1962.01.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 13η

Σάββατον 20 Ἰανουαρίου 1962

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 11.10′ π.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Καλεῖται ὁ ἐκλεγεῖς βουλευτὴς Τρικάλων κ. Α. Παγκοῦτσος, ὅπως προσέλθῃ καὶ δώσῃ τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον ὅρκον. (Προσέρχεται ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Α. Παγκοῦτσος καὶ δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον ὅρκον, ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ Ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος, νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς Νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὸ καθῆκον μου»).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προτάσεων ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ πρώην Πρωθυπουργός, κ. Σ. Βενιζέλος, ἔχει τὸν λόγον.

§3Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Κύριοι βουλευταί, ἡ πολιτικὴ ἀνωμαλία ἡ ὁποία ἤρχισε μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, συνεχίζεται καὶ σήμερον. Καὶ θὰ τὸ ὑποστηρίξω ἀμέσως. Εἰς τὰς πρώτας ἐκλογάς, αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν τὸ 1956, μὲ Πρωθυπουργὸν τὸν νῦν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐπειδὴ ἡ πολιτικὴ κατάστασις δὲν εἶχεν ἀκόμη ἀποσαφηνισθῆ, ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ ἐπέβαλε τὸ γνωστὸν τρίπτυχον ἐκλογικὸν σύστημα. Καὶ τὸ ἐπέβαλε, διότι ἡ ἀνησυχία, ἡ ὁποία τὴν κατεῖχε συνίστατο κυρίως εἰς τὸ τί θὰ ἐγίνετο εἰς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα, ὅπου ἡ δύναμίς της ἐνεφανίζετο μικροτέρα. Διὰ τοῦτο καὶ διὰ νὰ δικαιολογηθῇ ἀκριβῶς ἡ ἀναλογική, εἰς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα, ἐφευρέθη σύστημα, τὸ ὁποῖον εἰς μὲν τὰς μικρὰς περιφερείας, τῶν τριῶν καὶ κάτω βουλευτῶν, ἦτο πλειοψηφικόν, διὰ τὰς μεσαίας περιφερείας ὅπου ἡ Κυβέρνησις ἤλπιζε νὰ ἔχῃ μεγαλυτέραν δύναμιν ἀπὸ τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα ἐφευρέθη ἕνα μικτὸν σύστημα μὲ ἐκπροσώπησιν τῆς μειοψηφίας καί, τέλος, εἰς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα, τὰ ὁποῖα τὴν ἀνησύχουν, ἐπεβλήθη ἡ ἁπλῆ ἀναλογική. Ἐρχόμεθα, κατόπιν, εἰς τὰς δευτέρας ἐκλογὰς τοῦ 1958. Τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη τότε καὶ βάσει τοῦ ὁποίου ἐγένοντο οἱ ὑπολογισμοὶ τῆς ΕΡΕ, ἦτο, ὅτι τὸ κόμμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξησφάλιζε ποσοστὸν πέριξ τοῦ 40% ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποκτήσῃ τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Καὶ πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ ἐκεῖναι ὑπῆρξαν παραδειγματικαί, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀνησυχοῦσα μήπως τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐπιδείξει μεγαλυτέραν δύναμιν, ἀφῆκε τὴν Ε.Δ.Α. νὰ κινηθῇ μὲ ἀπόλυτον ἄνεσιν. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον οὐδὲν παράπονον ἐσημειώθη κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογὰς τοῦ 1961. Οἱ ὑπολογισμοὶ βάσει τοῦ ψηφισθέντος ἐκλογικοῦ συστήματος ἐδείκνυον, ὅτι, διὰ νὰ ἀποκτηθῇ ἡ ἀπόλυτος πλειοψηφία τῶν ἑδρῶν τῆς Βουλῆς, ἡ ΕΡΕ θὰ ἔπρεπε νὰ φθάσῃ περίπου τὸ 48%. Καί, πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν, ἐπεστρατεύθη ὁλόκληρος ὁ Κρατικὸς Μηχανισμός, διεπράχθη ἓν ἐκλογικὸν ὄργιον ἄνευ προηγουμένου καί, οὕτω, ἡ ΕΡΕ κατώρθωσε καὶ πάλιν νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν αὐτοδύναμον πλειοψηφίαν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ. Κύριοι βουλευταί, ὅλοι ὅσοι μετέσχον τῶν τελευταίων ἐκλογῶν, εἶχον τὸ αἴσθημα, ὅτι δὲν ἦτο μία συνήθης πολιτικὴ ἀναμέτρησις. Εἰς ὅλους εἶχε δοθῆ σαφῶς ἡ ἐντύπωσις, ὅτι τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐμάχοντο συνεχῶς ἐναντίον τοῦ ὠργανωμένου Καραμανλικοῦ Κράτους. Καὶ διὰ τοῦτο εἰς δηλώσεις μου, εἰς τὰς ὁποίας προέβην μετεκλογικῶς εἰς Λωζάνην, εἶπον, ὅτι ἐπαλαίσαμεν ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται κυρίως ἀπὸ τὸ ΓΕΣ, ἀπὸ τὴν ΚΥΠ, ἀπὸ τὰ ΤΕΑ, ἀπὸ τὴν Χωροφυλακήν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Θὰ ἀσχοληθῶ ἀργότερον μὲ τὸ Γ.Ε.Σ., ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ προσκρούσω εἰς τὴν τόσον ἐπιμόνως ἐπιδειχθεῖσαν χθὲς εὐθιξίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω, ὅτι ὅσα ἐλέχθησαν δὲν ἐστρέφοντο ἐναντίον τῆς μεγάλης μάζης τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν ὁπλιτῶν τοῦ Στρατοῦ καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ἀλλὰ στρέφονται ἐναντίον ὡρισμένων ἡγητόρων, οἱ ὁποῖοι ἐπιλήσμονες γενόμενοι τῶν καθηκόντων των ἐδέχθησαν νὰ γίνουν ὄργανα τῆς κομματικῆς φατρίας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Κύριοι, ἡ ΚΥΠ εἶναι μία ὀργάνωσις, ἡ ὁποία ἔχει πλοκάμους εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀσχολεῖται πολὺ περισσότερον μὲ τὴν κομματικὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς Κυβερνήσεως, παρὰ μὲ τὸν ἐθνικὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον ἱδρύθη. Ἀσχολεῖται ἀκόμη καὶ μὲ ἀστόχους κατασκοπευτικὰς ἐνεργείας εἴς τινας χώρας, αἱ ὁποῖαι ὀλίγου δεῖν νὰ προκαλέσουν μεγάλας περιπλοκὰς διὰ τὴν χώραν μας. Κυρίως ὅμως ἡ δραστηριότης τῆς Κ.Υ.Π. συνίσταται εἰς τὸ νὰ παρακολουθῇ τὰ τηλέφωνα τῶν πολιτικῶν ἀρχηγῶν, ἢ μᾶλλον ὅλων τῶν παραγόντων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνήκουν εἰς τὴν Κυβερνητικὴν φατρίαν.

§4ΦΩΝΑΙ. (Ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Αἶσχος! Αἶσχος!

§5Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὰ ΤΕΑ. Τὰ ΤΕΑ ἐδημιουργήθησαν διὰ καθαρῶς στρατιωτικοὺς σκοπούς. Ἡ ἀποστολή των εἶναι ἐν περιπτώσει πολέμου νὰ δύνανται ν’ ἀντιμετωπίσουν κάθε ἐνδεχόμενον, τὸ ὁποῖον θὰ δημιουργηθῇ ἐκ τῶν νέων μεθόδων τοῦ πολέμου. Ἀντ’ αὐτοῦ σήμερον τὰ ΤΕΑ κατήντησαν ἐκλογικοὶ πράκτορες τῆς Κυβερνήσεως. Ἐζητήσαμεν διὰ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τὸν ἀφοπλισμὸν τῶν ΤΕΑ. Ἐν τούτοις ὄχι μόνον δὲν ἀφωπλίσθησαν, ἀλλὰ τοὐναντίον κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τοὺς διενεμήθησαν νέα ὅπλα καὶ τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν εἰς ὡρισμένας περιφερείας ἐγένοντο παρελάσεις ἐνόπλων ΤΕΑ πρὸς τρομοκράτησιν τῶν πολιτικῶν ἀντιπάλων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἐδικαιολογήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι καὶ ἄλλοτε ἐδόθησαν τρόφιμα καὶ ἐδόθησαν μέσα πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ἀποστολῆς τῶν Τ.Ε.Α. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶναι προσεκτικώτερα, ὅταν τὰ εἴδη αὐτὰ δίδονται εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν. Ἡ Χωροφυλακή, κ. βουλευταί, ἐνεφανίσθη δρῶσα κυρίως διὰ τῶν κατωτέρων της ὀργάνων. Δὲν λέγω, ὅτι καὶ ἀνώτεροι δὲν ὑπῆρξαν ὄργανα τῆς Κυβερνητικῆς φατρίας. Ἀντιθέτως, μάλιστα, τὰ ἀνώτατα ὄργανα ἔδωσαν τὰς διαταγάς. Ἀλλ’ αἱ διαταγαὶ αὗται ἐξετελοῦντο παρὰ τῶν κατωτέρων καὶ θὰ ὑπάρξουν βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ καταγγείλουν, ὅτι τὴν Παρασκευὴν καὶ τὸ Σάββατον, τὰ ὄργανα αὐτά, περιήρχοντο ἐν καιρῷ νυκτὸς τὰς κατοικίας τῶν πολιτῶν καὶ ἠπείλουν τοὺς πολίτας, ὅτι θὰ ὑποστοῦν παντὸς εἴδους ἀντίποινα τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν, ἐὰν δὲν ψηφίσουν τὴν Ε.Ρ.Ε. Ὑπῆρξαν παραδείγματα ψηφοφόρων, οἱ ὁποῖοι εἰς διαμαρτυρίας τῶν δικαστικῶν ἐκπροσώπων, ὅτι ψηφίζουν φανερά, ἔλεγον «ἀφήσατε νὰ ψηφίσω φανερά, διὰ νὰ μὴ ἐξορισθῶ τὴν ἑπομένην». Αὐτὴ ἦτο ἡ δρᾶσις τῆς Χωροφυλακῆς. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ Γ.Ε.Σ. καὶ ἰδίως τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου. Διὰ τὸν ἀξιωματικὸν αὐτὸν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εὑρῆκε καμμίαν ἄλλην δικαιολογίαν, πλὴν τοῦ ὅτι εἶναι γενναῖος. Δὲν ἔχομεν καμμίαν δυσκολίαν νὰ δεχθῶμεν, ὅτι εἶναι γενναῖος, ἀλλὰ οἱ γενναῖοι πρέπει νὰ εἶναι γενναῖοι εἰς ὅλας των τὰς ἐκδηλώσεις καὶ μάλιστα, ὅταν κατέχουν ἕνα τόσον ἀνώτερον ἀξίωμα εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Ἱεραρχίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὰ ἀδικαιολόγητα ἰσχυρισθείς, ἠθέλησε νὰ δικαιολογήσῃ, ὅτι ἡ ἐπιλήψιμος διαταγὴ τοῦ κ. Καρδαμάκη, δὲν ἀναφέρει τίποτε ἄλλο, παρὰ τὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἢ μᾶλλον τὴν ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Κέντρου καὶ ἐμοῦ. Δὲν νομίζετε, κύριοι, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ἐπαρκὴς δικαιολογία; Εἶναι δυνατόν, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου νὰ ἀσχολῆται μὲ πολιτικολογίαν;

§6Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Εἶναι πρωτοφανές, εἰς τὴν ἱστορίαν αὐτό.

§7Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ δηλώσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι εἰς ἀνάλογον περίπτωσιν, ἡ Κυβέρνησις Κέντρου, τὸ 1952, ὅταν ἕνας ἄριστος Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἰς μίαν Ἡμερησίαν του Διαταγήν, περιέλαβε φράσεις, αἱ ὁποῖαι ἔθιγον τὸν τότε Ἀρχηγὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ Κυβέρνησις, λέγω, τοῦ Κέντρου, παρεκάλεσεν τὸν ἐν λόγῳ ἄριστον Ὑπουργόν, νὰ ἀποχωρήσῃ τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ Κέντρου). Δὲν ἀνέμενον, βεβαίως, ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν νὰ τηρήσῃ τὴν ἰδίαν στάσιν ἔναντι τοῦ παρεκτραπέντος, δεδομένου, ὅτι ἔχει τόσας ἔναντι αὑτοῦ ὑποχρεώσεις καὶ τόσον μάλιστα προσφάτως.

§8Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μοῦ ἐπιτρέπετε, κ. Πρόεδρε; (Θόρυβος ἐκ τοῦ Κέντρου). Εἶναι νέαι μέθοδοι αὐταί, κ. Πρόεδρε. Ἐμφανίζει μάλιστα ὁ ἀντιπολιτευτικὸς Τύπος των σήμερον, ὅτι χθὲς ἐγὼ προεκάλουν, ἐνῷ δὲν μὲ ἄφηνον νὰ ὁμιλήσω, εἶχον ἐγερθῆ καὶ δὲν ἐπέτρεπον καὶ νὰ ὁμιλήσω. Κύριε Πρόεδρε, ἁπλῶς, ἤθελα νὰ εἴπω, ἂν ἐπιτρέπουν οἱ ὀπαδοί σας, τὰ ἑξῆς: Δὲν παρῃτήθη ὁ Ναύαρχος Σακελλαρίου, τότε, διότι τὸ ἠθελήσατε σεῖς, ἀλλὰ διότι, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Συναγερμοῦ, ἀνῆλθον τότε εἰς τὸ βῆμα καὶ ἀπῄτησα τὴν παραίτησίν του.

§9ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ἴδιο κάνει.

§10Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος, ὁ ὁποῖος τὰ γνωρίζει καλλίτερον ἀπὸ σᾶς, ἂν λέγω ἀναληθείας ἢ ἂν δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς τὰ πράγματα. Καὶ ἀπεχωρήσαμεν τῆς αἰθούσης καὶ εἴπομεν, ὅτι δὲν θὰ ἐπιστρέψωμεν, παρὰ μόνον ἂν παραιτηθῇ ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Τὶ εἶχεν, ἄλλως τε, συμβῇ; Τότε, δι’ ἐγκυκλίου του, ἀπηγόρευσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὴν οἱανδήποτε κυκλοφορίαν ἐφημερίδων, εἰς τὰς ὁποίας ἐδημοσιεύοντο δηλώσεις τοῦ ἀειμνήστου Στρατάρχου Παπάγου· ἐν πάσῃ περιπτώσει, κατεφέρετο δριμύτατα ὁ ἴδιος κατὰ τοῦ Παπάγου, ἐνῷ ἐδῶ πρόκειται περὶ ἀπαντήσεως Κυβερνητικῆς, εἰς ἐπιθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ἐκ μέρους ὑμῶν, κ. Πρόεδρε, καὶ τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Κέντρου, ἐναντίον τῆς ἡγεσίας τοῦ Στρατοῦ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁμιλεῖ ὁ κ. Βενιζέλος ἐπὶ δεκάλεπτον καὶ τὸν ἀκούομεν μὲ θρησκευτικὴν σιγήν. Ἐζήτησε τὴν ἄδειαν, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τὸν κ. Βενιζέλον καὶ ἀπὸ ἐμέ, νὰ κάμῃ μίαν διακοπήν. Σεῖς, τὶ ἐπεμβαίνετε; Θέλετε νὰ ἀρχίσουν ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν καὶ ἐκεῖνοι τὰ ἴδια; Σταματήσατε!

§12Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὰ ποὺ εἴπατε, δὲν ἀφαιροῦν τίποτε ἀπὸ ὅσα εἶπον ἐγώ, ἐκτὸς, ἐὰν πρόθεσίς σας εἶναι, νὰ μᾶς ὠθήσητε ὅπως ἀποχωρήσωμεν τῆς αἰθούσης. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, παρεκάλεσε τὸν ναύαρχον Σακελλαρίου νὰ παραιτηθῇ, διότι ὑπῆρχε Κυβέρνησις, ἔχουσα ἐπίγνωσιν τῶν ὑποχρεώσεών της ἔναντι τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Διότι ὑπῆρχε Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀπέβλεπεν εἰς τὴν δημιουργίαν Κράτους Δικαίου καὶ ὄχι Κράτους κομματικοῦ, ὡς πράττει ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§13Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς ἐπίκρισιν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα εἴπατε, ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας κ. Δενδρινὸς καὶ ἐγὼ διεμαρτυρήθημεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου καὶ εἴπατε «νὰ καθήσητε κάτω, διότι εἶναι θέμα ἀξιοπρεπείας τῆς Κυβερνήσεως». Ἡμεῖς διεμαρτυρήθημεν, διότι ἡ Βουλὴ δὲν εἶχεν εἰδοποιηθῆ, ἐὰν δέχεται.

§14Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀλλά, κ. βουλευταί, ἡ κομματικὴ δρᾶσις τοῦ στρατηγοῦ Καρδαμάκη δὲν περιορίζεται εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Ὅταν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου διεμαρτυρήθη πρὸς τὴν Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν, δι’ ἀνώτατον ἀξιωματικόν, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο ἀπεσπασμένος εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ Ε.Ρ.Ε., ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος μετετέθη μέν, ἀλλὰ κατέλαβε ἀμέσως τὴν θέσιν τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Γραφείου Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ. Ε.Σ., ἀπὸ τὸ ὁποῖον Γραφεῖον, εἶχεν ὠργανωθῆ ὅλη ἡ ἐκλογικὴ ἐπιχείρησις. Διότι πράγματι, ἡ ἐκλογικὴ αὐτὴ ἐπιχείρησις εἶχεν, ὠργανωθῆ ἀπὸ τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958. Ἔχομεν εἰς τὴν διάθεσίν μας καὶ ἄλλας Ἡμερησίας Διαταγὰς —καὶ δὲν θὰ εἶχον καμμίαν δυσχέρειαν νὰ τὰς προσκομίσω— τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου, καθαρῶς πολιτικοῦ περιεχομένου. Ἐγίνετο θεωρία πρὸς τοὺς στρατιώτας, βεβαίως, κατὰ ἕνα τρόπον φαινομενικῶς ἀθῶον. Ἐξηγεῖτο εἰς τοὺς στρατιώτας, ὅτι πρέπει νὰ ψηφίσουν τοὺς ἐθνικόφρονας, ἀλλὰ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐπιφορτισμένοι μὲ τὴν θεωρίαν ἔλεγον: Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. ἔχει πραγματοποιήσει αὐτὰ καὶ αὐτὰ τὰ ἔργα, ἑπομένως, γνωρίζετε ποῖον εἶναι τὸ καθῆκον σας καὶ ποῖον πρέπει νὰ ψηφίσητε. Δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Εἰς κάθε Τάγμα τῶν Τ.Ε.Α., δηλαδή, εἰς 120 Τάγματα, ὑπάρχουν διαφωτισταὶ ἐκπαιδευθέντες εἰς εἰδικὸν σχολεῖον καὶ οἱ ὁποῖοι διαφωτισταὶ δὲν ἐπρόκειτο, βεβαίως, νὰ διαφωτίσουν τοὺς ἄνδρας τῶν Τ.Ε.Α., ἀλλὰ περιήρχοντο τὰ χωριὰ διὰ νὰ προπαγανδίζουν ὑπὲρ τῆς Ε. Ρ.Ε., ὡς μόνου ἐθνικόφρονος Κόμματος. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐδήλωσεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἱκανοποιημένος, διότι ἡ σημερινὴ Βουλὴ ἀποτελεῖται κατὰ 85% ἀπὸ ἐθνικόφρονας. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, πλανᾶσθε πλάνην οἰκτράν, ἐὰν νομίζητε, ὅτι τὸ 10%, τὸ ὁποῖον ἀπεσπάσατε διὰ τῆς βίας ἀπὸ τὴν Ε.Δ.Α., εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐπανῆλθον εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκογένειαν. Αὐτὴ εἶναι, δυστυχῶς, ἡ ἀλήθεια. Καὶ μὴ νομίζητε, ὅτι διὰ τῶν μεθόδων αὐτῶν, πρόκειται νὰ ἐλαττώσητε τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Μόνον μὲ μέσα κοινωνικά, μὲ μέσα, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουν εἰς τὴν ἀνακούφισιν τῶν ἀσθενεστέρων τάξεων, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποσπάσητε τὰς μάζας ἀπὸ τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§15Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δι’ αὐτῶν τῶν μέσων ἀπεσπάσθησαν.

§16Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Λυποῦμαι πολύ, ἀλλὰ διαφωνοῦμεν ριζικῶς. Καὶ ἂν πρόκειται νὰ γίνουν ἐκ νέου ἐλεύθεραι ἐκλογαί, θὰ ἴδητε εἰς ποῖον σημεῖον πλανᾶσθε. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι, ὅτι εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ δηλώσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι οἱ κύριοι τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀντιλαμβάνονται τὴν ἐθνικοφροσύνην, ὡς μέσον ἐξανδραποδισμοῦ τῶν πολιτικῶν ἀντιπάλων καὶ μονοπωλήσεως τῆς ἀρχῆς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐρρέτω τοιαύτη ἐθνικοφροσύνη. Ἡμεῖς καὶ μόνον ἡμεῖς, εἴμεθα οἱ πραγματικοὶ ἐθνικόφρονες. Καὶ δὲν δεχόμεθα ὑπὸ τὰς συνθήκας, τὰς ὁποίας ἐδημιουργήσατε νὰ εἴμεθα συνάδελφοι ἐν τῇ ἐθνικοφροσύνῃ μαζί σας. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§17Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Λυποῦμαι πολὺ δι’ αὐτό. Ἄς τὸ κρίνῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§18Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἄς τὸ κρίνῃ ἐλευθέρως καὶ ἀβιάστως. Αὐτὸ ἀκριβῶς ζητοῦμεν. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. δὲν πρόκειται νὰ σταματήσῃ εἰς τὰς νέας μεθόδους, τὰς ὁποίας ἐνεκαινίασεν, εἰς τὴν πολιτικὴν ζωήν. Ἂς προσέξῃ, ὅμως, μήπως τὸ ὑπερκράτος αὐτό, τὸ ὁποῖον αὕτη ἐδημιούργησε καὶ μετὰ τόσης στοργῆς περιθάλπει, μήπως, λέγω, τὸ ὑπερκράτος αὐτό, στραφῇ μίαν ἡμέραν καὶ ἐναντίον της. Διότι, πρῶτον, εἶναι ἀναπόφευκτον. Πάντως ἡμεῖς δηλοῦμεν, ὅτι οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως, δὲν πρόκειται νὰ δαμάσῃ τὴν ἀγωνιστικήν μας διάθεσιν, διότι εἴμεθα ἀποφασισμένοι νὰ ἀποκαταστήσωμεν τὴν Δημοκρατίαν εἰς τὴν Χώραν, ὅπου αὕτη ἐγεννήθη. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§20Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ ἀποτελεῖ κατάχρησιν........

§21Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὸν κ. Παπανδρέου, παρακαλῶ νὰ δώσητε καὶ εἰς ἐμὲ τὸν λόγον.

§22Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ κατάχρησιν. Διότι μέχρι τοῦδε —εἶναι ἡ τρίτη ἡμέρα— ἔχουν ὁμιλήσει ἐκ μέρους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἡ ὁποία κατέθεσε τὴν πρότασιν δυσπιστίας, ἐγώ, ὁ κ. Μπακατσέλος καὶ ὁ κ. Βενιζέλος καὶ παρενέβησαν ἕως τώρα, πολλοὶ περισσότεροι Ὑπουργοί. Ἐὰν περὶ αὐτοῦ πρόκειται καὶ ἂν αἱ πρῶται ἀπογευματιναὶ ὧραι καταλαμβάνωνται ἀπὸ τοὺς Ὑπουργούς, αὐτὸ ἀποτελεῖ κατάχρησιν, δὲν ἀποτελεῖ χρῆσιν δικαιώματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἠδύνατο νὰ ἀναμείνῃ μίαν σειρὰν ὁμιλητῶν ἀπὸ τὰς τάξεις μας καὶ εἰς τὸ τέλος τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως ἢ αὔριον, νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν. Παρεμβαίνω τώρα —καὶ προκειμένου, μάλιστα, νὰ ἔχῃ μακρὸν λόγον— κάμνει καὶ ὁ ἴδιος καὶ τὸ Προεδρεῖον μίαν κατάχρησιν δικαιώματος ὁμιλίας εἰς βάρος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καταγγέλλομεν καὶ διαμαρτυρόμεθα δι’ αὐτὴν τὴν κατάχρησιν.

§23Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ καταγγελία τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἶναι ἀβάσιμος καὶ ἀντίθετος πρὸς τὴν κοινοβουλευτικὴν παράδοσιν. Εἰς τὰς πολιτικὰς συζητήσεις, ὡς ἐπὶ τὸ πολύ, ἐναλλάσσονται ἐπὶ τοῦ βήματος οἱ ἀγορηταὶ Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως. Δεύτερον,........ (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, καφενεῖον ἐκάματε τὴν Βουλήν; Ὁμιλεῖ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Πρώτην φορὰν βλέπω αὐτὴν τὴν νοοτροπίαν ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, ὁ ὁποῖος ἐχρημάτισεν Ὑπουργός, κάμνει διακοπάς; Τὶ εἶναι αὐτά, κ. Ἀλλαμανῆ;

§25Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. ...... (Δὲν ἠκούσθη).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλῶς. Δὲν τὸ εἴπατε σεῖς. Ἔληξε τὸ θέμα.

§27Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἀπαιτῶ νὰ μὴ μὲ διακόψῃ κανείς. Δὲν διέκοψα, οὔτε ἐγώ, οὔτε ἄλλος τις τὸν κ. Παπανδρέου. Ἀπαιτῶ νὰ τηρηθῇ ἡ αὐτὴ τάξις καὶ ἀπέναντί μου. Εἶπον, καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ δηλωθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Παπανδρέου, δὲν βασίζεται ἐπὶ τῶν παραδόσεων. Εἶναι ἀντίθετον πρὸς αὐτάς. Διότι ἐναλλάσσονται εἰς τὸ βῆμα οἱ ἀγορηταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἶπεν ὁ φίλος, κ. Γρηγορίου, τὸν ὁποῖον εὐχαρίστως ἐπαναβλέπω εἰς τὴν Βουλήν, λόγῳ τῶν πραγματικῶν ὑπηρεσιῶν του πρὸς τὴν Χώραν εἰς κρισίμους στιγμάς, εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐγγεγραμμένος. Πρῶτον, ὑπάρχουν βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως ἐγγεγραμμένοι. Δεύτερον, τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐγγράφονται. Ἁπλούστατα, γίνεται ἡ ἐναλλαγὴ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς παραδόσεως ἢ μᾶλλον τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ὁρίζει, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ διαδέχεται τὸν ἀγορητὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως μέλος τῆς Κυβερνήσεως. Τρίτον, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐλησμόνησε, προφανῶς, ὅτι ἐκτὸς τῶν τεσσάρων κυρίων τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν ἤδη.....

§28Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τῶν τριῶν.

§29Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τῶν τριῶν κυρίων, τοῦ Προέδρου κ. Παπανδρέου, τοῦ κ. Μπακατσέλου χθὲς καὶ τοῦ Προέδρου κ. Βενιζέλου, σήμερον, ὡμίλησαν, συγχωνευθεισῶν τῶν δύο προτάσεων μομφῆς, ὁ κ. Ἠλιοῦ καὶ ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ἐκφωνήσαντες μακροὺς λόγους. Ἑπομένως, δικαίωμα ἀπόλυτον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, νὰ ἀπαντᾷ εἰς τὰς ἐπικρίσεις. Καὶ δὲν θὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰς ἐπικρίσεις εἰς τὰς 4 τὸ ἀπόγευμα, ὡς ἐπιθυμεῖ ὁ κ. Παπανδρέου. Θὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰς 12 παρὰ τέταρτον, αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ..........

§31Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐξακολουθοῦμεν νὰ θεωροῦμεν, ὅτι ἀποτελεῖ κατάχρησιν αὐτὴ ἡ τακτική.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγώ. Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 19, παράγρ. 4. «τὸν ἀγορεύοντα διαδέχεται πάντοτε ὁ ἀντιλέγων». Συνεπῶς, εἶναι ρητὴ ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ, τὸν ὁποῖον δὲν παρέβη τὸ Προεδρεῖον. Ἐὰν θέλετε, βεβαίως, διὰ λόγους ἄλλους, νὰ εἴπητε κάτι, ναί. Περὶ παραβάσεως τοῦ Κανονισμοῦ δὲν πρόκειται. Παράβασις θὰ ἦτο, ἐὰν τὸν ἀγορεύοντα δὲν διεδέχετο ἀντιλέγων. Τὸν ἀγορεύοντα διαδέχεται πάντοτε ὁ ἀντιλέγων.

§33Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Οὔτε παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ ἐσημειώθη, οὔτε παράβασις τῶν παραδόσεων, ἀλλὰ ἄγνοια τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τῶν παραδόσεων, ἐκ μέρους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. (Χειροκροτήματα).

§34Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Χαρακτηριστικὸν στοιχεῖον τῆς Δημοκρατίας καὶ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος ὑπῆρξε πάντοτε, καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ἡ ἐλευθέρα ἐκδήλωσις τῆς λαϊκῆς θελήσεως, ἀλλὰ καὶ ὁ σεβασμὸς πρὸς τὴν λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν. Καὶ ἐνῷ, κ. συνάδελφοι, ἡ ἐκδήλωσις τῆς ἐλευθέρας θελήσεως τοῦ λαοῦ, κατασφαλίζεται κατὰ πάντα τρόπον ἀπὸ τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους, ἡ ἀναγνώρισις, ἀντιθέτως, καὶ ὁ σεβασμὸς τῆς λαϊκῆς ἐτυμηγορίας, ἀφίεται οὐσιαστικῶς εἰς τὴν σοβαρότητα τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Χαρακτηρίζει τὴν ἐποχήν μας, προσπάθεια ἀμφισβητήσεως τῆς λαϊκῆς ἐτυμηγορίας. Καὶ ἡ προσπάθεια ἐβασίσθη ἄλλοτε εἰς τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνεδεικνύετο ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Τὸ ἐκλογικόν, ὅμως, σύστημα τῶν τελευταίων ἐκλογῶν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς λαϊκῆς ἐτυμηγορίας δὲν παρεῖχε τὴν εὐκαιρίαν τῆς κριτικῆς, εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Καὶ ἤδη, ἡ ἄκαμπτος καὶ ἐπίμονος προσπάθεια τῆς ἀμφισβητήσεως τῆς λαϊκῆς ἐτυμηγορίας ἔχει στραφῆ πρὸς τὴν δῆθεν, βίαν καὶ νοθείαν, ἡ ὁποία ἠσκήθη κατὰ τὰς ἐκλογάς. Εἶναι γνωστόν, κ. συνάδελφοι, τὸ ἀποτέλεσμα τῶν τελευταίων ἐκλογῶν καὶ ἡ σημασία, τὴν ὁποίαν ἔχει τοῦτο εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῆς ὁμαλῆς πολιτικῆς μας ζωῆς. Τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1961 ἔφερεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, μὲ πλειοψηφίαν αὐτοδύναμον, Κόμμα, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ σταθερὰν καὶ βιώσιμον Κυβέρνησιν. Τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τῆς 29ης Ὀκτωβρίου ἀνέδειξε καὶ καθιέρωσεν ὡς δεύτερον Κόμμα τῆς Χώρας, τὴν ἐθνικόφρονα Ἀντιπολίτευσιν. Καὶ ἐπὶ πᾶσι τούτοις τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τῆς 29ης Ὀκτωβρίου ἀπέδειξεν, ὅτι ἡ δύναμις, ἡ ὁποία εἶχε συγκεντρωθῆ περὶ τὴν Ε.Δ.Α., κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958, ἦτο οὐσιαστικῶς νόθος. Διότι δὲν ἐπρόκειτο τότε περὶ καταμετρήσεως τῆς δυνάμεως τοῦ κομμουνισμοῦ εἰς τὸν τόπον μας. Ἐναντίον ἑνὸς τοιούτου ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος, τὸ ὁποῖον κατασφαλίζει τὸ μέλλον καὶ τὸ ὁποῖον ἐγγυᾶται τὴν ὁμαλὴν καὶ δημοκρατικὴν ζωὴν εἰς τὸν τόπον μας, ἐναντίον ἑνὸς τοιούτου ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος ἐστράφησαν Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὴν ἑπομένην τῆς ἐκλογῆς. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπομνησθῇ, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε., δὲν ἐπεδίωξε ποτὲ ἐκλογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξησφάλιζεν εἰς αὐτὴν καὶ μόνον τὴν ἐκλογικὴν ἐπιτυχίαν. Ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐτάχθη πάντοτε, εἰς πᾶσαν της ἐκδήλωσιν καὶ εἰς τὰς συζητήσεις ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐτάχθη ἡ Ε.Ρ.Ε. πάντοτε ὑπὲρ ἐκλογικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξησφάλιζεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνέμενε κάθε χώρα πολιτισμένη ἀπὸ τὴν ἐκλογικὴν ἀναμέτρησιν. Διότι πράγματι, κ. συνάδελφοι, ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς δὲν ἀνέμενεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μόνον τὴν ἀπεικόνισιν τῶν λαϊκῶν τάσεων καὶ ροπῶν, αἱ ὁποῖαι κρατοῦν εἰς τὴν Χώραν μας. Ἀνέμενεν ἐπὶ πλέον καὶ τὴν ἀνάδειξιν ἰσχυρᾶς πλειοψηφίας, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ στηριχθῇ βιώσιμος Κυβέρνησις. Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰ μεγάλα καὶ ζωτικὰ προβλήματα τῆς ἐποχῆς μας. Καὶ τὰ ἐκλογικὰ συστήματα, τὰ ὁποῖα ὑπεστήριξε πάντοτε ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐξησφάλιζον καὶ τοὺς δύο αὐτοὺς σκοπούς. Καὶ ἐπέτρεπον τὴν λειτουργίαν τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος ὁμοιομόρφως ὑπὲρ παντὸς Κόμματος, τὸ ὁποῖον μὲ τὴν λαϊκὴν ἐμπιστοσύνην, θὰ εἶχε συγκεντρώσει τὰς προϋποθέσεις τοῦ νόμου. Καὶ ἐπειδὴ τὰ ἐκλογικὰ συστήματα ἐξησφάλιζον τὸ ἀποτέλεσμα αὐτό, διὰ τοῦτο καὶ εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων διεκήρυττεν, ὅτι θὰ συνεκέντρωνε τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν καὶ δι’ αὐτόν, ἀκριβῶς τὸν λόγον καὶ διότι τὸ σύστημα τοῦ 1961 ἐξησφάλιζεν ὁμοιομόρφως ὑπὲρ παντὸς Κόμματος τὰ αὐτὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα θὰ τοῦ ἔδιδεν ἡ λαϊκὴ ἐτυμηγορία, ἡ Ἕνωσις τοῦ Κέντρου προεξώφλησεν εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1961 τὴν ἀπόλυτον ἐπικράτησίν της, καθ’ ἅπασαν τὴν Χώραν. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ὑπῆρξε διάφορον τῶν προσδοκιῶν καὶ τῶν ἐλπίδων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Νομίζω, ὅμως, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ διάψευσις τῶν ἐλπίδων καὶ ἡ πικρία τῆς ἀποτυχίας, δὲν δικαιολογοῦν καὶ δὲν ἐπιτρέπουν οἱανδήποτε ἐκδήλωσιν περιφρονήσεως πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος ἔδειξε πάντοτε, ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ προστατεύσῃ τὴν ὑπερηφάνειαν καὶ τὴν τιμήν του. Εἶπον, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ πικρία ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τῶν ἐκλογῶν δὲν ἐπιτρέπει εἰς οὐδὲν Κόμμα νὰ φθάνῃ εἰς τὴν ἄρνησιν τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος. Εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογὰς εἶχον ἐξασφαλισθῆ ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπιτρέπουν ὑπὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα τὴν ἐλευθέραν ἐκδήλωσιν τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ. Τὸ ἐκλογικὸν σύστημα ἐπέτρεπεν ἐλευθέραν καὶ ἄνετον ἀντιμετώπισιν ἐκλογικὴν καὶ ἀναμέτρησιν τῶν δυνάμεων τῶν διαφόρων κομμάτων. Ὁ σχηματισμὸς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἠξίωσαν ἐπιμόνως κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, παρεῖχε τὴν ἐγγύησιν ἐπίσης τῆς ὁμαλῆς διεξαγωγῆς τῶν ἐκλογῶν. Καὶ ἐπὶ πᾶσιν ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Ε.Ρ.Ε. ἀντιμετώπισε τὰ προβλήματα κατὰ τὴν περίοδον τῶν ἐκλογῶν, ἀποδεικνύουν ὅτι ἔτρεφε καὶ τρέφει ἀπόλυτον σεβασμὸν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν καὶ τὴν λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν. Καὶ ἐθεώρησεν ἀνάξιον ἑαυτῆς ἡ Ε.Ρ.Ε. νὰ χρησιμοποιήσῃ μεθόδους, αἱ ὁποῖαι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κολακεύσουν μόνον τοὺς ψηφοφόρους, θὰ ἦσαν ὅμως ἀνήθικοι πρὸς τὴν πίστιν καὶ τὸ πρόγραμμα τῆς Ε.Ρ.Ε. Καὶ καθ’ ὃν χρόνον κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διεκήρυττον εἰς ὅλην τὴν Ἐπικράτειαν ὅτι, ἐρχόμενα εἰς τὴν ἐξουσίαν, θὰ προβοῦν εἰς τὴν ρύθμισιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν, ὑποψήφιοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀπὸ χωρίον εἰς χωρίον ἔφθανον εἰς ὑποσχέσεις καὶ ἐπαγγελίας ὁριστικῆς διαγραφῆς τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν, ἡ Ε.Ρ.Ε. διὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ της καὶ διὰ τῶν ἐπιτελῶν της διεκήρυσσε πάντοτε, ὅτι τὸ θέμα τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τύχῃ τῆς λύσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέσχετο ἡ Ε.Κ. Καθ’ ὃν χρόνον ἡ Ἀντιπολίτευσις ὑπέσχετο εἰς τοὺς Ἕλληνας ἐκλογεῖς, εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, ὅτι θὰ καταργήσῃ, ἐὰν τύχῃ τῆς λαϊκῆς ἐμπιστοσύνης, ὅτι θὰ καταργήσῃ τὴν εἰσφορὰν ὑπὲρ τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλίσεως, ἡ Ε.Ρ.Ε. δὲν ἐθεώρησεν ἄξιον τῆς παραδόσεως καὶ τῆς τιμῆς της νὰ προβῇ εἰς ὁμοίας ὑποσχέσεις καὶ ἐπαγγελίας εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν.

§35Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μοῦ ἐπιτρέπετε; Ὑπενθυμίζω ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, τὸ ἑξῆς εἰς ὑμᾶς, ὁ ὁποῖος εἴχατε παρακολουθήσει τὴν σχετικὴν συζήτησιν, πρὶν ἢ διαλυθῇ ἡ Βουλὴ καὶ σχηματισθῇ ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις. Ὑπενθυμίζω ὅτι τὴν ἀπόφασιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ Ἀγροτικῶν Ἀσφαλίσεων, τὴν εἴχομεν λάβει πρὸ τῶν ἐκλογῶν, δηλαδὴ τὴν μεταβολὴν τῆς εἰσφορᾶς τὴν ὁποίαν ἐπραγματοποιήσαμεν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Καὶ ἐν τούτοις δὲν προέβημεν, σεβόμενοι τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, σεβόμενοι τὸν ἀγροτικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος, εἰς δήλωσιν σχετικὴν πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐδέχθημεν ἁπανταχοῦ, ἐδέχθην προσωπικῶς εἰς ὅλα τὰ χωρία, τοῦ Νομοῦ μου, ἐπιθέσεις, ὀφειλομένας εἰς εἰδικὰς παραπλανητικὰς δηλώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβαινον οἱ ὑποψήφιοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καί, ἐν τούτοις, ἐστάθημεν πεισμόνως εἰς τὴν ἄποψιν τοῦ νόμου, χωρὶς νὰ λέγωμεν εἰς τοὺς ἀγρότας, οἱ ὁποῖοι ἀπῄτουν τὴν μεταβολὴν τῆς σχετικῆς διατάξεως, ὅτι ἔχομεν ἀποφασίσει τὴν μεταβολὴν αὐτῆς. Ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου, οἱ ὑποψήφιοι τῆς Ε. Κ. εἰς τὸν Νομόν μου, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν τιμὴν νὰ ἔχῃ ἀρχηγὸν τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ Κέντρου, αὐτὸν τοῦτον τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου νὰ εἴπουν, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις δὲν ἦτο κἂν ἐκείνη, τὴν ὁποίαν προέβλεπεν ὁ νόμος, ἀλλ’ ὅτι αὕτη ἦτο 6% — 7%–8% ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος τῶν ἀγροτῶν. Αὐτὰ ἔλεγον εἰς τὰ χωρία. Αὐτὴ ἦτο ἡ ψυχολογικὴ βία τὴν ὁποίαν ἤσκουν. Ἡμεῖς δέ, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γραμμῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς ὅλας τὰς ἀγορεύσεις του, ἐτηρήσαμεν γλῶσσαν καὶ στάσιν αὐστηρότητος, ὑπήρξαμεν λιτοὶ εἰς τὰς ὑποσχέσεις καὶ ἐπεμείναμεν εἰς τὴν ἄποψιν τὴν ἐνσαρκωθεῖσαν εἰς τὴν ἀσυμπαθῆ ἐκείνην διάταξιν τοῦ νόμου περὶ Ἀγροτικῶν Ἀσφαλίσεων. Παρὰ ταῦτα, βλέπων ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὴν εἰλικρίνειαν καὶ τὴν τιμιότητά μας, μᾶς ἔδωσε τὴν ψῆφόν του. (Χειροκροτήματα). Δι’ αὐτὸ μᾶς τὴν ἔδωσεν, ἀξιότιμοι κ.κ. ἀρχηγοὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Μᾶς τὴν ἔδωσεν ἐπειδὴ ἐλέγομεν τὴν ἀλήθειαν καὶ δὲν ὑπεσχέθημεν πολλά. Διότι δὲν ὑπεσχέθημεν ὅσα ὑπεσχέθητε σεῖς, διὰ τὰ ἀγροτικὰ χρέη, δὲν ὑπεσχέθημεν τὰ ὅσα ἐλέγατε διὰ τὰς ἀγροτικὰς ἀσφαλίσεις, δὲν ὑπεσχέθημεν Πανεπιστήμια εἰς τὰς πόλεις ἄλλων Νομῶν, δὲν ἠνοίξαμεν τοὺς κρουνοὺς τῶν ὑποσχέσεων, ἐκβιάζοντες κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ψυχολογικῶς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. (Χειροκροτήματα).

§36Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι διακοπή, εἶναι ἀγόρευσις. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§37Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μοῦ τὸ ἐπιτρέπει ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος. Γνωρίζετε ὅτι σᾶς ἐκτιμῶ, ἀλλὰ παρακαλῶ μὴ ἐκνευρίζεσθε, κ. Ταλιαδούρη. Μοῦ τὸ ἐπιτρέπει ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος θὰ περιστείλῃ χρονικῶς τὴν ἀγόρευσίν του, διὰ νὰ σᾶς κάμῃ τὴν χάριν. Κύριοι, εἰς τὸν Βόλον, ἀφοῦ ἐτερμάτισεν ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. τὸν λόγον του καὶ ἐπρόκειτο νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸν ἐξώστην διὰ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν οἰκίαν ἐκ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν, ἠκούσθη φωνή, ἡ ὁποία ἀφεώρα εἰς τὰς ἀρωγὰς τῶν σεισμοπλήκτων. Ἐζητεῖτο διὰ τῆς ἀκουσθείσης φωνῆς ὑπόσχεσις τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι θὰ ἐρρύθμιζε τὸ θέμα τῶν σεισμοπλήκτων, ἐζητεῖτο ἡ κατάργησις τοὐτέστι τῆς συμμετοχῆς τῶν σεισμοπλήκτων εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν οἰκιῶν των καὶ ἐξῆλθεν ἀμέσως εἰς τὸ μπαλκόνι ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., καὶ θὰ ἤθελον νὰ γνωρίζω ποῖος ἐκ τῶν κ.κ. Ἀρχηγῶν τοῦ Κέντρου ἔπραξε τοιοῦτόν τι, καὶ εἶπεν ὅτι «δὲν σᾶς ὑπόσχομαι τοιοῦτόν τι».

§38Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. ... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§39Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ἦτο ἔλλειψις τιμιότητος πολιτικῆς, ἐὰν ἐκείνην τὴν στιγμήν, ἐφ’ ὅσον δὲν τὸ εἴχομεν πράξει πρίν, ὅταν ἤμεθα Κυβέρνησις, ἔβγαινεν εἰς τὸ μπαλκόνι ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ἔλεγεν ὅτι υἱοθετεῖ τὴν πρότασιν τοῦ ὁμιλήσαντος. Κύριοι, καταλήγω, ἐὰν ἐκέρδισεν ἡ Ε.Ρ.Ε. τὰς ἐκλογὰς τῆς 29ης Ὀκτωβρίου, τὰς ἐκέρδισε διότι δὲν ἔδωσε δημαγωγικὰς ὑποσχέσεις καὶ διότι... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§40Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμόν.

§41Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ ἀλήθεια εἶναι μία καὶ θὰ τὴν ἀκούσητε, εἴτε τὸ θέλετε, εἴτε δὲν τὸ θέλετε... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§42Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ἡ ἀλήθεια εἶναι μία. Νὰ φέρητε τὸν Βασιλέα ἐδῶ μέσα. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§43Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ νὰ τηρήσητε τὸν Κανονισμόν. Δὲν θέλομεν γενναιοδωρίας... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§44Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἐπιβάλητε τὴν τάξιν. Ἔχω δικαίωμα νὰ συνεχίσω καὶ ἔχω δικαίωμα νὰ συναγάγω τὰ συμπεράσματά μου. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν φίλον κ. Μπακόπουλον νὰ μοῦ εἴπῃ, ἐὰν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§45Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔτσι, ὄχι.

§46Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ἤθελον, κ. Μπακόπουλε, νὰ ἤκουον ἐπὶ ποίας λογικῆς βασίζεσθε, διότι εἶσθε λογικὸς ἄνθρωπος.

§47Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε, ἐπεκαλέσθητε πρὸ ὀλίγου τὸν Κανονισμόν.

§48Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ διακόψῃ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Κυβερνήσεως ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως; Ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τὸν διακόψω.

§49Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπεκαλέσθητε τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς πρὸ ὀλίγου καὶ εἴπατε, ὅτι τὸν ρήτορα διαδέχεται πάντοτε ὁ ἀντιλέγων καὶ ἐδόθη ὁ λόγος εἰς τὸν ἀξιότιμον κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Παρεμβαίνων σεῖς, χρώμενος τοῦ δικαιώματος, δὲν ἐκάματε μίαν μικρὰν διακοπήν, ἀλλὰ ὁλόκληρον ἀγόρευσιν. Τότε νὰ κατέλθῃ ὁ ρήτωρ καὶ νὰ ὁμιλήσητε σεῖς. Καὶ δι’ αὐτὸ συγχαίρω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, διὰ τὴν πιστὴν τήρησιν παρ’ αὐτοῦ τοῦ Κανονισμοῦ.

§50Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα, ὅπως τὸ εἶπε χθὲς ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, εὑρισκομένου ἐπὶ τοῦ βήματος τοῦ κ. Μπακατσέλου, νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ 20′ λεπτά. Ὅταν ὡμίλει ὁ κ. Μπακατσέλος χθές, ἠγέρθητε, κ. ἀρχηγὲ τῆς Ε.Κ. καὶ ὡμιλήσατε. Δὲν διεμαρτυρήθη οὐδεὶς ἀπὸ τοὺς ἰδικούς μας. Δὲν ἠγέρθη κανείς, διὰ νὰ σᾶς ἐμποδίσῃ νὰ ὁμιλήσητε, ἀντὶ τοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκομένου κ. Μπακατσέλου. Ὡμίλησε καὶ ἐκεῖνος ἐπὶ μακρότατον χρόνον καὶ ὡμιλήσατε καὶ σεῖς, ἀπαντήσαντες εἰς διακοπὰς ἑνὸς ἐκ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν. Ὡμιλήσατε καὶ δὲν σᾶς ἠμπόδισε κανείς. Καὶ ἔχω δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγώ. Συνάγω, λοιπόν, τὰ συμπεράσματά μου. Διότι τὸ συμπέρασμα πρέπει νὰ τὸ ἀκούσητε. Ἂν μᾶς ἔδωσε τὴν ψῆφόν του ὁ Ἑλληνικὸς λαός, μᾶς τὴν ἔδωσε διότι εἶδεν ὅτι λέγομεν τὴν ἀλήθειαν, ὅτι δὲν ὑποσχόμεθα τὰ ἀδύνατα, ὅτι ἔχομεν τὸ θάρρος νὰ ἀποκρούσωμεν αἰτήματα, ἔστω καὶ ἂν τὰ αἰτήματα αὐτὰ εἶναι συνδεδεμένα μὲ τὸν πόνον τοῦ λαοῦ. Ἀνεγνώρισεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι ὅταν τὰ αἰτήματά του εἶναι συνδεδεμένα μὲ τὸν πόνον του, λόγῳ τοῦ ὅτι ἡ Χώρα βαίνει σταθερῶς πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξίν της, ἦτο ὑποχρεωμένη ἡ Ε.Ρ.Ε. νὰ εἶναι συντηρητικὴ καὶ ἐπιφυλακτικὴ καὶ δι’ αὐτὸ ἐψήφισεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὴν Ε.Ρ.Ε. καὶ δὲν ἐπεδοκίμασε τὴν ἄκρατον δημαγωγίαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. (Χειροκροτήματα).

§51Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Λυποῦμαι, ὅτι θὰ καταπονηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θὰ ἀναγνωρίσῃ ὅμως, ὅτι δὲν εἶμαι ὁ ὑπεύθυνος. Ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν, σύντομον, ὅπως εἶναι ἡ συνήθειά μου.

§52ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι.

§53Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Προχθὲς κατηγορήθην καὶ ἀπὸ τὸν Τύπον καὶ ἀπὸ σᾶς, ὅτι ὑπῆρξα σύντομος. Ὑπῆρξεν ἡ μόνη βάσιμος κατηγορία. Ὄντως ὡμίλησα μόνος ἐπὶ 45 λεπτά. Καὶ ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς ἀκόμη ἐπὶ τοῦ βήματος ἐπεκρίθην. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καταλογίζει εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, δημαγωγίαν. Ἀπορρίπτομεν μὲ ὀργὴν καὶ μὲ περιφρόνησιν αὐτὴν τὴν κατηγορίαν. (Χειροκροτήματα). Οὐδέποτε ἡμεῖς κατεδέχθημεν. Ὑπεύθυνοι δημόσιοι ἄνδρες, ὅπως αἰσθανόμεθα καὶ ὅπως εἴμεθα, οὐδέποτε κατεδέχθημεν δημαγωγίαν. Ἠθέλησε νὰ ἀποδώσῃ θάρρος ἀντιδημοτικότητος εἰς τὸν ἀρχηγόν του ὁ κ. Κανελλόπουλος, καὶ εἶπε: Ποῦ ὑπάρχει παρόμοιον παράδειγμα; Θὰ τοῦ ὑπενθυμίσω, ὄχι παρόμοιον, ἀλλὰ ἀπολύτως ὑπέρτερον παράδειγμα, τὸ ὁποῖον γνωρίζει... Εἰς τὰς πρώτας ἐκλογὰς τοῦ 1946, ἐκ μέρους ἡμῶν ἤρκει μία ζητωκραυγή, διὰ νὰ γίνωμεν πλειοψηφία. Καὶ ἡ ζητωκραυγὴ δὲν ἠκούσθη. Ἰδοὺ τὸ παράδειγμα. (Ραγδαῖα χειροκροτήματα).

§54ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Λαοκρατία...

§55Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Λαοκρατία, μάλιστα. Θὰ τὸ ἐπαναλάβω καὶ τώρα: Ζήτω ἡ Λαοκρατία! Διατί; Λαοκρατία εἶναι Δημοκρατία. Καὶ μόνον ἡ μωρία, ἡ ἀπύθμενος μωρία, ἐπιτρέπει εἰς τὴν ἄκραν ἀριστερὰν νὰ σφετερίζεται τὰ ἰδικά μας συνθήματα. (Χειροκροτήματα). Δημοκρατία, Λαοκρατία, Ἔθνος, εἶναι ἰδικά μας. Μὲ τὴν μωρίαν τῆς δεξιᾶς, ἡμέραν παρ’ ἡμέραν τὰ πνευματικά μας συνθήματα τὰ σφετερίζεται ἡ ἀριστερά. Τὴν λέξιν «λαοκρατία», πρῶτον, διότι διότι τὴν μετεχειρίσθη ἡ Ἄκρα ἀριστερά, ἡμεῖς τὴν ἐγκατελείψαμεν. Μόλις ἡ Λαοκρατία κατεκυρώθη εἰς τὴν Ἀριστεράν, ἡ Ἀριστερὰ ἀμέσως τὴν ἐγκατέλειψε. Δὲν τῆς ἐχρειάζετο πλέον. Καὶ ἐσφετερίσθη τὸν ὅρον «Δημοκρατία». «Δημοκρατικὸς Στρατός», «Δημοκρατικοὶ πολῖται». Καὶ ἀμέσως ἀπὸ τὴν Δεξιὰν καὶ ἡ «Δημοκρατία» ἔγινεν ὕποπτη. Καὶ ἤρχισε νὰ χρησιμοποιῇ τὸν ὅρον «Ἔθνος». Καὶ τότε ἔσπευσε πάλιν ἡ Ἀριστερὰ νὰ υἱοθετήσῃ καὶ αὐτὸν τὸν ὅρον. Ἐθνικὸν Ἀγροτικὸν Κόμμα. Τί τῆς ὑπολείπεται πλέον, ὡς γνωριστικὸν σύνθημα; Οὐδέν. Δὲν τῆς ὑπολείπεται πλέον, παρὰ μόνον ὁ «Μοναρχοφασισμός», τὸν ὁποῖον δὲν πρόκειται νὰ σφετερισθῇ ἡ Ἀριστερά. Ἰδοὺ τὸ κατάντημα: Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς πράττομεν εἶναι ὁ ἐπαναπατρισμὸς τῶν ἰδικῶν μας πνευματικῶν συνθημάτων. Καὶ τῆς Λαοκρατίας καὶ τῆς Δημοκρατίας καὶ τοῦ Ἔθνους. Λαοκρατία εἶναι Δημοκρατία καὶ μὲ τὸν ἴδιον φανατισμόν, μὲ τὸν ὁποῖον ὑπερασπίζομεν τὴν δημοκρατίαν, ὑπερασπίζομεν τὴν Λαοκρατίαν, ὡς ἰδικήν μας. Ἐπίσης τὴν Ἐθνικὴν Ἀντίστασιν ἕως τώρα κατέβαλε προσπάθειαν νὰ σφετερισθῇ ἡ Ἄκρα Ἀριστερά. Καὶ ἐκηρύξαμεν, ὅτι Ἐθνικὴ Ἀντίστασις εἴμεθα ἡμεῖς. Λαοκρατία, Δημοκρατία, Ἐθνικὴ Ἀντίστασις εἶναι ἰδικά μας συνθήματα καὶ θὰ τὰ ὑπερασπίσωμεν. Καὶ πρέπει νὰ μάθῃ τοῦτο, τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζει, δυστυχῶς, ἡ δεξιά. Ἀξίαν μεγαλυτέραν καὶ ἀπὸ τὸν ὑλικὸν ἐξοπλισμὸν ἔχει ὁ ἠθικὸς ἐξοπλισμὸς τοῦ ἀγῶνος. Ἀξίαν ἔχουν τὰ μεγάλα συνθήματα καὶ διὰ τὴν φαντασίαν τῶν λαῶν καὶ διὰ τὴν καρδίαν τῆς νεότητος. Καὶ εἶναι μωροὶ ὅσοι δὲν ἐννοοῦν, ὅτι εἰς τοὺς κρισίμους ἠθικοὺς ἀγῶνας τοῦ σημερινοῦ κόσμου ἀπόλυτον ἀξίαν ἔχει καὶ ἡ ποιότης τῶν συνθημάτων. Πρέπει νὰ μάθωμεν νὰ ἐπιτρέπωμεν εἰς τὴν ἄκραν ἀριστερὰν μόνον ἐκεῖνα τὰ συνθήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἰδικά της. Δικτατορία. Μόνον αὐτὴ εἶναι ἰδική της, μόνον αὐτὴν δύναται νὰ ἐπικαλεσθῇ. (Ραγδαῖα χειροκροτήματα).

§56ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ζήτω ἡ Λαοκρατία.

§57Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Βεβαιότατα. Ζήτω ἡ Λαοκρατία, ἡ Δημοκρατία, ἡ Πατρίς, τὸ Ἔθνος. Ὅλα εἶναι ἰδικά μας συνθήματα καὶ θὰ τὰ ὑπερασπίσωμεν μέχρις ἐσχάτων. Δεχόμεθα τὴν κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν διετύπωσαν ὡς ἔπαινον, διότι γνωρίζομεν νὰ ὑπερασπίζωμεν τὸν ἠθικόν μας ἐξοπλισμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπίσης ἀπαραίτητος, ὅπως καὶ ὁ ὑλικὸς ἐξοπλισμός. Ἐννοήσατε, ἐπὶ τέλους, αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Χαίρω, διότι μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ προβῶ εἰς αὐτὴν τὴν ἀνάλυσιν. Καὶ εὐχαριστῶ τὸν συνάδελφον τῆς Δεξιᾶς, ὁ ὁποῖος μοῦ τὴν παρέσχε. (Χειροκροτήματα). Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις εἰς τὴν κραυγήν σας, καί, ἐλπίζω, νὰ εἶναι ἀπάντησις ὁριστική. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὰ εἰδικὰ θέματα τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὡμίλησεν, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν «δημαγωγίαν» τῆς συντάξεως ἀγροτῶν, ὅταν τὸ πρῶτον ἐξήγγειλον τὴν σύνταξιν ἀγροτῶν, διεβλήθην ὡς δημαγωγός. Καὶ μετ’ ὀλίγους μῆνας, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μὲ διέσυρον ὡς δημαγωγόν, ἠναγκάσθησαν νὰ φέρουν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τὴν σύνταξιν ἀγροτῶν. Ὡμολόγησαν οἱ ἴδιοι, μὲ τὰς πράξεις των, ὅτι μὲ εἶχον συκοφαντήσει καὶ προσέφερον, τοιουτοτρόπως, πλήρη δικαίωσιν καὶ ὡμολόγησαν τὴν πλάνην καὶ τὴν εὐθύνην των. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη ἀπάντησις. Καὶ τώρα, ἡ δευτέρα ἀπάντησις. Ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἦτο εὔλογον, ἐφ’ ὅσον ἐζητοῦμεν τὴν ψῆφον του, νὰ ὑπομνήσωμεν τοὺς ἀγῶνας μας καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡμεῖς, ἐρχόμενοι εἰς τὴν Κυβέρνησιν, θὰ πραγματοποιήσωμεν τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον εἴχομεν ὑποστηρίξει. Τί ἄλλο θὰ ἐλέγομεν, παρά, ὅτι θὰ ἐπραγματοποιοῦμεν τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον εἴχομεν ἀναπτύξει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς; Μὲ ποῖον δικαίωμα ὀνομάζεται δημαγωγία, ἡ διακήρυξις ἀρχῶν, τὰς ὁποίας ὑπεστηρίξαμεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας; Εἰς οὐδένα ἐπιτρέπομεν αὐτὸν τὸν χαρακτηρισμὸν διὰ πράξεις μας, αἱ ὁποῖαι ἐδικαιώθησαν, ἀκόμη καὶ ἀπὸ τοὺς ἀντιπάλους μας. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη παρατήρησις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνοι, εἶπεν, εἶχον τὸ θάρρος νὰ μὴ δηλώσουν, ὅτι θὰ καταργήσουν τὸ 3%. Δὲν ἦτο θάρρος, ἦτο στοιχειώδης πρόνοια. Διότι, τί θὰ συνέβαινε, ἂν τὸ ἐπηγγέλοντο; Πρὸ ὀλίγων ἑβδομάδων τὸ εἶχον ψηφίσει. Ἢ θὰ τοὺς ἔλεγαν, δὲν σᾶς πιστεύομεν, διότι σεῖς χθὲς τὸ ἐψηφίσατε, ἢ θὰ τοὺς ἔλεγον, δὲν ξεύρετε τί σᾶς γίνεται, ἀφοῦ χθὲς τὸ ἐψηφίσατε καὶ σήμερον ὑπόσχεσθε τὴν κατάργησίν του. (Χειροκροτήματα). Ἰδοὺ διατὶ δὲν ἀπετέλεσε θάρρος ἀντιδημοτικότητος, ἀπετέλεσε στοιχειώδη πρόνοιαν ἐκ μέρους τῆς Ε.Ρ.Ε. ἡ ἀποφυγὴ τοιαύτης ἐπαγγελίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐξήγησις. Κύριε Πρόεδρε, οἱ ἡγέται καὶ τὰ πολιτικὰ μέλη τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, κατέχονται ἀπὸ ὑψηλὸν αἴσθημα καὶ ἠθικῆς καὶ ἐθνικῆς εὐθύνης καὶ εἰς οὐδένα ἐπιτρέπουν νὰ τοὺς ἀπευθύνῃ τὴν κατηγορίαν δημαγωγίας. Ἡ δημαγωγία εἶναι ἀναξία ἡμῶν. Ἡ ἐξυπηρέτησις τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Ἔθνους εἶναι ἡ ἀποστολή μας καὶ αὐτὴν τὴν ἀποστολὴν ἐπιτελοῦμεν. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§58Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἐν μέσῳ θορύβου). Δημαγωγὸς εἶναι ἐκεῖνος ποὺ εἶπε διὰ τὴν Κύπρον... (Θόρυβος) ... καὶ ἔπειτα τὴν ἐπρόδωσε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφοι, νὰ φέρεσθε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Κάμνω ἔκκλησιν εἰς τοὺς Ἀρχηγοὺς νὰ ἐπιβληθοῦν εἰς τοὺς ὀπαδούς των. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τηροῦμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Ὁρίστε, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§60Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔδωσε πρὸ ὀλίγου ἕνα μάθημα εἰς τοὺς κυρίους βουλευτὰς τοῦ Κέντρου. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἐγὼ εἶχα τὸ δικαίωμα νὰ διακόψω κατόπιν τῆς ἀδείας ποὺ μοῦ ἔδωκε ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος κ. Ὑπουργὸς καὶ διότι, ἄλλωστε, ἀπαρτίζομεν ἑνιαῖον κυβερνητικὸν Σῶμα. (Φωναί, θόρυβος). Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν δὲν σιωπήσουν οἱ θορυβοῦντες, νὰ μὴ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. Πρέπει νὰ τοὺς ἐπιβάλουν οἱ Ἀρχηγοί των τὸν σεβασμὸν πρὸς τὸν Κανονισμόν. (Νέος θόρυβος).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπανδρέου, ὡμιλήσατε, χωρὶς νὰ σᾶς διακόψῃ κανείς. Διατί, λοιπόν, διακόπτεται ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως; Ὀχλαγωγία θὰ γίνῃ ἐδῶ ἢ ὑπάρχουν ἀσύδοτοι, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ εὕρωμεν ποῖοι εἶναι καὶ διατί εἶναι. Τί εἶναι, τέλος πάντων, αὐτὴ ἡ ἀσυδοσία.

§62Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔδωσε ἕνα μάθημα. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ παρέμβῃ, διότι ἠδύνατο, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ ἀντικρούσῃ καὶ ἐκεῖνα καὶ τὴν διακοπήν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔκαμα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ἐν τούτοις, ἐπὶ 20′ λεπτὰ ἠκούσθη μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης προσοχῆς. Ἂς μάθουν κοινοβουλευτικὰ γράμματα, οἱ κ. συνάδελφοι τοῦ Κέντρου, ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους συναδέλφους τῆς Ε.Ρ.Ε., τοὺς ὁποίους μὲ ὑπερηφάνειαν εἶδον παρακολουθοῦντες, καθ’ ὃν τρόπον παρηκολούθησαν τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Παπανδρέου, ἔστω καὶ ἐὰν δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ ἐκείνη τὴν στιγμήν.

§63ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. Παπανδρέου διδάσκει.

§64Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι, μόνον μετὰ τὰς πρώτας λέξεις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Κέντρου ὑπῆρξαν ὡρισμέναι διακοπαί, κακῶς, αἱ ὁποῖαι ἔδωσαν ἀφορμὴν εἰς τὸν κ. Παπανδρέου νὰ παρατείνῃ τὸν λόγον του. Βλέπετε, λοιπόν, πόσον εἶναι ὀδυνηρὸν δι’ ὅλους τὸ νὰ γίνωνται διακοπαί.

§65Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§66Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ μὲ ἀφήσετε νὰ ὁμιλήσω, κ. Ζίγδη; Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἐπιβάλετε τὴν τάξιν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε Πρόεδρος, κ. Ζίγδη; Ἀντιποιεῖσθε ἀξίωμα; Εἶναι ἔλλειψις σοβαρότητος νὰ δίδετε σεῖς τὴν ἄδειαν εἰς τὸν Πρόεδρον νὰ ὁμιλῇ.

§68Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κωμικοποιεῖτε τὴν θέσιν σας.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τί φράσεις εἶναι αὐταί, κ. Ζίγδη, ἐπὶ τέλους.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε μίαν ἀσυδοσίαν, κ. Ζίγδη, διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§71Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος ζητῶ τὸν λόγον καὶ θὰ ὁμιλήσω διὰ τὸν τρόπον, τὸν ὁποῖον ἐκτελεῖτε τὰ καθήκοντά σας.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίσατε, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§73Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἠνώχλησε τοὺς ἀξιοτίμους κ. βουλευτὰς τοῦ Κέντρου ἡ παραδειγματικὴ στάσις τῶν συναδέλφων τῆς Ε.Ρ.Ε., διότι ὁ λαὸς παρακολουθεῖ, βλέπει ποῖοι εἶναι οἱ ἤρεμοι καὶ ἀκούουν τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Κέντρου καὶ ποῖοι δὲν ἔχουν ἥσυχον τὴν συνείδησιν καὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ παρακολουθήσουν μὲ ἠρεμίαν ἡμᾶς. Αὐτὸ εἶναι ἀρκετόν. Ὁ λαὸς θὰ κρίνῃ αὔριον καὶ θὰ κρίνῃ καὶ πάλιν ἐκ νέου, ὅταν ἀποφανθῇ μετὰ τετραετίαν διὰ τῶν ἐκλογῶν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου ἐνόμισεν, ὅτι ἐδικαιοῦτο — καὶ ἐδικαιοῦτο πράγματι — χρησιμοποιήσας ὡς ἀφορμὴν μίαν διακοπήν, ἡ ὁποία τοῦ ἐγένετο εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου του, νὰ προβῇ εἰς τὴν διατύπωσιν ὡρισμένων φράσεων, τὴν ὀρθότητα τοῦ περιεχομένου τῶν ὁποίων οὐδόλως εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀμφισβητήσω, ἀσχέτως, ἐὰν ὁ Πρόεδρος κ. Βενιζέλος ἐθεώρησεν, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι συνάδελφος ἡμῶν καὶ προτιμᾷ νὰ εἶναι συνάδελφος ἄλλων ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ. Ἡμεῖς, μὴ σκεπτόμενοι καθ’ ὃν σκέπτεται ὁ κ. Βενιζέλος, ἢ καθ’ ὃν τρόπον σκέπτονται καὶ οἱ ἄλλοι οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, θεωροῦμεν τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου σχετικῶς μὲ τὴν δημοκρατίαν, τὸ Ἔθνος καὶ τὴν πατρίδα, ἀπολύτως ὀρθά. Ἐγὼ τοὐλάχιστον τὰ θεωρῶ ὀρθά. Καὶ ἐπίσης δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ὀρθότητα τοῦ ὑπαινιγμοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον προέβη σχετικῶς μὲ τὸ ἔτος 1946. Οὔτε ἔχω δικαίωμα νὰ τὴν ἀμφισβητήσω, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον κατῆλθον εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1946 μαζὶ μὲ τὸν κ. Παπανδρέου καὶ κ. Βενιζέλον, μὲ τοὺς ὁποίους εἴχομεν ἀπαρτίσει συνασπισμόν. Κύριοι βουλευταί, αἱ μετ’ ἐξάρσεως διατυπωθεῖσαι φράσεις τοῦ κ. Παπανδρέου ἦσαν ὀρθαί, ἀλλὰ ἦσαν ἀνεπίκαιροι. Δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον αἱ πρῶται λέξεις του ἔτυχον χειροκροτημάτων καὶ ἐκ μέρους τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, πρὶν ἀκουσθῇ ἡ συνέχεια τοῦ λόγου του. Ἦσαν, λοιπόν, ἀνεπίκαιροι αἱ ἐξάρσεις αὐταί. Ἡ Ε.Ρ.Ε. ἡ δῆθεν Δεξιὰ — διότι ἡμεῖς ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῆς πολιτικῆς ἐπράξαμεν ὅσα μᾶς δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ θεωρούμεθα ἐξαιρετικῶς προοδευτικοί, ἡ Ε.Ρ.Ε. γνωρίζει τὰ ἰδεώδη, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ κ. Παπανδρέου. Καὶ γνωρίζει, ὅτι ἡ νεολαία, ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει ἀνάγκην ἰδεωδῶν καὶ μάχεται ὑπὲρ τῶν ἰδεωδῶν αὐτῶν. Τὰ ἰδεώδη ὑπερασπίζεται καὶ ὄχι μόνον ἀπὸ ἀπόψεως στρατηγικῆς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τακτικῆς τοῦ ἀγῶνος, ἐνῷ σεῖς εἰς τὴν τακτικὴν τοῦ ἀγῶνος του, πολλάκις, τὰ ἰδεώδη αὐτὰ — δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι τὰ ἠγνοήσατε — ἀλλά, πρὸς στιγμήν, διὰ λόγους τακτικῆς, τὰ παρεμερίσατε διὰ νὰ συνεργασθῆτε μὲ τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Ἡ Ε.Ρ.Ε. δὲν ἔπραξε τοῦτο ποτέ, οὔτε ἐγὼ πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. ἔπραξα τοιοῦτόν τι ποτέ. Ἑπομένως, τὰ ἰδεώδη τὰ γνωρίζομεν. Καὶ ὅπως ἐσεῖς δὲν δέχεσθε μαθήματα ἀπὸ ἡμᾶς, οὕτω καὶ ἡμεῖς δὲν δεχόμεθα μαθήματα ἀπὸ ἐσᾶς, διότι, ἐὰν ἐδεχόμεθα τὰ μαθήματά σας, ὡς ὀρθά, θὰ ἔπρεπε νὰ σᾶς μιμηθῶμεν εἰς συνεργασίαν μὲ τὴν Ἄκραν Ἀριστερὰν καὶ δὲν δεχόμεθα τοιαῦτα μαθήματα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος). Καὶ ἐπὶ τέλους, ὅσον ἀφορᾷ τὰς λέξεις «Δημοκρατία» καὶ «Λαοκρατία», βεβαίως, κατανοῶ τὴν ἀντίδρασιν, τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθητε, ὅταν ὡρισμένοι ἐκ τῶν κ. συναδέλφων — καὶ βλέπετε πόσον εἶμαι ἀντικειμενικὸς καὶ ἔναντι τῶν συναδέλφων τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω — σᾶς ἐπέρριψαν τὴν μομφήν, ὅτι ἐχρησιμοποιήσατε κακῶς τὴν λέξιν «Λαοκρατία» κατὰ τὸ 1944. Ὀρθῶς ἀπηντήσατε ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας. Ἀλλὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ δώσητε τὴν ἀπάντησιν αὐτήν; Ἡ λέξις «Δημοκρατία» δὲν εἶναι τάχα ἀρκετή. Δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία συνδέεται μὲ τὰς παραδόσεις τὰς Ἑλληνικάς; Δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐφευρέθη ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ πνεύματος, ἡ ὁποία συνελήφθη ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ οὐρανοῦ; Εἶναι ἀνάγκη νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὴν λέξιν «Λαοκρατία» ἔστω καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ὀρθήν, μὲ τὴν ὁποίαν ἐσεῖς ἀντιλαμβάνεσθε τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν γνωρίζετε ἄριστα, ὅτι ἡ λέξις αὐτὴ ἔχει συνδυασθῆ καὶ διεθνῶς μὲ ὡρισμένην μορφὴν Δημοκρατίας, μὲ τὴν Λαϊκὴν Δημοκρατίαν; Σεβόμεθα τὴν λεγομένην Λαϊκὴν Δημοκρατίαν εἰς τὰς ἄλλας χώρας, δὲν τὴν ἐπιθυμοῦμεν, ὅμως, διὰ τὴν χώραν μας καὶ ἔχομεν κάθε δικαίωμα νὰ ἀντιτιθέμεθα πρὸς τὰ μὴ βασιζόμενα ἐπὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς σκέψεως καὶ τοῦ λόγου δῆθεν δημοκρατικὰ συστήματα. Δὲν ἔχομεν δικαίωμα ὡς Ἕλληνες, ἀλλὰ καὶ ὡς ἄνθρωποι νὰ ἀρνηθῶμεν τὴν συνείδησίν μας. Καὶ δι’ αὐτὸ ἀντιστρατευόμεθα πᾶσαν Δημοκρατίαν, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ τὸ λογοπαίγνιον, μὴ δημοκρατικήν, μὴ ἐπιτρέπουσαν εἰς πάντα νὰ λέγῃ ἐλευθέρως εἰς τοὺς δρόμους, εἰς τὸ καφενεῖον, ὁπουδήποτε, τὴν γνώμην του, ὅπως τὴν λέγουν ἐν Ἑλλάδι οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Λοιπόν, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, τὸ μάθημα ποὺ μᾶς ἔδωσεν ὁ κ. Παπανδρέου δὲν τὸ δεχόμεθα, διότι ἔπραξε μὲν πολλάκις τὸ καθῆκον του, ὅπως τὸ ἔπραξαν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι τοῦ Κέντρου, ὑπῆρξεν, ὅμως, καὶ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ μάθημα αὐτὸ δὲν ἦτο καλόν, δὲν ἦτο ἄξιον μιμήσεως. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν λέγω, ὅτι δὲν δεχόμεθα μαθήματα καὶ ὄχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι δὲν δεχόμεθα, ὅτι ὁ Πρόεδρος κ. Παπανδρέου, δικαιοῦται νὰ ὑποδείξῃ κἄτι τὸ ὀρθόν, νὰ δώσῃ καὶ μάθημα, ὁ καθεὶς δικαιοῦται, διὰ τῆς ἀγορεύσεώς του, νὰ δώσῃ ἕνα μάθημα, ἄλλο, ἐὰν ὁ κ. Παπανδρέου δὲν δέχεται μαθήματα, διότι τὰ γνωρίζει ὅλα. Ἡμεῖς ἁπλῶς λέγομεν, ὅτι δὲν εἶναι ἄξιος μιμήσεως εἰς ὅλας του τὰς ἐνεργείας, ὅπως δὲν ἦτο ἄξιος μιμήσεως εἰς τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ὁ ἴδιος καὶ ἡ Ἕνωσις Κέντρου κατῆλθον εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογάς. Ἤσκησε, διὰ τῶν ὑποσχέσεων, τὰς ὁποίας ἔδωσε προεκλογικῶς, ἁπανταχοῦ τῆς Ἑλλάδος ψυχολογικὴν βίαν εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, πρὸς ὄφελος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἐνῷ ἡ Ε.Ρ.Ε., ἔχουσα συνείδησιν εὐθύνης, δὲν ἦτο δυνατόν, οὔτε ἐσκέφθη ποτὲ νὰ συναγωνισθῇ τοὺς κυρίους εἰς τὰς ὑποσχέσεις αὐτάς, τὰς δημαγωγικάς, τὸ ἐπαναλαμβάνω, τὰς δημαγωγικάς. (Χειροκροτήματα).

§74Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς μίαν στιγμήν, κατὰ τὸν λόγον του, εἶπεν, ὅτι ἐγώ, δὲν θέλω νὰ εἶμαι ἐθνικόφρων μαζὶ κλπ. καὶ θέλω νὰ ἔχω ἐθνικοφροσύνην μὲ τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Λυποῦμαι, ἀλλὰ τοῦτο ἀποτελεῖ πλήρη παραποίησιν τῆς ἐννοίας τῶν λόγων μου. Καὶ ἐλπίζω, ὅταν διαβάσῃ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, θὰ ἀνασκευάσῃ ταῦτα.

§75Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀνοίξω παρένθεσιν εἰς τὴν ὁμιλίαν μου. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν δέχομαι πλέον διακοπάς.

§76Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅλοι συμμερίζονται τὴν γνώμην αὐτήν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ ρήτωρ δὲν δέχεται πλέον διακοπάς.

§78Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Πιστεύω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἱστορία τοῦ Κ.Κ.Ε., εἰς τὸν τόπον μας, ἡ δρᾶσις τοῦ Κ.Κ.Ε., κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς, ἡ στάσις, τὴν ὁποίαν ἐτήρησεν, ὅταν ἔφθασεν ἐδῶ ἡ Κυβέρνησις τῆς ἀπελευθερώσεως, τὰ Δεκεμβριανὰ τοῦ 1944 καὶ ἐν συνεχείᾳ ὁ συμμοριτοπόλεμος καὶ ἡ καταστροφὴ καὶ ἡ δῄωσις τοῦ τόπου μας, δὲν δικαιώνουν καὶ δὲν ἐπιτρέπουν εἰς τὸ Κ.Κ.Ε. νὰ κρατήσῃ οἱονδήποτε δημοκρατικὸν σύνθημα εἰς τὰς χεῖρας του. Καὶ δὲν ὑπάρχει κίνδυνος διὰ τὰ ἐθνικόφρονα Κόμματα, τὰς σημαίας καὶ τὰ σύμβολα τῆς ἐθνικοφροσύνης καὶ τῆς Δημοκρατίας νὰ περιέλθουν ποτὲ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν εἰς τὰς χεῖρας τῶν κομμουνιστῶν. (Χειροκροτήματα). Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος καὶ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὁ ὁποῖος ἔζησε τὰς τραγικὰς ἡμέρας τοῦ παρελθόντος, θὰ ἔχῃ πεισθῆ, ὅτι δὲν ἐχρειάζετο εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἐπίδειξις προσηλώσεως εἰς τὴν Δημοκρατίαν καὶ τὴν ἐλευθερίαν. Δὲν ἐχρειάζετο νὰ ἀντικρουσθοῦν τὰ ἐπιχειρήματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐδῄωσαν τὸν τόπον καὶ ὑπῆρξαν πάντοτε, εἴτε ἐν γνώσει, εἴτε ἀνεπιγνώτως ὄργανα ξένης θελήσεως.

§79Η. ΗΛΙΟΥ. Εἰς τὴν Μπανανίαν.

§80Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἔλεγον, κ. συνάδελφοι, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ τῆς 29ης Ὀκτωβρίου διεξήχθησαν ὑπὸ ἐκλογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἔδωσε περίπου τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, ὑπὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἔτυχε τῆς πλειοψηφίας τῆς προηγουμένης Βουλῆς. Διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαὶ ὑπὸ Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, διεξήχθησαν ὑπὸ συνθήκας, αἱ ὁποῖαι ἐπιτρέπουν καὶ ἐπέτρεψαν τὴν ἐλευθέραν ἐκδήλωσιν τῆς λαϊκῆς θελήσεως, ὑπὸ συνθήκας, αἱ ὁποῖαι ἐπέτρεψαν νὰ διατρανωθῇ ἀληθὴς καὶ ἀνόθευτος ἡ λαϊκὴ ἐτυμηγορία. Καὶ θὰ ἐπανέλθω εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔλεγον, περὶ τῶν μεθόδων τῆς τιμῆς καὶ τῆς συνειδήσεως, τὰς ὁποίας ἠκολούθησε ἡ Ε.Ρ.Ε., ἐνῷ ἔβλεπε, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ προσκρούσῃ εἰς τὸ αἴσθημα τῶν ψηφοφόρων καὶ νὰ ἀπολέσῃ λαϊκὰ ἐρείσματα εἰς τὰς ἀγροτικὰς τάξεις, εἰς τὰς ὁποίας, κυρίως, βασίζεται ἡ Ε.Ρ.Ε. Καὶ ὑπενθύμισα τὴν στάσιν τῆς Ε.Ρ.Ε., ἔναντι τῶν συνθημάτων περὶ διαγραφῆς τῶν χρεῶν, περὶ καταργήσεως τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλίσεως, ἔναντι τῶν κηρυγμάτων καὶ τῶν ἐπαγγελιῶν, περὶ διαγραφῆς τῶν χρεῶν τῶν σεισμοπλήκτων, ἔναντι τῶν ἄλλων κηρυγμάτων, περὶ ἀνακουφίσεως τῶν φορολογικῶν βαρῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἰς τὰ κηρύγματα ἐκεῖνα, ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀπήντησεν, ὅτι ἡ ἀνάγκη τῆς ἀναπτύξεως τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας δημιουργεῖ ὑποχρεώσεις καὶ εὐθύνας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψουν τὸν περιορισμὸν καὶ τὴν μείωσιν τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα διαθέτει τὸ Κράτος, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν του. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς ἀντικειμενικὰς συνθήκας διεξήχθησαν αἱ τελευταῖαι ἐκλογαί. Ὑπεβλήθησαν, λέγουν οἱ ἀντιπολιτευόμενοι, μηνύσεις εἰς τοὺς Εἰσαγγελεῖς καὶ τὰς Ἀστυνομικὰς Ἀρχάς, διότι, εἰς ὡρισμένας περιοχάς, ἐσημειώθησαν ἐπεισόδια. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἀπευθύνομαι κυρίως πρὸς τοὺς συναδέλφους τοῦ Κέντρου, κἄθε ἕνας ἐξ ὑμῶν, γνωρίζει, ὅτι εἶναι γνήσιον καὶ τίμιον τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἰδίας αὐτοῦ περιφερείας. Δύναται νὰ ἀκούῃ εὐφροσύνως τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Ε.Δ.Α., ἀναγινώσκοντα διάφορα ἀνεύθυνα σημειώματα διὰ παραβιασμὸν τῆς λαϊκῆς θελήσεως. Ἀντὶ νὰ καταναλίσκῃ, ὅμως, τὴν ἀκρόασιν γεγονότων καὶ περιστατικῶν, τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζει, εἶναι καλύτερον ἕκαστος βουλευτὴς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἰδικῆς του ἐκλογῆς. Καὶ ἤθελον νὰ μάθω, ἐὰν ὑπάρχῃ ἔστω καὶ ἕνας βουλευτὴς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὁ ὁποῖος θὰ ὑποστηρίξῃ σοβαρῶς, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογικῆς του περιφερείας ὑπῆρξε προϊὸν βίας καὶ νοθείας. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τοῦ Κέντρου).

§81Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀνδρεάδη, εἶσθε μονίμως διακοψίας; Τί εἶσθε, τέλος πάντων;

§83Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος ἐν μέσῳ θορύβου).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ταλιαδούρη, τὰ ἐρωτήματα εἶναι σχήματα λόγου. Τὸ ξεύρετε. Εἶσθε ἕνας μορφωμένος ἄνθρωπος.

§85Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι)... Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριοι, νὰ ἡσυχάσητε. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ μὲ διακόπτετε. (Κωδωνοκρουσίαι).

§86Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Καλὸν εἶναι νὰ ἀφήσητε τὸ προκλητικὸν ὕφος. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ προκαλῆτε. (Κωδωνοκρουσίαι). Ὁμιλήσατε ἠρέμως.

§87Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Φαίνεται, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ ψυχραιμία καὶ ἡ εὐγένεια ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ἐκλαμβάνεται, ἀπὸ ὡρισμένους συναδέλφους, ὡς ἀδυναμία, τῆς ὁποίας ἐννοοῦν νὰ κάμουν κατάχρησιν. Γνωρίζουν ὅλοι τὸν Κανονισμόν. Δὲν ἔχει οὐδεὶς δικαίωμα νὰ μὲ διακόψῃ καὶ δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς. Ἔχω τὸ δικαίωμα, χωρὶς νὰ χρησιμοποιῶ προκλητικὰς ἐκφράσεις, νὰ ἐκφράσω τὰ διανοήματά μου.

§88Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ὁμιλεῖτε ὀρθῶς.

§89Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ὑποκαθίστασθε εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ Προεδρείου καὶ νὰ παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν.

§90Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Σεῖς προκαλεῖτε.

§91Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, εἶπε καὶ χθὲς ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω καὶ ἐγώ, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ διεξάγονται, εἰς τὸν τόπον μας, ὑπὸ πολλὰς καὶ πολλαπλᾶς ἐγγυήσεις. Δέκα χιλιάδες δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι, μὲ δικαιώματα ἀνακριτικῶν ὑπαλλήλων, ἐπιβλέπουν καὶ ἐλέγχουν τὴν διεξαγωγὴν τῆς ἐκλογῆς, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας. Δέκα χιλιάδες δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι, διενήργησαν τὰς ἐκλογὰς τῆς 29ης Ὀκτωβρίου καὶ μόνον 6 ἢ 10, τὸ πολύ, εὑρέθησαν διὰ νὰ διαπιστώσουν, ὅτι τάχα συνέβησαν ὡρισμένα περιστατικά, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀλλοιώσουν τὴν ψῆφον ἑνὸς ἢ δύο ψηφοφόρων εἰς ἕκαστον ἐκλογικὸν τμῆμα. Δέκα χιλιάδες ἐφορευτικαὶ ἐπιτροπαὶ ἐφορεύουν τὴν διεξαγωγὴν τῆς ἐκλογῆς. 50.000 Ἕλληνες πολῖται, κληρούμενοι ἀπὸ τὸ Πρωτοδικεῖον ἀπὸ τὸν κατάλογον...

§92Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Πενῆντα χιλιάδες μόνον δικοί σας, τῆς Ε.Ρ.Ε.

§93Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κληρούμενοι, ἐπαναλαμβάνω, ἀπὸ τὸ Πρωτοδικεῖον, ἀπὸ τὸν κατάλογον τῶν ἐκλογέων, παρέστησαν ἐγγυηταὶ καὶ μάρτυρες τῆς ἐλευθέρας διεξαγωγῆς τῶν ἐκλογῶν. Ἀνώτατοι καὶ ἀνώτεροι δικαστικοί, ἔφοροι τῶν δικαστικῶν ἐκπροσώπων εἰς ὅλας τὰς ἐκλογικὰς περιφερείας τοῦ Κράτους, ἀπέβλεψαν τὴν ὁμαλὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐβεβαίωσαν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ διεξήχθη ὁμαλῶς καὶ ὅτι δὲν διεπιστώθησαν παραβάσεις.

§94ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἀντιπρόσωποι τῶν Κομμάτων.

§95Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἔπειτα ἀπὸ ὅλα αὐτὰ τὰ περιστατικὰ εἶναι ἐπιτρεπτὸν νὰ ἀμφισβητῆται ἡ γνησιότης καὶ νὰ τίθεται ζήτημα ὡς πρὸς τὴν γνησιότητα καὶ τὸ ἀνόθευτον τῆς τελευταίας ἐτυμηγορίας τοῦ λαοῦ; Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἡ ἀμφισβήτησις τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος καὶ ἡ ἀμφισβήτησις τῆς γνησιότητος καὶ τῆς ἐντιμότητος τῆς διεξαγωγῆς τῶν ἐκλογῶν, δὲν παρουσιάζεται τὸ πρῶτον τώρα εἰς τὸν τόπον μας. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος γνωρίζει πόσον τὸν τιμῶ καὶ τὸν σέβομαι, νὰ ὑπενθυμίσω, τί ἔλεγεν, ὁ σημερινὸς Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, περὶ τῶν ἐκλογῶν, τὰς ὁποίας διεξῆγεν ὁ ἴδιος ὡς Πρωθυπουργὸς τὸ 1951. «Ἡ εὐθύνη τοῦ κ. Βενιζέλου εἶναι, ὅτι ἐνεργεῖ ὁ ἴδιος τὰς ἐκλογάς, χρησιμοποιῶν τὴν κομματικὴν συναλλαγὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὡς μέσον ἐπηρεασμοῦ τῶν ἐκλογέων καὶ χρησιμοποιεῖ, ἐπίσης, διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν ἱστορίαν, τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὡς ἐκλογικὸν μαγειρεῖον. Ὁ κ. Βενιζέλος ἐπεδίωξεν — αἱ ἐποχαὶ ἀντιγράφουν ἡ μία τὴν ἄλλην— ὁ κ. Βενιζέλος ἐπεδίωξε νὰ ἀναμίξῃ τὸ Στέμμα εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀνταγωνισμὸν πρὸς ἰδίαν ἐκλογικὴν ἐκμετάλλευσιν». Δὲν θὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ δὲν θὰ χρησιμοποιήσω τὰς ἐκφράσεις, τὰς ὁποίας οἱ μετέπειτα Ἀρχηγοὶ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου ἐχρησιμοποίησαν διὰ τὸν χαρακτηρισμὸν τῶν ἐκλογικῶν ἀποτελεσμάτων ὅλων τῶν ἐκλογῶν, αἵτινες ἐπηκολούθησαν μέχρι τοῦ 1961. Ἀλλὰ μήπως, τἄχα, ἐτόλμησε κἂν ἡ Ἕνωσις τοῦ Κέντρου νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν πλειοψηφίαν τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογάς; Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος καὶ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, εἰς δηλώσεις του, δημοσιευθείσας εἰς τὸν Τύπον, τὴν 1ην Νοεμβρίου 1961, ὁμολογεῖ, ὅτι ἡ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ ἐδόθη εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε., ἀμφισβητεῖ, ὅμως, τὴν γνησιότητα τοῦ ἀποτελέσματος, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ αὐτοδύναμον τῆς πλειοψηφίας τῆς Ε.Ρ.Ε. Διότι ἐκεῖνο ἦτο τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον κατέτρεχε τὴν ἡγεσίαν τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου νὰ μὴ ἐξασφαλίσῃ οὐδὲν Κόμμα τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν, νὰ μὴ καταστῇ δυνατὸς ὁ σχηματισμὸς νέας αὐτοδυνάμου Κυβερνήσεως, ἀλλὰ νὰ καταστῇ ἐκ τῶν πραγμάτων ἐπιβεβλημένη ἡ συμμαχία τῶν διαφόρων Κομμάτων, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔδιδεν εἰς τὴν Ἕνωσιν τοῦ Κέντρου τὴν εὐκαιρίαν νὰ μετάσχῃ εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς ἐξουσίας. Καὶ πέραν αὐτοῦ, κ. συνάδελφοι, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀμφισβητῆται τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσάπτεται εἰς τὴν λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν τὸ στίγμα τῆς νοθείας, ἐὰν τὸ Σύνταγμά μας δὲν εἶχε καθιερώσει καὶ δὲν εἶχε κατοχυρώσει τὴν ἀμερόληπτον καὶ ἀνεξάρτητον κρίσιν ἐπὶ τῶν ἐκλογικῶν ἀμφισβητήσεων. Εἶναι δυνατόν, εἰς τὸ παρελθόν, νὰ ὑπῆρξαν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας διεβάλλετο τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, ὅταν ἡ ἰδία ἡ Βουλὴ ἐπρόκειτο νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ ἀποτελέσματος καὶ περὶ τῶν ἀνωμαλιῶν καὶ περὶ τοῦ κύρους τῶν ἐκλογῶν. Ἀπὸ τοῦ 1911 ὅμως, τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν, εἰς τὸν τόπον μας, ἐκδικάζεται καὶ κρίνεται ἀπὸ Ἀνώτατον Δικαστήριον, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ ἰσοβίους Ἀνωτάτους Δικαστάς, εἰς τοὺς ὁποίους τὸ Πολίτευμα ἔχει ἐμπιστευθῆ τὴν κρίσιν τῆς γνησιότητος καὶ τῆς ἀμεροληψίας τῶν ἐκλογῶν. Δὲν ἀρκεῖ, ἑπομένως, ἡ ἐπίκλησις τῆς νοθείας καὶ τῆς βίας, διὰ νὰ κλονισθῇ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ἐκλογικοῦ ἀνταγωνισμοῦ τῆς 29ης Ὀκτωβρίου 1961. Τὸ Ἐκλογοδικεῖον, τὸ ἁρμόδιον δικαστήριον, ἔχει ἐπιληφθῆ τῶν ὑποθέσεων. Ἐκδικάζει τώρα τὰς ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἠγέρθησαν, συνεπείᾳ ἐνστάσεων τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ θὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προεξοφλήσῃ κανεὶς τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ἐκλογοδικείου. Εἶναι, ὅμως, ὑποχρέωσις ὅλων μας νὰ μὴ ὁμιλῶμεν περὶ βίας καὶ νοθείας καὶ νὰ μὴ ἀμφισβητῶμεν τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα πρὶν ἢ τὸ Ἐκλογοδικεῖον, τὸ ἁρμόδιον ὄργανον, ἀποφανθῇ περὶ τοῦ κύρους τῆς διεξαχθείσης ἐκλογῆς. Κύριοι συνάδελφοι, ἠκούσατε, ὅσοι παρέστητε εἰς τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, κατὰ τὰς προκεχωρημένας ὥρας, ἀνάγνωσιν καταλόγου διαφόρων καταγγελιῶν ἐναντίον τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως, ἐναντίον τῶν ὀργάνων τῶν Τ.Ε.Α., ἐναντίον διαφόρων ἰδιωτῶν, χαρακτηριζομένων ὡς τραμπούκων. Ἠκούσατε τόσα καὶ τόσα λεγόμενα, περὶ ἐπεμβάσεων εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, βάσει τῶν ἐπισήμων στοιχείων, νὰ δηλώσω, ὅτι κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς εἰς πολλὰς περιφερείας δὲν ἠσκήθη οὐδεμία δίωξις ποινική. Ἠλέγχθησαν ἀνακρίβειαι καὶ ἐλέγχονται καθημερινῶς ἀνακριβεῖς μηνύσεις ἐναντίον ὀργάνων τῆς τάξεως. Τέσσαρες δικογραφίαι, τῆς Λευκάδος, τῶν Θηβῶν, δύο τῆς Παρνασσίδος, μία τῆς Κερκύρας, μία τῆς Κατερίνης, ἄλλη τῆς Φλωρίνης. Ἠσκήθησαν ποινικαὶ διώξεις κατὰ ὀπαδῶν τοῦ Π.Α.Μ.Ε. εἰς τὰς περιφερείας τῶν Εἰσαγγελιῶν Κερκύρας, Ἰωαννίνων, Σάμου, Λασηθίου. Ἠσκήθησαν, ἐπίσης, διώξεις κατὰ τῶν ὑποψηφίων ἢ ὀπαδῶν τοῦ Π.Α. Μ.Ε. εἰς τὰς περιφερείας τῆς Χαλκίδος, Εὐρυτανίας, Μεσολογγίου, Πρεβέζης. Ἠσκήθησαν διώξεις κατὰ τῶν ὀπαδῶν ἢ ὑποψηφίων τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Πρωτοδικείου Ναυπλίου, εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Πρωτοδικείου Λασηθίου καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὑπάρχουν καὶ καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις ἐναντίον τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως. Ὑπάρχουν, ἐπίσης, καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις ἐναντίον τῶν ὁπλιτῶν τῶν Τ.Ε.Α. Εἶναι δυνατόν, ὅμως, νὰ ὑποστηρίξῃ κανείς, ὅτι τὰ μεμονωμένα ἐκεῖνα περιστατικὰ τῆς θλιβερᾶς συμπεριφορᾶς ἑνὸς ἀσήμου χωροφύλακος εἰς τὸ τελευταῖο χωριὸ ἢ τῆς προσπαθείας ἑνὸς ὁπλίτου τῶν Τ.Ε.Α., εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξῃ κανείς, ὅτι αὐτὰ εἶναι ἀρκετὰ διὰ νὰ βιάσουν τὴν θέλησιν ἑνὸς ὑπερηφάνου λαοῦ, ὅπως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ νὰ ἐπιτρέψουν τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τελευταίας ἐκλογῆς, εἶναι ἀποτέλεσμα βίας καὶ νοθείας; Αὐτὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωνται ἀπὸ τὴν Ἄκραν Ἀριστερὰν μὲ τὴν ἐλευθερίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἀποκτήσει καὶ μὲ τὰς μεθόδους, τὰς ὁποίας χρησιμοποιεῖ. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅμως, νὰ χρησιμοποιοῦνται ὡς ἐπιχειρήματα ἀπὸ σοβαροὺς ἀνθρώπους, προκειμένου νὰ διαβάλλουν τὸ ἀποτέλεσμα μιᾶς ἐκλογῆς. Ἐὰν θέλετε νὰ προσθέσω, ὑπάρχει τὸ παράδειγμα τῆς ἐπιθέσεως καὶ τῆς καταστροφῆς τῶν γραφείων τῆς Ε. Ρ.Ε. εἰς τὰ Χανιά. Ἐὰν ἠθέλατε νὰ προσθέσω, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι, ἐνῷ οὐδεὶς ὑποψήφιος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐθίγη πουθενὰ τῆς Ἐπικρατείας, εἰς τὴν Κόρινθον ὀπαδὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ὑπῆρξεν ἥρως θλιβεροῦ ἐπεισοδίου ἐναντίον συναδέλφου μου. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι ὑπάρχουν εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ἐκκρεμεῖς διώξεις καὶ ὑπάρχουν ἀκόμη καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις ἐναντίον ὀργάνων τῆς τάξεως καὶ ὁπλιτῶν τῶν Τ.Ε.Α. Εἶπον, ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ μεμονωμένα ἐκεῖνα περιστατικὰ νὰ κλονίσουν τὴν πίστιν ἐπὶ τὴν γνησιότητα τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος. Ἐφθάσαμεν, κ. συνάδελφοι, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ ἐμφανίζωνται οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Ε.Δ.Α., ἐν ὀνόματι τῆς Δημοκρατίας, ἀμφισβητοῦντες τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα καὶ καλοῦντες ὁλόκληρον τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς συναγερμὸν διὰ τὴν προστασίαν τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς Δημοκρατίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ εἰς τὸν τόπον μας, αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, τὴν ὁποίαν, μὲ τὴν στάσιν της, ἐνθαρρύνει ἡ Ἕνωσις τοῦ Κέντρου. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον, εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ κρίνῃ μεταξὺ ἔργων, τὰ ὁποῖα ἐπετέλεσεν ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ κατὰ τὴν τελευταίαν ἑξαετίαν, νὰ κρίνῃ μεταξὺ ἔργων καὶ λόγων καὶ ὑποσχέσεων. Καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος ἐγνώρισε νὰ ἱκανοποιῇ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ τόπου, ἀντήμειψε τὴν Ἐθνικὴν Ριζοσπαστικὴν Ἕνωσιν, διὰ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπετελέσθη. Κύριοι συνάδελφοι, ὅλων τῶν παρατάξεων, εἰς ὅλην τὴν ἔκτασιν τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας, ἀπὸ τῆς μιᾶς ἐσχατιᾶς μέχρι τῆς ἄλλης, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος ἐβράβευσε τὸ ἔργον αὐτό, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε εἶχεν ἰδῆ καὶ εἶχεν ἀντιμετωπίσει ἡ Ἑλληνικὴ πατρίς, εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι καὶ εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς θὰ τιμωρήσῃ τὰς μεθόδους, αἱ ὁποῖαι χρησιμοποιοῦνται, προκειμένου νὰ διαβληθῇ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§96Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ κ. Ζίγδης ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, διότι, ἐὰν σᾶς δώσω τὸν λόγον, θὰ δημιουργηθῇ νέον προσωπικὸν ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Ὁρίστε κ. Ζίγδη.

§98Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ ἀνακῦψαν προσωπικὸν ζήτημα ἀφορᾷ ὑμᾶς καὶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ εἴχατε προλογίσει τὴν παρατήρησίν σας μὲ τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν διετυπώσατε. Κύριοι βουλευταί, σπανίως ἔλαβα τὸν λόγον, διὰ προσωπικὸν ζήτημα, διότι νομίζω, ὅτι τὰ προσωπικὰ ζητήματα πρέπει νὰ ἀποφεύγωνται. Τὸ δημιουργηθέν, ὅμως, σήμερον, μὲ ὑποχρεώνει νὰ ζητήσω τὸν λόγον, διότι πρέπει νὰ δοθοῦν ὡρισμέναι ἐξηγήσεις καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐφαρμογῆς τοῦ Κανονισμοῦ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως σεβασμοῦ ἀντιπροσώπων, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἔχοντες ὅλα τὰ δικαιώματα, ὅπως ἐπίσης καὶ ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις τῶν μελῶν τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς καὶ τῶν ὁποίων, ἐὰν δὲν γίνεται σεβασμὸς παρὰ τοῦ Προέδρου καὶ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ἐπίπεδον τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Κοινοβουλίου καταπίπτει. Κύριοι, ἀκοῦστε πῶς ἔχει τὸ ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον διεμορφώθη. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον λυποῦμαι, ὅτι δὲν βλέπω αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐδῶ, εἰς μίαν διακοπὴν του, ἐμέμφθη τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου, διότι ἐμακρηγόρησε. Ἐπροχώρησε καὶ ὑπεγράμμισε τὸ ὑποδειγματικὸν τῆς συμπεριφορᾶς τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅταν ὡμίλει ὁ κ. Παπανδρέου, διὰ νὰ διαμαρτυρηθῇ ἐναντίον τοῦ θορύβου, ὁ ὁποῖος ἠκούετο ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Εἶπεν, ὅμως, εὐθὺς ἀμέσως, ὅτι ἐὰν ὁ κ. Παπανδρέου ἐμακρηγόρησε, τοῦτο ὀφείλεται, διότι εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας του ἡ Ἄκρα Δεξιὰ ἐθορύβησε καὶ τοῦ ἀπηύθυνε ὡρισμένας ἐρωτήσεις. Ἐγὼ ἔκαμα ὡρισμένην παρατήρησιν εἰς τοὺς περὶ ἐμέ, αἱ δεύτεραι σκέψεις ὀρθότεραι τῶν πρώτων, εἶναι, καὶ ἀπευθυνόμενος εἰς τοὺς περὶ ἐμὲ εὑρισκομένους συναδέλφους εἶπον: «Ἀφήσατε νὰ ἀκούσωμεν τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως», ὁπότε ἔξαλλος, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν ἤκουσε κἂν ὅσα ἔλεγα, ἐπειδὴ ἡ φωνή μου ἦτο πολὺ χαμηλὴ ἐκείνην τὴν στιγμήν, ἁπλῶς μὲ εἶδεν ὁμιλοῦντα, μοῦ λέγει: «Κύριε Ζίγδη, ἐσεῖς θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ ἔχω τὸν λόγον;». Προσεπάθησα νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἤθελα νὰ ἰδιοποιηθῶ τοιοῦτον δικαίωμα, ἀλλά, ὅτι ἔλεγα εἰς τοὺς περὶ ἐμέ, νὰ ἀφεθῇ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ὁμιλήσῃ, ὅσον ἠμποροῦσε. Ἀλλὰ ἐκείνην τὴν στιγμὴν καὶ πρὶν ἀντιληφθῶ καλά– καλὰ εἰς τί ἀπέβλεπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἐπιτίθεται κατὰ τῶν ἀθώων καὶ ταλαιπώρων κωδώνων καὶ ἀρχίζει: «Κύριε Ζίγδη, δὲν θὰ μάθετε ποτὲ τὸν Κανονισμόν, ποῖος σᾶς ἔδωσε τὸ δικαίωμα νὰ δίδετε τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως», κλπ. κλπ. Ἡ παρέμβασις τοῦ κ. Προέδρου εἶχε, πράγματι, κἄτι τὸ κωμικόν, διότι ἔδειχνε μίαν κατάστασιν ἀλεργίας, τῆς ὁποίας τὰς ἐκδηλώσεις εἴχομεν καὶ εἰς τὴν παροῦσαν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς προηγηθείσας. Ἐκείνην τὴν στιγμὴν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπανέλαβε μίαν λέξιν, διὰ τὴν ὁποίαν, ἐὰν δὲν τὴν ἀνακαλέσῃ, πρέπει νὰ τοῦ καταλογίσωμεν τὸ ἀκαταλόγιστον. Καὶ ἀμέσως, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, λέγει, ἐπαναλαμβάνων τὴν φράσιν τοῦ κ. Κανελλοπούλου δι’ ἐμέ: «Μά, δὲν εἶναι στὰ καλά του». Διερωτῶμαι, κύριοι, ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς παρατάξεως, ἐὰν αὐτὴ εἶναι συμπεριφορὰ ὑπευθύνου μέλους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐὰν ἡ συμπεριφορὰ τοῦ Προεδρείου εἶναι ἡ πρέπουσα. Δὲν ἠθέλησα ν’ ἀντιδράσω, ὡς εἴθισται νὰ ἀντιδροῦν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν οἱ θιγόμενοι κατὰ τοιοῦτον τρόπον καὶ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐζήτησα, ὅμως, νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, διότι νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἶναι πράγματι σοβαρόν. Πρέπει νὰ αἰσθανώμεθα ἐδῶ, ὅτι δὲν τελοῦμεν οὔτε ὑπὸ τὴν λογοκρισίαν σας, κύριε Πρόεδρε, οὔτε ὑπὸ τὴν αὐθαιρεσίαν σας, οὔτε ὑπὸ τὰ στόματά σας, οὔτε ἀπὸ τὰς διαθέσεις σας τῆς στιγμῆς. Πρέπει νὰ προσέχετε νὰ φέρεσθε πρὸς τοὺς βουλευτὰς ὅπως τοὺς ἀξίζει καὶ ὅπως συμπεριφέρονται ἐκεῖνοι, ὁ δὲ κ. Κανελλόπουλος, πρέπει νὰ μάθῃ ἐπὶ τέλους, νὰ μὴ ἀφήνῃ τὸν ἑαυτόν του, νὰ μὴ ἐκφεύγουν τοῦ ἕρκους τῶν ὀδόντων των λέξεις καὶ φράσεις, διὰ τὰς ὁποίας ὁ ἴδιος μετανοεῖ καὶ μετὰ δύο λεπτὰ τὰς ἀνακαλεῖ. Βεβαίως, ἐσυνηθίσαμεν νὰ συγχωροῦμεν τὸν κ. Κανελλόπουλον εἰς αὐτὰς τὰς ἐπεμβάσεις του, ἀλλὰ εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ συνέχισις τῆς τακτικῆς αὐτῆς. Χθὲς μᾶς εἶπεν, ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὅτι οἱ βουλευταὶ τοῦ Κέντρου εἶναι βουλευταὶ τοῦ πεζοδρομίου.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος νὰ ὁμιλήσητε.

§100Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Σήμερον, ἀκολουθῶν τὴν ἰδίαν τακτικήν, ἐπετέθη ἐναντίον μου. Ποῦ θὰ πᾶμε ἔτσι; Ὑμεῖς δέ, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ, ἀπὸ τῆς ἕδρας σας νὰ παρακολουθῆτε, διότι δὲν ἔχετε μόνον δικαιώματα, ἔχετε καὶ ὑποχρέωσιν καὶ ἡ πρώτη σας ὑποχρέωσις εἶναι νὰ σέβεσθε τὸν Κανονισμὸν καὶ τὰ πρόσωπα τῶν βουλευτῶν. Θὰ περιμένω νὰ ἴδω, ἐὰν ὑπάρχῃ ἡ πολιτικὴ καὶ ἠθικὴ γενναιότης νὰ ἀνακληθοῦν αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἀπὸ ὑμᾶς καὶ τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐὰν συνεχισθῇ ἡ τακτικὴ αὐτή, τὸ Κοινοβούλιον καὶ τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου θὰ πάῃ πολὺ χαμηλά. Καὶ ἠξεύρετε, ὅτι ὑπάρχει διάχυτος εἰς τὰς τάξεις μας, ἡ ἐντύπωσις, ὅτι τὸ Κοινοβούλιον αὐτὸ τὸ θέλετε ἁπλῶς, ὡς προπέτασμα τῆς αὐθαιρεσίας, ὄχι.....

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπετε, ὅτι βγαίνετε ἀπὸ τὸν Κανονισμόν;

§102Ι. ΖΙΓΔΗΣ. ...... ὄχι διὰ νὰ ἀποτελέσῃ τὴν μεγάλην ἀποστολὴν του ἐντὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ μας Πολιτεύματος. Αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ ἐπιθέσεις, αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ προσωπικὰ ζητήματα, ἑρμηνεύονται ἀπὸ ὅλους μας, ὡς προσπάθεια φιμώσεως τοῦ Κοινοβουλίου, παρεκτροπῆς του ἀπὸ τὸ ὑψηλὸν ἐπίπεδον, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εὑρίσκεται καὶ διὰ τοῦτο, κ. Πρόεδρε, ἡμεῖς δὲν θὰ ἐπιτρέψωμεν αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν συμπεριφοράν, οὔτε εἰς τὸ Προεδρεῖον, οὔτε εἰς Ὑπουργούς. Τώρα ἀναμένω, ἄνευ ἀδρανείας, ὅτι θὰ ἔχετε τὸ ἀνδρικὸν θάρρος νὰ ἀνακαλέσητε.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελεσίγραφον μοῦ ἀπευθύνετε; Ἔλθετε εἰς τὸ προσωπικὸν ζήτημα καὶ ἀφήσατε τὰ ἄλλα. Ἀπειλὰς θὰ κάμετε; Βλέπετε, ὅτι ἡ ἀλλεργία εἶναι κἄπου ἀλλοῦ.

§104Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Περιμένω τώρα ἀπὸ σᾶς τὸ ἀνδρικὸν θάρρος νὰ ἀνακαλέσητε. Περιμένω μὲ τὸν χαρακτηρίζοντα ὑμᾶς ἀνδρισμόν, νὰ ἀνακαλέσητε διὰ τὰς βαρυτάτας φράσεις ποὺ ἐξεστομήσατε καὶ διὰ τὴν συμπεριφοράν σας καὶ ὑμεῖς καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀναλόγως θὰ κανονίσωμεν τὴν στάσιν μας.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον ὁμιλεῖτε εἰς τὸν πληθυντικόν, περὶ ἑαυτοῦ, ὡσὰν νὰ ἐκπροσωπῆτε καὶ ἄλλους. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, κύριε βουλευτὰ ἐκ Δωδεκανήσου, ὅτι πολλάκις, ὅταν οἱ βουλευταὶ διακόπτουν, δημιουργεῖται τοιαύτη σύγχισις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ εἰς τοὺς ρήτορας καὶ εἰς ἀμφοτέρας τὰς παρατάξεις —θὰ ὁμιλήσω ἀμερολήπτως— καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ μοῦ ὑποβάλλονται διαρκῶς παράπονα. Εἶναι δυσχερὲς τὸ ἔργον τοῦ ἔχοντος τὴν εὐθύνην τῆς συνεδριάσεως, εἰς τοιαύτας περιπτώσεις. Ἐάν, κ. βουλευτά ἐκ Δωδεκανήσου, λέγω, ἄνευ προκαταλήψεως εὑρίσκεσθε εἰς τὴν ἕδραν αὐτήν, ἔστω εἰς μίαν συνεδρίασιν, θὰ ἐλέγατε: «τὸν ἀτυχῆ τὸν Πρόεδρον πόσον ὑποφέρει καὶ ἀγωνίζεται νὰ διατηρήσῃ μίαν ἐξισορρόπισιν ἑκατέρωθεν ἀντιδράσεων». Καὶ τότε δὲν θὰ περιελαμβάνεσθε μεταξὺ τῶν παραγόντων, οἱ ὁποῖοι μοῦ προκαλοῦν τὴν δυσχέρειαν αὐτὴν καὶ τὰς ἐξ αὐτοῦ ἀντιδράσεις διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς τάξεως τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶναι ἐπίπονος ἡ προσπάθειά μου νὰ ἐπιτύχω τὴν προστασίαν, ὄχι μόνον ὅλων τῶν βουλευτῶν, ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ προκαλοῦντος καὶ ὑμῶν, ἂν τυχὸν εἶσθε ὁ διακόπτων σήμερον. Πράγματι, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπε μίαν φράσιν, νομίζω, «δὲν εἶναι στὰ καλά του». Ἔσπευσεν, ὅμως, νὰ μὲ εἰδοποιήσῃ καὶ δημοσίᾳ, νὰ δηλώσω, ὅτι ἀποσύρει τὴν φράσιν, ἐγὼ δὲ ἐκάλεσα τὸν φίλον σας κ. Μητσοτάκην καὶ τοῦ εἶπον, εἴπατε εἰς τὸν κ. Ζίγδην, ὅτι ὡς διεξήγετο ἡ συζήτησις, φυσικὸν εἶναι, ὡς Πρόεδρος, ἐκνευρίζομαι καὶ διὰ νὰ προβαίνω εἰς τὴν ἄμεσον ἐπιβολὴν τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ἐνεργῶ ἐπίσης ραγδαίως καὶ μὲ ἀκαμψίαν. Εἶναι δύσκολον, κ. Ζίγδη, νὰ ἀσκῇ τὸ λειτούργημά του ὁ Πρόεδρος, ὅταν ὑπάρχουν ἐδῶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θέλουν —δὲν ὑπαινίσσομαι συγκεκριμένον πρόσωπον—οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἀγνοοῦν τὸν Κανονισμὸν ἢ φρονοῦν, ὅτι «δὲν εἶναι δι’ αὐτοὺς ὁ Κανονισμός». Ρητὴ εἶναι ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ. Λέγει: «Οὐδεὶς ἐπιτρέπεται νὰ διακόπτῃ ἄνευ ἀδείας τοῦ ρήτορος καὶ τοῦ Προεδρείου. Ἐπίσης, οὐδεὶς λαμβάνει τὸν λόγον, ἐὰν δὲν τὸν ζητήσῃ καὶ τοῦ δοθῇ ὑπὸ τοῦ Προέδρου». Τί θέλετε νὰ κάμω; Δὲν θὰ δημιουργήσω ἐπὶ παραδείγματι προσωπικὸν ζήτημα μὲ τὸν κ. Ταλιαδούρην, —διότι ξεύρει, ὅτι τὸν συμπαθῶ— τὶ νὰ κάμω, ὅμως, μὲ τὸν κ. Ταλιαδούρην, ὁ ὁποῖος οὐδέποτε μοῦ ἐζήτησε τὴν ἄδειαν νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ ὁμιλεῖ συνεχῶς, ὑπὸ μορφὴν διακοπῶν. Λέγεται συνεδρίασις αὐτό; Τὶ νὰ κάμω μὲ τὸν κ. Ἀνδρεάδην, ὁ ὁποῖος δὲν μοῦ ζητεῖ ποτὲ τὴν ἄδειαν διακοπῆς; Ἐὰν δὲν ἀντελήφθην τὴν ὥραν ποὺ ὡμιλεῖτε ἢ δὲν ἤκουσα καλῶς, τὶ εἴπητε εἰς τὸν διπλανόν σας, ἢ εἰς ἐμὲ ἢ εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι φυσικαὶ αἱ ἀντιδράσεις τοῦ Προέδρου, ὑπευθύνου νὰ κρατῇ τὸ Κοινοβούλιον εἰς τὸ ὕψος του καὶ νὰ μὴ γίνωνται αἱ ταραχαὶ ἐκεῖναι, ποὺ γίνονται ἀλλοῦ. Διότι κατ’ 90% τὰ ἐπεισόδια δημιουργοῦνται ἀπὸ διακοπάς. Καὶ, εὐτυχῶς, ἐπὶ μίαν δεκαετίαν, ποὺ προεδρεύω ἐδῶ μέσα, κανέν σοβαρὸν ἐπεισόδιον δὲν ἐσημειώθη, ὅπως ἐκεῖνα ποὺ ἐσημειώθησαν εἰς τὴν Ἰταλίαν, τὴν Γαλλίαν, εἰς τὴν Ἰαπωνίαν καὶ διάφορα ἄλλα κράτη. Ἐπαίρομαι δι’ αὐτὸ καὶ ἤθελα, κ. Ζίγδη, καὶ ὡς ἐπιστήμων καὶ ὡς πολιτισμένος ἄνθρωπος, ἐσπουδάσατε εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ ὡς ἄνθρωπος, ποὺ ἔχετε φιλοδοξίας εἰς τὴν πολιτικήν, νὰ ἀναγνωρίσητε τὸ δύσκολον ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπωμίζεται ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ νὰ μὲ βοηθήσητε εἰς τὸ ἔργον αὐτό. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις καὶ ἡ ἱκανοποίησις, τὴν ὁποίαν σᾶς δίδω, ὄχι, διότι μοῦ εἴπατε «ἀναμένομεν καὶ ἀναμένομεν». Αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν, πρῶτος ἐγώ, νὰ δίδω τὸ παράδειγμα τῆς τηρήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, τῆς τάξεως, καὶ τῆς προστασίας ὅλων καὶ ὑμῶν ἀκόμη, ὅταν μὲ ὑβρίζετε, ἢ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον μὲ ἀδικεῖτε, ἢ μὲ παρεμποδίζετε εἰς τὸ ἐπίπονον ἔργον μου. Τὸ πράττω αὐτὸ μὲ πίστιν πρὸς τὴν ἀγαθὴν Δημοκρατίαν καὶ πρὸς τὸν Κοινοβουλευτισμόν, πρὸς τὸν ὁποῖον, ἐλπίζω, ὅτι προσέφερα καὶ προσφέρω ἀκόμη ὑπηρεσίας. (Χειροκροτήματα). Ἐλευθερία τοῦ λόγου, ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ δὲν εἶναι νὰ ὁμιλῇ τις, ὅταν θέλῃ, ἀλλὰ ὅταν δικαιοῦται. Αἱ δὲ διακοπαὶ ἀποτελοῦν τὴν πλέον πανηγυρικὴν ἐκδήλωσιν παρεμποδίσεως τοῦ λόγου. Εἶναι, συνεπῶς, ἀντιδημοκρατικαὶ σαφῶς.

§106Ι. ΖΙΓΔΗΣ. ...... (Δὲν ἠκούσθη).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει θέμα, ἔληξεν.

§108Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ἀνεφέρθην εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ ἐν τῇ γενικότητί του. Παρεπονέθην, πρῶτον, δι’ ἓν προσωπικὸν θέμα καὶ διὰ φράσεις, αἱ ὁποῖαι ἦτο ἀνεπίτρεπτον νὰ ἐκφύγουν τοῦ στόματος τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς. Τώρα, μοῦ λέγετε, κατὰ ἕνα τρόπον ἀνακαλεῖτε. Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ τακτικὴ νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ, διότι τὸ «νὰ σὲ κάψω Γιάννη, νὰ σ’ ἀλείψω λάδι», εἶναι μία τακτική, ἡ ὁποία ἐξυπηρετεῖ ὡρισμένους σκοπούς, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀξία τῆς θέσεως αὐτῆς καὶ πιστεύω, ὅτι οὔτε σεῖς, οὔτε ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ τὴν ἐφαρμόσῃ εἰς τὸ μέλλον.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλπίζω, τὸ ἐπεισόδιον αὐτὸ νὰ γίνῃ αἰτία, ὥστε, ὅσοι διακόπτουν, νὰ παύσουν νὰ διακόπτουν.

§110Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ ἀναγνωρίσω καὶ νὰ ἐπανορθώσω μίαν παράλειψιν, τὴν ὁποίαν διέπραξα κατὰ τὴν χθεσινήν μου ὁμιλίαν καὶ περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Διότι, πράγματι, ἀναφερόμενος εἰς καταδίκας ὀργάνων τῆς τάξεως, παρέλειψα νὰ ἀναφέρω, ὅτι ἠσκήθη ποινικὴ δίωξις καὶ ἐναντίον ὑποψηφίων καὶ ἐκπροσώπων τοῦ Κόμματός μας. Ὀφείλω νὰ ἐπανορθώσω τὴν παράλειψιν αὐτήν. Καταθέτω εἰς τὰ πρακτικὰ 40 ποινικὰς ἀγωγὰς κατὰ ὀπαδῶν καὶ ὑποψηφίων τοῦ Κόμματός μας, πάντοτε βάσει τοῦ ἰσχύοντος καὶ αὐστηρῶς ἐφαρμοσθέντος κατὰ τὰς ἐκλογὰς Γʹ Ψηφίσματος.

§111Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἡ ἀποκατάστασις, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ κ. συνάδελφος, θὰ ἐπήρχετο πλήρης, ἐὰν ἐπὶ παραδείγματι προσετίθετο, ὅτι εἰς τὴν Κέρκυραν, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 19 ἀποφάσεως τοῦ Τριμελοῦς Πλημμελειοδικείου, κατεδικάσθησαν καὶ δὲν ἐδιώχθησαν ἁπλῶς, κατεδικάσθησαν ὀπαδοὶ τῆς Π.Α.Μ.Ε., διότι ἤσκησαν βίαν δίδοντες ψηφοδέλτια, μὲ τὴν ἀπειλήν, ὅτι ἐὰν δὲν τὰ πάρετε θὰ πεθάνετε, ὑπὲρ τοῦ πολιτικοῦ Δραγούμη. Ἐπίσης ἡ ἀποκατάστασις θὰ ἐπήρχετο, ἐὰν ἐλέγωμεν, ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν Παρνασσίδος, κατεδικάσθησαν ὄργανα τῆς Π.Α.Μ.Ε. Ἐπίσης θὰ ἔπρεπε νὰ προστεθῇ, ὅτι εἰς τὴν Κέρκυραν ὄργανα τῆς τάξεως ἀπηλλάγησαν, εἴτε διὰ βουλεύματος, εἴτε δι’ ἀποφάσεως δικαστηρίων.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§113Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κινεῖ εἰς θλιβερὰς καὶ μελαγχολικὰς σκέψεις, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀπετολμήθη εἰς τὴν χώραν μας, λίκνον τῆς Δημοκρατίας, διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὸν 20ὸν αἰῶνα, νὰ δημιουργηθῇ, δηλαδή, ὁλόκληρος μηχανισμός, μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Κρατικῆς ἐξουσίας, διὰ τὴν νόθευσιν καὶ τὸν βιασμὸν τῆς λαϊκῆς θελήσεως. Πῶς ἐφθάσαμεν εἰς τὸ καταπληκτικὸν αὐτὸ εἰς σύλληψιν καὶ ἐφαρμογὴν σχέδιον βιασμοῦ τῆς λαϊκῆς θελήσεως; Κύριοι βουλευταί, τὰ γεγονότα τῆς 29ης Ὀκτωβρίου, δὲν ἀποτελοῦν, παρὰ μίαν φάσιν εἰς τὸ πολιτικὸν δρᾶμα τὸ ὁποῖον παίζεται εἰς τὸν τόπον μας ἀπὸ ἑξαετίας, ἀποτελεῖ ἕνα ἐπὶ πλέον κρῖκον εἰς τὴν ἅλυσον τῶν ἐκτροπῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὴν ἀφετηρίαν των εἰς μίαν πρώτην ἐκτροπὴν ἀπὸ βασικὰς ἀρχὰς τοῦ ὑγιοῦς Κοινοβουλευτικοῦ καὶ Δημοκρατικοῦ μας βίου. Ἔκτοτε ἡ μία ἐκτροπὴ ἀκολουθεῖ τὴν ἄλλην. Διότι ἔπρεπε ὁπωσδήποτε, μὲ οἱονδήποτε τρόπον καὶ διὰ πάσης μεθόδου, νὰ διατηρηθῇ ἡ ἐξουσία εἰς χεῖρας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὴν πρώτην φορὰν τὴν ἔλαβον κατὰ τρόπον χαριστικόν. Καὶ ἔτσι, ἀπὸ ἐκτροπῆς εἰς ἐκτροπήν, ἐφτάσαμεν εἰς τὸ κατάντημα αὐτό, νὰ παραβιασθῇ ἡ λαϊκὴ θέλησις, δηλαδή, οὐσιαστικῶς, νὰ καταλυθῇ ἡ Δημοκρατία. Εἶπεν προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ γνώρισμα τῆς πραγματικῆς Δημοκρατίας, τὸ κύριον χαρακτηριστικὸν τῆς Δημοκρατίας. Δὲν ἠθέλησεν νὰ μᾶς δώσῃ τὸν κατ’ αὐτὸν ὁρισμὸν τῆς ἀληθοῦς Δημοκρατίας. Μᾶς εἶναι ἄλλως τε, ἄχρηστος, καὶ δι’ ἡμᾶς καὶ διὰ τοὺς μέλλοντας γενικῶς. Ἂς τὸν κρατήσῃ, δι’ ἑαυτόν. Ἡμεῖς γνωρίζομεν, ὅτι Δημοκρατία ὑπάρχει εἰς ἕνα τόπον κατ’ ἀρχήν, ὅταν εἰς αὐτὸν ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ, γνησίως καὶ ἐλευθέρως ἐκδηλουμένη, ἀναδεικνύει τοὺς ἀντιπροσώπους, οἱ ὁποῖοι θὰ Κυβερνήσουν τὸν τόπον. Ἐλευθερία καὶ γνησία ἐκδήλωσις τῆς λαϊκῆς θελήσεως, αὐτὰ εἶναι τὰ δύο βασικὰ κριτήρια, τὰ ὁποῖα ἀμφότερα παρεβιάσθησαν κατὰ τὴν τελευταίαν 6ετίαν, εἴτε διὰ ἐκλογικῶν νόμων, ἐκλογικῶν, οἱ ὁποῖοι διεστρέβλωσαν τὴν λαϊκὴν θέλησιν, εἴτε ἀπὸ τὸν παρακρατικὸν μηχανισμόν, ὁ ὁποῖος βάσει σχεδίου ἤσκει τὴν βίαν καὶ τὴν νοθείαν, ἐπὶ ἐκτάσεως, τὴν ὁποίαν οὐδέποτε μέχρι σήμερον ἐγνώρισεν ἡ χώρα μας, κατὰ τὸν 20ὸν αἰῶνα. Ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἔδωσεν πρὸς ἡμᾶς στοιχεῖα ἀναμφισβήτητα, ἐπὶ τῇ βάσει ἐγγράφων, τῶν ὁποίων ἡ γνησιότης ἀπὸ ὅλους ἀνεγνωρίσθη, ἔδωσεν μίαν πλήρη εἰκόνα τῆς ἐκτάσεως τῆς νοθείας τῆς 29.10.1961. Ἠκολούθησαν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν ἀνάλογα στοιχεῖα, διὰ τὰς περιφερείας των. Καὶ ἄλλοι θὰ φέρουν περιπτώσεις, τὰς ὁποίας ἔζησαν, ἐξοργιστικῶν ἐπεμβάσεων καὶ νοθείας. Ἐγὼ θὰ περιορισθῶ νὰ ἀναφέρω ὀλίγα στοιχεῖα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐπὶ 8 ἑκατομμ. κατοίκων τῆς χώρας μας, ἔχουν ἐγγραφῆ περίπου 5 ἑκατομμ. 600 χιλ. εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Ἐάν, ὅμως, λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας τὴν στατιστικὴν τῆς κατανομῆς τοῦ πληθυσμοῦ κατὰ ἡλικίαν, θὰ ἴδητε ἐκεῖ, ὅτι οἱ πέραν τοῦ 21ου ἔτους μόλις φθάνουν ἢ μόλις ὑπερβαίνουν τὰ 5 ἑκατομμ. Συνεπῶς, αἱ ἐπὶ πλέον 500 χιλ., ἐνεγράφησαν κατὰ τρόπον παράνομον. Καὶ ποῖος εἶναι ὑπεύθυνος, τὸ πληροφορεῖσθε, ὅταν ληφθοῦν μάλιστα ὑπ’ ὄψιν τί χρειάζεται διὰ τὴν ἐγγραφήν. Χρειάζονται ὡρισμένα πιστοποιητικά, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ ἐπιτύχουν μόνον ὅσοι ἀνήκουν εἰς τὴν παράταξιν, ἡ ὁποία χθὲς εὑρίσκετο καὶ σήμερον ἐπιβαίνει τῆς ἐξουσίας. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ: τὰ ὄργανα τῆς τάξεως, ὁ ἐθνικὸς μας στρατός, ὁ ὁποῖος ἐνεγράφη εἰς καταστάσεις, διὰ νὰ ψηφίσῃ, ἐφοδιάσθησαν καὶ μὲ ἐκλογικὰ βιβλιάρια, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἄσκησις καὶ τῆς διπλοψηφίας. Ὅταν θὰ μᾶς δώσητε τὰς καταστάσεις, τὰς ὁποίας ἀναμένομεν, τότε θὰ πληροφορηθῇ κατάπληκτος ἡ δημοσία γνώμη, ὄχι μόνον πόσαι χιλιάδες ἐνεγράφησαν παρανόμως, ἀλλὰ καὶ πόσαι χιλιάδες εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν 2 καὶ 3 φοράς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι τοιούτου εἴδους παραβάσεις συμβαίνουν παντοῦ, συμβαίνουν καὶ εἰς Παρισίους, ὅπως καὶ εἰς Μασσαλίας. Μοῦ κάμνει, κύριοι, ἐντύπωσιν ἡ ἀφέλεια μὲ τὴν ὁποίαν χειρίζεται τὸ θέμα, ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργός, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἡ ἔλλειψις συναισθήσεως εὐθύνης ἐκ μέρους τούτου. Διότι μεμονωμέναι ἐγγραφαὶ πολιτῶν, ἀσφαλῶς, λαμβάνουν χώραν. Ἀλλὰ ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Πρόκειται περὶ ὁμαδικῆς παρανόμου ἐγγραφῆς, περὶ κατὰ ἑκατοντάδας ἐγγραφῆς, ἐπὶ τῇ βάσει ψευδῶν πιστοποιητικῶν, τὰ ὁποῖα κατεσκευάζοντο ἐκ τῶν προτέρων. Καὶ ποῖος θὰ ἀρνηθῇ, ὅταν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐγγραφέντες ὁπλῖται καὶ χωροφύλακες ὁμαδικῶς καὶ παρανόμως, ὅτι δὲν ὑπάρχει δόλος καὶ εὐθύνη τῆς ἡγεσίας; Χάρις εἰς τὴν ἐπέμβασιν τῆς ἡγεσίας ἐφθάσαμεν, ὥστε ὁ στρατὸς νὰ δώσῃ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἀπὸ ἀπόψεως ποσοστοῦ φθάνει περίπου εἰς τὸ ὕψος τῶν Δυτικῶν ἢ κομμουνιστικῶν καθεστώτων χωρῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἠμφεσβήτησεν τοὺς διδομένους ἀπὸ ἡμᾶς ἀριθμούς, καὶ εἶπεν, ὅτι τὸ ποσοστὸν αὐτὸ εἶναι περίπου 85%. Κρατοῦμεν τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν, προσωρινῶς, καίτοι διαφωνοῦμεν πρὸς τὸν ὑπολογισμὸν αὑτόν. Καὶ τοῦτο, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἀμύνης, αὐθαιρέτως ὑπελόγισεν τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἡ Ε.Ρ.Ε. τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων εἰς 50%. Δὲν ὑπάρχει κριτήριον διὰ τοιαύτην κατανομήν. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, μὴ δυνάμενοι νὰ πιεσθοῦν, τοὐλάχιστον, ἀμέσως, ἔδωσαν πολὺ ὀλιγώτερον ποσοστὸν εἰς τὰς τάξεις τῆς Ε.Ρ.Ε. Πέραν αὐτοῦ ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀμύνης, ὅτι αἱ φρουραὶ τῶν διαφόρων ἐκλογικῶν τμημάτων, τῶν ὁποίων οἱ ἄνδρες ἐψήφισαν μαζὶ μὲ τοὺς πολίτας, ἐδόθησαν ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε. Δι’ αὐτό, τὸ ποσοστὸν τῶν στρατιωτικῶν ψήφων εἶναι πολὺ μεγαλύτερον τοῦ 85%. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ ποσοστὸν δὲν εἶναι ἀρκετόν, ὥστε νὰ μᾶς προσεγγίσῃ πρὸς τὰ ὁλοκληρωτικὰ Κράτη, ὥστε νὰ μὴ ἀπέχωμεν πολὺ ἀπὸ τὰς μεθόδους, τὰς ὁποίας ἐκεῖνα ἐφαρμόζουν; Πέραν αὐτῶν ὑπάρχει κάτι χειρότερον. Ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπωφελήθησαν τῆς παρανομίας ταύτης, ποῖοι ἐνεγράφησαν παρανόμως καὶ ἑπομένως, ἐψήφισαν παρανόμως; Εἶναι ὄργανα τῆς τάξεως, εἶναι ὄργανα τῶν ἐθνικῶν σωμάτων ἀσφαλείας, τὰ ὁποῖα ἔχουν ταχθῆ νὰ ἐποπτεύουν τὴν ἐξασφάλισιν τῆς τάξεως καὶ τῶν νόμων. Αὐτοὶ κατέστησαν παραβάτες τοῦ νόμου, ὄχι διότι τὸ ἠθέλησαν οἱ ἴδιοι, ἀλλά, διότι ἐξηναγκάσθησαν, διότι ἐξεβιάσθησαν ἀπὸ τοὺς ἀνωτέρους των. Δώσατέ μας τὰς καταστάσεις καὶ θὰ ἴδητε τὶ θὰ ἀποκαλυφθῇ. Θὰ ἴδητε τὴν ἔκτασιν τῆς νοθείας, θὰ ὑποβληθοῦν, βέβαια, σωρεῖαι μηνύσεων ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παρενόμησαν. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι δὲν πταίουν τὰ παιδιὰ τοῦ λαοῦ. Εἶναι θύματα τῶν ἀνωτέρων των, εἶναι θύματα ἰδικά σας. Τὰ παιδιὰ αὐτὰ ἔρχονται σήμερον μὲ πόνον νὰ διαδηλώσουν τὴν ἀγανάκτησίν των, διότι ἐξηναγκάσθησαν νὰ ψηφίσουν παρὰ τὴν συνείδησίν των. Ὅταν αὔριον θὰ ἀπολυθοῦν ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ καὶ θὰ παύσῃ ὁ κατ’ αὐτῶν ἐκβιασμός, τότε θὰ ἴδητε τὶ ὄργιον βίας ποὺ ἠσκήθη εἰς βάρος των. Σᾶς ἐξομολογοῦμαι, εἶδα εἰς τὸ πρόσωπόν των μίαν ἀγανάκτησιν, ἕνα μῖσος κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐξεβίασαν νὰ ψηφίσουν, παρὰ τὴν θέλησίν των. (Χειροκροτήματα). Ὅταν ἀποδώσητε αὐτοὺς πολίτας εἰς τὴν κοινωνίαν, πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι θὰ θέσητε δυναμίτιδα εἰς τὰ θεμέλια τοῦ πολιτειακοῦ καὶ κοινωνικοῦ μας καθεστῶτος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἰδοὺ ποῦ θὰ ὁδηγήσῃ τοὺς νέους ἡ πατριωτικὴ καὶ ἐθνική σας διαφώτισις. Ἰδοὺ εἰς ποίους κινδύνους θὰ ὁδηγήσῃ ἡ ταύτισις τοῦ Κόμματος μὲ τὸ Ἔθνος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἀλλά, κ. βουλευταί, ἡ Κυβερνητικὴ παράταξις, δὲν ἔχει συνείδησιν, τὶ σημαίνει τὰ ὄργανα τῆς τάξεως νὰ καθίστανται ὄργανα ἀταξίας, οἱ τηρηταὶ τοῦ πρὸς τὸν νόμον σεβασμοῦ νὰ μεταβάλλωνται εἰς παραβάτας τοῦ νόμου! Δι’ ἡμᾶς ἀποτελεῖ τοῦτο διασυρμὸν, ἐξευτελισμὸν τῶν Ἐθνικῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, τοῦ Ἐθνικοῦ Στρατοῦ, σημαίνει μεταχείρισιν, ἡ ὁποία ἐνδέχεται νὰ ὁδηγήσῃ τὴν χώραν εἰς μεγάλους κινδύνους εἰς τὸ μέλλον. Διότι δὲν ὑπονομεύετε σεῖς, τῆς παρατάξεως τῆς Ε.Ρ.Ε., μόνον τὸ κῦρος τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ὑπονομεύετε τὸ φρόνημα αὐτοῦ, καὶ τὴν συνείδησιν αὐτῶν. Καὶ τοῦτο δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραμείνῃ χωρὶς γενικωτέρας ἐπιπτώσεις. Πρόκειται περὶ ἐθνικῶν θεσμῶν, πολυτίμων διὰ τὴν χώραν, τοὺς ὁποίους ὑπονομεύετε, διότι ταυτίζετε τὴν ἔννοιαν τοῦ Κόμματος μὲ τὸ Ἔθνος. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὑπονομεύοντες τοὺς θεσμούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι συνυφασμένοι μὲ τὴν ἡσυχίαν, τὴν τάξιν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ τόπου, ἀσφαλῶς, παρασκευάζετε μεγάλους ἐθνικοὺς κινδύνους. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Λέγομεν, ὅτι ὑπονομεύετε θεσμοὺς κατ’ ἐξοχὴν συνυφασμένους μὲ τὸ Ἔθνος. Καὶ εἶναι ἀληθὲς αὐτό. Εἶναι βέβαιον, ὅτι οἱ θεσμοὶ διατρέχουν κρίσιν. Κρίσιν ἰδιαιτέρως ὀξεῖαν κατὰ τὴν τελευταίαν 6)ετίαν. Δὲν ἠξεύρω τὶ ἄλλο ἐπράξατε κατὰ τὴν 6)ετίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρίσκεσθε εἰς τὴν ἐξουσίαν, πάντως ὅμως, ὑπενομεύσατε θεσμούς, διεσύρατε θεσμούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐπιβληθῆ εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν, θεσμοὺς αἰωνοβίους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐπιβληθῆ εἰς τὸν καθολικὸν σεβασμόν, θεσμοὺς πολιτικούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι συνυφασμένοι μὲ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἔθνους. Τὸ Κράτος μεταβάλλεται εἰς κομματικόν, ἡ Διοίκησις ἐξαρθρώνεται, τὰ ἐθνικὰ Σώματα Ἀσφαλείας καὶ ὁ Ἐθνικὸς Στρατὸς ἐκτρέπονται τοῦ ἐθνικοῦ προορισμοῦ των. Καὶ ἡ Ἐκκλησία, ὕπατος πνευματικὸς θεσμὸς τοῦ Ἔθνους διασύρεται καὶ κλυδωνίζεται. Ὅλα αὐτὰ εἶναι ἔργα ἰδικά σας. Ἀλλά, ὅταν οἱ θεσμοὶ εἰς ἕνα τόπον ὑπονομεύωνται καὶ ὑποσκάπτωνται, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι τὸ Ἔθνος αὐτὸ θὰ ὁδηγηθῇ μὲ μαθηματικὴν ἀκρίβειαν εἰς τὴν κατάρρευσιν. Ἡμεῖς, ὅμως, πιστεύομεν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς περικλείει μέσα του δυνάμεις τεραστίας, ἐξαιρετικῆς ζωτικότητος καὶ ἀναπλάσεως. Καὶ θὰ εὕρῃ τὴν δύναμιν νὰ ἀντιδράσῃ, χάριν τῆς ἐπιβιώσεώς του. Θὰ χρειασθῇ μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, πλήρης καὶ ριζικὸς καθαρμὸς διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐπιζήσῃ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἡ πεποίθησίς μου αὐτὴ ἐνισχύεται, ἀπὸ ὅτι βλέπομεν νὰ συμβαίνῃ πέριξ ἡμῶν. Διότι βλέπομεν ποῖον εἶναι τὸ μάθημα τῆς ἱστορίας καὶ τῆς πείρας τῆς πραγματικότητος. Ὅπου καὶ ἐὰν στρέψητε τὸ βλέμμα θὰ ἴδητε λαοὺς μὲ μικροτέραν παράδοσιν δημοκρατίας καὶ ἐλευθερίας νὰ ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ ἀντιδράσουν εἰς τοιαύτας ἀντιδημοκρατικὰς ἐπεμβάσεις, καὶ νὰ ἐπιβάλλουν τὰς ἀναγκαίας κυρώσεις κατὰ τῶν ὑπευθύνων. Εἴδατε τὶ συνέβη εἰς τὴν ἐγγὺς Ἀνατολήν, εἰς τὴν Τουρκίαν, τὴν Ἄγκυραν, εἴδατε τὶ συνέβη εἰς τὴν Ἄπω Ἀνατολήν, εἰς τὴν Σεοὺλ καὶ τὴν Κορέαν. Οἱ λαοὶ εἰς τοιαύτας ἀντιδημοκρατικὰς μεθόδους ἀντέδρασαν καὶ ἀντιδροῦν κατ’ ἕνα καὶ ἑνιαῖον τρόπον. Ἕνα εἶναι τὸ τέρμα, μία εἶναι ἡ κατάληξις τῶν ἀντιδημοκρατικῶν ἐπεμβάσεων. Ὁ χρόνος δὲν ἔχει σημασίαν. Δέκα χρόνια ἐχρειάσθησαν εἰς τὴν Τουρκίαν, δέκα πέντε, εἰς τὴν Νότιον Κορέαν, ἀλλὰ τελικῶς ἦλθε πάντοτε τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἐπιβεβαιώνεται ἀπὸ τὴν ἱστορίαν. Μὴ ἐπαναπαύεσθε, λοιπόν, κύριοι τῆς πλειοψηφίας, εἰς τὰς δάφνας τὰς ὁποίας διὰ τῆς νοθείας κατωρθώσατε ν’ ἀποκομίσητε, μὴ ἐπαναπαύεσθε εἰς μίαν πλειοψηφίαν, τὴν ὁποίαν ἔχετε μόνον εἰς τὴν Βουλήν, θὰ ἔλθῃ ὁ καιρὸς καὶ ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ εἰς τὸν τόπον μας θὰ δοθῇ ἡ λύσις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ δοθῇ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Δι’ αὐτὸ ἔστω καὶ τὴν ὑστάτην αὐτὴν στιγμήν, λέγομεν πρὸς τὴν πλειοψηφίαν: Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχῃ ἀκόμη χρόνος, συνέλθετε οἱ Κυβερνῶντες τὴν Ἑλλάδα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§115Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§117Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἶμαι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσω, κ. Πρόεδρε, καὶ βλέπω, νὰ δίδετε τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Κατ’ αὐτόν, ὅμως, τὸν τρόπον ἀπασχολοῦσα τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς κατηγορίας, διὰ τὰς ὁποίας τὴν μεμφόμεθα. Γνωρίζω, βεβαίως, τὸν Κανονισμόν, τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ καὶ νὰ καταλύσωμεν τὸ πνεῦμα αὐτοῦ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον κυρίως κατηγοροῦμεν, ἀπῆλθε καὶ ἀφῆκε νὰ ἀπασχολήσῃ τὸ βῆμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὁ πλέον ἀναρμόδιος διὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν Ὑπουργός, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κάμνει κατάχρησιν τοῦ βήματος καὶ ὑμεῖς κατὰ τρόπον καταχρηστικὸν ἐφαρμόζητε τὸν Κανονισμόν. Ἐρωτῶ, πότε συνέβη ἄλλοτε, εἰς συζήτησιν προτάσεως δυσπιστίας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀπασχολῇ ἡ Κυβέρνησις σχεδὸν καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ βῆμα; Εἰς τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον τὴν πρωτοβουλίαν τὴν ἔχει ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅπως ὅταν νομοθετοῦμεν, τὴν πρωτοβουλίαν τὴν ἔχει ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι θεμελιώδης Κοινοβουλευτικὴ ἀρχή, ἡ ὁποία διέπει τὴν Κοινοβουλευτικὴν ζωὴν τῆς χώρας μας, τὴν Κοινοβουλευτικὴν αὐτὴν ἀρχὴν τὴν παραβιάζετε. Κατηγγείλαμεν τὸ γεγονός, διεμαρτυρήθη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου καὶ ἐννοεῖτε νὰ ἐμμένητε εἰς αὐτὴν τὴν τυραννικὴν ἐφαρμογὴν αὐτῆς τῆς διατάξεως.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον ἔχει νὰ παρατηρήσῃ τὰ ἑξῆς: Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι σαφὴς καὶ γενική: «Ἐπὶ νομοθετικῆς ἐργασίας ... (ἀναγινώσκει) ......». Καὶ ἡ τελευταία παράγραφος: «Τὸν ἀγορεύοντα διαδέχεται πάντοτε ὁ ἀντιλέγων, κατὰ τῆς τάξιν τῆς ἐγγραφῆς αὐτοῦ, ἐὰν ὑπάρχῃ». Συνεπῶς, τὸ Προεδρεῖον, ἐφαρμόζων αὐτὴν τὴν διάταξιν, εἶναι ἐν ἀπολύτῳ τάξει.

§119Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θέλω μὲ τὴν παρατήρησίν μου νὰ βοηθήσω τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκόμενον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐὰν τὸ Προεδρεῖον ἔχῃ τὴν ἄποψιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα καταχρήσεως τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ὑπὸ τὴν γενικὴν αὐτὴν ἔννοιαν διατυπώνῃ τὴν ἀντίληψιν, ὅτι δύνανται, ὅταν ἡ Ἀντιπολίτευσις ὑποβάλλῃ πρότασιν μομφῆς, νὰ ἀπασχολοῦν κατὰ τὰ ⅔ τὸν χρόνον τῶν συνεδριάσεων τοῦ Κοινοβουλίου, οἱ Ὑπουργοί, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δυνάμεθα πανηγυρικῶς νὰ σᾶς ὑποσχεθῶμεν, ὅτι ἐφαρμόζοντες κατὰ γράμμα τὸν Κανονισμόν, θὰ ἐπιτύχωμεν νὰ μὴ ψηφίσῃ ἡ Κυβέρνησις κανέν νομοσχέδιον, ἔστω καὶ ἂν τρία χρόνια καθήσητε εἰς τὴν ἐξουσίαν.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν.

§121Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶχον τὴν πρόθεσιν, κ. βουλευταί, νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν συνάδελφον ἐκ Καρδίτσης, διὰ τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον διεξάγεται ἡ συζήτησις. Εἶμαι, ὅμως, ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία συζητεῖ ἐπὶ προτάσεως πολιτικοῦ ζητήματος, τεθέντος ὑπὸ τῆς Ε.Κ., τουτέστι, προτάσεως μομφῆς καθ’ ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δηλαδή, ἡ Κυβέρνησις ἔχει συλλογικὴν εὐθύνην, ὅτι τὸ τεθὲν πολιτικὸν ζήτημα σημαίνει, ὅτι δὲν περιορίζεται ἡ πρότασις, ἢ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως μομφῆς εἰδικῶς, ἀλλ’ ὅτι αὕτη ἐπεκτείνεται πάντοτε εἰς τὴν γενικωτέραν ἐξέτασιν τῶν πολιτικῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ὡδήγησαν, κατὰ τὴν κρίσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ὑποβολῆς γενικῆς προτάσεως δυσπιστίας. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, λοιπόν, οὐχὶ τῆς εἰδικῆς ἁρμοδιότητος ἑκάστου Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ τῆς συμμετοχῆς του εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νομίζω, ὅτι καὶ ὑποχρέωσιν καὶ δικαίωμα ἔχουν τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ὑπερασπίζουν τὰς πολιτικὰς σκέψεις καὶ κατευθύνσεις τῆς Κυβερνήσεως, καὶ νὰ δίδουν κατὰ σειρὰν καὶ κατὰ κρίσιν τὰς ἀπαντήσεις ποὺ πιστεύουν, ὅτι πρέπει νὰ δώσουν. Πρίν, κ. βουλευταί, εἰσέλθω εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν πολιτικῶν μου σκέψεων, ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς προτάσεως δυσπιστίας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἤθελα νὰ κάμω δύο προκαταρκτικὰς παρατηρήσεις: Ἡ πρώτη εἶναι, ὅτι χάριν συμβολῆς εἰς τὴν ὁμαλὴν ἐξέλιξιν τῆς συζητήσεως, δὲν θὰ δεχθῶ διακοπάς, κ. Πρόεδρε, καὶ ἡ δευτέρα, νὰ παρακαλέσω τὴν Ἀντιπολίτευσιν, κατὰ τὸ σύνολον αὐτῆς, καὶ ἰδίᾳ ἐκείνους ἐκ τῶν κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι διὰ πρώτην φορὰν εὑρίσκονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ πιστεύσουν, ὅτι καὶ ἐὰν μετὰ αὐστηρότητος προβῶ εἰς ὡρισμένους χαρακτηρισμούς, τοῦτο δὲν ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἐπιδιώκω νὰ ἐπιτεθῶ, εἴτε προσωπικῶς, εἴτε συλλογικῶς κατὰ ἑνὸς ἢ πλειόνων Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ νὰ ἐκτιμήσουν, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν πολιτικήν μου γνώμην, τὴν ὁποίαν κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὲ ἐμποδίσῃ νὰ διατυπώσω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ ἡ ὁποία κατὰ πᾶσαν περίπτωσιν θὰ στερῆται προσωπικῆς αἰχμῆς.

§122ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ δεδομένου, ὅτι σᾶς πνίγει καὶ τὸ δίκαιον.

§123Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐμὲ τὸ δίκαιον δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὲ πνίγῃ, διότι τὸ δίκαιον μοῦ τὸ ἔδωκεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἡ πικρία ἡ ἰδική σας σᾶς πνίγει καὶ νομίζητε, ὅτι μὲ διακοπὰς θὰ ἠμπορέσητε νὰ διακόψητε τὴν ἰδικήν μου ἀγόρευσιν. Καὶ ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίζω, καὶ σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ὁσάκις θὰ μὲ διακόπτετε, ἀμέσως θὰ λαμβάνετε καὶ τὴν ἀπάντησιν. Καὶ δι’ αὐτό, καλῶς θὰ πράξητε νὰ μὲ ἀκούσητε ἠρέμως.

§124Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Εἶμαι βουλευτὴς ἐπὶ τρεῖς περιόδους καὶ αὐτὸ ποὺ εἴπατε ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν τιμᾶτε τὸ Σῶμα διὰ τῆς παρουσίας σας.

§125Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ κυρία κατηγορία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δηλαδὴ τῶν Κομμάτων ποὺ ἀπαρτίζουν τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, καὶ τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, κ. βουλευταί, συνίσταται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι κατὰ πεποίθησιν καὶ κρίσιν τῶν Κομμάτων αὐτῶν εἰς τὰς ἐκλογὰς τῆς 29ης Ὀκτωβρίου 1961 εἰς παμμεγίστην κλίμακα, ἠσκήθη βία καὶ νοθεία. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ἐφρόντισεν, ἐπιμελῶς, νὰ διαστείλῃ χωρικῶς τὴν νοθείαν καὶ τὴν βίαν. Καὶ εἶπεν εἰς τὴν πρώτην του ἀγόρευσιν, βία μὲν ἠσκήθη εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν, νοθεία δέ, εἰς τὰ μεγάλα κέντρα. Ἄς ἐξετάσωμεν, λοιπόν, τὴν ἄποψιν αὐτήν, ὄχι πλέον ἐπὶ τῇ βάσει ποσοστῶν καὶ ἀριθμητικῶν στοιχείων, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει πολιτικῶν σκέψεων καὶ συλλογισμῶν. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία εἶναι πολιτικὸν Σῶμα, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὅλα τὰ μέλη τῆς Βουλῆς, ἀνεξαρτήτως τῆς πολιτικῆς των τοποθετήσεως, εἶναι πεπειραμένα εἰς τὰ ἐκλογικὰ θέματα. Ὅθεν καὶ ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ καὶ λόγος καὶ ἀντίλογος ἐπὶ τῶν στοιχείων ποὺ ἀπαρτίζουν τὰς ἐξ ἀντικειμένου προϋποθέσεις διεξαγωγῆς τῶν ἐκλογῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καί, πρῶτον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν βίαν, ἀσκηθεῖσαν κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ποῖος δὲν γνωρίζει, κ. βουλευταί, ὅτι σήμερον καὶ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν —διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν τὴν γλῶσσαν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀγωνισθῆ εἰς πολλὰς ἐκλογὰς καὶ ὄχι εἰς μίαν—εἰς ὅλα τὰ χωριὰ τῆς Ἑλλάδος, εἰς ὅλας τὰς Κοινότητας μᾶλλον, ὑπάρχουν ἐκλογικὰ τμήματα; Καὶ τὶ σημαίνει αὐτό; Σημαίνει, ὅτι καὶ οἱ ἰδικοί σας φίλοι καὶ οἱ ἰδικοί μας φίλοι, εἶναι πάρα πολὺ γνώριμοι μεταξύ των, μέχρι τοῦ σημείου ὥστε, ἂν θέλετε νὰ εἶσθε εἰλικρινεῖς, γνωρίζετε καὶ σεῖς καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος, ἀπὸ τοὺς ἰδικούς σας φίλους, ὅπως γνωρίζωμεν καὶ ἡμεῖς, ἀπὸ τοὺς ἰδικούς μας, κατὰ μεγάλην προσέγγισιν, ποὺ προσανατολίζεται, τόσον ἡ πλειοψηφία, εἰς ὅσον καὶ ἡ μειοψηφία, εἰς ἕκαστον ἐκλογικὸν τμῆμα, δηλαδή, εἰς ἑκάστην Κοινότητα.

§126Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Τὸ ἐγνωρίζατε καὶ δι’ αὐτὸ ἐξαφνιασθήκατε.

§127Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἐξαφνιαστήκαμε καθόλου ἐμεῖς, ἀλλὰ σεῖς, κ. Ἀρβανιτάκι. Εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς προεκλογικῆς περιόδου ξεκινήσατε μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἦτο διάφορος ἡ κατάστασις καὶ ἐν τῇ ἐξελίξει τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος, περιοδεύων καὶ σεῖς, ὅπως ὅλοι μας τὴν ἐκλογικήν μας περιφέρειαν, ἐξετιμήσατε, ὅτι αἱ ἐκλογικαί σας προσδοκίαι διεψεύδοντο ἀπὸ τὸ ρεῦμα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἡ Ε.Ρ.Ε., ὑπὲρ αὐτῆς. Καὶ ἐπειδή, ἀκριβῶς, εἴχατε ἐκτιμήσει, ὅτι ἡ πορεία τῶν ἐκλογικῶν πραγμάτων δὲν ἦτο καλὴ διὰ σᾶς, ἀλλ’ ἦτο ἔκδηλος ὑπὲρ τῆς πλειοψηφίας τῆς Ε.Ρ.Ε., ἡ ὁποία ἀπεδείχθη καὶ διὰ τοῦ ἀποτελέσματος τῶν ἐκλογῶν, ἐφροντίσατε νὰ ἐγγράψητε οἱονεὶ προσημείωσιν ἀμφισβητήσεως τῶν ἐκλογικῶν ἀποτελεσμάτων, μὲ ἰσχυρισμοὺς περὶ βίας καὶ νοθείας, ὥστε νὰ σᾶς δοθῇ ἡ εὐχέρεια, μετὰ τὰς ἐκλογὰς νὰ ἀκολουθήσητε τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε σήμερον καὶ περὶ τῆς ὁποίας θὰ ὁμιλήσω ἀναλυτικώτερον μετ’ ὀλίγον. Καὶ δὲν ὑπάρχει βία, ὄχι μόνον, διότι περιορίζεται τὸ ἐκλογικὸν Σῶμα εἰς τὴν ὕπαιθρον, εἰς ἑκάστην Κοινότητα, ἀλλὰ διότι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον διεξάγονται αἱ ἐκλογαί, δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἐξάσκησιν τῆς ἐκλογικῆς βίας. Ὅταν εἰς ἕκαστον ἐκλογικὸν τμῆμα ὑπάρχῃ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπή, ἐκλεγομένη καὶ ἀπαρτιζομένη καὶ ἀπὸ ἰδικούς σας ὀπαδούς, ὅταν εἰς ἕκαστον ἐκλογικὸν τμῆμα ὑπάρχουν κομματικοὶ ἀντιπρόσωποι ἑκάστου Κόμματος, ἄσκησις βίας, γνωρίζομεν πάντες, ὅτι ἀποκλείεται. Ὅταν ἀκόμη ὅλοι οἱ ὑποψήφιοι ὅλων τῶν πολιτικῶν Κομμάτων, ὅπως καὶ ἐγώ, περιερχόμενοι τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν τὰ διάφορα ἐκλογικὰ τμήματα τῆς ἐκλογικῆς μας περιφερείας, ἐβλέπαμεν μετὰ πόσης προσοχῆς οἱ διάφοροι κομματικοὶ ἀντιπρόσωποι παρηκολούθουν τοὺς ἐπωνύμως γνωστοὺς τῆς Κοινότητός των ἐκλογεῖς, διὰ νὰ ἴδουν, ὅτι δὲν ἀσκεῖται οὐδενὸς εἴδους βία εἰς τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος, καὶ πόσον μετὰ φορτικότητος ἐπέμενον νὰ διεξαχθῇ ἡ ἐκλογή, ὡς ὁρίζει τὸ Σύνταγμα μυστική, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι ἠσκήθη βία. Καὶ αὐτὸς εἶναι, κ. βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁ οὐσιαστικὸς λόγος, τοῦ ὁποίου ἕνεκα, ὅλοι οἱ δικαστικοὶ ἔφοροι ὅλων τῶν ἐκλογικῶν περιφερειῶν καὶ τὸ παμμέγιστον μέρος τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων, ἀνεγνώρισαν δι’ ἐπισήμων ἀναφορῶν καὶ ἐγγράφων, ὅτι αἱ ἐκλογαί, εἰς τὸ σύνολόν των, διεξήχθησαν ὁμαλῶς.

§128ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ε.Κ.). Εἴπατε «μυστική». Πῶς, κ. Ὑπουργέ, μὲ τὰ λευκὰ χειροποίητα ψηφοδέλτια ἦτο μυστική;

§129Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ ἐπειδὴ ἐγένετο λόγος καὶ περὶ τῶν λευκῶν χειροποιήτων ψηφοδελτίων, εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ὑπενθύμισις ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι καθ’ ἅ τοὐλάχιστον ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι, καὶ δὲν νομίζω, νὰ μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη μου, ὅταν εἰς τὴν περασμένην Βουλὴν ἐγένετο συζήτησις περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, σύγχρονος καὶ σύνδρομος ἦτο ἡ σύμφωνος γνώμη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως διατηρηθῇ ἡ εἰδικὴ πρόβλεψις εἰς τὸν νόμον, περὶ τῆς εὐχερείας τῆς χρησιμοποιήσεως καὶ τῶν λευκῶν χειροποιήτων ψηφοδελτίων.

§130ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Λάθος, λάθος.

§131Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν πλανῶμαι. Καὶ ἐδῶ ὑπάρχουν συνάδελφοι τῆς περασμένης Βουλῆς, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν, τὴν ἄποψιν αὐτήν, νὰ τὴν ἐπιβεβαιώσουν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, μεταξὺ τῶν στοιχείων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἠθέλησε νὰ στηρίξῃ τὴν ἄποψιν τῆς ἀσκηθείσης ψυχολογικῆς βίας —διότι δὲν ἀπετόλμησε, φυσικά, νὰ ὁμιλήσῃ περὶ ὑλικῆς βίας— προσέθεσε μεταξὺ τῶν ἄλλων, ὅτι ψυχολογικὴν βίαν συνθέτει, κ.κ. βουλευταί, καὶ ἡ ἐκτέλεσις τῶν κοινωφελῶν ἔργων, ὅτι ψυχολογικὴν βίαν συνθέτουν ἐπίσης, αἱ ὑποσχέσεις διορισμῶν πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς. Καὶ ἐγὼ ἐρωτῶ τὴν Ἕνωσιν τοῦ Κέντρου: Μήπως τῶν ὑποσχέσεων αὐτῶν τῶν ἐκλογικῶν δὲν ἐκάματε, κ. βουλευταὶ τῆς Ε.Κ., ὄχι μόνον χρῆσιν, ἀλλὰ κατάχρησιν ὑμεῖς; Λοιπόν, ἓν ἐκ τῶν δύο συμβαίνει καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ξεφύγετε ἀπὸ τὸ δίλημμα. Ἢ ἡ ἄποψις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου εὐσταθεῖ καὶ τὴν υἱοθετεῖτε, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἀσκεῖτε σεῖς ψυχολογικὴν βίαν, ὅπως κατηγορῆτε, ὅτι ἠσκήσαμεν ἡμεῖς, ἢ ἡ σκέψις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰ πράγματα, ὅπερ εἶναι φανερὸν καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ψυχολογικὴ βία ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ποὺ τὴν ἐννοεῖ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατ. Κέντρου, δὲν ὑπάρχει, δὲν ὑφίσταται. Σᾶς πικραίνει, τὸ ὅτι πρέπει νὰ ὁμολογήσητε, ἔστω καὶ μόνον εἰς τὴν συνείδησίν σας, ὅτι τὸ ἐπιχείρημά σας περὶ βίας ἀσκηθείσης εἰς τὴν ὕπαιθρον, δὲν εὑρίσκεται, ὄχι σύμφωνον μὲ τὴν πραγματικότητα, ἀλλὰ διαψεύδεται καὶ ἐκ τῆς ἰδικῆς σας ἀκόμη πολιτικῆς πείρας, καὶ τὴν ὁποίαν βλέπετε, ὅτι σᾶς τὴν ἀναγνωρίζομεν, ὅπως τὴν ἀναγνωρίζωμεν καὶ εἰς τὸν ἑαυτόν μας. Ἡ διαδικασία τῶν ἐκλογῶν, δὲν σᾶς εἶναι ἄγνωστος. Διεξηγάγατε ἐκλογάς, ὅπως καὶ ἡμεῖς, σᾶς ἀντεμετωπίσαμεν καὶ ἡμεῖς καὶ σεῖς ἡμᾶς εἰς ἐλευθέρους ἐκλογικοὺς ἀγῶνας καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὑποστηρίξητε πράγματα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, τὰ ὁποῖα ὁ τελευταῖος χωρικὸς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν τελευταίαν ἀκραίαν Κοινότητα τῆς χώρας, γνωρίζει, ὅτι δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ἀλήθειαν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§132ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ε.Κ.). Αὐτά, εἶναι λόγια τοῦ σαλονιοῦ.

§133Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἔχω τὸ εὐτύχημα νὰ ἐκλέγωμαι ἤδη ἀπὸ 29 ἐτῶν βουλευτὴς καὶ ἀνήκω εἰς τοὺς παλαιοτέρους, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Μὲ ἐτίμησεν ἡ ἐκλογική μου περιφέρεια ἤδη 9 φορὰς καὶ δὲν ὑποθέτω, ὅτι ἡ ἰδική μου ἰδιαιτέρα Πατρίς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτιμήσῃ τὰς οἵας προσέφερα ὑπηρεσίας, ὥστε νὰ δίδῃ εἰς σᾶς τὸ δικαίωμα νὰ λέγητε, ὅτι αὐταὶ εἶναι σκέψεις σαλονιοῦ. Καὶ ἂν θέλετε νὰ σᾶς εἴπω, εἶναι καλλίτερον νὰ εἶναι σκέψεις σαλονιοῦ, παρὰ πεζοδρομίου. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἂς ἔλθωμεν τώρα καὶ εἰς τὴν δῆθεν ἀσκηθεῖσαν, εἰς κλίμακα νοθείαν, ἡ ὁποία ἐντοπίζεται κατὰ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, εἰς τὰς μεγάλας πόλεις. Ἕως τώρα τοὐλάχιστον, ἐκ τῆς συζητήσεως τῆς γενομένης, ὑπεστηρίχθη ἡ νοθεία εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, ἀλλὰ δὲν ἀπεδείχθη ἕνα πρᾶγμα, ὅτι ὑπῆρξε διπλοψηφία.

§134ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Τῆς Ε.Κ.). Δώσατε τὰς καταστάσεις.

§135Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Μὴ βιάζεσθε καὶ μὴ διακόπτετε. Διότι, ἡ διακοπὴ δὲν σᾶς ὠφελεῖ εἰς τίποτε. Θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν, ὅταν καὶ ὅπως θέλω ἐγὼ καὶ ὄχι σεῖς.

§136ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ε.Κ.). Ὅπως σᾶς συμφέρει.

§137Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ θὰ τὴν ἀκούσητε, ὅταν τὸ θέλω ἐγώ.

§138Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Νὰ ἀκούσωμεν, ὅτι μᾶς δίδετε τὰς καταστάσεις καὶ τότε σταματοῦμεν τὴν συζήτησιν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βύζας).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ χάνετε τὴν ψυχραιμίαν σας, κ.κ. βουλευταί; Μοῦ κάμνει κατάπληξιν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§140Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Θὰ δοθοῦν αἱ καταστάσεις, ναὶ ἢ ὄχι; Ἐὰν δοθῇ ὑπόσχεσις, ὅτι θὰ δοθοῦν αἱ καταστάσεις, θὰ λήξῃ τὸ θέμα.

§141Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Σταματῶμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ μὴ διακόπτετε. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά σας νὰ ὁμιλήσητε, νὰ τὰ εἴπητε. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ, τὸν ρήτορα.

§143Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ γίνεται μεγάλος λόγος, κ. συνάδελφοι, περὶ τῶν καταστάσεων.......... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Καὶ γίνεται ἄμεσος καὶ ὁμαδικὴ ἔφεσις, περὶ τοῦ πότε ἐπὶ τέλους θὰ δοθοῦν αὐταὶ αἱ καταστάσεις, διὰ νὰ ἐλέγξουν.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§144Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ἓν στοιχεῖον ἀπαραίτητον διὰ τὸν ἔλεγχον. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§145Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἀπορῶ διὰ τὸν κ. συνάδελφον, ὁ ὁποῖος εἶναι παλαιὸς κοινοβουλευτικὸς καὶ ὁ ὁποῖος μὲ ἀναγκάζει αὐτὴν τὴν ὥραν νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι διαπράττει καὶ πρόσθετον μέγα σφάλμα. Δὲν εἶσθε σεῖς, κ. συνάδελφε, ἁρμόδιος νὰ κρίνητε τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν. Κατὰ πᾶσαν περίπτωσιν, ἁρμόδιον νὰ κρίνῃ τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν, εἰς τὸν ἰδικόν μας τόπον, εἶναι συντεταγμένον ἐκ τοῦ Συντάγματος ὄργανον καὶ ὀνομάζεται Ἐκλογοδικεῖον καὶ οὐδεὶς ἄλλος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§146Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. Ἄνευ ἀποδείξεων, πῶς θὰ κρίνῃ;

§147Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἐκλογοδικείου ἔχετε πᾶν δικαίωμα νὰ προβάλλητε τοὺς ἰσχυρισμούς σας. Εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγχετε τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν. Καὶ εἶναι τόσον ἀληθὲς τοῦτο, ὥστε θὰ πρέπει ν’ ἀκούσητε καὶ τὸ ἑξῆς: Ἡ ὅλη σας προσπάθεια αὐτῶν τῶν ἡμερῶν διὰ τῆς θέσεως τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ἡ προσπάθεια δημιουργίας ἐντυπώσεων μὲ ἀπωτέρους πολιτικοὺς σκοπούς, τοὺς ὁποίους καὶ θὰ ἀναφέρω καὶ ταὐτοχρόνως τὴν ἀνείπωτον προσπάθειαν δημιουργίας ἐντυπώσεων ἐπὶ τῆς πορείας τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἐνστάσεων ἐνώπιον τοῦ Ἐκλογοδικείου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως, θόρυβος ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κωδωνοκρουσίαι). Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι, ὅτι δύνασθε νὰ προβάλλητε τὰς πολιτικάς σας σκέψεις καὶ ἀντιλήψεις μὲ οἱανδήποτε βιαιότητα νομίζετε, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς ὑμᾶς, καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου σημείου ἔχομεν μεγάλην ἀπόστασιν, ἀλλὰ δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ σφετερίζεσθε ὑπὲρ τῶν ἰδικῶν σας πολιτικῶν ἐπιδιώξεων ἁρμοδιότητας, αἱ ὁποῖαι προβλέπονται καὶ ἀνήκουν εἰς συντεταγμένον ὄργανον τῆς Πολιτείας, τὸ Ἐκλογοδικεῖον. Καὶ δι’ ἡμᾶς, κ. βουλευταί, ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν πράξητε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἓν ἔχει ἀξίαν: Ἡ ἐτυμηγορία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἡ ἐπιβεβαίωσις τῆς ἐτυμηγορίας ὑπὸ τοῦ Ἐκλογοδικείου καὶ τίποτε ἄλλο. (Χειροκροτήματα). Ἐὰν δὲ θελήσητε ν’ ἀμφισβητήσητε τὸ κῦρος τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἐκλογοδικείου, τότε, ἀξιότιμοι κ. βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐν γένει, μὴ παραπονεῖσθε ἐν ᾗ περιπτώσει εὑρίσκεσθε εἰς τὴν ἀνάγκην, ἔστω καὶ μετὰ δυσφορίας ν’ ἀκούσητε, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἡμᾶς μὲν οὐδόλως συγκινεῖτε, στρέφεσθε, ὅμως, προφανῶς, καὶ εὐθέως κατὰ τῆς δικαιοσύνης τῆς Χώρας. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§148ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι δά.

§149Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Διότι ἡ σύνθεσις τοῦ Ἐκλογοδικείου εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν τὸ παράπαν ἀπὸ οὐδένα, σεβόμενον τοὺς θεσμοὺς τῆς Χώρας, περὶ τῶν ὁποίων ἡ ἡγεσία σας ὡμίλησε, νὰ ἀμφισβητήσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ Ἐκλογοδικείου τῆς Ἑλλάδος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Διαπιστώνω, κ. βουλευταί, συνάδελφοι, τῆς πλειοψηφίας καὶ συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι παρὰ τὴν προειδοποίησιν καὶ τὴν παράκλησιν, νὰ μὴ παρεξηγηθῇ ἡ αὐστηρότης τῶν κρίσεων καὶ τῶν ἐκφράσεών μου, ἐξακολουθεῖτε, δὲν γνωρίζω διὰ ποῖον λόγον, ὡσὰν νὰ μὴ εὑρισκώμεθα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον, νὰ αἰσθάνεσθε τοσαύτην δυσφορίαν κατ’ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὥστε ἀντὶ νὰ ἀναμείνητε, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα, διὰ τῆς ἡγεσίας σας, νὰ ἀπαντήσητε εἰς τοὺς ἰσχυρισμοὺς αὐτούς, νὰ νομίζητε, ὅτι πρόκειται, εἴτε νὰ σταματήσητε τὴν ἀγόρευσίν μου, εἴτε νὰ μὲ ἐμποδίσητε νὰ εἴπω αὐτά, τὰ ὁποῖα ἔχω τὴν ἀπόφασιν, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Πλανᾶσθε, λοιπόν, διότι τίποτε δὲν θὰ μὲ ἐμποδίσῃ νὰ εἴπω τὰς ἀντιλήψεις μου πλήρως, ὅσας δήποτε διακοπὰς καὶ ἂν νομίζετε, ὅτι ἔχετε δικαίωμα νὰ κάμετε. Καὶ ἐπὶ πλέον, κ. βουλευταὶ τῆς Ε.Κ., διὰ νὰ ὁλοκληρώσωμεν τὸ θέμα τῆς νοθείας, τὸ ὁποῖον θέτετε, θὰ πρέπει, προφανῶς, νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι αἱ τελευταῖαι ἐκλογαὶ διεξήχθησαν μὲ ἀναλογικὴν καὶ ὅτι ἡ ἀναλογικὴ ἐκλογὴ εἶναι διάφορος τοῦ πλειοψηφικοῦ. Ἐὰν πράγματι, ἠμποροῦσε νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ὑπάρχει νοθεία, ἡ νοθεία τότε θὰ ἀπεδεικνύετο, πρῶτον, ἀπὸ μηνύσεις ἐπὶ διπλοψηφία, καὶ δεύτερον, ἐκ τῆς δικαστικῆς διαπιστώσεως, ὅτι ὄντως, ἐσημειώθησαν διπλοψηφίαι. Καὶ ἐὰν διεπιστοῦντο διπλοψηφίαι, πράγματι, εἰς μεγάλον ἀριθμόν, τότε μόνον ἡ διαπίστωσις θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἔχῃ σημασίαν, προκειμένου περὶ μιᾶς ἐκλογῆς, διεξαγομένης μὲ πλειοψηφικὸν σύστημα, κατ’ ἐκτίμησιν τῆς ἐπιδράσεώς των ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος τῶν περιφερειῶν, οὐδέποτε, ὅμως, προκειμένου, περὶ ἐκλογῆς διεξαγομένης μὲ τὴν ἀναλογικήν. Εἶναι ἀστειότης, κ. βουλευταὶ τοῦ Κέντρου, καὶ δὲν εἶναι ἴδιον τῆς ἰδικῆς σας ἱστορίας, τοῦ ἰδικοῦ σας Κόμματος, καὶ τῶν πολλῶν ἐτῶν ποὺ ἡ ἡγεσία σας ἀσχολεῖται μὲ τὸν Δημόσιον βίον, νὰ προσπαθῆτε μίαν ἀμφισβήτησιν περὶ ἑκατοντάδων ψήφων, ποὺ ἀποδεικνύονται καὶ ἀνυπόστατοι ἄνευ οἱασδήποτε ἀποδείξεως περὶ διπλοψηφίας καὶ ἑπομένως, μὲ ἀνυπαρξίαν νοθείας, καὶ μὲ τὴν ἀπόδειξιν, τὴν ὁποίαν ἔδωσα, ὅτι ὁ τρόπος τῆς διεξαγωγῆς τῶν ἐκλογῶν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν, ἀποκλείει τὴν ἐνάσκησιν οἱασδήποτε βίας, δὲν εἶναι δυνατόν, λέγω, νὰ ἔρχεσθε νὰ ἀμφισβητῆτε ἀποτελέσματα ἐκλογῶν, ὅπου ἔλαβον μέρος εἰς τὴν ψηφοφορίαν ἑκατομμύρια Ἑλλήνων. Ἐπίσης νὰ ὑποστηρίζητε μὲ τὰς διατυπουμένας καὶ εἰς τὸν φιλικὸν πρὸς ὑμᾶς Τύπον, ἀπόψεις περὶ ἀνωμαλιῶν εἰς τὴν ἐγγραφὴν ὡρισμένων ψηφοφόρων περὶ ἀνωμαλιῶν, δηλαδή, ἀφορωσῶν ἑκατοντάδας τινὰς ψηφοφόρων εἰς ἓν συνολικὸν ὕψος ἀπὸ 4.000.000 περίπου ἐκλογέων. Ἀξιότιμοι κ. βουλευταὶ τῆς Ε.Κ., ἀντιλαμβάνομαι τὴν πικρίαν σας. Ἀπωλέσατε διὰ πολλοστὴν φορὰν τὰς ἐκλογάς. Εἶναι μία πραγματικότης, ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ νὰ σᾶς ἀφήνῃ ἀδιαφόρους. Ἀπωλέσατε, ἀξιότιμοι κ. βουλευταὶ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, τὰς ἐκλογὰς καὶ τὰς ἀπωλέσατε, ὄχι μόνον διὰ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε., εἰς τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν, ἀλλὰ ἀπωλέσατε ἐπιπροσθέτως τὰς ἐκλογάς, ἀπὸ ἰδικά σας σφάλματα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ συνοψισθοῦν εἰς τὰ ἀκόλουθα: Δὲν ἐνεπνεύσατε ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ δὲν ἐνεπνεύσατε ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὄχι διότι εἷς ἕκαστος ἐξ ὑμῶν δὲν ἐμπνέει ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς φίλους του, ὄχι διότι εἷς ἕκαστος ἐξ ὑμῶν δὲν διαθέτει πολιτικὸν ὑπόβαθρον, ἀλλὰ διότι ἀνεμένατε τὴν ὑστάτην ὥραν, διὰ νὰ σχηματίσητε ἐκλογικὸν μέτωπον, καὶ ἐδέχθητε νὰ θέσητε ἐπὶ κεφαλῆς συλλογικὴν ἡγεσίαν, ἡ ὁποία εἰς τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν, ὄχι μόνον δείγματα ὁμονοίας δὲν ἔδωσεν, ἀλλ’ ἔθρεψε εἰς τὴν κοινὴν γνώμην μὲ τὴν ἔκδηλον μεταξὺ τῶν μελῶν της, ἐχθρότητα καὶ ἀντιγνωμία. Καὶ ἐφθάσατε, διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, εἰς τὸ νὰ δημιουργήσητε ἀμφιβολίας, περὶ τοῦ ἂν ἠδύνασθο περαιτέρω νὰ ἀναλάβητε τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας, ὑπὸ τὰς δυσκόλους σημερινὰς περιστάσεις. Εἰς τὸ διάστημα δὲ τῶν τελευταίων ἐτῶν, τόσον εἶναι βέβαιον, ὅτι μεταξὺ σας ἔχετε ὀργανικὰς ἀντιθέσεις καὶ ἰδεολογικὰς διαφοράς, πρώτου μεγέθους, ὥστε ἀντὶ νὰ ἐπιτύχητε τὴν Ἕνωσιν ἐγκαίρως, ἡ ὁποία νὰ ἀποβλέψῃ μὲ κἄποιαν ἐλπίδα, νὰ ἐμπνεύσῃ ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀναμείνατε ἐπισταμένως τὴν διαμόρφωσιν τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, ἐκ τῆς ὁποίας καὶ μόνον ἐξηρτᾶτο τὸ ἐνδεχόμενον τῆς συμπτώσεως τῶν ἐκλογικῶν σας ἀντιλήψεων, καὶ ἐν συνεχείᾳ τὴν δημιουργίαν τῆς Ε.Κ. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους, δὲν ἠδύνασθο νὰ ἐλπίζετε, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐμπνεύσητε ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Περαιτέρω δέ, καὶ ἐπειδὴ ἐκπροσωπῶ, τὴν ὥραν αὐτὴν τὴν πλευρὰν τῆς πλειοψηφίας, δηλαδή, τὴν πλευρὰν τῆς θελήσεως τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν θὰ διστάσω νὰ σᾶς εἴπω καὶ τοῦτο: Εἰς τὰς παραμονὰς τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς ἦτο τόσον ἔκδηλος ἡ ἀνησυχία σας, διὰ τὴν πορείαν τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος, ὥστε ἠσχολεῖτο ὁ φιλικός σας τύπος καὶ σεῖς οἱ ἴδιοι μὲ ἓν μόνον θέμα. Ἄν δηλαδή, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν θὰ συνέπραττεν εἰς τὰς ἐκλογὰς μαζί σας. Ἦτο τοσαύτη ἡ ἀνάγκη νὰ ἐνισχυθῆτε ψυχολογικῶς καὶ ἐκλογικῶς ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν, ὥστε τίποτε δὲν ἐπροχώρει ἄνευ τῆς ἰδικῆς του συγκαταθέσεως. Ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα, ἂν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἔδωσα πολλὰ εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα. Αὐτὸ εἶναι ὑπόθεσις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον, τὰς μεταξύ σας δυνάμεις κατενείματε. Γεγονός, ὅμως, ἀναμφισβήτητον εἶναι, ὅτι τόσην εἴχατε συνείδησιν τῶν ὀργανικῶν σας ἐσωτερικῶν ἀντιθέσεων καὶ ἀδυναμιῶν, ὥστε μόνον ἡ παρουσία τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν σᾶς ἔδιδε τὸ ἀπαραίτητον κάλυμμα, διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἡ πρώτη βάσις τῆς δῆθεν μεταξύ σας ἑνώσεως. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§150ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατὶ τὸν ἐγκατελείψατε;

§151Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Εἰς τὰς πολιτικάς μου πράξεις, κ. συνάδελφε, ἐγὼ λογοδοτῶ, ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Πράγματι, ἐπὶ χρόνια μὲ συνέδεσε πολιτικὴ φιλία καὶ μὲ συνδέει προσωπικὴ ἐκτίμησις, μὲ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν. Ἄν διεφωνήσαμεν, δὲν διεφωνήσαμεν, διότι μᾶς ἐχώρισε προσωπικὴ ἀντίθεσις, ἀλλὰ διεφωνήσαμεν, διότι ἄλλως ἐξετίμησα τὰ πολιτικὰ πράγματα, κατὰ μίαν ὡρισμένην ἐποχὴν ἐγὼ καὶ ἄλλως ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Ἄν ἐγὼ ἐδικαιώθην ἢ ὁ κύριος Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, εἶναι ἄλλη ὑπόθεσις καὶ ἀνήκει εἰς τὴν ἱστορίαν. Δὲν ἔχω οὐδένα λόγον νὰ ἀποκρύψω ἢ νὰ μὴ ὑπογραμμίσω, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπολιτεύθημεν ἡμεῖς, καὶ θὰ ἦτο πολὺ χρήσιμον δι’ ἰδέας καὶ πολιτικὰς ἀντιλήψεις, ἂν εἴχατε καὶ σεῖς εἰς τὸ ἰδικόν σας Κόμμα, καὶ μάλιστα εἰς στελέχη ἀνωτάτου ἐπιπέδου, τὸ θάρρος χάριν ἰδεῶν καὶ πολιτικῶν σκέψεων νὰ διαφωνήσητε μὲ τὴν ἡγεσίαν σας. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ὄχι μόνον δὲν κατωρθώσατε νὰ δημιουργήσητε ἐκ τῆς προχείρου καὶ κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, δῆθεν, πολιτικῆς ἑνώσεώς σας ἐμπιστοσύνην, εἰς τὸν λαόν, ἀλλὰ ἐπράξατε καὶ λάθη τακτικῆς, κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον. Καὶ τὸ πρῶτον σας λάθος, τακτικῆς, συνίσταται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι εὑρισκόμενοι πρὸ τῆς ἀνάγκης νὰ συγκεράσητε δυσκόλους καὶ ἀντιμαχομένας ἀπόψεις, ἀπόψεις ποὺ ἀφοροῦν τὴν παράταξιν τῶν ἀκραιφνῶς ἐθνικοφρόνων Ἑλλήνων μὲ τὴν παράταξιν τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, δὲν εὑρήκατε τὸν κανόνα καὶ τὸν μέσον ὅρον, ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ ἠμποροῦσε νὰ συνδυάσῃ καὶ τὰ δύο. Καὶ παρεσύρθητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, εἰς τὸ νὰ ἔχετε ταυτοσήμους προεκλογικὰς τοποθετήσεις μὲ τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν, ὅπως τὴν κατάργησιν τοῦ Γʹ Ψηφίσματος καὶ τὴν ἐπίθεσιν κατὰ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ προσεθέσατε διὰ τοῦ προεκλογικοῦ αὐτοῦ λάθους τακτικῆς, πρόσθετον βάρος, καὶ βάρος μάλιστα δυσβάστακτον, εἰς τὰς δυνατότητας τῆς ἐκλογικῆς σας ἐπιτυχίας.

§152Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Δὲν ὑπήρξαμεν πατριδοκάπηλοι.

§153Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ διεπράξατε ἀπὸ ἀπόψεως ἐκλογικῆς τακτικῆς καὶ ἕτερον μέγα, σφάλμα. Δὲν ἐξετιμήσατε, ὅτι τὸ 1961 παρῆλθεν ἀνεπιστρεπτί, κ. βουλευταί, καὶ τὸ λέγω καὶ διὰ τοὺς φίλους τῆς πλειοψηφίας, ἡ ἐποχὴ τῶν προεκλογικῶν ὑποσχέσεων. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος παρακολουθεῖ τὴν ἐξέλιξιν τῆς οἰκονομίας, τὰς συνθήκας καὶ τὰς ἐπιπτώσεις τῶν διαφόρων ἐνεργειῶν, εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα τοῦ Κράτους, εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ πολὺ περισσότερον ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς πολιτευομένους τὴν οὐσιαστικὴν ἀξίαν τῶν διδομένων προεκλογικῶν ὑποσχέσεων. Καὶ ἐκ τῶν ἀπείρων προεκλογικῶν ὑποσχέσεων ποὺ ἔδωσεν ἡ Ε.Κ., μεταξὺ τῶν ὁποίων συμπεριλαμβάνονται καὶ τοιαῦται, αἱ ὁποῖαι εὐθέως στρέφονται κατὰ τῆς σταθερότητος τοῦ ἐθνικοῦ μας νομίσματος, ὄχι μόνον δὲν ἐπετύχατε νὰ γίνουν πιστευταί, ἀλλὰ ἐδημιουργήσατε καὶ προσθέτους ἀμφιβολίας, περὶ τοῦ ἂν θὰ ἦτο φρόνιμον νὰ σᾶς δοθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐζητήσατε ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου ὑπεστήριξε, κ. βουλευταί, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, τὸ ὑποστήριξε δὲ πολλὰς φορὰς καὶ ὄχι μόνον προχθές, ὅτι ἔργον τῆς πλειοψηφίας εἶναι νὰ κυβερνᾷ, καὶ ἔργον τῆς μειοψηφίας νὰ ἐλέγχῃ. Καὶ προσέθεσεν ἀμέσως, ὅτι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ὑποστηρίζει τὴν ἄποψιν αὐτὴν εἶναι, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ, κατὰ τὴν γνώμην του, τὴν πραγματικὴν οὐσίαν τῆς δημοκρατίας. Καὶ πράγματι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἔχει δίκαιον. Ἡ πλειοψηφία πρέπει νὰ κυβερνᾷ καὶ ἡ μειοψηφία πρέπει νὰ ἐλέγχῃ. Ἀκόμη εἰς τὴν τελευταίαν Βουλήν, ὅταν ἐγένετο ἀνατομία περὶ τῶν ἐκλογικῶν ζητημάτων, καὶ ἐξητάσθησαν καὶ ἀπὸ θεωρητικῆς καὶ πολιτικῆς πλευρᾶς τὰ προτερήματα καὶ τὰ ἐλαττώματα τῶν διαφόρων ἐκλογικῶν συστημάτων, διότι οὐδὲν ἐκλογικὸν σύστημα εἶναι τέλειον, ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἐγένετο κοινῶς παραδεκτόν, ὅτι ἡ πλειοψηφία ἐννοεῖται, ἡ κατὰ τὸ ἑκάστοτε ἐκλογικὸν σύστημα πλειοψηφία τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου παρέταξε τότε στοιχεῖα, στοιχεῖα στατιστικὰ περὶ τῶν διαφόρων ἐφαρμογῶν τῶν διαφόρων ἐκλογικῶν συστημάτων εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἀπέδειξεν, ὅτι πάρα πολλὲς φορές, εἴτε μὲ τὴν ἀναλογικήν, εἴτε μὲ τὸ πλειοψηφικόν, ἀντεπεκρίνετο μὲν ἡ διάρθρωσις τῆς Ἐθν. Ἀντιπροσωπείας πρὸς τὰ δεδομένα τοῦ ἑκάστοτε ἐφαρμοζομένου ἐκλογικοῦ συστήματος, ἀλλὰ δὲν ἀνταπεκρίνετο μὲ τὴν διάρθρωσιν καὶ τὴν ἐκδήλωσιν τοῦ ἐκλογικοῦ σώματος. Θὰ μὲ ἐρωτήσετε: Διατί τὰ λέγω αὐτά; Θὰ σᾶς δώσω ἀμέσως τὴν ἀπάντησιν διατί.

§154ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ νὰ περάσῃ ἡ ὥρα καὶ νὰ μὴ μπορέσουν νὰ ὁμιλήσουν οἱ ἄλλοι.

§155Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἡ τακτικὴ τῶν Κομμάτων τοῦ Κέντρου καὶ κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον, καὶ κατὰ τὰ τέλη τῆς περασμένης Βουλῆς, καὶ σήμερον εἶναι σαφής, κ. τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Καὶ θὰ διαπράξετε πλάνην μεγάλην, ἐὰν νομίζετε, ὅτι δὲν εἴμεθα ἡμεῖς εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσωμεν πῶς σκέπτεσθε καὶ εἰς τί ἀποβλέπετε. Ἐξ ὁρισμοῦ, ὑπήρξατε πάντοτε βέβαιοι, ὅτι πρῶτον Κόμμα τῆς Ἑλλάδος ἦτο ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ ἐπιδίωξίς σας ἦτο, διὰ παντὸς τρόπου, ὄχι νὰ ἀνατρέψητε τὸ δεδομένον αὐτό, διότι τοῦτο ἦτο βέβαιον, ἀλλὰ νὰ κατορθώσητε, διὰ μεθόδου, τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιθυμῶ νὰ χαρακτηρίσω, καὶ διὰ διαφόρων τροπολογιῶν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, νὰ δημιουργήσητε τὰς προϋποθέσεις μὴ αὐτοδυνάμου πλειοψηφίας. Κύριοι βουλευταὶ τοῦ Κέντρου, ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωσις εἶχε συγκεντρώσει 149 ἕδρας, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο, καθ’ ὑμᾶς, ἄνευ νοθείας καὶ ἄνευ βίας. Ἀπὸ τὰς 151 ἕδρας τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀρχίζει δι’ ἐσᾶς ἡ νοθεία καὶ ἡ βία. (Χειροκροτήματα). Ἐπεδιώξατε μὲ ἀπειλὰς ἀνωμαλιῶν, ἀπειλὰς ἀποχῶν ἐκ τῶν ἐκλογῶν, μὲ ἀπειλὰς δημιουργίας ἐσωτερικῆς ἀνωμαλίας, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἐσχηματίζετο Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις, διὰ νὰ διεξαγάγῃ τὰς ἐκλογάς, νὰ διασφαλίσητε ὄχι τὴν πλειοψηφίαν, διότι ἐγνωρίζατε, ὅτι δὲν θὰ ἠδύνασθε, ἀλλὰ τὴν μείωσιν τῆς αὐτοδυνάμου πλειοψηφίας τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως. Δὲν τὸ ἐπετύχατε, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπιθυμεῖ τὴν ἡσυχίαν του, ἐπιθυμεῖ νὰ ἐργασθῇ καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ προβλήματα καὶ ἐπιταγάς, ὅπως ἐμφανίζονται σήμερον εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῶν παγκοσμίων πραγμάτων καὶ τῶν διεθνῶν ἐπιπτώσεων ἐπὶ τῆς οἰκονομίας. Καὶ ἐπειδὴ δὲν τὸ ἐπετύχατε, δι’ αὐτό, κ. βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, μαζὶ μὲ τὴν ἡγεσίαν σας ἀκολουθεῖτε τὴν τακτικὴν τῆς δημιουργίας ἀνωμαλιῶν.

§156ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μαθήματα δὲν δεχόμεθα.

§157Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀφήσατε, κ. Διαμαντόπουλε, τὰς διακοπὰς διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ συνεννοηθῶμεν.

§158Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναφέρατε τὸ ὄνομά μου, κ. Ὑπουργέ, ἐνῷ ἐγὼ δὲν ὡμίλησα.

§159Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀντελήφθην, ἴσως, ἐσφαλμένως, ὅτι ὑμεῖς εἴπατε «μαθήματα δὲν δεχόμεθα». Ἐν ᾗ περιπτώσει ἐπλανήθην, περὶ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ ποῖος τὸ εἶπεν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δὲν ὑπάρχει θέμα. Καὶ τώρα, κ. βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, μὲ τὴν πορείαν τῆς τακτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε, ἐπιδιώκετε, μὲ τὰς ἀπόψεις τῆς ἡγεσίας σας, νὰ δημιουργήσητε προϋποθέσεις, ὡς ἐὰν τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα ἦτο διὰ τὴν Ε.Ρ.Ε. 149 ἕδραι. Ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν, κ. συνάδελφοι, δὲν εἶναι αὐτό. Εἶναι, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἐν τῇ ἐκτιμήσει τοῦ ἰδικοῦ μας ἔργου τὸ μὲν καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῶν ἰδικῶν σας ἀναμφισβητήτων σφαλμάτων, ἦλθε καὶ εἶπεν: Ἡ Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωσις, κατὰ τὰς συνθήκας τοῦ πολιτεύματος, ἐντέλλεται, ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, νὰ κυβερνήσῃ τὴν χώραν. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§160Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ἀπὸ τὸν κ. Καρδαμάκην καὶ τὰ

Τ.Ε.Α.

§161Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Καὶ ἐπειδὴ λόγος πολὺς γίνεται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν, περὶ τῆς ψήφου τῶν στρατιωτικῶν, θὰ μὲ ὑποχρεώσητε νὰ σᾶς εἴπω καὶ τὸ ἑξῆς: Τὸ στρατευόμενον Ἔθνος ἔχει εὐαισθησίαν. Τὴν εὐαισθησίαν αὐτήν, ὡς τέταρτον καὶ πρόσθετον οὐσιαστικὸν σφάλμα σας, ὄχι μόνον τὴν ἠγνοήσατε εἰς τὸ διάστημα τῆς προεκλογικῆς περιόδου, ἀλλὰ ἐφροντίσατε, τὴν εὐαισθησίαν αὐτὴν νὰ τὴν μεταβάλετε εἰς ζωηρὰν ἀνησυχίαν, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη διὰ τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον τὸ στρατευόμενον Ἔθνος ἐψήφισε κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς.

§162Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κάμνετε λάθος. Ἐὰν ὑπάρχῃ στρατός, ὀφείλεται εἰς τὸ αὐτὸ Κόμμα.

§163Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Καὶ ἐπὶ πλέον θὰ πρέπει — λυποῦμαι, ὅτι θὰ τὸ εἴπω αὐτὸ ἐκ τῶν προτέρων — νὰ σᾶς εἴπω, κ. συνάδελφοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι ὄχι μόνον διαπράττετε λάθος, ἀλλὰ διαπράττετε καὶ κἄτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιθυμῶ νὰ χαρακτηρίσω. Ὅταν λέγετε, ὅτι τὰ ὀκτὼ ἑκατομμύρια τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ συγκεκριμένως ἡ μεγάλη πλειοψηφία αὐτοῦ, τελεῖ ὑπὸ τὴν ἐκβιαστικὴν πίεσιν τοῦ στρατευομένου Ἔθνους, διαπράττετε μέγα λάθος καὶ λάθος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ ξένον πρὸς ἐκλογικὰς ἐπιπτώσεις διὰ τὸ μέλλον. Καὶ εἶναι τοσούτῳ μᾶλλον ἀκριβές, αὐτό, καθ’ ὅσον καὶ σεῖς γνωρίζετε, ὅτι ποσοστιαίως μὲν δὲν ἐμφανίζεται αὔξησις ἀξιόλογος ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε. μεταξὺ τῆς μιᾶς ἐκλογῆς καὶ τῆς ἄλλης εἰς τὰ στρατιωτικὰ τμήματα καὶ δεύτερον, καὶ κυριώτερον, ὅτι οἱανδήποτε ἑρμηνείαν θελήσητε νὰ δώσητε εἰς τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα τοῦ στρατοῦ, γνωρίζετε, κάλλιστα, ὅτι, ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, δὲν μεταβάλλεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς συνθέσεως τῆς σημερινῆς συμπαγοῦς πλειοψηφίας. Καὶ συνεπῶς ἡ σύνδεσις ὁλοκλήρου τῆς προτάσεως δυσπιστίας, κυρίως εἰς τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐψήφισαν οἱ στρατιωτικοὶ καὶ δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ τὰ σώματα ἀσφαλείας, περὶ τῶν ὁποίων ἐφροντίσατε, ὄχι μόνον τὴν ἀνησυχίαν νὰ ὑποκινήσητε, ἀλλὰ νὰ περιλούσητε μὲ τὰς ἀπειλάς σας, κατὰ τὸ διάστημα τῆς προεκλογικῆς περιόδου, ὅλα αὐτὰ γνωρίζετε, πάρα πολὺ καλά, ὅτι συνέβαλον εἰς τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα, ἀλλ’ οὐχί, ὅτι θὰ ἠδύνατο ἡ τοιαύτη ψῆφος των νὰ μεταβάλῃ τὸ γεγονός, τὸ ἀναμφισβήτητον, τῆς ἀπολύτου καὶ ἀκλονήτου πλειοψηφίας τῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§164Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Νὰ σᾶς ἐγκαταλείψουν τὰ ἀφεντικὰ καὶ νὰ δῆτε ποῦ θὰ πᾶτε.

§165Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Νὰ μᾶς ἐγκαταλείψουν ἡμᾶς τὰ ἀφεντικά, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχομεν, βεβαίως, εἶναι ἡ ἄποψίς σας. Ἀλλ’ ἐγὼ θὰ ἀνταποδώσω τὴν σκέψιν: Θὰ ἦτο πάρα πολὺ καλὸν πρᾶγμα, διὰ σᾶς, νὰ σᾶς ἐγκαταλείψουν τὰ ἰδικά σας ἀφεντικά. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§166Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Σεῖς ἔχετε ἀφεντικὰ ποὺ σᾶς ἔβαλαν ἐκεῖ.

§167Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Καὶ ἡ μὲν Ἀριστερὰ διατυπώνει, συνεχῶς, τὴν πίστιν της πρὸς τοὺς δημοκρατικοὺς θεσμούς. Ἐξαρτᾶται, ὅμως, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἀπὸ τὴν πολιτικὴν σκέψιν καὶ τὰς ἀντιλήψεις ἑνὸς ἑκάστου ἐξ ἡμῶν, νὰ ἀποδώσωμεν εἰς τὰς τοιαύτας πεποιθήσεις τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, τὴν ἀξίαν, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς αὐτάς. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι πράγματι ἀξιοπερίεργον εἰς τὴν χώραν αὐτήν, κ. βουλευταί, εἶναι, ὅτι ἡ ἡγεσία τοῦ Κέντρου, εἰς τὴν ἀνάγκην τῶν ἑκάστοτε ἐκλογικῶν ἢ πολιτικῶν σκοπιμοτήτων της, ἄλλοτε μὲν συνυπολογίζει εἰς τὴν πλειοψηφίαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὴν δύναμιν τῆς Ἀριστερᾶς καὶ ἄλλοτε, ὅταν δι’ ἐκλογικοὺς σκοποὺς εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπέρχεται διαχωρισμός, ἐπιτίθεται, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ἐναντίον τῆς Ἀριστερᾶς. Καὶ ὡς νὰ μὴ φθάνουν ὅλα αὐτά, ἔχει τὴν ἀξίωσιν, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου καὶ ἡ ἡγεσία του, νὰ τυγχάνῃ, ἡ ἑκάστοτε μεταβαλλομένη, μετὰ τοσαύτης εὐκολίας, πολιτική του τοποθέτησις, εἰς τὰ σπουδαιότατα προβλήματα τῆς Ἑλλάδος, ἰδιαζούσης ἐμπιστοσύνης, διὰ νὰ δικαιοῦται νὰ διεκδικήσῃ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀπὸ τὰς κατηγορίας περὶ βίας καὶ νοθείας δὲν ἀπομένει, κ. βουλευταί, τίποτε τὸ οὐσιαστικόν. Καὶ δὲν ἀπομένουν, παρὰ αἱ ἀποφάσεις τοῦ Ἐκλογοδικείου, καθ’ ὃ μέτρον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεάσουν αὗται τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν. Καὶ ἡμεῖς, τῆς Ε.Ρ.Ε., ἀσφαλῶς δὲν ἀνήκομεν εἰς ἐκείνους ποὺ προεξοφλοῦν ἢ θέλουν νὰ ἐπηρεάσουν τὴν γνώμην τῶν δικαστηρίων τῆς χώρας. Ἀπὸ τὴν πολιτικήν, καὶ ἀπὸ τὴν πορείαν τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ἐμφανίζεται, κ. βουλευταί, ἀνάγλυφον καὶ κἄτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ κοινὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι σὺν τῇ πικρίᾳ τῆς ἀπωλείας τῶν ἐκλογῶν τῆς 29ης Ὀκτωβρίου, κ. βουλευταὶ τῆς μειοψηφίας, τὸ Δημοκρατικὸν Κέντρον ἀπώλεσεν ἐκ νέου τὰς ἐκλογὰς δι’ ἄλλην μίαν φορὰν καὶ μετὰ τὰς ἐκλογάς. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Καὶ τὰς ἀπωλέσατε ἐκ τῶν ἰδικῶν σας πολιτικῶν σφαλμάτων, κύριοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Καὶ δι’ αὐτὸ ὁ λαός, γνωρίζων αὐτό, σᾶς ἐτοποθέτησεν εἰς τὴν μειοψηφίαν.

§168Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Δὲν μᾶς ἐτοποθέτησεν ὁ λαός. Ὁ Καρδαμάκης μᾶς ἐτοποθέτησεν.

§169Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Καὶ ἀποτέλεσμα ὅλης αὐτῆς τῆς διαδικασίας, δηλαδὴ συμπέρασμα, κ. βουλευταί, τελικόν, εἶναι τοῦτο: Διεκδίκησις τῆς ἐξουσίας ἐκ μέρους τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, διὰ τοῦ συστήματος τῆς ἰσορροπίας τῶν δυνάμεων. Ὅλη ἡ στρατηγικὴ καὶ πολιτικὴ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου συνίσταται, εἰς τὸ πῶς θὰ ὑπάρχῃ συμπαγὴς πλειοψηφία, ὥστε ἡ μειοψηφία, διατηροῦσα τὸ ἰσοζύγιον, νὰ δύναται αὐτὴ νὰ κυβερνήσῃ. Καὶ ὁ κανὼν αὐτὸς εἰς τὴν πολιτικήν, κ. βουλευταί, εἶναι πανάρχαιος καὶ γνωστός. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπομένει, ὡς ἐρώτημα, καὶ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιδέχεται εὐκόλως ἀπάντησιν, εἶναι τὸ πῶς συμβιβάζεται ἡ τοποθέτησις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου περὶ πλειοψηφίας κυβερνώσης καὶ μειοψηφίας ἐλεγχούσης, μὲ τὴν προσπάθειαν τὴν ἐπίμονον, διὰ παντὸς τρόπου, ἔστω καὶ ἂν τίθενται ὑπὸ κρίσιν οἱ βασικοὶ θεσμοὶ τοῦ πολιτεύματος, νὰ δημιουργηθῇ κατάστασις ἀνυπάρκτου συμπαγοῦς πλειοψηφίας, ὥστε, ἡ μειοψηφία, ἐξ ἰσορροπευτικῆς δυνάμεως, νὰ μεταβάλλεται εἰς Κυβέρνησιν. Εἰς τὴν τακτικὴν αὐτήν, ἀξιότιμοι κ. βουλευταὶ τοῦ Κέντρου, — περὶ τῆς Ἀριστερᾶς δὲν ὁμιλῶ, διότι εἴπομεν, ὅτι ὁμιλοῦμεν μὲ Κόμματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν δημοκρατικὴν συνείδησιν — εἰς τὴν τακτικήν σας αὐτήν, κ. βουλευταὶ τοῦ Κέντρου, μαζὶ μὲ τὴν ἡγεσίαν σας, νὰ ξεύρετε, ὅτι ἡμᾶς θὰ μᾶς εὕρητε ἀσυγκινήτους. Θὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ ἐπιτελῶμεν τὸ καθῆκον μας σύμφωνα μὲ τὰς ἐντολὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Σεῖς θὰ ἀκολουθήσητε, κατὰ τὴν κρίσιν σας, τὴν πορείαν σας. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι θὰ συναντήσητε καὶ εἰς ἡμᾶς τὴν ἀπόλυτον ἀπόφασιν, τὴν ἐντολὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ φέρωμεν εἰς πέρας. (Ὄρθιοι οἱ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως ὑποδέχονται μὲ ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα τὸ τέλος τοῦ λόγου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν).

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§171Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ξεύρω τὶ δικαιώματα καὶ τὶ ὑποχρεώσεις ἔχει τὸ Προεδρεῖον καὶ τί λέγει ὁ Κανονισμός. Ξεύρω, ὅμως, ὅτι τελειώνομεν τὴν τρίτην συνεδρίασιν καὶ ἀπὸ τοὺς 50 ἐγγεγραμμένους ἔχουν ὁμιλήσει μόνον πέντε. Ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ κανονίζετε νὰ ὁμιλοῦν οἱ ἐγγεγραμμένοι, διότι δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ παίζωμεν ἐδῶ ρόλον κομπάρσου.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ἀκόμη τρεῖς συνεδριάσεις. Σήμερον, αὔριον καὶ τὴν Δευτέραν. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§173Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ποίου σημείου θέλετε νὰ ὁμιλήσετε, κ. συνάδελφε;

§175Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ξεύρω τί δικαιώματα καὶ τί ὑποχρεώσεις ἔχει τὸ Προεδρεῖον, τοῦτο ξέρω, ὅτι τελειώνομεν τὴν τρίτην συνεδρίασιν καὶ ὡμίλησαν μόνον πέντε συνάδελφοι ἐκ τοῦ Κέντρου, ἐνῷ ὑπολείπονται ἄλλοι 40.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§177Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἤκουσα μὲ ἰδιαιτέραν προσοχὴν τὴν ὁμιλίαν τοῦ ἄρτι κατελθόντος τοῦ βήματος κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ βουλευτοῦ Κερκύρας, ἀνέμενον δὲ νὰ ἴδω ποῖα νέα στοιχεῖα, ποῖα βασικὰ ἐπιχειρήματα θὰ προσεκόμιζε, διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν κυβερνητικὴν ἄποψιν, λυποῦμαι, ὅμως, ποὺ θὰ τὸ εἴπω, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρξεν ἡ ὁμιλία του, παρὰ μία ἐπανάληψις τῶν ὅσων ἐπὶ δύο μῆνας ἤδη ἡ Ε.Ρ.Ε. λέγει πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἴσως, θὰ ἠδύνατο νὰ διεκδικήσῃ ὡς πρωτοτυπίαν τῆς ἀγορεύσεώς του, τὴν ἔξαρσιν τῆς δυνάμεως τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν καὶ τὸ γεγονός, ὅτι κατ’ αὐτόν, τὸ Κόμμα τοῦ κ. Μαρκεζίνη ὑπῆρξεν τὸ σωσσίβιον τῆς Ἑν. Κέντρου. Αὐτὴ ἦτο ἡ πρωτοτυπία τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Θεοτόκη καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀπησχόλησε ἐπὶ μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν τὸ βῆμα. Ἠθέλησεν ἀκόμη ὁ κ. Θεοτόκης νὰ κρίνῃ συζητουμένης προτάσεως δυσπιστίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπέκρινε τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον διεχειρίσθη τὴν προεκλογικὴν μάχην ἡ Ἕνωσις Κέντρου.

§178Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Εἶπον μίαν γνώμη καὶ ὡς γνώμην, εἶχον δικαίωμα νὰ τὴν εἴπω.

§179Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Βεβαίως, ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ κρίνετε τοὺς ἀντιπάλους σας, τοῦτ’ αὐτὰ συνέβαινον καὶ εἰς τὴν Τουρκίαν καὶ εἰς τὴν Σεούλ, ἀλλὰ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἦτο ἀνάρμοστον, συζητουμένης προτάσεως δυσπιστίας τῆς Κυβερνήσεως, νὰ κάμετε κριτικὴν κατὰ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἡ ὁποία εἰς τὸ κάτω κάτω εἶναι ἐλευθέρα νὰ κρίνῃ τὰ τοῦ οἴκου της. Καὶ ἀπέδωκεν ἰδιαιτέραν σημασίαν ὁ κ. Θεοτόκης εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ε.Κ. κατεσκευάσθη τὴν τελευταίαν στιγμὴν καὶ ὅτι ἡ ἀνομοιογένεια ἦτο ἡ αἰτία τῆς ἀποτυχίας της. Καὶ διερωτῶμαι αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἆραγε δὲν στρέφει ὀλίγον τὸ βλέμμα του πρὸς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν, διὰ νὰ ἴδῃ τὴν ὁμοιογένειαν τῆς Ε.Ρ.Ε.; Ἀλλὰ Βενιζελικὰ στελέχη ἔχομεν. Ἡ Ε.Ρ.Ε. στεγάζει σήμερον ἡγετικὰ στελέχη, τὰ ὁποῖα διεφώνισαν μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ 1958 καὶ ἐπὶ ἄλλων βασικῶν θεμάτων καὶ τοῦτο, διότι ἠσθάνθη ἀδυναμία κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς καὶ ἠθέλησε διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ νὰ συγκολλήσῃ τὰ ἀσυγκόλλητα διὰ νὰ διεκδικήσῃ τὴν ἐκλογικὴν νίκην. Ἔχει ἡ Ε.Ρ.Ε. εἰς τοὺς κόλπους της καὶ τὴν ἡγεσίαν τῆς Κυβερνήσεως πολιτικὸν ἡγέτην, ὁ ὁποῖος δὲν ἐδίστασε νὰ εἴπῃ διὰ τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε., κ. Κ. Καραμανλῆν, ὅτι εἶναι ὁ πλέον ἀκατάλληλος Ἕλλην διὰ νὰ εἶναι Πρωθυπουργός.

§180Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ ἠμπορεῖ νὰ τὸ εἴπῃ ξανά.

§181Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸ ἐπανέλαβε χθὲς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας, ὅ,τι συνέβησαν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ὅτι συνήθως συμβαίνει κατὰ τὰς ἐκλογάς, ἤτοι μικρὰ ἐπεισόδια καὶ ἀκόμη ἐλάχιστοι λαθροχειρίαι, δηλαδή, πράγματα ποὺ συμβαίνουν καὶ ἐδῶ καὶ εἰς τὰς Παρισίους. Αὐτὰ εἶναι, ἴσως, ἀληθῆ, ἀλλὰ δὲν συνέβη ποτέ, οὔτε εἰς τὴν χώραν αὐτήν, οὔτε εἰς καμμίαν ἄλλην, νὰ ἔχῃ σχεδιασθῆ πραξικόπημα πλῆρες διὰ νὰ νοθεύσῃ τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, σχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐξετελέσθη κατὰ τρόπον σατανικὸν καὶ ὁλόκληρον τὴν νύκτα τῆς παραμονῆς τῶν ἐκλογῶν εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν. (Χειροκροτήματα). Εἶπε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας, ὅτι καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958 διεβλήθη ἀπὸ τὴν ἰδίαν παράταξιν καὶ ἐνόμισεν, ὅτι ὁμιλεῖ, εἴτε πρὸς ἀλλοδαπούς, εἴτε πρὸς ὁμογενεῖς τουρίστας καὶ ὄχι πρὸς πολιτικὸν Σῶμα συγκεκροτημένον ἀπὸ δημοσίους ἄνδρας. Γνωρίζει τὴν πραγματικότητα. Γνωρίζει, ὅτι τότε διεβλήθη τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν, διότι ὁ ἐκλογικὸς νόμος τοῦ 1958 ἦτο νόμος πολωτικὸς καὶ ὁδήγησεν εἰς τὴν εὕρεσιν τῶν 2 ἀκραίων παρατάξεων. Τοιαύτη ὑπῆρξε ἡ ἰδική σας πρόθεσις, ἀλλὰ ὑπῆρξαν ὑπερήφανοι πολιτικοὶ ἄνδρες, πολιτικὰ στελέχη τῆς παρατάξεως, οἵτινες διεφώνησαν πρὸς τὴν προοδευτικὴν αὐτὴν στάσιν, μεταξὺ αὐτῶν ὁ σημερινὸς κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις ἐπὶ μίαν 4ετίαν ἐγκατέλειψε καὶ τὴν Ε.Ρ.Ε. καὶ τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Καὶ ἔπρεπε, ὁ νῦν κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας καὶ τέως τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ..........

§182Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐγὼ δὲν κάμνω διακοπάς, ἀλλὰ ἀπευθύνεσθε πρὸς ἐμὲ καὶ μοῦ ὑποδεικνύετε νὰ ἔχω περισσοτέραν λεπτότητα ἀπέναντι τοῦ συναδέλφου μου........

§183Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀλλοίμονον, ἐὰν δὲν ἔχετε λεπτότητα ἀπέναντι πρὸς τὸν διάδοχόν σας, ὁ ὁποῖος εἶναι ἁρμόδιος διὰ τὸ συζητούμενον θέμα, εἶναι ὁ κ. Γ. Ράλλης καὶ γνωρίζητε, ὅτι οὗτος τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958 τὸ ἐθεώρησε διαβλητόν, δι’ οὓς λόγους διεφώνησε καὶ σᾶς ἐπέταξε τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἔκαμε 4 χρόνια μακρὰν τῆς πολιτικῆς ζωῆς. Ἡ σημερινὴ διαβλητότης τῶν ἐκλογῶν εἶναι συνέχεια τοῦ 1958.

§184Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐγὼ ἔκαμα τὴν τοποθέτησίν μου, ἀφοῦ προηγουμένως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔκαμε τὴν τοποθέτησίν του ἀπὸ τῆς πλευρᾶς καὶ τῆς ἁρμοδιότητός του. Τὸ θέμα τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958 καὶ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτοῦ, ὡς καὶ τὸν τρόπον τῆς ὁμαλῆς διεξαγωγῆς αὐτοῦ, ἀνεγνώρισεν, πρώτη ἡ παράταξίς σας καὶ πρῶτος ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὁ ὁποῖος ὑπεγράμμισεν, ὅτι ὑπετάχθημεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958, διότι ἐπρόκειτο περὶ γνησιωτάτων ἐκλογῶν, ἐκτός, ἐὰν εὑρίσκεσθε εἰς διαφωνίαν πρὸς τὸν Ἀρχηγόν σας.

§185Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Πρὸ ὀλίγου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὶ σᾶς εἶπε καὶ ἐσιωπήσατε; ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958 ὑπῆρξε νόθον, ἡ δύναμις τῆς Ε.Δ.Α., λόγῳ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἐνεφανίσθη ἐπηυξημένη καὶ διάφορος τῆς πραγματικότητος. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν συμβαίνουν ἐπεισόδια κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐδῶ καὶ εἰς τὰς ἄλλας δημοκρατικὰς χώρας, δὲν συνέβη ποτὲ ἡ κακοποίησις τῶν πολιτῶν καὶ ἡ βία ποὺ συνέβη ἐδῶ κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς. Δὲν συνέβη ποτὲ ἡ πλήρης ταὐτότης τοῦ Κόμματος τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τοῦ Κράτους, τοῦ Κόμματος καὶ τοῦ στρατοῦ, τοῦ Κόμματος καὶ τῶν Τ.Ε.Α, τοῦ Κόμματος καὶ τῆς Ἀστυνομίας–Χωροφυλακῆς. Ὁλόκληρος ἡ Διοίκησις, μέχρι καὶ τοῦ τελευταίου χωροφύλακος, εἶχε γίνει τυφλὸν ὄργανον τοῦ Κόμματος. Καὶ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας, πῶς ἦτο δυνατὸν ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν νὰ γίνῃ ταύτισις τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ μὲ τὴν Ε.Ρ.Ε. Ἐπὶ τρία ὁλόκληρα ἔτη ἀγωνιζόμεθα διὰ τὴν κατάλυσιν τοῦ δημιουργηθέντος κομματικοῦ κράτους καὶ ἀπετέλεσε τοῦτο ἕνα τῶν βασικῶν συνθημάτων τοῦ ἐκλογικοῦ μας ἀγῶνος. Οἱ λόγοι τῶν Κυβερνητικῶν ρητόρων —ἐπὶ τοῦ μεγίστου τούτου θέματος— ἔλαβον τὴν μορφὴν μονολόγων καὶ δὲν ἀντέχουν εἰς τὴν παραμικρὰν κριτικήν. Δι’ ὅλων αὐτῶν τῶν ἀνόμων μέσων καὶ τῆς κινητοποιήσεως τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τοὺς κομματικοὺς Νομάρχας ἀπεκτήσατε τὴν πλειοψηφίαν, διότι οὔτε εἴχατε, οὔτε ἔχετε πλειοψηφίαν. (Χειροκροτήματα). Οἱ πάντες γνωρίζουν καὶ ὁ τελευταῖος χωρικός, εἰς τὴν τελευταίαν καλύβην, τὶ συνέβη τὴν νύκτα τῆς 28ης πρὸς τὴν 29ην Ὀκτωβρίου, ὅτε συνετελέσθη ἡ ληξιαρχικὴ πρᾶξις τῆς ἀτιμίας ποὺ ἔγινε. (Χειροκροτήματα). Ἐνθυμοῦμαι τὸ ἀπόγευμα τοῦ Σαββάτου, 28)10, τὶ ἔλεγε Θεσσαλὸς, σοβαρὸς πολιτικὸς παράγων τῆς Ε.Ρ.Ε: «Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀρχίζει ἡ ἐκλογὴ καὶ θὰ τελειώσῃ τὴν αὐγὴν τῆς Κυριακῆς». Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἐβιάσθη ἡ ἐλευθέρα θέλησις ἑκατοντάδων χιλιάδων πολιτῶν. Ὁ στρατὸς ἐπίσης, ἔπαιξε ἕνα ἄλλον ἀποφασιστικὸν παράγοντα εἰς τὴν ἔκβασιν τῶν ἐκλογῶν· καὶ διὰ νὰ ἀρκεσθῶ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου ἐκλογικὴν περιφέρειαν, θὰ σᾶς εἴπω τοῦτο. Ὅλοι οἱ ἀξιωματικοί, ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ στρατηγοῦ μέχρι τοῦ λοχίου, ἔδωσαν τὸ παρὼν εἰς τὴν Καρδίτσαν πρὸ τῶν ἐκλογῶν, καὶ βεβαίως, δὲν ἦτο ἡ νοσταλγία τῶν συγγενῶν τῶν πρὸς ἐπίσκεψιν τοῦ τόπου των μὲ τὰ ἀπαστράπτοντα γαλόνια των, ἀλλὰ ἐπηρεασμὸς τῆς ἐποχῆς. Πέραν τούτου, εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς δώσω μίαν χαρακτηριστικὴν εἰκόνα διὰ τὴν δρᾶσιν τῶν Τ.Ε.Α. καὶ εἰδικώτερον διὰ τὴν διανομὴν τοῦ ρουχισμοῦ. Συνήντησα εἰς μίαν ὀρεινὴν περιοχὴν τῆς περιφερείας μου ἀνθυπολοχαγὸν τῶν Τ.Ε.Α. βαδίζοντα πίσω ἀπὸ τὸ μουλάρι, διότι εἶχε διαταγὴν, πρὸ τῆς δύσεως τοῦ ἡλίου νὰ παραδώσῃ τὰ ἄρβυλα καὶ τὰ τρόφιμα. Ἰδοὺ μιὰ ἄλλη ἀκόμη πρᾶξις ἐπηρεασμοῦ τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. (Χειροκροτήματα). Καὶ πάντα ταῦτα, τὰ ὁποῖα διενέμοντο ὡς κόλυβα, ἦσαν ἐκ τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ ἱστορία τῆς διανομῆς τοῦ ρουχισμοῦ. Ὁ ἐπηρεασμὸς τῶν Τ.Ε.Α. διὰ τοῦ ἐξοπλισμοῦ των καὶ διὰ τῶν διαφόρων ἐνεργειῶν του ἦτο ἀπόλυτος. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω, πρὸς Θεοῦ, ἕνα γράμμα ἀπὸ ὀρεινὸ χωριὸ. Εἶναι γραμμένον εἰς τὰς 26)10 καὶ λέγει τὰ ἑξῆς: «..... .... (ἀναγινώσκει).......». Αὐτὸς ἦτο ὁ ἐξοπλισμὸς τῶν Τ.Ε.Α., ἡ μεγάλη ὑπηρεσία ποὺ παρέσχε ἡ Κυβέρνησις Δόβα εἰς τὸ Κέντρον, διὰ τὴν ὁποίαν διεμαρτυρήθη ἡ Ε.Ρ.Ε., ὅτι δηλαδή, τὸ Κράτος ὑπέκυψε εἰς τὴν θέλησιν τῆς Ε.Κ. Ἀλλά, κ. βουλευταί, δὲν ἀνεφέρθη μέχρι τῆς στιγμῆς, δὲν ἐτονίσθη ὅσον ἔπρεπεν, αὐταὶ αἱ χιλιάδες, αἱ δεκάδες χιλιάδων, τῶν ἀτομικῶν προσκλήσεων, προφορικαὶ καὶ γραπταί, τὰς ὁποίας ἔστειλαν οἱ σταθμάρχαι πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν, μὲ ἰδιαιτέραν προτίμησιν τοὺς Κεντρώους ποὺ ἦσαν ὕποπτοι νὰ ἐπαναπατρισθοῦν εἰς τὸ Κέντρον, ἐνῷ τὸ 1958 δι’ οὓς λόγους ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἶχαν ψηφίσει Ε.Δ.Α. Πῶς ἦτο αὐτὴ προτίμησις; Διότι ἐγνώριζον, ὅτι αὐταὶ αἱ προσκλήσεις δὲν ἐπρόκειτο κατὰ τίποτε νὰ ἐπηρεάσουν τοὺς ὀπαδοὺς τῆς Ε.Δ.Α. Αὐτὸ ποὺ τρομάζει, ἡ ὕπαρξις τοῦ φακέλλου εἰς τοὺς Κεντρώους, ποὺ εἶχαν μίαν λησμονημένην ἀθῷαν ἐαμικὴν δρᾶσιν, ἔπρεπε νὰ ὁλοκληρωθῇ, νὰ συμπληρωθῇ. Συνέπεσε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν νὰ εὑρίσκομαι εἰς τὸν Βόλον. Μὲ εἰδοποίησεν ὁ συνάδελφος κ. Δρούλιας, ὅτι ἐκείνην τὴν ἡμέραν διεξήγετο μία δίκη εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον Βόλου. Εἶναι πάρα πολὺ χαρακτηριστικὴ καὶ θὰ τὴν ἀναφέρω. Τὶ συνέβη; Ἕνας πολίτης ὀρεινοῦ χωρίου τοῦ Πηλίου ἐκλήθη τὴν 25ην Ὀκτωβρίου, 4 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν νὰ ἐπισκεφθῇ τὸν σταθμάρχην Ἀγρυᾶς, 4–5 ὧραι πορείας, διὰ νὰ ἐξετασθῇ ἐπὶ ὑποθέσεως τινός, ἔλεγεν ἡ πρόσκλησις. Φυσικά, ἐπειδὴ εἶχε συμβῆ 3 μῆνας ἐνωρίτερον νὰ ἔχῃ πάλιν κληθῆ καὶ εἶχε μεταβῆ καὶ εἶχε τακτοποιήσει τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἐπειδὴ τοιαῦται προσκλήσεις ἐστάλησαν κατὰ ἑκατοντάδας, συμβουλευθεὶς καὶ τοὺς ὑποψηφίους τοῦ Κέντρου, ἀνέβαλε τὴν μετάβασίν του, διὰ τὴν Δευτέραν μετὰ τὰς ἐκλογάς, ἄλλως τε ἡ ἀπόστασις ἦτο 4 ὡρῶν, ἐπῆγε τὴν πρωΐαν τῆς Δευτέρας εἰς τὸν σταθμάρχην καὶ αὐτὸς τοῦ εἶπε, τώρα πλέον εἶναι ἀργά, δὲν σὲ θέλω πήγαινε. Εἶχε τελειώσει ἡ δουλειά, ἀλλὰ ὑπέβαλε μίαν μήνυσιν, διὰ τὴν ὁποίαν ἐδικάζετο πρὸ ἡμερῶν καὶ μὲ τὴν κατηγορίαν, ὡς ὑπαίτιος, τοῦ ὅτι κληθεὶς κατ’ ἐπανάληψιν, τόσον ἐγγράφως, ὅσον καὶ προφορικῶς νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸ ἀστυνομικὸν κατάστημα Ἀγρυᾶς, ἵνα ἐξετασθῇ ἐπί τινος ὑποθέσεως, δὲν προσῆλθεν. Τὸ σῶμα τοῦ ἐγκλήματος. Τὴν 25ην καλεῖται καὶ εἰς τὰς 30 δὲν τὸν χρειάζεται, δὲν ὑπῆρχε λόγος, τὸ σχέδιον εἶχεν ἐκτελεσθῆ, ἔληξεν ἡ ὑπόθεσις. Καὶ διερωτῶμαι αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἂν αὐτὴ ἡ στάσις τοῦ ταπεινοῦ χωρικοῦ, τοῦ Πηλίου, δὲν ἀποτελεῖ τὴν καλλιτέραν ἀπάντησιν εἰς ἕνα μέγα ἐπιχείρημα ποὺ ἀπήγγειλεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, μὲ τὴν συναίσθησιν, ὅτι ἐνεκλόνισε τὰ πάντα ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι, κύριοι, διὰ νὰ πεισθῆτε, ὅτι οὐδεμία ὑπῆρξε πρᾶξις βίας, εἶναι, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἀνταπόκρισις τῶν πολιτῶν καὶ τῶν ὀπαδῶν τοῦ Κέντρου εἰς τὴν ἐγκύκλιον τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ μας, διὰ τὴν προβολὴν νομίμου αὐτοαμύνης κατὰ τῆς βίας. Ἰδού, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὸς ὁ ἁπλὸς χωρικὸς ἐκεῖ εἰς τὸ βουνὸ ἐπάνω ἦτο, ᾐσθάνθη τὴν δύναμιν νὰ ἀπειθήσῃ νομίμως εἰς παράνομον πρᾶξιν τῆς ἀστυνομίας. Ἰδοὺ ποία ὑπῆρξεν ἡ αὐτοάμυνα καὶ ὑπῆρξαν καὶ ἄλλα. Καὶ ἐάν, βέβαια, ἐπρόκειτο νὰ ἐννοήσωμεν ὡς ἄμυναν τὸ νὰ ὁπλισθῶμεν ἡμεῖς καὶ νὰ ἀφοπλίσωμεν τὰς ἀρχάς, λέγομεν, ὅτι δὲν τὸ ἐπράξαμεν αὐτό, ἀλλὰ διὰ παντὸς νομίμου μέσου ἠμύνθημεν. Τοὺς ἀπειλοῦντας τοὺς φίλους μας ὑπαλλήλους καὶ στρατιωτικούς, ἀπειλούσαμεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ κύρωσις, ἰδοὺ νόμιμος τρόπος ἀμύνης κατὰ τῆς παρανόμου βίας. Εἰς ἕνα ὀρεινὸ χωριὸ τῶν Ἀγράφων, ἐπίσης, θὰ τὸ ὀνομάσω, τὸ Πετρίλιον, ἕδρα ἀστυνομικοῦ σταθμοῦ, συνέβαινε, κ. βουλευταί, καθ’ ὅλας τὰς ἐκλογὰς ἡ Ε.Δ.Α. νὰ σημειώνῃ μηδέν, δὲν ἐπῆρε ποτὲ μίαν ψῆφον. Τὸ ἐξέλεξα ὡς παράδειγμα, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ εἰς τὸ ὑποσυνείδητον τῶν βουλευτῶν καὶ Ὑπουργῶν τῆς Ε.Ρ.Ε., ἡ δικαιολογία, ὅτι ἂν ἔκανε αὐτὸ ποὺ ἔκανε ὁ σταθμάρχης, τὸ ἔκανε διὰ πατριωτικοὺς λόγους, ἤτοι νὰ μειώσῃ τὴν δύναμιν τῆς Ε.Δ.Α. Συνέβησαν αὐτὰ ποὺ θὰ σᾶς εἴπω, ὑπάρχει καὶ ποινικὴ δικογραφία, πάρτε τὴν δικογραφίαν, κατηγορούμενος εἶναι ὁ σταθμάρχης, δὲν πρόκειται νὰ ἀναγνώσω τὰς καταθέσεις, θὰ τὰς καταθέσω, διὰ νὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικά. Εἰς τὸ καφενεῖον, 27η Ὀκτωβρίου, προπαραμονὴ τῶν ἐκλογῶν, μαζεμένοι μερικοὶ πίνουν καφὲ καὶ συζητοῦν πολιτικὰ χωρὶς καμμίαν φασαρίαν. Περνᾶ ἕνας ἐκ τῶν Τ.Ε. Α. καὶ πετᾶ ἀντικομμουνιστικὰς προκηρύξεις, καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰσελαύνει ὁ σταθμάρχης μὲ ἕνα χωροφύλακα. Τὶ εἶναι αὐτὰ τὰ χαρτιά; Αὐτὰ τὰ ἔφερε ὁ τάδε καὶ τὰ ἔρριψε πρὸ ὀλίγου. Τὶ κάνετε ἐδῶ, πολιτικὰ συζητεῖτε, ἔλα δῶ καφετζῆ, πρέπει νὰ πάρῃς ἄδεια πολιτικοῦ κέντρου. —Μὰ κύριε σταθμάρχα εἶναι ὅλων τῶν ἀποχρώσεων χωρικοὶ καὶ συζητοῦν, ἠμπορῶ νὰ κλείσω τὸ καφενεῖον; Παρεμβαίνει κάποιος δεύτερος καὶ τοῦ λέγει, ἀφίστε μας νὰ πιοῦμε ἕνα καφὲ καὶ νὰ πᾶμε στὸ σπίτι μας, διατάσσει τὸν χωροφύλακα νὰ τοὺς πάρῃ εἰς τὸν σταθμὸν καὶ τοὺς περιποιεῖται καταλλήλως. Ἀνοίγει κάτι δευτέρια, διὰ νὰ ἴδῃ πῶς θὰ ἠμπορέσῃ νὰ στηρίξῃ τὴν κατηγορίαν, ἐν τῇ ἀμηχανίᾳ του τηλεφωνεῖ εἰς τὴν Διοικητὴν τῆς Ὑποδιοικήσεως Μουζακίου καὶ ζητεῖ ὁδηγίας. Φυσικὰ ἔλαβε τὴν ἐντολὴν νὰ ἀφήσῃ τοὺς ἀνθρώπους ἐλευθέρους καὶ νὰ ἡσυχάσῃ. Αὐτὸς ὁδοιπόρησεν ἐπὶ 36 ὥρας διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὴν Καρδίτσαν καὶ συνοδευόμενος ἀπὸ τὸν ὁμιλοῦντα, ἐνεφανίσθη ἐνώπιον τοῦ Διοικητοῦ Χωροφυλακῆς μὲ τὰς ἀμυχὰς εἰς τὸ πρόσωπον. Βεβαίως, ἔδωσε συνέχειαν, ὄχι φυσικὰ νὰ τὸν τιμωρήσῃ, τοῦ εἶπε μόνον κάμετε μήνυσιν καὶ πράγματι, ἐπήγαμεν εἰς τὸν Ὑποδιοικητὴν τῆς Χωροφυλακῆς Μουζακίου καὶ ἐξητάσθημεν ὡς μάρτυρες καὶ ἔγινεν ἡ δικογραφία. Ὁ σταθμάρχης ἔλαβεν ἐντολὴν ἀπὸ τὸν Διοικητὴν Χωροφυλακῆς, νὰ μείνῃ εἰς τὸ σπίτι του καὶ νὰ μὴ ἀναμιγνύεται μὲ τοὺς πολίτας, μέχρι τῆς ἐκλογῆς. Θέλετε νὰ μάθητε πῶς ἐτερματίσθη διοικητικῶς ἡ ὑπόθεσις; Ἔλαβε μίαν εὐμενῆ μετάθεσιν ὁ σταθμάρχης, εἰς ἐπιβράβευσιν αὐτῆς τῆς τακτικῆς του. Παρακαλῶ αἱ καταθέσεις ἐκ τῆς δικογραφίας νὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικά. Τώρα θέλετε καὶ ὀλίγα περὶ δασοφυλάκων; Μερικοί, ἴσως, πλεῖστοι ἀγνοοῦν τὶ σημαίνει δασοφύλαξ εἰς τὸ χωριό, αὐτὸς εἶναι τὸ δικαστήριον, ἔτσι τὸν θέλει ὁ νόμος. Ἕνα πρωτόκολλον ποὺ συντάσσει ὁ δασοφύλαξ δι’ ἕνα ὀρεινὸν κάτοικον, εἶναι καταδικαστικὴ ἀπόφασις, δὲν ὑπάρχει ἀνταπόδειξις. Αὐτὰ τὰ πρωτόκολλα ἐχρησιμοποιήθησαν εἰς εὐρεῖαν κλίμακα. Ἔλεγεν ὁ δασοφύλαξ εἰς τὸν ψηφοφόρον: Αὐτὸ τὸ πρωτόκολλον τὸ ἔχω ἕτοιμον, πάρε τὸ ψηφοδέλτιον καὶ ἐὰν δὲν τὸ εὕρω μέσα θὰ σοῦ τὸ στείλω. Ἦτο κάποιος δασοφύλαξ τῆς περιφερείας μου, ὁ ὁποῖος τὸ εἶχε παρακάνει, ἐπῆγα εἰς τὸν δασάρχην καὶ τοῦ λέγω, ἀγαπητέ μου γνωρίζεις καὶ γνωρίζω τὶ θὰ κάνῃ ἂν παραμείνῃ εἰς τὴν θέσιν του ὁ κ. Καραστεργίου, δασοφύλαξ Καστανιᾶς. Φυσικὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προσποιηθῇ σὲ μένα, ὅτι ἠγνόει τὸ ποιὸν καὶ τὴν δρᾶσιν του, καὶ ἔδωσεν ἐντολὴν νὰ μετακινηθῇ εἰς ἕνα διπλανὸ χωριὸ καὶ νὰ παραμείνῃ μέχρι τῶν ἐκλογῶν. Τὸ ἀποτέλεσμα: Τὴν Παρασκευὴν συνοδείᾳ ὑποψηφίου τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐπανεγκατεστάθη εἰς τὴν Καστανιὰν καὶ ὠργίασε κυριολεκτικὰ ἐν ὀνόματι τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ λαοῦ. Θέλετε καὶ ὀλίγην τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν; Ὡμίλει ὁ συνδυασμὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς τὴν κωμόπολιν Μουζακίου, εἰς τὸν ἴδιον ἐξώστην ὁ Δήμαρχος τῆς Ε.Ρ.Ε., συμμεριζόμενος τὰ ἐξαγγελόμενα πρὸς τὸν λαὸν καὶ ὠργάνωσε καὶ μίαν μαθητικὴν ἐκδήλωσιν. 21 Ἰανουαρίου δικάζεται ἐνώπιον τοῦ πλημμελειοδικείου Καρδίτσης. Μήπως νομίζητε, ὅτι ἐδιώχθη πειθαρχικῶς, οὔτε κἂν ἠσχολήθη ὁ Νομάρχης. Ἡ Δικαιοσύνη ἐπροχώρησεν, ἐκεῖνος ἀγρὸν ἠγόρασεν. Θὰ ἔλθω τώρα εἰς ἕνα ἄλλο θέμα: Εἶπα πρὸ ὀλίγου. Ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, τὸ σύνολον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἐζήτησε νὰ διατηρηθῇ ἡ διάταξις. Προσεπάθησα νὰ τὴν συγκρατήσω καὶ ἦτο ἀσυγκράτητος. Καὶ ἰδού, κ. βουλευταί, τροπολογία μικρὰ ἐμπεριστατωμένη ἰδική μου ὑποστηριχθεῖσα ἀπὸ τὸ Κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω καὶ ἀνάλογος τροπολογία τῆς Ε.Δ.Α. Ἤμην εἰς τὸ βῆμα ἐπὶ μίαν καὶ ἡμισείαν ὥραν, ἀναπτύσσων τὴν τροπολογίαν αὐτὴν καὶ δὲν ὑπῆρξεν ἀπάντησις, δὲν κατέστη δυνατὸν οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἴπουν μίαν λέξιν. Ἔλεγον εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν: «Ἀποτελεῖ βασικὴν καὶ θεμελιώδη συνταγματικὴν διάταξιν...... (ἀναγινώσκει).......».

§186ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐγὼ διέκοψα τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ εἶπον, ὅτι εἰς τὸ τμῆμα Διστόμου ἐπὶ 1.160 ψήφων ἐπῆρε 500 ἡ Ε.Ρ.Ε., ἐκ τῶν ὁποίων 480 χειρόγραφα.

§187Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν εἶναι τὸ χειρόγραφον μόνον, εἶναι τὸ χειρόγραφον ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ἐπιχείρησιν, μὲ τὸ σχέδιον. Καὶ ἀναμένει ὁ κ. Θεοτόκης ἀπὸ τὸ συντεταγμένον ὄργανον τῆς ἐξουσίας τὸ Ἐκλογοδικεῖον, νὰ ἀποκαλύψῃ τὴν βίαν καὶ νὰ τραυματίσῃ τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν. Τὸ Ἐκλογοδικεῖον, κ. Θεοτόκη, συνέστη ἐν ἔτει 1911, εἰς μίαν ἡμερομηνίαν ποὺ ἀποτελεῖ σταθμὸν τοῦ Κράτους Δικαίου καὶ δὲν ὑποπτεύθησαν ποτὲ οἱ συνάδελφοί μας τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας θὰ εἴχωμεν αὐτὴν τὴν παρῳδίαν τῶν ἐκλογῶν, τὴν πανελλήνιον κατάλυσιν τῶν ἐλευθεριῶν, τὴν νοθείαν καὶ τὴν βίαν, δὲν ὑποπτεύοντο ποτέ, ὥστε νὰ δώσουν τοιαύτην ἁρμοδιότητα εἰς τὸ Ἐκλογοδικεῖον. Τὸ Ἐκλογοδικεῖον δικάζει μεμονωμένα καὶ συγκεκριμένα ἐλαττώματα τῆς ἐκλογῆς.

§188Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Εἶναι ἰδική σας ἡ διάταξις.

§189Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐζητήσαμεν τὴν κατάργησιν, διδαχθέντες ἰδίως ἀπὸ τὴν τελευταίαν διεξαχθεῖσαν ἐκλογήν. Ἐκεῖ εἶχε καταργηθῆ τὸ ἔντυπον ψηφοδέλτιον. Τὰ 9)10 ἦσαν λευκά. Ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ εἰσηγηθῶ τὴν κατάργησιν τῶν χειρογράφων ψηφοδελτίων καὶ ἄλλας διατάξεις, τὰ ὁποῖα ἐνομιμοποίουν τὸ φανερὸν τῆς ψηφοφορίας. Ποῖον ὑπῆρξεν τὸ ἀποτέλεσμα καὶ ποῖα τὰ συμπτώματα αὐτῆς τῆς καταλύσεως τῆς μυστικότητος. Πρῶτον, τὰ χειρόγραφα ψηφοδέλτια διενεμήθησαν τὴν νύκτα τῆς 25ης Ὀκτωβρίου. Καὶ ἀκόμη ὑπάρχουν αὐτὰ ποὺ ἤκουσαν οἱ ὁμιλήσαντες καὶ μὴ ὁμιλήσαντες δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι, δημοσίᾳ. Ἐὰν φίλον σας ἀντιπρόσωπον τὸν ρωτήσητε καὶ δὲν σᾶς εἴπει, ὅτι εἰς τὸ τμῆμα ποὺ ἐπῆγε δὲν ἦλθον ἕνα ἢ δύο πρόσωπα ποὺ ἐξελιπάρουν νὰ ψηφίσουν φανερά, δὲν θὰ σᾶς εἴπῃ τὴν ἀλήθειαν. Ἐγὼ εἶδον φίλους μου προσωπικούς, ὄχι κομματικούς, οἱ ὁποῖοι κατάπληκτοι μοῦ ἀπεκάλυψαν, ὅτι ὅλοι εἰς τὰ ἐκλογικὰ τμήματα συνήντησαν πρόσωπα ἐκλιπαροῦντα νὰ ψηφίσουν φανερά. Καὶ διερωτῶμαι, πρὸς τί, ἐὰν ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐπῆρε τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅταν ἐχρειάσθη νοθεία καὶ βία, ἡ ὁποία εἰσήχθη διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν χώραν μας; Μᾶς ἔλεγον τότε οἱ χωροφύλακες, ὁ Διοικητὴς τῶν Τ. Ε.Α., ὅτι διὰ σᾶς δουλεύουμε. Ἐνόμιζον, ὅτι εἴμεθα ἀρκετὰ ἀφελεῖς διὰ νὰ τοὺς πιστεύσωμεν. Ἕνας ἀνώτατος ἀξιωματικὸς τῶν Τ.Ε.Α. μοῦ διεμήνυσε, τὴν ἡμέραν ποὺ ἦλθεν ὁ κ. Καραμανλῆς εἰς Καρδίτσαν, μήπως θέλετε νὰ ἐντείνωμεν τὴν τρομοκρατίαν ἐναντίον τῆς Ε.Δ.Α.; Τοῦ ἀπήντησα, ὅτι καλὸν θὰ κάμῃ νὰ ἐξαφανισθῇ ἀπὸ τὴν περιοχήν μου διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν συνέχειαν. Καὶ ἡ Ε.Δ.Α., ἐν μέρει, μᾶς θεωρεῖ ἀφελεῖς. Ἐσᾶς ἐτρομοκράτουν, ἐσᾶς ἠμπόδιζον νὰ ὁμιλήσετε, ἡμεῖς ἐπληρώναμεν τὴν ζημίαν. Αὐτὰ δὲν λέγονται τώρα, ἐλέχθησαν προεκλογικῶς. Ὑπάρχει ὁλόκληρος ἀνακοίνωσις τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ Κέντρου διὰ τὸ ἐπεισόδιον ἐναντίον τοῦ στρατηγοῦ Σπαῆ εἰς τὴν περιφέρειάν μου. Δὲν θὰ ἐπαναλάβω τὰ περὶ ἀποδείξεων, προκυπτουσῶν ἀπὸ τὰς καταδικαστικὰς ἀποφάσεις, τὰς συνωμολόγησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μὲ τὴν εὐθύτητα ποὺ τὸν διακρίνει. Ἐξέφρασα, ὅμως, τὴν ἀπορίαν, πῶς ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ γενικευθῆ ἡ κακοποίησις τῶν ἀντιπάλων τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ νὰ ἔχουν βγῆ τόσον ὀλίγαι δικαστικαὶ ἀποφάσεις; Τὰ 8 ἑκατομμύρια τῶν Ἑλλήνων εἶναι τόσον ἀφελῆ, ὥστε νὰ νομίζουν, ὅτι εἶναι δυνατὴ ὄχι μόνον ἡ ἐξεύρεσις μαρτύρων, ἀλλὰ καὶ μηνυτῶν, διὰ νὰ ὑποβάλουν μηνύσεις. Ἐάν, ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας, ὑπάρχουν οἱ δεκάδες καταδικαστικῶν ἀποφάσεων ὀργάνων τῆς τάξεως καὶ χιλιάδες μηνύσεων, εἶναι ἆθλος μέγας. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ὑπῆρξε καὶ μία ἄλλη μέθοδος, ἡ ὁποία δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ἐγενικεύθη. Εἰς τὴν περιφέρειάν μου ἐφηρμόσθη εἰς ἕνα χωρίον Λουτροπηγή. Συνέβη ἐκεῖ νὰ ἔχωμεν μερικοὺς ὀπαδοὺς τοῦ Κέντρου. Ἀφοῦ ἐγκατεστάθη ὁ ἀντιπρόσωπος, τὴν πρωΐαν, ἐμονόγραψε τοὺς φακέλλους. Προσῆλθεν ἕνας ἀφελής, ὅστις προσεκόμιζε, μαζὶ του, καὶ ἕνα φάκελλον καὶ εἶπε δὲν θέλω φάκελλον, μοῦ ἔδωσαν ἀπ’ ἔξω. Τὸν ἠρώτησαν, ποῖος σοῦ τὸν ἔδωσε, εἶπεν, ὁ σταθμάρχης. Ἀντιληφθεὶς τὸν κίνδυνον, ἀπεχώρησε λέγων, ὅτι θὰ ἐπανέλθῃ. Δὲν ἐπανῆλθε καὶ δὲν ἐψήφισεν. Ὁ ἀντιπρόσωπος καὶ ὁλόκληρος ἡ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ συνέταξαν πρακτικόν, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρουν τὸ γεγονὸς αὐτό. Πρακτικὸν ὑπ’ ἀριθ. 2. «...(ἀναγινώσκει)...».

§190ΦΩΝΑΙ. (Ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Αἶσχος, αἶσχος.

§191Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Βεβαίως, αὐτὸς ὑπῆρξεν ἀφελὴς καὶ τὸ ἔδειξεν, ἀλλὰ πόσοι εἶχον περάσει καὶ ἔδειξαν τὸν φάκελλον καὶ ἔδωσαν τὸν ἄλλον;

§192Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Αὐτὸς ἔπρεπε νὰ βάλῃ τὸν φάκελλον τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ πάῃ νὰ ψηφίσῃ, νὰ τὸν φέρῃ ἔξω καὶ νὰ τὸν πάρῃ ἄλλος. Τέτοιες, πάντως, πλαστογραφίες καὶ νοθεῖες ἔγιναν ἄπειρες. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπορεῖ πῶς ἔγινε τόση νοθεία εἰς τόσας χιλιάδας κατοίκων. Δὲν ἔγιναν εἰς τόσας χιλιάδας κατοίκους, ἔγιναν εἰς 6.000 τμήματα.

§193Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Κύριε συνάδελφε, σᾶς πληροφορῶ, ἐν συνεχείᾳ, τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, περὶ τῆς ψυχολογικῆς βίας καὶ τῆς ψυχολογίας τῶν ἐκλογῶν εἰς τὴν περιφέρειάν του, ὅτι ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, μὲ τὴν ψυχολογίαν αὐτὴν ἐδιπλασίασε τὴν δύναμίν του. Τοῦτο εἶναι χαρακτηριστικὸν διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἡ ποιότης αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζει ὁ κ. Ἀλλαμανῆς.

§194Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Συμβαίνει, τὰ ὅσα ὑποστηρίζω νὰ μὴ εἶναι σοφίσματα, ἀλλὰ νὰ στηρίζωνται ἐπὶ δημοσίων ἐγγράφων καὶ δὲν ἀερολογῶ. Εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας, εἰς μίαν ἄλλην συνεδρίασιν, τῆς 7.12.1961, ἀπούσης τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐκ τῆς Βουλῆς: «Πρακτικὰ σελὶς 6: Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικαλῆται βίαν καὶ νοθείαν ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ὅταν οὐδεμία καταγγελία ἐγένετο εἰς βάρος τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, οὐχὶ δὲ ἔκτροπα οἱαδήποτε, ἀλλ’ ἔστω καὶ δι’ ὀλιγωρίαν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν». Ταῦτα εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργός, πρὸς ἀνθρώπους κατοικοῦντας ἐν Ἑλλάδι, ἀναγινώσκοντας ἐφημερίδας καὶ γνωρίζοντας, ὅτι δραματικὰς ἐκκλήσεις ἀπηύθυναν ὑποψήφιοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι τὰ τηλεγραφήματά των, διαμαρτυρίας, ἐστέλλοντο κατὰ χιλιάδας εἰς τὸν Τύπον καὶ ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, καθημερινῶς, ἐπεσκέπτετο τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς καὶ τὸν κ. Δόβαν, μετὰ δὲ τὴν ἐπίσκεψίν του καὶ εἰς τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα, δὲν τοῦ ἀπέμεινε πλέον, παρὰ νὰ ἀπευθύνῃ τὴν δραματικὴν ἐκείνην ἐγκύκλιον, εἰς τὴν ὁποίαν ἔλεγεν, ὅτι εἰς τὴν βίαν θὰ πρέπει νὰ ἀντιτάσσεται βία. Καὶ μεθ’ ὅλα ταῦτα λέγουν, ὑποτιμῶντες τὴν νοημοσύνην μας, ὅτι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς προεκλογικῆς περιόδου, οὔτε ὑπαινιγμὸς ἐγένετο εἰς βάρος τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅτι ὅλα τὰ αἰτήματά μας ἔγιναν δεκτά. Καὶ φθάνω τώρα εἰς τὸ σχέδιον τῆς νυκτερινῆς στρατιωτικοπολιτικῆς ἐπιχειρήσεως, ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ὁμοιόμορφος εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Ὑπῆρξε μία ἐξαίρεσις τιμητική, ὄχι διὰ τὰς Ἀρχάς, ἀλλὰ δι’ ἕνα νέον συνάδελφον, ὁ ὁποῖος εἰσῆλθε τὸ πρῶτον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Εἶναι ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας, κ. Γ. Λούλης. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος νὰ εἴπω καὶ νὰ μεταφέρω μίαν πρᾶξιν πράγματι ἡρωϊκήν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη καὶ ἔσωσε τὴν τιμὴν τῶν ἐκλογέων. Γνωρίζων ἀπὸ τὰς προηγουμένας ἐκλογὰς τὶ θὰ συνέβαινε τὴν Παρασκευὴν καὶ τὸ Σάββατον πρὸ τῶν ἐκλογῶν εἰς τὴν περιφέρειάν του, ἐγκατεστάθη μετὰ φίλων του τὸ ἑσπέρας τῆς Παρασκευῆς καὶ ἀνήγγειλε πρὸς τοὺς κατοίκους, ὅτι ἐπειδὴ αἱ Ἀρχαί, ὄχι δὲν προστατεύουν, ἀλλὰ θὰ ἐνοχλήσουν τοὺς κατοίκους, ἐγκαθίσταται ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ δι’ αὐτοκινήτων θὰ προστατεύσῃ τοὺς πολίτας ἀπὸ τὰς ἀντικυβερνητικὰς ἐπιδρομὰς τῶν Ἀρχῶν καὶ τῶν μπράβων. Καὶ τὸ ἐπραγματοποίησεν, διότι τὰ περιπολικὰ αὐτοκίνητα τῶν Ἀρχῶν δὲν ἐτόλμησαν νὰ προβοῦν εἰς πράξεις βίας. Τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐνῷ τὸ 1958 εἶχε πολωθῆ ἡ πολιτικὴ δύναμις τοῦ συνοικισμοῦ τοῦ Βόλου, τὸ 1961 ἐμφανίζεται τὸ Κέντρον νὰ διεκδικῇ τὴν πρώτην θέσιν εἰς ἀριθμὸν ψήφων μὲ πλήρη καταποντισμὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ μὲ σημαντικὴν μείωσιν τῆς δυνάμεως τῆς Ε.Δ.Α. Ἰδοὺ τὶ συνέβη ἐκεῖ ὅπου ἀπέτυχεν ἡ νυκτερινὴ στρατιωτικοπολιτικὴ ἐπιχείρησις.

§195Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Εἰς τὴν Ζαγορὰν εἴχομεν σχεδὸν παμψηφίαν εἰς βάρος τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἐκεῖ ποὺ δὲν εἴχομεν ἀντιπροσώπους, ὅπως αἱ Σποράδες Νῆσοι, ὅλαι αἱ δημοκρατικαὶ ψῆφοι συνεπλήρωσαν τὴν Ε.Ρ.Ε.

§196Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Θὰ φθάσω καὶ εἰς τὰς Σποράδας, διὰ νὰ ἀντικρούσω, πρῶτον, ἕνα ἄλλο ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Μακρῆς. Ἀλλὰ διατί, λέγει ἡ Κυβέρνησις, στρέφονται μόνον κατὰ τῶν κατωτάτων ὀργάνων; Ἀλλὰ ἐλησμονήσατε, πρὸ ὀλίγου ἐλέχθη, ὅτι κατεθέσαμεν μηνύσεις ἐναντίον τῶν Ὑπουργῶν τῆς Ὑπηρεσιακῆς καὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως; Σᾶς εἰδοποιῶ δὲ ὅτι αἱ προθεσμίαι τοῦ ποινικοῦ νόμου καὶ τοῦ νόμου «περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν», δὲν ἔχουν ἐξαντληθῆ, εἶναι μακρὰν τὸ τέρμα των καὶ νὰ γνωρίζετε, ὅτι, ὅταν ὑπάρξουν στοιχεῖα, δὲν θὰ διστάσωμεν νὰ στρέψωμεν τὴν ποινικὴν δικαιοσύνην ἐναντίον οἱονδήποτε, ὁσονδήποτε ὑψηλὰ ἱσταμένου, διὰ τὸν ὁποῖον, ὅμως, θὰ ἔχωμεν στοιχεῖα ἐνοχῆς του.

§197Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἡ στροφὴ ἐναντίον μελῶν τῆς ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ἀποτελεῖ ἀναδρίαν πολιτικήν.

§198Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀναδρία εἶναι ἡ ἰδική σας, διότι δὲν ἐτολμήσατε....... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ὅταν ἐζητήσαμεν τὴν Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν, ἀντετάχθη διὰ δημοσίων δηλώσεων ὁ κ. Καραμανλῆς, ἐπικαλεσθεὶς Συνταγματικὰς θεωρίας καὶ σεβασμὸν τοῦ πολιτεύματος καὶ ἐνομίσαμεν καὶ ἡμεῖς οἱ ἀφελεῖς, ὅτι ὑπέκυψεν εἰς τὴν ἐπιθυμίαν μας νὰ γίνῃ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις. Ὄχι, κύριοι, ἡ ἀνανδρία τοὺς ὡδήγησεν εἰς τὸ νὰ γίνῃ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις, ἐνῷ ἐγνώριζον, ὅτι θὰ εἶναι τυφλὸν ὄργανον ἰδικόν των. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις ἐξησφάλισεν ἁπλῶς τὸ ἄλλοθι. Ὑπῆρξαν οἱ τρίτοι οἱ ἀνεύθυνοι, ἐνῷ πράγματι αὐτοὶ ἦσαν οἱ ὑπεύθυνοι. Εἶπεν ἀκόμη ὁ κ. Μακρῆς εἰς τὸν μονόλογόν του τὸν δικανικόν, ὅτι πῶς εἶναι δυνατὸν 5.0000. 000 ψηφοφόρων νὰ ἐκβιασθοῦν, εἶναι τεχνικῶς ἀδύνατον. Καὶ ἔχει δίκαιον, ἀλλὰ τὸν πληροφορῶ, ὅτι θὰ πρέπει ἄλλοτε τοὐλάχιστον, νὰ ἐμβαθύνῃ περισσότερον καὶ νὰ γνωρίζῃ, ὅτι ἐδῶ εἶναι διάλογος μεταξὺ δημοσίων ἀνδρῶν, ὅτι δὲν χρειάζεται 5.000.000 νὰ ἐκβιασθοῦν, ἀλλὰ χρειάζονται αἱ 600.000 ποὺ μᾶς ἐκλέψατε διὰ τῆς βίας καὶ τῆς νοθείας. Καὶ ἐὰν ἀπὸ τὰς 600.000 τὰς 100.000 τὰς ἐσφετερίσθητε διὰ τῆς νοθείας, ὑπολείπονται αἱ 500.000 ποὺ ἐσφετερίσθητε διὰ τῆς βίας. Καὶ αἱ 500.000 ἀνήκουν περίπου εἰς 50.000 ἀγροτικὰς οἰκογενείας. 50.000 ἀγροτῶν ἐβιάσατε, διὰ νὰ ἀλλοιώσητε τὸ ἀποτέλεσμα καὶ νὰ σφετερισθῆτε ξένην δύναμιν, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ ἐργασία σας ἐπὶ τέσσαρα χρόνια ἦτο πλέον ἢ ἐπαρκής, διὰ νὰ ὀργανώσητε τὰς δυνάμεις κρούσεως καὶ διὰ νὰ βιάσητε τὰς 50.000 περίπου ἀγροτικὰς οἰκογενείας, κατὰ τὸν ἄνευ προηγουμένου αὐτὸν τρόπον. Ἄλλωστε, ἐφρόντισεν ὁ κ. Καρδαμάκης νὰ ἐκδώσῃ διαταγὰς περὶ ταχείας καὶ ἐσπευσμένης ἐπανδρώσεως τῶν Τ.Ε.Α., διὰ νέων ἀξιωματικῶν καὶ νέων αὐτοκινήτων, ὥστε ἡ δύναμις νὰ εἶναι ἐπαρκής, διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ τὸ σχέδιον. Ἰδού, διότι, κ. Μακρῆ, ἀπετολμήσατε τὸ πλειοψηφικόν. Εἴπατε σήμερον, ὅτι ἡμεῖς ἔχομεν πλήρη πεποίθησιν, ὅτι εἴμεθα ἰσχυροί, δι’ ὃν λόγον ἐπροτείναμεν τὸ πλειοψηφικόν, ἀλλὰ σεῖς τὸ ἐπροτείνατε, διότι ἀποτελεῖ τροφὴν διὰ τὸ Κόμμα σας, ἡ πόλωσις τῆς πολιτικῆς ζωῆς, τὴν ὁποίαν πραγματοποιεῖ τὸ πλειοψηφικόν. Ἡμεῖς τὸ ἀπεκρούσαμεν, ὄχι ἀπὸ ἀδυναμίαν, ἀλλὰ ἀπὸ συνέπειαν πρὸς μίαν βασικὴν προγραμματικήν μας ἀρχήν, ὅτι μόνον σύστημα δυνάμενον νὰ ἐπιφέρῃ ὁμαλὴν πολιτικὴν ζωήν, εἶναι ἡ ἁπλῆ ἀναλογική. Αἱ ἰσχυραὶ Κυβερνήσεις ἀπεδείχθησαν καὶ ἐπικίνδυναι καὶ ἐθνοκτόνοι. Λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὁλοφάνερον ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἀλλά, τότε πρὸς τὶ ὅλη ἡ προετοιμασία αὐτή; Ἀλλά, κύριοι, δὲν ἦτο ὁλοφάνερον. Ὁ Ἀρχηγὸς σας εἰς Θεσσαλονίκην ἐνόμισεν, ὅτι δὲν ἔχει σπουδαῖον ἀντίπαλον καὶ εἶπεν: «Ὅσοι δὲν ψηφίσητε Ε.Ρ.Ε, ψηφίσατε Κέντρον». Ἀλλά, ὅταν ἀντελήφθη τὴν κατακραυγὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐναντίον τῆς πολιτικῆς του, τότε ἤλλαξεν γραμμὴν καὶ εἶπεν: «μὴ τοὺς ψηφίσητε. Ἀλληλομισοῦνται οἱ Ἀρχηγοί τους. Καὶ ἀκόμη, ἐὰν πρόκειται νὰ ψηφίσητε Ἀριστεράν, καθίσατε εἰς τὰ σπίτια σας». Ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, μᾶς ὑπέμνησεν τὴν δρᾶσιν του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, διὰ νὰ ἐγγραφοῦν οἱ Ἕλληνες πολῖται εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, ὁ Ἀρχηγὸς του παρώτρυνεν τοὺς Ἕλληνας ψηφοφόρους νὰ μὴ ψηφίσουν, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ τὸν κακοκαρδίσουν. (Χειροκροτήματα). Δὲν ἦτο τυχαῖον, τὸ γνωρίζει ἡ Ε.Ρ.Ε., ὅτι συνέβη εἰς αὐτὰς τὰς ἐκλογάς. Δι’ αὐτὸ ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις, ᾐσθάνθη τὴν ἀνάγκην νὰ διακηρύξῃ, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι νόθος καὶ ἡ Κυβέρνησις παράνομος. Δὲν ἀντελήφθην τὸ συναίσθημα εὐθύνης εἰς τοὺς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι συγκροτοῦν τὴν παράταξιν αὐτήν, τῆς ὁποίας πλεῖστα μέλη εἶχον ἐπιστρατευθῆ κατὰ τοὺς ἀπελευθερωτικοὺς ἀγῶνας. Καὶ ἐὰν σήμερον στρέφονται ἐναντίον σας μὲ αὐτὸ τὸ πάθος, εἶναι, διότι πιστεύει, ὅτι ἀπεργάζεσθε τὸν ὄλεθρον τοῦ Ἔθνους, ἐὰν πρόκειται νὰ παραμείνητε εἰς τὴν ἐξουσίαν μὲ αὐτὸν τὸν βιασμὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὶ συνέβη εἰς τὰ σπίτια τῶν χωρικῶν τὴν νύκτα τῆς 28ης Ὀκτωβρίου; Τὸ βράδυ ἐκεῖνο, κύριοι, παρεβιάσθη τὸ οἰκογενειακὸν ἄσυλον τῆς μεγάλης πλειονότητος τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Εἰσήρχοντο οἱ χωροφύλακες, τὰ Τ.Ε.Α., κλπ., ἐξηνάγκαζον τοὺς πολίτας καὶ τοὺς ἐζήτουν νὰ ψηφίσουν Ε.Ρ.Ε., χάριν τοῦ Ἔθνους! Τοὺς ἔδιδον ψηφοδέλτια χειρόγραφα καὶ τοὺς ἔβαζαν νὰ ὑπογράψουν τὰ ἀντίγραφα αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἐκράτουν εἰς χεῖρας των. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, ὅπου δὲν ὑπέκυπτον οἱ πολῖται τοὺς ὑπέσχοντο διορισμούς, δάνεια, κλπ. Καὶ ὅπου καὶ ἡ συναλλαγὴ αὐτὴ δὲν ἀπέδιδεν, ἀκολουθοῦσεν ἡ νοθεία δωροδοκία. Καὶ ἐάν, κύριοι, ὑπῆρχεν μία ἀδυναμία τοῦ Κέντρου ἔναντι τῆς Ε.Ρ.Ε., ἦτο ἡ ἀνισότης εἰς τὰ οἰκονομικὰ μέσα. Καὶ ὅπου καὶ τοῦτο δὲν ἀπέδιδεν, ἐκεῖ ὑπῆρχεν ἡ ἀπειλὴ τῆς ἐξοντώσεως. «Θὰ τὸ ρίξῃς, ἄλλως θὰ πεθάνῃς». Ἀνέγνωσεν ὁ κ. Μπακατσέλος κατάθεσιν μάρτυρος, διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐξεβιάζοντο οἱ χωρικοὶ τὴν νύκτα τῆς 28.10.1961. Ὅμως, δὲν θὰ ἀπέδιδεν τὸ στρατιωτικὸν σχέδιον παρ’ ὅλα τὰ μέσα, ἐὰν δὲν συνέβαινεν, καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ σατανικὸν μέρος τοῦ σχεδίου, νὰ γίνῃ ἡ βία τὸ βράδυ ἐκεῖνο τῆς 28ης Ὀκτωβρίου. Ὁ ἐπηρεαζόμενος ἐκλογεύς, ἐνόμιζεν, ὁ ἀφελής, ὅτι αὐτὸς μόνον ὑφίστατο τὴν βίαν. Δὲν ἐγνώριζεν, ὅτι καὶ εἰς τοὺς γείτονας τὸ ἴδιον ἐγένετο. Καὶ ἐπίστευεν, ὅτι ἡ ἰδική του ψῆφος, κατ’ οὐδὲν θὰ ἐπηρέαζεν τὸ ἀποτέλεσμα. Καὶ ἐδοκίμασεν ὀδυνηρὰν κατάπληξιν τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν. Δὲν θὰ ἔλθω εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν ὁμολογιῶν, διότι μὲ ἐπρόλαβε χθὲς ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ὁ ὁποῖος ἀνέγνωσεν ἐφημερίδα, ἐπίσημον ὄργανον τῆς Ε.Ρ.Ε. Λαρίσης. Ἀνεγνώσθη εἰς τὴν συνάντησιν μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ τύπου, ἕνας κατάλογος καταγγελιῶν ἀνωτέρων ἀξιωματούχων τῆς Λαρίσης, διὰ τοὺς ὁποίους προσδιορίζετο καὶ τὸ δῶρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐλάμβανον μετεκλογικῶς. Καὶ μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς ἀνακοινώσεως τοῦ καταλόγου αὐτοῦ, δὲν εἶχον ὑποβληθῆ μηνύσεις. Ἐζήτησα νὰ πληροφορηθῶ, μήπως κατὰ τὸ διάστημα ποὺ διέρρευσεν, ἡ συνείδησίς των ἀνένηψεν ἀλλὰ ὡς ἐπληροφορήθην, οἱ ἐλέφαντες δὲν συνεκινήθησαν καὶ παραμένουν εἰς τὰς θέσεις των ὑπὸ τὸ βάρος τῆς βαρυτάτης αὐτῆς κατηγορίας. Ἀφήνω εἰς ἄλλον συνάδελφον νὰ ἀναγνώσῃ τὴν ἔνστασιν τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., κ. Λαζανᾶ. Ἐδῶ θὰ ἴδητε πράγματα πολὺ σοβαρά. Θὰ ἴδητε πῶς ἐμοίραζεν τὰ χωράφια ὁ Νομάρχης, διὰ νὰ ἀποσπάσῃ ψήφους ὑπὲρ τῆς ΕΡΕ καὶ τόσα ἄλλα. Εἰς τὸ ὑποσυνείδητον, κύριοι, τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τῶν Ὑπουργῶν τῆς Ε. Ρ.Ε., ὑπῆρχεν ὁ φόβος, ὅτι θὰ εὑρεθοῦν ἐκτὸς τοῦ νυμφῶνος, εἰς ἐκλογὰς μὲ πλειοψηφικόν. Διότι αὐτὴ ἦτο ἡ ἀπειλή. «Ἑτοιμάζομεν ἐκλογὰς μὲ πλειοψηφικὸν καὶ συνεπῶς, ἐὰν τὸ σχέδιον ἐπιτύχῃ σήμερον, τότε θὰ ἐπιτύχῃ 2–3 φορές». Ὠχριοῦν τὰ ὅσα κατήγγειλεν τὸ Κέντρον, πρὸ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα γνωρίζουν καὶ κρατοῦν μυστικὰ οἱ κ.κ. συνάδελφοι τῆς Ε.Ρ.Ε. Πρέπει νὰ τελειώνω, ὅμως. Ἡ Ε.Ρ.Ε. ἀρχίζει τὴν σταδιοδρομίαν της τὸ 1956. Πράγματι, ἐμφανίζεται εἰς τὸ προσκήνιον ἕνας νέος πολιτικὸς ἀνὴρ μὲ ἀναμφισβήτητον εὐδοκίμησιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον διηύθυνε ἐπὶ Κυβερνήσεως Συναγερμοῦ. Νέος ἄνθρωπος καὶ πάντοτε συγκινεῖ τὸν λαὸν ἡ νεότης. Ἐπιτυγχάνει μὲ τὸ τριφασικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον περιέγραψεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Σ. Βενιζέλος, πρὸ ὀλίγου. Κυβερνᾷ ὁ νέος ἀνὴρ ἐπὶ μίαν 2ετίαν. Πρέπει νὰ συνομολογήσητε, ὅτι ἦτο ἡ καλλιτέρα 2ετία, διὰ τὸν κ. Καραμανλῆν, διότι αἱ συμφοραὶ συνέβησαν μετὰ τὸ 1958. Ἤρκεσεν ἡ ἄσκησις τῆς ἐξουσίας ἐπὶ 2ετίαν, διὰ νὰ μειώσῃ τὸ ποσοστὸν τῆς δυνάμεώς του κατὰ 10%, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ μοῖρα τῶν Κυβερνητῶν καὶ ὅταν ἐπιτυγχάνουν νὰ χάνουν μέρος τῆς δυνάμεώς των. Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ἀνεμόρφωσε τὴν Ἑλλάδα. Τὸ 1927 καὶ 1932, μὲ μίαν συντριπτικὴν πλειοψηφίαν καὶ μὲ ἀντίπαλον τὸν Παναγῆν Τσαλδάρην, ἀγαθὸν καὶ ἔντιμον πολιτικὸν ἄνδρα, διαθέτοντα τότε 25 βουλευτάς. Εἰς τὰς ἐκλογάς, αἱ ὁποῖαι ἐπηκολούθησαν ὑπερίσχυσεν ὁ Παναγῆς Τσαλδάρης, παρ’ ὅλον τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐπιτελέσει ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος. Ὁ κ. Καραμανλῆς ὑπέστη μίαν φθορὰν 15%. Θὰ ἦτο μεγαλυτέρα, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε ὁ διχασμὸς τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἡ ψυχολογία τῆς χαμένης ψήφου.

§199Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐγένετο κλοπὴ τῶν ψήφων τῶν μικρῶν Κομμάτων.

§200Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Τὸ ὅτι ὁ νόμος τοῦ 1958 ἦτο διαβλητὸς τὸ ἀπέδειξεν διὰ τῆς σημερινῆς του ὁμιλίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν πρὸ ὀλίγου ὅτι εἶναι νόθον τὸ ἀποτέλεσμα διὰ τὴν Ε.Δ.Α. καὶ ὄχι δι’ ὅλα τὰ Κόμματα. Ἡ Ε.Δ.Α., ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, παρουσίασεν δύναμιν, ὄχι ἀνάλογον τῆς πραγματικῆς τοιαύτης. Τὸ ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. ἔλαβε περισσοτέρας ψήφους, σημαίνει, ὅτι κἄποιος τὰς ἔχασε. Τὸ ἀποτέλεσμα ἔδειξεν, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐσφετερίσθη τὰς ἕδρας αὐτὰς καὶ ἕνα ἐλάχιστον ἀριθμὸν ἑδρῶν 5–6 ἐκέρδισεν ἡ Ε.Δ.Α. Διὰ τῆς ψυχολογίας τῆς χαμένης ψήφου ἀπώλεσε χιλιάδας ψήφους ἡ Π. Α.Δ.Ε. καὶ ὠφελήθη ἡ Ε.Ρ.Ε., διότι ἐπιστεύετο, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ κάμῃ Κυβέρνησιν μὲ τὴν διάσπασιν τῶν δυνάμεων. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς 3ετίας, 1958–61, μᾶς εἶπεν ὁ κ. Θεοτόκης, ὅτι ἔγιναν σοβαρὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἔπεισαν τὸν λαόν, ὅτι πρέπει νὰ ψηφίσῃ τὴν Ε.Ρ.Ε. Βεβαίως, ἔγιναν. Παρεδόθη ἡ Κύπρος εἰς τοὺς Τούρκους καὶ ἐλύθη τὸ δημογραφικὸν πρόβλημα τῆς Χώρας, διὰ τῆς ἐξόδου τῶν νέων κατὰ δεκάδας χιλιάδας πρὸς ἀναζήτησιν ἐργασίας. Εἰς τὴν ἰδιαιτέραν Πατρίδα τοῦ Προέδρου κ. Ροδοπούλου 4.000 νέοι ἀναμένουν διὰ νὰ λάβουν διαβατήριον. Ἡ εὐημερία τῆς 3ετίας 1958–61 τοὺς ἀναγκάζει νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν Πατρίδα των, πρὸς ἀναζήτησιν καλλιτέρας τύχης. Συλλαλητήρια ἀγροτῶν ὀργανοῦνται ἀπὸ συλλόγους ἐπὶ κεφαλῆς, τῶν ὁποίων εὑρίσκονται στελέχη τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἀπαγορεύει ἡ Κυβέρνησις αὐτὰς τὰς εἰρηνικὰς ἐκδηλώσεις τῶν ἰδικῶν της ἀνθρώπων. Αὐτὸ λέγεται συναίσθησις τῆς αὐξήσεως τῆς δυνάμεως καὶ ὄχι διαπίστωσις τῆς καθέτου πτώσεως τῆς δυνάμεως τῆς Ε.Ρ.Ε. Μήπως τὸ 1958–61 δὲν ἀπεκαλύφθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τὸ σκάνδαλον τῆς πωλήσεως τοῦ σίτου εἰς τὴν Μποῦνγκε, τὸ σκάνδαλον τῆς ἀγορᾶς τῆς μούργας ἀπὸ τὴν Ἱσπανίαν, τὸ σκάνδαλον τῆς μεταφορᾶς τῶν πετρελαίων; Μήπως δὲν ἀπεκαλύφθη τὸ τεράστιον σκάνδαλον τῆς συμβάσεως ἀλουμινίου, τὴν ὁποίαν θὰ πληρώνῃ βαρύτατα ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν; Μήπως αἱ ἐπίσημοι στατιστικαὶ δὲν δεικνύουν, ὅτι τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα ἐμειώθη κατὰ τὴν 3ετίαν αὐτήν; Μήπως οἱ ἐργαζόμενοι καὶ οἱ συνταξιοῦχοι δὲν εὑρίσκονται ἐν ἀπογνώσει διὰ τοὺς μισθοὺς καὶ τὰς συντάξεις πείνης, τὰς ὁποίας λαμβάνουν; Ποῦ εἶναι τὰ ἔργα, ποὺ θὰ ἐδικαιολόγουν μίαν αὔξησιν τῆς δυνάμεως τῆς Ε.Ρ.Ε.; Εἶναι τὰ ἔργα τῆς Ὁμονοίας καὶ τῆς Πάρνηθος, τὶ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰς πεῖσμα ὅλων τῶν ἄλλων Κομμάτων αὐξάνει τὴν δύναμιν τῆς Ε.Ρ.Ε.; Ἐπὶ τέλους, ποῦ εἶναι τὸ μυστικόν; Ἐὰν θελήσητε νὰ ἐπικαλεσθῆτε, ὅτι ἡ καλὴ διακυβέρνησις ὑπὸ τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐπέφερε τὴν αὔξησίν της, ἀντιστρόφως πρὸς ὅτι συνέβη τὸ 1956–1958, ἁπλούστατα, θὰ προκαλέσητε καὶ τὰ μειδιάματα καὶ τῶν ἰδικῶν σας φίλων. Καὶ θέλετε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὰ 1961 ἡ φθορὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι μεγαλυτέρα; Διότι συνέβησαν φοβερὰ πράγματα εἰς βάρος τοῦ τόπου. Ἡ περαιτέρω παραμονὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἐξουσίαν ὁδηγεῖ εἰς περαιτέρω μείωσιν τῶν δυνάμεών της. Τὸ 1961 δὲν εἴχομεν ἀναλογικὴν καὶ τὴν ἐπήραμεν μὲ τὸ σπαθί μας. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλουσα νὰ βοηθήσῃ τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου μᾶς παρεχώρησε τὴν ἀναλογικὴν καὶ ὅτι αὐτὸ εἶναι πρὸς τιμήν της. Δὲν μᾶς τὴν παρεχώρησε, τὴν ἐπήραμε μέσα ἀπὸ τὰ χέρια σας καὶ γνωρίζετε πῶς. Ἂς λείπουν, λοιπόν, αὐταὶ αἱ χειρονομίαι, αἱ φιλάνθρωποι πρὸς τὸ Κέντρον. Ἀλλὰ πέραν τοῦ νόμου τούτου, ὁ ὁποῖος ἐπέτρεπε τὴν ἐλπίδα ἡ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ νὰ γίνῃ καὶ πλειοψηφία εἰς τὴν Βουλήν, ὑπῆρξε καὶ ἡ ἕνωσις τῶν δυνάμεων τοῦ Κέντρου. Δὲν ὑπῆρξεν ὁ διχασμὸς τῶν πολιτικῶν δυνάμεων, ὅπως τὸ 1958. Καὶ σᾶς ἠνώχλησε ἡ σύμπραξις τῶν Προοδευτικῶν μαζί μας. Δὲν νομίζω, ὅτι αὐτὸ μετέβαλε κατὰ τίποτε τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα. Ἡ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη τῆς ἑνώσεως τῶν δυνάμεων τοῦ Κέντρου εἶχε γίνει συνείδησις εἰς τὸν λαὸν, κατόπιν τῶν παθημάτων τῶν προηγουμένων ἐκλογῶν. Ἡ ἕνωσις τῶν δυνάμεων τοῦ Κέντρου σᾶς ἐτρομοκράτησεν καὶ ἐθέσατε εἰς ἐφαρμογὴν τὸ σατανικόν σας σχέδιον. Θὰ ἤθελον, κ. συνάδελφοι, νὰ ἀσχοληθῶ εἰδικώτερον μὲ τὴν σχέσιν τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἐκλογῶν τῶν πόλεων καὶ τῆς ὑπαίθρου, ἀλλὰ βλέπω, ὅτι ἡ ὥρα παρέρχεται. Θὰ ἀρκεσθῶ ν’ ἀναφερθῶ μόνον εἰς τὰ ἀποτελέσματα τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῆς ὑπαίθρου. Εἰς τὴν πόλιν τοῦ Βόλου ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔλαβε τὸ 26%, εἰς τὴν ὕπαιθρον τὸ 50%. Εἰς τὴν πόλιν τοῦ Βόλου τὸ Κέντρον ἔλαβε τὸ 40% καὶ τὸ 41% εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἡ Ε.Δ.Α. εἰς τὴν πόλιν τοῦ Βόλου ἔλαβε τὸ 34%, εἰς τὴν ὕπαιθρον τὸ 9%. Εἰς τὰς πόλεις ἡ Ε.Δ.Α. ἀπὸ 57 γίνεται 34%. Χάνει 23%. Ποῖος τὸ κερδίζει; Τὸ Κέντρον, ὄχι, ἡ Ε.Ρ.Ε. Εἰς τὴν ὕπαιθρον τὸ σύνολον τῆς δυνάμεως μεταφέρεται εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. Ἡμεῖς δὲν ὑποστηρίζομεν, διὰ νὰ εἴμεθα ἐξηγημένοι — καὶ ἔγινεν ἡ ἐξήγησις σαφὴς ἀπὸ τὴν ἡγεσία μας— δὲν ὑποστηρίζομεν, ὅτι ἐμειώσατε τὴν δύναμιν τῆς Ε.Δ.Α. Τὴν ἰδικήν μας δύναμιν ἐμειώσατε. Ἐγνωρίζατε πολὺ καλά, ὅτι ὁ σκληρὸς πυρὴν τῆς Ε.Δ.Α. θὰ παρέμενε καὶ παρέμεινε. Τοὺς ἐπαναπατριζομένους εἰς τὸ Κέντρον ἀπὸ τὴν Ε.Ρ.Ε. καὶ τὴν Ε.Δ.Α., τοὺς ἐβιάσατε καὶ τοὺς ὑπεχρεώσατε νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔφθασαν εἰς ὀξυτάτην ἀντίθεσιν μαζί σας, κατὰ τὰ χρόνια τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, θέλετε νὰ μᾶς πείσητε, ὅτι μετέγνωσαν καὶ προσῆλθον εἰς τὰς τάξεις σας, ἐνῷ εἰς τὸ Κέντρον προσβλέπουν συμπαθῶς, διότι τοὺς εἶχε στεγάσει παλαιότερα; Διὰ πρώτην φοράν, κ.κ. βουλευταί, συνέβη εἰς τὰ πολιτικὰ χρονικὰ τοῦ τόπου, τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν, ματαίως νὰ ἀναζητοῦμεν νικητάς. Εἰς τὴν ὕπαιθρον, εἰς τὰς πόλεις, εἰς τὰ καφενεῖα, στὰ μαγαζιὰ σκυμμένα τὰ κεφάλια. Τί ἔγινεν ἐπὶ τέλους, ἡ μεγάλη δύναμις τῆς Ε.Ρ.Ε; Πένθος, κατήφεια, κατάπληξις παντοῦ. Τί εἶχε συμβῆ; Θὰ ἀποτολμήσω μίαν περίεργον, ἐκ πρώτης ὄψεως διαπίστωσιν. Ὑποστηρίζω, κ. βουλευταί, ὅτι καὶ ὅσοι ἐκ τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν ἀνιδιοτελῶς καὶ ἀβιάστως ἐψήφισαν τὴν Ε.Ρ.Ε., μέσα εἰς τὴν ψυχήν των, ἐνδομύχως, ηὔχοντο τὴν ἐπικράτησιν τοῦ Κέντρου. Εἶναι περίεργον τοῦτο καὶ ὅμως, εἶναι ἀνεξήγητον. Ἐπὶ δέκα ἔτη κυβερνᾷ ἡ παράταξίς σας. Καὶ ἐὰν ἐκυβερνούσατε κατὰ τρόπον ἰδεώδη, θὰ εἴχατε ὑποστῆ φθορὰν καὶ θὰ εἴχατε προκαλέσει τὴν δυσφορίαν τοῦ κόσμου καὶ ἰδικοί σας ἄνθρωποι παραμένοντες ἀπὸ παράδοσιν ἢ ἀπὸ δεσμοὺς εἰς τὰς τάξεις σας, θὰ ηὔχοντο, ἐνδομύχως, τὴν ἐπικράτησιν τοῦ Κέντρου. Ἐὰν ἡ ἀλλαγὴ τῆς Ε.Ρ.Ε. ἦτο εἰς τὸ στόμα τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ, ἦτο εἰς τὴν ψυχὴν ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἰδικῶν σας ἀκόμη φίλων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Πῶς, λοιπόν, ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας νὰ πανηγυρίσουν οἱ ὀπαδοί σας; Πέραν αὐτῶν ὑπάρχει ἡ κατηγορία ἐκείνων, ποὺ σᾶς ἐψήφισαν λόγῳ βίας, δωροδοκίας ἢ ἐπηρεασμοῦ ἀθεμίτου. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εἶχον πιστεύσει, ὅτι μὲ τὴν μεμονωμένην αὐτομωλίαν των κατ’ οὐδὲν θὰ ἐματαίωναν τὴν στάσιν τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ὑπέστησαν τὴν ὀδυνηρὰν κατάπληξιν. Τώρα, ὅσον ἀφορᾶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατεψήφισαν, ἀντιλαμβάνεσθε πόσον εὔλογον εἶναι καὶ θὰ χρειασθῇ πολὺ καιρὸς νὰ συνηθίσουν εἰς τὴν ἰδέαν, ὅτι εὑρίσκεσθε εἰς τὴν ἐξουσίαν. Συμβαίνει σήμερον νὰ γνωρίζητε καὶ νὰ γνωρίζωμεν ἐκλογεῖς, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸν κύκλον τῶν φίλων των καὶ γνωρίμων των, συνεχίζουν τὴν κουβέντα εἰς τὰ καφενεῖα, εἰς τὰ σπίτια, εἰς τὰ τραῖνα καὶ κάμνουν μίαν διερεύνησιν, ποῖοι ἐψήφισαν Ε.Ρ.Ε. καὶ ποῖοι κατεψήφισαν καὶ εὑρίσκουν ποσοστὸν 10–15% τὸ MAXIMUM ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν διστάζουν νὰ εἴπουν, ὅτι ἐψήφισαν Ε.Ρ.Ε.

§201ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς πλειοψηφίας). Αὐτὰ εἶναι φανταστικὰ ὅλα.

§202Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἶναι τόσον φανερά, ὥστε ἀποτελοῦν μίαν πρόβλεψιν, ὅτι, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ ἡγεσία καὶ μέχρι τέλους νὰ ἀμφισβητῇ τὰ πασίδηλα αὐτὰ γεγονότα ποὺ γνωρίζει ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως τὰ 600.000 τῶν Ἑλλήνων ποὺ ἔχουν ἡλικίαν ἄνω τῶν 10 ἐτῶν, τότε θὰ πάθητε μίαν περαιτέρω ἀνυπολόγιστον φθοράν. Οἱ φίλοι σας θὰ σᾶς οἰκτίρουν.

§203ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Συμπολιτεύσεως). Οἱ φίλοι μας μᾶς ἀγαποῦν.

§204Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀλλὰ θὰ παύσουν νὰ σᾶς ἀγαποῦν, ἐὰν ἐπιμείνητε νὰ ἀγνοῆτε αὐτὰ ποὺ τὰ γνωρίζει ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Κύριοι βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, θὰ πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἀκόμη δὲν ἔχει εὑρεθῆ τὸ μαγικὸν φάρμακον, μὲ τὸ ὁποῖον αἱ μειοψηφίαι ἠμπορεῖ νὰ διατηροῦνται ἐπ’ ἄπειρον εἰς τὴν ἐξουσίαν. Κάποιαν στιγμὴν ἡ πλειοψηφία τῶν λαῶν εὑρίσκει τὸν δρόμον διὰ νὰ φθάσῃ τελικῶς εἰς τὴν ἐξουσίαν. Καί, ἀκόμη, ὅπου ὑπάρχουν ἔστω καὶ μικρὰ περιθώρια πολιτικῶν ἐλευθεριῶν, ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει μόνον ἐπικράτησις τῆς πλειοψηφίας. Ὑπάρχουν καὶ αἱ κυρώσεις ἐναντίον ἐκείνων, ποὺ παρεβίασαν τὸν νόμον τῆς Δημοκρατίας καὶ ἐνόθευσαν τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ. Ἐὰν πράγματι, ἐχάσαμεν τὰς ἐκλογὰς —καὶ τὰς ἐχάσαμεν ἐκ νέου μετὰ τὰς ἐκλογάς, ὡς εἶπεν ὁ κ. Θεοτόκης, ἐπαναλαμβάνων ἐν τούτῳ τὴν θεωρίαν τοῦ κ. Κανελλοπούλου— τότε, κ. βουλευταὶ καὶ κ. Ὑπουργοὶ τῆς Ε.Ρ.Ε., ἰδοὺ ἡ Ρόδος, ἰδοὺ καὶ τὸ πήδημα. Τολμήσατε! (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Δὲν ζητοῦμεν ἰδικήν μας Κυβέρνησιν. Ζητοῦμεν Κυβέρνησιν διατεθειμένην, πρὸ παντός, νὰ διεξαγάγῃ τιμίας ἐκλογάς. Ζητοῦμεν ἐκλογὰς καὶ ἐκλογικὴν ἀναμέτρησιν μαζὶ σας μὲ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, ποὺ δὲν ζημιώνει κανένα. Ζητοῦμεν ἐκλογὰς μὲ βάσιν τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1961 καὶ νὰ τελειώνουν τὰ τερτίπια τῶν πρὸ τοῦ 1948 ἐγκατεστημένων κλπ. Ἤδη, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, κἄτι φαίνεται, ὅτι ὠφελήθη ἀπὸ τὴν συνύπαρξιν μαζί μας καὶ δι’ αὐτὸ ἐδήλωσεν, ὅτι εἶναι διατεθειμένος νὰ καταργήσῃ τὴν περίφημον αὐτὴν διάταξιν ὕστερα ἀπὸ 11 χρόνια ἐφαρμογῆς της. Ζητοῦμεν ἀκόμη — καὶ τί τὸ λογικώτερον; — νὰ γίνῃ λεξικογράφησις — ἐντὸς δύο μηνῶν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ — ὅλων τῶν Ἑλλήνων ἐκλογέων, διὰ νὰ ἀποκαλυφθοῦν τότε καὶ μόνον οἱ διπλοεγγεγραμμένοι. Διότι πρὶν πᾶμε εἰς τὴν διπλοψηφίαν, πρέπει νὰ εὕρωμεν τοὺς διπλοεγγεγραμμένους — καὶ αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ μόνον μὲ τὴν λεξικογράφησιν ὅλων τῶν Ἑλλήνων ψηφοφόρων. Πῶς ἄλλως θέλετε νὰ γνωρίζω, ἂν ὁ ψηφίσας, π.χ., εἰς τὸ Δουργοῦτι, εἶναι γραμμένος καὶ σ’ ἕνα χωριὸ τοῦ Νομοῦ Εὐρυτανίας; Θὰ πρέπει, λοιπόν, νὰ γίνῃ ἀπορρύπανσις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων καὶ νὰ ἀπειλήσωμεν διὰ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον θὰ ψηφίσωμεν μαζί, ἐξοντωτικὰς ποινὰς ἐναντίον ἐκείνων, ποὺ εἶναι διπλοεγγεγραμμένοι, ἐναντίον τῶν Προέδρων, ποὺ θὰ ἀποκρύψουν τοὺς θανάτους τῶν ἐκλογέων τοῦ χωριοῦ των...

§205Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Νέον ἐκλογικὸν νόμον ζητεῖτε τώρα;

§206Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Μακρῆ, δὲν τὸν ζητοῦμεν ἀπὸ σᾶς. Ὅπως τὸ 1961 τὸν πήραμε μὲ τὸ σπαθί μας, ἔτσι πάλιν θὰ τὸν πάρωμεν. Θὰ σᾶς ἐξαναγκάσωμεν.

§207Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Τότε, ἀντὶ νὰ κτυπᾶτε τὸ χέρι σας, θὰ κτυπήσετε τὸ κεφάλι σας.

§208Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἔτσι καὶ τότε μᾶς βλέπατε μὲ περιφρόνησιν καὶ ὕστερα ἀπὸ τρεῖς μῆνας ἦλθεν ὁ Ἀρχηγὸς σας καὶ ὑπέκυψεν εἰς τὴν πίεσιν τοῦ λαοῦ, τὸν ὁποῖον ἐκινητοποιήσαμεν. Καὶ ἐδέχθη — ἠναγκάσθη νὰ δεχθῇ — νόμον σχετικῶς δίκαιον καὶ τίμιον. Καὶ γνωρίζετε, ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν νόμον, χάρις εἰς τὰς στενὰς ἐκλογικὰς περιφερείας, ἐπήρατε τὰ 80% τῶν ἑδρῶν τῆς βʹ κατανομῆς, ἐνῷ εἴχατε λάβει τὸ 50% τῶν ψήφων. Ἀκόμη θὰ συμφωνήσωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ κοινῆς ἐμπιστοσύνης, πρέπει νὰ ἐπανδρώσῃ τὰς ἡγετικὰς θέσεις τοῦ στρατοῦ, τῶν σωμάτων ἀσφαλείας καὶ τῆς χωροφυλακῆς μὲ ἀνωτάτους ἀξιωματικούς...

§209Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Δὲν ἔχομεν νὰ συμφωνήσωμεν εἰς τίποτε.

§210Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Θὰ σᾶς ὑποχρεώσωμεν νὰ συμφωνήσετε. Ἀκόμη αὐτὴν τὴν φοράν, δὲν θὰ γίνῃ εἰκονικῶς ὁ ἀφοπλισμὸς τῶν Τ.Ε.Α. Οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ στρατιῶται των θὰ παραμείνουν, ἐπὶ ἕνα μῆνα, εἰς τὰς ἕδρας τῶν στρατωνισμῶν, ὅπου ὑπάγονται. Καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν ὁ στρατὸς θὰ κρατηθῇ μακρὰν τῆς πολιτικῆς καὶ τῶν ἐκλογῶν. Διότι σεῖς, πλέον, ἐδώσατε τὸ μέγα ἐπιχείρημα, ὅτι, ὅταν ψηφίζῃ ὁ στρατὸς ὑπόκειται εἰς ἕνα κίνδυνον μέγα. Ἀγαπητοὶ Ἕλληνες στρατιῶται, στρατιῶται τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δημοκρατίας, νὰ ἐξευτελίζωνται καὶ νὰ ἐξανδραποδίζωνται, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν τὰ εὐτελῆ συμφέροντα ἑνὸς Κόμματος. Αὐτὸ δὲν θὰ ἐπαναληφθῇ πλέον, ἀκριβῶς, διὰ νὰ προφυλάξωμεν τὸν στρατόν μας, ἀπὸ ἕνα νέον ἐξευτελισμόν. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ὅλα αὐτὰ θὰ ἔχουν γίνει, τότε ἐλᾶτε τίμια καὶ ἀνδρικὰ νὰ μετρηθοῦμε καὶ θὰ δοῦμε ποῦ θὰ εὕρετε τὸ 30%—, καὶ πέστε μας, ποιὰ πρότασις ἐξ αὐτῶν δὲν εἶναι δικαία, τιμία καὶ λογική.

§211Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸ αἴτημα τιμίου Κράτους, τιμίου ἐκλογικοῦ συστήματος καὶ τιμίων ἐκλογῶν, εἶναι τὸ ὑπεύθυνον αἴτημα τῆς ἐκθέσεως τοῦ Κέντρου. Καὶ βεβαίως, ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου εἶναι, ὄχι, ὅτι ἐπιδιώκομεν νὰ ἀσκήσωμεν οἱονδήποτε ἐκβιασμόν, ἀλλ’ ὅτι βασιζόμεθα εἰς τὴν ἠθικὴν δύναμιν, αὐτοῦ τοῦ δικαίου αἰτήματος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§212Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Κύριε Ἀρχηγὲ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, παρέστη ἀνάγκη νὰ κάμετε αὐθεντικὴν ἑρμηνείαν τῶν λόγων τοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος ἀγορητοῦ.

§213Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐπίσης, διατήρησις τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ σωμάτων ἀσφαλείας μακρὰν τῆς πολιτικῆς καὶ τῶν ἐκλογῶν, διὰ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ ὁ ἐξανδραποδισμὸς τῶν τελευταίων ἐκλογῶν, καθ’ ἃς οἱ ὁπλῖται μας, στρατιῶται αὐτοὶ τῆς ἐλευθερίας καὶ προστάται τῆς Δημοκρατίας, ὑπεχρεώθησαν νὰ ψηφίσουν, ὅπως οἱ ἐκλογεῖς τοῦ Παραπετάσματος. Καὶ ὁ κ. Ἀλλαμανῆς προσέθεσε: Δὲν ἐπενοήθη ἀκόμη τὸ μαγικὸν φάρμακον, τὸ ὁποῖον νὰ ἐπιτρέπῃ, χωρὶς ἀπροκάλυπτον δικτατορίαν, εἰς τὰς μειοψηφίας, νὰ συγκρατοῦνται εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἐφ’ ὅσον παραμένουν μικρά, ἔστω, περιθώρια πολιτικῶν ἐλευθεριῶν, ἡ πλειοψηφία τελικῶς ἐπιτυγχάνει νὰ καταλάβῃ τὴν ἐξουσίαν. Καὶ περαίνων, ὁ ὁμιλητής, ἀπευθύνεται πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τοὺς βουλευτὰς τῆς Ε.Ρ.Ε.: «Βεβαιωθῆτε, λέγει, ὅτι ματαιοπονεῖτε, ἀρνούμενοι νὰ ἐγκαταλείψετε τὴν ἐξουσίαν. Εἰς τὴν ἐποχήν, καθ’ ἣν ὁ ἄνεμος τῆς ἐλευθερίας μὲ τὴν ὁρμήν του παρασύρει καὶ τὰ τελευταῖα ὀχυρὰ τῶν ἀποικιοκρατικῶν καὶ τυραννικῶν καθεστώτων εἰς τὴν Μαύρην Ἤπειρον, καθὼς καὶ εἰς τὴν Ἐγγύς, Μέσην καὶ Ἄπω Ἀνατολήν, οὐδεὶς ἐπιτρέπεται ν’ ἀμφιβάλλῃ, ὅτι εἰς τὴν ἀρχαίαν κοιτίδα της ἡ ἐλευθερία τελικῶς θὰ κατισχύσῃ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ Δημοκρατία καὶ πάλιν θὰ ἀναζήσῃ καὶ ἡ Νέμεσις θὰ λειτουργήσῃ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§215Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ φροντίσω, κ. βουλευταί, κατὰ τὴν σύντομον ὁμιλίαν μου, νὰ ἀπασχοληθῶ μὲ θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐθίγησαν μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς. Παρακολουθῶ τὴν συζήτησιν, ἐπὶ τῆς προτάσεως μομφῆς, κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, μὲ προσοχήν, καὶ μὲ μεγάλην μου λύπην διαπιστώνω, ὅτι ἡ εἰκών, τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει ἡ νέα Βουλή, δὲν εἶναι διάφορος ἀπὸ τὴν εἰκόνα, τὴν ὁποίαν ἐνεφάνιζον αἱ ἀμέσως προηγούμεναι Βουλαί. Ἐννοῶ τὴν ἀπουσίαν τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο προδίδει βαθυτάτην περιφρόνησιν τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος πρὸς τὸ Κοινοβούλιον καὶ τὰς ἐργασίας του. Εἶναι, ἄλλως τε, γνώριμη ἡ τακτικὴ αὐτὴ διὰ τὸν κ. Καραμανλῆν. Ἡμεῖς, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἐνδιαφερόμεθα ποσῶς διὰ τὴν παρουσίαν τοῦ κ. Καραμανλῆ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διότι δὲν τὸν ἀναγνωρίζομεν ὡς Πρωθυπουργὸν τῆς Ἑλλάδος. Δι’ ἡμᾶς ὁ κ. Καραμανλῆς εἶναι μόνον ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ οὐδὲν πλέον. Σὲ σᾶς, ὅμως, κ. συνάδελφοι, τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως, θὰ ἔπρεπεν ὁ Ἀρχηγός σας νὰ δεικνύῃ μεγαλύτερον σεβασμόν. Ἦλθεν εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ παρηκολούθησε μόνον τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Παπανδρέου καὶ ἐν συνεχείᾳ μέ τινας διακοπὰς καὶ χασμώμενος, παρηκολούθησεν, ἐπ’ ὀλίγον, τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Κανελλοπούλου καὶ ἀπῆλθε, διὰ νὰ μὴ ἐμφανισθῇ πάλιν μέχρι σήμερον εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Δι’ ἡμᾶς, ἐπαναλαμβάνω, αὐτὸ οὐδὲν τὸ ἐνδιαφέρον παρουσιάζει. Αὐτὰ ποὺ ἔχομεν νὰ εἴπωμεν, θὰ τὰ εἴπωμεν, ὄχι διὰ τὴν ψευδοκυβέρνησιν τοῦ κ. Καραμανλῆ, ἀλλὰ διὰ νὰ τὰ ἀκούσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ὁ κ. Θεοτόκης, κ. συνάδελφοι, ἠθέλησε νὰ κάμῃ κριτικὴν τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Ἕνωσις Κέντρου κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον. Καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ ἐξαγάγῃ τὰ συμπεράσματα διὰ τὴν ψῆφον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δὲν νομίζω, βεβαίως, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι τοῦτο τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν θὰ κάμωμεν κριτικὴν διὰ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ οὔτε ἡ κυβερνητικὴ παράταξις δικαιοῦται νὰ κάμῃ κριτικὴν διὰ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολουθήσαμεν ἡμεῖς. Τὸ πρόβλημα εἶναι ὄχι διατί ἐψήφισεν οὕτως ἢ ἄλλως ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀλλά, ἐὰν αἱ ἐκλογαὶ ὑπῆρξαν τίμιαι, ἐὰν ἡ θέλησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει ἡ σημερινὴ Βουλή. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Θεοτόκης ἐπιθυμεῖ νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ δι’ αὐτὸ τὸ θέμα, ἐφ’ ὅσον θέλει νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ διὰ τὴν ἐπικαλεσθεῖσαν ἀρραγῆ ἑνότητα τῆς Ε.Ρ.Ε., θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς αὐτὸ τὸ θέμα μὲ δύο λέξεις. Ὑπενθυμίζω, τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐσχηματίσθη τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε. Ὑπενθυμίζω τὸ πρωτόκολλον, τὸ ὁποῖον, ὑπογραφὲν τὴν προηγουμένην, ἠγνοήθη τὴν ἑπομένην, ὅταν ἐκλήθη ὁ κ. Καραμανλῆς νὰ σχηματίσῃ Κυβέρνησιν καὶ ὑπενθυμίζω, ἀκόμη, ὅτι τὸ σύνολον τῶν βουλευτῶν τῆς Ε. Ρ.Ε., ὅταν, κατὰ τὸ 1958, ἠναγκάσθη εἰς παραίτησιν, ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ περιήρχετο τοὺς προθαλάμους τῶν πιθανῶς πρωθυπουργισίμων, ἕτοιμον νὰ προσχωρήσῃ ὅπου δεῖ. Καὶ εἰδικώτερον εἰς τὸν φίλον μου, τὸν κ. Θεοτόκην, θὰ ἠμποροῦσα νὰ εἴπω, δὲν γνωρίζω, ἐὰν εἶναι τόσον ἱκανοποιημένος αὐτὴν τὴν ὥραν ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τοὺς γνωστοὺς ἁβροὺς τρόπους τοῦ Ἀρχηγοῦ του, θὰ ἐνθυμῆται, ὅμως, καὶ ὁ ἴδιος, ὅτι ἀπέφυγε καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀκόμα νὰ μετάσχῃ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ κατοικῇ ἐπὶ χρόνια, ἐπιδιδόμενος εἰς τὰ σπὸρ τὰ χειμερινὰ εἰς τὴν Ἑλβετίαν, μὴ ἀντέχων εἰς τὴν κατάστασιν, ὅπως εἶχε διαμορφωθῆ μέσα εἰς τὰς τάξεις τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ὑποθέτω, δὲν ἔχω οὐδένα λόγον νὰ νομίζω, ὅτι σήμερον εἶναι διάφορος. Ἀλλά, κύριοι, θὰ τὸ εἴπω καὶ πάλιν. Τὸ πρόβλημά μας δὲν εἶναι αὐτό. Τὸ πρόβλημά μας εἶναι, ἐὰν αἱ ἐκλογαὶ ἦσαν τίμιαι καὶ ἐὰν ἀπέδωσαν τὴν γνησίαν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐγὼ πρὶν προχωρήσω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ὡρισμένων ἀπόψεων, νομίζω, ὅτι ἔχω χρέος νὰ κάμω μίαν σύντομον ἐκκαθάρισιν ὡρισμένων θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθησαν ἐδῶ ἀπὸ Ὑπουργοὺς καὶ τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὴν προεκλογικὴν περίοδον καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Δὲν ἠξεύρω, ἔχουν συνηθίσει, οἱ κύριοι τῆς Ε.Ρ.Ε., εἰς τὸν μονόλογον, φαντάζονται πὼς ὁμιλοῦν πρὸς Ἕλληνας τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὅπως προσφυῶς ἐλέχθη, ὅτι δὲν γνωρίζουν τί συνέβη. Ἀπορῶ, πάντως, πῶς τόσαι χιλιάδες ἀνακριβειῶν διετυπώθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Καὶ θὰ εἰσέλθω ἀμέσως εἰς τὴν οὐσίαν. Ὁ ἐκλογικὸς νόμος, κ. βουλευταί, ἐψηφίσθη κατὰ τὰ ξεψυχίσματα τῆς περασμένης Βουλῆς, δὲν ἦτο ἐκλογικὸς νόμος τῆς ἰδικῆς μας ἐμπνεύσεως καὶ τῆς ἰδικῆς μας προτάσεως. Τὸν ἔφερεν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε., πιεσθεῖσα ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην, ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, πιεσθεῖσα ἀπὸ τὸ δίκαιον τοῦ αἰτήματος, ἀπὸ τὴν ἀδήριτον ἀνάγκην τῶν πραγμάτων. Καὶ ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος συνεζητήθη ἐδῶ, πράγματι, ἐβελτιώθη κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν συζητήσεων καὶ ἐξῆλθε, τελικῶς, ἕνας νόμος, ὁ ὁποῖος ἀναντιρρήτως ἦτο καλύτερος ἀπὸ τοὺς προηγουμένους νόμους. Ἀλλά, κύριοι, ἦτο, ἆρα γε, αὐτὸς ὁ νόμος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπαίρεται, διὰ τὸν ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ γενναιοψυχίας ὁ κ. Κανελλόπουλος, κανεὶς νόμος, ὁ ὁποῖος ηὐνόησε, μήπως, τὴν Ἀντιπολίτευσιν; Ἦτο, κύριοι, ἕνας νόμος, ὅπως σωστὰ ἐλέχθη καὶ ὅταν ἐψηφίζετο, ὁ ὁποῖος μερικῶς ἀνταπεκρίθη εἰς τὸ αἴτημα τοῦ ἐντίμου, τοῦ δικαίου νόμου. Θὰ ἐνθυμοῦνται ὅλοι τὴν ἀτέρμονα, τὴν μακρὰν συζήτησιν καὶ τὴν μάχην, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐπάνω εἰς τὸ θέμα τῆς ἀπογραφῆς. Θὰ ἐνθυμοῦνται, ὅτι ἔδωσε καὶ τότε ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη, ὑποσχέσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐτηρήθησαν. Δι’ ἐμὲ τὸ πρᾶγμα ἦτο φυσικὸν καὶ χαίρω, διότι τὸ εἶπον τότε τοὐλάχιστον ἐγκαίρως, ὅτι δὲν ἐμπιστευόμεθα τὴν Ε.Ρ.Ε., ὅτι εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι τὴν ἀπογραφὴν δὲν πρόκειται νὰ τὴν δημοσιεύσῃ, ὅτι εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἡ δυνατότης, ἡ ὁποία περιελήφθη εἰς τὸ κείμενον τοῦ νόμου εἶχε καθαρῶς θεωρητικὴν ἀξίαν. Οὕτω συνέβησαν τὰ πράγματα. Ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης εἶχεν ὑποσχεθῆ, ὅτι θὰ εἴχαμεν τὰ ἀποτελέσματα τοῦ νομίμου πληθυσμοῦ πρὸ τοῦ τέλους τοῦ παρελθόντος ἔτους καὶ σήμερον μόλις ἐδήλωσεν εἰς τὸν ἡμερήσιον Τύπον, ὅτι, ἐπὶ τέλους, κυκλοφορεῖ τὸ φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ πραγματικοῦ πληθυσμοῦ. Ἐπῆγε τότε ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951, ἡ ὁποία εἶναι διάφορος τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1940. Καὶ μάλιστα δὲν ἐφήρμοσεν, εἰς τὸ σύνολόν της, τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951, ἀλλὰ μερικῶς. Τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον, κατὰ κόρον, προεβλήθη τότε, ἦτο, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἦτο δυνατὸν οὔτε νὰ σκεφθῇ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της τὸν πραγματικὸν πληθυσμὸν καὶ ὅτι ἔπρεπε, ὁπωσδήποτε, νὰ σταθῇ εἰς τὸν νόμιμον πληθυσμόν. Καί, ἐν τούτοις, κ. συνάδελφοι, εἶναι βέβαιον, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ διεξήχθησαν βάσει τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951, ἡ ὁποία ἀπέδιδε τὸν πραγματικὸν καὶ ὄχι τὸν νόμιμον πληθυσμὸν τοῦ 1951. Εἰς τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς, ὅπως ἐδημοσιεύθησαν ἐπισήμως ἀπὸ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, τῆς 7ης Ἀπριλίου, τόμος πρῶτος, ἀναφέρεται ἐπὶ λέξει: «...(ἀναγινώσκει)...». Δηλαδή, διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαί, ἐφαρμοζομένης τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951, ὡς πρὸς τὸν πραγματικὸν πληθυσμόν. Τὸ θέμα, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἐκκρεμὲς ἐνώπιον τοῦ Ἐκλογοδικείου καὶ δὲν ἔχω οὐδένα λόγον περισσότερον νὰ ἐπιμείνω. Ὑποσημειώνω μόνον δι’ ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ πολιτικὸν μέρος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπραγματοποίησε τὴν ἀπογραφὴν καὶ διενήργησε τὰς ἐκλογὰς μὲ κατανομὴν τῶν ἑδρῶν, βάσει ἀπογραφῆς, ἡ ὁποία ψευδῶς ἐδήλωσεν, ὅτι ἀποδίδει τὸν νόμιμον πληθυσμὸν τῆς χώρας ἔστω τοῦ 1951 βάσει ἀπογραφῆς, τὴν ὁποίαν ἡ ἰδία ἢ μᾶλλον ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις τοῦ παρελθόντος συνενούσης καὶ τῆς ἰδίας, εἶχε καταλήξει, δι’ ἐπισήμου ἀποφάσεώς της, ἄκυρος. Εἶχε, κατὰ συνέπειαν, ἡ Κυβέρνησις, πρῶτον πλεονέκτημα ἐκ τῆς ἀπογραφῆς. Δεύτερον πλεονέκτημα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ ὁποῖον καλὸν εἶναι νὰ σημειώσετε, ἔστω, μὲ μίαν φράσιν, εἶναι ἐκ τῆς δευτέρας κατανομῆς, ἐκ τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον ὑπελογίσθη ἡ δευτέρα κατανομή. Δὲν θὰ ἐπανέλθω εἰς τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν. Θὰ σᾶς εἴπω μόνον, ὅτι μὲ τὸ 49% ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ τὸ 35% τὸ Κέντρον — αὐτὰ περίπου εἶναι τὰ ποσοστά, τὰ ὁποῖα ἐπέτυχον —, ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐπῆρεν 22 ἕδρας καὶ τὸ Κέντρον 5 ἕδρας. Ἔντιμος ἡ κατανομή, πρὸς δόξαν τοῦ δικαίου ἐκλογικοῦ νόμου τῆς Κυβερνήσεως. Καί, τέλος, θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ διάταξις, ἡ ὁποία, κατ’ ἐξοχήν, ἀποτελεῖ σήμερον θέμα συζητήσεως, ἡ διάταξις, δηλαδή, περὶ ἑτεροδημοτῶν καὶ περὶ τοῦ δικαιώματος ἀποκτήσεως ἐκλογικῶν βιβλιαρίων, δὲν ἀπετέλεσε διάταξιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἐπεσημάναμεν τότε, ἀπετέλεσε διάταξιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐδώσαμεν μάχην, ἦτο καὶ ἡ ἀναφερομένη εἰς τὴν ψῆφον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἀσχέτως τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ Κεντρώα, τοὐλάχιστον, Ἀντιπολίτευσις, εἰς τὸ σύνολόν της, σχεδόν, εἶχε δεχθῆ τὴν ἀρχὴν τοῦ νὰ ψηφίσουν αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις. Ἂς ἀφήσῃ, λοιπόν, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος, λυποῦμαι, διότι ἀπουσιάζει, τὰς περὶ γενναιότητος θεωρίας του. Γαντζώθηκε καὶ εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὸ γνώριμον πεῖσμα της, εἰς τὸ στενὸν ἐκλογικόν της συμφέρον καὶ προσπάθησε, δι’ ὅλων τῶν μέσων, νὰ κρατήσῃ ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ κρατήσῃ. Πολλὰ πράγματα, ὅμως, δὲν ἐκράτησε καὶ ἐχρειάσθη νὰ μετέλθῃ ἄλλα συστήματα καινούργια, συστήματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀμέσως, ἐν συνεχείᾳ, θὰ ἔλθω. Ἐπειδή, ὅμως, ὡμίλησα περὶ ἑτεροδημοτῶν καὶ ἐπειδὴ τὸ θέμα συνδέεται μὲ τὸ πρόβλημα τῆς νοθείας, τὸ ὁποῖον καὶ κυρίως θὰ μὲ ἀπασχολήσῃ σήμερον, θὰ ἤθελον νὰ σημειώσω, ὅτι ὁ κ. Μακρῆς, προφανῶς, ἐκλαμβάνει ὡς πολὺ ἀφελεῖς καὶ ἡμᾶς τοὺς Κεντρώους, ἀλλὰ καὶ τὸ σύνολον τῶν βουλευτῶν, ὅταν λέγῃ, ὅτι ἡ διάταξις, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρθη, εἶναι διάταξις τοῦ Κέντρου. Τὸ εἶχον εἴπει καὶ ἄλλην φορὰν καὶ θὰ τὸ εἴπω ἐκ νέου. Τὸ ὡρολόγιον τοῦ χρόνου ἔχει σταματήσει, φαίνεται, διὰ τὴν Ε.Ρ.Ε. Ὅταν ἐνομοθετοῦσε τὸ Κέντρον τὸ 1951, καὶ ὥριζεν, ὅτι ἠμποροῦσε νὰ ἀποκτήσῃ κἄποιος ἐκλογικὸν δικαίωμα εἰς τὸν τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον ἐγκατεστάθη πρὸ τοῦ 1948, αὐτὸ ἐσήμαινεν, ὅτι ἐγένετο ἀναδρομὴ εἰς τὸ παρελθὸν κατὰ τρία ἔτη. Ἐπὶ τέλους, εἰς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, τὴν ἐπαύριον τοῦ συμμοριτοπολέμου, εἶχε κἄποιαν δικαιολογίαν, δι’ ἐμὲ εἶχε πλήρη δικαιολογίαν, μία τοιαύτη διάταξις. Εἶναι δυνατὸν νὰ παρήρχοντο 10 χρόνια, ἡ ἡμερομηνία νὰ ἔμενε ἀμετάθετος καὶ νὰ ἰσχυρίζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι εἶναι ἰδικός μας νόμος; Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκλαμβάνῃ ὅλους μας διὰ τόσον ἀφελεῖς.

§216Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Εἴπατε, ὅτι ἡ διάταξις εἶναι μὲν ἰδική σας, κατέστη, ὅμως, ἐξωφρενική, διατηρηθεῖσα μετὰ πάροδον ὁλοκλήρου δεκαετίας. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ ἔννοια τῆς περικοπῆς σας. Τότε, ὅμως, ὀφείλετε μίαν ἐξήγησιν πρὸς τὸ Σῶμα. Ἀρχικῶς, ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε, ὡς χρόνος ἐγκαταστάσεως προεβλέπετο ἡ 31 Δεκεμβρίου 1945. Τὸ 1950 ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, τῆς ὁποίας μετείχατε, διὰ τοῦ Α.Ν. 1508 ὥρισεν ὡς χρόνον ἐγκαταστάσεως τὸν Ὀκτώβριον 1940 διὰ τὴν ἐγγραφὴν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Ἀφοῦ, λοιπόν, τὴν δεκαετίαν τὴν θεωρεῖτε ὡς ἐξωφρενικήν, διατί τὴν καθιερώσατε τότε;

§217Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπαναλαμβάνω, διότι δὲν νομίζω, ὅτι ἔχει οὐσίαν αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Μακρῆς, ὅτι, ὅταν τὸ 1951 ἐψηφίζετο ἡ διάταξις, ἡ ἡμερομηνία τοῦ 1948 ἦτο ἡμερομηνία, ἡ ὁποία ἀνέδραμε τρία περίπου χρόνια εἰς τὸ παρελθόν. Ὅταν ἡ διάταξις ἐπανελαμβάνετο, παρὰ τὴν ἰδικήν μας πίεσιν, τὸ 1961, ἀνέδραμε 14 χρόνια εἰς τὸ παρελθόν. Σήμερον, ὁ κ. Ράλλης, ὁ ὁποῖος ἀναντιρρήτως δὲν εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὸ ἐκλογικὸν ὄργιον καὶ αἶσχος, ἀλλ’ ὁ ὁποῖος αἴρει ἁμαρτίας τρίτων, μᾶς λέγει, ὅτι ἂν παραμείνῃ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ καταργήσῃ αὐτὴν τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει περιεχόμενον. Δὲν γνωρίζω, ἂν ἡ ἄποψις τοῦ κ. Ράλλη θὰ εἶναι κυρίαρχος, θὰ ἐπικρατήσῃ, οὔτε καὶ μὲ ἐνδιαφέρει. Ἐκεῖνο ποὺ ξέρω εἶναι, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἐξεπλήρωσε τὸν προορισμόν της, εἶναι ἄνευ οὐσιαστικῆς ἐκλογικῆς ἀξίας. Πότε συνεζητεῖτο ἡ διάταξις; Οὐδεμία συζήτησις ἐγένετο περὶ ἐλαστικότητος τῆς ἐφαρμογῆς της. Ἐγὼ προσωπικῶς, ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ κάμω μακρὰν ἀνάπτυξιν. Ἀνέπτυξα, καὶ νομίζω, ὅτι ἀπέδειξα, διατί καὶ νομικῶς καὶ πολιτικῶς καὶ ἐκλογικῶς ἦτο σόλοικος ἡ διάταξις. Εἶπον, ὅτι, ὅταν, κατὰ παγίαν διάταξιν τοῦ δημοτικοῦ κώδικος, ἀποκτήσῃ τὴν δημοτικότητα μετὰ δύο χρόνια, δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὸς ποὺ γίνεται δημότης, σὲ δύο χρόνια, μετὰ 12 χρόνια νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίζῃ εἰς τὸν Δῆμον, ὅπου ἀνήκει. Καὶ εἶπον, ὅτι τὸ λογικὸν θὰ ἦτο — καὶ αὐτὸ ἦτο σύμφωνον μὲ τὴν κρατοῦσαν ἀντίληψιν — νὰ συμπέσῃ ἡ δημοτικότης μὲ τὴν ἀπόκτησιν ἐκλογικοῦ δικαιώματος. Καὶ εἶπον, τότε, ὅτι εἶναι γνωστὸν εἰς τοὺς κατοικοῦντας τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ δὲν ἦτο μόνον ὁ κ. Βαλοῦρδος, ποὺ ἀνέφερε συγκεκριμένας περιπτώσεις, ὅτι εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστόν, ὅτι γίνεται κατάχρησις τῆς διατάξεως αὐτῆς πρὸς ὄφελος τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι ὅλοι οἱ ὀπαδοὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. θὰ ἀποκτήσουν ἐκλογικὰ δικαιώματα καὶ ὅτι ἀναγκάζονται καὶ μερικοὶ ἰδικοί μας, διὰ τῶν γραφείων τῆς Ε.Ρ.Ε., νὰ παίρνουν ἐκλογικὸν βιβλιάριον, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀποκτήσουν ἄλλως καὶ αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐλέγαμεν τότε ἐγένετο, ἐφηρμόσθη εἰς τὴν πρᾶξιν καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ νοθεία τῶν Ἀθηνῶν κατὰ βάσιν. Σήμερον οἱ πάντες, ἀπὸ τὸν κ. Ράλλην μέχρι τὸν κ. Κανελλόπουλον καὶ τὸν Τύπον τῆς Ε.Ρ.Ε., ὁμιλοῦν περὶ ἐλαστικῆς ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως, δηλαδή, ἐγράφησαν οἱ ψηφοφόροι τῆς Ε.Ρ.Ε. οἱ ὑπαρκτοὶ — διὰ τοὺς ἀνυπάρκτους θὰ εἴπω πιὸ κάτω — ἐγράφησαν οἱ ὑπαρκτοὶ ψηφοφόροι ποὺ δὲν εἶχον δικαίωμα νὰ ἀποκτήσουν βιβλιάριον εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ἐπῆραν βιβλιάριον, ἐπειδὴ τὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα, κατὰ νόμον, ἦσαν ἁρμόδια, οἱ ἱερεῖς, ἀλλὰ πρὸ παντὸς οἱ ἀστυνομικοὶ διοικηταὶ τῶν τμημάτων ἐχορήγησαν ψευδεῖς βεβαιώσεις. Ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἀπὸ τὰς ἑκατοντάδας χιλιάδων ραθύμων ψηφοφόρων, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τῆς περιοχῆς Ἀθηνῶν, οἱ μισοὶ ἀνήκουν εἰς τὸ Κέντρον ἢ γενικῶς, τὴν Ἀντιπολίτευσιν — καὶ ὑπάρχουν 300.000 ράθυμοι — ἂν οἱ μισοὶ ἀνήκουν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ οἱ μισοὶ εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε., αὐτὸ σημαίνει, ὅτι αἱ 150.000 ψηφοφόρων αὐτῶν, ὑπαρκτῶν καὶ ἀνυπάρκτων, θὰ ἦσαν πρὸς ὄφελος τῆς Ε.Ρ.Ε. Νομίζω, ὅτι ὁ συλλογισμός, οὔτε παράξενος, οὔτε παράλογος, διότι ἀπὸ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχον βγῆ, μὲ τὸν φανὸν τοῦ Διογένους, καὶ ἐζήτουν ψηφοφόρους μέχρι τῶν τελευταίων ὡρῶν ὅλοι οἱ κομματάρχαι τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅλοι οἱ Ὑπουργοί, ὅλα τὰ κομματικὰ γραφεῖα διὰ νὰ βγάλουν βιβλιάρια, ἀδιαφοροῦντες διὰ τὸ πότε καὶ πῶς ἐγκατεστάθησαν εἰς τὴν περιοχήν, ἀπὸ τὴν στιγμὴν ἐκείνην θὰ ἔχω λόγον νὰ ὑποθέσω, ὅτι μόνον ψηφοφόροι τῆς Ε.Ρ.Ε. εἶναι οἱ ἀποκτήσαντες ἐκλογικὰ βιβλιάρια. Βεβαίως, θὰ ὑπάρχουν καὶ μεμονωμέναι περιπτώσεις ἀντιπολιτευομένων ψηφοφόρων, οἱ ὁποῖοι, εἴτε ἐξηπάτησαν θεωρητικῶς τὰ κομματικὰ γραφεῖα τῆς Ε.Ρ.Ε., εἴτε εἶχον φίλους ἢ δεσμοὺς μὲ τὰ ἁρμόδια ὄργανα καὶ μπορεῖ καὶ αὐτοὶ νὰ ἀπέκτησαν βιβλιάριον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐδικαιοῦντο. Βέβαιον, πάντως, εἶναι, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἀποτελεῖ ἀπάτην τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου προμελετημένην καὶ σχεδιασθεῖσαν, τῆς ὁποίας ἔγινεν εὐρυτάτη χρῆσις καὶ ἡ ὁποία ἀπέδωσε δαψιλοὺς καρποὺς ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε. κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς. Ἀλλ’ ὡμιλήσαμεν καὶ περὶ τῆς ἀποκτήσεως βιβλιαρίου ἀπὸ τοὺς στρατιωτικοὺς καὶ ἀπὸ τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὰ Σώματα Ἀσφαλείας. Ἀνεγνώσθη ἡ ἡμερησία διαταγὴ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. κ. Καρδαμάκη, ποὺ προεκάλεσε σάλον καὶ ἦλθον εἰς τὴν δημοσιότητα ὀνόματα ἀνδρῶν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ποὺ ἀπέκτησαν ἐκλογικὸν βιβλιάριον. Εἶναι βέβαιον, ὅτι εἰς μίαν χρονικὴν περίοδον, δὲν ἐγνώριζεν ἡ Ε.Ρ.Ε., ἂν τελικῶς θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ἐκλογικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ δώσῃ δικαίωμα ψήφου εἰς τοὺς στρατιωτικούς. Καὶ εἶναι, ἐπίσης, βέβαιον, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ ἡ ὑπερκυβέρνησις, ἐγὼ δὲν τὴν ὀνομάζω ὑπερκυβέρνησιν, μέσα εἰς ὅλα τὰ σχέδια τῆς ἐκλογικῆς ἀπάτης καὶ προεκλογικοῦ πραξικοπήματος, ποὺ προετοίμαζε, εἶχε τάξει, ὡς εἰδικὸν κεφάλαιον, νὰ ἐφοδιασθοῦν οἱ ἄνδρες τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ Σωμάτων Ἀσφαλείας μὲ ἐκλογικὰ βιβλιάρια. Πῶς παίρνει ἕνας ἐκλογικὸν βιβλιάριον; Σύμφωνα μὲ τὸν νόμον, διὰ νὰ ἀποκτήσῃ ἐκλογικὸν βιβλιάριον, πρέπει νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἦτο κάτοικος τῆς περιοχῆς, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἐψήφιζε, πρὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1948 καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἀρχίζει ἡ ἐντολὴ πρὸς τὰ ὄργανα διὰ παράβασιν τοῦ νόμου καὶ δι’ ἐκλογικὴν ἀπάτην. Συνέβη, μετὰ τὰς τελευταίας δημοσιεύσεις, ἕνα βράδυ, νὰ ἔλθουν εἰς τὸ γραφεῖον μου δύο χωροφύλακες, κατὰ σύμπτωσιν, τῆς ἰδιαιτέρας μου περιφερείας, ἀνήσυχοι, κατοικοῦντες εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἦλθον καὶ μοῦ εἶπον, τρέμοντες, καὶ ἀνησυχοῦντες, ὅτι εἶναι μεταξὺ ἐκείνων, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα ἐδημοσιεύθησαν, ὡς κακῶς λαβόντας ἐκλογικὰ βιβλιάρια. Μοῦ εἶπον, ὅτι αὐτοὶ δὲν ἔπταιον εἰς τίποτε καὶ ἂν ἐκινδύνευον νὰ ἔχουν κυρώσεις. Τοὺς καθησύχασα. Ἐζήτησα, ὅμως, νὰ μάθω, πῶς τὰ ἐπῆραν τὰ ἐκλογικὰ βιβλιάρια. Οἱ ἄνθρωποι ἐξωμολογήθησαν. Τὰ πράγματα ἦσαν πολὺ ἁπλᾶ. Ἐκλήθησαν ἀπὸ τὸν διοικητὴν τῆς ὁμάδος των νὰ φέρουν δύο φωτογραφίας. Τὰ ὑπόλοιπα ἦσαν ἰδική του δουλειά. Ἠρώτησα: «Μόνον φωτογραφίας;» «Ναί», μοῦ ἀπεκάλυψαν ἐκείνην τὴν στιγμήν. Ἦτο καὶ ὑπεύθυνος δήλωσις. Ὑποχρεωτικῶς — καὶ αὐτὴ ἦτο ἡ ἀτιμία τοῦ σημερινοῦ Κράτους — ὑπευθύνως ἐδήλωσαν, ὅτι ἦσαν κάτοικοι τῶν Ἀθηνῶν πρὸ τοῦ Ἰανουαρίου 1948. Καὶ οἱ ἄνθρωποι ἦσαν ἀθῶοι. Ἀλλὰ θὰ προχωρήσω περαιτέρω. Λοιπόν, σειρὰ οἱ ἄνδρες τῶν Ἐνόπ. Δυνάμεων καὶ Σωμάτων Ἀσφαλείας νὰ ἐφοδιασθοῦν, ἀντικανονικά, μὲ ἐκλογικὰ βιβλιάρια. Θὰ πρέπει νὰ συνέπραξεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ. Ε.Σ., συνεργὸς τῆς ἀπάτης τοῦ ἐκλογικοῦ ὀργίου. Θὰ πρέπει νὰ συνέπραξαν οἱ διοικηταὶ τῶν μονάδων. Θὰ πρέπει νὰ πειθαναγκασθοῦν τὰ κρατικὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντεταλμένα μὲ τὴν τήρησιν τοῦ νόμου, διὰ νὰ κάμουν αὐτὴν τὴν ἐκλογικὴν ἀπάτην καὶ νὰ δεχθοῦν νὰ πάρουν βιβλιάριον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐδικαιοῦντο. Νομίζω, ὅτι θὰ συμφωνήσετε, ὅτι τόσον ἠθικῶς πολιτική, ἀλλὰ καὶ στενῶς νομικῶς περίλαμπρος πρᾶξις, δὲν εἶναι αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐγένετο, οὔτε καὶ τόσον ἁπλῆ. Ἀπὸ ἀπόψεως ποινικοῦ νόμου, πῶς ἔχει τὸ θέμα; Συνέβη νὰ λάβω καὶ ἐγὼ γνῶσιν τοῦ εἰσαγγελικοῦ πορίσματος, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ράλλης, εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν. Δὲν εἴμεθα ἐξ ἐκείνων, ποὺ ἀναμιγνύονται εἰς τὰ ἔργα τῆς Δικαιοσύνης, οὔτε νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι ἐγὼ νὰ κρίνω μίαν οἱανδήποτε πρᾶξιν, ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς τὴν δικαιοσύνην. Σημειώνω μόνον, ὅτι αὐτά, τὰ ὁποῖα διαπιστοῦνται ὡς πραγματικὰ περιστατικὰ ἀπὸ ἡμᾶς, μᾶς φθάνουν καὶ μᾶς περισσεύουν εἰς ἀπόδειξιν τῶν ἰσχυρισμῶν μας. Λέγει ὁ προϊστάμενος τῆς Εἰσαγγελίας Ἀθηνῶν, εἰς τὸ ἔγγραφον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Νέαν Φιλαδέλφειαν, διὰ τὴν ὁποίαν καὶ μόνον ἔχομεν φθάσει εἰς τὸ γνωστὸν ἀποτέλεσμα: «Διαπιστοῦται, ὅτι ἔλαβε χώραν μὴ νόμιμος ἐγγραφὴ εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους τῆς Νέας Φιλαδελφείας, Ἐνορίας Κοιμήσεως Θεοτόκου, μὴ δικαιουμένων ψήφου πρὸς τοῦτο, λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν ἦσαν κάτοικοι τῆς περιφερείας ἀπὸ τοῦ 1948, ὡς ἀξιοῖ τὸ ἄρθρον 31 τῆς ἐκλογικῆς νομοθεσίας». Δεύτερον: «Διαπιστοῦται, ὅτι μεταξὺ τῶν ἐγγραφέντων περιλαμβάνονται καὶ ὄργανα τῆς χωροφυλακῆς. Διὰ τούτους, ὅμως, προέκυψεν, ὅτι δὲν ἐψήφισαν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν καταστάσεων, ὡς ἐπὶ τῶν συνημμένων βεβαιώσεων διακρίνεται. Καὶ συνεπῶς δὲν ἔλαβον χώραν διπλοψηφίαι. Καὶ ἐπίσης, διαπιστοῦται, ὅτι ἐδόθησαν ἀνακριβεῖς βεβαιώσεις περὶ τῆς διαμονῆς των, καὶ ὑπὸ τῶν ἱερέων καὶ ὑπὸ τῶν οἰκείων ἀστυνομικῶν ἀρχῶν, τῶν ἱερέων, μάλιστα, ἐπιστηριχθέντων εἰς τὰς βεβαιώσεις τῆς Ἀστυνομίας». Αὐτά, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἀρκετὰ δι’ ἡμᾶς.

§218Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ἀφ’ οὗ ἀναγιγνώσκετε, διατί παραλείπετε νὰ ἀναγνώσητε, ὅτι ἐξεδώσατε καὶ σεῖς βιβλιάρια.

§219Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. Θεοτόκης ἐδήλωσεν, ὅτι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ χειρισθῇ τὸ θέμα εἶναι ἰδική του ὑπόθεσις. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἶναι καὶ ἰδική μου ὑπόθεσις ὁ τρόπος χειρισμοῦ τοῦ θέματος. Ἡμεῖς οὔτε πλαστογραφίαν ἐγγράφων κάμνωμεν, οὔτε παραμορφώσεις. Τὰ διαβάζω ἀκριβῶς ὅπως ἔχουν ἐπὶ λέξει, ἀλλὰ τὴν χρῆσιν τῶν ἐγγράφων θὰ τὴν προσδιορίσωμεν ἡμεῖς καὶ ὄχι ἐσεῖς. Λέγω, λοιπόν, ὅτι τὰ πραγματικὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα διαπιστοῦνται, μᾶς ἀρκοῦν. Προχωροῦν, βεβαίως, οἱ δύο Εἰσαγγελεῖς καὶ εἰς μίαν περαιτέρω παρατήρησιν καὶ διαπίστωσιν. Δὲν δέχονται, ὅτι ὑπῆρχεν δόλος εἰς τὰ ὄργανα Ἀστυνομίας, τὰ ὁποῖα ἐξέδωσαν τὰς βεβαιώσεις αὐτάς. Δέχονται, ὅτι τὸ ἐθνικὸν συμφέρον καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς Δημοκρατικῆς λειτουργίας τῆς Πολιτείας, πρὸς ἱκανοποίησιν τοῦ δημοσίου συμφέροντος, ὤθησαν τὰ ἀνιδιοτελῆ αὐτὰ ὄργανα τῆς Ἀστυνομίας νὰ δώσουν, χάριν τῆς Δημοκρατίας, αὐτὰ τὰ πιστοποιητικὰ τὰ ψευδῆ, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τοὺς τὰ ἐζήτησαν. Ἡμεῖς, κ. συνάδελφοι, δὲν εἰσερχόμεθα εἰς τὴν νομικὴν κρίσιν τῶν δύο κ.κ. Εἰσαγγελέων. Τὴν παραδίδομεν εἰς τὴν κοινὴν ἀντίληψιν τῶν δικαστῶν τῶν νομικῶν τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι θὰ τοὺς κρίνουν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τοῦ Κέντρου). Ἡμᾶς μᾶς ἀρκεῖ ἡ διαπίστωσις, ὅτι συνέβη ἡ παράβασις αὐτὴ τοῦ νόμου, καὶ ὅτι ἐξεδόθησαν παρανόμως, παρὰ τὸν νόμον, ἐκλογικὰ βιβλιάρια. Πέραν τούτων, κ. συνάδελφοι, καὶ ἕνα ἄλλο θέμα πρέπει νὰ διευκρινισθῇ: Ἀνεφέρθη, χωρὶς νὰ διαψευσθῇ — καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ ἁπλῶς τὴν ἀρχὴν τῶν ἀποκαλύψεων ποὺ θὰ ἐπακολουθήσουν — ὅτι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, συγκεκριμένως, διεπιστώθη σημαντικὸς ἀριθμὸς ἀνδρῶν καὶ ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ταὐτοχρόνως ἐγγεγραμμένοι καὶ εἰς καταστάσεις κοινῶν πολιτῶν καὶ εἰς τὰς στρατιωτικὰς καταστάσεις. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ οἱ ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀλλὰ καὶ ἡ Ἑλληνικὴ κοινὴ γνώμη, δὲν ἔχουν ἀντιληφθῆ τὴν σημασίαν αὐτῆς τῆς καταγγελίας. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε, κύριοι, τὶ σημαίνει αὐτὸ τὸ ἁπλοῦν περιστατικόν, τὸ ἁπλοῦν γεγονός, αὐτὴ ἡ ἁπλῆ διαπίστωσις, πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι κατὰ ρητὴν διάταξιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, προκειμένου νὰ συνταχθοῦν αἱ καταστάσεις τῶν στρατιωτικῶν, πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἕκαστος, ἐὰν ἔχῃ ἢ δὲν ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ ἀσκήσῃ ὡς πολίτης τὸ ἐκλογικόν του δικαίωμα, εἰς τὴν περιφέρειαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπηρετεῖ. Καὶ ὁ νόμος ἀπαιτεῖ ὑπεύθυνον δήλωσιν, ὅτι δὲν ἀσκεῖ τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς τὴν περιφέρειαν διὰ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὰς στρατιωτικὰς καταστάσεις. Κατὰ συνέπειαν, πρέπει νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι τὰ ὄργανα αὐτὰ τῆς τάξεως, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, ἔκαμαν καὶ δευτέραν παράβασιν. Ἔδωσαν καὶ δευτέραν ψευδῆ βεβαίωσιν, ὄχι μόνον, ὅτι ἦσαν κάτοικοι πρὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου, ψευδῶς, διὰ νὰ ἀποκτήσουν τὸ ἐκλογικὸν βιβλιάριον, ἀλλὰ ἔδωσαν καὶ δευτέραν ψευδῆ βεβαίωσιν, διὰ νὰ κατορθώσουν νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τὰς καταστάσεις τῶν στρατιωτικῶν. Ἔδωσαν ψευδῆ βεβαίωσιν, ὅτι δὲν ἔχουν βιβλιάριον, ὅτι δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τὰς καταστάσεις τῶν κοινῶν πολιτῶν. Καὶ ὅταν αὐτὸ ἀναφέρεται εἰς τὸν υἱὸν τοῦ στρατηγοῦ Ἐπιθεωρητοῦ τῆς Χωροφυλακῆς, κ. Μήτσου, διὰ τὸ ὁποῖον ἀμέσως θὰ προχωρήσω, ἀντιλαμβάνεσθε, κύριοι, ὅτι εἶναι θλιβερώτατον τὸ φαινόμενον. Προσωπικῶς συμβαίνει νὰ γνωρίζω τὸν στρατηγὸν κ. Μήτσου, καὶ τὸν τιμῶ καὶ ὡς πολεμιστὴν καὶ ὡς ἄνθρωπον. Ὑπῆρξε μία περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἦτο Ἀνώτατος Διοικητὴς Χωροφυλακῆς Κρήτης. Καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ὁ στρατηγὸς Μήτσου ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ παραβιάζῃ τὸν νόμον τῆς Πατρίδος του, καὶ νὰ δίδῃ ψευδεῖς βεβαιώσεις, ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, σημαίνει, ὅτι σαπίζει πολὺ γρήγορα τὸ Κράτος μας, καὶ ὅτι τίποτε δὲν θὰ ἀπομείνῃ ὀρθόν, ὕστερα ἀπὸ ὀλίγα χρόνια, ἐὰν διατηρηθῇ ἡ σημερινὴ κατάστασις εἰς τὴν χώραν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε. Κέντρου). Περὶ πολιτικῆς εὐαισθησίας εἴχομεν σταματήσει νὰ ὁμιλῶμεν ἤδη εἰς τὴν περασμένην Βουλήν. Καὶ φυσικὰ περιττεύει νὰ ἀναφερθῶ εἰς ταύτην, εἰς τὴν σημερινήν. Ἀλλὰ ἐπὶ τέλους, ὁ κ. Μανουσόπουλος εἶναι Νομάρχης τῆς Θεσσαλονίκης. Εἶναι προϊστάμενος οὐσιαστικῶς, τῆς πρώτης Νομαρχίας τῆς Ἑλλάδος, μετὰ τὰς Ἀθήνας. Πῶς τὸ φαντάζονται οἱ κ. Ὑπουργοὶ τῆς Ε.Ρ.Ε., πῶς τὸ φαντάζεται ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος γνωρίζει νὰ μᾶς κατεβάζῃ κλπ. καὶ δὲν συμμαζεύεται περὶ φιλοσόφων κλπ., τὸ ὅτι ὁ προϊστάμενος τῆς Νομαρχίας Θεσσαλονίκης κάμνει ἀπάτην, καὶ ὅτι διαπράττει κοινὴν ἀπάτην, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ μίαν πάρα πάνω ψῆφον διὰ τὸ Κόμμα ποὺ δουλεύει. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τοῦ Κέντρου). Τὰς γενικὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔχω νὰ κάμω, κύριοι, ὡς πρὸς τὸ θέμα αὐτὸ θὰ τὰς κάμω ἐν κατακλεῖδι. Θέλω, ὅμως, ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς νοθείας νὰ εἴμεθα ξεκαθαρισμένοι καὶ σαφεῖς. Ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἡ ὑπερκυβέρνησις, ἡ ὁποία τὴν κατευθύνει, δὲν ἐβάδισαν τυχαίως. Καὶ εἰς τὸ θέμα αὐτό, ἐβάδισαν βάσει σχεδίου προμελετημένου, βάσει σχεδίου ἐπιστημονικοῦ, βάσει σχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐπέτυχεν. Διὰ νὰ ἐφαρμοσθοῦν ὅλα αὐτά, ἔπρεπε νὰ συντρέξῃ μία προϋπόθεσις. Ἔπρεπε νὰ πραγματοποιηθῇ μία ἐπὶ πλέον παράβασις νόμου. Ἔπρεπε νὰ μὴ δοθοῦν εἰς τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι, αἱ ἐκλογικαὶ καταστάσεις. Ἦτο CONDITIO SINE QUA NON, ἦτο προϋπόθεσις ἄνευ τῆς ὁποίας τὸ σχέδιον δὲν θὰ ἐκαρποφόρει. Καὶ περιττεύει νὰ εἴπω —τὸ γνωρίζετε ἄλλως τε— ὅτι δὲν ἐδυσκολεύθη ἡ εὐαίσθητος Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ νὰ παραβιάσῃ τὸν νόμον, καὶ ὅτι ἡ δούλη Κυβέρνησις τοῦ στρατηγοῦ Δόβα, ἡ ὁποία ὑπέθαλψεν τὴν βίαν καὶ τὴν ἠνέχθη, δὲν ἔδωσεν καὶ ἡ ἰδία τὰς καταστάσεις ποὺ ἔπρεπε νὰ δώσῃ. Ξεύρετε ὅλοι σας —διότι δὲν εἶναι μόνον ὁ κ. Θεοτόκης ποὺ ἔχει ἐκλεγῆ 9 φοράς, ἀλλὰ ὑπάρχουν μεταξὺ ἡμῶν καὶ ἄλλοι— ὅτι ἡ πρώτη βασικὴ διάταξις, ἡ ὁποία ἐξασφαλίζει μίαν ἐκλογήν, ἡ πιὸ βασικὴ διάταξις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, εἶναι, κατ’ ἐμέ, ἡ διάταξις, ἡ ὁποία καθιστᾷ τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον δημόσιον κτῆμα. Εἶναι ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν πάντοτε ὅλοι οἱ νόμοι οἱ ἐκλογικοὶ τῆς Ἑλλάδος περιέλαβον, εἶναι διάταξις τὴν σημασίαν τῆς ὁποίας ἀντιλαμβάνονται πάντες. Ἑπομένως, ὑποτίθεται, ὅτι κατὰ τὴν Ἑλληνικὴν νομοθεσίαν, ὄχι μόνον εἶναι δημόσιος ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος, ἀλλὰ δικαιοῦται καὶ ὑποψήφιος μεμονωμένος νὰ πάῃ εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον καὶ νὰ ἀγοράσῃ τὸ σύνολον ἢ τὸ τμῆμα τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ποὺ τὸν ἐνδιαφέρουν. Καὶ ὅμως, αὐτὴν τὴν φορὰν οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι ἔμειναν ἀπόρρητοι, ἔμειναν μυστικοί. Καὶ ἔμειναν μυστικοὶ καὶ οἱ κοινοὶ κατάλογοι καὶ μένουν καὶ σήμερον ἀκόμη, ποὺ συζητοῦμε περὶ νοθείας καὶ ἐκλογικοῦ ὀργίου. Αἱ ἀπαντήσεις ἦσαν ἀφελεῖς. Παιδικὸν πνεῦμα νομίζει κανείς, ὅτι κάμνουν οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶχον ἐπαρκῆ τὰ δακτυλογραφημένα ἀντίτυπα, δὲν εἶχον χρόνον κλπ. Καὶ ὅμως, γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι τὴν ὥραν ποὺ κτυπᾶτε εἰς τὴν γραφομηχανὴν τὰ πλῆκτρα, ἐὰν κτυπηθῇ ἕνα στένσιλ καὶ πολυγραφηθῇ, βγάζετε ἀμέσως 200 καταλόγους, χωρὶς καμμίαν ἐπιβάρυνσιν, ἐκτὸς βεβαίως, ἀπὸ τὴν ἀξίαν τοῦ χάρτου. Ἐπίσης μυστικοὶ μένουν οἱ κατάλογοι τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων. Διεξάγεται διὰ τρίτην φορὰν ἡ συζήτησις. Εἶναι ἀφέλεια νὰ ἐρωτήσῃ κανεὶς τὴν Κυβέρνησιν, θὰ τὰς δώσῃ τὰς καταστάσεις αὐτὰς ἐπὶ τέλους, ἢ δὲν θὰ τὰς δώσῃ; (Χειροκροτήματα). Προσωπικῶς, κ. συνάδελφοι, μοῦ εἶναι ἀδιάφορον. Ἡμεῖς τὴν ἀνωμαλίαν θὰ τὴν διαπιστώσωμεν, θὰ σύρωμεν ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης καὶ τοὺς ἀδιστάκτους Νομάρχας τοῦ τύπου Μανουσοπούλου καὶ τοὺς τιμίους στρατιώτας τοῦ τύπου τοῦ κ. Μήτσου, διότι τὴν παράβασιν τῆς Δημοκρατίας καὶ τοῦ Συντάγματος, δὲν θὰ τὴν συγχωρήσωμεν. (Χειροκροτήματα). Ἀλλά, τὸ γεγονός, ὅτι καὶ σήμερον ἡ Κυβέρνησις λέγει, ὅτι θὰ δώσῃ τοὺς καταλόγους, ἀποδεικνύει τὴν ἀνειλικρίνειαν τῆς προθέσεώς της. Καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ἔρχεται ἡ ἀπάντησις: Ἀποδείξατέ μας, ὅτι ἐδιπλοψήφισαν. Κύριοι, γνωρίζετε, ὅτι ἐδιπλοψήφισαν καὶ γνωρίζομεν καὶ ἡμεῖς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐδιπλοψήφισαν καὶ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι πολυεψήφισαν καὶ θὰ ἔλθουν τὰ ὀνόματά των, σὺν τῇ παρόδῳ τοῦ χρόνου, εἰς τὴν δημοσιότητα. Θὰ τοὺς εὕρωμεν, λοιπόν, αὐτοὺς ποὺ ἐδιπλοψήφισαν καὶ θὰ τοὺς μηνύσωμεν ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων, ἔστω καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν προβῇ εἰς τὴν ἀποκάλυψιν καὶ σύλληψιν τῆς ἀπάτης. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς ὡμίλησα δι’ ὀλίγων, ἔστω καὶ ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, περὶ νοθείας. Πρέπει, ὅμως, νὰ εἴπω, ὅτι τὸ σχέδιον δὲν ἦτο κυρίως σχέδιον νοθείας, ἀλλὰ ἦτο ἕνα πολύπλευρον σχέδιον, τὸ ὁποῖον περισσότερον ἐστηρίζετο εἰς τὴν βίαν καὶ ὀλιγώτερον εἰς τὴν νοθείαν. Θὰ σᾶς κάμω, ἐν προκειμένῳ, μίαν ἐξομολόγησιν. Ἤκουσα χθὲς καὶ πάλιν τὸν κ. Ἠλιοῦ νὰ ἀναγινώσκῃ τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἡ Ε.Δ.Α. εἶχε δώσει εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ εἶχε καταθέσει καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς κ. Μακρῆς, ἢ κάποιος ἄλλος ἐκ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν ἔσπευσε νὰ εἴπῃ, ὅτι τὸ Κέντρον δὲν υἱοθέτησε τὸ σχέδιον αὐτό. Ἀκριβὲς εἶναι, ὅτι τὴν γνησιότητα τοῦ σχεδίου αὐτοῦ, οὔτε νὰ τὴν ἐπιβεβαιώσωμε, οὔτε νὰ τὴν διαψεύσωμεν ἠδυνάμεθα εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, προσωπικῶς δὲ ἐγώ, δὲν ἔδωσα κἂν σημασίαν. Μοῦ ἐφάνη ὑπερβολικὰ τερατῶδες καὶ ὑπερβολικόν. Δυστυχῶς, ὅμως, τὰ πράγματα ἀπέδειξαν, ὅτι τὸ σχέδιον δὲν ἀφίστατο τῆς πραγματικότητος, ὅπως τὴν εἴδομεν κατὰ τὰς ἡμέρας ποὺ προηγήθησαν καὶ τὰς ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν. Κύριοι συνάδελφοι, διατὶ νὰ κρυβώμεθα πίσω ἀπὸ τὸ δάκτυλό μας, ἀφοῦ τὸ ξεύρομεν ὅλοι, ὅτι τὸ σχέδιον εἶχε προπαρασκευασθῆ ἐγκαίρως ἀπὸ τριῶν ἐτῶν καὶ ἀπὸ τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958. Ἀλλὰ ἀφοῦ τὸ ἐγνωρίζαμε ὅλοι μας, ὅτι πρόθεσις τῆς Αὐλικῆς Κυβερνήσεως τοῦ στρατηγοῦ Δόβα ἦτο, νὰ μετέλθῃ ὅλα τὰ μέσα θεμιτὰ καὶ ἀθέμιτα, νόμιμα, ἢ παράνομα, διὰ νὰ μειώσῃ, κατὰ τὴν ἐπίσημον δήλωσιν, κατὰ τὰς δικάς της δηλώσεις τὴν δύναμιν τῆς Ε.Δ.Α., ἀφοῦ ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Ποταμιάνος, περιοδεύων ἐκάλει συσκέψεις τῶν ἀξ)κῶν καὶ τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως, τοὺς ἀνωτάτους ἀξ)κοὺς καὶ ἔδιδε κατευθύνσεις σαφεῖς. Τὸ ποῖος ἔδωσε τὴν διαταγὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν Δόβα, εἶναι ἄλλο θέμα καὶ θὰ ἔλθω εἰς αὐτὸ εἰς τὸ τέλος. Πάντως ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις Δόβα, ἡ ὁποία ἐν τούτῳ ὑπῆρξε καλὸς ὑπηρέτης τῶν σκοπῶν καὶ τῶν ἀπόψεων τοῦ αὐθέντου της, δὲν ἀπέκρυψε ποτὲ τὰς προθέσεις της νὰ βιάσῃ τὴν λαϊκὴν θέλησιν, ὅσον ἀφορᾷ τοὐλάχιστον τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Ἠρωτήθη πολλὲς φορὲς καὶ δημοσίᾳ ἀπὸ τὸν κ. Μακρῆν, ἐὰν εἰς τὴν ἀναφοράν μας ὑπάρχουν περιπτώσεις βίας καὶ νοθείας. Ὁ κ. Σ. Βενιζέλος ἀπήντησεν ἤδη καὶ χθές. Ὑπῆρξε καὶ εἰς τὴν Κρήτην βία, τὴν ὁποίαν τὰ ὄργανα τῆς τάξεως καὶ γενικώτερον τὰ κρατικὰ ὄργανα τὴν ἤσκησαν, προσπαθοῦντα νὰ τὴν ἐντοπίσουν, δῆθεν, εἰς τοὺς ἀνήκοντας κατὰ τὴν τελευταίαν ἐκλογὴν εἰς τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κάθε ἀστυνομικὸς σταθμάρχης, ὁ ἀνήκων γενικώτερον εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, ὁ ἀξ)κὸς τῶν Τ.Ε.Α., ὁ Στρατιωτικὸς Διοικητὴς Περιοχῆς, ὁ Διοικητὴς Ὑποδιοικήσεως Χωροφυλακῆς, ὁ Ἀνώτερος Διοικητὴς Χωροφυλακῆς, κάθε ἕνας μέσα εἰς τὸ πλαίσιο τὸ χωρικό, τὸ τοπικὸν τῆς ἁρμοδιότητός του εἶχε ὀργανώσει ὁλόκληρον ἐπιχείρησιν στρατιωτικήν, ἡ ὁποία ἔτεινε πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Θὰ ὑπάρξῃ κανεὶς ποὺ νὰ ἠμπορῇ νὰ μὲ διαψεύσῃ, ἐὰν σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ κάθε Ἀστυνομικὸς Σταθμάρχης εἰς κάθε περιοχὴν τῆς Ἑλλάδος, εἶχεν ἐγκαταλείψει τὰ καθήκοντά του τὸν τελευταῖον καιρὸν καὶ ἠσχολεῖτο μὲ τὰς ἐκλογάς. Ἑκαλύπτετο, βεβαίως, ὁ κάθε ἕνας ἀπὸ τὸν μῦθον τοῦ πατριώτου καὶ ὅλα αὐτὰ ἐγένοντο διὰ νὰ μειωθῇ ἡ δύναμις τῆς Ε.Δ.Α. Ἡ συζήτησις, κύριοι, ποὺ γίνεται τώρα, δὲν εἶναι συζήτησις ποὺ γίνεται διὰ πρώτην φοράν, δημοσίᾳ. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἡμερῶν τῆς προεκλογικῆς περιόδου εἰς πολλὰς περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος, ἡμεῖς οἱ ὑποψήφιοι τοῦ Κέντρου, ἐκάμαμε ἀνοικτὴν περὶ τούτου συζήτησιν καὶ διεμαρτυρήθημεν δημοσίᾳ. Θὰ σᾶς εἴπω μόνον, ὅτι εἰδικῶς εἰς τὰ Χανιά, εἰς τὰ ὁποῖα συμβαίνει νὰ πολιτεύωμαι καὶ νὰ ἐκλέγωμαι, τὴν ἑπομένην τῆς ματαιώσεως διὰ τῆς ἀστυνομικῆς βίας καὶ δι’ ἀθλίων καὶ ἀπαραδέκτων μεθόδων μιᾶς συγκεντρώσεως τῆς Ε.Δ.Α., τὸ δημοσιογραφικὸν ὄργανον, τὸ ὁποῖον ἐκδίδω, ἐδημοσίευσε ἄρθρον, ὑπὸ τὸν τίτλον «ἀθλιότητες», εἰς τὸ ὁποῖον ἐτόνισα, ὅτι ὁ ἀγὼν ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ ὀφείλει νὰ διεξαχθῇ διὰ πολιτικῶν μέσων καὶ ποτὲ δι’ ἀστυνομικῶν μέσων καὶ ὅτι δὲν δεχόμεθα ἡμεῖς οἱ γνήσιοι δημοκράτες, νὰ νοθεύεται ἡ ἀληθὴς Δημοκρατία, εἰς τὴν ὁποίαν ἡμεῖς θητεύομεν. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Δόβα καὶ ὁλόκληρος ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς καὶ ὁ παρακυβερνητικὸς μηχανισμὸς ἐκινήθη, βάσει σχεδίου, διὰ τὴν ὑποστήριξιν ἑνὸς Κόμματος τῆς Ε.Ρ.Ε., τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς εἶχε πλέον κριθῆ. Περὶ τῶν στρατιωτικῶν ἀποτελεσμάτων ἐγένετο λόγος. Ἤκουσα τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη. Ἀσχέτως, ὅμως, τῶν ἀριθμῶν τοὺς ὁποίους ἐπικαλεῖται, θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅσοι ἐκ τῶν συναδέλφων εἶσθε εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν, ὅτι, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ θέμα τῆς ψήφου τοῦ στρατοῦ, ἡμεῖς, οἱ τῆς κεντρῴας Ἀντιπολιτεύσεως, ἠθελήσαμε νὰ ὑπενθυμίσωμεν τὶ εἶχε γίνει εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956, μᾶς ἐσταμάτησαν, ὅμως, οἱ κ.κ. Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι μᾶς εἶπον: Ἀφήσατέ τα αὐτὰ καὶ νὰ ἴδωμεν τώρα πῶς θὰ γίνῃ, διὰ νὰ πᾶμε καλλίτερα. Καὶ ἐπήγατε ὄντως καλλίτερα, λαμπρά, θαυμάσια, διότι βλέπετε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ κ. Καραμανλῆ βαδίζει πρὸς τὴν τελειότητα. Καὶ ἐφθάσαμε εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ 85–90%. Ὁ ναύαρχος κ. Τούμπας θὰ σᾶς κάμῃ μίαν λεπτομερεστέραν ἀνάλυσιν, ἀλλὰ πάντως δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ἀπὸ τοῦδε, ὅτι εἴτε τὸ 85% εἶναι, εἴτε τὸ 90%, εἰς πλεῖστα δὲ στρατιωτικὰ τμήματα ἀναβιβάζεται τὸ ποσοστὸν καὶ εἰς 100% διὰ τὰς ἐκλογάς, ὅπως ἔγιναν εἰς τὰ στρατιωτικὰ τμήματα καὶ εἰς τὸ Παραπέτασμα, θὰ ἐντρέποντο καὶ θὰ ἐθεωροῦντο ὡς ἐξτρεμιστικὴ ἐπιχείρησις ἀποτυχοῦσα. Ἡμεῖς προσεπαθήσαμεν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην νὰ προτείνωμεν κατοχυρώσεις διὰ τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ. Ἀλλὰ θὰ σᾶς περιγράψω τὴν τύχην μιᾶς ἀπὸ τὰς κατοχυρώσεις, τὰς ὁποίας συζητούσαμεν. Μέσα εἰς τὰς κατοχυρώσεις, τὰς ὁποίας συνεζητήσαμεν εἴπομεν νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἡ κύρωσις τῶν καταστάσεων ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν. Καὶ ἐπειδή, βεβαίως, καθ’ ἑαυτὴ ἡ μονογραφὴ τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ καμμίαν ἀξίαν, ἐννοούσαμεν δι’ αὐτῆς τῆς προϋποθέσεως, ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ γίνεται ἡ κατάστασις δημοσίᾳ μετὰ τὴν ἐπικύρωσίν της ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, ἀφ’ ἑτέρου δέ, ὅτι θὰ ὑπῆρχε καὶ κἄποιος χρόνος πρὸς ἔλεγχον τῆς καταστάσεως. Καὶ ἐπειδὴ ἔπρεπε αὐτὸ νὰ συμβῇ ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας διὰ νὰ ἀπομείνῃ μέχρι τῶν ἐκλογῶν χρόνος πρὸς πραγματοποίησιν τῶν ἄλλων σκοπῶν, τοὺς ὁποίους εἶπον καὶ εἰδικώτερον τοῦ ἐλέγχου, ἐβάλαμεν εἰς τὸν νόμον μίαν προθεσμίαν καὶ εἴπομεν, ὅτι «τὸ βραδύτερον ἐντὸς 10 ἡμερῶν», πρέπει νὰ γίνεται αὐτὴ ἡ ἐπικύρωσις τῶν καταστάσεων. Πῶς ἐφήρμοσεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ στρατηγοῦ Δόβα τὴν προθεσμίαν; Ἀξίζει νὰ τὸ ἀκούσητε, ἂν καὶ νομίζω, ὅτι θὰ τὸ γνωρίζετε οἱ περισσότεροι ἐξ ὑμῶν. Κρίνει, λέγει, ὅτι ἡ προθεσμία εἶναι ἐνδεικτικὴ καὶ ὄχι ἀπαγορευτική, ὡς ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἄλλη διατύπωσις βαρυτέρα, ἀπὸ τὸ «βραδύτερον», τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐβάλαμεν.

§220Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Καὶ τοῦτο παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι κατ’ ἐντολὴν τῆς ἡγεσίας τοῦ Κέντρου ἔκαμα διάβημα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τοῦ ἐπέστησα τὴν προσοχήν, ἀκριβῶς, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ.

§221Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, συνέβη καὶ σεῖς μαζὶ μὲ ἐμὲ καὶ ἄλλους κυρίους συναδέλφους, νὰ ἔχωμεν μετάσχει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τῶν συζητήσεων καὶ τῶν παρασκηνιακῶν συζητήσεων ποὺ ἔγιναν μὲ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς Ε.Ρ.Ε., διὰ τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ καὶ ὀφείλουν οἱ πάντες καὶ ἔχουν χρέος τιμῆς νὰ συνομολογήσουν, ὅτι ἡ δήλωσις ἦτο κατηγορηματικὴ καὶ ἡ βούλησις τοῦ νομοθέτου ἐξεφράσθη κατὰ τὸν καλλίτερον καὶ κατηγορηματικώτερον δυνατὸν τρόπον. Διότι εἴπομεν τότε, ὅτι καὶ ἐὰν τυχὸν ἔχετε μετακινήσει ἐκ τῶν ὑστέρων, τότε δὲν θὰ ψηφίσουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, διότι κἄπου πρέπει νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ δουλειά.

§222Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μὲ τὴν ἐπιθυμίαν αὐτὴν ἐπιθυμῶ νὰ διακηρύξω, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ καὶ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις τότε, ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ ἔννοια εἶναι ἀπόλυτος καὶ ἀπαγορευτική. Μεταξὺ τῶν στοιχειωδῶν ἐγγυήσεων, τὰς ὁποίας ἐζητήσαμεν καὶ αἱ ὁποῖαι παρεχωρήθησαν εἶναι, ὅτι ἐντὸς 10 ἡμερῶν τὸ βραδύτερον, θὰ πρέπει αἱ καταστάσεις αὐταὶ νὰ γίνουν ὁριστικαί, διὰ νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ παρακολούθησις τῶν καταστάσεων καὶ ἀπὸ τὰ ἄλλα Κόμματα. Καὶ ἐκφράζω κατάπληξιν, ὅτι εἶναι δυνατόν, ἐπὶ τῆς καθολικῆς αὐτῆς συνειδήσεως τοῦ νομοθέτου, νὰ τίθεται ἀμφισβήτησις ἢ παλαιότερον ἢ σήμερον.

§223Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ ὅμως, κ. Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις τοῦ στρατηγοῦ Δόβα, ὅπως θὰ γνωρίζετε καὶ αὑτὸ εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ σκέλη τῆς ἐναντίον της κατηγορίας, ἀπηύθυνεν ἐγκύκλιον, διὰ τῆς ὁποίας ἔδιδεν αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν. Καὶ τὴν ἐγκύκλιον αὐτὴν δὲν τὴν ἐβάσισεν εἰς οὐδενὸς ἁρμοδίου καὶ ὑπευθύνου κρατικοῦ ὀργάνου τὴν γνώμην. Λέγεται, ὅτι ἐζήτησε τὴν γνώμην τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, τοῦ κ. Κιουσοπούλου. Καὶ ὅταν ὁ κ. Κιουσόπουλος ἔδωσεν ἀντίθετον γνώμην, ἀπέφυγε νὰ ζητήσῃ ἔγγραφον γνωμοδότησιν τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, διὰ νὰ μὴ καταδείξῃ.........

§224Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ αὐτό, χωρὶς νὰ τὸ γνωρίζω ἀπὸ τὸν κ. Κιουσόπουλον, δύναμαι νὰ τὸ βεβαιώσω ἀσφαλῶς, ὅτι εἶναι ἀκριβές.

§225Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτὸ ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ διαλευκανθῇ, ἂν ἡ μήνυσις, ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ στρατηγοῦ Δόβα, λάβῃ τὴν πορείαν της. Θὰ ἤθελα, ὅμως, νὰ προσθέσω ἀκόμη, ὅ,τι συνέβη κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἡμερῶν αὐτῶν, εἰς πολλὰς περιφερείας τῆς Ἑλλάδος, νὰ κληθοῦν νεοσύλλεκτοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὴν νόμιμον ἡλικίαν νὰ ψηφίσουν ὡς πολῖται καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἦτο δυνατὸν ἐμπροθέσμως νὰ περιληφθοῦν εἰς τὰς στρατιωτικὰς καταστάσεις. Καὶ ἐψήφισαν, κ. συνάδελφοι, καὶ αὐτοὶ οἱ νεοσύλλεκτοι μὲ τὰς ἐκπροθέσμους καταστάσεις. Καὶ πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι μέσα εἰς τὰ συστήματα καὶ τοὺς τρόπους μὲ τοὺς ὁποίους ἐψήφισεν ὁ στρατός, ὑπῆρξαν πολλὰ εὑρήματα, ἀξιόλογα εὑρήματα. Περὶ Κορινθίας μᾶς ταλανίζουν νὰ μᾶς ἐρωτοῦν ἐπὶ ἡμέρας οἱ κ. συνάδελφοι τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ τοὺς εἴπω κἄτι, τὸ ὁποῖον, ἴσως, νὰ τοὺς ἐνδιαφέρῃ. Ὁ Νομάρχης Κορινθίας κατένειμεν τοὺς 2.000 περίπου ψηφοφόρους τῆς περιφερείας, σας, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, 2.200, νομίζω, τῆς κατηγορίας αὐτῆς, ἀνάμεσα εἰς τὰ 12 ἐκλογικὰ τμήματα τῆς πόλεως τῆς Κορίνθου. Ἦτο σωστὸν νὰ γίνῃ ἔτσι, διότι εἰς τὴν Κόρινθον ἢ γύρω ἀπὸ τὴν Κόρινθον ἑδρεύουν ὅλες οἱ μονάδες καὶ ἐκεῖ ἔπρεπε νὰ ψηφίσουν. Ἀνέμενον οἱ δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι ἐπὶ ματαίῳ ὅταν ἐνύκτωσε πλέον τὴν Κυριακήν, νὰ προσέλθουν οἱ ψηφοφόροι καὶ δὲν προσήρχοντο. Τὶ εἶχε συμβῆ, κύριοι; Τὸ καλὸ τὸ παλληκάρι ξέρει καὶ ἄλλο μονοπάτι. Καὶ εὑρέθησαν καὶ ἄλλα μονοπάτια, τὰ ὁποῖα ὁδηγοῦν πρὸς τὸν ἐκλογικὸν δρόμον τῆς Ε.Ρ.Ε. Κατένειμεν τὸ σύνολον τῆς δυνάμεως εἰς ἐκλογικὴν φρουράν. Εἶναι ἀπὸ τὰ καινούργια συστήματα. Ἐγὼ γνωρίζω, εἰς τὸν τόπον μας, εἰς τὴν Κρήτην, εἴμεθα ὀλίγον ὀπισθοδρομικοὶ ἀκόμη εἰς τὰς νέας μεθόδους, ὅτι εἰς τὰ ἐκλογικὰ τμήματα πηγαίνουν 2–3 ἄνδρες ὡς φρουρά. Εἰς τὰ τμήματα τῆς Κορίνθου, κ. συνάδελφοι, ἡ φρουρὰ ἀπετελεῖτο ἀπὸ 15 ἕως 20 ἄνδρας, εἰς ὡρισμένα δὲ καὶ 22 καὶ 24. Καὶ τὸ κάθε τμῆμα τῆς φρουρᾶς εἶχε προϊστάμενον μόνιμον ἀξιωματικόν. Ἐφθάσαμεν δὲ εἰς τὸ νὰ ἴδωμεν καὶ τὸν Συνταγματάρχην Διοικητὴν τοῦ Κ.Ε.Ν. Κορίνθου, ἡγούμενον 13 ἀνδρῶν εἰς ἕνα ἐκλογικὸν τμῆμα τῆς Κορίνθου. Θὰ καταθέσω δύο καταστάσεις. Ἡ μία κατάστασις ἀναφέρει τοὺς ἄνδρας τῆς φρουρᾶς τοῦ δευτέρου ἐκλογικοῦ τμήματος Κορίνθου, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν συνταγματάρχην Διοικητὴν τοῦ Κ.Ε.Ν. Κορίνθου κ. Καραχάλιον Ἀνδρέαν. Καὶ ἡ ἄλλη κατάστασις ἀφορᾷ 14 ἐπίσης ἄνδρας τοῦ ἐκλογικοῦ τμήματος Περαχώρας, μὲ Διοικητὴν τὸν μόνιμον Ἀντισυνταγματάρχην Ρετζέστον Ἀρ. Ἄς μείνουν καὶ αὐταὶ εἰς δόξαν τῶν ἐκλογῶν τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ αὐτὴ ἡ μέθοδος ἔγινε καὶ πολλαὶ ἄλλαι μέθοδοι, διὰ τὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ φρονήματος τῶν ἐκλογέων. Μετῆλθον καὶ τὴν γνωστὴν μέθοδον τῶν φακέλλων. Ἐπῆραν φαντάροι ψηφοδέλτια εἰς φακέλλους ἕτοιμα. Βεβαίως, εἰς τὴν ἐποχὴν ποὺ ζῶμεν καὶ εἰς τὴν ἀτμόσφαιραν ποὺ ζῶμεν, δὲν πρόκειται ἡμεῖς νὰ καταστρέψωμεν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι μᾶς πληροφοροῦν. Ἀλλά, ὑποθέτω, ὅτι δὲν ἀμφιβάλλετε, ὅτι ὑπάρχουν πολλοὶ τίμιοι ἄνθρωποι μέσα εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, οἱ ὁποῖοι μᾶς γνωρίζουν τὶ συνέβη καὶ μᾶς ἐγνώρισαν καταπληκτικὰ πράγματα. Καὶ μᾶς ἐγνώρισαν καταπληκτικὰ πράγματα. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρουν καὶ εἰλικρινῶς ἐγὼ δὲν τὰ ἀναφέρω, διότι δὲν θέλω νὰ δυσφημῆται ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς καὶ γενικώτερον αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις τοῦ Ἔθνους, περισσότερον εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Μοῦ ἀρκεῖ τὸ γεγονός, ὅτι, κατὰ τὴν ἄποψιν τῆς Κυβερνήσεως, ὁ στρατὸς ψηφίζει ὑπὲρ τῶν ἀκραίων ἐθνικῶν Κομμάτων καὶ ἐψήφισεν κατὰ 85–90% τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Ρ.Ε. Αὐτό, κύριοι, εἶναι ἀρκετό. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, διὰ τὸν ἴδιον λόγον καταδικάζομεν τὰς ἐκλογὰς τοῦ Παραπετάσματος, διὰ τὸν ἴδιον λόγον λέγομεν, ὅτι ὁ ὑποψήφιος νέος φίλος μας Ἐμβὲρ Χότζα, δὲν ἔχει δημοκρατίαν εἰς τὴν Ἀλβανίαν, δι’ αὐτὸ τὸ λέγομεν. Διότι, ἂς πᾶτε νὰ τὸ ἀποδείξητε, ἂς εὕρητε συγκεκριμένας διατάξεις, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ εἰς οἱανδήποτε χώραν τοῦ Παραπετάσματος δὲν εἶναι τίμιαι. Κύριοι συνάδελφοι, τὰ ὅσα ἀνέφερα ἕως τώρα, ἔδωσαν μόνον μίαν μικρὰν εἰκόνα τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαί. Θὰ ἤθελα, ὅμως, νὰ προσθέσω καὶ κἄτι ἄλλο. Ἠκούσαμεν ἀπὸ τὸν κ. Μακρῆν ἀπόψε, νὰ μᾶς ἀπευθύνῃ τὸ ἐρώτημα: Διὰ ποῖον λόγον ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ, ἡ ὁποία εἶχεν, ὡς γνωστόν, αὐτοπεποίθησιν μεγάλην εἰς τὴν σιδηρὰν της ἑνότητα, ἔπρεπε νὰ μετέλθῃ τοιαῦτα συστήματα, διὰ νὰ κερδίσῃ τὰς ἐκλογάς; Νομίζετε, ὅτι ἦτο μειωμένη, μᾶς εἶπεν ὁ κ. Μακρῆς, ἡ ἐκλογική της δύναμις; Ἀφοῦ ὁ κ. Μακρῆς ἐπιθυμῆ, θὰ ἔχῃ τὴν ἀπάντησιν. Πρῶτον, νομίζομεν, ὅτι ἦτο μειωμένη καὶ ὄντως ἦτο μειωμένη ἡ ἐκλογική της δύναμις. Δεύτερον, ὅμως, εἶχε μεσολαβήσει κἄτι, τὸ ὁποῖον, εἰδικῶς ὁ κ. Μακρῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τὸ γνωρίζῃ, ἢ νὰ μὴ τοῦ δίδῃ τὴν σημασίαν, ποὺ πρέπει. Εἶχεν ἀλλάξει, κύριοι, ὁ ἐκλογικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος ὁσονδήποτε καὶ ἂν ηὐνόει τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἶχον προηγουμένως τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω, διατὶ τὴν ηὐνόει, ἐν πάσῃ περιπτώσει ἦτο οὐσιωδῶς διάφορος ἀπὸ τὸν προηγούμενον νόμον. Μὲ τὸν νόμον, ποὺ εἶχε ψηφισθῆ, μὲ τὸν νόμον, ποὺ διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαί, διὰ νὰ πάρῃ αὐτοδύναμον πλειοψηφίαν ἡ Ε.Ρ.Ε., ἔπρεπε νὰ ὑπερβῇ τὸ 45% καὶ τὸ 45% δὲν τὸ εἶχε, ἔστω καὶ ἂν δὲν εἶχε ὑποστῆ καμμίαν μείωσιν. Ἐὰν ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν πρόσφατον πολιτικὴν ἱστορίαν, εἰς τὴν βίβλον γενέσεως τῆς Ε.Ρ.Ε. —εἶναι πλέον ἀχάριστος ἐπανάληψις γεγονότων, τὰ ὁποῖα προηγουμένως ἐλέχθησαν— βλέπομεν, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. ἦτο γέννημα εὐνοίας, ὅτι ἐστηρίχθη δύο φορὰς εἰς ἐκλογικοὺς νόμους, διὰ νὰ στηριχθῇ εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ κάποτε, ἐπὶ τέλους, εἶχε ξεχειλίσει τὸ ποτῆρι τῶν ἐκλογικῶν νόμων. Εἶχεν ἐξαναστῆ ὁ ἑλληνικὸς λαός, εἶχεν ἐξαναστῆ τὸ δημόσιον αἴσθημα, ἦτο ἀκαταμάχητος ἡ δύναμις τοῦ αἰτήματος, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου, ἄλλωστε, εἶχε συνταχθῆ καὶ τὸ ἐνέκρινον σήμερον μέλη τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνῆκον τότε εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πράξῃ ἄλλως, παρὰ νὰ ἀποδώσῃ κἄποιαν δικαιοσύνην καὶ τὸ ἔπραξε. Τρίτος νόμος Μεντερές, δὲν εἶχε περιθώρια νὰ ψηφίσῃ καὶ δὲν ἐψήφισεν. Ἔπρεπεν, ὅμως, νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἔπρεπε μὲ κἄθε τρόπον νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ ἀφοῦ ὁ ἐκλογικὸς νόμος δὲν ἐβοηθοῦσε, ἡ ὑπερκυβέρνησις, τὸ ὑπερκράτος, ἐβοήθησαν νὰ κερδίσῃ τὰς ἐκλογὰς, διὰ τῆς ἀλλαγῆς μεθόδου, ἡ ὁποία ὁπωσδήποτε δημιουργεῖ ἐντόνους ἀντιδράσεις, ἀλλ’ ὁ μεγάλος σκοπός, ὁ κύριος σκοπὸς ἦτο, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔπρεπε πάσῃ θυσίᾳ νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἐξουσίαν. Τὸ διότι ἡ Ε.Ρ.Ε. δὲν δύναται νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἐξουσίαν, τὸ γνωρίζουν οἱ ἴδιοι οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἀπαρτίζουν τὴν Κυβέρνησιν. Ἡμεῖς πιθανῶς, ἁπλῶς νὰ τὸ ὑποψιαζώμεθα. Βέβαιον, ὅμως, εἶναι, ὅτι ὁ τόπος κινδυνεύει νὰ ὁδηγηθῇ εἰς ἀδιέξοδον ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐμμονὴν τῆς Ε.Ρ.Ε. τὴν ἀντιδημοκρατικήν, δι’ ὅλων τῶν μέσων καὶ δι’ ὅλων τῶν μεθόδων νὰ στέκεται εἰς τὴν ἐξουσίαν. Εἶχον ἄλλοτε ὁμιλήσει διὰ τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας ἔχει ἡ διακυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τὸν κ. Καραμανλῆν, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Ὡμίλησα διὰ τὴν βαρεῖαν σῆψιν, ἡ ὁποία διαρκῶς καὶ περισσότερον ἁπλώνεται εἰς ὅλας τὰς ἐκφράσεις τοῦ δημοσίου βίου μας, ὡμίλησα διὰ τὰ σαφῆ φαινόμενα περιόδου πολιτικῆς παρακμῆς, τὴν ὁποίαν διανύομεν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ἡ τελευταία περιπέτεια τοῦ τόπου μὲ τὰς νόθους ἐκλογὰς αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν, ἐμπλέκει ὅλους τοὺς πολιτικοὺς παράγοντας εἰς ἕνα παιγνίδι, τοῦ ὁποίου τὴν ἔκβασιν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζωμεν. Δὲν πρέπει, κύριοι, νὰ λησμονῆτε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διεξήγαγε τὰς ἐκλογάς, ἡ Κυβέρνησις Δόβα, ἦτο Κυβέρνησις Παλατιανή, ὄχι μόνον, διότι ἦτο Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν ὁ Βασιλεὺς ὑπὸ ἰδίαν του εὐθύνην διώρισεν, ἀλλὰ διότι συνέβη νὰ ἦτο Κυβέρνησις, τῆς ὁποίας τὰ κυριώτερα μέλη ἦσαν ἄνθρωποι στενότατα προσκείμενοι πρὸς τὸ Βασιλικὸν περιβάλλον. Καὶ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ γενικωτέρα πορεία τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς, εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ἐπηρεασθῇ ἀπὸ τὰ φαινόμενα, τὰ ὁποῖα, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, σημειοῦνται καὶ παρατηροῦνται. Διηρωτήθην πολλὲς φορὲς καὶ ἐγώ, μαζὶ μὲ ὅλους τοὺς Ἕλληνας, ποία εἶναι τέλος πάντων αὐτὴ ἡ ὑπερτάτη δύναμις, ἡ ὁποία κυβερνᾷ τὴν Ἑλλάδα; Ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ἀφανεῖς παράγοντες, ἡ ὑπερκυβέρνησις, ἡ ὁποία κατευθύνει; Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλω νὰ προχωρήσω εἰς τὴν ἔρευναν τοῦ θέματος αὐτοῦ. Θὰ σημειώσω μόνον, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον ἡ ἐξέλιξις κατὰ τὸν ἀμέσως προσεχῆ χρόνον νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Καραμανλῆς, δὲν εἶναι, παρὰ ἕνα πιόνι εἰς τὰ χέρια τῶν δυνάμεων αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι κατευθύνουν ἐκ τοῦ ἀφανοῦς τὴν χώραν. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπηρετεῖ μίαν κατάστασιν, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι ἐνδεχομένως καὶ εἰς τὸ μέλλον τὸ σκεῦος τῆς ἰδικῆς της ἐκλογῆς. Ἡμεῖς, κ. συνάδελφοι, μὲ τοὺς παρακρατικοὺς καὶ ὑπερκρατικούς, μὲ τοὺς ἐσωελληνικοὺς καὶ ἐξωελληνικοὺς παράγοντας, οἱ ὁποῖοι ἐπηρέασαν τὰ πράγματα καὶ ὡδήγησαν εἰς τὰς νόθους αὐτὰς ἐκλογάς, δὲν ἐπιθυμῶμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἀπασχοληθῶμεν. Μᾶς ἐνδιαφέρει, ἕνα καὶ μόνον, ἕνα καίριον πρόβλημα, πῶς θὰ διατηρήσωμεν τὰς δημοκρατικὰς ἐλευθερίας τοῦ λαοῦ καὶ πῶς τὸ Σύνταγμα θὰ παραμείνῃ ἀπαραβίαστον, πῶς ὅλοι οἱ πολιτικοὶ παράγοντες τοῦ Κράτους θὰ ἐκπληρώσουν τὴν ἀποστολήν, τὴν ὁποίαν κατὰ τὸ Σύνταγμα, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἐκπληρώσουν. Δὲν ἔγινε λόγος καὶ δὲν ἐπιθυμῶ καὶ ἐγὼ νὰ κάμω λόγον περὶ Στέμματος, τὴν ἑσπέραν αὐτήν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἐθεώρησε καλὸν νὰ πληροφορήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι, ἐκ γενετῆς ὑπῆρξε φίλος τῆς Βασιλείας. Ἐὰν τὸ πρᾶγμα ἐνδιαφέρῃ, δὲν νομίζω, νὰ ἐνδιαφέρῃ κανένα, θὰ εἴπω ἐγώ, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ ἐμέ, ἐκ γενετῆς ὑπῆρξα δημοκρατικὸς καὶ οὐχὶ φίλος τῆς Βασιλευομένης Δημοκρατίας. Παρὰ ταῦτα, πάντες ἀνεγνωρίσαμεν τὸν θεσμόν, μετὰ τὸ Δημοψήφισμα τοῦ 1946, ἀλλὰ ἐπιθυμῶ νὰ διευκρινήσω, ὅτι μὲ τὸν ὀφειλόμενον σεβασμὸν ἀτενίζω πρὸς τὸ Στέμμα ψυχρῶς ὡς θεσμόν, ὑποχρεωμένον νὰ κινῆται ἐντὸς τῶν πλαισίων τοῦ Πολιτεύματος καὶ τοῦ Συντάγματος. Ὀφείλομεν νὰ προστατεύσωμεν τὸ Σύνταγμα, ὀφείλομεν νὰ προστατεύσωμεν τοὺς θεσμοὺς τῆς Χώρας, καὶ πράττοντες οὕτω, προστατεύομεν καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ Στέμμα. Μία ἀναδρομὴ εἰς τὸ τὶ συνέβη κατὰ τὸ παρελθὸν εἰς τὸν τόπον μας, μᾶς ὁδηγεῖ εἰς τὴν θλιβερὰν διαπίστωσιν, ὅτι ὁ κ. Καραμανλῆς ἐπέτυχεν εἰς ὅσα θέματα ἀφοροῦν εἰς τὴν Ἑλλάδα, νὰ ξεπουλήσῃ τὴν Κύπρον, νὰ ἴδῃ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν της τὸ ἐκρίζωμα τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Χώρας τοῦ Νείλου, νὰ ἴδῃ τοὺς θεσμοὺς τῆς Χώρας νὰ κλονίζωνται ἐκ βάθρων, νὰ ἴδῃ τὴν Κυβέρνησίν του τελοῦσαν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν διὰ τὸ γνήσιον τῆς προελεύσεώς της, νὰ ἴδῃ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Ἐκκλησίας ἀνθρώπους ἀληθῶς σκανδαλίζοντας τὸ χριστεπώνυμον πλήρωμα τῆς Χώρας, κατὰ τὴν ἀκριβῆ δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, τίθεται τὸ ἐρώτημα, κατὰ ποῖον τρόπον ἡ Χώρα θὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὸ ἀδιέξοδον. Ἡ Δημοκρατία ἐβιάσθη κατὰ τρόπον ἀναίσχυντον καὶ τὸ Σύνταγμα τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας καταφώρως παρεβιάσθη. Καὶ πάντων τούτων σαφῆ ἔχει ἀντίληψιν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Πάντες γνωρίζουν ἢ πάντες ὀφείλουν νὰ γνωρίζουν, ὅτι τὴν Χώραν ταύτην οὐδέποτε κατῴκησαν δοῦλοι. Καὶ ἡ ἱστορία τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἀρκοῦντως διδακτική. Τὸ 1922 δὲν ἀνάγεται εἰς τὸ ἀπώτατον παρελθόν. Ἀλλὰ εἰδικώτερον σήμερον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει χαλυβδωθῆ ἀπὸ τὴν φωτιὰ τοῦ πολέμου καὶ τῆς κατοχῆς καὶ δὲν πρόκειται νὰ χάσῃ ποτὲ τὴν ἐλευθερίαν του. Ἀλλὰ ὑπὲρ πᾶν ἄλλο ἀγαθόν, κ. συνάδελφοι, ὑπέρτατον ἀγαθὸν δι’ ἡμᾶς, εἶναι τὸ ἀγαθὸν τῆς ἐλευθερίας. Καὶ εἶναι ἐπικίνδυνον πρᾶγμα ἡ ὀργὴ καὶ ἡ ἀγανάκτησις ἑνὸς λαοῦ. Καὶ ἔχει ὅρια καὶ ἡ ἀντοχὴ καὶ ἡ ὑπομονή του. Ἡ παραβίασις τοῦ Συντάγματος καὶ τῆς Δημοκρατίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσῃ ἐπ’ ἄπειρον ἀδιάφορον τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ. Καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐπραγματοποίησαν τὸ ἀνόσιον ἔγκλημα νὰ ἀντιληφθοῦν, ἔστω καὶ τὴν ὑστάτην στιγμήν, τὰς συνεπείας τῆς πράξεώς των, τότε ἀλλοίμονον διὰ τὸν τόπον, ἀλλοίμονον δι’ ὅλους μας, προπαντός, ὅμως, ἀλλοίμονον δι’ αὐτοὺς τοὺς ἰδίους.

§226Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐπειδὴ ὁ κ. Μητσοτάκης, δὲν ἠθέλησε νὰ ἀναγνώσῃ τὰς ὑπολοίπους περικοπὰς τοῦ ἐγγράφου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὰς ἀναγνώσω ἐγώ. Ἀνέφερεν ἀναγινώσκων τὸ εἰσαγγελικὸν πόρισμα, ὅλας τὰς περικοπὰς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὴν ἔκδοσιν ὡρισμένων παρατύπων βιβλίων.

§227Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εἶναι βούλευμα ἢ δικαστικὴ ἀπόφασις; Διότι αὐτὰ τὰ δύο στοιχεῖα παράγουν δεδικασμένον. Εἶσθε δικηγόρος καὶ πρέπει νὰ τὸ γνωρίζετε.

§228Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Πρῶτον, θὰ ἔπρεπε νὰ εἴχατε τὴν νομικὴν εὐθιξίαν, ὅταν ἀνεγινώσκετο τὸ ἔγγραφον, νὰ ἐρωτήσητε τὸν κ. Μητσοτάκην, περὶ ποίου ἐγγράφου πρόκειται. Δεύτερον, γνωρίζητε ἤδη καλῶς, ὅτι πρόκειται περὶ πορίσματος δικαστικοῦ, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐπανάληψιν ἀνεφέρθη καὶ συνεπῶς, ἡ ἐρώτησις εἶναι περιττή. Καὶ τρίτον, ἡ παραληφθεῖσα περικοπὴ ὁλοκληρώνουσα τὴν ἔννοιαν τοῦ ἐγγράφου, θὰ ἀναγνωσθῇ ὁπωσδήποτε, διότι ἀναφέρει, ὅτι τὰ ἐλάχιστα βιβλιάρια, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν παρατύπως, ἀνήκουν εἰς ὀπαδοὺς ὅλων ἀδιακρίτως τῶν Κομμάτων καὶ κατὰ πρῶτον λόγον τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. «....... (ἀναγινώσκει) ......».

§229ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς τὸ ἐξηκρίβωσεν;

§230Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Τὸ πῶς τὸ ἐξηκρίβωσεν, εἶναι θέμα διαδικασίας, τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν δεχθῆτε, ὄχι βέβαια εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἠρώτησα ἐν συνεχείᾳ τὸν κ. Μητσοτάκην, ἀφοῦ ὁλόκληρος 10ετία, ἀπὸ τοῦ χρόνου τῆς ἐγκαταστάσεως εἶναι ἀπαράδεκτος διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος, εἰς τὰ μεγάλα Κέντρα, μὲ ποίαν δικαιολογίαν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, τῆς ὁποίας μετεῖχε καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης, ἠξίωσε πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν τῆς ἐνασκήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος, ἐγκατάστασιν ἀπὸ 10ετίας, ἤτοι ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου 1940. Τέλος, ὡς πρὸς τὸν κ. Νομάρχην Θεσσαλονίκης ὁ κ. Μητσοτάκης, ἔχει δικαίωμα νὰ καλύπτεται ὑπὸ τὴν βουλευτικὴν του ἀσυλίαν, διὰ νὰ τὸν καθυβρίζῃ καπηλικῶς, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἠθικὸν νὰ ἀναλαμβάνῃ προσωπικὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον ἀνωτάτου λειτουργοῦ, διότι ἁπλῶς ἐξεπλήρωσε τὸ ἐκλογικόν του καθῆκον καὶ ὁ ὁποῖος, εἴτε εἶχεν, εἴτε δὲν εἶχεν ἐκλογικὸν βιβλιάριον, θὰ ἐψήφιζεν ὁπωσδήποτε κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς, ἐπὶ τῇ βάσει εἰδικῆς διατάξεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ τελευταῖον τοῦ λόγου τοῦ κ. Μητσοτάκη, ἐμέ, τοὐλάχιστον, προσωπικῶς, οὐδόλως μὲ ἐξέπληξεν. Ὅταν τὸ πάθος, ἡ κομματικὴ τύφλωσις καὶ αἱ νοσηραὶ φιλοδοξίαι καθίστανται μοναδικὸς ὁδηγὸς τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσουν καὶ εἰς ἀθλιεστέρας ἀκόμη ἐκδηλώσεις. Καὶ περὶ τούτου μᾶς ἔχει προσφέρει πολλὰ παραδείγματα καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης προσωπικῶς καὶ ἡ παράταξίς του, ἡ ὁποία, μόλις 5 ἔτη μετὰ τὴ καταστολὴν τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ ἐνῷ ἀκόμη ὑπῆρχον ἄταφα πτώματα τῶν ἀγωνιστῶν, δὲν ἐδίστασεν νὰ συνεργασθῇ ἀπ’ εὐθείας μὲ τὸν κομμουνισμόν, ἐν ὀνόματι κομματικῶν καὶ μόνον συμφερόντων, ἡ παράταξις, λέγω, ἐκείνη ἡ ὁποία μόλις πρὸ ὀλίγου ἐκαλοῦσε τοὺς Ἕλληνας γονεῖς νὰ θυσιάσουν τὰ τέκνα των διὰ νὰ προφυλάξουν τὰ τέκνα των ἀπὸ τὸν κομμουνισμόν. Καὶ ἐνῷ, καμμία δὲν ὑπῆρχεν ἠθικὴ δικαιολογία, ἡ ἀνοσία σύμπραξις συνετελέσθη καὶ ὑπὸ μορφὴν συνοδοιπορίας, συνεχίζεται, διὰ νὰ κυκλοφοροῦν σήμερον ὑπὸ μορφὴν τιμητῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὡρισμένα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔπρεπε νὰ ἔχουν θέσιν ὑπὸ τὸν ἐθνικὸν ὁρίζοντα. Καὶ τὰ ὁποῖα, διὰ νὰ ἐξέλθουν ἐκ τοῦ ἀδιεξόδου τῆς ἀθλίας πολιτικῆς των, ἐπιζητοῦν νὰ ὑπονομεύσουν τὸ σύνολον τῶν θεσμῶν τῆς Χώρας. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§231Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἅπαξ διὰ παντὸς, θὰ πληροφορήσω τὸν κ. Μακρῆν, ὅτι φιλοδοξίας ἀπαραδέκτους, δὲν ἔχουν οἱ ἄνθρωποι οἱ μαχόμενοι διὰ τὰς ἰδέας των, εὑρισκόμενοι, ἐὰν θέλετε, συνεχῶς εἰς τὸ περιθώριον τῆς δημοσίας ζωῆς. Φιλοδοξίας ἀπαραδέκτους, ἔχουν οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἕτοιμοι νὰ συμβιβασθοῦν μὲ ὅλας τὰς καταστάσεις καὶ εἰς τὸ παρελθὸν καὶ σήμερον, εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καπηλεύονται καὶ τὸ Ἔθνος καὶ τὴν ἐθνικοφροσύνην. Ὁ κ. Μακρῆς εἶναι ὁ πλέον ἀναρμόδιος διὰ νὰ μᾶς κάμῃ ἐθνικὰ διδάγματα.

§232Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Καὶ περὶ ἐμοῦ καὶ περὶ ὑμῶν, κ. Μητσοτάκη, ἔχει γνώμην ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἰδιαιτέρως οἱ συνάδελφοί μας. Νὰ εἶσθε δὲ βέβαιος, ὅτι θὰ ἠσθάνεσθο ταπείνωσιν, ἐὰν οἱ συνάδελφοι τῆς ἰδικῆς σας παρατάξεως, ἀπεφάσιζαν νὰ σᾶς ποῦν εἰλικρινῶς καὶ κατὰ πρόσωπον, ποίαν ἰδέαν ἔχουν διὰ τὸ ἄτομόν σας. Καὶ ἡ βραχυτάτη ἀκόμη ὑπουργία σας, ἔδωκεν ἀφορμὴν δικαστικῆς ἐρεύνης, τὴν ὁποίαν, ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε, διεξήγαγεν ἀνώτατος δικαστικὸς, τὸν ὁποῖον ἐν τῇ ἐξαλλοσύνῃ σας, καθυβρίσατε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ προσεπαθήσατε νὰ ἀμφισβητήσητε τὴν ἐγνωσμένην του ἀμεροληψίαν.

§233Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶπεν ὁ κ. Μακρῆς, ὅτι ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀπασχοληθῇ μαζί μου. Εἶναι ἀκριβὲς αὐτό. Ἠσχολήθη κατόπιν ἰδικῆς μου μηνύσεως. Θέλω πάρα πολὺ νὰ γνωρίζω, ποῖοι ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἀρχίζοντας ἀπὸ τὸν κ. Καραμανλῆν καὶ τελειώνοντας εἰς τὸν κ. Μακρῆν, ἔπραξαν τὸ ἴδιον, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἔπραξα. Ἐὰν εἶχον τὸ ἰδικόν μου ἠθικὸν θάρρος, πολλοὶ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον ἀπὸ τοὺς σημερινοὺς Ὑπουργοὺς καταφύγει εἰς τὴν δικαιοσύνην, ἐὰν ἦσαν βέβαιοι διὰ τὴν ἰδικήν των ἀθωότητα. Θὰ προσθέσω διὰ τὸν κ. Μακρῆν, ἐὰν εἶχε τὸ φιλότιμον καὶ τὴν γενναιότητα, δὲν θὰ ἐδέχετο, ὅπως ἐδέχθη τὸ ὄνειδος τοῦ Μέρτεν καὶ δὲν θὰ ἀπέφευγε νὰ πάῃ εἰς τὴν Γερμανίαν διὰ νὰ τὸν δικάσῃ. Ὁ κ. Μακρῆς, εἶναι σπιλωμένος ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν Μέρτεν. Εἶχεν ἀνάγκην νὰ τὸ ἀκούσῃ καὶ τὸ ἀκούει. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§234Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Σᾶς προκαλῶ, διὰ νὰ φθάσητε εἰς τὸ κατάντημα, νὰ ὑπαινιχθῆτε καὶ τὴν ἐγκληματικὴν ἐκείνην συκοφαντίαν, τῆς ὁποίας δὲν ὑπήρξατε ἁπλοὺς συνεργὸς, ἀλλὰ κορυφαῖος ἐμπνευστὴς, ὅπως ὑπήρξατε πρωτεργάτης τῆς γενικωτέρας πολιτικῆς τῆς συκοφαντίας πρὸς κατασπίλωσιν τῶν πολιτικῶν σας ἀντιπάλων. Σᾶς διαφεύγει μόνον ἡ λεπτομέρεια, ὅτι εἶσθε τὸ ἀκαταλληλότερον πρόσωπον διὰ νὰ ὁμιλῆτε περὶ ὑπολήψεως καὶ ἰδίᾳ νὰ ἀναφέρεσθε εἰς τὴν κατοχικὴν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι γνωστὴ καὶ ἡ προσωπικὴ καὶ ἡ οἰκογενειακή σας ἱστορία. Θὰ ἔπρεπε νὰ εἴχατε λησμονήσει τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅπως ἐπὶ παρουσίᾳ σας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ κατηγγέλθη ὁ μὲν πατήρ σας ἐκαλοῦσε δημοσίᾳ καὶ ἀπὸ τοῦ ἐξώστου τῆς Νομαρχίας τὸν λαὸν τῶν Χανίων ὅπως συνθηκολογήσῃ μετὰ τοῦ κατακτητοῦ, σεῖς δὲ προσωπικῶς, ποικιλοτρόπως συνειργάσθητε μετ’ αὐτοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἰδικόν μου παρελθόν, καὶ αὐτὸ εἶναι γνωστόν. Καὶ μόνον ἐν ὀνόματι τῆς ἀπολύτου λευκότητός μου κατώρθωσα νὰ ἀντεπεξέλθω ὑπερηφάνως εἰς ὅλας ἀνεξαιρέτως τὰς ἐγκληματικὰς συκοφαντίας, τὰς ὁποίας ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν χαλκεύετε καὶ σκευωρεῖτε μὲ τὴν μοναδικὴν ἐλπίδα νὰ ἀπαλλαγῆτε ἀπὸ τὴν θαρραλέαν πολιτικήν μου. Σεῖς, ὁ ὁποῖος ἠσχολήθητε μὲ τὰς σκευωρίας, γνωρίζετε κάλλιον παντός, ὅτι ἐν ὀνόματι τῆς ἐγνωσμένης καὶ ἀνεγνωρισμένης λευκότητος τοῦ παρελθόντος μου κατώρθωσα νὰ ἀντεπεξέλθω εἰς ὅλας τὰς εὐτελεῖς σκευωρίας καὶ νὰ ἐξουδετερώσω δεκάδας συκοφαντῶν καὶ ρυπαροφύλλων, τὰ ὁποῖα μετεῖχον τῆς συνωμοσίας, (χειροκροτήματα), τοὺς ὁποίους ἐστιγμάτισαν τελικῶς διαδοχικὰ βουλεύματα καὶ ἀποφάσεις. Τί πέραν αὐτῶν θὰ ἔπρεπε νὰ κάμω διὰ νὰ στιγματίσω τὰς ἐγκληματικὰς προθέσεις; Μὴ ὑπολογίζετε μόνον ἐπὶ τοῦ θράσους, τὸ ὁποῖον διαθέτετε. Στερεῖσθε ἠθικοῦ ἀναστήματος καὶ αὐτὸ σᾶς ὑποχρεώνει νὰ μὴ προκαλῆτε καὶ ἰδίᾳ νὰ μὴ ἀναλαμβάνετε προσωπικῶς τὴν κατασπίλωσιν ὑπολήψεων τρίτων. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§235Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. Μακρῆς, ἔχει δίκαιον, ὅταν ὑποστηρίζῃ, ὅτι γνωριζόμαστε εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Ἡ κατοχικὴ ἱστορία τοῦ καθ’ ἑνὸς ἐξ ἡμῶν εἶναι γνωστή. Δὲν ἔχω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μακρῆς, παρὰ λέγοντας, ὅτι ἐδικάσθην δύο φορὰς εἰς θάνατον ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς καὶ ὅτι ἀντηλλάγην ἔναντι τριῶν Γερμανῶν ἀξιωματικῶν προτοῦ τερματισθῇ ὁ πόλεμος καὶ ὅτι εἰς ἐμένα παρεδόθη ὁ Γερμανὸς Στρατηγὸς τῆς Κρήτης. Θὰ προσθέσω μόνον, ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς κατοχῆς ἡ ἐφημερίς μου δὲν ἐξεδίδετο. Ἡ ἐφημερὶς τοῦ πατρός μου δὲν ἐσυνθηκολόγησεν οὔτε ἐνώπιον τῆς 4ης Αὐγούστου καὶ ἔκλεισεν ἀπὸ τότε. Ἐφημερίδα δὲν εἶχον. Κατὰ συνέπειαν εἰς τὴν ἐφημερίδα μου τίποτε ἀπὸ ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα εἴπατε δὲν ἐγράφησαν. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ κατοχῆς, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ τὸ πράξωμεν. Καὶ εἴμεθα πρόθυμοι νὰ φέρωμεν τοὺς τίτλους μας. Νὰ φέρῃ ὁ κ. Μακρῆς τοὺς τίτλους του καὶ νὰ φέρῃ ὁ κ. Καραμανλῆς τοὺς ἰδικούς του τίτλους, νὰ ἴδωμεν τί ἔπραξεν ἐπὶ κατοχῆς ὁ καθένας. Εἶσθε σύμφωνοι νὰ κάμωμεν μίαν εἰδικὴν συζήτησιν διὰ τὴν κατοχήν; Φέρετε τοὺς τίτλους σας, καὶ τότε θὰ ἴδωμεν. Σᾶς συνοδεύει ἡ καταισχύνη τῆς ἱστορίας Μέρτεν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ἀντεγκλήσεις).

§236Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ποίου θέματος, κ. Βολουδάκη;

§238Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Ἀνεφέρθη ὁ προλαλήσας εἰς τὰ γεγονότα τῆς Κρήτης. Παρακαλῶ, τὸν λόγον.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἠλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§240Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ καθορισμοῦ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, εἴχομεν μείνει σύμφωνοι, ἡ σημερινὴ συνεδρίασις νὰ λήξῃ εἰς τὰς 3 ἢ 3.15′ τὸ πολύ. Ἤδη εἶναι 5.15′ καὶ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσωμεν, διότι ὅλοι εἴμεθα καταπεπονημένοι.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§242ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προτάσεων ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Ὥρα 5.20′ μ.μ.)