1961.12.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4η

Πέμπτη 7 Δεκεμβρίου 1961

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.40′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Κεφαλογιάννης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. (Γραμματ.). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Ἀποσκίτης ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου νὰ ταξιδεύσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Π. Γαρουφαλιᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§6Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὀφείλω ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ ὁμολογήσω, ὅτι αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως δὲν μὲ ἱκανοποίησαν. Δὲν εἶναι ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας ἀνέμενον. Καὶ δὲν εἶναι ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας αἱ συνθῆκαι καὶ αἱ ἀνάγκαι, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ἡ χώρα μας, ἀπαιτοῦν. Ἐπικρατεῖ εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἕνας τόνος ἀοριστολογίας. Διαγράφονται γενικαὶ κατευθύνσεις, χωρὶς νὰ ἀναφέρεται λῆψις συγκεκριμένων μέτρων. Ἀκόμη περαιτέρω χωρὶς αἱ γενικαὶ κατευθύνσεις νὰ συνδέωνται μεταξὺ των εἰς ἕνα ἑνιαῖον ὀργανικὸν σύνολον, ὥστε νὰ δύνανται νὰ θεωρηθοῦν ὡς πρόγραμμα μὲ ὀργανικὴν διάρθρωσιν. Δὲν σχηματίζει κανεὶς τὴν πεποίθησιν ἀπὸ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει πλήρη, σαφῆ, ὀργανικὴν συνθετικὴν εἰκόνα τῆς οἰκονομίας μας. Καὶ ἀκόμη περισσότερον δὲν σχηματίζει τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει σαφῆ συνείδησιν τῆς σοβαρότητος τοῦ Ἑλληνικοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἀκολουθήσω τὴν σειρὰν τῆς κριτικῆς τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν ἀνάγνωσίν του. Καὶ θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, διὰ νὰ ἐπανέλθω καὶ πάλιν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὴν γραμμὴν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, καθὼς αὕτη διαγράφεται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἤθελα μόνον νὰ τονίσω, ὅτι κατὰ τὴν γνώμη μου, ἡ Κυβέρνησις δὲν διεφώτισεν τὴν διεθνῆ κοινὴν γνώμην, οὔτε ἀφ’ ἑνὸς διὰ τὴν κακοπιστίαν τῆς Βουλγαρίας, ἡ ὁποία ἐπανειλημμένως ἠθέτησεν τὰς ἀναληφθείσας παρ’ αὐτῆς διεθνεῖς ὑποχρεώσεις ἔναντι τῆς Ἑλλάδος, οὔτε ἀκόμη διὰ τὴν ἐκτρωτικὴν ἀπάνθρωπον τακτικὴν τὴν ὁποίαν τηρεῖ ἡ Ἀλβανία, ἔναντι τῶν Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν τῆς Ἑλληνικῆς Βορείου Ἠπείρου. Καὶ θὰ ἐπεθύμουν ἐπίσης, νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως ὁσάκις ὁμιλεῖ δημοσίᾳ, ἐκθέτει τὰ πράγματα ὅπως ἀκριβῶς ἔχουν. Ὅταν ἐπανῆλθεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπὸ τὸ τελευταῖον ταξίδιόν του εἰς τὴν Ἡνωμένην Ἀραβικὴν Δημοκρατίαν, ἀνεκοίνωσεν, ὅτι εἶναι ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ ταξιδίου του. Καὶ ὅμως, ἐσυνεχίσθη τὴν ἑπομένην ἡ κακομεταχείρισις τῶν ὁμογενῶν τῆς Αἰγύπτου, εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε ἡ φυγή, ἡ ἔξοδος τῶν ὁμογενῶν ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον, νὰ προσλάβῃ τὴν μορφὴν τῆς φυγῆς, τῆς ἐξόδου, ἡ ὁποία ὑπενθυμίζει τὴν εἰς παλαιὰν ἐποχὴν ἔξοδον τοῦ λαοῦ τοῦ Ἰσραήλ. Ἀκόμα θὰ ἤθελα νὰ τονίσω ἕνα ἄλλο σημεῖον. Τὰ Σκόπια ἐπανῆλθον καὶ πάλιν εἰς παλαιὰ προηγουμένην δήλωσίν των διὰ τὴν Γιουγκοσλαυϊκὴν Μακεδονίαν. Καὶ ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως Βελιγραδίου ἔσπευσεν ἀμέσως νὰ δηλώσῃ, ὅτι τὸ σύμφωνον Ἑλλάδος καὶ Γιουγκοσλαβίας εἶναι πλέον νεκρόν. Ἡ δήλωσις αὐτὴ τοῦ ἐκπροσώπου τοῦ Βελιγραδίου, ἐρχομένη εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τὴν δήλωσιν τῶν Σκοπίων, ὄχι μόνον δὲν δημιουργεῖ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Βελιγραδίου ἀποδοκιμάζει κατηγορηματικῶς τὴν δήλωσιν τῶν Σκοπίων, ἀλλὰ ἀντιθέτως, ἀφίνει νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Βελιγραδίου ὑποθάλπτει, καλύπτει καὶ ἐνθαρρύνει τὴν δήλωσιν τῶν Σκοπίων. Καὶ εἰσέρχομαι, κ. βουλευταί, καὶ πάλιν εἰς τὸ θέμα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Τὸ μέγα θέμα, τὸ μέγα πρόβλημα, τῆς χώρας μας, εἶναι ἡ ἔξοδός της ἀπὸ τὸ ἐπίπεδον τῆς ὑποαναπτυγμένης οἰκονομίας καὶ ἡ ἄνοδος εἰς τὴν σφαῖραν τῆς ἀνεπτυγμένης οἰκονομίας. Τὸ μέγα θέμα, δηλαδή, εἶναι θέμα ρυθμοῦ, ταχύτητος πραγματοποιήσεως τῶν ἐπενδύσεων. Διότι ἀπὸ τὸν ρυθμὸν αὐτὸν, ἀπὸ τὴν ταχύτητα τῆς πραγματοποιήσεως τῶν ἐπενδύσεων, ἐξαρτᾶται ὁ ρυθμὸς τῆς οἰκονομικῆς ἀνόδου, τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας μας. Καὶ ἐρωτῶ: Εἶναι ἱκανοποιητικὸς ὁ ρυθμὸς αὐτός; Εἶναι ρυθμός, ὁ ὁποῖος ἐξασφαλίζει τὴν εἴσοδον τῆς χώρας μας ἀπὸ τὸ ἐπίπεδον τῆς ὑπαναπτυγμένης οἰκονομίας, καὶ τὴν εἴσοδόν της εἰς τὴν σφαῖραν τῶν ἀναπτυγμένων οἰκονομιῶν; Εἶναι ρυθμός, ὁ ὁποῖος θὰ μειώσῃ τὴν ἀπόστασιν, ἡ ὁποία χωρίζει τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, ἀπὸ τὴν οἰκονομίαν τῶν ἀναπτυγμένων χωρῶν; Καὶ ἀκόμα περισσότερον, εἶναι ρυθμὸς ὁ ὁποῖος θὰ μειώσῃ τὴν ἀπόστασιν, ἡ ὁποία χωρίζει τὴν Ἑλλάδα, τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, ἀπὸ τὴν οἰκονομίαν τῶν Κρατῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, μετὰ τῶν ὁποίων ἐντὸς ὀλίγου θὰ εὑρισκόμεθα εἰς ἀσφυκτικὸν ἐναγκαλισμόν. Λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω, ὄχι. Ὁ ρυθμὸς δὲν εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιτρέψῃ, ὄχι μόνον τὴν μείωσιν τῆς ἀποστάσεως, ἡ ὁποία μᾶς χωρίζει ἀπὸ τὰς ἀνεπτυγμένας οἰκονομίας καὶ ἰδίως ἀπὸ τὰς οἰκονομίας τῶν χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ἀλλὰ εἶναι ρυθμός, ὁ ὁποῖος θὰ αὐξήσῃ ἔτι μᾶλλον τὴν ἀπόστασιν ἡ ὁποία μᾶς χωρίζει. Τελευταία εἶχε συνέλθει εἰς τὸ Παρίσι Διάσκεψις τῶν Ὑπουργῶν τοῦ Ὀργανισμοῦ Οἰκονομικῆς Συνεργασίας καὶ ἀναπτύξεως. Εἰς τὴν Διάσκεψιν παρέστη καὶ ὁ σήμερον Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ κ. Παπαληγούρας. Εἰς τὴν Διάσκεψιν, λοιπόν, ἐλήφθη ἀπόφασις ὁμοφώνως, ὅτι τὰ Κράτη μέλη τοῦ Ὀργανισμοῦ ὑποχρεοῦνται νὰ αὐξήσουν διὰ τὴν περίοδον 1960–70 τὸ ἐθνικὸν τους προϊὸν κατὰ 50%, τὸ ἐλάχιστον, ἤτοι μὲ μίαν μέσην ἐτησίαν αὔξησιν 4,2% περίπου. Βεβαίως, τὸ 5ετὲς πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπὸ ἐκτέλεσιν, προβλέπει αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος κατὰ 6%. Ὑπάρχει, δηλαδή, μεταξὺ τοῦ 4,2%, ποὺ εἶναι ἡ ὑποχρέωσις, ὅπως εἶναι τὸ ἐλάχιστον ὅριον, ποὺ ἀναλαμβάνουν ὑποχρέωσιν τὰ Κράτη μέλη, νὰ αὐξήσουν τὸ ἐθνικόν των εἰσόδημα μέχρι τὸ 6%.....

§7Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Θὰ σᾶς διακόψω, ἁπλῶς διὰ νὰ σᾶς εἴπω, τὶ συνέβη εἰς τὸ Παρίσι. Αὐτὴ εἶναι ἐπίσημος ἀνακοίνωσις. Δὲν ἐλέχθη, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ μίνιμουμ. Ἐλέχθη, ὅτι ὁ μέσος ὅρος θὰ εἶναι αὐτὸς ποὺ εἴπατε. Ἐξ αὐτοῦ ἀκριβῶς, τοῦ λόγου, ὁρμώμενος ἐτόνισα, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι τὰ ὑπὸ ἀνάπτυξιν τελοῦντα Κράτη, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ἡ Ἑλλάς, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιτύχουν ρυθμὸν ἀναπτύξεως μεγαλύτερον καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ τοὺς παρασχεθοῦν καὶ τὰ πρὸς τοῦτο μέσα. Ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα καὶ ἑπομένως, εἶναι πεπλανημένη ἡ γνώμη σας, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ μίνιμουμ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος θὰ εἶναι δι’ ὅλην τὴν περιοχήν, αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε. Ἀπορῶ μάλιστα, σεῖς πῶς, ὁ τόσον διακεκριμένος οἰκονομολόγος εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσετε, ὅτι θὰ ἐδέχοντο ἐκπρόσωποι μεγάλων δυνάμεων, οἱ ὁποῖοι ἐτρόμαζον κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη νὰ ἀναπτύξουν τὸ εἰσόδημά των κατὰ ποσοστὸν πολὺ μικρότερον τοῦ 4,2, νὰ θεωρηθῇ, ὅτι αὐτὸ τὸ 4,2% εἶναι τὸ μίνιμουμ. Ἐλέχθη, λοιπόν, ἁπλῶς, ὅτι ὁ μέσος ὅρος θὰ εἶναι 4,2%. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι ἡμεῖς πρέπει νὰ προχωρήσωμε μὲ ρυθμὸν 4,2%, διότι τοῦτο διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς Μ. Βρεταννίας, ἢ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, θὰ ἦτο ὑπερεπαρκὲς καὶ δυσκολώτατον νὰ ἐπιτευχθῇ, διὰ μίαν, ὅμως, οἰκονομίαν, ὡσὰν τὴν Ἑλληνικήν, εἶναι ποσοστὸν χαμηλόν. Ὁ μέσος ὅρος, λοιπόν, θὰ εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε καὶ ὄχι τὸ μίνιμουμ.

§8Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἤκουσα τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἐδόσατε εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ καὶ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας μεταχειρίζομαι, τὰς ἀντλῶ ἀπὸ τὴν Σούϊτσερ Τσάϊτουγκ τῆς Ζυρίχης, ἡ ὁποία εἶναι μία ἀπὸ τὰς σοβαρωτέρας ἐφημερίδας τοῦ κόσμου. Καὶ ξεύρετε —γράφει— ὅτι ἡ πρότασις ἦτο Ἀμερικανικὴ καὶ ἀφεώρα 9 ἔτη καὶ τὰ Κράτη μέλη ἔλαβον τὴν ἀπόφασιν τῶν 10 ἐτῶν, ὁπότε καὶ ὁ μέσος ὅρος ἐτησίας αὐξήσεως τοῦ εἰσοδήματος θὰ ἦτο μεγαλύτερος. Ἐν τούτοις τὰ Κράτη μέλη τῆς Διασκέψεως ἀντέδρασαν καὶ δὲν ἐδέχθησαν τὴν πρότασιν τῶν 9 ἐτῶν, ἀλλὰ τῶν 10 ἐτῶν.

§9Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Αὐτὸ μὲν εἶναι ἀκριβές, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ συζητούμενον θέμα. Ἀλλ’ εἶναι τὸ εἰς πόσον χρόνον θὰ ἐπιτευχθῇ καὶ ἄλλο, ἐὰν ἐκεῖνο ποὺ θὰ ἐπιτευχθῇ εἶναι ὁ μέσος ὅρος, ἢ τὸ μίνιμουμ. Βεβαίως, ἐὰν τὰ ἐλεύθερα Κράτη τοῦ κόσμου ἐπιτύχουν μεγαλύτερον ἐθνικὸν εἰσόδημα συνολικῶς ἀπὸ αὐτό, τόσον τὸ καλλίτερον. Ἀλλὰ ὁ σκοπός, ὁ ταχθείς, εἶναι σκοπός, τὸν ὁποῖον πρόκειται τὸ σύνολον τῶν Κρατῶν νὰ φθάσῃ μαζί. Καὶ διηυκρινίσθη σαφέστατα καὶ προκύπτει ἀπὸ τὰ πρακτικὰ καὶ οὐδεὶς διενοήθη, ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸν ἴδιον ρυθμὸν νὰ παρουσιάσουν τὰ ὑπὸ ἀνάπτυξιν τελοῦντα Κράτη καὶ τὰ ἀνεπτυγμένα.

§10Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Αὐτὰ ποὺ εἴπατε δὲν ἔχουν καμμίαν σημασίαν, ἐν σχέσει μὲ ἐκεῖνο ποὺ θίγω ἐγώ. Σημασίαν, ὅμως, ἔχει, ὅτι ἀναφέρετε κἄτι, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπικαλεσθῶ ἀργότερον, διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι, ὄχι μόνον δὲν θὰ μειωθῇ ἡ ἀπόστασις ποὺ μᾶς χωρίζει ἀπὸ τὰ ἄλλα Κράτη, ἀλλὰ τοὐναντίον, θὰ αὐξηθῇ. Ἐπανέρχομαι, λοιπόν, καὶ διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις, λέγω, ὅτι ἀπεφασίσθη εἰς τὴν Διάσκεψιν τῶν Παρισίων, ὅπως τὰ Κράτη μέλη αὐξήσουν τὸ ἐθνικὸν τους εἰσόδημα, μὲ ἐτήσιον ρυθμὸν 4,2%. Βεβαίως, εἶναι ἐλεύθερα νὰ τὸ αὐξήσουν περισσότερον. Καὶ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἰς τὸ οἰκονομικόν της πρόγραμμα, τὸ 5ετές, προβλέπει αὔξησιν 6%. Καὶ ὅμως, αὐτὸ ἀκριβῶς ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ αὔξησις αὐτή, ὁ ρυθμὸς αὐτός, δὲν εἶναι ἐπαρκὴς νὰ καλύψῃ τὴν ἀπόστασιν, ἡ ὁποία μᾶς χωρίζει μὲ τὰ Κράτη μέλη, μὲ ἀνεπτυγμένην οἰκονομίαν, ὅπως εἶναι τὰ Κράτη μέλη τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ἀλλ’ ἀντιθέτως, θὰ αὐξηθῇ ἔτι περαιτέρω. Σήμερον μάλιστα τὸ πρωῒ ἐδημοσιεύθη καὶ ἡ εἰσήγησις τὴν ὁποίαν ἔκαμε εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλὴν —κατὰ σύμπτωσιν— ὁ Γάλλος βουλευτὴς κ. Ντυμονό, ὁ ὁποῖος εἰσηγήθη τὴν ἐπικύρωσιν τῆς εἰσδοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Εἰς τὴν ἔκθεσίν του, λοιπόν, ἡ ὁποία καταλαμβάνει 32 σελίδας καὶ ἀσχολεῖται μὲ τὴν οἰκονομίαν τῆς Ἑλλάδος, λέγει τὰ ἑξῆς: «... (ἀναγινώσκει) ...». Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ἀντὶ ἡ ἀπόστασις νὰ μειοῦται, αὐξάνει. Καὶ θὰ σᾶς ἀναφέρω μίαν σύγκρισιν τῆς ἰδικῆς μας οἰκονομίας μὲ τὴν οἰκονομίαν τῶν Κρατῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, κυρίως τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, διότι, ὅπως γνωρίζετε, ἡ βιομηχανικὴ παραγωγὴ παίζει τὸν κυριώτερον ρόλον. Ἡ ἐξέλιξις ἔχει ὡς ἑξῆς: «........ (ἀναγινώσκει) ......». Ἀκόμη δὲ σημαντικώτερον εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἡ βιομηχανικὴ παραγωγὴ εἰς τὰς χώρας αὐτὰς αὐξάνεται, συνεπείᾳ αὐξήσεως τῆς παραγωγικότητος, τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι θὰ πρέπει νὰ κάμωμεν ἅλματα ἐκσυγχρονισμοῦ τῆς βιομηχανίας μας, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ διατηρήσωμεν τὴν ἀπόστασιν ποὺ μᾶς χωρίζει ἀπὸ τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Ἐπίσης χαρακτηριστικὴ εἶναι ἡ ἐξέλιξις τοῦ ρυθμοῦ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀκαθαρίστου ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος. Τοιουτοτρόπως διὰ τὰ ἔτη 1948–59 ὁ μέσος ἐτήσιος ρυθμὸς τῆς αὐξήσεως ἦτο 6,8% διὰ νὰ κατέλθῃ εἰς 59% διὰ τὴν 5ετίαν 1956–60, διὰ νὰ κατέλθῃ ἔτι περαιτέρω εἰς 3,9% διὰ τὴν 3ετίαν 1958–60.

§11Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Νομίζω, ὅτι σεῖς κατ’ ἐξοχὴν δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ κάμετε τὴν σύγκρισιν αὐτήν, τῶν δύο περιόδων, δεδομένου, ὅτι ἐκτιμᾶτε καλλίτερον παντὸς ἄλλου ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζουν, βεβαίως, πάντες, ὅτι, δηλαδή, κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη μετὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ εἶναι πολὺ μεγάλη, ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἐν σχέσει πρὸς τὸ μηδέν, τὸ ὁποῖον ἐκράτει εἰς πλείστας περιφερείας τῆς χώρας. Διότι, εἰς τὰς περισσοτέρας τῶν περιοχῶν τῆς Ἑλλάδος, δὲν ἐλειτούργει ἡ οἰκονομία, δὲν εἰργάζοντο οἱ ἀγρόται. Αἱ περισσότεραι τῶν περιοχῶν τῆς Ἑλλάδος δὲν ἐκαλλιεργοῦντο. Πῶς συγκρίνετε τὴν πρώτην περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ πάλιν εἰργάσθησαν καὶ ἐκαλλιέργησαν τὴν γῆν οἱ Ἕλληνες μὲ τὴν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤρχισεν ἡ ὀργανικὴ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος; Ἀπὸ τοῦ 1949 ἐγένετο ἐπανάληψις τῆς ἐργασίας τῶν Ἑλλήνων καλλιεργητῶν καὶ φυσικὸν ἦτο νὰ εἶναι ὑψηλὸν τὸ ποσοστὸν τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, κατὰ τὰ πρῶτα, μετὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον, ἔτη.

§12Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀκριβῆ εἶναι καὶ ἀξίαν ἔχουν, διὰ νὰ καταδείξουν τὴν ἄνοδον τῆς οἰκονομίας μας εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Ἔχουν ἐσωτερικὴν ἀξίαν. Πράγματι, ἡ αὔξησις τῆς παραγωγικότητος, ἦτο μεγαλυτέρα τότε καὶ πράγματι, διὰ τοὺς λόγους οὓς ἐξέθεσεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχουν, ὅμως, ἀξίαν ἐσωτερικήν. Ἐγώ, ὁμιλῶ διὰ τὸν ρυθμὸν ἐν συγκρίσει μὲ τὴν αὔξησιν εἰς τὰς Χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, μετὰ τῶν ὁποίων λίαν συντόμως θὰ εὑρεθῶμεν εἰς ἀσφυκτικὸν ἐναγκαλισμόν.

§13Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ἦτο φυσικόν, μία χώρα, ἡ ὁποία εἶχεν ὑποστῆ τὴν ἔκτασιν τῶν καταστροφῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ Ἑλλάς, ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου, μία χώρα, ἡ ὁποία ἐξ ὑπαρχῆς εὑρίσκετο ἐπὶ στάθμης τεχνικῶς καὶ οἰκονομικῶς ἀσυγκρίτως χαμηλοτέρας ἀπὸ τὴν στάθμην τῶν Δυτικῶν χωρῶν, νὰ πραγματοποιῇ κατὰ τὴν πρώτην περίοδον, ἐπενδύσεις κατ’ ἐξοχὴν ὑποδομῆς. Αἱ ἐπενδύσεις ὑποδομῆς, αἱ ὁποῖαι ἐπραγματοποιήθησαν εἶναι φυσικὸν νὰ μὴ εἶναι ἀμέσου ἀποδόσεως καὶ νὰ μὴ ἔχουν εἰς πρώτην φάσιν ἀντανάκλασιν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ ἀνάλογον πρὸς τὸ μέγεθος τῆς προσπαθείας. Εἶμαι βέβαιος, κ. συνάδελφε, ὅτι ὅσον παρέρχεται ὁ χρόνος καὶ ἀπὸ τὰ ἔργα τῆς ὑποδομῆς περνᾶνε πρὸς τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα εἶναι περισσότερον παραγωγικά, αἱ ἐπενδύσεις μας θὰ ἀποκτήσουν ἀμεσωτέραν ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Τοῦτο εἶναι τόσον αὐτονόητον, ὥστε ἀπορῶ πῶς διαφεύγει τῆς προσοχῆς σας. Εἶναι ἀκριβέστερον, ὅπως ἔχουν σήμερον τὰ πράγματα καὶ ἐὰν ἀφήναμεν αὐτὸν τὸν ρυθμὸν τῆς ἐξελίξεως νὰ ἐξακολουθήσῃ, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ποτὲ νὰ γεφυρωθῇ τὸ χάσμα μεταξὺ τοῦ εἰσοδήματος τοῦ ἰδικοῦ μας καὶ τῶν Δυτικῶν χωρῶν. Ἀλλὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι αἱ Δυτικαὶ χῶραι, ἔχουν πλήρη ἀπασχόλησιν καὶ βασίζουν τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς ἐπὶ μόνης τῆς βελτιώσεως τῆς παραγωγικότητος, ἐνῷ ἡμεῖς, ἔχομεν ἐργασίαν ἀναξιοποίητον. Ἑπομένως, ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος, θὰ προέρχεται καὶ ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἐργατικὸν δυναμικόν, ἀξιοποιούμενον καὶ ἐπὶ πλέον αἱ ἐπενδύσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα, θὰ ἔχουν παραγωγικὰ ἀποτελέσματα ἀμεσώτερα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν κατὰ τὴν ὑπὸ κρίσιν περίοδον. Ἁπλούστατα, ἕνας δρόμος εἶναι ἀναγκαῖος, διότι εἶναι προϋποθετικὸς τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ δὲν συντελεῖ ἀμέσως εἰς τὴν αὔξησιν ταύτης.

§14Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ταλαιπωρῆσθε μὲ ἐπιχειρήματα, ὅταν ἔχητε ἐνώπιον ἡμῶν αὐτὸ τοῦτο τὸ 5ετὲς σχέδιον τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ αὐξήσεως 6%, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἀποδέχομαι. Λαμβάνω δὲ ὡς δεδομένον τὸ 6%, τὸ ἀποδέχομαι καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ στοιχείου θεμελιώνω τοὺς συλλογισμούς μου. Καὶ προχωρῶ. Ἐὰν αἱ μετέχουσαι χῶραι τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς ἔχουσιν αὔξησιν 4,2% καὶ ἡμεῖς 6%, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποδέχομαι, δὲν πρόκειται νὰ μειωθῇ ἡ ἀπόστασις ἡμῶν καὶ ἐκείνων, ἀλλὰ ἀντιθέτως, θὰ αὐξηθῇ λόγῳ τῆς ἀνισότητος τῶν μεγεθῶν τῶν διαφόρων οἰκονομιῶν. Ἂς φέρωμεν ἕνα παράδειγμα. Ἕν ἄτομον μὲ 1.000 δραχμ. καὶ ἓν ἄτομον μὲ 100 δραχμ. Ἡ ἀπόστασις μεταξὺ τῶν 2 εἶναι δραχμ. 900. Ἐὰν ὁ ἔχων τὰς 1.000 δραχμ. πραγματοποιήσῃ αὔξησιν 4,1%, οὗτος θὰ ἔχῃ αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος εἰς 1.042 δραχμ., ἐνῷ ὁ πραγματοποιῶν αὔξησιν 6% καὶ ἔχων 100 δραχμ. θὰ ἔχῃ αὔξησιν δραχμ. 106. Ἡ ἀπόστασις εἶναι μεγάλη.

§15Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Εἶναι αὐτονόητον.

§16Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τότε διευκολύνεται ἡ ἄποψίς μου. Λόγῳ τῆς διαφορᾶς ἐπιπέδου ἀφετηρίας, ἡ Ἑλλὰς μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ 6%, τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ 5ετὲς σχέδιον, ὄχι μόνον δὲν πρόκειται νὰ μειώσῃ τὴν ἀπόστασιν, ἀλλὰ φοβοῦμαι καὶ προβλέπω, ὅτι θὰ τὴν αὐξήσῃ. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως προβῇ εἰς ριζικὴν ἀναθεώρησιν τῆς οἰκονομικῆς της πολιτικῆς καὶ ὅπως ἀναπροσαρμόσῃ τὰς οἰκονομικὰς της ἐπιδιώξεις εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς οἰκονομικῆς μας ἀναπτύξεως. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἔλθω εἰς γενικὰς παραλείψεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὰς Κυβερνητικὰς δηλώσεις. Ὅπως γνωρίζετε, τὸ κόστος τῶν μεταφορῶν παίζει τὸν ρόλον, ὄχι μόνον διὰ τὰς ἐξαγωγὰς τῶν προϊόντων μας, παίζει καὶ ρόλον διὰ τὴν σύνθεσιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς ἐν γένει. Ψιθυρίζονται σχέδια, ὅπως πρὸς μείωσιν τοῦ ἐλλείμματος τῶν σιδηροδρόμων, ἑνὸς τεραστίου ἐλλείμματος, τὸ ὁποῖον κἄθε χρόνο ἀπομυζᾶ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν 400– 450 ἑκατομμ. Ὅπως πρὸς μείωσιν τοῦ ἐλλείμματος αὐτοῦ ὀργανώσουν καὶ τὰς δι’ αὐτοκινήτων μεταφοράς, κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ ὑφίσταται ὁ σιδηρόδρομος τὸν ἀνταγωνισμόν, δηλαδή, ἀντὶ νὰ συνειδητοποιηθῇ ἡ κατάστρωσις σχεδίου ἀποβλέποντος εἰς ἐκσυγχρονισμὸν καὶ ἀναδιοργάνωσιν τῶν σιδηροδρόμων, ὥστε νὰ μειωθῇ τὸ ἔλλειμμα, ἀντὶ νὰ καταστρωθῇ σχέδιον μειώσεως τοῦ κόστους τῶν μεταφορῶν, ποὺ ἀποτελοῦν, ὄχι μόνον συντελεστὴν προωθητικὸν τῶν ἐξαγωγῶν μας, ἀλλὰ καὶ συντελεστὴν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς, γενικῶς. Μελετῶνται, ὅπως ἀνεφέρατε, μέτρα, τὰ ὁποῖα δὲν φέρουν αὔξησιν τοῦ κόστους. Ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Ἀπὸ τοῦ 1956 ποὺ ἐδόθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ὤθησις εἰς τὴν καλλιέργειαν τῶν δενδροκομικῶν καὶ τῶν κηπευτικῶν ἕως σήμερον, τέλος τοῦ 1961 δὲν εἴχομεν ἐπάρκειαν ψυγείων βαγονίων διὰ τὰς ἐξαγωγὰς καὶ ὁμιλοῦμεν, ὅτι κἄθε φορὰ ἀγωνιῶμεν ἀπὸ τὸ πρόβλημα τῶν ἐξαγωγῶν.

§17Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἐθίξατε προηγουμένως, τὸ θέμα τῶν σιδηροδρόμων καὶ τῶν αὐτοκινήτων, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προβῶ εἰς καμμίαν δήλωσιν, διότι ὡμιλήσατε περὶ ψιθύρων. Οἱ ψίθυροι εἶναι ἀβάσιμοι.

§18Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τὸ δέχομαι. Καὶ ἐὰν τὸ εἶπον, κ. Πρόεδρε, εἶναι διὰ νὰ προλάβω τυχὸν ὀλίσθημα καὶ διὰ νὰ ἀποδείξω, πὼς εἶναι δυνατὸν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, μετὰ τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, νὰ ἀποκτήσωμεν, οἱ Ἕλληνες ὑπάλληλοι, τὴν νοοτροπίαν χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργοῦνται ψίθυροι τοιούτων σχεδίων, τὰ ὁποῖα δείχνουν, ὅτι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνέλαβον παρόμοια σχέδια καὶ οἱ ὁποῖοι τυχὸν νὰ κατέχουν θέσεις ὑπαλληλικὰς ἐπηρεαζούσας τὴν διοίκησιν, ὅτι δὲν ἔχουν ἀκόμη τὴν νοοτροπίαν τῆς εἰσόδου εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορᾶν.

§19Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ μοῦ κάμνετε διακοπὴν τῆς διακοπῆς μου, διότι ἀναμένω ὄρθιος, διὰ νὰ συνεχίσω τὴν ἀπάντησιν.

§20Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ζητῶ συγγνώμην.

§21Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Σᾶς ἀπολαμβάνω ὅταν ὁμιλῆτε. Ὁμιλεῖτε μᾶλλον σπανίως, εἰς τὴν Βουλήν, καὶ εἶμαι εὐτυχὴς διότι σᾶς ἀκούω.

§22Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Εὐχαριστῶ πολύ.

§23Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Νὰ μὴ ἐπαναλάβητε, ὅμως, ὅ,τι εἴπατε προηγουμένως, περὶ τῆς ἡλικίας σας, διότι τότε πρέπει νὰ ἰσχύσῃ δι’ ἐμὲ καὶ διὰ τοὺς ἄλλους. Καὶ αὐτὸ δὲν τὸ δέχομαι.

§24Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Εἶσθε νεώτερός μου. Σᾶς διεδέχθην ἄλλοτε. Ἐγίνατε, νεώτερος ἀπὸ ἐμέ, Γενικὸς Γραμματεὺς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§25Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Πάντως, μὲ διεδέχθητε. Ἐγὼ ἐγενόμην Γενικὸς Γραμματεὺς τὸ 1926, σεῖς ἀνελάβατε τὸ 1927. Δεύτερον, θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἴπω, ὅτι τὸ πρόβλημα τῶν βαγονίων ψυγείων ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀντεμετώπισεν ἀπὸ διετίας, κατὰ τρόπον ἐνεργὸν καὶ ἀποφασιστικόν. Ἐφέτος, ὡς γνωστόν, εἴχομεν παραγωγὴν πολὺ μεγάλην καὶ μόνον κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς αἰχμῆς ἐδημιουργήθη ζήτημα, ὡρισμένας ἡμέρας τοῦ Αὐγούστου. Ἀλλὰ συγκρίνατε τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα σήμερον, μὲ ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα ἄλλοτε. Σήμερον ἡ Ἑλλὰς διαθέτει 200, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, βαγόνια ψυγεῖα καὶ ἔχει παραγγείλει καὶ ἄλλα διακόσια, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν της ἐντὸς τοῦ πρώτου ἑξαμήνου τοῦ ἑπομένου ἔτους. Δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ παραγγείλωμεν καὶ νὰ ἐξασφαλίσωμεν μεγαλύτερον ἀριθμὸν βαγονίων ψυγείων, διότι αὐτὸ θὰ ἀπετέλει ἐπένδυσιν ἀντιοικονομικήν, δεδομένου, ὅτι ὁ εἰδικὸς ὀργανισμὸς ψυκτικῶν μεταφορῶν Δυτ. Εὐρώπης, ἐξασφαλίζει, ἑκάστοτε, τὸν ἐλλείποντα ἀριθμὸν βαγονίων ψυγείων. Τοῦτο συνέβη ἐφέτος, ὡς καὶ κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος.

§26Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μὴ ἐπαναλαμβάνετε διαρκῶς, «κοιτάξατε τί ἔγινεν εἰς τὸν τόπον». Σᾶς ἐξήγησα. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἔγιναν βήματα πρὸς τὰ ἐμπρὸς καὶ αὐτὸ ὅμως ἔχει ἐσωτερικὴν ἀξίαν. Διότι, βήματα πρὸς τὰ ἐμπρὸς δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴ κάμῃ μία οἰκονομία καὶ ἀκέφαλος νὰ εἶναι, χωρὶς καμμίαν Κυβέρνησιν. Εἶναι ἡ ἐργασία τῶν ἀνθρώπων, τῶν ἰδιωτῶν, τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας. Ἡ φύσις εἶναι, ἡ ὁποία ἀπὸ τοὺς καρποὺς ποὺ πέφτουν, ξαναβγάζει νέα δένδρα. Ἀλλ’ αὐτό, ὅπως σᾶς εἶπα, ἔχει ἐσωτερικὴν ἀξίαν. Ἀξίαν ἔχει ἡ σύγκρισις τῆς Ἑλλάδος μὲ τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς καὶ σᾶς τονίζω, ὅτι ὅσον εἴμεθα ἐκτὸς τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, αὐταὶ αἱ διαπιστώσεις, τὰς ὁποίας κάμνω, αἱ θλιβεραὶ αὐταὶ διαπιστώσεις, δὲν θὰ εἶχον τόσον θανάσιμον σημασίαν, ἀπὸ τῆς ἡμέρας, ὅμως, ἀπὸ τῆς ὁποίας εἰσήλθομεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ὅπου τὰ περιθώρια συναγωνισμοῦ τῆς οἰκονομίας μας εἶναι καθωρισμένα καὶ περιωρισμένα, ἡ σημασία τῶν διαπιστώσεων αὐτῶν εἶναι συντριπτική, καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν σᾶς κάμνω ἔκκλησιν, μὴ κοιτᾶτε αὐτό. Ἀφοῦ ὁ ἴδιος σᾶς ἐδιάβασα, ὅτι ὑπάρχει αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος κάθε χρόνον 3 καὶ 4%, ὁ ἴδιος ἐδέχθην καὶ τὸ 6%.

§27Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). 10%.

§28Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Συμπτωματικῶς, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ αὐτὸ εἶναι μόνον δι’ ἐφέτος, διότι εἶναι μία ἐξαιρετικὴ γεωργικὴ παραγωγή, στηριζομένη εἰς τὴν ἐλαιοκομικὴν παραγωγὴν καὶ τὴν παραγωγὴν βάμβακος καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι ὀργανικὸν θεμέλιον μιᾶς συνεχοῦς προόδου τῆς οἰκονομίας.

§29Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Δὲν ὑπάρχει καμμία οἰκονομία εἰς τὸν κόσμον, ἡ ὁποία νὰ εὑρίσκεται εἰς τὸ στάδιον τῆς ἰδικῆς μας ἀναπτύξεως καὶ ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο συνεχῶς νὰ βαδίζῃ μὲ αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος 10% κατ’ ἔτος. Δὲν ἔχει ἐφευρεθῆ τοιαύτη μέθοδος. Ἀλλ’ ὅταν τις ἀναφέρῃ τὸ 3, ὀφείλει νὰ ἀναφέρῃ καὶ τὸ 10.

§30Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Σᾶς ἀνέφερα, ὅτι ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὴν τελευταίαν τριετίαν καὶ σᾶς ἐπεσήμανα τὸ 10%. Δὲν ἔπρεπε νὰ σᾶς ἀπαντήσω; Νὰ μείνῃ ἡ Βουλὴ μὲ τὴν ἐντύπωσιν, τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ 10%; Δὲν κάμνω καμμίαν διαστρέβλωσιν ἀριθμῶν, δέχομαι τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους θὰ μοῦ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν προχωρῶ καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν βασίζω τοὺς συλλογισμούς μου καὶ βάσει αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν, προσωπικῶς ἐγὼ τοὐλάχιστον, πιστεύω, ὅτι ὄχι μόνον μὲ τὸ 6%, ἐτησίαν αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματός μας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλύψωμεν τὴν ἀπόστασιν, ποὺ μᾶς χωρίζει ἀπὸ τὴν οἰκονομίαν τῶν Κρατῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ ἀπόστασις αὕτη θὰ αὐξηθῇ καὶ διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς θὰ εἰσηγούμην, εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀλλάξῃ ριζικῶς τὴν οἰκονομικήν της πολιτικήν, νὰ ἀλλάξῃ ριζικῶς καὶ νὰ ἀναπροσαρμόσῃ τὰς οἰκονομικάς της ἐπιδιώξεις. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς ὀλίγα, προκειμένου διὰ τὴν φορολογικὴν πολιτικήν. Ἡ ἄποψις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ μείωσις τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν θὰ φέρῃ μείωσιν τῶν φορολογικῶν ἐσόδων, δὲν εἶναι πάντοτε ὀρθή. Ὅπου εἶναι ὑψηλοὶ φορολογικοὶ συντελεσταί, δὲν σημαίνει, ὅτι μείωσις αὐτῶν, ἐπιφέρει, κατ’ ἀνάγκην, καὶ μείωσιν τῶν φορολογικῶν ἐσόδων. Εἶναι ζήτημα ἱκανότητος, τὴν ὁποίαν κατέχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἀνεύρῃ, ἐὰν καὶ ποῖοι φορολογικοὶ συντελεσταὶ ὑψηλοί, εἶναι δυνατὸν νὰ μειωθοῦν καὶ χωρὶς τοῦτο νὰ ἐπιφέρῃ μείωσιν τῶν φορολογικῶν ἐσόδων. Θὰ ἤθελα, λοιπόν, ἐξ ἀφορμῆς αὐτοῦ τοῦ θέματος, νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως, μετὰ ἐπισταμένην ἔρευναν, προβῇ εἰς τὴν μείωσιν αὐτῶν τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἐπιφέρουν μειούμενοι μείωσιν τῶν φορολογικῶν ἐσόδων. Καὶ ταὐτοχρόνως, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, κάμετε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἔγινεν ἕως τώρα. Πάρετε τὸ ζήτημα τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν καὶ λύσατέ το. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ οἰκονομία κάθε χρόνον, ὁ προϋπολογισμὸς κάθε χρόνον νὰ γίνῃ 1,5 δισεκατομ. δραχ. ἀπὸ νομίμους φορολογικὰς ἀπαλλαγὰς καὶ πολλαὶ τῶν ὁποίων νοθεύουν τὴν οἰκονομικὴν μορφὴν τῆς χώρας. Ἡ Δ.Ε.Η., εἶναι ἕνας Ὀργανισμὸς Δημοσίου μὲν Δικαίου, ἀλλὰ οἰκονομικὸς Ὀργανισμὸς αὐτοτελής, παράγει ρεῦμα, πωλεῖ ρεῦμα, δανείζεται, πληρώνει. Εἶναι μία οἰκονομικὴ μονάς. Κατὰ ποίαν λογικὴν ἐξακολουθεῖτε νὰ ἔχετε ἀτέλειαν εἰς τὴν Δ.Ε.Η.; Αὐτὸ νοθεύει τὴν οἰκονομικὴν διαχείρισιν τῆς Δ.Ε.Η., διότι, ἐμφανίζει, ἡ Δ.Ε.Η., εἰς τὸν ἰσολογισμὸν ἕνα κέρδος 10 ἑκατομ. δραχμῶν, ἐνῷ ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ μπορεῖ νὰ ἔχῃ καρπωθῆ ἀπὸ φορολογικὴν ἀπαλλαγὴν 25 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Εἶναι μία νόθευσις τῆς οἰκονομικῆς μορφῆς μιᾶς δημοσίας ἐπιχειρήσεως. Θέλω νὰ καταλήξω, ὅτι ὄχι μόνον διὰ τὸν προϋπολογισμὸν εἶναι ταλαιπωρία αὐταὶ αἱ φορολογικαὶ ἀπαλλαγαί, ἀλλὰ συντελοῦν ἀκόμη καὶ εἰς τὴν νοθείαν τῆς οἰκονομικῆς μορφῆς τῆς χώρας, ὅπως σᾶς ἀνέφερον ἕνα παράδειγμα. Ἐλπίζω, ἐπίσης, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τῆς καταργήσεως τῆς φορολογίας τοῦ 3%, ἡ ὁποία ἐπεβλήθη ἐπὶ τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς διὰ τὸν Ὀργανισμὸν Γεωργικῆς Ἀσφαλίσεως. Ἡ φορολογία αὐτὴ εἶναι καὶ ἀντιπαθητικὴ καὶ ἀντιοικονομικὴ καὶ δυσβάστακτος. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μὲ τὸν ὁποῖον εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὁμιλήσω κἄποτε σχετικῶς, εἰσερχόμενος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν μία ἀπὸ τὰς πρώτας σκέψεις του, θὰ εἶναι καὶ ἡ ἀντικατάστασις τοῦ φόρου αὐτοῦ. Ἐγώ, ὅμως, τοῦ συνιστῶ, τὴν κατάργησιν καὶ ὄχι τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ φόρου.

§31Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τῆς ἀσφαλιστικῆς εἰσφορᾶς. Μὴ τὸ λέγετε καὶ σεῖς αὐτὸ διὰ τὸ 2%, διότι περὶ 2% πρόκειται. Εἶναι ἀσφαλιστικὴ εἰσφορά. Ἠμπορεῖτε νὰ τὸ κρίνετε καὶ νὰ τὸ κατακρίνετε, ὄχι, ὅμως, νὰ τὸ μετονομάζετε, κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἐπιστημονικὴν ἀκρίβειαν.

§32Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε, ἡ ἀσφαλιστικὴ εἰσφορὰ ἔχει ἀξίαν, ὅταν συνδέεται μὲ τὸ ἄτομον τοῦ ἠσφαλισμένου, ὅταν ὁ ἠσφαλισμένος, ἀπὸ τὴν πρόσοδόν του, καταβάλλει τακτικὴν ἀσφαλιστικὴν εἰσφοράν. Ὅπως ἔχῃ ἐπιβληθῆ ἡ φορολογία τοῦ 2% ἐπὶ τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, δὲν ὑπάρχει σύνδεσις σχέσεως τοῦ ἀτόμου τοῦ ἠσφαλισμένου μὲ τὸν καταβάλλοντα τὴν φορολογίαν καὶ ἐκεῖ διακόπτεται ἡ ἐπιστημονικὴ μορφὴ τοῦ ἀσφαλίστρου, τῆς φορολογίας αὐτῆς, ὡς ἀσφαλίστρου. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπεκαλέσθη τὴν συνδρομὴν τῆς Ἐκκλησίας εἰς τὸ ἔργον τῆς ἠθικῆς ἀνυψώσεως τῆς νεότητος, εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις. Λησμονεῖ, ὅμως, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχει διὰ τὴν ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ κλήρου. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ μισθὸς τῶν ἱερέων νὰ εἶναι 1.000 καὶ 600 δραχμὰς μηνιαίως. Ἐὰν πιστεύωμεν εἰς τὴν ὑψηλὴν ἀποστολὴν τῆς Ἐκκλησίας, ἔχομεν καθῆκον καὶ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ λάβῃ τοῦτο ὑπ’ ὄψει του, ἔχομεν καθῆκον νὰ παύσωμεν νὰ χορηγοῦμεν τὰς ἀθλίας αὐτὰς μηνιαίας ἀποδοχὰς εἰς τοὺς ἐφημερίους. Ἐπίσης ἐλπίζω, ὅτι κἄποτε, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ μὲ προσέξῃ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, κἄποτε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ πρέπει καὶ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν νὰ γίνῃ ἐξομοίωσις τῶν ἀναπήρων τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως μὲ τοὺς ἀναπήρους τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ. Δὲν μπορεῖ ὁ ἀνάπηρος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, διὰ νὰ λάβῃ σύνταξιν, νὰ πρέπει νὰ ἔχῃ 25% ἀναπηρίαν, ἔναντι 10% ποὺ ἔχει ὁ τακτικὸς στρατιώτης καὶ πότε; Ὅταν ὁ ἀνάπηρος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως μετέβη καὶ ἐπολέμησεν ὡς ἐθελοντὴς καὶ ὄχι ἐκπληρώνων στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν, ὅταν ἐκλήθη ὑπὸ τῆς Πατρίδος. Θὰ ἤθελον, κ. βουλευταί, νὰ θίξω ἕνα ὀξύτατον θέμα ὅπως ἐμφανίζεται καὶ τὸ ὁποῖον μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν, διότι ἐπέρασεν ἀπαρατήρητον ἀπὸ τὰς πρωθυπουργικὰς δηλώσεις. Εἶναι τὸ θέμα τῶν Ἑλλήνων σπουδαστῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Γνωρίζετε τί ποσὸν συναλλάγματος πληρώνει ἡ Ἑλλὰς κἄθε χρόνον διὰ τοὺς Ἕλληνας σπουδαστὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ; Ἑπτὰ ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ κἄθε χρόνον αὐξάνεται τὸ ποσὸν αὐτὸ κατὰ 1 ἑκατομμύριον δολλάρια. Καὶ ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα; Αὐτὰ δὲ εἶναι τὰ χορηγούμενα ὑπὸ τῆς Τραπέζης καὶ ὄχι τὰ διοχετευόμενα, δι’ ἄλλων πηγῶν. Ἐγὼ ἀρκοῦμαι, ἐξ ἀρχῆς, εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ἐπισήμους. Καὶ ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα; Ἐὰν ἐξαιρέσετε τοὺς σπουδάζοντας εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ τὴν Ἀγγλίαν, ὅπου, λόγῳ τῆς φύσεως τῆς ὀργανώσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐκεῖ εἰς τὰ Πανεπιστήμια, οἱ φοιτηταὶ εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ σπουδάσουν, διότι ἀλλοιῶς διαγράφονται καὶ ἀποπέμπονται, ἀντιθέτως εἰς τὰ Εὐρωπαϊκὰ Πανεπιστήμια, ὅπου ἰσχύει ἄλλο σύστημα ἐκπαιδεύσεως, ἕνα ἐλάχιστον ποσοστὸν ἀπὸ τοὺς σπουδαστὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ, τοὺς Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν διαφύγει τοῦ ἐλέγχου τῶν οἰκογενειῶν των, πραγματικῶς σπουδάζουν, καὶ 210 ἑκατομ. ἐξέρχονται ἀπὸ τὰ θηλάκια τῶν ἀτυχῶν Ἑλλήνων οἰκογενειαρχῶν, χωρὶς νὰ ἀποδίδουν ταῦτα ἀπὸ ἀπόψεως μορφώσεως καὶ σπουδῶν εἰς τοὺς ἀτυχεῖς γονεῖς, οἱ ὁποῖοι τὰ καταβάλλουν. Θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον νὰ προβῇ εἰς τὴν ἵδρυσιν δύο Πανεπιστημίων, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἕνα νὰ ἱδρυθῇ εἰς τὰ Ἰωάννινα, ἀλλὰ ἐπὶ πλέον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, νὰ καταρτίσῃ Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ μεταβῇ εἰς τὰ διάφορα κέντρα, ὅπου σπουδάζουν οἱ Ἕλληνες σπουδασταὶ καὶ νὰ ἐξακριβώσῃ ἐκείνους, τοὺς σπουδαστάς, τῶν ὁποίων ἡ σχέσις μὲ τὸ Πανεπιστήμιον ἔχει διαγραφῆ καὶ νὰ τοὺς ἀφαιρεθοῦν τὰ διαβατήρια. Καὶ ἡ Ἑλλὰς νὰ παύσῃ νὰ πληρώνῃ, νὰ σπαταλᾷ ἀδίκως τὸ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον σπαταλᾷ καὶ ταὐτοχρόνως ἡ οἰκογένειά των νὰ σωθῇ ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν αἱμορραγίαν. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν παριστάμεθα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁ συνάδελφός μου, ἐκ Πρεβέζης, βουλευτὴς κ. Τσαντούλας καὶ ἐγώ, ἐνῷ ἡ Ἕνωσις τοῦ Κέντρου ἀπουσιάζῃ, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς ριζικὴν διαφωνίαν μας, σχετικὴν μὲ κρίσιμον καὶ σοβαρόν, κατὰ τὴν γνώμην μας, θέμα. Τὸ θέμα, εἰς τὸ ὁποῖον διεφωνήσαμεν, εἶναι, κατὰ πόσον θὰ ἔπρεπεν ἢ ὄχι νὰ προσέλθωμεν κατὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ Βασιλικοῦ λόγου. Ἐθεωρήσαμεν, ὅτι ἡ μὴ παρουσία μας, κατὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ Βασιλικοῦ λόγου, θὰ ἀπετέλει αἰχμὴν κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Βασιλέως καὶ θὰ ἔθετεν, ἐμμέσως, καθεστωτικὸν ζήτημα. Διετυπώσαμεν τὰς ἀπόψεις μας αὐτὰς εἰς ἐμπιστευτικὴν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν ἀπεστείλαμεν εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου, κ. Παπανδρέου. Τὴν ἀπεστείλαμεν δύο ἡμέρας πρὸ τῆς ἡμέρας, ἡ ὁποία εἶχεν ὁρισθῆ ὡς συνέλευσις τῶν βουλευτῶν τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου. Περιέργως, τὴν ἑπομένην ἡμέραν, ἐφημερὶς ἀνέγραψε τὴν εἴδησιν τῆς ὑποβολῆς τῶν ἀπόψεών μας αὑτῶν καὶ διετυπώθη ταὐτοχρόνως ἡ ἀπειλὴ τῆς διαγραφῆς μας. Γνωρίζω καλῶς, ὅτι ἡ ἀπρέπεια τῆς ἀνακοινώσεως τῆς ἐμπιστευτικῆς μας ἐπιστολῆς δὲν ὀφείλεται, οὔτε εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου, τὸν σεβαστὸν μου κ. Παπανδρέου, οὔτε εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, τὸν κ. Βενιζέλον. Πάντως, τὸ θέμα τῆς διαφωνίας μας, κ. βουλευταί, ἦτο, κατὰ τὴν γνώμην μας, κρίσιμον καὶ βασικόν. Δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ συνεργασθῶμεν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον εἰς πρᾶξιν θίγουσαν, ἔστω καὶ πόρρωθεν, τὸ πρόσωπον τοῦ Βασιλέως. Διεφωνήσαμεν καὶ δὲν ἠκολουθήσαμεν τὴν ἀπόφασιν τῆς πλειοψηφίας τῶν βουλευτῶν τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου, ὅπως δὲ σᾶς εἶπα, ἡ ἀπειλὴ τῆς διαγραφῆς μας ἐγένετο πρὶν ἀκόμη ληφθῇ ἡ ἀπόφασις συνελεύσεως τοῦ Κέντρου καὶ πρὶν καταδειχθῇ, ἐὰν ἡμεῖς θὰ ἀκολουθούσαμεν ἢ ὄχι τὴν ἀπόφασιν αὐτήν. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου, πραγματοποιήσασα τὴν ἀπειλήν της, μᾶς διέγραψεν. Εἴμεθα ὑπερήφανοι, κ. βουλευταί, διότι ἐπράξαμεν τὸ καθῆκον μας, ὅπως ἡμεῖς, σύμφωνα μὲ τὴν συνείδησίν μας ἐπιστεύσαμεν, ὅτι ἦτο χρέος μας νὰ τὸ πράξωμεν. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποκύψωμεν εἰς τὴν ἀπειλὴν τῆς διαγραφῆς καὶ νὰ παραβιάσωμεν τὴν συνείδησίν μας. Ἐξελέγημεν βουλευταὶ διὰ νὰ προστατεύσωμεν τὴν γαλήνην, τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν εὐημερίαν τῆς χώρας. Αὐτὰ καὶ μόνον αὐτὰ εἶναι καὶ θὰ εἶναι τὰ κριτήρια τῆς πολιτείας μας. Ὁ λαὸς τῆς Ἄρτης καὶ Πρεβέζης θὰ κρίνῃ, ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ἐπράξαμεν, διότι δὲν ἐδειλιάσαμεν πρὸ τῆς ἀπειλῆς τῆς διαγραφῆς, ἀλλὰ εἴχομεν τὸ πολιτικὸν θάρρος νὰ ἐκπληρώσωμεν τὸ ἐθνικὸν χρέος μας, ὅπως ἡμεῖς τὸ ἀντιλαμβανόμεθα. Προσωπικῶς εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἡ μεγίστη πλειοψηφία τῶν ὀπαδῶν τοῦ Κέντρου, καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα καὶ ἡ συντριπτικὴ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ τῆς Ἄρτης καὶ τῆς Πρεβέζης, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μᾶς συγχωρήσῃ πολιτικὴν δειλίαν, ἡ ὁποία θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ μὴ ἐκπληρώσωμεν τὸ ἐθνικὸν χρέος μας, ὅπως ἡμεῖς τὸ αἰσθανόμεθα. Εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἐχειροκρότησαν καὶ χειροκροτοῦν τὴν πρᾶξιν μας. Κύριοι βουλευταί, αἱ σκέψεις καὶ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας σᾶς ἐξέθεσα ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, προσδιορίζουν καὶ τὴν ψῆφον μας. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀρνηθῶμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§34Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Κύριοι συνάδελφοι, διὰ πολλοὺς λόγους δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅσα ὁ κατελθὼν τοῦ βήματος εἶπεν, περὶ ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Ὑπάρχει, ὅμως, μία παρατήρησίς του, ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἀναπάντητος, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ παρεξηγήσεις. Ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς εἶπεν, ὅτι εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τὴν ἀπαράδεκτον δήλωσιν τῶν Σκοπίων ἔγινεν δήλωσις ἐν Βελιγραδίῳ περὶ καταγγελίας τοῦ Βαλκανικοῦ Συμφώνου καὶ ὅτι ἐξ αὐτοῦ πρέπει νὰ συναχθῇ ἐπικίνδυνος στροφὴ τῆς Γιουγκοσλαβικῆς πολιτικῆς. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς ποῖα ἄλλα συμπεράσματα συνήγαγε, ἀλλὰ τὸ μόλις ἐπισημανθὲν ἐπιβάλλει, διὰ νὰ μὴ δημιουργηθοῦν πεπλανημέναι ἐντυπώσεις, νὰ λεχθοῦν δύο λέξεις, περὶ τοῦ πῶς ἔχουν τὰ γεγονότα καὶ περὶ τῶν συμπερασμάτων, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς συνηγάγομεν. Τὰ γεγονότα ἔχουν ὡς ἑξῆς: Εἰς μὲν τὰ Σκόπια ἔγινεν, ὄντως, μία δήλωσις, ἀπὸ ἄρτι νεοδιορισθέντα τοπικὸν Πρωθυπουργόν. Ἡ δήλωσις, ἀπαράδεκτος, βεβαίως, διότι, δι’ ἡμᾶς, δὲν ὑπάρχει μειονότης Μακεδονική, δὲν ἐδημοσιεύθη ὄχι μόνον εἰς τὰς ἐφημερίδας τοῦ Βελιγραδίου, ἀλλ’ οὐδὲ κἂν εἰς τὰς τοπικὰς ἐφημερίδας τῶν Σκοπίων. Τοῦτο καθορίζει, σαφῶς, τὴν σημασίαν καὶ τὴν βαρύτητα τῆς δηλώσεως αὐτῆς. Ἀργότερον, οὐχὶ ἀμέσως, ἀλλὰ μετὰ ἡμέρας ἀρκετάς, εἰς τὴν ἑβδομαδιαίαν συνέντευξιν, τὴν ὁποίαν δίδει ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ἠρωτήθη περὶ τοῦ Βαλκανικοῦ Συμφώνου καὶ εἶπεν, ὅτι τοῦτο εἶναι νεκρόν. Δὲν θέλω νὰ ἀσχοληθῶ, καὶ μάλιστα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, περὶ τοῦ ἐὰν εἶναι σκόπιμον νὰ γίνονται μονομερῶς τοιαῦται δηλώσεις εἰς δημοσιογραφικὰς συνεντεύξεις. Παρατηρῶ, ὅμως, ὅτι δὲν ἐπηκολούθησεν ἡ δήλωσις αὐτὴ τὴν δήλωσιν τῶν Σκοπίων, ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἄσχετος μὲ αὐτήν, καὶ ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν γενικὴν πολιτικὴν τοῦ Βελιγραδίου. Καὶ ἡμεῖς, ὡς ἑταῖροι, δεχόμεθα, ὅτι τὸ Βαλκανικὸν Σύμφωνον εἶναι ἀπὸ ἐτῶν νεκρὸν καὶ ὅτι ἀναμένει τὴν καταγγελίαν του. Ἡ Ἑλληνογιουγκοσλαβικὴ φιλία καὶ συνεργασία, κ. συνάδελφοι, ἀποτελεῖ στοιχεῖον ἰσορροπίας εὐρυτέρας σημασίας, τὸ ὁποῖον ἔχει τύχει καὶ εὐρυτέρας ἀναγνωρίσεως. Ὀφείλομεν, βεβαίως, νὰ τὸ παρακολουθῶμεν μετὰ μεγάλης προσοχῆς καὶ εἰς τὰς λεπτομερείας του ἀκόμη. Δὲν εἶναι ὅμως ὀρθὸν χωρὶς πολλὴν προσοχὴν καὶ μὲ ἀσυνήθη, διὰ τὸν κ. Γαρουφαλιᾶν, εὐκολίαν, νὰ δημιουργοῦμεν ἐντυπώσεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ παραβλάψουν παράγοντας χρησίμους διὰ τὴν ἰσορροπίαν καὶ τὴν εἰρήνην τῆς Βαλκανικῆς, παράγοντας, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ διαφυλάττωμεν καὶ ὄχι νὰ τορπιλλίζωμεν — λυποῦμαι νὰ εἴπω — μὲ τόσην ἐλαφρότητα.

§35Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ νὰ τοῦ εἴπω, ἐὰν ὁ νεοδιορισθεὶς πρωθυπουργὸς τῶν Σκοπίων ἐθεώρησεν ἅμα τῇ ἀναλήψει τῶν καθηκόντων του, ὑποχρέωσιν, νὰ ἐπαναλάβῃ παλαιοτέραν δήλωσιν τοῦ προκατόχου του, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ὑπάρχει κἄτι. Τὸ γεγονὸς ποὺ ἀνεφέρθη, ὅτι δὲν ἐδημοσιεύθη ἡ δήλωσις εἰς τὰς ἐφημερίδας τοῦ Βελιγραδίου καὶ εἰς τὰς τοπικάς, αὐτὸ δὲν ἔχει σημασίαν, διότι τότε εἶχεν ἤδη γίνει γνωστή. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ ἐγένετο γνωστὴ καὶ διοχετεύθη ἐκεῖ ὅπου ἐνδιεφέροντο νὰ διοχετευθῇ, τοῦτο δὲν ἔχει σημασίαν. Δὲν δύναμαι νὰ ἀποδώσω τὸ γεγονὸς εἰς τὸ ὅτι ἦτο πρωτόπειρος ὁ πρωθυπουργὸς αὐτὸς καὶ ἔκαμε δήλωσιν τῆς ὁποίας δὲν εἶχε συνείδησιν τῆς βαρύτητός της. Δεδομένου, ὅτι ἡ Σερβία ἀποτελεῖ Ὁμοσπονδιακὸν Κράτος, ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ ταύτης καθορίζεται ὑπὸ τῆς Κεντρικῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἐπανάληψις, καὶ διὰ δευτέραν φοράν, ἐκ μέρους τῶν Σκοπίων, τῆς ἰδίας δηλώσεως, θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν σημασίαν. Γνωρίζω, βέβαια, τὴν ἀξίαν διὰ τὴν διεθνῆ ἰσορροπίαν τῶν Βαλκανικῶν σχέσεων, ὅπως ἐπίσης λυποῦμαι, διότι τὸ σύμφωνον μετὰ τῆς Γιουγκοσλαβίας κατὰ τὸν διαδραμόντα χρόνον ἐν Εὐρώπῃ, ἐθεώρησα, ὅμως, καθῆκον μου, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀκουσθῇ ἐντὸς τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν παρέρχονται ἀπαρατήρητα παρόμοια πράγματα, διότι πρόκειται περὶ ἀταξίας, τὴν ὁποίαν ὤφειλε ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἡ Κυβέρνησις τοῦ Βελιγραδίου, νὰ εἶχε σταματήσει. Πρέπει νὰ τονίζεται, εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν, ὅτι δὲν παρέρχονται ἀπαρατήρητοι παρόμοιαι πράξεις ὡς δὲν παρῆλθεν ἀπαρατήρητος, καὶ ὀρθῶς, ἡ πρᾶξις ἐκείνη τῶν Ἰταλῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν εἰς τὸ Ν. Α.Τ.Ο. τὴν περίφημον ἐκείνην ἔκθεσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐγώ, ὁ ὁποῖος σᾶς ὁμιλῶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἶμαι Ἀλβανός.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, κ. Παπαληγούρας, ἔχει τὸν λόγον.

§37Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον νὰ ἀναφερθῶ εἰδικώτερον εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς, περὶ τῶν πιθανῶν ἐξελίξεων τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος καὶ περὶ τῆς ἀποστάσεως, ἡ ὁποία χωρίζει καὶ θὰ χωρίζῃ τὸ ἐπίπεδον τὸ εἰσοδηματικὸν τὸ ἰδικόν μας ἀπὸ τὸ εἰσοδηματικὸν ἐπίπεδον τῶν ἄλλων προηγμένων χωρῶν. Ἐάν, κ. συνάδελφοι, ξεκινήσῃ κανεὶς ἀπὸ τὰς ἑξῆς προϋποθέσεις καὶ ἀπὸ αὐτὰς ἐξεκίνησε καὶ ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς, ὅτι καθ’ ὅλην τὴν δεκαετίαν ἡ Ἑλλὰς θὰ ἔχῃ αὔξησιν 6% ἐτησίως, τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, καὶ ὅτι καθ’ ὅλην τὴν δεκαετίαν αἱ Δυτικαὶ χῶραι θὰ ἔχουν αὔξησιν ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἐτησίως 4,2%, ὁμολογουμένως, ἡ ἀπόστασις, ἡ ὁποία μᾶς χωρίζει ἀπὸ τὰς χώρας αὐτὰς θὰ αὐξηθῇ. Ποῖος ἔδωσεν, ὅμως, εἰς τὸν κ. συνάδελφον, τὸν δικαίωμα νὰ θεωρήσῃ αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις ὡς ἀξιωματικῶς δεδομένας; Εἶπεν, ὅτι δέχεται τοὺς ἰδικούς μας ἀριθμούς. Ποίους ἀριθμούς; Τὸ πενταετὲς πρόγραμμα δὲν ὁμιλεῖ διὰ τὴν προσεχῆ δεκαετίαν. Τὸ πενταετὲς ὁμιλεῖ διὰ τὴν περίοδον τῶν πέντε ἐτῶν, διὰ τὴν ὁποίαν συνετάγη. Ὡς γνωρίζετε δέ, εὑρισκόμεθα εἰς τὸ μέσον τῆς ἐφαρμογῆς του, ἐὰν δὲν πλανῶμαι. Φυσικὸν εἶναι, κατ’ αὐτὴν τὴν περίοδον, ὅταν κάμνῃ τις συντηρητικοὺς ὑπολογισμούς, νὰ πιστεύσῃ, ὅτι τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ αὐξηθῇ μὲ ρυθμὸν ταχύτερον τοῦ 6%. Καὶ σᾶς εἶπον διατί. Οἱ λόγοι εἶναι δύο. Ὁ πρῶτος λόγος συνίσταται εἰς τὸ ὅτι κατ’ αὐτὴν τὴν περίοδον ἡ ἐπενδυτικὴ προσπάθεια τῆς χώρας εἶναι ἐστραμμένη καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ εἶναι ἐστραμμένη πρὸς ἐπενδύσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἀμέσως παραγωγικαί, καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ δημιουργήσουν τὰ ὅσα θὰ δημιουργήσουν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἀποτελέσματα βραδύτερον. Θὰ ἐπιτρέψουν δέ, πραγματοποιούμεναι, τὴν πραγματοποίησιν καὶ ἄλλων ἐπενδύσεων, αἱ ὁποῖαι προϋποθέτουν αὐτὰς καὶ αἱ ὁποῖαι καὶ αὐταὶ μεταγενεστέρως θὰ δημιουργήσουν τὰ ἀποτελέσματά των. Ἄρα, ἐνῷ δεχόμεθα ὅτι διὰ τὸ διάστημα τοῦ πενταετοῦς προγράμματος ἡ αὔξησις θὰ εἶναι 6%, θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι θὰ ὑπερβῶμεν τὸ ποσοστὸν αὐτό, μετὰ τὸ πενταετές. Εἶναι εὔλογον νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι ὁ ρυθμός, μεταγενεστέρως, θὰ εἶναι ηὐξημένος. Ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς δὲν ἔκανε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐκθέσῃ τὰς δυσκολίας, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν, προκειμένης τῆς ἀναπτύξεως οἱασδήποτε ὑπαναπτύκτου χώρας. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, διδάσκονται εἰς τὰ Πανεπιστήμια, ὅταν διδάσκεται τὸ μάθημα ἀναπτύξεως τῶν ὑπαναπτύκτων χωρῶν. Ἐκεῖ λέγονται αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος σήμερον πρὸς τὴν Βουλήν. Ἔκαμεν ἕνα μάθημα, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τὸ Πανεπιστήμιον πρὸς τοὺς φοιτητὰς διὰ νὰ συναγάγουν τὰς πρακτικὰς συνεπείας. Αὐτὰς τὰς πρακτικὰς ὅμως συνεπείας δὲν τὰς συνήγαγεν ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς, διότι δὲν ἔκαμε νύξιν, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ αὐξηθῇ ἡ ἐπενδυτικὴ προσπάθεια εἰς τὴν χώραν. Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι δημιουργοῦνται προϋποθέσεις, βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἐνισχυθῇ ἡ ἐπενδυτικὴ προσπάθεια τῆς χώρας. Δεύτερον, εἶπεν ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς, ὅτι αἱ παρατηρήσεις του ἀποκτοῦν μεγαλυτέραν σημασίαν, διότι εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ἡ εἴσοδός μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ δυσχεραίνει τὰ πράγματα, ἐὰν μείνωμεν ἀδρανεῖς, καὶ διευκολύνει τὰ πράγματα, ἐὰν κινηθῶμεν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν κ. Μαρκεζίνης, ὁμιλῶν, εἶπεν, ὀρθότατα, ὅτι ἡ σύνδεσις τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς — ἂς μὲ συγχωρήσῃ, ἐὰν δὲν ἐπαναλάβω ἀκριβῶς τὰς λέξεις του, πάντως αὐτὸ ἦτο τὸ νόημά του — ἀποτελεῖ καὶ ἀπειλὴν καὶ εὐκαιρίαν. Ἀπὸ ἡμᾶς ἐξαρτᾶται, ἐὰν θὰ μεταβάλωμεν τὴν σύνδεσιν εἰς κίνδυνον ἢ ἐὰν θὰ τὴν ἀξιοποιήσωμεν. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι δημιουργοῦνται αἱ προϋποθέσεις ἀξιοποιήσεως. Καὶ πιστεύομεν, ὅτι ἀφ’ ἧς συνεδέθημεν μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, στηριζόμενοι εἰς τὴν τεραστίαν προσπάθειαν, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν χώραν καὶ ἡ ὁποία προκύπτει ἐκ τῶν ἀριθμῶν ποὺ ἀνέφερεν αὐτὸς οὗτος ὁ συνάδελφος, ὅτι δυνάμεθα νὰ αὐξήσωμεν εἰς σημαντικὸν ὕψος τὰς ἐπενδύσεις καὶ κατὰ συνέπειαν τὸν ρυθμὸν αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, διὰ νὰ λύσωμεν οὕτω, ὀργανικά, τὸ πρόβλημα. Ἡμεῖς, νομίζομεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ μία πολιτική, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ ἐντὸς τῆς 10ετίας τὴν μείωσιν αὐτῆς τῆς ἀποστάσεως. Ἡμεῖς, ἀντιθέτως, καὶ διεθνῶς προεβάλαμεν τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς, ἐπιβεβαιωμένα, μάλιστα, μὲ συγκεκριμένους ἀριθμοὺς καὶ εἴπομεν, διὰ ποίους λόγους ἔχει ἀνάγκην ἡ Ἑλλὰς ἐξωτερικῆς ἐνισχύσεως, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ αὐξήσῃ τὰς ἐπενδύσεις της. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν, ἡ ὁποία, νομίζω, ὅτι ἔχει μείζονα σημασίαν: Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα κατανέμεται — καὶ αὐτὸ διδάσκεται ὡς πρῶτον μάθημα εἰς τὴν Πολιτικὴν Οἰκονομίαν τὴν θεωρητικὴν — κατανέμεται, κατ’ ἀνάγκην, μεταξὺ καταναλώσεως καὶ ἐπενδύσεων. Εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβάζωνται αἱ ὑποδείξεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἐμμέσως καὶ ἀορίστως ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς πρὸς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν εἰσηγήθη, τῆς αὐξήσεως καθαρῶς καταναλωτικῶν δαπανῶν; Εἶναι ἢ δὲν εἶναι καταναλωτικὴ δαπάνη ἡ χορήγησις ἀσφαλίσεως ἄνευ ἀσφαλίστρου; Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν θεωρητικὴν συζήτησιν, ἐὰν αὐτὸ εἶναι φορολογία ἢ εἶναι ἀσφάλιστρον — περὶ τῶν γεωργικῶν ἀσφαλίσεων ὁμιλῶ — διότι τοῦτο εἶναι δευτερεῦον. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι αὔξησις τῶν καταναλωτικῶν δαπανῶν, τὸ νὰ λέγωμεν καὶ νὰ ἀναπέμπωμεν εὐχὰς ὑπὲρ τοῦ σύμπαντος κόσμου καὶ νὰ λέγωμεν, ὅτι καὶ αὐτὴν τὴν τάξιν πρέπει νὰ ἱκανοποιήσωμεν καὶ ἐκείνην τὴν τάξιν πρέπει νὰ ἱκανοποιήσωμεν; Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου πρόκειται νὰ αὐξηθοῦν αἱ ἐπενδύσεις εἰς τὴν χώραν αὐτήν, μὲ τὸ νὰ μεταβάλωμεν τὴν χώραν εἰς ἕνα τεράστιον κράτος προνοίας, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔχῃ τὰ μέσα νὰ ἀσκήσῃ τὴν πρόνοιαν ἢ νὰ τὴν μεταβάλωμεν εἰς ἕνα τεράστιον ἐργοτάξιον ἢ ἐργαστήριον; Ἐγὼ νομίζω, μὲ τὸ νὰ μεταβάλωμεν τὴν Ἑλλάδα εἰς ἕνα τεράστιον ἐργαστήριον θὰ αὐξηθοῦν αἱ ἐπενδύσεις τῆς χώρας. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχα νὰ κάμω καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω κἄτι ἄλλο, εἰδικῶς περὶ τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν, αἱ ὁποῖαι ἐμφανίζονται πολλάκις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὡς δυνάμεναι νὰ λύσουν τὸ δημοσιονομικὸν πρόβλημα. Φορολογικαὶ ἀπαλλαγαὶ ὑπάρχουν τριῶν εἰδῶν: Ὑπάρχουν συμβατικαὶ φορολογικαὶ ἀπαλλαγαί, ἀπὸ τὰς ὁποίας δὲν δυνάμεθα νὰ ἀπαλλαγῶμεν, ἁπλούστατα, διότι εἶναι συμβατικαί. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ πράξωμεν εἶναι νὰ θεσπίζωμεν ὀλιγωτέρας συμβατικὰς ἀπαλλαγάς. Ὑπάρχουν ἀπαλλαγαὶ κίνητρα. Ἐκεῖ πρέπει νὰ κρίνωμεν, ἐὰν εὐσταθοῦν ὡς κίνητρα ἢ δὲν εὐσταθοῦν. Καὶ ὑπάρχει καὶ τρίτον εἶδος ἀπαλλαγῶν, αἱ ἀπαλλαγαὶ αἱ χορηγούμεναι εἰς ὀργανισμούς, ἂς εἴπωμεν, γενικωτέρας δημοσίας ὠφελείας τοῦ τύπου, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνεφέρθη ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς. Ὑπάρχουν ἀκόμη περιπτώσεις φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν, αἱ ὁποῖαι ὄντως ἐπιβαρύνουν, πραγματικῶς, τὸν προϋπολογισμὸν καὶ εἰς αὐτὰς ἀνεφέρθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶπε, διὰ τῶν προγραμματικῶν του δηλώσεων, ὅτι θὰ γίνῃ μία ἐκκαθάρισις τοῦ θέματος τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν καὶ διὰ νὰ αὐξηθοῦν κατά τι τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ κυρίως διὰ νὰ παρασταθῇ, διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ πραγματικὴ δημοσιονομικὴ εἰκών. Διότι, εἶναι πράγματι ὀρθὸν ἡ Δ.Ε.Η., ἡ ὁποία εἶναι μία ἐπιχείρησις, νὰ πληρώνῃ τοὺς δασμοὺς καὶ ἂν χρειάζεται νὰ ἐπιδοτηθῇ νὰ ἐπιδοτῆται εὐθέως διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ νὰ μὴ ἐπιδοτῆται ἐμμέσως διὰ τοῦ δασμοῦ. Ἀλλὰ ὅλα αὐτὰ δὲν πρόκειται νὰ μεταβάλουν τὴν πραγματικὴν κατάστασιν εἰς μέγαν βαθμόν. Δὲν πρόκειται νὰ μεταβάλουν κατὰ πολὺ τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου. Ἐλέχθη, ὑπὸ τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ, ὅτι τὸ ὕψος τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν ἀνέρχεται εἰς 1.500.000.000. Τοῦτο θὰ ἠδύνατο νὰ παρασύρῃ τὴν Βουλὴν εἰς τὴν σκέψιν, ὅτι ὑπάρχουν ἀπαλλαγαὶ οἱονεὶ προσωπικοῦ χαρακτῆρος, ἂς τὸ εἴπωμεν, ἔστω καὶ νομοθετημέναι καὶ ἀπὸ τῆς πλάνης αὐτῆς θὰ ἤθελον νὰ προφυλάξω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ γενικώτερον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Δι’ αὐτὸ κάμνω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν. Ἄλλως τε καὶ ἐγὼ δέχομαι, ὅτι, βεβαίως, πρέπει νὰ γίνῃ μία προσπάθεια ἐκκαθαρίσεως τοῦ θέματος τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν, ὑφ’ ἣν ἔννοιαν τὸ εἶπον προηγουμένως. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῆς ἐκκαθαρίσεως, τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθη, δὲν εἶπεν, ὅτι θὰ λύσῃ τὸ δημοσιονομικὸν πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος ἢ ὅτι θὰ δημιουργήσῃ τεράστια ἔσοδα ἀπὸ τὴν κατάργησιν τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν. Δὲν νομίζω, ὅτι αὐτὸ ἤθελε νὰ εἴπῃ οὐδὲ ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς, ἀλλά, ἀναφέρων τὸν ἀριθμὸν 1.500 000.000 θὰ ἠδύνατο νὰ παρασύρῃ τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ θεωρήσῃ, ὅτι θὰ ὠφεληθῶμεν ἀφαντάστως, ἀπαλλασσόμενοι ἀπὸ τὰς φορολογικὰς ἀπαλλαγάς. (Χειροκροτήματα).

§38Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ζητεῖτε τὸν λόγον διὰ τρίτην φορὰν θὰ πρέπει νὰ ζητηθῇ ἔγκρισις τοῦ Σώματος. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Γαρουφαλιᾶν;

§40ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γαρουφαλιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§42Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ ἀπόδειξις, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσω νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι αἱ φορολογικαὶ ἀπαλλαγαὶ εἶναι ἀπαλλαγαὶ χαριστικῆς φύσεως, εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι σᾶς ἀνέφερον τὴν Δ.Ε.Η., ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἄτομον, ἀλλὰ Ὀργανισμὸς Δημοσίου Δικαίου. Ἀλλὰ ἀκόμη περισσότερον, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ περάσῃ ἀπὸ τὸν νοῦν κανενός, ὅτι φορολογικαὶ ἀπαλλαγαὶ νομοθετημέναι, ψηφισμέναι ὑπὸ τῆς Βουλῆς, εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀπαλλαγαὶ χαριστικῆς φύσεως; Αὐτὸ θὰ ἀπετέλει προσβολὴν πρὸς τὸ Σῶμα τῶν Βουλευτῶν. Ἀποκλείεται. Ὡμιλήσατε καὶ εἴπατε, ὅτι ἔκαμον ἕνα μάθημα προηγουμένως καὶ εἶπον πράγματα, τὰ ὁποῖα διδάσκονται εἰς τὰ Πανεπιστήμια. Διατί, ὅμως, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος, βεβαίως, τὸ γνωρίζετε, καὶ πολὺ καλά, διατὶ αὐταὶ αἱ σκέψεις δὲν ἀντικατοπτρίζονται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις; Διατί ἔρχεσθε τώρα καὶ διορθώνετε τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις καὶ λέγετε, ὅτι αὐτὸ τὸ 6%, ἡ αὔξησις, εἶναι διὰ τὴν πενταετίαν καὶ ὄχι διὰ τὴν 10ετίαν; Τί σημασίαν ἔχει, αὔξησις εἶναι καὶ ὅτι ἡ ἀπόδοσις καὶ ἡ προσπάθεια θὰ εἶναι ὅπως ἡ μέση ἐτησία αὔξησις εἶναι ἀνωτέρα τοῦ 6%. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν σκοπὸν εἶχεν ἡ ἀγόρευσίς μου. Δὲν σᾶς εἶπον τίποτε ἄλλο, παρὰ ὅτι ἂν μείνετε εἰς αὐτὸν τὸν ρυθμὸν τῆς αὐξήσεως τῶν ἐπενδύσεων, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ καλύψητε τὴν ἀπόστασιν καὶ θὰ πρέπει νὰ ἀναθεωρήσητε ριζικῶς τὴν οἰκονομικήν σας πολιτικήν. Μὲ τὴν δευτερολογίαν σας, αὐτὸ κάμνετε, κάμνετε μίαν ἀναπροσαρμογὴν τῆς οἰκονομικῆς σας πολιτικῆς. Μὲ κατηγορήσατε, ὅτι ἐνῷ ὁμιλῶ περὶ τῆς ἀνάγκης ηὐξημένων ἐπενδύσεων καὶ ταχυτέρου ρυθμοῦ ἐπενδύσεων, ταὐτοχρόνως κάμνω συστάσεις διὰ καταναλωτικὰς δαπάνας. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, γνωρίζετε, ὅτι ἡ οἰκονομία δὲν ἀπαρτίζεται ἀπὸ νεκρὰ σώματα, ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἀνθρώπους ζῶντας. Δὲν σημαίνει, ὅτι ἡ ἀνάγκη αὐξήσεως τῶν ἐπενδύσεων, ἡ ἀνάγκη τοῦ ταχυτέρου ρυθμοῦ τῶν ἐπενδύσεων, θὰ γίνῃ εἰς βάρος τῆς ζωῆς ἢ τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἀνθρώπων. Αὐτὴν τὴν εὐχέρειαν τὴν ἔχουν τὰ δικτατορικὰ καθεστῶτα. Αἱ Δημοκρατίαι ὀφείλουν ταὐτοχρόνως, ὅπου ὑπάρχει περίπτωσις δικαίας βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ἀτόμων, ὀφείλει νὰ τὸ κάμῃ, διότι αὐτὸ εἶναι ἡ Δημοκρατία. Καὶ μόνον αἱ δικτατορίαι ἔχουν τὴν εὐχέρειαν νὰ κάμουν ὅλας τὰς ἐπενδύσεις εἰς βάρος τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι τελοῦν ὑπὸ τὴν δικτατορίαν.

§43Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν ὑπῆρξε, φαντάζομαι, κανεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁ ὁποῖος διὰ τῶν λεχθέντων μου νὰ ἐθεώρησεν, ὅτι τροποποιῶ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις. Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἀναφέρονται εἰς οὐδὲν συγκεκριμένον ποσοστὸν αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Σεῖς ἐκκινήσατε ἀπὸ τὴν ἐσφαλμένην προϋπόθεσιν, τὴν ὁποίαν οὔτε ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔθεσεν, οὔτε ἄλλος τις, ὅτι δηλαδὴ ἡ Ἑλλὰς ἐπ’ ἄπειρον, εἰς τὸ διηνεκές, θὰ πραγματοποιῇ τὸ πενταετὲς πρόγραμμα. Σᾶς πληροφορῶ τὸ αὐτονόητον, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ ἐφαρμόζῃ τὸ πενταετὲς πρόγραμμα μόνον κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς πενταετίας, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται τὸ πενταετὲς πρόγραμμα νὰ ἐφαρμοσθῇ. Μετὰ τὴν παρέλευσιν τῆς πενταετίας αὐτῆς, εἶναι φυσικὸν νὰ ἐφαρμόσῃ ἓν ἄλλο πρόγραμμα. Καὶ εἶναι φυσικὸν τὸ δεύτερον τοῦτο πρόγραμμα μετὰ τὴν πρώτην πενταετίαν, νὰ ἔχῃ ἄλλους στόχους. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ὡμίλησεν οὔτε περὶ τῶν στόχων τοῦ πενταετοῦς προγράμματος, οὔτε περὶ τοῦ ρυθμοῦ αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Διότι δὲν εἰσῆλθε — καὶ ὀρθῶς— εἰς προβλήματα τεχνικά. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι προάγομεν καὶ πολὺ τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος, μὲ τὸ νὰ διαπιστώνωμεν, ὅτι πρέπει νὰ κυττάξωμεν νὰ αὐξήσωμεν τὸν ρυθμὸν τῶν ἐπενδύσεων καὶ τὸν ρυθμὸν τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος περισσότερον ἀπὸ τὸ 6%, ποὺ προβλέπει τὸ πρῶτον πενταετὲς πρόγραμμα. Ἡ παρατήρησις αὕτη, δὲν συνιστᾷ ἀναθεώρησιν τῆς ἀκολουθουμένης πολιτικῆς. Συνιστᾷ ἐπιβεβαίωσιν τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ὀρθῶς διὰ τὴν πρώτην πενταετίαν προεβλέφθη τὸ 6%. Ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὀλίγον συντηρητικὴ ἡ πρόβλεψις. Εὔχομαι νὰ ἀποδειχθῇ συντηρητική. Θεωρῶ, ὅμως, ὅτι τὰ Κράτη τῆς ἰδικῆς μας στάθμης παγκοσμίως δὲν ἔχουν ἐπιτύχει περισσότερον τοῦ 6% ἐπὶ μακρὸν διάστημα. Καὶ θεωρῶ, ὅτι αὐτὸ τὸ 6% τῆς πρώτης πενταετίας, ἐπειδὴ θὰ ἔχωμεν ἐν τῷ μεταξὺ εἰσέλθει εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, θὰ μᾶς δώσῃ τὴν εὐχέρειαν, νὰ πραγματοποιήσωμεν μεταγενεστέρως ὑψηλότερον ρυθμόν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§45Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, πέραν τῶν γενικῶν ἀπόψεων τὰς ὁποίας διετύπωσεν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ἀνεφέρθη κατὰ τὴν χθεσινήν του ὁμιλίαν, ὑπὸ μορφὴν ἁπλοῦ ὑπαινιγμοῦ, εἰς τὴν ἀμφισβήτησιν τῆς γνησιότητος τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος, τὴν ὁποίαν, ὅπως εἶναι γνωστόν, ἔχει ἀναλάβει ἡ Ἕνωσις τοῦ Κέντρου. Καὶ χαρακτηρίζω ὡς ἁπλοῦν ὑπαινιγμὸν τὴν ἀναφορὰν τῆς ἀναληφθείσης διαβολῆς καὶ ἀμφισβητήσεως, διότι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν οὔτε ἐπεξετάθη, οὔτε ἀπησχολήθη εἰδικώτερον ἐπ’ αὐτοῦ καὶ οὔτε προσεπάθει νὰ τὸ θεμελιώσῃ ἐπὶ συγκεκριμένων στοιχείων καὶ δεδομένων, τὰ ὁποῖα ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ γενικωτέρου κλίματος βίας καὶ νοθείας, ἔπρεπε νὰ ἔχῃ καὶ νὰ διαθέτῃ τὸ Κόμμα του. Καὶ ἡ ἁπλῆ, ὅμως, ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου βήματος τοῦ Σώματος ἐπανάληψις παρομοίου ἰσχυρισμοῦ, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μείνῃ ἀναπάντητος, καὶ ὡς ἦτο ἑπόμενον προεκάλεσε τὴν ἀπάντησιν τόσον τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ τοῦ συναδέλφου μου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Λαμβάνων τὸν λόγον, θὰ προσπαθήσω νὰ συμπληρώσω τὰ ὑπεύθυνα στοιχεῖα ἐκ τῆς ἐκτιμήσεως πλέον τῶν ὁποίων θέλει διαπιστωθῆ ἀνεπιφυλάκτως, ὅτι τὸ ἀναληφθὲν ἐγχείρημα στερεῖται καὶ τῆς στοιχειωδεστέρας σοβαρότητος. Περὶ τίνος ἀκριβῶς πρόκειται εἶναι ἤδη γνωστόν. Τὴν ἑπομένην, ἀκριβῶς, τῶν ἐκλογῶν, μερὶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως μὲ ἐπικεφαλῆς τὴν Ε.Κ. συνεχίζουσα, δυστυχῶς, παλαιοτέραν μετεκλογικὴν τακτικὴν καὶ παράδοσίν της ἐξεδήλωσε τὴν πρόθεσιν τῆς διαβολῆς καὶ κατασυκοφαντήσεως τοῦ τελευταίου ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος. Καὶ πρὸς τοῦτο διὰ δηλώσεων τῆς ἡγεσίας της καὶ ἄλλων μέσων δημοσιότητος ἰσχυρίσθη, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν τελευταίων ἐκλογῶν ὑπῆρξε προϊὸν βίας καὶ νοθείας, ὅτι ἡ μείωσις τῶν δυνάμεων τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς οὐδόλως ὑπῆρξε φυσιολογική, ἀλλὰ ἐξηναγκασμένη καὶ τέλος, ὅτι δῆθεν τὸ Κυβερνῶν Κόμμα ἐκαρπώθη δι’ ἀθεμίτων μέσων τὴν φαλκιδευθεῖσαν δύναμιν τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Αὐτὸ ὑπῆρξεν τὸ περιεχόμενον τῆς πρωτοφανοῦς καὶ καταπληκτικῆς καταγγελίας, τὴν ποιότητα τῆς ὁποίας ἀνέλαβε νὰ ἀποκαλύψῃ αὐτὴ αὕτη ἡ Ε.Κ. διὰ σειρᾶς συνεχῶν ἐκδηλώσεων καὶ ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα ὡς ἦτο ἑπόμενον κατέρρευσαν ἀπὸ τῆς ἐμφανίσεώς των καὶ ἐξεμηδενίσθησαν κατόπιν τῶν χθεσινῶν ἀπαντήσεων τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐσωτερικῶν. Καὶ κατόπιν τῆς ἀναμενομένης ἄλλωστε καταρρεύσεως τοῦ ἀπαραδέκτου αὐτοῦ κατασκευάσματος ἐνεφανίσθη σήμερον ἀπὸ τοῦ βήματος συνάδελφος τῆς περιωπῆς τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ, διὰ νὰ ἐπαναλάβῃ τὸν ἰσχυρισμόν, ἔστω καὶ ὑπὸ μορφὴν ὑπαινιγμοῦ, ἐν ὀνόματι προφανῶς κακῶς ἐννοουμένης κομματικῆς ἀλληλεγγύης. Χωρὶς νὰ ἔχω τὴν πρόθεσιν προσωπικῆς ἀντιδικίας πρὸς τὸν κ. συνάδελφον, διερωτῶμαι εἰλικρινῶς ἐπὶ τῆς ἀτυχοῦς ἐμπνεύσεως καὶ τῆς ἀπαραδέκτου προσπαθείας, τὴν ὁποίαν ἀνέλαβεν ἡ Ἕνωσις τοῦ Κέντρου, ἂν ἀπομένουν εἰσέτι περιθώρια σοβαρᾶς καὶ καλοπίστου ἐπ’ αὐτῆς συζητήσεως. Προσωπικῶς τοὐλάχιστον, δὲν τὸ πιστεύω καὶ διὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ, ὅτι ἐπηρεάζομαι εἰς τὰς ἀπόψεις μου ἀπὸ τὴν πολιτικὴν παράταξιν εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω καὶ τὴν θέσιν μου εἰς τὴν Κυβέρνησιν, θὰ προσπαθήσω διὰ τῆς ἁπλῆς λογικῆς καὶ τῶν συγκεκριμένων ἀριθμῶν νὰ ἀποδείξω πόσον ἀδύστακτον καὶ πόσον κακόπιστον ὑπῆρξε τὸ ἐγχείρημα τοῦτο τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πρίν, ὅμως, προχωρήσω, δὲν θεωρῶ ἄσκοπον νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἡ τακτικὴ τῆς διαβολῆς καὶ κατασυκοφαντήσεως τῶν ἐκλογικῶν ἀποτελεσμάτων ἀπὸ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κινδυνεύει νὰ καθιερωθῇ ὡς παγία πολιτικὴ παράδοσις εἰς τὴν Χώραν μας, ὅπως τοῦτο μαρτυρεῖται τοὐλάχιστον ἀπὸ τὰς γενικὰς ἐκλογὰς τῆς τελευταίας δεκαετίας. Καὶ ὑπῆρξεν ἀναμφισβητήτως ἀτυχὴς ἡ προσπάθεια τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. νὰ ἀμφισβητήσῃ τοῦτο κατὰ τὴν τελευταίαν του ἐπικοινωνίαν μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Τύπου. Τὴν γνησιότητα τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1951 προσέβαλεν ὁ ἴδιος καὶ ἂν δὲν ἐπανῆλθεν ἐπὶ τῆς ἀμφισβητήσεώς του μετεκλογικῶς τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ἀσήμαντον ποσοστὸν 2½%, τὸ ὁποῖον συνεκέντρωσε τὸ Κόμμα του καὶ τὸ ὁποῖον οὐδεμίαν ἐπεδέχετο θεραπείαν διὰ νὰ μεταμορφωθῇ ἔστω καὶ εἰς σχετικὴν πλειοψηφίαν. Τὸ ἀποτέλεσμα καὶ μόνον τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1952 δὲν ἠμφισβήτησεν, ἀλλὰ καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀμφισβητήσῃ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου, ἐφ’ ὅσον ὑπὸ τὴν σημαίαν τοῦ ἐπικρατήσαντος Κόμματος εἶχε κατέλθει εἰς τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας. Ἡ γνησιότης τῶν ἑπομένων ἐκλογῶν τοῦ 1956 ἠμφισβητήθη ἐπίσης ὑπὸ τοῦ ἰδίου. Τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958 δὲν ἠμφισβητήθη ἁπλῶς, κατεσυκοφαντήθη ἀπὸ τὸν συναρχηγόν του κ. Πανιζέλον, δι’ ἄλλης ὁδοῦ. Διὰ τοῦ ἐπιχειρήματος τῆς ἀνεντιμότητος δῆθεν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Καὶ ὡς ἀνέντιμος ἐκλογικὸς νόμος ἐχαρακτηρίζετο καὶ κατηγγέλετο ἐκεῖνος ἀκριβῶς, τὸν ὁποῖον προέτεινε τὸ Κέντρον, τὸν προσυπέγραψε καὶ τὸν ἐψήφισεν ἀνεπιφυλάκτως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Τὸ συντριπτικὸν ἀποτέλεσμα τῶν τελευταίων ἐκλογῶν διὰ τοῦ ὁποίου ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐξεδήλωσεν ἐπηυξημένην τὴν ἐμπιστοσύνην του πρὸς τὸ Κυβερνῶν Κόμμα, δὲν ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ ἐξαιρεθῇ τοῦ κανόνος καὶ νὰ ἀποφύγῃ τὴν διαβολήν του ἀπὸ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ τὴν πρωΐαν τῆς ἑπομένης τῶν ἐκλογῶν κατεσυκοφαντήθη καὶ αὐτὸ κατὰ τρόπον ὄχι μόνον κακότεχνον, ἀλλὰ καὶ προκλητικῶς ἀνεύθυνον. Δὲν πρέπει, συνεπῶς, ν’ ἀπομένῃ καὶ ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία, ὅτι εὑρισκόμεθα ἐνώπιον γνωστοῦ καὶ τετριμμένου μικροπολιτικοῦ τεχνάσματος, διὰ τοῦ ὁποίου προσεπάθησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἧτταν της. Ἀλλὰ θὰ ἦτο χρήσιμον νὰ ἀναλύσωμεν καὶ τὸ περιεχόμενον τῆς προσπαθείας της. Ὅπως προανέφερα, ἡ Ἕ.Κ., πλειοδοτούσης, βεβαίως, καὶ τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, ἰσχυρίσθη τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν γενικῶς μέν, ὅτι τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα ὑπῆρξε προϊὸν βίας καὶ νοθείας, εἰδικώτερον δέ, ὅτι ἡ μείωσις τῶν δυνάμεων τῆς Ἀριστερᾶς, τὴν ὁποίαν ἐσφετερίσθη δῆθεν τὸ Κυβερνῶν Κόμμα, δὲν ὑπῆρξε φυσιολογική, ἀλλὰ ἐξηναγκασμένη. Δὲν πρόκειται ν’ ἀσχοληθῶ μὲ τὰς βαρείας εὐθύνας τοῦ Κέντρου καὶ τὴν γενικωτέραν σημασίαν τῆς διαβολῆς, τὴν ὁποίαν ἀπεφάσισε ν’ ἀναλάβῃ. Θὰ ἀπαντήσω διὰ συλλογισμῶν καὶ διὰ ψυχρῶν ἀριθμῶν ἀποκλειστικῶς εἰς τοὺς ἰσχυρισμούς, τοὺς ὁποίους προέβαλε καὶ προέτεινε. Τῶν ἐκλογῶν καὶ τῆς προεκλογικῆς περιόδου προηγήθησαν δύο βασικὰ καὶ σημαντικὰ πολιτικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα δὲν μαρτυροῦν ἁπλῶς, ἀποδεικνύουν τετραγωνικῶς, τὴν ἁγνότητα καὶ τὴν εἰλικρίνειαν τῶν προθέσεων τοῦ Κυβερνῶντος Κόμματος, διὰ νὰ μὴν ἀναφερθῶ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς συμπαραστάσεώς του ἀκόμη, ἔναντι τοῦ Κέντρου. Πρόκειται περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν γνώμην μου, τοὐλάχιστον, δὲν μαρτυροῦν διάθεσιν σφετερισμοῦ, ἀλλὰ ἀποποίησιν νομίμων καὶ Συνταγματικῶν πλεονεκτημάτων. Ἐκλογικὸς νόμος, ὡς γνωστόν, ὑπῆρχε καὶ ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐδικαιοῦτο νὰ τὸν διατηρήσῃ ἢ νὰ τὸν μεταρρυθμίσῃ διὰ τῆς πλειοψηφίας της, κατὰ τὰς ἰδίας αὐτῆς προτιμήσεις. Ἀντ’ αὐτῶν προσέφερε καὶ καθιέρωσε σύστημα τῆς προτιμήσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἱκανοποίησεν αὐτὴν πέραν καὶ τῶν αἰτηθέντων ἀκόμη καὶ ἐδέχθη ὅλας ἀνεξαιρέτως τὰς προταθείσας ἐγγυήσεις πρὸς κατοχύρωσιν τῆς ψήφου τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ τῶν ὑπαλλήλων. Ἐξ ἄλλου ἱκανοποιοῦσα καὶ πάλιν αἴτημα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἰσηγήθη τὸν σχηματισμὸν Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, πρὸς διενέργειαν τῶν ἐκλογῶν, ἐνῷ εἶχεν ἀναφαίρετον Συνταγματικὸν δικαίωμα νὰ διεξάγῃ αὐτὰς ἡ ἰδία. Ἐπὶ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα αὐτῆς, οὐδεμία ἀντίρρησις ἢ ἀμφιβολία διατυποῦται ἀπὸ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ ὑπὸ Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν τῆς ἀνεπιφυλάκτου ἐμπιστοσύνης τοῦ συνόλου τῶν πολιτικῶν παρατάξεων τῆς Χώρας, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν προεκλογικὴν περίοδον, τὴν ὁποίαν ἔζησε καὶ παρηκολούθησεν ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Τὴν προηγηθεῖσαν τῶν ἐκλογῶν περίοδον χαρακτηρίζουν τὰ ἀκόλουθα: 1) Οὐδεμία καταγγελία ἢ καὶ ὑπαινιγμὸς ἀκόμη γίνεται εἰς βάρος τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, οὐχὶ δι’ ἐκτροπὴν οἱανδήποτε, ἀλλὰ ἔστω καὶ δι’ ἁπλῆν ὀλιγωρίαν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν της. 2) Καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς προεκλογικῆς περιόδου, ἡ Ἀντιπολίτευσις, εὑρίσκεται εἰς συνεχῆ ἐπαφὴν καὶ ἐπικοινωνίαν μετὰ τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, προτείνουσα μάλιστα διαδοχικῶς συμπληρωματικὰς ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐν τῷ συνόλῳ σχεδὸν ἐγένοντο δεκταί, πλὴν τῶν ἐκδήλως ἀπαραδέκτων τοιούτων. 3) Τὸ προεκλογικὸν κλῖμα, παρακολουθεῖται ἀπὸ τὸν λαόν, τὰς Ἀρχάς, τὰ εἰδικῶς τεταγμένα Ὄργανα, τοὺς ὀπαδοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τοὺς ἡγέτας αὐτῆς καὶ ἰδίᾳ τοὺς ὑποψηφίους καὶ ἀντιπροσώπους της. Καὶ ἐρωτᾶται κατόπιν ὅλων αὐτῶν τῶν δεδομένων, ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ γενικώτερον κλῖμα βίας καὶ πειθαναγκασμοῦ καθ’ ἅπασαν τὴν Χώραν, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ καταγγελθῇ ἐντόνως καὶ ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν καὶ μάλιστα παραχρῆμα; Ἀναγνώσατε τὸν φάκελλον τῶν γενομένων καταγγελιῶν, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε περὶ ποίων σποραδικῶν καὶ αὐτόχρημα κωμικῶν μικροεπεισοδίων ἐπρόκειτο. Καὶ ὄχι μόνον δὲν κατηγγέλθη τὸ φανταστικὸν αὐτὸ κλῖμα τοῦ τρόμου, τὸ ὁποῖον ὑποτίθεται, ὅτι κατέθλιβε καὶ κατατυραννοῦσε ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτοῦ, ἡ Ἀντιπολίτευσις μέχρι τῆς παραμονῆς τῶν ἐκλογῶν ἐπανηγύριζε τὴν ἐκδήλωσιν πολιτικοῦ ρεύματος ὑπὲρ αὐτῆς, τὸ ὁποῖον, ὅπως εἶναι αὐτονόητον, ὑπὸ προϋποθέσεις ἐλευθέρας καὶ μόνον ἐκδηλώσεις τοῦ φρονήματος, διαπιστοῦται. Εἶναι ποτὲ δυνατὸν κατόπιν ὅλων αὐτῶν νὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, πρόσωπον στοιχειώδους καλῆς πίστεως, τὸ ὁποῖον θὰ προσεφέρετο νὰ υἱοθετήσῃ τὸ κακότεχνον κατασκεύασμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ ὁποῖον εἶδε τὸ φῶς τὴν ἑπομένην, ἀκριβῶς, τῆς ἐξαγγελίας τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἐκλογῶν; Διότι τὴν πρωΐαν τῆς ἑπομένης, καὶ χωρίς, τοὐλάχιστον, νὰ μεσολαβήσῃ ὁ εὔλογος χρόνος πρὸς συγκέντρωσιν νεωτέρων καταγγελιῶν, ἡ Ε. Κ. σπεύδει νὰ καταγγείλῃ τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα, ὡς προϊὸν βίας καὶ νοθείας. Καὶ ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης, προχωρεῖ ἀδιστάκτως ἀπειλοῦσα τὴν ἔκδοσιν μαύρης βίβλου καὶ καταγγελιῶν πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Τύπου καὶ διαβάλλουσα ἀσυνειδήτως ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς θεσμούς, τὰ ὄργανα καὶ τὰς νομίμους Ἀρχὰς τῆς Χώρας, ἀπὸ τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως μέχρι τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως, ἀπὸ τοῦ Διοικητικοῦ Μηχανισμοῦ μέχρι τῶν Δικαστικῶν Ὀργάνων καὶ ἀπὸ τοῦ μεγαλυτέρου πολιτικοῦ Κόμματος τῆς Χώρας μέχρι τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας. Καὶ οὕτω, εἰς τὸν τόπον αὐτὸν δὲν ἔχει ἀπομείνει παρὰ μόνον ὁ ἡγετικὸς πυρὴν τῆς Ε.Κ. ἀποδοκιμαζόμενος καὶ ἐγκαταλειπόμενος καὶ αὐτὸς ἀπὸ τοὺς ὀπαδοὺς καὶ τὰ Κοινοβουλευτικά του στελέχη καὶ ἀπὸ τὸ Κόμμα, τὸ ὁποῖον συνέπραξε μετ’ αὐτῆς, κατὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ τὴν ὑπεβοήθησεν ἀποφασιστικῶς, ὅπως διατηρήσῃ καὶ ἐπαυξήσῃ τὰς δυνάμεις της. Διὰ νὰ ἐκτιμήσητε, ὅμως, κ. συνάδελφοι, ὑμεῖς, ἀλλὰ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, τὴν ποιότητα τῶν χρησιμοποιηθέντων ἐπιχειρημάτων, εἶναι ἀνάγκη νὰ μεταφερθῆτε πρὸς στιγμὴν εἰς τὴν αἴθουσαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔλαβε χώραν ἡ παρῳδία τῆς γνωστῆς ἐπικοινωνίας τοῦ Κέντρου μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Τύπου. Ἐκεῖ, ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ἀνέπτυξε τὰ γενικὰ ἐπιχειρήματα, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐπὶ ἡμέρας προετοιμαζόμενα ἐπίσημα στοιχεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑποτίθεται, ὅτι θὰ ἐθεμελιοῦντο αἱ καταγγελίαι. Τὰ ἀναπτυχθέντα ἐπιχειρήματα, ὅπως προκύπτουν ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν τῆς συνεντεύξεως, ὑπῆρξαν κατὰ σειρὰν τὰ ἀκόλουθα, καὶ κρίνω ἐπιβεβλημένον νὰ προειδοποιήσω, ὅτι ἀπὸ τοῦ πρώτου μέχρι τοῦ τελευταίου στεροῦνται καὶ ἴχνους βασιμότητος, ὅπως θέλει προκύψει ἐξ ἐπισήμων καὶ ἀδιαφιλονικήτων στοιχείων. Καὶ ἐν πρώτοις ἰσχυρίσθη, ὅτι παρὰ τὴν γενικὴν διαπίστωσιν ἀκατασχέτου πολιτικοῦ ρεύματος ὑπὲρ τῆς παρατάξεως τοῦ Κέντρου, περιωρίσθη καὶ περιεστάλη τοῦτο σημαντικῶς διὰ μεθόδων δῆθεν τρομοκρατικῶν. Ἰσχυρίσθη ἐν συνεχείᾳ, ὅτι συνεπείᾳ αὐτῶν ἡ δύναμις τοῦ Κέντρου κατὰ τὴν τελευταίαν ἐκλογὴν καὶ ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958 παρέμεινε στάσιμος. Ἰσχυρίσθη ἐπίσης, ὅτι εἰς ὁλόκληρον τὴν Χώραν, πλὴν τῶν Ἀθηνῶν, ὅπου βεβαίως, δὲν ἦτο εὐχερὴς καὶ δυνατὴ ἡ ἐφαρμογὴ τρομοκρατικῶν μεθόδων, ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐπωφελήθη ἀποκλειστικῶς τῆς ἐκβιασθείσης μειώσεως τῶν δυνάμεων τῆς Ἀριστερᾶς. Ὅτι τὰ τρομοκρατικὰ μέσα εἰς βάρος τῶν ἐκλογέων ἐξεδηλώθησαν καθ’ ἅπασαν τὴν Χώραν, πλὴν τῶν Ἀθηνῶν. Καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου, εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ μόνον, τὸ Κέντρον κατώρθωσε νὰ αὐξήσῃ τὰς δυνάμεις του, ἐνῷ ἡ Ε.Ρ.Ε. παρέμεινε στάσιμος. Διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους, ἰσχυρίσθη, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. παρουσίασε δυσανάλογον καὶ πρωτοφανῆ αὔξησιν τῆς δυνάμεώς της εἰς τὴν ὑπόλοιπον χώραν, ἐνῷ παρέμεινε στάσιμος εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου μάλιστα αὐτοῦ σημείου ἰσχυρίσθη, ὅτι εἰς ὅλας τὰς ἐκλογάς, τὰς μεταπολεμικάς, τοὐλάχιστον, ἡ διαφορὰ τῆς δυνάμεως ἑκάστου Κόμματος μεταξὺ Πρωτευούσης καὶ ὑπολοίπου χώρας, οὐδέποτε ὑπερέβη τὰ δύο ἕως τρία τοῖς ἑκατὸν (2–3%). Καὶ μόνον κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς ἡ Ε.Ρ.Ε. παρουσίασεν αὔξησιν τῆς δυνάμεως κατὰ 10% καὶ πλέον εἰς ὁλόκληρον τὴν ὑπόλοιπον χώραν, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν Πρωτεύουσαν, ὅπου ἡ δύναμίς της παρέμεινε στάσιμος. Καὶ τέλος, ὅτι αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις ἐψήφισαν δῆθεν κατὰ ποσοστὸν 100% τοὺς ὑποψηφίους τῶν συνδυασμῶν τῆς Ε.Ρ.Ε. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι τὸ σύνολον τῶν ἐπιχειρημάτων αὐτῶν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. στερεῖται καὶ τῆς ἐλαχίστης βασιμότητος, ὅπως θέλω ἀποδείξει ἀμέσως. Καὶ εἶναι κατ’ ἀρχὴν τοὐλάχιστον ἀφελὴς ὁ ἰσχυρισμὸς καὶ αὐθαίρετος ἡ διαπίστωσις, ὅτι δῆθεν προεκλογικῶς εἶχεν ἐκδηλωθῆ πολιτικὸν ρεῦμα ὑπὲρ τῆς παρατάξεως Κέντρου. Κατὰ γενικὴν ὁμολογίαν, ρεῦμα πολιτικὸν καὶ μάλιστα γενικὸν καὶ ἀξιόλογον, εἶχεν ἐκδηλωθῆ ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ μόνον, ὅπως τοῦτο ἀπέδειξαν, ὄχι μόνον αἱ προεκλογικαὶ συγκεντρώσεις, ἀλλὰ καὶ αἱ γενικώτεραι ἐκδηλώσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Παραλλήλως γενικὴ ἦτο ἡ διαπίστωσις τῆς πτώσεως τῶν δυνάμεων τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Καὶ τέλος κατὰ τὰς ἀπόψεις ἀμερολήπτων παρατηρητῶν, ἐθεωρεῖτο μέγα ἐπίτευγμα ἡ ἁπλῆ διατήρησις τῶν δυνάμεων τοῦ Κέντρου, τὸ ὁποῖον λόγῳ τῆς ἐθνικῶς ἀκροβατικῆς του πολιτικῆς, τῆς ἑτεροκλήτου καὶ ἀλληλοϋπονομευομένης ἡγεσίας του καὶ τῆς ἐλλείψεως ὑποτυπώδους ἑνιαίου προγράμματος, δὲν ἐνέπνεεν ἐπαρκῆ ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς μάζας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι ἐπίσης ἀπολύτως ἀνακριβές, ὅτι αἱ δυνάμεις τοῦ Κέντρου παρέμειναν στάσιμοι, ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958. Τὸ Κέντρον τὸ 1958 συνεκέντρωσε δύναμιν 31,2% συνυπολογιζομένης καὶ τῆς δυνάμεως ὡρισμένων ὑποψηφίων, οἱ ὁποῖοι δὲν τὸ ἠκολούθησαν κατὰ τὰς νέας ἐκλογὰς (Εὐταξίας κλπ.). Τὸ 1961 συνεκέντρωσεν 34,3%. Συνεπῶς, ἐσημείωσεν αὔξησιν δυνάμεως ποσοστοῦ 3,1% καὶ οὐδόλως παρέμεινε στάσιμον, ὡς ἀβασίμως ὑπεστηρίχθη. Ἐξ ἄλλου, ἡ Ε.Ρ.Ε. τὸ 1958 συνεκέντρωσε 41,2% συνυπολογιζομένης δὲ καὶ τῆς δυνάμεως τοῦ Ε.Α.Κ. ἐκ 2,9% διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ σύγκρισις πρὸς τὰ τελευταῖα ἀποτελέσματα, ἡ δύναμίς της ἀνῆλθεν εἰς 44,1%. Τὸ 1961 ἡ Ε.Ρ.Ε. συγκεντρώνει 49,6%, ἤτοι πραγματοποιεῖ διαφορὰν ἐπὶ πλέον 5,5% ἔναντι τῆς ἐπὶ πλέον διαφορᾶς τοῦ Κέντρου ἐκ 3,1%. Συνεπῶς, ἀνακριβὴς καὶ ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι δῆθεν ἡ Ε.Ρ.Ε. εἶχεν αὔξησιν 10%, κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς. Ἀπετέλεσεν ἐν συνεχείᾳ ἀδίστακτον παραμόρφωσιν τῶν ἀριθμῶν ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις τῆς χώρας ἐψήφισαν δῆθεν κατὰ ποσοστὸν 100% τοὺς ὑποψηφίους καὶ μόνον τῆς παρατάξεως τῆς Ε.Ρ.Ε. Τὸ 1961 ἡ Ε.Ρ.Ε. λαμβάνει γενικῶς ποσοστὸν 49,6% καὶ ποσοστὸν στρατιωτικῶν καὶ δημοσιοϋπαλληλικῶν ψήφων 79%, ἤτοι ἐπὶ πλέον ποσοστὸν ἐπὶ τῆς δυνάμεώς της 59%. Τὸ 1956 λαμβάνει 45% καὶ 77% ἐκ τῶν στρατιωτικῶν καὶ δημοσιοϋπαλληλικῶν ψήφων, ἤτοι ἐπὶ πλέον διαφορὰν 70% ἐπὶ τῆς γενικῆς δυνάμεώς της. Τὸ 1951 ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς συγκεντρώνει 34% καὶ εἰς τὰ στρατιωτικὰ τμήματα 52%. Ἤτοι 56% ἐπὶ πλέον τῆς γενικῆς του δυνάμεως. Οἱ ἀνωτέρω ἀριθμοὶ μαρτυροῦν, ὅτι εἰς ὅλας ἀνεξαιρέτως τὰς ἐκλογάς, αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις εἰδικώτερον, ἀλλὰ καὶ οἱ Δημόσιοι Ὑπάλληλοι ψηφίζουν κατὰ προτίμησιν ἀκραῖα ἐθνικόφρονα Κόμματα. Τοῦτο δέ, ἀποδεικνύεται μαθηματικῶς ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀδιαβλήτου, κατὰ τὴν ὁμολογίαν καὶ τοῦ κ. Παπανδρέου, ἐκλογῆς τοῦ 1951, τὴν ὁποίαν ἄλλωστε διενήργησεν ὁ κ. Βενιζέλος. Ὑπαρχόντων τότε καὶ ἄλλων ἐθνικοφρόνων Κομμάτων, τὰ ὁποῖα μάλιστα ἀποφασιστικῶς εἶχον συμβάλει εἰς τὴν συντριβὴν τοῦ κομμουνισμοῦ, ὅπως τοῦ Λαϊκοῦ, τῶν Φιλελευθέρων, τοῦ κ. Παπανδρέου, τῆς ΕΠΕΚ κ.ἄ., τὸ Κόμμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ μεταξὺ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, συγκεντρώνει, ὡς προανεφέρθη, ποσοστὸν 52% ἔναντι τοῦ 34% τῆς γενικῆς δυνάμεώς του, ἤτοι διαφορὰν ἐπὶ πλέον 56% ἐπὶ τῆς ἰδίας αὐτοῦ δυνάμεως. Καὶ ἡ τεραστία αὐτὴ ἐπὶ πλέον διαφορὰ ἐθεωρήθη φυσικὴ καὶ συνομολογεῖται καὶ σήμερον ἀκόμη, ὡς ἀπολύτως ἀδιάβλητος. Κατὰ ποίαν λογικὴν εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἀπαράδεκτος ἡ ἐπὶ πλέον διαφορὰ κατὰ ποσοστὸν 59%, τὴν ὁποίαν συνεκέντρωσεν ἡ Ε.Ρ.Ε. κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις καὶ τοὺς Δημοσίους Ὑπαλλήλους; Ὅταν μάλιστα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς τοῦ 1951 καὶ μέχρι τῶν τελευταίων ἐκλογῶν πλεῖσται ὑπῆρξαν αἱ πολιτικαὶ ἐκτροπαί, κατὰ τὴν συνέπειαν τῶν ὁποίων καὶ ἐθνικῶς ἀκόμη διεβλήθη τὸ Κέντρον καὶ ἀλλεπάλληλαι ἐσημειώθησαν ἐκδηλώσεις ἐχθρότητος τῶν ἡγετῶν καὶ τῶν στελεχῶν του ἔναντι τῶν Ἐνόπλων τῆς Χώρας Δυνάμεων καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας. Ἀλλὰ καὶ οἱ περαιτέρω συλλογισμοί, ὡς καὶ οἱ ἀριθμοὶ καὶ τὰ ποσοστὰ συγκρίσεως μεταξὺ Πρωτευούσης καὶ τῆς ὑπολοίπου χώρας, ἀποδεικνύονται, τοὐλάχιστον, ἐπισφαλῆ διὰ νὰ μὴ χαρακτηρισθοῦν ὡς σαφῶς ἀνακριβῆ καὶ ὑποβολιμαῖα. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου ὑποστηρίζει σοβαρολογῶν, ὅτι μία ἀόρατος δύναμις κατώρθωσε νὰ ἐξαναγκάσῃ τοὺς ἐκλογεῖς, καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν, εἰς ἐκτροπὴν ἀπὸ τὰς πολιτικάς των προτιμήσεις. Ἐν συνεχείᾳ, ἀποφασίζει νὰ συνομολογήσῃ, ὅτι εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, τοὐλάχιστον, αἱ ἐκλογαὶ ὑπῆρξαν ἀδιάβλητοι. Καὶ τέλος, προχωρεῖ εἰς αὐθαιρέτους συγκρίσεις καὶ συσχετισμούς, ἡ ἀνακρίβεια τῶν ὁποίων εὐχερῶς ἀποκαλύπτεται. α) Ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν περιοχὴν Πρωτευούσης αἱ ἐκλογαὶ ὑπῆρξαν ἀδιάβλητοι, παρέπεται, ὅτι ἡ σημειωθεῖσα μείωσις τῆς δυνάμεως τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς ἐν τῇ περιοχῇ Πρωτευούσης κατὰ ποσοστὸν μάλιστα 12% περίπου, ὑπῆρξε φυσιολογική. Ὅταν, ὅμως, ἡ μείωσις τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς ἀναγνωρίζεται ὡς φυσιολογικὴ εἰς τὸ μέγιστον Ἀστικὸν Κέντρον, κατὰ ποίαν λογικὴν ὑποστηρίζεται, ὅτι ἡ πτῶσις αὐτῆς εἰς τὴν ὑπόλοιπον χώραν δὲν ὑπῆρξε γνησία, ἀλλὰ ἐξηναγκασμένη; β) Ἰσχυρίσθη ἐν συνεχείᾳ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου, ὅτι εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, ὅπου δὲν ἐξεδηλώθη πειθαναγκασμὸς, αἱ δυνάμεις τῆς Ε.Ρ.Ε. παρέμειναν στάσιμοι. Ἀλλά, ὅπως ἀποδεικνύουν οἱ ἀριθμοὶ, δὲν παρέμειναν στάσιμοι, διότι: Εἰς τὴν περιοχὴν Πρωτευούσης τὸ 1957 ἡ Ε.Ρ.Ε. συνεκέντρωσε 32,9%, συνυπολογιζομένου δὲ ἀκόμη καὶ τοῦ 1,7% τοῦ Ε.Λ.Κ., ἡ δύναμις ἀνῆλθεν εἰς 34%. Τὸ 1961 συνεκέντρωσε 37,2%. Ἄρα ἐπραγματοποίησεν ἐπὶ πλέον διαφορὰν 3,2%. Καὶ εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηνῶν, ὅπως καὶ τὴν δευτέραν ἐκλογικὴν περιφέρειαν Ἀθηνῶν, ἐσημείωσεν, ἐπίσης, αὔξησιν τῶν δυνάμεών της ἡ Ε.Ρ.Ε. συνυπολογιζομένης ἀκόμη εἰς τὸ ποσοστὸν τοῦ 1958 καὶ τῆς δυνάμεως τοῦ Ε.Λ.Κ. Πῶς κατόπιν τούτου ἰσχυρίσθη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου, ὅτι παρέμειναν στάσιμοι αἱ δυνάμεις τῆς Ε.Ρ.Ε. κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς ἐν συγκρίσει πρὸς ἐκείνας τοῦ 1958; γ) Εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Πρωτευούσης, ὅπου ἀδιαβλήτως, ὡς ὡμολογήθη, διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαί, ἰσχυρίζεται, ὅτι ἐμειώθη σημαντικῶς ἡ δύναμις τῆς Ε.Δ.Α. καὶ περιῆλθεν ἐξ ὁλοκλήρου ἡ ὑπ’ ἔλλαττον διαφορὰ εἰς τὸ Κέντρον. Καὶ ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Κέντρου, εἶναι ἀνακριβής. Διότι εἰς τὴν Διοίκησιν Πρωτευούσης, ἡ Ε.Δ.Α. ἀπώλεσε ποσοστὸν πλέον τοῦ 12%, ἐνῷ τὸ Κέντρον ηὐξήθη μόνον κατὰ 9% περίπου. Καὶ εἶναι μὲν δυνατὸν νὰ εἰσέπραξεν ὁλόκληρον τὴν ἀπολεσθεῖσαν δύναμιν τῆς Ε.Δ.Α., ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ, ἀπὸ τοῦ 1958 εἶναι μαθηματικῶς βέβαιον, ὅτι λόγῳ τῆς ἀλλοπροσάλλου πολιτικῆς του, εἶχεν ἀπολέσει ἰδίας του δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον μετακινηθῆ πρὸς τὴν Ε.Ρ.Ε. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ὑπόλοιπον χώραν εἶναι ἀνακριβέστατον, ὅτι τὰς ἀπολεσθείσας δυνάμεις τῆς Ε.Δ.Α. τὰς ἐκαρπώθη ἡ Ε.Ρ.Ε. Πρὸς τὴν Ε.Ρ.Ε. προσεχώρησε καθ’ ἅπασαν τὴν Χώραν μεγάλος ἀριθμὸς ὀπαδῶν τοῦ Κέντρου καὶ τὸ Κέντρον εἰσέπραξεν ἀπολεσθείσας δυνάμεις τῆς Ε.Δ.Α., εἰς τρόπον, ὥστε, ὄχι μόνον δὲν ἐμείωσε τὴν δύναμίν του, ὡς ἀνεμένετο, λόγῳ τῆς διαρροῆς τῶν ὀπαδῶν του πρὸς τὴν Ε. Ρ.Ε., ἀλλὰ καὶ τὴν ηὔξησε καθ’ ἅπασαν τὴν Χώραν ἀπὸ 31,2% τοῦ 1958 εἰς 34,3% τοῦ 1961. Ὑπάρχουν μάλιστα ἐκλογικαὶ περιφέρειαι, ὅπως τῆς Εὐρυτανίας, Ἡμαθίας, Θεσπρωτίας, Πρεβέζης, Ρεθύμνης κ.ἄ., ὅπου τὸ Κέντρον, ὄχι μόνον εἰσέπραξε τὸ σύνολον τῆς διαφορᾶς τῆς Ε.Δ.Α., ἀλλὰ καὶ τὴν ὑπ’ ἔλαττον διαφορὰν τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἐπίσης εἰς τὸν Δῆμον Πατρέων, τῆς ἰδιαιτέρας ἐκλογικῆς περιφερείας τοῦ κ. Παπανδρέου, τὸ Κέντρον εἰσέπραξε τὸ σύνολον τῆς πτώσεως τῆς Ε.Δ.Α. Συνεπῶς, καὶ ὁ τρίτος, κατὰ σειράν, ἰσχυρισμός, ὅτι δῆθεν τὸ Κέντρον δὲν ἐπωφελήθη τῆς πτώσεως τῆς Ε.Δ.Α. εἰς τὴν ὑπόλοιπον χώραν, ἀποδεικνύεται ἐπίσης ἀνακριβής. δ) Ἰσχυρίσθη, ἐν τέλει, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐσημείωσε κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς μίαν πρωτοφανῆ, δῆθεν, εἰς τὰ ἐκλογικὰ χρονικά, διαφορὰν δυνάμεώς της μεταξὺ τῆς Πρωτευούσης καὶ τῆς ὑπολοίπου Χώρας. Καὶ προσθέτει: Ἡ διαφορὰ αὐτὴ δύναται νὰ θεωρηθῇ θεμιτὴ μέχρι ποσοστοῦ 2–3%, εἰς τὸ ὁποῖον κατ’ ἀνώτατον ὅριον ἀνῆλθεν εἰς τὰς ἐκλογὰς τῆς τελευταίας 20ετίας. Ὁ τελευταῖος αὐτὸς ἰσχυρισμός, πρὸς ἐπαλήθευσιν τοῦ ὁποίου ἀναφέρονται αἱ περιπτώσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ μόνον Συναγερμοῦ, ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν ἀριθμῶν, ὄχι μόνον ἐξωφρενικός, ἀλλὰ καὶ σαφῶς ἀνακριβής. Οὕτως, ἡ Ε.Ρ.Ε. εἰς τὰς ἀδιαβλήτους, ὡς συνομολογεῖ καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, ἐκλογὰς τοῦ 1958, ἔλαβε ποσοστὸν 36,8% εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ 41,2% εἰς τὴν ὑπόλοιπον Χώραν, ἄρα ἐπὶ πλέον ποσοστὸν 4,4%. Τὸ 1961 ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔλαβε 40,7% εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ 49,6% εἰς τὴν ὑπόλοιπον Χώραν. Ποῦ, λοιπόν, εὑρίσκονται αἱ ἐξωφρενικαὶ διαφοραὶ καὶ ἀπορίαι τοῦ κ. Παπανδρέου; Ἀλλά, ἂς ἔλθωμεν καὶ εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1951, τὰς ὁποίας φαίνεται νὰ προτιμᾷ ἰδιαιτέρως ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου. Τότε οἱ Φιλελεύθεροι ἔλαβον 10,8% εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ 19,4% εἰς τὴν ὑπόλοιπον χώραν, ἤτοι διαφορὰν 80%, τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἔλαβε 4,98% εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ 6,66% εἰς τὴν ὑπόλοιπον Χώραν, ἤτοι διαφορὰν 35% περίπου καί, τέλος, ὁ ἴδιος ὁ κ. Παπανδρέου ἔλαβεν 1,76% εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ 2,10% εἰς τὴν ὑπόλοιπον Χώραν, ἤτοι διαφορὰν 15% περίπου. Πῶς, λοιπόν, τὸ ἀνώτατον ὅριον θεμιτῆς διαφορᾶς δυνάμεως μεταξὺ Πρωτευούσης καὶ ὑπολοίπου χώρας εἶναι 2–3%, ὅπως ἀπετολμήθη νὰ ὑποστηριχθῇ; Αὐτὰ ἐν τῷ συνόλῳ ὑπῆρξαν τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Κέντρου, κατὰ τὴν ἐπικοινωνίαν του μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Τύπου, διὰ τὴν ὁποίαν προανηγγέλλοντο ἀποκαλύψεις συγκλονιστικαί, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἀπεδεικνύετο πλήρως ἡ νοθεία τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος. Ὅσον ἀφορᾷ μεμονωμένας καταγγελίας ἐκτροπῶν εἰς τὰς ὁποίας μέχρι τῶν ἐκλογῶν οὐδεμία ἐδόθη προσοχὴ καὶ τὰς ὁποίας ἔσπευσαν νὰ καταγγείλουν ὡρισμένοι συνάδελφοι τοῦ Κέντρου, ἡμέρας μετὰ τὴν μετεκλογικὴν ἐγκύκλιον καὶ ἔκκλησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ των περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς καταγγελίας περιστατικῶν, δῆθεν, βίας καὶ νοθείας, εἶναι ἐστερημέναι σοβαρότητος, καθ’ ὅσον ἀπεδείχθησαν ἤδη ἀπολύτως ἀνακριβεῖς καὶ φανταστικαὶ ἢ πρόκειται περὶ ἀσημάντων καὶ μεμονωμένων προεκλογικῶν περιστατικῶν, ἐστερημένων οἱασδήποτε γενικωτέρας σημασίας. Ἀλλά, ἡμέρας μετὰ τὴν ἐπικοινωνίαν του μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Τύπου, τὸ Κέντρον μᾶς ἐπεφύλαξε καὶ νέαν συνταρακτικὴν καταγγελίαν. Τὴν τοιαύτην τῶν 117 ἐκλογέων τοῦ Δήμου Ν. Φιλαδελφείας, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπεζήτησεν, ὅπως θεμελιώσῃ ὑπονοίας μὴ νομιμότητος εἰς βάρος τοῦ συνόλου τῶν νεοεγγραφέντων εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους κατὰ τὴν τελευταίαν τακτικὴν καὶ ἔκτακτον ἀναθεώρησιν αὐτῶν. Τὶ ἀπεδείχθη, ὅμως, ἐπὶ τῆς εἰδικωτέρας αὐτῆς καταγγελίας τοῦ Κέντρου; Γενικῶς μὲν ὅτι αἱ νέαι ἐγγραφαὶ δὲν ἦσαν ἁπλῶς νόμιμοι, ἀλλὰ ἀπετέλεσαν καὶ ἐκπλήρωσιν στοιχειώδους καθήκοντος τῶν ἐθνικοφρόνων πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι, ἀτυχῶς, κατὰ σημαντικώτατον ποσοστὸν ἐστεροῦντο ἐκλογικῶν βιβλιαρίων ἐν ἀντιθέσει πρὸς τοὺς ὀπαδοὺς τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Ὅτι εἰς τὴν ἐγγραφὴν τῶν ραθύμων αὐτῶν ἐκλογέων ὀφείλεται ἡ αὔξησις τῆς δυνάμεως τῆς Ἐθνικόφρονος παρατάξεως ἐν τῇ περιοχῇ τῆς Πρωτευούσης. Καί, τέλος, ὡς πρὸς τὴν εἰδικωτέραν καταγγελίαν τῆς Νέας Φιλαδελφείας, ἀπεδείχθη, ὅτι οἱ 117 ἐκλογεῖς εἶχον δικαίωμα ἐγγραφῆς, κατοικοῦν εἰς Φιλαδέλφειαν καὶ ἂν ὑπάρχουν ὡρισμένοι, οἱ ὁποῖοι παρατύπως ἐνεγράφησαν, δι’ αὐτοὺς θὰ πρέπει νὰ λογοδοτήσῃ τὸ Κέντρον, ὁ κομματικὸς ἀντιπρόσωπος τοῦ ὁποίου καὶ ὡμολόγησεν, ὅτι τοὺς ἐνέγραψε. Δι’ αὐτόν, ἀκριβῶς, τὸν λόγον, τὸ Κέντρον ἀφοῦ ἐξηναγκάσθη νὰ ἀναγνωρίσῃ τὸν ἐν Νέᾳ Φιλαδελφείᾳ κομματικόν του ἐκπρόσωπον, ὑπεχρεώθη δι’ εἰδικῆς ἀνακοινώσεώς του, νὰ ὑποστηρίξῃ ὀρθῶς, ὅτι τὰς εὐθύνας τῶν τυχὸν παρατυπιῶν τοῦ ἐκπροσώπου της, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς ἀναλάβῃ ἡ Ἕνωσις Κέντρου. Καὶ ἐὰν τὸ Κέντρον δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἀναδεχθῇ τὰς εὐθύνας τοῦ κομματικοῦ ἐκπροσώπου, εἶναι αὐτόχρημα παράλογον νὰ ἀναζητοῦνται εὐθῦναι ἀπὸ τὸ Κυβερνῶν Κόμμα διὰ τὴν ἐγγραφὴν προσώπων, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν ἀποδεδειγμένην σχέσιν ἔχουν πρὸς αὐτό. Ἀλλὰ διατί ἔπρεπε νὰ ἐπεκταθῶ τόσο πολύ, διὰ νὰ ἀποκαλύψω τὴν ποιότητα τῶν καταγγελιῶν μερίδος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως; Αἱ ἁπταί, περὶ τούτου, ἀποδείξεις, ὑπάρχουν ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης καὶ εἰς τὴν πτέρυγα τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν Ἀνεξαρτήτων ἀντιπολιτευομένων. Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως σᾶς εἶναι γνωστόν, τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν, ὑπῆρξε τὸ σημαντικώτερον σκέλος τοῦ Κέντρου, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ σύνολον τῶν λοιπῶν, ἐν αὑτῇ, συνεργαζομένων Κομμάτων, ὅπως τοῦτο ἀποδεικνύουν τὰ ἀποτελέσματα καὶ αἱ προτιμήσεις ἐν τῇ περιοχῇ ἰδίᾳ τῆς Πρωτευούσης. Καὶ εἶχεν ὑποψηφίους καὶ ἀντιπροσώπους εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἐπικράτειαν. Τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν, ἀνεξαρτήτως τῆς ὀρθῆς καὶ συνεποῦς κοινοβουλευτικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ καὶ ἐν ὀνόματι, τῆς ὁποίας διεχώρισε τὰς εὐθύνας του ἀπὸ τὴν Ε.Κ., εἶναι Κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ ὁποῖον ὀξύτατα ἀντεπολιτεύθη καὶ ἀντιπολιτεύεται τὴν Κυβέρνησιν. Ἐρωτῶ, οἱ καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν ὑποψήφιοι καὶ ἐκπρόσωποί του, ἦτο, ποτέ, δυνατὸν νὰ μὴ ἀντιληφθοῦν καὶ διαπιστώσουν καθ’ ὅλην τὴν προεκλογικὴν περίοδον, τὸ κλῖμα καὶ τὴν ἀτμόσφαιραν τῆς βίας καὶ τῆς νοθείας, αἱ ὁποῖαι ἐξέτρεψαν τὴν βούλησιν καὶ τὰς προτιμήσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Καὶ ἐὰν τοῦτο εἶχον διαπιστώσει, βάσει συγκεκριμένων μάλιστα στοιχείων, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγός του ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα θὰ ἀπέφευγε νὰ τὰ καταγγείλῃ, ὑπευθύνως, σαφῶς, δημοσίᾳ ὡς εἶχεν ὑποχρέωσιν ἔναντι τοῦ Κόμματός του, ἀλλὰ καὶ ἔναντι ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ;

§46Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Δὲν θὰ ἤθελα, μὲ αὐτὰ ποὺ εἴπατε, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ ἰδικόν μας Κόμμα νὰ ἀφήσω μίαν ἀνακριβῆ ἐντύπωσιν. Γνωρίζετε, ὅτι ἡ παρουσία μας, ἐδῶ, δὲν σημαίνει σιωπηρὰν ἀποδοχὴν τοῦ γεγονότος, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ διεξήχθησαν ἄνευ ἀνωμαλιῶν. Ἠκούσατε, ἄλλωστε, χθὲς ἀπὸ τὸν Ἀρχηγόν μας, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δὲν ἐπεθύμει νὰ ἐπεκταθῇ, ἀλλ’ ἐδήλου, ὅτι λαμβάνει, ὡς δεδομένας, αὐτὰς τὰς καταγγελίας, τὰς ὁποίας ἡ Ἕνωσις Κέντρου διετύπωσε. Καὶ περαιτέρω, ἀνέπτυξε τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἔκρινεν, ὅτι ἡ τακτικὴ τοῦ Κόμματός μας ἐπέτυχε νὰ εὑρισκώμεθα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐθεώρησα ἀναγκαίαν αὐτὴν τὴν προσθήκην πρὸς ἀποφυγὴν παρανοήσεων.

§47Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Διευκολύνετε τὴν ἐπιβεβαίωσιν, τῶν ὅσων εἶπον. Ἐγὼ ἀνέφερα, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἀπὸ τοῦ βήματος, ἐπανέλαβε τὸν ἰσχυρισμὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ὑπεστήριξα, ὅμως, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον τὸ ἀνέφερε καὶ τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ἐχρησιμοποίησε τὰ ἐπιχειρήματα καὶ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα, εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι θὰ εἶχεν, ἐὰν πράγματι εἶχον σημειωθῆ ἕκτροπα καθ’ ὅλην τὴν χώραν, μαρτυρεῖ, ὅτι ὁ ἴδιος δὲν ἤθελε νὰ μετάσχῃ τῆς εὐθύνης τῆς διαβολῆς αὐτῆς.

§48Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Αὐθαίρετον συμπέρασμα ἰδικόν σας.

§49Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Κύριε συνάδελφε, εἶναι ἀτυχὴς ἡ διακοπή σας. Ἐγὼ ἔχω τοῦτο νὰ ὑποστηρίξω: Ὅτι εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἐπίστευε καὶ εἶχε καὶ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀπαραιτήτως θὰ εἶχε, θὰ προέβαινε καὶ ὁ ἴδιος εἰς ἀναλόγους καταγγελίας τοὐλάχιστον ἀπὸ τοῦ βήματος. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν οὔτε συνέντευξιν ἔδωκεν πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Τύπου, οὔτε συγκεκριμένας καταγγελίας ἐπεζήτησε νὰ φέρῃ εἰς φῶς. Ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα, παρεμέρισεν, οὐσιαστικῶς, τὸ θέμα αὐτό, διότι, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἐκτίμησιν, τοὐλάχιστον, δὲν θέλει νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην καὶ δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν. Ἐγὼ τὸ ἐκτιμῶ καὶ πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς καὶ τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν στερεῖται οἱωνδήποτε στοιχείων, τὰ ὁποῖα τοῦ ἐπιτρέπουν νὰ καταγγείλῃ γενικωτέρας ἐκλογικὰς ἀνωμαλίας. Διότι, μεμονωμένα στοιχεῖα, ἐνδέχεται νὰ ὑπάρχουν, ὅπως ἡ περιβόητος φωτογραφία τοῦ ἐνωμοτάρχου, εἰς τὴν Ρόδον, εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ κ. συναδέλφου. Ἕνας ἐνωμοτάρχης ἐκτρεπόμενος, ἔστω, τῶν καθηκόντων του, μετέσχεν ἐκδηλώσεως ἐπὶ τῇ νίκῃ τῆς Ε.Ρ.Ε., κρατῶν εἰς τὰ χέρια του τὴν φωτογραφίαν τοῦ ἀρχηγοῦ της. Κατὰ τί τοῦτο μαρτυρεῖ κλῖμα ἐκβιασμοῦ τοῦ συνόλου τῶν κατοίκων τῆς Ρόδου; Εἶναι τοὐλάχιστον ἐκπληκτικὸν νὰ ὑποστηρίζεται αὐτό. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐκτίμησις ἡ ἰδική μου καὶ σεῖς διατηρήσατε τὰς ἐπιφυλάξεις σας. Δὲν εἶναι σοβαρόν, κ. συνάδελφοι, νὰ συνεχίζωμεν συζητοῦντες ἐπὶ τοῦ ἀπιθάνου αὐτοῦ κατασκευάσματος, τὴν μικροπολιτικὴν ποιότητα τοῦ ὁποίου πρῶτοι γνωρίζουν οἱ ἐμπνεύσαντες καὶ οἱ φιλοτεχνήσαντες τὴν κακότεχνον αὐτὴν σκευωρίαν. Ἀλλά, ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, καὶ ἂν ἀκόμη εἶχον λάβει χώραν περιστατικὰ ἀπαράδεκτα καὶ ἀνάρμοστα, τὰ ὁποῖα δικαίωμα θὰ εἶχεν, οἱαδήποτε πολιτικὴ μερὶς νὰ καταγγείλῃ ἁρμοδίως. Κατὰ τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς κειμένους νόμους, τὸ δικαίωμα τῆς ἐκτιμήσεως καὶ τῆς κρίσεως ἐπ’ αὐτῶν ἔχουν τὰ Τακτικὰ Δικαστήρια καὶ τὸ Ἐκλογοδικεῖον. Εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, ποῖος ἔδωκε τὸ δικαίωμα, πέραν τῆς ἁπλῆς καταγγελίας, νὰ ὑποκαθιστᾷ, ἐν συνεχείᾳ, τὴν Δικαστικὴν Ἐξουσίαν καὶ τὸ Ἐκλογοδικεῖον διὰ νὰ ἐκδίδῃ κατὰ τρόπον ἀχαρακτηρίστως ἀνεύθυνον, ἀποφάσεις καὶ ἐτυμηγορίαν περὶ τοῦ κύρους τῶν ἐκλογῶν, τῆς νομίμου ἢ μὴ συνθέσεως τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ἂς μὴ ταλαιπωρούμεθα περαιτέρω. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἐνεπλάκη εἰς τὴν ἰδίαν της παγῖδα καὶ τὴν δολιότητά της. Ἀπὸ τὸ πάθημά της, ἐλπίζομεν, νὰ διδαχθῇ, ὅτι αἱ μέθοδοι, τὰς ὁποίας ἀκολουθεῖ εἶναι ἀναχρονιστικαὶ καὶ δὲν εἶναι αἱ ἐνδεδειγμέναι διὰ λαὸν εὐφυῆ καὶ ὥριμον, πλέον, πολιτικῶς, ὅπως ἰδιαιτέρως ἀπέδειξεν καὶ ἐπιστοποίησεν ἡ τελευταία του ἐκλογικὴ ἐτυμηγορία.

§50Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἤθελα μίαν ἐξήγησιν. Κύριε Ὑπουργέ, ἀνεφέρατε τὰ στρατιωτικὰ τμήματα καὶ μᾶς ἐδώσατε ἀριθμοὺς καὶ ποσοστά. Θὰ παρεκάλουν νὰ μᾶς εἴπητε, τὸ 1961 εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ πρῶτον ψηφίζουν μὲ τὰς αὐτὰς καταστάσεις στρατιωτικοὶ καὶ πολιτικοί; Διότι, μᾶς ἀνεφέρατε αὐτὸ τὸ ποσοστόν. Ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς κάμετε διαχωρισμὸν στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν διὰ νὰ ἴδωμεν τὸ πραγματικὸν ποσοστὸν τῶν στρατιωτικῶν;

§51Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Κύριε συνάδελφε, οἱ στρατιωτικοὶ ἐψήφισαν μετὰ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τὸ 1956. Ἐγὼ μάλιστα ἔχω ζητήσει νὰ μοῦ δοθοῦν κεχωρισμένως οἱ ψῆφοι τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν στρατιωτικῶν. Δυστυχῶς, ἐζήτησα μόλις σήμερον τὰ στοιχεῖα.

§52Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὥστε δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν παραλληλισμὸν καὶ σύγκρισιν τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ 1951, 52 καὶ 56. Διότι ὑποστηρίζεται, ὅτι, ἐὰν τὰ διαχωρίσωμεν θὰ ἔχωμεν πολὺ μεγαλύτερον ποσοστὸν τῶν στρατιωτικῶν τμημάτων ἀπὸ τὸ τῶν πολιτῶν.

§53Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ὀρθῶς ζητεῖτε τὴν διευκρίνησιν. Τὸ 1951, ὅπως ξεύρετε, ἐψήφισαν μόνον οἱ στρατιωτικοὶ καὶ ὄχι καὶ οἱ ὑπάλληλοι. Σᾶς φέρω, λοιπόν, τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον ἐπῆρεν ὁ Συναγερμὸς εἰς τὰ πολιτικὰ τμήματα ἦτο 34% καὶ εἰς τὰ στρατιωτικὰ 52%, ἤτοι 53% ἐπὶ πλέον τῆς δυνάμεώς του. Αὐτὸ μαρτυρεῖ, ὅτι αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις ἔχουν μίαν ἔφεσιν ὑπὲρ τῶν ἀκραίων ἐθνικοφρόνων Κομμάτων. Δὲν λέγω, ὅτι τὸ ἐπικροτῶ, ἀλλὰ τὸ διαπιστώνω μόνον.

§54Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ 1952 ἔλαβε...

§55Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Τὸ 1951 καὶ τὸ 1956 ἔχομεν ψηφοφορίαν τῶν στρατιωτικῶν.

§56Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ 1951 πόσον συνεκέντρωσε;

§57Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). 52%.

§58Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὁ Στρατάρχης Παπάγος συνεκέντρωσε 52%. Καὶ εὑρίσκετε, ὅτι τὸ ποσοστὸν αὐτὸ εἶναι τὸ ἀνάλογον, ἐν σχέσει μὲ τὴν αἴγλην ποὺ εἶχεν ὁ δαφνοστεφὴς Στρατάρχης μὲ τὸ ποσοστὸν ποὺ παρουσιάζουν σήμερον τὰ στρατιωτικὰ τμήματα;

§59Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἐὰν συζητήσωμεν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ συμφωνήσωμεν. Ἀλλὰ θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀπὸ τὸ 1951 μέχρι τὸ 1961 ἔλαβον χώραν, διὰ τὴν νοοτροπίαν τοῦ στρατεύματος, καὶ τὴν ἰδικήν μου, ἀκόμη, περιστατικὰ συγκλονιστικά. Καὶ ἐγὼ δὲν ἠδυνήθην, μέχρι σήμερον, νὰ δικαιολογήσω εἰς τὴν συνείδησίν μου, τὴν σύμπραξιν ἐθνικοφρόνων Κομμάτων μετὰ τῆς Ἀριστερᾶς. Αὐτὸ δικαιοῦται νὰ τὸ ἐκτιμήσῃ ἀναλόγως καὶ ὁ στρατός.

§60Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ...

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ. Μίαν ἐρώτησιν ἐζητήσατε νὰ κάμετε.

§62Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν δὲν συνειργάσθη ποτὲ μὲ τοὺς ἀριστερούς. Τότε, πῶς κατεποντίσθησαν καὶ αἱ ψῆφοι τῶν Προοδευτικῶν; (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Δεξιᾶς).

§63Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ὅταν διαχωρίσετε τὰς ψήφους τοῦ Κέντρου καὶ τοῦ Κόμματός σας θὰ ἔχετε τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἀπορίας σας.

§64Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Οὔτε ἡ Ε.Κ., οὔτε οἱ Προοδευτικοὶ βρίσκουν ψήφους εἰς τὰ στρατιωτικὰ τμήματα.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ἰωάννου ἔχει τὸν λόγον.

§66Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὴν μακροτάτην ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ἀναγνωρίζω, ὅτι ἡ θέσις μου εἶναι ἀρκετὰ δύσκολη. Ὅμως θὰ προσπαθήσω νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Δύο κυρίως εἶναι οἱ λόγοι, οἵτινες μὲ ὤθησαν νὰ λάβω μέρος εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ πρῶτος λόγος εἶναι, ὅτι ἐθεώρησα ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον μου, ἵνα ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος λάβω θέσιν ἐπὶ τῆς ἀντισυνταγματικῆς, ἀντικοινοβουλευτικῆς καὶ ἄκρως ἐπιζημίας διὰ τὸ Ἔθνος καὶ τὸν λαὸν στάσεως Κομμάτων τινῶν τοῦ Κέντρου. Καὶ δεύτερον, νὰ θέσω ὡρισμένα θέματα ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἅτινα συγκινοῦν ἰδιαιτέρως τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ ἀκούσῃ τὰς ἀπόψεις μου, θὰ λάβῃ θέσιν ἐπ’ αὐτῶν καὶ συντόμως θὰ προβῇ εἰς τὰς ἐνδεδειγμένας ἐνεργείας, διὰ τὴν ἐπίλυσιν αὐτῶν. Ὅπως προανέφερα, κ. βουλευταί, Κόμματα τινὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, μὲ τὴν στάσιν των, ὄχι μόνον δὲν εὑρίσκονται ἐντὸς τῶν πλαισίων τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, ἀλλά, ἀντιθέτως, ἐπιδροῦν ἐπὶ τῆς ὁμαλῆς λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος. Καὶ δὲν ἐκπλήσσομαι ἀπὸ τὴν στάσιν τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, τῆς ὁποίας αἱ ἐπιδιώξεις εἶναι γνωσταί. Πάντοτε, ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ ἐφαρμόζει πρόγραμμα, μὲ τὸν ἀπώτερον σκοπὸν της τὴν ὑπονόμευσιν τοῦ πολιτεύματος. Εἶναι φυσική, κ. βουλευταί, ἡ ἀντίθεσις τοῦ Προέδρου τῆς Ε.Δ.Α., ἐναντίον τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Δόβα, ὁ ὁποῖος καθ’ ὅλον τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς ὑπηρεσίας του εἰς τὸ Στράτευμα, ἐδίδαξε τὴν πίστιν καὶ τὴν ἀφοσίωσιν εἰς τὰ ἰδανικὰ τῆς Πατρίδος καὶ τῆς Δημοκρατίας. Εἶναι φυσική, λέγω, καὶ δικαιολογημένη ἡ ὀργὴ τοῦ Προέδρου τῆς Ε.Δ.Α., κατὰ τοῦ κ. Δόβα, διότι, ὁ κ. Δόβας, ἐπολέμησεν, ἡρωϊκῶς, κατὰ τὴν μάχην τῆς Κονίτσης, τὸ 1947 καὶ ἐματαίωσε τοὺς ἀντεθνικοὺς σκοποὺς τοῦ Κ.Κ.Ε. Μοῦ ἐπροξένησεν, ὅμως, αἴσθημα λύπης ἡ στάσις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, τὴν στιγμὴν ποὺ Ἀρχηγὸς αὐτῆς εἶναι ὁ πρύτανις τοῦ Κοινοβουλίου κ. Γ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος, διὰ τῶν ἀγορεύσεών του, ἐντὸς τῆς Βουλῆς, καὶ διὰ τῆς ἐν γένει στάσεώς του, μᾶς ἐδίδαξεν, ὅτι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες εἶναι διὰ νὰ ὑπηρετοῦν τὴν Πατρίδα καὶ τὸ Ἔθνος καὶ ὄχι ἡ Πατρὶς διὰ τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας. Ἀντιλαμβάνομαι τὴν πικρίαν του, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε, ὡς τίμιος πολιτικός, ὁ ὁποῖος πάντοτε ἐσεβάσθη τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ σεβασθῇ καὶ τὴν φορὰν αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἔπρεπε καὶ τὴν φορὰν αὐτήν, ὑπηρετῶν τὰ γενικώτερα συμφέροντα τοῦ Ἔθνους, νὰ σεβασθῇ τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διέπραξε σφάλμα μέγα, ἀκολουθήσας τὴν πολιτικὴν τῶν ἀδιαλλάκτων ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ προκύψῃ, παρὰ μόνον ζημία διὰ τὸ Κόμμα του καὶ τὸ Ἔθνος. Ἐστηρίζετο προεκλογικῶς ἐπὶ ἐσφαλμένης βάσεως. Δὲν εἶχε διαπιστώσει, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὡρίμασε πολιτικῶς, καὶ ἐνῷ, πρῶτον, ἠρκεῖτο εἰς λόγους καὶ ὑποσχέσεις, τώρα, πλέον, ἐξετάζει τὰς πράξεις καὶ τὰ ἔργα ἑνὸς ἑκάστου τῶν πολιτευομένων. Ὁ λαὸς τὴν 29ην Ὀκτωβρίου ἐψήφισε κατὰ συνείδησιν καὶ ἐψήφισε τὸ Κόμμα, τὸ ὁποῖον εἶχε νὰ ἐπιδείξῃ ἔργα, ἔφερε δὲ ὡς σοβαρὰν ἀντιπολίτευσιν τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, γεγονὸς διὰ τὸ ὁποῖον καὶ ἡμεῖς πανηγυρίσαμεν. Τέλος, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔδωσεν ἕνα μάθημα εἰς τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Ἐλπίζω, ὅτι εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς οὐδεὶς Ἕλλην, πλὴν τῶν μισθοφόρων τοῦ Κομμουνισμοῦ, θὰ δώσῃ ψῆφον εἰς τὴν Ἄκραν Ἀριστερὰν καὶ οὕτω αὕτη θὰ περιορισθῇ εἰς τὰ φυσιολογικά της ὅρια. Εἶναι γελασμένοι οἱ Ἀρχηγοὶ τοῦ Κέντρου, ἐὰν πιστεύουν, ὅτι ὁ λαός, ὁ ὁποῖος ἐψήφισεν, εἶναι παρὰ τὸ πλευρόν των κατόπιν τῶν τελευταίων ἐκδηλώσεών των. Ἐάν, κ. βουλευταί, ὡς ἰσχυρίζεται ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἡ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ ἦτο διατεθειμένη νὰ ὑπερψηφίσῃ αὐτὴν καὶ ἠμποδίσθη παρ’ ἀγνώστων ἢ γνωστῶν, ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχουν δύο σοβαραὶ ἀντιρρήσεις, ἀλλὰ καὶ ἀπαντήσεις: Πρῶτον, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ ὕβριν ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὡς δειλοῦ καὶ ἀνικάνου νὰ ὑπερασπίσῃ τὰς δημοκρατικάς του ἐλευθερίας καὶ νὰ ἐκφράσῃ τὰς πολιτικάς του πεποιθήσεις καὶ δεύτερον, ἐὰν τὸ μέγιστον μέρος τοῦ λαοῦ ἦτο ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὃν τρόπον, μάλιστα, διεκήρυσσε καὶ διακηρύσσει ἡ Ἀντιπολίτευσις, δὲν θὰ ἔμενεν ἀδιάφορον εἰς τὰς τελευταίας ἐκδηλώσεις της, ἀλλὰ θὰ ἔπαιρνε θέσιν ὑπὲρ αὐτῆς. Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὰς ἐκλογὰς περιώδευσα τὸ μέγιστον μέρος τῆς περιοχῆς μου καί τινα ἄλλα μέρη τῆς Ἠπείρου, καὶ ὄχι μόνον δὲν διεπίστωσα ἀντίθεσιν τοῦ λαοῦ μὲ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ σύσσωμος ὁ πληθυσμὸς τῆς Ἠπείρου, ἀντιτίθεται πρὸς τὴν ἐπιζημίαν αὐτὴν στάσιν τοῦ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πρὶν κλείσω τὸ πρῶτον μέρος τῆς ὁμιλίας μου, θεωρῶ χρέος μου νὰ συγχαρῶ τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἵτινες ἔπραξαν τὸ καθῆκον των, διαχωρίζοντες τὰς εὐθύνας των ἀπὸ τὸ Κόμμα των καὶ ἔδωσαν τὸν τίμιον ὅρκον τοῦ Ἕλληνος βουλευτοῦ, ἀποδεικνύοντες οὕτω, ὅτι ὁ Ἕλλην βουλευτὴς δύναται νὰ ἀνήκῃ εἰς Κόμμα, ἀλλὰ γνωρίζει πρῶτον νὰ εἶναι ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους. Πρῶτον θέμα, τὸ ἐθνικὸν θέμα τῆς Βορείου Ἠπείρου. Ὀρθῶς, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, χθὲς τὴν ἑσπέραν, κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, ἀπησχολήθη μὲ τὸ θέμα τοῦτο. Ὀρθῶς, ἐπίσης, ὁ πρὸ ὀλίγου κατελθὼν τοῦ βήματος συνάδελφος ἐξ Ἄρτης, εἶπεν ὀλίγα τινά. Ἐγὼ δὲν πρόκειται νὰ δώσω τὴν γνώμην μου διὰ τὴν πορείαν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχω, ὅμως, δικαίωμα, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους καὶ δὴ ὡς ἀντιπρόσωπος μιᾶς ἀκριτικῆς περιοχῆς, συνορευούσης μετὰ τῆς Βορείου Ἠπείρου, νὰ εἴπω τοῦτο: Οἱ ἐλεύθεροι Ἕλληνες δὲν πρέπει νὰ μένωμεν ἀσυγκίνητοι ἀπὸ τὰς φυλακίσεις, κακοποιήσεις, τοὺς τυφεκισμοὺς καὶ ἐν γένει τὰς κακομεταχειρίσεις τῶν ἀδελφῶν μας Βορειοηπειρωτῶν. Νομίζω, ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον ὅλοι μας καὶ ἰδιαιτέρως ἡ Κυβέρνησις, νὰ δείξωμεν τὴν συμπαράστασίν μας καὶ νὰ πράξωμεν τὸ καθῆκον μας ὅπως, βεβαίως, τὰ γενικώτερα συμφέροντα τοῦ Ἔθνους ἐπιβάλλουν. Θέμα δεύτερον. Κρατικὴ μηχανή. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὰς προεκλογικὰς περιοδείας ὅλοι μας οὐδενὸς ἐξαιρουμένου, ἀπὸ ὅλον τὸν λαόν, μίαν φωνὴν ἠκούσαμεν, μίαν ἀπαίτησίν του: Νὰ διοργανωθοῦν κατὰ τοιοῦτον τρόπον αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι — αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ὑποδείξω τὰ μέσα — ὥστε νὰ εἶναι προσιταὶ πρὸς τὸν λαόν. Εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον πάρα πολὺ ἀπασχολεῖ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ὁ λαὸς ἐπιθυμεῖ ζωηρῶς νὰ εὑρίσκῃ ὑποστηρικτάς, νὰ εὑρίσκῃ ἀδελφούς, νὰ εὑρίσκῃ ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι νὰ δεικνύουν κατανόησιν καὶ νὰ διευκολύνουν εἰς τὴν ἐπίλυσιν τῶν εἰδικωτέρων θεμάτων. Τοῦτο δὲν εἶναι θέμα ἰδικόν μου. Εἶναι θέμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ καλῶς, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὑπεγράμμισεν εἰς τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις. Ἐλπίζω, ὅτι συντόμως θὰ ἔλθουν ἐνώπιόν μας μέτρα νομοθετικὰ καὶ θὰ ληφθοῦν ἕτερα μέτρα διοικητικά, εἰς τρόπον, ὥστε αἱ διοικητικαὶ ὑπηρεσίαι νὰ ἀποτελέσουν μίαν εὔρυθμον καὶ συγχρονισμένην μηχανὴν καὶ ὄχι σκουριασμένην, ὅπως εἶναι σήμερον. Τρίτον θέμα. Ἐθνικὴ Παιδεία. Χαιρετίζω, μετ’ ἰδιαιτέρας χαρᾶς, τὸ ἰδικόν τοῦτο κεφάλαιον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Ἐλπίζω καὶ πιστεύω, ὅτι θὰ ληφθοῦν τὰ προσήκοντα μέτρα, καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἐλέγξω, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω, ποῖοι ἄλλοι λόγοι, ἐνδεχομένως, σοβαρώτεροι, συνετέλεσαν, ὥστε τὰ μέτρα αὐτὰ νὰ μὴ ἔχουν ληφθῆ μέχρι σήμερον. Πάντως, ὅμως, πιστεύω, ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον τώρα ἡ Ἐθνικὴ Παιδεία νὰ τύχῃ καλυτέρας μεταχειρίσεως, ἐκείνης, τῆς ὁποίας ἔτυχεν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως μέχρι σήμερον. Πρὸς Θεοῦ! Νὰ μὴ θεωρηθῶ κατακριτὴς τῶν κυρίων Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι μέχρι τοῦδε ἐπετέλεσαν μὲ εὐσυνειδησίαν τὸ καθῆκον των. Ἡ γνώμη μου, κ. συνάδελφοι, εἶναι, τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, νὰ δώσῃ ἰδιαιτέραν προσοχὴν εἰς αὐτὸ τὸ κονδύλιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν Ἐθνικὴν Παιδείαν. Ἴσως μέχρι τώρα δικαιολογημένα τὰ κονδύλια, τὰ μεγαλύτερα κονδύλια, νὰ διετίθεντο πρὸς τὰ παραγωγικὰ ἔργα μὲ ἀπώτερον σκοπὸν τὴν ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ. Τώρα, ὅμως, εἶναι καιρὸς μεγάλα κονδύλια νὰ διατεθοῦν καὶ πρὸς τὴν Παιδείαν, ἵνα οὕτω ταὐτοχρόνως καὶ ὁ παράγων οὗτος ὁ ὁποῖος λέγεται Παιδεία συντελέσῃ πρὸς τὴν ταχυτέραν ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ, διότι, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, αὐτοὶ οἱ δύο τομεῖς συμπορεύονται. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προωθηθοῦν μεγάλα παραγωγικὰ ἔργα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ, ἐὰν ταὐτοχρόνως δὲν ἔχωμεν καὶ ἀνύψωσιν τοῦ μορφωτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ. Ἐπισημαίνω, ἰδιαιτέρως, τὴν περίπτωσιν τῆς Ἀνωτάτης Παιδείας. Ἴσως δὲν εἶμαι καὶ τόσον εἰδικὸς ἐπ’ αὐτοῦ, διότι ἀνήκω εἰς τὴν Δημοτικὴν Παιδείαν.

§67Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Ἀνήκετε, ὅμως, εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ἐθνικὴν Παιδείαν. (Χειροκροτήματα).

§68Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Εὐχαριστῶ πολύ, κ. Πρόεδρε. Τοῦτο μὲ τιμᾷ ἰδιαιτέρως. Ἀναφερόμενος εἰδικώτερον ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ὑποβάλλω θερμὴν παράκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ προσέξῃ, ἰδιαιτέρως, τὸ θέμα τῆς ἐκπαιδεύσεως, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται σήμερον εἰς τὰ σπάργανα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ — καὶ θέλω νὰ μὲ ἀντιληφθοῦν οἱ κύριοι συνάδελφοι— τὸ μονοπώλιον τῆς Ἀνωτάτης Παιδείας. Εἶναι ἀνάγκη νὰ δημιουργήσωμεν τὸν ἀνταγωνισμὸν καὶ ἐὰν μὲν τὸν ἀνταγωνισμὸν αὐτὸν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν δημιουργήσωμεν μὲ τὴν ἵδρυσιν τρίτου ἢ καὶ τετάρτου Πανεπιστημίου, εἴθε νὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ πράξῃ. Ὅμως, ἐὰν δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ πραγματοποιήσῃ τοῦτο, δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἵδρυσιν ἰδιωτικῶν Πανεπιστημίων κοινῆς ὠφελείας. Θὰ ἀρνηθῇ νὰ κάμῃ τοῦτο, ἐὰν δὲν ἔχῃ καλὰς εἰσηγήσεις τῶν ἁρμοδίων. Ἡμεῖς, πάντως, θὰ ἐπιμείνωμεν ἐπ’ αὐτοῦ μὲ ὅλας μας τὰς δυνάμεις, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ καὶ τὸ ἀντίβαρον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μονοπωλοῦν τὴν Ἀνωτάτην Παιδείαν. Τέλος, ἀγαπητοί μου, κ. συνάδελφοι, θὰ ἀναφερθῶ ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι καὶ τὸ τελευταῖον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀνεφέρθη, δι’ ὀλίγων, καὶ ὁ ἀξιότιμος, ἐξ Ἄρτης συνάδελφος. Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀσχοληθῶ ὀλίγον περισσότερον. Εἶναι τὸ ἱερὸν θέμα τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, διὰ τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ, ὅτι αἰσθάνομαι ἐντροπήν, διότι εὑρίσκομαι ἐπὶ 16 συνεχῆ ἔτη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀκόμη δὲν εὗρε τὴν δέουσαν λύσιν. Τὸ λέγω αὐτό, μὲ ἀπόλυτον τὴν πεποίθησιν, ὅτι πράττω τὸ καθῆκον μου καὶ ἔναντι τοῦ Ἔθνους καὶ ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως. Τὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς ἐστέναζεν ὑπὸ τὸ πέλμα τριπλῆς κατοχῆς, ἐστέναζεν ὑπὸ τὸ πέλμα δύο ξένων κατακτητῶν καὶ μιᾶς ξενοκινήτου ὀργανώσεως, εὑρέθησαν πολλοὶ Ἕλληνες εἰς τὰ βουνὰ καὶ εἰς τὰς πόλεις, οἱ ὁποῖοι ἐκράτησαν ὑψηλὰ τὴν σημαίαν τῆς Πατρίδος καὶ ἐδημιούργησαν τὴν γέφυραν διὰ νὰ περάσῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τοῦ Καΐρου, διὰ νὰ περάσῃ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου, ἀλλὰ καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ δυνηθοῦν μὲ τὴν καλήν των ὄντως πολιτικὴν νὰ ἐπιβάλουν τὴν θέλησιν τῆς ἐθνικῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν τόπον τοῦτον, ὅπου, παρ’ ὀλίγον, νὰ κυριαρχήσῃ τὸ σύστημα τῆς δικτατορίας τοῦ προλεταριάτου. Καὶ ὅμως, ὅταν πλέον σήμερον οἱ καμπάνες τῆς ἀπελευθερώσεως, ὅταν τὰ πάντα πλέον εἶχον ἀπελευθερωθῆ, οὐδεὶς μὰ οὐδεὶς ἔρριψε καὶ τὴν παραμικρὴ ματιά, ἢ ἂν θέλετε, τὴν μεγάλη ματιά, διότι τὴν μικρὴ τὴν ρίξανε, πρὸς τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, ἐπὶ τέλους, οἱ ὁποῖοι ἐφονεύθησαν, διότι διὰ τοὺς ἐπιζῶντας δὲν νομίζω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ὁμιλήσωμεν, ἐπειδή, κατὰ σύμπτωσιν, ὑπάρχουν πολλοὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ μάλιστα ἐκ τῶν δύο παρατάξεων, ἄξιοι τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. Λέγω, ὅτι δὲν ἐδόθη μεγάλη προσοχὴ καὶ ὑπάρχουν σήμερον θύματα τῶν ἐθελοντῶν τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλαβον σύνταξιν. Καὶ ὑπάρχουν ἀνάπηροι μὲ τὸ μισὸ κεφάλι. Ἕνας ἐξ αὐτῶν, μάλιστα, εἶναι τῆς ἰδιαιτέρας πατρίδος τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Φρόντζου, καὶ ὅμως δὲν λαμβάνει σύνταξιν. Διατί; Διότι, τὸ Κράτος εἰς τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους ἐψήφισε, ξεχώρισε τοὺς φονευθέντας καὶ τοὺς καταστάντας ἀναπήρους εἰς δύο κατηγορίας καὶ ἔχομεν ἀναπήρους καὶ φονευθέντας τοῦ αὐτοῦ τμήματος, τῆς αὐτῆς ἡμέρας, ποὺ ἄλλοι ἔλαβον σύνταξιν καὶ ἄλλοι δὲν ἔλαβον. Διατί; Διότι ὅσοι ἐφονεύθησαν πολεμῶντες ἐναντίον τῶν Γερμανῶν τὸ πρωΐ, ἔχουν δικαίωμα νὰ λάβουν σύνταξιν. Ὅσοι ἐφονεύθησαν τὸ ἀπόγευμα ἐναντίον τῶν ἄλλων ἐχθρῶν τῆς πατρίδος, τοὺς ὁποίους ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, διὰ πανηγυρικῆς ἀποφάσεως, κατεδίκασεν. Εἶναι λοιπὸν μεταχείρισις αὐτὴ τοῦ Κράτους, τοῦ Ἔθνους, πρὸς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν διὰ νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς τὸ δικαίωμα αὐτὴν τὴν στιγμὴν διὰ νὰ εὑρισκώμεθα εἰς τὸ Ἐθνικὸν Κοινοβούλιον; Τελειώνω μὲ τὴν τελευταίαν παράκλησιν καὶ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησίν μας, ὅτι εἶναι ἀνάγκη τὸ συντομώτερον νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ νὰ λάβῃ μέτρα, ὥστε νὰ δικαιώσῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς καὶ τὰς οἰκογενείας αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τὴν ζωήν των, ἀλλὰ καὶ τὰ μέλη τοῦ σώματός των, διὰ τὸ Ἔθνος καὶ τὸν λαόν. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γυιόκας ἔχει τὸν λόγον.

§70Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Εἰς τὴν συζήτησιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχουν θέσιν οἱ κυβερνητικοὶ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπιδοκιμάζουν τὴν γραμμὴν τοῦ Ἀρχηγοῦ των. Ἐὰν λαμβάνω τὸν λόγον, τὸ κάμνω, διότι ὁ συνάδελφος κ. Γαρουφαλιᾶς ἔθιξεν ἕνα θέμα, διὰ τοῦ ὁποίου ὁλόκληρος ἡ Βόρειος Ἑλλάς, ἀλλ’ ἰδιαιτέρως ἡ ἰδιαιτέρα μου ἐκλογικὴ περιφέρεια, ἐπιδεικνύουν ἐξαιρετικὴν εὐαισθησίαν. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν, αἱ δηλώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ Πρωθυπουργὸς Σκοπίων, ἀποτελεῖ εὐθεῖαν ἀνάμιξιν εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ δεινὴν ὕβριν τῶν ἐθνικῶν μας αἰσθημάτων, διὰ τὴν διατήρησιν τῶν ὁποίων ποταμοὺς αἱμάτων ἔχει χύσει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Τὸ ζήτημα αὐτὸ μὲ ἐλύπησε βαθύτατα. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ προκαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ εἰς ποίας ἐνεργείας προέβη ἀντιδρῶν κατὰ τῆς δηλώσεως ταύτης. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, προέβη εἰς ὅλα τὰ ἀναγκαῖα διαβήματα, ὥστε νὰ παύσουν τοῦ λοιποῦ ἐπαναλαμβανόμενοι οἱ ὑπαινιγμοὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι καὶ ὕβριν ἐναντίον ἡμῶν ἀποτελοῦν καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν συντελοῦν εἰς τὴν δημιουργίαν τοῦ κλίματος τοῦ ἐπιβαλλομένου διὰ τὴν ἀνάπτυξιν φιλικῶν σχέσεων μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γιουγκοσλαβίας. Γνωρίζω τὸ ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον τοῦ ἐλευθέρου κόσμου διὰ τὴν Ἑλληνο–Γιουγκοσλαβικὴν φιλίαν καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ προχωρήσω περαιτέρω. Ὡς βουλευτὴς ὅμως τῆς Β. Ἑλλάδος, αἰσθάνομαι ὑποχρέωσίν μου νὰ ἐπαναλάβω διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, ὅτι τοιοῦτοι ὑπαινιγμοί, ὡς τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῶν Σκοπίων, δὲν συντελοῦν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν φιλικοῦ κλίματος μεταξὺ τῶν δύο Χωρῶν. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω, ὅτι κἄποια παρεξήγησις ὑπῆρξε μεταξὺ τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς εἶπεν, ὅτι μὲ τὴν σημερινὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος δὲν θὰ φθάσωμεν ποτὲ εἰς τὸ οἰκονομικὸν ἐπίπεδον τῶν ἄλλων χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὑπῆρξε μετριοπαθεστάτη. Οὐδέποτε διεκήρυξεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι μὲ τὸ πέρας τοῦ 5ετοῦς προγράμματος θὰ φθάσωμεν τὸ οἰκονομικὸν ἐπίπεδον τῶν ἄλλων χωρῶν. Διεκήρυξεν ὅμως ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ βελτιώσωμεν σημαντικώτατα τὴν οἰκονομικήν μας θέσιν καὶ θὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ τὴν χωρείαν τῶν ὑποαναπτύκτων χωρῶν. (Χειροκροτήματα).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ἀγορητοῦ κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ γίνῃ ψηφοφορία. Ἀνακοινῶ τὰ ἑξῆς: 1) Ἐπιστολὴν τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Τσάτσου. «6 Δεκεμβρίου 1961 Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Κύριε Πρόεδρε, Ἐπιθυμῶ διὰ τῆς παρούσης νὰ δηλώσω, ὅτι ἐγκρίνω ἀνεπιφυλάκτως τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ψηφίζω ὑπὲρ αὐτῆς.

Μετὰ τιμῆς

Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ».

2) Τηλεγράφημα τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Νομικοῦ. «RODOPOULOS, PROEDRON VOULIS ATHENES, GRECE ADINATON LOGO ANOTERAS VIAS DIDO PSIFON EMPISTOSSINIS KTVERNHSSIN KA-RAMANLI. MARCOS NOMICOS». 3) Δήλωσιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Φ. Ζαΐμη.

«ΔΗΛΩΣΙΣ

Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὡς συνεπληρώθησαν διὰ τῶν κατὰ τὴν συζήτησιν γενομένων διακοπῶν καὶ ἀγορεύσεων τῶν μελῶν αὐτῆς, εἶναι ὅλως ἀνεπαρκεῖς καὶ οὐδόλως ἱκανοποιητικαί, ἰδιαιτέρως δὲ αἱ ἀφορῶσαι τὸ θέμα τῶν προσφάτων ἐκλογῶν εἶναι ἀβάσιμοι καὶ ἀντίθετοι πρὸς τὴν πραγματικότητα. Ἐξ ἄλλου ἐκ τοῦ συνόλου τῶν ἐκτεθεισῶν ἀπόψεων τῆς Κυβερνήσεως, προκύπτει σαφῶς, ὅτι ἡ μετεκλογικὴ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐμφορεῖτε ὑπὸ τῆς αὐτῆς ἀπαραδέκτου ἐν πολλοῖς νοοτροπίας. Διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, δηλῶ, ὅτι θέλω καταψηφίσει τὴν Κυβέρνησιν. Ἀθῆναι τῇ 7 Δεκεμβρίου 1961

Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας

ΦΩΚΙΩΝ ΖΑΪΜΗΣ».

Οἱ παρέχοντες ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν θὰ λέγουσι ΝΑΙ, οἱ δὲ ἀρνούμενοι τὴν ἐμπιστοσύνην των πρὸς αὐτὴν θὰ λέγουσιν ΟΧΙ. Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ.κ. Ι. Κεφαλογιάννης καὶ Ν. Στειρόπουλος. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, τῶν κ.κ. βουλευτῶν, ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα:)

(Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψε τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν συνόλῳ 195. Εἶπον ΝΑΙ 174 καὶ ΟΧΙ 21. Συνεπῶς, ἡ Κυβέρνησις ἔτυχε ψήφου ἐμπιστοσύνης. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα τῶν Κυβερνητικῶν βουλευτῶν). Παρακαλῶ, ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσητε διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, ὑπ’ εὐθύνῃ τοῦ Προεδρείου.

§73ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως θὰ ἐπικυρωθοῦν ὑπ’ εὐθύνην τοῦ Προεδρείου.

§75Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι μετὰ τὴν συζήτησιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ ψήφου ἐμπιστοσύνης καὶ μετὰ τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τὸ Σῶμα δὲν ἔχει ἄλλην ἄμεσον ἐργασίαν νὰ ἐκτελέσῃ. Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ δὲν ἔχουν ἀκόμη συγκροτηθῆ καὶ ἑπομένως, νομοσχέδια δὲν δύνανται νὰ ἔλθουν, οὔτε ἐνώπιον αὐτῶν, οὔτε εἰς τὸ Σῶμα. Καθ’ ἅ πληροφοροῦμαι, ἐπίσης, δὲν ἔχουν ἐγγραφῆ καὶ ἐπερωτήσεις. Ἑπομένως, δὲν δύναται ἢ μᾶλλον δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ οὔτε κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν, νομίζω, ὅτι ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος διὰ μετὰ τὰς ἑορτάς, ὁπότε θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐργασθῶμεν κατὰ τρόπον ὁμαλὸν καὶ ἄνετον.

§76ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§77Γ. ΠΛΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν γνώμην τοῦ συναδέλφου κ. Λύχνου, τὴν εὑρίσκω ὀρθὴν καὶ σύμφωνον μὲ τὰς κοινοβουλευτικάς μας συνθήκας. Πράγματι, Ἐπιτροπαί δὲν ἔχουν καταρτισθῆ, νομοθετικὴ ἐργασία δὲν ὑπάρχει. Συνεπῶς, οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει νὰ μένωμεν ἐδῶ, ἐνῷ ἠμποροῦμεν κάλλιστα νὰ πᾶμε εἰς τὰς ἐπαρχίας. Τοῦτο θὰ συνέβαινεν, ἐὰν ὑπῆρχεν ἄλλη Ἡμερησία Διάταξις, ἀλλὰ τοιαύτη Ἡμερησία Διάταξις δὲν ὑπάρχει. Συνεπῶς, πιστεύω διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. συναδέλφου, νὰ διακόψωμεν, διὰ τὴν 9ην προσεχοῦς Ἰανουαρίου, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἀπὸ σήμερον μέχρι τῆς 15ης ἢ 20ῆς Δεκεμβρίου, συνήθη χρόνον τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, εἶναι ἐλάχισται ἡμέραι καὶ θὰ δοθῇ καιρὸς εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προετοιμάσῃ τὴν νομοθετικὴν της ἐργασίαν.

§78Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, λόγῳ τῆς ἀπουσίας τοῦ Κόμματος τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ ἄρθρον 8 τοῦ Κανονισμοῦ, δηλαδή, νὰ συγκροτήσετε τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς. Συνεπῶς, αὐτὸ ποὺ γίνεται εἰς πᾶσαν ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων, εἰς πᾶσαν ἔναρξιν κάθε νέας Βουλῆς, ἔγινεν αὐτὴν τὴν φορὰν χειρότερον. Δηλαδή, ἡ ἡμιαπασχόλησις, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς ὅλας τὰς πρώτας συνεδριάσεις, αὐτὴν τὴν φορὰν θὰ εἶναι πλήρης, ἔλλειψις ἀπασχολήσεως. Συνεπῶς, συμμερίζομαι τὴν γνώμην τῶν δύο συναδέλφων, ὅπως ἐλλείψει ἐργασίας, διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς διὰ τὸν Ἰανουάριον.

§79Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, τὴν τελευταίαν παρατήρησιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ κ. Μπουρνιᾶς, δὲν συμμερίζομαι, ὅτι δηλαδή, ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ἕνα μέρος τῆς Βουλῆς, δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ συγκρότησις τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν. Ἀλλοίμονον, ἐὰν ἐξηρτᾶτο ἀπὸ ἕνα Κόμμα ὁσονδήποτε μεγάλο, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, μὴ ἔχον τὴν πλειοψηφίαν ἐν τῇ Βουλῇ, ἡ λειτουργία τοῦ πολιτεύματος. Αἱ Ἐπιτροπαὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταρτισθοῦν καὶ ἀπουσιάζοντος ἑνὸς τμήματος τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ γεγονὸς εἶναι, ὅτι πράγματι, δὲν ἔχομεν θέματα διὰ τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Αἱ Ἐπιτροπαὶ δὲν κατηρτίσθησαν, διότι ἁπλούστατα δὲν παρῆλθον παρὰ μόνον 3 ἡμέραι ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Πάντως εἶναι ὑπὲρ ἀρκετοὶ οἱ βουλευταὶ οἱ παρόντες καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διὰ νὰ ἐργασθοῦν εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς, παραμενουσῶν τυχὸν κενῶν τῶν θέσεων τῶν ἀντιστοιχουσῶν εἰς τὰ ἀπουσιάζοντα Κόμματα. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἀκόμη ἐργασία διὰ τὰς προσεχεῖς συνεδριάσεις. Οὔτε ἐπερωτήσεις ἔχουν ἐγγραφῆ, οὔτε νομοσχέδια ἔχουν κατατεθῆ. Συμμερίζομαι, λοιπόν, ἀπὸ αὐστηρᾶς κοινοβουλευτικῆς ἀπόψεως, τὰς γνώμας, τὰς ὁποίας διετύπωσαν οἱ ἀξιότιμοι κύριοι τρεῖς συνάδελφοι, ἀλλὰ παρὰ ταῦτα δὲν συμμερίζομαι τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξαν. Θὰ παρεκάλουν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ γίνῃ συνεδρίασις αὔριον, διότι ὑπάρχει τμῆμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τοῦ ὁποίου τὰ μέλη δὲν ἔχουν ὁρκισθῆ. Ἂς δοθῇ εἰς τὴν Ἕνωσιν τοῦ Κέντρου, τῆς ὁποίας τὰ μέλη δὲν ἔχουν ὁρκισθῆ, ἡ εὐχέρεια νὰ ὀμόσουν τὸν ὅρκον πίστεως, τὸν ὁποῖον προβλέπει τὸ Σύνταγμα. Καὶ ἂν οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθουν προβάλλουν θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον συζητήσεως καὶ ἑπομένως, νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὁρίσωμεν συνεδριάσεις τὸ πολὺ μέχρι τῆς προσεχοῦς Τετάρτης. Τὴν προσεχῆ Πέμπτην εἶναι ἡ ἡμέρα τῶν γενεθλίων τοῦ Βασιλέως καὶ μετὰ τὴν Πέμπτην, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παραταθοῦν αἱ ἐργασίαι. Ἑπομένως, παρακαλῶ νὰ γίνῃ αὔριον συνεδρίασις διὰ νὰ προσέλθουν οἱ κύριοι τῆς Ε.Κ. διὰ νὰ δώσουν τὸν ὅρκον, ἐὰν ἐπιθυμοῦν νὰ ὁρκισθοῦν.

§80ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐὰν δὲν ἔλθουν;

§81Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἕτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν μᾶς ἀφορᾷ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ κάμωμεν συλλογισμοὺς βασιζομένους ἐπὶ παραδόξων ὑποθέσεων. Αὔριον εἶναι συνεδρίασις, κατὰ τὴν ὁποίαν δικαιοῦνται νὰ ἔλθουν ὅσοι ἐπιθυμοῦν νὰ ὁρκισθοῦν. Ἐὰν θέσουν ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν συνεδριάσεις μέχρι τῆς προσεχοῦς Τετάρτης. Αὐτὴ εἶναι ἡ παράκλησις τῆς Κυβερνήσεως.

§82Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι, βεβαίως, δικαίωμα τῆς πλειοψηφίας νὰ ἀποφασίσῃ. Ἡμεῖς, οἱ τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν, φρονοῦμεν, ὅτι ἡ τελευταία σκέψις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἡ ὀρθοτέρα. Ὅτι, ἐφ’ ὅσον Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀκόμη δὲν ἔχουν ὁρκισθῆ, εὔλογον εἶναι νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία τῆς αὐριανῆς ἡμέρας, ἂν θέλουν νὰ προσέλθουν καὶ νὰ ὁρκισθοῦν. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον συμφωνοῦμεν καὶ ἡμεῖς. Τώρα τὶ θὰ συμβῇ, ἐὰν δὲν ἔλθουν, εἶναι αὐτονόητον. Ἔχετε τύχει τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν καὶ θὰ διακόψητε τὰς ἐργασίας, διὰ τὰς μετὰ τὰς ἑορτὰς συνεδριάσεις. Τὸ τὶ θὰ συμβῇ, ὅταν θὰ ἔλθουν, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ τὸ προδικάσωμεν σήμερον.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἤθελε νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐὰν ὑπάρξῃ θέμα πρὸς συζήτησιν τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, ἡ πλειοψηφία ἀποφασίζει ἀπὸ τοῦδε ὅπως τὸ ἑσπέρας τῆς προσεχοῦς Τετάρτης διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος διὰ τὴν 9ην Ἰανουαρίου 1962. Αὐτὸ δὲν ἦτο τὸ θέμα;

§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§85Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Βεβαίως. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, κ. Πρόεδρε, ἐπροχώρησε καὶ πέραν τῶν ὅσων εἶπον ἐγὼ καὶ εἶπεν ἀπαντῶν εἰς ἐρωτήσεις καὶ ἀπορίας, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν τὶ θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἐὰν τυχὸν —ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι τοιαῦται ὑποθέσεις εἶναι λογικαὶ— ἐὰν τυχὸν δὲν ἔλθουν νὰ ὁρκισθοῦν οἱ συνάδελφοι τῆς Ε.Κ. Εἶπεν ὁ κ. Μαρκεζίνης, —καὶ εἶπεν ὀρθῶς— ὅτι ἐὰν τυχὸν δὲν ἔλθουν, θὰ ἀναβάλωμεν τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς διὰ τὴν 9ην Ἰανουαρίου 1962. Ἀλλὰ λέγω, ὅτι θὰ ἦτο παράδοξον νὰ μὴ ἔλθουν, ἐφ’ ὅσον ἔχουν δηλώσει, ὅτι μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ πολιτικοῦ θέματος θὰ προσέλθουν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀνακοινώσεις κλπ. (Ὥρα 10.35′ μ.μ.)