1962.01.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18η

Πέμπτη 25 Ἰανουαρίου 1962

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσιν τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Κεφαλογιάννης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 124322) 28.12.1961 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θράκης μετὰ προσηρτημένης Ποινικῆς Δικογραφίας, κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Χάρη Ζησιάδη αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 122367)28.12. 61 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Κρήτης μετὰ ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 122365)28.12. 61 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ κ. Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Κρήτης μετὰ σχετικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Κωνσταντίνου Χιωτάκη, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 122366)28.12. 61 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Κρήτης μετὰ ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Κωνσταντίνου Χιωτάκη, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 122363)28.12. 61 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ κ. Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Κρήτης, μετὰ σχετικῆς ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Κωνσταντίνου Χιωτάκη, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 124321)20.12. 61 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν μετὰ προσηρτημένης ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Βασιλείου Ἐφραιμίδου καὶ Ἰωάννου Παπαδημητρίου, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτῶν, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 123845)20.12. 61 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν μετὰ προσηρτημένης ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Λεωνίδα Κύρκου, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 122364)15.12. 61 ἐγγράφου διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Κρήτης μετὰ σχετικῆς ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Κωνσταντίνου Χιωτάκη, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 123561)8.12.61 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν μετὰ σχετικῆς ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἐμμανουὴλ Μπακλατζῆ, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Ἐπίσης, τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 127756)8.12.61 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης μετὰ σχετικῆς ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἡλία Μπρεδήμα, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 127757)8.12.61 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης μετὰ σχετικῆς ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἠλία Μπρεδήμα, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 125850)15.12.61 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν μετὰ προσηρτημένης ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἠλία Μπρεδήμα, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Παραπέμπονται ἅπασαι εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν παρακαλουμένην ὅπως, κατὰ τὸν Κανονισμόν, ὑποβάλῃ τὴν ἑαυτῆς ἔκθεσιν ἐντὸς 15 ἡμερῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Μανιαδάκης, Α. Δερτιλῆς, Σ. Παπαδάκης, Χ. Ἀποστολάκος, Π. Πολυχρονίδης, Σ. Βρεττός, Χ. Ἀθανίτης, Ι. Ἠλιόπουλος, Γ. Κατσαφάδος καὶ Κ. Φρόντζος, καταθέτουσιν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου». Ὁ βουλευτὴς κ. Φ. Κατσιάμπας, καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παρ. 3 τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νόμου 4053)60 «περὶ Ὀργανώσεως τοῦ Ἀντιφυματικοῦ Ἀγῶνος». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Καραπιπέρης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παρ. 3 τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ νόμου 4053)60 «περὶ Ὀργανώσεως τοῦ Ἀντιφυματικοῦ Ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Ἠλιόπουλος καὶ Σ. Πολυζωγόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγρ. 3 τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νόμου 4053)1960 «περὶ Ὀργανώσεως τοῦ Ἀντιφυματικοῦ Ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Στειρόπουλος, Γ. Βασιλάτος, Π. Λυκουρέζος, Ε. Ζαννῆς, Γ. Τσάκαλος καὶ Κ. Βοβολίνης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγρ. 3 τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νόμου 4053)1960 «περὶ Ὀργανώσεως τοῦ Ἀντιφυματικοῦ Ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Γεροθανάσης, Δ. Θανόπουλος, Σ. Μακρόπουλος, Κ. Παπασπύρου, Κ. Παπαδόπουλος, Ε. Ματζαπετάκης, Μ. Μυριδάκης, Χ. Ἀποστολάκος, Ν. Ἀθανασίου, Χ. Γραμματίδης, Χ. Ρουχωτᾶς, Ε. Ἀρβανιτάκης καὶ Α. Καρασπήλιος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παρ. 3 τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νόμου 4053)60 «περὶ Ὀργανώσεως τοῦ Ἀντιφυματικοῦ Ἀγῶνος».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνεχίζεται ἡ αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συμφωνίας τῆς συνιστώσης μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος καὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν, σχετικῶς πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῆς». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§6Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι βουλευταί, ἡ σύνδεσις τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Οἰκονομικὴν Κοινότητα, ἀνατοποθετεῖ τὸ ὅλον Ἑλληνικὸν πρόβλημα ἐντὸς νέων πλαισίων. Ἡ Κυβέρνησις πιστεύει, ὅτι τὰ πλαίσια ταῦτα εἶναι ἀπείρως εὐνοϊκώτερα ἀπὸ τὰ πλαίσια τὰ μέχρι τοῦδε δεδομένα. Χαίρει ἡ Κυβέρνησις, διότι πρὸς τὴν σύνδεσίν μας μετὰ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, συμφωνοῦν ὅλα τὰ Κόμματα, τὰ ἐκπροσωπούμενα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐκτὸς ἑνός, ἐκτὸς τῆς Ε.Δ.Α.

§7Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ἐξεφράσθη ἀκόμη ἡ Ε.Δ.Α., κ. Ὑπουργέ.

§8Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐάν, κ. συνάδελφε, ἐπρόκειτο ἡ Ε.Δ.Α. νὰ συμφωνήσῃ καὶ αὐτή, θὰ ἤμην πανευτυχής. Ἀλλὰ συνέβη, σεῖς ἀκριβῶς, ὁ ὁποῖος διακόπτετε, νὰ συγγράψητε ἕνα βιβλίον, ἐκ τοῦ ὁποίου, νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ συνάγω, ὅτι ἡ προσωπική σας, τοὐλάχιστον θέσις, τὴν ὁποίαν δὲν δύναμαι νὰ φαντασθῶ, διάφορον τῆς κομματικῆς, εἶναι ὀξέως ἀντίθετος. Τὸ βιβλίον ἐπιγράφεται «Ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Κοινὴ Ἀγορά».

§9Η. ΗΛΙΟΥ. «Κάτω ἀπὸ τὸν ὁδοστρωτῆρα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς».

§10Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὁ τίτλος μοῦ διέφυγε, ἀλλὰ εἶναι πάνυ ἐνδεικτικὸς τοῦ περιεχομένου τοῦ βιβλίου. Πράγματι, κ. βουλευταί, ἡ σύνδεσις καθιστᾷ δυνατὴν τὴν δημιουργίαν μεγάλων καὶ ἐκσυγχρονισμένων παραγωγικῶν μονάδων, διανοίγει ἐξαγωγικὰς εὐκαιρίας ὑπὲρ τῶν κλασσικῶν ἀγροτικῶν ἐξαγωγικῶν προϊόντων μας, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ ἀγροτικῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε δὲν ἐξήγοντο. Διανοίγει εὐκαιρίας ἐξαγωγικὰς διὰ τὰ βιομηχανικὰ καὶ βιοτεχνικά μας προϊόντα. Καὶ τοῦτο εἶναι ἰδιαιτέρως σημαντικόν. Θὰ παράσχῃ ἐφαρμοζομένη εὐκαιρίας ἀπασχολήσεως τοῦ ἐργατικοῦ μας δυναμικοῦ καὶ θὰ στερεώσῃ τὴν βάσιμον ἐλπίδα, ὅτι σιγὰ–σιγά, ἀναπροσαρμοζομένης τῆς ὅλης μας οἰκονομίας καὶ ἀναπτυσσομένης συμφώνως πρὸς τὰ εὐρωπαϊκὰ μέτρα, σιγὰ–σιγὰ καὶ οἱ Ἕλληνες ἐργαζόμενοι θὰ ἀπολαύσουν ἐκείνων τῶν ἀγαθῶν, ποὺ ἀπολαμβάνουν καὶ οἱ Εὐρωπαῖοι συνάδελφοί των. Διευρύνει γενικώτερον ἡ προοπτικὴ τῆς συνδέσεως τοὺς οἰκονομικούς μας στόχους καὶ ἐνάγει εἰς μέτρα Εὐρωπαϊκὰ σειρὰν μεγεθῶν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Στηρίζει τὴν πίστιν τῆς χώρας καὶ παρέχει εἰς ὅλους ἡμᾶς, ἕνα αἴσθημα γενικωτέρας καὶ οἰκονομικῆς σταθερότητος καὶ ἀσφαλείας. Ἐν τούτοις, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξαγγέλλων τὴν ἐπιτυχῆ ἔκβασιν τῶν διαπραγματεύσεων, ἐδήλου πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ἡ ἐπιτυχία τῆς ἐγκαινιαζομένης πολιτικῆς θὰ ἐξαρτηθῇ πρωτίστως ἀπὸ τὴν ἱκανότητά μας νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὰς δυνατότητας, νὰ ἐπωφεληθῶμεν τῶν παρουσιαζομένων εὐκαιριῶν. Καὶ νομίζω, εἶχεν εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο δίκαιον ὁ κ. Καραμανλῆς, διότι θὰ ἦτο πλάνη νὰ πιστεύσῃ κανεὶς ἐξ ἡμῶν, ὅτι ἡ σύνδεσις προσφέρει τοῦ Ἑλληνικοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος οἱανδήποτε αὐτόματον λύσιν. Μεθόδους ἐπιλύσεως τῶν παγίων οἰκονομικῶν προβλημάτων μας προσφέρει ἡ ὑπὸ κρίσιν καὶ συζήτησιν σύμβασις καὶ ὄχι λύσεις τῶν ὀργανικῶν αὐτῆς προβλημάτων. Θὰ ἐξομολογηθῶ μάλιστα, ὅτι ἔναντι αὐτῆς τῆς προσφορᾶς τῶν μεθόδων ἐπιλύσεως, τάσσει διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν προβλημάτων ὡρισμένας προθεσμίας καὶ ἑπομένως, ἐκ κατασκευῆς καθιστᾷ τὰ προβλήματα αὐτὰ ὀξύτερα. Εἰς τὸ βάθος καλούμεθα νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι εἴμεθα ἀρκούντως ὥριμοι, διὰ νὰ ἀνθέξωμεν εἰς τὸ ψυχρὸν κλῖμα τοῦ οἰκονομικοῦ ρεαλισμοῦ τῶν προηγουμένων χωρῶν τῆς Δύσεως. Ἀπὸ ἡμᾶς κυρίως, ἀπὸ ὅλους μας, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἀπὸ τὴν πολιτικὴν ἡγεσίαν καὶ ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν τῶν παραγωγικῶν τάξεων καὶ ἕνα ἕκαστον τῶν Ἑλλήνων ἐργαζομένων, ἐξαρτᾶται, ἐὰν θὰ ἀποδειχθῇ ἡ σύμβασις σταθμὸς πρὸς οἰκονομικὰς ἐπιτεύξεις πρωτοφανεῖς, ἢ ἀντιθέτως, ἐὰν θὰ γίνῃ ἀρχὴ μεγάλων ὀδυνῶν. Καὶ ὑπάρχουν βασικαὶ προϋποθέσεις, διὰ τὴν ἐπιτυχίαν, κ. συνάδελφοι. Αἱ προϋποθέσεις αὐταὶ εἶναι πολλῶν εἰδῶν. Θὰ ἠδυνάμην νὰ τὰς διαιρέσω εἰς τρεῖς βασικὰς κατηγορίας. Ἡ πρώτη προϋπόθεσις εἶναι ἰδεολογικὴν καὶ ψυχολογική. Ἡ δευτέρα εἶναι ὀργανωτική. Καὶ ἡ τρίτη εἶναι, ὑπὸ στενὴν ἔννοιαν, οἰκονομικὴ προϋπόθεσις. Δὲν ἀνέφερον τὰς κατηγορίας αὐτὰς τῶν προϋποθέσεων, κατὰ τὴν σειράν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰς ἀνέφερον τυχαίως. Πιστεύω, ὅτι πράγματι, τὸ πρόβλημα εἶναι πολὺ περισσότερον ἰδεολογικόν, ψυχολογικὸν καὶ ἠθικόν. Χρειάζεται μία ἀναπροσαρμογὴ τῆς νοοτροπίας μας, μία ἀναπροσαρμογὴ τῆς νοοτροπίας τοῦ Ἕλληνος οἰκονομικοῦ ἀνθρώπου διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν. Χρειάζεται ἔπειτα μία ὀργανωτικὴ ἐπανάστασις νὰ σημειωθῇ, ὄχι μόνον μέσα εἰς τὰ πλαίσια τοῦ Κράτους, ἀλλὰ μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῶν παραγωγικῶν μονάδων τῶν μεγάλων καὶ τῶν μικρῶν. Καὶ τέλος, βεβαίως, χρειάζεται νὰ ἀσκηθῇ καὶ ἡ ὀρθὴ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς συνδέσεως οἰκονομικὴ πολιτική. Πρὶν εἰσέλθω, κ. βουλευταί, εἰς τὴν ἀνάλυσιν αὐτῶν τῶν προϋποθέσεων, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ πρῶτον νὰ δώσω μίαν συνθετικὴν εἰκόνα τῆς συμβάσεως καὶ δεύτερον νὰ προβῶ εἰς μίαν βραχεῖαν ἀνασκόπησιν τῆς ἱστορίας καὶ τῆς θεωρίας τῶν μεγάλων ἀγορῶν. Ἐν τῇ ἐξετάσει τοῦ δευτέρου θέματος θὰ ἀναφερθῶ εἰδικώτερον εἰς τὸ πρόβλημα τῆς ἐντάξεως εἰς Κοινὴν Ἀγορὰν οἰκονομικῶς προηγμένων χωρῶν, χώρας ἢ περιοχῆς, τελούσης εἰσέτι ὑπὸ ἀνάπτυξιν καὶ ὑστερούσης οἰκονομικῶς καὶ τεχνικῶς τῶν ἄλλων μετεχουσῶν εἰς τὴν Ἀγορὰν αὐτὴν χωρῶν. Δὲν ὑπῆρξα, κ. βουλευταί, μέλος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ὁποίας ἐπετεύχθη ἡ ὑπογραφὴ τῆς συμβάσεως, συνδέσεως τῆς ὑπὸ κύρωσιν καὶ αἰσθάνομαι κἄποιαν μείζονα ἄνεσιν, ἐν τῇ ἀντιμετωπίσει τοῦ θέματος. Θὰ ἤθελον νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἄλλαι χῶραι σήμερον ἐπιδιώκουν τὴν σύνδεσιν ὑπὸ τοὺς Ἑλληνικοὺς ἢ ὑπὸ παρεμφερεῖς πρὸς τοὺς Ἑλληνικοὺς ὅρους καὶ καθ’ ὅσον γνωρίζω, δὲν ὑπάρχει καμμία ἄλλη χώρα πλὴν τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία μέχρι τῆς στιγμῆς νὰ ἐπέτυχε τὴν σύνδεσιν. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ ὑπογραφὴ τῆς συμβάσεως αὐτῆς καὶ ἡ διατήρησις τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος, ἀποτελοῦν εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα τὰ μεγαλύτερα ἐπιτεύγματα τῶν παρελθουσῶν Κυβερνήσεων Καραμανλῆ, ἔργα βασικά, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριζόμενοι ἠμποροῦμεν νὰ ἀτενίσωμεν εἰς τὸ μέλλον καὶ τὴν προκοπὴν τοῦ τόπου. Θὰ ἤθελον, ὅμως, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάλυσιν τῆς συμβάσεως, νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ ἔργον τοῦ προκατόχου μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ νῦν Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κ. Πρωτοπαπαδάκη, ὑπὸ τὴν κατεύθυνσιν τοῦ ὁποίου διεξήχθησαν αἱ διαπραγματεύσεις. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐξάρω τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν διαπραγματεύσεων, ὑπὸ τὸν Ὑποδιοικητὴν Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀφανῶς εἰργάσθησαν ὁ κάθε ἕνας ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν του, διὰ νὰ περιληφθοῦν καλλίτεροι διὰ τὴν Ἑλλάδα ὅροι. Ἡ Σύνδεσις ἡ Ἑλληνική, δὲν συνιστᾷ συνήθη τελωνειακὴν ἕνωσιν τοῦ παραδεδομένου τύπου. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη παρατήρησις, ἡ δευτέρα παρατήρησις εἶναι, ὅτι δὲν συνιστᾷ μόνον τελωνειακὴν ἕνωσιν. Ἀλλὰ ἀποβλέπει εἰς τὴν βαθμιαίαν οἰκονομικὴν ἑνοποίησιν. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἀπώτερος οἰκονομικὸς καὶ πολιτικὸς σκοπός. Αὐτὴ αὕτη ἡ Συνθήκη τῆς Ρώμης, βάσει τῆς ὁποίας ἱδρύθη ἡ Ε.Ο.Κ., ἀποβλέπει εἰς τὴν πλήρη τελωνειακὴν ἕνωσιν μεταξὺ τῶν ἓξ χωρῶν διὰ ἰδιορρύθμων μεθόδων, πρωτοφανῶν εἰς τὴν Ἱστορίαν, ἀλλὰ ἀποβλέπει πρὸ παντὸς εἰς τὴν δημιουργίαν μιᾶς ἔτι στενωτέρας ἑνότητος, μιᾶς κοινῆς ἀγορᾶς καὶ μιᾶς συντονισμένης καὶ σχεδὸν κοινῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομίας. Εἰς τὴν Συνθήκην τῆς Ρώμης αἱ τάσεις αὐταὶ ἐκδηλοῦνται διὰ τῶν ἄρθρων τῶν προβλεπόντων τὴν ἄσκησιν κοινῆς γεωργικῆς πολιτικῆς, κοινῆς ἐμπορικῆς πολιτικῆς καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διὰ τῶν διατάξεων τῶν προβλεπουσῶν τὸν συντονισμὸν τῆς νομισματικῆς καὶ πιστωτικῆς πολιτικῆς, διὰ τῆς θεσπίσεως τῆς ἐλευθέρας κινήσεως τῶν κεφαλαίων εἰς τὴν περιοχὴν τῶν ἓξ καὶ τῆς θεσπίσεως τῆς ἐλευθερίας κινήσεως τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ, διὰ τοῦ παρεχομένου δικαιώματος ἐγκαταστάσεως καὶ τέλος διὰ τῆς διαφαινομένης κοινῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς. Ἡ Συνθήκη τῶν Ἀθηνῶν, δηλαδή, ἡ Συνθήκη τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ., ἔχει καὶ αὐτὴ ἀναλόγους πρὸς τὴν Συνθήκην τῆς Ρώμης βλέψεις καὶ ἀκολουθεῖ ἀναλόγους πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην μεθόδους. Εἶναι φυσικὸν νὰ προβλέπῃ μίαν προοδευτικὴν τελωνειακὴν ἕνωσιν μὲ τὴν ὑπὸ κατασκευὴν τελωνειακὴν ἕνωσιν τῶν ἕξ. Διότι ὅσον καὶ ἂν ἔχῃ προχωρήσει, ὅπως γνωρίζητε, ἡ τελωνειακὴ ἕνωσις τῶν ἕξ δὲν εἶναι, οὔτε τετελεσμένη, οὔτε ὡλοκληρωμένη. Θὰ εἶναι τετελεσμένη καὶ ὡλοκληρωμένη μετὰ τὴν 12ετίαν ἀπὸ τὸ ἔτος 1958. Ἡ τελωνειακὴ αὐτὴ ἕνωσις προβλέπει τὴν προοδευτικὴν κατάργησιν τῶν μεταξὺ τῶν ἓξ καὶ τῆς Ἑλλάδος δασμῶν καὶ δεύτερον, τὴν προσχώρησίν μας εἰς ἕνα κοινὸν ἐξωτερικόν, ἔναντι τῶν τρίτων, δασμολόγιον. Αὐτὸ τὸ δεύτερον χαρακτηριστικὸν καὶ κατὰ τὴν ὁρολογίαν τῆς ΓΚΑΤΤ, διαφοροποιεῖ τὴν τελωνειακὴν ἕνωσιν ἀπὸ τὰς συμφωνίας ἐλευθέρων συναλλαγῶν, ὑπὸ τὴν στενὴν τῆς λέξεως ἔννοιαν. Αἱ ζῶναι ἐλευθέρων συναλλαγῶν, ὑπὸ τὴν στενὴν ἔννοιαν, προβλέπουν μεταξὺ τῶν μελῶν ἐλευθέρας ἐμπορικὰς συναλλαγάς, ἀλλὰ ἑκάστη ἐκ τῶν μετεχουσῶν χωρῶν διατηρεῖ κατ’ ἀρχὴν τὸ ἐθνικόν της δασμολόγιον. Ἐν τούτοις ἡ Συνθήκη τῶν Ἀθηνῶν, ἡ τελοῦσα ὑπὸ τὴν κύρωσίν σας, προβλέπει καὶ τὴν ἐναρμόνισιν τῆς γεωργικῆς Ἑλληνικῆς πολιτικῆς πρὸς τὴν ὑπὸ κατασκευὴν ἐν μέρει, βάσει τῶν τελευταίων συμφωνιῶν, κοινὴν γεωργικὴν πολιτικὴν τῶν ἕξ. Ὅπως εἶπον καὶ χθές, ἐναρμόνισις δὲν σημαίνει, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ προσχωρήσῃ ἄνευ ἄλλου ὅρου εἰς τὴν κοινὴν γεωργικὴν πολιτικὴν τῶν ἕξ. Ἐναρμόνισις σημαίνει, ὅτι θὰ συμφωνηθοῦν μεταξὺ τῶν δύο μερῶν οἱ ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἡ Ἑλληνικὴ γεωργικὴ πολιτικὴ θὰ ἐξομοιωθῇ σιγὰ–σιγὰ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος νὰ εἶναι δυνατή, πράγματι, ἡ ἄσκησις κοινῆς γεωργικῆς πολιτικῆς. Εἰς τὸ θέμα τῆς ἐξωτερικῆς ἐμπορικῆς πολιτικῆς ἐν ἄρθρῳ 64 ὁρίζεται, ὅτι μέχρι τῆς 12ετίας θὰ γίνῃ ὁ συντονισμὸς ἔναντι τῶν τρίτων χωρῶν. Μετὰ τὴν 12ετίαν θὰ ἀσκηθῇ ἐξωτερικὴ ἐμπορικὴ πολιτικὴ ἐπὶ ὁμοιομόρφων ἀρχῶν. Ἡ ἐσωτερικὴ ἐμπορικὴ πολιτικὴ τείνει εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν μονοπωλιακῶν καταστάσεων. Ἡ συνθήκη ἀναφέρεται καὶ εἰς ἄλλας τινὰς ἀρχὰς καὶ διατάξεις ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολήσω. Ὡς πρὸς τὴν κίνησιν τῶν ἐργατῶν εἰς τὴν Συνθήκην τῆς Ρώμης ὑπάρχει ἡ πλήρης ἐλευθερία, ἡμεῖς κατὰ τὴν πρώτην 12ετίαν, ἐνῷ δὲν ἀναλαμβάνομεν τίποτε, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκταθοῦν καὶ ὑπὲρ ἡμῶν αἱ διατάξεις τῶν ἓξ ἐφ’ ὅσον ἀποφασίσῃ τὸ Συμβούλιον τῆς Συνδέσεως. Τὸ δικαίωμα ἐγκαταστάσεως εἶναι ἀπόλυτον διὰ τὴν Συνθήκην τῆς Ρώμης. Ἡμεῖς ἀναλαμβάνομεν νὰ διευκολύνωμεν. Ἡ κίνησις τῶν κεφαλαίων μᾶς ὑποχρεώνει εἰς τὴν διευκόλυνσιν τῆς προσελκύσεως ξένων κεφαλαίων, ἀλλὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Συνδέσεως εἶναι ἁρμόδιον, διὰ νὰ εἰσηγηθῇ πρὸς τὰς χώρας μέλη τῆς Κοινότητος, τὴν λῆψιν ὅλων τῶν ἀναγκαίων μέτρων, διὰ νὰ προωθηθοῦν αἱ ἐπενδύσεις ξένων κεφαλαίων ἐν Ἑλλάδι. Αἱ δὲ ξέναι χῶραι ἀναλαμβάνουν νὰ καθορίσουν τὴν πολιτικὴν των, συμφώνως πρὸς τὴν κατευθυντήριον αὐτὴν γραμμήν. Ἐπὶ τῆς γενικῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, μᾶς παρέχεται τὸ δικαίωμα, εἰς περίπτωσιν δυσχερειῶν εἰς τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἐξωτερικῶν πληρωμῶν, νὰ λαμβάνωμεν μονομερῶς μέτρα, ἀλλὰ καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Συνδέσεως εἶναι ἁρμόδιον νὰ συστήσῃ τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀποκτήσῃ συνείδησιν ἡ Ἑλλάς, νὰ ἀποκτήσῃ συνείδησιν ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι διὰ τῆς κυρώσεως αὐτῆς τῆς Συμφωνίας εἰσερχόμεθα εἰς ἕνα καθεστὼς συνεχῶν διαπραγματεύσεων ἐπὶ ὅλων τῶν ἐπιπέδων. Ἐπὶ τοῦ ἐπιπέδου τῶν κυβερνήσεων Ἐπιμελητηρίων τῶν διαφόρων χωρῶν, ἐπὶ ὑπηρεσιακοῦ ἐπιπέδου, ἐπὶ ἐπιπέδου τῶν ἐκπροσώπων τῶν παραγωγικῶν τάξεων καὶ ἐπὶ ἐπιπέδου τῶν κλάδων τῶν διαφόρων ἐπιχειρήσεων. Ἀπὸ τὴν ἔκβασιν αὐτῶν τῶν διαπραγματεύσεων καὶ ἀπὸ τὴν πραγματοποίησιν καὶ τὴν λῆψιν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἐξαρτᾶται ἡ ἐπιτυχία τοῦ τελικοῦ σκοποῦ. Ἡ οἰκονομικὴ ἑνοποίησις δὲν ἔχει διαμορφωθῆ μεταξὺ τῶν ἕξ. Διαμορφοῦται αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ εἴδατε τὶ δυσχερείας συνήντησε ἡ διαμόρφωσις κοινῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς μεταξύ των. Ὅταν ξεκινάῃ κανείς, εἰς τὸ νὰ χαράξῃ μίαν τοιαύτην πολιτικὴν ἀποφασιστικὴν διὰ τὸ μέλλον τοῦ τόπου, ἂς μὴ πλανώμεθα, ξεκινάη ἀπὸ κάποιαν προϋπόθεσιν, ἡ ὁποία ἑδραιοῦται ἐπὶ τῆς πίστεως, ὅτι ὑπάρχει πρῶτον, Εὐρώπη, ὅτι ὑπάρχει αὕτη ἠθικῶς καὶ ὅτι δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἢ ἤδη σχεδὸν ὑπάρχει καὶ οὐσιαστικῶς. Καὶ ἐξελίσσεται ἡ Εὐρώπη καὶ πρὸς κάποιαν πολιτικὴν ἑνότητα. Ὕστερα ἀπὸ τὴν θεμελιώδη πίστιν, ὅτι ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες εἴμεθα ἰδεολογικῶς καὶ παρὰ τὸ χαμηλὸν ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἀνεπτυγμένας χώρας τῆς Εὐρώπης οἰκονομικὸν καὶ τεχνικόν μας ἐπίπεδον, εἴμεθα ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες, εἰς θέσιν καὶ θέλομεν ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες νὰ γίνωμεν Εὐρωπαῖοι. Δὲν χρειάζεται νὰ προβῶ εἰς λεπτομερῆ ἀνάλυσιν τῶν διατάξεων τῶν ἀφορωσῶν εἰς τὴν τελωνειακὴν Ἕνωσιν. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀθηνῶν κ. Δερτιλῆς, νομίζω, ὅτι ἔδωσε μίαν εἰκόνα ἀρκετὰ λεπτομερῆ, εἰσηγούμενος χθὲς τὸ θέμα καὶ δὲν θὰ ἤθελα νὰ κουράσω τὴν Βουλήν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἐν τάχει νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τοὺς βασικοὺς μηχανισμοὺς αὐτῆς τῆς τελωνειακῆς ἑνώσεως. Πρέπει νὰ γίνῃ πρῶτον, μία βασικὴ διάκρισις μεταξὺ προϊόντων Ἑλληνικῶν, τῶν ὁποίων ὁ δασμολογικὸς ἀφοπλισμὸς θὰ συντελεσθῇ ἐντὸς 12 ἐτῶν καὶ προϊόντων, τῶν ὁποίων ὁ δασμολογικὸς ἀφοπλισμὸς θὰ συντελεσθῇ ἐντὸς 22 ἐτῶν. Εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν οἱ δασμοὶ θὰ πέσουν ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς συμφωνίας κατὰ 10%. Ἀνὰ 18μηνον κατόπιν καὶ ἐπὶ 9 ἔτη καὶ πάλιν κατὰ 10%. Κατὰ τὰ τρία ἔτη τὰ τελευταῖα κατὰ 10%, ἐπίσης, κατ’ ἔτος. Εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτὴν τῶν προϊόντων ὑπάγονται τὰ μὴ παραγόμενα σήμερον ἐν Ἑλλάδι βιομηχανικὰ καὶ βιοτεχνικὰ προϊόντα κατ’ ἀρχήν, ὡς ἐπίσης καὶ τὰ Ἑλληνικὰ ἐξαγώγιμα γεωργικὰ προϊόντα. Θεμελιώδης ἐξαίρεσις τοῦ κανόνος ὑπάρχει ὑπὲρ νεοϊδρυομένων τυχὸν βιομηχανιῶν. Αἱ νεοϊδρυόμεναι βιομηχανίαι δικαιοῦνται, διὰ νὰ ἔχουν τὸν καιρὸν νὰ ἑδραιωθοῦν, ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις εἰς τὰς ὁποίας ἀνεφέρθη χθὲς ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἀθηνῶν, δικαιοῦνται ὡρισμένης εἰδικῆς ηὐξημένης προστασίας. Ἔρχομαι εἰς τὰ προϊόντα, τῶν ὁποίων ὁ δασμολογικὸς ἀφοπλισμὸς θὰ συντελεσθῇ εἰς τὴν μείζονα περίοδον τῶν 22 ἐτῶν. Αὐτὴ ἡ μείζων περίοδος ὑποδιαιρεῖται εἰς δύο ὑποπεριόδους, τὴν πρώτην, ἂς εἴπωμεν ὑποπερίοδον 10 ἐτῶν καὶ τὴν δευτέραν ὑποπερίοδον 12 ἐτῶν. Κατὰ τὴν πρώτην 10ετῆ ὑποπερίοδον ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς ἰσχύος τῆς συμφωνίας μείωσις δασμῶν 5%, ἀνὰ δυόμισυ ἔτη, μείωσις δασμῶν 5 σὺν 5 σὺν 5. Ὅ ἐστὶ μεθερμηνευόμενον, εἰς τὸ τέλος τῶν 7½ ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συμφωνίας θὰ ἔχῃ ἐπέλθει διὰ τὰ προϊόντα ταῦτα δασμολογικὸς ἀφοπλισμός, ἴσος πρὸς 20% τοῦ ἐν ἰσχύϊ δασμοῦ. Τὸ ὑπόλοιπον τώρα 80% τοῦ δασμοῦ αὐτοῦ, θὰ ἐξαφανισθῇ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς δευτέρας ὑποπεριόδου. Οὕτω θὰ λογισθῇ τὸ 80% ὡς δασμὸς βάσεως καὶ θὰ ἀκολουθηθῇ, ὡς πρὸς τὴν μείωσιν τῶν δασμῶν, ὁ ρυθμὸς τῆς πρώτης κατηγορίας τῶν προϊόντων, δηλαδή, ὁ ρυθμὸς τοῦ ἀφοπλισμοῦ τῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα ὑπάγονται εἰς τὴν 12ετίαν. Ὑπάρχουν καὶ διατάξεις, κ. συνάδελφοι, περὶ ποσοστόσεων, αἱ ὁποῖαι, ἐπειδὴ εἶναι τεχνικαὶ καὶ περίπλοκοι, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τὰς παραλείψω. Θὰ ἤθελα, ὅμως, νὰ ὁμιλήσω περὶ τῶν ὑποχρεώσεων τῆς Κοινότητος εἰς τὰς ὁποίας ἀναφέρεται τὸ 6ον πρωτόκολλον τῆς ὑπὸ κύρωσιν συμφωνίας. Προβλέπεται, κ. βουλευταί, ἴση μεταχείρισις δι’ ὅλα τὰ Ἑλληνικὰ προϊόντα, ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τῆς συμβάσεως, δηλαδή, ἴση μεταχείρισις ἔναντι τῶν προϊόντων τῶν χωρῶν τῆς Κοινότητος. Αὐτή, νομίζω, εἶναι ἡ πρώτη —δὲν εἶναι ἡ μόνη— κολοσσιαία βασικὴ διαφορὰ τῆς ὑπὸ κρίσιν καὶ συζήτησιν συμφωνίας ἀπὸ τὰς τελωνειακὰς ἑνώσεις τοῦ γνωρίμου τύπου, περὶ τοῦ ὁποίου θὰ σᾶς ὁμιλήσω μετά. Τὶ σημαίνει αὐτό; Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι διὰ μίαν χρονικὴν περίοδον, ἐγὼ ἔχω ὅλα τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα διανοίγει ἡ εὐρύτης τῆς ἀγορᾶς, ἔχω ὅλα τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν οἱ 6, μεταξύ των, χωρὶς νὰ ἔχω εἰς τὴν ἀρχὴν περίπου κανένα βάρος, νὰ ἀναλάβω, ἔναντι αὐτῶν τῶν πλεονεκτημάτων ποὺ μοῦ χορηγοῦνται, τὰ δὲ βάρη τὰ ἀναλαμβάνω σιγά, σιγά. Μᾶς παρέχεται μία μεγάλη περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς, ἠμποροῦμεν νὰ κινητοποιηθῶμεν καὶ νὰ δημιουργήσωμεν νέας ἐντελῶς προϋποθέσεις εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Νέας προϋποθέσεις, πρὸ πάντων κατευθυνομένας πρὸς τὰς ἐξαγωγάς, διότι ἐν τῇ πράξει, κ. συνάδελφοι, ἡ διάταξις περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ὡμίλησα, σημαίνει, ὅτι ἀφ’ ἧς ἐπικυρωθῇ ἡ συμφωνία, θὰ ὑπάρξῃ μείωσις τῶν δασμῶν ὑπὲρ ἡμῶν κατὰ 40%, κατὰ πᾶσαν δὲ πιθανότητα κατὰ 50%, διότι τὸ πιθανώτερον ἐξ ὅλων εἶναι, μέχρι τοῦ Ἰουλίου νὰ ἔχουν ἀποφασίσει μεταξὺ των οἱ 6, μείωσιν ἐξικνουμένην μέχρι τοῦ ποσοστοῦ τούτου. Ἐπιθυμῶ νὰ σημειωθῇ —ὅπως τὸ ἐσημείωσε καὶ ὁ κ. Δερτιλῆς— ὅτι τὰ γεωργικὰ προϊόντα ἔχουν εἰδικήν, περιπλοκωτέραν ρύθμισιν, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἀνεφέρθη. Ἐπὶ πλέον, οἱαδήποτε περαιτέρω σημειωθῇ τῶν μεταξὺ τῶν 6 χωρῶν δασμῶν μείωσις, εἴτε συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τῆς συνθήκης τῆς Ρώμης, εἴτε διότι θὰ συμφωνήσουν ἐπίσπευσιν μεταξύ των, τῆς ἐπελεύσεως τοῦ δασμολογικοῦ ἀφοπλισμοῦ, οἱαδήποτε τοιαύτη μείωσις, ἐξ οἱασδήποτε αἰτίας προερχομένη, ἰσχύει καὶ δι’ ἡμᾶς. Ἔχομεν καὶ ἕνα μεγάλο πλεονέκτημα καὶ ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν ποσοστώσεων. Αἱ ποσοστώσεις κατηργήθησαν μεταξὺ τῶν 6, ἀπὸ τὸ τέλος τοῦ 1961. Ἄρα, ἅμα εἰσέλθωμεν ἡμεῖς, θὰ τὰς εὕρωμεν κατηργημένας διὰ τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα. Τὸ καθεστὼς τοῦτο θὰ ἰσχύσῃ καὶ ὑπὲρ τῶν ἰδικῶν μας βιομηχανικῶν προϊόντων. Τὰ ἐξαγώγιμα γεωργικὰ προϊόντα, καὶ αὐτὰ θὰ τύχουν ἴσης μεταχειρίσεως μὲ τὰ προϊόντα τῶν 6 χωρῶν τῆς Κοινότητος, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, μὲ τὰς ἐπιφυλάξεις, περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησεν ὁ κ. Δερτιλῆς, ἄλλαι ἐκ τῶν ὁποίων εἶναι ὑπὲρ ἡμῶν καὶ μία μόνον, καθ’ ἡμῶν. Ἀλλὰ ἡ τελωνειακὴ ἕνωσις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συντελεσθῇ παρά, ἐὰν προβλεφθῇ καὶ ἡ διαδικασία, ἡ ὁποία δὲν θὰ θεσπίσῃ μόνον τὴν κατάργησιν τῶν μεταξύ μας δασμῶν, ἀλλὰ θὰ θεσπίζῃ καὶ τὸ κοινὸν δασμολογικὸν τεῖχος, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς περιβάλλῃ. Κύριοι συνάδελφοι, χωρὶς νὰ θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τεχνικὰς λεπτομερείας περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ γίνῃ ἡ προσαρμογὴ τοῦ ἰδικοῦ μας δασμολογίου πρὸς τὸ κοινὸν δασμολόγιον, νομίζω, ὅτι ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διευκρινίσω τὸ θέμα καὶ νὰ τὰ λέγωμεν αὐτὰ τὰ πράγματα, ὅπως εἶναι: Τὰ σῦκα, σῦκα καὶ τὴν σκάφην, σκάφην, τὸ θέμα τῶν ἐμπορικῶν σχέσεων τῆς χώρας μὲ τὰς χώρας διμερῶν κλῆριγκ καὶ κυριώτατα μὲ τὰς ἀνατολικάς. Ἡ πρώτη καὶ ἡ κυριωτέρα παρατήρησις, τὴν ὁποίαν θὰ κάμω, ἀφορᾷ εἰς τὸ ὅτι ἡ σύνθεσις τῶν εἰσαγομένων προϊόντων μας ἀπὸ τὰς χώρας ἐκείνας, εἶναι κατὰ βάσιν τοιαύτη, ὥστε δὲν ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὸ κοινὸν δασμολόγιον: πετρέλαια, ξυλεία. Ὑπάρχουν, ὅμως, καὶ τὰ περιθώρια, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν αἱ δασμολογικαὶ ποσοστώσεις καὶ ὑπάρχει καὶ ἄλλη μία εὐνοϊκὴ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην ρῆτρα, οὕτως ὥστε νὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι αἱ πρὸς τὰς χώρας ταύτας σχέσεις μας, δὲν πρόκειται ἐκ τῆς προσχωρήσεώς μας εἰς τὴν συνθήκην ἢ ἐκ τοῦ δημιουργουμένου νομικοῦ καθεστῶτος, νὰ προσκόψουν εἰς οἱονδήποτε ἐμπόδιον. Ἡ Κυβέρνησις ἐτόνισεν, ὅτι ἐπιθυμεῖ βεβαιότατα τὴν προώθησιν τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων πρὸς τὰς ἀγορὰς τὰς ἀνταγωνιστικάς, τὰς λειτουργούσας ἐπὶ πολυμελοῦς βάσεως, διότι ἡ ἐξοικείωσις τοῦ ἐμπορίου μας πρὸς τὰς ἀγορὰς ταύτας, ἐξυγιαίνει αὐτομάτως τὸ ἐμπόριον. Ἐν τούτοις, ὄχι μόνον δὲν ἀποκλείει, ἀλλὰ ἐπιθυμεῖ τὴν ὁμαλοτάτην συνέχισιν καὶ ἐπαύξησιν κατὰ τὸ δυνατὸν τῆς συνεργασίας μας εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα μὲ τὰς ἀνατολικὰς χώρας. Θὰ σᾶς φέρω ἕνα παράδειγμα, διότι δὲν θέλω νὰ σᾶς περιπλέξω εἰς τεχνικὰς συζητήσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἠδυνάμεθα νὰ συζητῶμεν ἐπ’ ἄπειρον, ἀναφερόμενοι εἰς ἄρθρα τοῦ δασμολογίου καὶ εἰς λεπτομερειακὰς ρυθμίσεις τῆς συμφωνίας. Ἡ Ἰταλία εἶχεν, ὡς γνωρίζητε, κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια, μειωμένας σχέσεις μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, ἐμπορικάς, ὄχι πολιτικάς. Ἤρκεσαν ὡρισμέναι ρυθμίσεις καὶ γνωρίζητε, ὅτι σήμερον ἔχει ἀποκατασταθῆ πλήρως τὸ ἐμπόριον μεταξὺ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως καὶ τῆς Ἰταλίας. Καὶ ἡ Ἰταλία, ἐὰν δὲν πλανῶμαι, εἶναι ἤδη μέλος τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς καὶ ἐφαρμόζει πολὺ περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι καλούμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν ἡμεῖς, τὸ κοινὸν δασμολόγιον. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω λέξεις τινάς, ἢ μᾶλλον, νὰ ἐκθέσω τὰς 5 ἢ 6 βασικὰς ἀρχάς, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ στηριχθοῦν τὰ ρυθμίζοντα τὰ γεωργικὰ προϊόντα θέματα. Θὰ πρέπει νὰ διακρίνωμεν πάλιν εἰς περιόδους. Μέχρι τῆς ἐναρμονίσεως τῆς ἀγροτικῆς μας πολιτικῆς πρὸς τὴν κοινὴν ἀγροτικὴν πολιτικὴν τῶν 6, θὰ ἰσχύσουν οἱ ἀκόλουθοι δύο κανόνες, ὡς βασικοί. Ὅλα τὰ ἐξαγώγιμα ἀγροτικὰ προϊόντα —ἅπαντα περιλαμβάνονται εἰς τὸν πίνακα ΙΙΙ τῆς συμφωνίας— ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος, θὰ τύχουν ἴσης μεταχειρίσεως. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι θ’ ἀπολαύσουν ἀμέσως κατὰ 30–35% μείωσιν τῶν ἐπ’ αὐτῶν δασμῶν. Σημαίνει δὲ ἐπὶ πλέον, αὔξησιν τῶν ποσοστώσεων εἰσαγωγῆς εἰς τὰς 6 χώρας, ὅπου τυχὸν ἰσχύουν τοιαῦται. Ἡ Ἑλλὰς ἀντιστοίχως, ἐπ’ αὐτῶν τῶν προϊόντων, ἐφαρμόζει τοὺς γενικοὺς κανόνας τῆς 12ετίας, περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ὡμίλησα εἰς τὸ πρῶτον μέρος τῆς ὁμιλίας. Διὰ τὰ λοιπὰ γεωργικὰ προϊόντα καὶ τὰ κτηνοτροφικὰ προϊόντα, παγιοποιεῖται κατά τινα τρόπον, τὸ ἰσχύον καθεστώς, δὲν γίνονται ἑκατέρωθεν δασμολογικαὶ μεταβολαί. Ὑπάρχει ἡ ἐξαίρεσις τοῦ πρωτοκόλλου 13ου. Πράγματι, ἔναντι τῶν παροχῶν, τὰς ὁποίας ἐξέθεσα, ὑπάρχει ἰδιάζουσά τις μεταχείρισις διὰ κατηγορίας τινὰς τοῦ δασμολογίου, ἀφορώσας κυρίως εἰς ζῶα ζῶντα, κρέατα, χοιρομήρια, τυρὸν Εὐρωπαϊκοῦ τύπου καὶ βούτυρον. Ἐὰν τυχὸν θέλετε, ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν, ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὰς λεπτομερεστέρας διατάξεις, διὰ νὰ μὴ διακοπῇ ἡ συνέχεια τῆς ὅλης ἐκθέσεως τοῦ μηχανισμοῦ τῆς συμφωνίας.

§11Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐννοεῖτε ἐν συνεχείᾳ, ὅτι θὰ προβῆτε.........

§12Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Ἠλιοῦ, θὰ εἶμαι πρόθυμος νὰ μοῦ κάμετε εἰς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας μου μίαν ἐρώτησιν ἐπ’ αὐτοῦ, διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσω μὲ κάθε λεπτομέρειαν, ἀλλὰ κατὰ τὴν διάρκειαν αὐτῆς τῆς ὁμιλίας, δὲν θεωρῶ, ὅτι ἠμπορῶ νὰ εἰσέλθω εἰς τόσας λεπτομερείας. Βεβαίως, εὑρίσκομαι εἰς τὴν διάθεσίν σας διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς οἱονδήποτε ἐρώτημα μοῦ τεθῇ καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἐλαχίστη ἀπέναντι τοῦ Σώματος ὑποχρέωσίς μου. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, νὰ μὴ γίνωνται διακοπαὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§14Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, ἐπειδή, ὄντως τὸ θέμα εἶναι δυσχερές, νὰ ἀκολουθήσω κἄποιον λογικὸν εἱρμὸν εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν σκέψεών μου, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχουν κενά, εἴτε εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω ἐγώ, εἴτε εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀκούσητε καὶ θὰ ἐννοήσητε σεῖς, ἐξ ἰδικοῦ μου ἁμαρτήματος. Ἡ ἐναρμόνισις τώρα, ἀρχὴ δευτέρα τῆς γεωργικῆς μας πολιτικῆς πρὸς τὴν κοινὴν γεωργικὴν πολιτικήν, θὰ καθορίσῃ τὸ ὁριστικὸν καθεστὼς τῆς καταργήσεως τῶν δασμῶν καὶ τῶν ποσοστικῶν περιορισμῶν. Ὑπάρχει προθεσμία πρὸς λῆψιν ἀποφάσεως διὰ τὴν ἐναρμόνισιν. Τὸ Συμβούλιον τῆς Συνδέσεως ἔχει δύο δυνατότητας. Ἢ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐναρμόνισιν ἢ νὰ καθορίσῃ ἕτερον καθεστώς, ἰδιάζον. Ἐὰν δὲν ἐπέλθῃ, ἐντὸς τῆς προθεσμίας, συμφωνία εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Συνδέσεως, τότε τὸ προϊὸν ἢ τὰ προϊόντα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐπῆλθε συμφωνία ἐναρμονίσεως, θὰ τεθοῦν ἐκτὸς τῆς τελωνειακῆς ἑνώσεως ἑκατέρωθεν καὶ θὰ τύχουν, βεβαίως, τῆς ρήτρας τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους καὶ ἀπὸ τὰς δύο πλευράς. Δὲν ἀποκλείεται, φυσικά, νὰ σημειωθῇ αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία δι’ ἓν προϊὸν καὶ νὰ ἐπέλθῃ διὰ τὸ προϊὸν αὐτὸ συμφωνία βραδύτερον. Τέλος, προθεσμία τῆς πραγματοποιήσεως τῆς ὁλοκληρώσεως τῆς ἐναρμονίσεως, εἶναι ἡ 22ετία. Ὑπάρχουν εἰδικαὶ ρυθμίσεις ἀφορῶσαι εἰς τὸν καπνὸν καὶ εἰς τὰς σταφίδας καὶ εἰς τοὺς οἴνους. Τὰς παραλείπω, διότι τὰς ἀνέπτυξεν ἐπαρκῶς ὁ κ. Δερτιλῆς. Ἠρωτήθη ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ ἔδωσεν ἀπαντήσεις. Ἐπίσης, εἰς τὸ θέμα τοῦ ἐξωτερικοῦ κοινοῦ δασμολογίου ὑπάρχουν εὐεργετικαὶ ὑπὲρ ἡμῶν διατάξεις, ἀφορῶσαι εἰς πέντε προϊόντα: εἰς τὸν καπνόν, τὴν σταφίδα, τὰς ἐλαίας, τὸ κολοφώνιον καὶ τὰ τερεβινθέλαια. Κύριοι βουλευταί, αὐτὸ εἶναι τὸ περίγραμμα τῆς συμφωνίας, τὴν ὁποίαν καλεῖσθε νὰ ἐπικυρώσητε. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ ἱστορία τῆς διευρύνσεως τῶν ἀγορῶν, ἡ ἱστορία τῶν μεγάλων ἀγορῶν δὲν γέμει μόνον ἐπιτυχιῶν — καὶ θὰ εἶμαι ἀντικειμενικὸς— διότι δὲν εἶναι εἰς τὴν πρόθεσιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ κολακεύσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀλλὰ νὰ προετοιμάσῃ καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ὅλους ἡμᾶς δι’ ἕνα ἀγῶνα. Καὶ προϋποθέσεις, διὰ νὰ ἑτοιμασθῇ κανεὶς δι’ ἕνα ἀγῶνα, εἶναι νὰ μάθῃ τὴν ἀλήθεια. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι τὰ διδάγματα τῆς ἱστορίας δὲν θὰ ἦσαν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν χρήσιμα. Θὰ ἐκθέσω ὡρισμένα παραδείγματα. Θὰ πάρω, ἐπαναλαμβάνω, παραδείγματα καὶ ἐπιτυχιῶν καὶ ἀποτυχιῶν, διὰ νὰ συναγάγωμεν πραγματικὰ συμπεράσματα, κ. συνάδελφοι. Χῶραι, ὅπως ἡ Γαλλία, ἢ ἡ Μ. Βρεταννία, αἱ ὁποῖαι ἀπέκτησαν τὴν πολιτικήν των ἑνότητα πολὺ ἐνωρίς, καὶ τὰς ὁποίας, δι’ αὐτό, ἡμεῖς θεωροῦμεν, ὅτι ἀπετέλεσαν ἱστορικῶς, ἀπὸ μακροτάτων ἐτῶν, μίαν ἀπόλυτον καὶ οἰκονομικῶς καὶ ὄχι μόνον πολιτικῶς ἑνότητα, χῶραι, λέγω, αὐτοῦ τοῦ εἴδους, δὲν εἶχον ἐν τούτοις ἀπολύτως ἡνωμένην, ἀπολύτως ἑνιαίαν, ἀπολύτως κοινὴν εἰς τὸ ἐσωτερικόν των ἀγοράν. Καὶ δὲν εἶχον μέχρι πότε: Ἡ Γαλλία ἀκόμη τὸν 17ον αἰῶνα εἶχε σωρείαν κατὰ ἐπαρχίας δασμῶν, διαπυλίων τελῶν ἢ ἄλλων ἀναλόγων ρυθμίσεων, αἱ ὁποῖαι ἀπέμειναν ὡς ὑπολείμματα τῆς αὐτονομίας τῶν πόλεων, ἢ εἶχον καὶ ἀπωτέραν καταγωγὴν φεουδαρχικήν. Ὁ Κολμπὲρ ἦτο ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος ἔλαβε, πράγματι, συστηματικὰ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν μέτρα, νομίζω, διὰ λόγους ἐμπειρικοὺς καὶ ὄχι θεωρητικούς. Ἐσημειώθησαν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, εἰς διάφορα διαμερίσματα τῆς Γαλλίας λιμοὶ καὶ εὑρῆκαν ὡς μέσον ἀντιμετωπίσεως τὴν κατάργησιν πολλῶν ἐξ αὐτῶν τῶν δασμῶν. Ἀλλὰ τὶ τὰ θέλετε; Τὸν 18ον αἰῶνα, μόνον, συνετελέσθη εἰς τὴν Γαλλίαν ἡ ὁλοκλήρωσις τῆς ἑνότητός της ὡς ἀγορᾶς, ἡ ὁποία εἶναι συνδυασμένη μὲ τὸ ὄνομα τοῦ Τυργκό. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν συνέβησαν περίπου τὰ ἴδια. Ὑπὸ τὴν ἐπιρροὴν τοῦ Ἄνταμ Σμὶθ ἤρχισαν νὰ καταργοῦνται ἀνάλογοι ρυθμίσεις. Εἰς τὴν Ἑλβετίαν, μόλις κατὰ τὸν 19ον αἰῶνα κατηργήθησαν οἱ μεταξὺ τῶν καντονίων δασμοί. Εἰς τὴν Αὐστροουγγαρίαν, καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ζωῆς τῆς Αὐτοκρατορίας καὶ πάντως, ἀπὸ τῆς συνθήκης τῆς Βεστφαλίας, μέχρι τῆς μετὰ τὸν Αʹ παγκόσμιον πόλεμον διαλύσεώς της, ἐσημειώθησαν πολλάκις μάχαι οἰκονομικαὶ καὶ ἐντὸς τῆς Αὐτοκρατορίας. Καὶ τοῦτο εἶναι, διότι ἡ Οὐγγαρία —λόγῳ τῆς ἐλαστικότητος τοῦ ἀγροτικοῦ της εἰσοδήματος— ἦτο φιλελευθέρα, ἐνῷ ἡ Αὐστρία, βιομηχανικωτέρα οὖσα, ἦτο ἀντιθέτως, προστατευτική. Ἡ Σουηδία καὶ ἡ Νορβηγία μολονότι ἀπὸ τὸ 1815, ἀπὸ τοῦ τέλους τῶν Ναπολεοντείων πολέμων, μέχρι τοῦ 1897 ἦσαν πολιτικῶς ἡνωμέναι, οἰκονομικὴν ἑνότητα δὲν παρουσίασαν ποτέ. Καὶ αὐτὸς ἦτο, ἴσως, ὁ λόγος τοῦ χωρισμοῦ. Καὶ εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς, τὰς ὁποίας κατ’ ἐξοχὴν ἐκλαμβάνει κανεὶς ὡς ἓν πολιτικὸν σύνολον, ἡ μὲν διακήρυξις τῆς ἐλευθερίας τῆς 4ης Ἰουλίου 1776 δὲν περιέχει τίποτε περὶ κοινῆς ἐμπορικῆς πολιτικῆς, οὔτε τὸ πρῶτον Σύνταγμα τοῦ 1781. Αἱ πρῶται διατάξεις περὶ κοινῆς ἐμπορικῆς πολιτικῆς, εἰσάγονται τὸ 1787 καὶ εἶναι, ἐπίσης, χαρακτηριστικόν, ὅτι ἕνα αἰῶνα μετά, τὸ 1887 ἀναγκάζεται τὸ Κογκρέσσον νὰ συστήσῃ μίαν Ἐπιτροπήν, μέχρι σήμερον λειτουργοῦσαν, καὶ ρυθμίζουσαν τὰ τῆς ἐμπορίας —βεβαίως, τώρα δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ Ἐπιτροπή, ὡς καὶ τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν εἶχεν, ὅταν ἱδρύθη— μεταξὺ τῶν Πολιτειῶν. Νομίζω, ὅτι πολὺ μεγάλα παραδείγματα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀντλήσωμεν μαθήματα, εἶναι τὸ παράδειγμα τῆς Γερμανικῆς τελωνειακῆς ἑνώσεως, πρῶτον, καὶ τῆς Ἰταλικῆς ἑνοποιήσεως, δεύτερον. Ἀπὸ αὐτὰ πρέπει νὰ ἀντλήσωμεν μαθήματα. Ξεύρετε, ὑπὸ ποίας συνθήκας, τὸ 1819, ἡ Βαυαρία ἔρριψε τὴν ἰδέαν μιᾶς τελωνειακῆς ἑνώσεως. Ἐν τούτοις, τὸ σύνθημα υἱοθέτησεν ἡ Πρωσσία. Καὶ δὲν εἶναι συμπτωματικόν, διότι ἡ υἱοθεσία αὐτὴ τοῦ συνθήματος, ἦτο συνδυασμένη μὲ πολιτικοὺς λόγους. Θὰ σᾶς ἐξηγήσω δὲ ἀργότερον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ καμμία, κανενὸς εἴδους, τελωνειακὴ ἕνωσις καὶ πολὺ περισσότερον οἰκονομικὴ ἑνότης στενωτέρα, ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἓν κοινὸν ἰδεολογικὸν βάθρον καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ μία ἑνιαία πολιτικὴ κατεύθυνσις. Ὑποθέτω, ὅτι εἶναι ἓν σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ συμφωνήσωμεν μὲ τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν, ἂν καὶ θὰ συναγάγωμεν ἐκ τούτου διάφορα, ἐκ διαμέτρου ἀντίθετα συμπεράσματα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, συνεστήθη προσωρινὸν καθεστὼς τριῶν τελωνειακῶν ἑνώσεων, εἰς τὸ τέλος δὲ ἐδημιουργήθη ἡ τελωνειακὴ ἕνωσις ποὺ ἐλειτούργησεν ἀπὸ τὸ 1834 ἕως 1867. Ἡ ὀργάνωσίς της ἦτο ἀναρχική, διότι ἀπεφάσιζε τὸ Συμβούλιον τῆς τελωνειακῆς ἑνώσεως, ὅπως καὶ ἡ Πολωνικὴ Δίαιτα. Ἔπρεπε ἅπαντες νὰ συμφωνήσουν καὶ ἤρκει καὶ ἐκεῖ, ὅπως καὶ ἐδῶ, εἷς βουλευτὴς νὰ εἴπῃ, κρατῆται, διὰ νὰ κρατηθῇ. Τὸ 1867 ὁ Βίσμαρκ ἠναγκάσθη νὰ κάμῃ μίαν μεταρρύθμισιν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, ἀλλὰ δὲν ἐχρειάσθη νὰ τὴν ἐφαρμόσῃ, διότι ἔγινεν ἡ ἑνοποίησις τῆς Γερμανίας καὶ συνετελέσθη εἰς τὴν οὐσίαν ἡ τελωνειακὴ ἕνωσις μετὰ τῆς πολιτικῆς. Διατὶ τὸ παράδειγμα αὐτὸ μᾶς ἐνδιαφέρει ἐξαιρετικά; Διότι ἡ ἐπίτευξις τῆς τελωνειακῆς ἑνώσεως, ὑπὸ τὰς προμνησθείσας συνθήκας, συνεδυάσθη, πρῶτον, μὲ μίαν κολοσσιαίαν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς Γερμανίας, τὴν πρώτην μεγάλην περίοδον τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας ταύτης. Μέσα δὲ εἰς σχετικῶς ὀλίγον χρόνον ἡ ἑνοποιημένη οἰκονομικῶς Γερμανία, ἐπῆρε μίαν ἐντελῶς νέαν μορφήν. Ὕστερα, διότι ἐσημειώθησαν μέσα εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ αὐτὸ ἔχει ἐπίσης πρακτικὴν σημασίαν, ὡρισμέναι ἐξειδικεύσεις, δηλαδή, ὡρισμέναι κατανομαὶ τῶν ἔργων κατὰ περιοχάς. Ὑφαντουργία εἰς τὴν Σαξωνίαν, ζυθοποιΐα εἰς τὴν Βαυαρίαν, εἰς τὴν Σιλεσίαν βιομηχανικαὶ κατασκευαί, (MANUFACTURES), ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἀνεπτύχθη ἰλιγγιωδῶς ἡ παραρήνιος περιοχή. Καὶ διατὶ νὰ τὸ ἀποκρύψωμεν; Συνέβη νὰ μὴ εἶναι ὁμοιόμορφος ἡ ἀνάπτυξις ὅλων τῶν Γερμανικῶν περιοχῶν καὶ νὰ ὑπάρξῃ μέχρις ὁρίου ἡ τάσις συγκεντρώσεως κεφαλαίων εἰς περιοχάς, ὅπου ἤδη ἦσαν συγκεντρωμένα τοιαῦτα. Καὶ αὐτό, εἶναι ἕνα σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες πρέπει πάρα πολὺ νὰ τὸ προσέξωμεν καὶ εἶναι ἕνα σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον, ἐγὼ τοὐλάχιστον, αἰσθάνομαι τὸν ἑαυτόν μου ὑποχρεωμένον νὰ δώσω πρὸς τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν λεπτομερεῖς ἐξηγήσεις καὶ νὰ εἴπω πῶς σκέπτομαι. Τέλος, εἶναι χαρακτηριστικόν, ὅτι πίσω ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν ἑνοποιητικὴν οἰκονομικὴν κίνησιν, ὑπάρχει μία πολιτικὴ κατευθυντήριος δύναμις, μία κοινωνικὴ κατευθυντήριος δύναμις καὶ εἶναι πολὺ σπουδαῖον τὸ γεγονός, ὅτι τὴν οἰκονομικὴν ἑνοποίησιν τῆς Γερμανίας, δὲν τὴν ἐπεδίωξαν, ὡς θὰ ἀνέμενεν ἕνας ἐπιπόλαιος ἐξεταστὴς τῆς ἱστορίας, οἱ βιομήχανοι τῶν προηγμένων χωρῶν τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, ἀλλὰ οἱ Γιοῦνγκερς καὶ οἱ ἄνθρωποι τῆς Σιλεσίας. Εἰς τὴν Ἰταλίαν; Ἡ Ἰταλία, τὴν περίοδον ἐκείνην, μεταξὺ τοῦ 1857–1870 ἔκαμε καὶ αὐτὴ τὴν οἰκονομικήν της καὶ τὴν πολιτικήν της ἑνοποίησιν. Ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ, ὑπάρχει πίσω μία μεγάλη ἰδεολογία, ἡ ἑνιαία Ἰταλία, ἕνας μεγάλος κατευθυντήριος ἰθύνων πολιτικὸς νοῦς, ὁ Καβοὺρ καὶ ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς ἱστορίας εἶναι ἡ ἀνάπτυξις, βεβαίως, τῆς Ἰταλίας, ὡς συνόλου, ἀλλὰ καὶ ἔνστασις τῆς διαφοροποιήσεως μεταξὺ Βορρᾶ καὶ Νότου, μεταξὺ τῶν περιοχῶν τῶν ἤδη εὑρισκομένων εἰς κἄποιο στάδιον ἀναπτύξεως καὶ τῶν περιοχῶν, αἱ ὁποῖαι ἦσαν καθυστερημέναι. Ἐὰν μὲ ἀκούγατε νὰ τὰ λέγω μόνον αὐτά, θὰ ἐνομίζατε, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ τὴν ἀγόρευσιν εἰς τὸ σημεῖον τὸ ἀφορῶν τὴν Ἰταλίαν καὶ τὴν Γερμανίαν, ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α. Ἀπὸ δῶ καὶ πέραν, ὅμως, θὰ διαφωνήσωμεν. Θὰ πάρωμεν ἕνα ἄλλο παράδειγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ διαφορετικόν. Ἐσημειώθη, κ.κ. συνάδελφοι, τὸν τελευταῖον καιρό, μία πολὺ σημαντικὴ τελωνειακὴ ἕνωσις τὸ Μπενελοῦξ. Μεταξὺ τῶν ἐτῶν 48 καὶ 56 ἐσημειώθησαν τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντελῶς ἀντίθετα καὶ νὰ ἴδωμεν διατί, τῶν ὅσων συνέβησαν εἰς τὴν Νότιον Ἰταλίαν καὶ τὰς ὑποαναπτύκτους περιοχὰς τῆς Γερμανίας. Ὅλος ὁ κόσμος θὰ ἔλεγε καὶ κρίνων μὲ τὰ κριτήρια, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνων τὴν ἱστορίαν μηχανικὰ — ἀλλὰ ἡ ἱστορία, δὲν ἐπαναλαμβάνεται μηχανικῶς— θὰ προέλεγε τὶ θὰ συμβῇ. Τὸ βιομηχανικῶς ἀνεπτυγμένον Βέλγιον θὰ ἐξηλίσσετο βιομηχανικῶς ἀπείρως ἐντονώτερον ἀπὸ ὅτι θὰ ἐξελίσσετο βιομηχανικῶς ἡ Ὁλλανδία, ὅτι θὰ ἐπήρχετο μία ἐξειδίκευσις, μία κατανομὴ τῶν ἔργων μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν, ἡ ὁποία θὰ ἔδιδε τὸ κύριον γεωργικὸν βάρος εἰς τὴν Ὁλλανδίαν καὶ τὸ κύριον βιομηχανικὸν βάρος εἰς τὸ Βέλγιον. Ταῦτα πάντα, θὰ ἐφαίνοντο πιθανὰ τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ Ὁλλανδία, ἠναγκάσθη νὰ ὑποστῇ μίαν κολοσσιαίας ἐκτάσεως πολιτικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἧτταν. Ἔχασεν ἡ Ὁλλανδία, ἐν συνεχεία πρὸς τὸν Παγκόσμιον Πόλεμον, τὸ ἀποικιακόν της Κράτος ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἦτο στηριγμένη. Ἔπρεπε, λοιπόν, αἱ προβλέψεις νὰ εἶναι μαῦρες καὶ ἄραχνες. Τὶ συνέβη ἐν τούτοις; Τριπλασιασμὸς τῶν μεταξὺ Βελγίου καὶ Ὁλλανδίας συναλλαγῶν. Ἀνάπτυξις εἰς κολοσσιαῖον βαθμὸν τῆς βιομηχανίας τῆς Ὁλλανδίας, ἡ ὁποία μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, συγκρινομένη πρὸς τὴν Βελγικὴν ἦτο δευτερεύουσα. Καὶ ταῦτα πάντα συνέβησαν, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ πίσω ἀπὸ αὐτὴν τὴν τελωνειακὴν Ἕνωσιν, οὔτε πολιτικὴ πρόθεσις κατακτητικῆς ἢ ἔστω ἐθνικῆς μορφῆς, ὅπως ὑπῆρχε πίσω ἀπὸ τὴν περίπτωσιν τῆς Ἰταλίας καὶ τῆς Γερμανίας καὶ χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ καμμία ἡγετικὴ προσωπικότης, ἡ ὁποία νὰ ὠθήσῃ πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν τῆς ἑνοποιήσεως, ἐπῆλθε κατὰ τὰς τελευταίας δεκαετίας μία ἄρδην μεταβολὴ τῶν συνθηκῶν τῆς τεχνικῆς καὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Καὶ ἦτο ἤδη ἡ ὥρα κατὰ τὴν ὁποίαν ἤρχισε νὰ ἀνατέλλῃ ἕνα νέον πνεῦμα εἰς τὴν Εὐρώπην. Ἀλλά, βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς ἱστορίας τῶν μεγάλων ἀγορῶν, χωρὶς νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰς ἀνατολικὰς ἀγοράς, διότι θὰ ἠδίκουν τὴν παγκόσμιον ἱστορίαν. Πρὶν ἀπὸ τὸ 1914, κ. συνάδελφοι, ἡ Τσαρικὴ Ρωσία, εἶχε καὶ εἶχε καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς προηγηθείσης 20ετίας, μίαν αὔξησιν ἐτησίως τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς της κατὰ 8%. Ὁ γνωστὸς οἰκονομολόγος Ροστὼφ λέγει, ὅτι οἱ κομμουνισταὶ ἐκληρονόμησαν ἀπὸ τοὺς Τσάρους μίαν οἰκονομίαν, ἡ ὁποία εἶχεν ἤδη ἐκκινήσει. Ἡ περίοδος μεταξὺ τοῦ 1929 καὶ τοῦ θανάτου τοῦ Στάλιν ἀντιστοιχεῖ εἰς τὴν πρὸ τοῦ 1914 Εὐρωπαϊκὴν περίοδον, μὲ οὐσιώδεις διαφοράς, μὲ τὴν διαφορὰν πρῶτον, ὅτι ἦτο ἡ προσπάθεια τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως στηριγμένη εἰς μίαν καταπίεσιν τῆς καταναλώσεως ἠθελημένην, εἰς μίαν συγκέντρωσιν κεφαλαίων πρὸς βαρείας βιομηχανίας καὶ πρὸς ἐξυπηρέτησιν στρατιωτικῶν σκοπῶν. Δεύτερον, ὅτι εἶχε δυσκολίας μὲ τὸν κολλεκτιβισμὸν καὶ δὲν μποροῦσε νὰ δημιουργήσῃ τὰς προϋποθέσεις ζητήσεως, διὰ τὴν ἐλαφρὰν βιομηχανίαν καὶ τρίτον, ὅτι ἡ ἄνοδος τῆς Ρωσσίας, συνέπεσε μὲ μίαν τεχνολογικὴν ἐξέλιξιν, ἐντελῶς διάφορον ἀπὸ τὴν τεχνολογικὴν ἐξέλιξιν τῆς ἀνόδου τῶν ἄλλων, διότι ἀντὶ ἀτμομηχανῶν εἶχον ἠλεκτρονικὰς καὶ ἀντὶ μηχανῶν ντῆζελ εἴχομεν ἀτομικὴν ἐνέργειαν καὶ ἀντὶ σιδηροδρόμους, εἴχομεν ἀεροπλάνα. Ἀλλὰ εἶναι πάρα πολὺ χαρακτηριστικὴ ἡ μετασταλινικὴ πορεία. Ξεύρετε, ὅτι μετὰ τὸν Βʹ Παγκόσμιον Πόλεμον, ὅλα τὰ Κράτη τοῦ Ἀνατολικοῦ Τύπου προσεπάθησαν νὰ ἀναπτυχθοῦν οἰκονομικῶς συγκροτοῦντα ἀπειρίαν ποικίλων βιομηχανιῶν καὶ ἀναλαμβάνοντα ἕνα ἕκαστον νὰ κατασκευάζῃ περίπου, ὅλα τὰ εἴδη τοῦ κόσμου. Πάντως, ἔρριψαν ὅλα μαζὺ τὸ βάρος των εἰς τὴν βαρεῖαν βιομηχανίαν καὶ ὅπως ξεύρετε, κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη, ὑπῆρχε μία παράλληλος παραγωγὴ ἀπὸ ὅλα αὐτὰ τὰ Κράτη ἀπρογραμμάτιστος. Αὐτὴ ἡ κίνησις ὠφείλετο εἰς τὴν Σταλινικὴν καὶ τὴν Λενιστικὴν θεωρίαν περὶ τοῦ ὅτι πρέπει νὰ ριχθῇ ὅλο τὸ βάρος εἰς τὴν βαρεῖαν βιομηχανίαν ἀδιακρίτως. Καὶ αἰφνιδιάσθησαν οἱ ἄνθρωποι καὶ δὲν εἶχον σχέδια. Ἀλλὰ ἤδη ἀπὸ τριῶν ἐτῶν τί γίνεται; Γίνεται, διὰ τῶν μέσων τῶν προσιδιαζόντων εἰς τὰ Κράτη τῆς Ἀνατολῆς, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γίνεται διὰ τῶν μέσων τῶν προσιδιαζόντων εἰς τὰ Κράτη τοῦ Δυτικοῦ τύπου. Γίνεται, δηλαδή, ἀπὸ τὴν ἡγέτιδα δύναμιν μία κατανομὴ τῶν ἔργων. Αὐτὴ ἡ κατανομὴ εἶναι πλέον ἐμφανής. Σημειοῦται, ἐξ ἄλλου, καὶ σημαντικὴ τροπὴ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν αὐτῆς ταύτης τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως πρὸς ἐπίτευξιν ὡρισμένων σκοπῶν οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως μὲ μεθόδους, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπολύτως παράλληλοι πρὸς τὰς μεθόδους τὰς κεφαλαιοκρατικάς.

§15Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Εἶναι κεφαλαιοκρατική;

§16Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ὄχι, ἀλλὰ ἁπλούστατα, ὅταν θέλῃ νὰ ἐπιτύχῃ τις κάτι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐπιτύχῃ δογματικῶς. Σεῖς δὲν εἶσθε κεφαλαιοκράται, ἀλλὰ κάνετε μίαν τοιαύτην ἀναπροσαρμογὴν τοῦ δόγματος — καὶ δὲν δύνασθε, παρὰ νὰ τὴν κάνετε — ἀντιστοιχοῦσαν εἰς τὰς τελευταίας ἐπιστημονικὰς θεωρίας τῆς οἰκονομίας. Οὔτε σᾶς κατηγορῶ, οὔτε σᾶς ἐπαινῶ, οὔτε σᾶς θεωρῶ ἐκπρόσωπον τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως. Ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις εἶναι μεγάλη δύναμις. Ὡς τοιαύτην τὴν σεβόμεθα καὶ ὡς Ἑλληνικὸν Κράτος, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ὕπαρξίν της καὶ νὰ ἐπιδιώξωμεν καλὰς οἰκονομικὰς σχέσεις μαζί της. Ἄλλο εἶναι τὸ θέμα τῆς ἰδεολογίας καὶ ἄλλο εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀναλύσεως τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀσκοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἕτερος θεωρητικὸς τῶν Ρωσσικῶν πραγμάτων, ὁ Μούρ, λέγει, ὅτι ἡ ὤθησις εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τὴν οἰκονομικὴν εἰς τὴν Ρωσσίαν εἶναι ὤθησις, ἡ ὁποία δίδεται ἐκ τῶν ἄνω, ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος. Λέγει, μάλιστα, ὅτι ἡ κατασκευή, ἡ «στρουκτούρα» τοῦ συστήματος, εἶναι τοιαύτη, ὥστε ἐὰν ἔπαυεν ἡ ἐκ τῶν ἄνω ὤθησις τὸ σύστημα εἶναι ἔτσι κατασκευασμένον, ὥστε θὰ ἔφθανον τὰ κομμουνιστικὰ Κράτη εἰς μίαν στασιμότητα, ἡ ὁποία εἶναι ἀπολύτως ἀσυμβίβαστος μὲ τὴν περιωπὴν τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ὡς μεγάλης δυνάμεως. Διατί τὸ εἶπον αὐτό; Διὰ νὰ πιστεύσητε καὶ σεῖς ἐκεῖνο ποὺ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ πιστεύωμεν ὅλοι: Ὅτι εἰς τὸ βάθος κἄθε προσπαθείας οἰκονομικῆς, πρέπει νὰ ἀναζητῶμεν καὶ δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ ἀναζητῶμεν κἄποιο βάθρον κατευθυντήριον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον νὰ ἀπορρέουν τὰ συστήματα καὶ νὰ μὴ πιστεύωμεν, ὡς πιστεύετε σεῖς, ὅτι τὰ πάντα προκύπτουν ὡς συνέπεια νόμων φυσικῶν καὶ ὅτι τὰ πάντα προέρχονται ἀπὸ τήν...

§17Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἀπὸ τὸ πνεῦμα.

§18Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ὄχι ἀπὸ τὸ πνεῦμα. Ἄλλωστε, εἴτε πνεῦμα τὸ ὠνομάσετε, εἴτε ἄλλως, ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ εἶναι. Ἐδῶ παραμένει γεγονός, ὅτι πίσω ἀπὸ οἱανδήποτε οἰκονομικὴν ἑνοποίησιν, ὑπῆρξε μία κατευθυντήριος δύναμις, ἡ ὁποία ἔχει ὡρισμένα χαρακτηριστικά. Ἡ ἰδική σας ἔχει μίαν ἐλίτ. Ἠναγκάσθητε, ἐπὶ πλέον, νὰ υἱοθετήσητε ἄλλας μεθόδους ἀπὸ τὰς μαρξιστικῶς παραδεδεγμένας, καὶ δὲν πιστεύετε ἐκεῖνο ποὺ ἐπιστεύατε πρό τινων ἐτῶν, πρὸ τοῦ θανάτου τοῦ Στάλιν, ὅτι ἔπρεπε, δηλαδή, ὅλα τὰ ἀνατολικὰ Κράτη, νὰ ἀναπτύξουν βαρεῖαν βιομηχανίαν εἰς τοὺς βασικωτέρους κλάδους. Γενικῶς, κ. συνάδελφοι, αἱ μεγάλαι ἀγοραὶ ἔχουν ὡρισμένα πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι αὐτονόητα. Θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν θεωρητικὴν διαλεύκανσιν ἑνὸς ἑκάστου ἐκ τῶν πλεονεκτημάτων αὐτῶν. Καὶ ἔχουν γίνει εἰδικαὶ μελέται, ὑπὸ ποίας συνθήκας τὰ πλεονεκτήματα αὐτὰ φθάνουν εἰς τὸ ὕψιστον σημεῖον τῆς ἀποδόσεώς των. Ἐγὼ ἁπλῶς θὰ τὰ ἀπαριθμήσω, χωρὶς νὰ κάνω οἰκονομικὴν ἀνάλυσιν. Αἱ μεγάλαι ἀγοραὶ ἐπιτρέπουν τὴν ἐγκατάστασιν μεγάλων καὶ ἐξειδικευμένων μονάδων καὶ ἑπομένως τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγικότητος. Τοῦτο εἶναι μία ἀπόλυτος ἀλήθεια. Μία ἀλήθεια, ὅμως, εἰς τὸ τετράγωνον, ἀφ’ ἧς, λόγῳ τῆς νέας τεχνολογίας, τὸ OPTIMUM μέγεθος πολλῶν βιομηχανιῶν εἶναι τόσον μέγα, ὥστε νὰ μὴ δύναται πλέον νὰ στηρίζωνται εἰς ἀγορὰς περισσότερον περιωρισμένας. Ἡ τελευταία αὐτὴ παρατήρησις νομίζω εἶναι ἄκρως σημαντική, διότι συνδέεται καὶ πρὸς τὴν δυνατότητα δημιουργίας ἐκσυγχρονισμένων βιομηχανιῶν ἐν Ἑλλάδι. Ὑπὸ ἄλλας συνθήκας δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποκτήσῃ ἡ Ἑλλὰς τοιαύτας μεγάλας ἐξαγωγικὰς μονάδας. Καί, ὅπως ἐτόνισεν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις, εἶναι ἀνάγκη νὰ σημειωθῇ ἀποφασιστικὴ πλέον στροφὴ πρὸς τὰς ἐξαγωγάς. Δὲν ὑπάρχει, νομίζω, καταλληλότερον πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ τούτου πλαίσιον, ἀπὸ τὸ πλαίσιον τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Εἶναι χαρακτηριστικόν, ὅτι ὅλοι οἱ θεωρητικοί, οἱ ἀναλύοντες τὰ θέματα τῶν μεγάλων ἀγορῶν, ἐν σχέσει πρὸς τὰ θέματα τῆς ἀναπτύξεως, δέχονται, ὅτι τὰ πλεονεκτήματα τῆς μεγάλης ἀγορᾶς ἰσχύουν κυριώτατα ὑπὲρ τῶν νεοϊδρυομένων βιομηχανιῶν. Αὐτὸς εἶναι καὶ ἕνας λόγος, ὁ ὁποῖος ἐπέτρεψεν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἱστορίαν νὰ ἔχῃ μίαν διαλεκτικήν. Ὅταν οἱ Ἄγγλοι, εἰς ὡρισμένην ἐποχήν, δὲν ἠθέλησαν νὰ κάμουν γρήγορα τὴν ἀνανέωσιν τοῦ βιομηχανικοῦ των ἐξοπλισμοῦ, ἡ κατεστραμμένη καὶ ἐκ τοῦ μηδενὸς ἐκκινοῦσα Γερμανία, κατασκευάσασα νέας μονάδας, τοὺς ὑπερηκόντισεν. Ἡ Κοινὴ Ἀγορὰ παρέχει τὴν εὐχέρειαν ὀρθολογικωτέρας κατανομῆς ἔργων. Ἡ Κοινὴ Ἀγορά, τέλος, δημιουργεῖ μείζονα εὐκινησίαν καὶ δυνατότητας σωρευτικῆς χρησιμοποιήσεως κεφαλαίων. Εἰδικώτερον, εἰς τὴν περίπτωσίν μας, θὰ ἔχωμεν προσέλκυσιν ξένων κεφαλαίων, μεγαλυτέραν ἀπὸ ὅ,τι ἔχομεν σήμερον, διότι θὰ ἀξίζῃ περισσότερον τὸν κόπον νὰ κάμῃ τις μίαν ἐπιχείρησιν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐφ’ ὅσον αὕτη θὰ συγκροτηθῇ κατὰ τὰ πλέον ἐκσυγχρονισμένα κριτήρια παραγωγῆς, διότι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐξειδικευμένη καὶ διότι θὰ ἀπευθύνεται εἰς μίαν ἀγορὰν 170 ἑκατομμυρίων κατοίκων. Ἐπιτρέπει ἡ οἰκονομικὴ ἕνωσις, ἐὰν ἐμβαθυνθῇ, καὶ μείζονα εὐκινησίαν εἰς τὸ ἐργατικὸν δυναμικόν. Φιλοδοξία μας βεβαίως δὲν εἶναι νὰ μετακινήσωμεν τοὺς Ἕλληνας ἐργάτας, φιλοδοξία μας εἶναι νὰ μετακινήσωμεν τὰ κεφάλαια πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς Ἑλλάδος. Ἡ μεγάλη ἀγορὰ ἐπιτρέπει τὴν ἀρτιωτέραν ἐμπορικὴν ὀργάνωσιν διὰ λόγους, οἱ ὁποῖοι εἶναι κατάδηλοι. Ἡ μεγάλη ἀγορὰ ἔχει ἀκόμη τὸ πλεονέκτημα, ὅτι μέσα εἰς τὸν χῶρον της καὶ ἂν ἀκόμη σημειωθῇ κρίσις οἰκονομικὴ εἴτε τοῦ κυκλικοῦ τύπου, εἴτε ἄλλη, ὁ ἀντίκτυπος θὰ εἶναι πολὺ μικρότερος ἀπὸ ὅ,τι θὰ ἐσημειοῦτο εἰς μίαν κρίσιν μικροῦ χώρου.

§19Η. ΗΛΙΟΥ. Ὅπως τὸ 1929 εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ὅπου ἦτο μικρὸς ὁ ἀντίκτυπος...

§20Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντ.). Μὲ ἐπρολάβατε, ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ τὸ εἴπω. Τὸ 1929 εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, ἐπειδὴ δὲν ἠκολουθήθησαν αἱ μέθοδοι περὶ τῶν ὁποίων θὰ σᾶς ὁμιλήσω, ὁ ἀντίκτυπος ἦτο μεγάλος. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ὄντως τότε ἔπεσε ἡ παραγωγὴ κατὰ 30% ἐνῷ, ἀντιστρόφως, εἰς τὰς κρίσεις, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν τὸ 1948 καὶ τὸ 1953, ἡ παραγωγὴ ἐμειώθη κατὰ 3%.

§21Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ηὐρύνθη ὁ χῶρος.

§22Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντ.). Αὐτὸ ἀνέμενον νὰ τὸ εἴπῃ ὁ κ. Ἡλιοῦ. Δὲν ἀνέμενον νὰ τὸ εἰπῆτε καὶ σεῖς. Καὶ ὁ χῶρος ὁ οἰκονομικὸς καὶ αἱ μέθοδοι εἶναι ἐντελῶς διάφοροι εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν ἀπὸ ὅ,τι εἶναι εἰς τὴν ἄλλην. Διότι ἦτο ἄλλος ὁ οἰκονομικὸς χῶρος ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἀντιμετωπίσθη ἡ κρίσις τοῦ 1929 καὶ ἄλλος ἦτο ὁ οἰκονομικὸς χῶρος μέσα εἰς τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίσθη, ὅπως γνωρίζομεν ἅπαντες, ἡ κρίσις τοῦ 1948 καὶ ἡ κρίσις τοῦ 1953. Εἰς ἡμᾶς, ὅμως, ἡ μεγάλη ἀγορὰ μᾶς συμφέρει δι’ ἕνα ἄλλον κύριον λόγον, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ ὁ σημαντικώτερος ἐξ ὅλων. Ὅλαι αἱ χῶραι τῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος, εἴτε ἔχουν φθάσει εἰς ἐπίπεδα πλήρους ἀπασχολήσεως, εἴτε πλησιάζουν πρὸς τὰ ἐπίπεδα ταῦτα. Ἀκόμη καὶ ἡ Ἰταλία, ἡ ὁποία πρὸ ὀλίγων ἐτῶν εἶχε μέγα πρόβλημα ἀνεργίας — κατὰ τὸ ἐν ἐφαρμογῇ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως — πρόκειται, ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος, ἐὰν δὲν πλανῶμαι, ἐντὸς 4 ἐτῶν, νὰ ἔχῃ ἐπιλύσει τὸ πρόβλημα πλήρως. Πάντως ἡ ἀνεργία ἔχει ἤδη περιορισθῆ εἰς σημεῖον ἀπίθανον διὰ τὰ ἰταλικὰ μέτρα.

§23Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἕνα ἑκατομμύριον μετανάστας εἰς τὴν Γαλλίαν.

§24Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ὑπάρχουν πράγματι ὡρισμέναι περιοχαὶ ἐλάχιστοι εἰς τὴν Γαλλίαν, αἱ ὁποῖαι εἶναι συνδεδεμέναι μὲ παγίαν σχέσιν πρὸς τὴν γῆν, ὅπου ὑπάρχει ἀκόμη, εἴτε ὑποαπασχόλησις, εἴτε κἄποια ἀνεργία. Εἶναι βεβαιώτατον, ὅμως, ὅτι ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος, θὰ φθάσουν καὶ ἐκεῖ εἰς ἐπίπεδα πλήρους ἀπασχολήσεως. Ἐκ τούτου προκύπτουν δύο ὑπὲρ ἡμῶν πλεονεκτήματα: Πρῶτον, ὅτι ὁ περαιτέρω ρυθμὸς ἀνόδου τῆς οἰκονομίας τῶν ἓξ χωρῶν θὰ εἶναι ἀποκλειστικῶς ἐξηρτημένος ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγικότητος, ἐνῷ εἰς ἡμᾶς θὰ εἶναι ἐξηρτημένος καὶ ἐκ τῆς αὐξήσεως ταύτης, ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι θὰ ρίπτωμεν νέον ἑκάστοτε ἐργατικὸν δυναμικὸν εἰς τὴν παραγωγὴν καὶ ἑπομένως ἡ μεταξύ μας ἀπόστασις, ὑπάρχει κἄποια ἐλπίς, νὰ ἀρχίσῃ νὰ στενεύῃ. Καὶ δεύτερον, διότι τὰ κεφάλαια τὰ σχηματισθησόμενα εἰς τὰς 6 χώρας θὰ ἀναζητήσουν κατ’ ἀνάγκην, μὴ δυνάμενα νὰ ἐπενδυθοῦν, ἐπιτοπίως, διεξόδους καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τὴν ἰδικήν μας. Εἶναι, νομίζω, χαρακτηριστικὸν ὅτι ἀκριβῶς, π.χ., εἰς τὴν Γερμανίαν ἔφθασαν εἰς ἐπίπεδα ὑπερβάντα τὴν πλήρη ἀπασχόλησιν, ἔφθασαν εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ μὴ συμφέρῃ πλέον ἡ ἀνάπτυξις σειρᾶς κλάδων βιομηχανικῶν καὶ νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ εἰς τὴν ἀγορὰν αὐτὴν διείσδυσις προϊόντων τῆς ἐλαφρᾶς κυρίως βιομηχανίας τῆς ἰδικῆς μας εἰς μεγίστην κλίμακα. Ὑπάρχει ἀκόμη ὁ μῦθος, τὸν ὁποῖον θὰ ἤθελα ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ νὰ καταλύσω κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ μεγάλη ἀγορὰ στρέφεται ἐναντίον τῶν μικρῶν καὶ τῶν μεσαίων ἐπιχειρήσεων. Νομίζω, ὅτι τίποτε δὲν εἶναι ψευδέστερον αὐτοῦ. Ἡ μεγάλη ἀγορά, βεβαίως, ἔχει τὴν τάσιν νὰ δημιουργῇ βασικὰς μεγάλας μονάδας, εἰς τὰς ὁποίας νὰ ἀπασχολῆται ἀξιόλογον ἐργατικὸν δυναμικόν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι ἀφανίζονται ὑπὸ τὸ καθεστὼς αὐτὸ αἱ μικραὶ ἐπιχειρήσεις. Ἡ στατιστικὴ ἀποδεικνύει, ὅτι εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἡ Τζένεραλ Μότορς χρησιμοποιεῖ, ὡς ὑποκατασκευαστάς, 21.000 ἐπιχειρήσεις, χρησιμοποιεῖ δὲ διὰ τὴν διακίνησιν καὶ ὀργάνωσιν τῶν πωλήσεών της 42.000 ἐπιχειρήσεις ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 90%. εἶναι μικραί. Μεταξὺ τῶν ἐτῶν 46–56 ἐσημειώθη εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μικρῶν ἐπιχειρήσεων κατὰ 9%. Καὶ τὸ 75% τῶν ἀμερικανικῶν ἐπιχειρήσεων χρησιμοποιεῖ ὀλιγωτέρους τῶν 4 ἐργατῶν. Εἰς ἐπιχειρήσεις οἰκοδομικάς, ἐμπορικὰς καὶ παροχῆς ὑπηρεσιῶν αἱ μεγάλαι ἐπιχειρήσεις ἀπασχολοῦν μόνον τὸ 1% τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ. Ἄλλο χαρακτηριστικὸν εἶναι ὅτι, ἐνῷ εἰς τὴν Γερμανίαν δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀνθέξουν ὡρισμένοι κλάδοι τῆς βιομηχανίας τῆς κλωστοϋφαντουργίας, ἀντέχουν βιοτεχνίαι κλωστοϋφαντουργικαὶ εἰς ὡρισμένας περιοχάς. Ὁ ρόλος, τὸν ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ παίξῃ ἡ βιοτεχνία εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν εἶναι μέγας. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελον πρὶν τελειώσω καὶ πρὶν συναγάγω τὰ ἰδεολογικὰ καὶ πολιτικὰ συμπεράσματα αὐτῆς τῆς ὁμιλίας, νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ θέμα εἰδικώτερον τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως χώρας, τελούσης ὑπὸ ἀνάπτυξιν μέσα εἰς τὰ πλαίσια ἀγορᾶς ἀνεπτυγμένων χωρῶν. Θὰ ἠμποροῦσα νὰ μεταχειρισθῶ τὸ γνωστὸν εἰς πολλοὺς ἀπὸ σᾶς Ρωστόβιον σχῆμα τῶν πέντε φάσεων τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Δὲν τὸ κάμω, διότι δὲν πιστεύω εἰς σχήματα. Ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι ἡ Ἑλλὰς διανύει μίαν φάσιν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεώς της, ὅλως ἰδιάζουσαν, τὴν φάσιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ὁ συγγραφεὺς τὸν ὁποῖον σᾶς ἀνέφερα, τὴν ἀποκαλεῖ φάσιν ἐκκινήσεως. Πιστεύω μάλιστα, ὅτι διανύομεν μίαν ἀρκετὰ προκεχωρημένην περίοδον αὐτῆς τῆς φάσεως. Ποῖα εἶναι τὰ χαρακτηριστικὰ αὐτῆς τῆς περιόδου; Ὑπάρχει πρῶτον ἕνα ὡρισμένον ποσοστὸν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον ἐπενδύεται. Νὰ ἴδωμεν ποῖον εἶναι αὐτὸ τὸ ποσοστόν. Ὁ συγγραφεὺς ποὺ σᾶς προανέφερα λέγει, ὅτι αὐτὸ τὸ ποσοστὸν πρέπει νὰ εἶναι τῆς τάξεως τοῦ 10% καὶ ἄνω. Τὸ ἰδικόν μας ποσοστὸν διὰ τὸ 1955 εἶναι 14%, τὸ 1956 15%, τὸ 1957 14%, τὸ 1958 17%, τὸ 1959 16%, τὸ 1960 18% καὶ τὸ 1961 20%. Τί σημαίνει αὐτὴ ἡ σειρά; Σημαίνει, ὅτι τὸ ποσοστὸν τῶν ἀκαθαρίστων ἐπενδύσεων ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου προϊόντος, ἔχει μίαν τάσιν αὐξητικήν. Ἐξ ἄλλου, οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ συγκρινόμενοι πρὸς τοὺς ἀντιστοίχους δείκτας ἄλλων χωρῶν καὶ δὴ τῶν χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, δὲν ἀφίστανται πολύ. Μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1958–1960 ἡ συμμετοχὴ τῶν ἀκαθαρίστων ἐπενδύσεων ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου ἐθνικοῦ προϊόντος ἦτο, π.χ., εἰς τὸ Βέλγιον 16%, εἰς τὴν Γερμανίαν 18%, εἰς τὴν Ὁλλανδίαν 22%. Εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι περίπου 18%, τὸ ὁποῖον, νομίζω, ὅτι εἶναι πάρα πολὺ ἱκανοποιητικὸς ἀριθμός. Τὸ στοιχεῖον τὸ ἐπίσημον, τὸ ἀναφερόμενον διὰ τὴν Ἑλλάδα, εἶναι 24% εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ο.Ο.Σ.Α. — θὰ σᾶς εἴπω διατί λέγει 24 — διότι περιλαμβάνει καὶ τὰ πλοῖα.

§25Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι οἱ ἀριθμοὶ ποὺ δίδομεν ἡμεῖς.

§26Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Συντ.). Ὄχι, καὶ οἱ ἄλλοι περιλαμβάνουν τὰ πλοῖα. Ἐγὼ δὲν τὰ περιέλαβον, διότι δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ σᾶς ἐξαπατήσω εἰς τίποτε. Παρὰ ταῦτα, ἐγὼ ἐπῆρα τὸ χείριστον δι’ ἐμὲ καὶ σᾶς ἀνέφερον τὴν σειρὰν ποὺ ἀνέφερα καὶ ἐκ τῆς ὁποίας προκύπτει πλέον, ὅτι ἐφύγαμεν πολὺ ἀπὸ τὸ 10% καὶ εὑρισκόμεθα εἰς ἐπίπεδα συγκρίσιμα ἀπὸ ἀπόψεως ποσοστῶν πρὸς τὰς χώρας ἐκείνας. Εἶναι χαρακτηριστικόν, ὅτι αἱ χῶραι αἱ ἀνήκουσαι εἰς χαμηλότερον ἐπίπεδον ἔχουν βεβαίως τὴν τάσιν νὰ ἐπενδύσουν ὀλιγώτερα καὶ ὄχι περισσότερα, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους κατανοεῖ πᾶς τις καὶ δὲν χρειάζεται νὰ τοὺς ἀναφέρω. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἐπίσης, νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν, ἡ ὁποία, νομίζω, ὅτι ἔχει κἄποιαν σημασίαν. Ἡ ἀπόστασις ἡ ὁποία μᾶς χωρίζει ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ κατὰ κεφαλὴν ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, δὲν εἶναι, ποσοστιαίως, λαμβανομένη, μεγαλυτέρα ἀπὸ τὴν ἀπόστασιν, ἡ ὁποία χωρίζει φέρ’ εἰπεῖν τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα τῆς Ἰταλίας ἀπὸ τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα τοῦ Βελγίου. Εἶναι, ἀντιθέτως, ὅπως γνωρίζετε, μικροτέρα. Ἐν τούτοις, ἐγὼ θὰ δεχθῶ, ὅτι εἶναι ἴση διὰ τὴν ἀνάγκην τῆς συζητήσεως καὶ θὰ σᾶς εἴπω, ποία ἦτο ἡ ἐξέλιξις τῆς εἰσόδου τῆς Ἰταλίας — θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω μᾶλλον — ποία ἦτο ἡ ἐξέλιξις, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ Ἰταλία κατὰ τὴν τελευταίαν 4ετίαν. Εἶναι, ὅμως, ἆρα γε, ἀνάγκη νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ποία ἦτο ἰδίως εἰς τὸν τομέα τῆς βιομηχανίας καὶ τὸν τομέα τῶν ἐπενδύσεων ἡ ἐξέλιξις αὕτη; Ἀλλὰ καὶ ἡ Γαλλία, Κράτος πολὺ πλουσιώτερον, ἦτο ἐκ τῶν Κρατῶν, τὰ ὁποῖα, κατὰ τὴν σύναψιν τῆς Συμφωνίας τῆς Ρώμης, διετήρουν περισσοτέραν ἐπιφυλακτικότητα. Ἴσως, λόγῳ τῆς κρατούσης τότε ἐν Γαλλίᾳ καταστάσεως ἢ καὶ δι’ ἄλλους λόγους, ἀλλὰ πάντως αὐτὸ εἶναι γεγονός. Ταῦτα συνέβαινον τὸ 1957. Καὶ ἤδη τὸ 1960 ἔγραφεν, ἀσκῶν κριτικήν, ὁ Μπαρὲ ἐπὶ τῆς περιφήμου ἐκθέσεως τοῦ Ρουέφ, ὅτι εἰς τὴν Γαλλίαν τὸ 1960 ἔχασαν τὴν δικαιολόγησίν των αἱ ἐπιφυλάξεις τοῦ 1970. Καὶ πράγματι, ὅποιος ἀπὸ σᾶς ἔχει ἴδει τὴν στατιστικὴν — ἐγὼ εἶχον πολὺν καιρὸν νὰ ὑπάγω εἰς τὴν Γαλλίαν, ἀπὸ 6ετίας καὶ εὑρέθην ἐπὶ ἀποστολῇ τελευταίως εἰς τὸ Παρίσι — ὅποιος ἔχει ἴδει τὶ γίνεται μέσα εἰς τὴν Γαλλίαν, διαπιστώνει, ὅτι ἐσημειώθη μία ἔκρηξις δραστηριότητος ἀπίθανος. Καὶ ποῖον εἶναι τὸ θαῦμα; Ὅτι ἐσημειώθη ταὐτοχρόνως καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ εἰς τὴν Γερμανίαν. Οὐδὲ ἀνεκόπη οὐσιωδῶς ἡ οἰκονομικὴ ἐξέλιξις τῆς Γερμανίας, ἄλλο ἐὰν ἀνεκόπη, διότι ἔφθασεν εἰς ὡρισμένα ἐπίπεδα ἀναπτύξεως εἰδικῶν τινων τομέων. Τί σημαίνει αὐτὸς ὁ μῦθος; Ὁ μῦθος δηλοῖ, ὅτι ἀπὸ ὅλους τοὺς συμμετέχοντας εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. περισσότερον ὠφελημένοι βγῆκαν οἱ Ἰταλοί, δηλαδή, οἱ ἀσθενέστεροι καὶ οἱ Γάλλοι, οἱ ὁποῖοι ἐφοβοῦντο ἀδικαιολογήτως, ὅπως ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν ὑστέρων, τὸν συναγωνισμὸν τῆς Γερμανικῆς βιομηχανίας. Σήμερον ἡ Γαλλικὴ βιομηχανία ἀνταγωνίζεται θριαμβευτικῶς τὴν Γερμανικὴν βιομηχανίαν. Ἀμφότεραι ἁμιλλῶνται, συνεργάζονται, ὅπου χρειάζεται, καὶ πραγματοποιοῦν ἀπὸ κοινοῦ ὑψηλότερα ἐπίπεδα ἀπασχολήσεως καὶ παραγωγικότητος. Αὐτό, κ. συνάδελφοι, διὰ τελωνειακὰς ἑνώσεις τοῦ ἀρχαίου τύπου ἴσχυεν, ἐν πολλοῖς, ἡ ἀρχὴ «ὁ θάνατός σου ἡ ζωή μου», δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἰσχύσουν. Κύριοι συνάδελφοι, εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε δὲν τὸ θέλομεν, ἔχει σημειωθῆ μία βασικὴ ἀνατοποθέτησις τῶν οἰκονομικῶν καὶ κατὰ συνέπειαν τῶν πολιτικῶν προβλημάτων τὰ τελευταῖα χρόνια. Ἀλλὰ πρὶν ὁμιλήσω περὶ αὐτῶν, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἐξομολογηθῶ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς διανύουσα τὸ κρίσιμον στάδιον ποὺ διανύει — τὸ στάδιον εἰσοδήματος τῆς τάξεως τῶν 345 δολλαρίων — εὑρίσκεται πρὸ ὡρισμένων προβλημάτων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ πολιτικὸν θάρρος νὰ ἐπιλύσῃ. Καὶ αὐτὰ τὰ προβλήματα — σᾶς ἀφοροῦν ὅλους ὡς βουλευτὰς — εἶναι, κατὰ τὴν ταπεινήν μου γνώμην, τὰ ἑξῆς: Ἐρώτημα πρῶτον: Ἐδῶ συντελεῖται κἄτι μὲ κἄποιον ρυθμόν. Τὸ προϊὸν αὐτῆς τῆς ἀναπτύξεως, θὰ τὸ κάμωμεν, τί; Θὰ τὸ χρησιμοποιήσωμεν διὰ τὴν κατανάλωσιν καὶ διὰ τὴν βαθμιαίαν μεταβολὴν τοῦ Κράτους μας εἰς Κράτος προνοίας ἢ θὰ τὸ χρησιμοποιήσωμεν διὰ νὰ αὐξήσωμεν, ὅσον χρειάζεται καὶ τὰ ἐπίπεδα τῆς καταναλώσεως βεβαίως, διότι εἴμεθα Δημοκρατία καὶ διότι κηδόμεθα τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ κυρίως διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὸν πρωταρχικόν μας σκοπὸν τὴν περαιτέρω ἀνύψωσιν τοῦ ἐπιπέδου τῶν ἐπενδύσεων καὶ τῆς τεχνολογίας. Σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι ἡ ἀπόφασις εἶναι — καὶ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν μέσα εἰς τὰ πλαίσια μιᾶς Δημοκρατίας— δύσκολος. Καὶ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἔργον ὑμῶν, οἱ ὁποῖοι εἶσθε ἡγέται τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἔργον ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι θέλομεν νὰ εἴμεθα καὶ εἴμεθα πολιτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος, νὰ ὁδηγήσωμεν τὸν λαὸν πρὸς τὴν ὀρθὴν κατεύθυνσιν καὶ νὰ μὴ ρίπτωμεν συνθήματα οἷα εἶναι ἐκ τῶν συνθημάτων, τὰ ὁποῖα μετὰ θλίψεως, ὀδύνης καὶ στεναγμοῦ διαπιστώνομεν ἑκάστοτε, ὅτι ρίπτονται. Διότι, πρέπει νὰ καταλάβωμεν, ὅτι ἐὰν θέλωμεν νὰ πορευθῶμεν πρὸς τὴν περαιτέρω οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διατηρήσωμεν συνεχῶς τὸ ποσοστόν, τὸ ἀφιερωμένον εἰς τὰς ἐπενδύσεις, ὑψηλόν. Οὐδὲ εἶναι δυνατὸν ἐκ τοῦ μηδενὸς νὰ δημιουργήσωμεν κἄτι. Ἔχομεν νὰ πάρωμεν πολιτικὴν ἀπόφασιν καὶ ἐπὶ ἄλλου θέματος. Τί θὰ κάμωμεν, κύριοι, μὲ τὰ ξένα κεφάλαια; Ἐδῶ δὲν ἠμπορῶ παρὰ πράγματι νὰ ἀναφερθῶ, διότι εἶναι καταπληκτικὴ ἡ περιγραφὴ εἰς τὴν Ροστόβιον θεωρίαν. Λέγει, ὅτι τὰ Κράτη ὅταν φθάσουν εἰς ἓν ὡρισμένον ὕψος, ἀναπτύσσουν ἓν εἶδος ἐθνικισμοῦ. Εἰς ἐκεῖνα, μάλιστα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀποικιακά, ἐθνικισμός των συνδυάζεται πρὸς κἄποιο σύμπλεγμα κατωτερότητος. Ὁ ἐθνικισμὸς αὐτοῦ τοῦ εἴδους, ἐνῷ εἰς τὴν ἀρχὴν ἀποτελεῖ κἄποιο κίνητρον, τὸ ὁποῖον παρωθεῖ τὰ Κράτη πρὸς τὴν οἰκονομικὴν του ἀνάπτυξιν, μετὰ ἀπὸ ἕνα σημεῖον ἠμπορεῖ νὰ ἀναχαιτίσῃ τὴν πρόοδόν των. Εἰς ἡμᾶς δὲν πρόκειται περὶ τοιούτου εἴδους ἐθνικισμοῦ κατὰ συμπλέγματος. Διότι ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες ἔχομεν μακροτάτην παράδοσιν. Αἰσθανόμεθα τὴν ἄνεσιν τῆς ἠθικῆς τοὐλάχιστον ἰσοτιμίας πρὸς τοὺς ξένους. Ἐδῶ πρόκειται περὶ ἄλλου τινὸς βαθυτέρου. Ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα εἰδικῶς πρόκειται περὶ μιᾶς περιέργου συμμαχίας μεταξὺ ὡρισμένων καλοκαθισμένων, στρογγυλοκαθισμένων ἐπιχειρημάτων καὶ τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Διότι, βεβαίως, ὑπάρχουν ἰδιωτικαὶ ἐπιχειρήσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα, αἱ ὁποῖαι δὲν θέλουν κατ’ οὐδένα τρόπον, ἐν ὀνόματι ἐθνικῶν ἰδανικῶν, νὰ γίνουν ἐπιχειρήσεις ἀνταγωνιστικαὶ πρὸς τὰς ἰδικάς των, εἴτε ξέναι εἶναι, εἴτε εἶναι καὶ ἡμεδαπαί. Καὶ βεβαιότατα, ὑπάρχει ἡ Ἄκρα Ἀριστερά, ἡ ὁποία, ἐξ ἄλλων λόγων, τοὺς ὁποίους εὐθὺς ἀμέσως θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἐξηγήσω, ὁμιλεῖ περὶ ἀνεξαρτήτου οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Τὶ ἀνεξάρτητον οἰκονομικὴν πολιτικήν; Ἡμεῖς τὰ 8,5 ἑκατομμ. τῶν Ἑλλήνων, μὴ δυνάμενοι νὰ ἔχωμεν μονάδας τεχνολογικῶς ἀνεπτυγμένας παρὰ μόνον ἂν ἀσκήσωμεν φιλελευθέραν πολιτικήν, ἔναντι ποίου πρόκειται νὰ ἀσκήσωμεν ἀνεξάρτητον οἰκονομικὴν πολιτικήν! Ἔναντι τῆς Ἡνωμένης Εὐρώπης; Ἔναντι τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως; Ἔναντι τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν; Αὔριον ἔναντι τῆς Ἰνδίας ἢ καὶ τῆς Κίνας; Σοβαρευόμεθα; Πότε εἴμεθα περισσότερον ἀνεξάρτητοι, ὅταν εἴμεθα ἐντεταγμένοι εἰς τὰ φυσικὰ πλαίσια κἄποιας οἰκονομικῆς ἑνότητος, ὅταν ἔχωμεν δυνατότητα νὰ ἀναπτύξωμεν τὴν οἰκονομίαν μας καὶ ὁμιλοῦμεν ὡς ἐκπρόσωποι ἑνὸς Κράτους, τὸ ὁποῖον ἔχει τὸν στοιχειώδη τεχνολογικὸν καὶ οἰκονομικὸν ἐξοπλισμὸν ἢ ὅταν κάμωμεν αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν θεωρητικὴν πολιτικὴν τῆς ἀνεξαρτησίας; Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἡ Ἄκρα Ἀριστερά, ἡ ὁποία ἔχει διδαχθῆ εἰς μεγάλην ὄντως οἰκονομικὴν σχολὴν καὶ ἡ ὁποία ἔχει πεῖραν τῶν οἰκονομικῶν προβλημάτων, ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ ἁπλούστατα δὲν εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτήτου οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ ἀντιλαμβάνεται κάλλιστα, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν εὑρίσκεται πρὸ τριλήμματος, εὑρίσκεται πρὸ διλήμματος: Ἢ θὰ πορευθῇ πρὸς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν τὴν Εὐρωπαϊκὴν ἢ θὰ πορευθῇ πρὸς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν τὴν Ἀνατολικήν. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι καὶ οἰκονομικοὶ λόγοι καὶ πολιτικοὶ λόγοι.....

§27Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ κυριώτερον.

§28Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντ.). Θὰ ἴδητε ποῖον εἶναι τὸ κυριώτερον. Καὶ οἰκονομικοὶ λόγοι καὶ πολιτικοὶ λόγοι τάσσουν τὴν Ἑλλάδα εἰς τὸ πλευρὸν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς τῆς Εὐρωπαϊκῆς. Σᾶς ἐξηγοῦμαι: Καὶ ἐὰν συνέτρεχον μόνον πολιτικοὶ λόγοι — ἐπειδὴ δὲν πιστεύω, ὅτι ἐπ’ ἄρτῳ μόνον ζῇ ὁ ἄνθρωπος, ἀλλὰ ζῇ διὰ νὰ ἔχῃ καὶ ὡρισμένα ἰδεώδη ἐλευθερίας, εἰς τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ἔχομεν ἀκόμη τὴν ἀδυναμίαν νὰ πιστεύωμεν — καὶ πάλιν ἐγὼ θὰ ἔλεγον νὰ ταχθῶμεν μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν τὴν Εὐρωπαϊκήν. Ἐν τούτοις, σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὑπάρχουν λόγοι καὶ οἰκονομικοὶ καὶ πολιτικοί. Θὰ ἔχω τὴν εὐκαιρίαν, ἐνδεχομένως, ὄχι σήμερον, διότι δὲν θὰ λάβω τὸν λόγον ἐκ νέου, ἀλλὰ εἰς ἄλλην ἡμέραν, διακόπτων κἄποιον ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς τοὺς πολιτικοὺς καὶ εἰς τοὺς οἰκονομικοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι μᾶς κάμουν νὰ προτιμήσωμεν αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν. Κύριοι συνάδελφοι, μία ἀνεξάρτητος οἰκονομικῶς Ἑλλὰς θὰ ἐσήμαινε μίαν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία θὰ ἦτο καταδικασμένη εἰς τὸ νὰ φυτοζωῇ ἐσαεί. Διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν τὴν γλῶσσαν τῶν ἁπλῶν ἀριθμῶν, ἡ Ἑλλὰς διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ ἕνα μετριοπαθὲς πρόγραμμα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ μετριοπαθές, διότι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι δὲν προβάλλει ὑπερφιάλους πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην ἀξιώσεις, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ πρόγραμμα τῶν προσεχῶν 5 ἐτῶν, δηλαδή, τὰ ὑπολειπόμενα 3 ἔτη τοῦ 5ετοῦς προγράμματος καὶ δύο ἄλλα ἔτη, χρειάζεται πέραν τῶν ἐγχωρίων πόρων ἓν ποσὸν 900 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Καὶ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω πόσος χρόνος, κ. συνάδελφοι, θὰ ἀπῃτεῖτο, ἐὰν δὲν ἠδυνάμεθα νὰ πορισθῶμεν αὐτὰ τὰ 900 ἑκατομμύρια δολλάρια ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ τὰ ποριζόμεθα καὶ πόσος χρόνος θὰ ἀπῃτεῖτο διὰ νὰ σχηματίσωμεν μὲ τὰς μικρὰς αὐξήσεις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τὰς ὁποίας θὰ πραγματοποιούσαμεν, ἐὰν δὲν συνεργαζώμεθα μὲ τὴν Δύσιν, τὸ ποσὸν αὐτό; Ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, βεβαίως, ὅτι θὰ διετηρεῖτο ἡ κατανάλωσις εἰς τὰ σημερινά της ἐπίπεδα; Καλὸν εἶναι νὰ μοῦ ἀπαντήσετε εἰς αὐτὸ τὸ πρόβλημα. Παρακαλῶ νὰ πράξῃ τοῦτο ἡ Ἄκρα Ἀριστερά.

§29Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους ἐδώσατε, αὐξήσεως εἰσοδήματος ἐπὶ ἐπενδύσεως 18% ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου ἐθνικοῦ προϊόντος, νομίζω, ὅτι εἰς ὀλιγώτερον τῆς 5ετίας ἰσχυρίζεσθε, ὅτι ἐπενδύσατε τὰ 900 ἑκατομμύρια δολλάρια.

§30Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντ.). Αὐτὸ εἶπον; (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βύζας).

§31Η. ΗΛΙΟΥ. Ἴσως, νὰ μὴ τὸ ἀντελήφθην.

§32Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντ.). Νὰ σᾶς τὸ εἴπω ἐκ νέου. Εἶπον, ὅτι διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῆς οἰκονομίας — καὶ δὴ τοῦ ἰσοζυγίου τῶν ἐξωτερικῶν πληρωμῶν — θὰ χρειασθοῦν 900 ἑκατομμύρια, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐφαρμοσθῇ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον θὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἐπαρκεῖς ἐτησίως αὐξήσεις τοῦ εἰσοδήματος. Οἱ ὑπολογισμοὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ὅτι, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ πρόγραμμα ἐπενδύσεων μὲ ρυθμὸν αὐξήσεως 6% ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία θὰ ἔχῃ ἀνάγκην ἐνισχύσεως κατὰ τὰ προσεχῆ 5 ἔτη ἐκ ποικίλων πηγῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ — ἐκ τῶν ὁποίων πολλάς, πλείστας, ἔχομεν ἤδη ἐξασφαλίσει — ἐνισχύσεως αὐτῆς τῆς τάξεως μεγέθους. Διὰ νὰ ἀποκτήσωμεν αὐτὰ τὰ ἐπίπεδα πρέπει νὰ προβαίνωμεν εἰς ἐπενδύσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦν μίαν δαπάνην εἰς συνάλλαγμα καὶ αἱ ὁποῖαι πέραν τῆς ἀπαιτουμένης εἰς συνάλλαγμα δαπάνης, δημιουργοῦν ηὐξημένην ζήτησιν, ἔχουσαν ἀντανάκλασιν ἐπὶ τῶν εἰσαγωγῶν, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ πρέπει νὰ καλυφθῇ. Τὸ σύνολον τῆς χρηματοδοτήσεως τοῦ ἰσοζυγίου μας, διὰ νὰ ἀσκήσωμεν τὴν ἀνωτέρω πολιτικὴν ἀπαιτεῖ 900 ἑκατομμύρια δολλάρια, τὰ ὁποῖα ἅπαντα ἔχομεν τὴν τιμὴν τὴν ὥραν αὐτὴν νὰ ποριζώμεθα καὶ ἐλπίζομεν, ὅτι συνολικῶς θὰ τὰ πορισθῶμεν ἀπὸ τὴν Δύσιν. Τονίζω, ὅτι δὲν ἐννοῶ μόνον δημόσια κεφάλαια. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ὡς ὅλοι γνωρίζετε μέσα εἰς αὐτὸ τοῦτο τὸ κεφαλαιοκρατικὸν σύστημα, τὸ σύστημα τοῦ φιλελευθερισμοῦ, τὸ σύστημα τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς, ἔχει δημιουργηθῆ μία ἐπανάστασις. Πρόδρομος τῆς ἐπαναστάσεως αὐτῆς ὑπῆρξεν ἡ ἀγγλοσαξωνικὴ θεωρία, ἡ ὁποία ἀνεφάνη κατὰ τὸ διάστημα τοῦ μεσοπολέμου μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Κέϋνς. Ἡ κλασσικὴ θεωρία ἐστηρίζετο εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῆς ἀξίας τῶν ἀγαθῶν καὶ συνήγαγεν ἐξ αὐτοῦ πολιτικὰ ἐπιχειρήματα. Δὲν εἶχον, ὅμως, ἐπαρκῶς μελετηθῆ αἱ ἐπιρροαί, τὰς ὁποίας ἀσκεῖ ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ οἰκονομικοῦ κυκλώματος, ἡ συζήτησις, καθὼς καὶ οἱ ἐπηρεάζοντες ταύτην μηχανισμοί. Ἡ ἀνάλυσις τῶν ἐπιδράσεων ἐδημιούργησε μίαν ἐπανάστασιν, εἰς τὴν θεωρίαν πρῶτον καὶ εἰς τὴν πρᾶξιν κατόπιν. Συνοδευομένη ἡ νέα θεωρία ἀπὸ ἰδεολογικὰς ἐξελίξεις, παραλλήλους, ὡδήγησεν εἰς τὴν διαμόρφωσιν νέας πολιτικῆς ἔναντι τῶν ὑποαναπτύκτων χωρῶν καὶ νέας πολιτικῆς τῆς ἡγέτιδος δυνάμεως τοῦ Δυτικοῦ κόσμου, τῶν Η.Π.Α., ἔναντι τῶν χωρῶν τῆς Εὐρώπης. Εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῆτε, π.χ., εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ Ἀγγλο–Γερμανικοῦ ἀνταγωνισμοῦ τοῦ 19ου αἰῶνος — οἷος εἶναι κατὰ τὰ ἐξωτερικά του σημεῖα ὁ ἀγὼν μεταξὺ Κοινῆς Ἀγορᾶς καὶ Η. Π.Α. — εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῆτε νὰ ἔρχεται εἷς ἐκ τῶν δύο ἀνταγωνιστῶν — καὶ ἰδοὺ τώρα ἔρχεται ὁ Πρόεδρος Κέννεντυ — καὶ νὰ λέγῃ, ὅτι τὴν πολιτικὴν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς τὴν ὑποστηρίζω; Δηλαδή, ὑποστηρίζω τὴν αὔξησιν τῆς συναγωνιστικότητος τῶν συναγωνιστῶν μου; Τὴν πολιτικὴν αὐτήν, ἐν τούτοις, ἠκολούθησαν καὶ οἱ πρὸ αὐτοῦ Πρόεδροι τῶν Η.Π.Α. Διότι, ἐὰν ὑπάρχῃ ἡ Δυτικὴ Εὐρώπη καὶ ἐὰν ἐσημειώθη εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ τὴν Ἑλλάδα οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις, τοῦτο συνέβη, διότι ὑπῆρξε μία ἀντίληψις ἐπαναστατική, ἡ ὁποία εἶχε βαθύτατα ἠθικὰ καὶ ἰδεολογικὰ ἐλατήρια, μία ἀντίληψις, ἡ ὁποία ἐστηρίζετο ἐπὶ ἑνὸς ἀξίου καὶ μεγάλης δυνάμεως θεωρητικοῦ, οἰκονομικοῦ ὑπολογισμοῦ, καθ’ ὃν ἔπρεπε νὰ ἐξυψωθῇ τὸ σύνολον τῶν βιοτικῶν ἐπιπέδων καὶ διὰ πολιτικοὺς λόγους καὶ δι’ οἰκονομικοὺς λόγους. Ὅλα τὰ σχέδια, ὅπως τὸ σχέδιον Μάρσαλ, καθὼς καὶ ἡ κολοσσιαία συμμετοχὴ τῆς Ἀμερικῆς εἰς διαφόρους Ὀργανισμοὺς ἀναπτύξεως ἐκεῖ ἀπέβλεπον καὶ ἐκεῖ ἀποβλέπουν. Ἀλλά, ὅλη αὐτὴ ἡ μεταβολή, εἶχεν ὡρισμένας πολιτικὰς συνεπείας, αἱ ὁποῖαι, νομίζω, ὅτι εἶναι καταπληκτικαί. Κύριοι, ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ Κοινὴ ἀγορὰ εἰς τὴν Εὐρώπην, ἐὰν αἱ ἰδεολογικαὶ ἀποστάσεις μεταξὺ τῶν Κομμάτων ἑκάστου τῶν Κρατῶν ἦσαν ἀγεφύρωτοι; Δηλαδή, ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν Κοινὴν Ἀγοράν, ἐὰν ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Γερμανίας μετεβάλλετο ἄρδην μόλις ἐπεκράτουν οἱ σοσιαλισταί; Δὲν κομίζω γλαῦκα εἰς τὴν αἴθουσαν λέγων, ὅτι ἡ ἰδεολογία τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς εἶναι ἰδεολογία τῆς φιλελευθέρας οἰκονομίας. Αὐτὴν τὴν πολιτικὴν θὰ τὴν ὑποστηρίξουν καὶ οἱ σοσιαλισταὶ εἰς τὴν Γερμανίαν, ὅπως τὴν ὑπεστήριξαν καὶ οἱ συμμετέχοντες σοσιαλισταὶ εἰς Βέλγιον καὶ εἰς Γαλλίαν. Καὶ τοῦτο διατί; Διότι ἐδῶ ὑπάρχει ἕνας νέος σοσιαλισμὸς καὶ ἕνας νέος φιλελευθερισμός, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀναπτυχθῆ. Ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν αὐτῶν τῶν θεωριῶν ὑπάρχει μία ἰδεολογία καὶ ὑπ’ αὐτὴν — διὰ νὰ μεταχειρισθῶ διαλεκτικὴν ἔκφρασιν — ὑπάρχει ἓν ὑπόβαθρον, τὸ ὑπόβαθρον δὲ αὐτὸ εἶναι τὸ ὑπόβαθρον τοῦ δημοκρατικοῦ κόσμου, τὸ ὑπόβαθρον τῆς ἐλευθερίας. Τιθέμενον τὸ πρόβλημα συγκεκριμένως, ἔχει τὴν ἑξῆς ἁπλουστάτην ἔννοιαν: Ἡμεῖς ἰσχυριζόμεθα, ὅτι ὁ σύγχρονος φιλελευθερισμός, ἡ σύγχρονος, μᾶλλον, ἐλευθέρα ἀγορά, ἀποτελεῖ τὴν κοινωνικῶς συμφερωτέραν λύσιν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος. Αὐτὸ εἶναι μᾶλλον τὸ ἀξίωμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐκκινοῦμεν καὶ ἐκ τοῦ ὁποίου, νομίζω, συνάγονται δύο πορίσματα: Τὸ ἕνα εἶναι ὅτι ὑπὸ καθεστὼς ἐλευθέρας ἀγορᾶς καὶ εἰς ἀρκούντως ὑψηλὴν τεχνικὴν καὶ οἰκονομικὴν στάθμην, ἡ παραγωγικότης τοῦ κεφαλαίου καὶ τῆς ἐργασίας, εἶναι μεγίστη. Τὸ ἄλλο, τὸ σπουδαιότερον πολιτικῶς πόρισμα εἶναι, ὅτι αἱ κοινωνικαὶ ἀμοιβαὶ αὐξάνουν ἀναλόγως τῆς παραγωγικότητος, ὃ ἐστὶ μεθερμηνευόμενον, ὅτι ἔχουν συμφέρον πλέον οἱ σύγχρονοι οἰκονομικοὶ ἡγέται τοῦ καθεστῶτος τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς, οἱ ἡγέται τῶν ἐπιχειρήσεων, νὰ ἀναπτυχθοῦν τὰ εἰσοδήματα τῶν παρ’ αὐτοῖς ἐργαζομένων. Ἀρκεῖ νὰ ἀνταποκρίνεται ἡ αὔξησις τῶν ἐργατικῶν εἰσοδημάτων πρὸς τὴν παραγωγικότητα. Ἐπὶ τῶν ἀρχῶν αὐτῶν, κύριοι, στηρίζεται κἄποια νέα ἰδεολογία καὶ ἀπὸ τὰς ἀρχὰς αὐτὰς πρέπει νὰ συναχθῇ καὶ κἄποια νέα ἠθικὴ στάσις. Κύριοι, ὁ τόπος αὐτὸς χρειάζεται βιομηχάνους, ἐμπόρους, βιοτέχνας, ἐπαγγελματίας, ἀγρότας καὶ ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν πρωτοβουλίαν καὶ οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν συνείδησιν τῶν δικαιωμάτων των καὶ τῶν ὑποχρεώσεών των. Καὶ ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ ἡγεσία, ἡ οἰκονομικὴ τοῦ τόπου, ὅπως ἐτόνισεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις δὲν ἀνταπεκρίθη δυστυχῶς πάντοτε πρὸς τὰς προσδοκίας τοῦ λαοῦ καὶ δὲν ἐπετέλεσε πολλὰ ἐξ ὅσων θὰ ἠδύνατο ἀντικειμενικῶς, ἀκόμη καὶ πρὸ τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, νὰ ἐπιτελέσῃ. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ πεισθῇ διὰ νὰ πράξῃ τὸ καθῆκον της καὶ ἐὰν δὲν πεισθῇ νὰ πειθαναγκασθῇ. Φοβοῦμαι, ὅτι σᾶς ἐκούρασα. Ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἔχω ἄλλοτε τὴν εὐκαιρίαν εἰσηγούμενος ἄλλο νομοσχέδιον ἀφορῶν εἰς τὴν ὀργάνωσιν πλέον τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ ἄλλων παρεμφερῶν ὑπηρεσιῶν, νὰ σᾶς ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ὀργανωτικοῦ θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐὰν δὲν εἶχε προχωρήσει ἡ ὥρα, εἶχον σκέψεις τινὰς νὰ σᾶς εἴπω. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἤμην εἰλικρινὴς ἀπέναντί σας, ἐὰν δὲν σᾶς ἔλεγον, ὅτι ὅλα ὅσα σᾶς ἐξέθεσα, ἀκόμη καὶ ἡ βασική μου τοποθέτησις ἔναντι τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς τελοῦν ὑπὸ δύο προϋποθέσεις. Ἡ πρώτη προϋπόθεσις εἶναι, ὅτι οἱ ξένοι συνεταῖροι μας εἰς τὴν σύνδεσιν, τὰ 6 Κράτη–μέλη τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, θὰ ἀκολουθήσουν ρεαλιστικὴν καὶ ἐκσυγχρονισμένην πολιτικὴν οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ἔναντι τῆς Ἑλλάδος, πολιτική, ἡ ὁποία καὶ πρὸς τὰ πολιτικά των συμφέροντα συνάδει καὶ πρὸς τὰ μακροπροθέσμως σκοπούμενα οἰκονομικά των συμφέροντα συνάπτεται. Ἡ δευτέρα προϋπόθεσις εἶναι, ὅτι ἡμεῖς θὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος νὰ πράξωμεν μὲ σκληρότητα, μὲ αὐστηρότητα πρῶτον ἔναντι τοῦ ἑαυτοῦ μας τὸ καθῆκον μας, τὸ συνιστάμενον εἰς τὸ νὰ ἔχωμεν τὸ ἠθικὸν θάρρος τὸ ἀπαιτούμενον διὰ νὰ λάβωμεν τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν, στηριζόμενοι ἐπὶ τῆς δημιουργηθείσης κατὰ τὰ πρόσφατα ἔτη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως νομισματικῆς σταθερότητος, νὰ οἰκοδομήσωμεν ταχύτερον τὸ Ἑλληνικὸν οἰκονομικὸν οἰκοδόμημα καὶ διὰ νὰ φθάσῃ σύντομα τὸ οἰκοδόμημα, ἡ ὀροφὴ τοῦ οἰκοδομήματος αὐτοῦ, τὴν ὀροφὴν τῶν οἰκοδομημάτων τῶν οἰκονομικῶν, ὑπὸ τὰ ὁποῖα στεγάζονται οἱ πλέον προηγμένοι λαοὶ τῆς Δύσεως.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ 5′.

(Ὥρα 9.15′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 9.25′ μ.μ.)

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§35Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡ ὁμιλία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ ἐδημιούργησε, κύριοι συνάδελφοι, τοὐλάχιστον πρὸς τὴν πλευρὰν τῆς Συμπολιτεύσεως, ἕνα αἴσθημα εὐφορίας, διὰ νὰ δώσῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὸ συζητούμενον πρόβλημα καὶ εὔκολον εἶναι καὶ εὐχερὲς εἰς τὴν λύσιν του. Τὸ αἰσιόδοξον αὐτὸ ἄγγελμα τῆς Κυβερνήσεως, χρειάζεται καὶ ἀντίλογον καὶ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατὰ βάσιν συμφωνοῦν εἰς τὴν χάραξιν αὐτῆς τῆς ἐθνικῆς πολιτικῆς. Ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν ὅλην πολιτικήν της εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ προβλήματος αὐτοῦ, ἐδημιούργησεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸ δίλημμα ἐὰν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Οἰκονομικὴν Κοινότητα, πιθανὸν νὰ καταποντισθῶμεν, ἐὰν πάλιν δὲν εἰσέλθωμεν δυνατὸν νὰ διαλυθῶμεν. Ἡ Κυβέρνησις, ὅταν προεβλήθη τὸ θέμα τοῦτο εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ ἐδημιουργήθη ἡ ΕΟΚ, εὑρίσκετο εἰς στάσιν ἀναμονῆς, καιροσκοποῦσα, διότι δὲν εἶχε τὴν δυνατότητα, οὔτε τὴν φαντασίαν, νὰ ἀντιληφθῇ καὶ τὴν σημασίαν καὶ τὸ μέγεθος τῶν συνεπειῶν ἐπὶ τῆς ἐθνικῆς ζωῆς τῆς χώρας, ἐὰν ἡ Ἑλλὰς συνεδέετο ἢ προσεχώρει εἰς τὴν ΕΟΚ. Ἔχασε πολύτιμον χρόνον ἡ Κυβέρνησις ταλαντευομένη μεταξὺ τῆς ΕΟΚ καὶ τῆς ΕΖΕΣ, καίτοι ἐγνώριζεν, ἐκεῖνο τὸ ἁπλούστατον, τὸ ὁποῖον γνωρίζει κᾶθε Ἕλλην, ὅτι ἡ σύγκρισις τῶν ἀριθμῶν μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν ἑνώσεων ἔκλινε πρὸς τὴν πλευρὰν τῆς ΕΟΚ, δεδομένου, ὅτι ἀπερρόφα καὶ ἀπορροφᾷ τὸ 40% τῶν ἐξαγωγῶν μας, ἐνῷ ἡ ΕΖΕΣ ἀπερρόφα μόλις τὸ ἓν τρίτον τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ. Καὶ τὸ πρόβλημα τῶν ἐξαγωγῶν, τῆς διαθέσεως δηλονότι τῶν προϊόντων μιᾶς χώρας, εἶναι τὸ βασικώτερον πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἕνα Κράτος καὶ τὸ πρόβλημα τοῦτο εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρώθησε τὰς χώρας τῆς ΕΟΚ νὰ προσχωρήσουν εἰς τὴν ἕνωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν προσεχώρησαν. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως, ὅλως ἀδικαιολογήτως κατεσπατάλησε μακρότατον χρόνον εἰς διαπραγματεύσεις καὶ ἑρμηνείας παρ’ ὅλον, ὅτι εἶχε σκοπόν, διότι αὐτὸ ἦτο τὸ συμφέρον τῆς χώρας, νὰ συνδέσῃ τὴν χώραν μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. Οὐδὲν μέχρι σήμερον ἔπραξε διὰ νὰ προπαρασκευάσῃ τὴν χώραν πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν. Τοὐναντίον μάλιστα, ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε μέχρι σήμερον, δυσχεραίνουν τὴν σημερινὴν πραγματικότητα, τὴν σύνδεσίν μας, δηλαδή, μὲ τὴν ΕΟΚ. Αὐτό, κ. βουλευταί, μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ λέγω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐσύρθη πρὸς τὴν σύνδεσιν τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὴν ΕΟΚ, αἱ δὲ πρὸ ὀλίγου ἀναπτυχθεῖσαι σκέψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι σκέψεις ὕστεραι, δημιουργηθεῖσαι ἐκ τῆς σημερινῆς πραγματικότητος. Ἐπιφανὲς κυβερνητικὸν στέλεχος καὶ γνωστὸς οἰκονομολόγος, ἔγραψε διὰ τὴν σύνδεσιν τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Ε.Ο.Κ., ὅτι ἐξ αὐτῆς, θὰ ἔχωμεν μίαν πρωτοφανῆ θύελλαν καὶ τῆς θυέλλης τὰ ἀποτελέσματα οὐδέποτε εἶναι γνωστὰ ἐκ τῶν προτέρων. Ὁ κυβερνήτης τοῦ πλοίου ὄχι μόνον σήμερον ποὺ διαθέτει ὅλα τὰ τεχνικὰ μέσα, ἀλλὰ καὶ πρότερον προέβλεπε τὴν θύελλαν καὶ ἐλάμβανεν ὅλα τὰ ἀπαραίτητα μέτρα διὰ νὰ ἀμβλύνῃ τὰ ἀποτελέσματά της. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως, καίτοι ἐγνώριζε τὴν ἐπερχομένην θύελλαν, δὲν ἔλαβε τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξουδετερώσουν τὰς ἐκ τῆς θυέλλης ἀντιξοότητας. Ἡ σύνδεσις τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Ε.Ο.Κ., κ.κ. βουλευταί, εἶναι ἤδη μία πραγματικότης, ἡ δέουσα ὅμως προπαρασκευὴ δὲν ἐγένετο καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ὀφείλομεν νὰ ἐλέγξωμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ τὴν στιγματίσωμεν. Εἶναι ἀνάγκη, κ. βουλευταί, νὰ ὑποσημειώσωμεν ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος τὰς ἀδυναμίας μας ἐν ὄψει τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. καὶ νὰ καταστήσωμεν ταύτας συνειδητὰς εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὥστε νὰ γνωρίζῃ οὗτος τί πρέπει νὰ κάμῃ καὶ πῶς θὰ ἀντιδράσῃ. Εἰσερχόμεθα εἰς ἓν στάδιον τοῦ ἐθνικοῦ μας βίου μὲ ἀπροσδιορίστους συνεπείας καὶ ὑπέρποτε ἄλλοτε σήμερον χρειάζεται εἷς πηδαλιοῦχος, εἰς τὸν ὁποῖον δὲν ἀρκοῦν αἱ σταθεραὶ χεῖρες διὰ τὴν συγκράτησιν τοῦ πηδαλίου, ἀλλὰ ἀπαιτεῖται καὶ νοῦς καὶ φαντασία διὰ νὰ ὁδηγηθῇ τὸ Κράτος εἰς τὴν λεωφόρον τῆς ἀνόδου. Ἐὰν δυνηθῶμεν καὶ παρακινήσωμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ ἀναπτύξῃ τὰς προσπαθείας του, τὰς ἀπεριορίστους δυνατότητάς του, ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι θὰ γίνωμεν τὴν ἐπαύριον οἱ αὐθένται τῆς Εὐρώπης. Ἐὰν ὅμως δὲν δυνηθῶμεν νὰ κινήσωμεν τὰς δυνάμεις μας, τότε ἡ χώρα μας θὰ γίνῃ ἡ ἀποικία τῆς Εὐρώπης, ὁ πτωχὸς συγγενὴς τῶν λοιπῶν μελῶν τῆς Ε.Ο.Κ., ἡ ὁποία μόνον ἐργάτας θὰ προμηθεύῃ στὰ ἄλλα Κράτη καὶ θὰ προσφέρῃ τὴν χώραν της πρὸς ἀναψυχὴν τῶν πλουσίων ξένων.

§36Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ἐκκινεῖτε ἀπὸ ἐσφαλμένας βάσεις καίτοι πιστεύω, ὅτι τελικὰ θὰ καταλήξετε εἰς τὰ αὐτὰ μὲ τὴν Κυβέρνησιν συμπεράσματα. Ἡ Κυβέρνησις δὲν πιστεύει, ὅτι μὲ τὴν σύνδεσιν τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Ε.Ο.Κ., θὰ λυθοῦν τὰ προβλήματα τοῦ τόπου. Πιστεύει, ὅτι μὲ τὴν σύνδεσιν ταύτην θὰ εὐχερανθῇ ἡ λύσις τῶν προβλημάτων καὶ θὰ εὑρεθοῦν καλλίτεροι τρόποι διὰ τὴν ἐπιδιωκομένην οἰκονομικὴν μας ἄνοδον. Μὲ τὴν παροῦσαν σύμβασιν ἀνοίγεται περίοδος συνεχῶν διαπραγματεύσεων εἰς τὴν χώραν μας καὶ ἕνεκα τούτου θὰ πρέπει νὰ καταβληθῇ μία ἰδιαιτέρα προσπάθεια ἀξιοποιήσεως τῶν Ἑλληνικῶν δυνατοτήτων. Τὸ πρόβλημα, βεβαίως, εἶναι δύσκολον καὶ δι’ αὐτὸ ἀξιοῦμεν τὴν κατανόησιν καὶ τὴν συμπαράστασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ὀφείλει νὰ μᾶς βοηθήσῃ εἰς τὴν προσπάθειάν μας αὐτήν. Ἐάν, ὅμως, ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἀντιληφθῇ τὸ χρέος της αὐτό, ἀλλὰ μᾶς κατηγορεῖ δι’ ἀνύπαρκτα πράγματα, τότε, κ. συνάδελφε, ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν θὰ διευκολύνῃ τὸ μέτρον αὐτό.

§37Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, παρουσίασε κατ’ ἐξοχὴν ρόδινα τὰ πράγματα ὡς ἐὰν νὰ μὴ ὑπολείπεται παρὰ τὸ ξεσήκωμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ νὰ ἀποδυθῇ εἰς τὸν ἀγῶνα μὲ βέβαιον τὸ ἀναμενόμενον ἀποτέλεσμα. Ἡμεῖς κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν εἰργάσθη εἰς τὸ παρελθὸν διὰ νὰ προπαρασκευάσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διὰ τὴν σύνδεσίν του μὲ τὴν Ε.Ο.Κ., ἀλλὰ τοὐναντίον ἔλαβε μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ δυσχεράνουν τὴν προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, σήμερον. Ἐπὶ τόσον καιρὸν δὲν ἀντελήφθη ποῦ ὡδηγεῖτο ἡ Εὐρώπη καὶ δὲν ἐδημιούργησε τὸ κατάλληλον κλῖμα διὰ τὴν σημερινὴν πραγματικότητα. Ἔπρεπε, κ. Ὑπουργέ, γρηγορώτερα νὰ λάβητε τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα σήμερον λαμβάνετε καὶ πολὺ ἐνωρίτερα νὰ ἀξιώσητε ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀξιοῖτε σήμερον. Ἡ παροῦσα σύμβασις θὰ διευκολύνῃ νὰ ἐγκατασταθοῦν ἐν Ἑλλάδι καὶ νὰ ἀναπτυχθοῦν μεγάλαι οἰκονομικαὶ μονάδες καὶ Ἑλληνικαί, ἀλλὰ καὶ ξέναι. Εἰς τὴν Ἑλλάδα σήμερα, ἐλάχισται εἶναι αἱ βιομηχανίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ δυνηθοῦν νὰ ἐπιζήσουν συναγωνιζόμεναι τὰς ὁμοειδεῖς βιομηχανίας τῶν Κρατῶν τῆς Ε.Ο.Κ. Εἰς τὴν χώραν μας ἔχομεν κυρίως νὰ ἐπιδείξωμεν μίαν βιοτεχνικὴν προσπάθειαν, ἡ ὁποία ὅμως ἐπὶ τῇ ἐμφανίσει τῶν μεγάλων οἰκονομικῶν μονάδων, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ διαλυθῇ. Ποῖα μέτρα, κ. βουλευταί, ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τῆς οἰκονομίας μας, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀνταπεξέλθωμεν εἰς τὴν μεγάλην θύελλαν ποὺ μᾶς ἀναμένει; Ἐὰν ρίψητε μία ματιὰ γύρω σας, δὲν θὰ ἴδητε παρὰ μικρομαγαζάκια καὶ μικροεργαστήρια. Πῶς αὐταὶ αἱ βιοτεχνίαι θὰ ἀνθέξουν εἰς τὸν συναγωνισμὸν τῶν ξένων βιομηχανιῶν; Δὲν θὰ κινδυνεύσουν νὰ διαλυθοῦν συλλήβδην; Τὶ ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐξυγιάνῃ τὸν κλάδον τῆς βιοτεχνίας, διὰ νὰ τὸν καταστήσῃ ἱκανὸν πρὸς συναγωνισμὸν μὲ ὁμοειδεῖς κλάδους τῶν Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν; Θὰ προκληθῇ ὀξὺ κοινωνικὸν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἠμποροῦσε νὰ προληφθῇ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις προπαρεσκευάζετο καὶ ἐλάμβανε τὰ δέοντα μέτρα προστασίας τῆς βιομηχανίας. Θὰ μοῦ εἴπητε, δὲν λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν τὰς προθεσμίας; Μέσα εἰς τὰ 22 χρόνια, δὲν θὰ μπορέσωμεν νὰ προσαρμόσωμεν τὴν οἰκονομίαν μας πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινότητος; Τὰ χρόνια αὐτὰ μόνον, ἐὰν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Κράτους ἵστανται ἄνθρωποι ἀποφασισμένοι νὰ ἐφαρμόσουν αὐτὴν τὴν πολιτικὴν καὶ ἐμπνευσμένοι, ἴσως, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν, διότι οἱ ἀνταγωνισταί μας Εὐρωπαῖοι προηγοῦνται ἡμῶν κατὰ 150 ἔτη καὶ ἀσθμαίνοντες θὰ τοὺς κυνηγῶμεν ἐντὸς τῆς προθεσμίας ταύτης. Θὰ τοὺς ἀντικρύσωμεν εἰς τὴν πρόοδον, ἀλλὰ θὰ τοὺς βλέπωμεν νὰ ἐξαφανίζωνται εἰς τὸ βάθος, προχωροῦντες. Εἰς τὰ 4 χρόνια ποὺ παρῆλθον ἄπρακτα, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν αἱ δέουσαι μεταρρυθμίσεις, ἀλλ’ αἱ μεταρρυθμίσεις αὐταὶ θὰ ἐπέβαλον λῆψιν ἀντιδημοτικῶν μέτρων καὶ ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς πολιτικῆς της, ἀπέδειξεν, ὅτι δὲν θέλει ἢ δὲν δύναται νὰ λαμβάνῃ ἀντιδημοτικὰ μέτρα, καίτοι διέθετε γνησίαν πλειοψηφίαν, ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ σήμερον νόθον. Νομίζω, ὅτι θὰ περάσουν τὰ 22 χρόνια, χωρὶς νὰ κατορθώσωμεν νὰ προσαρμόσωμεν τὴν οἰκονομίαν μας πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, διότι ἡ γιγαντιαία προσπάθεια, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταβληθῇ ἀπὸ Κράτος, τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις μετέβαλεν εἰς κομματικόν, διότι ἡ μοναδική της σκέψις, εἶναι πῶς θὰ φαίνεται ἀρεστὴ εἰς τὸ Κόμμα. Νὰ διατὶ ἀνησυχοῦμεν, διότι θὰ καταντήσωμεν τὸ κλωτσοσκοῦφι τῶν μεγάλων καὶ μικρῶν. Πρέπει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ἔχῃ ἐλευθερίαν δράσεως διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἀξιοποίησις τῆς συμβάσεως. Μεταπολεμικῶς συνέβη θαῦμα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρόοδον τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας, τὴν ὁποίαν μία δρὰξ ἐμπνευσμένων ἀνθρώπων ἀνέδειξεν ὡς τρίτην δύναμιν εἰς τὸν Κόσμον. Ἀλλὰ τὸ θαῦμα ἔγινεν, διότι οἱ ἄνθρωποι εὑρέθησαν μέσα εἰς τὸ παγκόσμιον πεδίον ἀδέσμευτοι ἀπὸ τοὺς γραφειοκρατικοὺς τύπους καὶ τῆς στενοκεφαλιᾶς τοῦ Κράτους. Ἐὰν σήμερον τὸ Κράτος ἀσκῇ ναυτιλιακὴν πολιτικήν, τὴν ἀσκεῖ ἐκ τῆς ἀνάγκης τῶν πραγμάτων καὶ ὄχι, διότι τὴν ἐνεπνεύσθη καὶ τὴν συνέλαβεν. Καθ’ ἣν ὥραν συζητοῦμεν τὸν Καταστατικὸν Χάρτην τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως, ἐκ τῆς καλῆς ἢ κακῆς ἐφαρμογῆς, τοῦ ὁποίου θὰ ἐξαρτηθῇ ἡ εὐημερία ἢ ἡ δυστυχία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ εἴπωμεν πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν τὴν ἀλήθειαν καὶ νὰ κρούσωμεν τοὺς κώδωνας τοῦ κινδύνου διὰ τὸ μέγεθος τῶν εὐθυνῶν ποὺ ἀναλαμβάνομεν. Γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις τὸν σημαντικὸν ρόλον, τὸν ὁποῖον θὰ παίξουν αἱ διαμορφωθεῖσαι ἐν Εὐρώπῃ νέου τύπου ἀνώνυμοι ἑταιρεῖαι διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν ἰδιωτικῶν κεφαλαίων καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς παραγωγῆς. Θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιδιώξῃ, ὅπως αἱ ἐν Ἑλλάδι ἀνώνυμοι ἑταιρεῖαι, λάβουν τὴν μορφὴν αὐτὴν διὰ νὰ καταστοῦν ἱκαναὶ νὰ βοηθήσουν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς ποὺ πηγάζει ἐκ τῆς συμβάσεως. Οὐδὲν ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις, ἀλλ’ ἄφησε νὰ κυριαρχῆται ἡ οἰκονομικὴ ζωὴ ἀπὸ οἰκογενειακὰς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὴν ἀποστολὴν αὐτήν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κινδυνεύομεν νὰ καταρρεύσουν αἱ οἰκονομικαὶ μονάδες καὶ νὰ μείνῃ ἡ Ἑλλὰς «ξέφραγο ἀμπέλι», ὅπου θὰ ἔρχωνται οἱ συνεταῖροι μας νὰ ἐγκαθίστανται καὶ εἰς ἡμᾶς θὰ μείνῃ μόνον ὁ ρόλος τοῦ ἐργάτου, τοῦ τεχνίτου ἢ τοῦ παρέχοντος περιποίησιν εἰς τοὺς ξένους. Πρὸς ἐξυγίανσιν τῆς παραγωγικῆς μας βιομηχανίας, ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν μέτρον ἔλαβεν διὰ τὰς παγωμένας πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν ἐμπόδιον διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν παραγωγικῶν μονάδων. Καὶ ὅταν μία Κυβέρνησις, δὲν ἠμπορεῖ νὰ λύσῃ τὸ στοιχειῶδες αὐτὸ πρόβλημα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκήσῃ τὴν μεγάλην πολιτικὴν ποὺ ἀπαιτεῖ ἡ ὑπὸ κρίσιν σύμβασις; Κύριοι βουλευταί, ὡς κύριον ὄργανον ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς τῆς συμβάσεως, εἶναι τὸ Συμβούλιον συνδέσεως, εἰς τὸ ὁποῖον μετέχει καὶ ἡ Ἑλλάς, ἀλλὰ ὑπεράνω αὐτοῦ, θὰ ὑπάρχῃ ἡ συνέλευσις τῶν μελῶν τῆς Ε.Ο.Κ., ἡ ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ τὸ Συμβούλιον τῶν Ὑπουργῶν. Τὰ τρία αὐτὰ ὄργανα μὲ ὑπερεθνικάς, κατὰ θεωρίαν, ἁρμοδιότητας, κατὰ βάσιν, ὅμως, ἐθνικάς, θὰ καθορίζουν τὴν γραμμὴν καὶ τὸν τρόπον ἐξελίξεως, ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τῆς παρούσης συμβάσεως, ἀπούσης τῆς Ἑλλάδος. Ἐρωτῶ, ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνεται ἑαυτὴν ἱκανὴν νὰ ἀσκήσῃ μέσα εἰς αὐτὸν τὸν ὀργανισμὸν τὴν πολιτικήν της, ὥστε νὰ πείθῃ τὰ ὄργανα αὐτοῦ περὶ τῆς ἀνάγκης ἀξιοποιήσεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν μας πηγῶν; Μέχρι σήμερον, ἡ ἐμπειρία δεικνύει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις στερεῖται διαπραγματευτικῆς ἱκανότητος, διότι, ὅταν διαπραγματεύεται μὲ ξένους, κατέχεται ἀπὸ αἴσθημα ἀλεργίας καὶ παραδίδεται ἄνευ ὅρων. Παράδειγμα ἡ σύμβασις ἀλουμινίου. Τονίζω τὰς ἀδυναμίας αὐτάς, κ. συνάδελφοι, διὰ νὰ τὰς καταστήσω συνειδητὰς καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὰ ὄργανα τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ποὺ θὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως, διότι αἱ μέχρι τοῦδε πράξεις τῆς Κυβερνήσεως μᾶς πείθουν, ὅτι στερεῖται αὕτη καὶ τῆς διπλωματικῆς καὶ διαπραγματευτικῆς ἱκανότητος. Διὰ τοῦτο πρέπει ἀπὸ τοῦδε καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὰ ὄργανά της νὰ φροντίσουν τὰς ἀδυναμίας αὐτὰς νὰ τὰς ἐξουδετερώσουν ἐγκαίρως, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν ὀλέθρια ἀποτελέσματα, κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συμβάσεως. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ παροῦσα σύμβασις θὰ ἔχῃ σοβαρὰς ἐπιπτώσεις καὶ ἐπὶ τοῦ δασμολογίου καὶ ἐπὶ τῆς βιομηχανικῆς καὶ γεωργικῆς παραγωγῆς μας. Ἡ χώρα μας εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐκ τοῦ δασμολογίου, κυρίως, ἔχει ἕνα σοβαρὸν ἔσοδον εἰς τὸν προϋπολογισμόν, τὸ μόνον θετικόν, ἄλλως τε, ἀπὸ τὰ προβλεπόμενα ἔσοδα. Ἐὰν ἐφαρμοσθῇ, συνεπῶς, ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ., εἶναι πολὺ φυσικὸν νὰ μειωθοῦν καὶ εἴς τινας περιπτώσεις νὰ καταργηθοῦν οἱ δασμοί. Καθίσταται, συνεπῶς, ἀπὸ τοῦδε ἀναγκαῖον, νὰ ὑπάρξῃ πρόβλεψις συντηρήσεως ἄλλοθεν τῶν βιομηχανιῶν μας, ἐὰν δὲν θέλωμεν νὰ καταστραφοῦν αὗται ὁλοσχερῶς καὶ ἐπειδὴ εἶναι δυνατὸν ἡ πτῶσις τοῦ δασμολογίου νὰ εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ Γεν. Λογιστήριον, ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, λόγῳ ἀσκήσεως εἰδικῆς πολιτικῆς, νὰ μειώσωμεν καὶ τοὺς δασμοὺς ἄλλων χωρῶν. Θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶχε λάβει ἤδη ἐγκαίρως μέτρα καὶ διὰ τὸν περιορισμὸν τῶν σπαταλῶν τοῦ Δημοσίου πρὸς τόνωσιν ἄλλοθεν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὄχι βεβαίως, εἰς βάρος τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, καὶ λέγω τοῦτο ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν συνάδελφον κ. Ἀποστολάκον, ἐπίτιμον πρόεδρον τῆς Α.Δ. Ε.Δ.Υ., οὔτε εἰς βάρος τῶν πολεμικῶν δαπανῶν, ἀλλὰ τὸν περιορισμὸν ἀλογίστων καὶ μὴ ἀναγκαίων σπαταλῶν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ ὁ προϋπολογισμὸς τῆς χώρας λόγῳ τῆς μειώσεως τοῦ δασμολογίου. Ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν τοιοῦτον μέτρον ἔλαβεν, ἀλλὰ διογκώνει συνεχῶς τὰς σπατάλας της.

§38Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, διατὶ κατὰ τὴν ὁμιλίαν σας ἀπευθύνθητε πρὸς ἐμέ; Μήπως διὰ νὰ πεισθῶ, ὅτι εἶσθε ἐναντίον τῆς καθηλώσεως τῶν μισθῶν, ἡμερομισθίων καὶ συντάξεων; Γνωρίζητε, ἄλλως τε, ποῖαι εἶναι αἱ ἀρχαί μου καὶ οἱ ἀγῶνες μου ὑπὲρ τῆς τάξεως τῶν ἐργαζομένων.

§39Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ἀποστολάκο, ἀπευθύνθην, ἀκριβῶς, πρὸς ὑμᾶς, διότι εἶσθε ὑποστηρικτὴς καὶ μαχητής, πράγματι, εἰς ἀγῶνας ὑπὲρ τῶν μισθωτῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν.

§40Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν πρώτην περικοπήν, διότι ἀναγνωρίζητε καὶ ὑμεῖς, ὅτι ὑπῆρξα πάντοτε μαχητὴς εἰς ἀγῶνας ὑπὲρ τῶν μισθῶν. Εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν τῆς διακοπῆς τοῦ κ. Καψάλη, δὲν θὰ ἐγένετο αὕτη, ἐὰν ὁ κ. Καψάλης, τὸν ὁποῖον ἠρώτησα, μοῦ ἀπαντοῦσε, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ περικοπῆς μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Σᾶς εὐχαριστῶ, ἐν πάσῃ περιπτώσει, διὰ τὴν ἀναγνώρισιν τῶν ἀγώνων.

§41Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπανερχόμενος εἰς τὴν ὁμιλίαν μου, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐκ τῆς καταργήσεως ἢ μειώσεως τῶν δασμῶν, θὰ ὑπάρξῃ ἐπίπτωσις ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν βιομηχανιῶν μας, διότι αἱ ἀσφαλιστικαὶ ἐπιβαρύνσεις καὶ αἱ παντὸς εἴδους ἀσφαλιστικαὶ εἰσφοραὶ δὲν θὰ ἐξουδετερώσουν, εἰς ὃν θὰ ἔπρεπε βαθμόν, τὴν δασμολογικὴν προστασίαν. Θὰ ἔπρεπε προηγουμένως νὰ εἶχε γίνει ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ σοβαρωτάτη ἐργασία, ὥστε κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς παρούσης συμβάσεως νὰ προχωρήσωμεν σταθερῶς καὶ ἀκινδύνως. Ἡ Κυβέρνησις ἀφῆκεν ἀκαλλιέργητον τὸ ἔδαφος καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι αἱ βιομηχανίαι μας συντόμως θὰ δοκιμάσουν ἀνεπανόρθωτον συγκλονισμόν, ἐὰν ἐγκαίρως μία ἄλλη Κυβέρνησις δὲν σπεύσῃ καὶ διὰ προστατευτικῶν μέσων περισώσῃ αὐτάς. Νομίζω, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προστατεύσῃ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, δημιουργοῦσα τὰς ἀπαραιτήτους προϋποθέσεις, τὰς Ἑλληνικὰς βιομηχανικὰς μονάδας. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ χώρα μας, διαθέτουσα καταπληκτικὰς ἱκανότητας, αἵτινες καλλιεργούμεναι καταλλήλως καὶ ἐνισχυόμεναι, εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσουν θαύματα εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Καὶ ὁ κύριος ρόλος, τόσον τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ τῶν ἁρμοδίων ὀργάνων, τὰ ὁποῖα θὰ κληθοῦν νὰ ἐφαρμόσουν τὴν παροῦσαν σύμβασιν, ἐκεῖ ἀκριβῶς, πρέπει νὰ κατατείνῃ. Εἰς τὰς καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνονται εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς συμβάσεως, ἐκ τῆς ἁπλῆς καὶ μόνον ἀναγνώσεως ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ συντάκτης δὲν εἶναι ἐπαρκῶς πληροφορημένος, ἀλλὰ ἐκ τοῦ προχείρου περιέλαβεν ὡρισμένα προϊόντα μας, παραλείψας πολλὰ ἄλλα βασικά, τὰ ὁποῖα δὲν περιλαμβάνονται καὶ ὡς παράδειγμα θὰ ἐπικαλεσθῶ τὸ ἑξῆς γεγονός. Εἰς τὴν πατρίδα μου, ἐκ τῆς μαστίχης παράγεται ἡ τσίκλα, ἡ ὁποία εἶναι καθ’ ὅλα ἐφάμιλλος τῆς ἀμερικανικῆς καὶ ἡ ὁποία, διὰ καταλλήλου προπαγάνδας καὶ προεργασίας, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθῇ καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀκόμη. Εἶναι δυνατὸν δὲ τὸ ἐθνικὸν αὐτὸ προϊόν, διὰ τῆς ἐνισχύσεως τῆς μαστίχας, νὰ περισώσῃ 5–6 χιλιάδας παραγωγοὺς μαστίχης, οἱ ὁποῖοι τὴν στιγμὴν αὐτὴν εὑρίσκονται εἰς δύσκολον θέσιν. Καὶ τὸ προϊὸν αὐτὸ δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς συμβάσεως. Ἐὰν ἀνεφέρθην εἰς τὸ εἰδικὸν αὐτὸ προϊόν, τὸ ἔπραξα διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῶν κ.κ. συναδέλφων, ὥστε νὰ μελετήσουν τοὺς σχετικοὺς πίνακας, διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι καὶ πολλὰ ἄλλα προϊόντα καὶ βιομηχανικὰ εἴδη, ἔχουν παραλειφθῇ ἐκ τοῦ πρωτοκόλλου, ὥστε ἐγκαίρως νὰ περιληφθοῦν καὶ αὐτά. Ἀκόμη, ἡ ἐφαρμογὴ τῆς παρούσης συμβάσεως, θὰ ἔχῃ σοβαρωτάτας ἐπιπτώσεις καὶ ἐπὶ τῆς γεωργίας. Τονίζω τοῦτο, διότι ἡ Κυβέρνησις, ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν πραγμάτων, προχείρως περιέλαβεν εἰς τὸ πρωτόκολλον ὅσα ἐκ τῶν προϊόντων γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἐγνώριζε, παραλείψασα πολλὰ ἄλλα. Νομίζω, δὲ τὸ παράδειγμα τῆς μαστίχης, ἥτις καὶ αὐτὴ παρελήφθη ἐκ τῶν πινάκων τῶν ἐξαγωγίμων γεωργικῶν προϊόντων, προδίδει, ἀκριβῶς, τὴν ἔλλειψιν Κυβερνητικῆς προνοίας, εἰς τὸ νὰ συμπεριληφθοῦν ἐν τῷ συνόλῳ τους τὰ βιομηχανικὰ καὶ γεωργικὰ προϊόντα. Παρελείφθησαν ἀκόμη ἐκ τῶν πινάκων τὸ κύμινον, τὸ γλυκάνισον καὶ ἄλλα ἐξαγωγικὰ προϊόντα. Ἐκ τῆς προσεκτικῆς μελέτης τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, εἶναι βέβαιον, ὅτι καὶ ἡ βιομηχανία καὶ ἡ γεωργικὴ παραγωγὴ θὰ ταλαιπωρηθοῦν καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ἀνεπανορθώτως, διότι αἱ παρεχόμεναι προστασίαι των εἶναι ἀνεπαρκεῖς. Θὰ χρειασθῇ καὶ κόπος καὶ ἀγὼν διὰ νὰ μπορέσουν νὰ προστατευθοῦν τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα, διὰ νὰ γίνουν ἀνταγωνιστικὰ τῶν ἑταίρων τῆς Ε.Ο.Κ., διότι δὲν ἀνταποκρίνονται ἐπαρκῶς ἐκ τῆς συμβάσεως. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις θεωρῇ τὰ εἰς τὴν σύμβασιν ἀναφερόμενα ποσὰ βασικά, διέπεται ἀπὸ ἕνα αἴσθημα μειοδοσίας. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἡ Κυβέρνησις ἐνθαρρύνει τὴν δενδροκαλλιέργειαν. Εἰς τὴν χώραν μας ἔχουν ἀναπτυχθῇ ἑσπεριδοειδῶνες, τῶν ὁποίων ἡ παραγωγὴ ἀνέρχεται εἰς 200.000 τόννους καὶ ἡ ὁποία εἰς πολὺ ὀλίγα ἔτη θὰ ἀνέλθῃ εἰς 500.000 τόννους. Τὸ ποσὸν τῶν 22.000 τόννων ποὺ περιελήφθη εἰς τὸν πίνακα τῶν ἐξαγωγίμων ἑσπεριδοειδῶν, θὰ ἀποτελῇ σταγόνα ἐν τῷ ὠκεανῷ. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐγνώριζεν τὸν περιοριστικὸν αὐτὸν ἀριθμόν, ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διατὶ ἐνεθάρρυνε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ἐνθαρρύνῃ τὴν παραγωγὴ ἑσπεριδοειδῶν; Διὰ νὰ πάθουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἀγρόται ὅ,τι ἔπαθον οἱ συμπολῖται μου, οἱ ὁποῖοι ἐφέτος θρηνοῦν, διότι δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ διαθέσουν τὰ προϊόντα των;

§42Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, κάνετε μίαν παρεξήγησιν. Τὸ πρωτόκολλον ὑπ’ ἀριθ. 18 προβλέπει, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 22.000 τόννων καθορίζεται ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τῆς συμφωνίας προσαυξανόμενον κατ’ ἔτος, καθ’ ὡρισμένα ποσοστά. Τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξάγωμεν μεγαλυτέραν ποσότητα ἀπὸ τὴν ποσότητα τῶν 22.000 τόννων προσαυξανομένην κατ’ ἔτος. Σᾶς ἀναγινώσκω τὸ πρωτόκολλον. «Ἐὰν.... ..... (ἀναγινώσκει) ....». Δὲν σημαίνει, ὅτι ἀπαραιτήτως θὰ σταματήσωμεν εἰς ἕνα ὡρισμένον πλαφόν. Καὶ αὐτὸ ἦτο μία ἀξίωσις τῆς Ἰταλίας, διὰ νὰ προστατεύσῃ τὰ προϊόντα της, ἡ ὁποία ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν γνωρίζομεν, ἐὰν θὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ δικαιώματος.

§43Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μετὰ μίαν 3ετίαν περίπου ἡ ἐτησία παραγωγὴ τῶν ἑσπεριδοειδῶν θὰ ἀνέρχεται εἰς 500.000 τόννους καὶ ἡμεῖς τὸ μόνον θετικὸν στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας, εἶναι ἡ ποσότης τῶν 22.000 τόννων, ποὺ θὰ ἐξάγωνται ἐτησίως εἰς τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ. Πέραν αὐτῶν, δὲν γνωρίζομεν ποία θὰ εἶναι καὶ ἡ τύχη τῶν διμερῶν συμφωνιῶν μετὰ τὴν ἔνταξί μας εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινότητα. Εἶναι πολὺ πιθανὸν καὶ ἡ Ρουμανία καὶ ἡ Ρωσία, νὰ μᾶς εἴπουν, ὅτι δὲν ἐπιθυμοῦν πλέον τὴν εἰσαγωγὴν ἑσπεριδοειδῶν, καὶ εὔλογον εἶναι, ὅτι θὰ μειωθῇ ἔτι περαιτέρω ἡ ἐξαγωγή. Τὰ αὐτὰ συμβαίνουν καὶ διὰ τὰ σταφύλια καὶ διὰ τὰ ροδάκινα. Καὶ ἐρωτῶ, ἐὰν πληγοῦν τὰ τρία αὐτὰ βασικὰ προϊόντα τῆς χώρας, δὲν θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ καθοδηγήσῃ τοὺς παραγωγοὺς καὶ νὰ τοὺς ἐκτρέψῃ πρὸς ἄλλους τομεῖς καλλιεργειῶν, τὰ προϊόντα τῶν ὁποίων, θὰ ἦσαν ἐξαγώγιμα; Π.χ. πρὸς τὴν ἐλαιοπαραγωγήν. Πάντα ταῦτα ἀποδεικνύουν τὴν ὕπαρξιν προχειρότητος εἰς τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ πέραν αὐτῶν τὰ ἄρθρα 35 καὶ 36 τῆς συμβάσεως παρέχουν εἰς τοὺς διοικοῦντας τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινότητα τὴν ἁρμοδιότητα νὰ καθορίζουν τὴν παραγωγήν μας. Ἐὰν ἡ Γαλλία ἀποφασίσῃ π.χ. νὰ μεταβληθῇ εἰς σιτοβολῶνα τῆς Εὐρώπης, δύναται νὰ μᾶς ἀπαγορεύσουν τὴν καλλιέργειαν τοῦ σίτου. Τὸ ἴδιον καὶ ἡ Ἰταλία, ἐὰν θέλῃ νὰ μεταβληθῇ εἰς ὀπωρῶνα. Ἐφ’ ὅσον ἐπαφιέμεθα εἰς τὴν κρίσιν ὀργάνων ἐξωελληνικῶν, διὰ νὰ καθορίσουν τὴν τύχην τῆς παραγωγῆς μας, τοῦτο ἀποδεικνύει τὴν ἀδυναμίαν τῆς διατάξεως καὶ αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν καὶ τὴν εὐθύνην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκτελέσουν τὴν σύμβασιν. Ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις ἔπρεπε νὰ καθορίσῃ τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν ἐξαγώγιμα εἰς τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ὥστε νὰ ἐκτρέψῃ καὶ τοὺς παραγωγούς πρὸς τὴν καλλιέργειάν των. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐπιμόνως ἐπὶ ἔτη ἐκήρυξεν τὸν πόλεμον κατὰ τῆς σιτοπαραγωγῆς, διὰ νὰ ἐνθαρρύνῃ τὴν τευτλοκαλλιέργειαν. Ἀλλὰ εἰς τὴν σύμβασιν θὰ ἴδητε, ὅτι εἶναι ἐλευθέρα ἡ εἰσαγωγὴ σακχάρεως καὶ τεύτλων καὶ ἐρωτῶ ποία Ἑλληνικὴ βιομηχανία θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ συναγωνισθῇ τὰς ξένας; Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ μὲ τὸν τυρόν, γάλα καὶ τὸ βούτυρον, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσάγωνται ἀδασμολόγητα, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν σοβαρὰν προσπάθειαν κατέβαλεν, διὰ νὰ βελτιώσῃ καὶ νὰ ἀναπτύξῃ τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν ἰδικῶν μας προϊόντων. Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν τὰ μὲ πρωτογόνους μεθόδους παραγόμενα κτηνοτροφικὰ προϊόντα μας νὰ συναγωνισθοῦν τὰ προϊόντα τῆς Ὁλλανδίας π.χ. Κύριοι βουλευταί, βαδίζομεν εἰς τὰ τυφλά. Σήμερα ἔχομεν μίαν σχετικῶς ἀνεπτυγμένην κτηνοτροφίαν. Ἐὰν μεθαύριον μᾶς εἴπουν, ὅτι δὲν θέλουν ἀγελάδας, πρόβατα ἢ αἶγας, ποὺ διαθέτομεν σήμερον, ἀλλὰ χοίρους, τὶ θὰ πράξωμεν; Πῶς θὰ ἀλλάξωμεν κτηνοτροφικὴν καλλιέργειαν; Χρειάζεται ἔντασις μεγάλης προσπαθείας, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ προστατεύσῃ τὰ ἀγροτικά μας προϊόντα, διότι ἄλλως κινδυνεύομεν νὰ καταποντισθῶμεν. Τονίζω τὰ σημεῖα αὐτὰ σήμερον, ἐνδεικτικῶς, ποὺ θεμελιώνομεν τὴν σύμβασιν, ὥστε νὰ ὑπάρχουν γραμμένα διὰ νὰ τὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει των ὅλοι ἐκεῖνοι, ποὺ θὰ τὴν ἐφαρμόσουν. Καὶ τώρα, ὀλίγα τινά, ὅσον ἀφορᾷ τὰς διατάξεις τῆς συμβάσεως. Διὰ τοῦ ἄρθρου 12 ὁρίζεται, ὅτι δὲν θὰ ἐπιβάλλωνται νέοι δασμοί. Τὸ ἄρθρον 18, ὅμως, ὁρίζει, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ ἐπιβολὴ δασμῶν εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, δηλαδή, ὅταν πρόκειται νὰ προστατευθῇ μία βιομηχανία καὶ νὰ καταστῇ βιώσιμος. Εἶναι δυνατὸν ἡ βιομηχανία αὐτὴ νὰ εἶναι καὶ Ἑλληνικὴ καὶ ξένη. Ἐν τῇ τελευταίᾳ περιπτώσει θὰ εἶναι δυνατὸν μία ξένη ἐπιχείρησις νὰ ἐγκατασταθῇ εἰς τὴν χώραν μας, διὰ νὰ παραγάγῃ προϊόντα, τὰ ὁποῖα θὰ δύνανται νὰ προστατευθοῦν δασμολογικῶς καὶ νὰ πληγῇ οὕτω ἡ ἰδική μας παραγωγή. Αὐτὸ εἶναι ἀδυναμία τῆς συμβάσεως εἰς βάρος μας. Ἄλλη διάταξις τῆς συμβάσεως, ἐπιτρέπει τὴν ἐλευθέραν διακίνησιν τῶν ἐργατῶν. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς της θὰ γίνουν εὐρύταται ἀνταλλαγαὶ πληθυσμῶν. Δηλαδή, θὰ ἔλθουν ἐδῶ ξένοι ἐργάται ἀμειβόμενοι μὲ παχυλοὺς μισθούς, ἐνῷ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα θὰ φεύγουν ἐργάται, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν θὰ λαμβάνουν εὐτελῆ ἡμερομίσθια. Διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 69 ἐξαιροῦνται ἀπὸ τὴν σύμβασιν τὰ προϊόντα τῆς Ἑνώσεως Ἄνθρακος καὶ Χάλυβος. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, διατὶ ἐξαιροῦνται τὰ προϊόντα τῆς ἑνώσεως αὐτῆς. Ἐκ τῶν προϊόντων τῆς ἑνώσεως ἄνθρακος καὶ χάλυβος, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐξασφαλίσωμεν πρώτας ὕλας διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς ὑψικαμίνου, μιᾶς νεοτεύκτου βιομηχανικῆς μονάδος, διὰ τὴν σύστασιν τῆς ὁποίας, ἡ Κυβέρνησις ἐπανηγύρησε καὶ τώρα τὴν τορπιλλίζει.

§44Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Ὅπως γνωρίζητε ἡ Κοινότης ἄνθρακος καὶ χάλυβος, εἶναι μία Ἕνωσις τύπου κοινοπραξίας, εἰς τὴν ὁποίαν, ὅμως, καὶ ἐντὸς τῆς ὁποίας δίδονται καὶ πραγματοποιοῦνται οὐσιαστικώταται ρυθμίσεις. Καθορίζουν ποσοστὸν παραγωγῆς, αἱ διάφοροι χῶραι, συμμετέχουν εἰς τὴν δημιουργίαν νέων παραγωγικῶν μονάδων ἢ ἐκσυγχρονισμοῦ παραγωγικῶν μονάδων. Καί, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὸν χαρακτῆρα τῆς Κοινότητος, χαρακτῆρα ὑπερεθνικόν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ θέματα ἄνθρακος καὶ χάλυβος, τῶν χωρῶν τῶν ἐνδιαφερομένων, δὲ ἦτο δυνατὸν διὰ τῆς συμφωνίας νὰ εἰσέλθωμεν εἰς συζητήσεις τόσον οὐσιαστικῶν θεμάτων, καλυπτομένων, ὡς σᾶς εἶπον, ἀπὸ μίαν ἐξουσίαν, ἡ ὁποία πολλὲς φορὲς λαμβάνει ἀποφάσεις μὴ ὑπαγομένην εἰς ΒΕΤΟ, εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι συμμετέχουν εἰς τὴν Κοινότητα. Ὑπάρχει, ὅμως, δυνατότης, μετὰ τὴν ὑπογραφὴν καὶ κύρωσιν τῆς συμφωνίας, νὰ προέλθωμεν εἰς ἰδιαιτέρας συζητήσεις καὶ εἰς ἰδιαιτέρας διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Κοινότητος καὶ νὰ εὕρωμεν ἕνα τρόπον ἐντάξεως καὶ τῆς Ἑλλάδος ἐντὸς τῆς Κοινότητος ἄνθρακος καὶ χάλυβος.

§45Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι οἱ φόβοι μου ἐπαληθεύουν, διότι, ἐὰν μᾶς βοηθήσῃ ἡ Ἕνωσις Χάλυβος καὶ Ἄνθρακος εἰς τὴν λειτουργίαν ὑψικαμίνου, αὕτη θὰ λειτουργήσῃ ἀμέσως. Ἐάν, ὅμως, δὲν μᾶς βοηθήσῃ, τὶ θὰ συμβῇ;

§46Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, θέλω νὰ σᾶς πληροφορήσω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἡ μονάς, ἡ ὁποία αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἰδιωτικῇ πρωτοβουλίᾳ κατασκευάζεται ἡ ἰδία ἰσχυρίζεται, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν ἀνάγκην δασμολογικῆς προστασίας, ὅτι ἡ δυναμικότης της δὲν καλύπτει τὴν κατανάλωσιν τὴν ἐσωτερικὴν καὶ τὸ γεγονὸς ἀκόμη, ὅτι δὲν λαμβάνεται πρόνοια καταργήσεως τῶν δασμῶν χάλυβος ἔξωθεν εἰσερχομένου εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§47Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἀνέφερα τὴν περίπτωσιν αὐτήν, διότι φοβοῦμαι, ὅτι παραπλεύρως ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας ὑψικάμινον εἶναι δυνατὸν νὰ στηθῇ μία ξένη ὑψικάμινος, ὑπερήφανος, εὔρωστος, τροφοδοτουμένη μὲ πρώτας ὕλας ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν Ἄνθρακος καὶ Χάλυβος, ἐνῷ ἡ ἰδική μας θὰ εἶναι οἰκονομικῶς ἰσχνὴ καὶ θὰ καταρρέῃ. Αὐτὸς εἶναι ὁ φόβος μου καὶ διὰ τοῦτο ἀνεκίνησα τὸ ζήτημα. Διὰ τοῦ ἄρθρου 53 ὁρίζεται, ὅτι μετὰ τριετίαν καταργοῦνται ὅλαι αἱ ἐπιβαρύνσεις ἐπὶ τῶν προϊόντων τῶν χωρῶν τῆς Ε.Ο.Κ. Πῶς θὰ συναγωνισθοῦν τότε τὰ ἰδικά μας; Διὰ τοῦ ἄρθρου 62 ἐπιβάλλεται ἡ ἐλευθέρα κίνησις κεφαλαίων, προσώπων καὶ ἡ ἐγκατάστασις ἐπιχειρήσεων. Ἐκ τούτου θὰ προκύψουν σοβαροὶ κίνδυνοι διὰ τὰς Ἑλληνικὰς ἐπιχειρήσεις. Θὰ εἴπω καὶ ὀλίγα τινὰ ἐπὶ τῶν διατάξεων ποὺ ὀργανώνουν τὰς ὑπηρεσίας ποὺ θὰ μελετήσουν τὴν σύμβασιν. Δι’ αὐτῶν τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ μεταβάλλεται εἰς Ὑπερυπουργεῖον, θὰ δύναται δὲ νὰ ἀντικαταστήσῃ ἀκόμη καὶ αὐτὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Συνιστῶνται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ Ἐπιτροπαὶ Γενικῶν Διευθυντῶν καὶ Διευθυντῶν, Ὑποεπιτροπαὶ καὶ ὁμάδες ἐργασίας, Ὑπηρεσία Εὐρωπαϊκῆς Συνεργασίας καὶ ἀναπληρωτὴς Γενικὸς Διευθυντής. Εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, Ἐξωτερικῶν, Ἐμπορίου καὶ Γεωργίας συνιστῶνται τμήματα σχέσεων μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. Εἰς τὸ τελευταῖον δέ συνιστᾶται καὶ θέσις ἀναπληρωτοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ. Ὅλα αὐτὰ γίνονται πρὸς ἐξοικονόμησιν μερικῶν ἐπιτηδείων. Εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἰς τὸ Βέλγιον, ἐγκαθίστανται δύο πρέσβεις. Ὁ ἕνας πολιτικὸς καὶ ὁ ἄλλος διαπιστευμένος εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν. Δεδομένης τῆς μέχρι τοῦδε πείρας καὶ τῆς νοοτροπίας, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὰς ὑπηρεσίας μας, ἀντιλαμβάνεσθε, κ. βουλευταί, τὶ θὰ κάμουν οἱ δύο αὐτοὶ πρέσβεις, ποὺ θὰ ἀναλίσκουν τὸν χρόνον των διαπληκτιζόμενοι μᾶλλον, παρὰ ἐργαζόμενοι, Τὰ λαβόντα χώραν εἰς Παρισίους τὸ 1948, συνηγοροῦν ὑπὲρ τῶν ἀπόψεών μου. Ἕνας πρέσβυς χρειάζεται καὶ ἐὰν δὲν ἔχει εἰδικὴν κατάρτισιν ὁ ὑπάρχων, θὰ εὑρίσκετο ἄλλος εἰδικὸς ποὺ θὰ ἠδύνατο νὰ ἀσκήσῃ τὰ καθήκοντα τοῦ πρέσβεως, παρὰ τῇ Κυβερνήσει τοῦ Βελγίου καὶ τῇ Διοικήσει τῆς Ε.Ο.Κ. Ἀνέφερον ταῦτα, διὰ νὰ ἀποδείξω τὴν προχειρότητα τῶν σκέψεων καὶ ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ἐπιδιώκει νὰ ἱκανοποιῇ πρόσωπα ἀδιαφοροῦσα διὰ τὴν ἀποστολὴν τῆς ἐργασίας των. Ἡ Κυβέρνησις θὰ χρησιμοποιήσῃ εἰς τὰς νέας ὑπηρεσίας τοὺς ἤδη γνωστοὺς ἐγκεφάλους της, ποὺ συντάσσουν μελέτας προχειρολόγους. Ἰδοὺ μία ἀπόδειξις. Πρὸ τινος συνετάγη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ μελέτη περὶ τῶν ψυκτικῶν χώρων. Καὶ πρὸς ὑπολογισμόν των συνετάχθη πίναξ παραγομένων κτηνοτροφικῶν προϊόντων. Εἰς τὸν πίνακα αὐτὸν ἀναφέρεται, ὅτι ἡ παραγωγὴ μαλακοῦ τυροῦ ἀνέρχεται εἰς 55.768.000 τόννους, ἐνῷ ἀνέρχεται εἰς 55–60.000 τόννους. Τοὺς ἰδίους ἀριθμοὺς ἀναφέρουν μὲ προχειρότητα καὶ ἐπιπολαιότητα καὶ διὰ τὰ ἄλλα προϊόντα. Ὅταν, τόσον ἐπιπολαίως συντάσσωνται τοιούτου εἴδους μελέται, ὅταν ἐπιπολαίως ἀσχολοῦνται αὐτὰ τὰ πρόσωπα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν, εἰς ποίους θὰ στηρίξῃ τὴν ἐλπίδα ὁμαλῆς διεξαγωγῆς τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς ἐκτελέσεως τῆς Συμβάσεως αὐτῆς; Φαίνεται, ὅτι ὅταν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὡμίλει περὶ εὐημερίας τοῦ λαοῦ, θὰ τοῦ εἶχαν θέσει ὑπ’ ὄψιν αὐτὰ τὰ ἐσφαλμένα στοιχεῖα περὶ κτηνοτροφικῶν προϊόντων. Κύριοι βουλευταί, ἡ σύμβασις θὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ὅτι θὰ τὴν ἐφαρμόσῃ ἐπωφελῶς, διὰ τὴν Χώραν. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις ὁμιλῇ περὶ 5ετοῦς σχεδίου καὶ δὲν τὸ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ νὰ ἴδωμεν τὶ ἔχει προγραμματίσει, ὅταν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχῃ δημιουργήσει ἀξιολόγους βιομηχανικὰς μονάδας, ὅταν εἶχεν εἰς χεῖρας της τὰς Γερμανικὰς πιστώσεις, καὶ ἐνῷ ἔπρεπε δι’ αὐτῶν νὰ δημιουργήσῃ βιομηχανικὰς μονάδας πρὸς ὄφελος τῆς οἰκονομίας τῆς Χώρας μας, τὰς μετέτρεψε εἰς δραχμὰς καὶ τὰς διέθεσε διὰ τὴν κατασκευὴν δρόμων, ὅταν διὰ πολιτικοὺς καὶ μόνον σκοποὺς, ἀσχολῆται μὲ δρόμους καὶ δευτερούσης σημασίας ἔργα, τὰ ὁποῖα δὲν προσφέρουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν οἰκονομικὴν εὐημερίαν, ὅταν ἐμφορῆται ἀπὸ τὸ πνεῦμα αὐτὸ καὶ δὲν δημιουργεῖ τὶ τὸ ἀξιόλογον διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας μας, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην, ὅτι τὴν σύμβασιν θὰ τὴν ἐφαρμόσῃ ἐπωφελῶς διὰ τὴν Χώραν; Δὲν πιστεύομεν εἰς τὰς ἱκανότητας τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐπωφελῆ ἐφαρμογὴν τῆς Συμβάσεως διὰ τὴν χώραν μας. Μόνον, ὅταν ὁ λαὸς διὰ τῆς ψήφου του φέρῃ εἰς τὴν ἀρχὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θὰ ἀσκῇ ἄνευ κομματικῶν σκέψεων τὰ καθήκοντά της, Κυβέρνησιν εὐρείας σκέψεως καὶ ἐνεργείας, τότε πιστεύομεν, ὅτι θὰ ἀνοιχθοῦν νέοι ὁρίζοντες διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν καὶ τὴν εὐημερίαν τοῦ λαοῦ μας καὶ διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῆς ὑπὸ κρίσιν Συμβάσεως. (Χειροκροτήματα).

§48Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ κάμω μακρὰν ἀγόρευσιν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου. Ἡ ἐμπεριστατωμένη ἀνάπτυξις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τῶν ἁρμοδίων εἰσηγητῶν, δὲν ἀφήνουν περιθώρια ἀναπτύξεως. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, ὡς Ἕλλην βουλευτής, ἀλλὰ καὶ ὡς συνδικαλιστής, νὰ ταχθῶ ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως τῆς συμβάσεως. Ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ἐπιχειρεῖ τεράστιον οἰκονομικὸν οἰκοδόμημα, διὰ τὸ ὁποῖον ζητεῖ τὴν συμπαράστασιν ὅλων τῶν παραγωγικῶν τάξεων καὶ τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ. Πρέπει νὰ τῆς παράσχωμεν τὰ μέσα διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς συμβάσεως. Τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος ἔγκειται εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως. Μᾶς ἀνησυχοῦν, ὅμως, αἱ ἀκουσθεῖσαι προχθὲς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δηλώσεις. Εἶπεν ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὅτι διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἡ σύμβασις πρέπει νὰ ἐφαρμοσθοῦν σκληρὰ καὶ ἀντιδημοτικὰ μέτρα. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ τὸ ἤκουσεν εὐχαρίστως. Ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζουν τὸ τὶ μέχρι σήμερον μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν σκληρῶν καὶ ἀντιδημοτικῶν μέτρων, ἔχουν πληρώσει οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ἐργάται καὶ γενικῶς αἱ πενέστεραι τάξεις. Ὁ Ν. 2500, ὁ νόμος 118, ἡ μείωσις τῶν συντάξεων, ἡ καθήλωσις μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, ἦτο εἰς βάρος τοῦ μοχθοῦντος ἐργαζομένου λαοῦ. Αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ μέτρα ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἠννόει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοῇ τὴν ἐφαρμογὴν σκληρῶν μέτρων εἰς βάρος τῶν πτωχοτέρων τάξεων, ἀλλὰ θὰ ἠννόει τὴν ἐφαρμογὴν τούτων διὰ τὰς πλουσιωτέρας τάξεις, διὰ τὰ κέρδη καὶ διὰ τὴν κερδοσκοπίαν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐκκρεμεῖ μέγα κοινωνικὸν θέμα. Τὰ αἰτήματα τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων, τῶν συνταξιούχων, τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων κλπ. ἐργαζομένων ἐκκρεμοῦν πρὸς λύσιν........

§49Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δημοκοπίαν κάμνετε; Τὶ σχέσιν ἔχουν ὅλα αὐτὰ ποὺ λέτε μὲ τὸ θέμα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς;

§50Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Δημοκοπίαν κάμνετε πάντοτε σεῖς. Ἐγὼ ἠγωνίσθην, ἀγωνίζομαι καὶ θὰ ἀγωνισθῶ ὑπὲρ τῶν μισθωτῶν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας).

§51Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ὅταν ὁ κ. συνάδελφος ἦτο πρόεδρος τῆς Α.Δ.Ε.Δ.Υ. ἔκαμνε προσωπικὴν πολιτικὴν καὶ ὄχι πολιτικὴν ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων, ὡς μᾶς ἀναφέρει ἀπόψε. Ξεχνᾶ, ὅτι ἔκαμεν πολιτικὴν ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ οὐχὶ ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων ποὺ ἀντιπροσώπευεν. Ὁ κ. Ἀποστολάκος ἦτο φίλος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅταν ἦτο Πρόεδρος τῆς Α.Δ.Ε.Δ.Υ. καὶ ἔλεγεν, ὅτι θὰ κάνῃ ἀπεργιακὸν ἀγῶνα διὰ νὰ διεκδικήσῃ τὰ δίκαια αἰτήματα τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ εἰς τὸ τέλος ἐγκατέλειπε τὸν ἀγῶνα καὶ τώρα μᾶς λέγει αὐτά;

§52Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἤκουσα τί εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος.

§53Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§54Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀποστολάκος, ἦσαν ἐκτὸς Κανονισμοῦ.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς.

§56Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δέχομαι τὴν διακοπήν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Θεοχαρίδη, θὰ πρέπει προηγουμένως νὰ ζητήσετε τὸν λόγον ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον, ἀλλὰ ἀφοῦ τελειώσει ὁ κ. Ἀποστολάκος.

§58Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δέχεται τὴν διακοπὴν ὁ ρήτωρ, καὶ δὲν τὴν δέχεται τὸ Προεδρεῖον;

§59Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ ἀκούσω τὴν διακοπήν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀποστολάκο, παρακαλῶ νὰ τελειώνετε.

§61Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔλεγον, ὅτι ἡ τάξις τῶν ἐργαζομένων, τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν συνταξιούχων, δὲν θὰ ἀνεχθῇ ποτὲ νὰ ἐφαρμοσθοῦν τὰ σκληρὰ μέτρα εἰς βάρος της διὰ τῆς καθηλώσεως τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Ἀντιθέτως, οἱ ἐργαζόμενοι καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι θὰ ἀγωνισθοῦν καὶ θὰ πρωτοστατήσουν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν σκληρῶν μέτρων, μόνον ἂν στραφοῦν ταῦτα εἰς βάρος τῶν εὐπορωτέρων τάξεων, εἰς βάρος τῶν ὑπερβολικῶν κερδῶν καὶ τῆς κερδοσκοπίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, χωρὶς τὴν συμπαράστασιν τῶν ἐργαζομένων.

§62Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ κ. συνάδελφος, ὁμιλῶν ἐκτὸς Κανονισμοῦ καὶ κατὰ τρόπον ἥκιστα συμβιβαζόμενον μὲ τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος καὶ τῆς αἰθούσης, ἠθέλησε νὰ δώσῃ ἰδικήν του ἑρμηνείαν εἰς αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ ἀναμείνῃ νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, διὰ νὰ δώσῃ ὁ ἴδιος ἑρμηνείαν τῶν λόγων του.

§63Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Δὲν εἶπον τί ἐννοοῦσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἀλλ’ εἶπον, ὅτι ἐκ τῆς πείρας γνωρίζομεν τὰ σκληρὰ μέτρα τοῦ παρελθόντος, ὅτε ἐπὶ Συναγερμοῦ ἔγινεν ἡ ἀναπροσαρμογὴ καὶ ηὐξήθη ὁ τιμάριθμος κατὰ 50%, ἐνῷ οἱ μισθοὶ μόνον 10% ηὐξήθησαν, διὰ νὰ καθηλωθοῦν εἰς αὐτὸ τὸ ἐπίπεδον ἐπὶ τόσα ἔτη, ἐν συνεχείᾳ.

§64Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§65Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶπον, ὅτι ὡμίλησεν ὁ κ. Ἀποστολάκος ἐκτὸς Κανονισμοῦ καὶ τώρα θέλει νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ὁ κ. Θεοχαρίδης ἐκτὸς Κανονισμοῦ.

§66Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁ κ. Ἀποστολάκος νομίζει, ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι Πρόεδρος τῆς Α.Δ.Ε.Δ.Υ. Καὶ ἐνόμισεν, ὅτι ὅπως ὡς Πρόεδρος τῆς Α.Δ.Ε.Δ.Υ., ὅτι, ἦτο δυνατὸν νὰ μεταφέρῃ τὸ τροπάριον αὐτὸ περὶ προστασίας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατεβαράθρωσε τὰ συμφέροντα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἦτο ὁ κ. Ἀποστολάκος. Διότι, ἐνῷ ἦτο φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ὡδηγοῦσε διὰ τὰ δίκαια αἰτήματα τῶν ὑπαλλήλων, τοὺς ὑπαλλήλους εἰς ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐγκατέλειπεν. Εἰς ἀντάλλαγμα αὐτῶν τῶν ὑπηρεσιῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, συμπεριελήφθη εἰς τὸν συνδυασμὸν καὶ ἐξελέγη βουλευτὴς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ κάνῃ τὸν προστάτην τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἱκανοποιήσῃ αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ἀποστολάκος, δὲν ἔχει παρὰ νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν κυβερνητικὴν πτέρυγα. Πάντως, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ἀποστολάκος, δὲν εἶχον σχέσιν μὲ τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶχον σχέσιν μὲ τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος, οὔτε ἔπρεπε νὰ λεχθοῦν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§67Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, νὰ μὴ συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ διαλογικὴ συζήτησις.

§69Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἀποστολάκος ἐτερμάτισε τὴν ἀγόρευσίν του καὶ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ δευτερολογήσῃ. Μόνον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος καὶ ἀπὸ τὴν θέσιν του.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀποστολάκο, παρακαλῶ, μόνον ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ θέματος.

§71Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ εἴπῃ ποῖον εἶναι τὸ προσωπικὸν θέμα.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὅλοι ἀντελήφθημεν τὸ προσωπικὸν θέμα.

§73Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἀντελήφθην τὸν λόγον τῆς ἐξάψεως τοῦ κ. συναδέλφου. Εἶπε πρῶτον, ὅτι οὐδεμίαν σχέσιν εἶχον τὰ ὅσα εἶπον περὶ τῶν ἐργαζομένων δημοσίων ὑπαλλήλων μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἀνάγκην λήψεως οὐχὶ σκληρῶν μέτρων ἐναντίον των, ἀλλ’ ἀντιθέτως εὐεργετικῶν τοιούτων. Ὅλοι σας ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι κἄποιος παράγων, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν πλέον ἄμεσον σχέσιν μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, εἶναι, οἱ ἐργαζόμενοι καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς των διὰ νὰ ἐργασθοῦν μὲ πίστιν καὶ μὲ πάθος διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ θεσμοῦ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Ὁ παράγων ἄνθρωπος εἶναι τὸ ἕνα σκέλος εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ στηριχθῇ ὁ θεσμός.

§74Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Νὰ προσπαθήσητε νὰ πείσητε τὴν Κυβέρνησιν νὰ αὐξήσῃ τοὺς μισθούς.

§75Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Ἐν συνεχείᾳ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι νομίζω, ὅτι ἐξακολουθῶ νὰ εἶμαι Πρόεδρος τῆς Α.Δ.Ε.Δ.Υ. Τοῦ ἀπαντῶ: Δὲν νομίζω, ἀλλὰ εἶμαι καὶ θεωρῶ τοῦτο ὡς ὑψίστην μου τιμήν. Καὶ θὰ παραμείνω εἰς τὰς ἐπάλξεις τοῦ ἀγῶνος της, ὅσον ἔχω τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς τάξεώς μου. Εἶπεν ἀκόμη, ὅτι ἐξ αἰτίας μου κατεβαραθρώθησαν τὰ ζητήματα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν συνταξιούχων. Ἀπαντῶ: Τὰ ζητήματα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν συνταξιούχων κατεβαραθρώθησαν πράγματι, ἀλλὰ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ καὶ τοῦ Κέντρου, αἱ ὁποῖαι διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Κώδικος περὶ συντάξεων, περιέκοψαν τὰ δῶρα, περιέκοψαν τὰ πολεμικὰ κλπ. ἔτη εἰς βάρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας.

§76Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Νὰ μᾶς εἴπητε, ἐὰν τὰ ἐπανέφερεν ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ.

§77Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Οὐδέποτε εἴπομεν, ὅτι ἐλύθησαν τὰ ζητήματα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι περιελήφθην εἰς τὸν συνδυασμὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ἐξελέγην βουλευτής. Τὸν πληροφορῶ, ὅτι δὲν ὀφείλω τίποτε εἰς τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν. Τοὐναντίον, μάλιστα, εἰσέφερον εἰς τὴν παράταξίν μου. Τοῦτο ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς θριαμβευτικῆς μου ἐκλογῆς ὡς δευτέρου βουλευτοῦ Ἀθηνῶν. Τὸν πληροφορῶ, διὰ νὰ γνωρίζῃ, δὲν διέθετα οὔτε πολιτικὰ προνόμια, οὔτε ἀριστοκρατικοὺς τίτλους, οὔτε χρῆμα. Ἐξελέγην ἀπὸ τὸν ἐργαζόμενον λαόν, προέρχομαι ἀπὸ τὰ σπλάχνα του καὶ θὰ παραμείνω μέχρι τέλους πλησίον του, ἀγωνιζόμενος μὲ πάθος διὰ τὰ ἱερὰ αἰτήματά του.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀλαβάνος ἔχει τὸν λόγον.

§79Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστόν, ὅτι διὰ κάθε οἰκονομικὸν θέμα καὶ ἐὰν ἐπιδιώκεται οἰκονομικὸς σκοπός, πάντοτε εἰς τὰς χώρας, εἰς τὰς ὁποίας ὑφίσταται δημοκρατικὸν πολίτευμα, ἀναπτύσσονται καὶ ὑποστηρίζονται διάφοροι γνῶμαι. Πολὺ περισσότερον τοῦτο καὶ δικαίως συμβαίνει προκειμένου περὶ τῆς συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγορὰν καὶ μετὰ ταῦτα, περὶ τῆς ἐντάξεως τῆς χώρας μας εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Οἰκονομικὴν Κοινότητα. Δι’ αὐτό, ἀπὸ μακροῦ χρόνου, ἤδη, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἱδρύσεως τῆς Κοινοπραξίας τοῦ Ἄνθρακος καὶ τοῦ Χάλυβος, ἐν ὄψει τῆς οἰκονομικῆς πορείας τῆς Εὐρώπης, αἱ παραγωγικαὶ ὀργανώσεις μας, οἱ πολιτικοί, καὶ γενικῶς οἱ ἐνδιαφερόμενοι μὲ τὰ κοινὰ τῆς χώρας, ἀνέπτυξαν τὰς ἐν προκειμένῳ γνώμας των. Ἰδίως αὐταὶ εἶχον ἀναπτυχθῆ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς Ε.Ζ.Ε.Σ. καὶ μετὰ ταῦτα ὅταν ἤρχισε σοβαρῶς νὰ συζητῆται τὸ θέμα τῆς συνδέσεώς μας μετὰ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος. Θὰ ἠδυνάμεθα νὰ κατατάξωμεν τὰς γνώμας αὐτὰς εἰς δύο κατηγορίας, εἰς δύο στρατόπεδα: Εἰς τὰς γνώμας, αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν ἀπὸ τὰς παραγωγικὰς τάξεις τῆς χώρας μας καὶ εἰς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ὑπεστηρίχθησαν παρὰ τῶν δημοσίων ὀργάνων τῆς πολιτείας μας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι πάντοτε κἄποια διαμάχη ἀπόψεων ὑφίσταται τοὐλάχιστον μεταξὺ τῶν παραγωγικῶν τάξεων καὶ τῶν ἐντεταλμένων Ὀργανώσεων τῆς Πολιτείας. Τὰ τελευταῖα ταῦτα ὑποστηρίζουν, προκειμένου νὰ ἐκδηλώσουν φόβους διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς συνδέσεως μετὰ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος, ὅτι τὸ παραγωγικὸν δυναμικὸν τῆς χώρας μας εἶναι κατακερματισμένον εἰς μικρὰς μονάδας, ὅτι δὲν ἔχομεν εἰδικῶς βιομηχανίαν, ὅτι ὁ μηχανικὸς ἐξοπλισμὸς τῶν ἐπιχειρήσεων εἶναι πεπαλαιωμένος καὶ ἀτελής, ὅτι αἱ ἐπιχειρήσεις μας δὲν διαθέτουν ἐπαρκῆ πάγια κεφάλαια, ὡς καὶ κεφάλαια κινήσεως. Ἐπικαλοῦνται καὶ ἄλλα ἐπιχειρήματα. Ἀλλὰ καὶ αἱ παραγωγικαὶ τάξεις τῆς χώρας μας ὁμιλοῦν μὲ τὴν σειράν των, περὶ κατακερματισμοῦ τῶν ἁρμοδιοτήτων τῶν δημοσίων ὀργάνων καὶ περὶ τῆς συγκρούσεως τῶν διαφόρων ἁρμοδιοτήτων. Ὁμιλοῦν περὶ τῶν βαρειῶν ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν καὶ τῶν ἄλλων εἰσφορῶν ὑπὲρ τῶν τρίτων. Ὁμιλοῦν διὰ τὸ πιστωτικὸν θέμα τῆς Ἑλλάδος καὶ διὰ τοὺς μὴ εὐνοϊκοὺς ὅρους τῆς χρηματοδοτήσεως, ὁμιλοῦν διὰ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἀγορανομικοῦ Κώδικος ἐξαιρέσει τῶν διατάξεων περὶ νοθείας καὶ τῶν διατάξεων αἵτινες ἀφοροῦν τὴν δημοσίαν ὑγείαν. Περὶ πάντων αὐτῶν, κ. συνάδελφοι, οἱ Προοδευτικοὶ κατέθεσαν ἐπερώτησιν, ἵνα ἀσχοληθῶμεν εἰδικώτερον δι’ ἓν ἕκαστον ἐκ τῶν θεμάτων τούτων, θέματα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι τεραστίαν σημασίαν διὰ τὴν ἐπίτευξιν τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ, διότι ὅσα λέγομεν καὶ διακηρύσσομεν, ἐξαιρέσει τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, ὅλα τὰ ἄλλα Κόμματα κατ’ ἀρχὴν εἶναι σύμφωνα μὲ τὴν σύνδεσιν τῆς χώρας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. Καὶ βεβαίως ἡ σύμβασις εἶναι γεγονός, ὅτι θὰ ψηφισθῇ, εἶναι γεγονός, ὅτι θὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσῃ τὸ Σῶμα ἐπὶ τῆς ἑρμηνείας τῶν ἄρθρων καὶ ἐπὶ τῶν ἐνδεχομένων διαφορῶν τῶν ἰδίων ἀπόψεών μας. Ὡς εἴπομεν καὶ χθὲς τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν θὰ προσφέρῃ μίαν θετικὴν συμβολήν, μίαν δημιουργικὴν συμβολὴν εἰς τὴν δημιουργίαν τοῦ ἀπαραιτήτου κλίματος διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς συμβάσεως, τοῦθ’ ὅπερ ὅλη ἡ Ἑλλὰς εὔχεται. Διότι, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ ὅπως ὡμολόγησεν, ἡ σύμβασις ἀποτελεῖ ἀναμφισβητήτως ἕνα σπουδαιότατον γεγονὸς διὰ τὴν χώραν μας, πλὴν ὅμως, ἕνα γεγονὸς ἐπικίνδυνον, καὶ ἐὰν δὲν τὸν βοηθήσωμεν ὅλοι εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ μὲ μίαν συνείδησιν καθαρῶς Ἑλληνικὴν καὶ μὲ μίαν προσπάθειαν διὰ νὰ προαγάγωμεν τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας μας διατρέχει κίνδυνον ἡ Ἑλλάς. Ἀλλὰ ἡ συμβολὴ τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν ὑπῆρξε δαψιλὴ καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ὑπῆρξε καὶ προβληματική. Χθὲς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, διακεκριμένος συνάδελφος, ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας καὶ πρώην Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ κ. Καψάλης ἀνέδραμε εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἀπέδειξε δι’ ἁδρῶν ἐπιχειρημάτων καὶ δι’ ἐξιστορήσεως τῆς πραγματικότητος τῆς οἰκονομικῆς, τὸ τὶ ἐπετέλεσε τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν μέχρι τοῦ 1955 εἰς ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχε διαισθανθῆ τὴν δημιουργίαν τῆς Ε.Ο.Κ., ἀφ’ ἧς ἐποχῆς εἶχε δημιουργηθῆ ἡ Κοινότης τοῦ Ἄνθρακος καὶ τοῦ Χάλυβος. Δι’ αὐτό, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἐγὼ θὰ περιορισθῶ μόνον νὰ εἴπω ὡρισμένας σκέψεις μου ἐπὶ τοῦ ὀργανωτικοῦ θέματος, καὶ τὸ ὀργανωτικὸν θέμα εἶναι ἀναμφισβητήτως ὑψίστης σημασίας καὶ νομίζω, ὅτι σοβαρῶς ὀφείλω νὰ ἀπασχολήσω τὸ Κοινοβούλιον, διότι ἐπ’ αὐτοῦ καὶ μόνον τοῦ νομοθετήματος, νομίζω, ὅτι αἱ γνῶμαι μας δύνανται νὰ ἐπιφέρουν ὡρισμένον ἀποτέλεσμα, ἐὰν βεβαίως ἡ Κυβέρνησις θελήσῃ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, λόγῳ τῆς σπουδαιότητος τοῦ νομοθετήματος, τὰς ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Κύριοι συνάδελφοι, προσωπικῶς δὲν ἀνησυχῶ διὰ τὴν προσαρμογὴν τῶν παραγωγικῶν τάξεων τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰς νέας ἀπαιτήσεις τῆς οἰκονομίας. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι αἱ παραγωγικαὶ τάξεις τῆς Ἑλλάδος ἀντιλαμβάνονται καὶ συναισθάνονται, ὅτι καταπίπτουν τὰ ἐθνικὰ ὅρια τῆς οἰκονομίας μας διὰ νὰ ἐμφανισθῇ ὁ ὁρίζων μιᾶς εὐρυτέρας οἰκονομικῆς κοινότητος καὶ ὅτι καὶ πάλιν ἡ Ἑλληνικὴ ἰδιωτικὴ δραστηριότης θὰ θαυματουργήσῃ καὶ θὰ ἐπιτύχῃ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα λίαν εὐάρεστα διὰ τὴν χώραν μας, οὕτως ὥστε αὕτη νὰ πορευθῇ μέσα εἰς τὸν εὐρωπαϊκὸν κόσμον εἰς ἣν θέσιν τῆς ἀνήκει. Ἀνησυχῶ, ὅμως, διὰ τὰς δημοσίας Ὑπηρεσίας. Ὀφείλω εὐθὺς ἀμέσως νὰ δηλώσω, ὅτι ὁ σεβασμός μου πρὸς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας καὶ πρὸς τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπιτελοῦν εἶναι ἀπέραντος. Ἀλλὰ ὡς νομικὸς ὑποστηρίζω, ὅτι, ὅπως ὁ δικαστὴς τῶν πολιτικῶν δικαστηρίων δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καλὸς ποινικὸς δικαστής, οὕτω καὶ οἱ δημόσιοι λειτουργοί μας, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰθισμένοι εἰς τὸν νόμον περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ, πρέπει νὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ τὸν ἐθισμὸν αὐτὸν καὶ νὰ προσαρμοσθοῦν πρὸς τὰς νέας συνθήκας. Καὶ ὁμιλῶ βάσει τῆς πείρας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀμέσως μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Ἑλλάδος, συμμαχικοὶ οἰκονομικοὶ Ὀργανισμοὶ ἔσπευσαν εἰς βοήθειαν τῆς χώρας μας, ὡς ἦτο ὁ Ὀργανισμὸς τῆς Ε.Μ.Ε.Λ. καὶ τῆς ΟΥΝΡΑ καὶ τοιαύτη ἀπὸ ἀπόψεως συνεργασίας μὲ ξένους οἰκονομικοὺς Ὀργανισμοὺς τῶν Ἑλληνικῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν ἀπεκτήθη πεῖρα, ἡ ὁποία βεβαίως δὲν ἠμπορεῖ νὰ μᾶς δίδῃ εὐχαρίστους προβλέψεις. Ἔκτοτε ἡ νομοθεσία μας ἤρχισε νὰ ὁρίζῃ προκειμένου περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν ἐφοδίων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὅτι ἡ διαχείρισις θὰ ἐγίνετο κατὰ παρέκκλισιν τῶν κειμένων διατάξεων περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ, παρὰ ταῦτα ἐπρυτάνευε τὸ πνεῦμα τοῦ Δημοσίου Λογιστικοῦ. Ὀφείλομεν, λοιπόν, νὰ προσέξωμεν τὴν ἀλλαγὴν αὐτῆς τῆς νοοτροπίας, καὶ ὡς δικηγόρος ἔχω πολλὰ παραδείγματα, θὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅμως, δύο ἐξ αὐτῶν. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἶχε καταπλεύσει εἰς τὸν λιμένα Πειραιῶς ἕνα φορτίον ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, ἦτο ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ναῦλοι ἦσαν πολὺ ηὐξημένοι, λόγῳ τῶν γεγονότων τοῦ Σουέζ. Γνωρίζετε ὅλοι τὴν ἔννοιαν τῆς ἀμοιβῆς τῆς ταχείας ἐκφορτώσεως, καὶ ἡ ἀμοιβὴ αὕτη ἐκυμαίνετο ἀναλόγως τῆς κινήσεως τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ὁ διαχειριζόμενος ἰδιωτικὸς οἶκος, διὰ λογαριασμὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, τὰ ἐφόδια, ἐθεώρησε σκόπιμον νὰ ἐπαυξήσῃ καὶ νὰ πυκνώσῃ τὰς τάξεις τῶν φορτοεκφορτωτῶν. Ἡ δαπάνη αὐτὴ ἐστοίχιζεν ἐλάχιστα ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν ἀμοιβὴν τῆς ταχείας ἐκφορτώσεως, τὴν ὁποίαν ἐπωφελήθη τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Παρὰ ταῦτα, ἀντὶ νὰ ἀπονεμηθῇ ἔπαινος εἰς τὸν οὕτω πράξαντα ἰδιώτην, τοῦ ἦλθεν ἀπόφασις καταλογισμοῦ, διότι ἐνήργησε ἀκριβῶς οὐχὶ βάσει τοῦ πνεύματος, διότι ἡ διάταξις λέγει, κατὰ παρέκκλισιν τοῦ πνεύματος τοῦ Δημοσίου Λογιστικοῦ. Καὶ ἐνεφανίσθη καὶ ἄλλο φαινόμενον, ἠμπορῶ νὰ εἴπω, δραματικόν, τὸ ὅτι εἶχε συναφθῆ σύμβασις τῶν Ἑλληνικῶν Ὑπηρεσιῶν μὲ ξένους οἴκους διὰ τὴν μεταφορὰν ἐφοδίων καὶ εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν εἶχε τεθῆ ὁ ὅρος «ἐξαιρέσει τῆς Ἑλληνικῆς σημαίας». Καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἐπεσκέφθην τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν καὶ τοῦ ἐπέστησα τὴν προσοχὴν καὶ δὲν ἔφερα τὸ γεγονὸς τοῦτο εἰς τὴν δημοσιότητα διότι ἐντρεπόμην ὡς Ἕλλην. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι τὸ γεγονὸς τῆς ἀναδιοργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ ἰδίως τῆς ἐμφυσήσεως νέου πνεύματος, πνεύματος συμφώνου πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς συμβάσεως, διὰ τῆς ὁποίας συνδέεται ἡ Ἑλλὰς μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, εἶναι ἀπαραίτητος καὶ πρωταρχικὴ προϋπόθεσις, διότι δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ζητῇ ἀπὸ τὰς παραγωγικὰς τάξεις νὰ κάνουν τὸ πᾶν, ὅταν ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ δὲν δημιουργῇ τὸ Κρατικὸν πλαίσιον, τὸ κατάλληλον, μέσα εἰς τὸ ὁποῖον νὰ δύνανται αἱ παραγωγικαὶ τάξεις νὰ κινηθοῦν, νὰ ἀναπτυχθοῦν, νὰ προσαρμοσθοῦν πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς εὐρωπαϊκῆς οἰκονομίας. Καὶ ἡ κειμένη νομοθεσία παρέχει ὅλας τὰς δυνατότητας πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Ἀλλὰ οἱ ἐφαρμόζοντες τὴν νομοθεσίαν ταύτην ὀφείλουν νὰ ἔχουν ἀποκτήσει τὴν δέουσαν πεῖραν καὶ πρὸ παντὸς τὸ πνεῦμα. Θὰ ἔλεγον, ὅτι ἀπαιτοῦνται ἀγορακήρυκες — ἂν ἐπιτρέπεται ὁ ὅρος αὐτὸς — οἱ ὁποῖοι νὰ διατρέχουν τὰς ὑπηρεσίας καὶ τοὺς ἀνωτάτους λειτουργοὺς καὶ τοὺς ἀνωτάτους ὑπαλλήλους νὰ τοὺς διδάσκουν διὰ σεμιναρίων ἢ καὶ ἰνστιτούτων, εἰς τὰς νέας ἀπαιτήσεις, τὰς ἀπαιτήσεις τὰς ἀπορρεούσας ἐκ τῆς συμβάσεως, μετὰ τῆς ὁποίας ἡ Ἑλλὰς συνδέεται τώρα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα τὰ πάντα εἶναι κλειστά, διὰ νὰ δημιουργηθῇ μία βιομηχανία χρειάζεται ἄδεια σκοπιμότητος. Διὰ νὰ δοθῇ, ὅμως, τώρα ἡ ἄδεια τῆς σκοπιμότητος δὲν πρέπει νὰ γίνεται βάσει τῶν δυνατοτήτων τῶν καταναλωτικῶν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, ἀλλὰ βάσει πλέον τῶν ἀπαιτήσεων τῶν γενικωτέρων καὶ εὐρυτέρων πλαισίων τῆς Ε.Ο.Κ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὅλα τὰ ἐπαγγέλματα ἐλέγχονται ὑπὸ τῆς νομοθεσίας μας, ἀκόμη καὶ διὰ νὰ χρησιμεύσῃ κανεὶς ὡς φορτοεκφορτωτὴς εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς, πρέπει νὰ εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς ἀνεγνωρισμένον Σωματεῖον καὶ νὰ ἔχῃ εἰδικὴν ἄδειαν. Τὰ πάντα εἶναι κλειστά. Ἀρκεῖ, λοιπόν, αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι νὰ κατευθύνουν ταῦτα κατὰ ἕνα τρόπον συνδέοντα πρὸς τὰς νέας ἀπαιτήσεις τῆς Ε.Ο.Κ., διότι ἄλλως, ἀγαπητοὶ κ. συνάδελφοι, φοβοῦμαι μὴ τυχὸν καταστῶμεν ἐξαγωγεῖς ἐργατῶν καὶ εἰσαγωγεῖς τουριστῶν καὶ μάλιστα τοῦ δημοκρατικοποιουμένου τύπου τουριστῶν, τῶν ἰσχνῶν τουριστῶν. Τελειώνοντας, κύριοι, ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἡμεῖς κατὰ δύναμιν μέσα εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦ Κόμματός μας θὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἐργασθῶμεν δημιουργικῶς διὰ τὸ καλὸν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. (Χειροκροτήματα).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§81ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 11.50′ μ.μ.)