὶ ὄχι ὁ κ. Τσάτσος.

§41Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ κ. Ράλλης, ἀναφερόμενος εἰς τὰς διατάξεις περὶ ἑτεροδημοτῶν εἶπεν, ὅτι προετοιμάζεται διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας θὰ προβλέπεται ἡ κατάργησις τοῦ ἀποκλεισμοῦ ἀπὸ τὴν ἐγγραφὴν τῶν ἑτεροδημοτῶν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅμως, εἶπεν, ὅτι τὸ θέμα ἐν τῇ οὐσίᾳ ἔπαυσε νὰ ὑπάρχῃ, διότι ἔπαυσαν πλέον νὰ ὑπάρχουν ἑτεροδημόται, διακηρύξας οὕτω τὴν νοθείαν.

§42Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μήπως εἶναι ἡ Κυβέρνησις τυχὸν εἰς θέσιν, δοθέντος, ὅτι ἡ ἐπεξεργασία τῶν στοιχείων τῆς ἀπογραφῆς ἔχει προχωρήσει πλέον νὰ μᾶς δώσῃ τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἑτεροδημοτῶν τῆς μείζονος περιοχῆς Ἀθηνῶν; Κατὰ τὰς πληροφορίας μου, οἱ ἀριθμοὶ εἶναι ἤδη γνωστοὶ καὶ ἡ Κυβέρνησις δύναται πλέον νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν.

§43Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, ἐὰν κρίνωμεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πραγματικοῦ ἀριθμοῦ τῶν κατοίκων, κατὰ τὴν τελευταίαν ἀπογραφήν, διὰ τῆς τελευταίας ἐγγραφῆς, δὲν ἔχει ἐξαντληθῆ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἑτεροδημοτῶν. Εἰς τὴν Βʹ περιφέρειαν Ἀθηνῶν ὑπάρχουν 800 χιλιάδες, ἐνῷ οἱ ἐγγεγραμμένοι εἶναι 387.000. Ἑπομένως, ὑπάρχει σημαντικὸς ἀριθμὸς μὴ ἐγγεγραμμένων εἰσέτι. Ἐὰν δὲ προσθέσωμεν καὶ τοὺς προσφάτως ἐγγραφέντας —οἱ ὁποῖοι, ἐνδεχομένως, εἶναι ἀνύπαρκτοι ἢ κάτοικοι ἄλλων περιοχῶν— ἀναμφισβητήτως ὁ ἀριθμὸς θὰ εἶναι μέγας.

§44Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κατὰ τὰς ἰδικάς μου πληροφορίας, κ. συνάδελφε, ὁ ἀριθμὸς οὗτος ὑπερβαίνει τὰς 500.000, τὰ στοιχεῖα εἶναι γνωστὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ θὰ παρεκάλουν τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς νὰ μᾶς ἀπαντήσουν.

§45Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης, καὶ ὁ τέως Ὑπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Θανόπουλος, ἐπεχείρισε νὰ νομιμοποιήσῃ τὴν παρανομίαν. Ἰσχυρίσθη, ὅτι ἐγένοντο ἐγγραφαὶ παράνομοι, ἀλλ’ ὅτι αὗται ἐγένοντο βάσει ψευδῶν πιστοποιητικῶν ἢ πλαστῶν βεβαιώσεων. Δὲν εἶναι νοθεία. Πρόκειται περὶ θεοποιήσεως τῆς παρανομίας. Ἀλλὰ καὶ ἕτερος βουλευτὴς τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τέως Ὑπουργός, κατέπλησσε τὴν Βουλήν, ὅταν ἐδήλου, ὅτι εἶχε πράγματι δώσῃ ἐντολὴν εἰς τὸν Γραμματέα του νὰ ἐλέγξῃ εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Καλαβρύτων τὰ χειρόγραφα ψηφοδέλτια, διὰ νὰ πιστοποιήσῃ, ἐὰν εἶναι τὰ ἴδια μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐχορήγησε, εἰπὼν μάλιστα, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔπραξε, πάντες πράττουσιν. Ἰδοὺ ἡ θεοποίησις τῆς φαυλοκρατίας. Ἑπομένως, καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως ὑπάρχει πλήρης ἡ ἀπόδειξις τῆς παρανομίας, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν κατὰ τὰς ἐκλογάς. Παρὰ ταῦτα εἰς πάντα ταῦτα θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ προσθέσω καὶ τινὰ ἐπὶ πλέον στοιχεῖα, ἵνα οὐδεμία ἀμφιβολία παραμείνῃ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀντικρούων τὴν πρότασιν παραπομπῆς, ὅτι δὲν ὑπάρχει δικονομικὴ καὶ οὐσιαστικὴ θεμελίωσις τῶν προτάσεων, ἐφ’ ὅσον αὗται δὲν ἀνάγονται εἰς ἰδίας πράξεις ἢ παραλείψεις αὐτῶν τούτων τῶν προσώπων, τῶν ὁποίων ἡ παραπομπὴ αἰτεῖται. Ἀναμφιβόλως, δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν αὐτήν. Θὰ τὴν ἀποδεχθῶ, ὅμως, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἕνα κοινὸν σημεῖον ἐκκινήσεως. Θὰ ἐρευνήσω ἰδίας πράξεις καὶ παραλείψεις τῶν κατηγορουμένων Ὑπουργῶν. Καὶ πρῶτον: Τὸ ἄρθρον 66 τοῦ Συντάγματος προβλέπει, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ διεξάγονται διὰ μυστικῆς καθολικῆς ψηφοφορίας. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ὅλοι οἱ πολῖται δικαιοῦνται νὰ λάβουν μέρος εἰς ὅλην καὶ τονίζω εἰς ὅλην, τὴν ἐκλογικὴν διαδικασίαν. Τώρα τί ἔγινε. Ὑπάρχει μία περιφέρεια ἡ λεγομένη ἐπιτηρουμένη ζώνη. Ἡ Κυβέρνησις Δόβα καὶ οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν, μετέβαλον αὐτὴν τὴν περιφέρειαν εἰς ξένην ἐπικράτειαν. Διετήρησαν τὴν ἀπαγόρευσιν ἐπικοινωνίας τῶν ὑποψηφίων καὶ μεταβάσεως τῶν ἐκλογικῶν ἀντιπροσώπων καὶ τῶν ἐκλογέων ἐκεῖ, καὶ παρὰ τὰς καταγγελίας μας οὐδὲν ἔπραξαν, διὰ νὰ διευκολύνουν τὴν χορήγησιν ἀδειῶν εἰς τοὺς ὑποψηφίους καὶ πρὸ παντὸς εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς ἀντιπροσώπους καὶ ἀκόμη καὶ εἰς τοὺς ἐκλογεῖς.

§46Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω συγκεκριμένον περιστατικὸν κατοίκων ἐπιτηρουμένης ζώνης, οἱ ὁποῖοι μετέβησαν εἰς ταύτην ἄνευ ἀδείας νὰ ψηφίσουν, συνελήφθησαν καὶ παρεπέμφθησαν εἰς τὸ Στρατοδικεῖον, ἐδικάζοντο δὲ πρὸ ἡμερῶν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἀλλ’ εὐτυχῶς, ἠθωώθησαν.

§47Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ὑποψήφιοι βουλευταί, δέκα ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἠδυνήθησαν νὰ μεταβοῦν εἰς τὴν ἐπιτηρουμένην ζώνην. Καὶ αὐτὸ φυσικὰ δὲν ἀφορᾷ τοὺς ὑποψηφίους βουλευτὰς τῆς Ε.Ρ.Ε. Τὸ θέμα εἴχομεν ἐγκαίρως ἐπισημάνει. Ἐπεσκέφθημεν τὸν κ. Ποταμιάνον μὲ τὸν στρατηγὸν Σπαῆν καὶ τὸ ἐθέσαμεν. Ἀπεστείλαμεν ἔγγραφον σημείωμα μὲ ἡμερομηνίαν 26 Σεπτεμβρίου, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὡς ἑξῆς: ........................ 5. Τὴν ἄρσιν τῶν ἰσχυουσῶν ἀπαγορεύσεων περὶ εἰσόδου καὶ κυκλοφορίας πολιτῶν εἰς τὴν καλουμένην ἐπιτηρουμένην ζώνην, καθ’ ὅλην τὴν ἐκλογικὴν περίοδον. Τὴν ἄμεσον ἀπόλυσιν τοῦ συλληφθέντος ἐν Κονίτσῃ καὶ ἐκτοπισθέντος εἰς Μελιγαλᾶ Ἠλία Χούσια, στελέχους τοῦ Ε.Α.Κ. καὶ πιθανῶς ὑποψηφίου βουλευτοῦ εἰς τὰς ἐπικειμένας ἐκλογάς. 6. Τὴν κατάπαυσιν τῆς διώξεως καὶ παραπομπῆς εἰς στρατοδικεῖα πολιτῶν, κατηγορουμένων ἐπὶ παραβάσει τοῦ ἄρθρου 30 τοῦ ἀντισυνταγματικοῦ Γʹ Ψηφίσματος, διὰ κυκλοφορίαν ἐντύπων ἄνευ ἀδείας τῶν Ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν. Εὐελπιστοῦντες, ὅτι θὰ ἀποδεχθῆτε τὰ προτεινόμενα μέτρα καὶ ὅτι ἀπὸ τῆς ἐπικαίρου καὶ ὑπευθύνου θέσεως εἰς ἣν εὑρίσκεσθε θὰ συντελέσητε εἰς τὴν ἐλευθέραν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν. Διατελοῦντες μετὰ πάσης τιμῆς Ἐν τούτοις, παρῆλθον 10 ἡμέραι καὶ οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη, τὴν δὲ 5ην Ὀκτωβρίου ἀπεστείλαμεν καὶ νέον ἔγγραφον, ἔχον ὡς ἑξῆς: Πρὸς Τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ Ἐσωτερικῶν Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ θέσωμεν ὑπ’ ὄψιν σας τὸ ἀκόλουθον ζήτημα, τὸ ὁποῖον χρήζει ἀμέσου ἐπιλύσεως παρ’ ὑμῶν: Ὡς γνωστόν, διὰ τὴν εἴσοδον εἰς τὴν παρὰ τὰ σύνορα ἐπιτηρουμένην περιοχήν, ἀπαιτεῖται ἄδεια τῶν κατὰ τόπους στρατιωτικῶν Ἀρχῶν. Ἡ ἔκδοσις, ὅμως, τοιαύτης ἀδείας, ἀπαιτεῖ ἀρκετὰς διατυπώσεις καί, συνεπῶς, ἀπώλειαν ἀρκετοῦ χρόνου ἀπὸ μέρους τοῦ αἰτοῦντος. Τοῦτο θὰ ἀποτελέσῃ σοβαρώτατον ἐμπόδιον διὰ πολλοὺς ἐκλογεῖς, καταγομένους ἐκ τῶν ἐπιτηρουμένων περιοχῶν, οἱ ὁποῖοι διαμένουν εἰς ἄλλας περιοχὰς τῆς Χώρας, ὅπου δὲν ἀσκοῦν τὰ πολιτικά των δικαιώματα καὶ διὰ νὰ τὰ ἀσκήσουν πρέπει νὰ μεταβοῦν εἰς τὸν τόπον καταγωγῆς των. Τοιοῦτοι ἐκλογεῖς ἀναχωροῦν τὴν προτεραίαν τῆς ἡμέρας τῆς ψηφοφορίας, καὶ συνήθως τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας, ἀπὸ τὸν τόπον διαμονῆς των, διὰ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας καὶ ἐπιστρέψωσι τὸ ἑσπέρας. Εἶναι προφανὲς ὅθεν, ὅτι δὲν ἔχουν τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον, διὰ νὰ ἐπιτύχουν ἐγκαίρως τὴν ἔκδοσιν τῆς σχετικῆς ἀδείας. Παρακαλοῦμεν ὅθεν, ὅπως, πρὸς ἄρσιν τοῦ σοβαροῦ αὐτοῦ ἐμποδίου, διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος, σοβαροῦ ἀριθμοῦ ἐκλογέων, διὰ διαταγῆς Ὑμῶν ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθέρα εἴσοδος καὶ ἔξοδος καὶ ἄνευ ἀδείας εἰς τὰς περιφερείας τῆς ἐπιτηρουμένης ζώνης, ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς ἡμέρας τῆς ψηφοφορίας, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας καὶ ὀλίγας ἡμέρας μετὰ ταύτην. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Ὀκτωβρίου 1961 Μετὰ τιμῆς Οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη, διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐλευθέρα ἐπικοινωνία. Μέχρι τῆς Παρασκευῆς, πρὸ τῶν ἐκλογῶν, οὐδεμία εἶχε δοθῆ ἐντολή. Ἐπισκεπτόμεθα ἐκ νέου τὸν κ. Δόβαν, ἐπαναλαμβάνομεν τὸ αἴτημα καὶ μέχρι τῆς Κυριακῆς τὸ μεσημέρι ἐλαμβάναμεν τηλεγραφήματα, ὅτι εἰς τὸ Κιλκὶς καὶ τὰ Ἰωάννινα, ὄχι μόνον δὲν ἐπετρέπετο ἡ μετάβασις εἰς τὴν ἐπιτηρουμένην ζώνην, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐπιχειροῦντες ταύτην συνελαμβάνοντο. Ἀπὸ τὴν Κέρκυραν ἀπεβιβάσθησαν εἰς τὴν Ἤπειρον ἐκλογεῖς, οἱ ὁποῖοι συνελήφθησαν καὶ ἀπεστάλησαν καὶ πάλιν εἰς Κέρκυραν. Ἐπεκοινωνήσαμεν μὲ τὸ Κιλκὶς καὶ ἐλάβαμεν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὁ συνταγματάρχης Διοικητὴς τοῦ Κιλκίς, μέχρι τοῦ ἀπογεύματος τῆς Κυριακῆς, δὲν εἶχεν ἐντολὴν νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν μετάβασιν. Εἶχεν ἢ δὲν εἶχεν εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις Δόβα, διότι δὲν ἔλαβε μέτρα, διὰ νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν καθολικὴν ψηφοφορίαν; Ἀποτελεῖ ἢ ὄχι παραβίασιν τοῦ ἄρθρου 66 τοῦ Συντάγματος ἡ παράλειψις αὐτὴ ἢ μᾶλλον, ἡ ἐσκεμμένη πρόθεσις, νὰ ἐμποδισθοῦν οἱ ἐκλογεῖς νὰ μεταβοῦν εἰς τὰ ἐκλογικά των Τμήματα διὰ νὰ ἀσκήσουν τὰ δικαιώματά των, οἱ ἐκλογικοὶ ἀντιπρόσωποι, διὰ νὰ ἀσκήσουν τὸ νόμιμον ἔργον των καὶ οἱ ὑποψήφιοι, διὰ νὰ ἐπικοινωνήσουν μὲ τὸν λαόν: Ἰδοὺ ἡ πρώτη εὐθύνη. Δεύτερον, ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις ἐκλήθη, διὰ νὰ ὁδηγήσῃ τὴν χώραν μὲ ἀντικειμενικότητα καὶ ἀμεροληψίαν εἰς ἐκλογάς. Ἐν τούτοις, ὅμως, ὁ Πρωθυπουργὸς κ. Δόβας εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐτοποθετήθη ὑπὲρ τῆς παρατάξεως τῆς

Ε.Ρ.Ε.

Ὅταν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου κ. Παπανδρέου ἔκαμε τὴν γνωστὴν ἐκείνην διακήρυξιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐκάλει τὸν λαὸν εἰς νόμιμον ἄμυναν κατὰ τῆς βίας, ὁ στρατηγὸς Δόβας εὐθὺς ἀμέσως τὴν ἑπομένην, ἀφοῦ διέψευσε τὰς καταγγελίας περὶ βίας, ἐξαιρέσει μιᾶς ἢ δύο περιπτώσεων, δι’ ἅς εἶπεν, ὅτι ἐπεβλήθησαν κυρώσεις, διεκήρυξεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς του εἶναι ἀποφασισμένη νὰ πατάξῃ τὴν βίαν ἀπὸ οἱανδήποτε πλευρὰν καὶ ἂν προέρχεται. Ἐπειδὴ εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι ἀπὸ τὴν διακήρυξιν περὶ νομίμου ἀμύνης κατὰ τῆς βίας τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἠμποροῦσε νὰ δημιουργηθῇ ὑπόνοια ἀνωμαλίας καὶ ἐνδεχομένως, διατάραξις τῆς γαλήνης, ἄς ἴδωμεν, ὑπῆρξεν ἀντικειμενικὸς εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ὁ στρατηγὸς Δόβας; Ἀναμφιβόλως ὄχι. Διότι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., κατὰ τὴν πρώτην ἐκλογικὴν ἐξόρμησιν εἰς Θεσσαλονίκην εἶπεν, αὐτὸ τὸ πρωτάκουστον: Καλῶ τὸν λαὸν νὰ ψηφίσῃ τὴν Ε.Ρ.Ε., ἐὰν δὲν θέλῃ τὴν Ε.Ρ.Ε., ἂς ψηφίσῃ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Πάντως, ἐὰν πρόκειται νὰ ψηφίσῃ Π.Α.Μ.Ε. καλλίτερον νὰ κλεισθῇ εἰς τὰ σπίτια του καὶ νὰ μὴ ψηφίσῃ. Πρόκειται εὐθέως περὶ μιᾶς διακηρύξεως πρὸς παρανομίαν καὶ παράβασιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, διότι προσεπάθησε νὰ ἐμποδίσῃ τὸν λαὸν ἀπὸ τοῦ νὰ ἀσκήσῃ τὸ ἐκλογικόν του δικαίωμα. Ὁ στρατηγὸς Δόβας, ὄχι μόνον δὲν ἔκαμε καμμίαν ἀνακοίνωσιν, ὄχι μόνον δὲν τὸν ἀνησύχησεν αὐτὸ τὸ ἐμπρηστικὸν κήρυγμα, ἀλλ’ ὅταν τὸν ἐπεσκέφθημεν μὲ τὸν κ. Πασαλίδην, ὁ ὁποῖος τοῦ εἶπεν, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν συμβαίνουν αὐτὰ τὰ πράγματα, ὁ κ. Δόβας ἰσχυρίσθη, ὅτι δὲν εἶχε κἂν γνῶσιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Καραμανλῆ. Ἔχει, λοιπόν, εὐθύνην, διότι, ἐνῷ ἔλαβε θέσιν, ὅταν ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἔκαμε τὴν διακήρυξιν ἐκείνην τὴν νόμιμον, οὐδὲν ἔπραξεν εἰς ἀπάντησιν τῆς πράγματι παρανόμου ἐνεργείας τοῦ κ. Καραμανλῆ, ἡ ὁποία διὰ πάντα ἁπλοῦν πολίτην θὰ συνίστα ἀδίκημα κατὰ τὸ ἄρθρον 171 παρ. 12 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου.

§48Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἔλαβε μέτρα διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ διακήρυξις Καραμανλῆ.

§49Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τρίτον, σύμφωνα μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, ἄρθρα 25 καὶ 26 κατ’ ἔτος πρέπει νὰ ἐκτυποῦνται κατ’ ἀλφαβητικὴν σειρὰν οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι τῶν ἀναθεωρήσεων καὶ βάσει αὐτῶν νὰ γίνεται ἡ ἐκλογή. Αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὑπεμνήσαμεν εἰς τὸν κ. Λιανόπουλον ἐγγράφως τὴν 23ην Σεπτεμβρίου καὶ ἐζητήσαμεν νὰ μεριμνήσῃ, διὰ τὴν ἐκτύπωσιν ἢ ἂν τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ πολυγράφησις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ διευκόλυνσις κατὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ δεύτερον, νὰ καθίστατο δυνατὴ ἡ ἐκπλήρωσις ἄλλης ὑποχρεώσεως τῆς παραγράφου 4 τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου περὶ παραδόσεως ἀντιγράφων καταλόγων εἰς τὰ πολιτικὰ Κόμματα, διότι ρητὴ εἶναι ἡ διάταξις τοῦ νόμου, ὅτι οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι δίδονται εἰς τὰ δημόσια ταμεῖα καὶ ἀπὸ ἐκεῖ πᾶς βουλόμενος δύναται νὰ λαμβάνῃ καὶ μάλιστα τὰ Κόμματα. Σχετικῶς μὲ αὐτὸ τὸ θέμα ἐπεδώσαμεν ἀπὸ τῆς 18ης Ὀκτωβρίου, διαμαρτυρίαν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, διαμαρτυρόμενοι διὰ τὴν μὴ λῆψιν τῶν ἐπιβαλλομένων μέτρων διὰ τὴν ἐκτύπωσιν τῶν καταλόγων ἐξ αἰτίας τοῦ ὁποίου γεγονότος ἐστερήθημεν τὰ πολιτικὰ Κόμματα τῶν ἀντιγράφων τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων ἰδίᾳ τοῦ 1961 καὶ τῶν ἀντιγράφων τῶν καταστάσεων τῶν Στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν ὑπαλλήλων. Ἰδοὺ τὸ περιεχόμενον τοῦ ἐγγράφου μας τούτου:

«ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐσωτερικῶν Ἐν συνεχείᾳ ἐπανειλημένων διαβημάτων μας, παραστάσεων καὶ καταγγελιῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ὑπογραμμίσωμεν καὶ τὰ ἑξῆς: 1) Λόγῳ μὴ λήψεως ἐγκαίρως τῶν ἀναγκαίων μέτρων τὰ πολιτικὰ κόμματα ἐστερήθησαν τοῦ νομίμου δικαιώματος νὰ λάβουν ἀντίτυπα τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἰδίως δὲ τῶν ἀναθεωρήσεων τοῦ ἔτους 1961, διὰ τὰς ὁποίας βασίμως ἔχει καταγγελθῆ, ὅτι ἔλαβε χώραν ἐκτεταμένη νοθεία. 2) Συνεχίζεται παρὰ τὸν νόμον ἡ ἀποστολὴ καταστάσεων τῶν ἐκλογέων τοῦ ἄρθρ. 149 εἰς τὸν Πρόεδρον Πρωτοδικῶν καὶ μετὰ τὴν λῆψιν τῶν προθεσμιῶν, ἀπεκλείσθη δὲ οἱαδήποτε γνῶσις αὐτῶν ὑπὸ τῶν κομμάτων, εἰς τρόπον ὥστε τόσον αὗται, ὅσον καὶ γενικώτερον οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι κατέστησαν μυστικὰ ἔγγραφα, παρὰ τὰς θεμελιώδεις διατάξεις περὶ δημοσιότητος αὐτῶν. 3) Ὑπάρχουν πληροφορίαι, ὅτι οἱ στρατιῶται τοῦ τάγματος Κολυνδροῦ καὶ Ἐράτυρας δὲν ἐνεγράφησαν εἰς τὰς εἰδικὰς καταστάσεις τοῦ ἄρθρου 149 ἐκλ. νόμου. 4) Κατηγγέλθη ἤδη, ὅτι ἀστυνομικὰ ὄργανα κατέστρεψαν χιλιάδας ψηφοδελτίων τοῦ συνδυασμοῦ μας, ἡ διαφαινομένη δὲ τάσις ἐπαναλήψεως τοιούτων μέτρων ἢ παρακωλύσεως οἱασδήποτε μορφῆς τῆς διακινήσεως ψηφοδελτίων, θὰ καθίστα ἀδύνατον τὸν ἐφοδιασμὸν τῶν ἐκλογέων δι’ αὐτῶν, καὶ θὰ προσέθετε νέαν περίπτωσιν παρῳδίας ἐκλογικῆς. Ἀθῆναι τῇ 18 Ὀκτωβρίου 1961 Μετὰ τιμῆς (Ὑπογραφαὶ)» Ἐν τούτοις, ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον καμμίαν σημασίαν δὲν ἔδωσεν, ἀλλὰ τοὐναντίον ἔκαμε τὸ πᾶν διὰ νὰ βραδύνῃ ἡ παράδοσίς των εἰς τοὺς Δήμους καὶ Κοινότητας, ὥστε νὰ καταστῇ ἀδύνατος οἱαδήποτε ἐπαφὴ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου πρὸς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους καὶ τὰς καταστάσεις στρατιωτικῶν καὶ δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ ὄχι μόνον τότε, ἀλλὰ καὶ τώρα ἐξακολουθεῖ, αἱ μὲν στρατιωτικαὶ καταστάσεις νὰ θεωροῦνται ἀπόρρητοι, οἱ δὲ ἐκλογικοὶ κατάλογοι νὰ μὴ ἐκτυποῦνται, ὥστε καὶ τώρα νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἔλεγχος. Ἐφθάσαμεν τότε νὰ ζητήσωμεν ἰδίαις δαπάναις τὴν φωτοτύπωσίν των. Ἀφοῦ μᾶς ἐνέπαιξαν μέχρι τοῦ τελευταίου Σαββάτου μᾶς εἶπον, ὅτι τὴν Κυριακὴν τὸ πρωῒ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ τοὺς πάρωμεν ἀπὸ τὴν Νομαρχίαν! Οὕτω δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ λάβωμεν γνῶσιν αὐτῶν. Ἡ διάταξις ἐν τούτοις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου εἶναι ρητή, ὅπως ἐπίσης εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ παρεβιάσθη. Παρεβιάσθη καὶ μάλιστα σκοπίμως, διότι ἦτο δυνατὸν ἀπὸ τῆς 21ης Σεπτεμβρίου, ὅτε ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις Δόβα, νὰ ἐκτυπώσῃ τοὺς καταλόγους. Ἐδημοσιεύθη σκοπίμως εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ὑπάρχουν εἰς τὰ δημόσια Ταμεῖα, ἀλλὰ καίτοι ἠρεύνησα εἰς τὰ πλεῖστα ἐξ αὐτῶν δὲν ὑπῆρχον. Δὲν ὑπῆρχον οὔτε οἱ κωδικοποιημένοι ἐκλογικοὶ κατάλογοι. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι παραβάσεις, αἵτινες βαρύνουν εὐθέως ὡς ἴδιαι πράξεις καὶ παραλείψεις τῶν Ὑπουργῶν. Εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἑτεροδημοτῶν γενομένην καθ’ ὃν τρόπον θὰ ἐκτεθῇ κατωτέρω, ἡ πρώτη ἐνέργεια ὤφειλε νὰ εἶναι νὰ δοθῇ ἐντολὴ εἰς τοὺς τόπους καταγωγῆς των νὰ διαγραφοῦν ἀπὸ τοὺς ἐκεῖ ἐκλογικοὺς καταλόγους, ὡς προβλέπει τὸ ἄρθρον 35 παρ. 3 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Δὲν ἐγένετο καμμία ἐνέργεια πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Ὅλα αὐτὴ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις κ. Δόβα νὰ τὰ κάμῃ, δὲν τὰ ἔκαμεν ὅμως κατὰ παράβασιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Σημειῶ, ἐπίσης, ἄλλην παράβασιν, τῆς ὑπάρξεως ἐκλογικῶν τμημάτων μὲ ἄνω τῶν 800 ψηφοφόρων, παρὰ τὸ ἄρθρον 48 παρ. 3, εἰς πλεῖστα δὲ τμήματα, οἱ ἐκλογεῖς ὑπερέβαινον τοὺς 1000, ὥστε κατέστη ἀδύνατος ἡ ψηφοφορία καὶ παρετάθη ἡ ἐκλογὴ πέραν τοῦ τριώρου, προεκλήθησαν δὲ ἐκ τούτου ἀκρότητες, ὅπως εἰς τὴν περίπτωσιν ἐκλογικοῦ τμήματος Ἡρακλείου, ὅπου ὑπῆρχον 1200 ψηφοφόροι καὶ ἐλλείψει ἐκλογικῶν καταλόγων παρετάθη ἡ ἐκλογὴ μέχρι τῆς 2ας μεταμεσονυκτίου, συνεπεία τοῦ ὁποίου γεγονότος ἔχει ὑποβληθῆ ἔνστασις εἰς τὸ Ἐκλογοδικεῖον. Περαιτέρω, ὁ ἐκλογικὸς νόμος λέγει, ὅτι μόνον οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους δικαιοῦνται νὰ ψηφίσουν (ἄρθρον 108 παρ. 1 καὶ 2). Κατὰ τὴν ἡμέραν ὅμως τῶν ἐκλογῶν συνωθοῦντο εἰς πολλὰ ἐκλογικὰ τμήματα Ἀθηνῶν ψηφοφόροι ἔχοντες ἐκλογικὰ βιβλιάρια, οἵτινες δὲν ἠδύναντο νὰ ψηφίσουν, διότι δὲν ἦσαν ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, ἐνῷ εἰς τὰς προηγουμένας ἐκλογὰς τοῦ 1958 ὑπῆρχον καὶ ἐψήφισαν, δὲν εἶχε δὲ γίνει ἀνατύπωσις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Κατὰ ἑκατοντάδας οὗτοι διαμαρτυρόμενοι εἶχον πλημμυρίσει τοὺς διαδρόμους τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν, ζητοῦντες τακτοποίησιν. Ἐρωτᾶται πῶς δὲν ἦσαν τώρα ἐγγεγραμμένοι; Φαίνεται λοιπόν, ὅτι ἐγένετο κἄποια ἀνατύπωσις, τὸ 1961 καὶ παρελείφθησαν, ἐνῷ εἶχεν ἀποκρυβῆ, ὅτι ἔγινεν ἀνατύπωσις. Περὶ τῆς ἀνωμαλίας ταύτης εἶχον ἐν τούτοις κυκλοφορήσει ἐνωρίτερον φῆμαι, διὰ τὰς ὁποίας εἴχομεν ἐγκαίρως ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, χωρὶς νὰ ληφθῇ καμμία πρόνοια. Ἀντὶ τούτου τὴν Κυριακὴν 29 Ὀκτωβρίου ἀπεστάλη τὸ ἑξῆς ἐξαιρετικῶς ἐπεῖγον, ἀμέσου ἐπιδόσεως τηλεγράφημα, τοῦ ὁποίου καταθέτω φωτοτυπίαν:

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Ὀκτ)βρίου 1961 Ἀριθ. πρωτ. 102236.

Ἐξαιρ. ἐπεῖγον — ἀμέσου ἐπιδόσεως

ΤΗΛΕΓΡΑΦΗΜΑ

Δικαστικοὺς ἀντιπροσώπους Ἐκλογικῶν Περιφερειῶν 1) Δήμου Ἀθηναίων, 2) Ὑπολοίπου πρώην Δήμου Ἀθηναίων, 3) Δήμου Πειραιῶς καὶ 4) Ὑπολοίπου πρώην Δήμου Πειραιῶς. Ἐκλογεῖς κάτοχοι ἐκλογικοῦ βιβλιαρίου ἐκδόσεως 1956– 1961 μὴ ἀνευρισκόμενοι ἐκλογικοὺς καταλόγους, δύνανται ψηφοφορήσωσιν ἐκλογικὸν τμῆμα ἀναγραφομένης ἐκλογικὸν βιβλιάριον Ἐνορίας, βάσει προσκομιζομένου ἐνυπογράφου σημειώματος Προέδρου Πρωτοδικῶν, βεβαιοῦντος νόμιμον κατοχὴν βιβλιαρίου στόπ. Ἀνωτέρω ἐκλογεῖς καταθέτωσιν ἐκλογικά των βιβλιάρια Ἐφορευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἥτις παραδώσῃ δι’ ἰδιαιτέρου δέματος ταῦτα Πρωτοδικεῖον. Παρὸν κοινοποιηθῇ μερίμνῃ Ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν.

Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν

Ν. ΛΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Ἀκριβὲς ἀντίγραφον Ὁ Τμηματάρχης κ.α. (Τ.Σ.) Ὑπογραφὴ Καὶ ἐρωτῶ, ποῦ εὑρῆκεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ κ. Λιανόπουλος, νὰ στείλῃ τὰ τηλ)τα αὐτὰ καὶ πῶς παρώτρυνε τοὺς Πρόεδρους Πρωτοδικῶν, νὰ δίδουν σημειώματα εἰς πολίτας νὰ ψηφίζουν, δηλαδή, νὰ καταρτίζουν συμπληρωματικὰ ἀντίγραφα καταλόγων κατὰ παράβασιν τῶν σχετικῶν διατάξεων τοῦ νόμου; Ἐσπεύσαμεν, ὅταν ἐλάβαμε γνῶσιν τοῦ τηλεγραφήματος αὐτοῦ, νὰ δηλώσωμεν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι θεωροῦμεν ἀπαράδεκτον τὴν λύσιν, ὡς καὶ νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου Πρωτοδικῶν, ὅστις μᾶς ἐβεβαίωσεν, ὅτι δὲν θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ τηλ)μα.

§50Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν ἐχορηγήθη κανένα τοιοῦτον σημείωμα, κ. συνάδελφε;

§51Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ ὅσων γνωρίζω, ὄχι.

§52Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958 ὑπῆρχε βιομηχανία ἐκδόσεως τοιούτων σημειωμάτων καὶ ἐὰν θέλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς δύναμαι νὰ προσκομίσω ὁλόκληρον πακέτο ἀπὸ τοιαῦτα σημειώματα, πρὸς δόξαν τῶν ἐκλογῶν τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ.

§53Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔρχομαι ἤδη, κύριοι, εἰς τὰς στρατιωτικὰς καταστάσεις. Νομίζω, ὅτι δὲν δύναται πλέον νὰ συζητῆται τὸ θέμα, ὅτι ἡ προθεσμία ἡ ἀναγραφομένη εἰς τὸν νόμον, ὅσον ἀφορᾷ τὸν χρόνον τῆς ἀποστολῆς τῶν τοιούτων καταστάσεων, εἶναι προθεσμία ἀνατρεπτική. Ἀλλὰ ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ, πῶς εἶχε τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἑρμηνεύσῃ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, παρέχων διάφορον ἐξήγησιν; Ἐγένετο λόγος ἀπὸ τὸν κ. Θανόπουλον, ὅτι ἡ ἐγκύκλιος παρέχει ὁδηγίας περὶ δυνατότητος παραβάσεως τῆς προθεσμίας ἐν περιπτώσει ἀνωτέρας βίας. Ἀλλὰ δὲν ὁμιλεῖ περὶ ἀνωτέρας βίας, ὁμιλεῖ περὶ «ἀνυπερβλήτων δυσχερειῶν». Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ ἔννοια, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ ἐγκύκλιος αὕτη, θὰ πρέπει νὰ κριθῇ ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα εἶχεν. Πράγματι, ἀπὸ τὰς 850 καταστάσεις τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν, αἱ 810 ὑπεβλήθησαν μετὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας, ἀναλόγως δὲ συνέβη καὶ μὲ τὰ ἄλλα Πρωτοδικεῖα, ὥστε νὰ ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ ἐγκύκλιος ὡδήγησεν εἰς πλήρη κατάργησιν τῆς προθεσμίας. Οὕτως, ὅμως, ἀπέβη ἐμπαιγμὸς καὶ ἡ ἄλλη διάταξις τοῦ νόμου, ὅτι δύνανται τὰ Κόμματα νὰ λάβουν ἀντίγραφον τῶν καταστάσεων αὐτῶν, ἐφ’ ὅσον αἱ καταστάσεις, αὗται ὑπεβλήθησαν τὴν τελευταίαν πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἡμέραν;

§54Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐάν, λόγῳ ἀνυπερβλήτου δυσχερείας ὑποβληθῇ αἴτησις ὑποψηφιότητος τὴν ἑπομένην τῆς ἡμέρας, ἡ ὁποία ὁρίζεται ἀπὸ τὸν νόμον, διὰ τὴν ὑποβολὴν ὑποψηφιοτήτων, θὰ τὴν δεχθῇ τὸ δικαστήριον; Θὰ τὴν δεχθῇ τὸ Ἐκλογοδικεῖον;

§55Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἡ προθεσμία ὑποβολῆς ὑποψηφιότητος ἀφορᾷ τὸν ὑποψήφιον. Ἡ προθεσμία ὑποβολῆς τῶν καταστάσεων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβῇ εἰς βάρος τῶν πολιτῶν καὶ νὰ τοὺς στερήσῃ οὕτω τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος.

§56Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει προθεσμία διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων μέχρι τέλους Ἰανουαρίου. Ἐὰν ἕνας ζητήσῃ τὴν πρώτην Φεβρουαρίου καὶ δὲν ἔχει παραταθῆ ἡ προθεσμία τῆς ἀναθεωρήσεως, θὰ δυνηθῇ νὰ ἐγγραφῇ: Ὄχι. Μόνον κακὴ πίστις θὰ ἐδικαιολόγει τὴν ἐμμονὴν εἰς τὴν ἄποψιν αὐτήν. Ἀλλά, ἂς ἀφήσωμεν τὸ θέμα αὐτό.

§57Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἶναι εἰδυλλιακὴ αὐτὴ ἡ εἰκὼν καὶ ἡ συνεισφορὰ τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὸν ρήτορα. Ὅταν ὁμιλῆτε ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ ἀναφέρεσθε εἰς ὅσα εἶπον προηγουμένως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγητε, ὅτι μόνον κακοπιστία δύναται νὰ δικαιολογήσῃ ἐμμονὴν εἰς τὰς ἀντιλήψεις μου. Διότι θὰ σᾶς ἔλεγον, ὅτι πρῶτον, μὲν κακόπιστοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐννοοῦν νὰ δημιουργοῦν ζητήματα εἰς τὸν τόπον καὶ δεύτερον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορηθῇ ἐπὶ κακοπιστίᾳ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξεν ἀπόψεις, τὰς ὁποίας τόσοι εἰσηγηταὶ τοῦ ἐκλογοδικείου ἀπεδέχθησαν μέχρι σήμερον.

§58Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὅλαι αἱ προθεσμίαι τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, εἶναι προθεσμίαι δημοσίας τάξεως. Δὲν τίθενται αἱ προθεσμίαι αὐταὶ χάριν τοῦ ἀτόμου, ἀλλὰ χάριν τοῦ συνόλου.

§59Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅλαι αἱ παραβάσεις ἐγένοντο ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Δόβα, ἐν γνώσει τῆς παραβάσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ τοῦ Συντάγματος, διότι περὶ πάντων εἶχον εἰδοποιηθῆ εἰδικώτερον διὰ τὸ ζήτημα τῶν στρατιωτικῶν καταστάσεων καὶ τὴν νοθείαν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἓν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀπηυθύναμεν πρὸς τοὺς Προέδρους Πρωτοδικῶν ὁλοκλήρου τῆς χώρας, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέραμεν, ὅτι ἐχρησιμοποιήθησαν ἀνακριβῆ δικαιολογητικά, διὰ τὴν ἐγγραφὴν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους κλπ. καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἐζητούσαμεν νὰ ληφθῇ μέριμνα, τόσον διὰ τὴν ἔρευναν τῶν στοιχείων, ὅσον καὶ διὰ τὴν διαφύλαξιν τούτων. Ἀντίγραφον τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ, ἐκοινοποιήσαμεν πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἐπίσης ἀπηυθύναμεν τὴν 23ην Ὀκτωβρίου μακρὸν ἔγγραφον πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπισημάναμεν ὅλας τὰς διαπιστώσεις, τὰς ὁποίας εἴχομεν κάμει, διαφόρων ἐκλογικῶν παραβάσεων καὶ ζητοῦμεν, ὅπως λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα, διὰ νὰ σταματήσῃ τὸ κακόν. Παρὰ ταῦτα, κανένα ἀπολύτως μέτρον δὲν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη. Αἱ παραλείψεις καὶ αἱ πράξεις ἐγένοντο συνειδητῶς πλέον καὶ ἡ εὐθύνη ὅλων τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως Δόβα καὶ ἰδιαιτέρως τῶν 4 μελῶν τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ δίωξις, εἶναι ἀναμφισβήτητος. Καὶ ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ θέμα τῆς χρησιμοποιήσεως νόθων ἐκλογικῶν καταλόγων. Ἐπ’ αὐτοῦ ἐγκαίρως εἴχομεν εἰδοποιήσει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ κοινοποιήσεως πρὸς αὐτὸν τοῦ ἀνωτέρω ἐγγράφου μας πρὸς τοὺς Προέδρους Πρωτοδικῶν. Πρέπει, ὅμως, νὰ ὑπάρξῃ ἐκκαθάρισις τοῦ θέματος τῆς νοθείας. Ὑπῆρξεν ἢ ὄχι νοθεία; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν παρεδέχθη, ὅτι ἐγένοντο παράνομοι ἐγγραφαὶ εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους τὸ 1961 μέχρις ἐξαντλήσεως τοῦ συνόλου τῶν ἑτεροδημοτῶν. Ὁ συνάδελφος κ. Θανόπουλος εἶπεν ναί, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ νοθείαν. Ὁ ποινικὸς νόμος ἐν τούτοις εἰς τὸ ἄρθρον 164 ὁρίζει. «Ὁ ψηφίζων ἄνευ δικαιώματος κλπ.».... Ὑπάρχει, συνεπῶς, ἀμφιβολία, ἐὰν εἶναι ἢ ὄχι νοθεία τὸ νὰ ψηφίζῃ πολίτης, ὁ ὁποῖος δὲν ἐδικαιοῦτο; Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι διεπράχθη τὸ ἀδίκημα τῆς νοθείας καὶ ἐν συνδυασμῷ μὲ σειρὰν ἄλλων ἀδικημάτων ἐπεδιώχθη νὰ ἀλλοιωθῇ ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ. Εἶναι, λοιπόν, ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὑπάρχει νοθεία. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον προεβλήθησαν σοβαραὶ ἀντιρρήσεις εἶναι, ἐὰν ὑπῆρξε δόλος ἢ ὄχι. Ἐπ’ αὐτοῦ, κ. βουλευταί, θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας. Κατηγγέλθη ἤδη, ὅτι ἐγένοντο ἀθρόαι ἐγγραφαὶ εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους στρατιωτικῶν καὶ πολιτῶν ἐκ τῶν ὁποίων πολλοὶ εἶναι ἀνύπαρκτοι. Διὰ τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα ποὺ εἶναι ὑπαρκτά, ὑπεστηρίχθη, ὅτι δὲν ὑπάρχει δόλος, καί τινες ὑποβληθεῖσαι καταγγελίαι ἐτέθησαν ὑπὸ εἰσαγγελέων ἐλλείψει δῆθεν δόλου εἰς τὸ ἀρχεῖον. Διὰ τὰ ἀνύπαρκτα, ὅμως, πρόσωπα, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ τὸ ἴδιον; Ἤδη καὶ διὰ τὴν μίαν καὶ διὰ τὴν ἄλλην περίπτωσιν διεξάγεται ἀνάκρισις. Καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ θὰ καταλήξῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν, ὅτι ὄχι μόνον ἔλαβε χώραν νοθεία καὶ ὑπάρχει δόλος, ἀλλὰ ἀληθὲς τερατούργημα ἔλαβε χώραν βαρῦνον ἀποκλειστικῶς τὴν Ε.Ρ.Ε. Ἰδοὺ αἱ ἀποδείξεις: Κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν, κατὰ τὴν τελευταίαν ἀναθεώρησιν τοῦ ἔτους 1961 ἐνεγράφησαν 150.000 περίπου νέοι ἐκλογεῖς. Ἰδοὺ πῶς ἐγένετο ἡ ἐγγραφή: Αἱ αἰτήσεις καὶ τὰ δικαιολογητικὰ ὑπεβλήθησαν κατὰ ποσοστὸν 40–60% ἀπὸ ἐντεταλμένα ὄργανα τῆς Ε.Ρ.Ε. Εἶναι ὅλα παρεσκευασμένα ὁμοιοτύπως, γραμμένα διὰ πολυγράφου. Ἐχρησιμοποιήθησαν ψευδῆ πιστοποιητικὰ καὶ προσεκλήθησαν καὶ συνέπραξαν εἰς τὴν νοθείαν ταύτην καὶ κρατικὰ ὄργανα. Δηλονότι, ἡ ἀστυνομία καὶ οἱ παπάδες. Δι’ ὅλας αὐτὰς τὰς δεκάδας χιλιάδων αἰτήσεων, ἔγινεν ἐξουσιοδότησις ἑκάστου ἐκλογέως, πρὸς ὡρισμένα πρόσωπα καὶ τὸ γνήσιον τῆς ὑπογραφῆς τοῦ ψηφοφόρου τὸ βεβαιοῖ εἰς τὸ 70% τῶν περιπτώσεων ὁ ὑποδιοικητὴς τῆς Ἀσφαλείας Κωνσταντῖνος Τασιγιῶργος. Τινὰς ἐκ τῶν ἐξουσιοδοτήσεων τούτων θεωροῦν οἱ ἀστυνομικοὶ Διευθυνταὶ τῆς Ἀσφαλείας Ἀναστασόπουλος καὶ Τσαλτάκης. Καὶ ἐρωτᾶται: Οἱ 70.000 ψηφοφόροι ἐπῆγαν εἰς τὸν κ. Τασιγιῶργον καὶ ὑπέγραψαν ἐνώπιόν του, ὥστε ἐβεβαίωσεν ἐκεῖνος τὸ γνήσιον τῆς ὑπογραφῆς των; Βέβαιον εἶναι, ὅτι εἶχον δοθῆ ὑπογραφαὶ ἐν λευκῷ, αἱ ὁποῖαι συνεπληρώθησαν ἐκ τῶν ὑστέρων ὑπὸ τῶν ἐντεταλμένων ὀργάνων τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἀλλὰ ἡ σύμπραξις τῶν ἀστυνομικῶν τούτων εἰς τὴν παρανομίαν ἐπιβεβαιοῦται ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι οὗτοι παρέσχον τὰς βεβαιώσεις διὰ κατοίκους ἄλλων Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ ἑπομένως ἀναρμοδίως, παρὰ τὸ ἄρθρον 34 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Καὶ ἰδοὺ πῶς ἔγιναν αἱ ἐξουσιοδοτήσεις: 60.000 Ἀθηναῖοι, ἐξουσιοδοτοῦν τὸν ὑπάλληλον τῆς Γραμματείας τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἀλέξανδρον Παναγόπουλον, νεανίσκον 20 ἐτῶν, διὰ νὰ ὑποβάλῃ καὶ νὰ παραλάβῃ ἐκεῖνος τὰ βιβλιάρια, βάσει τῶν ὁποίων ἀπέκτησαν δικαίωμα ψήφου. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ἔχουν ληφθῆ καὶ πιστοποιητικὰ τῶν ἱερέων. Καὶ τὰ πιστοποιητικὰ αὐτά, ὅπως καὶ αἱ ἐξουσιοδοτήσεις εἶναι ὁμοιότυπα, πολυγραφημένα, ὅπερ ἐπιβεβαιοῖ, ὅτι ἔχουν ὑπογραφῆ ἐν λευκῷ καὶ συμπληρωθῆ ἐκ τῶν ὑστέρων. Εἰς οὐδεμίαν αἴτησιν ἡ ὑπογραφὴ τοῦ ἐνδιαφερομένου εἶναι ὁμοία μὲ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἰδίου, διὰ τῆς ὁποίας ἐξουσιοδοτεῖ τὸν Παναγόπουλον νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ βιβλιαρίου του. Περαιτέρω ἐρωτᾶται, πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ κάτοικος τῆς Γλυφάδας ἢ τοῦ Περιστερίου νὰ ἔλθῃ εἰς τὸν κ. Τασιγιῶργον νὰ βεβαιώσῃ ἐκεῖνος τὸ γνήσιον τῆς ὑπογραφῆς του. Καὶ ἐξ αὐτοῦ ἀποδεικνύεται, ὅτι αἱ ὑπογραφαὶ τῶν ἀστυνομικῶν εἶχον δοθῆ ἐν λευκῷ. Ἔχω, κ. βουλευταί, εἰς τὴν διάθεσίν σας φωτοτυπίαν μιᾶς ἐν λευκῷ ὑπογεγραμμένης βεβαιώσεως ἱερέως τοῦ Περάματος, ἡ ὁποία προφανῶς συμπληροῦται ἐκ τῶν ὑστέρων. Τὴν καταθέτω, διὰ νὰ περιληφθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΔΗΜΟΣ ἢ ΚΟΙΝΟΤΗΣ...........

ΕΝΟΡΙΑ.....................

Βεβαίωσις ἀνδρῶν

Ἐφημερίου

ΒΕΒΑΙΩΣΙΣ

Ὁ κάτωθι ὑπογεγραμμένος............................. ...............Ἐφημέριος τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ............. ......... τοῦ Δήμου ἢ τῆς Κοινότητος.......

βεβαιῶ ὅτι ὁ,

ΕΠΩΝΥΜΟΝ..........................

ΚΥΡΙΟΝ ΟΝΟΜΑ.......................

ΟΝΟΜΑ ΠΑΤΡΟΣ.......................

εἶναι μονίμως ἐγκατεστημένος ἐν τῇ καθ’ ἡμᾶς ἐνορίᾳ (ὁδὸς .................. ἀριθ......). Ἡ παροῦσα χορηγεῖται διὰ τὴν ἐγγραφὴν τοῦ ἀνωτέρω εἰς τὸν οἰκεῖον ἐκλογικὸν κατάλογον. Ἐν....... τῇ......... 196... Ὁ Βεβαιῶν Ἐφημέριος (Σφραγὶς–Ὑπογραφὴ) Βεβαιοῦται τὸ περιεχόμενον τῆς βεβαιώσεως τοῦ ἱερέως Ἐν.......... τῇ......... 196... Ὁ Διοικητὴς τοῦ Ἀστ. Τμήματος (Σφραγὶς–Ὑπογραφὴ) Βάσει αὐτῶν τῶν βεβαιώσεων τῆς ἀστυνομίας καὶ τῶν ἱερέων, ὁ Παναγόπουλος ἤσκησε τὸ ἔργον του, τῆς νοθείας. Ἀλλὰ τὸ σπουδαιότερον ἀκόμη σημεῖον αὐτοῦ τοῦ ὀργίου, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἐταυτίσθη τὸ Κράτος μὲ τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἀνεγνώσθη, κ. βουλευταί, ἡ ἐγκύκλιος τοῦ κ. Καρδαμάκη, διὰ τῆς ὁποίας ἐνετέλλοντο ἅπαντες οἱ στρατιωτικοὶ νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ λέξις «ἅπαντες» σημαίνει νὰ ἐγγραφοῦν καὶ οἱ μὴ ἔχοντες τὰ ἀπαιτούμενα δικαιολογητικὰ καὶ τὰς νομίμους προϋποθέσεις. Ὅλοι, λοιπόν, οἱ στρατιωτικοὶ ἐνεγράφησαν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους καὶ ἀπέκτησαν βιβλιάρια, κατὰ τὸν ἴδιον ἀκριβῶς τρόπον ποὺ ἐξέθεσα προηγουμένως, ἀλλὰ ἀντὶ τοῦ κ. Παναγοπούλου, ἐδῶ ἡ ἐξουσιοδότησις δίδεται πρὸς ἕνα Κωνσταντῖνον Κυπριωτάκην, ὁ ὁποῖος προφανῶς εἶναι καὶ αὐτὸς ὑπάλληλος τῆς Ε.Ρ.Ε. Οὕτως οἱ στρατιωτικοὶ ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοὶ ἀναθέτουν εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. καὶ ἐξουσιοδοτοῦν τὸν κ. Κυπριωτάκην νὰ μεριμνήσῃ ἐκεῖνος διὰ τὴν ἐγγραφήν των εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Βεβαιοῦται καὶ ἐδῶ, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον, τὸ γνήσιον τῆς ὑπογραφῆς εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν ἀπὸ τοὺς αὐτοὺς ἀστυνομικοὺς καὶ οἱ ἱερεῖς χορηγοῦν βεβαιώσεις κατοικίας των ὁμαδικῶς εἰς τὰ στρατιωτικά, κατὰ κανόνα, καταστήματα. Ὑπάρχει, ὅμως, ἀκόμη τὸ βασικώτερον στοιχεῖον, τὸ ἀποτελοῦν προϋπόθεσιν ἐγγραφῆς τῶν ἀνωτέρω πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, τὸ πιστοποιητικὸν διαμονῆς των πρὸ τῆς 1.1.48 εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Ἀθηνῶν. Τὰ πιστοποιητικὰ ταῦτα, ὁμοιόμορφα, πολυγραφημένα, ἔχουν ὑπογραφῆ κατὰ τὸ μέγα μέρος των ἀπὸ τὸν κ. Τασιγιῶργον, ἀσχέτως τοῦ γεγονότος, ὅτι πλεῖστοι τῶν ἐκλογέων τούτων, διαμένουν εἰς τοὺς Δήμους καὶ Κοινότητας ἐκτὸς τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ἑπομένως, εἶναι ἀναρμόδιος, τὰ ὑπόλοιπα δὲ ἀπὸ τὰ ἁρμόδια τμήματα ἀσφαλείας. Προφανῶς καὶ τὸ σύνολον τῶν πιστοποιητικῶν τούτων ὑπεγράφησαν ἐν λευκῷ, καὶ παρεδόθησαν εἰς τὰ ὄργανα τῆς Ε.Ρ.Ε. Τέλος σημειώνω, ὅτι καὶ οἱ ἄνδρες τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ἀξιωματικοὶ καὶ ὁπλῖται, ἐνεγράφησαν κατὰ τὸ πλεῖστον καθ’ ὅμοιον τρόπον μέσῳ τοῦ κομματικοῦ μηχανισμοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., μὲ ἐξουσιοδότησιν κατὰ κανόνα πρὸς τὸν Ἀλ. Παναγόπουλον. Ἀκόμη εἰς πολλὰς ἐνορίας καὶ ἱερεῖς ἐνεγράφησαν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον. Ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς τοὺς ἱερεῖς Κοιμήσεως Θεοτόκου Χαϊδαρίου Ἀθ. Σχῆμον καὶ Νικ. Πορταράκην (ἀριθ. 543 καὶ 235 μὲ ἐξουσιοδότησιν πρὸς Ἀλ. Παναγόπουλον, τοῦ Ἁγίου Δημητρίου Μπραχαμίου), Χαρ. Λάρον, Ἀνδρ. Μακρόπουλον, Εὐστάθιον Μπιλάλην καὶ ἀρχιμ. Ν. Λαβδάκην μὲ ἐξουσιοδότησιν ὁμοίαν κλπ. Θὰ παράσχω τώρα, κ. βουλευταί, δειγματοληπτικῶς μερικοὺς ἀριθμούς, διὰ τὰς κατὰ τὰ ἀνωτέρω γενομένας ἐγγραφὰς εἰς διαφόρους ἐνορίας τῶν δύο περιφερειῶν Ἀθηνῶν:

Ἀπὸ 592–775 χωροφύλακες καὶ μαθηταὶ Σχολῆς Ἀξιωματικῶν Χωρ)κῆς. Δ)νσις: Μεσογείων 104 καὶ 106. Πρέπει νὰ τονισθῇ, ὅτι ὅλαι αἱ περιπτώσεις ἀνωμάλων ἐγγραφῶν, αἱ ὁποῖαι κατηγγέλθησαν καὶ ὑπὸ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ ὑπὸ τῆς Ε.Δ.Α., εἴτε διὰ τοῦ τύπου, εἴτε ἐν τῇ Βουλῇ, διὰ τὰς περιφερείας Νέας Φιλαδελφείας, Χαϊδαρίου, Δάφνης, Ἁγίων Ἀναργύρων καὶ διὰ τὰς ἐγγραφὰς ὁμαδικῶς εἰς τὴν αὐτὴν διεύθυνσιν (ὁδοῦ Ρηγίλλης 3, Μακρυγιάννη 2, Χωροφύλακες–Σχολὴ Εὐελπίδων, Παπαδιαμαντοπούλου κλπ.), ὅλαι αὐταὶ αἱ περιπτώσεις ἀνυπάρκτων προσώπων, κατοικοῦν εἰς οἰκόπεδα κλπ., ἀναφέρονται εἰς ἐγγραφὰς ποὺ ἔγιναν διὰ τοῦ μηχανισμοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. κατὰ τὰ ἀνωτέρω. Προσθέτω τώρα ὡρισμένας ἐξακριβώσεις ἐγγραφῶν ὁμοίως γενομένων εἰς τὴν ὁδὸν Κιθαιρῶνος εἰς Χαϊδάρι, ἐξ ὧν προέκυψεν ὅτι πρόκειται περὶ ἀνυπάρκτων προσώπων: Πίναξ Εἰς τὴν ὁδὸν Κιθαιρῶνος, ἐξηκριβώθησαν τὰ κάτωθι: Ἀριθ. 40 Τουρκομανώλης Ἰωάννης Ἀριθ. 40 Τουρκομανώλης Σπυρίδων Ἀριθ. 40 Τουρκομανώλη Ἑλένη Ἀριθ. 40 Τουρκομανώλη Ἄννα. Ὅλοι οἱ πάρα πάνω εἶναι ἀνύπαρκτοι. Στὴν διεύθυνσιν αὐτὴν κατοικοῦν ὡς ἐνοικιασταὶ οἱ α) Βασιλείου Ἀναστάσιος καὶ β) Τουβλᾶς Ἀναστάσιος. Ἀριθ. 31 Τζιβανοπούλου Μαρία Ἀριθ. 31 Τζιβανοπούλου Αἰκατερίνη. Καὶ αἱ δύο εἶναι ἀνύπαρκτοι. Ἡ οἰκία εἶναι ἰδιοκτησία τοῦ Χατζηαναγνωστοπούλου Εὐαγγέλου. Ἀριθ. 32 Τσιτσῆ Ἀνδρομάχη, ἀνύπαρκτος. Ἡ οἰκία εἶναι ἰδιοκτησία Μπενᾶ Ἀντωνίου. Ἀριθ. 7 Παραγιουδάκης Γεώργιος καὶ Ἀριθ. 18 Κοντογιαννάτου Ἀναστασία, εἶναι ἀνύπαρκτοι. 31.1.1962. Τέλος, πρέπει ἐδῶ νὰ κάμω μίαν, τρόπον τινά, ἀποκατάστασιν. Εἶχον καταγγείλει εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου ἐπὶ τῆς προτάσεως δυσπιστίας, σχετικῶς πρὸς τὰς ἐκλογάς, ὅτι εἰς τὴν πολυκατοικίαν τῆς ὁδοῦ Φρυνίχου 18 (ἐνορία Ἁγίας Αἰκατερίνης Πλάκας), ὅπου κατοικεῖ καὶ ὁ ὑπουργὸς κ. Κασιμάτης, ἐνεγράφησαν 34 ἐκλογεῖς κατὰ τὸ 1961 μὲ διάφορα ἐπώνυμα. Ἔμεινεν, ἴσως, ἡ ἐντύπωσις, ὅτι διὰ τὴν ἐγγραφὴν αὐτὴν εἶχεν ἐνδιαφερθῆ ἢ εἶχεν ἀνάμιξιν ὁ κ. Κασιμάτης. Μὲ τὰ νέα, ὅμως, στοιχεῖα, βεβαιοῦται ὅτι οἱ ἀνωτέρω ἐνεγράφησαν μέσῳ τοῦ μηχανισμοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., ἀπὸ τὸν Παναγόπουλον. Τώρα, ἐὰν ἐγνώριζεν ἢ ὄχι καὶ ἐὰν εἶχεν ἐρωτηθῇ ὁ κ. Κασιμάτης διὰ τὴν διευκόλυνσιν αὐτὴν τῆς Ε.Ρ.Ε. διὰ τὴν νοθείαν, δὲν γνωρίζω. Τοῦτο ἂς τὸ λύσουν μεταξύ των. Δὲν θὰ ἀναφέρω ἄλλα στοιχεῖα, δύναμαι, ὅμως, νὰ βεβαιώσω, ὅτι εἰς οἱασδήποτε ἐνορίας τὰ δικαιολογητικὰ ἐγγραφῆς καὶ ἂν ἀνατρέξῃ τις, θὰ ἴδῃ τὴν αὐτὴν εἰκόνα: Μεγάλο ποσοστὸν ἐγγραφῆς μέσῳ τῆς Ε.Ρ.Ε., τοῦ Παναγοπούλου, τοῦ Τασιγιώργου κλπ.

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εὐτυχῶς, ὑπάρχει Δικαιοσύνη.

§61Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ μηχανισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἐκινητοποίησεν ἡ Ε.Ρ.Ε., ἔγιναν πάντα τὰ ἀνωτέρω, παρεσύρθησαν εἰς παράβασιν τοῦ νόμου μυριάδες πολιτῶν, ἐθεοποιήθη τὸ κομματικὸν κράτος, ἡ νοθεία. Διότι, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὰ παρατιθέμενα στοιχεῖα, νομίζω, ὅτι ἀποδεικνύεται κατὰ τρόπον σαφῆ ὁ δόλος. Διεπράχθη αὐτὸ τὸ ἔγκλημα εἰς βάρος τοῦ λαοῦ καὶ τῶν πολιτικῶν ἠθῶν τῆς Χώρας. Εἶμαι δὲ βέβαιος —ἐξ ὅσων, τοὐλάχιστον, νομίζω— ὅτι δὲν ὑπάρχει προηγούμενον τοιαύτης ἐκτάσεως νοθεία, τοιαύτης ἠθικῆς πολιτικῆς πορώσεως. Καὶ ἀποδεικνύεται κατὰ τρόπον μὴ ἀποδεχόμενον ἀμφισβήτησιν, ὅτι ἡ εὐθύνη τῶν συλλαβόντων καὶ ἐκτελεσάντων τὸ ἔγκλημα αὐτὸ ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι πασιφανής. Δὲν θέλω νὰ εἴπω κἄτι ποὺ μοῦ κατηγγέλθη (ἂς γίνῃ ἡ ἀνακριτικὴ ἐπιτροπὴ νὰ τὰ καταθέσω ἐπωνύμως), ὅτι μερικοὶ ἐπλήρωσαν ἀπὸ 50 δραχμὰς πρὸς ἔκδοσιν ἐκλογικοῦ βιβλιαρίου. Ἂν θέλετε, κάμετε λογαριασμὸν εἰς τὰς 70.000 διὰ νὰ ἰδῆτε ποὺ δύναται νὰ φθάσῃ τὸ ποσὸν αὐτό. Δι’ ὅλα αὐτὰ ὑπεύθυνος εἶναι ἡ Γραμματεία τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ φυσικὰ ὁ Δημήτριος Μακρῆς, Γενικὸς Γραμματεὺς αὐτῆς καὶ ὑπεύθυνος τότε Ὑπουργός, καὶ κατόπιν οἱ Παναγόπουλος, Ἁγωγιάτης, Τασιγιῶργος, Τσαλτάκης, Ἀναστασόπουλος, Κ. Κυπριωτάκης κλπ. Δι’ ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ἡ Δικαιοσύνη νὰ εἴπῃ τὸ «ἔνοχος» καὶ νὰ δώσουν λόγον τῶν πράξεών των. Εἶπεν ὁ κ. Μακρῆς εἰς προηγουμένην ἀγόρευσίν του εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι εἶναι ἀνανδρία νὰ κατηγορῆται ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατηγοῦ Δόβα, διότι ἂν ὑπάρχῃ εὐθύνη, αὕτη βαρύνει τὴν Κυβέρνησιν Καραμανλῆ. Ἐὰν ὁ κ. Μακρῆς ἔχῃ ἀνδρείαν, δι’ ἔλλειψιν τῆς ὁποίας κατηγορεῖ ἡμᾶς, ἂς κάμῃ ὅ,τι χρειάζεται διὰ νὰ θέσῃ ἑαυτὸν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Δικαιοσύνης, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀσφαλῶς θὰ κληθῇ νὰ λογοδοτήσῃ. Ὁ κ. Ράλλης ἀντικρούων πρὸ ἡμερῶν ἰσχυρισμοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως περὶ νοθείας, εἶχεν ἐπικαλεσθῆ ὡρισμένα ἐκλογικὰ ἀποτελέσματα, ἰσχυριζόμενος, ὅτι ἀπὸ τοὺς νέους ἐκλογεῖς ὅλα τὰ Κόμματα ἔλαβον ψήφους. Ἄρα ποῦ εἶναι ἡ νοθεία. Ἀπαντῶ εἰς τοῦτο, πρῶτον, ὅτι οὐδεὶς γνωρίζει πῶς ἐψήφισαν οἱ ἐκλογεῖς αὐτοί, ἀφοῦ ὁ κομματικὸς μηχανισμὸς Κράτος τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐφρόντισεν, ὥστε οὗτοι νὰ ψηφίσουν κατὰ κανόνα εἰς μικρὰ ἐκλογικὰ τμήματα μὲ ἐκλογεῖς κανονικοὺς ἐγγεγραμμένους εἰς παλαιοὺς καταλόγους. Εἰς τὰ ἐκλογικά, ὅμως, τμήματα, ὅπου ἐψήφισαν μόνον ἐκλογεῖς τοῦ 1961, τὰ ἀποτελέσματα παρουσιάζονται σημαντικῶς εὐνοϊκὰ ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε., ὥστε νὰ ἐπιβεβαιοῦται ἐκ τούτου ἡ νοθεία ὑπὲρ αὐτῆς. Ἰδοὺ μερικὰ τοιαῦτα τμήματα ἐκλογέων ἐγγραφῆς 1961, ὅπου ἐνεγράφησαν κατὰ τὸν ἀνωτέρω τρόπον ἐκλογεῖς ὑπὸ τῆς Ε.Ρ.Ε.: 1) Τμ. 20ὸν Ἁγίας Αἰκατερίνης Πλάκας ἐπὶ 296 ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔλαβεν 164 ψήφους (56%). 2) Τμ. 469 Ἁγ. Σπυρίδωνος–Σταδίου ἐπὶ 547 ἔλαβε 347 (63%), ἐνῷ εἰς τὸ τμῆμα 468 (γειτονικὸν) μὲ παλαιοὺς ἐκλογεῖς ἔλαβε τὸ 38%. 3) Τμ. 515 Ἁγίου Χαραλάμπους Πολυγώνου ἔλαβε 42%, ἐνῷ εἰς τὸ 514 παλαιῶν ἐκλογέων τὸ 19%. 4) Τμ. 235 Προφήτου Ἠλιοῦ–Παγκρατίου ἔλαβε 42% ἔναντι 36% εἰς τὸ 234 παλαιῶν ἐκλογέων. 5) Τμ. 24 Αἰγάλεω ἔλαβε 32% ἔναντι 24% εἰς τὸ 23 παλαιῶν ἐκλογέων κλπ. Ἀλλὰ τὴν χαρακτηριστικὴν εἰκόνα τῆς νοθείας, ἥτις ἐκδηλοῦται μὲ ὑψηλὸν δείκτην ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς τὰ τμήματα τῶν ἐκλογέων τοῦ 1961 παρέχουν τὰ ἀποτελέσματα γυναικείων τοιούτων τμημάτων, ὅπου δὲν ὑπάρχουν στρατιωτικοί: 6) Εἰς τὸ Τμ. 154 Ἁγ. Δημητρίου Ἀμπελοκήπων ἔλαβε ἡ Ε.Ρ.Ε. 44% ἔναντι 30% εἰς τὸ 155 παλαιῶν ἐκλογέων. 7) Εἰς τὸ 243 Προφήτου Ἠλιοῦ Παγκρατίου ἔλαβε 46% ἔναντι 38% τοῦ 244 κλπ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπεκαλέσθη καὶ ἀριθμοὺς ἔξω τῶν Ἀθηνῶν, θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ ἐγὼ μερικοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἐπαρχιῶν, διὰ νὰ δοῦμε πῶς ἐξηγεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡρισμένα φαινόμενα.....

§62Ε. ΣΚΟΡΔΙΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, νὰ μᾶς εἴπητε καὶ κἄτι διὰ τὸ 99% τῶν ἐκλογῶν τοῦ παραπετάσματος.

§63Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν νομίζητε, κ. συνάδελφε, ὅτι μὲ αὐτὰ τὰ τετριμμένα ἐπιχειρήματα θὰ ἠμπορέσητε νὰ δημιουργήσητε σκότος, διὰ τὸ πραξικόπημα τῆς 29ης Ὀκτωβρίου, εἶσθε γελασμένος. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς γνωρίζει τὶ ὄργιον διεπράχθη κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς.

§64Ε. ΣΚΟΡΔΙΛΗΣ. Μὴ ἐκπλήττεσθε. Ὁ λαὸς κατάλαβε τὶ εἶσθε καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς μετεχειρίσθη, ὅπως σᾶς μετεχειρίσθη. Νὰ μᾶς ἐκθέσητε τὰς ἀπόψεις διὰ τὸ τεῖχος τῆς ἐντροπῆς καὶ τῆς καταισχύνης καὶ διὰ τὴν ἀπειλὴν τῆς καταστροφῆς τῆς Ἀκροπόλεως.

§65Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὲς εἶναι κουβέντες ποὺ τὶς ἀντελήφθη ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ δὲν ἔχουν πέρασιν πλέον. Δι’ αὐτὸ καὶ κατεφύγατε εἰς τὸ ρόπαλον. Ἔλεγον, λοιπόν, κ. συνάδελφε, ὅτι θὰ ἀναφερθῶ καὶ ἐγὼ εἰς μερικοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἐπαρχιῶν. Εἰς τὸν Νομὸν Πέλλης τὸ 1958 ἡ Ε.Δ.Α. ἔλαβε 15.000, τὸ 1961 6.000, δηλαδή, τὸ 40%. Εἰς τὸν Νομὸν Χαλκιδικῆς, τὸ 1958 ἔλαβε 10.000 ψήφους, τὸ 1961 3.000 ψήφους, δηλαδή, τὸ 30%. Εἰς τὴν Αʹ περιφέρειαν Θεσσαλονίκης ἡ Ε.Δ.Α. τὸ 1958 ἔλαβε 64.000 ψήφους. Τὸ 1961 51.000. Εἰς τὴν Βʹ περιφέρειαν Θεσσαλονίκης τὸ 1958 ἔλαβε 30.000 ψήφους, τὸ 1961 16.000, χωρὶς δὲ εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς περιπτώσεις νὰ λάβουν ὑπ’ ὄψιν τὸν ηὐξημένον ἀριθμὸν ἐκλογέων. Δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ ἐξήγησιν αὐτῆς τῆς ἐντελῶς δυσαναλόγου πρὸς τὰς ἄλλας περιφερείας μειώσεως. Γνωρίζει, ὅμως, ὅτι τὸ ὄργιον τῆς τρομοκρατίας εἰς τὰς περιφερείας αὐτὰς ἔφθασε τὸ ζενίθ, μὲ τὸν φόνον τοῦ Βελδεμίρη, τοὺς τραυματισμοὺς τῶν ὑποψηφίων, καὶ τὴν νοθείαν. Εἰς ἄλλους, ὅμως, Νομούς: Εἰς τὸν Νομὸν Φλωρίνης, τὸ 1958 ἡ Ε.Δ.Α. ἔλαβε 3.145, τὸ 1961 1.841. Εἰς τὸν Νομὸν Καστοριᾶς, τὸ 1958 ἔλαβε 871, τὸ 1961 769. Εἰς τὸν Νομὸν Κυκλάδων, τὸ 1958 ἡ Ε.Δ.Α. ἔλαβε 4.700, τὸ 1961 3.400. Ἐδῶ ἔχασε μόλις τὸ 35%. Διατί; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τὶ θὰ ἀπαντήσῃ; Διότι προφανῶς, ἐδῶ ἡ Ε.Δ.Α. ἦτο χαμηλὰ εἰς δύναμιν καὶ δὲν ἐκινδύνευεν ἕδρα. Δι’ αὐτὸ ἔστρεψε τὴν βίαν ἐναντίον τοῦ ἄλλου ἐχθροῦ, τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, τὴν δύναμιν τῆς ὁποίας ἐμείωσε σημαντικῶς.

§66Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Ἠλιόπουλε, διατὶ κάμνετε σύγκρισιν τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἐτῶν 1958–61 καὶ δὲν ἀνατρέχητε καὶ εἰς τὰ ἔτη 1951–1952; Ἐνῷ τὸ 1952 ἡ Ε.Δ.Α. εἶχε μειωμένη δύναμιν, τὸ 1958 ηὔξησεν τὰς ψήφους της. Συνεπῶς, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ περιορισθῆτε εἰς τὰ ἔτη 1958 καὶ 1961.

§67Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὴν σύγκρισιν δὲν τὴν ἔκαμα μόνον διὰ τὰ ἔτη 1958 καὶ 1961, ἀλλὰ καὶ μεταξὺ τῆς δυνάμεως, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Ε.Δ.Α. τὸ 1961 εἰς διαφόρους περιοχάς.

§68Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Νὰ μᾶς δώσητε τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἐτῶν 1951 καὶ 1952, διὰ νὰ συγκρίνωμεν τὴν πτῶσιν τῆς Ε.Δ.Α., κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς.

§69Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ νὰ ὁμολογήσῃ ἡ Κυβέρνησις ποῖα μέτρα μετεχειρίσθη διὰ τὴν ἐκλογικήν της ἐπιτυχίαν, καθίσταται ἀδύνατον. Δὲν θὰ ἤθελα, ὅμως, νὰ τελειώσω, χωρὶς νὰ σημειώσω, ὅτι διὰ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἔχει δημιουργηθῆ ἕνα ἠθικὸν θέμα, σχετικῶς μὲ τὴν ἐγγραφὴν τῶν ἑτεροδημοτῶν. Ὅταν συνεζητεῖτο ὁ ἐκλογικὸς νόμος, καὶ ἐζήτουν ἐγὼ τὴν ἐγγραφὴν τῶν ἑτεροδημοτῶν, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διακόπτων, εἶπε τὰ ἑξῆς, ὡς προκύπτει ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς 15.5.61: «Π. Κανελλόπουλος. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν μικρὰν διακοπήν, φιλολογικοῦ χαρακτῆρος; Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς: Γίνεται πολλὴ συζήτησις αὐτὸν τὸν τελευταῖον καιρόν, δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγκατεστημένοι εἰς μίαν μεγάλην πόλιν καὶ διατηροῦν τὰ πολιτικά των δικαιώματα ἀλλοῦ ἢ ἔχουν διπλᾶ πολιτικὰ δικαιώματα, ὅπως συμβαίνει, τοὐλάχιστον, μὲ τὸ ἥμισυ τῶν βουλευτῶν. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω, ἀσχέτως τοῦ οἱουδήποτε κομματικοῦ συμφέροντος τῆς Ε.Ρ.Ε., τῆς Ε.Δ.Α., ἢ τοῦ Κέντρου, νὰ μοῦ εἴπητε τὴν γνώμην σας, τὶ εἶναι προτιμότερον, νὰ διατηρήσῃ ὁ Ἕλλην, ὅταν ἔρχεται εἰς τὰς Ἀθήνας τὴν σχέσιν του μὲ τὴν ἐπαρχίαν, ἢ νὰ τὴν κόψῃ; Μὴ λησμονῆτε, ὅτι ζητοῦμεν καὶ ἀπὸ τὸν Ἕλληνα, τὸν ἐγκατεστημένον εἰς τὴν Ἀμερικήν, νὰ διατηρῇ τὸν δεσμόν του μὲ τὴν ἐπαρχίαν. Ἐδόθη, εἴτε τὸ θέλετε, εἴτε ὄχι, τὸ σύνθημα κατὰ τὴν τελευταίαν ἑβδομάδα, ἀπαρνήσεως τῆς ἐπαρχίας. Καὶ ρίπτεται τὸ κέντρον τοῦ βάρους ἐπὶ τυχαίου γεγονότος, ὅτι ὡρισμένα συμφέροντα ἔφεραν κἄποιον εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐνδεχομένως, παροδικῶς, ἢ ἔστω καὶ μονίμως, ἀλλὰ μὲ τὴν ἐπιθυμίαν του νὰ διατηρήσῃ τὴν ἐπαφήν του μὲ τὴν ἐπαρχίαν. Θὰ ἤθελα τὴν γνώμην σας ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος, ἀσχέτως τοῦ οἱουδήποτε συμφέροντος τῶν Κομμάτων». Αὐτὰ εἶχε διακηρύξει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἀρχὴν διατηρήσεως τοῦ δεσμοῦ τῶν διαμενόντων εἰς τὴν Πρωτεύουσαν μὲ τὴν ἐπαρχίαν, ἐξ ἧς προέρχονται. Τὴν στιγμήν, ὅμως, ἐκείνην, ποὺ διεκήρυττε αὐτὴν τὴν ἀρχήν, τὸ Κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει, εἶχεν ἤδη ἀναιρέσει καὶ ἐξαφανίσει ταύτην, μὲ σειρὰν μάλιστα παρανόμων ἐνεργειῶν καὶ μὲ ἀποδεδειγμένην πλέον σήμερον τὴν πρόθεσιν νὰ νοθεύσῃ τὴν ἐκλογήν, ἢ ἔστω μὲ δημιουργίαν μιᾶς τεραστίας ἀνισότητος μεταξὺ τῶν πολιτῶν τῆς κατηγορίας ταύτης. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἠγνόει τότε τὶ εἶχε πράξει ἡ Ε.Ρ.Ε. Σήμερον, ὅμως, τὸ βεβαιώνει ἡ ἰδία. Δὲν νομίζει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος, ὅτι ὑπάρχει ἕνα ζήτημα ἠθικόν; Ὁπωσδήποτε, τὴν στιγμὴν αὐτήν, ἐνῷ εἶναι ἀποδεδειγμένον πλέον τὸ ἐκλογικὸν ὄργιον καὶ τὰ ἐγκλήματα ποὺ διεπράχθησαν, τὸ κυβερνῶν Κόμμα δὲν ὑπάρχει καμμία ἐλπὶς νὰ ἀναγνωρίσῃ τοῦτο καὶ νὰ συναισθανθῇ τὸ χρέος του. Διὰ τοῦτο, ἐκεῖνο ποὺ ἀπομένει, πέραν τῆς δικαιοδοσίας τῆς δικαστικῆς Ἀρχῆς, ἡ ὁποία ἔχει τὸν λόγον, εἶναι νὰ ἀναλάβῃ ἡ ὑγιὴς πολιτικὴ ἡγεσία τῆς Χώρας, μαζὶ μὲ τὸν λαόν, νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὸ πολιτικὸν ἄγος, νὰ ἐξυγιάνῃ τὴν πολιτικὴν ζωήν, νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν πολιτικὴν ἠθικήν, ἡ ὁποία τόσον ἐβιάσθη, ὥστε νὰ προχωρήσῃ τὸ Ἔθνος τὸν δρόμον του.

§70Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἐγγεγραμένος νὰ ὁμιλήσω. Ὑπάρχει πρόκλησις διὰ τοὺς βουλευτὰς τοῦ Νομοῦ Πέλλης. Ἡ πρώτη πρόκλησις ἦτο τοῦ κ. Ἀνδρεάδη, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν ὁμιλίαν του ἐξέλαβε τήν ἀπουσίαν μας, ὡς φυγομαχίαν. Ἡ δευτέρα πρόκλησις ἔγινε σήμερον, ἀπὸ τὸν κ. Ἡλιόπουλον. Παρακαλῶ, νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον, διὰ νὰ ἀπαντήσω ἐπὶ τῶν ὅσων κατήγγειλαν οἱ κ.κ. συνάδελφοι.

§71Ν. ΦΑΡΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἡλιόπουλος εἰς τὸν λόγον του, ἀνεφέρθη εἰς τὸν λόγον τὸν ἰδικόν μου καὶ διεστρέβλωσε τελείως τὸ κείμενον τοῦ λόγου μου. Ἐπιθυμῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀποκαταστήσω τὴν ἀλήθειαν, διότι εἶπεν, ὅτι εἶπον πράγματα, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε εἶπον. Ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ἀνεφέρθη, ἀφ’ ἑνὸς μέν, πρὸς ὡρισμένας ἀντιλήψεις ἰδικάς μου —νομίζω, ὅτι ἔχω δικαίωμα νὰ ἔχω ἰδικάς μου ἀντιλήψεις— ἀλλὰ ἐπὶ πλέον εἰς τὸ κείμενον τοῦ λόγου μου καὶ εἶπεν, ὅτι εἶπον, ὅτι ὁ στρατηγὸς Δόβας συνέτριψε τὸν κομμουνισμὸν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐκλογῶν. Τοιοῦτον πρᾶγμα, κ. Πρόεδρε, δὲν εἶπον. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ διαβάσω μίαν παράγραφον ἀπὸ τὰ πρακτικά, διὰ νὰ ἀκούσῃ ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ὁ ὁποῖος δὲν ἔλαβε τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικά, τὶ ἀκριβῶς εἶπον; Εἶπον: «Ἡ ἐπίθεσις τοῦ κομμουνισμοῦ..... (ἀναγινώσκει).....». Αὐτὸ εἶπον. Δὲν ἀνέφερα περὶ ἐκλογῶν καὶ δὲν ἀνέφερα περὶ ἐκλογικῆς ἥττης τῆς Ε.Δ.Α. ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸν στρατηγὸν Δόβαν. Γνωρίζω, ὅτι ὁ κομμουνισμὸς ἔχει ὡς τακτικὴν τὴν διαστρέβλωσιν τῶν κειμένων. Δὲν ξεύρω, ἐὰν ἀκολουθῇ τὴν τακτικὴν αὐτὴν ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ἐπικαλεσθεὶς τὰ ὅσα ἐπεκαλέσθη.

§72Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει, ὅτι πρὸς ὁμαλὴν διεξαγωγὴν τῆς συζητήσεως, ὑπάρχει λόγος καὶ ἀντίλογος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐπιμόνως ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν ἄρτι κατελθόντα τοῦ βήματος συνάδελφον, νὰ τοῦ εἴπῃ διὰ ποῖον λόγον αἱ ψῆφοι τῆς Ε.Δ.Α. ἐμειώθησαν κατὰ τὸ 1952. Τοῦ ἀπαντῶ ἐγώ, ὅτι αἱ ψῆφοι τῆς Ε.Δ.Α. ἐμειώθησαν.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι–Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Ζορμπᾶ, δὲν ἔχετε τὸν λόγον. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι. Ὁ κ. Ζορμπᾶς ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβῳ μὴ ἀκουόμενος).

§74Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἐν συνεχείᾳ τῆς διακοπῆς ποὺ ἔκαμεν ὁ κ. Φαρμάκης, πληροφοροῦμαι, ὅτι κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου, ὁ ρήτωρ, βουλευτὴς τῆς Ε.Δ.Α., κ. Ἡλιόπουλος, ἀνέφερεν ἐπίσης ἀνακριβῆ περιστατικά, ἀφορῶντα τὸ πρόσωπόν μου καὶ μὲ τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν ἔχω σχέσιν. Ἐπιφυλλάσσομαι νὰ λάβω ἀκριβῆ γνῶσιν ἐκ τῶν πρακτικῶν, καὶ εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς Τρίτης, θὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν.

§75Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἡλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§77Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Φαρμάκης, μὲ κατηγόρησεν, ὅτι ἐγὼ διεστρέβλωσα τὸν λόγον καὶ τὰ πρακτικὰ καὶ εἶπον πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶπεν εἰς τὴν Βουλήν. Βεβαίως, δὲν ἐδιάβασα τὰ πρακτικά. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχουν εἰς τὰ πρακτικὰ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν. Θὰ τοῦ διαβάσω, ὅμως, μίαν φιλικὴν του ἐφημερίδα, ἡ ὁποία, βεβαίως, τὰ τὸ ἐπῆρεν ἀπὸ τὸ Δελτίον Τύπου τῆς Βουλῆς. Λέγει ὁ κ. Φαρμάκης ἐπὶ λέξει: «Ἡ ἐπίθεσις τοῦ κομμουνισμοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπέστη ἧτταν. Καὶ ὅπως ὁ στρατηγὸς Δόβας κατὰ τὴν διάρκειαν..... (ἀναγινώσκει).....». Συνεπῶς, ἐὰν αὗται αἱ φράσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγράφησαν εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας καὶ ἀπὸ τὸ Δελτίον Τύπου —προφανῶς ἐγράφησαν εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας ἀπὸ τὸ δελτίον τύπου— δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὰ πρακτικά, σημαίνει, ὅτι τὴν ἑπομένην ἢ τὸ βράδυ, ὁ νέος παράγων τῆς Ε.Ρ.Ε., διέγραψε τὰς φράσεις αὐτάς, διότι ἀντελήφθη ἀσφαλῶς τὸ μέγα βάρος τὸ ὁποῖον εἶχον αὗται. Ἄς μὴ διαμαρτύρεται λοιπόν.

§78Ν. ΦΑΡΜΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἀναφέρομαι εἰς αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον ἐδῶ καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ἐγγεγραμμένα εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τὶ ἔγραψαν αἱ ἐφημερίδες. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, παρετήρησα, ὅτι τὴν ἐφημερίδα τὴν ἔδωσεν εἰς τὸν κ. Ἡλιόπουλον ὁ κ. Κωστόπουλος. Καὶ ἀπὸ αὐτὸ ἀποδεικνύεται διὰ μίαν ἄλλην φοράν, ἡ διάθεσις τραυματιοφορέως, τὴν ὁποίαν ἔχουν ὡρισμένοι συνάδελφοι ἐκτὸς τῆς Ε.Δ.Α.

§79Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ νεαρὸς συνάδελφος, ἐπιμένει πλὴν τῶν κ.κ. Ἀρχηγῶν μὲ τοὺς ὁποίους ἀντιδικεῖ, νὰ ἐπιδιώκῃ ἀντιδικίας καὶ μὲ κατώτερα στελέχη. Μεγάλη μου τιμή. Τοῦ ἀφήνω τὴν τιμὴν τῶν διαρκῶν παρεμβάσεων καὶ διαψεύσεων πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἠκούσαμεν ὅλοι ἀπὸ τοῦ βήματος, τὰ ὁποῖα, κ. Πρόεδρε, περιέλαβε τὸ δελτίον τύπου τῆς Ὑπηρεσίας σας, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἐφρόντισε νὰ διαψεύσῃ ὁ νεαρὸς συνάδελφος εἰς τὰς φιλικάς του ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι τὰ ἐδημοσίευσαν παίζοντας τὸ διπλὸ παιχνίδι εἰς μὲν τοὺς φίλους του νὰ κάμῃ τὸν κομμουνιστοφάγον, εἰς δὲ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς νὰ τὰ διαγράφῃ, διὰ νὰ μὴ ἐμφανισθῇ ὡς γκαφατζῆς, ὡς πράγματι, ἀπεδείχθη γκαφατζῆς, πρώτης τάξεως.

§80Ν. ΦΑΡΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ εἴπω τοῦτο: Νομίζω, ὅτι ὁ Πρόεδρος κ. Βενιζέλος, ἀπήντησεν εἰς τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμον. Αὐτὸ εἶναι ἀρκετόν. Δὲν χρειάζεται νὰ παρεμβαίνουν ἄλλοι. Ἐμένα μὲ ἱκανοποιεῖ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Βενιζέλου.

§81Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μᾶς φέρετε τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν αὐτὰ ἐλέχθησαν ἢ ὄχι. Νὰ δώσητε τώρα ἐντολὴν νὰ προσαχθοῦν, καὶ νὰ ζητήσω συγγνώμην, ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον, ἐὰν δὲν ὑπάρχουν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§83Ν. ΦΑΡΜΑΚΗΣ. Σημασίαν, κ. Πρόεδρε, ἔχει, ὅτι ὁ κ. Κωστόπουλος, ἔδωσε τὴν ἐφημερίδα, θέλοντας νὰ βοηθήσῃ ἕνα ἐκπρόσωπον τοῦ κομμουνισμοῦ.

§84Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ μίαν λέξιν, κ. Πρόεδρε. Νὰ πληροφορήσητε ἐπισήμως τὴν Βουλήν, ὅτι ἐπὶ τῶν γενομένων συζητήσεων εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὑπάρχει μαγνητοφωνικὴ ἐγκατάστασις, ἡ ὁποία κρατεῖ λεπτομερῶς τὰ λεγόμενα. Ἑπομένως, διὰ τὸ ἀνακῦψαν θέμα, πρέπει νὰ ἀπομαγνητοφωνηθῇ τὸ σχετικὸν τμῆμα τῆς συζητήσεως, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι πράγματι, ἐγένετο ἡ ἀλλοίωσις αὐτὴ τῶν πρακτικῶν, ἴσως, καὶ τῶν ἐστενογραφημένων, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ εὐθύνη τῶν στενογράφων, διότι προφανῶς, εἶχεν γίνει ἀντιληπτόν, ὅτι ἀπὸ αὐτὸ τὸ λεχθὲν ἀπὸ τὸν νεαρὸν συνάδελφον, ἐξετίθετο ἀνεπανορθώτως ἡ Κυβέρνησις Δόβα, καὶ διὰ νὰ ἀποφευχθῇ τοῦτο ἐγένετο ἀλλοίωσις. Ὑπάρχει, ὅμως, ἡ ἀπόδειξις τὴν ὁποίαν ἀνέφερον. Καὶ παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ πληροφορήσῃ τὸ Σῶμα, ὅτι γίνεται ἡ μαγνητοφώνησις τῶν γιγνομένων συζητήσεων εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἡ μαγνητοφώνησις προχωρεῖ καὶ πέραν τῶν ὅσων λέγονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ μαγνητοφωνοῦνται ἀκόμη, ἐνδεχομένως, καὶ αὐτά, τὰ ὁποῖα συζητοῦνται ἐκεῖ ποὺ κάθηνται οἱ βουλευταί. Συνεπῶς, νὰ γίνῃ ἡ ἀπομαγνητοφώνησις, διὰ νὰ διαλευκανθοῦν τὰ πράγματα.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως ξεύρετε, εὑρίσκομαι ἐδῶ ὅλως προσωρινῶς. Τώρα ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσίαν νὰ μάθω.

§86Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τότε νὰ προσέλθῃ ὁ προκαθήμενος τῆς Βουλῆς καὶ νὰ μᾶς τὸ βεβαιώσῃ.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Δημόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§88Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τῆς Βουλῆς, μὲ ἀπεμάκρυνε τὸ 1956 ἡ ψῆφος τοῦ στρατοῦ. Ὁ συνδυασμὸς Πιερίας τοῦ Κέντρου, εἶχεν ὑπερψηφισθῆ εἰς τὰ πολιτικὰ τμήματα καὶ μέχρι τὸ ἑσπέρας τῆς Δευτέρας ἐθεωρούμεθα ἐπιτυχόντες. Ἦλθον, ὅμως, τὰ στρατιωτικὰ τμήματα καὶ ἀνέτρεψαν τὸ ἀποτέλεσμα ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε. Εἶμαι κατὰ συνέπειαν καεὶς ἀπὸ στρατιωτικὰς ψήφους, ἀπὸ προγενεστέραν ἐκλογὴν καὶ ἐὰν εὑρισκόμην ἐντὸς τῆς Βουλῆς, ὅταν ἐψηφίζετο ὁ ἐκλογικὸς νόμος, θὰ ἤγειρα στεντορείαν τὴν φωνὴν ἐναντίον τῆς διατάξεως, διὰ τῆς ὁποίας ἐδόθη τὸ δικαίωμα εἰς τὸν στρατὸν νὰ ψηφίσῃ. Δυστυχῶς, ὅμως, μὲ τὴν σατανικὴν διάταξιν, ὅτι οἱ στρατιῶται θὰ ἐψήφιζον μαζὶ μὲ τοὺς πολίτας, ἐξηπατήθη καὶ ἐπαγιδεύθη ἡ ἡγεσία μας καὶ ἠνέχθη τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ. Τὸ θέμα, δὲν εἶναι ἐὰν τὸ 100% τῶν ψήφων τὸ ἔλαβεν ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ ἐκέρδισε 5 ἢ 6 ἕδρας, εἰς βάρος τοῦ Κέντρου. Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι μὲ τὴν ψῆφον ποὺ ἐδώσαμεν εἰς τὸν στρατόν, ἐδώσαμεν ταὐτοχρόνως εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν Τ.Ε.Α. τὸ δικαίωμα, νὰ περιέρχωνται τὰ χωριὰ καὶ νὰ προπαγανδίζουν ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε., μετακινήσαντες οὕτω περὶ τὰς 600 χιλ. ψήφους εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. Κύριοι βουλευταί, εἴμεθα κληρονόμοι καὶ θεματοφύλακες τῶν εὐγενεστέρων ἰδανικῶν τοῦ ἀνθρωπίνου πολιτισμοῦ καὶ οἱ πρόγονοί μας, μᾶς παρέδωσαν τὴν σκυτάλην τῆς δημοκρατίας καὶ τὸν καταστατικὸν χάρτην τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων, διὰ νὰ τὰ κρατήσωμεν ἀλώβητα καὶ νὰ τὰ παραδώσωμεν εἰς τοὺς ἐπιγόνους μας. Δυστυχῶς, οἱ θεσμοὶ αὐτοί, κατερρακώθησαν κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1961. Καὶ κατέστη κοινὴ συνείδησις, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα, δὲν ἦτο προϊόν τῆς ἐλευθέρας βουλήσεως τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ προϊὸν βίας, νοθείας καὶ τρομοκρατίας. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα, ἐγνώρισαν τὸ ἐκτεταμένον ὄργιον τῆς νοθείας, ἡ ὕπαιθρος, ἐγνώρισε τὸ ἐκτεταμένον ὄργιον τῆς βίας καὶ τῆς τρομοκρατίας. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ὕπαιθρος, κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον τῆς 29ης Ὀκτωβρίου 1961, ἐπέρασε κατοχικὲς νύχτες. Ὁ φιλήσυχος, ὁ δημοκρατικὸς λαὸς τῆς ὑπαίθρου, ἐπέρασεν ἐφιαλτικὲς βραδυὲς τρόμου, διότι οἱ ξυλοδαρμοί, αἱ ἀπειλαί, αἱ ἀπόπειραι ἀπαγωγῶν πολιτῶν εὑρίσκοντο εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Τὰς Γερμανικὰς κατοχικὰς περιπόλους εἶχον ἀντικαταστήσει αἱ ὁμάδες κρούσεως καὶ δράσεως τῶν τραμπούκων τῆς Ε.Ρ.Ε. Δημοκρατικὸς πολίτης, δὲν τολμοῦσε νὰ ἐξέλθῃ τὴν νύχτα στὸ χωριό. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τῆς 29ης Ὀκτωβρίου, δὲν βγῆκε ἡ Ε.Ρ.Ε. νικήτρια, οὔτε ἡ Ἀντιπολίτευσις ἡττημένη. Καὶ ἐὰν ἔχωμεν συναίσθησιν τῆς ἀποστολῆς μας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι τὸ βράδυ τῆς 29ης Ὀκτωβρίου, δὲν ἐξήρχετο νικήτρια ἡ Ε.Ρ.Ε., ἀλλὰ νικήτρια ἐξήρχετο ἡ βία, ὁ τρόμος, ἡ νοθεία, ἡ ἠθικὴ σῆψις, ἡ κρατικὴ καταρράκωσις, τὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα. Σῆψιν καὶ διάβρωσιν ἀπεκομίσαμεν ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς αὐτὰς πρὸς ὅλας τὰς πλευρὰς τοῦ κοινωνικοῦ μας πολιτεύματος, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ βλέπωμεν τὴν διάβρωσιν σήμερον ἐξαπλωμένην καὶ ἐπὶ τῶν ὑπολοίπων ἱερῶν καὶ ὁσίων τοῦ τόπου αὐτοῦ, ποὺ ἦσαν ὄρθια μέχρι σήμερον. Εἴδατε, κ. συνάδελφοι, τὰ τελευταῖα γεγονότα τῆς ἐκλογῆς τοῦ Ἀρχιεπισκόπου. Ἐπὶ ἡμέρας, πρὸ τῆς ἐκλογῆς, ὁ Τύπος ἐφιστοῦσε τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, εἰς τὴν ἐκλογὴν ἀδιαβλήτου προσώπου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκαλεῖτο νὰ γίνῃ προκαθήμενος τῆς Ἐκκλησίας. Ἀδιάβλητος καὶ ἄνδρας, κατὰ τὸν Τύπον, ἔπρεπε νὰ ἦτο ὁ ἐπίδοξος διάδοχος τοῦ Ἀρχιεπισκοπικοῦ Θρόνου. Καὶ ὅμως, εἴδατε τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐκλογῆς. Ἐξελέγη ὁ πλέον διαβεβλημένος καὶ ἡ Χώρα, ἡ ὁποία ἐφημίζετο, ὡς ἡ πλέον ὑπερήφανος καὶ ἀνδρικὴ μὲ τὴν γνωστὴ Ἑλληνικὴ λεβεντιά, κατέληξε νὰ χλευάζεται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀλλὰ μήπως τὸ κακὸ σταματᾶ ἐδῶ; Καὶ δύο ἄλλα βασικὰ στηρίγματα τοῦ δημοκρατικοῦ μας πολιτεύματος τείνουν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ὅπως καὶ παλαιότερον ἀπὸ τὴν ἰδίαν, νὰ φιμωθοῦν ἢ νὰ διαβρωθοῦν. Κατὰ πρῶτον, ὁ Τύπος. Ὁ ὑγιὴς Τύπος, ὁ ὁποῖος ὑπερήφανος καὶ ἀδέσμευτος ξεσκεπάζει τὶς βρωμιὲς καὶ τὰ σκάνδαλα καὶ ἀφοῦ ἐψηφίσθησαν ἐναντίον του, κατὰ καιρούς, διατάξεις μὲ ἐξοντωτικὰς ποινάς, καταβάλλεται προσπάθεια νὰ φιμωθῇ μὲ δολοφονικὰς ἐπιθέσεις. Ἔχομεν δύο κρούσματα ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος. Καὶ ἔχομεν ἀκόμη τὴν Ἑλληνικὴν Δικαιοσύνην τὴν ἀμερόληπτον αὐτὴν θέμιδα, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις διὰ παντὸς μέσου προσπαθεῖ νὰ καταστήσῃ κομματικὸν ὄργανον. Ἀπὸ τὰς ἀνακοινώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ δημοσιεύματα τοῦ φιλοκυβερνητικοῦ τύπου, κατάδηλος εἶναι ἡ πρόθεσις νὰ ἐπηρεασθῇ τὸ Ἐκλογοδικεῖον. Καὶ θὰ ἀνέμενα τοὐλάχιστον ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ νὰ σιωπήσῃ καὶ νὰ μὴ σπεύσῃ νὰ δώσῃ τὴν οἵαν ἔδωσεν ἀπάντησιν εἰς τὸν ἄρτι κατελθόντα τοῦ βήματος συνάδελφον, διότι ὅλοι δυνάμεθα νὰ ὁμιλῶμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, δὲν ἔχει, ὅμως, δικαίωμα ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐκφράσῃ γνώμας καὶ ἀπόψεις πρὸ τῆς ἐκδόσεως τῶν ἀποφάσεων παρὰ τοῦ Ἐκλογοδικείου, διότι τοῦτο σημαίνει ἐκ προοιμίων ἐπηρεασμὸν καὶ προκατάληψιν τοῦ Δικαστηρίου εἰς τὰς ἀποφάσεις του, ἐνῷ θὰ πρέπει νὰ τὸ ἀφήσωμεν ἀνεπηρέαστον νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῶν ἐκλογικῶν ἐνστάσεων. Κύριοι συνάδελφοι, προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν εἰς τὴν ἐκλογικήν μου περιφέρειαν λαβόντων χώραν γεγονότων βίας καὶ νοθείας, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἀναφερθῶ εἰς ἓν περιστατικὸν τοῦ Νομοῦ Θεσσαλονίκης διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἡ πλήρης ταύτισις Κράτους καὶ Κόμματος. Ὑπάρχει ἓν χωρίον, τὸ ὁποῖον ὀνομάζεται Μαυρούδα. Τὸ χωρίον αὐτὸ ὅμως εἰς τὴν κυριολεξίαν ὑπῆρξεν ἀσπρούδα διὰ τὸν κ. Καραμανλῆ. Καὶ αὐτὰ δὲν τὰ λέγω ἐγώ, ἀλλὰ ἡ ἐπίσημος Κυβερνητικὴ Ἐφημερὶς τῆς Θεσσαλονίκης «Ἑλληνικὸς Βορρᾶς», ἡ ὁποία δημοσιεύει μίαν φωτογραφίαν τοῦ χωρίου αὐτοῦ, τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν μὲ τὴν ἐπικεφαλίδα ἡ «Μαυρούδα» ὑπῆρξεν Ἀσπρούδα διὰ τὸν κ. Κ. Καραμανλῆν. Ψηφίσαντες 393. Ε.Ρ.Ε. 393, καὶ ἡ σχετικὴ λεζάντα γράφει τὰ ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει)......». Τὴν ἑπομένην ἡ ἔγκριτος ἐφημερὶς καὶ πανελληνίου κύρους τῆς Θεσσαλονίκης «Μακεδονία» ἐδημοσίευσε τὴν ἰδίαν φωτογραφίαν μὲ τὴν ἑξῆς λεζάντα: «Ποίαν χροίαν μαρτύρων ἔχομεν διὰ τὸ ἐκλογικὸν ὄργιον νοθείας, ὅταν ἐπὶ 393 κατοίκων καὶ οἱ 393 ὑπεχρεώθησαν νὰ ψηφίσουν τὴν Ε.Ρ.Ε., χωρὶς οὔτε ἕνας ψῆφος νὰ δοθῇ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν;».

§89Ν. ΖΑΡΝΤΙΝΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ Μαυρούδα, ὄχι μόνον κατὰ τὸ 1961 μᾶς ἐτίμησε διὰ τῆς ψήφου της, ἀλλὰ ἀνέκαθεν οἱ κάτοικοι ψηφίζουν τὴν Ε.Ρ.Ε.

§90Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς ἀπαντήσω, διότι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἔχει καὶ κωμικὴν ἂν μὴ τραγικὴν συνέχειαν. Καὶ ἡ συνέχεια, ὅτι τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἐπανηγυρίσθη μὲ ἐπίσημον συμμετοχὴν τοῦ Ὑπουργοῦ Β. Ἑλλάδος καὶ λοιπῶν ἐπισήμων, ὁ δὲ «Ἑλληνικὸς Βορρᾶς» τῆς 8ης Ἰανουαρίου 1962 ἐδημοσίευσε μίαν φωτογραφίαν τοῦ ἰδίου αὐτοῦ χωρίου μὲ τὴν ἑξῆς λεζάντα: «Μὲ ἀπερίγραπτον ἐνθουσιασμὸν ἑώρτασεν ἡ Μαυρούδα τὰ ἐπινίκεια» καὶ εἰς τὴν λεζάντα γράφει, ὅτι ἡ κυρία Ὑπουργοῦ, διένειμε δέματα εἰς ἀπόρους εἰς ἔνδειξιν εὐγνωμοσύνης. Κύριοι συνάδελφοι, εὐλόγως τίθεται τὸ ἐρώτημα ἐν τίνι δικαιώματι μετέβη ὁ ἀξιότιμος κ. Μανέντης, ὑπὸ τὴν ἰδιότητά του ὡς Ὑπουργοῦ Β. Ἑλλάδος καὶ ἐκφράζει τὰς εὐχαριστίας του πρὸς τοὺς κατοίκους, διὰ τὰς ψήφους, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε.; Καὶ ἐν τίνι δικαιώματι ἀκόμη ἡ κ. Ὑπουργοῦ διένειμε δέματα, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὸ Κράτος καὶ θὰ πρέπει ἀδιακρίτως νὰ διανέμωνται;

§91ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι ἐκτὸς θέματος.

§92Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ συνεχίσῃ, διὰ νὰ διασκεδάσῃ ἀπόψε τοὺς κ.κ. συναδέλφους.

§93Γ. ΜΑΤΘΑΙΟΥΔΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἤθελα νὰ σᾶς ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς: Τὰ δέματα, τὰ ὁποῖα διενεμήθησαν ἔχετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εἶναι δέματα τοῦ Δημοσίου; Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι τὰ δέματα αὐτά, τὰ ὁποῖα διενεμήθησαν τὰ προσέφερεν τὸ Πολιτικὸν Κέντρον Ε.Ρ.Ε. Θεσσαλονίκης καὶ διενεμήθησαν εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου Μαυρούδα, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον συνεκράτησαν τὰς ὁμάδας τῶν συμμοριτῶν, ποὺ ἐξωρμοῦσαν ἀπὸ τὰ Κερδύλλια. Ἐντεῦθεν ὁ δεσμὸς μεταξὺ τῶν κατοίκων τοῦ ὡς ἄνω χωρίου καὶ τοῦ Κέντρου Ἐθνικοφρόνων Θεσσαλονίκης. Ἄλλωστε, ἐὰν ἐλαμβάνατε τὸν κόπον νὰ ἐξετάσητε τὰ ἀποτελέσματα τῶν παρελθουσῶν ἐκλογῶν, θὰ διεπιστώνατε, ὅτι δὲν ἀφίστανται τῶν σημερινῶν.

§94Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ κ. Ὑπουργοῦ διένειμε τὰ δέματα, τὰ ὁποῖα προωρίζοντο διὰ τοὺς ἀπόρους ἀνεξαρτήτως κομματικῆς τοποθετήσεως.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς θέματος, κ. συνάδελφε. Περιορισθῆτε παρακαλῶ εἰς τὸ θέμα.

§96Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα αὐτὸ ἔχει σχέσιν μὲ τὴν νοθείαν καὶ θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ ἄλλο γεγονός. Προχθὲς ὁ Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας κ. Στρᾶτος, εἰς μίαν ὀξυτάτην συζήτησιν, τὴν ὁποίαν εἶχε μὲ τὸν συνάδελφον κ. Χούταν, ὁμιλῶν ἀπὸ τὴν θέσιν αὐτήν, εἶπε καὶ ὡμολόγησεν, ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν Αἰτωλοακαρνανίας, ἰδιαιτέραν του ἐκλογικὴν περιφέρειαν, ἔγιναν ἐπανειλημμέναι διανομαὶ δεμάτων πρὸ τῶν ἐκλογῶν, πρὸς τὰ παιδιά, ὡσὰν τὰ ἄπορα παιδιὰ τῆς Β. Ἑλλάδος νὰ μὴ εἶναι Ἑλληνόπουλα καὶ νὰ μὴ γυμνητεύουν καὶ νὰ μὴ πένωνται.

§97Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀντιπρόσωποι τῶν Κομμάτων δὲν ἐψήφισαν εἰς τὸ χωρίον Μαυρούδα;

§98Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλοι ἐψήφισαν Ε.Ρ.Ε. Ἀκόμη καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ε.Κ καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α. καὶ ὁ Δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος καὶ ἡ φρουρά, δηλαδή, οἱ πάντες καὶ τὰ πάντα.

§99Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958, κατὰ τὰς ὁποίας δὲν ἠμφισβητήθη τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν, ὑπῆρξε χωριὸ τῆς ἀκριτικῆς περιοχῆς, τοῦ ὁποίου οἱ κάτοικοι ἐψήφισαν ὅλοι

Ε.Ρ.Ε.

§100Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔρχομαι ἤδη, κ. συνάδελφοι, εἰς τὴν περιφέρειάν μου. Εἰς τὸν Νομὸν Πιερίας τὸ ὄργιον καὶ ἡ νοθεία ὑπερέβη κᾶθε ὅριον. Οἱ στρατιῶται καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ περιήρχοντο τὰ χωρία μὲ τζὶπς καὶ ἐτρομοκράτουν τοὺς κατοίκους. Εἶχον δὲ διαμοιράσει τοὺς ρόλους των. Οἱ μὲν ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ ἔκαμνον διαλέξεις ἐθνικοῦ περιεχομένου καὶ κατέληγον στερεοτύπως μὲ τὴν ἑξῆς φράσιν: «Καμμία ψῆφος εἰς τὴν Ε.Δ.Α. καὶ εἰς τοὺς συνοδοιπόρους». Οἱ δὲ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ ὑπαξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν Τ.Ε.Α. εἶχον ἄλλον ρόλον. Περιήρχοντο δι’ αὐτοκινήτου τὰ χωριὰ καὶ ἐπὶ τῶν αὐτοκινήτων εἶχον μηχανήματα κινηματογραφικά. Ἔκαμνον προβολὴν ταινιῶν ἐθνικοῦ περιεχομένου. Ἐν συνεχείᾳ ὡμίλουν πρὸς τοὺς κατοίκους καὶ τοὺς ἐκάλουν νὰ ψηφίσουν τὴν Ε.Ρ.Ε. Ἐπίσης μόλις ἐπληροφοροῦντο, ὅτι μετέβαιναν εἰς τὰ χωριὰ ὑποψήφιοι τοῦ Κέντρου ἔσπευδον ἀμέσως μὲ τζίπς καὶ ὠργάνωναν ὁμάδας ἀποδοκιμασίας. Ἐπίσης εἰς κἄθε χωρίον εἶχον ὁμάδας δράσεως, αἱ ὁποῖαι περιήρχοντο τὰ χωρία τὴν νύκτα καὶ τρομοκρατοῦσαν τοὺς κατοίκους. Ἔχομεν, κ. συνάδελφοι, περιστατικὰ ξυλοδαρμῶν, τῶν ὁποίων, οἱ δρᾶσται κατεδικάσθησαν καὶ καταθέτω τὰς σχετικὰς ἀποφάσεις. Ἐπίσης εἰς πολλὰ χωρία, δὲν ἐπέτρεπον εἰς τοὺς κατοίκους νὰ διαβάζουν τὴν «Μακεδονία». Καὶ ὅσον ἐπλησιάζαμεν πρὸς τὰς ἐκλογάς, τόσον ἡ κατάστασις ἐγένετο ἀφόρητος. Μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε ἠναγκάσθημεν ἐπὶ δύο ἡμέρας νὰ μὴ κάμνωμεν οὐδεμίαν περιοδείαν. Ἀπεστείλαμεν δὲ πρὸς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα: «..... ...... (ἀναγινώσκει) ......». Βλέπετε, κ. συνάδελφοι, ποίας διαμαρτυρίας ἀπηυθύναμεν πρὸς τὴν ἡγεσίαν μας. Εἰς τὰς ἐκλογὰς αὐτάς, φαίνεται δὲν ἔλαβον μέρος μόνον αἱ Δυνάμεις τῆς ξηρᾶς, ἀλλὰ καὶ αἱ Δυνάμεις τοῦ ἀέρος, ἴσως, καὶ τοῦ Ναυτικοῦ ἀκόμη καὶ περὶ αὐτοῦ θὰ γνωρίζῃ, ἴσως, ὁ συνάδελφος κ. Ζορμπᾶς, ποὺ προέρχεται ἀπὸ νησί.

§101Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Στρατιωτικὸν ἦτο τὸ ἀεροπλάνον;

§102Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀσφαλῶς. Δὲν πιστεύω νὰ ἦτο τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας! Θὰ σᾶς ἀναφέρω πολλὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν τὸ ὄργιον τῆς βίας, ἀπὸ ἐκθέσεις, τὰς ὁποίας ἔχω ἀπὸ τὰς τοπικὰς ὀργανώσεις τῆς Ε.Κ. Εἰς τὸ χωρίον Σβορῶνος «... (Ἀναγινώσκει) ...». Εἰς τὸ χωρίον Μοσχοπόταμος «καθ’ ὅλην ..... (ἀναγινώσκει) .....». Εἰς Παλαιὸν Κεραμίδιον «μπράβοι τῆς Ε. Ρ.Ε...... (ἀναγινώσκει) .....». Εἰς τὸ χωρίον Ρητίνην «ὁ δασοφύλαξ ..... (ἀναγινώσκει) .....». Εἰς τὸ χωρίον Κουντουριώτισσα «μετέβη ὁ λοχίας ..... (ἀναγινώσκει) .....». Εἰς Βροντοῦ «μετέβησαν 3 ἀξιωματικοὶ καὶ ἐπροπαγάνδιζον κατὰ τῆς Ε.Κ. καὶ ἤρκησε ἡ γενναία ἀπάντησις ποὺ ἔλαβον ἀπὸ τὸν Πρόεδρον Ἀθ. Ταμήτρην, διὰ νὰ τοὺς κάμῃ νὰ φύγουν ὁλοταχῶς.... (ἀναγινώσκει) ....». Εἰς Στουπὶ «τὴν νύκτα τῆς Παρασκευῆς... (ἀναγινώσκει)...». Ὑπάρχει δὲ καταδικαστικὴ ἀπόφασις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς τρομοκρατικῆς αὐτῆς ὀργανώσεως «.... δικάζει κατ’ ἀντιμωλίαν...... Νικόλαον Μπέην δι’ ἐπίθεσιν κατὰ τοῦ Νικολάου Δασοπούλου..... (ἀναγινώσκει) .....». Τὸν κατεδίκασεν εἰς 6μηνον φυλάκισιν. Εἰς τὸ χωρίον Καταλώνια «... ..... (ἀναγινώσκει) .....». Εἰς Λιτόχωρον ὁ στρατὸς ἐψήφιζε συντεταγμένος καὶ τῇ συνοδείᾳ ἀξιωματικῶν. Εἰς τὸ χωρίον Νεοκαισάρεια «... ὁ ἀγρονόμος..... (ἀναγινώσκει) .....». Εἰς τὸ χωρίον Μηλιὰ «μετέβησαν ἀξιωματικοὶ........... (ἀναγινώσκει) ..........». Ἕνας γενναῖος ἡγέτης τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ὁ Ἰωάννης Τζίκας εἶχε τὸ θάρρος καὶ τὸ ψυχικὸν σθένος νὰ τοὺς ἀποστομώσῃ καὶ νὰ τοὺς εἴπῃ «δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ θίξητε τὸ Κέντρον ποὺ προσέφερε πολλὰ εἰς τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνας..... (ἀναγινώσκει) .....». Τὰ ἴδια συνέβησαν εἰς τὸ χωρίον Αἰγίνιον, Κίτρος, Κολυνδρὸς καὶ εἰς πολλὰ ἄλλα χωρία. «...... (ἀναγινώσκει) ......». Κύριοι συνάδελφοι, εἶχεν ὑποσχεθῆ ὁ Πρόεδρος τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸν κ. Παπανδρέου, ὅτι 8 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, θὰ ἀφωπλίζοντο τὰ Τ.Ε.Α. Ἐὰν παρέδωσαν ἢ ὄχι τὸν ὁπλισμὸν ἔχω προσωπικὴν ἀντίληψιν. Τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν μετέβην ἀπὸ τὸ χωρίον Κίτρος εἰς Παληόστανη, ὅπου καθ’ ὁδόν, ἔξωθι τοῦ Κίτρους, συνήντησα τὸν γνωστὸν καὶ στέλεχός μου Γρηγόριον Μπαμπέταν μὲ τὴν γραίαν μητέρα του, μεταβαίνοντας πεζῆ πρὸς Παληόστανην. «Ἐπειδὴ ἡ μητέρα μου, μοῦ λέγει ὁ Μπαμπέτας, εἶναι ἄρρωστη, θὰ παρακαλέσω νὰ μᾶς πάρῃς εἰς τὸ αὐτοκίνητόν σου γιὰ νὰ πᾶμε νὰ ψηφίσουμε». Πράγματι, τοὺς πῆρα εἰς τὸ αὐτοκίνητόν μου. Χίλια πεντακόσια μέτρα πρὸ τῆς Παληόστανης καὶ κατὰ τὰς 10.30′ ἡ ὥρα, ξεπήδησαν ἀπὸ τοὺς θάμνους τρεῖς ἔνοπλοι μὲ τὰ ὅπλα προτεταμένα καὶ σταμάτησαν τὸ αὐτοκίνητο. Τοὺς ἐγνώρισεν ὁ Μπαμπέτας, διότι ἦσαν συμπατριῶται του. Μᾶς σταματοῦν καὶ λέγουν: «Τὸ αὐτοκίνητον δὲν θὰ μπῇ εἰς τὸ χωριό. Σεῖς, λέγουν, εἰς τοὺς φίλους μου, ἀπαγορεύεται νὰ πᾶτε εἰς τὸ χωριό. Βγῆτε ἔξω». Τοὺς βγάζουν ἔξω καὶ τοὺς δύο. Ἀντελήφθην, ὅτι διέτρεχε κίνδυνο ἡ ζωή τους. Ἐπεμβαίνω καὶ τοὺς λέγω: «Ποῖοι εἶσθε καὶ τὶ θέλετε». Μοῦ λέγουν: «Εἴμεθα τῶν Τ. Ε.Α. καὶ ἔχομεν ἐντολὴν νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν εἰς αὐτοὺς νὰ πᾶνε στὸ χωριὸ νὰ ψηφίσουν». Λέγω εἰς τὸν ὀπαδόν μου νὰ μπῇ μέσα μὲ τὴ μητέρα του. Ἔκλεισα τὴν πόρτα καὶ εἶπα στὸν σωφὲρ νὰ ξεκινήσῃ. Καὶ στρεφόμενος πρὸς τοὺς Τ.Ε.Α., τοὺς εἶπα: «Ἄν θέλετε, δοκιμάστε νὰ κτυπήσητε». Φθάσαμε εἰς τὴν Παληόστανη καὶ ἔσπευσα εἰς τὸ Τηλεγραφεῖον, διὰ νὰ τηλεφωνήσω εἰς τὴν ἡγεσίαν μου, νὰ τὴν ἐνημερώσω. Ἀλλὰ οἱ κύριοι αὐτοὶ εἶχον ἐπινοήσει καὶ κατέστρεψαν καὶ τὸ σύρμα τοῦ τηλεφώνου. Ἀνεζήτησα τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος καὶ τὸν Διοικητὴν τῶν Τ.Ε.Α., ἀλλὰ ποῦ νὰ τοὺς εὕρω εἶχον ἐξαφανισθῆ. Ἐψήφισαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, φύγαμε καὶ ἐστείλαμε τηλεγράφημα ἀπὸ τὴν Κατερίνην. Ἐπ’ αὐτοῦ κατετέθη μήνυσις, ἐγένετο προανάκρισις. Σᾶς καταθέτω ἀντίγραφον τῆς μηνύσεως, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ ὄργιον αὐτό, οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν Τ.Ε.Α. εἶχαν συμμάχους καὶ ὡρισμένα ἀσυνείδητα ἀστυνομικὰ ὄργανα. Ἐχρησιμοποίησαν, κύριοι, διὰ τὴν νοθείαν, ὄχι μόνον βιασμόν, ἀλλὰ καὶ ὑποσχέσεις ἀφειδῶς. Ὑπέσχοντο, ὅτι θὰ τοὺς δώσουν δάνεια, ὅτι θὰ τοὺς διορίσουν καὶ πρὸ παντὸς, ὅτι θὰ τοὺς δώσουν διαβατήρια, διὰ μετανάστευσιν.

§103Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Διὰ τὰ σκλαβοπάζαρα.

§104Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Εἶναι τρομερὸν τὸ φαινόμενον. Εἶχα, κύριοι, ἕνα πολίτην, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς ἐκλογικῆς περιόδου ἦτο κοντά μου, ἐνδιεφέρετο διὰ τὴν ἐπιτυχίαν μου καὶ ἡ μόνη του ἐπιθυμία ἦτο νὰ τοῦ βγάλω διαβατήριο, διὰ νὰ πάῃ στὴ Γερμανία νὰ δουλέψῃ.

§105Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Εἶναι ἡ εὐημερία αὐτή.

§106Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Πολὺ διασκεδαστικὰ πράγματα κ. Ὑπουργέ τῆς Δικαιοσύνης.

§107Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὶ εἴπατε, κ. συνάδελφε;

§108Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Λέγω, ὅτι ἀκούετε καὶ διασκεδάζετε.

§109Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀκούω ὅ,τι λέγεται, ἀνεξαρτήτως τῆς σοβαρότητος τῶν λεγομένων καὶ εἶναι περιττὸν νὰ κάμετε παρατήρησιν. Θέλετε νὰ μὴ ἀκούω;

§110Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφθάσατε εἰς τὸ σημεῖον νὰ θεωρῆτε ὡς διασκέδασιν τὸ τρομακτικὸν ὄργιον. Δὲν ἔχετε συναίσθησιν τῆς θέσεώς σας. (Φωναί, θόρυβος). Ἐδῶ ἔχομεν καταδικαστικὰς ἀποφάσεις καὶ τόσα ἄλλα ἔγγραφα. Τὶ ἄλλο θέλετε;

§111Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀπὸ τοῦ βήματος ἀναγνώστην, νὰ εἶναι προσεκτικώτερος εἰς τὰς ἐκφράσεις του. Θὰ παρακαλέσω νὰ τοῦ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιῇ τὰς ἐκφράσεις, τὰς ὁποίας χρησιμοποιεῖ περὶ ἐμοῦ. Ἄφησα, προηγουμένως, ἄνευ ἀπαντήσεως ἐκεῖνο ποὺ εἶπεν, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θέλει νὰ ἀσκήσῃ ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς κρίσεως τοῦ Ἐκλογοδικείου. Εἶναι τόσον ἀστεία ἡ ὑπόθεσις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, ὥστε νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ἀστεῖον νὰ ἀπαντήσῃ κανείς. Ἐγὼ εἶπον, πρὸ ἡμερῶν, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐννοίας τῆς προθεσμίας τῆς ὑποβολῆς τῶν καταστάσεων τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων οἱ Εἰσηγηταὶ τοῦ Ἐκλογοδικείου ἔλαβον διαφόρους θέσεις 4–5 ἔχουν ταχθῆ ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως, ὅτι ἡ προθεσμία εἶναι ἐνδεικτικὴ καὶ 1–2, ὅτι εἶναι ἀποκλειστική. Τὴν λύσιν θὰ τὴν δώσῃ τὸ Ἐκλογοδικεῖον. Δὲν περίμενα τὴν ἀπόδειξιν τοῦ κ. ἀναγνώστου ἀπὸ τοῦ βήματος, ὁ ὁποῖος ἔσπευσε νὰ εἴπῃ, νὰ προσέχω μήπως, διὰ τῶν λόγων μου ἐπηρεασθῇ ἡ κρίσις τοῦ Ἐκλογοδικείου. Δύναται νὰ πληροφορηθῇ ὁ κύριος ἀπὸ τοῦ βήματος ἀναγνώστης, ὅτι ἔχω συναίσθησιν τῶν ὑποχρεώσεών μου καὶ ξεύρω τὶ πρέπει νὰ κάμνω ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§112Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος κ. συνάδελφος, ἐπεκαλέσθη μηνύσεις, καταδικαστικὰς ἀποφάσεις, ἀνεφέρθη εἰς ἐπίθεσιν ὁπλοφόρων, κοπὴν τηλεφωνικῶν συρμάτων κλπ. Αὐτά, κ. Ὑπουργέ, σεῖς λέγετε, ὅτι δὲν εἶναι σοβαρά; Ἐὰν ὅλα αὐτὰ τὰ καταγγελόμενα λέγετε, ὅτι δὲν εἶναι σοβαρά, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν σᾶς καταλαβαίνω.

§113Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Καὶ ἐγώ, ἀπορῶ, πῶς ὁ κ. βουλευτής, ἔδωσεν αὐτὴν τὴν ἔννοιαν εἰς τοὺς λόγους μου. Ἐγώ, δὲν χαρακτηρίζω ἐκεῖνα ποὺ λέγονται. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὰ ἀκούσω καὶ ὅταν λαμβάνω τὸν λόγον, λαμβάνω καὶ θέσιν. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν ἔχω λάβει θέσιν, ἐπὶ τῶν θεμάτων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀσχολεῖται ὁ κ. συνάδελφος.

§114Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εὐχαριστῶ, κ. Ὑπουργέ, διὰ τὴν διευκρίνισιν. Διότι ἤκουσα, ὅτι εἴχατε εἴπει, ὅτι αὐτά, δὲν εἶναι σοβαρά. Ἠδύνασθο νὰ εἴπητε, ὅτι εἶναι ἀνακριβῆ, ἀλλά, ὅταν γίνεται χρῆσις ὅπλων νὰ λέγωμεν, ὅτι δὲ τὸ θεωροῦμεν σοβαρόν, τί θὰ ἔπρεπε ἆραγε νὰ γίνῃ, διὰ νὰ εἶναι τὸ πρᾶγμα σοβαρόν; Νὰ χυθῇ αἷμα;

§115Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ ποὺ ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης εἶναι τοῦτο. Ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ, διὰ νὰ διασκεδάσῃ ἡ Βουλή. Ἐὰν αὐτὸ εἶναι ἀκριβές, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης.....

§116ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς ἄλλην περίπτωσιν ἐλέχθη αὐτό.

§117Ν. ΖΑΡΝΤΙΝΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπήντησε εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ρήτωρ περὶ Γιαγκούλα.

§118Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἴτε εἰς ἄλλην περίπτωσιν, εἴτε εἰς αὐτήν, δὲν ἐδικαιοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἴπῃ, ὅσα εἶπε, διότι ὁ ρήτωρ εἶναι ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ. Καὶ ἐὰν ἐπιβάλλεται εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν ἡ ἀμοιβαία ἁβρότης, ἡ εὐπρέπεια, τὸ παράδειγμα, πρέπει νὰ δίδεται κατ’ ἐξοχὴν ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον διὰ πάντα ἀντιπρόσωπον τοῦ λαοῦ νὰ λεχθῇ ἀπὸ μέλος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι «θὰ τὸν ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ διὰ νὰ διασκεδάσῃ». Εἶναι ὕβρις καὶ ἀσέβεια πρὸς τὸ Σῶμα. Καὶ ὅταν ἀναφέρωνται, ὅσα ἀναφέρονται, ὅπως δὲ ἄριστα εἶπεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος, ὅταν ἐξιστορῆται ἡ τραγωδία τοῦ βιασμοῦ τῆς ἐλευθερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι δυνατὸν μὲ αὐτὴν τὴν τραγωδίαν νὰ διασκεδάσῃ ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§119Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν θὰ ἀπαντήσω εἰς ὅσα εἴπατε, ἰδιαιτέρως εἰς τὸ πρῶτον μέρος τῆς ὁμιλίας σας, διότι δὲν εἶσθε παρὼν καὶ δὲν ἠκούσατε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον.

§120Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἴπατε ἐκεῖνα ποὺ ἠκούσαμεν ἡμεῖς καὶ πρέπει νὰ ἀνακαλέσητε.

§121Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴχατε ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχὴν ἀκόμη καὶ εἰς Ὑπουργὸν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐκφράζεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Δὲν δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ λέγῃ, ὅτι δὲν εἶπεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ νὰ ἐπικαλῆται ἀπουσίαν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. (Κωδωνοκρουσίαι). Μὴ κτυπᾶτε τὸ κουδοῦνι, κ. Πρόεδρε.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἔδωσα τὴν ἄδειαν.

§123Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἐζήτησα ἀπὸ σᾶς τὴν ἄδειαν. Ὅταν ὁμιλοῦν οἱ συνάδελφοι, ἀπὸ ἐκείνην τὴν πλευράν, τοὺς ἐπιτρέπετε...... (Κωδωνοκρουσίαι). Κύριε Πρόεδρε, ἀφήνετε ἀπροστάτευτον τὸν κ. συνάδελφον καὶ δὲν ἔχετε αὐτὸ τὸ δικαίωμα. (Κωδωνοκρουσίαι). Δὲν ἠμπορεῖτε, κ. Πρόεδρε, νὰ μὴ προστατεύητε τὸν συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ. Τὶ θέλετε νὰ κάμετε, κ. Πρόεδρε;

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ζητήσητε τὴν ἄδειαν τοῦ Προέδρου καὶ νὰ ὁμιλήσητε.

§125Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἐζήτησα τὴν ἄδειαν καὶ ἀπὸ τὸν ρήτορα.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πῶς λαμβάνετε τὸν λόγον; Βάσει τοῦ Κανονισμοῦ ἔχετε τὸ δικαίωμα;

§127Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἀδικεῖτε τὸν κ. συνάδελφον. Δὲν τὸν ἐπροστατεύσατε ὅπως ὠφείλατε, ἔναντι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καλέσητε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἀνακαλέσῃ ἐκείνην τὴν ὑβριστικὴν φράσιν. (Κωδωνοκρουσίαι).

§128Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶμαι ἄξιος νὰ προστατεύσω τὸν ἑαυτόν μου καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην τῆς προστασίας τοῦ Προεδρείου.

§129Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι ἐπιτέλεσις χρέους τοῦ Προεδρείου.

§130Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀξιῶ νὰ ἀνακαλέσῃ τίποτε ὁ κ. Ὑπουργός. Θὰ τὸ ἠξίουν, ἐὰν ἦτο ἄλλος Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος θὰ εἶχε συναίσθησιν τοῦ καθήκοντός του καὶ τῆς ἀποστολῆς του. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ἤθελεν ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ μὴ εἴμεθα ἀναγνῶσται ὅλων τῶν ἐκθέσεων καὶ ἀποφάσεων. Ἔχω, ὅμως, νὰ ἀναφέρω καὶ μίαν ἄλλην περίπτωσιν καὶ θὰ ἀναγκασθῶ καὶ πάλιν νὰ ἀναγνώσω. Ἡ ἐφημερὶς «Μακεδονία» τῆς 11ης Ἰανουαρίου ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «Κατεδικάσθη ἀπὸ τὸ Ἐφετεῖον Θεσσαλονίκης εἰς 5μηνον φυλάκισιν ὁ ἀγροφύλαξ Τσαουσίδης τοῦ Ν. Κεραμιδίου Πιερίας, διότι ἐδιπλοψήφισε κατὰ τὰς ἐκλογάς». Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ ἴδητε κατὰ πόσον ἐπηρέασεν ὁ στρατὸς τὴν ψηφοφορίαν κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς, σᾶς ἀναφέρω τρία χωριὰ τῆς περιφερείας Πιερίας, πλησίον τῶν ὁποίων ὑπάρχουν τάγματα στρατοῦ, διὰ νὰ ἴδητε πόσον χαμηλὰ ἔπεσεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐν συγκρίσει μὲ τὸ 1958. Ἀναφέρω τὰ χωρία Κολυνδρόν, Ἀγαθούπολιν καὶ Νεοκαισάρειαν, ὡς ἐπίσης καὶ τὴν δύναμιν τῶν Φιλελευθέρων καὶ Π.Α.Δ.Ε., τῆς Ε.Δ.Α. καὶ τῆς Ε.Ρ.Ε., εἰς τὰ χωρία ταῦτα, τόσον κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958, ὅσον καὶ τοῦ 1961. Ἐὰν θλιβώμεθα διὰ τὸ ἐκλογικὸν πραξικόπημα τῶν ἐκλογῶν τῆς 29ης Ὀκτωβρίου, θλιβόμεθα ἰδιαιτέρως, διὰ τὸ κατάντημα, εἰς τὸ ὁποῖον ἠθέλησεν ἡ Ε. Ρ.Ε. νὰ περιαγάγῃ τὴν νεολαίαν. Εἰς πολλὰ χωρία εἶχον διοργανώσει τοὺς μαθητάς, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἀπεδοκίμαζον ρυθμικὰ φωνάζοντας «Ε.Ρ.Ε.—Ε.Ρ.Ε.» καὶ εἰς πολλὰς περιπτώσεις μᾶς ἐλιθοβόλουν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει φαινόμενον κατὰ τὸ ὁποῖον νὰ ἐδόθησαν 100% οἱ ψῆφοι εἰς ἓν Κόμμα. Μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα συνέβη αὐτὸ κατὰ τὸ 1935, ὅταν οἱ μαγκουροφόροι τοῦ στρατηγοῦ Κονδύλη, ἠθέλησαν διὰ νὰ φανοῦν ἀρεστοὶ εἰς τὸν Βασιλέα, νὰ τὸν φέρουν μὲ τὰ 100% τῶν ψήφων τοῦ λαοῦ. Καὶ τὸ ἐπέτυχον, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ παρουσιάσουν 800.000 ψήφους ἐπὶ πλέον τῶν ἐγγεγραμμένων. Καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν Δημήτριος Γιαννόπουλος, διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὰ ἀδικαιολόγητα, εἶπεν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἀθροιστικοῦ λάθους 8 ἑκατοντάδων χιλιάδων.

§131Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρ. Βουλῆς). Κύριε βουλευτά, διὰ τὸν Δημήτριον Γιαννόπουλον ὁμιλεῖτε;

§132Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§133Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρ. Βουλῆς). Ὁ Δημήτριος Γιαννόπουλος εἶναι ἀπὸ τὰς μεγαλυτέρας πολιτικὰς φυσιογνωμίας τῆς Ἑλλάδος. Ὑπῆρξε διαπρεπὴς νομομαθής. Ἔτυχε νὰ εἶμαι Ὑπουργὸς μαζί του. Ὑπῆρξεν ἐξαίρετος πολιτικός, τὸν ὁποῖον ἐθρηνήσαμεν ὅλοι. Ἀκριβῶς, ἐπειδὴ ἔχει ἀποθάνει, ὅπως καὶ ὁ Κονδύλης, καλὸν θὰ ἦτο νὰ μὴ ὁμιλῶμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον διὰ τὸν Δημήτριον Γιαννόπουλον καὶ τὸ σύγγραμμά του. Ὁ Δημήτριος Γιαννόπουλος ἦτο ἐξαίρετος πολιτικὸς ἀνήρ, τὸ δὲ πολιτικόν του ἦθος ἦτο ὑποδειγματικόν. (Χειροκροτήματα).

§134Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἱστορία παραμένει καὶ ὑπάρχει.

§135Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Πρόεδρον, ὅτι ὄντως ὁ ἀείμνηστος Δημήτριος Γιαννόπουλος ἦτο ἐξέχουσα πολιτικὴ προσωπικότης. Ἀναφέρω μάλιστα, ὅτι Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὤν, ἐπειδὴ ὁ φυγοδικῶν τότε Καραθανάσης, δὲν συνελήφθη ἀπὸ τὰ ἀποσπάσματα, ἀλλὰ ἀπὸ ἰδιώτας, παρῃτήθη καὶ ἔδωσεν οὕτω ἕνα παράδειγμα εὐθιξίας, τὸ ὁποῖον σήμερον δὲν παρατηρεῖται. Πέραν τούτου, ἐὰν ἐγένοντο ἀνωμαλίαι κατὰ τὸ δημοψήφισμα ἐκεῖνο, αἱ ἀνωμαλίαι ἐκεῖναι ἐγένοντο πρὸς τὸ συμφέρον τῆς χώρας, ἐνῷ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἐγένοντο ὑπὲρ ἑνὸς Κόμματος.

§136Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Ὁ Δημήτριος Γιαννόπουλος ὑπῆρξεν ἀδάμας.

§137Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἶναι δικαιολογημένη ἡ ἐκδήλωσις τῆς συμπαθείας πρὸς τὸν ἀείμνηστον Δημήτριον Γιαννόπουλον. Ἀλλά, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπομνησθῇ, ὅτι κατὰ τὸ δημοψήφισμα δὲν ἦτο Ὑπουργὸς ὁ Δημήτριος Γιαννόπουλος, ἀλλὰ ὁ Γεώργιος Σχινᾶς.

§138Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι, εἴτε ὁ ἀείμνηστος Δημήτριος Γιαννόπουλος ἦτο Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν ἢ ἦτο ἄλλος τις, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν ὅταν εἶδε, ὅτι παρὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν 8 ἑκατοντάδων χιλιάδων καὶ πάλιν ἐπερίσσευον οἱ ψῆφοι τῆς Δημοκρατίας, ἔσπευσε νὰ δηλώσῃ, ὅτι ἀνεξαρτήτως ἀριθμοῦ ψήφων, ἡ ψηφοφορία ἀπέβη ὑπὲρ τῆς Βασιλείας.

§139Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Αὐτὰ τὰ ἔλεγεν ὁ Γεώργιος Σχινᾶς καὶ ὄχι ὁ Δημήτριος Γιαννόπουλος.

§140Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Οὔτε ὁ Γεώργιος Σχινᾶς τὰ εἶπεν.

§141Κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τερματίζων, κ. συνάδελφοι, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ διαδηλώσω τὴν πίστιν μας, ὅτι ἀγωνιζόμενοι διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς τρωθείσης Δημοκρατίας, θὰ νικήσωμεν. Θὰ νικήσωμεν, διότι ὁ ἀγών μας εἶναι δίκαιος, ὁ ἀγών μας εἶναι ἰδανικός. Θὰ νικήσωμεν, διότι ἐκφράζομεν τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ κρατοῦμεν τὸν παλμὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§142Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἡλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§144Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησεν ἤδη τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ὁποῖον συνεδέθη καὶ μὲ τὸ Προεδρεῖον, ἐζητήσαμεν νὰ προσαχθοῦν ὡρισμένα ἔγγραφα, διὰ νὰ διαπιστωθῇ, ἐὰν ἡ κατηγορία, τὴν ὁποίαν ἐξετόξευσεν ὁ νέος συνάδελφος, παράγων τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐναντίον μου, ὅτι διέστρεψα τὸ περιεχόμενον τῆς ὁμιλίας μου καὶ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς καὶ τὸν ἐσυκοφάντησα, ὡς εἶπε, διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶπε. Διὰ τοῦ ἰσχυρισμοῦ αὐτοῦ, ὁ βουλευτὴς τῆς Ε.Ρ.Ε. διέπραξε τρία σοβαρώτατα, δι’ ἕνα νέον ἰδίως, παραπτώματα. Πρῶτον, διέστρεψε τὴν ἀλήθειαν. Ὁ ἴδιος εἶπε ψέμματα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν εἶπεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁλόκληρος ὁ τύπος ἐδημοσίευσεν, ὅτι εἶπε, περιέχονται δὲ εἰς τὸ δελτίον τύπου καὶ διωρθώθησαν ἀπὸ τὸν ἴδιον μετὰ τὴν δακτυλογράφησιν τοῦ κειμένου, τὸ ὁποῖον εἶχε παραλάβει ἀπὸ τοὺς στενογράφους. Δεύτερον, ἐβεβαίωσε ψευδῶς τὴν Βουλήν, ὅτι διεστρέψαμεν ἡμεῖς τὴν ἀλήθειαν καὶ ἐκατηγόρησε τοὺς πάντας, ὅτι δὲν σέβονται τὴν ἀλήθειαν καὶ ὅτι προσπαθοῦν νὰ τὸν διαβάλουν. Διαβάζω τὸ κείμενον τῆς ὁμιλίας του, ὅπως ἔχει διατυπωθῆ καὶ διορθωθῆ ἐκ τῶν ὑστέρων εἰς τὸ δελτίον τύπου: «Ἡ ἐπίθεσις τοῦ κομμουνισμοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπέστη ἧτταν καὶ ὅπως ὁ στρατηγὸς Δόβας, κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ συμμοριτοπολέμου, κατώρθωσε νὰ ἀποσοβήσῃ τὴν κατάληψιν τῆς Κονίτσης καὶ τὴν κατάρτισιν νέας Κυβερνήσεως τῶν συμμοριτῶν, οὕτω καὶ τώρα κατώρθωσε νὰ καταφέρῃ βαρεῖαν ἧτταν κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ». Εἶναι ἀπολύτως σαφὴς ἡ διατύπωσις, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἡ ὁποία δεικνύει, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος διεκήρυξεν ἐδῶ, ὅτι ὁ στρατηγὸς Δόβας, ὡς Κυβέρνησις Ὑπηρεσιακή, προσεπάθησε καὶ ἐπέτυχε τὴν ἧτταν πολιτικῶν Κομμάτων, τὰ ὁποῖα χαρακτηρίζει ὁ ἴδιος, βεβαίως, ὡς κομμουνιστικὰ ἢ δὲν ἠξεύρω τί ἄλλο, τὰ ὁποῖα, ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶναι πολιτικὰ Κόμματα, τὰ ὁποῖα κατῆλθον εἰς τὰς ἐκλογὰς μὲ ἴσα δικαιώματα, ὅπως καὶ ἡ Ε.Ρ.Ε. Ἔπρεπε νὰ ἔχουν ἴσα δικαιώματα. Συνεπῶς, εἶναι σαφὴς ἡ ἔννοια τῶν λόγων τοῦ κ. συναδέλφου. Νομίζω, ὅτι, ἐφ’ ὅσον πρόκειται μάλιστα περὶ νέου βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος εἰσήχθη μὲ φιλοδοξίας εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ἠξεύρω κατὰ ποῖον τρόπον εἰσήχθη τελευταῖος βουλευτὴς εἰς τὴν Ἀκαρνανίαν μὲ τὴν συνεργασίαν τῶν Τ.Ε.Α., πάντως, ἐφ’ ὅσον εἰσῆλθεν εἰς τὴν Βουλήν, ὤφειλε μεγαλύτερον σεβασμὸν πρὸς τοὺς πάντας, πρὸ παντὸς πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ νὰ μὴ διέστρεφε κατὰ τὸν τρόπον ποὺ διέστρεψε καὶ νὰ μὴ ψεύδεται κατὰ τὸν τρόπον ποὺ ἐψεύσθη, θέλων νὰ ἀναιρέσῃ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐγράφησαν, εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι εἶπε καὶ τὰ ὁποῖα, διότι διώρθωσε μὲ τὸ χέρι του συνειδητῶς γνωρίζει, ὅτι ἔπρεπε νὰ γραφοῦν, νὰ μποῦν εἰς τὴν δημοσιότητα, διότι δὲν ἔπρεπε νὰ λεχθοῦν. Συνεπῶς, ὄχι ἐξ ἀμελείας, ἀλλὰ σκοπίμως εἶπεν ὅσα εἶπεν, ἀλλὰ καὶ ἐψεύσθη, ὅτι δὲν εἶπεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ φράσις, ὅτι ἐψεύσθη εἶναι βαρεῖα.

§146Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν νομίζῃ, ὁ νεαρὸς κ. βουλευτής, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ προκόψῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, εἰς τὴν σταδιοδρομίαν, ποὺ εἰσήχθη, ἂς προχωρήσῃ ἔτσι. Χαρίζομεν εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. τὸ νέον της στέλεχος. Ἄς τὸν καμαρώσῃ.

§147Ν. ΦΑΡΜΑΚΗΣ. Θὰ ἀπαντήσω, κ. Πρόεδρε, μόνον εἰς δύο, τρία σημεῖα, ἀπὸ ὅσα ὁ κ. Ἡλιόπουλος μὲ τόσην μανίαν εἶπε κατ’ ἐμοῦ. Εἶπεν ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ὅτι ἐξελέγην τελευταῖος βουλευτὴς τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν καὶ μὲ τὴν βοήθειαν τῶν Τ.Ε.Α. Τὸν πληροφορῶ, ὅτι δὲν ἐξελέγην τελευταῖος, ἀλλ’ ὅτι εἰς τοὺς ἓξ βουλευτὰς τῆς Ε. Ρ.Ε., ἐξελέγην τέταρτος. Ὤφειλε, νομίζω, ὁ κ. Ἡλιόπουλος, νὰ μὴ ἐπικαλῆται ἀνακριβῆ γεγονότα.

§148ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ψευδῆ γεγονότα.

§149Ν. ΦΑΡΜΑΚΗΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ χρησιμοποιήσω καὶ ἐγὼ λέξεις, τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησεν ὁ κ. Ἡλιόπουλος, καὶ λέγω, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπικαλεσθῇ ἀνακριβῆ γεγονότα, προκειμένου νὰ σχεδιάσῃ τὴν ἐναντίον μου ἐπίθεσιν. Δεύτερον, κ. Πρόεδρε, δηλῶ, εἰς τὸν κ. Ἡλιόπουλον, ὅτι δὲν δέχομαι μαθήματα ἀπὸ τὴν παράταξιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει ὁ κ. Ἡλιόπουλος, καὶ τρίτον, θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ὅτι ὅταν ἐπικαλούμεθα καὶ μάλιστα ἐκ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, τὶ εἶπεν ἕνας συνάδελφος, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναφερόμεθα εἰς τὰ Ἐπίσημα Πρακτικὰ καὶ οὐχὶ εἰς τὸ Δελτίον Τύπου, τὸ ὁποῖον, δυνατὸν ὁ ὑπάλληλος, νὰ μὴ ἀπέδωσε καλῶς. Ἐξ ἄλλου, αἱ διορθώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προβαίνομεν καὶ αἱ ὁποῖαι γίνονται παρ’ ὅλων τῶν κ.κ. βουλευτῶν, ἢ σημαίνουν, ὅτι δὲν εἴπομεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται, ἢ ὅτι δὲν ἀποδίδουν καλῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἴπομεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ κ. συνάδελφος ἔπρεπε προηγουμένως νὰ συμβουλευθῇ τὰ Ἐπίσημα πρακτικὰ καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ἐπιτεθῇ ἐναντίον μου, διότι μόνον τὰ Ἐπίσημα Πρακτικὰ ἀποδίδουν τὰ λεχθέντα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς.

§150Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλος ὁ Τύπος, κ. Πρόεδρε, ἀνέγραψε περὶ τοῦ κ. Φαρμάκη, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἐπεκαλέσθην ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ὅλοι ὅσοι εἴμεθα εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην συνέβη νὰ ἀκούσωμεν ἀπὸ τὸν κ. Φαρμάκην αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀνέγραψεν ὁ Τύπος. Μάλιστα, τὸ ἀναγραφὲν εἰς τὸν Τύπον, δὲν διεψεύσθη, καίτοι πρόκειται καθ’ ἡμᾶς περὶ σοβαρωτάτου ζητήματος. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ Δελτίον Τύπου ἔχει διορθωθῆ, δὲν διορθώθη, ὅμως, φραστικῶς, ἀλλὰ κατὰ τρόπον ποὺ μεταβάλλεται ἐξ ὁλοκλήρου τὸ νόημα. Ἀντὶ τῶν λέξεων «οὕτω καὶ τώρα ἔφερεν ὁ Στρατηγὸς Δόβας βαρὺ πλῆγμα εἰς τὸν κομμουνισμὸν» διορθώθη ἡ φράσις διὰ τῶν λέξεων «αὐτὸ τὸ γνωρίζουν ὅλοι». Ἐρωτῶ, πρόκειται περὶ φραστικῆς δηλώσεως, ἢ περὶ μεταβολῆς τῆς ἐννοίας. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὑπάρχει ἀκόμη θέμα καὶ διὰ τὸ Προεδρεῖον. Πρέπει νὰ δώσητε τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, διὰ νὰ βεβαιωθῇ τὶ εἶπεν ὁ κ. Φαρμάκης. Ἀλλὰ ἀκόμη νομίζομεν, ὅτι αἱ ὁμιλίαι τῶν συναδέλφων μαγνητοφωνοῦνται. Ἐὰν εἶναι ἀληθὲς καὶ ἀπὸ ἐκεῖ δύναται νὰ διαπιστωθῇ τὶ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος.

§151Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρ. Βουλῆς). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδή, ὁ κ. Ἡλιόπουλος ὡμίλησε καὶ περὶ εὐθυνῶν τοῦ Προεδρείου, θέλω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἔχει ἀνοχὴν εἰς τὰς διορθώσεις, ὅταν ἐκφωνοῦνται λόγοι. Θὰ φέρω ἕνα παράδειγμα, χωρὶς νὰ ἀναφέρω τὸ ὄνομα. Ἀλλὰ ἀποτελεῖ μαγικὴν εἰκόνα καὶ θὰ τὸ ἀντιληφθῆτε. Ὁ καλλίτερος ρήτωρ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, κατὰ κανόνα, ἔχει κάμει διορθώσεις εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀλλοιώνουν, βεβαίως, τὸ κείμενον, ἀλλὰ καθιστοῦν τὸν λόγον του πλέον καλλιεπῆ. Ἐὰν ἴδητε τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ τοῦ μεγαλυτέρου ρήτορος τῆς Βουλῆς, δὲν θὰ ἀδικήσητε τὸν νεοφώτιστον κ. Φαρμάκην, ἐὰν διώρθωσε κατά τι τὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας διετύπωσε κατὰ τὴν πρώτην ἀγόρευσίν του καὶ μάλιστα, οὐχὶ εἰς τὰ ἐστενογραφημένα, ἀλλ’ εἰς τὰ συνοπτικὰ πρακτικά, τὰ ὁποῖα ὡς πολὺ καλῶς γνωρίζετε, διατυποῦνται ἐσφαλμένως.

§152Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν ἐγνώριζα ποῖος εἶναι, θὰ ἔδιδα ἀπάντησιν. (Γέλωτες, χειροκροτήματα).

§153Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρ. Βουλῆς). Βλέπετε, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. Παπανδρέου γελᾶ. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι συμφωνεῖ μαζί μου. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους σας, ὅτι τὸ Προεδρεῖον, ἐπιτρέπει τὰς διορθώσεις τῶν πρακτικῶν εἰς πάντας τοὺς κ.κ. βουλευτάς. Καὶ προκαλῶ οἱονδήποτε βουλευτὴν —καὶ τῆς πτέρυγος ἐκείνης— νὰ καταγγείλῃ, ἔστω καὶ μίαν περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἠρνήθημεν νὰ τοῦ ἐπιτρέψωμεν τὴν διόρθωσιν τῶν πρακτικῶν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδοθῇ μομφὴ εἰς ἕνα νέον βουλευτήν, ὁ ὁποῖος εἰς τὸν παρθενικόν του λόγον, ἠθέλησε νὰ κάμῃ μερικὰς διορθώσεις. Ἔ! Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, δὲν πρέπει νὰ κατεχώμεθα ἀπὸ φανατισμὸν καὶ ἐμπάθειαν. Πρέπει νὰ κατεχώμεθα ἀπὸ συναδελφικὴν ἀλληλεγγύην καὶ ἀπὸ πνεῦμα στοργῆς πρὸς τοὺς νεωτέρους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μέλλον. Δύναμαι νὰ εἴπω διὰ τὸν κ. Φαρμάκην, λόγῳ τῆς πείρας τὴν ὁποίαν ἔχω ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν, θὰ δικαιώσῃ τὰς προσδοκίας, τὰς ὁποίας ἔχομεν δι’ αὐτόν. Παρὰ ταῦτα, θὰ δώσω ἐντολὴν νὰ μεταφρασθῇ ἀμέσως τὸ ἐστενογραφημένον κείμενον.

§154Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, δὲν ἀπέδωσα εὐθύνας εἰς τὸ Προεδρεῖον. Εἶπον ἁπλῶς, ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὸ θέμα, περὶ τοῦ τὶ ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ κ. Φαρμάκη. Βεβαίως, ἔναντι τῶν συναδέλφων πρέπει νὰ ἐπιδεικνύωμεν ἀνοχήν, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ὁ κ. συνάδελφος, ἐνῷ ἐγνώριζε τὶ ἔγραψεν ὁ Τύπος, ἀντὶ νὰ ἔλθῃ νὰ εἴπῃ, ὅτι αὐτὸ τὸ διώρθωσε, μοῦ ἐπετέθη καὶ εἶπεν, ὅτι ἐγὼ ψεύδομαι.

§155Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρ. Βουλῆς). Δὲν δύναμαι νὰ λάβω θέσιν ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἐὰν προηγουμένως, δὲν ἐλέγξω τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά. Ἔδωσα, ἤδη, ἐντολὴν νὰ ἀποστενογραφηθοῦν.

§156Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν διόρθωσιν; Ἔστω, κ. Πρόεδρε. Δέχομαι τὴν ἐξήγησιν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Πλατῆς).

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον. Ἀπὼν διαγράφεται. Ὁ κ. Α. Μπασιάκος ἔχει τὸν λόγον.

§158Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ μηνῶν, εἰς τὴν ἐφημερίδα «Βῆμα», δημοσιεύεται ἓν ἱστορικὸν ἀνάγνωσμα τοῦ κ. Ρούσσου, ἀναφερόμενον εἰς τὴν ἐποχὴν τῶν ἐτῶν 1915, 1916, ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξερράγη ὁ ἐσωτερικὸς διχασμός. Οἱ νέοι Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔζησαν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, φυσικὸν εἶναι νὰ αἰσθάνωνται διὰ τὰ τότε λαβόντα χώραν, ἓν ἁπλοῦν αἴσθημα περιεργείας. Ἡμεῖς οἱ παλαιότεροι, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τῶν μαθητικῶν θρανίων ἐζήσαμεν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, φυσικὸν εἶναι νὰ ἐνοχλούμεθα καὶ νὰ αἰσθανώμεθα μελαγχολίαν καὶ θλῖψιν, διότι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ἐπαράτου ἐκείνου διχασμοῦ ἦτο νὰ χαθῇ ἡ Μ. Ἀσία καὶ οἱ Ἕλληνες νὰ χωρισθοῦν εἰς δύο ἀλληλομισούμενα στρατόπεδα. Καὶ ἐνόμιζε κανείς, ὅτι ὁ ἐσωτερικὸς διχασμὸς θὰ ἐτελείωνε μὲ τὸν θάνατον τῶν πρωταγωνιστῶν. Μολονότι ὁ Βασιλεὺς Κωνσταντῖνος καὶ ὁ Βενιζέλος ἀπέθαναν, ἐξόριστοι ὁ μὲν εἰς τὸ Παλέρμον ὁ δ’ ἕτερος εἰς τὸ Παρίσι, ὁ διχασμὸς ἐσυνεχίσθη ἐπὶ μακρὸν εἰσέτι. Ὁ Ἰωάννης Μεταξᾶς ἐπεχείρησε νὰ ἀμβλύνῃ τὸν διχασμὸν καὶ τὰς δυσαρέστους αὐτὰς ἀναμνήσεις τοῦ παρελθόντος. Ἦλθε μετὰ ταῦτα ὁ πόλεμος καὶ ἡ κατοχὴ καὶ ἐγένοντο ἕτερα τραγικὰ διὰ τὸ Ἔθνος γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐνίσχυσαν τὴν λήθην τοῦ παρελθόντος. Ἦλθε μετὰ ταῦτα, πρῶτος ὁ Κωνσταντῖνος Τσαλδάρης καὶ ἀρχίζει τὴν πολιτικὴν τῆς λήθης τοῦ παρελθόντος, ἀποδεχόμενος ὡς Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεώς του τὸν Μάρτιον 1946, τὸν πρωταγωνιστὴν τοῦ Κινήματος τοῦ 1922 καὶ Πρωθυπουργὸν τῆς Ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως Στυλιανὸν Γονατᾶν καὶ συνέβη ἀκόμη τὰ παιδιὰ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὡδηγήθησαν εἰς τὸ Γουδὶ ὡς πρόβατα ἐπὶ σφαγήν, νὰ παρακαθήσουν ὡς συνυπουργοὶ τοῦ κ. Γονατᾶ. Εἶναι, κ. βουλευταί, πρὸς τιμὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐδέχθησαν νὰ συμπράξουν μὲ τοὺς πρωταγωνιστὰς τοῦ παλαιοῦ διχασμοῦ, τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὸ ἀντίθετον στρατόπεδον, ἀφοῦ ἡ σύμπραξις ἐκείνη, ἐσκόπει νὰ σώσῃ τὸ Ἔθνος ἀπὸ τὸν τότε ἀρξάμενον ἀγῶνα τῶν συμμοριτῶν. Μετὰ ταῦτα, ὁ Κωνσταντῖνος Τσαλδάρης ἔδωσε τὴν χεῖρα εἰς τὸν Θεμιστοκλῆ Σοφούλην, διὰ νὰ σώσουν τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐδέχθην ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἐθεωρούμην ἐκ τῶν ἀδιαλλάκτων, νὰ ὑπηρετήσω ὡς Ὑπουργὸς μὲ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὸν ἀείμνηστον Θεμιστοκλῆν Σοφούλην. Παρῆλθον ἔκτοτε, ἀρκετὰ ἔτη καὶ ὁ ἀείμνηστος στρατηγὸς Παπάγος, συνέχισε τὴν πολιτικὴν τῆς λήθης καὶ ἐδέχθη εἰς τὸν συνδυασμόν του πολλὰ στελέχη, ἀνήκοντα ἄλλοτε εἰς τὴν παράταξιν τῶν Φιλελευθέρων. Τὴν ἀρχὴν αὐτὴν ἐνίσχυσε καὶ ὁ κ. Καραμανλῆς καὶ περιέλαβε καὶ εἰς τὸν συνδυασμόν του καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησίν του ἐκλεκτὰ στελέχη προερχόμενα ἀπὸ τὴν λεγομένην ἄλλοτε Βενιζελικὴν παράταξιν, ὁλοκληρώσας οὕτω τὴν πολιτικὴν τῆς λήθης τοῦ παρελθόντος ἐθνικοῦ διχασμοῦ καὶ καταργήσας ἐμπράκτως τὰς θλιβερὰς λέξεις Βενιζελικὸς καὶ Ἀντιβενιζελικός, αἵτινες ἐκυριάρχουν εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου ἐπὶ τόσας δεκαετηρίδας. Ἀλλὰ καὶ ἀντιστρόφως, ἐπίλεκτα στελέχη τῆς παρατάξεώς μας, κοσμοῦν ἤδη τὴν ἰδικήν σας. Καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπείσθη, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον θέμα ἐθνικοῦ διχασμοῦ καὶ μὲ αἴσθημα ἀνακουφίσεως εἶδε τὰς ἀνωτέρω πολιτικὰς μετακινήσεις καὶ ἀνακατατάξεις. Καὶ τὸ μόνον πρόβλημα τῆς ἐποχῆς αὐτῆς εἶναι τὸ τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ἄλλων ἐχθρῶν τῆς χώρας μας. Ἡ δημοσία, ὅμως, γνώμη μένει ἄφωνος μὲ τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἤρχισεν ἡ λειτουργία τῆς παρούσης Βουλῆς, ἡ ὁποία ἀντὶ νὰ ἀσχολῆται μὲ θέματα ζωτικά, ἀσχολεῖται μὲ συζητήσεις ἀνεδαφικὰς καὶ μὲ κηρύγματα μίσους, αὐτοαμύνης, ἐμμέσων βολῶν κατὰ τοῦ Στέμματος καὶ ἐσωτερικῆς ἀναταραχῆς, ἅτινα φέρουν εἰς τὴν μνήμην του λησμονηθέντα ἤδη ἐσωτερικὸν διχασμόν. Μήπως ἔχετε τὴν γνώμην, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐνδιαφέρεται ὁ λαὸς ἂν κυβερνᾶ τὴν χώραν ὁ κ. Καραμανλῆς καὶ ὄχι ὁ κ. Παπανδρέου; Ὁ λαὸς ἀντιθέτως, θέλει καὶ ἀξιοῖ Κυβέρνησις καὶ Ἐθνικὴ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἐργασθοῦν διὰ τὰ προβλήματά του. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ διεξάγεται ἐντελῶς ἄγονος συζήτησις, μὴ ἐνδιαφέρουσα τὰς μάζας τοῦ λαοῦ. Καὶ ἐὰν μὲν ἡ Ἕνωσις τοῦ Κέντρου θὰ ἐπρόκειτο νὰ ἐκφράσῃ ἕνα παράπονον, διότι ἀπέτυχεν εἰς τὰς προσδοκίας καὶ ἐλπίδας της, ἡμεῖς θὰ ἐσιωπῶμεν. Διότι εὐνόητον εἶναι, ὁ ἀποτυχὼν νὰ αἰσθάνηται πικρίαν. Ἡ Ἕνωσις, ὅμως, Κέντρου, δὲν ἐξέφρασε ἁπλῶς τὴν πικρίαν της, ἀλλ’ ἠκούσθησαν ὅσα ἠκούσθησαν, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως περὶ δῆθεν νοθείας, βίας καὶ τρομοκρατίας κλπ. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁμιλοῦντες περὶ Δημοκρατίας, πρέπει νὰ τὴν πιστεύουν. Καὶ ἐρωτῶ τοὺς κ.κ. Ἀρχηγοὺς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου· σέβονται ἆραγε τὰς θεμελιώδεις διατάξεις τοῦ Συντάγματος; Ἐγὼ νομίζω ὄχι. Μία ἐκ τῶν θεμελιωδῶν διατάξεων εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία καθορίζει τὴν διάκρισιν τῶν λειτουργειῶν τῆς Πολιτείας. Ὅταν, λοιπόν, ἡ Βουλὴ συζητῇ θέματα τρομοκρατίας, βίας καὶ νοθείας, καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ Ἐκλογοδικεῖον ἐκδικάζει τὰς ὑποβληθείσας εἰς αὐτὸ ἐνστάσεις, εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀνεπίτρεπτος ἡ τακτικὴ αὐτὴ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου; Καὶ πῶς τολμοῦν νὰ ὁμιλοῦν περὶ δημοκρατίας οἱ καταλυταὶ τῆς βασικῆς αὐτῆς διατάξεως, ἡ ὁποία ἀπαγορεύει τὴν ἀνάμιξιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας εἰς τὸ ἔργον τῆς Δικαστικῆς; Ἐγώ, νομίζω, ὅτι εἰς τὸ θέμα αὐτό, δηλαδή, τῆς διεξαγωγῆς τῆς συζητήσεως περὶ νοθείας καὶ βίας, ὑπέχει καὶ ἡ Κυβέρνησις εὐθύνην. Διότι γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, εἶχε τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τὴν ὑποβολὴν τῆς προτάσεως πρὶν ἢ ἀποφανθῇ τὸ Ἐκλογοδικεῖον; Ἰδοὺ ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἄρθρον 78 τοῦ Συντάγματος ἀναφέρει τὰ ἀκόλουθα: «...... (ἀναγινώσκει)......» Ἡ διάταξις δὲ τοῦ ἄρθρου 78 ἐθεσπίσθη, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκφράζηται ἀνὰ 15θήμερον πρότασις δυσπιστίας. Διότι, ἐὰν συνέβαινε τοιοῦτόν τι, θὰ προεκαλεῖτο ἀνάσχεσις τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου. Καὶ ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἔστω καὶ ἀπεχούσης τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἡ Κυβέρνησις ἔτυχε ψήφου ἐμπιστοσύνης τοῦ Σώματος, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ δεχθῇ τὴν ὑποβολὴν τῆς προτάσεως δυσπιστίας πρὸ τῆς παρόδου, τοὐλάχιστον, δύο μηνῶν, ἐνῷ ἀπὸ τῆς παροχῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης, μέχρι τῆς ὑποβολῆς τῆς προτάσεως παραπομπῆς, δὲν παρῆλθε τὸ δίμηνον. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔσφαλε δεχθεῖσα πρόοδον τῆς συζητήσεως. Ἀλλὰ «τὰ γεγενημένα οὐκ’ ἀπογίγνονται». Πιστεύω, ὅτι ἡ ἐκτελεστικὴ καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, δὲν πρέπει νὰ ἔχουν ἀνάμιξιν εἰς τὰς ἁρμοδιότητας τῆς Δικαστικῆς ἐξουσίας. Δικαστικὴν δ’ ἐξουσίαν ἀσκεῖ ἤδη τὸ συνεδριάζον Ἐκλογοδικεῖον καὶ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἐπηρεάζωμεν μὲ τὰς ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεις. Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι μέχρι τοῦ ἔτους 1911, τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς ὑπέκειτο εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Μέχρι τοῦ ἔτους 1911 ἡ Βουλὴ ἔκρινε τὰς ἐνστάσεις, ὡς Ἐκλογοδικεῖον. Εἶναι δυνατὸν νὰ φρονῆτε, κ. βουλευταί, ὅτι ἡ Βουλὴ ὡς Σῶμα πολιτικὸν δύναται ἀπὸ τῆς μιᾶς στιγμῆς εἰς τὴν ἄλλην νὰ μετατρέπηται εἰς Δικαστικὴν ἐξουσίαν; Καὶ ἐπειδὴ αἱ μέχρι τοῦ 1911 Βουλαὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καυχηθοῦν διὰ τὴν δικαστικὴν των συνείδησιν, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον κατηργήθη τὸ δικαίωμα αὐτὸ μὲ πρωτοβουλίαν τοῦ γίγαντος τῆς νομικῆς ἐπιστήμης, τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης Ν. Δημητρακοπούλου καὶ ὥρισε τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911 τὸν θεσμὸν τοῦ σημερινοῦ Ἐκλογοδικείου, διότι κατεπνίγετο τότε τὸ δίκαιον τῆς μειοψηφίας, ἀπὸ τὸν πανίσχυρον γίγαντα τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς. Ἂν ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης τοῦ 1911 ἦτο δυνατὸν πρὸς στιγμὴν νὰ παραστῇ κατὰ τὰς συνεδριάσεις ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος, τῶν παρελθόντων ἡμερῶν, θὰ εἶχε προβῆ ἔκτοτε εἰς μίαν ἐπιβαλλομένην καινοτομίαν. Ἐσεβάσθη, δηλαδή, ὁ Συνταγματικὸς Νομοθέτης τοῦ 1911 τὴν παράλληλον ἰσχὺν καὶ ὕπαρξιν τοῦ θεσμοῦ, καθ’ ὃν οἱ Ὑπουργοὶ δὲν εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ δικάζωνται ἀπὸ τὰ Τριμελῆ Πλημμελειοδικεῖα. Ἔκτοτε ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος καθιεροῖ τὰ ἀδικήματα τῶν Ὑπουργῶν δικαζόμενα ἀπὸ ἀνώτατον Δικαστήριον ἀπαρτιζόμενον ἀπὸ Ἀρεοπαγίτας καὶ Ἐφέτας. Ἐλησμόνησε, ὅμως, ὁ Συνταγματικὸς Νομοθέτης, τὶ θὰ συνέβαινεν εἰς τὸ 1961 καὶ δὲν συνεπλήρωσεν τὴν διάταξιν αὐτὴν κατὰ τὸ κρίσιμον τοῦτο σημεῖον. Ποῖον σημεῖον; Εἶναι τὸ στάδιον τοὐτέστιν τὸ προανακριτικὸν καὶ τὸ ἀνακριτικὸν καὶ τὸ παραπεμπτικόν. Ἐὰν δηλαδή, ἡ κρίσις, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ὁ ἀσκήσας ἀνώτατον λειτούργημα, ὑπέπεσεν τυχὸν εἰς παράβασιν, δὲν θὰ πρέπει νὰ δικάζηται ἀπὸ τὰ κατώτερα δικαστήρια, τὰ ὁποῖα μὲ τὸ κῦρος του, τυχόν, θὰ ἐπηρεάσῃ ἢ ἀντιστρόφως, τὰ μικρὰ δικαστήρια ἐπηρεαζόμενα ἀπὸ τοὺς ἀντιπάλους του, θὰ τὸν συντρίψουν, ἐάν, λέγω, ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ δικάζηται ὁ Ὑπουργὸς ἀπὸ ἀνώτατον δικαστήριον, κατὰ μείζονα λόγον ἔπρεπε τὸ στάδιον τὸ προανακριτικόν, τὸ στάδιον τὸ ἀνακριτικὸν νὰ ἀσκῆται ἀπὸ πρόσωπα ἀδιάβλητα. Καὶ τοιοῦτον πρόσωπον ἀδιάβλητον, προφανῶς, δὲν εἶναι ἡ Βουλή, ὄχι ἡ παροῦσα μόνον, ἀλλὰ οἱαδήποτε Βουλή, διότι εἶναι φυσικὸν οἱ βουλευταὶ νὰ παρασύρωνται ἀπὸ τὰ πολιτικὰ των συμφέροντα, ἀπὸ τὰς ἀντιθέσεις των, τὰ πάθη τὰ ἀνθρώπινα καὶ τὰ μίση. Καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου καὶ τὸ Σύνταγμα ἀναθεωρηθῇ, ὡς ἐξήγγειλεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἐλπίζω, νὰ ληφθῇ ἡ ἀναγκαῖα πρόνοια, ὥστε τὸ στάδιον τὸ προανακριτικόν, καὶ τὸ ἀνακριτικόν, νὰ μὴ τὸ ἀσκῇ ἡ Βουλή. Ἢ νὰ τὸ ἀσκοῦν ἰσόβιοι ἀνώτατοι δικαστικοί, καθ’ ὃν τρόπον τοῦτο συντελεῖται εἰς τὴν Κοινὴν Ποινικὴν Δικονομίαν, ἢ ἐὰν κριθῇ, ὅτι πρέπει νὰ συνυπάρξῃ καὶ ἡ γνώμη τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν, δύναται......

§159Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶναι ἀναθεωρητικὴ ἡ Βουλή;

§160Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. ... Ὅταν, λοιπόν, λέγω, θὰ ἔλθῃ τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου καὶ γίνῃ ἀναθεώρησις τοῦ Συντάγματος, πρέπει νὰ κριθῇ, ὅτι καὶ τὸ στάδιον τὸ προανακριτικὸν θὰ ἀσκῆται ἀπὸ τακτικοὺς ἀνωτάτους ἰσοβίους δικαστὰς ἢ ἐὰν κριθῇ, ὅτι θὰ πρέπει καὶ οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες νὰ ἔχουν γνώμην, νὰ γίνῃ μικτὸν σῶμα, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ συμμετάσχουν καὶ οἱ πρώην Ὑπουργοί. Καὶ ἀντιλαμβάνεσθε τὴν σημασίαν τῆς προτάσεώς μου. Διότι οἱ τέως Ὑπουργοί, οἱ μὴ ὄντες βουλευταί, φυσικὸν εἶναι, νὰ εἶναι περισσότερον ἀνεπηρέαστοι ἀπὸ ἡμᾶς, τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι παρασυρόμενοι ἀπὸ τὰς ἰδέας μας καὶ τὰς ἀντιθέσεις μας εἶναι ἀδύνατον ἀμερόληπτα νὰ ἀσκήσωμεν τοιαῦτα καθήκοντα. Κύριοι, ἐφ’ ὅσον καλῶς ἢ κακῶς βάσει τοῦ κειμένου νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν διεξάγεται ἡ συζήτησις, θὰ ἐπιτρέψητε τὴν γνώμην μου. Ὅτι δὲν ἐννοῶ ποτέ, παλαιὸς ἐγὼ πολιτευόμενος νὰ ἀκούσω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἤκουσα, νὰ βλέπω ἕδρανα πιπτόμενα, νὰ βλέπω ἀλλαλαγμοὺς καὶ ὀξείας κραυγὰς καὶ ἐκφράζω τὴν θλῖψιν μου, ὅτι δὲν ἀντελήφθη ἡ Βουλή, ὅτι ἀσκοῦσα τὴν ὑψηλὴν αὐτὴν λειτουργίαν τὴν δικαστικήν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ κριθῇ ἡ τύχη ἀνδρῶν ἐπιφανῶν, οἱ ὁποῖοι εἰς τοὺς ὤμους των ἀνεδέχθησαν ἕνα τεράστιον βάρος τῆς ἐνεργείας τῶν ἐκλογῶν, ἀνέμεναν, λέγω, ἡ αἴθουσα αὐτὴ νὰ ἐσέβετο ἑαυτὴν καὶ τὴν ὑψηλὴν λειτουργίαν τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ. Οὐδένα, κύριοι, κατηγορῶ. Προβαίνω μόνον εἰς μίαν διαπίστωσιν, καὶ δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν, εἰς οἱανδήποτε πλευρὰν καὶ ἐὰν ἀνήκῃ, νὰ μὴ ὁμολογήσῃ, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν ἐστάθη εἰς τὴν προσήκουσαν περιωπήν. Καὶ ὅταν συζητοῦμεν τοιοῦτον θέμα τεραστίας ἠθικῆς σημασίας θὰ ἔπρεπε νὰ αὐτοκυριαρχούμεθα, νὰ σεβώμεθα μίαν παράδοσιν τῆς αἰθούσης ταύτης, νὰ σεβώμεθα προκατόχους συναδέλφους ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι πράγματι ἠσχολήθησαν εἰς παραπομπὰς Ὑπουργῶν. Ἐὰν ρίψῃ κανεὶς ἕνα βλέμμα εἰς τὰ πρακτικὰ ἐκείνων τῶν Βουλῶν δὲν θὰ εὕρῃ οὔτε μίαν κηλίδα, οὔτε τὸν ἐλάχιστον ψόγον. Ἦτο ἀνάγκη ἡ τήρησις τῆς συζητήσεως εἰς ὕψος περιωπῆς, διὰ νὰ δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ ἐκφράσωμεν γνώμην κατὰ τὸ δυνατὸν ἀνεπηρέαστον. Ἀλλὰ καὶ ἡ δημοσία γνώμη, ἡ ὁποία παρακολουθεῖ τὴν συζήτησιν νὰ ἀντιληφθῇ καὶ ἐκείνη, τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος ποὺ συζητοῦμεν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον ἐν ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας μου, ὅτι σεβόμενος τὸν βασικὸν καὶ θεμελιώδη κανόνα τῆς διακρίσεως τῶν ἐξουσιῶν, δὲν θὰ θελήσω διὰ τῆς ὁμιλίας μου νὰ θεωρηθῇ, ἔστω καὶ πόρρωθεν, ὅτι ἐπιδιώκω ἐπηρεασμὸν τοῦ ἐκλογοδικείου, τοῦ ὁποίου αἱ συνεδριάσεις συνεχίζονται εἰσέτι. Δὲν θὰ ἰσχυρισθῶ, ἑπομένως, οὔτε ἐὰν ἐγένετο νοθεία οὔτε ἐὰν δὲν ἐγένετο. Οὔτε ἐὰν ἐγένετο τρομοκρατία, οὔτε ἐὰν δὲν ἐγένετο. Θὰ σταθῶ μόνον εἰς τὸ καθαρὸν ἐπιστημονικὸν μέρος. Πράγματι, κ. συνάδελφοι, ὁρίζει ὁ νόμος «περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν», ὅτι οὗτοι εἶναι δυνατὸν νὰ παραπεμφθῶσιν. Πότε; Ἐὰν ἐκ προθέσεως παρεβίασαν οἱανδήποτε διάταξιν τῶν κειμένων νόμων.

§161Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Καὶ δι’ ἀσύγγνωστον ἀμέλειαν.

§162Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Αὐταὶ αἱ ἐφυΐαι, δύνανται νὰ λείψουν ὅταν ὁμιλῶ ἐγώ. Αἱ κείμεναι διατάξεις, σχετικῶς μὲ τὸ θέμα μας εἶναι διατάξεις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, αἱ ὁποῖαι διατάξεις καλύπτουν ὅλας ἐκείνας τὰς θεμελιώδεις διατάξεις, αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνονται εἰς τὸ Σύνταγμα. Ἐκ τῆς προτάσεως προκύπτει ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι παρεβιάσθη ἡ θεμελιώδης διάταξις περὶ καθολικότητος τῆς ψηφοφορίας καὶ περὶ μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὸ Σύνταγμα, ὅπως ξεύρετε, δὲν προσδιορίζει λεπτομερῶς κατευθυντήριον γραμμὴν διὰ τὸν κοινὸν νομοθέτην. Ὁ κοινὸς νομοθέτης προσδιώρισε τόσον εἰς τὸν Ποινικὸν Κώδικα, ὅσον καὶ εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον τὰς περιπτώσεις ἐκείνας κατὰ τὰς ὁποίας παραβιάζεται καὶ ἡ καθολικότης τῆς ψηφοφορίας καὶ τὸ μυστικὸν τῆς ψηφοφορίας καὶ ἡ γνησιότης τῶν ἐκλογῶν, καὶ ἡ νοθεία, καὶ ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα περιέχονται εἰς τὴν πρότασίν σας. Βασικὴ ὅμως προϋπόθεσις, κ. συνάδελφοι, καὶ ἰδιαιτέρως οἱ ἐξ ὑμῶν νομικοί, εἶναι, ὅτι ὁ Ποινικὸς Κῶδιξ καὶ ὁ ἐκλογικὸς κῶδιξ προϋποθέτουν δολίαν ἐνέργειαν, διότι δὲν ὑπάρχει ἐκλογικὸν ἀδίκημα ἐξ ἀμελείας. Προϋποθέτουν, ἐπαναλαμβάνω, ὕπαρξιν δόλου. Ἐρωτᾶται, οἱ ὑπὸ κατηγορίαν ὑπουργοί, ὑπέπεσαν εἰς δολίαν τινὰ ἐνέργειαν; Κατηγοροῦνται ὡς Ὑπουργοὶ καὶ οὐχὶ ὡς ἄτομα; Καὶ ἐρωτᾶται: Οἱ διωκόμενοι Ὑπουργοί, ἐξέδωκαν ἔγγραφον διαταγὴν παραβιάσεως τῆς καθολικότητος τῆς ψηφοφορίας ἢ παραβιάσεως ἄλλων διατάξεων, ἀφοῦ εἶναι κοινῶς γνωστόν, ὅτι ἡ θέλησις τοῦ ὑπερτάτου Νομικοῦ Προσώπου τοῦ Κράτους ἐκφράζεται μόνον δι’ ἐγγράφου διαταγῆς ἢ ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν, οἵτινες εἶναι οἱ ἐκφρασταὶ τῆς Κρατικῆς δυνάμεως καὶ θελήσεως; Ἐὰν ἐξέδωκαν ἔγγραφον διαταγήν, τότε προκύπτει τὸ ἀδίκημα, «εἰς δολίας ἐνεργείας». Ἐπίσης, διὰ νὰ εὐσταθήσῃ ἡ ἠθικὴ αὐτουργία ἢ συνεργεία, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὡς προϋπόθεσιν, τὴν ὕπαρξιν αὐτουργίας, δι’ ἣν αὐτουργίαν τὴν εὐθύνην ὑπέχει τὸ διαπρᾶξαν τὸ ἀδίκημα φυσικὸν πρόσωπον καὶ ὄχι ὁ Ὑπουργός. Συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ἔγγραφος διαταγή, δὲν ὑφίσταται θέμα ἠθικῆς αὐτουργίας. Καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν παρουσιάζουν οἱ κατήγοροι βουλευταί, οὔτε κἂν ἐπικαλοῦνται, ἔγγραφον διαταγήν, εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ κατηγορία περὶ ἠθικῆς αὐτουργίας. Ὁ κ. συνάδελφος, διακόψας με, ὡμίλησε περὶ ἀμελείας. Μάλιστα, κ. συνάδελφε, ὁ νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, μνημονεύει δὶς τὴν ἀμέλειαν. Ἡ διάταξις ὅμως περὶ ἀσυγγνώστου ἀμελείας ἔχει ἰσχύν, ὅταν ὁ Ὑπουργὸς προκαλέσῃ οὐσιώδη βλάβην εἰς τὴν χώραν καὶ ἐπιφέρῃ ζημίαν εἰς τὸ συμφέρον τῆς Ἐπικρατείας. Ἐὰν ἐκδώσῃ διαταγὴν ἢ ἐξ ἀσυγγνώστου ἀμελείας παραλείψῃ ἔκδοσιν διαταγῆς καὶ οὕτω προκαλέσῃ οὐσιώδη βλάβην εἰς τὰ συμφέροντα τῆς Ἐπικρατείας, ὡς τοῦτο συμβαίνει ὁσάκις παραλείψῃ νὰ συνάψῃ συμμαχίαν, ἢ δὲν καλύψῃ τὰ σύνορα δι’ ἐπαρκοῦς στρατιωτικῆς δυνάμεως, ἢ ἀφίσῃ τὸν ἐχθρὸν νὰ εἰσβάλῃ εἰς τὴν χώραν, τότε ἔχει εὐθύνην ἐξ ἀμελείας. Αὐτὴ εἶναι μία πλευρὰ τῆς ἀσυγγνώστου ἀμελείας, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν βλάβην οὐσιωδῶς τῶν συμφερόντων τῆς Ἐπικρατείας. Ἡ δευτέρα πλευρὰ εἶναι ὅταν ὁ Ὑπουργὸς ἐπέφερεν οἰκονομικὰς καὶ ὑλικὰς ζημίας εἰς τὴν Ἐπικράτειαν. Ἐπαναλαμβάνω, λοιπόν, ὅτι, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ἔγγραφος διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ ἐξ ἧς νὰ θεμελιοῦται ἐκλογικὸν ἀδίκημα ἐκ προθέσεως, δὲν ὑπάρχει καὶ ποινικὴ εὐθύνη ὑπὸ μορφὴν ἠθικῆς αὐτουργίας ἢ συνεργείας, ἀλλ’ ὑπάρχει ἀμέλεια πρὸς συγκράτησιν τῶν παρεκτρεπομένων τυχὸν κατωτέρων κρατικῶν ὀργάνων, ἥτις ὅμως ἀμέλεια δὲν εἶναι ἀξιόποινος ἐπὶ ἐκλογικῶν παραβάσεων συντελουμένων μόνον ἐν δόλῳ. Ἀναλύονται ταῦτα εἰς τὴν κλασσικὴν μονογραφίαν τοῦ νομομαθοῦς Ἀραβαντινοῦ περὶ τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν. Καὶ ἡ Βουλὴ ἐκ προοιμίου ἔδει νὰ ἀπορρίψῃ τὴν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν ὡς νόμῳ ἀβάσιμον, ὄχι διὰ βουλεύματος, διότι ἡ σημερινὴ Βουλὴ δρᾷ καὶ ἐνεργεῖ ὡς Εἰσαγγελεύς, ὁ ὁποῖος κρίνει, ἐὰν ἡ ὑποβληθεῖσα μήνυσις δύναται νὰ ἑδραιώσῃ δικαίωμα ποινικῆς διώξεως βάσει τῶν ἀναγραφομένων εἰς αὐτὴν περιστατικῶν.

§163Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶσθε ἔγκριτος νομικὸς καὶ θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ μοῦ εἴπητε ἐὰν δέχεσθε τὴν ἔγγραφον διαταγὴν τοῦ Ὑπουργοῦ ὡς συστατικὴν ἢ ὡς ἀποδεικτικὴν διὰ τὴν ἑδραίωσιν θεμελιώσεως ἀδικήματος.

§164Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς θὰ πρέπει νὰ ἐξετάσῃ τὰ καταγγελλόμενα περιστατικὰ τῆς προτάσεως καὶ ἂν ὑπάρχῃ ἀδίκημα ἐκ τοῦ περιεχομένου αὐτῆς καὶ σχετικὴ διάταξις εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον, καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἔγγραφος διαταγή, δύναται νὰ θεμελιώσῃ ἀδίκημα διὰ τὸν κατηγορούμενον Ὑπουργόν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν ὑπάρχει διάταξις εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ δὲν ὑπάρχει ἔγγραφος διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ, δὲν ὑπάρχει καὶ ἀδίκημα διὰ τὸν Ὑπουργόν. Τὰ πραγματικὰ περιστατικὰ τοῦ Χωροφύλακος ἢ τοῦ Ἀγροφύλακος ἐνδεχομένως νὰ δημιουργοῦν δι’ αὐτοὺς ποινικὴν εὐθύνην. Ἀλλὰ διὰ νὰ κριθῇ ἡ ὕπαρξις ἠθικῆς αὐτουργίας τοῦ Ὑπουργοῦ, πρέπει νὰ προσκομισθῇ καὶ ἔγγραφος διαταγὴ του πρὸς τὰ ὄργανα αὐτά. Ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει, δὲν ὑπάρχει καὶ ἀδίκημα, διότι ἡ ἔγγραφος διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ ὡς φορέως τῆς ἀνωτάτης κρατικῆς ἐξουσίας ἔχει συστατικὸν καὶ ὄχι ἐπιτακτικὸν χαρακτῆρα. Προχωρῶ, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐπιθυμῶ νὰ θίξω δι’ ὀλίγων ἕνα σημεῖον, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν ὁμιλίαν του ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τοῦ θέματος τοὐτέστιν τῆς ἐννοίας τῆς προθεσμίας τῆς ὑποβολῆς τῶν καταστάσεων τῶν στρατιωτικῶν καὶ τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων, διότι οἱ τέσσαρες εἰσηγηταὶ τοῦ Ἐκλογοδικείου ἐδέχθησαν τὴν ἄποψιν, ὅτι ἡ προθεσμία εἶναι ἐνδεικτικὴ ἐνῷ εἷς ἢ δύο ἐξ αὐτῶν ἐδέχθησαν, ὅτι εἶναι ἀποκλειστική. Εἶναι γνωστὴ ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Συντάγματος περὶ καθολικότητος τῆς ψηφοφορίας. Καὶ ἐρωτῶ, ἐὰν θεωρηθῇ, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 149 τοῦ ἐκλογικοῦ κώδικος ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἡ προθεσμία τῆς ὑποβολῆς τῶν καταστάσεων εἶναι ἀποκλειστική, γνωρίζετε εἰς ποῖον ἄτοπον ἠδυνάμεθα νὰ ὁδηγηθῶμεν ἐκ τυχὸν βραδύτητος τῶν προϊσταμένων των εἰς τὴν ὑποβολὴν τῶν καταστάσεων αὐτῶν; Ἁπλούστατα, θὰ ἀπεκλείοντο τῆς ψηφοφορίας, ἄνευ ἰδίας αὐτῶν ὑπαιτιότητος, χιλιάδες δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ στρατιωτικῶν, οἵτινες ἀποτελοῦν τὴν ἐκλεκτικωτέραν μερίδα τοῦ Ἔθνους. Τότε εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς καθολικότητος καὶ τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας καταργεῖται. Καὶ πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ ἐπιχειρήματος αὐτοῦ, προσκομίζω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 448)1934 ἀπόφασιν τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν, σχετικὴν μὲ τὴν δημοτικὴν ἐκλογὴν τῶν Θηβῶν, ἡ ὁποία ἐκερδήθη μὲ διαφορὰν 7 ψήφων. Ἐπειδὴ ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἠκυρώθη, ἠσκήθη ἔφεσις, τὴν ὁποίαν μάλιστα ὑπεστήριξα ἐγὼ προσωπικῶς. Καὶ τὸ Ἐφετεῖον, κατὰ πλειοψηφίαν, ἐδέχθη, ὅτι ἐφ’ ὅσον εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον εἶναι ἐγγεγραμμένα τὰ ὀνόματα τῶν ψηφοφόρων καὶ μὴ προβληθείσης ἐνστάσεως διὰ τὴν ἐγγραφήν των, ἐγκύρως οὗτοι ψηφίζουν, ὑπέχουν μόνον ποινικὴν εὐθύνην. Ἡ δὲ μειοψηφία, ἀποτελουμένη ἐκ δύο δικαστῶν, ὑπερακοντίζουσα, ἀπεφάνθη ὡς ἑξῆς. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω ὡς ἀκριβῶς ἔχει ἡ ἀπόφασις αὕτη τοῦ Ἐφετείου, διὰ νὰ σχηματίσητε σαφῆ ἀντίληψιν. «ΘΕΜΙΣ ΜΕʹ, Σελ. 299. Ἐφ. Ἀθ. 448)1934 Ἐπειδὴ κατὰ τὴν κρατήσασαν παρὰ τῷ Δικαστηρίῳ γνώμην ὡς ἐκ τῆς θεμελιώδους ἀρχῆς τῶν ἐκλογικῶν νόμων περὶ ὁριστικότητος τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων παρέπεται, ὅτι δημιουργεῖται ἐντεῦθεν δεδικασμένον ὑπὲρ τῶν ἐγγεγραμμένων ἐν αὐτοῖς ἐκλογέων, οἵτινες καὶ ἐγκύρως δύνανται νὰ ψηφίσωσιν ἔστω καὶ ἂν τυγχάνωσιν ἀκύρως ἐγγεγραμμένοι καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἐνώπιον τῆς κρινούσης τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν Δικαστικῆς ἀρχῆς νὰ ἀμφισβητηθῇ πλέον ἡ ὕπαρξις εἰ μὴ τῶν προσόντων τῶν ἐν τοῖς ἐκλογικοῖς καταλόγοις ἐγγεγραμμένων ἐκλογέων ...................... οὐδὲ συνᾴδει λογικῶς ἡ ἐκδοχή, ὅτι ὁ νομοθέτης ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ δέχεται εἰς ψηφοφορίαν τοὺς τοιούτους ἐκλογεῖς ἐπιβάλλων μόνον ποινάς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ δημιουργῆται ἐκ τούτου ἀκυρότης τῆς ἐκλογῆς. Μειοψηφία. Μειοψηφούντων τῶν ............., οἵτινες ὑπερθεματίζοντες τῇ πλειοψηφούσῃ γνώμῃ περὶ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς καὶ ὡς πρὸς τοὺς στρατιωτικούς, δέχονται συνάμα τάδε: Ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου, καθ’ ἣν ἀναστέλλεται ἡ ἄσκησις τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος τοῖς στρατιώταις κλπ. καὶ ὅτι ἡ ἀναστολὴ παύει διὰ τῆς ἀπολύσεως, ἢ τῆς ἐπ’ ἀόριστον ἀδείας, εἶναι ἀνίσχυρος καὶ ἄκυρος, οὐ μόνον ὡς ἀντισυνταγματική, ἅτε ἀντικειμένη ταῖς ρηταῖς διατάξεσι τοῦ Συντάγματος (ἄρθρ. 36)1927) περὶ καθολικότητος καὶ πανδήμου τῆς ψηφοφορίας, οὗ ἕνεκα κωλύεται ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ν’ ἀποκλείσῃ τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος ὁλόκληρον κατηγορίαν ἐγγεγραμμένων πολιτῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄτοπα ἄγει καὶ τὴν κακοβουλίαν ὑποθάλπει, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἐνεργοῦσα τὰς ἐκλογὰς ἑκάστοτε Κυβέρνησις θὰ δύναται, καταχρωμένη, νὰ χορηγῇ ἀθρόας ἀδείας τοῖς φίλα φρονοῦσι στρατιωτικοῖς, ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως ἀνακαλῇ ταύτας τὴν ἐπιοῦσαν τῆς ἐκλογῆς, ἢ ἐν ᾗ τυχὸν περιπτώσει χωρήσῃ γενικὴ ἐπιστράτευσις καὶ ταυτόχρονος ἐκλογή, τότε τίνες θὰ ψηφοφορήσωσιν; οἱ γέροντες καὶ γυναῖκες μόνον; καὶ θὰ λέγεται τοῦτο καθολικὴ ψηφοφορία; (Ὁμοδοξεῖ Λυκούδης σελ. 111 καὶ 71, Σβῶλος, Σύνταγμα 1928, σελ. 263–265, ἰδὲ καὶ DUCUIT Σύνταγμα 1911, τόμος 2ος παρ. 207)». Ὡμολόγησεν ἀκόμη καὶ κἄποιος ἄλλος, ὁ ἀείμνηστος συνταγματολόγος Σβῶλος, εἰς τὸ Σύνταγμα τοῦ ἔτους 1920, σελ. 263, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «..... (ἀναγινώσκει).....». Ἴδε «Θέμιδα» ἔτους 1943, σελ. 300, ἤτοι νόμος ἀποκλείων τοὺς στρατιωτικοὺς τῆς ψηφοφορίας εἶναι ἀντισυνταγματικός, ὡς προσκρούων εἰς τὴν θεμελιώδη διάταξιν περὶ καθολικότητος τῆς ψηφοφορίας. Τὰ ὅσα ἀνέφερον, δὲν προέρχονται ἀπὸ ἐμέ, ἀλλὰ ἀπὸ ἕνα διαπρεπῆ συνταγματολόγον, ὡς ὑπῆρξεν ὁ ἀείμνηστος Ἀλέξανδρος Σβῶλος, ὁ ὁποῖος ἀνέφερε, τὰ ὅσα σᾶς ἀνέγνωσα, περὶ καθολικότητος τῆς ψηφοφορίας. Εἰς πᾶσαν ἄλλην περίπτωσιν, χιλιάδες στρατιωτικῶν καὶ Δημοσίων ὑπαλλήλων θὰ ἐστεροῦντο τοῦ δικαιώματος τῆς ψηφοφορίας ἀπὸ ἀσύγγνωστον ἀμέλειαν τῶν προϊσταμένων των εἰς περίπτωσιν ἐπιβραδύνσεως ὑποβολῆς τῶν καταστάσεων. Ἰδοὺ διατὶ καὶ ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἡ προθεσμία πρέπει νὰ εἶναι ἐνδεικτική. Αὐτὸ καὶ μόνον, κ. συνάδελφοι, ἤθελα νὰ ἐπισημάνω ἀπὸ τὴν ὅλην συζήτησιν, συνεπὴς δὲ πρὸς τὴν ἀρχικήν μου δήλωσιν, δὲν θὰ προβῶ εἰς τὴν κατ’ οὐσίαν ἔρευναν τοῦ θέματος. Ὀφείλω, κύριοι, νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν εἰς τὴν Βουλήν. Ὅταν προεκλογικῶς ἀπηυθύνθην εἰς τὸν λαὸν τῆς περιφερείας μου, διὰ νὰ ζητήσω τὴν ψῆφον του, δὲν ἐζήτησα τὴν ψῆφον, διὰ τὴν εὐημερίαν, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ, ἀλλὰ διεκήρυξα, ὅτι ζητῶ τὴν ψῆφον διὰ τὴν Ε.Ρ.Ε., διότι ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ, ἔθεσεν ἁπλῶς ἕνα θεμέλιον ἰσχυρὸν διὰ τὴν μελλοντικὴν εὐημερίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐπίσης ἡ νίκη τῆς Ε.Ρ.Ε. ὀφείλεται καὶ εἰς ἄλλο αἴτιον. Εἰς τὸ ἑξῆς: Ἐλησμονήθη, δυστυχῶς, ἀπὸ τοὺς κ. Ὑπουργούς, νὰ ἀναφερθῇ ἡ ἀτμόσφαιρα, ἡ ἐπικρατοῦσα ἐν Ἑλλάδι κατ’ Αὔγουστον τοῦ 1961. Ὁ Διεθνὴς Τύπος ἀνέγραψε τότε, ὅτι εἰς τὰ Βαλκανικὰ σύνορα συγκεντρώνεται Βουλγαρικὸς στρατός. Ἀμφισβητεῖ κανεὶς τοῦτο; Ἐγώ, ὡς Ἕλλην πολίτης, ἐθεώρησα καθῆκόν μου τότε νὰ ἐπισκεφθῶ τὸν Πρωθυπουργὸν κ. Καραμανλῆν εἰς τὰ Καμμένα Βοῦρλα καὶ νὰ ἐκθέσω τὰς ἀνησυχίας, ὄχι ἑνὸς ἁπλοῦ Ἕλληνος πολίτου, ἀλλὰ διότι εἶχα τὸ θλιβερὸν προνόμιον τὸ 1947–1948 καὶ ἐπὶ Κυβερνήσεως Σοφούλη–Τσαλδάρη, νὰ ἡγηθῶ ὡς Ὑπουργὸς Βορείου Ἑλλάδος, τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ στρατοῦ πρὸς ἀπόκρουσιν τῶν εἰσβολέων συμμοριτῶν. Ἡμεῖς εἴμεθα εἰς θέσιν παντὸς ἄλλου νὰ ἐκτιμήσωμεν τὰς συγκεντρώσεις ἐκείνας τῶν Βουλγάρων καὶ τὸ μέγεθος τοῦ ἐπικειμένου κινδύνου, ἦτο ἑπομένως, ἡ παρὰ τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως ἀνανέωσις τοῦ ὁπλισμοῦ καὶ ἱματισμοῦ τῶν Τ.Ε.Α., ἀπολύτως ἐπιβεβλημένη, διότι καὶ τὰ Τ.Ε.Α. εἶναι τμήματα τοῦ στρατοῦ. Αἱ συγκεντρώσεις ἐκεῖναι ἦσαν ἀρκεταί, διὰ νὰ καταστήσουν τοὺς Ἕλληνας προσεκτικούς, προκειμένου νὰ ἀποφασίσουν διὰ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Πατρίδος των. Δὲν θέλω ν’ ἀμφισβητήσω τὸν πατριωτισμὸν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Ἀλλὰ τὰ Κόμματα δὲν κρίνονται ἀπὸ τὰς προθέσεις των, ἀλλ’ ἀπὸ τὰς πράξεις των, καὶ τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου τὸ 1956 συνειργάσθησαν μὲ τὴν Ε.Δ.Α. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχων τὰς φρικτὰς ἐντυπώσεις ἀπὸ τὸ κίνημα τοῦ Δεκεμβρίου καὶ τὰς καταστροφὰς τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος, τὴν ἐνέργειαν ἐκείνην τοῦ Κέντρου τὴν ἐθεώρησεν ὕποπτον. Ἐπίσης, τὸ Κέντρον δὲν εἶχεν ἑνιαίαν ἡγεσίαν. Καὶ εἶναι φυσικὸν αἱ μᾶζαι νὰ μὴ ἕλκωνται, ἀλλὰ νὰ ἀπωθοῦνται ἀπὸ τὰ τοιαῦτα συγκροτήματα. Μάλιστα εἷς τῶν ἡγετῶν τοῦ Κέντρου συνειργάσθη μὲ τὸν Γρίβαν καὶ κατόπιν διέσπασε τὴν συνεργασίαν αὐτήν, ὅταν δὲ ἐψηφίζετο ὁ ἐκλογικὸς νόμος, ἐδόθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου δὲν θὰ ἐδίσταζον νὰ συμπράξουν καὶ πάλιν μὲ τὰ Κόμματα τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, ἐὰν ἀντελαμβάνοντο, ὅτι μόνα δὲν θὰ εἶχον ἀνταπόκρισιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, καὶ ἀνέμενον μὲ ἀγωνίαν, τὴν ἐπάνοδον τοῦ κ. Μαρκεζίνη ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, διὰ νὰ ἴδουν, ἐὰν θὰ συνειργάζετο μαζί των. Αὐτὴν τὴν κατάστασιν, κ. συνάδελφοι, ἐνεφάνιζον τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου προεκλογικῶς. Πῶς θέλετε ὁ λαὸς αὐτός, διαισθανόμενος μίαν μεγάλην ἀπειλὴν διὰ τὴν Χώραν νὰ ἐμπιστευθῇ τὰς τύχας της εἰς τὰς χεῖρας σας; Ἐπίσης ἠσκήθη τρομοκρατία, οὐχὶ κατὰ τῆς ἄκρας Ἀριστερᾶς, οὐχὶ κατὰ τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου, ἀλλ’ ἠσκήθη τρομοκρατία αὐθάδης καὶ ἰταμὴ οὐχὶ ἔσωθεν, ἀλλ’ ἔξωθεν κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ μόνον ἡ γνωστὴ ἀπογευματινὴ ἐφημερίς, μόνον ἐκείνη ἀντελήφθη, τὸ μέγιστον τῆς ζημίας κατὰ τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου. Πρόκειται, κ. συνάδελφοι, περὶ τῆς γνωστῆς συνεντεύξεως τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, κ. Χρουστσώφ, πρὸς τὸν ἐν Μόσχᾳ πρεσβευτήν μας κ. Χριστόπουλον, καθ’ ἣν ἠπείλησεν, ὅτι θὰ καταστρέψῃ ἐν ἀνάγκῃ καὶ τὸν Παρθενῶνα καὶ τοὺς ἐλαιῶνας τῶν Ἀθηνῶν. Μόνον ἡ ἐφημερίς, ἐκείνη συνεκλονίσθη μὲ τὴν δήλωσιν τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ὅτι δὲν θὰ ἐδίσταζεν ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις νὰ ρίψῃ ἀτομικὴν βόμβαν κατὰ τῆς Ἀκροπόλεως. Καὶ ἡ ἐφημερὶς ἐκείνη, διὰ νὰ μειώσῃ τὴν ἐντύπωσιν, ἐπεχείρησε μετάθεσιν εὐθυνῶν, ἰσχυρισθεῖσα, ὅτι ὁ πρεσβευτής μας εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν ἐξεμαίευσε τὴν συνέντευξιν ἐκείνην, διὰ νὰ τρομοκρατήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀλλὰ ὁ λαὸς ᾐσθάνθη τὸ μέγεθος τῆς ἀπειλῆς ἐκείνης. Καὶ ἔτσι ὁ λαός, ὁ ὁποῖος μὲ τὸ στόμα τοῦ Βασιλέως καὶ τοῦ τότε Κυβερνήτου Ἰωάννου Μεταξᾶ εἶπε τὸ ἱστορικὸν «ὄχι» εἰς τοὺς Ἰταλοὺς τὸ 1940, οὕτω καὶ σήμερον συνεσπειρώθη πέριξ τῆς Ε.Ρ.Ε., διὰ τὴν ἀποτροπὴν τοῦ κινδύνου, ὁ ὁποῖος ἠπείλει τὴν Χώραν. Ἰδού, κ. συνάδελφοι, διατί, ἐὰν ὑπῆρχεν, ὡς ἰσχυρίζεσθε, ρεῦμα ὑπὲρ τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου, τὸ ρεῦμα αὐτὸ ἐξηφανίσθη. Πρὸς τὴν Μόσχαν, λοιπόν, πρέπει νὰ στραφῆτε καὶ ἐκεῖθεν νὰ ζητήσητε εὐθύνας, διὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τῆς 29ης Ὀκτωβρίου καὶ μὴ ζητῆτε εὐθύνας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Δόβα, ἢ τὴν προηγηθεῖσαν Κυβέρνησιν Καραμανλῆ, διότι μὲ τὴν ἀπειλὴν τοῦ ἡγέτου τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ἐνστικτωδῶς ὁ λαὸς συνεσπειρώθη πέριξ τῆς Ε.Ρ.Ε., ἥτις καὶ μόνη ἐνέπνεεν ἐμπιστοσύνην, ἐλησμονήθησαν δὲ τὰ τυχὸν ὑπάρχοντα οἰκονομικῆς φύσεως παράπονα καὶ αἱ κατὰ τῶν Κυβερνήσεων γενικῶς συνήθεις μεμψιμοιρίαι. Προσέξατε, ὅμως, νὰ μὴ ἐπικαλῆσθε τὴν δημοκρατίαν καὶ τὰς δῆθεν στραγγαλισθείσας λαϊκὰς ἐλευθερίας. Ἡ δημοκρατία καὶ αἱ λαϊκαὶ ἐλευθερίαι οὐδέποτε ἐστραγγαλίσθησαν ἀπὸ τὴν πτέρυγα αὐτήν. Ἀπὸ τὴν πτέρυγα ἐκείνην ἀπέρρευσεν ὁ στραγγαλισμὸς τῆς δημοκρατίας καὶ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. Ἀπὸ τὴν πτέρυγα ἐκείνην ἀπέρρευσεν ἡ τραγικὴ περιπέτεια τοῦ Γουδί. Ἀπὸ τὴν πτέρυγα ἐκείνην ἀπέρρευσε, κ. Βασιλᾶτε, τὸ αἱματηρὸν συλλαλητήριον τῶν φοιτητῶν τῆς λεωφόρου Κηφισίας...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§165Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἀπέρρευσεν ἡ μεγάλη Ἑλλάς. Ἡ δόξα τῆς Ἑλλάδος........... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§166Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Ἀπέρρευσαν κινήματα καὶ ἀντικινήματα. Τὸ δῆθεν δημοψήφισμα τοῦ 1924.... (Θόρυβος).

§167Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἡ Δικτατορία τοῦ Μεταξᾶ, ἀπὸ ποῦ ἀπέρρευσεν; (Θόρυβος). Ἀναξέετε παλαιὰς πληγὰς καὶ δὲν εἶναι συμπτωματικόν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§168Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω καὶ περὶ αὐτοῦ. Ὅταν ἐσφαγιάζετο ἡ λαϊκὴ ἐτυμηγορία τὸ 1933, ἢ μήπως ἐλησμονήσατε καὶ αὐτό, ὅτι δηλαδή, εἰς τὰς 5 Μαρτίου 1933 ἐξελεγόμην τὸ πρῶτον ὡς βουλευτὴς καὶ ὁ Πλαστήρας κατέλυε τὴν νύκτα ἐκείνην τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν καὶ συνελάμβανε τὸν Ἀρχηγὸν τῆς πλειοψηφίας Παν. Τσαλδάρην... (Θόρυβος).

§169Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Τὸ νόθον δημοψήφισμα τοῦ 1935. (Κωδωνοκρουσίαι).

§170Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Τὸ ἐγκληματικὸν κίνημα τοῦ 1935 ἐναντίον τῆς νομίμου Κυβερνήσεως, ὁπότε μοιραία ἦτο ἡ διάλυσις τῆς Γερουσίας καὶ τὸ δημοψήφισμα τοῦ ἰδίου ἔτους, τὸ ὁποῖον ἦλθεν εἰς ἀπάντησιν, διὰ τὸ δημοψήφισμα τοῦ 1924. Βαρύνεται ἡ παράταξις αὐτὴ μὲ βαρείας παραβάσεις τοῦ Συντάγματος καὶ δὲν νομιμοποιεῖται ἐνεργητικῶς εἰς τὸ ἐπιχείρημα τῆς προστασίας, δῆθεν, τῆς Δημοκρατίας καὶ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. Οἱ καταλυταὶ δὲν δύνανται νὰ ἐμφανίζωνται ὡς προστάται. Δὲν ἔχετε, κύριοι, παρὰ νὰ πράξητε ὅ,τι ἐγένετο καὶ εἰς τὸ Ἀν. Βερολῖνον. Ἀνυψώσατε κατὰ μῆκος τοῦ διαδρόμου ἐκείνου σιδηροῦν τεῖχος ποὺ θὰ ἀποκλείσῃ πᾶσαν ἐπαφὴν μὲ τὴν πτέρυγα ἐκείνην ποὺ ἐκφράζει ἀπόψεις ἀνθρώπων μὲ ὀνόματα Ἑλληνικά, κρυπτομένων ὄπισθεν τῆς Ε.Δ.Α. καὶ οἱ ὁποῖοι ἀπέβαλον τὴν Ἑλληνικὴν συνείδησιν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§171Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐὰν ὁ κύριος ἔχῃ χάσει τὴν ἰσορροπίαν του...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§172Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Οἱ συνάδελφοι τῆς Ε.Δ.Α. ἐκπροσωποῦν, ὡς φαντάζομαι, πράγματι, Κόμμα Δημοκρατικόν. Εἶπον, ὅμως, ὅτι ὄπισθεν αὐτῶν ὑπάρχουν ἄτομα, ποὺ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἀπέβαλον τὴν Ἑλληνικήν των συνείδησιν..... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§173Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. .... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος) ... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι) .... ποῖος ἐπρόδωσε τὴν Κύπρον...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§174Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. .... τότε θὰ εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον, εἰς τὸ λίαν προσεχὲς μέλλον, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ σᾶς ἐμπιστευθῇ τὰς τύχας του. Ἐὰν τὸ τεῖχος αὐτὸ δὲν ἀνυψωθῇ, τότε θὰ ἀπορροφηθῆτε, εἴτε πρὸς τὰ ἐδῶ, εἴτε πρὸς τὰ ἐκεῖ. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Αὐτὰ δὲν ἀποτελοῦν συμβουλὰς ἢ συστάσεις. Εἰλικρινῶς ἐπίστευσα εἰς τὴν Ἕνωσιν τοῦ Κέντρου. Ἐπιστεύσαμεν, ὅτι αἱ δημοκρατικαὶ δυνάμεις ἔπρεπε νὰ συνενωθῶσι καὶ νὰ ζητήσουν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι τότε μόνον θὰ ὑπάρξῃ ἀληθὴς Δημοκρατία, ὅταν εἰς τὴν ἐξουσίαν ἐναλλάσσωνται τὰ ἐθνικόφρονα Κόμματα. Εἰς τὴν προεκλογικὴν μου περιοδείαν, ἔλεγον εἰς ὅσους εἶχον παρασυρθῆ ἀπὸ τὰς σειρῆνας τῆς Ε.Δ.Α., ἐὰν δὲν ἔλθουν μὲ ἡμᾶς νὰ σταθοῦν, τοὐλάχιστον, εἰς τὸ Κέντρον. Καὶ πράγματι, εἰς τὴν Βοιωτίαν, τὸ Δημοκρατικὸν Κέντρον ηὔξησε τὴν δύναμίν του κατὰ 56% καὶ ἡ Ε.Ρ.Ε. 26%, ἐν σχέσει μὲ τὰς ἐκλογὰς τοῦ ἔτους 1958. Εἰδικώτερον, εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Λεβαδείας ἐκέρδισε περισσότερον λόγῳ τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν, αἵτινες ἀνεπτύχθησαν μεταξὺ τῶν καλλιεργητῶν τοῦ Κωπαϊδικοῦ πεδίου καὶ τοῦ Κρατικοῦ Ὀργανισμοῦ Κωπαΐδος, χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ, ὄχι μόνον ἐκτροπὴ ἐκ μέρους τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως, ἀλλὰ ἀντιθέτως, παρετηρήθη, ὅτι οἱ κ.κ. συνάδελφοι τοῦ Κέντρου ηὐχαρίστησαν τὰ ὄργανα τῆς τάξεως. Ἔχω, λοιπόν, τὸ δικαίωμα νὰ διατυπώνω τὴν γνώμην, ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ ἴδω τὸ Δημοκρατικὸν Κέντρον νὰ ἀνδροῦται. Ἀφήσατε, κ. συνάδελφοι τοῦ Κέντρου, τὰς κραυγὰς καὶ τὰ πείσματα καὶ δώσατε χεῖρα βοηθείας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ συμβάλητε εἰς τὴν ἀνακούφισιν τοῦ τόπου ἀπὸ τὰς πληγάς του. Καὶ πρὸ παντὸς τὸ σιδηροῦν παραπέτασμα ποὺ πρέπει νὰ ἀναγείρητε εἰς τὸν διάδρομον τῆς Βουλῆς, ὥστε νὰ μὴ ἔχητε, οὔτε κἂν ὀπτικὴν ἐπαφὴν μὲ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς δώσῃ τὴν ἐλπίδα διὰ τὸ μέλλον. (Χειροκροτήματα).

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ Προεδρεῖον ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προσκομίσῃ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Φαρμάκη. Ἡ ἐπίμαχος περικοπὴ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Φαρμάκη, ἔχει οὕτω: «.......... Οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ κομμουνισμοῦ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου προσέφερον εἰς τὴν αἴθουσαν μίαν σωρείαν στοιχείων, τὰ ὁποῖα, ὡς συνήθως, προερχόμενα ἀπὸ τὴν πτέρυγα ἐκείνην, ἢ ψεύδη, ὁλοκληρωμένα ψεύδη, ἢ παραμόρφωσιν μικρῶν συνήθων ἐπεισοδίων. Ἑπομένως, δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ἀπόδειξιν, τὴν ἀπόδειξιν τὴν ὁποίαν προσφέρει ἡ Ε.Δ.Α. εἰς τὴν Βουλήν. Συγχρόνως, εἶναι γνωστόν, τὸ κίνητρον τῆς Ε.Δ.Α. εἰς τὴν πρότασιν παραπομπῆς εἰς Εἰδικὸν Δικαστήριον, τῆς Κυβερνήσεως Δόβα. Ὑπάρχει ἕνα προηγούμενον μεταξὺ τοῦ στρατηγοῦ Δόβα καὶ τῆς Ε.Δ.Α. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους μας, ὅτι λόγῳ τοῦ στρατηγοῦ Δόβα ἡ ἐπίθεσις τοῦ κομμουνισμοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπέστη τὴν πρώτην ἧτταν. (Χειροκροτήματα). Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ ἴδιος ὁ στρατηγὸς Δόβας, ὑπερασπιζόμενος, ὅπως ὑπερησπίσθη τὴν Κόνιτσαν, ἀπεσόβησε τὴν προσπάθειαν τοῦ κομμουνισμοῦ νὰ ἀποκτήσῃ τὴν Κόνιτσαν καὶ νὰ ἐγκαταστήσῃ Κυβέρνησιν ἐκεῖ. Καὶ γνωρίζομεν τὰς συνεπείας ποὺ θὰ εἶχεν ἡ κατάληψις μιᾶς τοιαύτης πόλεως ἐκείνην τὴν ἐποχήν. Ἑπομένως, ἦτο φυσικὸν ἡ Ε.Δ.Α. νὰ ἔχῃ προηγούμενα μὲ τὸν στρατηγὸν Δόβαν».

§176Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νομίζομεν, ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ἐγένετο παραποίησις τῶν λεχθέντων, χωρὶς αὐτὸ νὰ ἀφορᾷ τοὺς πρακτικογράφους. Διὰ νὰ λυθῇ τὸ θέμα θὰ ἔπρεπε νὰ πληροφορηθῇ τὸ Σῶμα, ἐὰν γίνεται ἡ μαγνητοφώνησις τῶν λόγων, νὰ γίνῃ ἡ ἀπομαγνητοφώνησις τῆς σχετικῆς περικοπῆς, διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ τὶ ἀκριβῶς ἐλέχθη.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δυστυχῶς, δὲν γίνεται αὐτό. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§178ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 1.10′ π.μ.)