1962.01.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 8η

Παρασκευὴ 12 Ἰανουαρίου 1962

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσιν τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βαρβιτσιώτης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ζαρντινίδης ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Κεφαλογιάννης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ Διαρκὴς ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της, ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Ἡ ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ ἀποκαταστάσεως προσφύγων, ἁρμοδιότητος Ἡνωμένων Ἐθνῶν καὶ ἄλλων κατηγοριῶν». 2) «Περὶ Βρεφοκομείων» καὶ 3) «Περὶ κυρώσεως πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀφορωσῶν, α) εἰς ἁρμοδιότητάς τινας τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας, β) εἰς ἀπόσπασιν παρ’ αὐτῷ ὑπαλλήλων ἐκ τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, γ) εἰς πρόσληψιν προσωπικοῦ παρὰ τῷ Μαιευτηρίῳ «Ἀλεξάνδρα». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης, Δ. Κελτεμλίδης καὶ Γ. Τσαρουχᾶς, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Σταυρουπόλεως, διαμαρτυρομένου κατὰ τῆς ἐν Ἀθήναις λειτουργούσης Μονίμου Πανελληνίου Ἐκθέσεως Ἐμποροβιομηχανικῶν Προϊόντων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης κ. Χ. Τσαντούλας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἀγωνιστῶν Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως Ε.Ο.Ε.Α. — Ε.Δ.Ε.Σ. — Ε.Ο.Ν.Ε. περιφερείας Φαναρίου — περιχώρων καὶ Σουλίου, Νομοῦ Πρεβέζης, αἰτουμένου ὅπως διατεθοῦν 3.000 στρέμματα τῆς θέσεως «Βάλτος» Ἀμμοδιᾶς πρὸς γεωργικὴν ἀποκατάστασιν τῶν μελῶν του. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Α. Γιάννου, Μ. Σβώλου, Σ. Ἡλιόπουλος καὶ Ι. Εὐαγγελίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν μελῶν τοῦ Σωματείου Ἐργατῶν Λατόμων Ἀσβεστοποιῶν Ἀθηνῶν–Περιχώρων, αἰτουμένης μείωσιν τοῦ πρὸς συνταξιοδότησιν ὁρίου ἡλικίας εἰς τὸ 55ον ἔτος, ἐπέκτασιν τῆς κυρίας ἀσφαλίσεως Ι.Κ.Α. εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Μεσογείων καὶ τοῦ Ἐπικουρικοῦ Ταμείου εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Διονύσου κλπ. Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Γραμματίδης καταθέτει ἀναφορὰν διδασκάλων Ἀθηνῶν, αἰτουμένων ἐπέκτασιν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 7, παρ. 2 τοῦ Ν.Δ. 4193)1961. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Κ. Ράλλης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν πλημμυροπαθῶν προσφύγων, παραπηγματούχων Περιστερίου διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐγκατάλειψίν των καὶ αἰτουμένων λῆψιν μέτρων προστασίας των. Τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον Ναυπλίου διαμαρτύρεται διὰ τὸ παρὰ βουλευτῶν τῆς Ἀριστερᾶς ἐνδιαφέρον πρὸς ἐπίλυσιν διαφόρων αἰτημάτων τῶν μελῶν αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου διαμαρτύρεται δι’ ἀπειλουμένην ὁμαδικὴν μετανάστευσιν κατοίκων περιοχῆς Ἐλασσόνος. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Κ. Βοβολίνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Φυσιολατρικοῦ Μορφωτικοῦ Ὁμίλου Πειραιῶς «Ὁ Πλάτων», αἰτουμένου ἵδρυσιν Ἀρχαιολογικοῦ Μουσείου εἰς τὴν ἐν λόγῳ πόλιν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Κ. Ράλλης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ὑπαλλήλων Ε.Ο.Μ.Α., αἰτουμένου τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων τοῦ ἐν λόγῳ Συλλόγου. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Ν. Ἀθανασίου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως Νομοῦ Πρεβέζης καὶ περιοχῆς Φαναρίου, αἰτουμένου τὴν κατὰ προτίμησιν ἀποκατάστασιν εἰς διαθεσίμους γεωργικὰς ἐκτάσεις ἀναποκαταστάτων καὶ ἀκτημόνων μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Ν. Ἀθανασίου καταθέτει τηλεγράφημα τῶν Προέδρων Κοινοτήτων Μαργαριτίου, Καρτερίου, Σπαθαρίων, καὶ ἄλλων προεδρείων, διαμαρτυρομένων διὰ καταβαλλομένην προσπάθειαν μεταφορᾶς τῆς ἕδρας τῆς Ὑποδιοικήσεως Χωροφυλακῆς ἀπὸ Μαργαριτίου εἰς τὴν Πάργαν. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Θ. Μανωλόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Γ.Π.Σ. Λεκάνης αἰτουμένου ἐνίσχυσιν τῶν ἐκ τοῦ περονοσπόρου πληγέντων καπνοπαραγωγῶν τῆς ὡς ἄνω Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Κ. Βοβολίνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Διδασκάλων Δʹ Ἐκπαιδευτικῆς Περιφερείας Πειραιῶς, αἰτουμένου ἀνέγερσιν, ἀποπεράτωσιν καὶ ἐπέκτασιν Διδακτηρίων, οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν σχολικῶν ἐφορειῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Κ. Βοβολίνης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Μεθάνων, αἰτουμένων τὴν κατεδάφισιν τῶν ἑτοιμορρόπων Ὑδροθεραπευτηρίων Φυσικῶν θειούχων Πηγῶν Μεθάνων καὶ ἀνέγερσιν νέων τοιούτων. Ὁ βουλευτὴς Ἠμαθίας κ. Δ. Χατζηδημητρίου καταθέτει ἀναφορὰν αὐτοκινητιστῶν ἀγόνων γραμμῶν Ἠμαθίας, αἰτουμένου τὴν παράτασιν τῶν προσωρινῶν νομαρχιακῶν ἀδειῶν κυκλοφορίας τῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων των.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις τῶν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου ἀπευθυνομένων ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Κύριοι βουλευταί, πρὸς κατατόπισίν σας, παρέχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι κατὰ τὴν προσεχῆ ἡμέραν ἐλέγχου θὰ συζητηθῶσιν ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Γεωργίας. Ὁ κ. Γ. Λύχνος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ἀναφορικῶς μὲ τὰ ληπτέα μέτρα συγκρατήσεως τῶν τιμῶν τῶν κρεάτων τοῦ ἐσωτερικοῦ.

§8Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Εἶναι γνωστὸν τὸ θέμα, τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἀγοράζονται τὰ ἐσωτερικὰ κρέατα. Ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθησε μίαν πολιτικὴν ὑποστηρίξεως τῆς κτηνοτροφίας, ἀλλὰ οἱ κτηνοτρόφοι παραπονοῦνται, ὅτι τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς των δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ φθάσῃ ἡ τιμή, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ ἀγορὰ σήμερον μὲ τὴν σχεδὸν ἐλευθέραν εἰσαγωγὴν ξένων κρεάτων. Κατόπιν αὐτοῦ ἐγένετο λόγος περὶ προστασίας τῶν ἐσωτερικῶν κρεάτων. Δὲν ξεύρω, ἐὰν ἡ πληροφορία αὐτὴ εἶναι ἀληθής. Ἀληθές, ὅμως, εἶναι, ὅτι εἰς τὸν τύπον ἠκολούθησε μίαν ἐκστρατείαν ὑπὲρ τῆς καταναλώσεως, ἡ ὁποία, φυσικά, ἐκστρατεία, ἔρχεται εἰς σύγκρουσιν μὲ τὰ συμφέροντα τῆς ἐσωτερικῆς παραγωγῆς. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λύσῃ αὐτὸ τὸ πρόβλημα ὑπὲρ τῆς κτηνοτροφίας, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ κτηνοτροφίαν νὰ ἔχωμεν καὶ νὰ ὑποστηρίζωμεν συμφέροντα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀντίθετα πρὸς αὐτήν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἔχει τὸν λόγον.

§10Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Κύριοι βουλευταί, εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ κατανάλωσις τοῦ κρέατος τόσον τοῦ νωποῦ, ὅσον καὶ τοῦ κατεψυγμένου, ηὔξησε εἰς τὴν χώραν μας. Ἐξ ἑνὸς πίνακος καὶ μιᾶς στατιστικῆς, τὴν ὁποίαν ἔχω ἐνώπιόν μου, δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ ἔτος 1958 ἡ κατανάλωσις, ἐν τῷ συνόλῳ, ἀνῆλθεν εἰς 164.000 τόννους, τόσον τοῦ νωποῦ κρέατος, ὅσον καὶ τοῦ κατεψυγμένου καὶ εἰς τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς περιλαμβάνονται καὶ τὰ κρέατα, τὰ ὁποῖα προῆλθον ἐξ εἰσαγωγῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τὸ 1959 ἡ κατανάλωσις ἔφθασεν εἰς τοὺς 169.000 τόννους, τὸ 1960 εἰς 180.000 τόννους καὶ τὸ 1961 εἰς 195.000 τόννους. Ἐξ αὐτοῦ, κ. βουλευταί, ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς κτηνοτροφίας ὑπῆρξεν ἐπιτυχής, διότι ἡ αὔξησις αὐτὴ τῆς καταναλώσεως τῶν κρεάτων ἐν σχέσει μὲ τὰς εἰσαγωγάς, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο τὸ 1961 ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ αἱ ὁποῖαι εἰσαγωγαὶ εἶναι ηὐξημέναι ἐν σχέσει μὲ τὸ 1960, πάντως, ἡ κατανάλωσις εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα καὶ ἀποδεικνύει, λέγω, ὅτι ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἐγχωρίου κτηνοτροφίας ὑπῆρξεν ἐπιτυχής. Θὰ πρέπει, κ. συνάδελφοι, νὰ εἴπωμεν, εἰς τοὺς κτηνοτρόφους, νὰ μὴ στηρίζουν συνεχῶς τὴν αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματός των εἰς τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν, διότι τότε θὰ ἔχωμεν περιορισμὸν τῆς καταναλώσεως τοῦ κρέατος καὶ αὐτὸ θὰ ἀποβῇ εἰς βλάβην τῆς κτηνοτροφίας, ἀλλὰ νὰ στηρίζουν τὰς δικαίας ἀξιώσεις των πρὸς βελτίωσιν τοῦ εἰσοδήματός των καὶ εἰς τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς των, συνεπῶς εἰς τὴν μεγαλυτέραν αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματός των ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ καὶ ὄχι μόνον ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, πρὸς συγκράτησιν καὶ εἰς στήριξιν τῶν τιμῶν τῶν κρεάτων τοῦ ἐσωτερικοῦ, ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε τὰ ἀκόλουθα μέτρα: Πρῶτον, προέβη εἰς χρηματοδότησιν τῶν ἐμπόρων τοῦ ἐσωτερικοῦ κατὰ 50%. Δι’ ἀποφάσεως τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ πρώτην φορὰν ἐχρηματοδοτήθη, κατὰ 50%, καὶ τὸ ἐμπόριον τοῦ ἐσωτερικοῦ. Δεύτερον, ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1962 ἐπεβλήθη δασμὸς 11% ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων νωπῶν καὶ ζώντων κρεάτων τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τοῦτο θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν τὴν στήριξιν τῶν τιμῶν τῶν κρεάτων τοῦ ἐσωτερικοῦ, δεδομένου, ὅτι αἱ τιμαὶ τῶν κρεάτων τοῦ ἐξωτερικοῦ θὰ αὐξηθοῦν ὡς ἀκολούθως κατὰ κιλόν: Μόσχοι καὶ βοοειδῆ γενικῶς 1,20 ἕως 2,20. Ἀμνοὶ 2–2,40, πρόβατα 1,10–1,40, ζυγούρια καὶ αἰγοειδῆ 1,20–1,30 δραχμὰς κατὰ κιλόν. Ἐκρίθη σκόπιμον, ὅπως μὴ ἐπιβληθῇ δασμός, ἀλλὰ καταργηθῇ οὗτος ἐπὶ τῶν κατεψυγμένων κρεάτων, δεδομένου, ὅτι ταῦτα καταναλίσκονται ἀπὸ τὰς λαϊκὰς τάξεις καὶ ἑπομένως δέον νὰ εἶναι εἰς χαμηλὰ ἐπίπεδα. Τρίτον, τὸ καὶ σπουδαιότερον: Εἰς τὴν καταρτισθεῖσαν πρό τινος σύμβασιν μὲ τὴν Γιουγκοσλαβίαν — δεδομένου, ὅτι αἱ μεγαλύτεραι εἰσαγωγαί μας γίνονται ἐκ Γιουγκοσλαβίας — περιελήφθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου ὅρος, δυνάμει τοῦ ὁποίου κατὰ τὴν περίοδον τῆς μεγάλης παραγωγῆς καὶ προσφορᾶς βοοειδῶν καὶ μόσχων, ἤτοι ἀπὸ 15 Αὐγούστου μέχρι 15 Δεκεμβρίου, ἔχομεν τὴν εὐχέρειαν ὅπως μὴ ἐπιτρέπωμεν τὰς εἰσαγωγὰς κρεάτων νωπῶν ἢ ζώντων ἐκ Γιουγκοσλαβίας, σύμφωνα μὲ τὰς ἀπόψεις, ἄλλως τε, ἐπ’ αὐτοῦ, τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Δι’ ὅλων αὐτῶν πιστεύομεν, ὅτι ἡ κτηνοτροφία θὰ προστατευθῇ ἀποτελεσματικῶς. Τελειώνων τονίζω, καὶ πάλιν, ὅτι ἡ προστασία αὐτὴ τῆς κτηνοτροφίας δὲν πρέπει νὰ ὁδηγήσῃ τοὺς κτηνοτρόφους εἰς αὔξησιν τῶν τιμῶν, τοιαύτην δυναμένην νὰ ἀποβῇ ἐναντίον τῶν συμφερόντων των, ὅταν εἶναι ἐκτὸς τῶν δυνατοτήτων τῆς ἀγορᾶς καὶ τῆς καταναλώσεως.

§11Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Κύριοι συνάδελφοι, τὰ πράγματα ἔχουν, ὡς τὰ ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου. Θὰ ἤθελον νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν καὶ εἰδικώτερον τὸν συνάδελφον κ. Λύχνον, ὁ ὁποῖος διετύπωσε τὴν ἐρώτησιν κατεχόμενος ἀπὸ ἀνησυχίαν, ὡς πρὸς τὸ ἄμεσον μέλλον τῆς κτηνοτροφίας, θὰ ἤθελον νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ κτηνοτροφία οὐδένα διατρέχει κίνδυνον ἀπὸ τὰ οἱαδήποτε μέτρα τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπεναντίας, ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε σειρὰν μέτρων ὑπὲρ αὐτῆς. Δὲν εἶναι ἡ ὥρα κατάλληλος διὰ νὰ ἀναπτύξω τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν, εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν θὰ πράξῃ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Ἔλαβον τὸν λόγον, διὰ νὰ προβῶ εἰς τὴν διαβεβαίωσιν αὐτήν. Οὐδεμίαν ἀνησυχία δικαιολογεῖται. Γίνεται προσπάθεια συντονισμοῦ τῶν συμφερόντων τῶν κτηνοτρόφων καὶ τῆς καταναλώσεως. Ἔχω, ὅμως, νὰ προσθέσω καὶ κἄτι, διὰ νὰ μὴ σᾶς ξενίσῃ αὔριον τὸ γεγονός, ὅταν τὸ ἀναγνώσητε εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ὁ δασμὸς 11%, ὁ ὁποῖος ἐπεβλήθη ἐπὶ τῶν νωπῶν κρεάτων, εἶναι δασμός, ὁ ὁποῖος προεβλέπετο νὰ ἐπιβληθῇ ἀπὸ 1.1.1962 εἰς τὸ ὕψος τῶν 15% καὶ προέβημεν — καὶ αὐτὸ εἶναι μία ἐνέργεια εἰς τὴν ὁποίαν προέβημεν — εἰς τὴν μείωσιν τοῦ 15% εἰς 11%, διὰ λόγους συνδεομένους μὲ τὸν τιμάριθμον. Ἐπίσης ἀνεστείλαμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ δασμοῦ τῶν κατεψυγμένων καὶ τοῦτο χάριν τῶν λαϊκῶν μαζῶν. Αὐτὰ τὰ δύο εἶναι τὰ μόνα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν. Κατὰ τὰ ἄλλα, ἡ κτηνοτροφία ἔχει προστατευθῆ πλήρως. Γνωρίζετε ποία εἶναι ἡ πιστοδοτικὴ βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ἡ ἐνίσχυσις τῆς κτηνοτροφίας, ἡ ὁποία συνεχῶς προάγεται.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη καὶ Λ. Κύρκου, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν νὰ πληροφορηθοῦν, ποῖα μέτρα πρόκειται νὰ ληφθοῦν διὰ τὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐξαγωγὴν τῆς πλεοναζούσης ποσότητος ἑσπεριδοειδῶν καὶ τὴν ἔγκαιρον εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἀπορρόφησιν ἀναλόγων ποσοτήτων, ὁ κ. Λ. Κύρκος ἔχει τὸν λόγον.

§13Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τῶν ἑσπεριδοειδῶν εἶναι ἕνα θέμα σοβαρὸν καὶ ἐκ τῶν θεμάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα πολλάκις ἔχουν ἀπασχολήσει τὸ Σῶμα κατὰ τὸ παρελθόν. Εἶναι γνωστὸν ἐπίσης, ὅτι διὰ τῆς παρασχεθείσης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐνθαρρύνσεως καὶ τῶν ὑποσχέσεων πρὸς τοὺς παραγωγοὺς ἑσπεριδοειδῶν, ἡ παραγωγὴ ἔχει αὐξηθῆ σημαντικῶς. Καὶ ἐνῷ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν παραγωγῶν, χάρις, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὰς ἐνθαρρύνσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ παραγωγὴ τῶν ἑσπεριδοειδῶν ηὐξήθη ἀπὸ κυβερνητικῆς πλευρᾶς οὐδὲν θετικὸν μέτρον ἔχει ληφθῆ μέχρι τοῦδε, διὰ τὴν διάθεσιν τῶν πλεοναζόντων ποσοτήτων εἰς τὰς ἀγορὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἀνάλογον ἀπορρόφησιν ὑπὸ τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος, τῆς ὁποίας μεγάλαι ποσότητες παραμένουν ἀδιάθετοι, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι καὶ κατὰ τὴν ἐφετεινὴν παραγωγὴν θὰ συμβῇ καὶ πάλιν τὸ ἴδιον εἰς βάρος ἐννοεῖται, τῆς τάξεως τῶν παραγωγῶν. Εἶναι, ἐπίσης, βέβαιον, ὅτι ἡ διάθεσις τῶν ἑσπεριδοειδῶν, εἰς τὸν χῶρον τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ὅπου ὑπάρχει σοβαρὸς ἀνταγωνισμός, ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ λάβῃ θέσιν, εἰς δὲ τὸν χῶρον τῶν ἀνατολικῶν ἀγορῶν ἡ Κυβέρνησις ἀποφεύγει νὰ διαθέσῃ τὴν πλεονάζουσαν παραγωγήν. Ἐρωτῶμεν, συνεπῶς, τὴν Κυβέρνησιν: Πῶς σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ σοβαρὸν αὐτὸ θέμα τῶν ἑσπεριδοειδῶν, καὶ ποῖα μέτρα προστασίας πρόκειται νὰ λάβῃ ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, κ. Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, ὅτι ἡ συμμετοχή μας εἰς τὰς ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἡ ὁμαλὴ διεξαγωγὴ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Κοινοβουλίου εὗρε τὸν κανονικὸν ρυθμόν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι τοῦτο ἐλέχθη πολλάκις ὑπὸ τῆς παρατάξεώς σας καί, συνεπῶς, ἡ ἐπανάληψις, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ μιᾶς ἐρωτήσεως, σᾶς εὑρίσκει ἐκτὸς θέματος. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἔχει τὸν λόγον.

§15Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑφ. Ἐμπορ.). Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τῆς ἐξαγωγῆς τῶν ἑσπεριδοειδῶν εἶναι, ὡς γνωστόν, θέμα δυσχερὲς καὶ δὲν εἶναι εὔκολον, συνδέεται δὲ μὲ τὸ ὅλον θέμα τῆς προωθήσεως τῶν ἐξαγωγῶν μας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἀποτελεῖ καὶ τοῦτο συνάρτησιν τοῦ γενικωτέρου προβλήματος τῶν ἐξαγωγῶν. Πρὸς τόνωσιν καὶ ἐνίσχυσιν τῶν ἐξαγωγῶν μας πρόκειται νὰ κατατεθῇ κατ’ αὐτὰς νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ λαμβάνωνται ὡρισμένα μέτρα, πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου τῆς χώρας μας. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας, ὅτι πέραν τῶν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως λαμβανομένων μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν ἐξαγωγῶν καὶ περὶ τῶν ὁποίων θὰ σᾶς ὁμιλήσω εὐθὺς ἀμέσως, ἡ δυσχέρεια συνίσταται καὶ εἰς τὸ γεγονός, ὅτι οἱ παραγωγοί μας, ἐπιδιώκοντες, ὅπως ἀποκτήσουν μεγαλυτέρας τιμάς, δὲν προσαρμόζουν τὰς ἀπαιτήσεις των, πρὸς τὸ ὕψος τῶν διεθνῶν τιμῶν καὶ οὕτω μὲ τὸν δισταγμόν των πρὸς ἄμεσον διάθεσιν τοῦ προϊόντος των, χάνουν τὴν εὐκαιρίαν τοῦ κλεισίματος τῶν ἀγορῶν τῶν ἑσπεριδοειδῶν, διότι οἱ ἀγορασταὶ κατευθύνονται πρὸς ἄλλας χώρας, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἐπιτυγχάνουν τιμὰς μικροτέρας ἢ ἴσας πρὸς τὰς ἰδικάς μας, διότι αἱ ξέναι χῶραι ἔχουν προγραμματίσει τὰς εἰσαγωγάς των καὶ πρέπει ὁπωσδήποτε ἐγκαίρως νὰ προμηθευθοῦν τὴν ποσότητα ἐκείνην τῶν ἑσπεριδοειδῶν, τὴν ὁποίαν ἐπρογραμμάτισαν. Πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πολλαὶ χῶραι παράγουν ἑσπεριδοειδῆ ἢ καὶ ὁμοειδῆ πρὸς ἡμᾶς προϊόντα καὶ τὰ ἑσπεριδοειδῆ γενικῶς εὑρίσκονται εἰς συναγωνισμὸν καὶ λόγῳ τοῦ μονίμου τούτου φαινομένου, ὅτι εἰς ὁλόκληρον τὴν Εὐρώπην ὑπάρχει μεγάλη προσφορὰ ἀπὸ πολλὰς χώρας, τοῦ προϊόντος τούτου· πρέπει νὰ ἐντείνωμεν τὴν προσπάθειάν μας διὰ τὴν διάθεσίν των καὶ πρέπει νὰ βελτιώσωμεν, ἐπαναλαμβάνω, νὰ βελτιώσουν τὴν ποιότητα, τυποποιοῦντες τὸ προϊόν των, ὥστε νὰ προσφέρεται τοῦτο καὶ τυποποιημένον καὶ εἰς μεγάλας ποσότητας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι δι’ ἕκαστον εἶδος ἑσπεριδοειδῶν ἔχομεν πολλοὺς τύπους αὐτῶν καὶ τὸ φαινόμενον τοῦτο πρέπει σιγὰ–σιγὰ νὰ ἐκλείψῃ. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου εἰς τὰς συμφωνίας διμερῶν συναλλαγῶν προβλέπει σημαντικὰς ποσοστώσεις διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ἑσπεριδοειδῶν. Ξένοι ἐνδιαφερόμενοι, διευκολύνθησαν, ἐπεσκέφθησαν τὰ παραγωγικὰ κέντρα καὶ ἐπραγματοποίησαν ἀπ’ εὐθείας ἐπαφὰς μετ’ ἐκπροσώπων τῶν Ἑλλήνων ἐξαγωγέων, ἰδιωτῶν, γεωργικῶν συνεταιρισμῶν κλπ. Κατὰ τὴν ἐφετεινὴν ἐξαγωγικὴν περίοδον ἐσημειώθη αὔξησις τῶν ἐξαγωγῶν τῶν ἑσπεριδοειδῶν. Οὕτω κατὰ τὸ δίμηνον διάστημα ἀπὸ Ὀκτωβρίου μέχρι 15 Δεκεμβρίου 1961 ἐξήχθησαν 35 χιλιάδες τόννοι ἑσπεριδοειδῶν ἔναντι 15 χιλιάδων τόννων τῆς ἀντιστοίχου περιόδου 1960, ἤτοι ἐπὶ πλέον 20 χιλιάδες τόννοι. Κατὰ τὸ ἡμερολογιακὸν ἔτος 1960 ἐξήχθησαν ἐν τῷ συνόλῳ ἑσπεριδοειδῆ (μανταρίνια, πορτοκάλια καὶ λεμόνια) 62 χιλ. 969 τόννοι, τὸ δὲ 1961 71.879 τόννοι. Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἀπὸ 1.11.1960 μέχρι 31.12.1960 ἐξήχθησαν 32.800 τόννοι, ἐνῷ κατὰ τὴν ἀντίστοιχον περίοδον ἀπὸ 1.12.1961 μέχρι 31.12.1961 ἐξήχθησαν 48.268 τόννοι δυνάμεθα νὰ διατυπώσωμεν τὴν πρόβλεψιν, ὅτι κατὰ τὸ ἡμερολογιακὸν ἔτος 1962 ἡ ἐξαγωγὴ θὰ εἶναι μεγαλυτέρα τῆς τοιαύτης τοῦ 1961. Ἀφ’ ἑτέρου, διὰ τὴν αὔξησιν τῆς καταναλώσεως τῶν ἑσπεριδοειδῶν ὑπὸ μορφὴν χυμῶν, ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καὶ τὴν αὔξησιν τῆς ἐξαγωγῆς τούτων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐλήφθη ἀπὸ τοῦ ἔτους 1952 καὶ ἐντεῦθεν σειρὰ μέτρων, ἤτοι χρηματοδότησις τῶν οἰκείων βιομηχανιῶν, ἐξοπλισμὸς τούτων διὰ τῶν καταλλήλων μηχανημάτων, συνεχὴς ἔλεγχος ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τῶν χρησιμοποιουμένων πρὸς ἐκχύμωσιν καρπῶν ὑπὸ τῶν βιομηχανιῶν καὶ τῶν παραγομένων χυμῶν, ἐπὶ τῷ σκοπῷ τῆς βελτιώσεως τῆς ποιότητος αὐτῶν. Ἐπίσης διὰ τὴν ὑπὸ τῆς ἐγχωρίου καταναλώσεως ἀπορρόφησιν μείζονος ποσότητος ἑσπεριδοειδῶν εἰς ἱκανοποιητικὰς διὰ τοὺς παραγωγοὺς τιμὰς ἐθεσπίσθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2)15.2.60 Ἀγορανομικῆς Διατάξεως, ὁ σταδιακὸς περιορισμὸς τῆς παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως τῆς ἐκ κιτρικοῦ ὀξέος ἀεριούχου λεμονάδας (γκαζόζας). Οὕτω, διὰ τὸ χρονικὸν διάστημα 1.4.1960 ἕως 3.3.1961 ἡ κατ’ ἀνώτατον ὅριον παραγωγὴ τῆς ἐν λόγῳ συνθετικῆς λεμονάδας ὡρίσθη εἰς 30% τῆς παραγωγῆς ἀεριούχων καὶ μὴ ποτῶν, ἐκ χυμῶν ἑσπεριδοειδῶν καὶ λοιπῶν ὀπωρῶν διὰ τὸ χρονικὸν διάστημα 1.4.1961 ἕως 31.3. 1962, ὁμοίως εἰς 15% καὶ ἀπὸ 1.4.1962 θὰ ἀπαγορεύεται τελείως ἡ παρασκευὴ καὶ ἡ κυκλοφορία τῆς ἀεριούχου, ἐκ κιτρικοῦ ὀξέος λεμονάδας. Παραλλήλως, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 31)1961 Ἀγορανομικῆς Διατάξεως ἐνετάχθησαν οἱ χυμοὶ οἵτινες ἀποτελοῦσιν τὴν πρώτην ὕλην τῶν ἀεριούχων καὶ μὴ ποτῶν ἐκ χυμῶν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν οὐσιωδῶν, ἐν ἐπαρκείᾳ, εἰδῶν, ἐκ τῆς τῶν ἐπουσιωδῶν τοιαύτης, πρὸς ἐπίτευξιν αὐστηροτέρου ἀγορανομικοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τῆς τιμῆς πωλήσεώς των, ὑπὸ τῶν ἐργοστασίων καὶ ἀποφυγὴν τῆς ὑπὸ τούτων ἀπολαύσεως ἀδικαιολογήτου κέρδους εἰς βάρος τῶν πωλητῶν τῶν καρπῶν παραγωγῶν. Ἀποτέλεσμα τῶν ὡς ἄνω μέτρων ὑπῆρξεν ἡ ἁλματώδης αὔξησις παραγωγῆς καταναλώσεως καὶ ἐξαγωγῆς χυμῶν ἐξ ἑσπεριδοειδῶν. Οὕτω, ἐνῷ τὸ ἔτος 1952 ἡ παραγωγὴ χυμῶν ἀνῆλθεν εἰς 300 τόννους ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐξαγωγῆς, κατὰ τὸ ἔτος 1959 ἕως 1960, ἡ παραγωγὴ ἀνῆλθεν εἰς 9271 τόννους, ἐξ ὧν 3076 τόννοι ἐξήχθησαν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, κατὰ δὲ τὸ ἔτος 1960–61 εἰς 13828 τόννους (ἀντιστοιχοῦντων πρὸς 40.000 τόννους περίπου ἑσπεριδοειδῶν), ἐξ ὧν 6.655 τόννοι ἐξήχθησαν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Πιστεύομεν, κ. βουλευταί, ὅτι διὰ τῶν νέων νομοθετικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα συντόμως πρόκειται νὰ ληφθοῦν, θὰ ὑπάρξῃ ἔτι μεγαλυτέρα βελτίωσις τῶν ἐξαγωγῶν μας.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ἀναφερομένης εἰς τὸν τρόπον διενεργείας τῶν τελευταίων βουλευτικῶν ἐκλογῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§17Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ὅταν πρὸ τριῶν ἑβδομάδων, κ. βουλευταί, ἤρχισε, μὲ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, ἕνας καθημερινὸς διάλογος, εἰς τὰς ἐφημερίδας, περὶ νοθείας, διάλογος, ὁ ὁποῖος ἐκορυφοῦτο συνήθως κατὰ Σάββατον, διότι δὲν ἠδυνάμην ν’ ἀπαντήσω οὔτε διὰ τῶν ἐφημερίδων τῆς Κυριακῆς, ἀφοῦ ἔκλειναν ἐνωρὶς τὸ Σάββατον τὸ βράδυ, οὔτε διὰ τῶν ἐφημερίδων τῆς Δευτέρας διότι ἦτο ἀργία καὶ συνεπῶς ἐδημιουργοῦντο ψευδεῖς ἐντυπώσεις, ἐδήλωσα, ὅτι τὸ συνολικὸν θέμα τῆς νοθείας θὰ τὸ ἀντικρούσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν 9ην Ἰανουαρίου, ὅταν ἐπαναρχίσουν αἱ ἐργασίαι της. Δυστυχῶς, ἡ Ἕνωσις Κέντρου προσῆλθε προχθὲς καὶ παρέστη μόνον ἐπὶ 5′ λεπτὰ καὶ δὲν ἠδυνήθην ν’ ἀντικρούσω τὰ ὅσα ἀπὸ διμήνου λέγει κατὰ τῶν ἐκλογῶν, ἐπὶ παρουσίᾳ των. Ἤλπιζον, ὅτι θὰ ἔλθουν σήμερον καὶ ὅτι σήμερον θὰ εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὰ ἀντικρούσω παρουσίᾳ των. Δυστυχῶς καὶ σήμερον δὲν μᾶς ἐτίμησαν. Αὐτὸ δὲν μοῦ ἐπιτρέπει νὰ μὴ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα καὶ ν’ ἀντικρούσω τὰς κατηγορίας, διότι φοβοῦμαι, ὅτι ἐὰν σιωπήσω, θὰ δημιουργηθῇ εἰς τὸν κόσμον ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον, ὅτι θὰ ὁμιλήσω εἰς τὰς 9 Ἰανουαρίου, τὸ εἶπον διὰ νὰ παρέλθῃ τὸ πικρὸν ποτήριον καὶ ὅτι οὐδὲν ἔχω ν’ ἀντιτείνω εἰς τὰς κατηγορίας τῆς Ἑνώσεως Κέντρου.

§18Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Νομίζω, ὅτι ἀπαντᾷ εἰς δημοσιογραφικὰς ἐπιθέσεις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ὄχι εἰς τὴν ἐπερώτησιν, τὴν συγκεκριμένην. Ἑπομένως, παρεμβάλλεται ἄλλη συζήτησις.

§19Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐκάνατε μίαν ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν νοθείαν, θὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς σᾶς, διότι ἐφέρατε τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, διότι ἔφερε τὸ θέμα εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ τῶν ἐφημερίδων καὶ δὲν εἶσθε σεῖς, ὁ ὁποῖος θὰ μοῦ ὑποδείξετε κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς κατηγορίας αὐτάς.

§20Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ Κανονισμός.

§21Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἀπαντήσω ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ σὲ σᾶς, εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἴπατε προχθές, καὶ εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, δι’ ὅσα ἀπὸ διμήνου λέγει, ἀπὸ τῶν στηλῶν τῶν ἐφημερίδων. Αἱ κατηγορίαι κατὰ τῶν ἐκλογῶν εἶναι δυνατὸν νὰ διαιρεθοῦν εἰς δύο κεφάλαια, τὸ πρῶτον εἶναι μία γενικὴ κατηγορία περὶ βίας καὶ νοθείας, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ΕΔΑ καὶ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου ἔλαβε χώραν εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, ἡ δευτέρα κατηγορία εἶναι κατηγορία, ἡ ὁποία ἀφορᾷ μόνον τὰς μεγάλας πόλεις, διότι κατὰ τὰ δύο αὐτὰ Κόμματα εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους κατὰ τὴν τακτικὴν καὶ ἔκτακτον ἀναθεώρησιν τοῦ 1961 ἐνεγράφη μέγα πλῆθος ψηφοφόρων ὀπαδῶν τῆς Ε.Ρ.Ε., οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσουν εἰς τὰς Ἀθήνας, τὸν Πειραιᾶ καὶ τὴν Θεσσαλονίκην. Διὰ νὰ στηριχθῇ ἡ πρώτη κατηγορία, ἀνεφέρθησαν καὶ ὑπὸ τοῦ Κέντρου καὶ ὑπὸ τῆς ΕΔΑ, πλεῖστα ὅσα ἐπεισόδια, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Τὰ ἐπεισόδια αὐτὰ ἀνεφέρθησαν κατὰ τὰς δύο συνεντεύξεις Τύπου τῆς ΕΔΑ καὶ τοῦ Κέντρου. Ἕνα μεγάλο μέρος τῶν ἐπεισοδίων αὐτῶν, ἀπὸ προανακρίσεις ποὺ ἔγιναν ἀπὸ τοὺς κατὰ τόπους εἰσαγγελεῖς ἀπεδείχθη, ὅτι ἔλαβε χώραν μόνον εἰς τὴν φαντασίαν τῶν καταγγελλόντων. Ἕνα ἄλλο μέρος πράγματι ἔλαβε χώραν καὶ ὑπάρχουν ἐπεισόδια, τὰ ὁποῖα ἤχθησαν ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης καὶ διὰ τὰ ὁποῖα οἱ ὑπαίτιοι κατεδικάσθησαν. Ἀλλὰ τὸ γεγονὸς αὐτό, κύριοι, δὲν εἶναι πρωτοφανές, οὔτε εἰς τὴν Ἑλλάδα, οὔτε εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον. Δυστυχῶς, ἐδῶ εἴμεθα ὅλοι ὀλίγον θερμόαιμοι καὶ συνηθίζουμε πλεῖστοι ἐξ ἡμῶν —καὶ δὲν ἐξαιρῶ τὸν ἑαυτόν μου— νὰ ταυτίζωμεν ἐνίοτε τὸ κομματικὸν μὲ τὸ κρατικὸν συμφέρον. Ἐξ αὐτοῦ πολλὰ δεινὰ προκύπτουν. Τοῦτο, ὅμως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βασίσῃ κατηγορίαν περὶ βίας καὶ νοθείας, κατὰ τὰς ψηφοφορίας τῆς 29.10.61. Διότι αὐτὰ δὲν συνέβαινον μόνον εἰς τὰς 29.10.1961 καὶ κατὰ τὴν περίοδον μιᾶς ἢ δύο ἡμερῶν πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Συνέβαινον πάντοτε εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ συνέβησαν εἰς πολλὰ ἀκόμη μέρη τοῦ πολιτισμένου κόσμου. Τὸ 1946 εἰς τὴν Ἰταλίαν, ὅτε ἐγένετο τὸ δημοψήφισμα, κατηγορήθη ὁ ἴδιος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἠλλοίωσε τὰ ἐκλογικὰ ἀποτελέσματα. Τὸ 1950 εἰς τὸ Βέλγιον, ὅπου οἱ ψηφοφόροι ἔχουν ἐντελῶς ἄλλην νοοτροπίαν ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας ψηφοφόρους καὶ δὲν ἀναμιγνύονται πολὺ εἰς τὴν πολιτικήν, ἠκυρώθησαν τὰ ἀποτελέσματα πέντε τμημάτων καὶ ἐπανελήφθησαν αἱ ἐκλογαὶ εἰς τὰ τμήματα αὐτά, διότι συνέβησαν κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν ἔκτροπα. Εἰς τὴν Γαλλίαν, εἰς τὴν Μασαλλίαν καὶ τὴν Κορσικὴν, σύνηθες εἶναι τὸ φαινόμενον νὰ συμβαίνουν ἐπεισόδια καὶ κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν καὶ πλέον ἢ ἅπαξ ἡ ἀστυνομία ἠναγκάσθη νὰ διαλύσῃ πολιτικὰς συγκεντρώσεις. Παρετηρήθη δὲ καὶ ἐκεῖ τὸ φαινόμενον τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν νὰ κατηγοροῦνται τὰ Κόμματα, τὰ ὁποῖα ἦρον μίαν νίκην, ὅτι προσεπάθησαν καὶ ἐπέτυχον νὰ ψηφίσουν καὶ τεθνεόντες. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, κατὰ τὰς ἐκλογὰς —καὶ εἴχομεν πολλὰς μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν— πάντοτε συνέβησαν ἔκτροπα καὶ ἐπεισόδια. Καὶ εἶπε προχθὲς ὁ κ. Μπριλλάκης, ὅτι κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958, αἵτινες ἐκλογαὶ διεξήχθησαν ὑπὸ πνεῦμα στοιχειώδους ἐλευθερίας, διότι κατ’ αὐτὸν, εἰς τὴν Ἑλλάδα οὐδέποτε δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἡμεῖς νὰ γίνωνται ἐλεύθεραι ἐκλογαὶ— ἡ Ε.Δ.Α. ἔλαβε 24,5% ἀπεφασίσθη δὲ τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν νὰ ἐκπονηθῇ ἕνα σχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐφηρμόζετο εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς καὶ ἐφηρμόσθη εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1961. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Μπριλλάκην, ὅτι κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον τὸ 1958, ἡ ἐφημερίς του, ἡ ἐφημερὶς τῆς Ε.Δ.Α., ἐκ προχείρου ἐξετάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν προέβην χθές, εἶχεν ἀναγράψει τριάκοντα ἐπεισόδια τῆς προεκλογικῆς κινήσεως, ἐπεισόδια σοβαρά, ἐπεισόδια ἀναφερόμενα εἰς ἀπόπειραν φόνου, ἐπεισόδια ἀναφερόμενα εἰς ξυλοδαρμοὺς ὑποψηφίων, ἐπεισόδια ἀναφερόμενα εἰς βιαιοπραγίας κρατικῶν ὀργάνων κατὰ ὑποψηφίων τῆς Ε.Δ.Α. Καὶ ἀνέγραψε μάλιστα τότε, ὅτι κάποιος παντοπώλης, ὀπαδὸς τῆς Ε.Δ.Α., εἰς τὴν Κατερίνην, ἐξυλοκοπήθη τόσον ἀγρίως ἀπὸ τοὺς ὀπαδοὺς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τὰ κρατικὰ ὄργανα, ὥστε ἀπεβίωσε. Ὅταν λέγῃ ὁ κ. Μπριλλάκης, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ τότε διεξήχθησαν ὑπὸ συνθήκας στοιχειώδους ἐλευθερίας, φορᾶται, λέγων ἀνακρίβειαν ἐπὶ ἑνὸς ἐκ τῶν δύο σημείων. Εἴτε δηλαδή, αἱ ἐκλογαὶ τότε δὲν ἦσαν ἐλεύθεραι, εἴτε αὐτὰ τὰ ὁποῖα κατήγγειλαν καὶ τότε καὶ κατήγγειλαν καὶ τώρα, εἶναι ψευδῆ καὶ ἀνυπόστατα καὶ συνεπῶς, αἱ ἐκλογαὶ καὶ κατὰ τὸ 1958 καὶ κατὰ τὸ 1961, ἀνεξαρτήτως τῶν διαφόρων ἐπεισοδίων, ἦσαν ἐκλογαὶ ἐλεύθεραι. Ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου, κατὰ τὴν συνέντευξίν του πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ τύπου, εἶπεν: «Εἴμεθα Κόμμα Δημοκρατικὸν καὶ οὐδέποτε ἠμφισβητήσαμεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ λαοῦ. Ἀναγκαζόμεθα νὰ τὴν ἀμφισβητήσωμεν τώρα, διότι τώρα ἕνα τρομοκρατικὸν ὄργιον βίας καὶ νοθείας ἔλαβε χώραν. Τὸ 1958 ἐδέχθημεν ἀγογγύστως τὴν ἀπόφασιν τοῦ λαοῦ, ἐτάχθημεν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ οὐδέποτε κατὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς εἴπομέν τι». Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Κέντρου, ὅτι κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον τοῦ 1958 εἰς τὰς ἐφημερίδας τὰς ἰδικάς του ἀνεγράφη 18 φοράς, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ γίνονται ὑπὸ συνθήκας τρομοκρατίας καὶ βίας, κατὰ τῶν ὀπαδῶν τοῦ Κέντρου, ὁ ἴδιος δέ, καθ’ ἃ ἔγραψαν τότε αἱ φιλικαί του ἐφημερίδες, προέβη εἰς δηλώσεις διὰ τὴν ἀνήκουστον τρομοκρατίαν, τὴν ὁποίαν ἤσκει ἐναντίον τῶν φίλων του ἡ Ε.Ρ.Ε. Βεβαίως, οὐδέποτε διεμαρτυρήθη μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν. Δὲν διεμαρτυρήθη, ὅμως, κύριοι, διότι ἦτο ἀδύνατον, ἐκ τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων, νὰ διαμαρτυρηθῇ. Εἶχε λάβει τὸ Κέντρον μόλις τὰ 20% τῶν ψήφων, εἶχεν ἔλθει τὸ τρίτον κατὰ σειρὰν Κόμμα, τὶ νὰ διαμαρτυρηθῇ; Ἐναντίον ποίου; Δὲν ὑπῆρχε περίπτωσις διαμαρτυρίας. Τὴν αὐτὴν τακτικὴν τῶν προεκλογικῶν διαμαρτυριῶν τὸ Κέντρον υἱοθέτησε καὶ κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον τοῦ 1961 σὺν τῇ προσθήκῃ, ὅτι διεμαρτυρήθη καὶ μετὰ τὰς ἐκλογάς. Ἀλλὰ μετὰ τὰς ἐκλογὰς εἶχεν ἔλθει δεύτερον, εἶχε λάβει τὸ 35% τῶν ψήφων καὶ ἐνόμιζεν, ὅτι τοῦ παρείχετο μία θαυμασία εὐκαιρία διαβολῆς καὶ κατασυκοφαντήσεως τῶν ἐκλογῶν. Ἀλλά, κύριοι, κατηγοροῦνται οἱ ὀπαδοὶ τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον καὶ ἐκτύπησαν καὶ διέλυσαν συγκεντρώσεις καὶ τῇ συνδρομῇ τῶν κρατικῶν ὀργάνων, ἐπετέθησαν κατὰ ὑποψηφίων τῆς Ε.Δ. Α. καὶ τοῦ Κέντρου. Οἱ ἄλλοι, οἱ ὀπαδοὶ τῆς Ε.Δ.Α., οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Κέντρου, ἦσαν ἅγιοι, ἡμεῖς εἴμεθα οἱ σατανάδες!..... Ὑπενθυμίζω αὐτὸ ποὺ εἶπον πρὸ ἑνὸς μηνὸς εἰς τὴν Βουλήν, ὅταν συνεζητοῦντο αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπάρχουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν κατηγορίαι, κατὰ 55 δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἀρχόντων, πολιτικῆς τοποθετήσεως πέραν τῆς Ε.Ρ.Ε., οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν ἐπενέβησαν διὰ νὰ ἐπηρεάσουν ψηφοφόρους ὑπὲρ τοῦ Κέντρου. Ὑπάρχουν ἀκόμη διαμαρτυρίαι πολλῶν ὑποψηφίων μας εἰς διαφόρους ἐπαρχίας—ἀναφέρω τὴν Κρήτην καί, ἰδιαιτέρως, τὸ Λασῆθι, διότι ἀπὸ ἐκεῖ ὁ νῦν Ὑπουργὸς κ. Κούνδουρος τρὶς τηλεφωνικῶς διεμαρτυρήθη διὰ τὴν πίεσιν, τὴν ὁποίαν ὑφίστατο ἐκ μέρους τοῦ Κέντρου. Καὶ ὑπάρχει ἀκόμη μία διαμαρτυρία διὰ τὴν Ζαγοράν, ὅπου ἕνας ὑποψήφιος τοῦ Κέντρου, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, ἠπείλει καὶ ἐτρομοκράτει τοὺς ψηφοφόρους. Καί τέλος, ὑπάρχει ἀκόμη τὸ μέτωπον τοῦ κ. Παπαληγούρα, ὁ ὁποῖος ἐβλήθη εἰς τὴν Κόρινθον διὰ λίθου ἀπὸ ὀπαδὸν τοῦ Κέντρου. Βεβαίως, αὐτὰ τὰ ἐπεισόδια δὲν τὰ ἀναφέρω διὰ νὰ εἴπω, ὅτι ἐπηρεάσθησαν οἱ ψηφοφόροι μας καὶ ὅτι ἐξ αἰτίας τῶν ἐπεισοδίων αὐτῶν ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔχασεν 1% ἢ 2%. Τὰ ἐπεισόδια αὐτά, ὡς εἶπον, εἶναι φυσικὸν νὰ λαμβάνουν χώραν καί, εὐτυχῶς, εἰς κἄθε νέας ἐκλογὰς βαίνουν ἐλαττούμενα καὶ ἐλπίζω, ὅτι μετὰ χρόνον τινὰ θὰ ἔχουν ἐκλείψει ἐντελῶς καὶ ὅτι τότε θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ψηφίζωμεν ἄνευ τοῦ ἐλαχίστου ἐπεισοδίου. Ἂν καὶ δὲν νομίζω, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ κυριώτερον γνώρισμα μιᾶς Δημοκρατίας, μιᾶς πραγματικῆς Δημοκρατίας, ἐὰν δηλαδή, κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον συμβοῦν 5, 10, 20 ἢ 30 ἐπεισόδια. Ἐκτός, ὅμως, ἀπὸ αὐτὰς τὰς κατηγορίας τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀνεγράφησαν καὶ εἰς τὸν Τύπον πλεῖσται ὅσαι κατηγορίαι, ἀνώνυμοι ἐναντίον τῶν Κρατικῶν Ὀργάνων καὶ ἐναντίον τοῦ Κόμματος τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι ἀπὸ μακροῦ χρόνου εἶχον προετοιμάσει, δῆθεν, ἕνα στρατηγικὸν σχέδιον νοθείας. Πλεῖσται ἐξ αὐτῶν —καὶ αὐτὸ φαίνεται ἀπὸ τὴν ἀνωνυμίαν των— εἶναι ἀστήρικτοι. Μεταξὺ ἄλλων ὑπάρχει καὶ ἡ ἑξῆς: Εἰς τὴν Κίμωλον, ἐκατηγορεῖτο ἡ Ε.Ρ.Ε., ὅτι διὰ τῶν Ἀστυνομικῶν Ὀργάνων ἐπέτυχεν, ὅπως τὸ 80% τοῦ πληθυσμοῦ ψηφίσῃ ὑπὲρ αὐτῆς καὶ μάλιστα, ὅτι ἠνάγκασε τὸν Δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον, ὁ ὁποῖος ἦτο ὀπαδὸς τοῦ Κέντρου, νὰ ψηφίσῃ καὶ αὑτὸς τὴν Ε.Ρ.Ε. Μετὰ τέσσαρας ἡμέρας εἶδον δημοσιευομένην εἰς ἐφημερίδα τῆς Κιμώλου μίαν ἐπιστολὴν αὐτοῦ τοῦ Δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ὁ ὁποῖος ἦτο εἷς Δικηγόρος καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἔλεγεν, ὅτι «μέχρις ὅτου ἀναγνώσω τὰ ἀναγραφέντα περὶ ἐπεισοδίων εἰς Κίμωλον, εἶχον πιστεύσει, ὅτι πράγματι, κατὰ τὰς ἐκλογὰς κἄτι εἶχε συμβῆ, διότι ὅλαι αὐταὶ αἱ διαμαρτυρίαι τῶν κυρίων τοῦ Κέντρου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι κατηγορίαι 100% ἀβάσιμοι. Ὅταν, ὅμως, ἐδιάβασα, λέγει εἰς τὴν ἐπιστολήν του ὁ ὡς ἄνω Δικηγόρος, ὅτι καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ἠναγκάσθην, κατόπιν τῆς τρομακτικῆς πιέσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέστην, ὢν καὶ ὀπαδὸς τοῦ Κέντρου νὰ ψηφίσω τὴν Ε.Ρ.Ε., ἀντελήφθην περὶ τίνος ἐπρόκειτο». Αἱ κατηγορίαι αὗται ὑπῆρξαν ἐντελῶς ἀβάσιμοι καὶ ἐὰν τὰ ὅσα λέγωνται, ὅτι συνέβησαν εἰς τὴν Κίμωλον, εἶναι ὅμοια μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συνέβησαν εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα, λυποῦμαι τὸ Κέντρον διὰ τὰς ψευδεῖς κατηγορίας, τὰς ὁποίας τοῦ παρέχουν οἱ διάφοροι κατὰ τόπους φίλοι του. Ἐπίσης, ἀνέγνωσα, ὅτι εἰς τὴν Μυτιλήνην, εἰς ἕνα χωρίον αὐτῆς, ἀπεφεύχθη νὰ ψηφίσουν δύο φορὲς κάτοικοι δύο χωριστῶν συνοικισμῶν, χάρις, ὡς ἐλέχθη, εἰς τὴν Ἀστυνομικὴν ἰδιοφυΐαν τοῦ ἐκεῖ Δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ὁ ὁποῖος ἀνῆκεν εἰς τὸν Κέντρον. Δὲν ἐξήτασα, βεβαίως, τὴν περίπτωσιν, ἀλλὰ ἐπληροφορήθην σχετικῶς τὰ ἑξῆς: Εἰς τὴν Μυτιλήνην, εἶχεν ἐκτυπωθῆ εἷς ἐκλογικὸς κατάλογος, ὁ ὁποῖος περιελάμβανε τοὺς κατοίκους δύο συνοικισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἐψήφιζον εἰς τὸ αὐτὸ τμῆμα. Μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958 ἐθεωρήθη, ὅτι λόγῳ αὐξήσεως τῶν ψηφοφόρων, οἱ κάτοικοι τῶν δύο αὐτῶν συνοικισμῶν θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ ψηφίζουν εἰς τὸ ἴδιον ἐκλογικὸν τμῆμα, ἀλλὰ κεχωρισμένως. Κατόπιν τούτου ἐξεδόθησαν, ὡς ἦτο φυσικὸν δύο ἀντίγραφα ἐκλογικῶν καταλόγων καὶ παρέλαβεν ἕκαστος συνοικισμὸς ἀνὰ ἕν. Εἶναι φυσικόν, εἰς τὸν κατάλογον τῶν ἐκλογέων τοῦ ἑνὸς συνοικισμοῦ νὰ περιέχωνται καὶ τὰ ὀνόματα τοῦ ἑτέρου καὶ τἀνάπαλιν, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἦτο ἀδύνατος ὁ διαχωρισμός, καθ’ ὅσον δὲν ἀνεγράφετο εἰς τὸν κατάλογον δι’ ἕκαστον ἐκλογέα ὁ συνοικισμὸς διαμονῆς του. Βεβαίως, δὲν ἐπρόκειτο οἱ κάτοικοι τῶν δύο συνοικισμῶν νὰ ψηφίσουν καὶ εἰς τὰ δύο ἐκλογικὰ τμήματα. Αὐτὸ ἄλλως τε εἰς τὰς Ἀθήνας συμβαίνει κατὰ κανόνα εἰς κᾶθε ἐκλογήν, δεδομένου, ὅτι αὐξάνονται οἱ ἐκλογεῖς καὶ ἔχομεν αὔξησιν ἐκλογικῶν τμημάτων καὶ συνεπῶς, ὑπάρχουν ἐκλογικοὶ κατάλογοι μὲ ὀνόματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν εἰς ἄλλα τμήματα καὶ ὅμως, οὐδεὶς διενοήθη, ὅτι αὐτὸ τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν ἀπόπειραν νοθείας καὶ ὄχι, ὅτι εἶναι μία ἀπόπειρα νοθείας, ἡ ὁποία ἀπεφεύχθη, ὡς ὑπεστηρίχθη, χάρις εἰς τὴν ἐπέμβασιν τοῦ περιφήμου κυρίου Δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῶν χειρογράφων ψηφοδελτίων. Ἐπειδὴ ὑπάρχουν ἐνστάσεις κατὰ χειρογράφων ψηφοδελτίων τοῦ Κέντρου, ἡ ἡγεσία ἀντελήφθη εἰς ποίαν πλάνην περιῆλθε. Παρακαλῶ οἱονδήποτε ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι βουλευταὶ οἱουδήποτε Κόμματος δὲν μετεχειρίσθησαν χειρόγραφα ψηφοδέλτια. Δὲν μετεχειρίσθησαν τοιαῦτα εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, τῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Θεσσαλονίκης καὶ Πατρῶν κλπ. Τοιαῦτα χειρόγραφα ψηφοδέλτια μεταχειρίζονται εἰς τὴν ἐπαρχίαν ὅλοι οἱ ὑποψήφιοι ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν. Ἀναγνωρίζω, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ πρέπει νὰ τακτοποιηθῇ, ὅτι δηλαδὴ τὰ χειρόγραφα ψηφοδέλτια πρέπει νὰ ἐκλείψουν. Καὶ μία ἐκ τῶν τροποποιήσεων, τὰς ὁποίας θὰ καταθέσω, ἐὰν ἐξακολουθήσω νὰ παραμένω Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ εἶναι ἡ κατάργησις τῶν χειρογράφων ψηφοδελτίων. Ἀλλά, ὅμως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν, ὅτι τὰ χειρόγραφα ψηφοδέλτια ἦσαν μία ἐφεύρεσις τῆς Ε.Ρ.Ε., διὰ νὰ νοθεύσῃ τὸ φρόνημα τῶν Ἑλλήνων ἐκλογέων. Ἀλλά, τὸ ἀσύστατον τῆς κατηγορίας περὶ νοθείας καὶ ἀσκήσεως βίας, δὲν ἀποδεικνύεται μόνον ἀπὸ τὰ γεγονότα, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοὺς ἀψευδεῖς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους κατὰ κανόνα ἀγνοεῖ καὶ τὸ Κέντρον καὶ ἡ Ε.Δ.Α. Τὰς πρώτας ἡμέρας μετὰ τὰς ἐκλογάς, τὸ Κέντρον πρὸς ἀπόδειξιν τῆς νοθείας, ἐπεκαλέσθη τὴν τρομοκρατικὴν διαφορὰν μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ συνόλου ψήφων, εἰς ποσοστὸν ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1961, συγκρινομένας μὲ ἐκείνας τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1951. Τὸ 1951, ὡς εἶπον καὶ ἄλλοτε, κατῆλθεν εἰς τὰς ἐκλογὰς ὁ Συναγερμὸς καὶ τότε συμμετέσχεν εἰς τὸν Συναγερμὸν καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὁ ὁποῖος ἀπέδειξεν, ὅτι καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εἰς τὸν Πειραιᾶ ἔχει προσωπικὴν δύναμιν, οὐχὶ εὐκαταφρόνητον. Δὲν ἠμποροῦμεν συνεχῶς νὰ συγκρίνωμεν τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1961 μὲ ἐκείνας τοῦ 1951, ἀλλὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1961 μὲ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958. Ἐὰν συγκρίνωμεν δὲ τὰς ἐκλογὰς αὐτάς, θὰ ἴδητε, ὅτι ἡ ἀπόστασις εἶναι μόλις 2%, ἐὰν εἰς τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἡ Ε.Ρ.Ε. τὸ 1958 ὑπολογίσητε καὶ τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἔλαβε καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καθὼς καὶ ὁ κ. Παπαληγούρας καὶ ὁ κ. Εὐταξίας. Ἐὰν δέ, δὲν τὰς ὑπελόγισε τὰς ψήφους αὐτάς, ἡ διαφορὰ εἶναι μόλις 3½%. Ἐὰν θελήσητε νὰ ἐξαγάγητε τὸν μέσον ὅρον τῆς αὐξήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς τοὺς δύο μεγάλους Νομοὺς τοῦ Κράτους, θὰ ἴδητε, ὅτι ἡ αὔξησις, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἐν σχέσει μὲ τὸ 1958 εἰς τοὺς Νομοὺς Ἀττικῆς καὶ Θεσσαλονίκης εἶναι 6,2%, ἔναντι συνολικῆς αὐξήσεως 8,2%. Συνεπῶς, καὶ ἐξ αὐτῶν τούτων τῶν ἀριθμῶν προκύπτει, ὅτι ἡ αὔξησις ἦτο φυσιολογικὴ καὶ ἑνιαία καθ’ ἅπασαν τὴν Ἑλλάδα, καὶ εἰς τὴν Πρωτεύουσαν τοῦ Βορρᾶ καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον. Πάντως, οὐδεὶς δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἐπιέσθησαν ὑπὸ τῶν ὀπαδῶν τῆς Ε.Ρ.Ε., οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Κέντρου εἰς τὴν Κρήτην. Καὶ ὅμως, τὸ 1958 εἰς τὸν Νομὸν Χανίων ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔλαβε τὸ 17% ἔναντι ποσοστοῦ 24½%, ὅπερ ἔλαβεν εἰς τὰ πολιτικὰ τμήματα κατὰ τὸ 1961, ἑπομένως ηὔξησε τὴν δύναμίν της κατὰ 6½% εἰς τὰ Χανιά, ἤτοι πέραν τοῦ ἑνὸς τρίτου τῆς δυνάμεώς της. Ἐὰν πάρετε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ὑπαίθρου καὶ τῶν μεγάλων πόλεων ἐκτὸς Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Θεσσαλονίκης, θὰ ἴδητε, ὅτι εἰς τὴν Κέρκυραν, Ἀλεξανδρούπολιν, Χανιά, Πάτρας, Χαλκίδα, Πύργον, Ρόδον, Ἱεράπετραν, Λαμίαν, Ἰωάννινα καὶ εἰς ἄλλας 10 πόλεις, ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔλαβε τὸ αὐτὸ ποσοστὸν αὐξήσεως εἰς τὰς πόλεις αὐτὰς ἐν σχέσει μὲ τὸ ποσοστὸν αὐξήσεως εἰς τὸ σύνολον τοῦ Νομοῦ, εἰς ὡρισμένας δὲ πόλεις ἐξ αὐτῶν τὸ ποσοστὸν τῆς αὐξήσεώς της ἦτο μεγαλύτερον παρ’ ὅ,τι ἦτο εἰς τὴν ὕπαιθρον, ὅπως συνέβη μὲ τὴν Ἀλεξανδρούπολιν, ἢ μὲ τὴν Χαλκίδα ἢ μὲ τὸν Πύργον. Εἰς τὴν Ἀλεξανδρούπολιν ἐπῆρε 10,5 περισσότερον εἰς τὴν πόλιν, 9% εἰς τὸ σύνολον τοῦ Νομοῦ. Εἰς τὴν Χαλκίδα 9% εἰς τὴν πόλιν, 8% εἰς τὸ σύνολον, εἰς τὸν Πύργον 18%, 15% εἰς τὸ σύνολον. Συνεπῶς, ἀποδεικνύεται καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν, ὅτι ὁ Ἕλλην ψηφοφόρος ἐψήφισε καὶ εἰς τὰς μεγάλας πόλεις καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον κατὰ τρόπον ἐλεύθερον καὶ ἀνεπηρέαστον καὶ ὅσα λέγουν κατὰ τῶν ἐκλογῶν εἶναι ἀποκυήματα τῆς φαντασίας των. Καὶ τέλος, διὰ νὰ τελειώσωμεν μὲ τοὺς ἀριθμούς, ἀνέφερον πρὸ 2 μηνῶν, ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. ἐμειώθη εἰς τὰς μεγάλας πόλεις κατὰ 12% καὶ εἰς τὸ σύνολον τῆς Ἑλλάδος μόνον κατὰ 9% καὶ μοῦ ἀντεῖπον: Τὶ εὐφυὴς συλλογισμός. Βεβαίως, ἐμειώθη κατὰ 12% εἰς τὰς πόλεις, ἀλλὰ ἐκεῖ εἶχεν ἕνα μεγάλο ποσοστὸν ψηφοφόρων καὶ ἐμειώθη κατὰ 9% εἰς τὸ σύνολον, ἀλλὰ ἐκεῖ τὸ ποσοστὸν ἦτο πολὺ μικρότερον. Συνεπῶς, τὸ 9% εἶναι περισσότερον ἀπὸ 12%. Διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. ἔχασε παντοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἔχασε σχεδὸν ὁμοιομόρφως, σᾶς ἀναγινώσκω τὰ ἀποτελέσματα τῶν τριῶν μεγάλων πόλεων καὶ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ συνόλου, ὡς πρὸς τὴν δύναμίν της, δηλαδή, τί ἔχασεν ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὴν δύναμίν της τοῦ 1958. Εἰς 32%, Πειραιεὺς βʹ 27%, Θεσσαλονίκη αʹ 31%, Θεσσαλονίκη βʹ 55% καὶ εἰς τὸ σύνολον ἔχασεν τὰ 39% τῆς δυνάμεώς της. Συνεπῶς, σχεδὸν ὅ,τι ἔχασεν εἰς τὰς πόλεις τὸ ἔχασε καὶ εἰς τὸ σύνολον. Καὶ ἐξ αὐτοῦ δι’ ἄλλην μίαν φορὰν ἀποδεικνύεται πόσον ἄδικον ἔχουν, ὅταν λέγουν, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ τοῦ 1961 εἶναι προϊὸν βίας καὶ νοθείας.

§22Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πέραν τῶν ποσοστῶν, ὑπάρχουν οἱ ἁπλοῖ ἀριθμοί. Τὸ 1958 εἰς τὰ 5 μεγάλα Κέντρα ἡ Ε.Δ.Α. ἔλαβε 343.000 ψήφους καὶ εἰς τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα 600.000 ψήφους. Τὸ 1961 ἔναντι τῶν 343.000 ἔλαβε 300.000 καὶ ἔναντι τῶν 600.000 ἔλαβε 300.000. Εἶναι ὁλοφάνερον τὸ πρᾶγμα. Εἶναι πολὺ ἁπλό.

§23Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἴδητε πόσον ἁπλὸν εἶναι. Αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ κατηγορία περὶ ἐγγραφῆς νέων ψηφοφόρων εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, ψηφοφόρων μὴ δικαιουμένων νὰ ψηφίσουν, ψηφοφόρων ὀπαδῶν τῆς Ε.Ρ.Ε. εἶναι κατηγορία ἀβάσιμος. Ἐπήρατε 300.000 ψήφους, κ. Μπριλλάκη, εἰς τὰς μεγάλας πόλεις ἔναντι τῶν 343.000 ποὺ ἐπήρατε τὸ 1958, διότι ἐνεγράφησαν νέοι ψηφοφόροι, οἱ ὁποῖοι σᾶς ἐψήφισαν. Δι’ αὐτὸ αἱ ἀναλογίαι εἶναι ὅπως σᾶς εἶπα ἐγώ. Ὅταν ὁμιλῶ, δὲν ὁμιλῶ περὶ 10.000 ψηφοφόρων καὶ περὶ 7.000 ψηφοφόρων. Ὁμιλῶ μὲ ποσοστὰ καὶ τὰ ποσοστὰ εἶναι ἀδιάψευστα. Εἴτε τὰ πάρετε εἰς ἀπολύτους ἀριθμούς, εἴτε τὰ πάρετε ἐν σχέσει μὲ τὴν δύναμίν σας, λοιπόν, ἐπήρατε 300.000 ψήφους εἰς τὰς Ἀθήνας, διότι ἕνα μέγα ποσοστὸν ἀπὸ τοὺς 135.000 νέους ψηφοφόρους εἶναι ὀπαδοί σας, οἱ ὁποῖοι ἐνεγράφησαν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, κατὰ τὴν τακτικὴν καὶ ἔκτακτον ἀναθεώρησιν καὶ τοὺς ὁποίους φορτώνετε εἰς τὴν πλάτην μας, ὡς ἀνωμάλως ψηφίσαντας. Θὰ εἰσέλθω τώρα καὶ ἐλπίζω, νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ μακρόν, εἰς τὸ θέμα τῶν νεοεγγραφέντων. Εἶπε προχθὲς ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὅτι ἀποδεικνύεται ἡ τεραστία νοθεία ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι ἐνεγράφησαν εἰς τοὺς καταλόγους τὸ 1961 600.000 ψηφοφόροι καὶ ὅτι ἔχομεν ἐγγεγραμμένους 5.680.000 ἐπὶ συνόλου 8.000.000 πληθυσμοῦ. Πρῶτον, ὁ ἀριθμὸς τῶν 600.000 δὲν εἶναι ἀληθής. Ὁ πραγματικὸς ἀριθμὸς τῶν νέων ἐκλογέων κατὰ τὸ 1961, ἀνῆλθεν εἰς 467.000. Δεύτερον ὁ ἀριθμὸς τῶν 8.000.000 καὶ πάλιν δὲν εἶναι ἀληθής. Ὁ ἀληθὴς εἶναι 8.388.559. Τρίτον, ἔχομεν ἐγγεγραμμένους 5.688.000 ψηφοφόρους, ἀλλὰ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εἶναι ἐγγεγραμμένοι δίς, διότι δὲν ἔχουν διαγραφῆ οἱ μεταφέροντες τὰ πολιτικά των δικαιώματα ἀπὸ τὴν μίαν περιοχὴν εἰς τὴν ἄλλην. Δεύτερον δὲν ἔχει γίνει ἡ διαγραφὴ τῶν τεθνεώτων. Εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 5.688.000 ὑπάρχουν καὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια μετηνάστευσαν ἐξ Ἑλλάδος καὶ οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν ἀπογραφὴν τῶν 8.388.553 δὲν περιλαμβάνονται, διότι ἡ ἀπογραφὴ ἔλαβε χώραν κατὰ τὸν Μάρτιον τοῦ 1961. Εἰς τὰς Ἀθήνας δὲν ἐνεγράφησαν 150.000 ψηφοφόροι, ὡς διατείνεσθε, ἐνεγράφησαν 136.000, ἐκ τῶν ὁποίων 10.000 εἶναι αἱ μεταφοραὶ ἀπὸ ἐνορίαν εἰς ἐνορίαν ἢ ἀπὸ τὴν μίαν περιφέρειαν εἰς τὴν ἄλλην. Τοὐλάχιστον εἰς ἴσον ποσοστὸν ἀνέρχεται ὁ ἀριθμὸς τῶν μεταγραφέντων ἐξ ἐπαρχιῶν. Συνεπῶς, ὁ ἀριθμὸς τῶν νεοεγγραφέντων εἰς τὰς Ἀθήνας δὲν ὑπερβαίνει τοὺς 110.000 ψηφοφόρους. Καὶ αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς εἶναι μεγάλος, θὰ μοῦ εἴπητε, ἀλλὰ εἶναι μεγάλος διὰ τὸν λόγον, ὅτι τὸ 1961 ἠναγκάσθησαν νὰ ἐγγραφοῦν καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀμελήσει νὰ ἐκδώσουν ἐκλογικὸν βιβλιάριον, πρῶτον διότι ὁ νόμος ὑπέβαλεν βαρυτάτας κυρώσεις, διαβατήρια, ἐπιτήδευμα ἐκτὸς τῶν ποινῶν, καὶ δεύτερον, ὅτι ἦτο ἀπαραίτητος προϋπόθεσις διὰ τὴν ἔκδοσιν ταὐτοτήτων. Ἄν δὲν εἴχατε ἐκλογικὸν βιβλιάριον εἰς τὰς τρεῖς μεγάλας πόλεις, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκδώσητε ταὐτότητα. Ἀσφαλῶς δέ, παρ’ ὅλα αὐτὰ ὑπάρχει ἀκόμη ἕνας σημαντικὸς ἀριθμὸς ψηφοφόρων, μωρῶν παρθένων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἐκδώσει ἀκόμη βιβλιάριον καὶ δι’ αὐτὸ συνεννοήθημεν μὲ τὸν συνάδελφόν μου κ. Δαβάκην, νὰ παρατείνωμεν τὴν προθεσμίαν ἐκδόσεως ταὐτοτήτων μέχρι 31ης Μαρτίου 1962, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἐγγραφὴ κατὰ τὴν διενεργουμένην τακτικὴν ἀναθεώρησιν τῶν μὴ ἐγγεγραμμένων εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, στοιχεῖον ἀπαραίτητον διὰ τὴν ἔκδοσιν ταὐτότητος. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ περίφημον θέμα τῆς παραβιάσεως τῆς διατάξεως τῶν ἑτεροδημοτῶν τῶν μὴ ἐγκατεστημένων εἰς τὴν πόλιν εἰς ἣν θέλουν νὰ ψηφίσουν, πρὸ τοῦ 1948. Ποῖος ἦτο ὁ δικαιολογητικὸς λόγος τῆς διατάξεως; Ὡς γνωρίζητε, ἡ διάταξις αὐτὴ ἐψηφίσθη τὸ 1950, διὰ πρώτην φορὰν μετεβλήθη δι’ ἑνὸς Α. Ν. καὶ ἐψηφίσθη τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1952 ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου καὶ δικαιολογητικὸς λόγος τῆς διατάξεως ἦτο νὰ ἐμποδισθῇ ἡ νόθευσις τοῦ φρονήματος τῶν μεγάλων πόλεων ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐπιστρέψει ἀπὸ τὰ βουνὰ μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ συμμοριτοπολέμου. Ἦσαν ἑτεροδημόται, δὲν ἠδύναντο νὰ ἐγκατασταθοῦν εἰς τὰς ἐπαρχίας των, διότι ἦτο ἀκόμη νωπὸν τὸ δρᾶμα τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ ἤθελον νὰ ψηφίσουν ἐδῶ, παρ’ ὅλον, ὅτι δὲν ἦσαν οὔτε δημόται, οὔτε κάτοικοι τῶν πόλεων. Διέμενον ἐδῶ ἐξ ἀνάγκης. Καὶ τὸ Κέντρον τότε ἐψήφισεν αὐτὴν τὴν διάταξιν μετὰ πολλῆς συζητήσεως εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ 1951 εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1952. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἐτηρήθη κατὰ τὸ δυνατόν, καθ’ ὅλην αὐτὴν τὴν διάρκειαν, ἂν καὶ ἀπ’ ὡρισμένας περιπτώσεις προκύπτει, ὅτι καὶ εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956 καὶ τοῦ 1958, ἡ σχετικὴ διάταξις ἐφηρμόσθη μὲ κἄποιαν ἐλαστικότητα. Εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ 1958 ὁ κ. Βαλοῦρδος ἠρώτησε τὸν προκάτοχόν μου Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, κ. Μακρῆν, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφίσουν εἰς τὴν Αἴγιναν ἑτεροδημόται, παρ’ ὅτι ἐγκατεστάθησαν ἐκεῖ μετὰ τὸ 1948. Καὶ ἀπήντησεν, ὅτι εἶναι διάταξις, ἡ ὁποία ἐφηρμόσθη κατὰ τὸ δυνατόν, ἀλλ’ ἡ ὁποία δὲν δυνάμεθα νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἐφηρμόσθη 100%. Κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων τοῦ 1961, τὶ συνέβη; Πρῶτον, ὑπῆρχεν ἡ πίεσις τοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος ἤθελεν ὁπωσδήποτε νὰ λάβῃ ἐκλογικὸν βιβλιάριον διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐφοδιασθῇ μὲ ταὐτότητα, ὡς προεῖπον. Δεύτερον, εἶχον περάσει 13 χρόνια ἀπὸ τοῦ ὁρίου, τὸ ὁποῖον εἶχε θέσει ἡ διάταξις τοῦ 1952 καὶ ἦτο πάρα πολὺ δύσκολον νὰ ἐξακριβωθῇ, ὅτι κάτοικος τῶν Ἀθηνῶν τὸ 1961 εἶχε ἔλθει εἰς τὰς Ἀθήνας τὸ 1947 ἢ τὸ 1949 ἢ τὸ 1950. Ἄλλως τε ἡ Ἀστυνομία καὶ ἡ Χωροφυλακὴ δὲν ἔχει στοιχεῖα περὶ τῆς μονίμου κατοικίας καὶ ἐκ πληροφοριῶν ἔδιδε τὴν βεβαίωσιν, ἢ δὲν τὴν ἔδιδε. Τρίτον, ὑπῆρχε μία διαφορετικὴ μεταχείρισις ἐκ μέρους τῶν ὀργάνων, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐντεταλμένα διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν πιστοποιήσεων αὐτῶν. Διατί; Διότι τὰ ὄργανα εἶναι ὅλα τὰ Ἀστυνομικὰ τμήματα καὶ ὅλα τὰ τμήματα Χωροφυλακῆς Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης. Εἶναι φυσικὸν ὡρισμένοι διοικηταὶ νὰ μὴ ἐφήρμοζον τὴν διάταξιν μὲ τὴν αὐστηρότητα, μὲ τὴν ὁποίαν ἐφήρμοζον ἄλλοι συνάδελφοί των. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐδόθησαν καὶ βεβαιώσεις εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι μονίμως ἐγκατεστάθησαν εἰς τὰς Ἀθήνας μετὰ τὸ 1948. Τέταρτον, καθὼς γνωρίζομεν, ἡ μόνιμος ἐγκατάστασις ἐνέχει δύο στοιχεῖα: Τὴν πραγματικὴν ἐγκατάστασιν καὶ τὴν πρόθεσιν ἐγκαταστάσεως. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Εἶναι εὔκολον νὰ εἴπητε εἰς κἄποιον, ὁ ὁποῖος σᾶς ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ 1947 διέμενεν εἰς τὰς Ἀθήνας ἐπὶ ἕνα μακρὸν χρονικὸν διάστημα, ὅτι τότε δὲν εἶχε τὴν πρόθεσιν ἐγκαταστάσεως, καὶ συνεπῶς, δὲν ἦτο μόνιμος κάτοικος, ἀλλὰ ἁπλῶς διέμενε τότε εἰς τὰς Ἀθήνας. Πέμπτον, αὐτὴ ἡ ἐλαστικότης ὡς πρὸς τὴν χορήγησιν αὐτῆς τῆς βεβαιώσεως περὶ μονίμου κατοικίας εἰς τὰς Ἀθήνας, τὴν Θεσσαλονίκην ἢ τὸν Πειραιᾶ πρὸ τοῦ 1948, εἶναι ἐλαστικότης, ἡ ὁποία ἐφηρμόσθη ἔναντι ὅλων τῶν Κομμάτων. Πρῶτον, εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, καθ’ ἣν ὡμίλησα περὶ τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν, εἶπον, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν ἐξέδωκεν 6.000 βιβλιάρια. Εἶναι ἕνας σημαντικὸς ἀριθμός. Βεβαίως, δὲν γνωρίζω ἐὰν ὡρισμένοι ψηφοφόροι τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν δὲν εἶναι κάτοικοι Ἀθηνῶν πρὸ τοῦ 1948. Δὲν τὸ ἐξήτασα οὔτε μὲ ἐνδιαφέρει, ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος, ἐὰν θὰ τὸ ἐξετάσω, ὅτι θὰ ἀνεύρω περιπτώσεις κατοίκων μετὰ τὸ 1948. Ὄχι, διότι κανεὶς ἐκ τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν μετεχειρίσθη ἀπάτην διὰ νὰ λάβῃ τὴν βεβαίωσιν, ἀλλὰ διότι ὁ ἴδιος ὁ ψηφοφόρος εἶναι πιθανὸν νὰ μὴ ἐνθυμῆται κἂν ὅτι ἦλθεν εἰς τὰς Ἀθήνας μετὰ τὸ 1948. Ἐδῶ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ τοὺς ἐρωτᾶτε πότε ἐγεννήθησαν καὶ σᾶς ἀπαντοῦν: Ἡ μάννα μου ξεύρει, ὄχι ἐγώ. Δεύτερον, ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. Μπριλλάκης, προκύπτει, ὅτι ἕνας μέγας ἀριθμὸς ψηφοφόρων νέων εἶναι ὀπαδοὶ τῆς Ε.Δ.Α. Συνεπῶς, ἐὰν ψάξετε θὰ εὕρετε μεταξὺ αὐτῶν ψηφοφόρους ἐγκατεστημένους εἰς τὰς Ἀθήνας μετὰ τὸ 1948. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ Χαϊδάρι, ὅπου κατηγορήθη ἡ Ε.Ρ.Ε., ὅτι ἐξέδωκε πληθώραν νέων βιβλιαρίων παρανόμως δι’ ἄτομα, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν κάτοικοι πρὸ τοῦ 1948, θὰ ἴδητε, ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. ηὔξησεν εἰς ἀπόλυτον ἀριθμὸν τὴν δύναμίν της κατὰ 400 ψηφοφόρους. Τὶ σημαίνει αὐτό; Ὅτι ἕνας μέγας ἀριθμὸς ψηφοφόρων ἐκ τῶν δύο χιλιάδων πεντακοσίων ποὺ ἐνεγράφησαν τὸ 1961 κατὰ τὴν τακτικὴν ἀναθεώρησιν εἰς Χαϊδάρι, ἵνα μὴ εἴπω περισσότεροι, διότι ἡ Ε.Δ.Α. θὰ ἔπρεπε νὰ χάσῃ καὶ ὄχι νὰ διατηρήσῃ τὴν δύναμίν της, ἕνας μέγας ἀριθμὸς νέων ψηφοφόρων, οἱ ὁποῖοι κατηγοροῦνται, ὅτι ἔλαβον βιβλιάρια παρανόμως, ἐνῷ δὲν ἦσαν κάτοικοι Ἀθηνῶν πρὸ τοῦ 1948, εἶναι ὀπαδοὶ τῆς Ε.Δ. Α. Τρίτον, εἰς τὴν Νέαν Φιλαδέλφειαν, κατηγορήθη ἡ Ε.Ρ.Ε., ὅτι ἐξεδόθησαν 117, εἰς τὴν πραγματικότητα 114, διότι τρεῖς ἀναφέρονται δίς, 114 νέα βιβλιάρια ἀνθρώπων ποὺ δὲν ἦσαν κάτοικοι Ἀθηνῶν πρὸ τοῦ 1948. Καὶ εὐτυχῶς, ἀνεκαλύφθη κατὰ τὴν ἰδία ὁμολογίαν τοῦ ἐκπροσώπου τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι καὶ ὁ ἴδιος εἰς τὴν Ν. Φιλαδέλφειαν εἶχεν ἐκδώσει 25 βιβλιάρια, ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι περιείχοντο εἰς τὸν κατάλογον τοῦ Κέντρου, ὡς παρανόμως λαβόντες τὰ βιβλιάριά των. Καὶ τέταρτον καὶ τελευταῖον, ἐγεννήθη τὸ περίφημον θέμα, καθ’ ὃ ὁ κ. Μπακατσέλος, δι’ ἑνὸς δραματικοῦ τηλεγραφήματος ἀνήγγειλεν, ὅτι ἕνας μέγας ἀριθμὸς δημοσίων ὑπαλλήλων, ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ καὶ τῆς Χωροφυλακῆς καὶ ὁπλιτῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, εἶχε λάβει παρανόμως βιβλιάρια τὸ 1961 εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἐξήτασα εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον τῆς Θεσσαλονίκης μήπως ὑπάρχει ἀπόδειξις ἐκδόσεως βιβλιαρίων ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, καὶ ἀνεκαλύφθη ἐκεῖ μία κατάστασις 350 περίπου ὀνομάτων, ἡ ὁποία φέρει τὴν σφραγίδα τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ μία ὑπογραφὴ μὲ τὴν λέξιν «παρελήφθησαν». Μία κατάστασις 350 ὀνομάτων ψηφοφόρων ποὺ ἐξέδωσαν βιβλιάρια τὸ 1961 ἐπιμελείᾳ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, πιθανὸν καὶ τῇ ἐπιμελείᾳ καὶ τοῦ ἰδίου τοῦ κ. Μπακατσέλου, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματος εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, τότε. Παρεκάλεσα ἐντὸς τῶν τριῶν αὐτῶν ἡμερῶν νὰ γίνῃ μία ἐνδελεχὴς ἐξακρίβωσις —ἔχω φωτοτυπίαν τῶν καταστάσεων αὐτῶν διὰ νὰ μὴ μὲ διαψεύσῃ ὁ κ. Μπακατσέλος— τοῦ χρόνου ἐγκαταστάσεως, καθ’ ὃν οἱ ψηφοφόροι αὐτοὶ ἐγκατεστάθησαν τὸ πρῶτον εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Καὶ ἤδη ἔχω ἀναφορὰς ὡς πρὸς 27 πρόσωπα, ὅτι ἔχουν ἐγκατασταθῆ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην μετὰ τὸ 1950, συνεχιζομένης τῆς ἐρεύνης διὰ τὴν ἐξακρίβωσιν καὶ τῶν ὑπολοίπων. Καὶ δὲν λαμβάνουν ὑπ’ ὄψει τὰ ὀνόματα τῶν ὑπάνδρων γυναικῶν, αἱ ὁποῖαι ἀκολουθοῦν τὴν κατοικίαν τοῦ συζύγου. Ὅταν, λοιπόν, ὁ κ. Μπακατσέλος γνωρίζῃ, ὅτι ἡ διάταξις ἐφηρμόσθη μὲ ἐλαστικότητα καὶ ὅτι ἀπέκτησαν τὸ δικαίωμα τῆς ψήφου ψηφοφόροι, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Ἀστυνομία δὲν ἦτο 100% βεβαία, ὅτι ἦλθον μετὰ τὸ 1948, ἀλλὰ ἐκ πληροφοριῶν, ἐνόμιζεν, ὅτι ἐπείσθη, ὅτι ἦσαν κάτοικοι πρὸ τοῦ 1948, διατὶ κατηγορεῖ διὰ τὸ γεγονὸς αὐτὸ τὴν Ε.Ρ.Ε.; Οἱ νεοεγγραφέντες εἰς τὰς τρεῖς πόλεις ἀνήκουν εἰς ὅλα τὰ Κόμματα, κατὰ τὸν λόγον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἀνήκουν εἰς ὅλα τὰ Κόμματα καὶ οἱ παλαιοὶ πρὸ τοῦ 1961 ἐγγραφέντες ψηφοφόροι. Καὶ διὰ νὰ τελειώνω, κ. συνάδελφοι, ἔρχομαι εἰς τὸ περίφημον «διπλοῦν ἔγκλημα». Τὸ Κέντρον κατηγόρησε τὴν Ε. Ρ.Ε., ὅτι διὰ τῆς ἐγγραφῆς ἀνδρῶν τοῦ Στρατοῦ καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας εἰς τοὺς καταλόγους κατὰ τὸ 1961 διεπράξαμεν ἕνα «διπλοῦν ἔγκλημα» κατὰ τῆς Πατρίδος. Ποῖον εἶναι τὸ «διπλοῦν ἔγκλημα»; ὅτι καὶ αὐτοὶ καὶ οἱ ἄλλοι ψηφοφόροι ἔλαβον βεβαίωσιν, ὅτι ἦσαν κάτοικοι Ἀθηνῶν, Θεσσαλονίκης, Πειραιῶς, πρὸ τοῦ 1948. Ἐὰν ἀναλογισθῆτε, ὅτι ἐκεῖνοι ποὺ ὑπηρέτουν τὸ 1947 εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, πλεῖστοι ὅσοι εἶχον μόνιμον διαμονὴν εἰς τὰς Ἀθήνας, διότι ἦτο ἀδύνατον νὰ κατοικοῦν μονίμως εἰς τὴν ὕπαιθρον, θὰ πεισθῆτε, ὅτι ἡ κατηγορία αὐτὴ περὶ «διπλοῦ ἐγκλήματος», ὡς πρὸς τὸ ἕνα σκέλος, εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμος. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον σκέλος, τὸ Κέντρον, συνεχῶς παραπονεῖται, ὅτι ἡ ψηφοφορία στρατιωτικῶν, βάσει καταστάσεων, εἶναι ψηφοφορία, ἡ ὁποία ἔγινε κατὰ τρόπον συντεταγμένων, δηλαδή, ὅτι οἱ διοικοῦντες τὰς μονάδας διέταξαν τὸν λόχον των νὰ μεταβῇ εἰς τὸ Τμῆμα καὶ νὰ ψηφίσῃ ὑπὸ τὴν ἄγρυπνον παρακολούθησίν των. Ὅταν, ὅμως, ἐδόθη τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἄνδρας τῶν Μονάδων νὰ ψηφίσουν, ὡς οἱ ἄλλοι πολῖται, κατηγορεῖται δι’ αὐτὸ ἡ ΕΡΕ. Καὶ ἐρωτῶ, ἐὰν αὐτοὶ οἱ κύριοι ἔλαβον βιβλιάριον καὶ ἐψήφισαν μὲ ὅλους τοὺς τύπους βάσει τοῦ βιβλιαρίου αὐτοῦ, διατὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ ἔγκλημα, κατὰ τοὺς κυρίους τοῦ Κέντρου; Ἀλλά, διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω πόσον μελετημένοι εἶναι εἰς τὰ θέματα αὐτά, θὰ σᾶς ἀναφέρω τὴν περίπτωσιν Μανουσοπούλου, τοῦ Νομάρχου Θεσσαλονίκης, ὁ ὁποῖος εἶναι κάτοικος, ἀποδεδειγμένως, Θεσσαλονίκης ἀπὸ τοῦ 1940, ὁ ἴδιος δὲ βεβαιοῖ, ὅτι εἶναι ἀπὸ τοῦ 1938. Λέγω, ὅμως, ἐγώ, τὸ 1940, διότι τὸ 1930 ἐγεννήθη εἰς Θεσσαλονίκην ὁ υἱός του καὶ προέβη εἰς σύνταξιν ληξιαρχικῆς πράξεως γεννήσεως τοῦ υἱοῦ του, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψεν ὁ ἴδιος, ὡς κάτοικος Θεσσαλονίκης, εἰς ἀνύποπτον χρόνον. Ὅταν, λοιπόν, ἀπεδείχθη, ὅτι ὁ κ. Μπακατσέλος κατηγορεῖ ἀδίκως τὸν κ. Μανουσόπουλον, ἐπηκολούθησε ἄλλο τηλεγράφημα. Νὰ μοῦ εἴπητε, διατὶ ὁ κ. Μανουσόπουλος, κάτοικος Θεσσαλονίκης, ἔχει παραβιάσει τὴν ἐντοπιότητα καὶ εἶναι Νομάρχης Θεσσαλονίκης, παρὰ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου. Ὁ κ. Μπακατσέλος, ὅμως, εἶναι νομικὸς καὶ θὰ ὤφειλεν νὰ ἐξετάσῃ τοὺς νόμους καὶ νὰ ἴδῃ, ὅτι ἡ ἐντοπιότης εἶναι ἀρχή, ἡ ὁποία ἰσχύει εἰς τὴν χώραν μας, ἀλλὰ ἐξαιροῦνται οἱ Νομάρχαι τῶν δύο μεγάλων Νομῶν Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης. Συνεπῶς, καὶ αὐτὴ ἡ τελευταία κατηγορία ἀπεδείχθη ἕωλος καὶ ἀβάσιμος, ὅσον καὶ αἱ προηγούμεναι. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς ἀπησχόλησα ἀρκετὰ μὲ τὰ θέματα αὐτά. Τελειώνοντας, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω καὶ τὸ ἑξῆς: Θέλω νὰ πιστεύσητε, ὅτι τὸ ἑσπέρας τῶν ἐκλογῶν δὲν ἐχάρην τόσον διὰ τὴν νίκην τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅσον διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ Κέντρου. Ἐπίστευον καὶ πιστεύω πάντοτε, ὅτι εἶναι ἀδύνατον ὁ τόπος αὐτὸς νὰ ἐξελιχθῇ ὁμαλῶς, ἐὰν δὲν ὑπάρξουν δύο μεγάλα ἐθνικὰ Κόμματα. Τὸ ἑσπέρας, λοιπόν, τῆς ἐκλογῆς, ἐχάρην, διότι εἶχε δημιουργηθῆ τὸ δεύτερον αὐτὸ Κόμμα —τὸ πρῶτον τῆς Ε.Ρ.Ε.— τὸ Κόμμα τοῦ Κέντρου. Καὶ φαντάζεσθε μὲ πόσην λύπην παρηκολούθησα ἔκτοτε τὴν μανίαν τῆς αὐτοκαταστροφῆς, ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατέχεται αὐτὸ τὸ ἴδιον τὸ Κέντρον. Ἐλπίζω, ὅτι αἱ κατηγορίαι κατὰ τῶν ἐκλογῶν, ποὺ εἶχον τὴν ἔναρξίν των τὴν ἑπομένην τῆς ἐκλογῆς καὶ ποὺ συνεχίζονται μέχρι σήμερον, εἶναι μία παρένθεσις, ἡ ὁποία γρήγορα θὰ κλείσῃ. Ἐλπίζω, ὅτι τὸ Κέντρον, μετὰ τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεώς του, θὰ θελήσῃ νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν ὁμαλὴν ἐξέλιξιν τῆς πολιτικῆς μας καταστάσεως. Ἔχομεν καὶ ἡμεῖς δικαιώματα καὶ ὑποχρεώσεις. Τηροῦμεν τὰς ὑποχρεώσεις μας. Ἔχουν καὶ τὰ ἄλλα Κόμματα ὑποχρεώσεις. Τηροῦν καὶ αὐτὰ τὰς ὑποχρεώσεις των. Θὰ ἦτο κρῖμα τὸ δεύτερον ἐθνικὸν Κόμμα νὰ θέλῃ μόνον νὰ ἔχῃ δικαιώματα καὶ οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν καὶ νὰ προετοιμάζῃ ἀνωμαλίας εἰς τὸ τόπον αὐτόν. (Χειροκροτήματα).

§24Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ......

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Οὔτε ἐγγεγραμμένος εἶσθε, οὔτε διακοπὴν κάμετε.

§26Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Παρακαλῶ, μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θέλετε ἐρώτησιν; Ἐὰν θὰ κάμετε ἐρώτησιν......

§28Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ μετάσχωμεν εἰς τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ θὰ ἤθελον μίαν ἐρώτησιν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεσθε τὴν ἐρώτησιν, κ. Ὑπουργέ;

§30Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Εὐχαρίστως.

§31Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐπειδὴ καὶ ἐν τῇ ἑσπέρᾳ ταύτῃ ἐνεφανίσθη διαφωνία, ὡς πρὸς τὴν ἀπογραφὴν καὶ καθὼς γνωρίζετε ἔχω καταθέσει αἴτησιν διὰ νὰ λάβωμεν, τέλος πάντων, γνῶσιν τῆς τελευταίας ἀπογραφῆς, δύνασθε νὰ μᾶς εἴπητε, ἐὰν ὑπάρχῃ μεγάλη διαφορὰ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀπογραφῆς, διὰ νὰ προχωρήσω εἰς τὸ δεύτερον ἐρώτημα.

§32Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἀπόφασις περὶ κυρώσεως τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1961, ὡς πρὸς τὸν πραγματικὸν πληθυσμόν, ἔχει ὑπογραφῆ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἐμὲ πρὸ ὀκτὼ ἡμερῶν καὶ εἶναι θέμα τυπικὸν ἡ δημοσίευσίς της. Τὴν ἔχομεν ὑπογράψει εἰς τὰς 3 Ἰανουαρίου.

§33Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὑπάρχει διαφορὰ σημαντικὴ μεταξὺ τῆς παλαιᾶς καὶ τῆς νέας ἀπογραφῆς καὶ ποία; Διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν αἱ ἐκλογαὶ διεξήγοντο μὲ τὴν νέαν ἀπογραφήν, πόσας ἕδρας ἔχει κερδίσει ἡ Ε.Ρ.Ε.;

§34Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν ξεύρω τὰ ἀποτελέσματα, ἀλλὰ θὰ ἴδητε, ὅτι οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς —ὑπεγράψαμεν τὴν ἀπογραφὴν τοῦ πραγματικοῦ πληθυσμοῦ καὶ ὄχι τοῦ νομικοῦ— εἶναι ἀδύνατον ἡ Ε.Ρ.Ε. νὰ ἔχῃ κερδίσει περισσοτέρας ἀπὸ τρεῖς ἢ τέσσαρας ἕδρας. Μὴ ἐλπίζετε, λοιπόν, εἰς τὸ θεῖον δῶρον τῆς ἀπογραφῆς.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Εὐαγγελίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§36Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτιθέμενος νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς προτάσεως παραπομπῆς εἰς εἰδικὸν δικαστήριον μελῶν τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου ἐπὶ τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§38Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ὑπογραμμίσω εὐθὺς ἀμέσως, ὅτι τόσον κατὰ τὴν προηγουμένην, ὅσον καὶ κατὰ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν, ἐσημειώθη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, μία ἰδιότυπος τακτική. Ἡ τακτικὴ αὕτη ἦτο διερευνητικὴ καὶ ἀπολογητική. Δηλαδή, ἠθέλησεν ὁ κ. Ράλλης, δι’ ὅσων εἶπεν καὶ καθ’ ὃν τρόπον τὰ ἐξέθεσε, νὰ ἴδῃ, πῶς καὶ κατὰ ποῖον τρόπον ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ ἀναπτύξῃ τὸ κατηγορῶ εἰς τὴν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν προτάσεων παραπομπῆς, ὥστε νὰ προπαρασκευασθῇ διὰ τὴν ἀντίκρουσιν. Ἡ τακτικὴ αὕτη προδίδει τὴν καταφανῆ ἀνησυχίαν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν βαρυτάτων εὐθυνῶν τῶν ἰδικῶν της καὶ τῆς Ὑπηρεσιακῆς τοῦ κ. Δόβα. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ὑποκριτικὴ ἡ ἐκδήλωσις ἐκ μέρους τῶν κυβερνητικῶν ἀγορητῶν, διότι ἡ Ἕνωσις Κέντρου, δὲν ἔρχεται ἐδῶ διὰ νὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν δυνατότητα κοινοβουλευτικοῦ διαλόγου. Ἐὰν πράγματι, ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ ἔχῃ μίαν συζήτησιν πρόσωπον μὲ πρόσωπον μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν συζήτησιν αὐτὴν πρὸ τῶν διακοπῶν τῶν ἑορτῶν. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὰς διακοπάς, διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν σπεύδει νὰ ἐγγράψῃ δύο προτάσεις περὶ παραπομπῆς τῶν Ὑπουργῶν τῆς Ὑπηρεσιακῆς εἰς τὸ εἰδικὸν δικαστήριον, διὰ νὰ ἔχῃ τὸν διάλογον εἰς ὁλοκληρωμένην μορφήν; Ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι ποὺ τὴν ἄγουν νὰ παρελκύῃ τὸ θέμα διὰ νὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀπαντοῦν εἰς ἀπόντας; Τοῦτο, κ. συνάδελφοι, λέγω δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν συνηγορίας ὑπὲρ μιᾶς παρατάξεως, ἡ ὁποία διὰ λόγους ποὺ τὴν ἀφοροῦν εἶναι ἀποῦσα ἀπὸ τὸ Σῶμα, ἀλλὰ διὰ νὰ τεθοῦν τὰ πράγματα ἐκεῖ ποὺ εἶναι καὶ νὰ μὴ γίνεται προσπάθεια ὑπεκφυγῆς.

§39Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τί ἐννοεῖτε, ὅτι δὲν συμφωνεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐγγράψῃ τὸ θέμα; Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐγγράφει. Μειδιᾶ ὁ ἀγαπητὸς κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Δ.Α., χωρὶς νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του τὸ νόμον. Τὶ νὰ ἐγγράψῃ ἡ Κυβέρνησις; Γνωρίζετε τὸν νόμον περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν; ἀσφαλῶς ναί. Τὶ λέγει ὁ νόμος; Ὅτι ἡ πρότασις παραπομπῆς ἐγγράφεται ἐντὸς 8 ἡμερῶν. Λέγει ὁ νόμος, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις ἢ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς νὰ προτάσσῃ τὴν πρότασιν;

§40Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Πράγματι, ὁ νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν λέγει, ὅτι αἱ προτάσεις ἐγγράφονται ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι καὶ τὴν πρώτην καὶ τὴν δευτέραν ἡμέραν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀνησυχοῦσε τόσον νὰ ἔχῃ τὸν διάλογον, ἠμποροῦσε νὰ τὴν ἐγγράψῃ τὴν πρότασιν, κατὰ τὴν δευτέραν ἡμέραν. Ἠμπορεῖ ὁ νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν νὰ μὴ λέγῃ, ὅτι ἐπακολουθεῖ ἀμέσως ἡ συζήτησις, ἀλλὰ δὲν τὸ ἔχετε πάρει χαμπάρι, ὅτι πρόκειται περὶ σοβαρωτάτου πολιτικοῦ θέματος; Ἀσχέτως, ὅμως, τοῦ τὶ λέγει ὁ νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ πολιτικοῦ θέματος, περὶ κατηγοριῶν φοβερῶν, αἱ ὁποῖαι βαρύνουν καὶ ὑμᾶς καὶ τὴν Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν, νὰ σπεύσητε νὰ ἐγγράψητε ἀμέσως τὴν πρότασιν καὶ νὰ προκαλέσητε τὴν συζήτησιν. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, θέλομεν νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις, ἀλλὰ δὲν ἔρχονται οἱ βάρβαροι. Δὲν λέγει ὁ νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν νὰ γίνῃ ἀμέσως ἡ συζήτησις. Εἶναι, ὅμως, θέμα πολιτικὸν καὶ ὀφείλετε, ἐὰν ἔχετε συναίσθησιν στοιχειώδη τῆς εὐθύνης σας, νὰ σπεύσητε νὰ ἐγγράψητε τὴν πρότασιν, διὰ νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις.

§41Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ εἰσέλθητε εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος; Διότι εἴπατε, ὅτι θὰ πῆτε δύο λόγια.

§42Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Μὲ διακόπτετε.

§43Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν θὰ κάμω κατάχρησιν τοῦ γεγονότος, ὅτι μοῦ παρέχεται τὸ δικαίωμα τῆς διακοπῆς. Θέλω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον δὲν ἀποφεύγει, ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν ἀντιμετωπίζει ἤδη τὸ ζήτημα, εἴτε συζητεῖται εἰς τὰ πλαίσια τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς τῆς Κυβερνήσεως Δόβα, εἴτε εἰς τὰ πλαίσια τῆς ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία ἀπὸ προχθὲς συζητεῖται. Τὶ ἄλλο πράττει ἡ Κυβέρνησις, παρὰ νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὴν συζήτησιν μαζί σας; Προηγουμένως ἠκούσατε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀπαντῶντα καὶ ἀποκρούοντα τὰς κατηγορίας ὑμῶν καὶ τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου. Ἐὰν ἀπουσιάζει τὸ Κέντρον ἐκ τῆς αἰθούσης, δὲν πταίει ἡ Κυβέρνησις. Τὸ Κέντρον δὲν ἔρχεται. Ἡμεῖς ἀνεμένομεν νὰ ἐμφανισθῇ τὸ Κέντρον καὶ νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα μαζί του, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν ἔρχεται νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν θέσιν του. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἠδύνατο νὰ ἐπωφεληθῇ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων καὶ νὰ ἀσκήσῃ τὴν πολεμικήν του. Δὲν τὸ ἔπραξε. Μετὰ τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης προετείναμεν νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ συνεδρίασις, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἄλλο θέμα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Τὸ Κέντρον καὶ πάλιν ἀπέφυγε νὰ ἔλθῃ. Ὅταν τὴν 9ην Ἰανουαρίου ἦλθεν ἡ Ἕνωσις τοῦ Κέντρου ὡρκίσθη καὶ ἀπῆλθε, ἐνῷ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ ὁ Ἀρχηγός της τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος. Διατὶ ρίπτετε τὴν εὐθύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν εἰσέρχεται εἰς τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως; Συνεννοηθῆτε πρῶτον μὲ τὸν ἑαυτόν σας ἀποσύρωντες ἢ ζητοῦντες τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως, τὴν οὐσίαν συνεχίζετε, αὐτὴν τὴν στιγμήν. Δεύτερον, συνεννοηθῆτε μὲ τοὺς ἄλλους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐπερωτήσεις, ὥστε νὰ τὰς ἀποσύρουν καὶ οὕτω νὰ ἔλθῃ πρῶτον πρὸς συζήτησιν τὸ θέμα τῆς παραπομπῆς. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ζητῆτε ἀπὸ ἡμᾶς νὰ παραβιάσωμεν τὸν νόμον περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, ὁ ὁποῖος προβλέπει ὡρισμένην διαδικασίαν καὶ ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι ἡ πρότασις παραπομπῆς συζητεῖται κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς της εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Καὶ ἐννοεῖ ἡ διάταξις τοῦ νόμου, προφανῶς, τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ οὐχὶ εἰδικὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, διότι τότε, δὲν θὰ ὑπῆρχε σειρά, σειρὰ ὑπάρχει μόνον διὰ τὰς ἐπερωτήσεις, τὰς ἐρωτήσεις, τὰς ἀναφορὰς καὶ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Ἡ πρότασις, ἐπαναλαμβάνω, ἐγγράφεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ ἀκολουθεῖ τὴν σειράν της. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διακόψωμεν τὴν ἐπερώτησιν τὴν ἰδικήν σας, τοῦ κ. Βασιλάτου καὶ ἄλλων συναδέλφων, διὰ νὰ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως; Συνεννοηθῆτε μεταξὺ σας, ἀποσύρατε τὰς ἐπερωτήσεις τὰς ἄλλας ἢ διαγράψατέ τας, διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως. Μὴ κατηγορεῖτε τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν συζητεῖται ἡ πρότασις. Ἡμεῖς κατηγοροῦμεν τὸ Κέντρον, διότι δὲν ἔρχεται νὰ συζητήσῃ μαζὶ μας καὶ νὰ μᾶς ἐπιτεθῇ. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ μᾶς ἐπιτεθῇ, διότι γνωρίζομεν, ὅτι ἡ ἐπίθεσις εἶναι ἄνευ στόχου καὶ γνωρίζομεν, ὅτι θὰ εἶναι ἄσφαιροι καὶ ἄστοχοι αἱ βολαὶ του. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§45Η. ΗΛΙΟΥ. Διὰ τῆς χθεσινῆς δηλώσεως τῆς παρατάξεώς μας ἐθέσαμεν ὀρθῶς τὸ ζήτημα, καὶ ἐγκαλέσαμεν τὸ ταχύτερον τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Προεδρεῖον νὰ προβοῦν εἰς τὴν ἐγγραφὴν τῆς προτάσεως διὰ νὰ προηγηθῇ πάσης ἄλλης συζητήσεως, διότι ἀποτελεῖ τὸ κύριον πολιτικὸν θέμα τῆς στιγμῆς. Ἀλλὰ ὡς πρὸς τὴν τοποθέτησιν τὴν τυπικὴν ποὺ ἔκαμε ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπίσης, διαφωνοῦμεν ἀπολύτως. Καὶ ἐθέσαμεν διὰ τῆς χθεσινῆς μας δηλώσεως τὸ ζήτημα, διότι μία πρότασις παραπομπῆς οἱουδήποτε Ὑπουργοῦ καὶ μέλους τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἀποτελεῖ ἐπερώτησιν, ἀλλὰ ἀποτελεῖ πρότασιν πρὸς τὴν Βουλὴν, νομοθετικοῦ περιεχομένου, περὶ τῆς ὁποίας δὲν ὑπάρχει σειρὰ Ἡμερησίας Διατάξεως, οὐδὲ ἡ Βουλὴ καταρτίζει Ἡμερησίαν Διάταξιν, ὅπως τὰ δικαστήρια τὰ πινακιά των, ἀλλὰ τῆς ἐγγραφῆς ἐπακολουθεῖ ἀμέσως ἡ συζήτησις. Θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἰς τὴν προηγουμένην περίοδον τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν πρώτην σύνοδον, προέκυψεν κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τῆς ἐξαγωγῆς σίτου, τῆς γνωστῆς ὑποθέσεως Μποῦνγκε, περίπτωσις, ἀπὸ τὸ σύνολον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, περίπτωσις εὐθύνης τοῦ τότε Ὑφυπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου κ. Χρυσανθοπούλου. Τὴν πρώτην ἡμέραν, ἡμέραν ἐλέγχου κατετέθη ἡ πρότασις παραπομπῆς τοῦ Ὑφυπουργοῦ κ. Χρυσανθοπούλου, εἰς εἰδικὸν δικαστήριον, περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν καὶ ἀμέσως ἐξετυπώθη καὶ συνεζητήθη τὴν ἑπομένην ἡμέραν, νομοθετικῆς ἐργασίας. Ἑπομένως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπινοήσωμεν, ὅτι ἡ ἐπερώτησις, ἡ ὁποία εἶναι γυμνὸς ἔλεγχος καὶ ἡ πρότασις παραπομπῆς, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ στρέφεται καὶ κατὰ πρώην Ὑπουργῶν καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ ἀπὸ τὸ κυβερνῶν Κόμμα κατὰ Ὑπουργῶν προλαβούσης Κυβερνήσεως, τυχὸν εὑρισκομένης εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, στρέφεται εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν κατὰ Ὑπουργῶν Ὑπηρεσιακῆς, λεγομένης Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγχισθῇ καὶ νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἀποτελεῖ ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ καὶ ἐγγράφεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ ἀναμένει τὴν σειράν της. Ἡ ἐπιμονὴ ὅλων τῶν Κομμάτων, τὰ ὁποῖα ἀσκοῦν τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου, ἡ ἐπιμονὴ διὰ τὴν ἐπίσπευσιν σημαίνει, ὅτι καὶ ἂν ὑπάρχει περίπτωσις ἐγγραφῆς εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων, διὰ παραιτήσεως ἀπὸ τὰς προηγουμένας ἐπερωτήσεις καὶ ἐπανεγγραφῆς των εἰς τὸ μέλλον ἢ δι’ ἀναβολῆς, ἐὰν τὸ Προεδρεῖον συνῄνει εἰς τὴν ἀναβολήν, διότι ὁ Κανονισμὸς θέτει ὡρισμένας προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι πιθανὸν νὰ μὴ ὑπάρχουν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, θὰ ἐπεσπεύδετο ἡ συζήτησις περὶ παραπομπῆς. Ἀλλὰ δὲν τὴν θέλει ἡ Κυβέρνησις ἢ θέλει νὰ τὴν ἀπομακρύνῃ, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον.

§46Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ ἡ ὁποία περιείχετο καὶ εἰς τὴν χθεσινὴν δήλωσιν τῆς Ε.Δ.Α. εἶναι κατ’ ἐμὲ ἐσφαλμένη. Ἡ ὕπαρξις προηγουμένων, ὅπως εἶναι τὸ προηγούμενον τοῦ 1960, ἢ ὅπως εἶναι τὸ προηγούμενον τοῦ 1950, ἡ περίπτωσις τῶν προηγουμένων αὐτῶν, δὲν δημιουργεῖ δίκαιον. Ἁπλούστατα, εἰς τὰς περιπτώσεις ἐκείνας ἐθίγει ἡ ὑπόληψις ὡρισμένου μέλους τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατόπιν συμφωνίας ὅλων τῶν Κομμάτων, ὅλων τῶν μερίδων ἐν τῇ Βουλῇ προετάχθη τὸ θέμα τὸ συνδεόμενον μὲ τὴν ὑπόληψιν ἑνὸς μέλους τῆς Κυβερνήσεως ἢ καὶ τῆς Βουλῆς. Ὁ νόμος, κ. Ἠλιοῦ, εἶναι ρητὸς καὶ εἶναι ὁ νόμος τοῦ 1877, ὁ ὁποῖος ἀνεβίωσε μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 3398 τοῦ 1927. Καὶ ἀνεβίωσε μάλιστα ρητῶς διὰ νεωτέρου νόμου, χωρὶς τοῦτο νὰ εἶναι ἀναγκαῖον, ὅπως εἶχον δηλώσει εἰς τὴν Βουλὴν τὸν Μάϊον τοῦ 1950. Πάντως ἡ διάταξις εἶναι ἀπολύτως σαφής. Συζητεῖται, λέγει, ἡ πρότασις παραπομπῆς κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς. Ἐγγραφῆς ποῦ; Δὲν ὑπάρχουν παρὰ μόνον τρία πινάκια —χρησιμοποιῶ τὴν λέξιν ἐπειδὴ τὴν ἐχρησιμοποίησε χθὲς εἰς τὴν δήλωσίν της ἡ Ε.Δ.Α.— τὸ πινάκιον τῶν νομοσχεδίων, τὸ πινάκιον τῶν ἐρωτήσεων καὶ τὸ πινάκιον τῶν ἐπερωτήσεων. Εἰς ἓν ἀπὸ αὐτὰ τὰ τρία πρέπει νὰ ἐγγραφῇ. Ἀσφαλῶς, εἰς τὸ πινάκιον τῶν ἐπερωτήσεων. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις εἰς περίπτωσιν, ἡ ὁποία δὲν ἀφορᾷ εἰς τὴν ὑπόληψιν ἑνὸς μέλους αὐτῆς, ἢ εἰς τὴν ὑπόληψιν οἱουδήποτε μέλους τῆς Βουλῆς, ἔστω καὶ ἀνήκοντος εἰς ἄλλον Κόμμα, διότι τὸ αὐτὸ θὰ ἐζήτει καὶ θὰ ἔκαμεν ἐφ’ ὅσον θὰ ἀφεώρα τὴν ὑπόληψιν καὶ τὴν τιμὴν ἑνὸς οἱουδήποτε μέλους τῆς Βουλῆς, πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ καὶ νὰ κάμῃ ἔκκλησιν νὰ παραιτηθῆτε ἀπὸ τὰς ἐπερωτήσεις σας, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸ θέμα τῆς παραπομπῆς τῆς Κυβερνήσεως Δόβα; Σεῖς θὰ τὴν κάμετε. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλωμεν, φερ’ εἰπεῖν, εἰς τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν νὰ ἀποσύρῃ τὴν κρίσιμον, ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας, ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἔχει διατυπώσει ὁ κ. Βασιλᾶτος; Συνεννοηθῆτε. Καμμίαν ἀντίρρησιν δὲν θὰ ἔχωμεν ἡμεῖς, νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις τῆς παραπομπῆς, τὴν Τρίτην. Ἀλλὰ μὴ ἐπιρρίπτετε τὴν εὐθύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν συζητεῖ μαζὶ σας καὶ προχθὲς συνεζήτει μαζὶ σας καὶ αὔριον θὰ συζητήσῃ. Καὶ ἂς ἔλθουν καὶ οἱ ἄλλοι κύριοι νὰ συζητήσουν. Κατ’ οὐσίαν, ἄλλως τε, αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν συζητοῦμεν τὴν οὐσίαν τῶν εὐθυνῶν τῆς Κυβερνήσεως Δόβα ἢ μᾶλλον, ὅπως εἴπατε πρὸ ὀλίγου, τῆς Κυβερνήσεως ἡμῶν, τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε.; Κατὰ τὶ θὰ μᾶς ἐνδιέφερε νὰ ἀπορρίψωμεν τὴν συζήτησιν, τὴν τυπικὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς συζήτησιν, ἡ ὁποία θὰ ἀγάγῃ ὁπωσδήποτε εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἐκ τῶν προτέρων γνωρίζετε, διότι ἡ πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ δὲν ἀνέχεται καὶ τὴν σκέψιν ἀκόμη παραπομπῆς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατηγοῦ Δόβα; Κατὰ τὶ θὰ διέφερε, λοιπόν, ἡ τυπικὴ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ συζήτησις ἀπὸ τὴν συζήτησιν τὴν συστατικήν, τὴν ὁποίαν κάμνομεν αὐτὴν τὴν στιγμήν; Τὰ αὐτὰ ἐπιχειρήματα δὲν θὰ προεβάλλοντο; Καὶ εἰς τὰ αὐτὰ ἐπιχειρήματα δὲν θὰ ἀπαντήσωμεν; Περὶ τῶν ἐκλογῶν δὲν πρόκειται; Ξεύρομεν τὸ κείμενον τῆς προτάσεως παραπομπῆς καὶ τὸ κείμενον αὐτῆς εἶναι εἰς τὴν οὐσίαν ταὐτόσημον μὲ τὴν συζητουμένην ἐπερώτησίν σας. Λοιπόν, ἂς ἀφήσωμεν τὰ λογοπαίγνια, —ἐγὼ δὲν λέγω τὴν λογοκοπίαν— ἂς ἀφήσωμεν τὰ λογοπαίγνια. Ἡ συζήτησις γίνεται. Ἡ Κυβέρνησις ἦτο προθυμοτάτη ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ τὴν κάμῃ. Τὸ «Κέντρον» εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποφεύγει. Συνεννοηθῆτε μεταξύ σας, διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐπὶ τῆς παραπομπῆς συζήτησις τὴν Τρίτην.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν κ. Σ. Μαρκεζίνης, ἔχει τὸν λόγον.

§48Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις ποὺ γίνεται σήμερον εἶναι πρόωρος. Ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἤδη διανεμηθῆ ἡ Ἡμερησία Διάταξις, ἡ συμπεριλαμβάνουσα τὴν πρότασιν παραπομπῆς καὶ ἡ Βουλὴ ἐρωτωμένη ἀπὸ τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ ἐπισπεύσουν τὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως συζήτησιν, νὰ ἀποφασίσῃ. Τονίζω ἀκόμη, ὅτι πρόκειται περὶ δύο χωριστῶν θεμάτων. Εἶναι σαφὴς ὁ νόμος. Τὴν ἐγγραφὴν ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ κάμετε ἐντὸς 8 ἡμερῶν. Τώρα διατὶ σεῖς δὲν τὴν ἐγγράψατε ἀπὸ τὴν πρώτην ἢ τὴν δευτέραν ἡμέραν ἢ ἐὰν θὰ τὴν ἐγγράψητε σήμερον ἢ αὔριον εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ὁ χρόνος τῆς συζητήσεως ἀποτελεῖ ἄλλο στάδιον. Ἐὰν θὰ ἀκολουθηθῇ ἡ σειρὰ τῆς ἐγγραφῆς, ἢ ἐὰν θὰ πρέπει νὰ προτιμηθῇ, ἐπὶ τούτου σαφὴς εἶναι ὁ νόμος. Λέγει τοῦτο, ὅτι εἶναι δικαίωμα τῆς Βουλῆς, δηλαδή, τῆς πλειοψηφίας νὰ ἀποφασίσῃ: Κατὰ συνέπειαν ἐὰν ἐγγραφῇ διὰ τὴν Τρίτην, τὴν Τρίτην θὰ ἦτο φυσικὸν νὰ προκύψῃ τὸ ζήτημα, πότε καὶ πῶς θὰ συζητηθῇ. Οἱ ὑποβάλλοντες τὰς προτάσεις εἶναι φυσικὸν νὰ ζητήσουν τὴν προτίμησιν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐναπόκειται νὰ λάβῃ θέσιν. Ἡμεῖς δὲν θὰ ἀποτελέσωμεν τὸ ἐμπόδιον, ἐπιμένοντες ὁπωσδήποτε εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἰδικῆς μας ἐπερωτήσεως. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ συζήτησις γίνεται προώρως καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ὑπάρχει θέμα ἐλέγχου τοῦ Προεδρείου διὰ τὴν μέχρι σήμερον μὴ ἐγγραφήν. Δικαιοῦται ἀπὸ τὸν νόμον. Καὶ ὁ νόμος εἶναι πολὺ σαφὴς καὶ ἀκριβής. Εἰς τὸν Πρόεδρον ἀφήνονται ὀκτὼ ἡμέραι. Τώρα ποῦ θὰ ἐγγραφῇ; Ἐὰν θὰ ἐγγραφῇ ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως ἢ θὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, ἢ κατ’ εἰδικὸν ἄλλον τρόπον. Καὶ αὐτό, νομίζω, ὅτι ἐναπόκειται εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν ἀντίληψιν καὶ κρίσιν τοῦ Προέδρου καὶ εἰς τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Μπορεῖ νὰ ὁρισθῇ ἡ συζήτησις καὶ ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος καὶ δὶς καὶ εἰς συνεχεῖς συνεδριάσεις καὶ κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐγγραφήν, θέλω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὅπως γνωρίζητε, ὅλοι σας, ἕκαστον Σάββατον ἐκτυποῦται καὶ διανέμεται ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῶν ἐπερωτήσεων τῆς ἑπομένης ἑβδομάδος. Δὲν συνέτρεχε δὲ λόγος νὰ ἐκδοθῇ ἔκτακτος Ἡμερησία Διάταξις ἐπερωτήσεων διὰ τὸ θέμα αὐτό, τὴν ἑπομένην ἢ μεθεπομένην ἀπὸ τῆς καταθέσεως. Δὲν νομίζω δέ, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιδεικνύεται νευρικότης. Εἶναι τὸ σύστημά μου νὰ ἀσκῶ τὰ καθήκοντά μου ἠρέμως καὶ μετὰ ψυχραιμίας. Θὰ ἐκδοθῇ αὔριον ἡ Ἡμερησία Διάταξις, θὰ διανεμηθῇ ἀμέσως τὴν προσεχῆ Τρίτην καὶ θὰ λάβητε ἀπόφασιν, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη. Διότι, τί θὰ ἐγίνετο ἐὰν ἤρχετο σήμερον; Μὴ παίρνετε ὅ,τι σᾶς συμφέρει. Θὰ ἔθετα ἕνα δίλημμα εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τῆς βιαίας διακοπῆς ἐκκρεμούσης ἐπερωτήσεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν θέλω νὰ γίνῃ. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἓν ἐπιχείρημα, Ἐὰν ἀρχίσωμεν οὕτω ἐνεργοῦντες, θὰ ἀνέκυπτον ἄτοπα συνεχῶς. Κύριοι, ὁ Κανονισμὸς καὶ τὸ Σύνταγμα, ἴσως, ἔχουν ἀτελείας τινάς. Ἔχουν, ὅμως, μίαν παράδοσιν. Ἄς μείνωμεν εἰς αὐτὴν καὶ μὲ συνετὴν μάλιστα ἐφαρμογήν, πρὸς προστασίαν τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ.

§50Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Μὲ τὰ ὅσα εἴπατε, θέλω νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι εἶναι πρόωρος αὐτὴ ἡ συζήτησις. Ὅταν ὑπεβλήθη ἡ πρότασις τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην καὶ τὰ δύο Κόμματα καὶ τὸ Κέντρον, δηλαδή, καὶ ἡ Ε.Δ.Α., ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, δὲν ἔθεσαν τὴν στιγμὴν ἐκείνην αἴτησιν προτιμήσεως. Ἀντιθέτως, εἰσήλθομεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων. Αὐτὸ εἶναι γεγονός. Μεταγενεστέρως παρουσιάζεται τὸ αἴτημα τῆς προτιμήσεως ἐκ μέρους τῆς Ε.Δ.Α. Ἄς ἀφήσωμεν, λοιπόν, νὰ συζητηθῇ καὶ αὐτὸ καὶ τὰ συναφῆ, ὅταν θὰ ἔλθουν τὴν Τρίτην αἱ προτάσεις.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ἐφραιμίδη.

§52Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὰ θέματα ἀπὸ ἀπόψεως τυπικῆς, δηλαδή, συνταγματικῆς καὶ διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, εἶναι καθαρά. Τὸ ζήτημα εἶναι οὐσιαστικὸν–πολιτικόν, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως δὲ αὐτῆς ὑπάρχει ὕποπτος διάθεσις τῆς Κυβερνήσεως διὰ προβολῆς τυπικῶν προσχημάτων νὰ κωλυσιεργήσῃ. Διότι λέγει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ προταχθοῦν αἱ προτάσεις παραπομπῆς, πρέπει νὰ παραιτηθῇ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀπὸ τὰς λοιπὰς ἐπερωτήσεις. Τὸ θέμα, ὅμως, δὲν εἶναι ἐκεῖ. Τὸ θέμα εἶναι, ἐὰν ἡ πλειοψηφία ἔχῃ στοιχειώδη πολιτικὴν εὐθιξίαν, ὥστε, ἀσχέτως τοῦ τὶ θὰ κάνῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἡ ἰδία νὰ δεχθῇ νὰ προταχθοῦν πρὸς συζήτησιν αἱ προτάσεις περὶ παραπομπῆς. Ἐπομένως, ἐρωτῶμεν, δύναται ἐκφράζων ἐγκύρως τὰς Κυβερνητικὰς ἀπόψεις ὁ κ. Κανελλόπουλος νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι ἀπὸ τῆς προσεχοῦς Τρίτης θὰ ἀρχίσῃ, ἂν ὅπως ἐβεβαίωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, αἱ προτάσεις ἐγγράφωνται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Τρίτης καὶ ἡ συζήτησίς των;

§53Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Βεβαίως, βεβαιότατα, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ συνεννοηθῆτε καὶ θὰ ἀποσύρετε τὰς ἐπερωτήσεις σας.

§54Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Πρόκειται νὰ ἔχωμεν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος· δὲν εἶναι ἔτσι ἐρωτᾷ, ὁ κ. Κανελλόπουλος. Μάλιστα, ἀπαντῶμεν, ἀλλὰ καὶ παρατηροῦμεν. Ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ παρέδωσε τὴν σκυτάλην τῆς ἐξουσίας εἰς τὴν Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ αὐτὴν μετεκλογικῶς παρέλαβε τὴν σκυτάλην. Εἶναι ἀνάγκη, λοιπόν, κατ’ ἀρχὴν νὰ ἐπισημανθῇ ἡ συγκεκριμένη εὐθύνη τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία βάσει ἐντολῶν ὑπῆρξεν ὁ ἐπόπτης τοῦ πραξικοπήματος. Ἐκεῖθεν θὰ ἐρευνήσωμεν ποῖοι, ὅπου καὶ ἂν ἵστανται ἔδωσαν τὰς ἐντολάς, διὰ νὰ ἀποδοθοῦν εὐθῦναι καὶ εἰς αὐτούς. Τὸ πρόβλημα, δηλαδή, εἶναι ἑνιαῖον, ἀλλὰ ὁ τρόπος συζητήσεώς του ἔχει δύο φάσεις. Ἐκεῖ εἶναι τὸ θέμα. Ἤδη, κ. βουλευταί, ἐπανέρχομαι εἰς τὴν ἐπερώτησίν μας, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὑπῆρξε κατηγορηματικὴ ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ πρότασις περὶ παραπομπῆς αὔριον ἐγγράφεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ τὴν Τρίτην θὰ συζητηθῇ, τὸ θέμα λήγει. Ἡ ἐπερώτησις ἡ ἰδική μας εἶχεν ἀντικειμενικοὺς σκοπούς, τοὺς ὁποίους ἐξεπλήρωσε. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλή, εἶναι παράλυτοι. Καὶ εἶναι παράλυτος καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον, διότι τμήματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν μετέχουν εἰς τὰς συνεδριάσεις, ἀλλὰ κυρίως, διότι ὁλόκληρος ἡ κοινὴ γνώμη ἔχει τὴν πίστιν, ὅτι εἶναι προϊὸν βίας καὶ νοθείας, τοῦ διαπραχθέντος ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος. Εἶναι παράλυτος καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἐφ’ ὅσον ἐκκρεμεῖ αὐτὸ τὸ πελώριον ἠθικὸν καὶ πολιτικὸν θέμα καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκκαθαρισθῇ τὸ ταχύτερον τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος. Πρέπει νὰ διερευνηθῇ τὸ ὅλον θέμα τῆς βίας καὶ τῆς νοθείας καὶ νὰ ἀναπτυχθῇ τὸ ὅλον θέμα, διὰ νὰ ἀποδοθοῦν αἱ ὑπάρχουσαι εἰδικαὶ εὐθῦναι τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ὁπότε θὰ εἶναι δυνατὸν διὰ νέων προτάσεων, νὰ ζητηθῇ ἡ εὐθύνη καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἵστανται ὄπισθεν τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως.....

§55Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Νὰ εἴπητε, ἡ Κυβέρνησις τῶν Ἀνακτόρων. (Κωδωνοκρουσίαι).

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπρεδῆμα, θὰ ἀνακληθῆτε εἰς τὴν τάξιν.

§57Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. ... (Κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. (Κωδωνοκρουσίαι).

§59Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Σᾶς ἔχει ἀνακαλέσει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μὲ τὰς παρανομίας σας. (Κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§60Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὑπὸ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἡ ἐπερώτησίς μας ἐξεπλήρωσε τὸν προορισμόν της καὶ παρέσχε μίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Δημοκρατίαν. Δι’ αὐτὸ δὲν χρειάζεται περαιτέρω ἀνάπτυξις αὐτῆς, ἐφ’ ὅσον θὰ συζητηθῇ τὸ θέμα κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν προτάσεων. Κατόπιν τούτων θεωροῦμεν ἐπιβλαβὲς νὰ παραμείνωμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν. Ἐφ’ ὅσον, ἄλλως τε, ἐβεβαιώθη κατὰ τὴν συζήτησιν, ὅτι αἱ προτάσεις περὶ παραπομπῆς θὰ ἔλθουν πρὸς συζήτησιν, δι’ αὐτὸ μαζὶ μὲ τὸν τερματισμὸν τῆς ἐπερωτήσεώς μας, τερματίζεται καὶ ἡ παραμονή μας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀποχωροῦν τῆς αἰθούσης οἱ βουλευταὶ τῆς Ε.Δ.Α.).

§61Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Κύριε Μπρεδῆμα, δὲν εἶσθε ἀνεξάρτητος;

§62Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Δὲν εἶμαι δοῦλος ...... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος. Φωναὶ, διαμαρτυρίαι).

§63Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ἠκούσατε πρὸ ὀλίγου τὸν κ. Ἐφραιμίδην, δὲν ἐνόμισα, ὅτι εἶχα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τὸ δικαίωμα νὰ τὸν διακόψω ὅταν προέβαινεν εἰς αὐτὴν τὴν βιαίαν ἀμφισβήτησιν τῆς νομιμότητος τῆς Βουλῆς καὶ τῆς νομιμότητος τοῦ Κράτους, γενικῶς. Ἡ φρασεολογία τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποίησεν ὑπῆρξεν οὐσιαστικῶς ἐπαναστατική, δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν ἡ ἐπαναστατικὴ αὐτὴ φρασεολογία, διότι αἱ δυνάμεις τοῦ κομμουνισμοῦ ἐμειώθησαν τόσον πολύ, ὥστε μόνον διὰ κραυγῆς πλέον, οἷαι ὑπῆρξαν αἱ κραυγαί, τὰς ὁποίας πρὸ ὀλίγου ἠκούσατε ἐξερχομένας ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ κ. Ἐφραιμίδη, μόνον διὰ τοιούτων κραυγῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδηλώσουν οἱ κομμουνισταὶ τὴν ἐπαναστατικὴν των βούλησιν, ἀποκλειομένης τῆς οἱασδήποτε ἄλλης ἐκδηλώσεως τῆς ἐπαναστατικῆς των διαθέσεως. Δι’ αὐτὸ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἤρεμος, αὐτοδύναμος, βασιζομένη ἐπὶ δυνάμεως λαϊκῆς, τὴν ὁποίαν εἰς τοιαύτην ἔκτασιν οὐδέποτε ἄλλοτε εἶχεν, θὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον της, ἀδιαφοροῦσα καὶ διὰ τὸν τόνον καὶ διὰ τὴν οὐσίαν τῶν λόγων τοῦ κ. Ἐφραιμίδη, ἢ οἱουδήποτε ἐκπροσώπου τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, καταθέτω τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς χρήσεως 1962 μετὰ τῆς ἐπ’ αὐτοῦ ἐκθέσεως τῆς ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς καὶ εἶμαι εὐτυχὴς νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀπὸ πενταετίας ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς παραμένει ὁ ἴδιος εἰς ὕψος ἄνευ αὐξήσεως οὐδεμιᾶς δαπάνης, πλὴν μόνον τῶν δαπανῶν ποὺ συνεπάγονται ἐκ τῶν γενικῶν ἀποφάσεων καὶ μέτρα περὶ αὐξήσεως τῶν μισθῶν τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων κλπ. Οὕτω τὸ Σῶμα δίδει τὸ παράδειγμα τῆς οἰκονομίας καὶ παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ ταχύτερον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδοθοῦν ἐντάλματα πληρωμῆς καὶ ἐν γένει νὰ λειτουργήσῃ ἀπὸ ταμιακῆς ἀπόψεως ἡ Βουλή. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§65ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9.10′ μ.μ.)