1961.06.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 131η

Σάββατον 17 Ἰουνίου 1961

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 11 π.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Κύριοι συνάδελφοι, τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως δὲν ἔχουν ἐκτυπωθῆ εἰσέτι.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§2Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὶν λάβῃ τὸν λόγον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, θὰ ἤθελα νὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν: Ὅτι ἡ παρουσία μας εἰς τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν, δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι συμμεριζόμεθα τὴν ἄποψιν τοῦ Προεδρείου καὶ τῆς Κυβερνήσεως, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποίαν, κατὰ τὸ ἄρθρον 78 τοῦ Συντάγματος, δύναται νὰ γίνῃ συνεδρίασις τὸ Σάββατον καὶ ἐνδεχομένως καὶ αὔριον τὴν Κυριακήν. Ἁπλῶς παριστάμεθα ἐδῶ, διότι ἐθέσαμεν τὸ ζήτημα καὶ διότι συνεχίζομεν τὴν ἀρξαμένην μάχην. Ἑπομένως, ἐκ τῆς παρουσίας μας δὲν δύνανται νὰ ἐξαχθοῦν ὡρισμένα ἐπιχειρήματα, οὔτε νομιμοποιήσεως, οὔτε ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ἄρθρου 78 τοῦ Συντάγματος. Τὸ δεύτερον, τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, εἶναι: Διατί συνεδριάζει ἡ Βουλὴ Σάββατον τὸ πρωΐ. Ἐὰν πρόκειται περὶ κανονικῆς συνεδριάσεως, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ τὸ ἀπόγευμα ἡ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς. Συνήθως ἡ συνεδρίασις γίνεται τὴν πρωΐαν, ὥστε νὰ τερματισθῇ ἐνωρὶς τὸ ἀπόγευμα καὶ νὰ μεταβοῦν οἱ βουλευταὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν των. Ἐδῶ ἀνηγγέλθη, ὅτι θὰ ἔχωμεν καὶ σήμερον καὶ αὔριον συνεδρίασιν. Πρὸς τί, λοιπόν, προσεκλήθη ἡ Βουλὴ εἰς ὥραν ἀνώμαλον;

§3Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρ. Κυβερν.). Αὐτὰ ἔπρεπε νὰ τὰ εἴπητε χθὲς τὸ βράδυ. Τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἀνεκοίνωσεν, ὅτι θὰ γίνῃ συνεδρίασις σήμερον τὴν πρωΐαν. Βλέπω, κ. συνάδελφε, ὅτι ἀσχολεῖσθε περισσότερον μὲ θέματα διαδικαστικὰ καὶ ὄχι μὲ θέματα οὐσίας. Εἴπομεν, ὅτι θὰ κάμωμεν πέντε συνεδριάσεις κατὰ συνέχειαν. Διατί ἐπανέρχεσθε ἐπ’ αὐτοῦ; Μὲ αὐτὸ θὰ ἀσχολούμεθα συνεχῶς;

§4Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ ἀπευθύνεσθε πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν εἰς τὸν τόνον αὐτόν. Διετυπώσαμεν ὡρισμένας ἀπορίας.

§5Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρ. Κυβερν.). Διατυπώνετε διαμαρτυρίας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Προεδρείου, διατὶ κάμνομεν συνεδρίασιν τὸ πρωΐ. Συνεδριάζομεν σήμερον τὸ πρωΐ, διότι αὐτὸ ἀπεφασίσθη χθὲς τὸ βράδυ.

§6Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμία ἀπόφασις ἐλήφθη. Ὁ κ. Πρόεδρος, κατὰ τὴν λῆξιν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, αἰφνιδιαστικῶς καὶ χωρὶς κἄν νὰ ἐρωτήσῃ κανένα, μᾶς ἀνήγγειλεν, ὅτι ὑπάρχει συνεδρίασις τὸ πρωΐ. Δὲν ὑπῆρχον περιθώρια διαμαρτυρίας. Καὶ ἠρωτήσαμεν, διατί; Θέλομεν, λοιπόν, τὴν ἀπάντησιν, διατὶ γίνεται συνεδρίασις σήμερον τὴν πρωΐαν. Ἔχει αὐτὸ σχέσιν μὲ ἄλλας ἀπασχολήσεις τῆς Κυβερνήσεως, κοσμικῆς μορφῆς;

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κωστόπουλε, βλέπω, ὅτι ἀναπτύσσετε πρότασιν μομφῆς, ὄχι μόνον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦ Προεδρείου. Ἐδήλωσα χθές, ὅτι θὰ κάμωμεν συνεδρίασιν καὶ τὸ Σάββατον τὴν πρωΐαν καὶ τὴν Κυριακὴν τὴν πρωΐαν. Ἐδηλώθη τοῦτο σαφῶς, ἀναγράφεται εἰς τὰ πρακτικά, χωρὶς κανεὶς νὰ διαμαρτυρηθῇ. Καὶ ὅταν ὁ Πρόεδρος προβαίνῃ εἰς μίαν δήλωσιν καὶ δὲν προβάλλεται ἀντίρρησις, ὥστε νὰ χρειασθῇ νὰ κινηθῇ ἡ διαδικασία τῆς λήψεως ἀποφάσεως δι’ ἀναστάσεως κλπ., θεωρεῖται ἡ ἀπόφασις εἰλημμένη. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ Σύνταγμα καὶ τὸν Κανονισμόν, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι οὐδεμία διάταξις ὑπάρχει, ἐξ ἧς νὰ προκύπτῃ, εἴτε ρητῶς, εἴτε ἐξ ἀντιδιαστολῆς, ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ συνεδρίασις τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην ἡμέραν. Μία εἶναι ἡ κατοχύρωσις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ὑπάρχῃ διὰ τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς. Τὸ εἶπα καὶ ἄλλοτε, ὅταν ὑπεστήριξα, ὅτι εἰς τὸ μέλλον δὲν θὰ πρέπει νὰ χρειάζεται οὐδὲ κἂν ἡ περὶ ἀπαρτίας διάταξις. Βεβαίως, τώρα, διότι τὸ ἐπιτάσσει τὸ Σύνταγμα, ἀπαιτεῖται ἡ διαπίστωσις ἀπαρτίας. Ὅταν ἔχῃ κοινοποιηθῆ ἐγκαίρως ἡ Ἡμερησία Διάταξις καὶ ἔχουν λάβει οἱ βουλευταὶ γνῶσιν αὐτῆς, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν ἡ συνείδησις τῶν βουλευτῶν καὶ ἡ περὶ καθήκοντος ἀντίληψις αὐτῶν, ἔναντι τῶν ἐντολέων των, εἶναι ὁ μόνος ὁδηγὸς διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ περίφημον πενθήμερον, ἐπειδὴ ἐπανέρχεσθε εἰς αὐτό, σᾶς λέγω, ὅτι, ἐὰν ἐφηρμόζετο τὴν παρελθοῦσαν Τετάρτην τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον κἄποιος ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν εἶπε — δὲν ἐνθυμοῦμαι ποῖος — ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ συνεδριάσωμεν χθὲς τὴν 9ην νυκτερινήν, ἀλλὰ σήμερον, ὁπότε, βεβαίως, θὰ προεβάλλετο πάλιν ἡ ἄποψις τοῦ «γουΐκ–ἔντ», θὰ παρουσιαζόμεθα εἰς τὸν λαόν, ὅτι τὴν Τετάρτην κατεθέσαμεν πρότασιν μομφῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἡ συζήτησις θὰ ἤρχιζε μετὰ πενθήμερον, θὰ ἐπερατοῦτο τὴν μεταπροσεχῆ Παρασκευὴν ἢ τὸ Σάββατον καὶ τὸ πενθήμερον θὰ ἐγένετο δεκαήμερον. Οὔτε τὸ γράμμα, οὔτε τὸ πνεῦμα τοῦ Συντάγματος λέγει τοῦτο, οὔτε ἐκ τοῦ παρελθόντος, εἴτε τοῦ προσφάτου, εἴτε τοῦ ἀπωτέρου, προκύπτουν τοιαῦτα παραδείγματα. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, τὸ Προεδρεῖον οὔτε ἐκδικητικῶς, οὔτε ἀπειλητικῶς, ἀλλὰ κατὰ τρόπον ἁπλοῦν, διὰ νὰ ἐξοικονομήσῃ τὴν κατάστασιν, προχωρεῖ εἰς τὸ ἔργον αὐτοῦ, ἐφαρμόζον πιστῶς τὸ Σύνταγμα καὶ τὸν Κανονισμὸν καὶ παρακαλεῖ ὅλους σας νὰ τὸ βοηθήσητε καὶ πιστεύσητε, ὅτι δὲν ἔχει προκατάληψιν ἐναντίον οὐδενὸς καὶ ἰδίᾳ διὰ νὰ μὴ μεταβάλλεται τὸ Συνταγματικὸν πενθήμερον εἰς δεκαήμερον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§8Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ λέξις «ἐξοικονόμησις» ἀποτελεῖ τὴν αὐθεντικὴν ἑρμηνείαν τοῦ Συντάγματος.

§9Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Κύριοι, συνάδελφοι, ἀκούων τὸν ἀξιότιμον ἐκ Μεσσηνίας συνάδελφον χθὲς νὰ ἀναπτύσσῃ τὴν πρότασιν δυσπιστίας, διηρωτήθην, ἐὰν ἀκούωμεν πράγματι συζήτησιν περὶ δυσπιστίας. Πρότασις μομφῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, πολιτικῶς, σημαίνει, ὅτι ὑπάρχουν τοιαῦτα γεγονότα, ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ πρέπει νὰ παραιτηθῇ. Ἀντὶ τῆς ἐκθέσεως τοιούτων γεγονότων, ἠκούσαμεν, παρ’ ὅλην τὴν δικανικὴν ἱκανότητα τοῦ κ. Κωστοπούλου, μίαν διατύπωσιν χλιαρᾶς ἐπερωτήσεως. Καὶ περὶ μὲν τοῦ ὅτι δὲν ὑπάρχουν τοιαῦτα σοβαρὰ γεγονότα, δὲν ἐχρειαζόμεθα οὐδεμίαν ἀπόδειξιν. Ἴσως, μερικοὶ καλόπιστοι ἐχρειαζόμεθα ἀπόδειξιν, περὶ τοῦ ὅτι ἡ πρότασις δυσπιστίας ὑπεβλήθη διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ ψήφισις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Αὐτὴν τὴν ἐπιβεβαίωσιν, ὅσοι τὴν ἐχρειαζόμεθα, τὴν ἐλάβομεν χθὲς τὴν ἑσπέραν. Σχετικῶς μὲ τὴν συζήτησιν θὰ ἀκολουθήσω εἰς τὴν ἀπάντησίν μου τὴν σειράν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν ἀμφότεροι οἱ ὁμιληταὶ τῆς χθεσινῆς ἑσπέρας. Δὲν θὰ μακρυγορήσω, βεβαίως, ἐπὶ τοῦ σιτικοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ χειρισθῇ ἄλλος, ἁρμοδιώτερος συνάδελφος. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος νὰ διατυπώσω δύο–τρεῖς παρατηρήσεις καὶ ἐπ’ αὐτοῦ. Ὁ κ. Κωστόπουλος μᾶς εἶπε χθές, ὅτι ὁ ἱστορικὸς τοῦ μέλλοντος θὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν ἀπουσίαν τῆς Κ.Ε.Α. κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Πιθανὸν νὰ ἀσχοληθῇ. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν θὰ ἀσχοληθῇ καὶ μὲ τὰς ἀπόψεις του περὶ σιτικοῦ, αἱ ὁποῖαι ἄλλωστε δὲν εἶναι πολὺ ξεκαθαρισμέναι. Διότι, ἄποψις τῆς Κ.Ε.Α. εἶναι καὶ ἡ παροχὴ τιμῆς ἀσφαλείας 7 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν ἢ κιλόν. Ἄποψις τῆς Κ.Ε.Α. εἶναι ἐπίσης καὶ αὐτὰ ποὺ διετύπωσεν ὁ κ. Κωστόπουλος χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἐπὶ τῶν ὅσων διετυπώθησαν ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ τὰ ὁποῖα θὰ τύχουν λεπτομερεστάτης ἀπαντήσεως, ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ διατυπώσω δύο–τρεῖς μόνον παρατηρήσεις. Ὁ κ. Κωστόπουλος διετύπωσε τὴν ἄποψιν περὶ καταργήσεως τῶν μύλων, καὶ περὶ δημιουργίας νέων μύλων, καὶ ὅτι ἐκ τούτου θὰ προκύψῃ τόση σημαντικὴ ὠφέλεια, ὥστε θὰ ἠδύνατο ἡ ὠφέλεια αὐτὴ νὰ διατεθῇ ὑπὲρ τῆς ὑποστηρίξεως τῶν σιτοπαραγωγῶν. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ἔχω σοβαρὰς ἀμφιβολίας περὶ τούτου. Πλεῖστοι τῶν μύλων, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν, εὑρίσκονται εἰς τὰς θέσεις, εἰς τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ὑπάρχουν καὶ σήμερον. Ἀνέφερεν ὁ κ. Κωστόπουλος τὸν μύλον τῆς Κρήτης. Ἀμφιβάλλει κανείς, ὅτι εἰς τὴν Κρήτην, ἡ ὁποία ὁπωσδήποτε θὰ φέρῃ σῖτον ἔξω ἀπὸ τὰ ὅριά της, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰς ἐπιλιμένειον κέντρον ἄριστος μύλος; Ἀμφιβάλλει κανείς, ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Ἀττικῆς πρέπει νὰ ὑπάρχῃ τοιοῦτος μύλος; Εὔχομαι ὁ κ. Κωστόπουλος νὰ μὴ ἔχῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐφαρμόσῃ τὰς ἀπόψεις αὐτάς. Διότι, ἀφ’ ἑνὸς θὰ ἀποζημιώσῃ τοὺς μύλους, ὅπως εἶπεν, ἀφ’ ἑτέρου θὰ δημιουργήσῃ, ἀντὶ οἰκονομίας, νέας ἐπιβαρύνσεις εἰς τὸ κόστος τοῦ προϊόντος. Ὡμίλησε περὶ 10–20 βιομηχανικῶν ἀρτοποιείων, ὥστε νὰ γίνεται ἐξοικονόμησις καὶ εἰς τὰ ἀρτοποιητικά. Κύριοι, ἐγὼ τρέφω πολὺ μεγάλην ἐκτίμησιν πρὸς τὸν κ. Κωστόπουλον. Τοῦ ἀνταποδίδω ἐπηυξημένα τὰ ὅσα εἶπε δι’ ἐμὲ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως αἰσθημάτων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐκτιμήσεως. Ἀλλὰ ἀπορῶ πῶς διετύπωσε τοιαύτην ἄποψιν. 10 –20 ἀρτοποιεῖα εἰς τὰς Ἀθήνας, κύριοι, πρῶτον θὰ ἐδημιούργουν ἕνα τεράστιον καὶ δαπανηρότατον θέμα διανομῆς τοῦ ἄρτου εἰς ὅλην τὴν περιοχὴν τῆς Πρωτευούσης, ἄγνωστον ἂν σκέπτεται διανομὴν κατ’ οἶκον, ἢ διανομὴν εἰς πρατήρια. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐρωτῶ θὰ εἴχομεν μίαν ἐπιβάρυνσιν ἀπίστευτον ἐξ αὐτῶν τῶν βασικῶν μεταρρυθμίσεων; Ἀσφαλῶς, ἀσφαλέστατα, θὰ εἴχομεν ἐπιβάρυνσιν ὑπερκαλύπτουσαν τὴν ἐξοικονόμησιν, ἄλλην δαπάνην, ἡ ὁποία θὰ ἐγένετο ἐκ τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς. Ἀλλὰ μήπως εἶναι μόνον αὐτό; Ὁραματιζόμεθα ὅλοι βεβαίως μίαν τοιαύτην οἰκονομίαν, τὴν ὁποίαν μάλιστα ὑπόσχονται καὶ μερικοί, ὥστε ὅλα τὰ σπίτια νὰ ἔχουν τὸν ἠλεκτρικόν τους φοῦρνο. Ἀλλὰ ἕως ὅτου πραγματοποιηθῇ αὐτό, ἡ οἰκονομικὴ ἀνάγκη καὶ ἡ παράδοσις ἡ Ἑλληνικὴ ἔχει δημιουργήσει τὸν φοῦρνον εἰς θέσεις προσιτὰς δι’ ὅλον τὸν κόσμον. Πράγματι οἱ πολλοὶ φοῦρνοι ἐκπληρώνουν ἕνα μέγα οἰκονομικὸν λειτούργημα διὰ τῆς ὑπάρξεώς των. Δὲν θὰ ἤθελον νὰ εἴπω περισσότερα, περιοριζόμενος εἰς αὐτὰ διὰ νὰ δείξω, ὅτι ὁ κ. Κωστόπουλος, παρὰ τὴν οἰκονομικὴν σκέψιν, τὴν ὁποίαν ἔχει, τώρα καὶ ἀνανεωμένος, ὅπως ἐμφανίζεται μὲ τὸ κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει, λέγει πράγματα, τὰ ὁποῖα οἰκονομικῶς δὲν εὐσταθοῦν.

§10Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶμαι τόσον γέρος.

§11Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶσθε τόσον γέρος, ἀλλὰ τελευταίως εἰς τὴν Κ.Ε.Α. ἐμφανίζεσθε πολὺ πιὸ ξανανειωμένος καὶ ρηξικέλευθος καὶ ἀσπάζεσθε νέας οἰκονομικὰς θεωρίας, αἱ ὁποῖαι πάντως εὑρίσκονται εἰς ἀπόλυτον ἀντίθεσιν μὲ τὰ οἰκονομικὰ δεδομένα.

§12Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ θέσωμεν τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Πρῶτον δὲν εἶναι νέαι αἱ ἰδέαι αὐταί, διότι ἐπανειλημμένως ἔχουν ἀναπτυχθῆ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅπως ἀνέφερα ἐδῶ χθές, ὅταν δὲ ὁμιλοῦμεν διὰ καινούρια θέματα καὶ εἰς ἐπιστημονικὰς συζητήσεις. Δὲν ὡμίλησα περὶ μέτρων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ πραγματοποιηθοῦν ἐντὸς ἑνὸς ἢ δύο ἐτῶν, ὡμίλησα περὶ μακροπροθέσμου προγράμματος 5, 10 καὶ ἐνδεχομένως 20 ἐτῶν. Κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀμβλυνθοῦν ὅλαι αἱ περίφημοι δυσχέρειαι, τὰς ὁποίας ἀνεφέρατε προηγουμένως καὶ τὰς ὁποίας πρῶτος ἐγὼ ἐμνημόνευσα, εἰς τρόπον ὥστε καὶ τὰ γιουβέτσια τῶν φούρνων νὰ ἀντικατασταθοῦν ἀπὸ τὰ μάτια τὰ ἠλεκτρικά, διότι κἄποτε θὰ ἐφοδιασθοῦν τὰ σπίτια μὲ Τ3 καὶ τὰ ἄλλα εὐεργετήματα. Ὅταν μοῦ ἀποδίδετε σκέψεις ὡς πρώτην φορὰν διατυπουμένας, νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ διατυποῦνται καὶ ὅτι δὲν εἶναι σκέψεις δυνάμεναι νὰ πραγματοποιηθοῦν ἀμέσως.

§13Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Καὶ αἱ μὲν σκέψεις, κ. συνάδελφοι, ὀρθῶς λέγει ὁ ἐκ Μεσσηνίας συνάδελφος, δὲν διατυποῦνται διὰ πρώτην φοράν, διετυπώθησαν καὶ ἄλλοτε, ἀλλὰ ἀπερρίφθησαν. Χαίρω, ὅμως, διότι ἤγειρα τὸ θέμα καὶ ἔδωσα τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸν κ. Κωστόπουλον νὰ ξεκαθαρίσῃ τὰς σκέψει του καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι αὐτὸ τὸ βλέπει μὲ προθεσμίαν 10–20 ἐτῶν.

§14Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εἶπον καὶ χθές.

§15Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐὰν, ὅμως, τὸ θέτῃ ἔτσι, τότε τίθεται τὸ ἐρώτημα, κατὰ τὰ 10–20 ἔτη, ποῦ θὰ ἐξευρεθῇ ἡ οἰκονομία ἐκ τῆς διαχειρίσεως τοῦ σίτου μετὰ τὴν παραγωγήν του, ὥστε νὰ ἐπιδοτηθῇ ἡ παραγωγή; Πάντως, κύριοι, καίτοι θὰ ηὐχόμην νὰ ἐχειριζόμην ἐγὼ τὸ σιτικόν, δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἁρμόδιος διὰ νὰ ἀπαντήσω λεπτομερῶς καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ἀκούσητε ἀπολύτως ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξαν ἀμφότεροι οἱ ὁμιληταί, εἰς τὸ θέμα παραιτήσεως Ὑψηλάντου. Ὀφείλω πρῶτον, νὰ θίξω τὸ σοβαρώτερον σημεῖον τῆς ὅλης ὑποθέσεως, τὸ ἐὰν καὶ πόσον ἐκλονίσθησαν αἱ Ἑλληνογερμανικαὶ σχέσεις καὶ ἐὰν ἐδημιουργήθησαν σκιαὶ εἰς αὐτάς. Παρέχω τὴν κατηγορηματικὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι αἱ Ἑλληνογερμανικαὶ σχέσεις εὑρίσκονται εἰς ἀπολύτως ἱκανοποιητικὸν σημεῖον καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι ἄλλως, διότι ἡ συνεργασία μας εἶναι καλὴ καὶ ἁρμονική. Ἐπὶ παραδείγματι εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη, εἰς τὴν γενικὴν συζήτησιν, τὴν τελευταίαν, ἤμην μεταξὺ τῶν ὀλίγων Ὑπουργῶν Ἐξωτερικῶν, οἱ ὁποῖοι, ὄχι μόνον ἐφρόνουν, διότι οἱ φρονοῦντες εἶναι πολλοί, ἀλλὰ οἱ ὁποῖοι διετύπωσαν τὴν ἄποψιν, ὅτι πιστεύουν εἰς τὴν δημοκρατικότητα τῆς σημερινῆς Γερμανίας καὶ εἰς τὴν ἀνυπαρξίαν μιλιταριστικοῦ πνεύματος. Εἰς ἄλλας περιπτώσεις, μεγίστης σημασίας διὰ τὴν Γερμανίαν, ἐπίσης τὴν ἐβοηθήσαμεν. Ἐξ ἄλλου εἰς ἰδικά μας θέματα ἡ Δυτικὴ Γερμανία μᾶς ἐβοήθησεν, ὡς π.χ. εἰς τὸ θέμα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ὁμιλήσω πρὸς τὸ τέλος καὶ εἰς ἄλλα σημαντικά μας θέματα. Συνεπῶς, δὲν ὑπάρχει θέμα κακῶν Ἑλληνογερμανικῶν σχέσεων, δὲν ὑπάρχει καὶ θέμα σκιῶν. Αἱ Ἑλληνογερμανικαὶ σχέσεις εἶναι καλαὶ καὶ θὰ τὰς προστατεύσωμεν καὶ εἰς τὸ μέλλον, θὰ τὰς προστατεύσωμεν καὶ ἀπὸ τὰς ἐνδεχομένας ἀπρονοησίας, τὰς ὁποίας μᾶς ζητοῦν νὰ διαπράξωμεν, διὰ τῆς καταθέσεως ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύνατο νὰ προκαλέσουν, ὄχι ζητήματα, ἀλλὰ πικρίας. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν αἱ σχέσεις εἶναι ἄρισται, τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι δὲν ὑπάρχουν διαφοραὶ ἀντιλήψεων ἐπὶ διαφόρων θεμάτων, δὲν σημαίνει, ὅτι ὅταν ἐπὶ παραδείγματι, διαπραγματευόμεθα μίαν σύμβασιν, δὲν ὑπάρχουν διαφορετικαὶ τοποθετήσεις, ὁ συγκερασμὸς τῶν ὁποίων καταλήγει εἰς τὴν σύμβασιν. Ἐάν, ὅμως, ὅλαι αὐταὶ αἱ λεπτομέρειαι τῶν διαφορετικῶν ἀντιλήψεων, αἱ ὁποῖαι καταλήγουν εἰς ἕνα συγκερασμόν, ἔρχωνται εἰς τὴν δημοσιότητα, τότε εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν διατυπώσεων τῶν ἀπόψεων, ἐξ αὐτῶν τούτων τῶν ἀπόψεων, νὰ δημιουργηθοῦν σκιαί. Τὰς σκιὰς αὐτὰς αἱ ὁποῖαι θὰ ἦσαν λίαν εὐχάριστοι εἰς μερικούς, δὲν πρόκειται νὰ ἐπιτρέψῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ δημιουργηθοῦν. Δι’ αὐτό, ὅπως καὶ εἰς τὰς σχέσεις μας μὲ ἄλλας χώρας, ὅπως, ἐπὶ παραδείγματι μὲ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, μὲ τὰς ὁποίας ἔχομεν τόσους δεσμοὺς καὶ πρὸς τὰς ὁποίας τόσην εὐγνωμοσύνην ὀφείλομεν, ἔχομεν καὶ ἐκεῖ διαφορετικὰς ἀντιλήψεις ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων. Καὶ ἐκεῖ δὲν φέρομεν τὰς διαφορετικὰς αὐτὰς ἀντιλήψεις εἰς τὴν δημοσιότητα, φέρομεν τὴν συνισταμένην, ἐπὶ τῆς ὁποίας συμφωνοῦμεν καὶ συνεχίζομεν τὰς ἀρίστας σχέσεις, τὰς ὁποίας ἔχομεν σχεδὸν μὲ ὅλας τὰς χώρας. Ἡ μὴ ὕπαρξις διαφορετικῶν ἀντιλήψεων θὰ ἐσήμαινεν ἔλλειψιν προσωπικότητος ἐθνικῆς ἢ θὰ ἐσήμαινε ὑποταγὴν εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ζητεῖ ὁ ἀντισυμβαλλόμενος. Ἐὰν τώρα, ὑπῆρξεν ἐκ μέρους τοῦ παραιτηθέντος πρεσβευτοῦ, ἰδίως κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον χλιαρὰ ὑποστήριξις ἢ καὶ ἄρνησις ὑποστηρίξεως τῶν ἀπόψεων, τὰς ὁποίας ὑπεστήριζεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἡ νομίμως κατέχουσα τὴν ἐξουσίαν, αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα καὶ δυσχεραίνει ἀκόμη περισσότερον τὴν ἐμφάνισιν ὅλων τῶν στοιχείων. Εἶναι, λοιπόν, φανερόν, εἶναι ὁλοφάνερον, ὅτι δὲν δυνάμεθα, οὔτε τὰ ἔγγραφα αὐτὰ νὰ καταθέσωμεν, οὔτε νὰ βάλωμεν τοὺς δικαστὰς νὰ κρίνουν τὴν πολιτικὴν τοποθέτησιν τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ κρίνουν, ἀκούσατε, κύριοι, τὶ ζητεῖται, νὰ κρίνουν οἱ δικασταὶ τὰς πολιτικὰς σχέσεις τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Γερμανίαν. Καὶ πιστεύσατε, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, ὅτι ἐὰν ἠδυνάμην νὰ καταθέσω αὐτὰ τὰ ἔγγραφα, μόνον κέρδος θὰ ἀπεκόμιζον καὶ θὰ ἐβλέπατε κατὰ πόσον περίεργον τρόπον ἐπεκρίνοντο Ἕλληνες πολιτικοὶ διὰ τὴν πολιτικήν των καὶ ἀκόμη καὶ χρονογραφήματα ἐφημερίδων ἀφορῶντα τὰς σχέσεις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας. Δὲν πρόκειται, ὅμως, νὰ διαπράξω αὐτὸ τὸ σφάλμα, ἀλλὰ θὰ περιορισθῶ μόνον εἰς ὅσα, τὰ γεγονότα τὰ γνωστὰ ἐπιτρέπουν νὰ λεχθοῦν καὶ εἰς ὅσα τὰ δημοσιευθέντα κείμενα καὶ αἱ δηλώσεις ἐπιτρέπουν νὰ συναχθοῦν ὡς ἀσφαλῆ συμπεράσματα. Πρὶν προχωρήσω, ὅμως, θὰ ἤθελον ἐξ αὐτῶν τῶν κειμένων νὰ διατυπώσω ὡρισμένας παρατηρήσεις. Εἰς τὸ ἐξωφρενικῆς ἰταμότητος κείμενον τῆς παραιτήσεως, ἰταμότητος ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ἐπανέλθω, προβλέπεται ἡ συνέχισις τῆς παροχῆς βοηθείας, ὡς θὰ ἐνθυμῆσθε, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι λαμβάνεται πρόνοια νὰ χαρακτηρισθῇ, ὅτι ἡ βοήθεια αὐτὴ δὲν θὰ εἶναι πρὸς γενναῖον καὶ ἀδικηθέντα σύμμαχον, ἀλλὰ θὰ εἶναι ἁπλῶς πρὸς ὑποανάπτυκτον καὶ πτωχόν, ποὺ θὰ δεχθοῦν νὰ βοηθήσωμεν. Ἐπισημαίνω, πάντως, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ κείμενον ὑπάρχει ἡ πρόβλεψις τῆς συνεχίσεως τῆς βοηθείας, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἦτο δυνατή, ἐὰν αἱ σχέσεις δὲν ἦσαν ἱκανοποιητικαί. Δευτέρα παρατήρησις ἀφορᾷ, τὴν ὑπόθεσιν, τὴν βρωμερὰν ὑπόθεσιν Μέρτεν, τὴν ὁποίαν δὲν θίγει ὁ κ. Ὑψηλάντης. Θὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ πῶς τὴν ἔθιξεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἀλλὰ ὁ παραιτηθεὶς πρέσβυς τὴν θίγει μόνον εἰς τὰς δηλώσεις του πρὸς τὴν «Ἐλευθερίαν» τῆς 7 Μαρτίου καὶ λέγει, ὅτι τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ γίνῃ εἶναι, ὅτι τὸ πρόσωπον—τόσον ἀνάξιον—δὲν ἔπρεπε νὰ ἀπασχολῇ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν Τύπον. Καὶ ἐν τούτοις, μετ’ ἄλλας 7 μέρας, τὴν 14ην Μαΐου καὶ ἀφοῦ ἡ ὑπόθεσις κατεξηυτελίσθη ἀκόμη περισσότερον ἐν Γερμανίᾳ, ἐν Ἱερουσαλὴμ μὲ τὴν δίκην Ἄϊχμαν καὶ ἐν Ἀθήναις, μετ’ ἄλλας 7 ἡμέρας λέγει, ὁ ἴδιος παραιτηθεὶς πρέσβυς, ὅτι δὲν ἔκλεισε ἡ ὑπόθεσις. Ὁποία ἀντίφασις. Καὶ διατὶ ἡ ἀντίφασις; Ἀλλὰ εἰς τὰς δηλώσεις του πρὸς τὴν «Ἐλευθερίαν», τῆς 14ης Ἰουνίου, λέγει ὡρισμένα ἄλλα καταπληκτικὰ πράγματα. Ἀφήνω, ὅτι πρὸ τῆς ἀποστολῆς ἐργατῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, λέγει, ὅτι θὰ προτιμοῦσε νὰ ἐξαντλήσωμεν τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας.... Ὡσὰν αὐτὸ νὰ εἶναι θέμα ἐκδόσεως μιᾶς πριγκηπικῆς διαταγῆς, ἵνα ἐκβιομηχανισθῇ ἡ χώρα καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀνάγκη ἀποστολῆς ἐργατῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς ἐργασίαν. Ἀφήνω αὐτὰ τὰ φαιδρὰ διὰ νὰ σημειώσω τὰ ἑξῆς τραγικά: Λέγει εἰς τὰς δηλώσεις του: «Ἐφ’ ὅσον ἀποκατασταθῇ ἡ πίστις τοῦ Κράτους καὶ τηρηθοῦν ἀπολύτως τὰ συμφωνηθέντα, τότε καὶ ἐν συναρτήσει μὲ τὴν κατάρτισιν σαφοῦς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, θὰ δημιουργηθοῦν προϋποθέσεις ἀξιοποιήσεως τῶν πιστώσεων». Προτιμῶ, ὅμως, νὰ σᾶς διαβάσω τὸ σχόλιον ἐγκρίτου ἐφημερίδος, ἐπ’ αὐτῆς τῆς περικοπῆς. Γράφει ἡ «Καθημερινὴ» τῆς 15ης Ἰουνίου: «Λέγει, δηλαδή, ἀφ’ ἑνός μέν, ὅτι τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικόν, δὲν ἔχει πίστιν καὶ ὅτι δὲν τηρεῖ τὰ συμφωνηθέντα καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὅτι δὲν ἔχει σαφῆ οἰκονομικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ «καταρτίσῃ». Καὶ ἐξ ὅσων, λέγει, προκύπτει, πρῶτον, ὅτι ὁ ἐν Βόννῃ πρεσβευτὴς τῆς Ἑλλάδος κατηγορεῖ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος εἰς τοὺς ξένους, ὡς ἀναξιόπιστον καί, δεύτερον, ὅτι ὑποδεικνύει εἰς τὴν Κυβέρνησιν ποίαν οἰκονομικὴν πολιτικὴν πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ πῶς πρέπει νὰ ἀσκήσῃ τὴν οἰκονομικὴν της πολιτικήν. Ἀλλὰ δικαιοῦται νὰ διερωτηθῇ κανείς: Εἶναι παραδεκτὸν οἱ πρεσβευταὶ μιᾶς χώρας νὰ τὴν κατηγοροῦν εἰς τοὺς ξένους, εἰς τοὺς ὁποίους εἶναι διαπιστευμένοι; Καὶ ἔχουν δικαίωμα νὰ ἀναμιγνύωνται εἰς τὴν κατάρτισιν τῆς πολιτικῆς τῆς χώρας των ἢ καθῆκον νὰ ἐκτελοῦν τὰς ὁδηγίας τῆς Κυβερνήσεώς των; Πρόδηλον, δυστυχῶς, εἶναι ὅτι ὑπάρχει κάποια σύγχυσις εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ κ. πρέσβεως περὶ δικαιωμάτων καὶ καθηκόντων ἑνὸς διπλωματικοῦ ἀντιπροσώπου». Κύριοι, εἶναι πράγματι ἐντροπὴ καὶ ἡ ἐντροπὴ προκύπτει ἀπὸ κείμενον ἰδιώτου, δημοσιευθὲν τῇ ἰδικῇ του βουλήσει καὶ ὄχι εἰς κείμενα, τὰ ὁποῖα δὲν δύναμαι ἀζημίως νὰ χρησιμοποιήσω. Καὶ πόσον μεγάλη εἶναι αὐτὴ ἡ ἐντροπή. Τέταρτον, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τῶν πραγμάτων: Λέγει εἰς τὰς δηλώσεις του τῆς 7ης Ἰουνίου, ὅτι ἡ παραίτησις δὲν προωρίζετο διὰ τὴν δημοσιότητα. Βεβαίως, κύριοι, δὲν προωρίζετο διὰ τὴν δημοσιότητα. Προωρίζομεν διὰ τὴν δημοσιότητα μίαν ἀνακοίνωσιν ξηράν, περὶ τοῦ ὅτι παρῃτήθη. Ἀλλὰ προσέξατε ὡρισμένας ἡμερομηνίας. Τὸ ἑσπέρας τῆς 30ῆς Μαΐου ὑποβάλλεται ἡ παραίτησις. Τὸ ἀπόγευμα τῆς 31ης τηλεγραφεῖται ἡ ἀπάντησίς μου. Τὴν πρωΐαν τῆς 1ης Ἰουλίου δημοσιεύεται, δηλαδή, ἀπὸ τῆς ἑσπέρας, ἢ τῆς νυκτὸς τῆς 31ης, δίδεται εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ δημοσιεύεται τὴν 1ην Ἰουνίου εἰς τὴν «Ἐλευθερίαν» εἴδησις περὶ παραιτήσεως, περὶ κειμένου, δι’ οὗ διατυποῦνται φοβεραὶ μομφαὶ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὡς καὶ ἕνα εἶδος περιλήψεως τοῦ κειμένου τῆς παραιτήσεως. Κύριοι, προωρίζετο, ἢ δὲν προωρίζετο διὰ τὴν δημοσιότητα ἡ παραίτησις; Ὑπεχρεώθημεν, ἢ δὲν ὑπεχρεώθημεν νὰ τὴν φέρωμεν εἰς τὴν δημοσιότητα, ἐφ’ ὅσον τὸ πρῶτον σκέλος, τὸ ὑβριστικόν, τὸ συκοφαντικὸν καὶ ἀνακριβές, εὑρίσκετο ἤδη εἰς τὴν δημοσιότητα; Δὲν ἐπικαλοῦμαι τὸ ὅτι εἴχομεν πίεσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ πολλῶν βουλευτῶν διὰ τῆς Βουλῆς, ὅπως καταθέσωμεν τὰ ἔγγραφα, ἀλλὰ ἐπικαλοῦμαι αὐτὰ τὰ ἀδιάσειστα γεγονότα, τὰ ὁποῖα λέγουν, ὅτι ὀλίγας ὥρας μετὰ τὴν λῆψιν ἀπαντήσεως, ἢ ἴσως καὶ πολὺ πρὸ τῆς λήψεως τῆς ἀπαντήσεως, ἡ παραίτησις ἐγνωστοποιήθη εἰς τρίτους, τοὐλάχιστον μὲ πολλὰς λεπτομερείας. Ἴσως νὰ ὑπετίθετο, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν θὰ ἐτρομοκρατεῖτο πρὸ αὐτοῦ τοῦ καταπέλτου καὶ τοῦ ὑβρεολογίου. Ἰδοὺ διατί, κύριοι, ἀνακριβολογίαι ἐπὶ ἀνακριβολογιῶν —λυποῦμαι νὰ τὸ εἴπω— καὶ ἀπρέπειαι ἐπὶ ἀπρεπειῶν, χαρακτηρίζουν ὅλην αὐτὴν τὴν θλιβερὰν ὑπόθεσιν. Τοῦτο, ὅμως, μὲ φέρει εἰς τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ μιᾶς ἄλλης κατηγορίας, τὴν ὁποίαν πλέον διατυπώνει ἡ Ἀντιπολίτευσις. Διατὶ δὲν παρεπέμφθη εἰς Συμβούλιον; Διατὶ ἀπεδέχθητε τὴν παραίτησιν; Εἶναι ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν πρῶτος διετύπωσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν καὶ κατὰ τρόπον πολὺ πλέον θεαματικὸν ἔπειτα ἐπεκαλέσθησαν ἄλλοι ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δέχομαι, ὅτι ἦτο μία λύσις. Αἱ λύσεις, ὅμως, ἦσαν δύο. Ἢ ἡ ἀποδοχὴ τῆς παραιτήσεως, ἢ λόγῳ τοῦ πρωτοφανοῦς τοῦ ἐγγράφου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπανέλθω, ἡ παραπομπὴ εἰς Πειθαρχικὸν Συμβούλιον. Κύριοι, ἀπεφάσισα τὴν ἀποδοχὴν τῆς παραιτήσεως καὶ εἰσηγήθην, τηλεφωνικῶς, ἐπειδὴ ἀπουσίαζα, τὴν ἀποδοχὴν τῆς παραιτήσεως. Δὲν μετανοῶ, οὔτε ἐπὶ ἕνα λεπτόν, διότι τοῦτο προετίμησα, διότι ἐὰν δὲν εἴχομεν ἀποδεχθῆ τὴν παραίτησιν, θὰ διετυποῦτο ἡ κατηγορία καὶ θὰ ἦτο μία κατηγορία ἐναντίον τῆς ὁποίας θὰ ἦτο δύσκολος ἡ ἀπάντησις, ὅτι ὁ κ. Ὑψηλάντης, ἐξαπέλυσε μύδρους, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ κλονίσουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει τὴν γενναιότητα νὰ τὸν ἀφήσῃ ἐλεύθερον, ἀλλὰ τὸν κρατεῖ δημόσιον ὑπάλληλον, ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν ἑνὸς Ὑπηρεσιακοῦ Συμβουλίου, διὰ νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ ὁμιλήσῃ. Ἦτο, λοιπόν, γενναιότης, ἦτο ἀφοβία ἐναντίον τῶν κατηγοριῶν αὐτῶν, νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὸν θέλομεν ἐλεύθερον, ἵνα δύναται νὰ διατυπώσῃ τὰς κατηγορίας του, (Χειροκροτήματα). Τὸν ἠθέλαμεν ἐλεύθερον, ὥστε οἱ ἀποδεχόμενοι αὐτὴν τὴν θεαματικὴν παραίτησιν, νὰ δύνανται νὰ τὸν πλησιάσουν καὶ τὸν ἐρωτήσουν, νὰ δύνανται, ἐὰν θέλουν, νὰ τὸν κάμουν Ἀρχηγόν των, καὶ νὰ μὴ δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ κανείς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν φοβεῖται τὰς κατηγορίας, οὔτε αὐτοῦ, οὔτε οὐδενὸς ἄλλου. Ἄλλως, θὰ εἴχομεν μίαν περίοδον μεγάλης μυστικότητος, μίαν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν τοὐλάχιστον θὰ ἐπετρέποντο ὑποψίαι. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ ἡ ἄλλη ἐπίκρισις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως: Διατὶ τὸν ὠνομάσατε, ἀφοῦ τόσον παράδοξα ἐφέρετο; Φέρω, κύριοι, τὴν εὐθύνην αὐτῆς τῆς ἀτυχίας. Ἀλλὰ εἶναι ἀτύχημα, τὸ ὁποῖον συμβαίνει συχνὰ καὶ συμβαίνει εἰς ὅλους ὑπὸ διαφόρους μορφάς. Ὁ κ. Ὑψηλάντης, ἦτο ἕνας ὑπάλληλος τῆς σειρᾶς. Ἡ πρώτη μου ἐπαφὴ μαζί του ὑπῆρξεν ἀποκαρδιωτική. Ἀλλὰ μετὰ ἤλλαξα γνώμην καὶ ἐθεώρουν, ὅτι ἦτο ἕνας ὑπάλληλος τῆς σειρᾶς. Ὑπηρέτησε καθ’ ὅλην τὴν ὑπερπενταετῆ θητείαν μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν ὡς γραμματεὺς εἰς τὴν Πρεσβείαν Βηρηττοῦ, ὡς σύμβουλος τῆς Πρεσβείας Βελιγραδίου, ὡς πρέσβυς Ἀντὶς Ἀμπέμπα. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς θέσεις δὲν μᾶς ἐδημιούργησε ζητήματα καὶ ὑπηρέτησε κατὰ τρόπον ἀρκετὰ καλόν. Ταῦτα ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου καὶ ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου, ὅτι εἶναι, ἴσως, ὁ πλέον Γερμανομαθὴς τῶν Ἑλλήνων, διότι ἐτελείωσε δημοτικόν, γυμνάσιον καὶ Πανεπιστήμιον εἰς Αὐστρίαν, ὅπου καὶ ἐγεννήθη. Ταῦτα ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου ἐθεώρησα, ὅτι θὰ ἦτο καλὸς ὡς πρέσβυς εἰς Βόννην, εἰς τὴν ὁποίαν ἄλλωστε, εἴχομεν σύμβουλον οἰκονομικὸν, ἐξαίρετον, τὸν κ. Τσιμικάλην. Ἐσκέφθην, λοιπόν, ὅτι ἦτο ἕνας συνήθης ὑπάλληλος, ἀλλὰ γνωρίζει ἄριστα τὴν γλῶσσαν τοῦ τόπου καὶ τοῦτο εἶναι μέγα προσὸν καὶ ἀνοίγει πολλὰς θύρας, δημιουργεῖ συμπαθείας. Ἀπεφάσισα οὕτω νὰ τὸν στείλω εἰς Βόννην. Διεψεύσθησαν αἱ προσδοκίαι μου. Πόσοι ἐξ ὑμῶν δὲν διεψεύσθησαν εἰς τὰς προσδοκίας των ἀπὸ ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους προσλαμβάνουν; Πόσων ἐξ ὑμῶν δὲν διεψεύσθησαν αἱ προσδοκίαι ἀπὸ τοὺς Ἀρχηγοὺς τοὺς ὁποίους ἠκολουθήσατε; (Χειροκροτήματα).

§16Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ θέμα ἀφορᾷ καὶ ἡμᾶς.

§17Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Διατὶ ἀποτελεῖ σοβαρὸν θέμα πολιτικῆς εὐθύνης τὸ νὰ διαψευσθοῦν αἱ ἐλπίδες, τὰς ὁποίας εἶχον τοποθετήσει εἰς τὸν κ. Ὑψηλάντην; Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι εἰς ὅσας κατηγορίας διετύπωσεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, θὰ λάβῃ ἀπαντήσεις. Διάλογον μὲ τὸν κ. Ὑψηλάντην δὲν πρόκειται νὰ ἀνοίξω, διάλογον μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὄχι μόνον εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἀλλὰ καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἔχω καὶ εἰς πᾶσαν συγκεκριμένην κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν θὰ διατυπώνῃ, θὰ λαμβάνῃ τὴν ἀπάντησιν. Ὁ δὲ κ. Ὑψηλάντης εἶναι ἐλεύθερος, εἶναι ἀπολύτως ἐλεύθερος νὰ ὁμιλῇ, νὰ συμμαχῇ μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ νὰ δίδῃ ὅσα στοιχεῖα θέλει καὶ κατέχει. Μία τῶν κάπως συγκεκριμένων κατηγοριῶν, τὰς ὁποίας προσεπάθησε νὰ διατυπώσῃ ὁ κ. Στεφανόπουλος, εἶναι ἡ ἀκόλουθος. Εἶναι ἡ βαρεῖα φράσις, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις ἔδωσε προβάδισμα εἰς τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα ἔναντι τῶν ἐθνικῶν. Ἡ φράσις αὕτη ἀφορᾷ τὴν βρωμερὰν ὑπόθεσιν Μέρτεν, εἶπεν ὁ κ. Στεφανόπουλος. Εἶπεν, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθῇ ἀπὸ τὰ κείμενον καὶ τὰ γεγονότα, ἀλλὰ πρὸ παντός, ὅτι τοῦτο ἐπιβεβαιοῦται ἀπὸ τὰς δηλώσεις τοῦ παραιτηθέντος πρεσβευτοῦ πρὸς τὴν «Ἐλευθερίαν», κατὰ τὴν ὁποίαν ἠρωτήθη «αὐτὴ ἡ φράσις ἀφορᾷ τὸν Μέρτεν;» καὶ ἀπήντησε «μάλιστα». Ἀφοῦ τὸ λέγει ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἂς τὸ δεχθῶ.

§18Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ λέγω ἐγώ, τὸ λέγουν τὰ κείμενα.

§19Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Τὰ κείμενα, καθ’ ὑμᾶς. Καὶ προσέθεσεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ὁ κ. Πρέσβυς νὰ γίνῃ ὁ ἴδιος ἐκτελεστὴς τοῦ προβαδίσματος τῶν ἰδιωτικῶν ἔναντι τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων καὶ ἀγανακτήσας παρῃτήθη. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ θλιβερὰ αὐτὴ ὑπόθεσις, ἐξειλίχθη πρὸ ἐννέα ἕως ἑπτὰ ἢ ἓξ τὸ πολὺ μηνῶν καὶ ἔκτοτε ἐκονιορτοποιήθη καὶ δὲν εἶχε συνέχεια. Ἐπὶ ἓξ μῆνας ὁ κ. αὐτός, ἐλησμόνησε τὸ ἄγχος τὸ ψυχικὸν ποὺ τοῦ ἐδημιούργησε τὸ θέμα, χωρὶς νὰ αἰσθανθῇ ταπείνωσιν καὶ τότε δὲν ἠσθάνθη τὴν ἀγανάκτησιν, ὅτι ἐταπεινώθη Ἑλλὰς καὶ ὅτι αὐτὸς ἦτο ὁ ἐκτελεστὴς τῆς ταπεινώσεως. Τὸ ἄγχος τὸ ἠσθάνθη μετὰ ἓξ μῆνας καὶ ἀφοῦ ἡ ὑπόθεσις ἡ βρωμερὰ κατεξευτελίσθη. Κύριοι, ἀναμένω νὰ διατυπωθοῦν ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν συγκεκριμέναι κατηγορίαι, διὰ νὰ δώσω συγκεκριμένας ἀπαντήσεις. Εἶναι, ὅμως, ὁλοφάνερον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικαλῆται οἱαδήποτε γεγονότα, εἰς τὰ ὁποῖα ὁ παραιτηθεὶς Πρέσβυς συμμετέσχεν ὁ ἴδιος ὡς κύριον ὄργανον, γεγονότα διὰ τὰ ὁποῖα δὲν παρῃτήθη καὶ τὰ ὁποῖα ἐπικαλεῖται ἤδη μετὰ ἓξ ἢ ἑπτὰ μῆνας ἀργότερον διὰ νὰ εἴπῃ, ὅτι μετὰ τὸν ὡδήγησαν εἰς τὴν παραίτησιν. Εἰς τὴν παραίτησιν τὸν ὡδήγησε τὸ ὅτι ἐλαφρῶς ἀπὸ τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου, σαφέστερον ἀπὸ τοῦ μέσου τοῦ μηνὸς Μαρτίου καὶ ἰδίως κατὰ τοὺς μῆνας Ἀπρίλιον καὶ Μάϊον εἶχον καταλήξει εἰς τὴν ἀπόφασιν, καὶ τὴν ὁποίαν, τονίζω, εἶχον ἀνακοινώσει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ὅτι ὁ κ. Ὑψηλάντης θὰ φύγῃ ἀπὸ τὴν Βόννην. Καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν δῆθεν δὲν εἶχον σχηματίσει τὴν συναίσθησιν, ὅτι ἦτο ἀνεπαρκής, διότι δὲν ἀντικαθίσταται εὐχερῶς, προσφάτως, μᾶλλον τοποθετηθεὶς Πρέσβυς, τὸν προώριζα διὰ τὴν Πρεσβείαν τῆς Στοκχόλμης, τὴν ὁποίαν δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὴν κρατοῦσα καὶ κενήν. Συντόμως, ὅμως, τελευταίως, ἐγκατέλειψα τὴν σκέψιν τῆς Στοκχόλμης καὶ τὸν προώριζα διὰ τὸ Ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον, διὰ νὰ τὸν θέσω εἰς διαθεσιμότητα. Καὶ ταῦτα ἀντιληφθεὶς ἐκ τῶν τηλεγραφημάτων μου καὶ ταῦτα, κατὰ πᾶσαν πιθανότητα πληροφορηθείς, ἔσπευσε νὰ ὑποβάλῃ αὐτὴν τὴν θεαματικὴν παραίτησιν, διὰ νὰ μὴ ὑποστῇ τὴν μείωσιν. Κύριοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θίξω καὶ ἕνα ἄλλο θέμα, διότι ἀποτελεῖ θέμα τάξεως. Ὁ κ. Κωστόπουλος, ἐχρησιμοποίησε καὶ τὸν Σαίξπηρ, διὰ νὰ εἴπῃ, ὅτι κἄτι τὸ σάπιο ὑπάρχει εἰς τὴν Δανίαν. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον εἶπεν παρῃτήθησαν τέσσαρες Πρέσβεις διαφωνήσαντες πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Κάμνω μίαν διευκρίνισιν διὰ νὰ ἀποκαταστήσω τὰ πράγματα. Ἡ παραίτησις τοῦ κ. Μόστρα, δὲν ὠφείλετο τόσον εἰς διαφωνίαν, ὅσον εἰς ἀτυχεῖς συμπτώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον δημιουργήσει μίαν δυσχερῆ κατάστασιν. Ἐλυπήθην δι’ αὐτὸ τὰ μέγιστα καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ παραμείνῃ, ἐπέμενεν, ὅμως, νὰ παραιτηθῇ καὶ παρῃτήθη, κατὰ τρόπον λίαν ἀξιοπρεπῆ, ὅπως ὅλοι γνωρίζομεν. Καὶ ἐλυπήθην πολύ, διότι ἐχάσαμεν ἕνα λίαν ἱκανὸν ὑπάλληλον. Ἀλλά, ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι καὶ ὁ κ. Μόστρας παρῃτήθη, διαφωνῶν μὲ τὴν Κυβέρνησιν......

§20Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον, ὅτι ἐξηναγκάσθη εἰς παραίτησιν.

§21Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Οὐδόλως. Ἀντιθέτως, τὸν παρεκάλεσα νὰ παραμείνῃ καὶ δεχθῇ ἄλλην Πρεσβείαν. Ἀλλά, ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι καὶ ἐκεῖνος διεφώνησε, τὶ σημαίνει τοῦτο; Ἄς ὑποθέσωμεν, ὅτι διεφώνησε καὶ αὐτὸς καὶ ἄλλοι τέσσαρες. Νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ παραιτηθῇ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ φορεὺς τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, διότι διαφωνοῦν τέσσαρες ἢ ὀκτὼ Πρέσβεις; Νομίζετε, ὅτι θὰ ὁρίζουν τὴν πολιτικὴν γραμμὴν τῆς Κυβερνήσεως οἱ πρέσβεις, οἱ προϊστάμενοι ὑπηρεσιῶν, οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ ὄχι ἡ Κυβέρνησις τὴν ὁποίαν ἐξέλεξεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Κύριοι, γνωρίζει τὸ Διπλωματικὸν Σῶμα, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν καὶ τὴν εὐχαρίστησιν νὰ προΐσταμαι, ἀπὸ δεκαετίας καὶ πλέον, ὅτι τοῦ τρέφω ἰδιαιτέραν ἐκτίμησιν καὶ ἰδιαίτερον, θὰ ἔλεγον, σεβασμόν, ἀλλὰ ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἐφ’ ὅσον εἶμαι ἐγὼ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, δεκατέσσαρες Πρέσβεις ἂν διαφωνήσουν μὲ τὴν πολιτικήν μου, ἡ ἰδική μου πολιτικὴ θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ὄχι ἡ ἰδική των, διότι ἡ ἰδική μου εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ποὺ ἐξέλεξεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. (Χειροκροτήματα). Ἐὰν ὑπάρχῃ κανείς, ὁ ὁποῖος νομίζει, ὅτι ἡ δύναμις καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια τῶν ἀπογόνων τῶν Πριγκήπων τῆς Μολδοβλαχίας εἶναι ἀνωτέρω τῆς δυνάμεως καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τῶν ἀπογόνων τῶν τσοπαναραίων τῆς Πίνδου, πλανῶνται, καὶ πλανῶνται πλάνην οἰκτράν. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ τελευταῖον θέμα τῆς παραιτήσεως Ὑψηλάντη, τὸ ὁποῖον πράγματι, κύριοι, εἶναι θέμα μέγα καὶ θέμα ἠθικόν, τὸ ὁποῖον, δυστυχῶς, εἰς οὐδεμίαν ἀγόρευσιν ἐθίγη, εἰς οὐδεμίαν δήλωσιν ἐθίγη, καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα θέματα τῆς θλιβερᾶς αὐτῆς ὑποθέσεως. Κύριοι, δημόσιος ὑπάλληλος ἀπηύθυνε πρὸς τὴν Κυβέρνησίν του τὴν νομίμως ἐκλελεγμένην ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἔγγραφον μὲ πρωτοφανεῖς ὕβρεις, ἔγγραφον περὶ ἀλαζονείας, ἐγωϊσμοῦ, ἐλλείψεως πολιτικῆς σκέψεως, προτάξεις ἰδιωτικῶν συμφερόντων ἔναντι τῶν ἐθνικῶν, ἔγγραφον πρωτοφανές, ἔγγραφον ἐξωφρενικόν, αὐτόχρημα καταπληκτικόν. Καὶ παρὰ ταῦτα δὲν ἠκούσθη μία φωνὴ ἀποδοκιμασίας ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὑπεβλήθη ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς, εἶναι ἄγνωστον μέχρι τοῦδε εἰς τὴν διπλωματικὴν ἱστορίαν, ἄγνωστον, πιστεύω, ἐπίσης, εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλληνικῆς δημοσιοϋπαλληλίας. Κύριοι, ἀνέμενον, ὅτι τὸ πολύ, τὸ ὁποῖον ἦτο δυνατὸν νὰ κάνετε, ἦτο νὰ ἐκμεταλλευθῆτε τὸ ἀσαφὲς περιεχόμενον, ἀλλὰ νὰ καταδικάσετε τοὐλάχιστον αὐτὴν τὴν διατύπωσιν ἡ ὁποία καταλύει πᾶσαν ἔννοιαν διοικητικῆς πειθαρχίας, ἡ ὁποία καταλύει πᾶσαν ἔννοιαν κρατικῆς ἀξιοπρεπείας. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ ἀνεχθῶμεν, ὅτι δημόσιοι ὑπάλληλοι δύνανται νὰ στέλλουν τοιαῦτα ἔγγραφα εἰς οἱανδήποτε Κυβέρνησιν. Ἀρνοῦμαι, ὅτι εἶναι θέμα δικαστικῆς ἢ ἄλλης πειθαρχικῆς διώξεως αὐτό, διότι ἡ δίωξις αὐτὴ δὲν θὰ καταλήξῃ παρὰ εἰς μίαν ἀπόλυσιν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν μόνην καὶ τὴν ἀπαραίτητον κύρωσιν, εἶναι ἡ ἠθικὴ ἀποδοκιμασία αὐτῆς τῆς στάσεως, ἡ ἀποδοκιμασία ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι δύνανται νὰ εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ νὰ καταλύουν τὴν ὑπαλληλικὴν πειθαρχίαν, οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι δύνανται νὰ ὀρθώνουν τὸ ἀνάστημα κατὰ τρόπον ἀπιστεύτως ἰταμὸν καὶ ὑβριστικὸν ἐναντίον τῆς νομίμου Κυβερνήσεως τῆς χώρας, τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία διοικεῖ τὴν χώραν ἐν ὀνόματι τοῦ λαοῦ, καὶ τὴν ἐκπροσωπεῖ ἔναντι ὅλων τῶν ξένων Κυβερνήσεων. Ἐλπίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι θὰ διαδεχθοῦν τοὺς προλαλήσαντας εἰς τὸ βῆμα, θὰ ἀσπασθοῦν αὐτὴν τὴν ἄποψιν, διότι ἀλλοίμονον εἰς τὸ Κράτος, ἐὰν διὰ τῆς σιωπῆς ἐπιτρέψωμεν εἰς τὴν δημοσιοϋπαλληλίαν νὰ τηρῇ αὐτὴν τὴν ἀπαράδεκτον, ἀπρεπῆ καὶ ἐπιβλαβῆ στάσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡμεῖς, γνωρίζοντες καὶ τὴν ἀντίδρασιν τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τὴν ἀντίδρασιν τῆς μεγαλυτέρας μερίδος τοῦ τύπου, εἰδικῶς, ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ θέμα τῆς διατυπώσεως, θὰ τηρήσωμεν στάσιν, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς οὐδένα νὰ κάμῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ὁ κ. Ὑψηλάντης καὶ τὸ ὁποῖον, ἐγὼ ἔχω τὴν πεποίθησιν, οὐδεὶς ἀνήκων εἰς τὸ εὐπρεπὲς Σῶμα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναλάβῃ ποτέ. Τὸ τρίτον θέμα, κύριοι, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξαν χθὲς οἱ ὁμιληταί, εἶναι τὸ θέμα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Εἶμαι ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου αὐτοῦ πράγματι, εὐτυχής, διότι ἀμφότεροι οἱ ρήτορες εἰς ὡρισμένα, τοὐλάχιστον, σημεῖα ἐβοήθησαν τὴν ὑπόθεσιν. Καὶ τοὺς ὀφείλω τὴν ἀναγνώρισιν, ὅτι εἰς ὡρισμένα σημεῖα τῆς ἀγορεύσεώς των ἔφθασαν εἰς ἀνώτερον ἐπίπεδον συζητήσεως καὶ ἐβοήθησαν τὸ ὅλον θέμα. Ὁ κ. Κωστόπουλος, κατηγορηματικῶς ἔλαβε θέσιν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς συνδέσεως καὶ ἐπίσης κατηγορηματικῶς παρεδέχθη, ὅτι ὑπάρχει μία προνομιακὴ μεταχείρισις τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Ἐπίσης, ὁ κ. Στεφανόπουλος, κατὰ τρόπον πράγματι ἐξαίρετον, ἐξήγησε διατὶ ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ συνδεθῇ μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Θὰ ἤθελα νὰ διατυπώσω μερικὰς παρατηρήσεις, εἰς ἀπάντησιν ἄλλων σημείων τῶν ἀγορεύσεών των καὶ πρὸς ἐνημέρωσιν τοῦ Σώματος. Ὁ κ. Στεφανόπουλος εἶπε πολλά, ὡς πρὸς τὸ ὅτι πρέπει ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία νὰ γίνῃ πλέον παραγωγική, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐπωφεληθῇ τῶν πλεονεκτημάτων τῆς συνδέσεως μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Συμφωνῶ ἀπολύτως ἐπ’ αὐτοῦ, διότι διὰ τῆς συνδέσεως μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν ἐδημιουργήσαμεν τὰ πλαίσια, ἐδημιουργήσαμεν τὰς προϋποθέσεις, μετετρέψαμεν τὰ μονοπάτια εἰς λεωφόρους, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐξαγάγωμεν πρὸς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν ἀσυγκρίτως περισσότερα προϊόντα μας. Ἐάν, βεβαίως, δὲν ἔχωμεν τὴν διάθεσιν ἢ τὴν δυνατότητα νὰ περπατήσωμεν εἰς αὐτὰς τὰς λεωφόρους, τότε εἶναι ἄσκοπος καὶ ἡ διάνοιξις τῶν λεωφόρων. Ἀλλά, περὶ αὐτοῦ, κύριοι, ἡ Κυβέρνησις ἔχει πλήρη συναίσθησιν καὶ δι’ αὐτὸ ἐργάζεται πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν μὲ ὅλα τὰ μέσα, μὲ τὴν προσπάθειαν ἐκτελέσεως τῶν βασικῶν ἔργων διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς χώρας καὶ ἐπὶ πλέον μὲ πρόνοιαν προσεκτικήν, ὥστε νὰ ὑπάρχουν ὅροι συνδέσεως τοιοῦτοι, ὥστε νὰ μὴ ἀρχίζῃ ὁ συναγωνισμὸς ἀμέσως καὶ νὰ ὑπάρχῃ χρόνος ἐπαρκὴς διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ γίνῃ ἡ ἀναδιάρθωσις ὡρισμένων οἰκονομικῶν τομέων. Ἐπὶ τοῦ θέματος δὲ αὐτοῦ, κύριοι, νομίζω, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Ἀντιπολίτευσις, πλὴν τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, ἡ ὁποία διαφωνεῖ βασικῶς, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ βοηθήσῃ διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ φθάσωμεν πράγματι εἰς τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγικότητος, εἰς τὴν μείωσιν τοῦ κόστους, εἰς τὴν ὑγιᾶ ἀναδιάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας. Ὁ σκοπὸς εἶναι μέγιστος, ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω παραδειγματικῶς τὸ ἑξῆς: Ἐδημοσιεύθησαν τελευταίως πολλαὶ μελέται, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἐμφαίνεται, ὅτι τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ὑπῆρξε περίπου στάσιμον σχεδὸν εἰς ὅλον τὸν κόσμον μὲ μοναδικὴν ἐξαίρεσιν τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς ὅπου ἐσημειώθη ἀντιθέτως αἰσθητὴ αὔξησις τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου. Ἂν ἰδῆτε τὰ κείμενα αὐτῶν τῶν μελετῶν θὰ ἐκπλαγῆτε περὶ τῶν συνεπειῶν τῆς δημιουργίας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, θὰ ἐκπλαγῆτε περὶ τοῦ ὅτι ἐνῷ ὅλος ὁ κόσμος ἐμφανίζεται μὲ στάσιμον τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον, μόνον ἐντὸς τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς ὑπάρχει μία μεγάλη αὔξησις τῆς δραστηριότητος. Δι’ ἡμᾶς, διὰ νὰ ἔχωμεν τὰ ἴδια, ὠφελήματα, μοναδικὴ προϋπόθεσις εἶναι ἡ δημιουργία τῆς συναγωνιστικότητος τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ τόσον μέγα ἐθνικὸν ἔργον, εἶναι τόσον οὐσιαστικὸν διὰ τὸ μέλον τοῦ Ἔθνους, ὥστε ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ βοηθήσωμεν ὅλοι. Δυστυχῶς, δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι χθὲς εἴδομεν αὐτὴν τὴν βοήθειαν εἰς ὡρισμένας οὐσιώδεις λεπτομερείας. Ἐπὶ παραδείγματι, τὰ ὅσα ἐλέχθησαν περὶ βάμβακος καὶ ψυχανθῶν, δὲν βοηθοῦν τὴν προαγωγὴν αὐτῆς τῆς σημαντικῆς ὑποθέσεως. Ὁ βάμβαξ, κύριοι, εἶναι ἕνα προϊόν, τὸ ὁποῖον θὰ δύναται νὰ ἐξάγεται ἀπεριορίστως καὶ εὐχερέστατα. Εἶναι ἕνα προϊόν, τὸ ὁποῖον ἐμὲ προσωπικῶς καὶ νομίζω πολλοὺς ἄλλους Ἕλληνας ἐμβάλλει εἰς πειρασμὸν νὰ μὴ ἐξάγωμεν οὔτε κατὰ ἕνα τόννον, ἀλλὰ νὰ ἐξάγωμεν πολλὰ ἕτοιμα ἐκ βάμβακος βιομηχανικὰ προϊόντα, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον θὰ τονώσῃ καὶ τὴν γεωργίαν καὶ τὴν βιομηχανίαν.

§22Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Καὶ διὰ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς ἐδημιουργήθησαν ὅλαι αὐταὶ αἱ προϋποθέσεις, διὰ νὰ σημειωθῇ τοιαύτη ἐξέλιξις. Τὰ ψυχανθῆ, ἐξ ἄλλου, πρῶτον, βελτιώνουν τὴν γῆν, διὰ τῆς παροχῆς εἰς αὐτὴν ἀζώτου δωρεάν, καὶ δεύτερον, δημιουργοῦν τὰς προϋποθέσεις διὰ τὴν αὔξησιν τῆς κτηνοτροφίας. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι εἰς αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπολύτως βασικὰ καὶ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἐπιδιώκει, δηλαδὴ ἡ ἐπιδότησις τῶν σιτοπαραγωγῶν, διὰ νὰ γίνουν παραγωγοὶ καὶ σίτου καὶ βάμβακος καὶ ψυχανθῶν. Εἰς αὐτὴν τὴν προσπάθειαν, τὴν ἀπολύτως ὑγιᾶ, ὁ κ. Κωστόπουλος, ἔχω τὸ παράπονον, ὅτι δὲν μᾶς ἐβοήθησεν.

§23Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει μία παρανόησις, δὲν ἐπέκρινα τὴν πολιτικὴν τῆς πριμοδοτήσεως τοῦ βάμβακος καὶ τῶν ψυχανθῶν, ἐπέκρινα τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον γίνεται, δηλαδὴ ἀφ’ ἑνὸς τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ἀναγράφεται εὐθέως εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἡ σχετικὴ δαπάνη καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ πριμοδότησις αὐτὴ γίνεται εἰς βάρος τῆς σιτοπαραγωγῆς. Ἑπομένως, μὲ εὑρίσκετε ἀπολύτως σύμφωνον εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς τονώσεως καὶ τῆς παραγωγῆς τοῦ βάμβακος καὶ τῶν ψυχανθῶν.

§24Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Σᾶς ἀντελήφθην πλήρως χθές, ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς πολλὰς λεπτομερείας. Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι ἐὰν θέλετε νὰ πριμοδοτοῦμεν τὸν σῖτον καθ’ ὃ ποσὸν προτείνετε, νὰ πριμοδοτοῦμεν ἐπὶ πλέον καὶ ἀσύνδετα τὸν βάμβακα καὶ τὰ ψυχανθῆ, θὰ τιναχθῶμεν οἰκονομικῶς εἰς τὸν ἀέρα καὶ δὲν θὰ δυνάμεθα νὰ κάμωμεν τίποτε, οὔτε εἰς αὐτόν, οὔτε εἰς οἱονδήποτε ἄλλον τομέα.

§25Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε νὰ πριμοδοτηθοῦν τὰ ψυχανθῆ, εἰς βάρος τῶν σιτοπαραγωγῶν.

§26Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Σᾶς ἔδωσεν ἀπάντησιν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος σᾶς ὑπενθύμισεν, ὅτι δὲν γίνεται αὐτὸ καὶ ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ἐπιβαρύνεται μὲ 100 ἑκατ., διὰ νὰ γίνεται αὐτὴ ἡ πριμοδότησις. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι εἴσοδος εἰς πολλὰς λεπτομερείας καὶ δὲν θὰ ἤθελον νὰ φθάσω εἰς αὐτό. Ἀντιθέτως, τονίζω, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν πρὸς τὸ Σῶμα, ἐπὶ ὅσων ἐλέχθησαν διὰ τὴν ἀπροθυμίαν μας νὰ γίνωμεν ἱδρυτικὸν μέλος τῆς Ε.Ο.Κ. ἢ Κοινῆς Ἀγορᾶς. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ προϊστορία μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἀποτελεῖ μέγαν τίτλον τιμῆς διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Πρῶτον, πρόσκλησις διὰ νὰ συμμετάσχωμεν ὡς ἱδρυτικὸν μέλος, οὐδέποτε ὑπῆρξε. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ἔρχαρτ, τὸν ὁποῖον ἐμνημόνευσεν ὁ κύριος συνάδελφος ἐκ Ρόδου, ἐρωτηθεὶς εἰς πρὲς–κόνφερανς, ἐὰν ἀληθεύῃ αὐτό, ἀπήντησεν ἀρνητικῶς. Δεύτερον, προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι καὶ ἐὰν εἴχομεν τοιαύτην πρόσκλησιν, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τὴν δεχθῶμεν. Ἡ Κοινὴ Ἀγορὰ συνεστήθη μὲ τὴν ἀπόλυτον ἀπόφασιν νὰ εἶναι μία ἀρχὴ τελωνειακῆς ἑνώσεως, ἡ ὁποία ἐντὸς 10–12 ἐτῶν θὰ γίνῃ πλήρης τελωνειακὴ ἕνωσις. Αὐτὸ ἦτο τὸ ξεκίνημα. Ὡς πρὸς δὲ τὰς ὑπολοίπους χώρας, εἰς τοὺς κόλπους τοῦ Ε.Ο.Σ., ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν ἐκκόλαψιν αὐτῶν τῶν Ὀργανισμῶν, ἡ δημιουργία τῆς Ε.Ζ.Ε.Σ. ἐθεωρεῖτο ὡς λύσις. Ἀπέβλεπεν οὕτω εἰς μίαν δευτέραν ζώνην ἐκτὸς τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ἡ ὁποία θὰ συναλλάσσετο τελωνειακῶς ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἀλλὰ ἡ ὁποία δὲν θὰ εἶχεν ἴδιον ἐξωτερικὸν δασμολόγιον, ἀλλὰ ἔναντι τρίτων θὰ διετήρει τὰ ἐθνικὰ δασμολόγια. Αὐτὴ ἦτο ἡ γραμμή, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη, ὄχι ἀπὸ ἡμᾶς, ἀλλὰ ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Εὐρώπην καὶ καὶ δι’ αὐτὸ εὑρισκόμεθα ἀπὸ τὸ 1957, πρὸ τῆς δημιουργίας τριῶν ὁμάδων ἐργασίας, διὰ νὰ μελετηθοῦν τὰ γεωργικά, τὰ ἐμπορικὰ καὶ ἄλλα θέματα τῆς ζώνης ἐλευθέρων συναλλαγῶν. Τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1957 ἀποφασίζεται κατ’ ἀρχὴν ἡ ἵδρυσις τῆς Ε.Ζ.Ε.Σ., δηλαδὴ ὀλίγους μῆνας ἀφοῦ ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν ἡ σύμβασις τῆς Ρώμης. Ἡμεῖς θεωροῦντες ὅτι ἡ συμμετοχὴ ἡ πλήρης, ἡ ἄμεσος, εἰς τὴν τελωνειακὴν ἕνωσιν εἶναι ἐπιζημία καὶ χρειάζεται μία ἄλλη λύσις, ἠσπάσθημεν τὴν λύσιν αὐτὴν τῆς δημιουργίας τῆς Ε.Ζ.Ε.Σ. Πέραν αὐτοῦ, ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας, ἐπανειλημμένως ὑπεστηρίζομεν καὶ ἐδώσαμεν μάχας διὰ τὴν δημιουργίαν αὐτῆς τῆς ζώνης ἐλευθέρων συναλλαγῶν...

§27Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Διατί ἀπεκλείσθημεν;

§28Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Κύριε συνάδελφε, εἶσθε ἕνας ἐνήμερος βουλευτής, ἀλλ’ ἀφοῦ δὲν εἶσθε ἐνήμερος, ἐὰν μὲ παρακολουθήσετε ἐπ’ ὀλίγον, θὰ ἀκούσητε ὅτι δὲν ἀπεκλείσθημεν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ δέχωμαι τὰς διακοπάς, οὔτε καὶ τὰς ἀπαντήσεις.

§30Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἐγὼ προσωπικῶς εἶχον συγκλίνουσα ἁρμοδιότητα, ὄχι πλήρη ἁρμοδιότητα, ἀλλὰ αὐτὰ τὰ θέματα τῆς Ε.Ζ.Ε.Σ., ἔτυχε νὰ τὰ χειρισθῶ ἀρκετά. Θὰ ἐνθυμεῖσθε, τὸ καλοκαῖρι τοῦ 1958 εἶχον δύο μεταβάσεις εἰς Παρισίους καὶ μίαν ὀξείαν διαμάχην μὲ τὸν κ. Ἔρχαρτ ἐπὶ τῶν θεμάτων τῆς Ε.Ζ.Ε.Σ. Θὰ ἴδατε ὅτι ἡ Ἑλλὰς ὑπῆρξεν ἐκ τῶν πρωτεργατῶν διὰ τὴν δημιουργίαν τῆς Ε.Ζ.Ε.Σ.

§31Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐκ τῶν πρωτεργατῶν...

§32Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Μάλιστα διὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς Ε.Ζ.Ε.Σ.

§33Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν (Κωδωνοκρουσίαι).

§34Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Δικαίωμά σας. Καὶ ἡ διακοπὴ τοῦ κ. Ζίγδη μὲ ὑποχρεώνει νὰ ἐπαναλάβω διατὶ ἐζητήσαμεν τὴν δημιουργίαν τῆς Ε.Ζ.Ε.Σ. καὶ τὴν συμμετοχήν μας εἰς αὐτήν, διότι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν ἕξ, ἦτο δυνατὴ μόνον ἡ πλήρης, ἡ ἄμεσος συμμετοχὴ ὡς ἱδρυτικοῦ μέλους εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἀλλὰ τοῦτο θὰ προεκάλει ζημίας εἰς τὴν ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, ἡ ὁποία ἄνευ προσαρμογῆς καὶ μὲ ἀπότομον τελωνειακὸν ἀφοπλισμὸν δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ συναγωνισθῇ ἐπιτυχῶς τὰς προηγμένας χώρας τῆς Ε.Ο.Κ.

§35Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπειδὴ λησμονεῖτε τὸ ἄρθρον 238 τῆς συνθήκης... (κωδωνοκρουσίαι). Ἐζήτησα τὴν ἄδειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, κ. Πρόεδρε...

§36Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Πρόεδρος δὲν ἐπιτρέπει καὶ εἰς ἐμέ, δὲν μοῦ ἀρέσουν αἱ διακοπαί, θὰ εἴπω τὶ νομίζω, ὅτι θέλει νὰ εἴπῃ ὁ κ. Ζίγδης. Ὁ κ. Ζίγδης θέλει νὰ μοῦ ὑπενθυμίσῃ ὅτι ἦτο δυνατὴ ἡ συμμετοχὴ εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. ὡς μὴ πλήρους μέλους.

§37Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι τὸ ἄρθρον 238 τῆς συνθήκης.

§38Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Θεωρητικῶς ἦτο δυνατόν, ἀλλὰ πρακτικῶς δὲν ἦτο, διότι ὁλόκληρος ὁ Ε.Ο.Σ. καὶ οἱ ἓξ μὲ ἀπόλυτον ἀποφασιστικότητα ἔλαβον τὴν θέσιν καθ’ ἣν δημιουργούμεθα ἡμεῖς ὡς μία μονὰς καὶ θὰ συνεργασθῶμεν μὲ τοὺς ἄλλους διὰ τῆς Ε.Ζ.Ε.Σ. Ἐφ’ ὅσον οὕτω εἶχον τὰ πράγματα, δὲν ἀπέμενεν ἄλλη ὁδὸς καὶ οὕτω ὑπήρξαμεν ἐκ τῶν πρωτεργατῶν διὰ τὴν Ε.Ζ. Ε.Σ. Ἀργότερον ὅμως, ὄχι ὑπαιτιότητι ἡμῶν, ἀλλὰ λόγῳ μεγάλων ἀντικειμενικῶν δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι ἀφεώρουν μερικὰς μεγάλας χώρας, τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1958, ἀπεφασίσθη, ὅτι ἡ Ε.Ζ.Ε.Σ. δὲν δύναται νὰ ἱδρυθῇ καὶ ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία εἶχεν ἱδρυθῆ, διὰ νὰ καταρτίσῃ τὸ καταστατικόν της, διελύθη. Ἡμεῖς ἀντιλαμβανόμενοι τὰς συνεπείας τὰς ὀλεθρίας, τὰς ὁποίας θὰ εἶχεν ἡ παραμονὴ τῆς Ἑλλάδος ἐκτὸς οἱουδήποτε οἰκονομικοῦ συνασπισμοῦ, ἡ σύνθλιψίς της μεταξὺ τῶν μεγάλων οἰκονομικῶν συνασπισμῶν, ἀρχίσαμεν αὐτόχρημα τὴν ἑπομένην τὰς ἐπαφάς, εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε τὸν Ἰούνιον τοῦ 1959 εἰσήλθομεν ἐπισήμως εἰς λεπτομερεῖς διαπραγματεύσεις. Κύριοι, ποῦ ὑπάρχει ἡ ἀργοπορία καὶ ἔλλειψις ἀντιλήψεως τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος; Τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1958 ἀπεφασίσθη ἡ διάλυσις καὶ τὸν Ἰούνιον τοῦ 1959 εἴχομεν προχωρήσει τόσον τὰς ἐπαφάς, ὥστε ἀρχίζαμεν τὰς διαπραγματεύσεις. Θὰ μοῦ εἴπητε, ἀπὸ τὸν Ἰούνιον τοῦ 1959, δὲν ἐκλείσατε συμφωνίαν, παρὰ μόνον τώρα; Κύριοι, ἠμπορούσαμεν νὰ κλείσωμεν τὸν Ἰούνιον τοῦ 1959, ἦτο τὸ εὐχερέστερον τῶν πραγμάτων, ἐδώσαμεν, ὅμως μίαν μάχην, ὄχι σπιθαμὴν πρὸς σπιθαμήν, ἀλλὰ χιλιοστόμετρον πρὸς χιλιοστόμετρον, διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν, ὅτι, ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει δὲν θὰ ὑπάρξουν δυσμενεῖς ἐπιπτώσεις ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, καὶ ὅτι θὰ ἔχωμεν προνομιακὴν προστασίαν τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ δυνατότητας καὶ ἐπαρκῆ χρόνον διὰ τὴν προσαρμογὴν τῆς οἰκονομίας μας πρὸς τὰς νέας οἰκονομικὰς συνθήκας, τὰς ὁποίας καλούμεθα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Ἡ πρώτη χώρα, ἡ ὁποία τὰ κατόρθωσεν, ὑπήρξαμεν ἡμεῖς, ἡ πρώτη χώρα, ἡ ὁποία εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἤρχισε διαπραγματεύσεις καὶ τὰς ἔφερεν εἰς πέρας. Οὐδεὶς ἄλλος ἠδυνήθη οὔτε καὶ διαπραγματεύσεις νὰ ἀρχίσῃ. Ὑπάρχουν διάφοροι χῶραι, καὶ τὸ γνωρίζητε, διότι γίνονται συζητήσεις καὶ διατυποῦνται πολλαὶ ἐπικρίσεις εἰς πολλὰς Βουλάς, ὑπάρχουν διάφοροι χῶραι, αἱ ὁποῖαι θέλουν νὰ συνδεθοῦν μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. Διεκδικοῦμεν, λοιπόν, τὴν τιμήν, ὅτι μόνον ἡμεῖς ἀρχίσαμεν ἐγκαίρως τὰς διαπραγματεύσεις, τὰς ἐφέραμεν εἰς εὐτυχές, εἰς αἴσιον πέρας, αἴσιον, αἰσιώτατον πέρας, διότι, ὅταν θὰ συζητηθῇ ἡ σύμβασις θὰ παραδεχθοῦν, ἐλπίζω, οἱ ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀκόμη περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι τὸ παρεδέχθησαν χθὲς οἱ ὁμιληταί της, ὅτι ἡ σύμβασις εἶναι μία ἀρίστη σύμβασις. Βεβαίως, ἐπαναλαμβάνω καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ ἐπαναλάβωμεν ὅλοι, ὅτι τὰ ὀφέλη ἐκ τῆς συνδέσεως αὐτῆς, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ εἶναι τεράστια, αὐτόχρημα τεράστια, θὰ εἶναι τοιαῦτα μόνον, ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία καταστῇ συναγωνιστική. Ἀλλὰ ἐπ’ αὐτοῦ ἡμεῖς τοὐλάχιστον ἔχομεν ἀπόλυτον πεποίθησιν καὶ ἀπόλυτον αἰσιοδοξίαν. Ἔχομεν ἀπόλυτον πεποίθησιν, πρῶτον, διότι ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἰς τὴν ἐργατικότητα καὶ τὴν ἐπινοητικότητά του. Δεύτερον, διότι ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ ὅτι ὑπὸ τὴν ἀξίαν ἡγεσίαν τοῦ Ἀρχηγοῦ μας καὶ μὲ τὴν βοήθειαν ἑνὸς καλοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ Σώματος, θεμελιοῦμεν μίαν νέαν Ἑλλάδα, μίαν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία διὰ πρώτην φορὰν καὶ μὲ ὁρμὴν ἐξέρχεται ἀπὸ τὸ στάδιον τοῦ ὑπαναπτύκτου, θὰ δύναται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν συναγωνισμὸν καὶ τῶν προηγμένων οἰκονομιῶν. Καὶ ἐπειδὴ ἔχομεν πεποίθησιν, δι’ αὐτὸ γνωρίζομεν, ὅτι ἡ πρότασις δυσπιστίας θὰ ἀπορριφθῇ ὄχι μόνον εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ἀλλὰ προσεχῶς καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα (παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§39Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α. ἔχει τὸν λόγον.

§41Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον, διότι ὀφείλω νὰ ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Στεφανόπουλε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον, ἐκτὸς ἐὰν ὑπάρχῃ προσωπικὸν θέμα.

§43Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σεῖς θὰ καθιερώσητε νέαν τακτικήν;

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν καθιερῶ νέαν τακτικήν. Ἐὰν ὁμιλήσητε σεῖς, χάνεται ἡ σειρὰ τῶν ρητόρων.

§45Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδενὸς τὴν σειρὰν πρόκειται νὰ λάβω, ἀλλά, ἁπλῶς, θὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ εἰς ἀπάντησιν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατί θὰ δευτερολογήσητε;

§47Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπήντησεν εἰς ἐμὲ καὶ ἐπεκαλέσθη καὶ τὸ ὄνομά μου.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνέφερε δέκα ὀνόματα ὁ κ. Ὑπουργός, θὰ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ ἀναφερθέντες; Κύριε Στεφανόπουλε, νομίζω, ὅτι παραβιάζετε μίαν γραμμήν, ἡ ὁποία ὑπάρχει.

§49Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι προσωπικὸν θέμα, κ. Πρόεδρε.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῦ εἶναι τὸ προσωπικὸν θέμα;

§51Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον παρακωλύετε τὸν ρήτορα σεῖς μὲ τὴν τακτικήν σας, μὲ τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν καθιερώσατε τελευταίως, δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἴσως σᾶς ἔχῃ ἐκνευρίσῃ ἡ ζέστη καὶ δι’ αὐτὸ θέλετε νὰ παρεμβάλλετε προσκόμματα εἰς τὰς συζητήσεις...

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤρχισαν τὰ ψυκτικὰ μηχανήματα νὰ λειτουργοῦν διὰ τὴν αἴθουσαν συνεδριάσεων ἀπὸ χθὲς τὸ βράδυ. Ἐὰν τὸ λέγετε αὐτὸ δι’ ἐμέ, νομίζω, ὅτι εἴμεθα ὁμοιοπαθεῖς, κ. Στεφανόπουλε.

§53Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸ ἐκλογικὸν θὰ ὑποχωρήσωμεν, ἀλλὰ ἐδῶ θὰ ἐπιμείνωμεν. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀπαντῶν εἰς τὰς ἀπόψεις, τὰς ὁποίας διετύπωσα χθὲς ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς παραιτήσεως τοῦ Πρεσβευτοῦ ἐν Βόννῃ, εἶπεν, ὅτι δέχομαι τὸν διάλογον μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, δὲν θὰ δώσω ὅμως ἄλλην συνέχειαν εἰς τὸ θέμα. Ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι χθὲς τὸν εἰδοποιήσαμεν, ὅτι διάλογος εἰς τὴν Βουλήν, χωρὶς κατάθεσιν ἐγγράφων οὐδεμίαν δι’ ἡμᾶς ἔχει σημασίαν, οὐδένα πρόκειται νὰ πείσῃ, οὔτε ἐντός, οὔτε ἐκτὸς τῆς αἰθούσης διότι χωρὶς τὰ ἔγγραφα, οἱαδήποτε διαβεβαίωσις ἢ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν γίνεται ἀποδεκτή, καὶ καθιστᾷ περιττὴν κάθε συζήτησιν. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον ἰδιαιτέρως συνεκράτησα εἶναι τοῦτο, ὅτι ἐνῷ ἐχαρακτήρισε μὲ βαρυτάτας φράσεις τὴν διαγωγὴν τοῦ παραιτηθέντος ὑπαλλήλου, ἐν τούτοις ἠρνήθη νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν πρόκειται νὰ λάβῃ κανένα μέτρον ἐναντίον αὐτοῦ. Ἡρκέσθη μόνον εἰς μίαν φρασεολογίαν ἐπιθετικήν, ἡ ὁποία οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν, ἐὰν δὲν ἐπακολουθήσουν κυρώσεις. Ἐζήτησεν ἀπὸ ἡμᾶς νὰ ἀποδοκιμάσωμεν τὴν στάσιν τοῦ Πρεσβευτοῦ. Εἶναι μία λέξις ἡ ἀποδοκιμασία. Πρῶτον, αὐτὸς ὀφείλει νὰ ἀποδοκιμάσῃ ἐμπράκτως τὴν στάσιν τοῦ Πρεσβευτοῦ, δηλαδὴ νὰ τὸν παρέπεμπε χθὲς εἰς τὸ πειθαρχικὸν συμβούλιον καὶ σήμερον εἰς τὴν δικαιοσύνην ἢ εἰς μίαν δικαστικὴν Ἐπιτροπὴν ὄχι Ἐξεταστικήν, καὶ τότε, ὅταν αὐτὸς ἀποδείξῃ, ὅτι ἐμπράκτως τὸν ἀποδοκιμάζει, τότε θὰ τὸν ἀποδοκιμάσωμεν καὶ ἡμεῖς, ἐὰν ἀποδειχθῇ, ὅτι ψεύδεται καὶ συκοφαντεῖ. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις ἀφήνει τὸ θέμα ἀνοικτὸν καὶ τὸ θέμα αὐτὸ παραμένον ἀνοικτὸν δηλητηριάζει συνεχῶς τὴν κοινὴν γνώμην. Καὶ ἀποδεικνύει, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν παραπέμψῃ τὸν πταίσαντα, τὸν ἰταμὸν ὑπάλληλον, τὸν ὁποῖον ἐπέκρινε, μὲ χαρακτηρισμοὺς βαρεῖς ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι περισσότερον τῶν ὕβρεων καὶ τῶν χαρακτηρισμῶν εἰς βάρος της φοβεῖται ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐνδεχομένην ἐκ μέρους τοῦ τέως Πρεσβευτοῦ ἀποκάλυψιν στοιχείων, τὰ ὁποῖα θὰ θεμελιώσουν ἀτυχῶς τὰς βαρείας του κατηγορίας καὶ τοὺς βαρεῖς εἰς βάρος της χαρακτηρισμούς.

§54Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Διὰ μὲν τὰς ἀντιδράσεις τῆς κοινῆς γνώμης, ἡ κοινὴ γνώμη ἔχει τὴν εὐχέρειαν νὰ τὰς ἐκφράσῃ καὶ θὰ ἔχῃ προσεχῶς τὴν εὐχέρειαν νὰ τὰς ἐκφράσῃ καὶ κατὰ τρόπον πλέον ὑπεύθυνον καὶ ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων. Ὡς πρὸς τὰς ἀντιδράσεις τοῦ κ. Στεφανοπούλου, λυποῦμαι, ὁμολογουμένως, διότι Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπὶ τρία ἔτη καὶ πλέον, δὲν αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποδοκιμάσῃ αὐτὴν τὴν πρωτοφανῆ ἰταμότητα, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν ἕνας πρέσβυς. Τὸ περιεχόμενον κάμετέ το συγκεκριμένον καὶ ἐκμεταλλευθῆτε το. Ἀλλὰ τὸ ἔγγραφον, ὡς ἔγγραφον ὑποχρεοῦσθε νὰ τὸ καυτηριάσετε. Ἐάν, κ. συνάδελφε, ὅταν σᾶς συνέβαιναν καὶ σᾶς ἐβάρυναν τὰ τραγικὰ γεγονότα τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἕνας Πρέσβυς σᾶς ἀπηυθύνετο κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἔστω καὶ μὲ τὸ ἥμισυ τῆς ἰταμότητος, σᾶς βεβαιώνω, ὅτι θὰ τὸν ἀπεδοκίμαζον ὁλοψύχως. Καὶ ἀνέφερα τὰ γεγονότα αὐτά, διότι τότε ὑπῆρχον γεγονότα, δὲν ὑπῆρχον ἀπορίαι καὶ δὲν εἴχομεν κἂν ἀνάγκην πληροφοριῶν. Σήμερον, ὅμως, ἡμεῖς λέγομεν, δὲν καταθέτομεν μὲν ἔγγραφα, δὲν καταθέτομεν ἔγγραφα, διότι καὶ τὸ γνωρίζετε ἰδίως σεῖς πολὺ καλά, εἶναι δυνατὸν νὰ παραβλαφθοῦν αἱ σχέσεις, τὰς ὁποίας θέλομεν καλὰς καὶ ἔχομεν καλάς, ἀλλὰ σᾶς παραδίδομεν τὸν φοβερὸν κατήγορόν μας ἐλεύθερον, χωρὶς καμμίαν ἰδιότητα ποὺ νὰ τὸν κάμῃ νὰ φοβῆται. Ἐρωτήσατέ τον καὶ διατυπώσατε σεῖς τὰς καταγγελίας. Διὰ δὲ τὸν διάλογον μαζί σας ἔσπευσα νὰ προσθέσω, ὅτι ὄχι ἁπλῶς τὸν δεχόμεθα, ἀλλὰ τὸν ἐπιθυμοῦμεν. Ποῦ εἶναι δυνατὸν νὰ θεμελιωθῇ ἡ ἄποψις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις φοβεῖται, ὅταν ἀπὸ τὸν κατήγορον, ὁ ὁποῖος ἐχρησιμοποίησε τοιαύτην γλῶσσαν, τὸν ἄφησεν ἐλεύθερον διὰ νὰ εἴπῃ καὶ νὰ γράψῃ, ὅ,τι θέλει, ἐνῷ μάλιστα σαφῶς διέβλεπε τελευταίως, ὅτι εἶχεν ἐπαφὰς μὲ μίαν ἐφημερίδα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Κύριε συνάδελφε, ἠνοχλήθητε ἀσφαλῶς ἀπὸ ὅσα πειστικὰ διετύπωσα καὶ δι’ αὐτὸ θέλετε νὰ δημιουργήσετε εὐνοϊκωτέρας διὰ τὴν ἄποψίν σας ἐντυπώσεις, ἀλλὰ δὲν ἑδραιοῦνται αἱ ἐντυπώσεις αὐταὶ πουθενά.

§55Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἐκ τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρώτην πρότασιν μομφῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, χθὲς ἐλέχθη παρ’ ὑμῶν, ὅτι θὰ συζητηθῇ πρῶτον ἡ τὸ πρῶτον κατατεθεῖσα πρότασις δυσπιστίας καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ μετὰ χρονικὸν διάστημα πολλῶν ὡρῶν ὑποβληθεῖσα δευτέρα πρότασις.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ μὴ συνεχίσητε νὰ σᾶς εἴπω τί εἶπα. Ἐγὼ εἶπα, ὅτι θὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὴν πρώτην πρότασιν καὶ θὰ συζητηθοῦν ἀμφότεραι, καὶ δι’ αὐτὸ ὁ κ. Κωστόπουλος εἰσῆλθεν εἰς τὸ θέμα καὶ τῆς δευτέρας προτάσεως καὶ τὸ αὐτὸ ἔπραξε καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος. Αὐτὰ εἶπον. Ἑπομένως μὴ συνάγετε συμπεράσματα ἀπὸ πράγματα ποὺ δὲν εἶπα.

§57Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θέλω αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ ἅπαξ ὁ κ. ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ εὑρίσκεται εἰς τὸ βῆμα, δὲν θέλω νὰ διεκδικήσω ἔναντι αὐτοῦ τὴν προτεραιότητα ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὁμιλίαν. Ἐφ’ ὅσον, ἐπαναλαμβάνω, ἔχει λάβει πλέον τὸν λόγον ὁ κ. ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α., δὲν διεκδικῶ τὴν προτεραιότητα ἔναντι αὐτοῦ. Νομίζω, ὅτι ἅπαξ κατ’ ἀρχὴν ἀνεξαρτήτως τῆς διατυπώσεως, τὴν ὁποίαν ὡς εἶπον προηγουμένως, ἀντελήφθην τῆς φράσεως αὐτῆς, γεγονὸς παραμένει, ὅτι παρεδέχθη τὸ Προεδρεῖον, ὅτι δὲν θὰ συζητηθῇ ἡ ἀπωτέρα, ἀλλὰ ἡ πρώτη, ἡ τὸ πρῶτον κατατεθεῖσα ἀπὸ ἀπόψεως χρόνου.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε. Εἴπαμεν, ὅτι θὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὴν πρώτην καὶ θὰ συζητηθοῦν ἀμφότεραι. Εἶπον δὲ καὶ κἄτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπενθυμίσω, διότι ἐὰν δὲν τὸ εἴπω, θὰ καταλήξητε εἰς ἐσφαλμένα συμπεράσματα, εἶπον, ὅτι οἱ ὑπογράψαντες τὴν πρότασιν δυσπιστίας ἁπλῶς συγκεντρώνουν τὸν ἀριθμὸν τὸν ἀπαιτούμενον ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν καὶ δὲν θεωροῦνται ἐγγεγραμμένοι. Αὐτὰ εἶναι γεγονότα καὶ πρέπει νὰ τὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας.

§59Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ἀπὸ τὴν δήλωσιν αὐτὴν ἀνακύπτει νέον καὶ δι’ ἐμέ, τεράστιον θέμα.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀνακύπτει, ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§61Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Δὲν δύνασθε, τὸν Κανονισμὸν νὰ τὸν ἑρμηνεύητε κατὰ τὴν ἀπόλυτον κρίσιν σας, χωρὶς νὰ ἀκούετε τὴν γνώμην καὶ ἡμῶν. Κύριε Πρόεδρε, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ζητῆτε νὰ ἐγγραφῶμεν ἐκ νέου ἤ, ἂν ἄλλος σπεύσῃ νὰ ἐγγραφῇ πρὸ ἡμῶν, νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ προτάσεως μομφῆς κατατεθείσης παρ’ ἡμῶν, νὰ ὁμιλήσουν ἄλλοι ἀναρμόδιοι τοὐλάχιστον κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον τῆς συζητήσεως; Εἶναι βασικὴ διάταξις, ἡ ὁποία δὲν χρειάζεται κἂν ἀνατύπωσιν γραμματικήν. Πῶς εἶναι δυνατόν, νὰ ὑποβάλωμεν ἐγγράφως μίαν πρότασιν μομφῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ μὴ μᾶς ζητῆται νὰ δικαιολογήσωμεν ἐπὶ τέλους, ποῦ στηρίζομεν τὰς ἀπόψεις μας; Ἀκόμη καὶ ἐὰν ἐγὼ δὲν ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσω, θὰ ἔπρεπε τὸ Προεδρεῖον καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰδία, νὰ εἴπῃ ὅτι: «Κύριε Χούτα, γράφετε αὐτά, μᾶς κατηγορεῖτε, εἴπατέ μας εἰς τί συνίσταται ἡ κατηγορία σας». Ἔχει ἀνάγκην ἑρμηνείας τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον λύεται μὲ τὴν κοινὴν λογικήν; Δὲν ὑπάρχει θέμα ἐγγραφῆς, διότι κατὰ μίαν ἄλλην διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, οἱ ὑποβάλλοντες μίαν πρότασιν δικαιοῦνται νὰ τὴν ἀναπτύξουν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβάλω ἐγὼ μίαν πρότασιν καὶ νὰ τὴν ἀναπτύξῃ εἷς ἄλλος ἀναρμόδιος τοὐλάχιστον κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον τῆς συζητήσεως. Ἑπομένως, ἡ σκέψις καὶ ἡ γνώμη σας εἶναι ἀπαράδεκτοι. Θὰ πρέπει νὰ ὁμιλήσω, ἐφ’ ὅσον θὰ τὸ θελήσω, διότι δικαιοῦμαι νὰ ὁμιλήσω, κατὰ στοιχειώδη διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, πολλὰ καὶ κατὰ τὴν στοιχειώδη λογικὴν τάξιν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐπικρατῇ εἰς τὰς συζητήσεις.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ Προεδρεῖον ἔδωσε τὴν ἑρμηνείαν καὶ θὰ συμμορφωθῆτε πρὸς αὐτήν.

§63Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Τί ἑρμηνείαν, κ. Πρόεδρε; Πῶς νοεῖται αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Θὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἰδικῆς μου προτάσεως ἄλλοι;

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον, κ. συνάδελφε.

§65Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Παρακαλῶ, ἐπ’ αὐτοῦ, νὰ μὴ ἐπιμείνητε, διότι ἔχετε ἄδικον.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔληξε τὸ θέμα, ἔχετε τὸν λόγον, κύριε Ἠλιοῦ.

§67Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπὸ τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην μορφήν, διεκόπην ἐπ’ ἀρκετόν. Δηλῶ, ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὰς ἀπόψεις τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, χωρὶς διακοπάς. Κύριοι βουλευταί, συνάδελφοι ἄλλου Κόμματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ἀνεξάρτητοι, ὑπέβαλον πρότασιν δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν ἐνετόπισαν ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων. Τεθέντος ζητήματος δυσπιστίας, ἐνομίσαμεν, ὅτι ἔπρεπε διὰ τῆς ἰδικῆς μας συμπληρωματικῆς προτάσεως, νὰ τὴν γενικεύσωμεν ἐπὶ ἄλλων καιρίων σημείων, διότι οὔτε ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ ἐξαντλεῖται εἰς τὸ θέμα Ὑψηλάντου, οὔτε τὸ οἰκονομικὸν ἐξαντλεῖται εἰς τὸ σιτικὸν καὶ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, παρὰ τὴν προέχουσαν σημασίαν τοῦ δευτέρου κυρίου θέματος, καὶ ἐπὶ πλέον, διότι ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς αὐθαιρεσίας, τῆς καταλύσεως τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Τὸ ὅτι θὰ εἶναι ἐποικοδομητικὴ καὶ χρήσιμος ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως, προκύπτει ἀπὸ τοῦτο: Ὅτι πράγματι ἡ Κυβέρνησις κατώρθωσεν ἐπὶ ὁλόκληρον σχεδὸν τὴν τελευταίαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς νὰ διαφύγῃ τὸν ἔλεγχον. Ἐπὶ δύο θεμάτων ἐξόχως, δύναμαι νὰ εἴπω καὶ νὰ δικαιολογήσω τὸν χαρακτηρισμόν, ἐξόχως ὕποπτον, ὅπως ἡ πώλησις τῶν ἀποθεμάτων τοῦ ἐλαίου καὶ ἡ ἀγορὰ τῆς μούργας, ὅπως ἡ διασπάθισις καὶ δικαστικὴ βεβαίωσις ἀτασθαλιῶν ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν χρημάτων τῶν προερχομένων ἀπὸ τὰς ἀσφαλιστικὰς εἰσφορὰς ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας καὶ τῶν ἀνθρώπων του, ὅπως ἡ ὑπόθεσις λιπασμάτων καὶ ἄλλα θέματα ἐκτάκτως ἀνώμαλα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔθεσε προτάσεις συστάσεως ἐξεταστικῶν τῶν πραγμάτων Ἐπιστροπῶν, αἱ ὁποῖαι, προτάσεις, ἀπερρίφθησαν διὰ τῆς κυβερνητικῆς πλειοψηφίας. Δικαίωμά της, βεβαίως, εἶναι νὰ ψηφίζῃ ὡς θέλει αὕτη, ἀλλὰ ἡ τοιαύτη τακτικὴ ἐπέφερε τὴν ἀτόνησιν τοῦ ἐλέγχου. Ἐν ὀνόματι ὑπερβολικῆς εὐθιξίας ἐξαπελύθη τὸ γνωστὸν πυροτέχνημα τοῦ Συμβουλίου Τιμῆς, τὸ ὁποῖον, τάχα, παρὰ τὴν συνταγματικὴν ἐκείνην διαδικασίαν ποὺ ὑπάρχει ἀπὸ αἰῶνος, ἡ ὁποία ἀπέδειξεν, ὅτι ἦτο ἐπαρκὴς καὶ διὰ τὴν ἀπόδειξιν τῆς ἀναληθείας, ἢ τῆς συκοφαντικῆς, ἂν θέλετε, ἐναντίον ἐκείνου, ποὺ θὰ προέβαλε ἀσυστάτους κατηγορίας, πέραν αὐτοῦ μία ἔκτακτος σχεδὸν ἀντισυνταγματικὴ ἐξουσία, διότι εἴχομεν πολὺ εὐθιξίαν ὄχι διὰ νὰ ἐνισχυθῇ, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐνταφιασθῇ ὁ ἔλεγχος. Καὶ τρίτον, ὁ δεξιώτατος χειρισμὸς τοῦ Προεδρείου μὲ τὴν ἐπερώτησιν περὶ ἐπαρχίας, ἡ ὁποία ἐξεφυλίσθη μετὰ τρεῖς τέσσαρας συνεδριάσεις, ἐνῷ ἀπεφασίσθη ἀπὸ τὸ Σῶμα νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ τέταρτον ὁ χρόνος, κατηναλώθησαν 17 συνεδριάσεις διὰ τὴν συζήτησίν της καὶ ἐὰν δὲν παρενέβαινεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ἡ ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως παραχώρησις τῶν ἡμερῶν ἐλέγχου πρὸς ἄσκησιν νομοθετικῆς ἐργασίας, θὰ ἐξηκολούθει ἀκόμη ἡ συζήτησις τῆς ἐν λόγῳ ἐπερωτήσεως, παραμεριζομένου οὕτω οὐσιαστικῶς τοῦ ἐλέγχου.

§68Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐβοήθησε τὴν Ἐπαρχίαν, ἐνῷ ἡ Ἐπαρχία ἐβοήθησε τὴν Κυβέρνησιν.

§69Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Κύριε συνάδελφε, εἴπατε, ὅτι δὲν δέχεσθε διακοπάς.

§70Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ἔχει δικαίωμα εἰς ἕνα ἐκ μέρους μου ἰδιαίτερον σεβασμὸν λόγῳ τῆς μακρᾶς του θητείας ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης.

§71Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Ἡ πραγματικότης ἀντιστρέφει τὴν φράσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου.

§72Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Προκειμένου περὶ χαριτολογημάτων, ὁ κ. Παπανδρέου ἔχει κἄποιο δικαίωμα.

§73Η. ΗΛΙΟΥ. Ἑπομένως, θὰ εἶναι χρήσιμος ἡ ἄσκησις τοῦ ἐλέγχου κατόπιν ὅλων τῶν ὅσων ἀνέφερα προηγουμένως. Καὶ βεβαίως δὲν καταλήγει ἡ πρότασις δυσπιστίας εἰς μίαν ἀκόμη μεταρύθμισιν τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὴ ἄλλωστε ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῶν ἐκλογῶν καὶ ἡ ὁποία, Συμπολίτευσις, ἀποτελοῦσα μειοψηφίαν τῶν ψήφων τοῦ λαοῦ, ἔχει τὴν πλειοψηφίαν ἐν τῇ Βουλῇ, ἀλλὰ εἰς τὸ νὰ προσδιορισθοῦν τὰ κύρια σημεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ διεξαχθῇ ὁ ἔλεγχος διὰ τὴν ἀποτυχίαν τῆς Κυβερνήσεως εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς πρὸς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν εἶναι γνωστόν, ὅτι διαφωνοῦμεν ριζικῶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν εἶναι ὅμως ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς προτάσεως δυσπιστίας, τὸ διατί δὲν ἐφαρμόζει ἡ Κυβέρνησις τὴν ἰδικήν μας πολιτικήν. Τὴν ἰδικήν μας πολιτικὴν τὴν προβάλλομεν εἰς τὸν λαὸν καὶ πιστεύομεν, ὅτι ὁ λαὸς θὰ δώσῃ τὴν δύναμιν τῆς ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς αὐτῆς ὡς πλέον συμφερούσης εἰς αὐτόν. Ἐδῶ, ὅμως, δὲν συζητοῦμεν, ἐὰν ἔχωμεν μίαν διαφορετικὴν ἀντίληψιν. Σήμερον εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ κόσμος, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις, ὅτι αἱ χῶραι ἀντιμετωπίζουν κατὰ τρεῖς τρόπους τὰ διεθνῆ προβλήματα. Εἶναι ἡ ἄποψις τοῦ δυτικοῦ, λεγομένου, κόσμου, εἶναι ἡ ἄποψις τοῦ ἀνατολικοῦ, λεγομένου, συνασπισμοῦ, εἶναι ἡ ἄποψις τῶν χωρῶν τῶν μὴ ἐντεταγμένων, τῶν χωρῶν τῶν οὐδετέρων ἀπὸ τῆς Σουηδίας μέχρι τῆς Ἰνδίας. Τὸ ἓν τρίτον σχεδὸν τοῦ κόσμου. Ἡμεῖς πιστεύομεν, καὶ ὑποστηρίζομεν, ὅτι ἡ καλυτέρα ἄμυνα τῆς χώρας καὶ τὸ συμφέρον της εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς οὐδετερότητος, τῆς ἴσης φιλίας, τῆς καθιερώσεως καλῶν σχέσεων πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις, τῆς ἀναπτύξεως οἰκονομικῶν καὶ πολιτιστικῶν ἀνταλλαγῶν καὶ συναλλαγῶν μὲ ὅλον τὸν κόσμον. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτική μας. Δὲν εἶναι δὲ αὐτό, κύριοι, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀκολουθεῖ τὴν ἰδικήν μας πολιτικήν, ὅτι τὴν μεμφόμεθα. Δὲν εἶναι τὸ ζήτημα αὐτό. Τὸ ζήτημα εἶναι ἄλλο. Ὅτι ἔστω ἐκ προκαταλήψεως ταξικῆς, ἔστω καὶ διότι κοντοφθάλμως θέλει νὰ βλέπῃ κινδύνους ἐκεῖ ποὺ δὲν ὑπάρχουν καὶ κλείνει τὰ μάτια εἰς τοὺς κινδύνους ποὺ ὑπάρχουν. Δὲν ἐφαρμόζει τὴν πολιτικήν της κατὰ τρόπον τείνοντα εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δείχνει προθυμίαν ἐξυπηρετήσεως συμφερόντων ξένων ἐκ τῆς εὐαρεσκείας, τῶν ὁποίων ἐξαρτᾶ τὴν παραμονήν της εἰς τὴν ἐξουσίαν. Τὴν κατηγοροῦμεν ἀκόμη, διότι δὲν μεταχειρίζεται εἰλικρίνειαν εἰς τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν προβάλλει. Προβάλλει μίαν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν διὰ λόγους ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, διὰ λόγους διχασμοῦ τοῦ λαοῦ καὶ ἐντάσεως τοῦ φανατισμοῦ καὶ τῶν παθῶν. Προβάλλει μίαν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, ὄχι διὰ νὰ ἀποτρέψῃ κινδύνους, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἀποτελεῖ τὸν μεγαλύτερον κίνδυνον εἶναι ἂν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ διαπιστωθῇ μίαν ἡμέραν ὅτι δὲν ὑπάρχουν διεθνεῖς κίνδυνοι — διότι τρέφεται ἀπὸ τὴν ἔντασιν, τρέφεται ἀπὸ τὴν μισαλλοδοξίαν, τρέφεται ἀπὸ τὴν ἀποφυγήν, ἀπὸ τὴν καταδίκην κάθε μέτρου διεθνοῦς χαλαρώσεως, κάθε μέτρου ἐξομαλύνσεως, εἴτε ὑπαρκτῆς, εἴτε προσχηματιστῆς διαφωνίας πρὸς τοὺς γείτονας, κάθε μέτρου, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὸν χῶρον εἰς τὸν ὁποῖον ὑπάρχει ἡ Ἑλλάς, νὰ τὸν μετατρέψῃ εἰς χῶρον εἰρήνης καὶ φιλίας καὶ ἀγάπης. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ἕνας εἰς τὸν Καναδᾶ καὶ εἰς τὴν Οὐάσιγκτων καὶ ὁ ἄλλος εἰς τὸ Ὄσλο, ὑπῆρξαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπλειοδότησαν εἰς μένος ψυχροπολεμικόν, εἰς μένος διατηρήσεως καὶ ἐντάσεως μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ κίνδυνον ἰδιαιτέρως διὰ τὰς χώρας τὰς μικράς, ὅπως εἶναι ἡ χώρα μας. Παρέβλεψαν τοὺς κινδύνους τοῦ λαοῦ καὶ τῆς χώρας ἔναντι τῶν ὠφελημάτων ἐσωτερικῆς πολιτικῆς, τὰ ὁποῖα θέλουν νὰ ἀρύωνται ἀπὸ μίαν προσήλωσιν εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ ψυχροῦ πολέμου. Ἐκείνη ἡ ἐκστρατεία τῆς Οὐάσιγκτων, διὰ τὴν ὁποίαν ἐδαπανήθησαν καὶ πάρα πολλὲς χιλιάδες δολλάρια διὰ μίαν 16σέλιδον ἔκδοσιν.....

§74Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Δὲν ἐδαπανήθη οὔτε ἕνα δολλάριον.

§75Η. ΗΛΙΟΥ. ... Τὴν ἑπομένην τῆς κυκλοφορίας αὐτοῦ ἐκυκλοφόρησεν ἐπὶ τῇ λογικῇ καὶ δεούσῃ ἀμοιβῇ ἄλλο 16σέλιδον διὰ τὴν Μονζαβίκην. Νομίζω, ὅτι αὐτὰ εἶναι ἐστερημένα καὶ σοβαρότητος καὶ ἀποτελεσματικότητος.

§76Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Διαφημίζομεν τὰ Ἑλληνικὰ προϊόντα.

§77Η. ΗΛΙΟΥ. Μήπως, κ. Δερτιλῆ, ἀφοῦ ἐπιμένετε, μολονότι δὲν δέχομαι διακοπάς, ἐπιμένετε σεῖς νὰ μὲ διακόπτετε, μήπως διαφημίζετε τὴν πώλησιν τοῦ ρεύματος τῆς Δ.Ε.Η., εἰς τὴν Νέαν Ὑόρκην καὶ εἰς τὴν Οὐάσιγκτων; Διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§78Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Διαφημίζομεν τὴν πρόοδον, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν. Αὐτὸ διαφημίζομεν. Ἐὰν αὐτὸ σᾶς ἐνοχλῇ λυπούμεθα.

§79Η. ΗΛΙΟΥ. 16 σελίδες 360.000 δολλάρια. 80.000 δολλάρια ἡ Δ.Ε.Η. Ἔχω πλήρεις ἀποδείξεις. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα. Τὴν ἑπομένην ἄλλο 16σέλιδο διὰ τὴν Μονζαβίκην. Βλέπετε, ὅτι τὰ θέματα στεροῦνται σοβαρότητος καὶ ἀποτελεσματικότητος. Διότι προχθές, ὄχι ἐπὶ πληρωμῇ, ἐδημοσίευσε τὸ Λάϊφ μίαν φωτογραφίαν τοῦ Ἀμερικανοῦ Προέδρου μὲ τὸν Ἕλληνα Πρωθυπουργόν, φέρουσαν ὡς λεζάντα, ὅτι εἶναι ὁ κ. Κέννεντυ μετὰ τοῦ κ. Μπουργκίμπα. Ἰδού, τί ἀπέδωσεν ἐκείνη ἡ διαφήμισις τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων, ὡς εἴπατε. Δὲν θέλω νὰ σταματήσω εἰς αὐτό. Εἰς τὴν Οὐάσιγκτων συνέβη κἄτι τρομερώτερον. Ἔτυχεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν Οὐάσιγκτων ὅταν ἐξέσπασαν τὰ γεγονότα τῆς Κούβας καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ Μὰκ Μίλλαν, ὁ Ἀντενάουερ, ὁ Ντὲ Γκώλ, οἱ μεγάλοι σύμμαχοι τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τέλους, λόγῳ θέσεως, ἔχοντες διεθνῆ συμφέροντα καὶ δικαιώματα παρουσίας εἰς ὅλα τὰ σημεῖα τοῦ κόσμου διὰ παγερᾶς σιωπῆς, ἐξεδήλωσαν τὴν ἀποδοκιμασίαν. Καὶ ὁ πλέον ψυχροπολεμικὸς ὁ Ἀντενάουερ ἔστειλεν αὐθημερὸν τὸν πρεσβευτὴν Κρόουλ καὶ ἐπεσκέφθη εἰς τὸ Σότσι τὸν Πρωθυπουργὸν τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως Χρουστσώφ. Ὁ κ. Πρωθυπουργός, κατ’ ἕνα τρόπον ἀσύνετον, ἐπικίνδυνον διὰ τὴν χώραν, ἐκδηλώνεται καὶ ἀποδέχεται ἀρχάς, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἔξω ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ Ο.Η.Ε. καὶ ἔξω ἀπὸ τοὺς κανόνας τῆς διεθνοῦς συναλλαγῆς, ἀρχάς, αἱ ὁποῖαι λέγουν, ὅτι ἔχει δικαίωμα ὁ μεγάλος νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τοῦ μικροῦ, ὅτι ἔχει εἰδικὸν δικαίωμα, εἰδικὴν ἐξουσίαν νὰ ἐπεμβαίνῃ καὶ νὰ ἀνατρέπῃ μίαν ὑπόθεσιν λαϊκήν, μίαν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία ἐπηκολούθησε τὴν ἀνατροπὴν ἑνὸς καθεστῶτος πιεστικοῦ, ἑνὸς καθεστῶτος αὐθαιρεσίας, ἑνὸς καθεστῶτος ὀλιγαρχικῶν συμφερόντων καὶ καταπιέσεως τῶν λαϊκῶν συμφερόντων. Ἔχομεν μετὰ ἀπὸ αὐτὴν τὴν τρομερὰν καὶ ἀσύνετον δήλωσιν, τὴν δήλωσιν περὶ Λάος, ὡς νὰ εἴμεθα χώρα πρὸς ἐξαγωγὴν μισθοφόρων. Πράγματι, εἶναι καταπληκτικόν. Ἐπακολουθεῖ ἡ κραυγαλέα συμμετοχὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὴν διάσκεψιν τοῦ Ὄσλο. Καὶ ἐδῶ, παρεπιμπτόντως, διὰ νὰ μὴ τὸ ξεχάσωμεν, πρὸ ὀλίγου, ἀποκρούων τοὺς δύο πρώτους ὁμιλητὰς ἐπὶ τῆς προτάσεως δυσπιστίας ὁ κ. Ἀβέρωφ, εἶπεν, ὅτι εἶναι ψευδὲς τὸ ἰσχυριζόμενον ἀπὸ τὸν κ. Ὑψηλάντην, ὅτι διεταράχθησαν ποσῶς αἱ Ἑλληνογερμανικαὶ σχέσεις. Παρὰ τὰς ἐπιφυλάξεις, τὰς ὁποίας εἴχομεν ὡς πρὸς τὸ κατὰ πόσον ἡ πρόσδεσις ἢ ἡ ὑποταγὴ εἰς τὴν ἐπιθυμίαν μιᾶς μιλιταριστικῆς καὶ φασιστικῆς Δυτικῆς Γερμανίας, προάγει ἢ ὀπισθοδρομεῖ τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα, ἐν τούτοις, εἴμεθα ὑπὲρ τῶν καλῶν σχέσεων μὲ ὅλας τὰς χώρας, καὶ ὅλους τοὺς λαούς, οὐδενὸς λαοῦ ἐξαιρουμένου. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Ἀβέρωφ ἐν γνώσει ἐδήλωσε πράγματα ἀνακριβῆ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Διότι, εἶναι γνωστὸν καὶ ἐδημοσιεύθη καὶ ἐνταῦθα καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅτι, ἐπανερχόμενος ἀπὸ τὸ Ὄσλο, ἐζήτησε νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Βόννην καὶ τοῦ ἐδηλώθη, ὅτι εἶναι ἀνεπιθύμητος — βέβαια εἰς τὴν γλῶσσαν τὴν εὔσχημον, τὴν διπλωματικήν, «λόγῳ ἀπασχολήσεως τῶν ἁρμοδίων» — ἐν τούτοις ἀπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν μέχρι τοῦ Προέδρου τῆς Γερμανικῆς Δημοκρατίας εὗρον τὸν καιρὸν νὰ περιβάλλουν μὲ κάθε τιμὴν τὸν καταγγείλαντα καὶ παυθέντα Πρεσβευτήν, ἐνῷ ἦσαν ἀπησχολημένοι καὶ δὲν ἠμποροῦσαν νὰ δεχθοῦν τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Πέραν αὐτοῦ, ἐπικειμένων ἐκλογῶν, ἐσερβιρίσθη τὸ αἰώνιον σύνθημα: «Μετακινοῦνται πολιτικοὶ πρόσφυγες ἀπὸ ἄλλας χώρας πρὸς τὰ Ἑλληνοβουλγαρικὰ σύνορα». Εἶναι μία ἐπινόησις ἀχαρακτηρίστως συκοφαντική, ἡ ὁποία πηγὴν ἔχει τὴν ἐπίσημον ἐφημερίδα τῶν Σκοπίων. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, λοιπόν, ὅτι ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος δὲν δικαιοῦται νὰ θορυβῇ εἶναι ἡ Κυβέρνησις, διότι, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ Βουλγαρία ἀνεγνώρισε τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας μας καὶ ἔκλεισε τὸ Μακεδονικὸν ζήτημα. Ἐν τούτοις, μία ἄλλη δύναμις, ἡ Γιουγκοσλαβία, τὸ κρατεῖ ἀνοικτὸν καὶ τὸ ἤνοιξε διὰ τοῦ Κουλισέφσκι, ὁ ὁποῖος ἔκαμε δηλώσεις εἰς τὴν Σκουζίναν τῶν Σκοπίων, καὶ ἐσίγησεν ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ὄχι μόνον ἐσίγησεν, ἀλλὰ ὅταν ἔκαμε τὴν μεγάλην τουρνὲ τῶν τεσσάρων μηνῶν ὁ Πρόεδρος Τίτο, συνοδευόμενος ἀπὸ τὸν Κουλισέφσκι, ἐζήτησε νὰ ἐπισκεφθῇ καὶ τὴν Ἑλλάδα, καὶ θὰ τὸν ἐδέχετο εἰς Κέρκυραν, μεταβαίνων ἐκεῖ, ὁ κ. Πρωθυπουργός, διὰ νὰ τὸν συναντήσῃ. Δηλαδὴ θὰ συναντοῦσε τὸν Κουλισέφσκι, ὁ ὁποῖος διετύπωσε τὴν ἐπίσημον αὐτὴν διεκδίκησιν. Καὶ ἔρχεται τώρα αὐτὴ ἡ χώρα, ἡ ὁποία ἐπιθυμεῖ νὰ διατηρήσῃ ἀνοικτὸν ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔκλεισε διὰ παντὸς καὶ βάζει αὐτὴν τὴν εἴδησιν. Ὅταν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔφυγαν, ὑφ’ ἃς συνθήκας φεύγουν ὅλοι, ὅσοι μειονεκτοῦν εἰς τὰς ἐμφυλίους συγκρούσεις καὶ εὑρίσκουν ἄσυλον εἰς τὸ ἐξωτερικόν, τί σημασίαν ἔχει, ἐὰν ἕνας ἢ δέκα ἢ δέκα πέντε ἢ εἴκοσι μετακινοῦνται, ἕνεκα τούτου ἢ ἐκείνου τοῦ λόγου, ἀπὸ τὴν μίαν χώραν εἰς τὴν ἄλλην; Ἄλλωστε τὸ ζήτημα εἶναι ἄλλο καὶ τὸ ζήτημα τὸ θέτουν δι’ ἐπανειλημμένων ἐκκλήσεων πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ζητοῦντες νὰ ἐπαναπατρισθοῦν καὶ νὰ εὑρίσκωνται ἐδῶ συμμορφούμενοι πρὸς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἀσκοῦν δημοκρατικῶς τὴν ζωήν των μέσα εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ ἀκριβῶς, διότι ὑπάρχει ὁ πανικὸς μήπως δὲν ἔχομεν τί νὰ ἐπινοήσωμεν διὰ νὰ ἀνάψωμεν τὴν κατάστασιν, διὰ νὰ δώσωμεν μίαν χροιὰν ἐμπρησμοῦ τῆς δημοσίας γνώμης, εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, δι’ αὐτὸ τοὺς διατηροῦμεν καὶ λέγομεν, ὅτι μᾶς ἀπειλοῦν, ἄνθρωποι, τοὺς ὁποίους δὲν ἀφήνομεν νὰ εἶναι εἰς τὴν Πατρίδα των. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ἀσκεῖ τὴν ἐξωτερικήν της πολιτικὴν σύμφωνα πρὸς τὰ συμφέροντα καὶ τὰς ἐπιταγὰς τῶν ξένων. Πελώρια συμφέροντα ἔχει ἡ χώρα μας εἰς τὰς Ἀραβικὰς χώρας. Ἑλληνικαὶ παροικίαι παντοῦ εἰς ὅλας τὰς χώρας τῆς Ἀφρικῆς. Εἰς ποῖα Ἑλληνικὰ συμφέροντα ἀνταπεκρίνετο ἡ ψῆφος, διὰ μόνης, τῆς ὁποίας ἐματαιώθη ἡ λύσις τοῦ Ἀλγερινοῦ διὰ μιᾶς διεθνοῦς διαδικασίας; Εἰς ποῖα συμφέροντα ἀνταπεκρίνετο; Ὄχι εἰς τὰ Ἑλληνικά. Ἡ Ἑλλὰς βεβαίως, ἔχει συμφέροντα ἀντιαποικιακὰ, διότι καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ ἐνεργητικὸν τῆς Κυβερνήσεως — κατώρθωσε νὰ ἐπαληθεύσῃ ἡ πρόβλεψις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, πρόβλεψις τῆς Ε.Δ.Α. — κατώρθωσε νὰ ἁλυσοδέσῃ εἰς τὸ διηνεκές, εἰς τὴν εὐτυχεστέραν μέραν τῆς ζωῆς τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ νὰ στερήσῃ τοῦ δικαιώματος αὐτοδιαθέσεως τὴν Κύπρον. Ἑπομένως, ἔχομεν 500 χιλιάδας Ἑλλήνων ὑπὸ ζυγόν, ὁ ὁποῖος φέρει τὸ ὄνομα τῆς «ψεύτρας λατρείας», ὅπως λέγει ὁ Σολωμός, μὲ τὴν πλαστὴν ἀνεξαρτησίαν, τὴν τριμερῆ κηδεμονίαν καὶ τὴν ἐγκατάστασιν βάσεων, ἀλλὰ ὁ λαὸς εἰς τὴν πραγματικότητα ἀποστερεῖται τοῦ δικαιώματος τῆς αὐτοδιαθέσεώς του. Δὲν εἶχε κανένα συμφέρον ἡ Ἑλλὰς νὰ ψηφίσῃ ὅπως ἐψήφισε εἰς τὸ Ἀλγερινὸν ὡς ξενόδουλος, διὰ νὰ ὑπηρετήσῃ ξένα συμφέροντα. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν παραίτησιν τοῦ κ. Ὑψηλάντη. Δὲν θὰ πάρωμεν, οὔτε εἰς ἀκέραιον τὴν εὐθύνην τῶν καταγγελιῶν, οὔτε τὴν ὑπεράσπισίν των. Σκεῦος τῆς ἐκλογῆς σας, κύριοι τῆς Κυβερνήσεως, ἦτο ὁ κ. Ὑψηλάντης καὶ καταγγέλλει πολλὰ πράγματα. Πρῶτον: Ὅτι δὲν ἔκλεισε τὸ ζήτημα Μέρτεν. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν περάσῃ καιρός, ὅταν ἡ ἀρίθμησις τῶν περιόδων τῆς Βουλῆς δὲν θὰ ἔχῃ σημασίαν, δὲν θὰ λέγεται Εʹ Περίοδος τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ «Περίοδος Μέρτεν», διότι εἶναι ἡ ἑβδόμη φορὰ ποὺ ξανάρχεται ὁ Μέρτεν εἰς τὴν Βουλὴν αὐτήν, μὲ νομοθετήματα ἀπαλλαγῆς του, μὲ τὴν ἐπερώτησιν μὲ τὸ γνωστὸν ζήτημα. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπῆρχε τὸ σθένος νὰ ἐκκαθαρισθῇ, κατὰ τρόπον ἀποστομωτικὸν διὰ μιᾶς κατ’ ἀντιμωλίαν δίκης, εἰς τὴν Γερμανίαν, ἡ συκοφαντία αὐτὴ καὶ ὡμίλησαν περὶ καταπτύστου περιπτώσεως, ἀλλὰ ὅπως τὰ πάντα μένει εἰς τὸ σκότος. Καλὰ λέγει ὁ κ. Ἀβέρωφ, κατάπτυστος, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω κατάπτυστον εἰς βάρος τίνος; Βέβαιον εἶναι ἓν: Ὅτι ἐνῷ αἱ ἄστοχοι ἐκεῖναι δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι ἠμποροῦσε νὰ τὸν ἐκτελέσῃ ἢ νὰ τὸν κρατήσῃ εἰσαεὶ εἰς τὰς φυλακὰς καὶ νὰ σαπίσῃ, παρέσχον τὸ πρόσχημα νὰ μὴ προσέλθῃ καὶ νὰ ἀποφύγῃ τὴν δωσιδικίαν τῶν Ἑλληνικῶν δικαστηρίων. Εἰς τὴν Γερμανίαν ἀπεφεύχθη κἄθε τί τὸ ὁποῖον θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἶναι ἡ δημοσία ἀντιπαράταξις τῶν στοιχείων, καὶ συγχρόνως στὸ τέλος ἐνῷ καυχώμεθα, ὅτι θὰ κάμωμεν μίαν δίκην κατ’ ἀντιμωλίαν, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἐκαλεῖτο νὰ δώσῃ τὰ στοιχεῖα του, εἰς τὸ τέλος ἀπεσύραμεν τὴν αἴτησιν δικαστικῆς ἀγωγῆς, ἀπεσύραμεν τὴν αἴτησιν τῶν Ἑλληνικῶν δικαστηρίων πρὸς τὰ Γερμανικὰ καὶ ἔχομεν ἕνα βούλευμα μονόπλευρον.

§80Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐπιτρέψατέ μου μίαν διακοπήν.

§81Η. ΗΛΙΟΥ. Ὄχι, κύριε Ὑπουργέ.

§82Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αἰσθάνεσθε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπολογηθῆτε διὰ τὴν συκοφαντίαν ποὺ ἐσκευωρήθη.

§83Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νομίζω, ὅτι ἔχει κἄτι τι τὸ ἄμετρον εἰς τὰς ἐκφράσεις του καὶ τοὺς χαρακτηρισμούς του. Νομίζω, ὅτι αἱ ὕβρεις χαρακτηρίζουν τὸν ὑβρίζοντα καὶ ὄχι τὸν ὑβριζόμενον. Δὲν πρόκειται νὰ τὸν ἀκολουθήσω εἰς αὐτὸν τὸν κατήφορον. Ἕνα πρᾶγμα θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ὑπῆρξε τὸ σθένος νὰ ἐκκαθαρισθῇ δικαστικῶς καὶ κατὰ τρόπον πείθοντα τοὺς πάντας τὸ ζήτημα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ὅταν ἔρχεται ὁ πρεσβευτὴς τῆς ἐκλογῆς σας καὶ λέγῃ, ὅτι δὲν ἔκλεισε τὸ ζήτημα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στέκεται μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ὑπόκειται εἰς παντὸς εἴδους ἐκβιασμοὺς καὶ παντὸς εἴδους πιέσεις, εἰς παντὸς εἴδους ἐκφοβισμόν. Ἐνθυμηθῆτε τὴν περιπέτειαν ἐπὶ τῆς ὁποίας ἠσχολήθη ἡ Βουλή, τῆς ἐπιστολῆς τοῦ Φὸν Χάζεν, ὁ ὁποῖος ἀνεκάλεσε τὸ πιστοποιητικὸν τὸ παραχωρηθὲν ἀρχικῶς καὶ εἶπε: Τί νὰ κάμωμεν; Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι διὰ νὰ μὴ πέσῃ ἡ Κυβέρνησις. Διὰ λόγους ἐξωτερικῆς πολιτικῆς νὰ εἴπωμεν αὐτὰ τὰ πράγματα, ἀλλὰ ἀναγνωρίζομεν, ὅτι ἐξετελέσατε μετ’ ἄκρας εὐσυνειδησίας καὶ προσοχῆς τὸ καθῆκόν σας. Αὐτὰ ὅσον καὶ ἂν θέλετε νὰ λησμονηθοῦν, δὲν λησμονοῦνται. Εἴχατε τὸ μέσον νὰ λησμονηθοῦν, ἐὰν προεβαίνατε εἰς τὴν ἐκκαθάρισίν των. Ἐπανέρχομαι τώρα εἰς τὸν Ὑψηλάντην, ὁ ὁποῖος δὲν καταγγέλλει μόνον αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἠκούσατε. Τονίζει δύο πράγματα ἐξόχως χαρακτηριστικά, τὴν ἀδιαφορίαν διὰ τὴν τύχην τῶν φευγόντων, τὴν Καραμανλικὴν εὐημερίαν, μεταναστευτῶν εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ τὴν ἐπέκτασιν τῶν πλοκάμων τῆς ἀστυνομεύσεως τῆς δημοσίας ζωῆς, τοῦ ἀστυνομικοῦ μας Κράτους μέχρι τῶν πρεσβευτῶν του. Ἐσημείωσα μερικὰ ἀπὸ ὅσα ὁ κ. Ἀβέρωφ εἶπε σχετικῶς. Ὁ κ. Ἀβέρωφ δὲν θέλει βέβαια νὰ ὑπεισέλθῃ εἰς τὴν στάθμισιν τοῦ ποῖον γόητρον εἶναι ἀνώτερον, τῶν πριγκήπων ἢ τῶν βαρώνων.

§84Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Διεξεδίκησα ἄλλον τίτλον, κ. συνάδελφε. Ὄχι τῶν βαρώνων, ἀλλὰ τῶν τσοπάνων.

§85Η. ΗΛΙΟΥ. Σᾶς τὸν ἐφόρτωσε βέβαια ὁ Δημητριάδης μὲ τὰ σκίτσα του, ἀλλὰ κατὰ τὰ λοιπά, μόνον ὡς βαρῶνος συμπεριφέρεσθε καὶ διάγετε. Εἴπατε, λοιπόν, κ. Ἀβέρωφ, ὅτι παρὰ τὸ ὅτι τὸ κείμενον εἶναι ἐξωφρενικὰ ἰταμώτατον, περιέχει τὴν πρόβλεψιν συνεχίσεως τῆς Γερμανικῆς βοηθείας καὶ τὸ προεβάλλατε ἐν θριάμβῳ. Καὶ ἐγὼ λέγω τοῦτο, ὅτι πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Γερμανικῆς οἰκονομίας, πρὸς τὴν χρηματοδότησιν τῶν μεγάλων ἐξαγωγῶν της ἐδῶ, διὰ τὰς ὁποίας ἔχει συμφέροντα, πρὸς συμμετοχὴν εἰς τὴν λείαν, ἡ ὁποία παρέχεται εἰς τὰ μεγάλα εὐρωπαϊκὰ μονοπώλια διὰ τοῦ ξεπουλήματος, διὰ τῆς ἀπεμπολήσεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς χώρας, ἠμπορεῖ νὰ εἰσάγεται καὶ Γερμανικὸν κεφάλαιον. Τὸ Γερμανικὸν ὅμως κεφάλαιον αὐτὸ δουλώνει, δὲν βοηθεῖ. Δεύτερον, ὅτι δείχνει τἄχα ἀφοβίαν ἐνώπιον τῶν κατηγοριῶν τοῦ κ. Ὑψηλάντη, ἡ μὴ παραπομπή του εἰς τὸ πειθαρχικὸν συμβούλιον. Ἐτονίσθη βέβαια, ὅτι αἱ κατηγορίαι ὑπὸ τοῦ πρεσβευτοῦ, εἶναι αἱ κατηγορίαι ἠλαττωμένης πειστικότητος. Ὁπωσδήποτε ὅμως μία παραπομπὴ εἰς τὸ πειθαρχικὸν συμβούλιον οἱασδήποτε συνθέσεως —μετέχουν καὶ δικαστικοὶ καὶ νομικοὶ σύμβουλοι— θὰ ἔδιδεν ἐπὶ τέλους μίαν δικαίωσιν εἰς τὸ ἓν ἢ τὸ ἄλλο μέρος. Ἀλλὰ ὅταν αἱ κατηγορίαι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὰς δημοσιευθείσας δηλώσεις του εἶναι, ὅτι ὁ κ. Ὑψηλάντης παρημέλησε τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα καὶ ἔπεσε πρὸς παραδοχὴν Γερμανικῶν αἰτημάτων καὶ Γερμανικῶν συμφερόντων, ἐδῶ δὲν ἔχομεν πιὰ μίαν ἁπλῆν ὑπόθεσιν. Ἔχομεν παραβίασιν τοῦ ἄρθρου 151 τοῦ Ποιν. Κώδικος, ἡ ὁποία ἀνάγεται εἰς τὸ κεφάλαιον περὶ προδοσίας τῆς χώρας: «Ὅστις ὡς πληρεξούσιος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους...... (ἀναγινώσκει)....................». Εἶναι ἄνανδρον νομίζω νὰ κατηγορῆται εἷς πρεσβευτὴς ἐπὶ παραπρεσβείᾳ, ἑπομένως ἀπιστίᾳ εἰς τὴν διατήρησιν τῶν ὑποθέσεων καὶ κατάχρησιν τῆς ἐντολῆς εἰς ὄφελος τῆς ξένης δυνάμεως καὶ νὰ μὴ παραπέμπεται ὄχι ἐπὶ συκοφαντικῇ δυσφημίσει ὡς ἐλέχθη, καὶ εἰς τὸν τύπον χθές, ἀλλὰ ἐπὶ παραβάσει τοῦ ἄρθρου 151 διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ διευκρινισθῇ ποῦ εἶναι ἡ ἀλήθεια.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς κάμω μίαν διακοπὴν εὐχάριστον —ἐὰν βεβαίως εὐδοκιμήσῃ —καὶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ δώσω τὸν λόγον διὰ δύο λεπτὰ εἰς τὸν κ. Μαρκεζίνην, διὰ νὰ λυθῇ ἓν ἐκκρεμὲς ζήτημα.

§87Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐγὼ εὐχαρίστως θὰ τὸν ἔδιδα, ἀλλὰ θὰ ἀρχίσῃ ὕστερον ἡ σειρὰ τῶν διακοπῶν ἀπὸ τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κύριε Ἠλιοῦ, πρόκειται περὶ ἄλλου θέματος.

§89Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ εἶσθε ἥσυχος, κύριε Ἠλιοῦ, ὅτι αὐτὴ ἡ περίεργος διακοπὴ δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν οὔτε μὲ τὸν λόγον σας, οὔτε μὲ τὴν οὐσίαν τοῦ συζητουμένου θέματος. Ἁπλῶς ἐπανέρχομαι ἐπὶ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμον χθὲς καὶ ἡ ὁποία, νομίζω, ὅτι εὑρίσκει πλέον ὥριμον τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ τὴν ἀποδεχθῇ, εἰς τὸ νὰ μὴ γίνῃ δηλ. αὔριον συνεδρίασις, ἀλλὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ παράτασις τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως ἐπ’ ἀρκετὸν καὶ αἱ συνεδριάσεις τῆς Δευτέρας καὶ τῆς Τρίτης νὰ ἀρχίσουν κἄπως ἐνωρίτερον, ὥστε τὴν Τρίτην τὸ βράδυ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§90Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ πρότασις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν θὰ γίνῃ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως δεκτή, μόνον ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἅπαντες εἶναι σύμφωνοι καὶ ὅτι θὰ τελειώσῃ ἑπομένως ἡ συζήτησις καὶ θὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία τὴν Τρίτην τὸ βράδυ.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἅπαντες εἶναι σύμφωνοι, ὅτι τὸ πενθήμερον λήγει τὴν Τρίτην 12ην παρὰ ἕνα λεπτόν, βεβαίως καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μαρκεζίνη. Ἐάν, ὅμως, ὑπάρχῃ καὶ μία ἀντίρρησις —παρακαλῶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά—, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ λάβῃ χώραν ἡ συνεδρίασις αὔριον καὶ ὥραν 11ην πρωϊνήν. Συνεπῶς, ἐναπόκειται νὰ γίνουν αἱ ἀναγκαῖαι δηλώσεις ἢ ἡ διὰ τῆς σιωπῆς συμφωνία.

§92Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ ἀρκετὸς χρόνος τὴν Δευτέραν, διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν, τέλος πάντων, αἱ ἀνάγκαι τῆς συζητήσεως καὶ εἶναι εὐχερέστερον νὰ τελειώσῃ τὴν Τρίτην τὰ μεσάνυχτα, δὲν ἔχομεν οὐδεμίαν ἀντίρρησιν.

§93Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρκεσθῇ εἰς αὐτὴν τὴν δήλωσιν τοῦ κυρίου ἐκπροσώπου τῆς ΕΔΑ, ὁ ὁποῖος συνδυάζει τὴν ἀπόφασιν καὶ τὴν συμφωνίαν μας μὲ μίαν αἵρεσιν, αἵρεσιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἄλλως τε εἰς τὸ χέρι τῆς Κυβερνήσεως νὰ πραγματοποιηθῇ. Ἐὰν θὰ διαρκέσῃ 3 ὥρας ἢ 8 ὥρας ἡ συνεδρίασις τῆς Δευτέρας, αὐτὸ δὲν εἶναι εἰς τὸ χέρι τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ παρεκάλουν τὸν κύριον ἐκπρόσωπον τῆς ΕΔΑ, ἐὰν συμφωνῇ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Μαρκεζίνη, νὰ συμφωνήσῃ ἀνεπιφυλάκτως καὶ οὐχὶ συνδέων τὴν συμφωνίαν του μὲ ὡρισμένην αἵρεσιν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ διευκολύνω τὰ πράγματα. Ὁ Πρόεδρος θὰ εἶναι εἰς τὴν θέσιν του τὴν 5.30′ ἀπογευματινὴν τῆς Δευτέρας. Δὲν ἔχουν οἱ ρήτορες παρὰ νὰ εἶναι παρόντες, διὰ νὰ λάβουν τὸν λόγον. Ἄλλό τι, ἐγὼ τοὐλάχιστον, δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω. Ἀλλὰ θέλω νὰ εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι τὴν Τρίτην 12ην παρὰ ἕνα λεπτόν, θὰ ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία.

§95Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν χρονικὴν διάρκειαν τῶν συνεδριάσεων, ἀλλὰ δύναται νὰ μᾶς ἐξασφαλίσῃ τὸ ἑξῆς: Νὰ μὴ καταλαμβάνουν οἱ ὑπουργοὶ της τὸ ἥμισυ τοῦ χρόνου τῶν συνεδριάσεων ἢ καὶ πέραν τοῦ ἡμίσεος. Αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἐξασφαλίσῃ ἡ Κυβέρνησις.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει ἡ συμφωνία νὰ εἶναι ἀνεπιφύλακτος καὶ ἄνευ ὅρων, ἄλλως ἐγὼ δὲν τὴν προσυπογράφω. Λοιπόν, ἐπὶ τῆς συμφωνίας. Βοηθήσατε, κύριοι Ἀρχηγοί. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, συμφωνεῖ;

§97Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ ἀρχίσωμεν τὴν Δευτέραν, τὴν 6ην ἀπογευματινήν.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωστόπουλος, συμφωνεῖ;

§99Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν πάντοτε καὶ τὴν ἐπιφύλαξιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμον εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συζητήσεως.

§100Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἡ ἐπιφύλαξις εἶναι Συνταγματική. Δὲν εἶναι οὐσιαστική.

§101Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ τρόπου ἑρμηνείας τοῦ Συντάγματος.

§102Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ ἐπιφύλαξις τοῦ κ. Κωστοπούλου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ παραβίασις συνταγματικῶν διατάξεων.

§104Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐπὶ τῆς προτάσεως τὸν λόγον, παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσωμεν ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς, διότι προφανῶς δὲν παρέχεται ἐπαρκὴς χρόνος, διὰ νὰ ὁμιλήσουν ἰδίως οἱ κύριοι βουλευταί.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, ἡ πρότασίς σας, κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν, δὲν γίνεται δεκτὴ καὶ αὔριον 11ην πρωϊνὴν θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν. Συνεχίσατε, κύριε Ἠλιοῦ. Λυποῦμαι διὰ τὴν διακοπήν, ἀλλὰ ἐνομίζον, ὅτι εἶχεν ἐπιτευχθῆ συμφωνία.

§106Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Εἰς μάτην προσπαθεῖ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, νὰ καταστήσῃ τὴν Βουλὴν πρακτικωτέραν.

§107Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἐλπίζω σιγὰ–σιγά.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ προοδευτικωτέραν.

§109Η. ΗΛΙΟΥ. Εἷς ἄλλος δὲ τομεὺς τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν ὁποίαν διαφωνοῦμεν εἶναι ἀκριβῶς ἡ ἀπεμπόλησις τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς χώρας καὶ ἡ συνομολόγησις συμβάσεων δουλοτικῶν μὲ τὸ ξένον κεφάλαιον καὶ ὑπὸ ὅρους προνομιούχους διὰ τὸ ξένον κεφάλαιον, οἱ ὁποῖοι συντρίβουν τὴν δυνατότητα τῆς ἐκβιομηχανοποιήσεως τῆς χώρας καὶ τῆς αὐτοφυοῦς ἀναπτύξεως τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Εἰς τὸν Ἑλληνικὸν τομέα, κύριοι συνάδελφοι, ἤθελον νὰ ὑπογραμμίσω ἕνα συνταρακτικὸν γεγονός, τὸ ὁποῖον εἶναι ὁ καθρέπτης τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ἐπὶ 6 περίπου ἔτη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν κ. Καραμανλῆ, συνταρακτικὸν γεγονός, ἐπαναλαμβάνω, τὸ ὁποῖον ἦλθεν εἰς φῶς τελευταίως. Ἐννοῶ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ 1961. Ἡ ἀπογραφὴ αὕτη δίδει σαφῆ εἰκόνα τῆς προϊούσης ἐρημώσεως τῆς χώρας, τῆς πτώσεως τοῦ ρυθμοῦ τῆς αὐξήσεως τοῦ πληθυσμοῦ, τῆς πτώσεως ἤτοι τοῦ ρυθμοῦ τῶν γεννήσεων καὶ τῶν γάμων τοὐτέστιν τὸν μαρασμὸν τῆς χώρας. Γηράσκει ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διότι οἱ νέοι φεύγουν, ἐξωθοῦνται ἔξω ἀπὸ τὰ σύνορα τῆς χώρας. Θὰ σᾶς ἀναφέρω μερικὰ χαρακτηριστικὰ παραδείγματα σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τοῦ μαρασμοῦ τῆς χώρας λόγῳ τοῦ ὅτι οἱ νέοι φεύγουν ἀπ’ ἐδῶ συνεχῶς. Ὁλόκληροι περιοχαὶ ὅπως ἡ νότιος Πελοπόννησος παρουσιάζουν μείωσιν τοῦ πληθυσμοῦ των. Συγκεκριμένως ἡ μείωσις τοῦ πληθυσμοῦ τῆς νοτίου Πελοποννήσου ἔφθασε τὸ 26%. Ὁ πληθυσμὸς τῶν νήσων τοῦ Αἰγαίου ἐμειώθη κατὰ 22,2% καὶ τῶν Ἰονίων Νήσων κατὰ 24,2%. Εἰς τὰ ποσοστὰ αὐτὰ συνυπολογίζω καὶ τὸ 9% τῆς γενικῆς αὐξήσεως ποὺ δὲν ἐπραγματοποιήθη εἰς τὰς περιοχὰς αὐτάς. Ἀνάλογος μείωσις τοῦ πληθυσμοῦ παρουσιάζει καὶ ἡ Ἤπειρος καὶ ἡ Δυτικὴ Μακεδονία καὶ Θράκη, καθὼς καὶ τόσοι ἄλλοι Νομοί, οἱ ὁποῖοι ὅλοι μαζὶ ἀναφορικῶς μὲ τὸ ποσοστόν, κατὰ τὸ ὁποῖον ἔχει μειωθῆ ὁ πληθυσμὸς των ὁμιλοῦν εὔγλωττα διὰ τὴν Καραμανλικὴν λεγομένην εὐημερίαν. Λέγομεν τὴν λέξιν ἀστυφιλία. Εἶναι μία λέξις εὔκολος διὰ νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὴν πραγματικότητα. Πρὶν περάσῃ ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ τὴν ἀμάθειαν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν κανόνων τῆς ἐπιστήμης, εἰς τὴν ἐποχὴν τὴν μαγικοθρησκευτικήν, μετεχειρίζοντο μερικὲς λέξεις μαγικὲς διὰ νὰ ἐξορκίσουν τὸ κακόν. Τώρα κολλᾶμε τὴν λέξιν ἀστυφιλίαν, χωρὶς νὰ ἐξετάσωμεν τὶ πραγματικὸν δρᾶμα κρύβεται πίσω ἀπὸ τὴν λέξιν αὐτήν. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι φεύγουν, φεύγουν διότι δὲν ἠμποροῦν νὰ στερεωθοῦν εἰς τὴν ζωὴν καὶ δι’ αὐτὸ προσφεύγουν εἰς τὴν μετανάστευσιν, χωρὶς νὰ εἶναι βέβαιοι, ὅτι θὰ εὕρουν ἐκεῖ ἀπασχόλησιν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Πρωτευούσης κατὰ τὰ ἔτη 1951–1961 ηὔξησε κατὰ 500.000. Ἐπίσης ἄλλο χαρακτηριστικὸν στοιχεῖον εἶναι ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῶν Ἀθηνῶν ηὔξησε κατὰ 10% καὶ τοῦ Πειραιῶς κατὰ 2%. Ἄς ἀφήσωμεν τὸ τὶ γίνεται γύρω ἀπὸ τοὺς συνοικισμούς. Ἐκεῖ εἰς τὴν ἀθλιότητα καὶ τὴν κακομοιριὰ τῆς παράγκας καὶ τῆς ξεροπλινθιᾶς καὶ ἐνδεικτικῶς εἰς τοὺς συνοικισμοὺς Ἀργυρουπόλεως 844%, Ἁγ. Βαρβάρας 280%, Καματερὸ 322%, Ἡλιούπολις 240%, Πετρούπολις 427%, Κουκουβάουνες 181%, Κορυδαλλὸς 102%, Περιστέρι 119%. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι ἀπὸ τὸ 1951 ἕως τὸ 1961, δὲν ἐξεβιομηχανίσθη ὁ τόπος. Δύο περιπτώσεις ὑπάρχουν κατὰ τὰς ὁποίας σημειοῦται αὐτὸς ὁ ὑδροκεφαλισμός. Ἡ μία εἶναι εἰς χώρας, αἱ ὁποῖαι ἀναπτύσσονται βιομηχανικῶς λόγῳ εὑρέσεως ἐργασίας καὶ ἡ ἄλλη εἶναι εἰς χώρας, ὅπου εἶναι ἐνδημικῶς ὁ λιμός, ἡ πεῖνα. Ἐπαναλαμβάνεται εἰς τὴν χώραν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη μετὰ τὸ 1881 μέχρι 1930 εἰς τὴν Καλκούταν, ὅπου ἀπὸ 870.000 ἔφθασεν εἰς 2.700.000, εἰς Βομβάην ἀπὸ 773 εἰς 1.700.000 Σαγκάη 388.000 εἰς 3.600.000 καὶ ἄλλας τινὰς χώρας, ὅπου ὁ πληθυσμὸς ἀπέθνησκεν ἀπὸ τὴν πεῖνα. Ἕνα ἄλλο δεῖγμα τῆς ἀπογραφῆς, τὸ ὁποῖον μᾶς δείχνει τὴν χρεωκοπίαν τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς, ποὺ ἐστήριξε πολλὰ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τουρισμοῦ καὶ τῶν ἐπενδύσεων εἰς τὸν τουρισμὸν εἶναι, τὸ ὅτι ἡ Λακωνία, ἡ ὁποία ἔχει τὸν Μυστρᾶν, ἡ Φωκὶς μὲ τοὺς Δελφούς, καθὼς καὶ ἡ Ρόδος, ἡ Κέρκυρα, αἱ Κυκλάδες μὲ τὴν Μύκονο καὶ ἄλλα μαγευτικὰ νησιά, εἰς τὰ ὁποῖα ἔχουν γίνει τουριστικαὶ ἐπενδύσεις, παρουσιάζουν κάθετον πτῶσιν τοῦ πληθυσμοῦ των. Δὲν εἶναι αὐτὸ τουρισμός. Ὁ τουρισμὸς ἠμπορεῖ νὰ δίδῃ ἀπασχόλησιν εἰς τὸν κ. Βασιλειάδην καὶ τὸν κ. Μυλωνᾶν, ἀλλὰ ὄχι εἰς τὸν λαόν. Ἤδη ἡ σύμβασις διὰ τῆς ὁποίας, Ἑλβετικὸς Οἶκος ἀνέλαβε τὴν ἀνέγερσιν τοῦ μεγάρου πολιτικῶν ὑπαλλήλων παρὰ τὸ Σύνταγμα, καὶ εἰς τὸν ὁποῖον ἀνετέθη καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ τουριστικοῦ ξενοδοχείου τῆς Πάρνηθος, περιλαμβάνει ὅρον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀναλαμβάνει μὲν ὁ Οἶκος αὐτὸς τὴν ἀνάληψιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως διὰ μίαν πενταετίαν, ἀλλὰ ὑπὸ τὸν ὅρον, διὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα, τοὺς κινδύνους τυχὸν ζημιῶν νὰ τοὺς ἀναλάβῃ τὸ δημόσιον. Ἐκβιομηχάνισιν νὰ κάμετε, κύριοι, καὶ ἀφήσατε τὸν τουρισμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι εὔκολος λύσις τῶν ἐργολάβων καὶ τῶν ἐκπονούντων τὰς μελέτας. Ἐκτὸς ἀπὸ τὰ μεγάλα κέντρα ἔχομεν αὔξησιν ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν διαφοροποιημένες ἐκλεκτὲς καλλιέργειες, ὅπως εἰς τὴν Νάουσαν εἰς Νομοὺς Ἠμαθίας, Πέλλης, Ἄρτης, Ἀργολίδος καὶ ἀλλαχοῦ. Ἐπίσης χαρακτηριστικὴ εἶναι παρὰ τὸν πόλεμον, τὸν ὁποῖον ἀσκοῦμεν κατὰ τῆς σιτοκαλλιεργείας —δὲν ξέρω, ὅταν θὰ τὴν ἐξοντώσωμεν ποῦ θὰ εὑρίσκωμεν τὰ 150 ἑκατομμ. δολλάρια διὰ νὰ προμηθευώμεθα τὸ σιτάρι— χαρακτηριστική, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἡ αὔξησις τῆς σιτοκαλλιεργείας εἰς τὴν Θεσσαλίαν, τὰς Σέρρας καὶ τοὺς μεγάλους σιτοπαραγωγικοὺς Νομούς. Οὕτω ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ πόλεμος κατὰ τοῦ σιταριοῦ εἶναι ἀλόγιστος καὶ ὑπηρετεῖ ἀποκλειστικῶς τὰ συμφέροντα διαφόρων διὰ τῆς παροχῆς διεξόδου εἰς τὰ ἐπιδοτούμενα ἀμερικανικὰ γεωργικὰ πλεονάσματα. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἀναπτύσσων γενικῶς τὴν πρότασιν, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σταθῶ ἰδιαιτέρως εἰς τὸ ζήτημα τοῦ σιταριοῦ. Θέλω, ὅμως, νὰ τονίσω, ὅτι διὰ τῆς τακτικῆς τῆς μὴ ἐγκαίρου ἐξαγγελίας τῆς συγκεντρώσεως — τακτικῆς, ἡ ὁποία γίνεται πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ σιτεμπορίου καὶ εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν— σήμερον συμπιέζεται ἡ ἀγορὰ ἀπὸ ἀθρόαν προσφορὰν ἐκ μέρους χρεωμένων ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι τὸ προσφέρουν ὅσο–ὅσο, τὸ πωλοῦν πρὸς 1,80. Ἐντὸς μιᾶς πρωΐας ἕνα σιτεμπορικὸν γραφεῖον τῆς Λαρίσης ἠγόρασεν 100 τόννους σιταριοῦ, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ εἶναι ἡ μεθόδευσις, διὰ τῆς ὁποίας, ἐξαναγκάζεται διὰ τῆς μὴ ἐγκαίρου ἀναγγελίας τῆς τιμῆς συγκεντρώσεως καὶ τῆς μὴ γενικεύσεως τῆς συγκεντρώσεως, νὰ ἐξαναγκάζεται, λέγω, ὁ ἀγρότης νὰ στερηθῇ τὸ προϊὸν τοῦ μόχθου του καὶ νὰ πέσουν ἐπάνω του τὰ ἁρπακτικὰ ὄρνια. Δὲν θὰ ἐπιμείνω, παρ’ ὅλον, ὅτι ἔχω πολλὰ στοιχεῖα, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Θέλω νὰ τονίσω ἐν συνεχείᾳ, ὅτι παρόμοια πράγματα, δυστυχῶς, γίνονται καὶ μὲ τὸ λάδι. Ἔχω εἰς χεῖρας μου τὴν συνοπτικὴν ἀνασκόπισιν τῆς οἰκονομίας τῆς Λέσβου, κατὰ τὸ 1960, ἑνὸς ὀργανισμοῦ δημοσίου δικαίου, τοῦ ἐμπορικοῦ καὶ βιομηχανικοῦ ἐπιμελητηρίου τῆς Μυτιλήνης. Θὰ ἠμποροῦσε νὰ ὀνομασθῇ, ὅμως, ὄχι ἀνασκόπησις, ἀλλὰ τὸ χρονικὸ τοῦ ἀργοῦ θανάτου μιᾶς ἀνθούσης ἄλλοτε περιφερείας. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀλλοπροσάλλου πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τοῦ λαδιοῦ διὰ τῆς ὁποίας ἄλλοτε ἀγοράζει ἀποθέματα ἐλαίου, ἄλλοτε ἐξάγει καὶ ἄλλοτε πάλιν εἰσάγει μούργαν καὶ σπορέλαια, μὲ τὰ ὁποῖα διευκολύνει τὴν νόθευσιν. Ξεύρετε, ὅτι διὰ τὴν πάταξιν τῆς νοθείας ὑπάρχει μία διαταγή, τῆς ὁποίας ὁ ἀριθμὸς ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς Ἐφημερίδας, 279 τῆς 23.3.1961, ἀλλὰ παρημποδίσθη ἀπὸ τὰ μεγάλα ὠργανωμένα συμφέροντα τῶν νοθευτῶν τοῦ λαδιοῦ, ἡ δημοσίευσίς της εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ ἰσχύσῃ καὶ νὰ προστατεύσῃ. Τὶ νὰ εἴπω διὰ τὰ καπνά, εἰς τὰ ὁποῖα ἐφηρμόσθησαν πέρυσιν οἱ προκρουστικοὶ ὅροι, ὅτι ἐγκατελείψαμεν τὴν ξένην ἀγοράν. Καὶ περιορίζομεν κατὰ 40% τὴν παραγωγήν, πρᾶγμα ποὺ ἐφέτος τὸ ἐκατάλαβε τὸ Κράτος, ὅτι ἦτο λάθος, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ κατεκτήθησαν αἱ ἀγοραί, τὰς ὁποίας εἴχομεν ἡμεῖς εἰς τὴν διάθεσίν μας. Τὶ νὰ εἴπω διὰ τὰ καπνά, τὰ ὁποῖα ἐφέτος μὲ τὴν πρόσθετον θεομηνίαν τοῦ περονοσπόρου προοιωνίζουν τὸ χειρότερον ἐπίπεδον ζωῆς εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς; Θὰ ἤξιζε νὰ ἀνέπτυσσε κανείς, ἐγὼ εἶχα ὁμιλήσει κατὰ τὴν ἐρώτησιν τῆς ἐπαρχίας ἐπὶ τοῦ θέματος, ὡμίλησεν ἐπίσης ὑπὸ ἄλλο πνεῦμα, ἀλλὰ συνέπεσεν εἰς τὰς προβλέψεις καὶ ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Μαῦρος, εἶχα ὁμιλήσει διὰ τοὺς ὅρους ἀπεμπολήσεως τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου μὲ τὴν παραχώρησιν τῆς ἐπιχειρήσεως λιπασμάτων εἰς τὸν

ΤΣΙΜΕΝ.

§110Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουρ. Συντονισμοῦ). Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβές, εἶναι ἀνακριβέστατον. Καὶ δὲν εἶναι μόνον ἀνακριβές, ἀλλὰ εἶναι εἰς γνῶσιν σας ἀνακριβές. Λυπηρότατον αὐτό.

§111Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, κἄπως βαρειὲς κουβέντες λέγετε. Τὰ ἀφήσατε καὶ ἐδημοσιεύθησαν εἰς ὅλον τὸν Τύπον καὶ δὲν τὰ διεψεύσατε. Ἄλλως τε, αἱ διαψεύσεις, τὰς ὁποίας ἐκάματε, ἐπεβεβαίωσαν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν.

§112Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουρ. Συντονισμοῦ). Ὑπάρχουν τὰ πραγματικὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα γνωρίζει ὅλος ὁ κόσμος.

§113Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν θὰ προχωρήσω. Θὰ ἀπασχοληθῇ ἄλλος συνάδελφος ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος καὶ θὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ σιτικοῦ περισσότερον, ὡς ἐπίσης καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν λιπασμάτων. Ἀλλ’ ἔρχομαι εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1 πρόβλημα, τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας σήμερον. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1 πρόβλημα σήμερον, εἶναι ἡ ὑποχρέωσις τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου καὶ ἡ ἀναγκαστικὴ ἀναστολὴ τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν, καθ’ οἱονδήποτε τρόπον. Κύριοι, εἶναι ἀνάγκη ἐθνικὴ ἡ ἀναστολὴ ἐπὶ 5ετίαν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν καὶ αὐτὴ ἡ ἀναστολὴ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ διεύρυνσις τῆς χρηματοδοτήσεως τῆς πιστοδοτήσεως τῆς οἰκονομίας. Καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ διεύρυνσις τῆς πιστοδοτήσεως, διότι, ὅταν συγκρίνωμεν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, τὸ στατιστικὸν δελτίον τοῦ μηνὸς Ἰουνίου, ὅτι τὸν περασμένον Μάρτιον, ἡ ἀγροτικὴ οἰκονομία εἶχε 7.600.000.000 πιστώσεις καὶ τώρα 8.100.000 000, δηλαδή, αὔξησιν 7% καὶ αἱ μεταποιήσεις ἀπὸ 9.200 ἀνῆλθον εἰς 11.200, δηλαδή, 20%, καταλαβαίνομεν, ὅτι ἕνας ἐστερημένος εἰς χρηματικὰ μέσα κλάδος τῆς οἰκονομίας μας ἀνεπαρκῶς ἀνεφοδιάζεται καὶ ἀσφυκτιᾶ. Ὁ κ. Ζολώτας εἶπεν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ αὐξήσεως. Αὐτὰ τὰ 500.000.000 ἀποτελοῦν ἁπλῶς τὰς καθυστερημένας ἐξοφλήσεις 770 καλλιεργητικῶν καὶ πολλῶν ἄλλων μὴ καλλιεργητικῶν δανείων. Δὲν εἶναι μόνον αὐτὰ τὰ 8.000.000.000, τὰ ὁποῖα χρεωστᾶ ἡ Ἀγροτικὴ οἰκονομία εἰς τὴν Α.Τ.Ε. Χρεωστᾶ εἰς τὴν ἰδιωτικὴν τοκογλυφίαν, εἰς τοὺς μπακάληδες, οἱ ὁποῖοι τοὺς πιστώνουν κάθε ἡμέραν. Χρεωστᾶ λόγῳ προπωλήσεως τῶν προϊόντων τῆς ἑπομένης χρονιᾶς ἀπὸ τὴν μεγάλην ἐξαθλίωσιν. Αὐτὸ δημιουργεῖ μεγάλας τραγωδίας. Πρὸ 15 ἡμερῶν εἴχομεν ἐκεῖνο τὸ γεγονὸς ποὺ συνδέεται καὶ μὲ τὴν νοοτροπίαν, ἡ ὁποία ἐνεφύσησε εἰς τὰ Ὄργανα τοῦ Κράτους, τὴν στυγνὴν ἀνθρωποκτονίαν τοῦ Ρουπακιᾶ. Ἐπίσης ἡ αὐτοκτονία τοῦ Κονταξῆ εἰς τὴν Κῶ. Ἐπίσης εἴχομεν πρὸ 4 ἡμερῶν καὶ κατετέθη καὶ εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, τὴν αὐτοκτονίαν τοῦ Σλαυάκη, τοῦ ὁποίου κατεσχέθη ἡ ἐσοδειά. Εἴχομεν προχθὲς καταθέσει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν αὐτοκτονίαν εἰς τὴν Ἱεράπετραν τοῦ Γεωργίου Ζομπᾶ καὶ ἕνα τηλεγράφημα τοῦ Δημάρχου Ἱεραπέτρας πρὸς τὰς Ἀρχὰς καὶ τὴν Βουλήν, τοῦ ὁποίου καταθέτω εἰς τὰ Πρακτικὰ τὸ ἀπόσπασμα ἔχον οὕτω: «Ἡ ἀδυναμία διαθέσεως τῶν τεραστίων ποσοτήτων τομάτας, τῆς παραχθείσης λόγω τῶν καιρικῶν συνθηκῶν καὶ τῶν ἄλλων ἀντιξοοτήτων κατά τι ὀψίμως, ἀλλὰ μὲ ὑψηλὸν κόστος, ἀπέθεσεν ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν παραγωγῶν συνθλιπτικὰς οἰκονομικὰς ὑποχρεώσεις ἔναντι τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Οἱ καλλιεργηταὶ ἀδυνατοῦν νὰ ἐξοφλήσουν τοὺς πιστωτάς των καὶ νὰ ἐξασφαλίσουν τὸν ἐπιούσιον. Ἤδη θρηνοῦμεν τὸν πρῶτον αὐτόχειρα, ἐνῶ ὑπὸ οἰκείων καὶ συγγενῶν ἐματαιώθησαν 4 εἰσέτι ἀπόπειραι μέχρι σήμερον». Εἴχομεν τὴν χθεσινὴν εἴδησιν, ὅτι εἰς τὴν κωμόπολιν Κρήνην Φαρσάλων, ὁ κλητὴρ ἐπῆγε μὲ θεριστὰς καὶ ἐθέρισε τὸν ἀγρὸν χήρας δι’ ἀπαιτήσεις τῶν δανειστῶν 150 δραχμῶν. Καὶ τὴν ὥραν ποὺ ὡμίλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, μοῦ ἔδωσαν δύο τηλεγραφήματα ἀνατριχιαστικά. Ἕνα ἀπὸ τὴν Ἱεράπετραν. «1) Ἀγροτικὸς κόσμος καὶ ὅλαι αἱ τάξεις τοῦ Νομοῦ Λασηθίου τελοῦν ἐν ἀναστατώσει συνεπείᾳ ἀπαγχονισμοῦ Ε. Ροβιθάκη, δευτέρου θύματος χρεῶν ἐντὸς 20– ημέρου, εἰδικῶς δὲ Ἐπαρχία Ἱεραπέτρας εὑρίσκεται ἐν ἀναβρασμῷ ἀξιοῦντων κατοίκων ρύθμισιν ἀγροτικοῦ χρέους πρὸς ἀποσόβησιν παρομοίων πολλῶν περιπτώσεων».

§114Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Συστηματικὰ ἀπασχολεῖσθε μὲ αὐτὰ τὰ πράγματα.

§115Η. ΗΛΙΟΥ. Γελᾶτε σεῖς. Ὅταν ἐξακολουθοῦν νὰ αὐτοκτονοῦν ἄνθρωποι, ἐξ αἰτίας τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε. Εἶσθε οἱ γελῶντες ἄνθρωποι.

§116Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Αὐτὰ κατασκευάζονται.

§117Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κρεμᾶ τὸ σχοινὶ στὸ λαιμό του καὶ παραδίδει τὸ πνεῦμα, δὲν τὰ κατασκευάζει αὐτά. Σεῖς, ἡ πολιτική σας, κατεσκεύασεν αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν καὶ τὸν ὄλεθρον τοῦ τόπου. Εἰς τὴν Ἱεράπετραν δευτέρα αὐτοκτονία, λόγω χρεῶν. Καὶ ἀπὸ τὴν Ἄρταν, ὅπου ἐφονεύθη ὁ Ρουπακιᾶς καὶ φοβοῦνται μήπως φονευθοῦν καὶ ἄλλοι, ἕτερον τηλεγράφημα λέγει, ὅτι: «Συνεχὴς ἄρνησις Ὑποκαταστήματος Α.Τ.Ε. Ἄρτης πρὸς οἰκονομικὴν μου ἐνίσχυσιν δι’ ἀξιοποίησιν ἀγροκτήματος καὶ παραγωγῆς μὲ ἤγαγεν ἀδήριτον ἀπόφασιν παραδώσω ἀγρόκτημα, συμφώνως ὑπ’ ἀριθ. 128019 ἀπὸ 10.6.1961 αἰτήσεώς μου πρὸς Διοικητὴν Α.Τ.Ε.». Πᾶρτε τὸ κτῆμα νὰ μὴ ἔχω οὔτε κτῆμα, οὔτε χρέη, οὔτε νταραβέρια μὲ σᾶς. Διότι τὸ ἔνταλμα τῶν 180 δραχμῶν μὲ τοὺς χωροφύλακας τοῦ κ. Καλαντζῆ, ἀποτελεῖ αἰτίαν φόνου.

§118Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Διὰ πρώτην φορὰν σημειώνεται αὐτοκτονία ἀγροτική, δι’ οἰκονομικοὺς λόγους.

§119Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ Ο.Β.Α. διὰ νὰ διαφημίσῃ τὴν Ἑλλάδα ὡς Χώραν πρὸς ξεπούλημα πρὸς τὸ ξένον κεφάλαιον, ἐξέδωσε μίαν πολυτελῆ ἔκδοσιν εἰς τὴν Ἀγγλικὴν «Ὁδηγὸς διὰ τὰς ἐπενδύσεις». Εἰς τὴν σελίδα 14 διαφημίζει, ὅτι ἐδῶ ὑπάρχει τζάμπα ἐργασία. Ὑπάρχουν 150–200.000 ἄνεργοι καὶ 700.000 ἄνεργοι εἰς τὰ χωρία. Καὶ εἶναι καὶ ὀλιγαρκεῖς, διότι σύμφωνα μὲ ἄλλον πίνακα ποὺ δημοσιεύεται εἰς τὴν σελίδα 79. Βασικὴ ὡριαία ἀμοιβὴ ἐργασίας εἰς δραχμὰς συμπεριλαμβανομένων τῶν κοινωνικῶν βαρῶν

Τὸ μέσον ὡριαῖον ἡμερομίσθιον εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι: Κλωστοϋφαντουργία 7,63, Μηχανολ. Βιομ. 8,05′ καὶ Ἀνθρακωρυχεῖα 9,10, ἐνῷ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας χώρας κυμαίνεται μεταξὺ τοῦ 17 καὶ 26%. Δηλαδὴ μεταξὺ τοῦ διπλασίου καὶ τριπλασίου. Δι’ αὐτὸ ἔχομεν τὰς μεταναστεύσεις ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, δεῖγμα καὶ τοῦτο τῆς εὐημερίας τῆς διαφημιζομένης ὡς ἐπελθούσης ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τότε δηλαδὴ τὴν 5ετίαν 1951–1955 μετανάστευσις 85.000 καὶ 1956–1960 ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς 161.700. Καθηλώνονται οἱ μισθοί, τὰ ἡμερομίσθια, αἱ συντάξεις. Ἐπιδεινοῦται ὁ τρόπος διαβιώσεως, ὥστε οἱ πλεῖστοι νὰ μὴ δικαιοῦνται νὰ ἐλπίζουν ὅτι θὰ πάρουν ποτὲ σύνταξιν. Καὶ εἰς τὸ τέλος ἐπειδὴ διατηροῦνται μόνον εἰς τὰ ἐπίπεδα τὰ ὀνομαστικὰ οἱ μισθοί, ἀλλὰ λόγῳ αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου κατὰ τὴν στατιστικὴν τῆς Γ. Συνομοσπονδίας μέσα εἰς 9 μῆνας τὸ ἔλλειμμα τῆς ἐργατικῆς οἰκογενείας ηὔξησεν ἀπὸ 1.132 εἰς 1.384 δρχ., δηλαδὴ κατὰ 250 δραχμὰς τὸν μῆνα. Δι’ αὐτὸ οἱ ἐργαζόμενοι διεκδικοῦν τὰ δικαιώματά των, κάμνουν ἐκδηλώσεις κάμνουν διαβήματα κάμνουν ἀγῶνας, ἐναντίον τῶν ὁποίων εὑρίσκουν τὶς κάννες τῶν ὅπλων ἢ τὰ κλόμπς τοῦ ἀστυνομικοῦ Κράτους. Ἐφθάσαμεν εἰς μίαν κατάλυσιν τῶν συνδικαλιστικῶν ἐλευθεριῶν, εἰς ἐξώσεις Σωματείων, εἰς καθαιρέσεις ἡγετῶν, εἰς ἐκτοπίσεις, εἰς διάλυσιν Γενικῶν Συνελεύσεων καὶ γενικῶς εἰς μίαν κατάστασιν περὶ τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ τροποποίησις ὅτι τὴν ἀγνοοῦμεν καὶ ἡ συνομωσία τῆς σιωπῆς, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ πάρουν θέσιν ὅλαι αἱ πολιτικαὶ δυνάμεις ποὺ εὑρίσκονται ἐντὸς τοῦ περιβόλου. Καὶ περνᾶμε εἰς τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, περὶ τῆς ὁποίας διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τοῦ κόστους ὅλα τὰ δημοσιεύματα τῆς κυβερνητικῆς ἢ ὀλιγαρχικῆς ἐμπνεύσεως, λέγουν ὅτι πρέπει, παρὰ τὸ χαμηλὸν ἐπίπεδον τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐργαζομένων, νὰ γίνῃ νέα ἐπίθεσις κατὰ τῆς θέσεως τῶν ἐργαζομένων διὰ νὰ κατεβάσουν τὸ κόστος καὶ καταστῶμεν ἀνταγωνιστικοί. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πρόθυμος νὰ ἑρμηνεύῃ κατὰ τρόπον τελείως ἀντίθετον πρὸς τὴν σκέψιν καὶ τὰς γνωστὰς ἀπόψεις τῆς παρατάξεώς μας τοὐλάχιστον, ἀλλὰ καὶ ἄλλων πολιτικῶν ἐκπροσώπων, νὰ ἑρμηνεύῃ ξένας σκέψεις, ὅπως συμφέρει εἰς αὐτόν, χθὲς εἶπεν, ὅτι ἡ ΕΔΑ —ἀνεφέρθη εἰς τὸ πρόσωπόν μου, ἀλλὰ φυσικὰ ἐγὼ ἀτομικὰς γνώμας δὲν ἐκφράζω, ἀλλ’ ἀπόψεις ἑνὸς κόμματος, τὸ ὁποῖον μὲ τὴν σοβαρότητα τὴν προσήκουσαν ἐμελέτησε τὸ ζήτημα — εἶπεν ὅτι ἡ ΕΔΑ εἶναι ἐναντίον τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, διότι αὐτὸ θὰ ἀποβῇ εἰς ὄφελος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἔτσι θὰ χάσῃ τὴν λείαν ὁ κομμουνισμός. Κύριοι συνάδελφοι, ἡμεῖς ἐδῶ προμαχοῦμεν καὶ διεκδικοῦμεν ὄχι βῆμα πρὸς βῆμα, ἀλλὰ — θὰ ἐπαναλάβω κυβερνητικὴν φράσιν — χιλιοστὸν πρὸς χιλιοστόν, κάθε τὶ ποὺ τείνει εἰς τὴν ἐπαύξησιν τοῦ μεριδίου τῶν ἐργαζομένων εἴτε τῆς πόλεως, εἴτε τοῦ κάμπου, εἰς τὴν κατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἀγωνιζόμεθα διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς των, διὰ τὴν ἄνοδον τῶν μισθῶν καὶ τῶν ἡμερομισθίων, διὰ τὴν ἄνοδον τῶν τιμῶν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, διὰ τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τὰς φορολογίας. Δι’ ὅλα αὐτὰ παλαίομεν καὶ σεῖς τὰ καταψηφίζετε. Ἡμεῖς ψηφίζομεν ὑπέρ. Καὶ σεῖς ψηφίζετε ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς ὀλιγαρχίας καὶ δὲν δέχεσθε καμμίαν πρότασιν, ἡ ὁποία εἶναι ὑπὲρ τῶν λαϊκῶν στρωμάτων. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιδιώκομεν τὴν πτώχευσιν τῶν λαϊκῶν στρωμάτων. Ἡμεῖς ξέρομεν ὅτι μία ἀκροτάτη ἐξαθλίωσις, ἡ ὁποία ἐκμηδενίζει τὴν θέλησιν πρὸς ἀντίστασιν, ἐκμηδενίζει τὴν θέλησιν πρὸς ἀνεξαρτησίαν, ἐκμηδενίζει τὴν δυνατότητα ἀντιστάσεως καὶ ἐξαρτᾶ ἀπὸ τὸ τελευταῖον δίφραγκον τὴν ὑπερηφάνειαν τοῦ ἐλευθέρου πολίτου, τὴν κυριαρχίαν τοῦ πολίτου, μία ἀκραία ἐξαθλίωσις εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἀντιδράσεως καὶ τοῦ φασισμοῦ μάλιστα. Μία αὔξησις τοῦ ἐπιπέδου τοῦ εἰσοδήματος τοῦ λαοῦ τοῦ παρέχει τὴν δυνατότητα μὲ αἴσθησιν κἄποιας ἀνεξαρτησίας νὰ ἀγωνισθῇ διὰ τὴν ἐλευθερίαν του καὶ τὸ ψωμί του καὶ ἑπομένως διὰ τὴν γενικὴν προκοπήν. Διότι, ὅταν ὁ λαὸς ἀγωνίζεται διὰ τὸ ψωμί του, τοῦτο σημαίνει, ὅτι ἀγωνίζεται διὰ νὰ ἀνέλθῃ τὸ εἰσόδημα καὶ ὁ πλοῦτος ὁλοκλήρου τῆς χώρας. Κύριοι συνάδελφοι, ἡμεῖς ἐξηγήσαμεν ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν μορφὴν μὲ τὴν ὁποίαν ἔγινεν ἡ συμφωνία διὰ τὴν ἔνταξιν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ὄχι ἔνταξιν ὡς ἰσοτίμου μέλους, ἀλλ’ ὑπὸ μορφὴν συνδέσεως, ὅπως προσδιορίζεται εἰς τὸ κείμενον τῆς συμβάσεως τῆς Ρώμης, ὅτι εἶναι ἡ μορφὴ μὲ τὴν ὁποίαν αἱ ἀποικίαι συνεταιρίζονται, πρῶτον, καὶ δεύτερον, δὲν ἔχει ψῆφον, ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι κατ’ οὐσίαν σήμερον εἰς τὸ στάδιον αὐτὸ καὶ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, θὰ εἶναι καταστροφή, θὰ εἶναι ὄλεθρος μέχρις ἐξαφανισμοῦ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Καὶ δὲν εἶναι ἰδική μας ἡ ἄποψις αὐτή. Συμφωνεῖ ὁ καθηγητὴς Στεφανίδης, ὁ ὁποῖος εἶναι καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου, ὁ ὁποῖος ἐκφράζει τὴν ἐπίσημον Ἀκαδημαϊκὴν οἰκονομικὴν διδασκαλίαν ἐπὶ τοῦ θέματος, καὶ ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ δὲν ἐπέτυχον αἱ Χιτλερικαὶ στρατιαὶ διὰ τῆς δυνάμεως τῶν ὅπλων, τὸ ἐπιτυγχάνει ἡ Κοινὴ Ἀγορά, ἡ ὁποία ἐπέτυχεν ἐπίσης νὰ μετατρέψῃ εἰς μετανάστας τοὺς Ἕλληνας καὶ εἰς δούλους εἰς τὰ ὀρυχεῖα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον προώρισται νὰ περιορίσῃ τὸν πληθυσμὸν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ σημερινοῦ πληθυσμοῦ συνισταμένου ἀπὸ γέροντας καὶ ἀνικάνους πρὸς ἐργασίαν. Αὐταὶ εἶναι ἀπόψεις τοῦ καθηγητοῦ κ. Στεφανίδη, τὰς ὁποίας συμμεριζόμεθα. Διότι ὅπου ὑπῆρξεν ἱστορικὸν προηγούμενον τελωνειακῆς ἑνώσεως χωρῶν ἀνισομερῶς ἀνεπτυγμένων, ὅπου μπαίνουν χῶραι μὲ μεγάλο ἐκσυγχρονισμένον τεχνικὸν ἐξοπλισμὸν καὶ χῶραι καθυστερημέναι, παρατηρεῖται ἕνα φαινόμενον, ὅτι οἱ πλούσιοι γίνονται ἀπείρως πλουσιώτεροι καὶ οἱ πτωχοὶ γίνονται ἀπείρως πτωχότεροι. Καὶ αὐτὸ ἐπαληθεύθη πρὸ 100 ἐτῶν καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεραπευθῇ εἰς 100 ἔτη. Εἰς τὴν Ἰταλίαν ἡνώθησαν βιομηχανικαὶ περιοχαὶ τῆς Βορείου Ἰταλίας μὲ τὰς καθυστερημένας τῆς Νοτίου Ἰταλίας καὶ μολονότι δὲν ὑπῆρχε κανενὸς εἴδους προκατάληψις ἐθνικιστική, ἐν τούτοις αὐτὸ ἐσήμανε τὸ Τουρῖνον, τὸ Μιλάνον καὶ γενικῶς ἡ Βόρειος Ἰταλία, νὰ ἀναπτυχθῇ εἰς βαθμόν, ὁ ὁποῖος τὴν ἔφερεν εἰς τὸ ἐπίπεδον τῶν πλέον ἀνεπτυγμένων χωρῶν τοῦ Δυτικοῦ κόσμου καὶ ὁ νότος νὰ μείνῃ εἰς μίαν καθυστέρησιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν τὴν ἐξήγαγεν ὁ τουρισμὸς καὶ αἱ ἄλλαι ψευδοαπασχολήσεις, αἱ ὁποῖαι μόνον ἐπικουρικῶς καὶ ἐπιβοηθητικῶς ἠμποροῦν νὰ παίξουν κἄποιον ρόλον. Πρὶν ἀποκτήσωμεν ἐκσυγχρονισμένην βιομηχανίαν, ἡ ἄρσις τῆς προστασίας δὲν πρόκειται παρὰ νὰ ματαιώσῃ τὴν ἐλπίδα ἐσαεὶ τῆς ἐκβιομηχανήσεώς μας καὶ νὰ μετατρέψῃ τὴν χώραν μας εἰς πηγὴν πρώτων ὑλῶν καὶ εἰς ἀγορὰν βιομηχανικῶν προϊόντων μὲ τὴν γνωστὴν ἀνισοτιμίαν μεταξὺ πρώτων ὑλῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων. Τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον Ἀθηνῶν εἰς μίαν μελέτην του, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ εἶναι τὸ ἐγκόλπιον κᾶθε βουλευτοῦ, καὶ ἐπὶ τέλους τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον δὲν εἶναι τῆς ἀριστερᾶς ἐξάρτημα, προβλέπει μείωσιν τῆς ἀπασχολήσεως ἄνω τοῦ 50%, τῆς χρησιμοποιήσεως ἐπενδεδυμένων εἰς τὴν βιομηχανίαν κεφαλαίων ἄνω τοῦ 50%, τῆς παραγωγῆς ἄνω τοῦ 50%. Ἀπὸ τὰ 410 ἑκατομμύρια δολλάρια, μόνον τὰ 50 θὰ ἐπενδύσῃ. Ἀπὸ 17 δισεκατ. παραγωγήν, εἶναι ζήτημα ἐὰν θὰ συμφέρῃ νὰ παράγωνται 7–7,5 δισεκατ. Καὶ εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 11ης Ἰανουαρίου τοῦ ἐφετεινοῦ ἔτους πάλιν τὸ ἴδιον τὸ Ἐπιμελητήριον ἀπεφάνθη ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ὅτι οἱ σύμμαχοί μας μεταχειρίζονται τὴν Ἑλλάδα κατὰ τρόπον ἀνήκουστον, οἱ δὲ Ἀμερικανοὶ ἔχουν κηρύξει ἀνοικτὸν καὶ παρασκηνιακὸν πόλεμον κατὰ τῶν καπνῶν μας. Τώρα ἀπεδείχθη ἀπὸ ὅσα εἶπε χθὲς καὶ ὁ κ. Κωστόπουλος καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος, μὲ τοὺς ὁποίους διαφωνῶ, ἀπεδείχθη ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν Ὑπουργῶν, οἱ πλεῖστοι τῶν βουλευτῶν, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δὲν ξέρει περὶ τίνος πρόκειται. Πᾶμε εἰς τὸ πέλαγος μὲ βάρκα τὴν ἐλπίδα καὶ κἄπως θὰ τὰ βολέψωμεν μὲ τὴν ἀτσιδωσύνη μας καὶ ὅτι θὰ βάλουμε εἰς τὸ χέρι τὰ 125 ἑκατομμ. δολλάρια. Ἡ ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν καὶ μὲ τὴν ἀκολουθουμένην πολιτικὴν ἐκβιομηχανίσεως ἐπέφερον μίαν πτῶσιν τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου, ἡ ὁποία εἶναι ἀνάλογος καὶ μεγαλυτέρα, παρὰ τὴν ὕπαρξιν καὶ δασμολογικῆς προστασίας καὶ κἄποιων φθηνῶν περιορισμῶν. Ὅταν οὔτε τὸ ἓν θὰ ὑπάρχῃ, οὔτε τὸ ἄλλον θὰ κατακλυσθῇ ἡ χώρα μας. Αἱ ἓξ βιομηχανικαὶ χῶραι τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς ἔχουν 900 δολλάρια κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα καὶ ἡμεῖς δὲν ἔχομεν οὔτε τὸ ἓν ἑκατοστὸν τῆς βιομηχανικῆς των παραγωγῆς. Ἡμεῖς, λοιπὸν θὰ κατακλύσωμεν τὴν ἀγοράν των ἢ ὅταν παράγωμεν ὑπὸ αὐτὸ τὸ κόστος ποὺ παράγομεν θὰ κατακλυσθῶμεν ἡμεῖς; Κύριοι, ἂς μὴ γελώμεθα, ἔχομεν συνεχῶς μίαν πτῶσιν τοῦ ἐλλείμματος τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου πρὸς τὴν Δυτικὴν Εὐρώπην. Τὸ 1960 τὸ πρῶτον τρίμηνον εἴχομεν ἔλλειμμα 34 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ ἐφέτος ἔχομεν 44.5 ἑκατομμύρια δολλάρια. Αὐτὸ ὡς πρὸς τὴν Δυτικὴν Εὐρώπην. Ὡς πρὸς τὰς Χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ἐφέτος ἔχομεν 32 περίπου ἑκατομμύρια ἔλλειμμα καὶ μὲ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν εἰς τρεῖς μόνον μῆνας, ἔχομεν ἔλλειμμα 16 περίπου ἑκατομμύρια δολλάρια. Καὶ αὐτὸ τώρα ποὺ ἔχομεν καὶ δασμοὺς καὶ κἄποιους περιορισμούς. Μεθαύριον θὰ κατακλυσθῶμεν, θὰ εἰσάγονται προϊόντα χωρὶς νὰ ἔχουν ὑποχρέωσιν καὶ ἐκεῖνοι νὰ ἀγοράσουν τίποτε. Λέγομεν, ὅτι μπαίνομεν εἰς μεγαλύτερον χῶρον. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἀποκοπτόμεθα ἀπὸ τὸν μεγαλύτερον χῶρον. Διότι, ἡ δημιουργία δασμολογικοῦ τείχους πρὸς τὰ ἔξω δημιουργεῖ δυσχερείας ἀνταλλαγῶν εἰς τὰς ἄλλας χώρας τῶν διμερῶν κλῆριγκ. Ἐφέτος ἐφθάσαμεν νὰ ἔχομεν 16 ἑκατομμύρια ἔλλειμμα εἰς ἓν τρίμηνον, σήμερον ὅμως μᾶς λέγουν μὲ μίαν ρήτραν εὐφυᾶ, περὶ χορηγήσεως δασμολογικῆς ποσοστώσεως κλπ., ὅτι δηλαδὴ διὰ νὰ μὴ σᾶς πνίξωμεν, σᾶς δίδομεν μίαν δασμολογικὴν ποσόστωσιν, ἀλλὰ τὴν σταθεροποιοῦμεν εἰς τὸ ἓν δέκατον τῶν περυσινῶν συναλλαγῶν. Καὶ τὸ ἓν δέκατον στατικὰ καὶ ὄχι δυναμικά. Πρᾶγμα ἀνεπαρκές. Ἀλλὰ θὰ προχωρήσω καὶ πάρα πέρα διὰ νὰ καταλάβετε μίαν ἄλλην πλευράν. Ἐδῶ ἔχομεν εἰς ἀνάπτυξιν τὸ ἐμπόριόν μας μὲ τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας. Καὶ εἰδικώτερον μὲ μίαν Χώραν, τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν, μὲ τὴν ὁποίαν ἀνεβαίνουν συνεχῶς αἱ συναλλαγαί μας. Ἐκάμαμεν βέβαια, ὅτι ἠμπορούσαμεν διὰ νὰ τορπιλλίσωμεν τὰς σχέσεις μας μὲ αὐτήν. Μὲ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ἀτμοπλοίου «Μάλτα», ἀλλὰ ξεπεράστηκε καὶ αὐτό. Σήμερον οἱ συναλλαγές μας μὲ αὐτήν, διαρκῶς ἀνεβαίνουν. Τὸ πρῶτον τρίμηνον τοῦ 1961 ἐφθάσαμεν νὰ μᾶς πωλήσῃ ἐμπορεύματα ἀξίας 1.400.000 καὶ νὰ ἀγοράσῃ 2.030.000 δολλαρίων. Ἔχομεν δηλαδὴ ἕνα πλεόνασμα περίπου 600.000 δολλαρίων. Διὰ νὰ κάμωμεν τώρα ἐμπόριον μὲ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν, πρέπει νὰ ζητήσωμεν τὴν ἄδειαν τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, ἐκείνης πρὸς τὴν ὁποίαν ἔχομεν πελώριον ἄνοιγμα, ἐκείνης ἡ ὁποία δὲν ἀγοράζει ἀπὸ ἡμᾶς παρὰ τὰ ἀνοικτά μας σύνορα τὰ τελωνειακά.

§120Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Δὲν εἶναι ἀκριβές. Λυποῦμαι πάρα πολύ, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀκριβές.

§121Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀφήσατε νὰ τελειώσω.

§122Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Δὲν κάμνετε ὀρθὴν ἐκτίμησιν τῶν στοιχείων.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἡλιοῦ, δὲν δέχεται διακοπάς.

§124Η. ΗΛΙΟΥ. Τόσον ὀρθὴ εἶναι, ὥστε ἐνῷ προχθὲς ἐπῆγε ἀντιπρόσωπος κρατικοῦ σχεδὸν ἱδρύματος τῆς ΑΓΡΕΞ καὶ διεπραγματεύθη τὴν ἐξαγωγὴν μεγάλης ποσότητος λεμονοπορτοκαλλίων ἑλληνικῶν, ὕστερα τοῦ εἶπον, δὲν ξέρω ἐὰν ὁ κ. Δερτιλῆς ἢ ὁ κ. Ἀβέρωφ, ἢ ὁ κ. Καλαντζῆς, ὅτι ἐνῷ τὴν ἐκπροσώπησιν τῶν γερμανικῶν συμφερόντων τὴν ἔχει ἡ Πολωνικὴ Πρεσβεία, δὲν θὰ ἠμπορῆτε νὰ πᾶτε, ἐὰν δὲν ἔχητε διαβατήριον τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, πρᾶγμα ποὺ σημαίνει θάνατον εἰς τὰς συναλλαγὰς μὲ τὴν Ἀν. Γερμανίαν. Αὐτὰ εἶναι ἐκεῖνα ποὺ κάμνετε. Ὁ κ. Στεφανόπουλος, τοῦ ὁποίου ἐκτιμῶ ἐξαιρετικὰ καὶ τὴν μόρφωσιν καὶ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίζει τὰ ζητήματα, ἐτοποθέτησε πολὺ θεωρητικὰ τὸ ζήτημα. Ἀλλά, θὰ πρέπει νὰ ἴδωμεν τί συγκεκριμένως γίνεται. Ἐδῶ, ὑπάρχει μία ἐφημερὶς κρυπτοκυβερνητική, ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὴν κατ’ ἀποκοπὴν διαφήμισιν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, καὶ ἡ ὁποία ὅμως διαπιστώνει, ὅτι καὶ τὰ τρία ἐργοστάσια ζακχάρεως ποὺ θὰ κάμωμεν, διαπιστώνει ὅτι δὲν θὰ ἠμπορέσουν νὰ λειτουργήσουν, διότι θὰ κατακλυσθῶμεν ἀπὸ ζάκχαριν εὐθηνοτέραν αὐτῆς, τὴν ὁποίαν θὰ παράγουν. Καὶ ὅτι ἀξιώσει τῆς Ὁλλανδίας, ἡ προστασία τῶν κτηνοτροφικῶν προϊόντων, περιορίζεται χρονικῶς, καὶ ὅταν τὸ φρέσκο ὀλλανδικὸ βούτυρο θὰ πωλῆται πρὸς 23 δραχμάς, ἀντίο κτηνοτροφία, κτηνοτροφικὰ προϊόντα, ψυχανθῆ καὶ ὅλα αὐτὰ ἐπὶ τῶν ὁποίων τόσα μεγαλόστομα ἀλλὰ ἀσυνάρτητα καὶ μὴ συντονισμένα λέγομεν. Ὅπως καὶ διὰ τὴν κλωστοϋφαντουργίαν καὶ δι’ ἕνα σωρὸν ἄλλα πράγματα. Ἕνα πρᾶγμα ὅμως θέλω νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι δὲν θὰ δυσκολέψῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα μόνον τὴν βιομηχανίαν, ἀλλὰ θὰ δυσκολέψῃ καὶ τὴν γεωργίαν. Ἡ σύμβασις προβλέπει ὅτι ἀνοίγουν τὰ σύνορά μας διὰ νὰ ἔρχωνται τὰ προϊόντα πλέον τῶν Χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Τὸ μόνον ὅμως ποὺ πᾶμε νὰ πάρωμεν εἶναι τὰ 125 ἑκατομμύρια δολλάρια. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται, καὶ δι’ αὐτὸ μπαίνομεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Τὰ μεσαῖα στρώματα ἐπίσης ἰδιαιτέρως θὰ ὑποφέρουν, διότι ἔναντι τῆς πρωτογόνου παραγωγῆς τῆς ἐδῶ βιοτεχνίας, τῆς ἐπιπλοποιΐας, τῶν ἐμπορορραπτῶν καὶ ὑποδηματοποιῶν, ἡ ἀγορά μας θὰ κατακλύζεται ἀπὸ προϊόντα, τὰ ὁποῖα παράγονται μὲ βιομηχανικὰς μεθόδους καὶ εἰς μεγάλην ἔκτασιν, ἀπὸ ἰταλικὰ παπούτσια π.χ. Καὶ θὰ ἐνθυμῆσθε τὴν συγκίνησιν τῶν ἐμπόρων καὶ ραπτῶν ὅταν ἐγένετο ἡ συζήτησις διὰ τὸ ἐργοστάσιον εἰς τὴν ἐλευθέραν ζώνην. Καὶ ἡσύχασαν μόνον ὅταν ἐλέχθη ὅτι δὲν θὰ πωλοῦνται ἐδῶ. Ἐὰν ὅμως δημιουργηθοῦν ἐδῶ μερικὰ μεγάλα παντοπωλεῖα, θὰ κλείσουν 20.000 μπακάλικα καὶ ἐὰν δημιουργηθοῦν 2–3 γκαλερὶ Λαφαγιέτ, θὰ κλείσουν ἑκατοντάδες μαγαζιὰ νεωτερισμῶν μὲ ἄμεσον ἐπίπτωσιν, βεβαίως καὶ ἐπὶ τῶν ἀκινήτων, μὲ ἐπαλήθευσιν τῶν προβλέψεων τῆς ΕΔΑ...

§125Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ἡ ἀναλογία τῶν μεγάλων καὶ τῶν μικρῶν βιομηχανιῶν εἰς τὴν Ἰταλίαν, π.χ. εἶναι ἡ αὐτή, ὅπως καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα σήμερον. Καὶ θὰ προσκομίσω τὴν Δευτέραν, δυστυχῶς ὄχι αὔριον, συγκεκριμένους ἀριθμούς, ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται τοῦτο. Καὶ ἐρωτᾶται, πῶς εἰς τὴν Ἰταλίαν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἤδη ἀπὸ ἐτῶν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, δύνανται νὰ ὑφίστανται αἱ μικραὶ βιομηχανίαι καὶ δὲν θὰ ἦτο τοῦτο δυνατὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα; Ἀλλὰ εἴπατε καὶ ἄλλα, σχετικῶς μὲ ὡρισμένους ὅρους τῆς συνθήκης τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ἐκ τῶν ὁποίων εἶναι καταφανές, ὅτι εἴτε δὲν τὴν ἀνεγνώσατε μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης προσοχῆς, ἢ δὲν ἀνεγνώσατε τὸ πραγματικὸν κείμενον. Διότι, δὲν παραδέχομαι ὅτι δὲν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ τὸ ἀντιληφθῆτε.

§126Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ Κυβέρνησις μᾶς ὑπεσχέθη κείμενα. Δὲν μᾶς ἔδωσε κείμενα. Ἡ κυβερνητικὴ ἐφημερὶς «Οἰκονομικὴ Πορεία» εἰς ἓν ἔντυπον...

§127Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντ.). Πῶς εἶναι κυβερνητική;

§128Η. ΗΛΙΟΥ. Τὰ ἠξεύρομεν αὐτά.

§129Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντ.). Πῶς εἶναι κυβερνητική; Σᾶς εἶπον, ἄλλωστε, χθὲς ὅτι τὰ κείμενα, τὰ ὁποῖα ἐδημοσιεύθησαν, δὲν εἶναι τὰ αὐθεντικὰ κείμενα.

§130Η. ΗΛΙΟΥ. Τὰ ἠξεύρομεν αὐτά. Εἶναι περιττὸν νὰ ἀποκαλύπτωμεν τὰς σχέσεις προσώπων καὶ ὁμάδων καὶ ὀργανισμῶν. Λοιπόν, κύριοι, ἔχομεν ἐπίσης ὡς ἀποτέλεσμα τῆς κακῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, τὴν αὔξησιν τῆς κοινωνικῆς ἀνισότητος. Μὲ τὴν ἐπιβολὴν βαρῶν ἐξοντωτικῶν εἰς τὰ μεσαῖα στρώματα καὶ μὲ τὴν ἄμεσον ταξικὴν φορολογίαν, ἐνῷ ὑπάρχει ἡ φοροδιαφυγὴ ἢ φοροαπαλλαγὴ μεγάλων εἰσοδημάτων. Γνωστὰ τὰ σκάνδαλα τῶν 11 ἑκατομμυρίων δραχμῶν εἰσοδήματος τοῦ Σ. Νιάρχου, ἀκόμη γνωστότερον καὶ κραυγαλέον τὸ χθὲς ἀνακαλυφθὲν εἰς Κρήτην σκάνδαλον τῆς πλαστογραφήσεως τῶν τραπεζικῶν βιβλίων μεγάλης Τραπέζης καὶ χρησιμοποιήσεως ἐκ δευτέρου χαρτοσήμων ἀποκολλωμένων μετὰ τὴν πρώτην χρησιμοποίησιν καὶ ἕνα σκάνδαλον φοροαπαλλαγῆς μέγα......

§131Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Ὑπάλληλος τὸ ἔκαμεν αὐτό. Ὄχι ἡ Τράπεζα.

§132Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ Τράπεζα συνήθως εἶναι μία λέξις, ἡ ὁποία δὲν προσωποποιεῖται, κἄποιο πρόσωπον ἐκφράζει ἐν προκειμένῳ τὴν πρᾶξιν, ἡ ὁποία γίνεται διὰ λογαριασμὸν τῆς Τραπέζης. Ἐγὼ παραδέχομαι, ὅτι ὄχι ἡ διοίκησις, ἀλλ’ ὁ ὑπάλληλος τὸ ἔκαμεν, ἀλλὰ τὰ κέρδη τὰ ἐκαρποῦτο ἡ διοίκησις. Ἀφήσατε τὴν κλοπὴν τοῦ χαρτοσήμου. Ἠμπορεῖ νὰ τὰ ἔβαζεν εἰς τὴν τσέπην του ὁ ὑπάλληλος, τὰ κέρδη ὅμως ἐκ τῆς ἀποφυγῆς τῆς φορολογίας καὶ τῆς τηρήσεως πλαστῶν βιβλίων τὰ ἐκαρποῦτο ἡ Τράπεζα, καὶ δὲν ἠμποροῦσε νὰ τὰ ἐκαρποῦτο κατὰ καμμίαν διαδικασίαν ὁ ὑπάλληλος.

§133Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ἡ ὑπόθεσις παρεπέμφθη εἰς τὸν Εἰσαγγελέα.

§134Η. ΗΛΙΟΥ. Καὶ κἄτι ἄλλες ὑποθέσεις θὰ εἶχον παραπεμφθῆ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα.

§135Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Μὴ δυσφημοῦμεν ἕνα λογαριασμόν.

§136Η. ΗΛΙΟΥ. Ἔχομεν λοιπὸν τὴν ἀνισότητα τῆς φορολογίας καὶ ἔχομεν ἐπίσης τὴν διαιώνισιν ἀντιλαϊκῶν φορολογιῶν, τῶν ὁποίων τὴν κατάργησιν ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις ὅπως τῆς ἐνοριακῆς εἰσφορᾶς, τῆς σχολικῆς εἰσφορᾶς κλπ. Θὰ μᾶς εἴπῃ θριαμβολογῶν, διότι θριαμβολογεῖ διὰ κἄτι τί διὰ τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιος μομφῆς, διότι παρουσίασε ὑπερέσοδα εἰς τὴν ἐφετεινὴν χρῆσιν ὡς ἂν παρουσιάζοντο ἐλλείμματα, θὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι πᾶνε τόσο καλὰ τὰ πράγματα, ὥστε ἡ ἀπόδοσις ἐκ τῶν φόρων εἶναι μεγαλυτέρα τῆς προβλεπομένης. Κύριοι συνάδελφοι, ναί. Ἀλλὰ ἀπὸ τὴν φορολογίαν τοῦ εἰσοδήματος, προεβλέπετο αὔξησις διὰ τὸ 1960 εἰς τὸ 1961 272 ἑκατομμύρια, δηλαδὴ ἀπὸ 2.650.000.000 εἰς 2.922.000.000 δραχμὰς καὶ ἐπραγματοποιήθησαν μόνον τὰ 35 ἑκατομμύρια σὲ τρεῖς μῆνες. Δὲν ἐπραγματοποιήθη τὸ ¼ εἰς τὸ ¼ τοῦ ἔτους. Διὰ δὲ τοὺς ἐμμέσους φόρους προεβλέπετο αὔξησις εἰς ὁλόκληρον τὸν χρόνον 389 ἑκατομμύρια, δηλαδὴ ἀπὸ 10.916.000.000 τοῦ 1960, 11.350.000.000 τοῦ 1961, καὶ μέσα εἰς τοὺς τρεῖς μῆνες ἐκαλύφθη τὸ 110%. Ποῖον εἶναι τὸ συμπέρασμα; Ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ δασμοί; Οἱ δασμοὶ ἐκείνων τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα εἴχομεν χαρακτηρίσει πολυτελείας τὸ 1958 καὶ ἐβάλανε προστατευτικοὺς δασμοὺς διὰ νὰ μὴ εἰσάγωνται. Τοῦτο δείχνει μίαν ἐπίτασιν τῆς κοινωνικῆς ἀνισότητος διότι δὲν εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι αὐτοκτονοῦν, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι σκοτώνονται, διότι δὲν ἠμποροῦν νὰ πληρώσουν 180 δραχμές. Διότι, ἔχουν αὔξησιν τοῦ ἐλλείμματος τῆς οἰκογενείας των, δὲν εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι χαρίζουν τὰ χωράφια εἰς τὴν ΑΤΕ διὰ νὰ γλυτώσουν τὸ κυνηγητό, δὲν εἶναι αὐτοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀγοράζουν τὰ εἴδη πολυτελείας, ἀλλὰ ἐδημιουργήθη μία ἐπίτασις τῆς κοινωνικῆς ἀνισότητος, οἱ πλούσιοι ἔγιναν πλουσιώτεροι καὶ οἱ πτωχοὶ πτωχότεροι. Καὶ οὔτε κἂν καὶ οἱ πλούσιοι ἔχουν πεισθῆ καὶ ἠδυνήθησαν νὰ ἐμπνευσθοῦν ἀπὸ τοὺς προγραμματισμοὺς τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν προβαίνουν εἰς ἐπενδύσεις, ἀλλὰ πᾶνε διὰ στεῖρες καὶ προκλητικῶς ἀντιλαϊκὲς δαπάνες. Διατί αὐτὴν τὴν πολιτικὴν τὴν ἀσκεῖ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις; Διατί αὐτὴν τὴν πολιτικὴν εἰς βάρος τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ; Διατί αὐτὴν τὴν πολιτικὴν εἰς βάρος τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ ἀσκεῖ ἡ Κυβέρνησις; Εὑρίσκεται εἰς αὔξουσαν σύγκρουσιν μὲ τὰς λαϊκὰς δυνάμεις καὶ ἐννοεῖ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν της καὶ νὰ διαιωνίσῃ τὴν παραμονήν της εἰς τὴν ἐξουσίαν διὰ τῆς ἀποθεώσεως τοῦ ἀστυνομικοῦ Κράτους, διὰ τῆς τρομοκρατίας, διὰ μεθόδων, αἱ ὁποῖαι δείχνουν διατὶ ἔδειξε τόσην ἀλληλεγγύην πρὸς τὸν Μπατίστα καὶ εἰς ἄλλας ἑταιρείας, πρὸς τὸν Μεντερὲς καὶ τὸν Σῆγκμαν Ρῆ καὶ πρὸς τοιαύτης φύσεως κυβερνήσεις ἡ κυβέρνησίς μας; Δὲν θὰ προβῶ, δεδομένου ὅτι ἄλλος συνάδελφος εἰδικὸς θὰ ἀναπτύξῃ τὸ θέμα, εἰς ἀπαρίθμησιν λεπτομερειῶν, θέλω νὰ προβάλω δύο σημεῖα ἢ τρία ἐπιτάσεως τῆς καταστάσεως. Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζομεν τὰς πυρὰς τοῦ Γʹ Ράϊχ ἐμπρὸς εἰς τὰ Πανεπιστήμια, ὅπου ἐκαίγοντο τὰ βιβλία. Σήμερα τὰ βιβλία εὑρίσκονται ὑπὸ διωγμόν. Ἡ ἐλευθέρα σκέψις εἰς τὸν τομέα τοῦτον τοῦ λεγομένου ἐλευθέρου κόσμου εὑρίσκεται ὑπὸ διωγμόν. Ἕνας ἀπὸ τοὺς κορυφαίους τῆς παιδαγωγικῆς ἐπιστήμης εἰς τὴν χώραν μας, ὁ παιδαγωγὸς Παπαμαῦρος, ἐδημοσίευσε ἕνα βιβλίον παιδαγωγικῆς, τὸ ὁποῖον ἐκυκλοφόρησεν εἰς Ἀθήνας καὶ ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Ὁ ἀνακριτὴς Ἀγρινίου, ἔκρινεν, ὅτι δι’ αὐτοῦ ἀσκεῖται κομμουνιστικὴ προπαγάνδα καὶ τὸν ἐτσάκωσε ἐπὶ παραβάσει τοῦ 509 καὶ εἶναι προφυλακισμένος. Εἴδομεν τὴν ἐγκύκλιον διὰ τὴν Ραχήλ, τὸν Ρενὰν καὶ τὸν Ρήγαν Φεραῖον. Ἀλλὰ καὶ αὔριον ἢ μᾶλλον τὴν Δευτέραν εἰς τὰ Χανιὰ δικάζονται 5 πολῖται διὰ παράβασιν τῶν ΛΑʹ καὶ ΛΒʹ ψηφισμάτων κατὰ τὰ ὁποῖα εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ ἐνόπλου ἀγῶνος ἀπηγορεύετο ἡ ἐκτύπωσις ἐντύπων ἄνευ ἀδείας τῆς ἀρχῆς, ὄχι διὰ τὸ περιεχόμενον, ἀλλὰ διότι δὲν ἐζητήθη ἡ ἄδεια τῆς ἀρχῆς. Αὐτὸ τὸ ψήφισμα ἐκρίθη μὲ ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας ἀνίσχυρον, ὡς ἀντισυνταγματικόν, καὶ ὅμως συλλαμβάνονται καὶ παραπέμπονται εἰς τὰ Στρατοδικεῖα, διότι εἶναι παράβασις ὑπαγομένη εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν Στρατοδικείων. Ξεύρετε διὰ ποῖα ἔντυπα; Διὰ τὸ πρόγραμμα τοῦ Κόμματος τῆς ΕΔΑ καὶ διὰ τὴν θέσιν τοῦ Κόμματος τῆς ΕΔΑ ἐπὶ τοῦ προγράμματος τοῦ σίτου. Δηλαδή, τὰ Κόμματα, τὰ ὑπάρχοντα καὶ τὰ λειτουργοῦντα, θὰ πηγαίνουν εἰς τὸν κ. Ρακιντζῆν ἢ Καραμπέτσον καὶ θὰ τοὺς λέγουν: διὰ νὰ κάμωμεν ἐκλογάς, αὐτὸ εἶναι τὸ πρόγραμμά μας, τὸ ἐγκρίνετε διὰ νὰ τὸ τυπώσωμεν; Καὶ αὐτὸ γίνεται κατ’ ἐκλογὴν ἐκεῖ ὅπου θέλουν νὰ ἀσκήσουν μεγαλυτέραν πίεσιν. Καὶ παραπέμπονται εἰς Στρατοδικεῖα προφυλακιζόμενοι, διότι εἶναι παράβασις κακουργήματος, ὄχι διὰ τὸ περιεχόμενον τὸ τυχὸν ἀνατρεπτικὸν ἢ μή, ἀλλὰ διὰ τὴν τυπικὴν παράβασιν, διότι δὲν ἐζήτησαν τὴν ἄδειαν. Καὶ αὐτὴ ἡ δίκη γίνεται μεθαύριον εἰς τὰ Χανιὰ καὶ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι τρεῖς ὑπόδικοι εἰς τὴν Λάρισαν καὶ τὸ πρᾶγμα θὰ ἐπιτείνετε μέχρις ὅτου φθάσωμεν εἰς τὰς ἐκλογάς. Ἔχομεν μίαν ποιοτικὴν ἔντασιν τῆς τρομοκρατίας. Ἡ ἐκτόπισις εἶναι θεσμὸς βάρβαρος. Ὑπάρχουν δικαστήρια καὶ δικαιοσύνη καὶ ἡ ἐκτόπισις εἶναι βάρβαρος, εἴτε εἰς βάρος ἑνὸς βαρώνου ἢ πρίγκηπος γίνεται, εἴτε εἰς βάρος τοῦ οἱουδήποτε ἐργάτου ἢ ἀγρότου. Ἀλλὰ τὸ γεγονός, ὅτι τὰς τρεῖς τελευταίας ἡμέρας συνέλαβον ἕνα διακεκριμένον ἰατρὸν τοῦ Ἀγρινίου, ἕνα δικηγόρον τοῦ Βόλου, υἱὸν τοῦ μακαρίτη Κουντούρη καὶ ἕνα ἄλλον δικηγόρον εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, τὸν κύριον Τέλην, τὸν ὁποῖον ἀνήρπασαν μέσα ἀπὸ τὸ Πλημμελειοδικεῖον, τὸ γεγονός, ὅτι συλλαμβάνουν πρόσωπα κοινωνικῆς προβολῆς, δεικνύει τὴν προσπάθειαν τῆς ἐντάσεως τῆς ἀκτινοβολίας τῆς τρομοκρατίας. Θέλω νὰ καταγγείλω, ἐπίσης, ὅτι κατὰ τὸ πρότυπον τῶν στρατοπέδων, διὰ τὰ ὁποῖα δικάζεται ὁ Ἄϊχμαν, τὸ κίτρινον ἄστρον τοῦ Δαυΐδ ἐπικολλᾶται εἰς Ἕλληνας πολίτας. Αἱ νέαι ταὐτότητες ζελατίνης διὰ τὸ ⅓ περίπου τῶν Ἑλλήνων ἔχουν μὲ ψιλὰ γράμματα σημειωμένον τὸ σῆμα «Δ.Κ.», δηλαδή, δρῶν κομμουνιστής. Ἐὰν σὲ πιάσῃ ἡ μαυρομύτα, πήγαινε νὰ ἀποδείξῃς, ὅτι δὲν εἶσαι ἐλέφας. Κύριοι συνάδελφοι, αἱ εὐθῦναι τῆς Κυβερνήσεως εἶναι βαρύταται καὶ κίνδυνος διὰ τὸ Ἔθνος καὶ τὸν Λαόν, ἐκ τῆς συνεχίσεως τῆς δραστηριότητός της εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς.

§137Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς αὐτό, τὸ ὁποῖον εἴπατε προηγουμένως;

§138Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶναι ἀληθέστατον καὶ τὸ ἔχετε καὶ σεῖς ὁσονδήποτε καὶ ἂν προσπαθήσητε νὰ ἀποχρωματισθῆτε. Ἴσως τὰ παιδιά σας ἢ τὰ ἐγγόνια σας. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ φθάσωμεν εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνδείκνυται εἶναι νὰ ψηφισθῇ τὸ ταχύτερον ἕνας ἐκλογικὸς νόμος, νὰ ψηφισθῇ ὁ ἐκλογικὸς νόμος βελτιωμένος κατὰ τὰς ὑποδείξεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὥστε νὰ γίνῃ νόμος μιᾶς σχετικῆς ἰσονομίας καὶ ἰσοτιμίας κατὰ τὸ ἐφικτὸν καὶ νὰ παύσῃ ὑπάρχουσα αὑτὴ ἡ πολιτικὴ ἐκκρεμότης. Θὰ ἦτο δυνατὸν μέχρις ὅτου τελειώσῃ ἡ συζήτησις καὶ πρὸ τῆς προτάσεως δυσπιστίας, θὰ ἦτο δυνατὸν μία Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ θέσῃ τὰ ἐπίμαχα ζητήματα καὶ νὰ ἰδοῦμε τί εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιωθῇ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὄχι παραχωρήσεων, τὰς ὁποίας κανεὶς δὲν ἐζήτησεν, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀποκαταστάσεως στοιχειωδῶν ὅρων ἰσότητος. Δεύτερον, τούτων γενομένων εἶναι ἀνάγκη ἡ ἐπιβλαβὴς διὰ τὴν δρᾶσιν τῆς Κυβέρνησις νὰ ἀπομακρυνθῇ τὸ ταχύτερον τῆς ἐξουσίας καὶ νὰ ἀνατεθῇ εἰς ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν ἡ διεξαγωγὴ ἐκλογῶν διὰ νὰ ἀποφανθῇ ὁ Λαός, ὁ ὁποῖος ἐν ὄψει ὅλων αὐτῶν, ὅσα βαρύνουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὅσα ἀποτελοῦν τὰ αἴτια τῆς κακοδαιμονίας τοῦ τόπου καὶ τῶν κινδύνων τῶν συμφερόντων τῆς χώρας, εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁ λαὸς μὲ τὴν ἑνότητα ποὺ ἀναπτύσσει καὶ ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἰσχύσῃ γενικώτερον εἶναι εἰς θέσιν νὰ σαρώσῃ τὴν Κυβέρνησιν–κίνδυνον τῆς χώρας καὶ νὰ ἀνατρέψῃ εἰς βάρος της ἐκείνας τὰς ἀνίσους διατάξεις, τὰς ὁποίας ἠθέλησεν ἐπωφελουμένη ἀντιθέσεων μεταξὺ ἄλλων δυνάμεων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ὠφεληθῇ καὶ μὴ ἐξυπηρετούσας τὰς ἀξιώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ὁ λαὸς καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις, αἱ ὁποῖαι ἀξιώσεις δὲν εἶναι νὰ ἐπιδιώξουν μείζονα πλεονεκτήματα τρίτης καὶ τετάρτης σειρᾶς, ἀλλὰ μία οὐσιαστικὴν ἀλλαγὴν εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Ὁ Λαός, ὁ ὁποῖος διεκδικεῖ μίαν ἀλλαγὴν περιμένει ἀπὸ τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ συμβάλλουν, ὥστε νὰ δώσουν τὴν νίκην καὶ τὴν μάχην διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἕτοιμος ὁ Λαὸς καὶ νὰ σαρώσουν μίαν Κυβέρνησιν–κίνδυνον τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§140Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κατεθέσαμεν τὴν πρότασιν δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἐπὶ τριῶν μεγάλων ἐθνικῶν θεμάτων, τὴν ὁποίαν ἐλέγχομεν ὡς πολιτικὴν μὴ ἀνταποκρινομένην πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κατηγορήθημεν, ὅτι ἐσπεύσαμεν εἰς τὴν κατάθεσιν τῆς προτάσεως ταύτης, διότι ἄλλως ἠδυνάμεθα νὰ ἐλέγξωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῶν μεγάλων αὐτῶν θεμάτων. Διὰ τρία θέματα, κύριοι συνάδελφοι, ὑπεβλήθη ἡ πρότασίς μας. Δὲν ὑπάρχει ποτὲ εἰς τὰς πραγματικὰς δημοκρατίας ἄκαιρος καὶ περιττὸς πολιτικὸς ἔλεγχος. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα προσὸν τῆς Δημοκρατίας, ὅτι ἐπιτρέπει τὸν συνεχῆ ἔλεγχον τῶν κυβερνώντων. Χαρὰ εἰς ἐκεῖνον τὸν Κυβερνήτην δημοκρατικῆς χώρας ποὺ ἐλέγχεται ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν καὶ εἶναι ἕτοιμος ἐπίσης ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὸν ἔλεγχον. Αὐτὸς ὁ Κυβερνήτης δὲν χάνει ποτὲ τὴν ἐπαφήν του μὲ τὰς λαϊκὰς μάζας. Ἄλλωστε σήμερον τὸ μόνον οὐσιῶδες ἔργον τῆς Βουλῆς εἶναι ὁ ἔλεγχος, ἔπειτα ἀπὸ τὸν κατ’ οὐσίαν, τρόπον τινά, περιορισμὸν τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου. Ἐν προκειμένῳ ἀσκοῦμεν συνταγματικὸν δικαίωμα καὶ δὲν ἔπρεπε διὰ τοῦτο νὰ ἐκνευρισθῇ ἡ Κυβέρνησις. Ἡ στάσις της ἀποδεικνύει, ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ κατέχεται ἀπὸ συναισθήματα ἀδιαφορίας καὶ ἀπὸ μειωμένην πίστιν πρὸς τοὺς κοινοβουλευτικοὺς θεσμούς. Ἡ εὐθύνη διὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς προτάσεώς μας δὲν βαρύνει ἡμᾶς ἀλλὰ τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ἐπὶ τῶν τριῶν θεμάτων τῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν πρότασιν δυσπιστίας προεκλήθη ἡ Κυβέρνησις πρὸ πολλοῦ διὰ νὰ ἐνημερώσῃ τὴν Βουλὴν καὶ ἀδιαφορεῖ. Τὸ σιτικὸν εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐμφανίζεται διὰ πρώτην φοράν, ἀποτελεῖ πάγιον πρόβλημα τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς, ἡ δὲ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀρχὴν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ ὤφειλε καὶ παγίαν πολιτικὴν νὰ ἔχῃ χαράξει ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἐγκαίρως νὰ τὴν ἔχῃ ἐξαγγείλει διὰ νὰ προστατευθοῦν οἱ σιτοπαραγωγοὶ ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν κερδοσκόπων. Ἀνέπτυξε τὸ θέμα τοῦτο ἐπαρκῶς ὁ κ. Κωστόπουλος καὶ δὲν θὰ ἐπαναλάβω τὰ ἴδια, ἁπλῶς ἐπισημαίνω τὴν θλιβερὰν ἐμφάνισιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία καὶ σήμερον δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξαγγείλῃ τὴν πολιτικήν της ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Δύο ἄλλα μεγάλα ἐπίσης θέματα θίγει ἡ πρότασίς μας, τὸ τῆς παραιτήσεως τοῦ ἐν Βόννῃ Πρεσβευτοῦ καὶ τὸ τῆς Κοινῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἀγορᾶς. Καὶ διὰ τὰ δύο θέματα τὴν εὐθύνην διὰ τὸν ἀσκούμενον σήμερον ἔλεγχον φέρει ἡ Κυβέρνησις. Ἡ παραίτησις τοῦ ἐν Βόννῃ Πρεσβευτοῦ, δὲν ἀποτελεῖ μόνον ὑπηρεσιακὸν θέμα μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ προϊσταμένου του Ὑπουργοῦ, ὅταν θίγῃ τεράστια ἀστικὰ θέματα. Δυνατὸν νὰ ἔχῃ δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὸ ὅτι δὲν δικαιοῦνται ὑπηρεσιακοὶ παράγοντες νὰ διατυπώνουν δημοσίως τὰς γνώμας ἐπὶ κρισίμων θεμάτων ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν προκειμένῳ, ὅμως, τὸ θέμα ἐδημιουργήθη ἄνευ εὐθύνης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀποτελεῖ ἕνα πολιτικὸν γεγονὸς τὸ ὅτι εἰς τὴν παραίτησίν του ὁ ἐν λόγῳ Πρεσβευτὴς ἔθιξε καὶ ἐπέκρινε τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἰδιαιτέρως συγκινοῦν τὴν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην ὅπως τὰ θέματα τῶν ἑλληνογερμανικῶν σχέσεων καὶ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Κατὰ ποίαν λογικὴν ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ ἐπικριθῇ, διότι ἀσκεῖ ἔλεγχον ἐξ αἰτίας τοῦ γεγονότος τῆς παραιτήσεως τοῦ πρεσβευτοῦ ἀνταποκρινομένη εἰς τὴν εὔλογον ἀνησυχίαν τῆς Κοινῆς Γνώμης, ἐφ’ ὅσον ἐκείνη δὲν συνετέλεσεν εἰς τὴν δημιουργίαν τοῦ γεγονότος τούτου. Ἀντιθέτως θὰ παρέβαινε τὸ καθῆκόν της ἀδιαφοροῦσα ἐν προκειμένῳ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐπιδιώκουσα νὰ τερματίσῃ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, δὲν ἐξεδήλωσε τὴν ἀπόφασίν της νὰ ἐνημερώσῃ ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας τὸ Σῶμα ἐπὶ τῶν θεμάτων τούτων. Ποῖον εἶναι ὅμως τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Πρεσβευτοῦ; Μήπως κομματικὸν ὄργανον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἢ κατώτερος διπλωματικὸς ὑπάλληλος; Πρόκειται, ὡς γνωστόν, περὶ ἑνὸς ἀνωτάτου διπλωματικοῦ ὑπαλλήλου, ἀνήκοντος ἀνέκαθεν εἰς τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν. Εἶναι πρόσωπον, τὸ ὁποῖον προωθήθη εἰς τὴν σημαντικωτάτην Πρεσβείαν τῆς Μπὸν κατ’ ἐκλογήν, ἀγνοηθέντων ἄλλων ἀρχαιοτέρων συναδέλφων του, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν βελτίωσιν τῶν Ἑλληνογερμανικῶν σχέσεων καὶ εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν εὑρίσκοντο εἰς τὸ κρισιμώτερον σημεῖον, ὥστε εὐλόγως νὰ λεχθῇ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξέλεξε διὰ τὴν ἐπίκαιρον αὐτὴν θέσιν, ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ παραιτηθέντος Πρεσβευτοῦ, τὸν καταλληλότερον. Μᾶλλον, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, τοποθετῶν τὸν παραιτηθέντα Πρεσβευτήν, δὲν εἶχεν ἀντιληφθῆ, ὅτι μεταξὺ τῶν φιλικῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὑπαλλήλων ὑπῆρχον καὶ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα νὰ μὴ κατέχωνται ἀπὸ τὸ αἴσθημα τῆς ὑποτελείας καὶ πειθαρχικῆς ὑποταγῆς εἰς τὰ κελεύσματά της, ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι θὰ διετήρουν ἀνεξαρτησίαν τῆς γνώμης των. Ἕνας Πρεσβευτής, λοιπόν, τῆς ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως, ὑπέβαλεν ἔγγραφον παραίτησιν εἰς τὴν ὁποίαν, μεταξὺ τῶν ἄλλων λόγων, τοὺς ὁποίους ἀναφέρει, ὅτι τὸν ἐξηνάγκασαν διὰ τὴν ὑποβολήν της, ἐπικαλεῖται καὶ τὸν ἐσφαλμένον χειρισμὸν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως σοβαρῶν πολιτικῶν θεμάτων, ὡς τὸ τῶν Ἑλληνογερμανικῶν σχέσεων καὶ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς καί, πέραν τούτων, τὸν χειρισμὸν τῆς ὑποθέσεως τοῦ ἐγκληματίου Μέρτεν, ἥτις προσφάτως συνετάραξε τὴν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην. Ἡ Κυβέρνησις, οὐδεμίαν, ἀνάλογον μὲ τὴν σοβαρότητα τῶν θεμάτων τούτων, ἀντίδρασιν ἐξεδήλωσε. Ἀντιθέτως ἀπήντησεν ἀορίστως δι’ ἑνὸς ἁπλοῦ ἀνακοινωθέντος καὶ μᾶλλον χλευαστικὰ καὶ εἰς τὰς ἀνακοινώσεις τῶν κ. Ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν ἐξηγήσεις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα θίγει ἡ παραίτησις τοῦ πρεσβευτοῦ ἀποτελοῦν μεγάλα ἠθικὰ καὶ πολιτικὰ θέματα καὶ δὲν ἀντιμετωπίζονται μὲ ἀνακοινωθέντα, ἀλλὰ δι’ ἔργων καὶ ἐν προκειμένῳ ἔργον ἀνάλογον θὰ ἦτο ἡ προσφυγὴ εἰς τὴν Δικαιοσύνην καὶ ἡ ἄμεσος σύστασις ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία συγκεντρώνουσα ἅπαντα τὰ σχετικὰ στοιχεῖα νὰ διετύπωνεν ἕνα ἀδιάβλητον πόρισμα, τὸ ὁποῖον θὰ καθησύχαζε τὴν κοινὴν γνώμην. Ἡ ὑπόθεσις Μέρτεν πρέπει νὰ λήξῃ ὁριστικὰ καὶ νὰ παύσῃ ἡ ἐκ ταύτης ἠθικὴ διάβρωσις τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς. Ἡ κοινὴ γνώμη πρέπει νὰ πεισθῇ, ὅτι πράγματι δὲν ἐκινδύνευσαν αἱ Ἑλληνογερμανικαὶ σχέσεις ἐκ τῆς πολιτικῆς της νὰ χειροτερεύσουν καὶ ὅτι δὲν ὑφίσταται κίνδυνος διὰ τὴν μελλοντικὴν οἰκονομικήν μας ἐξέλιξιν ἐκ τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Κατ’ ἀκολουθίαν, κ. συνάδελφοι, ἐπεβάλλετο νὰ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας προτάσεις δυσπιστίας ἐλέγχοντες τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ὑπ’ αὐτῆς ἀσκουμένην πολιτικὴν ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω κρισίμων ἐθνικῶν θεμάτων καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις λόγῳ τῆς προχειρότητος μὲ τὴν ὁποίαν τὰ χειρίζεται προεκάλεσε τὴν δυσπιστίαν μας. Λυποῦμαι πολύ, κ. συνάδελφοι, διὰ τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὰς ἐπικρίσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Θλιβερὰν ἐντύπωσιν μοῦ ἐπροξένησεν ἡ ἐπιχειρηματολογία του καὶ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον προσεπάθησε νὰ ἀντικρούσῃ τὰς ἀποδιδομένας κατηγορίας. Ἔπρεπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐνημερώσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, καταθέτων ὅλα τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα καὶ στοιχεῖα τὰ ἀπαραίτητα διὰ νὰ σχηματισθῇ σαφὴς γνώμη ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἐὰν ἐξ αὐτῶν προέκυπτεν, ὅτι αἱ κατηγορίαι ἦσαν συκοφαντικαὶ, ἡμεῖς πρῶτοι θὰ ἐχειροκροτούσαμεν. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἀποδεικνύει τὴν γνωστὴν Κυβερνητικὴν νοοτροπίαν, νοοτροπίαν ἀντικοινοβουλευτικήν, ἀλαζονικὴν καὶ ἀδιαφοροῦσαν εἰς τὰς ἐπικρίσεις μας, διότι ἔχει σταθερὰν πλειοψηφίαν ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐκεῖνο τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον συνετέλεσε ἔτι περισσότερον, ὥστε ν’ ἀνησυχήσῃ ἡ κοινὴ γνώμη ἐκ τοῦ περιεχομένου τῆς παραιτήσεως τοῦ κ. Πρεσβευτοῦ καὶ νὰ δώσῃ πίστιν εἰς τὰς καταγγελίας του, εἶναι ὅτι καὶ πρὸ τῆς παραιτήσεώς του εἶχον ἀναγραφεῖ ἐπανειλημμένως εἰς σοβαρὰς ἐφημερίδας καὶ ἔγκυρα οἰκονομικὰ φύλλα εἰδήσεις, ἐκ τῶν ὁποίων προέκυπτε τὸ κρίσιμον τῶν Ἑλληνογερμανικῶν σχέσεων, ὁ κακὸς χειρισμὸς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ θέματος τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς καὶ ἄλλων κρισίμων οἰκονομικῶν θεμάτων, τῶν ὁποίων ἡ ρύθμισις ἐξηρτᾶτο ἐκ τῶν καλῶν μας σχέσεων μετὰ τῆς Δυτικῆς Γερμανίας. Ἀνεγράφησαν εἰς τὰς ἐφημερίδας, καὶ ἔχω πρόχειρα τὰ δημοσιεύματα καὶ εἰς τὴν διάθεσίν σας, τὰ ὁποῖα δὲν ἀναγινώσκω, διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράσω, ὅτι αἱ Ἑλληνογερμανικαὶ σχέσεις εὑρίσκονται εἰς κρίσιμον σημεῖον, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ διεφώνησε καὶ δὲν ὑπογράφει τὴν συνθήκην ἐγκαταστάσεως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δυστροπεῖ νὰ παράσχῃ ἀναδρομικὴν προστασίαν εἰς τὸ Γερμανικὸν κεφάλαιον, ἐκυκλοφόρησε δὲ καὶ ἡ πληροφορία, περὶ ἐμπαιγμοῦ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ θέμα τοῦ Ἐργοστασίου Ἀλουμινίου. Ἐμπαιγμοῦ, ἀναξίου σοβαρότητος μιᾶς οἱασδήποτε Κυβερνήσεως. Διότι, δὲν ἀρνεῖται κανεὶς τὸ δικαίωμα εἰς μίαν Κυβέρνησιν, διαπραγματευομένην ἐθνικὰ συμφέροντα, νὰ συναλλάσσεται ἐλευθέρως μὲ οἱανδήποτε Χώραν, ἀλλὰ ἀποδοκιμάζομεν τὴν ἔλλειψιν θάρρους διὰ τὸν χειρισμὸν καὶ ἐπικρίνομεν τὴν πολιτικὴν τοῦ ἐμπαιγμοῦ. Πρόκειται, κ. συνάδελφοι, περὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ Ἐργοστασίου Ἀλουμινίου. Ὅταν εὑρίσκοντο εἰς τὴν Γερμανικὴν Πρωτεύουσαν οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς σχετικῆς συμβάσεως, ἐνεθυμήθη, ὅτι ἠδύνατο νὰ διαπραγματευθῇ καλλίτερα μὲ τὴν Γαλλικὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀνεκάλεσε τὴν ἐντολὴν της πρὸς ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως μὲ τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν. Φυσικόν, λοιπόν, ἦτο νὰ δημιουργηθῇ ψυχρότης εἰς τὰς μετὰ τῆς γερμανίας σχέσεις μας, ὥστε αἱ δηλώσεις τοῦ πρεσβευτοῦ νὰ μὴ θεωρηθοῦν ἀφιστάμεναι τῆς πραγματικότητος. Ἀλλὰ τελικῶς ἡ Κυβέρνησις, πληροφορούμεθα, ὅτι κατέληξε νὰ ἀποδεχθῇ ὅσα ἐπρότεινον αἱ Γερμανικαὶ ὑπηρεσίαι, ὡς πρὸς τὰ ἐκκρεμῆ ἑλληνογερμανικὰ θέματα καὶ τότε πρὸς τὶ ἡ κωλυσιεργία ἐπὶ δύο ἔτη, ἡ ὁποία ἀναμφιβόλως ἔγινε ἐπὶ ζημίᾳ τῶν ἑλληνικῶν οἰκονομικῶν συμφερόντων. Ὀρθῶς ὑπεβάλαμεν τὴν πρότασιν δυσπιστίας καὶ καλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ παράσχῃ ἐξηγήσεις πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Δυστυχῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁμιλήσας ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἔδωκε μίαν ἀπάντησιν ἀσαφῆ καὶ ἀόριστον, ἡ ὁποία δὲν ἱκανοποιεῖ, οὔτε τὴν Βουλήν, οὔτε τὴν κοινὴν γνώμην. Δὲν μᾶς ἀπήντησεν, οὔτε διὰ τὴν χειροτέρευσιν τῶν πρὸς τὴν Γερμανίαν ἐξαγωγῶν μας κατὰ τὴν τελευταίαν διετίαν, δεῖγμα τοῦ κακοῦ χειρισμοῦ τῶν ἑλληνογερμανικῶν θεμάτων. Ὑπενθυμίζω, ὅτι αἱ ἑλληνικαὶ ἐξαγωγαὶ εἰς τὴν Δ. Γερμανίαν, ἐνῷ τὸ 1957 ἔφθασαν τὰ 56.743.000 δολλάρια, κατῆλθον τὸ 1960 εἰς 37.469.000 δολλάρια, ἐν ἀντιθέσει μὲ τὰς εἰσαγωγάς, αἵτινες ηὐξήθησαν εἰς 111 ἑκατ. δολλάρια. Ἀσαφῆ ἰδίως καὶ κατὰ πολὺ ἀντίθετα πρὸς τὴν πραγματικότητα ὑπῆρξαν τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ θέμα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Ἡ Κυβέρνησις ἐχειρίσθη τὸ μέγα τοῦτο θέμα, κατὰ τὸν πλέον πρόχειρον καὶ ἀμελέτητον τρόπον καὶ κατέληξε νὰ ἐπιτύχῃ τὴν μὴ χείρωνα λύσιν ἐξευτελιζομένην καὶ ἐπαιτοῦσα ἐπὶ διετίαν τὴν συμπαράστασιν τῶν συμμάχων μας. Ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία ἐθυσιάσθη κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον διὰ τὴν νίκην τῶν συμμάχων της, τοὺς ἐξελιπάρει διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, ἐξελιπάρει νικητὰς καὶ ἡττημένους καὶ τοῦτο, διότι δὲν εἶχε ἡ Κυβέρνησις τὴν στοιχειώδη προνοητικότητα ἐγκαίρως ν’ ἀξιοποιήσῃ τὸ πλούσιον ἠθικὸν ἐνεργητικὸν τῆς Χώρας μας, ἀλλὰ νὰ προσέξῃ καὶ τὰς συστάσεις καὶ τὰς ὑποδείξεις τῶν ἁρμοδίων ξένων καὶ Ἑλλήνων οἰκονομικῶν παραγόντων. Ἡ ἱστορία, ὡς γνωστόν, τῆς Ε.Ο.Κ. ἀρχίζει, κυρίως, ἀπὸ τοῦ 1952, ὅτε ὑπεγράφη ἡ σύμβασις τῶν ἓξ Κρατῶν διὰ τὸν χάλυβα καὶ τὸν ἄνθρακα, καὶ ἐσταθεροποιήθη κατὰ τὸ 1955, ὅταν εἰς τὴν Μεσσήνην ὑπεγράφη τὸ 1955 ἡ γενίκευσις τῆς συμφωνίας δι’ ὅλα τὰ προϊόντα τῶν χωρῶν αὐτῶν, ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας ἦτο ἡ συμφωνία τῆς Ρώμης τὸ 1957. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἦτο φανερόν, ὅτι σταθερὰ ὁδηγούμεθα εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς καὶ ὅτι ὠφείλαμε νὰ προσανατολισθῶμεν πρὸς αὐτήν. Ἡμεῖς, ἀντιθέτως, ἠγνοήσαμεν τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ προσεγειώθημεν πρὸς τὴν ΕΖΕΣ, ἡ ὁποία δὲν ἀφεώρα γεωργικὰ προϊόντα καὶ ἐπὶ πλέον ἔγινεν ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν μόνον διὰ νὰ ἀντιδράσῃ ὑπὲρ τῶν ἰδίων της συμφερόντων καὶ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Συνεπῶς, τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐνετάχθημεν εἰς τὴν ΕΖΕΣ δὲν ἠδυνάμεθα νὰ διαπραγματευθῶμεν μὲ τὴν Ε.Ο.Κ., εἶναι εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἄλλως τε, ἦτο γνωστὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου ἦσαν ὑπὲρ τῆς ἐντάξεώς μας εἰς τὴν κοινὴν ἀγορὰν ὡς καὶ οἱ ἑλληνικοὶ ὑπηρεσιακοὶ παράγοντες. Ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, δι’ ἀποφάσεώς του 114896)57 συνέστησεν ἐπιτροπήν, ἵνα μελετήσῃ τὸ θέμα τοῦτο καὶ αὕτη διὰ τοῦ πορίσματός της ἀπεφάνθη, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν ΕΟΚ (ἀναγινώσκει τὸ σχετικὸν πρακτικόν). Ἐπὶ πλέον ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις διὰ τοῦ κ. Ἔρχαρτ, ὅτε τὸν ἐπεσκέφθη εἰς Βόννην ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Παπαληγούρας, ὑπέδειξε σαφῶς, ὅτι συμφέρον τῆς Ἑλλάδος ἦτο ἡ ἔνταξίς της εἰς τὴν κοινὴν ἀγοράν. Ὑπάρχει δὲ ἐπ’ αὐτοῦ πρακτικὸν, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταθέσῃ διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή. Σημαίνων κυβερνητικὸς παράγων, ὁ κ. Κασιμάτης, ἔγραψεν ἄρθρον εἰς τὴν ἐφημερίδα «Βῆμα», διὰ τοῦ ὁποίου ἐπικρίνει κατ’ οὐσίαν τὴν ἀσκηθεῖσαν κυβερνητικὴν πολιτικὴν εἰς τὸ θέμα αὐτό, «..... (ἀναγινώσκει).....». Ὅταν, λοιπόν, αὐτὰ τὰ λέγουν οἱ κυβερνητικοὶ παράγοντες, τί ἄλλο χρειάζεται νὰ προσθέσωμεν ἡμεῖς διὰ νὰ ἀποδείξωμεν τὸν ἀξιοθρήνητον χειρισμὸν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἔκρινε, ὅτι ἠδύνατο τὸ θέμα νὰ τὸ χειρισθοῦν οἱ ὑπηρεσιακοὶ παράγοντες καὶ δὲν ἀντελήφθη, ὅτι ἦτο θέμα καθαρῶς πολιτικόν, καὶ ὤφειλε νὰ τὸ εἶχε συλλάβει ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ νὰ τὸ χειρισθῇ προσωπικῶς, ὅταν ἀκόμη ὑπῆρχεν εὐνοϊκὸν διεθνὲς κλῖμα καὶ ἦσαν πλέον νωπαὶ αἱ θυσίαι τῆς Ἑλλάδος ὑπὲρ τοῦ συμμαχικοῦ ἀγῶνος. Ἀντ’ αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις ἐντάσσει τὴν Χώραν κατ’ ἀρχὴν εἰς τὴν ΕΖΕΣ καὶ μετὰ τὴν ἀποτυχίαν της σκέπτεται τὴν ἔνταξιν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ ὑποβάλλει σχετικὴν αἴτησιν. Ἐν τῷ μεταξύ, ὅμως, οἱ Ἰταλοὶ καὶ οἱ Γάλλοι εἶχον σταθεροποιήσει τὴν θέσιν των, ὡμίλουν ἀπὸ θέσεως ἰσχύος μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ὑποστῶμεν τὸν ἐξευτελισμόν, νὰ ἐπισκέπτεται ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς Ἑλλάδος τὰς χώρας αὐτὰς καὶ νὰ λαμβάνῃ ὑποσχέσεις, αἱ ὁποῖαι οὐδέποτε νὰ τηρῶνται. Καὶ εἰς ἐπιστέγασμα ὅλων αὐτῶν ἔρχονται αἱ καταγγελίαι τοῦ ἐν Βόννῃ Πρεσβευτοῦ, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ὁ τελείως ἄστοχος καὶ ἀνεπιτυχὴς χειρισμὸς τοῦ θέματος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Παραλλήλως, ὅμως, κ. συνάδελφοι, πρὸς τὸ θέμα τῆς ἐντάξεως, ἀνακύπτει ὀξὺ θέμα τῆς προσαρμογῆς τῆς οἰκονομίας μας ἐν ὄψει τῆς ἐντάξεώς μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ ποίαν πολιτικὴν ἐτήρησεν ἐν προκειμένῳ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ὅ,τι βαρύνει τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ὅτι ἐνῷ εἶχε προοπτικὴν ἐντάξεως, δὲν ἔπραξεν ἕως σήμερον οὐδέν, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ ἐλπίς, ὅτι ἡ ἔνταξις θὰ μᾶς ὠφελοῦσε. Διότι τὸ θέμα δὲν εἶναι ἂν θὰ ἐνταχθῶμεν, ἀλλ’ ἂν ἐντασσόμενοι θὰ ἐπιβιώσωμεν. Αἱ χῶραι ποὺ μετέχουν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινότητος, προηγοῦνται ἀπὸ ἡμᾶς εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας των, κατὰ 50 ἔτη καὶ εἶναι δύσκολον νὰ ἐννοηθῇ, πῶς εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς μὲ μίαν προϊστορίαν ὀλίγων ἐτῶν καὶ μίαν προοπτικὴν προσαρμογῆς 10–20 ἐτῶν νὰ κατορθώσωμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὰ αὐτὰ ἐπίπεδα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως μὲ τὰς λοιπὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, αἱ ὁποῖαι, φυσικά, συνεχῶς θὰ ἐξελίσσωνται. Εἶναι γεγονός, ὅτι συνεχῶς διατυποῦνται ἀνησυχίαι καὶ φόβοι ἐκ μέρους τῶν ἐκπροσώπων τῶν παραγωγικῶν τάξεων τῆς χώρας, ὅτι δὲν ἔχουν ληφθῆ τὰ ἀπαραίτητα μέτρα διὰ τὴν προσαρμογὴν τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς καὶ τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας, πρὸς τὴν δημιουργουμένην ἐκ τῆς Ε.Ο.Κ. κατάστασιν καὶ δι’ αὐτὸ κρούομεν τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου. Ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι εἶχεν ἡ Ἀντιπολίτευσις ὑποχρέωσιν καὶ πολιτικὸν συμφέρον νὰ ἀσκήσῃ κριτικὴν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὄχι νὰ δυσφορῇ.

§141Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μοῦ ἐπιτρέπετε;

§142Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Εὐχαρίστως, κ. Πρόεδρε.

§143Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Συμφωνῶ μαζί σας ἀπολύτως, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ἀναγνωρίσητε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀρέσκεται ἰδιαιτέρως εἰς τὸ νὰ ὑφίσταται κριτικὴν καὶ ἔλεγχον, διότι τῆς δίδεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ εὐκαιρία ἀπαντήσεως, ἀντεπιθέσεως καὶ διαφωτίσεως ἀπὸ τῆς ἰδικῆς της πλευρᾶς. Ἀλλὰ αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε πρὸ ὀλίγου, ὅτι δηλαδὴ εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ εὐκαιρία νὰ διαφωτίζῃ τοὺς ἐπιτιθεμένους κατ’ αὐτῆς, τοὺς ἀσκοῦντας, δηλαδή, κριτικήν, αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ γίνῃ. Εἶναι μοιραῖον, ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ θέλῃ νὰ μὴ διαφωτίζεται, εἶναι μοιραῖον νὰ μὴ θέλῃ νὰ ἀναγνωρίζῃ τὴν ἀλήθειαν. Ὅ,τι καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅσα στοιχεῖα καὶ ἐὰν δώσωμεν, ὅσας ἀνταποδείξεις καὶ ἂν προσφέρωμεν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πείσουν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὰ ὦτα διὰ νὰ ἀκούσουν. Καί, δυστυχῶς, αὐτὸ συμβαίνει μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἢ σχεδὸν πάντοτε, οὐ μόνον ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας χώρας.

§144Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Δυνάμεθα νὰ ἀντιστρέψωμεν τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν σημασίαν δίδει εἰς τὰς ὑποδείξεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πάντως, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐν ἐσχάτῃ ἀναλύσει θὰ κρίνῃ καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπρεπε νὰ δυσφορῇ, διότι ἠσκήσαμεν κριτικὴν εἰς τὸ τέλος τῆς Συνόδου διὰ τοῦ μόνου δυνατοῦ τρόπου, δηλαδή, διὰ τῆς ὑποβολῆς προτάσεως δυσπιστίας, καὶ ὤφειλε νὰ παράσχῃ κἄθε ἄνεσιν διὰ τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως μομφῆς. Περαίνων, κύριοι, θὰ ἤθελα καὶ πάλιν νὰ τονίσω, ὅτι, ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶναι συνεπὴς πρὸς τὸ καθῆκον της καὶ τὰς ὑποχρεώσεις της, θὰ πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ μεταβολὴν εἰς τὴν πολιτικὴν της νοοτροπίαν, ὁπότε θὰ μεταβληθῇ καὶ ὁ ρυθμὸς τῆς διοικήσεως καὶ ἡ οἰκονομικὴ πολιτική, πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Χώρας. Ἐὰν ἐπιμείνῃ εἰς τὴν πολιτικήν της, τὴν μέχρι τοῦδε ἀκολουθουμένην ὑπ’ αὐτῆς, θὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσῃ πολιτικὰς ἀνωμαλίας καὶ ἂς ἀναμετρήσῃ τὰς εὐθύνας της. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ Κέντρου).

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κιτσίκης, ἔχει τὸν λόγον.

§146Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ «Οἰκονομικὸς Ταχυδρόμος» εἰς χθεσινόν του κύριον ἄρθρον, ἐχαρακτήρισε τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Ε.Κ.Α., ὡς ἕνα τῶν σοβαρωτέρων γεγονότων τῶν τελευταίων ἐτῶν, ἀνάλογον τῶν μεγάλων διεθνῶν συνθηκῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἡ Ἑλλὰς ἐκέρδισε τὴν ἐθνικήν της ἀνεξαρτησίαν. Καὶ ἡμεῖς χαρακτηρίζομεν τὸ γεγονὸς τοῦτο, ὡς σοβαρώτατον καὶ ἀνάλογον πρὸς τὴν Μικρασιατικὴν καταστροφήν.

§147Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουρ. Συντονισμοῦ). Ὁ κ. Ἠλιοῦ εἶχεν εἴπει, ὅτι ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν κοινὴν ἀγοράν, τοῦ ἐνθυμίζει τρεῖς μεγάλας καταστροφάς, τὴν ἅλωσιν τῆς Κωνσταντινουπόλεως, τὴν Μικρασιατικὴν καταστροφὴν καὶ τὴν ἐχθρικὴν κατοχήν. Καὶ τοῦ εἶπον, ὅτι ἐλησμόνησε, μίαν Τετάρτην, τὰς καταστροφάς, τὰς ὁποίας ἐπήνεγκεν εἰς τὸν τόπον ἡ δρᾶσις, ἡ ἐγκληματική, τῶν συμμοριτῶν τοῦ κομμουνισμοῦ.

§148Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ τηρήσωμεν τὰ συμπεφωνημένα καὶ νὰ μὴ ὑπάρχουν διακοπαί.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκόμη περισσότερον, θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ καὶ τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, νὰ μὴ διακόπτουν.

§150Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ βαρυτάτην ἀμέλειαν, συνεπαγομένην τεραστίας εὐθύνας, διότι δι’ ἕνα τόσον σοβαρὸν γεγονός, ὡς εἶναι ἡ σύνδεσις τῆς Χώρας μὲ τὴν Ε.Κ.Α., ἐτήρησε σιγὴν καὶ δὲν παρεχώρησεν ὅλα τὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ παρακολουθήσωμεν τὰς διαπραγματεύσεις, τὰς ἀρξαμένας ἀπὸ τοῦ 1957 διὰ τὴν σύνδεσιν τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Ε.Κ.Α. Δὲν ἔχομεν ἄλλα στοιχεῖα, παρὰ μόνον τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, περιεχομένην εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 2ας Φεβρουαρίου εἰς ἐρώτησιν τοῦ κ. Κωστοπούλου καὶ μερικῶν βουλευτῶν τῆς Ε.Δ.Α., μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἐμοῦ. Ἔχομεν κατόπιν τὴν συζήτησιν τῆς 7ης Φεβρουαρίου, τὴν σχετικὴν μὲ τὴν μὴ κατάθεσιν αἰτηθέντων σχετικῶν ἐγγράφων. Αἱ περισσότεραι πληροφορίαι ἐδόθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ τὴν 5ην Ἀπριλίου, εἰς ἀνακοινώσεις πρὸς τὸν Τύπον διὰ τὴν ὑπογραφεῖσαν συμφωνίαν. Ἐβεβαίωσε τότε, ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἑβδομάδων θὰ μεταφρασθῇ καὶ ἐκτυπωθῇ ἡ συμφωνία συνδέσεως καὶ ἡ συνθήκη τῆς Ρώμης, ἀλλὰ ἔκτοτε, καίτοι παρῆλθον 3 μῆνες περίπου, δὲν ἐτήρησε τὴν ὑπόσχεσίν του. Τέλος, ἔχομεν τὰς ἀνευθύνους μεταφράσεις τῆς συμφωνίας συνδέσεως, τῶν ὁποίων ἡ ἀκρίβεια ἀμφισβητεῖται. Δὲν ἔχομεν, ἑπομένως, τίποτε ποὺ νὰ μᾶς διαφωτίζῃ ἐπὶ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ γεγονότος ὑψίστης πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς σημασίας, προωρισμένου ν’ ἀσκήσῃ τεραστίαν ἐπιρροήν, καθ’ ἡμᾶς καταστροφικήν, εἰς τὰς τύχας τῆς Χώρας μας. Δὲν γνωρίζομεν μὲ ποῖα κίνητρα ὡδηγήθη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀπόφασιν συνδέσεως, δὲν γνωρίζομεν ἐὰν ἐνήργησε καὶ πῶς ἐνήργησε διὰ τὴν προστασίαν τῶν Ἑλληνικῶν οἰκονομικῶν συμφερόντων. Ἐκτὸς τῶν ἐλαχίστων αὐτῶν στοιχείων ἐγράφησαν πολλὰ ἄρθρα εἰς τὸν ἡμερήσιον καὶ περιοδικὸν Τύπον, ὑπάρχουν δὲ καὶ δύο μελέται ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐντάξεως τῆς Χώρας μας εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἕνωσιν τῶν ἕξ. Ὅλαι αἱ μελέται καὶ τὰ ἄρθρα, ἀκόμη καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν τὰς πολιτικὰς θέσεις διὰ τὴν ἑνοποίησιν τῆς Εὐρώπης καὶ τὴν σύνδεσιν τῆς Ἑλλάδος, περιέχουν ἀπείρους ἐπιφυλάξεις διὰ τὰς οἰκονομικὰς συνεπείας τῆς συνδέσεως. Χωρίς, ὅμως, κανένα δισταγμὸν ἐναντίον τῆς συνδέσεως ἐκφράζεται ὁ τακτικὸς καθηγητὴς τῆς πολιτικῆς οἰκονομίας εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν κ. Δημοσθένης Στεφανίδης, εἰς διαφόρους μελέτας του, περιληφθείσας εἰς τὸ ἄρτι ἐκδοθὲν σύγγραμμά του «Ἐθνικὴ Οἰκονομικὴ Πολιτική», ἐπισημαίνων τὰς ὀλεθρίας συνεπείας. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ, ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη μελέτη, προσφέρουσα πολυτίμους σκέψεις διὰ τὴν ἀξίαν τῆς συνδέσεως, θέτουσα τὰς προϋποθέσεις καὶ ἐπιδιώξεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἡ σύνδεσις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συζητηθῇ, προϋποθέσεις καὶ ἐπιδιώξεις, ὅμως, ἀναμφισβητήτως φανταστικὰς καὶ ἀνεφίκτους. Αἱ βάσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων θεμελιοῦται ἡ πολιτικὴ τῆς Ἑλλάδος «ἔναντι τῶν τάσεων Εὐρωπαϊκῆς οἰκονομικῆς ἑνοποιήσεως» —αὐτὸς εἶναι ὁ τίτλος τοῦ βιβλίου— δὲν ὑπάρχουν καὶ ὁλόκληρον τὸ οἰκοδόμημα τῶν σκέψεων καταρρέει. Ἡ μελέτη αὐτὴ ἔχει ἐξαιρετικὴν σημασίαν, ἐξ αἰτίας τοῦ ρόλου, τὸν ὁποῖον ἔπαιξεν ὁ συγγραφεύς της εἰς τὴν πολυκύμαντον περιπέτειαν τῆς συνδέσεως, ἐδημοσιεύθη εἰς τὸ «Ἀρχεῖον Μελετῶν καὶ Ὁμιλιῶν» τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀνήκει εἰς τὸν κ. Ἰωάννην Πεσματζόγλου, τὸν ὑποδιοικητὴν τῆς Τραπέζης, τὸν χειριζόμενον ἀπὸ τριετίας τὸ ζήτημα τῆς συνδέσεως, ὑπογράψαντα τὴν συμφωνίαν. Περὶ τῆς μελέτης τοῦ κ. Στεφανίδη, θὰ ὁμιλήσω ἀργότερον. Θὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὸν δεύτερον. Τὸ βιβλίον τοῦ κ. Πεσματζόγλου, περιέχει σοφὰς καὶ πολυτίμους γνώμας, κἄθε ἄλλο, ὅμως, γνώμας τὰς ὁποίας ἠκολούθησε καὶ εἶχε ὑπ’ ὄψει κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις. Θέλω νὰ σᾶς ἀναγνώσω περικοπάς τινας τοῦ βιβλίου αὐτοῦ. Εἰς τὴν σελίδα 18 γράφει: «Ὅταν καταργηθῇ ἡ εὐχέρεια διατηρήσεως ἢ μεταβολῆς τῶν δασμῶν καὶ ἄλλων περιορισμῶν εἰς τὰς εἰσαγωγὰς ἐξαφανίζεται τὸ κυριώτερον μέσον ρυθμίσεως τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς μιᾶς χώρας ἔναντι τοῦ ἐκτὸς αὐτῆς κόσμου καὶ καταργεῖται τὸ κυριώτερον στοιχεῖον τῆς οἰκονομικῆς της αὐτοτελείας». Τὶ ἄλλο περισσότερον θὰ ἔλεγεν ὁ βουλευτὴς τῆς Ε.Δ.Α. ἢ ὁ οἱοσδήποτε ἐχθρὸς τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, περισσότερον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Πεσματζόγλου, σχετικῶς μὲ τὴν κατάργησιν τῶν δασμῶν; Εἰς τὴν σελίδα 20 γράφει τὰ ἑξῆς: «Ἀλλ’ ἡ ὀξύτης τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος τῶν Νοτιομεσογειακῶν χωρῶν, δηλαδή, τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Νοτίου Ἰταλίας, εἰς οὐσιωδῶς δὲ μικρότερον βαθμὸν τῆς Ἰρλανδίας, συνίσταται εἰς τὴν συνδρομὴν τοῦ χαμηλοῦ κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος καὶ τῆς σοβαρᾶς ἀνεργίας καὶ ὑποαπασχολήσεως. Διὰ τὰς χώρας αὐτὰς ἡ γεωργική των ἀνάπτυξις, καίτοι ἐπιτακτικὴ καὶ ἀπαραίτητος, εἶναι ἀνεπαρκῆς, ὁ δὲ τεχνικὸς των συγχρονισμὸς καὶ ἡ ἐκβιομηχάνισις ἀποτελοῦν τὰς μόνας δυνατὰς διεξόδους. Ἡ ἐξαφάνισις τῆς δασμολογικῆς προστασίας πρὶν ἐξασφαλισθοῦν συνθῆκαι σχεδὸν πλήρους ἀπασχολήσεως εἰς τὰς χώρας αὐτάς, κινδυνεύει νὰ προκαλέσῃ σοβαρὰν ἀνάσχεσιν τῆς οἰκονομικῆς των ἀναπτύξεως, χωρὶς νὰ ἀποκλείεται καὶ κάμψις τῆς οἰκονομικῆς των δραστηριότητος μὲ σοβαρὰς κοινωνικοπολιτικὰς συνεπείας». Τὶ περισσότερον λέγομεν ἡμεῖς. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν ὑφισταμένην ἀνεργίαν καὶ τὴν ὑποαπασχόλησιν νὰ συνδεθῶμεν μὲ τὴν Κοινὴ Ἀγοράν. Σημειωτέον, ὅτι τὸ πενταετὲς πρόγραμμα προβλέπει, ὅτι καὶ μετὰ τὴν πάροδον τῆς πενταετίας, ἡ ἀνεργία νὰ εὑρίσκεται εἰς τὸ αὐτὸ ἐπίπεδον. Ἑπομένως, δὲν θὰ ὑπάρχουν, οὔτε τότε, οὔτε βραδύτερον αἱ προϋποθέσεις διὰ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Εἰς τὴν σελίδα 21, ὁ κ. Πεσματζόγλου, γράφει, ὅτι «ἀποτελεῖ ἐθνικῶς ἀπαράδεκτον λύσιν ἡ μαζικὴ μετανάστευσις πρὸς τὰς περαιτέρω ἀναπτυχθησομένας εὐρωπαϊκὰς περιοχάς, ὅπου ἐκδηλοῦται σπάνις ἐργατικῶν δυνάμεων», δηλαδή, πρὸς τὴν Γερμανίαν. Καὶ ὅμως, αὐτὴν τὴν ἐθνικῶς ἀπαράδεκτον λύσιν ἔχει υἱοθετήσει ἡ Κυβέρνησις καὶ θεωρεῖ ἐθνικὴν πολιτικὴν τὸ ξερίζωμα τῆς Ἑλληνικῆς νεολαίας καὶ τὴν μεταφορὰν της εἰς τὰ σκλαβοπάζαρα τῆς Γερμανίας. Λέγει, ἐν συνεχείᾳ, ὁ κ. Πεσματζόγλου, ὅτι: «Οἱ κίνδυνοι καθίστανται ἀκόμη ἀπειλητικώτεροι, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι μέσα εἰς τὸ πλαίσιον μιᾶς ἑνιαίας εὐρωπαϊκῆς ἀγορᾶς θὰ ἐκδηλωθοῦν ἰσχυραὶ προωθητικαὶ δυνάμεις εἰς τὰς βιομηχανικῶς ἀνεπτυγμένας χώρας τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης. Ἐνῷ δὲ εἰς τὰς χώρας αὐτὰς τὰ εἰσοδήματα θὰ αὐξάνωνται πιθανώτατα μὲ συμπτώματα ὑπεραπασχολήσεως εἰς τὰς οἰκονομικῶς ἀσθενεῖς χώρας τῆς Νοτίου Εὐρώπης (ἑπομένως εἰς τὴν Ἑλλάδα) ὑπάρχουν σοβαροὶ κίνδυνοι ἐπεκτάσεως τῆς ἀνεργίας καὶ ὑποαπασχολήσεως». Εἰς τὴν σελίδα 22 γράφει: «Κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἐξεδηλώθησαν εἰς πολλὰς ἐκ τῶν βιομηχανικῶς λίαν προηγμένων εὐρωπαϊκῶν χωρῶν συμπτώματα στενότητος ἐργατῶν. Πρέπει νὰ ἀναμένεται ὅτι ἡ ἐπιτάχυνσις τῆς οἰκονομικῆς μεγενθύσεως, ἡ ὁποία θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν οἰκονομικὴν ἑνοποίησιν τῆς Εὐρώπης, θὰ συγκεντρωθῇ εἰς τὰς βιομηχανικῶς ἀνεπτυγμένας περιοχὰς ὁπότε τὰ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἐκδηλωθέντα συμπτώματα θὰ εἶναι πιθανῶς οὐσιωδῶς ἐντονώτερα. Τοιούτου εἴδους ἐξελίξεις θὰ προκαλέσουν ποικίλας διαταραχὰς καὶ τὴν διεύρυνσιν τῶν ἀντιθέσεων μεταξὺ τῶν ταχέως προαγομένων καὶ τῶν ἐν καθυστερήσει χωρῶν, μὲ σοβαρὰς κοινωνικοπολιτικὰς συνεπείας». Εἰς τὴν σελ. 25: «Ἐπιδίωξις τῆς πολιτικῆς θὰ εἶναι ἡ ἐπιτάχυνσις τῆς ἀναπτύξεως τῶν οἰκονομικῶς ἀσθενεστέρων εὐρωπαϊκῶν χωρῶν μέχρι πλήρους σχεδὸν ἀπασχολήσεως τοῦ ἐργατικοῦ των δυναμικοῦ, ὁπότε καὶ μόνον θὰ εἶναι κατ’ ἀρχὴν δυνατὸν ἄνευ σοβαρῶν κινδύνων νὰ ἀντιμετωπισθῇ ὁ ἀνταγωνισμὸς ἐκ τῶν βιομηχανικῶς προηγμένων εὐρωπαϊκῶν χωρῶν». Εἰς τὴν σελ. 35: «Συγκεκριμένη ἐπιδίωξις τῆς πολιτικῆς θὰ εἶναι ἡ δημιουργία τὸ ταχύτερον δυνατὸν εἰς τὰς ὑπὸ ἀνάπτυξιν εὐρωπαϊκὰς χώρας συνθηκῶν σχεδὸν πλήρους ἀπασχολήσεως ὁπότε καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὰς ὁμοίας πρὸς αὐτὴν χώρας ὁ ρυθμὸς δασμολογικῶν μειώσεων». Ὁ κ. Πεσματζόγλου ἀντιλαμβάνεται ὅτι ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Οἰκονομικὴν Κοινότητα σημαίνει ἐγκατάλειψιν πάσης προσπαθείας βαρείας ἐκβιομηχανίσεως. Εἰς τὴν σελ. 41 γράφει: «ἡ δὲ ἐπιταχυνομένη τεχνικὴ πρόοδος θὰ ὁδηγήσῃ κατ’ ἀνάγκην εἰς τὴν συγκέντρωσιν τῆς παραγωγῆς τῶν βιομηχανικῶς ἀνεπτυγμένων χωρῶν εἰς «προηγμένα» βιομηχανικὰ εἴδη καθ’ ὃν χρόνον τὰ ἁπλούστερα προϊόντα ἐλαφροτέρας βιομηχανίας θὰ ἐγκαταλείπωνται εἰς τὰς ὀλιγώτερον ἀνεπτυγμένας χώρας μὲ ἀργούσας ἐργατικὰς δυνάμεις». Τὸ συμπέρασμα ἀπὸ τὴν μελέτην τοῦ κ. Ἰωάννου Πεσματζόγλου, τὸν ὁποῖον θὰ ἐφαντάζετο κανεὶς διαπρύσιον κήρυκα τῶν πλεονεκτημάτων τῆς συνδέσεως, ποὺ ἐπεδίωξε καὶ ἐπέτυχεν ὕστερα ἀπὸ διαπραγματεύσεις τριῶν ἐτῶν, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψεν ὡς πληρεξούσιος Ὑπουργὸς καὶ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι πραγματικὰ καταπληκτικόν. Ἀπορῶ πῶς τὸ βιβλίον τοῦ κ. Πεσματζόγλου δὲν περιελήφθη στὸν κατάλογο τῶν ἀπηγορευμένων βιβλίων τῆς ΑΣΔΑΝ (γέλωτες). Ὕστερα ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσίν της καθίσταται σαφὲς ὅτι μὲ τὴν σύνδεσιν γινόμεθα ὁ πτωχὸς συγγενής, ὁ ἀξιοθρήνητος οὐραγὸς τῆς ὁμάδος τῶν ἓξ καὶ τῶν κυριαρχούντων τὴν ὁμάδα μονοπωλίων. Ἀποτελεῖ οἰκτρὰν πλάνην νὰ νομίζωμεν ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ δημιουργήσῃ ἀνταγωνιστικὰς βιομηχανίας σὲ σημεῖον, ὥστε μετὰ τὴν παρέλευσιν τῶν μεταβατικῶν περιόδων μετὰ 12 ἢ 22 χρόνια θὰ εἰσάγῃ βιομηχανικὰ προϊόντα εἰς τὴν Γερμανίαν, τὴν Γαλλίαν, τὸ Βέλγιον, χῶραι, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔχουν ἐπιτελέσει τεραστίας προόδους. Προκύπτει ἀπὸ τὴν μελέτην, ὅτι ἡ Ἑλλάς, χωρὶς νὰ ἐξασφαλίσῃ οὐδεμίαν ἀπὸ τὰς προϋποθέσεις ποὺ ἔθεσεν ὁ κ. Πεσματζόγλου διὰ τὴν σύνδεσιν, παρεδόθη ἁλυσόδετη στὰ οἰκονομικὰ συμφέροντα τῶν μεγάλων οἰκονομικῶν μονοπωλίων τῆς Εὐρώπης, συμφέροντα ποὺ ρυθμίζουν τὴν πολιτικὴν τοῦ Δυτικοῦ κόσμου. Διότι εἶναι ἀνάγκη, ἀμέσως νὰ λεχθῇ ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς Ἑνώσεως εἶναι κυρίως πολιτικός. Καὶ εἰς αὐτὸν τὸν ἀμφιβόλου ἀξίας πολιτικὸν σκοπὸν προσφέρεται ὡς οἰκονομικὸν ὁλοκαύτωμα ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἡ Ἑλλὰς συνδεομένη ὅπως συνεδέθη μὲ τὴν ΕΟΚ καὶ ὡς μέλος τοῦ ΝΑΤΟ χάνει πλέον κάθε ἴχνος οἰκονομικῆς καὶ πολιτικῆς ἀνεξαρτησίας, κάθε ἐλευθερίαν ρυθμίσεως τῆς ἐσωτερικῆς καὶ ἐξωτερικῆς της πολιτικῆς. Αἱ οἰκονομικαὶ ἐξαρτήσεις ἀπὸ τὴν ΕΟΚ συμπληρούμεναι μὲ τὰς ὑποχρεώσεις της πρὸς τὸ ΝΑΤΟ τὴν μεταβάλλουν εἰς ἄβουλον πιόνι τῆς πολιτικῆς τῶν Δυτικῶν Δυνάμεων ἀνίκανον ν’ ἀντιταχθῇ εἰς οἱανδήποτε πολιτικήν των ἀξίωσιν. Ἀλλὰ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπιδιώκουσα μὲ τόσην ἐπιμονὴν τὴν σύνδεσιν, εἶναι βέβαιον ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἀπέβλεψε εἰς οἰκονομικὰ ὠφελήματα ἡ μελέτη τοῦ κ. Πεσματζόγλου σαφῶς τ’ ἀποκλείει ἐφ’ ὅσον οὐδεμία τῶν προϋποθέσεων ποὺ θεωρεῖ ὡς ἀπαραιτήτους εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀλλ’ ἀντίθετα ἐν γνώσει τῶν καταστροφικῶν οἰκονομικῶν συνεπειῶν, ἠθέλησε νὰ προσθέσῃ νέας ἁλύσεις διὰ τὴν πολιτικὴν ὑποδούλωσιν τῆς χώρας, νὰ μεταβάλῃ τὴν Ἑλλάδα εἰς ἐπαρχίαν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Δύσεως. Εἴχαμεν τὴν στρατιωτικὴν ἐξάρτησιν, ἀπεκτήσαμεν τὴν ὁλοκληρωτικὴν οἰκονομικὴν ἐξάρτησιν συνεδέθημεν ἰδιαιτέρως μὲ τὸ δυτικογερμανικὸν κεφάλαιον πρὸς δόξαν τῶν ἀπολογητῶν τῆς πολιτικῆς τῆς ὑποτελείας. Ἡ ΕΟΚ κυριαρχεῖται ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, ἡ ὁποία ἀποβλέπει πάντοτε εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἡγεμονίαν τῆς Εὐρώπης. Ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν ΕΟΚ σημαίνει ἐκτὸς τῶν ἄλλων, διάνοιξιν μιᾶς εὐρυτάτης λεωφόρου διὰ τὴν οἰκονομικὴν διείσδυσιν τῆς Γερμανίας εἰς τὸ νευραλγικὸν αὐτὸ σημεῖον, ποὺ ἀποτελεῖ ὁρμητήριον διὰ τὰς οἰκονομικὰς ἀποβάσεις εἰς τὰς χώρας τῆς Ἐγγὺς καὶ Μέσης Ἀνατολῆς. Αἱ ἀνεμπόδιστοι ἐγκαταστάσεις ξένων βιομηχανιῶν, δηλαδὴ κατὰ τὸ πλεῖστον Γερμανικῶν περὶ οὗ ὁμιλεῖ ἡ συμφωνία, θὰ δημιουργήσουν τὸ προγεφύρωμα διὰ τοιαύτην ἐξόρμησιν. Εἴδομεν τί γράφει ὁ μᾶλλον ἁρμόδιος ὁ κατ’ ἐξοχὴν ὑπεύθυνος διὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμφωνίας κ. Ἰωάννης Πεσματζόγλου. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ μὴ γνωρίζῃ τί ἀναφέρεται εἰς τὸ βιβλίον αὐτό.

§151Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ἐὰν ἀναγνώσητε τὸ βιβλίον αὐτὸ ἀπὸ ἀρχῆς μέχρι τέλους, θὰ δῆτε ὅτι εἶναι ἄλλο τὸ νόημα ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀναφέρετε σεῖς.

§152Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Ἐγὼ τὸ ἔχω ἀναγνώσει ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους. Ἀλλὰ διὰ σᾶς, ἀποτελεῖ ἀποκάλυψιν. Σκοπὸς λοιπὸν τῆς συνδέσεως μὲ τὴν ΕΟΚ εἶναι πολιτικὸς καὶ ὄχι οἰκονομικός. Μεταβαλλόμεθα εἰς μίαν ἐπαρχίαν τῆς Δύσεως, καὶ τὸ κάμνομεν αὐτὸ μὲ ἄπειρον ἀγαλλίασιν, διότι θὰ ἔχωμεν τὴν τιμὴν νὰ εἴμεθα μαζὶ μὲ τοὺς Ἕξ. Ἡ φιλία τῶν Ἕξ εἶναι γνωστὴ ἀπὸ τὸ παρελθόν. Γνωρίζετε ἴσως, ὅτι ὅταν ἦτο Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὁ κ. Στεφανόπουλος καὶ ἀργότερα ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ κατηρτίζοντο προγράμματα ἀνασυγκρυτήσεως, μὲ κεντρικὴν ἰδέαν τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Ἑλλάδος, τὰ ὁποῖα ὑπεβάλοντο εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Συνεργασίας, ἐξέσπασε λυσσώδης ἀντίδρασις ἐκ μέρους τῶν βιομηχανικῶν χωρῶν τῆς Εὐρώπης, ἀκριβῶς, ἐκείνων ποὺ ἀπετέλεσαν ἀργότερα τὴν Ε.Ο.Κ., ἐναντίον τῆς Χώρας μας. Καὶ πρέπει, ἀκόμη, νὰ γνωρίζετε, ὅτι ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἑλληνικῆς ἀντιπροσωπείας τότε εἰς τὸν Ο.Ε.Ο.Σ. κ. Λέανδρος Νικολαΐδης, κατήγγειλε τὴν ἀντίδρασιν τῶν Δυτικο–εὐρωπαϊκῶν Δυνάμεων καὶ τῶν ΗΠΑ, εἰς ἄρθρον του δημοσιευθὲν εἰς τὰ «Τεχνικὰ Χρονικά». Μᾶς ἔλεγαν, ὅτι εἴμεθα χώρα γεωργικὴ καὶ πρέπει νὰ παραμείνωμεν γεωργική, ὅτι ἀποκλείεται ἡ ἐκβιομηχάνισις τῆς Ἑλλάδος. Τὸ 1952 εὑρέθη, υἱοθετῶν τὰς ἀντιλήψεις αὐτάς, ὁ ἀείμνηστος Βαρβαρέσσος, εἰς τὴν πλήρη ἡττοπαθείας ἔκθεσίν του πρὸς τὸν Πρωθυπουργὸν Πλαστήραν, δεχθεὶς ὅτι εἴμεθα γεωργικὴ Χώρα καὶ ὅτι δὲν μποροῦμεν νὰ ἀνέλθωμεν οἰκονομικῶς διὰ τῆς ἐκβιομηχανίσεως. Αὐτὰς τὰς ἀπόψεις ὑπεστήριζον τότε οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ οἱ Δυτικοευρωπαῖοι, οὕτω δὲ ἐματαιώθη κἄθε προσπάθεια σχετικὴ μὲ τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Χώρας. Ὁμιλῶ, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τόσον πάθος, διότι εἶμαι ὁ πρῶτος ποὺ τὸ 1943, μέσα εἰς τὴν κατοχήν, ὡς πρύτανις τοῦ Πολυτεχνείου, ἐπρόβαλα τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Χώρας, ὡς τὴν μοναδικὴν λύσιν τοῦ οἰκονομικοῦ μας προβλήματος καὶ εἶπον, ὅτι ἡ ἐκβιομηχάνισις ὀφείλει νὰ εἶναι ὁ σκοπὸς ὅλων ἐκείνων ποὺ θὰ ἔχουν τὴν τιμὴν νὰ διευθύνουν τὰς τύχας τῆς Χώρας μας εἰς τὸ μέλλον. Ἡ ἀντίδρασις τῶν βιομηχανικῶν Χωρῶν ἐξεδηλώθη καὶ ἀργότερον ποικιλοτρόπως, λόγου χάριν εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς Λαρύμνης. Ἡ οἰκτρὰ ἀποτυχία ὀφείλεται εἰς τὸν Κρούπ. Ὁ καθηγητὴς κ. Στεφανίδης, τοῦ ὁποίου αἱ ἀξιόλογοι μελέται καὶ σήμερον, ἀλλὰ καὶ ἄλλοτε ἐμνημονεύθησαν μεταχειρίζεται ἀπερίφραστον ἐπιστημονικὴν γλῶσσαν διὰ νὰ χαρακτηρίσῃ τὰς συνεπείας τῆς ἐπιδιωκομένης τότε καὶ πραγματοποιηθείσης σήμερον συνδέσεως. Εἰς τὴν σελίδα 172 τοῦ συγγράμματός του «Ἐθνικὴ Οἰκονομικὴ Πολιτικὴ» ὁμιλῶν διὰ τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Μεγάλης Βρεταννίας γράφει: «Συγκεκριμένως ἐλησμονεῖτο καὶ δυστυχῶς λησμονεῖται σήμερον ἔτι, ὅτι τὴν ἐξέχουσαν ἐμποροβιομηχανικὴν θέσιν τῆς Ἀγγλίας ἐδημιούργησε πρωτοφανὴς συνδυασμὸς προστατευτικῶν μέτρων διαρκείας δύο καὶ πλέον αἰώνων, ἐλησμονεῖτο καὶ λησμονεῖται ὅτι ἡ μεταγενεστέρα ἀνταγωνίστρια τῆς ἀγγλικῆς γερμανικὴ βιομηχανία διῆλθε — παρ’ ὅλην τὴν ἰδιαιτέραν εὔνοιαν τοῦ φυσικοῦ συντελεστοῦ — μέσῳ μακροχρονίου ἐπίσης καὶ ἐντόνου δασμολογικῆς προστασίας. Ἐλησμονεῖτο τέλος ὅτι ἡ ἐξωτερικὴ ἐμπορικὴ πολιτικὴ τῶν Ἡν. Πολιτειῶν ἐστηρίζετο μέχρι τῶν παραμονῶν τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου καὶ ἐν πολλοῖς στηρίζεται ἀκόμη ἐπὶ τῶν προστατευτικῶν δασμῶν τῆς ἐγχωρίου βιομηχανικῆς παραγωγῆς, ἐξιχθέντων ἐνίοτε — ἀναλόγως τῶν φιλοπροστατευτικῶν διαθέσεων τοῦ εἰς τὰς προεδρικὰς ἐκλογὰς ἐπικρατοῦντος κόμματος — εἰς λίαν ὑψηλὰ ἐπίπεδα». Ἡμεῖς εἴμεθα σπουδαιότεροι. Ἀποτινάσσομεν τοὺς δασμοὺς εἰς 12 ἢ 22 χρόνια μόνον! Σχετικῶς μὲ τὰς ἐπεκτατικὰς ὀρέξεις τῆς Γερμανίας, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα γράφει εἰς τὰς σελίδας 175 καὶ 176: «Κατὰ τὰς παραμονὰς τοῦ δευτέρου πολέμου εἶχεν ὁλοκληρωθῆ ἡ γερμανικὴ ἐθνικοσοσιαλιστικὴ διδασκαλία περὶ «ζωτικοῦ χώρου», μετὰ δὲ τὰς πρώτας φάσεις τοῦ πολέμου δὲν ἀπέκρυπτεν ἡ ὡς νικήτρια ἐμφανιζομένη Γερμανία τὰς προθέσεις της περὶ μεταπολεμικῆς ἀσκήσεως ἐμποροβιομηχανικοῦ μονοπωλίου ἐπὶ τῶν ὑπ’ αὐτῆς κατακτηθεισῶν καὶ κατακτηθησομένων περιοχῶν τῆς Εὐρώπης καὶ τῆς Ἀφρικῆς, τῆς Ἀσίας προοριζομένης διὰ παρεμφερῆ ἰαπωνικὴν οἰκονομικοπολιτικὴν δραστηριότητα. Οἱ τεράστιοι οὗτοι ζωτικοὶ χῶροι θὰ ἐξειλίσσοντο οὕτω εἰς τελωνειακούς, μὲ ἐσωτερικὴν ἐλευθερίαν ἀνταλλαγῆς ἐμπορευμάτων καὶ ὑπηρεσιῶν καὶ ὑψηλὰ ὁπωσδήποτε δασμολογικὰ τείχη ἔναντι τῶν τρίτων χωρῶν. Ὅ,τι δὲν ἐπέτυχεν ἡ Γερμανία διὰ τῆς δυνάμεως τῶν ὅπλων ἐπιδιώκεται εἰρηνικῶς ὑπὸ τῆς τριάδος τῶν μεγάλων ἠπειρωτικῶν εὐρωπαϊκῶν κρατῶν (Γερμανίας, Γαλλίας καὶ Ἰταλίας) καὶ τῶν κρατῶν τῆς BENELUX ἀπὸ τοῦ τέρματος τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου καὶ ἐμφανέστερον ἀπὸ τῆς συνομολογήσεως τῆς εὐρωπαϊκῆς κοινοπραξίας ἄνθρακος καὶ χάλυβος. Παρεμπιπτόντως παρατηρῶ ὅτι ἀποτελεῖ πλάνην δεινὴν καὶ ἐπικίνδυνον νὰ πιστεύῃ τις ὅτι ὁ ἐθνικοσοσιαλισμὸς καὶ ὁ φασισμὸς ὑπῆρξαν μεμονωμέναι ψυχολογικαὶ ἐκδηλώσεις ὀλίγων ἐξάλλων πολιτικῶν, χωρὶς συμμετοχὴν τῶν μεγάλων λαϊκῶν μαζῶν. Ἡ ἰμπεριαλιστικὴ ὁρμὴ ἐκδηλουμένη μὲ πολιτικά, ἀλλὰ καὶ οἰκονομικὰ μέσα, ἔχει τὰς ρίζας της εἰς τὴν ψυχὴν τῶν λαῶν καὶ λαμβάνει ἑκάστοτε τὰς ποικιλωτέρας ἀποχρώσεις. Καρπὸς λοιπὸν τῶν ἐπιδιώξεων τούτων εἶναι ἡ συμφωνία τῆς Ρώμης τῆς 25ης Μαρτίου 1957». Εἰς τὰς σελίδας 178 καὶ 179 γράφει: «Ἡ ὠφέλεια δὲν θὰ εἶναι βεβαίως ἡ ἰδία δι’ ὅλους τοὺς ἑνουμένους λαούς, εἶναι οὗτοι μετρίως ἀνεπτυγμένοι ἢ καὶ ὑπανάπτυκτοι, τότε ὀφείλομεν νὰ κάμωμεν διαστολὴν μεταξὺ τῶν νεωτέρων τούτων μελῶν τῆς ἑνώσεως καὶ τῶν παλαιοτέρων. Τὰ πρῶτα εἶναι καταδικασμένα νὰ παραμένουν ἐν στασιμότητι ἢ καὶ νὰ ὀπισθοδρομοῦν, διότι ὁ ἀνταγωνισμὸς τῶν προηγμένων δὲν θὰ ἐπιτρέπῃ εἰς αὐτὰ δυνατότητα ἀναπτύξεως». «Αἱ καθυστερημέναι χῶραι ὀπισθοδρομοῦν ἐντὸς τῆς οἰκονομικῶς ἀνομοιόμορφα κράτη περιλαμβανούσης τελωνειακῆς ἑνώσεως, ἐνῷ αἱ προηγμέναι προάγονται ὁλοὲν περισσότερον, ἐπὶ ζημίᾳ — ἐννοεῖται — τῶν καθυστερημένων. Ὅ,τι χάνουν αἱ πρῶται εἰς πλοῦτον καὶ εἰς πληθυσμόν, τὸ κερδίζουν αἱ δεύτεραι. Ἰδοὺ διατὶ αἱ τοιαῦται τελωνειακαὶ ἑνώσεις ἐθεωρήθησαν πάντοτε ὡς παρὰ φύσιν καὶ ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς μέσα τῆς αἰσχροτέρας μεταξὺ τῶν λαῶν οἰκονομικῆς ἐκμεταλλεύσεως». «Τοιαύτην λοιπὸν λείαν ζητεῖ νὰ συγκομίσῃ ἡ τελωνειακὴ ἕνωσις τῶν Γερμανῶν, Γάλλων καὶ Ἰταλῶν διὰ τῆς προσκλήσεώς της πρὸς τὰς ὑπαναπτύκτους ἢ μετρίως ἀνεπτυγμένας εὐρωπαϊκὰς χώρας, ὅπως προσχωρήσουν εἰς αὐτήν». Οὐδέποτε βουλευτὴς τῆς ΕΔΑ ἐχρησιμοποίησε τοιαύτην γλῶσσαν διὰ νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν ἕνωσιν ὡς ἐκείνην τὴν ὁποίαν χρησιμοποιεῖ ἡ ἐπιστήμη, εἰς τὴν σελίδα...

§153Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντ.). Πρὸ ὀλίγου ὅμως εἴπατε ὅτι θὰ εἶσθε σύντομος καὶ ἐδῶ ἀποδεικνύεται, ὅτι μᾶς ἀναγινώσκετε τρεῖς–τρεῖς τὰς σελίδας.

§154Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Τελειώνων κ.κ. Ὑπουργοί, πρέπει νὰ γνωσθοῦν ὡρισμένα πράγματα: Εἰς τὴν σελίδα 180. «Καὶ ὅταν ὅμως τὰ ἐπιπροσθοῦντα εἰς τὴν οἰκονομικήν μας πρόοδον ἐμπόδια ἠμποροῦν κατὰ βάσιν νὰ ἀρθοῦν, κατὰ τὸν διανυθησόμενον πρὸς τοῦτο μακρὸν χρόνον αἱ οἰκονομικῶς προηγμέναι χῶραι δὲν πρόκειται, ὡς εἰκός, νὰ μείνουν στάσιμοι. Χάρις εἰς τὸ προβάδισμά των, χάρις εἰς τοὺς εὐνοϊκωτέρους ὅρους οἰκονομικῆς των διαβιώσεως θὰ ἐπιτελοῦν ἅλματα, καθ’ ὃν χρόνον ἡμεῖς θὰ κάμνωμεν μόνον βήματα πρὸς τὰ πρόσω». Εἰς τὴν σελίδα 182. «Ἡ ἕνωσις συνέστη πρὸς κάρπωσιν τῶν ὠφελημάτων ἐκ τῆς εὐρύνσεως τοῦ κύκλου τῶν συναλλαγῶν μεταξὺ τῶν ἑνουμένων εὐρωπαϊκῶν κρατῶν καὶ ἐπικουρικῶς πρὸς παρακώλυσιν τῆς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τῶν ὑπαναπτύκτων χωρῶν». «Ἄν ἡ Ἑλλὰς ἐλάμβανε τὴν ἀπόφασιν νὰ προσχωρήσῃ εἰς τὴν τελωνειακὴν ἕνωσιν Γερμανίας–Γαλλίας–Ἰταλίας θὰ ἔπρεπεν ἐν πρώτοις νὰ ἀποβάλῃ τὴν ἐλπίδα περαιτέρω ἐκβιομηχανίσεώς της. Ἡ ἐκβιομηχάνισις ὅμως τῆς πατρίδος μας ἀποτελεῖ ζήτημα ζωῆς ἢ θανάτου δι’ αὐτήν». Εἰς τὴν σελίδα 185, ὑπάρχει ἡ περικοπή, τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Ἡλιοῦ. «Προσχώρησις τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ὑπὸ κατασκευὴν τελωνειακὴν ἕνωσιν θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα ὅπως μόνον ἓν τμῆμα, οὐχὶ μεγαλύτερον τοῦ ἡμίσεος τοῦ σημερινοῦ ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, ἠμπορεῖ νὰ ἀνευρίσκῃ ἐφεξῆς ἐπὶ τοῦ πατρῴου ἐδάφους ὑποφερτὴν παραγωγικὴν ἐνασχόλησιν. Τὸ ἕτερον ἥμισυ θὰ ἦτο καταδικασμένον εἰς χειροτέραν τῆς σημερινῆς οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν καὶ τελικῶς εἰς ἐξωτερικὴν μετανάστευσιν». Εἰς τὴν σελίδα 191: «Ἡ ἵδρυσίς της δέον νὰ θεωρηθῇ ὡς μέγα οἰκονομικὸν ἀτύχημα τῆς πατρίδος μας, καθὼς καὶ τῶν ὑπὸ παρεμφερεῖς συνθήκας εὑρισκομένων κρατῶν δεδομένου, ὅτι ὡς παρετήρησα ἤδη, σκοπός της εἶναι ἡ ἔντασις εἰς τοὺς κόλπους της τῆς βιομηχανικῆς δραστηριότητος καὶ ὁ πειθαναγκασμὸς τῶν γεωργικῶν χωρῶν ὅπως ἐγκαταλείψουν κἄθε ἰδέαν ἐκβιομηχανίσεως μὲ ὅλας τὰς θλιβερὰς τούτου συνεπείας. Συμμετοχὴ τῆς Ἑλλάδος, μόνον ὡς ἐθνικὴ αὐτοκτονία θὰ ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ. Ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν θὰ ἐξηφανίζετο ὑπὸ τὴν πίεσιν τοῦ «ἐσωτερικοῦ» πλέον ἀνταγωνισμοῦ τῶν βιομηχανιῶν τῆς Γερμανίας, τῆς Γαλλίας, τῆς Ἰταλίας καὶ τῶν λοιπῶν χωρῶν τῆς τελωνειακῆς ἑνώσεως τὸ μέγιστον μέρος τῆς μειονεκτούσης ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν ἑλληνικῆς βιομηχανικῆς δραστηριότητος, αἱ ἐγκαταστάσεις θὰ ἠχρηστεύοντο, τὰ ὀλίγα ρευστὰ ἑλληνικὰ κεφάλαια θὰ ἐτρέποντο πρὸς τὰς ἐμποροβιομηχανικῶς μᾶλλον προηγμένας περιοχὰς τῆς Ἑνώσεως, πρὸς αὐτὰς ἐπίσης θὰ ἐτρέποντο αἱ διαθέσιμοι ἐργατικαί μας δυνάμεις, διὰ νὰ ἐκγερμανισθοῦν ὅμως, ἐκγαλλισθοῦν ἢ ἐξιταλισθοῦν εἰς μίαν ἢ δύο γενεάς, ὡς συνέβη καὶ συμβαίνει μὲ τοὺς Ἕλληνας τῆς Ἀμερικῆς. Ἡ Ἑλλὰς θὰ παρέμενε τότε μία ἀκραιφνῶς γεωργικὴ χώρα, μὲ σποραδικὰς ἐκδηλώσεις τουριστικῆς δραστηριότητος, μόλις δυναμένη νὰ θρέψῃ ἀξιοπρεπῶς τὸ ἥμισυ τοῦ σημερινοῦ πληθυσμοῦ της». Ὑπάρχουν πολλαὶ τοιαῦται περικοπαί, τὰς ὁποίας παραλείπω νὰ ἀναφέρω, διότι ἤδη ἡ ὥρα παρῆλθε. Παρατηρῶ, μόνον, ὅτι τὸ βιβλίον τοῦ κ. Στεφανίδη ἀποτελεῖ ἕνα καταπέλτην ἐναντίον τῆς προσχωρήσεώς μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὑπάρχουν καὶ μεμονωμένα ἄρθρα ὑπὲρ τῆς προσχωρήσεώς μας εἰς τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, ὅπως π.χ. ἡ ἔκθεσις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Συνδέσμου τῶν Ἑλλήνων Βιομηχάνων, τοῦ κ.κ. Λεωνίδα Κανελλοπούλου. Ὡς γνωστόν, ὅταν συνεζητεῖτο κατὰ τὸ παρελθὸν τελωνειακὴ σύνδεσις μὲ τὴν Ε.Ζ.Ε.Σ., τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον εἶχε ταχθῆ κατὰ τῆς συνδέσεως, ὑποστηρίζον, ὅτι ἐὰν ἐπραγματοποιεῖτο θὰ κατεστρέφετο ἡ ἑλληνικὴ βιομηχανία. Τώρα ὁ Πρόεδρος τῶν Ἑλλήνων Βιομηχάνων κ. Λ. Κανελλόπουλος, ὑποστηρίζει ἀκριβῶς τὰ ἀντίθετα. Πέραν αὐτοῦ, ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι τινὲς διοικήσεις ὀργανώσεων, αἱ ὁποῖαι ὑποστηρίζουν τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. ὅπως καὶ ἄρθρα τινῶν ἐφημερίδων. Τονίζεται, ὅμως, παρ’ ὅλων αὐτῶν, ὅτι ἀναγκαία προϋπόθεσις διὰ τὴν ἐπιβίωσίν μας ἀποτελεῖ ἡ ὑποβίβασις τοῦ κόστους τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς διὰ νὰ καταστῶμεν ἀνταγωνιστικοί. Τὸν ὑποβιβασμὸν ὅμως τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς, τὸν θέλουν νὰ πραγματοποιηθῇ μὲ «ἄρσιν ἐπιβαρύνσεων τοῦ κόστους ποὺ ἐπεβλήθησαν ἐν ὀνόματι τῆς «κοινωνικότητος» καὶ τῆς «ἀλληλεγγύης τῶν πολιτῶν» πρὸς ἐξυπηρέτησιν κοινωνικῶν κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον σκοπῶν ἢ πρὸς δημιουργίαν πόρων προωρισμένων ν’ ἀνακουφίσουν τάξεις τινὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ κοινωνικοῦ συνόλου, ὅπως γράφει ὁ κ. Λ. Κανελλόπουλος. Ὑπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα ἐδημοσίευσε σειρὰν ἄρθρων τὸ «Βῆμα» καὶ ἡ «Βιομηχανικὴ Ἐπιθεώρησις». Ζητοῦν τὴν κατάργησιν τῶν εἰσφορῶν ὑπὲρ τῶν ἀσφαλιστικῶν ταμείων τῶν ἐργαζομένων (φόροι ὑπὲρ τρίτων), δηλαδὴ ἀξιοῦν νὰ λύσουν τὸ πρόβλημα τοῦ κόστους τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων, οἱ ἐργαζόμενοι μὲ τὰς ἀπολαυὰς τῆς πείνας, νὰ στερηθοῦν τῶν συντάξεων καὶ βοηθημάτων ποὺ τοὺς παρέχουν τὰ ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὰς τιμὰς ποὺ συμφέρουν εἰς τοὺς μεγαλοβιομηχάνους. Αὐτοὶ φυσικὰ δὲν δέχονται νὰ ὑποβληθοῦν εἰς καμμίαν θυσίαν κερδῶν διὰ νὰ ἐπιτύχουν χαμηλὸν κόστος. Πρέπει ὁ Ἕλλην ἐργάτης μὲ ἐπίκλησιν τοῦ πατριωτικοῦ του καθήκοντος νὰ συντελέσῃ εἰς τὸ χαμηλὸν κόστος. Κύριοι βουλευταί, ἡ ΕΟΚ συνεκροτήθη ἐκ τῶν τριῶν μικρῶν κρατῶν τῆς Μπενελούξ, δηλαδὴ τοῦ Βελγίου, τῆς Ὁλλανδίας, τοῦ Λουξεμβούργου καὶ τῶν τριῶν μεγάλων τῆς Ἠπειρωτικῆς Εὐρώπης, Γερμανίας, Γαλλίας, Ἰταλίας, ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὴν ἕνωσιν τῶν αὐτῶν κρατῶν, τοῦ ἄνθρακος καὶ χάλυβος ποὺ πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς πρῶτος πειραματισμὸς τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, διὰ τῆς συνθήκης τῆς Ρώμης τῆς ὑπογραφείσης τὴν 25 Μαρτίου 1957. Συγχρόνως ὑπεγράφη ὑπὸ τῶν ἰδίων κρατῶν ἐν Ρώμῃ ἡ Κοινοπραξία ἀτομικῆς ἐνεργείας, ἡ Εὐρατόμ. Δεδηλωμένος σκοπὸς τῆς συνθήκης ἦτο ἡ κατάργησις τῶν τελωνειακῶν προστατευτικῶν καὶ ταμειακῶν δασμῶν καὶ κοινὴ οἰκονομικὴ βιομηχανικὴ πολιτική. Ἡ κατάργησις τῶν τελωνειακῶν ἐμποδίων ἐπιτελεῖται βαθμηδὸν μεσολαβούσης μεταβατικῆς περιόδου. Τὰ ἓξ κράτη ἐξόχως βιομηχανικά, πραγματοποιήσαντα εἰς μέγιστον βαθμὸν τὰς τελειοποιήσεις τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς ἐπεδίωξαν τὴν δημιουργίαν εὐρυτάτου κοινοῦ οἰκονομικοῦ χώρου διὰ τὴν διοχέτευσιν τῶν προϊόντων τῆς βιομηχανικῆς των παραγωγῆς καὶ τὴν ἀπὸ κοινοῦ καθιέρωσιν πολιτικῆς περαιτέρω βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως. Ἀποτελεῖ ἡ ΕΟΚ συγχρόνως εὐρύτατον κλειστὸν συνασπισμὸν συμφερόντων τῶν μεγάλων βιομηχανικῶν μονοπωλίων τῆς Εὐρώπης. Ἡ συνθήκη τῆς Ρώμης ὁμιλεῖ μόνον διὰ τὴν βιομηχανικὴν οἰκονομίαν τῶν ἓξ κρατῶν. Ἀποσκοπεῖ τὴν ἀνάπτυξιν εἰς μέγιστον βαθμὸν τῆς βιομηχανικῆς παραγωγικότητος ἐντὸς τῶν εὐρέων πλαισίων τῆς ἑνώσεως. Ἡ ἀγροτικὴ παραγωγὴ ἐξῃρέθη τῆς ΚΕΑ. Προεβλέπετο ὅμως ἡ μελέτη τῶν προβλημάτων τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας καὶ ἡ καθιέρωσις βραδύτερον κοινῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς. Ἐν τῷ μεταξὺ ὡρίμασε ἐν συνεχείᾳ ἡ σκέψις, ὅτι ἡ τελωνειακὴ ἕνωσις θὰ ἔπρεπε νὰ περιλάβῃ καὶ τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα. Εἰς τὸ στάδιον τῶν προσπαθειῶν διαμορφώσεως αὐτῆς τῆς κατευθύνσεως πρὸς τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν καθὼς καὶ πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῶν ἓξ κρατῶν εὑρίσκονται σήμερον τὰ πράγματα. Προέχων ρόλος τῆς ΕΟΚ εἶναι πάντοτε ὁ βιομηχανικός. Ἡ συμφωνία συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν ΕΟΚ ἀναφερομένη εἰς τὴν τελωνειακὴν ἕνωσιν προβλέπει μεταβατικὴν περίοδον 12 ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συμφωνίας διὰ τὰ εἴδη τὰ μὴ παραγόμενα ἐν Ἑλλάδι. Κατ’ ἐξαίρεσιν διὰ τὰ εἴδη τὰ ἀναγραφόμενα εἰς πίνακα, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει μέγα μέρος τῶν παραγομένων εἰς Ἑλλάδα βιομηχανικῶν καὶ βιοτεχνικῶν προϊόντων ἡ μεταβατικὴ περίοδος βαθμιαίας καταργήσεως τῶν τελωνειακῶν δασμῶν θὰ εἶναι 22 ἐτῶν. Διὰ τὴν προστασίαν νεοϊδρυομένων βιομηχανιῶν δύνανται νὰ ἐπιβληθοῦν νέοι δασμοί, οἱ ὁποῖοι ὅμως δὲν δύνανται νὰ διατηρηθοῦν περισσότερον ἀπὸ ἐννέα ἔτη, ἐντὸς τῆς μεταβατικῆς περιόδου τῶν 12 ἐτῶν καὶ οἱ ὁποῖοι θ’ ἀφοροῦν προϊόντα αἱ εἰσαγωγαὶ τῶν ὁποίων ἐκ τῆς Κοινότητος δὲν ὑπερβαίνουν τὸ 10% τοῦ συνόλου τῶν ἐξ αὐτῆς εἰσαγωγῶν κατὰ τὸ 1958. Δηλαδὴ μετὰ τὴν παρέλευσιν τῆς μεταβατικῆς περιόδου αἱ τυχὸν ἱδρυόμεναι βιομηχανίαι δὲν τυγχάνουν οὐδεμιᾶς προστασίας. Ἡ Ἑλλὰς εἰσερχομένη εἰς Τελωνειακὴν Ἕνωσιν μετὰ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, διατηρεῖ ἢ ὑψώνει τελωνειακοὺς φραγμοὺς διὰ τὰς εἰσαγωγὰς ἐκ τρίτων χωρῶν μὴ ἀνηκουσῶν εἰς τὴν ΕΟΚ, μὲ τὰς ὁποίας τὴν συνδέουν διμερεῖς συμφωνίαι λόγου χάριν μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Κύριοι βουλευταί, ἐν συμπεράσματι, πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι κατόπιν τῆς συνδέσεως μὲ τὴν ΕΟΚ, ὅλαι μας αἱ ἐλπίδες ἀνασυγκροτήσεως καταρρέουν. Ἡ ὑπάρχουσα βιομηχανία μας θὰ ἐξαφανισθῇ. Ἡ βιοτεχνία μας θὰ συντριβῇ. Προϊόντα ξένης βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας θὰ κατακλύσουν τὴν Ἑλληνικὴν ἀγοράν. Ὁ ἐκμηδενισμὸς τῶν δύο αὐτῶν παραγόντων τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας θ’ ἀποβῇ θανάσιμος. Ἡ γεωργική μας παραγωγὴ θὰ διατρέξῃ ἀγωνιώδη περιπέτειαν καὶ θὰ βρίσκεται πάντα κάτω ἀπὸ τὸν ἔλεγχον τῶν ξένων. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρχῃ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ πιστεύῃ, ὅτι μέσα σὲ 22 χρόνια θὰ ἀνδρωθῇ ἡ τόσο πρωτόγονος Ἑλληνικὴ βιομηχανία μας σὲ σημεῖον, ὥστε νὰ γίνῃ ἀνταγωνιστικὴ τῶν μεγάλων βιομηχανιῶν τῆς Εὐρώπης καὶ νὰ καλύψῃ τὴν ἀπόστασιν ποὺ τὴν χωρίζει ἀπὸ τὸ ἐπίπεδον προόδου τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, τῆς Γαλλίας, τῆς Ἰταλίας, τοῦ Βελγίου, τῆς Ὁλλανδίας καὶ τοῦ Λουξεμβούργου, δηλαδὴ τῆς συμπυκνωμένης βιομηχανικῆς παραγωγῆς τῆς Εὐρώπης, ποὺ βρίσκεται στὸ ὕψιστον σημεῖον τελειοποιήσεως. Ὅτι ὅταν θὰ πέσουν τὰ τείχη καὶ συντελεσθῇ ὁ δασμολογικὸς ἀφοπλισμός, ὅταν καταργηθοῦν αἱ ἐπιδοτήσεις τῶν ἐξαγωγῶν, θὰ μποροῦμε νὰ συναγωνισθῶμεν στὸν τομέα μας τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα τῆς Γερμανίας ἢ νὰ δημιουργήσωμεν βιομηχανίας Ἑλληνικάς, ποὺ θὰ ἐξάγουν βιομηχανικὰ προϊόντα στὶς χῶρες τῆς Κοινῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἀγορᾶς, τὶς τόσον βιομηχανικὰ ἀνεπτυγμένες. Ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους ποὺ θὰ ὑποστῇ μείωσιν κατὰ σοβαρώτατον ποσοστὸν ἐξ αἰτίας τῆς καταργήσεως τῶν δασμῶν, δὲν θὰ ἀναζητήσῃ τὴν ἰσοσκέλισίν του σὲ νέες φορολογίες ἐπὶ τῆς καταναλώσεως σὲ βάρος φυσικὰ τῶν ἀδυνάτων. Ἄλλως τε τὸ ἄρθρον 17 παρ. 3 προβλέπει τὴν ἀντικατάστασιν τῶν καταργουμένων δασμῶν μὲ ἐσωτερικὸν φόρον. Ἀποτελεῖ οὐτοπίαν, κἄθε προσπάθεια ἀναπτύξεως καὶ ἐκβιομηχανίσεως τῆς παραγωγῆς μας, ἡ μεταποίησις τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων καὶ ἀξιοποίησις τῶν μεταλλευμάτων μας μὲ σκοπὸν τὴν ἐξασφάλισιν κερδῶν χάριν τῆς Ἑλλάδος καὶ ὄχι χάριν τῶν ξένων μονοπωλίων. Στὴν πραγματικότητα, ἡ ἐκβιομηχάνισις, ματαιοῦται ὁριστικὰ καὶ ἐξαφανίζεται τὸ ὅραμα μιᾶς πλουσίας βιομηχανικῆς Ἑλλάδος. Μόνον ἐγκαταστάσεις ξένων βιομηχανιῶν, χάρις στὴν ἐλευθέραν κίνησιν κεφαλαίων μὲ ὅρους προνομιακοὺς διὰ τὴν λήστευσιν τῶν μεταλλευμάτων θὰ εἶναι δυνατή, ὅπως ἔγινε μὲ τὸ Διϋλιστήριον, τὰ πετρέλαια, τὸ ἀλουμίνιο, ποὺ ἀποτελοῦν πρότυπα ἀποικιακῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν πρώτων ὑλῶν καὶ τοῦ φθηνοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ ἀπὸ τὰ ξένα μονοπώλια. Ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, σημαίνει ἀπεριόριστον εἰσαγωγὴν ἀγαθῶν ἀπὸ χώρας ποὺ πρὶν ἀπὸ ἕνα αἰῶνα κυριαρχοῦν στὴν εὐρωπαϊκὴ βιομηχανία καὶ διαθέτουν ἀσυγκρίτως ὑψηλὰ παραγωγικὰ μέσα, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν κατάπνιξιν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, βιομηχανικῆς, βιοτεχνικῆς, ἀκόμη καὶ αὐτῆς τῆς γεωργικῆς. Ἀλλὰ πῶς θὰ πληρωθοῦν αὐταὶ αἱ ἀπεριόριστοι εἰσαγωγαί. Ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου κ. Δερτιλῆς, πρὶν ἀπὸ δύο μῆνας, παρουσίασε μὲ τὰ μελανώτερα χρώματα τὴν «ἔντονον ἐλλειμματικότητα τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου καὶ τὴν τεραστίαν διαφορὰν μεταξὺ εἰσαγωγῶν καὶ ἐξαγωγῶν εἰς τὰς συναλλαγὰς μετὰ τῶν Δυτικῶν χωρῶν. Μόνον διὰ τὸ ἔτος 1960 αἱ ἐκ τῶν χωρῶν τοῦ Ο.Ε.Ο.Σ. εἰς συνάλλαγμα εἰσαγωγαί μας ἀνῆλθον εἰς 390,4 ἑκατομμύρια δολλάρια ἔναντι ἐξαγωγῶν 133,1 ἑκατ. δολλαρίων. Ἤτοι παρουσιάζουν, ἔλλειμμα 257,3 ἑκατ. δολλαρίων», ποὺ σημαίνει ἀναλογίαν ἐξαγωγῶν–εἰσαγωγῶν 34 τοῖς ἑκατὸν μόνον. Ὁ ἴδιος θεωρεῖ ὡς θεραπείαν τῆς ἐλλειμματικότητος τοῦ ἰσοζυγίου τὴν στροφὴν «πρὸς τὰς χώρας διμερῶν συμφωνιῶν (δηλαδὴ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας) ἵνα οὕτω δημιουργηθῆ αὐτόματος τρόπος ἀπορροφήσεως τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων». Ἡ τόσον ἐπικίνδυνος κατάστασις ποὺ ἠναγκάσθη νὰ διεκτραγωδήσῃ τὴν 24.2.1961 στοὺς ἐμπορικοὺς συμβούλους καὶ ἀκολούθους τῶν χωρῶν τοῦ Ὀργανισμοῦ Οἰκονομικῆς Συνεργασίας καὶ Ἀναπτύξεως ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, τώρα θὰ χειροτερεύσῃ. Ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν ΕΟΚ, σημαίνει ἀθρόαν, ἀπεριόριστον αὔξησιν τῶν εἰσαγωγῶν ἀπὸ τὰς Δυτικὰς χώρας, ἐνῷ θὰ ὀρθωθοῦν δασμολογικὰ τείχη, ἀπαγορευτικὰ διὰ τὰς εἰσαγωγὰς ἀπὸ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, στὴν πραγματικότητα αἱ ἐλπίδες διευρύνσεως τῶν ἐξαγωγῶν μας πέραν ἀπὸ τὸν χῶρον τῆς ΕΟΚ ὁριστικὰ ναυαγοῦν. Τὰ ἀγροτικά μας προϊόντα, παρὰ τὶς ἀφάνταστες δυσκολίες πολιτικῆς φύσεως, ἐτοποθετοῦντο κἄθε χρόνο σὲ αὐξανόμενον ποσοστόν, στὶς Ἀνατολικὲς χῶρες τῆς Εὐρώπης καὶ τὶς ἀσιατικές. Ἡ Κίνα, παρέμενε πάντα μιὰ μεγάλη ἐλπίδα τοῦ μέλλοντος. Ἀλλὰ ὅλες αὐτὲς οἱ χῶρες ἀνέπτυξαν καὶ ἦσαν διατεθειμένες νὰ προαγάγουν ἀνοδικὰ τὶς ἐμπορικὲς σχέσεις, ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἀνταλλαγῆς προϊόντων. Σήμερον ὅμως, μὲ τὸ δασμολογικὸ τεῖχος ποὺ ὑψώνεται, ἡ εἰσαγωγὴ μὲ ἀνταλλαγὴ προϊόντων καθίσταται ἀδύνατη, διότι τὰ εὐρωπαϊκὰ προϊόντα μὲ ἐλεύθερο συνάλλαγμα θὰ εἶναι ἀσυναγώνιστα. Τρομακτικὴ διαρροὴ τοῦ ἐργατικοῦ μας δυναμικοῦ θὰ ἐπακολουθήσῃ. Τὰ ⅔ τῶν ἐργοστασίων μας θὰ κλείσουν καὶ ἡ ἀνεργία θὰ ἐπιταθῇ σὲ τρομακτικὸν βαθμόν. Ἤδη τὸ πενταετὲς ἐν ὄψει τοῦ ἐνδεχομένου τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν ΕΟΚ εἶναι ἐξαιρετικὰ δυσοίωνον διὰ τὴν ἐξέλιξιν τοῦ προβλήματος τῆς ἀνεργίας καὶ τοποθετεῖ τὰς ἐλπίδας του εἰς μετανάστευσιν. Τώρα μὲ τὴν πραγματοποίησι τῆς συνδέσεως ἡ φυγὴ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα θὰ λάβῃ τὴν μορφὴν πανικοῦ. Κύριοι βουλευταί, κατέρχομαι ἀπὸ τὸ βῆμα, διότι ἡ ὥρα παρῆλθε. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ὅσα καὶ ἂν εἴπω δὲν θὰ εἶναι ἀρκετὰ διὰ νὰ ἀπεικονίσουν ἔστω καὶ ἐν μικρογραφίᾳ τὴν ἀθλιότητα, ἡ ὁποία θὰ ἐπακολουθήσῃ συνεπείᾳ τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν ΕΟΚ. Δυστυχῶς μέχρι τοῦδε ἔχω τὸ θλιβερὸν προνόμιον νὰ εἶμαι μάντις κακῶν. Οὐδέποτε μέχρι σήμερον διεψεύσθην εἰς τὰς προβλέψεις μου. Εὑρίσκομαι τώρα εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ προμαντεύσω, ὅτι ἂν δὲν ἀντιδράσῃ ὁ λαὸς καὶ δὲν ἀνατραπῇ ἡ συμφωνία, ἂν δὲν ἐπέλθῃ ἡ ἀλλαγή, ἡ Ἑλλὰς θὰ γνωρίσῃ μελανὰς ἡμέρας, πλήρους ἐξαθλιώσεως. Ἀλλὰ ἡ ἀλλαγὴ εἶναι ἐπὶ θύραις. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§155Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ὁλόκληρος ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμός, κ. βουλευταί, εὑρίσκεται ἐν ἀναστατώσει. 750 χιλιάδες οἰκογένειαι σιτοκαλιεργητῶν ἔχουν ἐστραμμένα τὰ βλέμματά των πρὸς τὴν αἴθουσαν ταύτην καὶ ἀναμένουν τὴν βοήθειαν ὅλων τῶν κομμάτων, ὅλων ὑμῶν ἀνεξαρτήτως κομματικῆς τοποθετήσεως, τὸν καθορισμὸν μιᾶς βεβαίας, λογικῆς καὶ δικαίας τιμῆς τοῦ σίτου. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐγένετο μία βολιδοσκόπησις τῆς κοινῆς γνώμης διὰ τοῦ τύπου. Ἀνεγράφη, ὅτι ἡ τιμὴ ἀσφαλίσεως τοῦ σίτου θὰ ἀνέλθῃ ἐφέτος εἰς δρχ. 2.60 κατὰ κιλόν. Συνεπείᾳ αὐτῆς τῆς πληροφορίας, ὁλόκληρος ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς ἀνεστατώθη, μήπως συμβῇ, προκειμένου περὶ τῆς προστασίας τῶν σιτοκαλλιεργητῶν, ὅ,τι συνέβη καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Ὅπως εἶπον καὶ εἰς τὴν ὁμιλίαν μου ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν ἐπαρχίαν, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι καὶ ἐφέτος ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν περυσινήν της τακτικήν. Ἴσως δώσει μερικὲς δεκάρες παραπάνω ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν εἰς τὴν τιμὴν τοῦ σίτου. Φοβοῦμαι πάντως, ὅτι θὰ παραμείνῃ ἡ ἰδία τακτική, ἡ ἰδία μεταχείρισις, ἡ ἰδία τιμὴ μὲ μικρὰν ἐπουσιώδη, ὡς εἶπον αὔξησιν δεκαλέπτων. Δυστυχῶς, ἡ Κυβέρνησις, ἀδύναμη νὰ ἀντισταθῇ εἰς τὰς πιέσεις τῶν ἰσχυρῶν φίλων της καὶ ὑποχρεωμένη νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ οἰκονομικά των συμφέροντα, σφαγιάζει τὸ συμφέρον τοῦ Ἑλληνικοῦ, καὶ ἐν προκειμένῳ τοῦ ἀγροτικοῦ λαοῦ. Εἶναι πασιφανὴς ἡ ἀντίφασις ποὺ παρουσιάζουν αἱ ἀπόψεις τῶν Ὑπουργείων Ἐμπορίου καὶ Γεωργίας. Ἐπὶ τοῦ θέματος σῖτος–ἄλευρα–ἄρτος, τὸ μὲν Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου ἐμφανίζει, ὅτι ζημιώνει τὸ Δημόσιον ἀπὸ τὴν διαχείρησιν τοῦ σίτου. Ἐξ ἀντιθέτου δέ, τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ζητεῖ πίστωσιν 50.000.000 δραχμῶν ἀπὸ τὸν λογαριασμὸν σῖτος–ἄλευρα–ἄρτος διὰ τὴν πριμοδότησιν τοῦ ξηρικοῦ βάμβακος καὶ τῶν ψυχανθῶν. Ἄλλα λέγει λοιπὸν τὸ ἕνα Ὑπουργεῖον καὶ ἄλλα ὑποστηρίζει τὸ ἄλλο. Ἡμεῖς ἐξακολουθοῦμεν νὰ ἔχωμεν ἀξίωσιν, ὅπως ὁ περίφημος αὐτὸς λογαριασμός, ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ τὸ ὅλον σιτικὸν θέμα, παύσῃ ν’ ἀποτελῇ μυστικὸν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ λυθῇ τὸ μυστήριον, νὰ λυθῇ ἐπὶ τέλους τὸ αἴνιγμα αὐτὸ τῆς ἀγορᾶς τοῦ σίτου μὲ τὴν μέσην τιμὴν τῶν 2.60 καὶ τῆς πωλήσεως τοῦ ψωμιοῦ πρὸς 5 δραχμάς. Αὐτὴν τὴν ἀλχημείαν πρέπει νὰ τὴν ἐξηγήσῃ ἡ Κυβέρνησις, πρέπει νὰ τὴν ἀντιληφθῇ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τῆς χώρας, κ. βουλευταί, δικαίως κατέχεται ὑπὸ ἀγωνίας ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν ποὺ πρόκειται νὰ ὁρισθῇ διὰ τὴν συγκέντρωσιν ἐφέτος τοῦ σίτου. Ἡ Π.Α.Σ.Ε.Γ.Ε.Σ. καὶ μιὰ σειρὰ ἑνώσεων γεωργικῶν συνεταιρισμῶν, ἀξιώνει τιμὴν 3,50 δραχμὰς καὶ μία ἄλλη μερὶς παραγωγῶν ἐκπροσωπουμένης ὑπὸ τῶν ἀγροτικῶν συλλόγων καὶ τῆς μεγαλυτέρας συνεταιριστικῆς ὀργανώσεως τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Ὁμοσπονδίας τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Θεσσαλίας, ζητεῖ ὡς τιμὴν συγκεντρώσεως δι’ ἐφέτος, τὰς 4 δραχμὰς κατὰ κιλόν. Ὑπάρχει ἐπ’ αὐτῶν, βέβαια, μία φευγαλέα ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Γεωργίας, ὅτι τυχὸν ἀγορὰ σίτου πρὸς 3,50 δραχμάς, θὰ ἐπεβάρυνε τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου κατὰ μίαν δραχμὴν καὶ δέκα λεπτὰ ἢ θὰ ἐπεβάρυνε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους κατὰ 790.000.000 ἐτησίως, ἂν δὲν ἀπατῶμαι.

§156Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Δὲν ἦτο φευγαλέα ἡ ἀπάντησις.

§157Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Λέγω φευγαλέα, κ. Ὑπουργέ, διότι εἰς τὴν ἀνακοίνωσίν σας ἐκείνην σᾶς ἀπαντήσαμεν, ὅτι οἱ ἰσχυρισμοί σας ἐκεῖνοι, ὑπῆρξαν ἀνακριβεῖς καὶ δὲν μᾶς ἀπαντήσατε. Καὶ ἐπειδὴ γνωρίζομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ σιτικοῦ ἔχει σφαλερὰν πολιτικήν, ἀνησυχήσαμεν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον κατεθέσαμεν, τὴν 24ην Μαΐου, ἐρώτησιν καὶ τὴν 7ην Ἰουνίου ἑτέραν ἐρώτησιν, δι’ ὧν ἐζητούσαμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ τὶ σκέπτεται νὰ κάμῃ μὲ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου καὶ νὰ ἐξαγγείλῃ ἔγκαιρα τὰ μέτρα. Κατεθέσαμεν τὴν ἐρώτησιν μὲ καλὴν πίστιν καὶ μὲ πρόθεσιν νὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, δὲν μᾶς ἀπήντησεν. Ἐπανήλθομεν ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος, καὶ πάλιν δέν ἐτύχομεν καὶ πάλιν ἀπαντήσεως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπέπρωτο δέ, νὰ γίνῃ αὐτὸ ποὺ ἔγινε διὰ τῆς καταθέσεως προτάσεως μομφῆς καὶ οὕτω μᾶς δίδεται ἡ εὐκαιρία, παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ συζητηθῇ τὸ σιτικόν, μᾶς δίδεται, λέγω, ἡ εὐκαιρία νὰ συζητήσωμεν τὸ σιτικὸν θέμα σήμερον ἐν τῇ Βουλῇ. Κύριοι βουλευταί, κατηγοροῦμεν εὐθέως τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἀσκεῖ ἀντιαγροτικὴν πολιτικὴν καὶ ὅτι ἐπαναφέρει τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς τὰς ἰδέας ποὺ ἐπεκράτησαν γύρω μὲ τὸ θέμα τῆς καλλιεργείας τοῦ σίτου εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ 1926. Δηλαδή, στὸ φθηνὸ σιτάρι. Αὐτὴ εἶναι, ἐν ὀλίγοις, ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἀνέτρεψε τὴν σχετικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐσεβάσθησαν καὶ ἠκολούθησαν ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἀπὸ τοῦ 1926 μέχρι τοῦ 1955. Ἡ πολιτικὴ ἐκείνη, ὅσον ἀφορᾷ τὸν σῖτον, ἦτο πολιτικὴ ἐθνική, πολιτικὴ σωστή. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀνατρέξω εἰς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, τὰς ὁποίας ἔκαμεν οὗτος πρὸς τὴν «Καθημερινὴν» τὴν 11.10.1958 καὶ τὴν «Ναυτεμπορικὴν» τὸ 1957, ὅπου ὁ κ. Ὑπουργός, μὲ εἰλικρίνειαν ὁμιλεῖ διὰ τὸν περιορισμὸν τῆς σιτοκαλλιεργείας διὰ τὴν ἐξοικονόμισιν τῶν Ἀμερικανικῶν πλεονασμάτων. Εἶπον, λοιπόν, ὅτι ἡ Π.Α.Σ.Ε.Γ.Ε.Σ. ζητᾶ διὰ τὸν σῖτον τιμὴν 3.50 δραχμῶν κατὰ κιλόν. Ἕνα ἄλλο μεγάλο τμῆμα ἀγροτῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἡμεῖς, ὡς Νέα Ἀγροτικὴ Κίνησις, ἐζητήσαμεν νὰ καθορισθῇ τιμὴ συγκεντρώσεως πρὸς 4 δραχμάς. Πέραν ὅμως ὅλων αὐτῶν, αἱ Γεωργικαὶ Ὀργανώσεις, ὅλοι οἱ ἀγρόται, οἱ ἀγροτικοὶ Σύλλογοι, ζητοῦν, μαζὶ μὲ τὸν καθορισμὸν δικαίας καὶ λογικῆς τιμῆς, καὶ τὴν ρύθμισιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Εἰς ἡμᾶς, κύριοι βουλευταί, ἐναπόκειται νὰ ἐρευνήσωμεν πρὸς ποίαν πλευρὰν εὑρίσκεται τὸ δίκαιον, ποία εἶναι ἡ λογικὴ καὶ δικαία τιμὴ συγκεντρώσεως. Κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, δὲν συνεβουλεύθην ἄλλα στοιχεῖα, ἐκτὸς τῆς προσωπικῆς μου πείρας καὶ τῆς ἁπλῆς λογικῆς. Θὰ πρέπει, λοιπόν, νὰ κάμωμεν πραγματικήν, σωστὴν σιτικὴν πολιτικὴν ἢ θὰ πρέπει νὰ κηρύξωμεν τὸν πόλεμον κατὰ τῶν σιτοπαραγωγῶν, μὲ τόλμην καὶ εἰλικρίνειαν; Κύριοι βουλευταί, θὰ καταθέσω πίνακας ποὺ ἀφοροῦν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τῶν μικρῶν καὶ τῶν μεγάλων κτημάτων. Κοστολόγησις σίτου. Μεγάλα κτήματα.

Ἤτοι τιμὴ κόστους κατὰ κιλὸν 3,23. Μικρὰ κτήματα.

Κόστος κατὰ κιλὸν δραχ. 3,50. Ἀπὸ τὸν πίνακα αὐτὸν βγαίνει τὸ ἀναμφισβήτητον συμπέρασμα, ὅτι τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τοῦ σίτου κατὰ στρέμμα, ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 485, διὰ τὰ μεγάλα κτήματα. Αὐτὸς ὁ ἀριθμός, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀμφισβητήσεως. Διὰ τὰ μικρὰ κτήματα ἀνέρχεται, ὅπως φαίνεται εἰς τὸν πίνακα, 525 δραχμὰς κατὰ καλλιεργούμενον στρέμμα. Θὰ μοῦ πῆτε, ἴσως, ὅτι τὸ κόστος αὐτὸ κατὰ στρέμμα εἶναι ὑψηλόν, ἀλλὰ ἐὰν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τοῦ σίτου εἶναι ὑψηλόν, δι’ αὐτὸ δὲν εὐθύνεται ὁ ἀγρότης, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις μὲ τοὺς παντοειδεῖς φόρους ποὺ διαρκῶς ἐπιβάλλει εἰς τοὺς ἀγρότας. (Βλέπε κατάστασιν 1, κοστολόγησις σίτου).

§158Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὅταν ὑπολογίζετε εἰς τὸ κόστος παραγωγῆς καὶ τὸν φόρον, τὸν ἀφορῶντα τὴν παραγωγήν, σεῖς κάμνετε τὸ τεράστιον λάθος νὰ ὑπολογίζετε τὴν ἀσφαλιστικὴν εἰσφορὰν γήρατος καὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας εἰς τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς.

§159Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Τὰ δίνει καὶ αὐτὰ τὰ ποσὰ ὁ παραγωγός, κύριε Ὑπουργέ, ἑπομένως αὐτὸς μὲν τὰ δίδει, τὸ δὲ Κράτος τὰ εἰσπράττει.

§160Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι πρέπει νὰ κάμετε τὸν ὑπολογισμὸν βάσει οἰκονομικῶν κριτηρίων.

§161Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ἐγὼ κάμνω τὴν κοστολόγησιν βάσει ἐκείνων μὲ τὰ ὁποῖα ὁ ἀγρότης ἐπιβαρύνεται. Λέγω λοιπόν, ὅτι εἰς μὲν τὴν πρώτην περίπτωσιν ἡ τιμὴ τοῦ κόστους τοῦ σίτου εἶναι 3,25 δραχ. τὸ κιλὸν εἰς δὲ τὴν δευτέραν περίπτωσιν ἡ τιμὴ τοῦ κόστους εἶναι δραχ. 3,50. Καὶ ὁμιλῶν πρὸ ἡμερῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἰς τὸ θέμα περὶ ἐπαρχίας εἶπον, ὅτι ἐφέτος θὰ φέρωμεν λόγῳ τῆς ἐσφαλμένης ἀγροτικῆς σας πολιτικῆς ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν περὶ τοὺς 200–300 χιλιάδες τόννους σίτου. Ἡ πρόβλεψίς μου αὐτὴ πιστεύω, ὅτι θὰ ἐπαληθεύσῃ, διότι ἡ παραγωγὴ ἐφέτος παρὰ τὰς προβλέψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Γεωργίας, θὰ εἶναι μειωμένη μέχρι 30%. Ἡ ποσότης σίτου, ἡ ὁποία προβλέπεται νὰ συγκεντρωθῇ θὰ εἶναι ἀσφαλῶς ἀρκετὰ κατωτέρα τῆς περυσινῆς, πρῶτον, διότι ἔχομεν περιορισμὸν εἰς τὴν σιτοκαλλιέργειαν κατὰ 800.000 στρέμματα καὶ δεύτερον, διότι ἡ συνεχὴς ξηρασία τῆς ἀνοίξεως ἐζημίωσε τὴν παραγωγήν. Ὅταν, κ. συνάδελφοι, αὐτὸ εἶναι τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τοῦ σίτου, πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ὁμιλῇ περὶ τιμῶν 2,22 ἢ ἀκόμη καὶ 2,60. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἰς ὅλας τὰς συγκεντρώσεις τῶν ἀγροτῶν, εἰς ὅλας τὰς συνελεύσεις τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν καὶ τῶν ἀγροτικῶν συλλόγων, ζητεῖται ὁ καθορισμὸς ἱκανοποιητικῶν τιμῶν ἀπὸ 3,50 δραχ. μέχρι τῶν 4. Ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐφήρμοσε τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ φαίνεται θέλει νὰ ἐπαναλάβῃ καὶ δι’ ἐφέτος, σκοπὸν ἔχει νὰ ἀποθαρρύνῃ τοὺς ἀγρότας καὶ τοὺς ἐξαναγκάσῃ νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν σιτοκαλλιέργειαν. Τὸ ἐτόνισα καὶ ἄλλοτε, τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερα, εἶναι καιρὸς ἡ Κυβέρνησις νὰ σπεύσῃ νὰ κάμῃ στροφὴν 180 μοιρῶν, διότι ἄλλως τὴν Κυβέρνησιν οὕτω πολιτευομένην τὴν ἀναμένει ὁ ἀφανισμός. Οἱ ἀγρόται ὅλης τῆς Ἑλλάδος δὲν θὰ συγχωρήσουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν συνέχισιν μιᾶς καταστρεπτικῆς εἰς βάρος των πολιτικῆς. Ἐὰν τώρα, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν τιμὴν τῶν 2,22 ἢ 2,34 ἢ καὶ τῶν 2,60 ὑπολογισθοῦν καὶ τὰ 12 λεπτά, τὰ ὁποῖα κρατοῦνται διὰ τοὺς ἀποθηκευτικοὺς χώρους καὶ ἄλλα ἔξοδα τῆς συγκεντρώσεως, ὁ ἀγρότης λαμβάνει εἰς χεῖρας του μόνον γύρω εἰς τὰς 2 δραχμὰς κατὰ κιλόν. Τώρα θὰ πρέπει νὰ ἀναλύσωμεν, ἐὰν μὲ τὴν ὑφισταμένην τιμὴν τοῦ ἄρτου οἱ παραγωγοὶ δύνανται νὰ λάβουν τὴν τιμήν, τὴν ὁποίαν ζητοῦν, τὴν τιμὴν τῶν 3.50 καὶ 4 δραχμῶν τὸ κιλόν. Νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱ ἀγρόται νὰ ζητοῦν αὑτὴν τὴν τιμήν, ἀρκεῖ νὰ περιορίσωμεν τὰ ἄνομα κέρδη 3–4 μεγαλοβιομηχάνων καὶ ἐὰν βοηθοῦντες τοὺς ἀρτοποιοὺς εἰς τὴν σωστὴν καὶ ὀρθολογισμένην ὀργάνωσίν των, περιορίσωμεν τὰ ὑπέρογκα κέρδη τῆς ἀρτοποιΐας, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐμπορίου ἀνέρχονται εἰς 1,620 δραχ. κατὰ κιλόν. Ἐγένοντο πειράματα, κ. συνάδελφοι, καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι 100 ὀκάδες ἄλευρα παράγουν 140 ὀκάδες ἄρτου. Καὶ ὄχι 100–128, ὅπως ὑποστηρίζουν οἱ ἀρτοποιοί. Ἐὰν λοιπόν, θέλωμεν νὰ βοηθήσωμεν τοὺς ἀγρότας, πρέπει νὰ περικόψωμεν αὐτὰ τὰ ἄνομα κέρδη. Εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπαντῶν εἰς τὸν ἐκπρόσωπον τῆς ΚΕΑ, τὸν κ. Κωστόπουλον, ὅταν ὑπέδειξε τὴν βαθμιαίαν κατάργησιν τῶν πεπαλαιωμένων ἀρτοποιείων καὶ τὴν ἀντικατάστασιν αὐτῶν μὲ συγχρονισμένα ἀρτοποιεῖα, διὰ νὰ ὑπάρξῃ δυνατότης νὰ μειωθῇ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τοῦ ἄρτου, ὅτι ἡ ἑλληνικὴ παράδοσις δὲν ἐπιτρέπει νὰ γίνῃ τοῦτο καὶ ὅτι θὰ δημιουργηθῇ κοινωνικὸν ζήτημα κλπ. Ἀλλὰ μήπως, κ. συνάδελφοι, ἐργάζονται ὅλοι οἱ ὑπάρχοντες ἀλευρόμυλοι; Οἱ μῦλοι τῆς Θράκης π.χ. εἶναι σήμερον κλειστοί. Καὶ εἰς τὴν Ἀλεξανδρούπολιν, ὅπου ὑπάρχει ἕνας καὶ μόνον ἀλευρόμυλος, οὗτος ἐργάζεται ἅπαξ μόνον τῆς ἑβδομάδος, ἐνῷ οἱ μῦλοι τοῦ Ἁγίου Γεωργίου τοῦ Πειραιῶς, ἐργάζονται ἐντατικῶς καὶ συνεχῶς. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπανέλθω καὶ πάλιν εἰς μίαν παλαιοτέραν καταγγελίαν μου, τὴν ὁποίαν καὶ ἄλλοτε ἔκαμα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Εἰς τὸν περίφημον λογαριασμὸν ἐργατικῶν τῆς ἀλευροποιΐας ὑπάρχει καὶ ἕνα κονδύλιον ἡμερομισθίων καὶ μισθῶν. Τὸ κονδύλιον τοῦτο ἀνέρχεται εἰς 0,12 ἢ 0,16 κατὰ κιλόν. Ὅταν λοιπόν, τὸ κονδύλιον αὐτὸ τὸ διεχειρίζοντο ἀπ’ εὐθείας οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τοὺς μύλους, ἀργότερον οἱ βιομήχανοι ἐπέτυχον ὅπως τοῦτο ἐνσωματωθῇ μὲ τὸ ἰδικόν των ποσοστὸν ἀλέσεως. Καὶ μόλις τοῦτο ἐπέτυχον, αἱ ἐπιχειρήσεις ἐμείωσαν τοὺς εἰς αὐτὰς ἐργαζομένους, χωρὶς ἐξ αὐτοῦ νὰ μειοῦται ἔκτοτε καὶ μὲ τὴν σχετικὴν ἀναλογίαν τῶν ἀπολύσεων τὸ ποσοστὸν ἐκεῖνο, ἐνῷ σὺν τῷ χρόνῳ μειοῦται συνεχῶς ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐργατικῶν ἡμερομισθίων, λόγῳ τοῦ αὐτοματισμοῦ. Ὁ λογαριασμὸς παραμένει ὡς εἶχεν ἀρχικῶς εἰς τὸ ὕψος τῶν δρχ. 0,289. Κατηρτίσθη μία ἐπιτροπὴ πρὸς μελέτην τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὡς μοὶ ἐδήλωσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἀλλ’ οὐδὲν ἀποτέλεσμα ἀνεκοινώθη ἔκτοτε δι’ αὐτὸν τὸν λογαριασμόν, δι’ αὐτὸ τὸ σκάνδαλον, θὰ ἔλεγον.

§162Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὑπάρχει πληροφορία, ὅτι αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ ἀφοῦ ἐμελέτησε τὸ θέμα καὶ ἀπέδειξε ποῦ γίνεται ἡ λαθροχειρία, ὑπέβαλεν σχετικὴν ἔκθεσιν. Ἡ ἔκθεσις αὐτὴ ὑπεβλήθη προσωπικῶς εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὁ ὁποῖος ἀντὶ νὰ ἀναθέσῃ νὰ γίνῃ ἡ τακτοποίησις αὐτοῦ τοῦ λογαριασμοῦ, ἐξαπέστειλε τὴν ἔκθεσιν εἰς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, καὶ ἔκτοτε δὲν ἐγένετο καμμία ἐνέργεια.

§163Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε τὴν παρεμβολήν, κ. Τσιάρα, διότι χρησιμοποιεῖτε στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Ἀπέφυγα νὰ σᾶς διακόψω πλὴν ἐφ’ ὅσον ἐδέχθητε παρέμβασιν ἄλλου συναδέλφου, θὰ παρακαλέσω νὰ δεχθῆτε καὶ τὴν ἰδικήν μου διὰ νὰ ἔχητε ἀπάντησιν. Ἡ Ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν ἀναφέρατε σεῖς καὶ ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ὅτι συνεστήθη εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ὑπέβαλε τὰ πρακτικά της ἁρμοδίως καὶ τὰ ὁποῖα κατέληξαν εἰς ἐμὲ σᾶς δηλῶ, ὅτι τοῦτο πληροφοροῦμαι διὰ πρώτην φορὰν σήμερον. Ἔγιναν πράγματι δύο Ἐπιτροπαὶ ἐλέγχου τῶν ἀποδόσεων τῶν μύλων καὶ ἐλέγχου τοῦ κοστολογίου αὐτῶν καὶ τῶν ἀρτοποιείων, ἡ πρώτη ἀπὸ τὸν ἀείμνηστον καθηγητὴν τοῦ Πολυτεχνείου Ἀσκητόπουλον καὶ ἡ δευτέρα ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον ἐπίσης καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου Γαλανόν. Ἀμφότεραι αἱ Ἐπιτροπαὶ καὶ ἐξ αὐτῶν ἡ ὑπὸ τοῦ Γαλανοῦ Ἐπιτροπὴ ἠσχολήθη πλέον τῶν ἀποδόσεων τοῦ σίτου εἰς ἄλευρον καὶ μὲ τὰς ἀποδόσεις ἀλεύρου εἰς ἄρτον εἰς τὰ ἀρτοποιεῖα. Τὰ ἀποτελέσματα αὐτὰ ἀνεκοινώθησαν καὶ ἐπίσης βάσει τῶν ἀποτελεσμάτων καὶ τῆς ἐρεύνης αὐτῆς ηὐξήθη ἡ ἀπόδοσις εἰς τοὺς μύλους ἀπὸ τὸ 1960. Πέραν αὐτῶν τῶν Ἐπιτροπῶν καὶ τῆς ὑπάρξεως τῶν πορισμάτων τῶν Ἐπιτροπῶν αὐτῶν δὲν ὑπάρχει πόρισμα ἑτέρας ἐπιτροπῆς. Ὁ κ. Τσιάρας θίγει νομίζω, ἄλλο θέμα, θίγει τὸ θέμα τῆς ἀμοιβῆς τῶν μυλεργατῶν ἐντελῶς ξέχωρον καὶ ἐντελῶς διάφορον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς ποὺ ἀνέφερε· καὶ τὸ ὁποῖον δὲν περιῆλθεν εἰς ἡμᾶς. Τώρα δὲ πῶς σᾶς ἔδωσε τὰς πληροφορίας, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ μᾶς εἴπητε νὰ τὸν ἐρωτήσωμεν καὶ ἡμεῖς ποῦ τὸ εὑρῆκεν αὐτὸ τὸ πόρισμα.

§164Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἕν ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς.

§165Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Νὰ τὸ ζητήσωμεν καὶ ἡμεῖς, διὰ νὰ τὸ ἴδωμεν.

§166Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Νὰ μὴ τὸ μάθῃ ὅμως ὁ κ. Καλαντζῆς.

§167Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Ἐδῶ, δυστυχῶς ἢ εὐτυχῶς ἔχομεν τόσην προστασίαν, ὥστε νὰ μᾶς εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν ὅ,τι θέλομεν χωρὶς εὐθύνην καὶ χωρὶς καμμίαν προσωπικὴν συνέπειαν. Αὐτὸ νομίζω, φθάνει διὰ νὰ τὸ σταματήσωμεν τὸ πρᾶγμα εἰς αὐτὸ ἐδῶ τὸ σημεῖον. Κύριε Τσιάρα, τὸ μυλεργατικὸν εἶναι ὑπολογισμένον κατ’ ἐπεξεργασίαν κιλοῦ σίτου. Αὐτὸ ἀντιστοιχεῖ εἰς ἡμερομίσθιον, τὸ ὁποῖον πράγματι ἀπολαμβάνουν οἱ μυλεργάται. Λέγετε δέ, ὅτι ἐμειώθη ὁ ἀριθμός, ἐμειώθη ὁ ἀριθμὸς μόνον ὅπου ἐμειώθη καὶ ἡ ἄλεσις τῶν κυλινδρομύλων, ὅπου δηλαδὴ ἐμειώθη ἡ παραγωγή. Εἰς αὐτὴν βεβαίως τὴν περίπτωσιν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐσημειώθη μείωσις τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ἀπασχολουμένου προσωπικοῦ, ἀλλὰ ἡ μείωσις τοῦ προσωπικοῦ εἶναι ἀντίστοιχος πρὸς τὴν μείωσιν τῆς παραγωγῆς. Συνεπῶς τὸ μυλεργατικὸν καταβάλλεται ἐν τῷ συνόλῳ ἀπὸ τοὺς μύλους. Ὅπου τυχὸν ἔχουν γίνει βελτιώσεις μηχανημάτων, ἕνα μέρος πιθανὸν ἐργασίας νὰ ἐκαλύφθη καὶ ἀνεπληρώθη ἀπὸ τὰς βελτιώσεις αὐτάς. Δυνατὸν δηλαδὴ ἡ βελτίωσις νὰ ἐπέφερεν ἐξοικονόμησιν ἐργατικῶν χειρῶν ἀπὸ πλευρᾶς ὄχι μυλεργατῶν, ἀλλὰ παρεμβαλλομένων εἰς ἐπιβοηθητικὰς ἐργασίας τῆς ἀλέσεως ἡμερομισθίων ἐργατῶν.

§168Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ τῆς παρεμβάσεως ὑμῶν δὲν ἐκλονίσθησαν τὰ ἐπιχειρήματά μου. Τὸ θέμα ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται, ἂν δὲν ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς ἐργαζομένους νὰ παρακολουθοῦν τὴν διαχείρισιν αὐτοῦ τοῦ λογαριασμοῦ ποὺ τοὺς ἀφορᾷ. Ὡμιλήσατε ἀκόμη, κ. Ὑπουργέ, καὶ περὶ μειώσεως τῶν ἐργασιῶν εἰς τοὺς ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ ἐργαζομένους ἀλευρομύλους. Βεβαίως αὐτὸ συμβαίνει καὶ θὰ συνεχίσῃ ἀτυχῶς ἐπεκτεινόμενον —τὸ φαινόμενον ὅμως αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀποτυχημένης πολιτικῆς σας. Τὴν νόμιμον ἐργασίαν τῶν ἀλευροβιομηχανιῶν τὴν διαδέχεται ἡ λαθράλεσις. Γνώμη μου εἶναι, ὅτι οἱ ἀλευρόμυλοι θὰ πρέπει ν’ ἀφεθοῦν ἐλεύθεροι εἰς τὴν ἐργασίαν των. Νὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι διὰ τὴν ἀρτοποιΐαν νὰ παρασκευάζουν ἑνιαῖον τύπον, τὸν τύπον τοῦ 80% καὶ νὰ ἐπιβαρύνωνται οἱ ἀλευρόμυλοι μὲ τὰ μεταφορικὰ τοῦ σίτου, τὸ δὲ Κράτος νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὸν ἔλεγχον καὶ μόνον. Κύριοι βουλευταί, εἶναι καιρὸς νὰ λεχθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. ἢ δὲν ἐμελέτησε τὸ ὅλον σιτικὸν ζήτημα ἢ σκοπίμως δὲν θέλει νὰ τὸ μελετήσῃ καὶ νὰ τὸ προσέξῃ. Καὶ μᾶλλον θὰ πρέπει τὸ δεύτερον νὰ συμβαίνῃ, διότι καλῶς γνωρίζω, αἱ γεωργικαὶ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις ἔχουν ὑποδείξει εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ μέτρα ποὺ θὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν. Τὸ κόμμα τῆς Νέας Ἀγροτικῆς Κινήσεως, πιστεύει, ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱ σιτοπαραγωγοὶ νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν δικαίαν καὶ λογικὴν τιμὴν ποὺ ζητοῦν καὶ πρέπει νὰ λάβουν τὴν τιμὴν τῶν 3,50 ἕως 4 δραχμῶν κατὰ κιλὸν ἐὰν ἐκτὸς τῆς ἑνιαίας παραγωγῆς τοῦ ἀλεύρου τοῦ τύπου 80%, γίνῃ μία διακομματικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὸ σιτικὸν ζήτημα, νὰ ἐλέγξῃ ὅλους τοὺς συντελεστὰς ποὺ διαμορφώνουν αὐτὴν τὴν κατάστασιν, δηλαδὴ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τοῦ σίτου, τὰς δαπάνας τῆς ἀλευροποιήσεως καὶ τὰς δαπάνας τῆς ἀρτοποιΐας καὶ εἶμαι βέβαιος, ἂν τοῦτο πραγματοποιηθῇ, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ δυνατότης καὶ πρέπει ἐπὶ τέλους καὶ οἱ ἀγρόται νὰ λαμβάνουν τὸ κόστος τῆς ἰδικῆς των παραγωγῆς ὅπως ἐπίσης καὶ νὰ λαμβάνουν καὶ ἕνα μικρὸ κέρδος διὰ τὴν συντήρησιν τῶν οἰκογενειῶν των. Ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ θὰ πρέπει νὰ συσταθῇ τὸ ταχύτερον, διότι κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ σιτάρι νὰ πωλῆται 1,80 τὸ κιλό, ἡ δὲ ἀρτοποίησις νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ κόστος τοῦ ἄρτου μὲ 1,62 δραχμ. τὸ κιλόν. Ἐὰν αὐτό, κ. συνάδελφοι, σᾶς ἱκανοποιῇ, ἐγὼ προσωπικῶς αἰσθάνομαι ἐντροπήν. Μὲ αὐτὸ ποὺ εἶπα δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι οἱ ἀρτοποιοὶ θησαυρίζουν. Γνωρίζω, ὅτι ἕνα μεγάλο μέρος τῶν ἀρτοποιῶν φυτοζωεῖ καὶ οἰκονομικῶς ὑποφέρει καὶ μάλιστα τὸ τμῆμα ἐκεῖνο ποὺ δὲν ἔχει συγχρονισμένα ἀρτοποιεῖα. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προτείνω, ὅτι θὰ πρέπει καὶ οἱ ἐπαγγελματίαι ἀρτοποιοὶ νὰ βοηθηθοῦν οἰκονομικῶς, ὥστε νὰ δυνηθοῦν μεταξὺ των νὰ συνεταιρισθοῦν διὰ νὰ ὀργανώσουν οἱ ἴδιοι συγχρονισμένα καὶ μεγάλα ἀρτοποιεῖα κατὰ διαμερίσματα εἰς τὰς πόλεις χρησιμοποιοῦντες τὰ παλαιὰ ἀρτοποιεῖα των ὡς πρατήρια πωλήσεως, δυνάμενοι ἀκόμη νὰ χρησιμοποιοῦν καὶ τὰς παλαιὰς ἐγκαταστάσεις των καὶ διὰ ψηστικά. Πιστεύω, λοιπόν, ὅτι ἐὰν ὅλα αὐτὰ ὀργανωθοῦν ἐπὶ ὑγιῶν βάσεων, χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους εἶναι δυνατὸν καὶ ἡ ἀλευροβιομηχανία ἐλευθέρως νὰ ἐργασθῇ, ὅπως καὶ ἡ ἀρτοποιΐα ὀρθολογιστικώτερα θὰ λειτουργήσῃ, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀγρόται εἶναι δυνατὸν νὰ λάβουν τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ζητοῦν, τῶν 4 δραχμῶν κατὰ κιλόν. Διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἰσχυρισμῶν μου αὐτῶν καταθέτω πίνακα τῶν ἐπιβαρύνσεων ποὺ ὑφίσταται ἡ μεταποίησις τοῦ σίτου εἰς ἄλευρα καὶ ἄρτον ἔχων οὕτω: Ἀπὸ 100 κιλὰ σίτου, ἔχομεν ἀπόδοσιν α) εἰς ἄλευρα 80 κιλά, β) εἰς πίτυρα 20 κιλά. Ἀπὸ 80 κιλὰ λευκοῦ ἀλεύρου 80%, ἔχομεν ἄρτον 112 κιλὰ Χ 5 δραχμ. = 560.000, ἀπὸ 20 κιλὰ πίτυρα Χ 1,25 δραχμ. = 25. Σύνολον εἰσπραξ. δραχμ. 5.850. Δαπάναι: 1) Δαπάναι συγκεντρώσεως–ἀποθηκεύσεως συντηρήσεως καὶ προωθήσεως μέχρι τῶν μύλων δραχμ. 0.289. 2) Δαπάναι ἀλεστικῶν δραχμ. 0.325. 3) ΤΑΜΜΑ δραχμ. 0.125. 4) Ἀρτοποιητικά, φορτοεκφορτωτικά, χαρτόσημον τιμολογίου, ἀμοιβὴ ἀρτοποιοῦ, ἔξοδα διανομῆς δραχμ. 1.620. Σύνολον δραχμ. 2.359. Παρατηρήσεις: 1) Εἶναι ὑπερβολικαὶ αἱ δαπάναι ἀλευροποιΐας. 2) Τὰ μεταφορικὰ θὰ πρέπει νὰ ἐπιβαρύνουν τοὺς μύλους. 3) Τὰ ἀρτοποιητικὰ εἶναι πολὺ βεβαρημένα. Ἐὰν αὐτὰ ρυθμισθοῦν, εἶναι δυνατὸν ὁ παραγωγὸς νὰ πληρωθῇ μὲ δραχμ. 4 τὸ κιλό. Ἔγιναν πειράματα καὶ ἀπέδειξαν τὸ ἀληθὲς τῶν ἰσχυρισμῶν διὰ τὰς ἀποδόσεις–ἄλευρα–ἄρτος. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν ἐξακολουθῶ νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ διακομματικὴ ἐπιτροπή, ἐὰν μελετήσῃ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, καὶ περικόψῃ πᾶν ὅτι εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὰς δαπάνας, ἔχω ἀπόλυτον πίστιν, ὅτι ὁ σιτοπαραγωγὸς θὰ λάβῃ τὴν τιμὴν τῶν 4 δραχμῶν καὶ πρέπει νὰ τὴν λάβῃ, ἐφ’ ὅσον ὡς ἀπέδειξα τὸ κόστος δι’ αὐτὸν ἀνέρχεται ἀπὸ 3,26 ἕως 3,50 δραχμὰς κατὰ κιλόν. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θελήσῃ παρὰ πᾶσαν λογικὴν καὶ ἠθικὴν τάξιν, νὰ δολοφονήσῃ καὶ πάλιν ὡς ἐγένετο τὸ παρελθὸν ἔτος, τοὺς Ἕλληνας σιτοκαλλιεργητὰς καθιερώνουσα τὴν ἐξοντωτικὴν δι’ αὐτοὺς τιμὴν τῶν δραχμ. 2,22 ἢ καὶ τὴν τιμήν, μέσην τιμὴν τῶν δραχμ. 2,60, τὴν προειδοποιοῦμεν, ὅτι οἱ ἀγρόται θὰ ἀντιδράσουν. Ἐὰν αἱ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις δὲν τεθοῦν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἀγώνων τῶν ἀγροτῶν διατρέχουν τὸν κίνδυνον νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς προδώσασαι τὰ συμφέροντα τῆς ἀγροτικῆς τάξεως καὶ οἱ ἀγρόται ν’ ἀγωνισθοῦν ὁπωσδήποτε διὰ νὰ ἐπιβάλλουν ἐκεῖνο ποὺ ἡ πολιτεία τοὺς ἀρνεῖται, ὡς δικαίωμα εἰς τὴν ζωήν. Νὰ ἐπιβάλλουν τὴν ἴσην μεταχείρησιν, τὴν λογικὴν καὶ δικαίαν τιμὴν τοῦ σίτου τῆς παραγωγῆς των. Ἐὰν παρὰ ταῦτα ἡ Κυβέρνησις ἐξαγγείλῃ τιμὴν δραχμ. 2,60 ὡς ψιθυρίζεται διὰ τὸν σῖτον, αἱ δὲ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις περιωρισθοῦν εἰς πλατωνικὰς διαμαρτυρίας κατοχυροῦσαι μόνον τὰ ἰδικά των συμφέροντα διὰ τῆς ἐξασφαλίσεως μιᾶς μικρᾶς ἢ μεγάλης προμηθείας, προειδοποιοῦμεν εἰς ἀμφοτέρους, ὅτι θὰ συνηργήσουν εἰς ἕνα ἔγκλημα, ἀποτέλεσμα τοῦ ὁποίου εἶναι ἡ πλήρης ἐξαθλίωσις τῶν ἀγροτῶν μας μὲ τὰς βαρυτάτας συνεπείας, τὰς αὐτοκτονίας ἀγροτῶν διὰ λόγους οἰκονομικοὺς ἢ τοὺς φόνους τῶν Ρουπακιάδων διὰ χρέη ἀπὸ τὰ ὄργανα τῆς τάξεως. Εἶναι καιρὸς νὰ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς οἰκονομικῆς ἀπαθλιώσεως τῶν ἀγροτῶν δὲν ἀφήνει περιθώρια περαιτέρω παρατάσεως. Πιστεύω, ἀντιθέτως, ὅτι παρὰ τὰς ἀδυναμίας των, αἱ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις θὰ ἀρθοῦν εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων, θὰ ἐνθυμηθοῦν τοὺς παλαιοὺς ἀγῶνας των καὶ τιθέμεναι ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἀγροτῶν, θὰ ὁδηγήσουν τοὺς ἀγρότας εἰς τὴν νίκην. Παρακολουθῶν τὰς κινήσεις τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων διαπιστώνω, ὅτι ἔχουν ὅλαι ταχθῆ ὑπὲρ τῆς καθολικῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸ πρέπει νὰ ὑπάρξουν πρῶτα δύο προϋποθέσεις. Ἡ μία εἶναι νὰ ρυθμισθοῦν τὰ χρέη τῶν ἀγροτῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, τὸ Δημόσιον καὶ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Ἡ δευτέρα εἶναι, ἡ πλήρης κατάργησις τῆς ἐμπορίας, ὡς ὑπῆρχε καὶ προπολεμικῶς. Ἐὰν αἱ δύο αὐταὶ προϋποθέσεις δὲν ἐξασφαλισθοῦν, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι τὸ σύνθημά των διὰ καθολικὴν συγκέντρωσιν, ὅταν μάλιστα τὸ Κράτος προγραμματίζῃ τὸ ὕψος τῆς συγκεντρωθησομένης ποσότητος (πέρυσι ἦτο 700.000 τόννοι) θ’ ἀποβῇ εἰς βάρος τῶν σιτοπαραγωγῶν. Πέραν τῆς συγκεντρώσεως τῆς ἰδικῆς των, δρᾶ καὶ τὸ ἐμπόριον μὲ τὴν ἰδικήν του στρατηγικήν, χωρὶς μάλιστα περιορισμοὺς καὶ παρακολούθησιν, εἰς σημεῖον, ὥστε ἕνα μεγάλο μέρος τῶν σιτηρῶν τοῦ ἐμπορίου, νὰ διοχετεύεται μέσῳ τῶν ἰδίων ἀγροτῶν εἰς τὴν συγκέντρωσιν, ἢ νὰ πωλῆται εἰς τοὺς λαθραλεστὰς ἢ καὶ τοὺς ἰδίους τοὺς ἀγρότας, εἰς τιμὴν μάλιστα ὑπερβολικήν. Ἐάν, λοιπόν, δὲν ἐξασφαλισθοῦν αἱ δύο προϋποθέσεις ποὺ προηγουμένως ἀνέλυσα, ἡ Νέα Ἀγροτικὴ κίνησις πιστεύει, ὅτι θὰ πρέπει νὰ κατοχυρωθῇ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου εἰς τὰ 4 δραχμάς, εἴτε τὸ προϊὸν παραδίδεται εἰς τὴν συγκέντρωσιν, εἴτε πωλεῖται ἀπ’ εὐθείας εἰς τοὺς μύλους, τοὐλάχιστον διὰ τοὺς τρεῖς πρώτους μῆνας τῆς ἐσοδείας, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ νὰ μὴν συνωθοῦνται ἢ ἀναμένουν οἱ ἀγρόται τὴν σειράν των εἰς τὰς ἀποθήκας ἐπὶ μακρόν, ἀφ’ ἑτέρου δέ, διὰ νὰ διευκολυνθοῦν οἰκονομικὰ καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες μὲ τοὺς ἀγρότας τιμίως συναλλάσσονται. Ἐὰν παρ’ ἐλπίδα, οὔτε ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ οὔτε καὶ αἱ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις πράξουν τὸ καθῆκον των ἀπέναντι τῶν ἀγροτῶν, τότε ἂς τὸ ὁμολογήσωμεν καὶ εἰς ἡμᾶς τοὺς βουλευτὰς ὑπάρχει ὑποχρέωσις νὰ βοηθήσωμεν τοὺς ἀγρότας εἰς τὸ δίκαιον ἀγῶνα τῆς ἐπιβιώσεώς των, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι θὰ διατρέξωμεν τὸν κίνδυνον νὰ ὑποστῶμεν τὴν τύχην τοῦ συναδέλφου κ. Μπρακατσούλα, ὅστις ἐκακοποιήθη ἐν μέσῃ πλατείᾳ τοῦ Συντάγματος. Θὰ πρέπει ὅλοι μας νὰ ἀντιληφθοῦμε, ὅτι πέραν τῶν δικαιωμάτων μας ὡς βουλευτῶν, ἔχομεν ὑποχρεώσεις καὶ πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐτίμησαν διὰ τῆς ψήφου των νὰ τοὺς ἐκπροσωποῦμεν εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν, ἔχομεν ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐκείνου τοὐλάχιστον ποὺ δὲν ἀνέχεται τὴν συνέχισιν αὐτῆς τῆς καταστάσεως. Νομίζετε, κ. βουλευταί, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλο περιθώριον ἀπαθλιώσεως τῶν σιτοπαραγωγῶν πέραν ἐκείνου ποὺ ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν τιμὴν τῶν χαμηλῶν τιμῶν ἐπέτυχε; Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν τὸ 1953 ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἦτο 3,50 κατ’ ὀκᾶν, ἤτοι δραχμ. 2,73 τὸ κιλόν, πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ ἔτος 1961 ἡ τιμὴ τοῦ σίτου νὰ εἶναι μειωμένη εἰς τὰς δραχμ. 2,22 τὸ κιλό; Ἢ μήπως σκέπτεσθε, ὅτι θὰ πρέπει νὰ χρεώσωμεν τοὺς παραγωγούς ἔτι περισσότερον, ὥστε ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τῶν κατασχέσεων, νὰ μὴ τολμοῦν οἱ ἐξ αὐτῶν ἱκανοὶ νὰ διαμαρτυρηθοῦν; Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι αἱ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις θὰ ἀχθοῦν εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων καὶ θὰ διεκδικήσουν τὰ δικαιώματα τῶν ἀγροτῶν, ἀγωνιζόμεναι ὡς καὶ παλαιότερα, τὸν καλὸν ἀγῶνα διὰ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν. Κύριοι βουλευταί, αἱ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις ἔχουν ταχθῆ ὑπὲρ τῆς καθολικῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Τοιαύτη καθολικὴ συγκέντρωσις ὑπῆρχε καὶ προπολεμικῶς, πλὴν ὅμως, ἡ ἐμπορία τοῦ σίτου ἀπηγορεύετο ἀπολύτως. Πέρυσι ἐπρογραμμάτισεν ἡ Κυβέρνησις συγκέντρωσιν 700.000 τόννων σίτου καὶ ἐπραγματοποίησε μόνον 650.000 τόννους. Ἕν σημαντικὸν ποσοστὸν σίτου, πέραν τῶν 200.000 τόννων, ἐπωλήθη εἰς τὸ ἐμπόριον ἀπὸ τοὺς παραγωγούς μας μὲ 1,80 δραχμ. Κατὰ συνέπειαν, αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν πολιτικήν, οἱ ἀγρόται δὲν εἶναι διατεθειμένοι νὰ τὴν δεχθοῦν καὶ διὰ τὴν τρέχουσαν περίοδον. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, παρὰ τὰς διαμαρτυρίας μου, ἀκολουθήσῃ ἰδίαν σφαλερὰν πολιτικὴν καὶ οἱ Γεωργικοὶ Συνεταιρισμοὶ δὲν πράξουν τὸ καθῆκον τους, διὰ νὰ τεθοῦν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἀγώνων, οἱ ἴδιοι ἡμεῖς, ὡς βουλευταί, δηλοῦμεν, ὅτι θὰ τεθῶμεν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἀγροτῶν διὰ τὴν διεκδίκησιν τῶν δικαιωμάτων καὶ θὰ ἀψηφίσωμεν κἄθε κυβερνητικὴν ἀντίδρασιν, ἀκόμη καὶ ὅταν πρόκειται νὰ ἔχωμεν τὴν τύχην τοῦ συναδέλφου κ. Μπρακατσούλα, ὅστις ἐκακοποιήθη ὑπὸ ὀργάνων τῆς τάξεως ἐν μέσῃ πλατείᾳ τοῦ Συντάγματος. Εἶναι καιρὸς νὰ καταλάβωμεν ἅπαντες, ὅτι ἔχομεν χρέος ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἰσχυριζόμεθα, ὅτι τὸν ἐκπροσωποῦμεν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην.

§169ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τότε ἦτο Κυβέρνησις Παπάγου.

§170Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ποία Κυβέρνησις ὑπῆρχε. Μὲ ἐνδιαφέρει μόνον ἡ καθορισθεῖσα τιμὴ ἀσφαλείας τοῦ σίτου. Ἐάν, λοιπόν, τότε ἡ τιμὴ ἀσφαλείας ἦτο 2,73 δραχμ. κατὰ κιλόν, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον σήμερον, μὲ τόσην ἄνοδον τοῦ τιμαρίθμου, νὰ ὁρίζῃ τὸ κράτος αὐθαιρέτως τιμὴν 2,22 δραχμ. κατὰ κιλόν. Λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς ἀνόδου τοῦ τιμαρίθμου, θὰ ἔπρεπε σήμερον νὰ εἶχεν ὁρισθῇ τιμὴ τοὐλάχιστον δραχμ. 4 καὶ ἂν θέλωμεν νὰ μείνῃ ἓν ψίχουλον κέρδους εἰς τὸν ἀγρότην, ἡ τιμὴ αὐτὴ θὰ πρέπει νὰ ἀνέλθῃ ἐλαφρῶς κατά τι περισσότερον. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς κυλινδρομύλους, δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σᾶς κουράσω. Τὰ εἶπα καὶ ἄλλοτε αὐτά. Εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα ἐργάζονται μόνον 5 μεγάλοι μύλοι. Ὅλοι οἱ ἄλλοι, ἢ ἀργοῦν ἢ ἐργάζονται ἐλάχιστα. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, κ. βουλευταί, ὅτι οἱ ἐπιλιμένιοι μύλοι θὰ πρέπει νὰ κλείσουν. Τὸ σιτάρι θὰ πρέπει νὰ ἀλέθεται εἰς τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς του, διὰ νὰ ἀποφεύγωμεν οὕτω ἀσκόπους δαπάνας μεταφορᾶς του.

§171Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἐὰν γίνουν δεκτοὶ οἱ συλλογισμοί σας καὶ κλείσουν οἱ μεγάλοι μύλοι καὶ ἀλέθεται ὁ σῖτος εἰς τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς, νομίζετε, ὅτι δὲν θὰ παραστῇ τότε ἀνάγκη προωθήσεως τοῦ ἀλεύρου εἰς τὸν τόπον καταναλώσεως; Μήπως τότε θὰ ἔχωμεν μεγαλυτέρας δαπάνας ἀλευροποιήσεως τοῦ σίτου;

§172Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Δὲν εἶπα, κ. Ὑπουργέ, νὰ κλείσουν οἱ μεγάλοι μύλοι. Εἶπα νὰ κλείσουν οἱ ἐπιλιμένιοι μόνον. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς μύλους ποὺ ἐργάζονται εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι προσφέρονται νὰ ἀλέσουν τὸ σιτάρι μόνον μὲ 25 λεπτὰ τὸ κιλὸν καὶ θὰ προωθήσουν μόνον τὰ ἄλευρα, ὄχι, ὅμως, καὶ τὰ πίτυρα καὶ τὰ ὑποπροϊόντα πρὸς τὰ ἀστικὰ κέντρα.

§173Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, εἴπατε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ περιορίσωμεν τὰ ἐργατικὰ διὰ τὴν μείωσιν τοῦ κόστους τῆς ἀλευροποιήσεως τοῦ σίτου.

§174Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ. Μόνον αὐτὸ τὸ κονδύλιον δὲν δυνάμεθα νὰ θίξωμεν, ὅταν μάλιστα γνωρίζομεν τὴν ἐξαθλίωσιν καὶ τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν Ταμείων των ἰδιαιτέρως.

§175Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἀνεφέρθητε, κ. συνάδελφε, εἰς τὸ ποσοστὸν τῶν 12 λεπτῶν, τὸ ὁποῖον προορίζεται διὰ τοὺς ἐργατοϋπαλλήλους τῶν μύλων καὶ εἴπατε, ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸ ποσὸν αὐτὸν νὰ περικοπῇ. Γνωρίζετε τὶ μισθοὶ καταβάλλονται σήμερον εἰς τοὺς ἐργατοϋπαλλήλους;

§176Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν μὲ παρακολουθήσατε. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι γνωρίζω πολὺ καλὰ αὐτὸ τὸ θέμα καὶ συνεπῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστῶ σύγχυσιν. Ὅταν τὰ 12 λεπτὰ τὰ ἐλάμβανον καὶ τὰ διεχειρίζοντο ἀπ’ εὐθείας οἱ ἐργατοϋπάλληλοι, οἱ βιομήχανοι ὑπεστήριζον, ὅτι δὲν ἐπαρκεῖ τὸ προσωπικὸν καὶ ἐζήτουν νὰ προσληφθοῦν καὶ ἄλλοι, διὰ νὰ μοιράσουν αὐτὸ τὸ ποσόν. Ὅταν, ὅμως, τὸ ἴδιον τὸ ποσόν, κατόπιν τῶν συνεχῶν παραστάσεών των, κατώρθωσαν καὶ τὸ ἐπῆραν οἱ βιομήχανοι, τότε τὸ προσωπικὸν ὑπεραρκοῦσε καὶ μάλιστα προέβησαν καὶ εἰς σημαντικὴν μείωσιν τούτου. Ἐνθυμεῖσθε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι δι’ αὐτὸ τὸ θέμα εἴπατε ἄλλοτε, ὅτι συνεστήσατε μίαν εἰδικὴν ἐπιτροπὴν καὶ ὅτι ἀναμένατε τὸ πόρισμά της. Σᾶς εἶπον τότε, ὅτι πόρισμα οὐδέποτε θὰ τὸ ἔχετε. Σᾶς ἐρωτῶ: Μήπως τὸ ἔχετε σήμερον; Μήπως θὰ τὸ ἔχετε μετ’ ὀλίγον;

§177Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε συνάδελφε, δὲν γνωρίζετε πῶς ἔχει αὐτὸ τὸ θέμα τῶν 12 λεπτῶν. Τὸ κονδύλιον αὐτὸ τὸ διεκδικοῦν οἱ ἐργάται καὶ δέχονται νὰ ἀμείβωνται μὲ αὐτὸ καὶ ἂς βγαίνει ὁσονδήποτε ἡμερομίσθιον. Μήπως εἶσθε ἐναντίον αὐτῆς τῆς διεκδικήσεως τῶν ἐργατοϋπαλλήλων;

§178Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, αὐτό, ἀκριβῶς, ὑποστηρίζω καὶ ἐγώ. Ἡ Κυβέρνησίς σας, ὅμως, τὸ κονδύλιον αὐτὸ τὸ ἔδωσεν εἰς τοὺς βιομηχάνους ὡς δῶρον, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τοὺς ἀλευρομύλους, διαρκῶς διαμαρτύρονται. Χαίρω, διότι ἐπὶ τέλους συνεννοήθημεν.

§179Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Ὅλα αὐτὰ τὰ κονδύλια ποὺ ἀναφέρετε, κ. Τσιάρα, εἶναι ἠλεγμένα καὶ πραγματικὰ ὡς ἐλάχιστον ὅριον καί, δυστυχῶς, δὲν δύνανται νὰ περικοποῦν. Γνωρίζετε, ὅτι οἱ λεγόμενοι ἀγροτικοὶ μύλοι τῶν ἐπαρχιῶν δὲν καταβάλλουν εἰσφορὰς εἰς τὸ ΤΑΑΜ, οὔτε εἰς τὸ Ι.Κ.Α. καὶ τὰ λοιπὰ ταμεῖα καὶ ὅτι δὲν ἔχουν ὡρισμένας ἄλλας δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐπιβληθῆ εἰς τοὺς μύλους ἐπὶ ἐμπορίας, χάριν τοῦ προσωπικοῦ των, τοῦ ἐργατικοῦ; Ἢ μήπως εἶσθε ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τῶν χάριν τῶν ἐργατῶν εἰσφορῶν ὑπὲρ τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ τῶν λοιπῶν ταμείων;

§180Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐγὼ δὲν ὑπεστήριξα τοιοῦτόν τι. Ὑπεστήριξα, ὅμως, καὶ ἀπέδειξα, ὅτι πλεῖστα κονδύλια δύνανται νὰ περιορισθοῦν, ὥστε μὲ τὴν αὐτὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου νὰ πληρώνεται ὁ σῖτος μὲ δραχμ. 3,50 μέχρι καὶ 4 δραχμ. κατὰ κιλόν. Αὐτὸ εἶναι βαθεῖα μου πίστις. Καὶ τώρα ἔρχομαι δι’ ὀλίγων εἰς ἓν ἄλλο θέμα, τὸ λεγόμενον κατὰ τὴν Κυβέρνησιν ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν. Ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὴν λέξιν ἐξόντωσις τῆς σιτοκαλλιεργείας, ὑπόσχεται ἀναδιάρθρωσιν δῆθεν τῶν καλλιεργειῶν. Δίδει, λοιπόν, τὸ Κράτος 80 δραχμὰς διὰ τὴν καλλιέργειαν ποτιστικοῦ βάμβακος, 50 δραχμὰς διὰ τὸν ξηρικὸν βάμβακα κατὰ στρέμμα ἀρκεῖ νὰ μὴ καλλιεργηθῇ σῖτος. Ὅσοι, ὅμως, ἐξ ὑμῶν, κ. βουλευταί, ἔχετε ἀσχοληθῆ μὲ τὴν γεωργίαν, ἀσφαλῶς γνωρίζετε τὶ σημαίνει καλλιέργεια βάμβακος εἰς ξηρικὸν χωράφι. Θὰ ἔχωμεν παραγωγὴν μόνον 50 ἢ 60 κιλῶν κατὰ στρέμμα τὸ πολύ. Αὐτό, ὅμως, σημαίνει ἐξόντωσιν τοῦ παραγωγοῦ, διότι δὲν καλύπτονται οὔτε αἱ στοιχειώδεις δαπάναι τῆς καλλιεργείας αὐτῆς. Τὸ βαμβάκι ἔχει πολὺ μεγάλο κόστος παραγωγῆς. Τοιουτοτρόπως, λοιπόν, μὲ τὴν νέαν λογικὴν τῶν ἁρμοδίων καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἔχομεν καί ζημίαν τοῦ δημοσίου, ἀλλὰ καὶ καταστροφὴν τῶν καλλιεργητῶν ξηρικοῦ βάμβακος. Ἑπομένως, ἀντικατάστασιν τῆς σιτοκαλλιεργείας μὲ ξηρικὸν βάμβακα δὲν θὰ πρέπει εὔκολα νὰ συνιστῶμεν, διότι θὰ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι ὠθοῦμεν ἔτσι τὸν παραγωγὸν εἰς ζημίας πολὺ μεγαλυτέρας ἀπὸ τὰς ζημίας ποὺ τυχὸν θὰ ἔχῃ ἀπὸ τὰς ἀδικαιολογήτους τιμὰς τοῦ σίτου. Εἴμεθα, ὅμως, ὑποχρεωμένοι νὰ συμφωνήσωμεν μὲ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς καλλιεργείας τῶν ψυχανθῶν, ὄχι ὅμως κατὰ τὸν τρόπον, τὸν ὁποῖον συνιστᾶ ἡ Κυβέρνησις, διότι ἡ ἐπέκτασις τῶν καλλιεργειῶν τοῦ εἴδους αὐτοῦ εἶναι συνυφασμέναι μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς κτηνοτροφίας καὶ μάλιστα τῆς οἰκοσίτου κτηνοτροφίας. Λέγει, ἡ Κυβέρνησις, ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῇ ἡ σιτοκαλλιέργεια, ἡ ὁποία νὰ παραχωρήσῃ τὴν θέσιν της εἰς καλλιεργείας μεγαλυτέρων ἀποδόσεων. Καὶ ὅμως ἐνῷ εἴχομεν παραγωγὴν φασολίων, ἡ Κυβέρνησις εἰσήγαγεν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καίτοι εὑρίσκοντο εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν μεγάλαι ποσότητες αὐτοῦ τοῦ εἴδους.

§181Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφ. Ἐμπορίου). Εἰς τὸν διαγωνισμὸν τὸν πρῶτον, τοῦ Δεκεμβρίου 1960, ἐπήραμεν ὅσους τόννους Ἑλληνικῶν φασολίων μᾶς προσέφεραν μὲ τιμὴν τῶν δρχ. 5,75 τὸ χιλιόγρ. ἔναντι τῶν 4 δρχ. κατὰ χιλιόγρ. τῶν εἰσαγομένων. Εἰς τὸν δεύτερον διαγωνισμόν, τοῦ Μαΐου 1961, ἐπήραμε 1.300 τόννους μὲ ἐπὶ πλέον τιμὴν κατὰ μίαν δραχμὴν ἔναντι τῆς τιμῆς τῶν προσφερομένων τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§182Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Πάντως ἡ Κυβέρνησις ἐπιδιώκουσα τὴν ἀνάπτυξιν ἀποδοτικωτέρων καλλιεργειῶν ἐπιδοτεῖ αὐτάς, ἀλλὰ ἡ ἐπιδότησις εἶναι χαμένα λεφτά, καθ’ ὃν τρόπον γίνεται. Δὲν εἶμαι ἐναντίον τῶν ἐπιδοτήσεων, ἀλλὰ τοῦ τρόπου καὶ τῶν μεθόδων τῶν ἐπιδοτήσεων. Φέρ’ εἰπεῖν διὰ τὴν καλλιέργειαν ποτιστικοῦ βάμβακος κ.ἄ. χρειάζεται καὶ ὠφελεῖ ἡ ἐπιδότησις. Οἱ ἀγρόται γνωρίζουν, ὅτι ἐὰν τὸν ἕνα χρόνον καλλιεργήσουν ψυχανθῆ καὶ τὸν ἑπόμενον χρόνον καλλιεργήσουν σιτηρά, θὰ ἔχουν ἀπόδοσιν σίτου πολὺ μεγαλυτέραν ἴσως καὶ 50% περισσότερον κατὰ στρέμμα. Ἀλλὰ τί νὰ τὴν κάνουν τὴν ἀπόδοσιν αὐτὴν ὅταν δὲν ἔχῃ τιμὴν τὸ σιτάρι; Ἔπειτα ἡ καλλιέργεια τῶν ψυχανθῶν εἶναι ἐπικίνδυνος καλλιέργεια λόγῳ τῶν κλιματολογικῶν συνθηκῶν, αἵτινες ἐπικρατοῦν εἰς τὴν Χώραν μας μὲ τὸ ἡμιτροπικόν της κλῖμα. Ἡ καλλιέργεια τῶν ψυχανθῶν πρέπει νὰ εἶναι συνυφασμένη μὲ τὴν ἀνάπτυξιν ταὐτοχρόνως καὶ τῆς κτηνοτροφίας, ἀλλὰ δυστυχῶς χάρις εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ κτηνοτροφία δὲν προστατεύεται. Εὑρίσκεται καὶ αὑτὴ ὑπὸ διωγμὸν μὲ τὴν ἀθρόαν εἰσαγωγὴν κατεψυγμένων κρεάτων καὶ λοιπῶν ζωοκομικῶν προϊόντων. Ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ σφαλερὰν ἀγροτικὴν πολιτικὴν καὶ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἀπὸ τὰς χρησίμους ὑποδείξεις μας, τὰς ὁποίας σημειώνομεν εἶναι δυνατὸν πολλαὶ ἀπὸ αὐτὰς νὰ βοηθήσουν τὸν τόπον. Ἑπομένως, θὰ πρέπει νὰ γίνῃ προγραμματισμὸς τῶν καλλιεργειῶν. Νὰ ἐνισχυθῇ ἡ καλλιέργεια τῶν ψυχανθῶν μὲ ταὐτόχρονον ἀνάπτυξιν τῆς οἰκοσίτου κτηνοτροφίας, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ μὴν ὑπολογίζῃ καὶ ὁ ἀγρότης τὴν ζημίαν του ἐκ τῆς καλλιεργείας τῶν ψυχανθῶν, ποὺ θὰ εἶναι ἀπαραίτητος ἐναλλαγὴ καλλιεργείας σῖτος —σῖτος— ψυχανθῆ, θὰ πρέπει ἡ λογικὴ καὶ δικαία τιμὴ τοῦ σίτου νὰ τὸν ὑποχρεώσῃ εἰς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν τακτικὴν τῆς καλλιεργείας. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ πολὺ μεγαλυτέρας ἀποδόσεις θὰ ἔχωμεν εἰς τὴν σιτοκαλλιέργειαν καὶ πολὺ περισσότερον καλλιέργειαν ψυχανθῶν εἰς στρέμματα ἐξοικονομοῦμεν. Ἐὰν τοιαύτη τηρηθῇ πολιτικὴ καὶ τακτικὴ εἰς τὴν καλλιέργειαν τοῦ σίτου καὶ τῶν ψυχανθῶν, πιστεύω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐξοικονομήσωμεν τὴν κατάστασιν ἀμφοτέρων τῶν καλλιεργειῶν ἐπ’ ὠφελείᾳ καὶ τῶν ἀγροτῶν καὶ τοῦ συνόλου τοῦ λαοῦ. Ἕνα ἀπαραίτητον ὄργανον καὶ διὰ τοὺς ἀγρότας καὶ διὰ τὴν Πολιτείαν, διὰ νὰ ἐμφανισθῇ σωστὴ γεωργικὴ πολιτικὴ καὶ εἰς τὸν τόπον μας, εἶναι καὶ οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοί. Διὰ νὰ δυνηθοῦν ὅμως οἱ συνεταιρισμοὶ νὰ ἐπιτελέσουν τὸ βαρὺ καθῆκον τους πρὸς ὅλους θὰ πρέπει νὰ τοὺς ἀφήσωμεν μακρὰν τῆς πολιτικῆς. Νὰ τοὺς ἀφήσωμεν ὅλοι μας ἡσύχους. Μᾶλλον λαὸς καὶ Πολιτεία θὰ πρέπει νὰ βοηθήσωμεν τοὺς συνεταιρισμοὺς εἰς τὸ ἔργον τους. Νὰ δείξωμεν πρὸς αὐτοὺς στοργὴν καὶ ἐνδιαφέρον. Ἀτυχῶς, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν ἔδειξε τοιαύτας διαθέσεις. Μὲ τὸ καθεστὼς ποὺ θέλει νὰ ἐπιβάλῃ σὰν μονοκομματικὸ κατασκεύασμα πλήττει συνεχῶς τοὺς γεωργικοὺς συνεταιρισμούς. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἕνα πίνακα, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε εἰς ποῖον σημεῖον ἔφθασε τὸ κακόν, ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς νομιμοφροσύνης. Τὸ 1954 ἀπελύθησαν 349 σύμβουλοι γεωργικῶν συνεταιρισμῶν. Τὸ 1955 111. Τὸ 1956 17. Τὸ 1957 79. Τὸ 1958 309. Τὸ 1959 531. Τὸ 1960 320 κ.ο.κ. Δηλαδή, οὐσιαστικῶς ἡ Κυβέρνησις ἔχει καταργήσει τοὺς γεωργικοὺς συνεταιρισμούς. Καὶ ἔτσι ἐξηγεῖται, ὅταν ὁρίζῃ τιμὴν συγκεντρώσεως σίτου δραχμὰς 2,60, νὰ λαμβάνῃ συγχαρητήρια τηλεγραφήματα. Εἶναι οἱ διωρισμένοι τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Εἶναι ἡ φωνὴ τοῦ κυρίου. Ἡ κατάστασις αὐτὴ εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ δὲ ἐπέμβασις τῆς Κυβερνήσεως κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰς τοὺς γεωργικοὺς συνεταιρισμούς, πλήττει τὴν αὐτοτέλειάν των καὶ ἐκμηδενίζει τὴν ἀποστολήν των. Διὰ τὴν κοινὴν ἀγορὰν δὲν πρόκειται κύριοι συνάδελφοι ἐπὶ πολὺ νὰ σᾶς ἀπασχολήσω. Ἄλλοι πρὸ ἐμοῦ ἀνέπτυξαν τὸ θέμα καὶ ἅπαντες περίπου ἐτόνισαν τοὺς φόβους, τοὺς ὁποίους διατρέχει ἡ οἰκονομία μας. Εἶναι γεγονός, ὅτι οἱ συνεταῖροι μας εἰς τὴν κοινὴν ἀγορὰν ἔχουν οἰκονομίαν πλήρους ἐκβιομηχανίσεως καὶ ἀρκετὰ ἀνεπτυγμένην. Εἶναι χῶραι μὲ ὑψηλότερον κοινωνικὸν καὶ οἰκονομικὸν ἐπίπεδον. Ἡ ἀγροτική των οἰκονομία ἐπίσης προχωρημένη καὶ ἰσχυρά. Ἑπομένως οἱ φόβοι μας διὰ τὴν εἴσοδόν μας εἰς αὐτὸν τὸν χῶρον δὲν εἶναι ἄνευ σημασίας. Ἡ Νέα Ἀγροτικὴ Κίνησις φοβεῖται ἀκόμη, ὅτι θὰ ζημιωθῶμεν ἀνεπανορθώτως. Ἡ Βιομηχανία μας θὰ ἐξαφανισθῇ ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν ἰσχυροτέρων μονάδων, ὁ ἐπαγγελματικὸς καὶ βιοτεχνικός μας κόσμος θὰ φυτοζωῇ καὶ θὰ εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν καταπίεσιν τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυροτέρων, ἡ δὲ ἀγροτική μας οἰκονομία θὰ πάθῃ κυριολεκτικῶς καθίζησιν, ὅταν ἀναλογισθῶμεν, ὅτι θὰ ἀπολέσωμεν τὰς ἀγορὰς τῶν Σοσιαλιστικῶν χωρῶν, τῶν χωρῶν ἐκείνων, ποὺ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίζωμεν εἰς μίαν αὔξουσαν κατανάλωσιν ἰδικῶν μας ἀγροτικῶν προϊόντων, ὡς ἀπέδειξε τὸ παρελθόν. Δὲν θὰ πρέπει ἀκόμη νὰ λησμονῶμεν ὅτι τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον εἰς τὰς Σοσιαλιστικὰς χώρας διαρκῶς καὶ ἀνέρχεται καὶ ὅτι εἶναι αἱ μόναι χῶραι, αἱ ὁποῖαι εἰς τὰς συναλλαγάς των τηροῦν μίαν ἰσοτιμίαν δικαιωμάτων καὶ ὑποχρεώσεων. Τοὺς φόβους μας αὐτοὺς δὲν τοὺς διατυπώνομεν μόνον ἡμεῖς, τοὺς ἀποδέχονται καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες εἶναι θιασῶται τῆς εἰσόδου τῆς χώρας μας εἰς τὴν ἀγορὰν αὐτήν. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι ἐλεύθεροι πάσης δεσμεύσεως, δυνάμεθα καὶ πρέπει νὰ συνεργαζώμεθα οἰκονομικῶς μὲ ὅλους τοὺς λαούς. Τότε καὶ μόνον κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἀντίληψιν θὰ βοηθήσωμεν εἰς τὴν πλήρη ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας μας καὶ εἰς τὴν πλέον ἄνετον τοποθέτησιν τῶν ἐξαγωγίμων γεωργικῶν μας προϊόντων. Τὸ χειρότερον εἰς τὴν ὅλην αὐτὴν ὑπόθεσιν εἶναι καὶ ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν ἔλλειψιν εὐθιξίας νὰ φέρῃ αὐτὸ τὸ τεράστιον ζήτημα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπεία. Δὲν γνωρίζω διατί ἡ Κυβέρνησις πάντοτε εἰς ὅλα τὰ θέματα εἴτε Ἐθνικά, εἴτε οἰκονομικὰ ἐπιζητεῖ νὰ μᾶς φέρῃ πρὸ τετελεσμένων γεγονότων. Κατὰ τῆς τακτικῆς αὐτῆς διαμαρτυρόμεθα καὶ ἐπιμένομεν ὅτι ὅλα τὰ θέματα τοιούτου μάλιστα περιεχομένου θὰ πρέπει νὰ συζητῶνται κατὰ πρῶτον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διεμαρτυρήθη διὰ τὸ λεχθὲν, ὅτι ἡ κατασκευὴ τῶν ἐργοστασίων τῶν χημικῶν λιπασμάτων παρεχωρήθη εἰς τὴν Γερμανικὴν Ἑταιρείαν ΖΗΜΕΝΣ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι τοῦτο ἐγένετο, διότι δὲν ὑπῆρχαν Ἑλληνικὰ κεφάλαια. Ἀλλά, ἐρωτῶ, τὸ διϋλιστήριον πετρελαίου τὸ κατεσκεύασεν ὁ κ. Νιάρχος ἢ ὁ κρατικὸς προϋπολογισμός, ὁ ὁποῖος διέθεσεν 24.000.000 δολλάρια ἂν δὲν ἀπατῶμαι; Βεβαίως, οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ δὲν διαθέτουν κεφάλαια, εἶναι ὅμως ὄργανα τῶν ἀγροτῶν ἀκόμη καὶ τοῦ Κράτους καὶ ἂν δὲν ἔχουν κεφάλαια ἔχουν πίστιν εἰς τὴν ἀποστολήν τους καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἐπιτύχουν μικρότερον κόστος εἰς τὰ λιπάσματα, ἂν τὸ ἐργοστάσιον ἀνατεθῇ εἰς αὐτοὺς καὶ πρέπει ν’ ἀνατεθῇ εἰς αὐτούς. Νομίζω, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ἐγκαταλείψῃ ἡ Κυβέρνησις τὰ ἰδιωτικὰ Μονοπώλια, τὰ ὁποῖα ὁδηγοῦν εἰς ἄλλας καταστάσεις καὶ θὰ πρέπει νὰ βοηθήσῃ τοὺς Γεωργικοὺς Συνεταιρισμοὺς νὰ ἐκπληρώσουν τὴν ἀποστολήν τους. Οἱ Γεωργικοὶ Συνεταιρισμοὶ ἔχοντες τὴν διαχείρισιν τοῦ ἐργοστασίου τῶν χημικῶν λιπασμάτων, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἐπιτύχουν πολὺ χαμηλότερο κόστος, τὰς ἰδιωτικὰς καὶ μάλιστα μονοπωλιακὰς ἐπιχειρήσεις. Ἡ Κυβέρνησις στερεῖται προγράμματος γεωργικοῦ. Τὸ γνωρίζει αὐτὸ καὶ ἐπειδὴ ἀκριβῶς φοβεῖται τοὺς ἀγρότας, ἀναγκάζεται νὰ μετέρχεται ἀντιδημοκρατικὰς μεθόδους. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἐξαπολύσει, εἰς τὴν ὕπαιθρον περισσότερον, μίαν τρομοκρατίαν ἄνευ προηγουμένου διὰ τῆς ἐπεμβάσεως τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων καὶ τῆς καταπιέσεως διαφοροτρόπως τοῦ λαοῦ. Δι’ αὐτὸ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διακηρύξω ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, μία δημοκρατία εὑρίσκεται ἐν κινδύνῳ καὶ κινδυνεύει μάλιστα ἀπὸ τὴν ἰδίαν τὴν Κυβέρνησιν. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἐπίσης γεγονός, ὅτι τὰ Τ.Ε.Α. πολιτικολογοῦν εἰς τὰ χωριὰ καὶ οἱ ἀξιωματικοί των ἀναπτύσσουν τὸ πολιτικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ἔχουν οἱ περισσότεροι ἀτυχῶς γίνει κομματικὰ ὄργανα τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς καὶ δι’ αὐτὸ ζητῶ τὸ κακὸν νὰ σταματήσῃ. Ὁ λαὸς εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ ἕκαστον κατὰ τὰ ἔργα του. Θὰ πρέπει νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ τρομοκρατία καὶ ἡ καταπίεσις τοῦ λαοῦ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν ἔτσι εἰς τὰς ἐκλογάς. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελα ἐπίσης νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω καὶ ὀλίγα τινὰ διὰ τὴν ἀσθένειαν τοῦ περονοσπόρου, ἡ ὁποία ἐνέσκηψε τελευταίως εἰς τὴν χώραν μας. Ὁ περονόσπορος, κύριοι συνάδελφοι, χρόνια τώρα κυκλοφορεῖ εἰς τὸν ἄλλον κόσμον καὶ ἐπὶ μίαν διετίαν εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ ἔπρεπε νὰ εἴχομεν προετοιμασθῆ διὰ νὰ τὸν ἀντιμετωπίσωμεν αὐτὸν τὸν κίνδυνον, ὁ ὁποῖος μὲ μαθηματικὴν ἀκρίβειαν θὰ ἤρχετο καὶ ἐδῶ. Κατηγορῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, διότι δὲν εἶχον προετοιμασθῆ. Ἡ ἀσθένεια μᾶς βρῆκεν ἀπροετοιμάστους μὲ τὰς γνωστὰς καταστρεπτικὰς συνεπείας, ποὺ ἔχομεν μὲ τὴν προσβολὴν εἰς τὰ καπνοφυτώρια καὶ τὰς καπνοφυτείας. Δὲν ἐπιθυμῶ, κύριοι συνάδελφοι νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον. Ἐθεώρησα ὅμως χρέος μου ὡς ἀντιπρόσωπος Κοινοβουλευτικὸς ἑνὸς μικροῦ κόμματος νὰ διατυπώσω τὰς ἀπόψεις τοῦ κόμματος. Ἡ Νέα Ἀγροτικὴ Κίνησις θὰ κάμῃ ἀπέναντι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου μὲ πίστιν καὶ ἐνθουσιασμὸν τὸ καθῆκον της καὶ θὰ ὑποδεικνύῃ παντοῦ καὶ πάντοτε τὶς σωστὲς καὶ τὶς δίκαιες λύσεις.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ συνάδελφος κ. Ε. Ζαννῆς ζητεῖ 15θήμερον ἀπουσίας ἄδειαν προκειμένου νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§184ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον τὴν πρωΐαν, ὥραν 11 π.μ.;

§186ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 11ην π.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας διατάξεως, συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Ὥρα 5.00′ μ.μ.).