1961.06.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 121η

Πέμπτη 1 Ἰουνίου 1961

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ ἄρθρον 75 τοῦ Κανονισμοῦ, τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς εἶναι ἡ ἔγγραφος καὶ ἀκριβὴς ἔκθεσις τῶν καθ’ ἑκάστην συνεδρίασιν τελεσθέντων...... Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἦτο τελείως ἄδικον, ἐὰν ὅσα πρόκειται νὰ ἐκθέσω, ἐξελαμβάνοντο ὡς ἐπίκρισις ἢ ὡς μομφὴ ἐναντίον τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Ἐπιτελοῦν ἕνα δυσχερέστατον ἔργον, διανύουν τὴν μακροτέραν Σύνοδον τῆς Βουλῆς, προεκτείνονται αἱ ἐργασίαι των ἕως προκεχωρημένας ὥρας ἀργὰ τὴν νύκτα, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ παρακολουθοῦν τριακοσίους (300) ρήτορας κατὰ διαφορετικὸν τρόπον ἀρθρώνοντας, συντάσσοντας, ὁμιλοῦντας.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἰδίως διακοπάς, κ. Ἠλιοῦ, τὰς ὁποίας εἶναι δύσκολον νὰ συλλάβουν οἱ πρακτικογράφοι, λόγῳ τοῦ δημιουργουμένου ἐνίοτε θορύβου.

§5Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, πρέπει νὰ γίνῃ μία ριζικὴ διόρθωσις, διότι περὶ ριζικῆς ἀλλοιώσεως πρόκειται, μιᾶς παρεμβάσεώς μου κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ἀρβανιτάκι. Ἤδη, ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ἀρβανιτάκι, ἐδημιούργησεν ἕνα θόρυβον καὶ αὐτὸ ἐπιτείνει, ὡς εἴπομεν τὰς δυσκολίας τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζουν οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Ἀπεδόθη τελείως διαφορετικὰ καὶ μάλιστα εἰς πολλὰ σημεῖα κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος καθιστᾷ ἀδύνατον νὰ ἀντιληφθῇ κανεὶς τί ἐλέχθη. Ἐγὼ εἶπον τότε: ἐνῷ ἐπῆρε τὸν χαρακτῆρα μόον προσωπικοῦ ζητήματος, δὲν ὑπάρχει μόνον προσωπικόν, ἀλλὰ ζήτημα οὐσίας, δυνατότητος νὰ ψηφίσῃ ὁ στρατὸς κατὰ συνείδησιν. Διότι ἀναφέρεται ἓν ἔγγραφον τοῦ ΓΕΣ, τὸ ὁποῖον πολιτικολογεῖ, τὸ ὁποῖον στρέφεται ἐναντίον τοῦ ἑνὸς τετάρτου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ...

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ κάμετε διόρθωσίν τινα;

§7Η. ΗΛΙΟΥ. .... καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν δημιουργίαν τῆς ἀδυναμίας ἐλευθέρας διατυπώσεως.....

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, δώσατε ἕνα σημείωμα μὲ τὰς διορθώσεις τὰς ὁποίας θέλετε, καὶ σᾶς παρακαλῶ, ὅταν συμβαίνῃ κἄποτε νὰ γίνωνται τοιαῦται παρανοήσεις, φυσικαὶ ἄλλως τε, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ρίπτετε ἕνα βλέμμα εἰς τὰ πρακτικὰ προτοῦ κυκλοφορήσουν.

§9Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶχε λήξει ἡ συνεδρίασις ἀργὰ τὴν νύκτα καὶ δὲν εἶχεν ἀκόμη καθαρογραφῆ ἡ περίληψις, ὥστε δὲν ἐπρόφθασα νὰ κάμω ἔλεγχον, τὸ εἶδον εἰς τὰς ἐφημερίδας σήμερον τὸ πρωΐ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦν, ἔχουν τὴν εὐχέρειαν νὰ κάμουν μίαν θεώρησιν τῶν πρακτικῶν, δεδομένου, ὅτι κατὰ τὸν Κανονισμόν, τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ εἶναι περίληψις τῶν ἀγορεύσεων.

§11Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν σελίδα 16 τῶν πρακτικῶν, παραλείπεται μία φράσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν, ὅτι πράγματι χθὲς εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. Ζαρντινίδη, δὲν ἀνέφερον ἀξιωματικοὺς ἐν ἐνεργείᾳ σήμερον, ἀλλὰ ὡμίλησα διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ὑπηρετοῦντας τότε ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ φέροντας γερμανικὴν στολήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐδήλωσεν, ὅτι πράγματι, ἔτσι τὸ ἀνέφερα καὶ ὄχι ὡς ὁ κ. Ζαρντινίδης ἀνέφερεν. Ἐδῶ παραλείπεται ἐντελῶς τὸ σημεῖον αὐτό.

§12Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἐντύπωσις ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ εἰς τὸν κ. Χατζηδημητρίου ἦτο, ὅτι χθὲς ὡμιλήσατε γενικώτερον περὶ ἀξιωματικῶν ὑπηρετούντων. Εἰς μίαν στιγμὴν ὁμιλοῦντες περιωρίσατε καὶ ἐντοπίσατε τὸν ὑπαινιγμόν, μόνον εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ τάγματος Πούλου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔστω καὶ ἀργὰ τὸ ἤκουσα καὶ τὸ ἐβεβαίωσα. Εἰς ἀπάντησιν μάλιστα ὁ κ. Χατζηδημητρίου σᾶς ἐπληροφόρησεν, ὅτι αὐτοὶ ποὺ ὑπηρέτησαν εἰς τὸ τάγμα Πούλου ἦσαν τρεῖς ἐν ὅλῳ, καὶ βεβαίως δὲν ὑπηρετοῦν σήμερον εἰς τὸ στράτευμα, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διαβάλλῃ.

§13Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ, ὅτι δὲν ἀνέφερον ἄλλους ἀξιωματικούς, ἀλλὰ μόνον τρεῖς. Νὰ γίνῃ διόρθωσις εἰς τὸ σημεῖον αὐτό.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς φραστικῶς διωρθώθησαν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Κύρκος καὶ Β. Ἐφραιμίδης ζητοῦν 15θήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§15ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῶν αἰτουμένων ἀδειῶν. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων τῶν κ.κ. βουλευτῶν. Ι) Τοῦ Ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Ἀράπη καὶ Γ. Παπαγεωργίου. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5468 ἀπὸ 21.4.61 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τῶν ἐν περιλήψει κ.κ. βουλευτῶν, μεθ’ ὑπομνήματος τῶν ἐκτοπισμένων Ἁγίου Εὐστρατίου, νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι ἐν προκειμένῳ δὲν ὑφίσταται θέμα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6149)1961 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ ὑπ’ ἀριθ. 2016 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη, περὶ τῶν ἐκτελουμένων ὑπὸ τοῦ Ν. Ταμείου Κεφαλληνίας ἔργων εἰς τὴν πόλιν Ἀργοστολίου καὶ τῆς πειθαρχικῆς διώξεως τοῦ δημάρχου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 162)17.10.1960 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐνεκρίθη ἡ ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας, διάθεσις κεφαλαίων, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων, ἐχόντων κοινωφελῆ χαρακτῆρα καὶ ἐξυπηρετοῦντα τὸ Δημόσιον συμφέρον, ἐπὶ ἀποκλειστικῷ σκοπῷ τῆς ἀπασχολήσεως ἀνέργων ἐργατῶν. Διὰ τὸν Νομὸν Κεφαλληνίας, φορεὺς διαχειρίσεως τῶν πιστώσεων καὶ ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, ὡρίσθη τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον. Εὐθύς, ὡς τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον ἤρξατο τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, ἐμπιπτόντων εἰς τὴν διοικητικὴν περιφέρειαν τοῦ Δήμου Ἀσπροπύργου, δι’ ἅ σημειωτέον, εἶχον συνταχθῆ αἱ μελέται καὶ ὁ Δῆμος δὲν ἀντετάχθη διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου ἐκτέλεσιν αὐτῶν πρὸς ἀπασχόλησιν τῶν ἀνέργων ἐργατῶν τῆς περιφερείας, ὁ Δήμαρχος κατέθεσεν αἴτησιν εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον, περὶ λήψεως προσωρινῶν μέτρων κατὰ τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου Κεφαλληνίας καὶ ἐζήτησεν ἀπὸ τὰς Δικαστικὰς καὶ Ἀστυνομικὰς Ἀρχάς, ὅπως ἀναστείλουν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Ὁ Ὀργανισμὸς Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας, συμφώνως πρὸς τὴν προμνησθεῖσαν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δύναται νὰ διαθέσῃ κεφάλαια διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων, εἰς ἐκείνας τὰς περιφερείας τοῦ Κράτους, εἰς ἅς ἐξυπηρετεῖται ἡ ἀνεργία καθ’ ὅσον κύριος σκοπὸς τῆς διαθέσεως τῶν ποσῶν εἶναι ὁ περιορισμὸς τῆς ἀνεργίας τῶν ἐργατῶν, διαπιστουμένης ὑπὸ τῶν κατὰ τόπους λειτουργούντων Γραφείων Εὑρέσεως Ἐργασίας. Διὰ τῆς διαθέσεως πιστώσεων εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Δήμου Ἀργοστολίου, ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ ἐξετελοῦντο ἔργα, ἅτινα ὁ Δῆμος διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ του δὲν δύναται νὰ ἐκτελέσῃ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ ἀπησχολοῦντο ἄνεργοι ἐργάται, δημόται τοῦ Δήμου. Ὁ Δήμαρχος, οὐ μόνον δὲν ἐνήργησε νομίμως, ἀλλὰ καὶ ἀναρμοδίως ἔκρινε, ὅτι ἔδει ὁ Δῆμος νὰ ἦτο φορεὺς τῆς διαχειρίσεως τῶν πιστώσεων πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, καθ’ ὅσον, ὁ Ὀργανισμὸς Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας καὶ ὁ ἐποπτεύων αὐτὸν ἁρμόδιος Ὑπουργὸς, εἶναι ἁρμόδιοι, ἵνα καθορίζουν τὸν ἑκάστοτε φορέα τῆς διαχειρίσεως τῶν ποσῶν ἐκτελέσεως τῶν ἔργων καὶ ἡ διαπίστωσις τῶν χρησιμοποιηθησομένων ἀνέργων ἐργατῶν γίνεται ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων γραφείων Εὑρέσεως Ἐργασίας. Διὰ τὰς ἀντικανονικὰς καὶ παρανόμους ἐνεργείας τοῦ Δημάρχου, ὑπεδείχθη εἰς τὴν Νομαρχίαν, ὅπως συστήσῃ εἰς αὐτὸν, ἵνα ἀπόσχῃ πάσης ἐνεργείας, ἥτις θὰ ἔτεινεν εἰς τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, καὶ ἐν ἀποφατικῇ περιπτώσει, λάβῃ τὰ ὑπὸ τῶν κειμένων διατάξεων νόμων προβλεπόμενα πειθαρχικὰ μέτρα. Ἐν τέλει ὁ Δήμαρχος δὲν ἐδιώχθη πειθαρχικῶς. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς τὸ ἐν τῇ ἐρωτήσει ἀναφερόμενον, ὅτι ὑπεδείχθη εἰς τὸν Δήμαρχον, ἵνα παραιτηθῇ τῆς αἰτήσεώς του πρὸς τὸ Δικαστήριον Συγκρούσεως Καθηκόντων. Ἡ Νομαρχία καὶ οὐχὶ ὁ Δήμαρχος προέβη εἰς διακήρυξιν πρὸς τὰς Δικαστικὰς Ἀρχάς, ἵνα ἀπόσχουν πάσης ἐνεργείας, μέχρις οὗ ἀποφανθῇ τὸ Δικαστήριον Συγκρούσεως Καθηκόντων, πρὸς ὃ ὑπέβαλε σχετικὴν αἴτησιν, καθ’ ὅσον πρόκειται περὶ διοικητικῆς ὑποθέσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Γαληνοῦ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4421)23.3.61 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀριθ. 1754 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Γαληνοῦ, περὶ τοῦ χώρου ἀποθέσεως τῶν ἀπορριμμάτων τοῦ Δήμου Πατρῶν, ἔχομεν τὴν τιμήν, κατόπιν ἐκθέσεως τοῦ Νομάρχου Ἀχαΐας, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Εἰς ἐφαρμογὴν τῶν ληφθέντων μέτρων ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου 1957, ἡ ἐναπόθεσις τῶν ἀπορριμμάτων τοῦ Δήμου Πατρέων γίνεται εἰς τὴν καθορισθεῖσαν ὑπὸ τῆς ὑγειονομικῆς ἐπιτροπῆς θέσιν «Καταράχι» καὶ οὐχὶ εἰς τὴν περιφέρειαν Λεύκας. Ἡ βόσκησις χοίρων ἐπὶ τῶν ἀπορριμμάτων τοῦ Δήμου γίνεται ἔκτοτε (Ἰούνιος 1957) εἰς θέσιν «Καταράχι», ἔνθα λειτουργεῖ τὸ χοιροτροφεῖον Κωστοπούλου. Ἤδη ληξάσης τῆς πρὸς τοῦτο ἀδείας τοῦ χοιροτροφείου Κωστοπούλου τὴν 28.2.1961, ἐγένετο πρὸς αὐτὸν σύστασις ὑπὸ τοῦ διοικητοῦ τοῦ οἰκείου Ἀστυνομικοῦ τμήματος, ὅπως ἀπομακρύνῃ τὰ ζῶα ἐκ τοῦ χώρου τῶν ἀπορριμμάτων, πλὴν ὅμως, οὗτος δὲν συνεμορφώθη πρὸς τὴν σύστασιν ταύτην, δι’ ὃ καὶ ἐμηνύθη ὑπὸ τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Τμήματος Γλαύκου, ἵνα ἐξαναγκασθῇ καὶ ἀποσύρῃ τὰ ζῶα του ἐκεῖθεν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961.

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ἀνωτέρω ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1900 ἐ.ἔ. ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβές, ὅτι τὸ Γραφεῖον ἡμῶν ἐτηλεφώνησε πρὸς τοὺς βουλευτάς. Ἀντιθέτως, συνετάγη ἀπόφασις περὶ τῶν κριτηρίων τῆς κατανομῆς τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τοῦ Δημοσίου ἐκ δραχμ. 100.000.000 ὑπὲρ τῶν Ὀργανισμῶν τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, ἡ ὁποία ἐτέθη ὑπ’ ὄψιν τῆς Κεντρικῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ ἦτο εἰς τὴν διάθεσιν παντὸς ἐνδιαφερομένου νὰ λάβῃ γνῶσιν. Ἐὰν βουλευταί τινὲς τῆς Ε.Ρ.Ε. ἢ ἄλλων Κομμάτων ἔλαβον γνῶσιν τῶν κριτηρίων τῆς κατανομῆς τοῦ ποσοῦ τούτου ἐκ τῆς τεθείσης εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Κεντρικῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῆς τῆς σχετικῆς ἀποφάσεως καὶ δι’ ὑπολογισμοῦ ἔκριναν ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποδιδόμενον κατὰ Δῆμον ποσόν, τοῦτο δὲν δηλοῖ, ὅτι διὰ τὴν γνωμοδότησιν τῶν ἀναλογούντων ποσῶν εἰς τοὺς Δήμους κατὰ περιφερείας ἐμεσολάβησε τὸ γραφεῖον ἡμῶν. Ἡ ἀπόφασις τῆς κατανομῆς, ὅπως πάντοτε στηρίζεται ἀπολύτως ἐπὶ ἀδιαβλήτων καὶ ἀντικειμενικῶν κριτηρίων, ἤτοι διὰ τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας τῆς περιφερείας τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης, λαμβάνεται ὡς κριτήριον ὁ πληθυσμός. Διὰ 2.000 Κοινότητας ὡς κριτήριον ἐλήφθη ἡ πραγματοποίησις τακτικῶν ἐσόδων κάτω τῶν δραχμῶν 20.000. Μέχρι τοῦδε πίναξ κατανομῆς τοῦ ἀναλογοῦντος κατὰ Δῆμον καὶ Κοινότητα ποσοῦ, δὲν ἔχει συνταχθῆ. Οὗτος θὰ συνταχθῇ εὐθὺς ὡς ἀποδοθῇ τὸ ποσὸν τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως εἰς τὸν λογαριασμὸν τῶν ὀργανισμῶν τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Εἰδικώτερον ὁ ἐρωτῶν βουλευτὴς θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ καὶ ἰδίαν ἀντίληψιν τῆς ἀντικειμενικότητος καὶ τῆς ἀμεροληψίας τῶν κατανομῶν, ἐὰν κρίνῃ τοῦτο καὶ ἀπὸ τὴν ἰδιαιτέραν ἐκλογικήν του περιφέρειαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Πυρομάγλου. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1987 ἐ.ἔ. ἐρωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Κ. Πυρομάγλου, σχετικῶς μὲ τὸν μὴ διορισμὸν ὡς ἀγροφύλακος τῆς περιοχῆς Λεπιανῶν–Ἄρτης τοῦ Νικ. Κορδούλα, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὸν κ. βουλευτὴν καὶ τὴν Βουλήν, ὅτι τὴν ὑπ’ ἀριθ. 485)8.3.61 ἀπόφασιν τοῦ Νομάρχου Ἄρτης, δι’ ἧς ἀπεκλείσθη τοῦ διορισμοῦ ὁ ὡς ἄνω Νικ. Κορδούλας, ἠκυρώσαμεν, ὡς μὴ νόμιμον, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4564)6.5.61 ἀποφάσεώς μας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Πρωϊμάκη καὶ Ι. Ἀθητάκη. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ἀνωτέρω ἐγγράφου σας καὶ ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὸ κοινοποιηθὲν καὶ ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. 21547)9.3. 1961 ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τούτου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι ὡς προκύπτει ἐκ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 19622 ἐ.ἔ. ἐκθέσεως τοῦ Νομάρχου Ἡρακλείου, τὰ ληφθέντα ὑπὸ τοῦ Κράτους ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν ὑπὲρ τῶν κατοίκων τῆς Ἐπαρχίας Βιάννου μέτρα ἦσαν ἀνάλογα διὰ τὴν ἀποκατάστασιν συνθηκῶν διαβιώσεως τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς. Οὕτω: Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Γερμανικῆς κατοχῆς, τὸν μῆνα Σεπτέμβριον 1943, κατεστράφησαν ἐκ θεμελίων ὑπὸ τῶν γερμανικῶν ἀρχῶν κατοχῆς τὰ χωρία τῆς τέως Ἐπαρχίας Βιάννου, Πεύκος, Κεφαλοβρῦσι, Κρεββατᾶ, Κάτω Σύμη, Συκολόγος, Γδόχια, Μπουρνιάς, Ρίζα, Μῦθοι, Μῦρτος. Ἐκ τῶν χωρίων τούτων τὰ ἓξ (6) πρῶτα ὑπάγονται εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Βιάννου τοῦ Νομοῦ Ἡρακλείου ἀπὸ τοῦ ἔτους 1933, ὅτε διεμοιράσθη ἡ τέως Ἐπαρχία Βιάννου, τὰ δὲ λοιπὰ εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Ἱεραπέτρας τοῦ Νομοῦ Λασηθίου. Τὰ χωρία ταῦτα: Πεύκος, Κεφαλοβρῦσι, Κρεββατᾶ, Κάτω Σύμη καὶ Συκολόγος, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ὠκοδομήθησαν παρὰ τῶν κατοίκων ἀναλόγως τῆς οἰκονομικῆς δυνατότητος ἑκάστης οἰκογενείας καὶ ἐξ ἐνισχύσεως τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὡς προκύπτει ἐκ τοῦ ἀρχείου τῆς τέως Ὑπηρεσίας Ἀνοικοδομήσεως, ἀνηγέρθησαν εἰς Κρεββατᾶ–Κεφαλοβρῦσι 27 πυρῆνες εἰς οὕς ἐγκατεστάθησαν ἰσάριθμοι οἰκογένειαι, ἤρχισε δὲ καὶ ἡ ἀνοικοδόμησις εἰς Πεύκος καὶ Κάτω Σύμην 21 πυρήνων. Ὁμοίως ἐχορηγήθησαν δι’ αὐτοστέγασιν τὰ κάτωθι ὑλικά:

οὕτω, τὸ πλεῖστον τῶν κατοίκων, ἀπὸ στεγαστικῆς πλευρᾶς, ἔχουν ἀποκατασταθῆ. Ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως μέχρι σήμερον ἐλήφθησαν ὑπὸ τοῦ Κράτους διὰ τοὺς κατοίκους τῶν ὡς ἄνω χωρίων τῆς Ἐπαρχίας Βιάννου, Πεύκου, Κεφαλοβρῦσι, Κάτω Σύμης, Συκολόγου καὶ Κρεββατᾶ, τ’ ἀκόλουθα μέτρα: Διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν ὀρφανῶν καὶ ἀπροστατεύτων παιδιῶν διετέθησαν διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ προγράμματος Παιδικῆς Προστασίας (1947) καὶ τοῦ προγράμματος Ἀμερικανικῆς περιθάλψεως πολεμοπαθῶν παιδιῶν 1952 δραχμαὶ 890.000 δι’ ἐπιδότησιν παιδιῶν. Ἐπίσης ἐκ τῆς κατὰ τὸ ἔτος 1958 χορηγηθείσης πιστώσεως διὰ λαϊκὴν κατοικίαν ἐκ δραχμ. 1.000.000 διετέθησαν εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Βιάννου δραχμ. 91.500 ὡς δάνειον 20ετοῦς διαρκείας καὶ ὡς ἀρωγὴ μὴ ἐπιστρεπτέα δραχμ. 197.500. Ὡσαύτως διετέθησαν εἰς τὴν ἰδίαν περιφέρειαν 300 σάκκοι ἀλεύρων κατὰ τὸ ἔτος 1960. Σήμερον ἡ γεωργικὴ παραγωγὴ τῆς Ἐπαρχίας Βιάννου καὶ ἡ ἐν γένει οἰκονομία της, βασίζονται εἰς τὴν ἐλαιοκαλλιέργειαν. Κατὰ τὴν λήξασαν περίοδον 1960–61, ἡ παραγωγὴ ἐλαίου ἦτο σχετικῶς καλή, σημειωθεισῶν περιωρισμένων καὶ συνήθων ζημιῶν συνεπεία τῆς παρατεταμένης ξηρασίας τοῦ θέρους καὶ φθινοπώρου. Ἐπίσης ἐσημειώθη ἡ μείωσις τῆς παραγωγῆς λόγω προσβολῶν τοῦ ἐλαιοκάρπου ἀπὸ τὸν δάκον, ὀφειλομένη εἰς τὸ ὅτι οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἐλαιοκαλλιεργηταὶ δὲν ἐνήργησαν τοὺς ἀπαραιτήτους ψεκασμούς, καίτοι παρὰ τῶν ἁρμοδίων γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τῆς Α.Τ.Ε. παρείχοντο ἅπαντα τὰ μέσα καὶ ἔκτακτοι πρὸς τοῦτο πιστωτικαὶ διευκολύνσεις. Ἀνεξαρτήτως τούτου, ἐχορηγήθησαν, ἀσχέτως πρὸς παλαιὰς ὀφειλάς, ἄτοκα δάνεια ἐκ δραχμ. 3 κατὰ ἐλαιόδενδρον, τὰ ἀπαραίτητα φάρμακα πρὸς καταπολέμησιν τοῦ δάκου καὶ παρεσχέθη εἰς τοὺς ἐλαιοπαραγωγοὺς εὐχέρεια διὰ τὴν προμήθειαν χειροκινήτων καὶ μηχανοκινήτων ψεκαστήρων ἐπὶ πιστώσει. Ὁμοίως ἐτέθησαν εἰς τούτους ἐπὶ δανεισμῷ ψεκαστικαὶ μηχαναὶ καὶ πρὸς ἄμεσον ἐνίσχυσιν τῶν ἀγροτῶν διετέθη ἀξιόλογος ἐπιχορήγησις ἐκ τῶν πιστώσεων προγράμματος Μικρῶν Κοινωφελῶν Ἔργων πρὸς διάνοιξιν ἀγροτικῶν ὁδῶν ἢ βελτίωσιν τῆς βατότητος αὐτῶν, ἐκ δὲ τοῦ προγράμματος ὀρεινῆς οἰκονομίας ἐπεδοτήθη σημαντικὸς ἀριθμὸς ἀγροτῶν. Ἡ πιστωτικὴ διευκόλυνσις καὶ ἡ χορήγησις πάσης φύσεως δανείων ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. εἰς τοὺς ἀγρότας τῆς Ἐπαρχίας Βιάννου διενεργεῖται κανονικῶς καὶ βάσει τῶν ἰσχυουσῶν σχετικῶν διατάξεων. Τὸ ὕψος τῆς ἀνωτέρω ἐπιχορηγήσεως ἀπὸ τοῦ ἔτους 1955 μέχρι τοῦ τέλους τοῦ 1960 ἀνέρχεται εἰς 1.966.000 δραχμ. Διὰ τὸ ἔτος 1961 διατίθενται σημαντικαὶ πιστώσεις ἐκ τοῦ προγράμματος Μ.Κ.Ε. καὶ θέλει ἀναπτυχθῆ ἔτι περαιτέρω τὸ πρόγραμμα ὀρεινῆς οἰκονομίας. Κατ’ ἐφαρμογὴν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 222619)36800)8.9.1960 διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν περὶ παροχῆς φορολογικῆς διευκολύνσεως εἰς τοὺς ἀμέσως ἢ ἐμμέσως πληγέντας ἐκ τοῦ περονοσπόρου, ἐδόθησαν ὑπὸ τοῦ Βʹ Ταμείου Ἡρακλείου, εἰς οὗ τὴν περιφέρειαν ὑπάγεται ἡ Ἐπαρχία Βιάννου, αἱ δέουσαι ὁδηγίαι καὶ κατευθύνσεις εἰς ἅπαντα τὰ ἐντεταλμένα τὴν εἴσπραξιν τῶν ἐσόδων ὄργανα, αἵτινες ἐκτελοῦνται κανονικῶς, ὁμαλῶς καὶ ἄνευ διαπιστώσεως παραπόνων παρ’ οὐδενὸς κατοίκου εἰς οὓς παρέχεται πᾶσα αἰτουμένη φορολογικὴ διευκόλυνσις, καταβολῆς τῶν χρεῶν. Μεταξὺ τῶν εὐεργετικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν ὀφειλετῶν τοῦ ὡς εἴρηται Ταμείου, συγκαταλέγεται καὶ ἡ ἀναστολὴ τῆς προσωπικῆς κρατήσεως. Ὡς πρὸς τὴν παροχὴν συντάξεων ἢ ἀποζημιώσεως εἰς τὰ θύματα τῆς Γερμανικῆς κατοχῆς, ἁρμόδιον νὰ παράσχῃ σχετικὰς πληροφορίας εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

ζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Ἀθανασιάδη. Ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 13621)13.12.1960 ὑμέτερον ἔγγραφον καὶ ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὸ κοινοποιηθὲν καὶ ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. 119505)20.12.1960 ὅμοιον ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τούτου πρὸς τὴν Νομαρχίαν Ἀττικῆς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι, εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1030)1960 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Ἀθανασιάδη, ἀφορώσης εἰς τὴν πειθαρχικὴν δίωξιν κλπ. τοῦ Προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀσπροπύργου. Διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. Ε.Π. 800)28.7.1959, Ε.Π. 521) 5.9.1960 καὶ 86217)23.12.1960 ἀποφάσεων τοῦ Νομάρχου Ἀττικῆς ἐκδοθεισῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 130 τοῦ Δημοτικοῦ καὶ Κοινοτικοῦ Κώδικος ἐπεβλήθησαν εἰς τὸν Προκόπιον Παπαδημητρίου Πρόεδρον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀσπροπύργου πειθαρχικαὶ ποιναὶ ἀργίας α) δύο μηνῶν, διότι ὄχι μόνον δὲν προσῆλθεν ἵνα παραστῇ λόγῳ τῆς ἰδιότητός του ὡς ὤφειλεν εἰς τὴν δοξολογίαν ἐπὶ τῇ ὀνομαστικῇ ἑορτῇ τῆς Α.Μ. τοῦ Βασιλέως δι’ ἣν εἶχεν ἐκδοθῆ ἐπίσημον πρόγραμμα, ἀλλὰ ἠρνήθη νὰ παραλάβῃ σχετικὴν πρόσκλησιν τοῦ Δημάρχου ἀποπέμψας τὸν κλητῆρα τοῦ Δήμου, β) τριῶν μηνῶν, διότι ἀδικαιολογήτως ἀπουσίασεν ἐκ τοῦ ἐπισήμου ἑορτασμοῦ τῆς νομοθετικῶς καθιερωμένης ἐθνικῆς ἑορτῆς τῆς 25 Μαρτίου 1960 καὶ γ) δύο μηνῶν, διότι δὲν συνεκάλεσε ἐντὸς τοῦ πρώτου πενθημέρου ἑκάστου μηνὸς τῆς χρονικῆς περιόδου ἀπὸ Ἰουλίου 1959 μέχρι Σεπτεμβρίου 1960 τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον εἰς συνεδρίασιν κατὰ παράβασιν τοῦ ἄρθρου 111 τοῦ Δημοτικοῦ καὶ Κοινοτικοῦ Κώδικος, καθιεροῦντος ὑποχρεωτικῶς τὴν σύγκλησιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἐντὸς τοῦ πρώτου πενθημέρου ἑκάστου μηνός. Ὡς προκύπτει ἐκ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8)5.12.1960 ἀναφορᾶς τοῦ Σταθμοῦ Χωροφυλακῆς Ἀσπροπύργου, ὁ περὶ οὗ πρόκειται Προκόπιος Παπαδημητρίου, Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀσπροπύργου τὴν 25ην Μαρτίου 1960 ἡμέραν τῆς Ἐθνικῆς Ἑορτῆς καὶ περὶ ὥραν 9.30′ πρωϊνὴν ἐθεάθη περιφερόμενος εἰς τὴν κεντρικὴν πλατεῖαν τῆς πόλεως τοῦ Ἀσπροπύργου, γεγονὸς ὅπερ μαρτυρεῖ, ὅτι οὗτος δὲν ἦτο ἀσθενής. Ὡς ἐγνώρισεν ὁ Δήμαρχος Ἀσπροπύργου, τὸ βιβλίον πρακτικῶν τῶν συνεδριάσεων τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου εὑρίσκεται πάντοτε εἰς τὴν γραμματείαν αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν διάθεσιν τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου. Περίπτωσις καταργήσεως τούτου οὐδέποτε παρουσιάσθη ὡς ἄλλως τε οὐδέποτε παρεπονέθη ὁ εἰρημένος Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου διὰ τοιοῦτόν τι. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

ΙΙ) Τοῦ Ὑπουργ. Ἐργασίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στεφανίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5536)4244)26.4.61 ὑμετέρου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1910 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στεφανίδη, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι καθ’ ἃ ἀνέφερεν ἡμῖν ἡ Ἐπιθεώρησις Ἐργασίας Χαλκίδος ἐκ πληροφοριῶν ἃς παρέσχεν αὐτῇ ὁ οἰκεῖος Σταθμὸς Χωροφυλακῆς ἡ εἰς Βρύση Εὐβοίας ἐπιχείρησις ταπητουργείου, ἥτις ἀπὸ τινος χρόνου διέκοψε τὰς ἐργασίας της, ἐξώφλησεν ἤδη τὰς ὀφειλομένας ἀποδοχὰς καὶ οὐδεμία κατ’ αὐτῆς ἀπαίτησις ὑφίσταται. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

ΑΡ. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Κωνσταντάρα, Α. Λασκαρίδη καὶ Γ. Εὐαγγέλου. Ἀναφερόμενοι εἰς ὑποβληθεῖσαν ἡμῖν ἐρώτησιν ὑπ’ ἀριθ. 2022)5.5.61, ἀριθ. πρωτ. 6154)4810 ἐγγράφων ὑμῶν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Κωνσταντάρα κλπ., σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τῆς ἀπασχολήσεως τῶν ἀνέργων καπνεργατῶν–τριῶν Ἐλευθερουπόλεως ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι εἰς τὴν ἐκδοθεῖσαν ἀπόφασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐργασίας, περὶ καθορισμοῦ σειρᾶς προτεραιότητος τοποθετήσεως τῶν ἀνέργων καπνεργατῶν, ἐλήφθη πρόνοια, ὥστε οἱ ἄνεργοι καπνεργάται Ἐλευθερουπόλεως νὰ τοποθετοῦνται εἰς καπνεμπορικὰς ἐπιχειρήσεις Καβάλας. Συνημμένως διαβιβάζομεν ἀντίγραφον τῆς ἐν λόγῳ Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

ΑΡ. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει: 1) Τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Ν. Διατάγματος 2656)53 «περὶ ὀργανώσεως καὶ ἐλέγχου ἀγορᾶς ἐργασίας». 2) Τὴν ὑπ’ ἀριθ. 20003)4.4.55 ἡμετέραν ἀπόφασιν «περὶ καθορισμοῦ σειρᾶς προτεραιότητος τοποθετήσεως τῶν εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ καπνοῦ ἀπασχολουμένων, καὶ 3) τὴν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην ρυθμίσεως τῆς ἀπασχολήσεως ἐν τῇ καπνεργασίᾳ πρὸς προστασίαν τοῦ συνόλου τῶν ἀνέργων, ἀποφασίζομεν: 1. Διατηροῦμεν ἐν ἰσχύϊ καὶ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος 1961 τὴν ὑπ’ ἀριθ. 20003)4.4.56 ἀπόφασιν ἡμῶν. 2. Εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς πόλεως Καβάλας κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ὡς ἄνω ἀποφάσεως, περιλαμβάνονται καὶ οἱ ἄνεργοι καπνεργάται τῆς νήσου Θάσου καὶ τῆς πόλεως Ἐλευθερουπόλεως. Ἁρμοδία δὲ διὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν ἀνέργων καπνεργατῶν τῶν ὡς ἄνω περιφερειῶν τυγχάνει ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Ν. 2348)53 τῆς πόλεως Καβάλας. Αἱ Ἐπιτροπαὶ τοποθετήσεως καπνεργατῶν καὶ τὰ Γραφεῖα τῆς Εὑρέσεως Ἐργασίας ἐντέλλονται διὰ τὴν αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν τῆς παρούσης. Ἡ παροῦσα ἧς ἡ ἰσχὺς ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἐκδόσεώς της, δημοσιευθήτω διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

ΑΡ. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Κωνσταντάρα, Α. Λασκαρίδη καὶ Γ. Εὐαγγέλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6153)4809)5.5.61 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Κωνσταντάρα, Α. Λασκαρίδη καὶ Γ. Εὐαγγέλου, ἐπὶ στεγαστικοῦ αἰτήματος τῶν ἐργατοϋπαλλήλων Ἐλευθερουπόλεως καὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως παρὰ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας τῶν Ἐργατικῶν Σωματείων τῆς ἀνωτέρω πόλεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ι) Ὁ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου Ὀργανισμὸς Ἐργατικῆς Κατοικίας δὲν ἔχει οἰκονομικὴν δυνατότητα τοιαύτην, ὥστε νὰ δυνηθῇ ν’ ἀνταποκριθῇ συγχρόνως εἰς τὰ στεγαστικὰ αἰτήματα τῶν ἐργαζομένων ἁπασῶν τῶν πόλεων τῆς χώρας. Ὡς ἐκ τούτου ἡ παρεχομένη ὑπ’ αὐτοῦ στεγαστικὴ συνδρομὴ ἐκδηλοῦται σταδιακῶς, εἶναι δὲ ἀνάλογος τῶν οἰκονομικῶν μέσων, ἅτινα διαθέτει, τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ ἑκάστης πόλεως καὶ τῶν ἰδιαιτέρων στεγαστικῶν συνθηκῶν τῶν ἐργαζομένων ἑκάστης πόλεως. Εἰς προσεχὲς πρόγραμμα τοῦ Ο.Ε.Κ. θὰ ἐξετασθῇ ἡ δυνατότης ἱκανοποιήσεως τοῦ αἰτήματος καὶ τῆς περὶ ἧς πρόκειται πόλεως. ΙΙ) Κατὰ νόμον ὑπὸ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας δύνανται νὰ ἐνισχύωνται οἰκονομικῶς διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν δαπανῶν λειτουργίας αὐτῶν Ἐργατοϋπαλληλικαὶ Ἐπαγγελματικαὶ ὀργανώσεις ἐκ τῶν μᾶλλον ἀντιπροσωπευτικῶν τοῦ Κλάδου. Ὡς τοιαῦται δὲ ὀργανώσεις νοοῦνται αἱ Ὁμοσπονδίαι καὶ τὰ Ἐργατικὰ Κέντρα καὶ οὐχὶ τὰ καθ’ ἕκαστα Σωματεῖα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

ΑΡ. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Μ. Κανιάρη καὶ Ι. Δραγονέτη. Ἀναφερόμενοι εἰς τὴν ὑποβληθεῖσαν ἡμῖν, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6158)4814)5.5.61 ἐγγράφου ὑμῶν, ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν Μ. Κανιάρη καὶ Ι. Δραγονέτη, σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τῆς ἱδρύσεως Γραφείου Εὑρέσεως Ἐργασίας εἰς τὴν Κοινότητα Ἁλιάρτου (Μουγκίου τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας), ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ ἁρμοδιότης τοῦ Γραφείου Εὑρέσεως Ἐργασίας Λεβαδείας ἐπεκτείνεται καθ’ ἅπασαν τὴν περιφέρειαν τοῦ Νομοῦ, βάσει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 55279)18.9.1946 (Φ.Ε.Κ. 171)18.10.46 τεῦχος Βʹ) Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως, ἐκδοθείσης κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ἀπὸ 10)13.6.35 Α. Ν. καὶ συνεπῶς δὲν δημιουργεῖται θέμα ἱδρύσεως νέου Γραφείου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

ΑΡ. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Μ. Κανιάρη καὶ Ι. Δραγονέτη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2024)3.5.61 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Μ. Κανιάρη καὶ Ι. Δραγονέτη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Τὸ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 162)60 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐγκριθὲν ποσὸν ἐκ κεφαλαίων τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων πρὸς ἀπασχόλησιν ἀνέργων, διετέθη διὰ κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Ἐργασίας, Ἐσωτερικῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων εἰς περιφερείας μαστιζομένας περισσότερον ὑπὸ τῆς ἀνεργίας. Τὸ διὰ τὸν ἄνω σκοπὸν ἐγκριθὲν ποσὸν τῶν 100.000.000 δραχμῶν δὲν ἦτο ἐπαρκὲς διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν ὅλων τῶν Ἐπαρχιακῶν Κέντρων, δι’ ὃ καὶ ἐκρίθη σκόπιμον ὅπως τοῦτο διατεθῇ εἰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζουν ηὐξημένον ἀριθμὸν ἀνέργων. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν δὲν περιελήφθη ἡ πόλις τῶν Θηβῶν εἰς τὰς χρηματοδοτηθείσας ἐκ τοῦ ἄνω κονδυλίου πόλεις, δοθέντος, ὅτι αὕτη ὡς κέντρον γεωργικῆς περιφερείας δὲν παρουσιάζει ἀριθμὸν ἀνέργων ἔναντι ἄλλων περιφερειῶν τῆς χώρας δικαιολογοῦντα τὴν διάθεσιν ποσῶν διὰ τὴν ἀπασχόλησιν ἀνέργων, ἀφοῦ σκοπὸς τῆς ὡς ἀνωτέρω ἐλέχθη χρηματοδοτήσεως εἶναι ἡ ἐξασφάλισις κατὰ τὸ μέτρον τοῦ δυνατοῦ, ἐργασίας εἰς τοὺς ἀνέργους διὰ τῆς ἐκτελέσεως διαφόρων κοινωφελῶν ἔργων καὶ οὐχὶ ἡ ἐκτέλεσις καὶ μόνον τοιούτων ἔργων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη, Ι. Κοντουδάκη καὶ Δ. Γιαχνῆ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1835)61 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Κ. Χιωτάκη, Ι. Κοντουδάκη καὶ Δ. Γιαχνῆ, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5457)21.4.61 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τ’ ἀκόλουθα, ὡς πρὸς τὸ ἐν παραγράφῳ ὑπ’ ἀριθ. 2 τῆς ἐρωτήσεως ταύτης θιγόμενον θέμα, ἤτοι τῆς ἄνευ προϋποθέσεων ἐπιδοτήσεως τῶν ἀνέργων τοῦ κλάδου ὑποδηματεργατῶν Νομοῦ Χανίων. Συμφώνως πρὸς τὴν διέπουσαν τὴν ἀσφάλισιν ἀνεργίας νομοθεσίαν, ἐπιδότησις τῶν καθισταμένων ἀνέργων χορηγεῖται ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις, ὡς αἱ πραγματοποιηθεῖσαι ἐπὶ ὡρισμένου πρὸ τῆς ἀπολύσεως τοῦ μισθωτοῦ χρόνου ἡμέραι ἐργασίας, ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὁποίων ἐξαρτᾶται καὶ ἡ χρονικὴ διάρκεια τῆς ἐπιδοτήσεως. Γεγονός, πάντως, τυγχάνει, ὅτι αἱ ὑπὸ τῆς κειμένης νομοθεσίας καθορισθεῖσαι προϋποθέσεις περὶ ἐπιδοτήσεως τῶν ἀνέργων, ἐστηρίχθησαν ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας ἐπὶ τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον οἱ πόροι τοῦ Ὀργανισμοῦ τούτου (ἐργοδοτικὴ καὶ ἐργατικὴ εἰσφορά) δὲν δύνανται ν’ αὐξάνωνται ἀπεριορίστως, εἶναι δὲ ἀνάλογοι πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ ὡς ἄνω Ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος πέραν τῆς ἐπιδοτήσεως, καλύπτει καὶ ἄλλας ἀνάγκας, ὡς αἱ Τεχνικαὶ Σχολαὶ Μαθητείας, αἱ ὑποτροφίαι ἐργαζομένων ἢ τέκνων ἐργαζομένων κλπ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Μπρεδήμα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5174)15.4.1961 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Μπρεδήμα σχετικῶς μὲ τὸν ἰατρὸν τοῦ παραρτήματος τοῦ Ι.Κ.Α. Κέας Ἀντώνιον Λαζαρίδην, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ὁ ἐν λόγῳ ἰατρὸς ὑπηρετεῖ παρὰ τῷ ὡς ἄνω Παραρτήματι ὡς μόνιμος θεραπευτὴς–παθολόγος καὶ ὅτι εἰς τὴν νομοθεσίαν τοῦ Ι.Κ.Α. δὲν ὑφίσταται διάταξις ἀπαγορεύουσα τὴν κατοχὴν θέσεως ἰατροῦ θεραπευτοῦ παρὰ τῷ Ἱδρύματι ὑπὸ ἰατροῦ Προέδρου Κοινότητος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ηʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Γιαχνῆ, Γ. Παπαδημητρίου, Γ. Εὐαγγέλου, Ι. Δραγονέτη, Γ. Ἀράπη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5538)24.4.1961 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διαβιβάζεται ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γιαχνῆ κλπ., σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τῆς σχέσεως τῶν ὁδηγῶν ταξὶ πρὸς τοὺς ἰδιοκτήτας αὐτῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Καὶ ἄλλοτε ἐγνωρίσαμεν ὑμῖν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ὅτι δὲν εἶναι εὐχερὴς ἡ νομοθετικὴ ρύθμισίς του, καθ’ ὅσον παρουσιάζονται δυσχέρειαι ὅσον ἀφορᾷ τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς σχέσεως περὶ τοῦ ἂν πρόκειται περὶ μισθώσεως ὑπηρεσιῶν ἢ περὶ μισθώσεως πράγματος. Οὔτε φρονοῦμεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ υἱοθετηθῇ ἡ ὑπὸ τοῦ Συνδέσμου Ὁδηγῶν Αὐτοκινήτων Ταξὶ προκειμένη διάταξις, ἡ περιεχομένη ἐν τῷ σχεδίῳ ὅπερ διεβιβάσατε ἡμῖν καὶ καθ’ ἣν ἡ σχέσις μεταξὺ ὁδηγοῦ καὶ ἰδιοκτήτου διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτοκινήτου ταξὶ βάσει ταξιμέτρου διεπομένου ὑπὸ τιμολογίου ἀσχέτως τοῦ τρόπου ὑπολογισμοῦ τῆς ἀμοιβῆς ἢ τυχὸν ὑφισταμένης ἐναντίας συμφωνίας, ἀποτελεῖ σύμβασιν ἐξηρτημένης ἐργασίας, καθ’ ὅσον τοιαύτη διάταξις θὰ ἀπετέλει ὑπέρμετρον δέσμευσιν τῆς ἰδιωτικῆς βουλήσεως εἰς σχέσιν καθαρῶς ἰδιωτικοῦ δικαίου θὰ ἀπετέλει ἀκόμη δέσμευσιν τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας, ἤτοι θὰ καθιεροῦτο διάταξις ἐναντία πρὸς τὸν καταστατικὸν χάρτην τῆς πολιτείας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

θʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Ἀράπη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5547)24.4.61 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἀπὸ 18.4. 61 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Ἀράπη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Οἱ ὑπάλληλοι ἰχθυοπωλείων, οἱ ἀπασχολούμενοι ἐντὸς ἀσφαλιστικῆς περιοχῆς τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, ὑπάγονται ὡς καὶ οἱ λοιποὶ μισθωτοὶ εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ Ἱδρύματος. Οἱ πλανόδιοι λιανοπωληταὶ ἰχθύων, δύνανται νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ Ἱδρύματος διὰ σύνταξιν καὶ ἀσθένειαν συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ «περὶ τρόπου ἀσφαλίσεως εἰς τὸ Ι.Κ.Α. τῶν αὐτοτελῶς ἐργαζομένων καὶ ἐνίων κατηγοριῶν προσώπων ἐκ τῶν παρεχόντων ἐργασίαν πρὸς μὴ σταθερὸν ἐργοδότην ἢ πρὸς πλείονας ἐργοδότας», ἐγκριθέντος διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 28899)1297)28. 7.60 ἀποφάσεως ἡμῶν. Ἡ ἀσφάλισις τῶν περὶ ὧν ἡ ἀνωτέρω ἐρώτησις προσώπων δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ ἐφ’ ὅσον ταῦτα συστήσουν, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἐν λόγῳ Κανονισμοῦ, Ἀσφαλιστικὸν Συνεταιρισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ὑπόχρεως ἔναντι τοῦ Ἱδρύματος διὰ τὴν καταβολὴν τῶν ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ βαρύνουν ἐξ ὁλοκλήρου τοὺς ἐνδιαφερομένους. Τὰ ἀνωτέρω ἐγνωρίσαμεν εἰς τοὺς ἐκπροσώπους τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Πλανοδίων καὶ Ὑπαλλήλων Λιανοπωλητῶν Ἰχθυοπωλῶν, οἱ ὁποῖοι, ὅμως, ἐδήλωσαν, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἀναλάβουν τὸ βάρος τῶν ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν καὶ ἐνδιαφέρονται ὅπως ἐπιβληθῇ δεκάλεπτος εἰσφορὰ ἐφ’ ἑκάστου κιλοῦ ἰχθύων ἐκφορτουμένων εἰς τὰς ἰχθυοσκάλας. Τοῦτο ὅμως ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ καὶ προκαλεῖ ἀντιδράσεις τῶν λοιπῶν ἐπαγγελματικῶν τάξεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ιʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6087)4704)4.5.61 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη, σχετικῶς μὲ τὸ στεγαστικὸν αἴτημα τῆς νήσου Κῶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἀπὸ πλευρᾶς παροχῆς στεγαστικῆς συνδρομῆς εἰς τοὺς ἐργατοϋπαλλήλους Κῶ, παρὰ τοῦ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου Ὀργανισμοῦ Ἐργατικῆς Κατοικίας, γνωρίζομεν, ὅτι μέχρι τοῦδε ἐστεγάσθησαν αὐτόθι 5 ἐργατοϋπαλληλικαὶ οἰκογένειαι διὰ χορηγήσεως δανείων αὐτοστεγάσεως, διὰ δὲ τοῦ παρόντος προγράμματος προεβλέφθη ἡ χορήγησις ἑτέρων 6 δανείων αὐτοστεγάσεως καὶ 4 τοιούτων δι’ ἐπισκευὴν καὶ βελτίωσιν ὑφισταμένων ἐργατικῶν κατοικιῶν. Δὲν παραλείπομεν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι ἡ προερχομένη ἐκ τοῦ Ο.Ε.Κ. στεγαστικὴ συνδρομὴ εἶναι ἀνάλογος τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων αὐτοῦ, τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ ἑκάστης πόλεως καὶ τῶν εἰδικῶν στεγαστικῶν συνθηκῶν τῶν ἐργαζομένων ἑκάστης πόλεως. Ἐνδεικτικῶς σημειοῦμεν τὴν πόλιν τῆς Ρόδου, εἰς ἣν ἐστεγάσθησαν μέχρι τοῦδε 160 ἐργατοϋπαλληλικαὶ οἰκογένειαι, προεβλέφθη δὲ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἡ χορήγησις ἑτέρων 10 δανείων αὐτοστεγάσεως καὶ 5 συμπληρωματικῶν τοιούτων. Εἰς τὴν νῆσον Κῶ, δὲν συνάγεται, ὅτι τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα τῶν ἐργαζομένων εἶναι τόσον ὀξὺ ὅσον ἐν τῇ ἐρωτήσει τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐμφανίζεται, διότι, κατὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν δικαιολογητικῶν τῶν ἀστέγων διὰ τὴν χορήγησιν δανείων στεγάσεως ὑπεβλήθησαν μόνον 10 αἰτήσεις ἐνδιαφερομένων, προκριθέντων ἐξ αὐτῶν τῶν 5 ὡς πληρούντων τὰς νομίμους προϋποθέσεις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ιαʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Πρίφτη καὶ Ι. Δραγονέτη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6433)4955)11.5.61 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Δραγονέτη καὶ Γ. Πρίφτη, ἀναφορικῶς μὲ τὴν στέγασιν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Κερκύρας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τ’ ἀκόλουθα: Οἱ πόροι τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας, δι’ ὧν πραγματοποιοῦνται οἱ σκοποὶ αὐτῆς, ἐν οἷς καὶ ἡ στέγασις τῶν ἐργατοϋπαλληλικῶν ὀργανώσεων τῆς χώρας, δὲν εἶναι τόσοι, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ συγχρόνως ἡ στέγασις ἁπάντων τῶν ἐχόντων ἀνάγκην στεγάσεως Ἐργατικῶν Κέντρων. Εἰς τὰ ἑκάστοτε οἰκοδομικὰ προγράμματα τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας προβλέπεται ἡ ἀνέγερσις κτιρίων καὶ ἔχουσιν ἀνεγερθῆ τοιαῦτα εἰς τὸ Κέντρον καὶ εἴς τινας ἐπαρχιακὰς πόλεις μὲ σημαντικὸν ἐργατικὸν δυναμικὸν ἢ ὅπου ἰδιαίτεροι κοινωνικοὶ λόγοι ἐπέβαλον τοῦτο. Δὲν παραλείπομεν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι τὸ θέμα στεγάσεως τοῦ ἐργατικοῦ κέντρου Κερκύρας ἀποτελεῖ ἀντικείμενον μελέτης ὑπὸ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας, ἐλπίζεται δὲ ὅτι θὰ ἐπιτευχθῇ ὁ προγραμματισμὸς αὐτοῦ εἰς προσεχὲς πρόγραμμα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ιβʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Καλλιδοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6064)4681)4.5. 1961 ὑμετέρου ἐγγράφου, διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως, τοῦ βουλευτοῦ κ. Καλλιδοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Διὰ τοὺς μαγείρους τῶν ἑστιατορίων κλπ. ἡ 8ωρος ἐργασία μὲ μίαν διακοπὴν ἐφαρμόζεται ἤδη ἀπὸ τοῦ ἔτους 1959. Ὡς πρὸς τὰ αἰτήματα τῶν μαγείρων περὶ καθιερώσεως συνεχοῦς 8ώρου ἐργασίας καὶ τῶν σερβιτόρων περὶ καθιερώσεως διακεκομμένης 8ώρου τοιαύτης, μελετῶνται παρ’ ἡμῶν ἐπὶ τῷ τέλει ἐξευρέσεως τρόπου ρυθμίσεως αὐτῶν, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι λόγῳ τῆς φύσεως καὶ τοῦ εἴδους τῆς ὑπ’ αὐτῶν προσφερομένης ἐργασίας, ἥτις δὲν τυγχάνει συνεχής, ἀλλὰ τῶν μὲν μαγείρων συμπίπτει κυρίως κατὰ τὰς προμεσημβρινὰς καὶ κατά τινας ἑσπερινάς, τῶν δὲ σερβιτόρων κατὰ τὰς μεσημβρινὰς καὶ ἑσπερινὰς ὥρας τοῦ σερβιρίσματος, ἐμφανίζουν δυσχερείας, δι’ ὃ καταβάλλεται ἡ δέουσα προσπάθεια διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἐν λόγῳ δυσχερειῶν, εἰς τρόπον ὥστε, νὰ μὴ ἐπέλθῃ σοβαρὰ διαταραχὴ εἰς τὴν ὁμαλὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐπιχειρήσεων, οὐδὲ πρόσθετος οἰκονομικὴ ἐπιβάρυνσις αὐτῶν, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν. Τὰ ποσοστὰ ὑπὲρ τῶν περιποιητῶν (σερβιτόρων) ἐπὶ τῶν λογαριασμῶν τῶν πελατῶν ἑστιατορίων κλπ. καθορίζονται δι’ ἀγορανομικῶν διατάξεων κατ’ ἀκολουθίαν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς αὐξήσεως τούτων, ἁρμόδιον τυγχάνει τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου. Ἐπὶ τοῦ αἰτήματος τῆς ὑπαγωγῆς εἰς τὸν Ν. 2112)20 τῶν μισθωτῶν τῶν ἀπασχολουμένων εἰς ἑστιατόρια καὶ ζυθεστιατόρια, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι διὰ τὴν καταβολὴν τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ Ν. 2112)20 ἐν περιπτώσει ἀπολύσεως, ἀπαιτεῖται ἡ ὕπαρξις ὑπαλληλικῆς ἰδιότητος. Διὰ τοῦ Ν.Δ. 1828)1942, χαρακτηρίζονται ὡς ὑπάλληλοι πάντες οἱ πτυχιούχοι τῆς Σχολῆς Τουριστικῶν Ἐπαγγελμάτων, οἱ ἐργαζόμενοι εἰς ξενοδοχεῖα ὕπνου ἢ ἀλλαχοῦ. Διὰ δὲ τοῦ Ν.Δ. 3430)55 οἱ ἀπὸ 1.1.1952 καὶ ἐφεξῆς, τὸ πρῶτον ἐργαζόμενοι εἰς ξενοδοχεῖα, θεωροῦνται ὑπάλληλοι μόνον ἐφ’ ὅσον κέκτηνται πτυχίον Τουριστικῆς ἢ Ξενοδοχειακῆς Σχολῆς τῆς ἡμεδαπῆς ἢ ἀλλοδαπῆς καὶ ἔχουν διετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν ἐν ξενοδοχείῳ. Πρόθεσις, κατὰ συνέπειαν, τοῦ νομοθέτου, εἶναι ἡ ὤθησις τῆς κατηγορίας ταύτης τῶν μισθωτῶν, πρὸς ἐπαγγελματικὴν ἐκπαίδευσιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ιγʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μπακατσέλου. Ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὕπερθεν ὑμετέρου ἐγγράφου, διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1913 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μπακατσέλου, καὶ δὴ ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1 καὶ 2)1961 ἀποφάσεων τοῦ Δ.Δ.Δ.Δ. Θεσσαλονίκης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 29441 καὶ 29442 τῆς 20.4.61 κοινῶν ἀποφάσεων ἡμῶν καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, δημοσιευθεισῶν ἤδη εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 122 τεῦχος Βʹ τῆς 20.4.61 φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ἐνεκρίθησαν αἱ ἀνωτέρω διοικητικαὶ ἀποφάσεις. Διὰ τῶν ἀποφάσεων τούτων, παρεσχέθησαν αὐξήσεις ἀπὸ 1.11.1960 κατὰ ποσοστὸν 10–15% ἐκ τῶν ἀποδοχῶν τῶν περὶ ὧν αὗται μισθωτῶν τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης, μετὰ γενομένην ἐξομοίωσιν τῶν ἀποδοχῶν τούτων μὲ τὰς τοιαύτας τοῦ Προσωπικοῦ Λεωφορείων Ἀθηνῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ιδʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Βαρδινογιάννη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4426)3508)1961 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1759)20.3.61 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Βαρδινογιάννη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ἡ ἐξυγίανσις τῶν ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν, ἀποτελεῖ μίαν τῶν βασικῶν καὶ σταθερῶν ἐπιδιώξεων τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, δοθέντος, ὅτι μετ’ αὐτῆς συνδέεται στενῶς ἡ ὕψωσις τοῦ ἐπιπέδου τῆς ἀσφαλιστικῆς προστασίας τῶν ἐργαζομένων. Εὐθὺς ὡς ἀνελάβομεν τὴν Διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, ἐστρέψαμεν τὴν προσοχήν μας πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς βελτιώσεως τοῦ βασικοῦ καὶ ἀσφαλιστικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἐργαζομένων. Εἰδικώτερον ὡς πρὸς τὸ Τ.Ε.Β.Ε. ἐλήφθη σειρὰ μέτρων διὰ τὴν ἐξυγίανσιν αὐτοῦ, ὥστε νὰ δύναται νὰ ἀνταποκριθῇ πληρέστερον εἰς τὸν σκοπόν του, διὰ τῆς παροχῆς ἱκανοποιητικῶν συντάξεων καὶ περιθάλψεως ἐντὸς τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων αὐτοῦ. Εἰδικώτερον, χάρις εἰς μέτρα διοικητικῆς ἀναδιοργανώσεως τοῦ Τ.Ε.Β.Ε. ἐπετεύχθη ἡ ἐξέτασις ἐκκρεμουσῶν κατὰ χιλιάδας, ἀπὸ μακροῦ, αἰτήσεων συνταξιοδοτήσεως. Περαιτέρω ἐπετεύχθη ἡ ἀρτιωτέρα ὀργάνωσις καὶ λειτουργία τῶν ὑπηρεσιακῶν ἐσόδων, εἰς τρόπον ὥστε νὰ αὐξηθοῦν τὰ ἔσοδα τούτου σημαντικῶς. Ἐπὶ τοῦ ἐν τῇ ἐρωτήσει θιγομένου πρώτου θέματος τῆς ἐπεκτάσεως τῆς νοσοκομειακῆς περιθάλψεως εἰς τὰ προστατευόμενα μέλη τῆς οἰκογενείας τοῦ ἠσφαλισμένου, ὅτι αὕτη δὲν ἐμφανίζεται ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐφικτή, δοθέντος, ὅτι θὰ πρέπει νὰ παρέλθῃ μία χρονικὴ περίοδος ἐφαρμογῆς τοῦ θεσπισθέντος συστήματος τῆς νοσοκομειακῆς περιθάλψεως διὰ τοὺς ἀμέσως ἠσφαλισμένους, ὥστε νὰ ὑπάρξουν ἀσφαλῆ δεδομένα, ἐφ’ ὧν νὰ στηριχθῇ πᾶσα νέα μελέτη, διότι, εἶναι προφανές, ὅτι πᾶσα ἐνέργεια μὴ βασιζομένη εἰς τὰ ἀπαραίτητα στοιχεῖα, θὰ ἦτο παρακεκινδυνευμένη, δυναμένη νὰ ὁδηγήσῃ εἰς κατάρρευσιν τοῦ ὅλου οἰκοδομήματος. Ἐπὶ τοῦ ἐν τῇ ἐρωτήσει θιγομένου δευτέρου θέματος, θέλομεν ἐπιληφθῇ εὐθὺς ὡς ἀντιμετωπισθῇ θέμα τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ Ἀσθενείας Τ.Ε.Β.Ε. Ἐπὶ τοῦ ἐν τῇ ἐρωτήσει θιγομένου τρίτου θέματος τὸ Τ.Ε.Β.Ε. ἀνέφερεν ἡμῖν, ὅτι αἱ πληρωμαὶ τῶν συνταξιούχων ἐνεργοῦνται διὰ τῶν κατὰ τόπους Ὑποκαταστημάτων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, χρεώσει τοῦ παρὰ τῷ Κεντρικῷ Καταστήματι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀνοικτοῦ λογαριασμοῦ τοῦ Ταμείου, βάσει μονίμων παρ’ αὐτῆς συνταξιοδοτικῶν καταστάσεων καὶ οὕτω ἐπιτυγχάνεται ἡ ἔγκυρος καὶ ἀπὸ τῆς 1ης ἑκάστου μηνὸς πληρωμὴ τῶν συνταξιούχων τοῦ ὡς εἴρηται Ταμείου. Τὰ Ὑποκαταστήματα ἢ τὰ κατὰ τόπους πρακτορεῖα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἰς ἃ ἐδόθη ἡ ἐντολὴ κατὰ μῆνα πληρωμῆς τῶν συντάξεων, ὑποχρεοῦνται βάσει τῆς μετὰ τοῦ Κεντρικοῦ Καταστήματός των συμφωνίας τοῦ Ταμείου νὰ ἐνεργοῦν τὰς πληρωμὰς τῶν συνταξιούχων, τῶν κατοικούντων εἰς τόπους ὅπου δὲν ἑδρεύουν Καταστήματα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης διὰ τῶν Καταστημάτων ἢ Ὑποκαταστημάτων οἱασδήποτε ἄλλης Τραπέζης, ἑδρευόντων εἰς τὸν τόπον τῆς κατοικίας τῶν συνταξιούχων πρὸς τὸ Κατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης πρὸς ὃ ἐδόθη ἐντολὴ πληρωμῆς των. Πέραν τούτου, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 22686) Ε 594)23.3.1961 ἐγκυκλίου ἡμῶν πρὸς τοὺς ὀργανισμοὺς Κοιν. Ἀσφαλίσεως συνιστᾶται ὅπως μελετηθῇ ὑπὸ τῶν Διοικ. Συμβουλίων τῶν Ὀργανισμῶν τὸ σύστημα πληρωμῆς τῶν συντάξεων, δι’ ἐπιταγῶν κατ’ οἶκον, εἰς τρόπον, ὥστε ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ἐξασφαλίζεται ἡ ταχεῖα καταβολὴ τῶν συντάξεων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἀποφεύγεται πᾶσα ταλαιπωρία τῶν συνταξιούχων. Ἐπὶ τοῦ θιγομένου ἐν τῇ ἐρωτήσει 4ου θέματος ἐγένετο ἐνέργεια εἰς Ὑπουργεῖον Γεωργίας διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 32328)Β. 487)1961 ὑμετέρου ἐγγράφου. Πάντως, τὸ ὅλον θέμα τῆς περαιτέρω οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἀσφαλιστικῆς ἐξυγιάνσεως τοῦ ὡς εἴρηται Ταμείου ἀπασχολεῖ πάντοτε τὸ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον ἐπὶ τῷ σκοπῷ ἐξυπηρετήσεως τῶν ἠσφαλισμένων καὶ συνταξιούχων του. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ιεʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2016)2.5.61 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη, ἀφορώσης εἰς τὴν ἀνάθεσιν τῶν ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀπασχολήσεως Ἀνεργίας χρηματοδοτουμένων ἔργων πρὸς ἀπασχόλησιν ἀνέργων τῆς πόλεως Ἀργοστολίου εἰς Νομαρχιακὸν Ταμεῖον Κεφαλληνίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: 1. Σκοπὸς τοῦ δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 162)60 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐγκριθέντος ποσοῦ δρχ. 100.000.000 ἐκ κεφαλαίων τοῦ ὡς ἄνω Ὀργανισμοῦ, δὲν εἶναι μόνον ἡ ἐκτέλεσις δημοτικῶν ἢ κοινοτικῶν ἔργων, ἀλλ’ ἡ δημιουργία εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως ἀνέργων. Συνεπῶς τὰ ὑπὸ ἐκτέλεσιν ἔργα δυνατὸν νὰ μὴν εἶναι καθαρῶς δημοτικὰ ἢ κοινοτικά, ἀλλὰ ἕτερα διάφορα ἔργα, ὑπαγόμενα εἰς τὴν ἁρμοδιότητα οἱουδήποτε ἄλλου φορέως. 2. Τὸ διὰ τὴν πόλιν τοῦ Ἀργοστολίου ἐγκριθὲν ποσὸν δραχ. 320.000 διὰ κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Ἐργασίας, Ἐσωτερικῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, εἶχεν ὡς σκοπὸν τὴν παροχὴν τῆς ἀπαιτουμένης οἰκονομικῆς δυνατότητος διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων πρὸς ἀπασχόλησιν τῶν ἀνέργων τῆς πόλεως Ἀργοστολίου καὶ τῆς γύρω αὐτῆς περιοχῆς. 3. Τὸ γεγονός, ὅτι φορεὺς τῶν ἐκτελουμένων ἔργων, ὡρίσθη τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει μὲ τὸν Δῆμον, δοθέντος, ὅτι τὸ ὡς ἄνω ποσὸν δὲν ἐπρόκειτο νὰ δοθῇ ὡς οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις τοῦ Δήμου Ἀργοστολίου, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων, ἀλλ’ ὡς ἀνωτέρω ἐξετέθη, διὰ τὴν δημιουργίαν καὶ μόνον εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως ἀνέργων. Ἄλλωστε, ὁ καθορισμὸς τοῦ φορέως, ὡς κριτήριον ἔχει μόνον τὰς παρεχομένας ὑπὸ τοῦ ὁριζομένου φορέως μείζονας ἐγγυήσεις ὡς πρὸς τὴν ἀπασχόλησιν τῶν πράγματι ἀνέργων καὶ τὴν ἐκ παραλλήλου καλὴν ἐκτέλεσιν τῶν προγραμματισθέντων ἔργων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ΙΙΙʹ) Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας: αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Δ. Παπαθανασοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6434)11.5.61 ἐγγράφου σας, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἀντίγραφον ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Δ. Παπαθανασοπούλου, ἀφορώσης εἰς τὴν ἐπαύξησιν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Δασαρχείου Καλαβρύτων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι εἰς τὸ ἀνωτέρω Δασαρχεῖον ἐτοποθετήθη ἤδη ὁ δασάρχης κ. Ἐμμ. Μυλωνᾶς, μετατεθεὶς ἐκ Βάλτου, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 74607)22.4.61 ἡμετέρας ἀποφάσεως. Ἐπίσης μετετέθη εἰς Καλάβρυτα ὁ δασικὸς ὑπάλληλος Γ. Δίπλας ἐκ Κυνουρίας καὶ οὕτω εἰς τὸ Δασαρχεῖον Καλαβρύτων ὑπηρετοῦν σήμερον 1 δασάρχης, 3 μεσοδασικοὶ ὑπάλληλοι καὶ 1 δασοφύλαξ, ἤτοι προσωπικὸν ὑπεραρκετὸν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ κοινοῦ καὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς ὑπηρεσίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ. Ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ἀνωτέρω ὑμῶν ἐγγράφου ὑπ’ ἀριθ. 1925 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς μεταφορᾶς τοῦ δικαιώματος καπνοκαλλιεργείας ἀπὸ ὀρεινοῦ ἢ ἡμιορεινοῦ χωρίου εἰς πεδινόν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη παρετηρήθη, ὅτι ἀρκετοὶ καπνοπαραγωγοὶ θέτοντες εἰς ἥσσονα μοῖραν τὴν ποιότητα τοῦ παραγομένου καπνοῦ καὶ ἀποβλέποντες εἰς ὑψηλὰς στρεμματικὰς ἀποδόσεις, μετέφερον τὸ δικαίωμα καπνοκαλλιεργείας ἀπὸ ὀρεινὰ καὶ ἡμιορεινὰ χωρία εἰς πεδινὰ καὶ μᾶλλον γόνιμα τοιαῦτα. Τὸ γεγονὸς τοῦτο εἶχε λίαν δυσμενεῖς ἐπιπτώσεις ἐπὶ τῆς ποιότητος τοῦ καπνοῦ, αἱ ὁποῖαι, μάλιστα, ἐπέσυρον παράπονα καὶ ξένων ἔτι ἀγοραστῶν. Ἵνα τεθῇ φραγμὸς εἰς τὴν ἀνωμαλίαν ταύτην καὶ ἐντοπισθῇ ἡ καπνοκαλλιέργεια εἰς τὸ φυσικὸν αὐτῆς περιβάλλον, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 140)60 πράξεως τῆς Κ.Ε.Κ. ἀπηγορεύθη ἡ μεταφορὰ τοῦ δικαιώματος καπνοκαλλιεργείας ἀπὸ ὀρεινὰ καὶ ἡμιορεινὰ χωρία πρὸς πεδινὰ τοιαῦτα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ. Ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ἀνωτέρω ὑμῶν ἐγγράφου ὑπ’ ἀριθ. 1926 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1) Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐρωτήματος, ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν Αἰτωλοακαρνανίας ἐκδηλοῦται ἐνδιαφέρον διὰ τὴν καλλιέργειαν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ἐκ μέρους παραγωγῶν καλλιεργούντων ἐξαγώγιμα. Πρὸς ἀποτροπὴν τῆς τάσεως ταύτης, ἡ ὁποία θὰ ἐπέφερε διόγκωσιν τῆς παραγωγῆς βιομηχανικῶν καπνῶν, ἅτινα ἤδη ὑπερκαλύπτουν τὴν ἀπορρόφησιν, ἀπαγορεύεται εἰς παραγωγοὺς Αἰτωλοακαρνανίας, οἵτινες καλλιεργοῦν καπνὰ ἐξαγώγιμα, ὅπως καλλιεργήσουν τοιαῦτα ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Διὰ τὴν περιφέρειαν Θεσσαλίας δὲν διεπιστώθη μέχρι τοῦδε ἡ ὕπαρξις ἀναλόγου πρὸς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν περιπτώσεως. 2. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐρωτήματος ὑπογραμμίζεται, ὅτι ὁ ἐπιβαλλόμενος ἑκάστοτε περιορισμὸς τῆς καπνοκαλλιεργείας δὲν χωρεῖ ὁμοιομόρφως. Ἀντιθέτως, τὸν περιορισμὸν ἐπωμίζονται ὡρισμένα μόνον χωρία ἐπιλεγόμενα πρὸς τοῦτο βάσει καπνικῶν καὶ γεωργοοικονομικῶν κριτηρίων. Διὰ τὸν περαιτέρω ἐπιμερισμὸν τῆς περικοπῆς μεταξὺ τῶν καπνοπαραγωγῶν ἑκάστου χωρίου λαμβάνεται ὡς κριτήριον ἡ ἀντιστοιχοῦσα εἰς ἕκαστον μέλος οἰκογενείας ἔκτασις. Οὕτω, μεγαλυτέρα περικοπὴ γίνεται εἰς τοὺς ἔχοντας κατὰ μέλος οἰκογενείας μεγαλυτέραν ἔκτασιν, μικροτέρα δὲ ἢ καὶ οὐδεμία περικοπὴ εἰς τοὺς παραγωγοὺς εἰς οὓς κατὰ μέλος οἰκογενείας ἀντιστοιχεῖ μικρὰ ἔκτασις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Θανασέκου, Α. Λασκαρίδη, Ε. Ρήγα, Μ. Χριστογεώργου, Γ. Κατσίμπα, Α. Τσιπώρη καὶ Α. Τσιάντου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὡς ἄνω ἐγγράφου σας διαβιβασθείσης ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Θανασέκου, Α. Λασκαρίδη, Ε. Ρήγα κλπ., σχετικῶς μὲ τὴν ἱκανοποίησιν αἰτήματος τῶν ἀντιπροσώπων τῶν Δασικῶν Συν)σμῶν περὶ παραχωρήσεως τοῦ ἀποκλειστικοῦ δικαιώματος τῆς ὑλοτομίας ἐντὸς τῶν δημοσίων δασῶν εἰς αὐτοὺς νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ ἐρώτησις εἶναι τοῦ αὐτοῦ περιεχομένου πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 39)1960 ἐρώτησιν τῶν ἰδίων μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἡ ἐρώτησις 39)1960 ἀφεώρα αἰτήματα τῶν Δασικῶν Συνεταιρισμῶν Φθιώτιδος ἐνῷ ἡ περὶ ἧς πρόκειται 1921)1960 ἀφορᾷ Συν)σμοὺς καὶ ἐξ ἄλλων περιοχῶν τῆς Ἑλλάδος. Εἰς τὴν ἀπάντησίν μας διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12545)13.7. 1960 ἐγγράφου μας, τοῦ ὁποίου ἀντίγραφον ἐπισυνάπτομεν, δίδεται ἀπάντησις ἐπὶ τῆς ἀκολουθουμένης δασικῆς πολιτικῆς διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς Δασοπονίας καὶ τὴν προαγωγὴν τῆς οἰκονομίας τῶν ὀρεινῶν πληθυσμῶν, μικρὸν μέρος τῶν ὁποίων ἀποτελοῦν οἱ συνησπισμένοι εἰς Δασικοὺς Συνεταιρισμοὺς δασεργάται. Ἐπὶ τούτοις, λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος, κατόπιν τοῦ ἀπὸ 11.12.60 Ψηφίσματος ἐκπροσώπων Δασικῶν τινων Συν)σμῶν τῆς χώρας καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου Ψηφίσματος ἀναφέρεται καὶ ἡ ἐρώτησις τῶν κ.κ. βουλευτῶν, προεκαλέσαμεν ἀλλεπαλλήλους συσκέψεις ὑπὸ τὴν Προεδρίαν μας τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιακῶν παραγόντων τοῦ Ὑπουργείου, μετὰ τῶν δασολόγων τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Δασοπόνων καὶ τῶν ἁρμοδίων καθηγητῶν τῆς Δασολογίας τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, κατὰ τὰς ὁποίας ἐξητάσθη εὐρέως τὸ ὅλον θέμα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν δημοσίων δασῶν καὶ ἐκ τῶν ὁποίων συσκέψεων, προέκυψεν, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ συνεχισθῇ ἡ καθωρισμένη ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου δασικὴ πολιτικὴ ὡς αὕτη διατυποῦται εἰς τὸ ἀνωτέρω μνημονευθὲν ὑπ’ ἀριθ. 125451)13.7.1960 ἔγγραφόν μας πρὸς ὑμᾶς γενομένου δεκτοῦ, ὅτι μόνον ἡ συνεχὴς καὶ σταθερὰ ἐφαρμογὴ τῆς πολιτικῆς αὐτῆς θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ταχυτέραν καὶ πληρεστέραν ἀξιοποίησιν τοῦ δασικοῦ πλούτου τῆς χώρας καὶ τὴν συντήρησιν καὶ βελτίωσιν τούτου καὶ θὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν αὔξησιν τῆς δασικῆς παραγωγῆς καὶ τὴν ἄμεσον βελτίωσιν τῆς οἰκονομίας ὁλοκλήρου τοῦ ὀρεινοῦ πληθυσμοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Θανασέκου καὶ Α. Λασκαρίδη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 39 ἐ.ἔ. ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Θανασέκου, Α. Λασκαρίδη, ἐν σχέσει μὲ τὸ αἴτημα τῶν Δασικῶν Συνεταιρισμῶν Φθιώτιδος περὶ παραχωρήσεως τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν δασῶν καταργουμένων τῶν Κρατικῶν Ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀσχολοῦνται σήμερον μὲ αὐτήν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: 1. Ἡ ἀπάλειψις τῶν δασικῶν προϊόντων ἐκ τῶν δημοσίων δασῶν ὁλοκλήρου τῆς χώρας ἐνεργεῖται ὑπὸ τῶν ἐλευθέρων Συνεταιρισμῶν Ἐργασίας τῶν δασεργατῶν ἢ τῶν μεμονωμένων δασεργατῶν (μικροϋλοτόμων), εἰς τοὺς ὁποίους διατίθεται, ἄνευ δημοπρασίας, δι’ ἀποφάσεως τῶν Νομαρχῶν, τὸ δικαίωμα τῆς πραγματοποιήσεως τῶν προβλεπομένων, ὑπὸ τῶν δασοπονικῶν μελετῶν, καρπώσεων ἐπὶ καταβολῇ μισθώματος κατὰ μονάδα ἀπαλειφθησομένου προϊόντος. 2. Τὸ μίσθωμα τοῦ καταβαλλομένου ὑπὸ τῶν Δασικῶν Συνεταιρισμῶν, εἶναι ἀνάλογον πρὸς τὰς οἰκονομικὰς συνθήκας τοῦ δάσους, καθορίζεται δὲ βάσει ὡρισμένης ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἀναλύσεως τῶν δαπανῶν παραγωγῆς τοιαύτης, ὥστε πάντοτε νὰ εἶναι μικρότερον κατὰ 20 ἕως 30% ἐκείνου, ὅπερ θὰ ἐπετυγχάνετο, ἐὰν τὸ δικαίωμα τῆς ἀπολήψεως διετίθετο διὰ δημοπρασίας. 3. Εἰς ἐλάχιστον μέρος πρεμνοφυῶν δημοσίων δασῶν ἱκανῶν νὰ παράγουν μόνον καυσόξυλα ἢ ξυλάνθρακας ἐν Θράκῃ, ἰδίως ἐλλείψει ὠργανωμένων δασικῶν ἐργατῶν ἢ καὶ μεμονωμένων εἰδικῶν ἐργατῶν (μικροϋλοτόμων) ἡ διάθεσις τοῦ δικαιώματος ὑλοτομίας γίνεται εἰς ἐνοικιαστὰς ἐπιχειρηματίας ἀναδεικνυομένους ἐν δημοπρασίᾳ. 4. Κατ’ ἐξαίρεσιν τοῦ ἀνωτέρω κανόνος τῆς διαθέσεως ὅλων τῶν καρπώσεων εἰς τοὺς Δασικοὺς Συνεταιρισμοὺς εἰς ἐλάχιστα δημόσια δασικὰ συμπλέγματα: Τὰ α) Πάρωνος. β) Ταϋγέτου. γ) Μαινάλου. δ) Φουρνᾶς. ε) Ἀσπροπύργου. στ) Ὄσσης. ζ) Φτέρης, Μόρνας, Πιερίας. η) Δαρείου καὶ θ) Τὰ δάση καστανέας Ἀρναίας συνολικῆς ἐκτάσεως 800.000 στρεμμάτων διὰ σκοποὺς ὑποδειγματικῆς ὀργανώσεως τῶν συντελεστῶν τῆς παραγωγῆς, ἐκμεταλλεύσεως, κατεργασίας, ξηράνσεως καὶ ἀποθηκεύσεως τῶν δασικῶν προϊόντων, ἀποκτήσεως πείρας πρὸς λύσιν τῶν βαρυνόντων τὰ δάση περιωρισμένων δικαιωμάτων βοσκῆς καὶ ἐλευθέρας ἀπὸ τῶν περιοίκων ξυλεύσεως, ἐνεργεῖται ἡ ἀπόληψις τῶν δασικῶν προϊόντων διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους τῶν ὑλοτομικῶν ἐργασιῶν ἐκτελουμένων ὑπὸ τῶν ἰδίων Δασικῶν Συνεταιρισμῶν Ἐργασίας ἀμειβομένων κατ’ ἀποκοπὴν καὶ κατὰ μονάδα παραγομένου προϊόντος. Εἰδικῶς εἰς τὸ Δημόσιον σύμπλεγμα Φουρνᾶς καὶ εἰς τὸ τμῆμα τοῦτο, τὸ περιλαμβανόμενον εἰς τὰ ὅρια τοῦ Νομοῦ Φθιώτιδος, τὸ ἀποτελούμενον ἐκ τῶν ἐλατοδασῶν κοινοτήτων Παλαιοκάστρου, Μερκάδας, Πιτσωτά, Κάφης, ἡ ἀπόληψις τῶν προϊόντων ἐνεργεῖται ὑπὸ τῶν Δασικῶν Συνεταιρισμῶν δι’ ἴδιον λογαριασμὸν αὐτῶν ὅπως καὶ εἰς τὰ λοιπὰ δημόσια δάση τῆς χώρας. 5) Εἰς τὰ δι’ ὑποδειγματικοὺς σκοποὺς ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τοῦ Κράτους ἐκμεταλλευόμενα ἀνωτέρω μνημονευθέντα δάση, τὰ ἀπολαμβανόμενα προϊόντα διατίθενται ἀφ’ ἑνὸς πρὸς κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν τῶν Σ.Ε. Κ. καὶ λοιπῶν ὀργανισμῶν δημοσίου δικαίου ἄνευ δημοπρασίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τοὺς Δασικοὺς Συνεταιρισμοὺς Ἐργασίας ὁμοίως ἄνευ δημοπρασίας, πρὸς περαιτέρω ἐπεξεργασίαν καὶ ἐμπορίαν ἐπὶ τιμήματι καθοριζομένῳ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου. Τὸ τίμημα διαθέσεως εἰς τοὺς Συνεταιρισμοὺς πάντοτε εἶναι μικρότερον τοῦ ἐν δημοπρασίᾳ ἐπιτυγχανομένου κατὰ ποσοστὸν 10–15%. 6) Ἡ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1936 ἀρξαμένη ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τοῦ Κράτους ὀργάνωσις τῆς ἐκμεταλλεύσεως δημοσίων τινῶν δασῶν ἀπέδωσεν ἀπὸ πάσης ἀπόψεως τόσον ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα, ὥστε θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ ἐξεύρῃ τὸ ἀπαραίτητον ἐπιστημονικὸν προσωπικὸν καὶ κεφάλαια διὰ νὰ... (δὲν ἠκούσθη)... ἐπὶ ἄλλων δημοσίων δασικῶν συμπλεγμάτων. Εἰς τὰ δάση τὰ τεθέντα ὑπὸ συστηματικὴν καὶ ἔντονον ἐκμετάλλευσιν ἡ παραγωγὴ προϊόντων ηὐξήθη εἰς τὸ ἀνώτερον σημεῖον, τῆς ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας πυκνότητος συνθέσεως τοῦ ξυλώδους κεφαλαίου καὶ βοσκήσεως, δυνατῆς ἀποδόσεως, ἡ ἀπασχόλησις τῶν ἐντὸς τῶν δασῶν καὶ παρὰ τὰ δάση πληθυσμῶν ἐπολλαπλασιάσθη, τὰ δάση διὰ τῶν πραγματοποιουμένων ἐπενδύσεων ἁπάντων τῶν ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως αὐτῶν προκυπτόντων κεφαλαίων, διὰ τῆς περιποιήσεως καὶ καλλιεργείας τούτων, τῆς ὑποβοηθήσεως τῆς ἀναγεννήσεως πραγματοποιουμένων συγχρόνως μὲ τὰς καρπώσεις κατόπιν τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς καταβολῆς τῆς ἀπαιτουμένης πνευματικῆς δασοτεχνικῆς ἐργασίας (δασολόγων καὶ δασοκόμων) ἤρχισαν νὰ βελτιοῦνται καὶ νὰ ὑπόσχωνται μεγάλην εἰς τὸ ἐγγὺς μέλλον αὔξησιν τῆς παραγωγῆς των κατὰ ποσὸν καὶ ποιόν. 7) Εἰδικῶς τὸ εἰσόδημα τῶν δυναμένων νὰ ἐργασθῶσιν εἰς τὰς πάσης φύσεως ἐργασίας τῶν ὑπὸ τοιαύτην συστηματικὴν ἐκμετάλλευσιν τεθέντων δασῶν ἐπολλαπλασιάσθη καὶ τὸ βιοτικὸν γενικῶς ἐπίπεδον τῶν πληθυσμῶν τῶν ὀρεινῶν τούτων περιοχῶν σημαντικῶς ἐβελτιώθη, τόσον ἐκ τῆς ἀναπτύξεως τῶν δασικῶν ἐργασιῶν ὅσον καὶ διὰ τοῦ κατασκευασθέντος πλήρους δικτύου δασικῶν ὁδῶν, διὰ τοῦ ὁποίου τὰ χωρία τῶν ὀρεινῶν τούτων περιοχῶν συνεδέθησαν μὲ τὰς συγκοινωνιακὰς ἀρτηρίας. 8) Ἐκ τῆς τοιαύτης ὀργανώσεως τῆς δασοπονικῆς ἐκμεταλλεύσεως ἐθίγησαν ἐλάχιστοι μικροεπιχειρηματίαι ἐνεργοῦντες ὡς ἐνοικιασταὶ πρότερον τὰς καρπώσεις ἐκμεταλλευόμενοι καὶ τὴν ἐργασίαν τῶν ἀνοργανώτων δασεργατῶν καὶ τὴν ἀδυναμίαν τοῦ Κράτους μεγαλυτέρας ἀξιοποιήσεως τῶν δημοσίων δασῶν, ἀλλὰ καὶ οἱ μικροεπιχειρηματίαι οὗτοι προσηρμόσθησαν εἰς τὴν ἐξελιχθεῖσαν οἰκονομίαν ἐκ τῆς σημαντικῆς αὐξήσεως τῆς ἀπασχολήσεως καὶ τῆς βελτιώσεως τῶν συγκοινωνιακῶν συνθηκῶν. 9) Οἱ δασεργάται παρὰ ταῦτα παραπονοῦνται διότι τὸ πραγματοποιούμενον ἤδη ηὐξημένον εἰσόδημα εἶναι δυσανάλογον πρὸς τὰς μεγαλυτέρας ἀνάγκας των καὶ ἐπιδιώκουν ὅπως ὁλόκληρον τὸ εἰσόδημα ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Κοινότητος τῶν δημοσίων καὶ κοινοτικῶν δασῶν περιέρχεται ἀποκλειστικῶς εἰς τούτους, οἵτινες, ὅμως, ἀποτελοῦν μόλις τὸ 10–15% τῶν πληθυσμῶν τῶν ὀρεινῶν τούτων περιοχῶν. Καὶ ὁ ὑπόλοιπος ὀρεινὸς πληθυσμὸς εὑρίσκεται ἐν ὑποαπασχολήσει καὶ ἀναμένει τὴν δημιουργίαν εἰσοδήματος ἐκ τῆς ἀναπτύξεως τῆς δασοπονίας διὰ τῆς ἐργασίας του εἰς τὰς ἐργασίας ἀναδασώσεων περιποιήσεων τοῦ δάσους δασικῆς ὁδοποιΐας, ἔργων ἀποκαταστάσεως διαβιβρωσκομένων ἐδαφῶν κλπ. Διὰ τῆς ἀκολουθουμένης πολιτικῆς τῆς ἐπενδύσεως ὅλων τῶν ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν δασῶν εἰς ἔργα ἀναπτύξεως τῆς ὀρεινῆς οἰκονομίας ἐπιτυγχάνεται ἡ ἐξασφάλισις ἐργασίας, ὄχι μόνον εἰς τοὺς εἰδικοὺς ὑλοτόμους, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους κατοίκους. 10) Ἁπλῆ σύγκρισις τῆς οἰκονομίας τῶν ἀνωτέρω περιοχῶν πρὸς τὴν πρὸ τῆς ἐπεμβάσεως ὑπάρχουσαν ἢ πρὸς τὴν οἰκονομίαν ἑτέρων ὀρεινῶν περιοχῶν διαθετουσῶν ὁμοίως σημαντικὸν δασικὸν πλοῦτον ἐκμεταλλευόμενον, ὅμως, κατὰ τὸν συνήθη τρόπον, πείθει περὶ τῶν εὐνοϊκῶν ἀποτελεσμάτων τῶν προκυψάντων ἐκ τῆς τοιαύτης ὀργανώσεως τῆς δασοπονίας, τόσον διὰ τὸ ἄμεσον παρόν, ὅσον καὶ διὰ τὸ μέλλον, δεικνύει δὲ τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ ἀκολουθήσωμεν καὶ δι’ ἑτέρας ὀρεινὰς περιοχάς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Ἰουλίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Χονδρονασίου, Χ. Παγώνη καὶ Α. Τσιάντου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς περὶ ἧς τὸ ἐν ἐπικεφαλίδι ὑμέτερον ἐρωτήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι τὰ μέτρα διὰ τὴν προστασίαν τῶν τιμῶν τοῦ σίτου ἐσοδείας 1961, μελετῶνται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ θέλουν ἀνακοινωθῆ ἐν καιρῷ αἱ ληφθησόμεναι ἀποφάσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν μείωσιν τῶν τιμῶν τῶν χημικῶν λιπασμάτων, γνωρίζομεν, ὅτι διὰ τῶν λαμβανομένων ἑκάστοτε μέτρων καὶ ἰδίᾳ διὰ τῆς ἐπιδοτήσεως τούτων ἐκ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, αἱ τιμαὶ αὐτῶν ἀνέκαθεν εὑρίσκονται εἰς ἐπίπεδα προσιτὰ διὰ τοὺς παραγωγοὺς καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰς τὰ ὅρια τῶν Διεθνῶν τοιούτων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

IV) Τοῦ Ὑπουργ. Ἐμπορίου. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς κατατεθείσης ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1926 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5556)24.4.61 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: 1. Πρὸς ἀποφυγὴν διογκώσεως τῆς παραγωγῆς καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, τῶν ὁποίων ἡ προσφορὰ ὑπερκαλύπτει τὴν ζήτησιν, ἀπηγορεύθη εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐσημειώθη σχετικὴ τάσις, ἡ καλλιέργεια καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ὑπὸ παραγωγῶν καλλιεργούντων ἐξαγώγιμα τοιαῦτα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν περιοχὴν τῆς Θεσσαλίας, δὲν ἀντιμετωπίσθη παρόμοιον μέτρον, καθ’ ὅσον δὲν ἐσημειώθη εἰς τὸ παρελθὸν ἀνάλογος πρὸς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν τάσις καλλιεργείας καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Τυχὸν τοιαύτη τάσις, θὰ ἀντιμετωπισθῇ ἀναλόγως. 2. Ὁ ἐπιβαλλόμενος ἑκάστοτε περιορισμὸς εἰς τὴν καπνοκαλλιέργειαν δὲν χωρεῖ ὁμοιομόρφως εἰς ὅλας τὰς καπνικὰς περιφερείας, ἀλλὰ διαφέρει εἰς ἑκάστην περιφέρειαν, ἀναλόγως τῶν καπνικῶν καὶ γεωργικῶν δεδομένων αὐτῆς, διὰ τὸν περαιτέρω δὲ ἐπιμερισμὸν τῆς περικοπῆς τοῦ δικαιώματος καπνοκαλλιεργείας μεταξὺ τῶν καπνοπαραγωγῶν ἑκάστου χωρίου, λαμβάνεται ὡς κριτήριον ἡ ἀντιστοιχοῦσα εἰς ἕκαστον μέλος οἰκογενείας ἔκτασις, οὕτως ὥστε μικρὰ ἢ καὶ οὐδεμία περικοπὴ ἐπιβάλλεται εἰς παραγωγοὺς μὲ μικρὰν κατὰ μέλος οἰκογενείας ἔκτασιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου. Ἐπὶ τῆς κατατεθείσης ὑμῖν ἐρωτήσεως ὑπ’ ἀριθ. 1983 τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου, ἀντίγραφον τῆς ὁποίας διεβιβάσθη ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6061)4878)4.5.61 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Ἡ τιμὴ τῆς ἐγχωρίας παραγομένης καθαρᾶς ναφθαλίνης εὑρίσκεται εἰς ἄμεσον ἐξάρτησιν ἐκ τῶν διεθνῶν τιμῶν τῆς ἀκατεργάστου καὶ κυρίως τῆς ἡμικατειργασμένης ναφθαλίνης καὶ αἵτινες συνεπεία τῆς κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος μειώσεως τῆς παγκοσμίου παραγωγῆς, κατόπιν τῆς πολυμήνου ἀπεργίας τῶν ἐργατῶν χαλυβουργίας Η.Π.Α. ἐσημείωσαν διαδοχικὰς αὐξήσεις ἀπὸ 68 δολλ. κατ’ Ἰούνιον 1959, εἰς 360 δολλ. κατὰ τόννον. Ἄμεσος συνέπεια τῆς ἀνατιμήσεως ταύτης ὑπῆρξε καὶ ἡ ἀνατίμησις ὑπὸ τῆς βιομηχανίας τῆς ἐγχωρίως παραγομένης καθαρᾶς ναφθαλίνης κατ’ ἀντιστοιχίαν τῶν αὐξήσεων τῶν τιμῶν τῆς πρώτης ὕλης ἀπὸ 7,50 δραχμ. εἰς 19,85 δραχμ. κατὰ χιλ)μον. Σημειωτέον, ὅτι ἀνάλογος αὔξησις τῆς τιμῆς τῆς καθαρᾶς ναφθαλίνης ἐσημειώθη κατὰ τὸ ἀνωτέρω διάστημα ἐκ τῶν αὐτῶν λόγων καὶ εἰς τὰς ἄλλας Εὐρωπαϊκὰς Χώρας. Βάσει τῆς ὡς ἄνω τιμῆς πωλήσεως παρὰ τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας τῶν 19,80 δραχμ. κατὰ χιλ)μον, διεμορφώθη εἰς τὴν ἀγορὰν τιμὴ πωλήσεως χονδρικῆς 20,50–21 δραχ. καὶ λιανικῶς 22–23 δραχμ. κατὰ χιλ)μον. Καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐν τῇ ἐρωτήσει ἀναφερομένην ἐπίδρασιν τῶν ἰσχυόντων δασμῶν ἐπὶ τῆς τιμῆς καὶ τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγωγῶν καθαρᾶς ναφθαλίνης, γνωρίζομεν, ὅτι ὁ ἰσχύων δασμὸς καθαρᾶς ναφθαλίνης ἀνέρχεται εἰς 27%, δὲν δύναται δὲ νὰ θεωρηθῇ ἀπαγορευτικός, δεδομένου, ὅτι καὶ ἡ ἡμικατειργασμένη ναφθαλίνη βαρύνεται μέ δασμὸν 16%, ἥτις, ὅμως, κατὰ τὴν κατεργασίαν της πρὸς παραγωγὴν καθαρᾶς ναφθαλίνης ὑφίσταται ἀπώλειαν ἐκ 15% περίπου, ἐξ ἧς ἡ πραγματικὴ διαφορὰ δασμολογικῆς προστασίας μεταξὺ καθαρᾶς καὶ ἡμικατειργασμένης ναφθαλίνης ἀνέρχεται μόνον εἰς 8%, μὴ δυναμένη ἐκ τούτου νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀπαγορευτικὴ δασμολογικὴ προστασία. Πάντως καὶ ἀφ’ ὅτου ἀπὸ τινος χρόνου, αἱ διεθνεῖς τιμαὶ ἤρχισαν νὰ κάμπτωνται, αἱ τιμαὶ τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας ἐμειώθησαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν διαθέσεως τῆς καθαρᾶς ναφθαλίνης εἰς λέπια ἀπὸ 19,85 δραχμ. εἰς 25 δραχμ. κατὰ χιλ)μον. Ἡ μείωσις αὕτη ἐξεδηλώθη ἐπίσης καὶ εἰς τὸ χονδρικὸν ἐμπόριον καὶ τὸ λιανικὸν ἐμπόριον, ὅπερ διεμόρφωσε τιμὰς 16,50 καὶ 17–19,20 δραχμ. κατὰ χιλ)μον ἀντιστοίχως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Κοντουδάκη, Κ. Χιωτάκη καὶ Ε. Πρωϊμάκη. Εἰς ἀπάντησιν τῶν ὕπερθεν ὑμετέρων ἐγγράφων, δι’ ὧν διεβιβάσθησαν ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 935 ἐρώτησις καὶ 3050 ἀναφορὰ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Κοντουδάκη καὶ Κ. Χιωτάκη κλπ. περὶ πορτοκαλίων Ν. Χανίων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι ἀναφορικῶς ἐπὶ τῶν εἰς τὴν ἡμετέραν ἁρμοδιότητα ἐμπιπτόντων θεμάτων: 1. Ἐκ τῶν παρὰ τῇ ὑπηρεσίᾳ τηρουμένων στοιχείων ἐμφαίνεται, ὅτι οὐδεμία καταγγελία ἢ παράπονον ὑπεβλήθη παρὰ προμηθευτικῶν Ὀργανισμῶν χωρῶν διμερῶν συναλλαγῶν κατὰ ἐξαγωγέως Καμινάρη. 2. Τὸ Ὑπουργεῖον παρακολουθεῖ πάντοτε τὸ θέμα τῆς τοποθετήσεως εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς τῶν ἑσπεριδοειδῶν. Αἱ ἐξαγωγαὶ πορτοκαλίων ἀπὸ 1ης Ὀκτωβρίου 1960 ἕως 15 Ἀπριλίου 1961 ἀνῆλθον εἰς 27.849 τόνν. ἔναντι 24.479 τῆς ἀντιστοίχου περιόδου τοῦ 1959. Οὕτω κατὰ τὴν ἐφετεινὴν περίοδον ἐξήχθησαν 3.370 τόν. πορτοκαλίων ἐπὶ πλέον τῆς περυσινῆς ἐξαγωγικῆς περιόδου, ἐκ δὲ τοῦ συνόλου τῶν 27.489 τόνν., 13.326 τόνν. ἐξήχθησαν εἰς Ἀνατολικὰς χώρας. Αἱ ἐξαχθεῖσαι ποσότητες προήρχοντο ἐξ ὅλων τῶν παραγωγικῶν κέντρων τῆς Χώρας. Προϋπόθεσις πάντως πραγματοποιήσεως ἐξαγωγῶν ἑσπεριδοειδῶν, λόγῳ τοῦ ὑφισταμένου ἀνταγωνισμοῦ ἄλλων χωρῶν παραγουσῶν ὁμοειδῆ προϊόντα προσφερόμενα ὑπ’ αὐτῶν εἰς λίαν χαμηλὰς τιμάς, εἶναι καὶ ἡ προσαρμογὴ τῶν προσφορῶν μας εἰς διεθνεῖς τιμάς, ἡ καλὴ ποιοτικὴ κατάστασις τοῦ προϊόντος καὶ ἡ ἐπιμελημένη διαλογὴ καὶ συσκευασία. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Μαΐου 1951

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

V) Τοῦ Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5685 ἐ.ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ἐν σχέσει μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1936 ἐρώτησιν τοῦ ἀξιοτ. βουλευτοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ, ὅτι λόγῳ τῆς μεγάλης ἐκτάσεως τὴν ὁποίαν προσέλαβον αἱ ἐκ τοῦ περονοσπόρου καταστροφαὶ τῶν ἀγροτῶν τῆς νήσου Κρήτης διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ὡς γνωστὸν εἰδικὰ μέτρα, ἀπεφασίσθη ὅπως προταθῇ ἕνα μέρος τῆς εἰς χρῆμα παρασχεθείσης ὑπὸ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν βοηθείας διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν πληγέντων διατεθῇ διὰ τὴν καταβολὴν τῶν διδάκτρων τῶν σπουδαστῶν Ἀνωτάτων Σχολῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς οἰκογενείας, αἵτινες ὑπέστησαν ἐκ τῆς θεομηνίας ζημίας εἰς ποσοστὸν 60% καὶ ἄνω. Ἐξ αὐτοῦ καταφαίνεται, ὅτι οὐδεὶς συσχετισμὸς ὑπάρχει μεταξὺ τῆς ἐν λόγῳ περιπτώσεως καὶ τῶν φοιτητῶν ἐκ Δ. Θεσσαλίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 17 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Καρασάββα, Κ. Τσιγάρα καὶ Γ. Σπηλιοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5680)61 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1931 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Καρασάββα, Κ. Τσιγάρα καὶ Γ. Σπηλιοπούλου, δι’ ἧς ἐρωτᾶται διατὶ δὲν ἐλήφθη ἐγκαίρως πρόνοια τοποθετήσεως νέα ἰατροῦ διὰ τὴν πλαισίωσιν τοῦ ἀγροτικοῦ ἰατρείου Φιλώτα τοῦ Νομοῦ Κοζάνης πρὸ τῆς λήξεως τοῦ χρόνου τῆς συμβάσεως τοῦ ἀποχωρήσαντος τοιούτου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ καθ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει τοιαύτη εὐχέρεια, καταβάλλεται, ὅμως, προσπάθεια ἐξευρέσεως καὶ διορισμοῦ ἰατροῦ εἰς τὸ ἐν λόγῳ Ἰατρεῖον, ἵνα οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς τύχωσιν ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5686)26.4.1961 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1937 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη, σχετικῶς μὲ τὴν συνταξιοδότησιν τῶν Ὑγειονομικῶν Δωδεκανήσου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ὁ καθορισμὸς τοῦ χρόνου ἀναμονῆς συνταξιοδοτήσεως κατὰ γενικὸν τρόπον δι’ ὅλους τοὺς ἐγγεγραμμένους εἰς τὸ Τ.Σ.Α.Υ. ἰατροὺς ἀπασχολεῖ ἤδη τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν. Διὰ τὴν ρύθμισιν δὲ τούτου ἐδόθησαν σχετικαὶ ὁδηγίαι πρὸς τὴν εἰδικὴν ἐπιτροπήν, ἥτις ἐπεφορτίσθη μὲ τὴν ἀναμόρφωσιν τῆς νομοθεσίας τοῦ Τ.Σ.Α.Υ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Παπαθανασοπούλου, Γ. Σπηλιοπούλου, Σ. Ἡλιοπούλου καὶ Α. Κολαμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6056)4673)4.5.1961 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διαβιβάζεται ἡ κατατεθεῖσα ὑπ’ ἀριθ. 1978 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Παπαθανασοπούλου, Γ. Σπηλιοπούλου κλπ., σχετικῶς μὲ τὸν δημιουργούμενον κίνδυνον διὰ τὴν δημοσίαν ὑγείαν ἐκ τῆς λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου κατεργασίας ὀστῶν «Φοῖνιξ» ἰδιοκτησίας Βλαδημίρου Μώρου περιοχῆς Ἁγίων Θεοδώρων Κορινθίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. ΔΥΑ)9066)2727)6.10.1960 ἀποφάσεως ἡμῶν ἠκυρώθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. ΔΥΑ)2727)59 ἀπόφασις «περὶ περιορισμοῦ λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου κατεργασίας ὀστῶν «Φοῖνιξ» τοῦ Βλαδιμήρου Μώρου περιοχῆς Ἁγίων Θεοδώρων Κορινθίας» διότι τοῦτο συνεπλήρωσε τὰς ὑπὸ τῶν ὑπηρεσιῶν ἡμῶν ὑποδειχθείσας βελτιώσεις, ὥστε νὰ μὴ δημιουργοῦνται ἀνθυγιειναὶ καταστάσεις ἐκ τῆς λειτουργίας τούτου. Ἐπὶ πλέον λειτουργεῖ μόνον κατὰ τὴν χειμερινὴν περίοδον, ἤτοι ἀπὸ 1 Ὀκτωβρίου μέχρι 31ης Μαΐου ἑκάστου ἔτους. Αἱ ὑπάρχουσαι μικροελλείψεις θέλουσι συμπληρωθῆ κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς διακοπῆς λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου τοῦ τρέχοντος ἔτους. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

VI) Τοῦ Ὑπουργ. Δικαιοσύνης. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4542 ἐ.ἔ. ὑμέτερον ἔγγραφον καὶ τὴν διὰ τούτου διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἤδη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος θέρους ἐψηφίσθη, ὡς εἶναι γνωστόν, ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος τῇ εἰσηγήσει ἡμῶν τὸ Ν. Δ. 4090)1951, δι’ οὗ ηὐξήθησαν τὰ κατώτατα ὅρια τῶν ποινῶν ἐφ’ ὡρισμένων ἐγκλημάτων κατὰ τῶν ἠθῶν (μαστρωπείας, ἐκμεταλλεύσεως πορνῶν, σωματεμπορίας), ἐπὶ ἄλλων δὲ καθωρίσθη ἡ ποινικὴ δίωξις αὐτεπάγγελτος (ἐνῷ προηγουμένως μόνον ἐπὶ ἐγκλήσει ἠδύνατο νὰ χωρήσῃ), ἐὰν τὸ ἔγκλημα προεκάλεσε σκάνδαλον ἢ διήγειρε τὴν κοινὴν περιέργειαν. Ἀπηυθύναμεν ἐγκύκλιον πρὸς τοὺς Εἰσαγγελεῖς τοῦ Κράτους, συστήσαντες τὴν ἐξάντλησιν τῶν ὁρίων τῶν ὑπὸ τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος προβλεπομένων ποινῶν. Ἐζητήσαμεν τὴν γνώμην τῶν Εἰσαγγελέων τῶν Ἐφετῶν ἐπὶ τῶν κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων τῶν Κακουργιοδικείων, ἀπηυθύναμεν δὲ ἐρώτημα πρὸς τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Ἀρείου Πάγου περὶ τοῦ ἰσχύοντος παρ’ ἡμῖν ὁρκωτοῦ συστήματος καὶ ἐπὶ τῆς δυνατότητος μεταβολῶν αὐτοῦ, δυναμένων νὰ προσαρμοσθῶσι πρὸς τὰ ἄρθρα 94 καὶ 95 τοῦ Συντάγματος. Παρηγγείλαμεν ὅπως οἱ καταδικαζόμενοι ἐπὶ βιασμῷ μὴ ἀποστέλλωνται μέχρι νεωτέρας ἀποφάσεως εἰς ἀγροτικὰς φυλακάς, ἵνα μὴ τυγχάνωσιν εὐεργετικοῦ ὑπολογισμοῦ ἡμερῶν καθείρξεως, μέχρις οὗ καθορισθῶσιν ἰδιαίτεροι ὅροι ἐκτίσεως τῆς ποινῆς τῶν καταδίκων τῆς κατηγορίας ταύτης, ἀποκλειομένου ἢ ἄκρως περιοριζομένου τοῦ εὐεργετικοῦ ὑπολογισμοῦ τῶν ἡμερῶν ἐργασίας τούτων. Τέλος συνεκαλέσαμεν διὰ τὸν Ἰούνιον σύσκεψιν, τόσον τῶν Εἰσαγγελέων Ἐφετῶν, ὅσον καὶ τοῦ συντονιστικοῦ συμβουλίου, πρὸς καταπολέμησιν τῆς ἐγκληματικότητος. Τὸ ζήτημα τῆς περαιτέρω αὐξήσεως ποινῶν κατὰ καθῆκον, ἀντιμετωπίζεται μετὰ πολλῆς προσοχῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Κολαμπᾶ. Ν. Καθαροσπόρη καὶ Ι. Παπαδημητρίου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5467 ἐ.ἔ. ὑμέτερον ἔγγραφον καὶ τὴν διὰ τούτου διαβιβασθεῖσαν τῷ Ὑπουργείῳ ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Κολαμπᾶ, Ν. Καθαροσπόρη καὶ Ι. Παπαδημητρίου, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἐπὶ τοῦ ἐν αὐτῇ θέματος δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, ἀλλὰ τὸ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁσάκις αἱ δικαστικαὶ Ἀρχαὶ ἐπιλαμβάνονται τοιούτων ὑποθέσεων, ἐφαρμόζουσι πάντοτε τοὺς κειμένους νόμους. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη, Ε. Γιαρένη καὶ Β. Ἐφραιμίδη. Ἔχομεν τὴν τιμήν, ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὸ κοινοποιηθὲν ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. 27237)15.3.61 ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τούτου ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη κλπ., νὰ διαβιβάσωμεν ὑμῖν συνημμένως ἐν ἀντιγράφῳ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 5667 ἐ.ἔ. ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Πρωτοδικῶν Θεσσαλονίκης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑ ΠΡΩΤΟΔΙΚΩΝ ΘΕΣ)ΝΙΚΗΣ

Ἀριθ. πρωτ. 5667. Πρὸς Τὸ Σ)τὸν Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης Γεν. Δ)νσιν Σωφρ. Δ)νσεως Δ)νσιν Ποιν. καὶ Σωφρ. Ὑποθέσεων Τμῆμα Ποινικῶν Ὑποθέσεων Ἀθήνας Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω συνημμένως τὴν ὑπ’ ἀριθ. 27237 ἐ.ἔ. παραγγελίαν ὑμῶν καὶ ν’ ἀναφέρω, ὅτι τὸ κοινοποιηθὲν καὶ τῇ ὑπηρεσίᾳ μου τηλ)μα τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη, Ε. Γιαρένη καὶ Β. Ἐφραιμίδη, ὡς μὴ περιέχον στοιχεῖα ἐγκλήματός τινος διωκομένου ἐξ ἐπαγγέλματος διεβίβασα διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1503)30.1.1961 ἐγγράφου μου πρὸς τὴν Διεύθυνσιν Ἀστυνομίας Θεσσαλονίκης, ἵνα περιπτώσεως συντρεχούσης λάβῃ τὰ προσήκοντα διοικητικὰ μέτρα κατὰ τῶν τυχὸν παρεκτρεπομένων ὀργάνων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Ἀπριλίου 1961 Εὐπειθέστατος

Ὁ Εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν

Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ

VII) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου. Ἀναφερόμενοι εἰς τὴν διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5860)29.4.61 ἐγγράφου ὑμῶν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου ἐν σχέσει πρὸς τοὺς ἓξ Ἕλληνας ναυτικούς, ἀναγκαστικῶς διαμένοντας εἰς PORT OF SPAIN, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ὁ ἡμέτερος Ἐπίτιμος Πρόξενος ἐν PORT OF SPAIN ἀνέφερεν, ὅτι ἓξ Ἕλληνες ναυτικοὶ ἐκρατοῦντο εἰς τὰς φυλακὰς διὰ λαθραίαν μετανάστευσιν, ὡς ἐγκαταλείψαντες τὸ ὑπὸ Παναμαϊκὴν σημαίαν Ἑλληνικῆς πλοιοκτησίας πλοῖον «CATALINA S» ἄνευ ἀδείας τοῦ πλοιάρχου. Οὗτοι ἰσχυρίζοντο, ὅτι λόγῳ διαρροῆς καὶ ἀπωλείας πετρελαίου, κατὰ τὸν πλοῦν, ἡ συνέχισις τούτου, θὰ ἦτο ἐπικίνδυνος. Τοῦτο δὲ παρὰ τὰς προτροπὰς τοῦ πλοιάρχου, ὅτι ἡ μὴ ἐπιστροφή των ἐπὶ τοῦ πλοίου, θὰ συνεπήγετο αὐτομάτως τὴν ὑπὸ τῶν ἐπιτοπίων ἀρχῶν σύλληψιν καὶ φυλάκισιν ὡς δραπετῶν καὶ λαθραίων μεταναστῶν. Κατόπιν ἐνεργειῶν τοῦ ἡμετέρου Προξένου οἱ ἓξ ναυτικοὶ ἀπηλευθερώθησαν καὶ παραμένουν ὡς φιλοξενούμενοι τοῦ Στρατοῦ Σωτηρίας (SALVATION ARMY). Ἡ Ἑταιρεία, εἰς ἣν ἀνήκει τὸ πλοῖον, ἠρνήθη ὅπως καταβάλῃ τὰ ἔξοδα τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν ἓξ ναυτικῶν, μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι οὐδεμίαν εὐθύνην εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ, διὰ τὸν λόγον, ὅτι οὗτοι ἦσαν δραπέται. Εἰς τὸν ἡμέτερον Ἐπίτιμον Πρόξενον ἐδόθησαν ὁδηγίαι ὅπως καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν ναυτολογήσεώς των ἐπὶ ἄλλων Ἑλληνικῶν ἢ Ἑλληνικῆς πλοιοκτησίας πλοίων, διερχομένων ἐκ τοῦ PORT OF SPAIN, συγχρόνως δὲ γνωρίσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας τὰ πιθανὰ ἔξοδα ταξειδίου δι’ ἕκαστον ἐξ αὐτῶν μέχρι τοῦ πλησιεστέρου λιμένος ἐξ οὗ διέρχονται πλοῖα Ἑλληνικῆς πλοιοκτησίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 17 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μαύρου. Ἀναφερόμενοι εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6074 ἀπὸ 4ης τρέχοντος ὑμέτερον ἔγγραφον, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀποστείλωμεν ὑμῖν, συνημμένως, διὰ τὰ καθ’ ὑμᾶς, τὴν ἡμετέραν ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἀπὸ 20 Ἀπριλίου ἐ.ἔ. ὑπ’ ἀριθ. 1996 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μαύρου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΙΣ

Εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1996 ἀπὸ 20ῆς Ἀπριλίου 1961 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μαύρου. Μολονότι ὁ ἐρωτῶν ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς φαίνεται πιστεύων, ὅτι ἐκ τῆς ἀπαντήσεώς μου, εἰς τὴν πρώτην ἐρώτησίν του συνάγεται «τὸ πλῆρες ἀπληροφόρητον, ἂν μή τι ἄλλο, τοῦ Ὑπουργοῦ», εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι, ἂν μή τι ἄλλο, τὸ συμπέρασμα τοῦτο δὲν θὰ ἤντεχε τὴν δοκιμασίαν μιᾶς πλέον προσεκτικῆς ἀναγνώσεως τῆς εἰς ἣν ἀναφέρεται ἀπαντήσεώς μου ἀπὸ 21ης Φεβρουαρίου 1961. Τὴν ὕπαρξιν «δυσχερῶν προβλημάτων» ἐν Κύπρῳ ρητῶς εἶχον τότε ἀναφέρει, ἐν ἀρχῇ τῆς ἀπαντήσεώς μου, ἀντικρούων οὐχ’ ἧττον ἐν συνεχείᾳ διὰ συγκεκριμένων καὶ ἐξηκριβωμένων στοιχείων, τὰς «ἐγκύρους πληροφορίας» τοῦ κ. βουλευτοῦ, βάσει τῶν ὁποίων οὗτος ἤγετο εἰς τὴν διαπίστωσιν «πραγματικοῦ ἀδιεξόδου» ἐν τῇ νήσῳ, κατέληγον, χαρακτηρίζων τὴν διαπίστωσιν ταύτην ὡς ὑπερβολικήν. Εἰδικώτερον εἶχον ἐπισημάνει εἰς τὴν περὶ ἧς πρόκειται ἀπάντησίν μου, ἐπὶ τῆς ἀπὸ 3ης παρελθόντος Φεβρουαρίου, ἐρωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. βουλευτοῦ, τὴν ὕπαρξιν «προβλημάτων, ὧν ὁ διακανονισμὸς εἶχεν ἀναβληθῆ κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ Συντάγματος». Κατὰ τὰς ἐκ Λευκωσίας ἡμετέρας πληροφορίας, ἐπὶ τῶν συνταγματικῶν ἐκκρεμοτήτων, ἡ Ἑλληνοκυπριακὴ ἡγεσία τελεῖ ἐν ἐπαφῇ μετὰ τῆς Τουρκοκυπριακῆς τοιαύτης, ἡ δὲ ἐκ τῶν ἐν λόγῳ διαβουλεύσεων, διανοιγομένη προοπτικὴ ρυθμίσεως τῶν ἐκκρεμοτήτων τούτων, ἐμφανίζεται ἐνθαρρυντική. Ὅσον ἀφορᾷ τήν, ἀποτελοῦσαν τὸ ἀντικείμενον τῆς νέας ἐρωτήσεως τοῦ κ. Γ. Μαύρου, ἄρνησιν τῶν Τουρκοκυπρίων βουλευτῶν, ὅπως ψηφίσουν, διὰ λόγους ἀσχέτους πρὸς τὸ περιεχόμενον αὐτῶν, τὴν παράτασιν τῶν φορολογικῶν νόμων ὧν ἡ ἰσχὺς ἔληγε τὴν 31ην Μαρτίου 1961, ἡ ἐν λόγῳ κατάχρησις δικαιώματος, παραχωρουμένου ἐκτάκτως, διὰ τοῦ ἄρθρου 78 τοῦ Συντάγματος, προνοοῦντος, ὅτι προκειμένου περὶ φορολογικῶν νόμων, ἀπαιτεῖται «χωριστὴ ἁπλῆ πλειοψηφία τῶν ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ Τουρκικῆς κοινότητος ἀντιστοίχως ἐκλεγομένων βουλευτῶν», ἠνάγκασε τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας νὰ ἐκδώσῃ διαταγὰς διὰ τὴν συνέχισιν τῆς εἰσπράξεως τῶν πάσης φύσεως φόρων καὶ τελῶν. Πρὸς τὰς διαταγὰς ταύτας συνεμορφώθησαν ἅπαντα τὰ ὄργανα τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας ἀδιακρίτως φυλετικῆς προελεύσεως, συνεχισθείσης οὕτω μέχρι τοῦδε ἀπροσκόπτως τῆς εἰσπράξεως φόρων, τελῶν, δασμῶν κλπ. Διερωτᾶται, ὅθεν, τίς, ποῦ ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς ἐβάσισε τὴν νέαν διαπίστωσιν αὐτοῦ περὶ «παραλύσεως τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῆς μεγαλονήσου, ἡ Κυβέρνησις τῆς ὁποίας εὑρίσκεται ἄνευ οἰκονομικῶν πόρων νομίμως εἰσπραττομένων». Περὶ τοῦ ἐνδιαφέροντος, τέλος, τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰ Κυπριακὰ πράγματα καὶ τῆς παρεχομένης ὑπ’ αὐτῆς συμπαραστάσεως, παραπέμπω τὸν ἀξιότιμον κ. βουλευτὴν εἰς τὰ προσφάτως λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἁρμοδιωτέρου ἐκπροσώπου τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ τοῦ Προέδρου τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας Ἀρχιεπισκόπου Μακαρίου, προβάντος τὴν 15ην παρελθόντος μηνός, εἰς τὴν ἀκόλουθον δήλωσιν: «Ἡ συμπαράστασις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι πάντοτε ἀμέριστος. Κατὰ τὴν τελευταίαν συνάντησίν μου εἰς τὸ ἀεροδρόμιον Ἀθηνῶν μετὰ τοῦ Προέδρου τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως κ. Καραμανλῆ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν κ. Ἀβέρωφ, εἴχομεν συνομιλίας ἐπὶ διαφόρων προβλημάτων, τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζομεν ἐν Κύπρῳ καὶ μετ’ εὐχαριστήσεως διεπίστωσα τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν θέλησίν των, ὅπως παράσχουν εἰς ἡμᾶς πᾶσαν δυνατὴν βοήθειαν».

Ὁ Ὑπουργὸς

Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Πυρομάγλου. Ἀναφερόμενοι εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5859 ἀπὸ 29.4.61 ὑμέτερον ἔγγραφον, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Πυρομάγλου, ἐν σχέσει πρὸς τὴν περιοδείαν ἀνὰ τὴν Ἤπειρον τοῦ τέως Βασιλέως τῆς Ρουμανίας Μιχαὴλ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Τὰ δημοσιευθέντα εἰς τὸν Τύπον, περὶ τοῦ ἐπισήμου χαρακτῆρος, ὃν δῆθεν προσέλαβε, πρόσφατος ἐπίσκεψις τοῦ τέως Βασιλέως τῆς Ρουμανίας εἰς Ἤπειρον, τυγχάνουν ἀπολύτως ἀνακριβῆ. Οὐδεὶς κρατικὸς ἐκπρόσωπος παρέστη κατὰ τὴν ἄφιξιν αὐτοῦ εἰς Ἰωάννινα καὶ Μέτσοβον καὶ οὐδεμία λαϊκὴ ὑποδοχὴ ὠργανώθη. Ἐπίσης οὐδεμία Ἐπιτροπὴ μετέβη παρ’ αὐτῷ, μόνον δὲ δύο Ἕλληνες ἐκ Ρουμανίας, ἀναγνωρίσαντες αὐτὸν κατὰ τὴν ἐπίσκεψίν του εἰς τὸ Μέτσοβον, ἐπεσκέφθησαν αὐτὸν εἰς τὸ ξενοδοχεῖον ἔνθα διέμενεν. Αἱ δημοσιευθεῖσαι, ἐν προκειμένῳ, εἰς τοπικὴν ἐφημερίδα, ἀνακρίβειαι καὶ ἡ ἀναδημοσίευσίς των ἐν Ἀθήναις, ἐδημιούργησαν, ὅθεν, ἐκ τοῦ μὴ ὄντος, θόρυβον, ἐπιβλαβῆ διὰ τὰς σχέσεις τῆς Ἑλλάδος μετὰ χώρας, μεθ’ ἧς, ὡς ἡ Ρουμανία, ἡ Κυβέρνησις διατηρεῖ φιλικὰς σχέσεις, ὧν καὶ κήδεται ἀπολύτως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ

VIII) Τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως: Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Δεσποτοπούλου, Μ. Σβώλου, Ι. Εὐαγγελίδη, Δ. Γιαχνῆ. Ἐπὶ τῆς ἐν περιλήψει ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Δεσποτοπούλου, Μ. Σβώλου, Ι. Εὐαγγελίδη καὶ Δ. Γιαχνῆ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Ὀργανισμὸς Τουρισμοῦ ἀκριβῶς διὰ νὰ μὴ στερηθῶσιν τὸ ὕδωρ τῶν φρεάτων τῆς πόλεως, οἱ κάτοικοι τῆς Μυκόνου, ἀνεζήτησε τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος τῆς ὑδρεύσεως τῶν ξενοδοχειακῶν του ἐγκαταστάσεων ἐκεῖσε, διὰ χρησιμοποιήσεως τοῦ ὕδατος τῆς πηγῆς «Ἀναβολοῦσα», ὅπερ, πηγάζον μακρὰν τοῦ οἰκισμοῦ, ἐχύνετο εἰς τὴν θάλασσαν ἀνωφελῶς. Πρὸς τοῦτο ἐδαπανήθη σημαντικὸν ποσόν, κατασκευασθέντος εἰδικοῦ ὑδραγωγείου. Τ’ ἀναφερόμενα, ὅθεν, περὶ ἀποστερήσεως τῶν Μυκονίων ἀπὸ τῶν ὑδάτων τῆς πηγῆς ταύτης, δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Τοὐναντίον, ἐκ τοῦ ἐκτελεσθέντος ὑπὸ τοῦ Ε.Ο.Τ. ἔργου τῆς παροχετεύσεως τούτων εἰς τὴν πόλιν, θὰ ὠφεληθῶσιν οἱ κάτοικοι καθ’ ὅσον οὐδεμία ἀντίρρησις ὑφίσταται διὰ τὴν διάθεσιν τοῦ πλεονάσματος πρὸς ὕδρευσιν τῆς πόλεως. Περὶ παραχωρήσεως τῆς τε πηγῆς καὶ τῶν ὑδραυλικῶν ἐγκαταστάσεων τοῦ Ε.Ο.Τ. εἰς τὸν Δῆμον Μυκονίων δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος, καθ’ ὅσον τὸ τοιοῦτον οὐδὲν θὰ προσέθετε εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπωφελοῦς χρησιμοποιήσεως τῆς ὑδροπαροχῆς. Ἐν κατακλεῖδι, σημειοῦμεν, ὅτι ἡ κατασκευασθεῖσα ὑπὸ τοῦ Ε.Ο.Τ. δεξαμενὴ πρὸς ὑδροδότησιν τῶν θαλαμηγῶν, εἶναι χωρητικότητος 400 μ3 καὶ ἀνηγέρθη ἐπὶ δωρηθέντος οἰκοπέδου, τὰ δὲ ἀναφερόμενα ἐν τῇ ἐρωτήσει ὡς «φημολογούμενα μετ’ ἐπιτάσεως», περὶ ἀνεγέρσεως ἐπὶ τοῦ ἐν λόγῳ οἰκοπέδου ξενοδοχείου ὑπὸ τοῦ δωρητοῦ, εἶναι ὅλως ἀνακριβῆ, ἔτι δὲ καὶ ἄσχετα πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἐπωφελοῦς χρησιμοποιήσεως τοῦ περισσεύοντος ὕδατος τοῦ ὑδραγωγείου τοῦ Ε.Ο.Τ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ

ΙΧ) Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν: αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Ἡλιοπούλου, Β. Ἐφραιμίδη, Μ. Σβώλου, Δ. Καρακουλουξῆ, Ε. Γιαρένη, Γ. Βαλούρδου. Ἀναφερόμενοι εἰς τὸ θέμα τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1595)1961 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Ἡλιοπούλου, Β. Ἐφραιμίδη, Μ. Σβώλου, Δ. Καρακουλουξῆ καὶ Ε. Γιαρένη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι οὐδεμία νομικὴ ὑποχρέωσις τοῦ Δημοσίου ὑφίσταται, οὔτε ἐκ διατάξεως νόμου, οὔτε ἐκ τῆς ἐπικαλουμένης ὑπὸ τῶν ἐρωτώντων βουλευτῶν δικαστικῆς ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν (ἀριθμὸς 22002)1960), οὔτε ἐξ ἄλλης τινος δικαστικῆς ἀποφάσεως, πρὸς καταβολὴν συμπληρωματικῆς ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἀποζημιωθέντας ἤδη, δυνάμει τοῦ νόμου 5170)1931 Ἕλληνας Κωνσταντινουπόλεως. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, ἐκθέτομεν ὑμῖν κατωτέρω, ἐν γενικαῖς γραμμαῖς τὸ θέμα τοῦτο. Ἡ ὁριστικὴ ρύθμισις τῶν περιουσιακῶν ζητημάτων τῶν προκυψάντων ἐκ τῆς ἀνταλλαγῆς τοῦ πληθυσμοῦ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας μετὰ τὸν Πρῶτον Παγκόσμιον Πόλεμον, ἐγένετο διὰ τῆς συμφωνίας τῆς Ἀγκύρας τοῦ 1930, κυρωθείσης διὰ τοῦ νόμου 4793)1930 «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας συμφωνίας περὶ τρόπου ἐφαρμογῆς τῆς ἐν Λωζάννῃ συμβάσεως περὶ ἀνταλλαγῆς Ἑλληνοτουρκικοῦ πληθυσμοῦ περὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 9 δηλώσεως». Συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ὡς ἄνω κυρωτικοῦ τῆς συμφωνίας ταύτης νόμου, ἐθεσπίσθησαν μεταγενεστέρως εἰδικαὶ διατάξεις κατὰ κατηγορίας δικαιούχων, δι’ ὧν ἐρρυθμίσθη ὁριστικῶς τὸ θέμα τῆς ἀποζημιώσεως τούτων. Εἰδικώτερον διὰ τὴν περίπτωσιν τῶν Κωνσταντινουπολιτῶν, εἰς ἣν ἀναφέρεται ἡ ἐν ἀρχῇ τοῦ παρόντος ἐρώτησις, τῶν κ.κ. βουλευτῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἐξεδόθη ὁ νόμος 5770)1931 καὶ τὸ εἰς ἐκτέλεσιν τούτου Διάταγμα τῆς 1ης Αὐγούστου 1935 ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων, τῶν ὁποίων ἀπεζημιώθησαν οἱ δικαιοῦχοι, τῆς κατηγορίας ταύτης, κυρίως διὰ μετρητῶν διὰ τῆς ἐφ’ ἅπαξ καταβολῆς αὐτοῖς ποσοστοῦ τῆς ἐπιδικασθείσης ἀποζημιώσεως. Κατόπιν τούτων, ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθωσιν ἐπὶ θέματος ὁριστικῶς κριθέντος. Πρὸς τούτοις, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι ἐκ τῆς γενομένης ἐρεύνης τοῦ ζητήματος, προκύπτει, ἐπίσης, ὅτι οὐδέποτε ἐδόθη διαβεβαίωσις οἱαδήποτε περὶ ὁλοκληρωτικῆς ἢ καὶ συμπληρωματικῆς ἔτι ἀποζημιώσεως, οὐδὲ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ τοιαύτη κατόπιν τῆς συμφωνίας τῆς Ἀγκύρας τοῦ ἔτους 1930, καὶ τοῦ κυρώσαντος ταύτην νόμου 4794)30. Ἀντιθέτως μάλιστα, ἔκ τε τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως τοῦ ἐν λόγῳ νόμου (Πανδέκται Νόμων καὶ Διαταγμάτων σελίδος 1137–1146), καθὼς καὶ ἐκ τῶν ἀγορεύσεων τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ τῆς χώρας (Πρακτικὰ Βουλῆς συνεδρίασις 89η τῆς 29ης Ἰουνίου 1930, σελὶς 1274) κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ψηφίσεως τοῦ ἐν λόγῳ νόμου προκύπτει σαφῶς, ὅτι τὸ ζήτημα ἔκλεισεν ἔκτοτε ὁριστικῶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 17 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Οἰκονομίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἀνωτέρω ἐγγράφου σας ἐν σχέσει μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ, 2051 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Οἰκονομίδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως ἀνακοινώσητε εἰς τὸν ἐρωτῶντα κ. βουλευτήν, ὅτι ἐκ τῆς ἱκανοποιήσεως τοῦ αἰτήματος διὰ τὴν αὔξησιν τῆς τροφοδοτικῆς μερίδος τῶν ἀνδρῶν τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ὡς ἐπροτάθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, ἤτοι ἀπὸ δραχ. 11 εἰς 14 διὰ τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικοὺς καὶ ὁπλίτας καὶ ἀπὸ δραχ. 13 εἰς δραχ. 16 διὰ τοὺς δοκίμους, προκαλεῖται σημαντικωτάτη ἐπιβάρυνσις τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ ἀνερχομένη εἰς δραχ. 33.500.000 ἐτησίως. Ἐπέκτασις παρομοίου μέτρου καὶ εἰς τὰ Ὑπουργεῖα Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας συνεπάγεται λίαν σημαντικὴν καὶ ἀπρόβλεπτον ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6541 ἐ.ἔ. ἐγγράφου σας, διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Βαλούρδου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς πληροφορήσωμεν, ὅτι ἡ θέσις τοῦ Ἐπιτρόπου τοῦ Κράτους παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος ἔχει νομοθετηθῆ ἀπὸ τῶν πρώτων ἐτῶν τῆς ἱδρύσεως τῆς Τραπέζης (Ν. 3729)1929), ὡς ἰσόβαθμος πρὸς τὴν θέσιν τοῦ Ἐπιτρόπου τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ἡ θέσις αὕτη παραμένει ἀπὸ ἐτῶν κενὴ τῶν καθηκόντων αὐτῆς ἀσκουμένων κατ’ ἀνάθεσιν δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ αὐτοῦ ὡς ἄνω νόμου ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου τοῦ Κράτους. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Χ) Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων: Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6086)4.5.61 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 2008)1.5.61 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων δὲν ἀσκεῖ τὴν ἐπίβλεψιν ἢ τὸν ἔλεγχον κατασκευῆς τοῦ Ἀεροδρομείου Κῶ. Ἡ ἐπίβλεψις ἀσκεῖται ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Δωδεκανησιακῆς Περιουσίας τοῦ Δημοσίου, ὅστις καὶ χρηματοδοτεῖ τὸ ἔργον. Πάντως ἐξ ἀνακοινουμένων ἡμῖν ἐνεργειῶν πληροφορούμεθα, ὅτι κατὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν, συνηντήθησαν ὡρισμέναι τεχνικαὶ δυσχέρειαι, ὀφειλόμεναι εἰς τὴν φύσιν τοῦ ἐδάφους. Ἤδη, κατόπιν ἐπεμβάσεως τοῦ καθ’ ἡμᾶς Κεντρικοῦ Ἐργαστηρίου Δημοσίων Ἔργων, ἤρθησαν αἱ δυσχέρειαι αὗται καὶ ἐλπίζεται ἀπρόσκοπτος πρόοδος τῶν ἔργων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

ΧΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4817)61, ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἐν ἀντιγράφῳ ἡ παρ’ ὑμῖν, ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου, κατατεθεῖσα καὶ καταχωρηθεῖσα ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 1818 ἐρώτησις, σχετικῶς μὲ τὴν ἠλεκτροδότησιν Κοινοτήτων Νομοῦ Ἀρκαδίας, νὰ ἀνακοινώσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Ἡ ἠλεκτροδότησις τῶν Κοινοτήτων Νεοχωρίου, Ζευγολατίου, Ἁγίου Βασιλείου Μάκρης, Θάνα, Πελάγους, Παλλαντίου, Βαλτετσίου, προβλέπεται ὑπὸ τοῦ προγράμματος, ἐπενδύσεων διανομῆς τῆς διετίας 1962–63, θέλει δὲ πραγματοποιηθῇ διὰ προσωπικῆς ἐργασίας τῶν κατοίκων καὶ καταβολῆς χρηματικῆς συμμετοχῆς ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων Κοινοτήτων μετὰ τὴν ἠλεκτροδότησίν των. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἠλεκτροδότησιν τῆς Κοινότητος Περιθωρίου, αὕτη δὲν προβλέπεται, ὅτι θὰ καταστῇ δυνατὴ εἰς τὸ ἐγγὺς μέλλον, ὡς μὴ περιλαμβανομένη εἰς τὸ ὡς ἄνω πρόγραμμα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Μαΐου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Ν. ΜΑΡΤΗΣ

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνεχίζεται ἡ αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας».

§18Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ἀνέκυψε χθὲς θέμα, κατόπιν ἀναγνώσεως ἑνὸς ἐγγράφου τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ σήμερον θέμα, εἴτε πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἢ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου. Διότι, δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ παρεμβάλλωμεν ἄλλα θέματα εἰς τὴν συνέχειαν τῆς συζητήσεως, δηλοῦμεν, ὅτι θὰ φέρωμεν τὸ θέμα ὅταν ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν τὸ ἄρθρον διὰ τὴν ψῆφον τοῦ Στρατοῦ καὶ εἰδοποιοῦντες περὶ τούτου, παρακαλοῦμεν νὰ εἶναι τότε ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης παρών. Δεύτερον, κατέθεσαν μέλη τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου αἴτησιν πρὸς κατάθεσιν τοῦ κειμένου τῆς παραιτήσεως τοῦ Ἕλληνος Πρεσβευτοῦ ἐν Βόννῃ. Θὰ παρεκάλουν ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ προβλεπομένης προθεσμίας, νὰ κατατεθῇ, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν, πρὸ τῆς περατώσεως τῆς Συνόδου.

§19Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνάλογον αἴτησιν σχετικὴν μὲ τὴν παραίτησιν τοῦ ἐν Βόννῃ Ἕλληνος Πρεσβευτοῦ, ἔχομεν καταθέσει καὶ ἡμεῖς. Ἐλπίζω, ἐπειδὴ ἐπίκειται ὁ τερματισμὸς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ πολιτικὴ εὐθιξία τῆς Κυβερνήσεως, θὰ τῆς ἐπιβάλῃ νὰ καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, πρὸ τοῦ τερματισμοῦ, ὥστε αἱ διακοπαὶ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς νὰ μὴ χρησιμεύσουν ὡς πρόσχημα ἀρνήσεως κατατοπισμοῦ τῆς κοινῆς γνώμης.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτος ἀγορητὴς ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὁ κ. Πολυχρονίδης. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἔχομεν καθιερώσει τὸ τέταρτον.

§21Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνοῦμεν ὡς πρὸς τὸ τέταρτον, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐλαφρᾶς ἀνοχῆς. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ὅμως, νὰ παρατηρήσω, ὅτι, ὅταν ὁρίζεται ἔναρξις τῆς συνεδριάσεως τὴν 6.30′ καὶ ὅταν ἀρχίζῃ εἰς τὰς 7.30′ ἡ ἄμεσος ἐπίκλησις τοῦ τετάρτου, δὲν ἔχει θέσιν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπῆρχεν ἀπαρτία. Ὅλοι μὲ τὸ Προεδρεῖον τὰ ἔχετε. Ἐὰν κηρύξω τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως εἰς τὰς 6.30′, θὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν ἐλλείψει ἀπαρτίας. Τί νὰ κάμῃ τὸ Προεδρεῖον, ὅταν εἰς τὰς 6.30′ δὲν εὑρίσκεται οὔτε εἷς βουλευτὴς εἰς τὴν αἴθουσαν.

§23Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι λάθος ἰδικόν μας, ἐὰν ὑπάρχῃ ἔλλειψις ἀπαρτίας.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἓξ παρὰ τέταρτον εἶμαι εἰς τὸ γραφεῖον μου, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐθίξατε τὸ θέμα τοῦ τετάρτου, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο: Ὅτι χθὲς ἐλύθη κάπως ἐνωρὶς ἡ συνεδρίασις διότι ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας ἀπὸ τὸν κ. Πολυχρονίδην καὶ ἄλλους συναδέλφους διὰ νὰ ὁμιλήσῃ πρῶτος σήμερον. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ γίνεται. Δὲν εἶναι ὀρθὸν ὁ κάθε βουλευτής, ἐπειδὴ θέλει νὰ ὁμιλήσῃ πρῶτος, νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν ἀπαρτίας, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, δὲν θὰ τελειώσωμεν ποτέ. Συζητοῦμεν ἕνα σοβαρὸν νομοσχέδιον, δὲν εἶναι θέμα ποὺ ἐπιτρέπει προσωπικὴν προβολήν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ γίνωνται τόσον εὐκόλως ἐνστάσεις ἀπαρτίας, ἐὰν θέλωμεν νὰ προωθηθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ ἑνὸς τόσον σοβαροῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν οἱ κύριοι βουλευταὶ εἶναι καταπεπονημένοι ἢ εὑρίσκωνται ἐκτὸς τῆς αἰθούσης, ἀλλ’ ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου, δὲν δικαιολογεῖται ἡ μὴ συνέχισις τῆς συνεδριάσεως ἐπειδὴ παρῆλθεν ὀλίγον ἡ ὥρα καὶ νὰ θέλωμεν μετὰ τὴν 12ην νὰ διακόπτωμεν. Αὐτὸ δὲν συνέβαινε ποτὲ εἰς τὸ παρελθόν. Εἶναι μία νέα μέθοδος, ἡ ὁποία πρέπει νὰ καταργηθῇ ἐπὶ τέλους.

§25Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ὅταν ὑπάρχουν δύο βουλευταὶ εἰς τὴν αἴθουσαν, εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσῃ κανείς;

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πολυχρονίδη, τὸ Σύνταγμα ἐπιβάλλει νὰ εἶναι 100 βουλευταὶ παρόντες διὰ τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ οἱουδήποτε θέματος. Σᾶς πληροφορῶ, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, ὅτι εἰς οὐδένα Κανονισμὸν τῶν Δημοκρατιῶν, καὶ εἰς αὐτὴν τὴν Ἀμερικήν, δὲν ὑπάρχει θέμα ἀπαρτίας. Ἤμην παρὼν καὶ ἐγώ, ὅταν συνεζητεῖτο εἰς τὸ Κογκρέσσον ἡ σύμβασις τοῦ Ἀτλαντικοῦ καὶ ἦσαν παρόντες ἐλάχιστοι γερουσιασταί. Αὐτὸ γίνεται παντοῦ, διότι ὑπάρχει ἡ ἀρχὴ τῆς δεδηλωμένης. Εἶναι θέμα τῶν βουλευτῶν αὐτό. Καὶ δὲν σᾶς ἀποκρύπτω, ὅτι ἂν ποτὲ γίνῃ ἀναθεώρησις τοῦ Συντάγματος, ἡ πρώτη διάταξις, ἡ ὁποία θὰ καταργηθῇ εἶναι αὐτή, διότι οἱ βουλευταὶ εἶναι οἱ ἴδιοι κύριοι νὰ κρίνουν πῶς θὰ ἀσκήσουν τὸ καθῆκον των, δὲν ἔχουν ἀνάγκην ἐπιταγῆς τοῦ Συντάγματος, οὔτε τοῦ Κανονισμοῦ, ἀρκεῖ μόνον νὰ ἔχουν γνῶσιν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἀπὸ κεῖ καὶ πέρα, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ λαοῦ ἕκαστος βουλευτὴς θὰ πράξῃ ὅ,τι νομίζει, ὅτι τοῦ ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον καὶ ἡ λαϊκὴ ἐντολή. Δὲν χρειάζεται πιθαναγκασμὸς τῶν βουλευτῶν διὰ τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων των. Μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει αὐτὴ ἡ διάταξις, πουθενὰ ἀλλοῦ.

§27Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ἐπιθυμῶ ἀμέσως νὰ δηλώσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἔχων βαθεῖαν τὴν συνείδησιν τῆς σημασίας ἑνὸς ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου, θὰ διατυπώσω ἀπόψεις παντελῶς ἀπηλλαγμένας ἀπὸ κομματικὰ κριτήρια, συνεπῶς ἀπόψεις ἀνταποκρινομένας εἰς τὸ κοινὸν αἴσθημα. Πιστεύω ἀπολύτως, ὅτι θὰ ἦτο εὐτύχημα, ἐὰν ἡ σκέψις ταύτη θὰ ἐπρυτάνευε μεταξὺ τοῦ συνόλου τῶν συναδέλφων, ὅσον τοὐλάχιστον θὰ ἦτο ἀνθρωπίνως δυνατόν, διότι τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσφέρωμεν εἰς τὸν τόπον μας ἕν ἐκλογικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον, πράγματι, θὰ προσφέρῃ ἐθνικὴν ὑπηρεσίαν. Μεθ’ ὅλης τῆς παρρησίας, ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ἐπιθυμῶ νὰ διακηρύξω, ὅτι ἀπὸ τὰς μέχρι σήμερον συζητήσεις ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου, ἡ κοινὴ γνώμη οὐδεμίαν ἱκανοποίησιν ἠσθάνθη. Γενικῶς, ἅπασαι αἱ ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν καὶ ἀπὸ πλευρᾶς Κυβερνήσεως καὶ ἀπὸ πλευρᾶς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν κατώρθωσαν τοὐλάχιστον νὰ πείσουν τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι ἔμειναν ξέναι καὶ ἀνεπηρέαστοι ἀπὸ κομματικὰ κίνητρα. Ἡ ὕπαρξις ὁσωνδήποτε κομμάτων εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἀπαραίτητος καὶ ἐπωφελὴς εἶναι, ἀλλὰ ὑπὸ μίαν βασικὴν προϋπόθεσιν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι τὰ κόμματα αὐτὰ ἐκπροσωποῦν διαφόρους ἰδεολογικὰς τάσεις. Καὶ τότε τὰ κόμματα αὐτὰ προσφέρουν πραγματικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον καὶ εἰς τὸ Κοινοβούλιον, διότι παρέχουν τὴν εὐκαιρίαν ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου νὰ ἀκούωνται ὅλαι αἱ ἰδεολογικαὶ τάσεις τῶν διαφόρων μερίδων τοῦ λαοῦ. Ἀντιθέτως, ὁσάκις ὑπάρχουν κόμματα τοῦ αὐτοῦ ἀπολύτως ἰδεολογικοῦ περιεχομένου, τὰ κόμματα, πιστεύω ἀπολύτως καὶ μαζὺ μὲ ἐμέ, εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα αἰσθάνεται καὶ ὁ λαός, τὰ κόμματα αὐτὰ ἀποτελοῦν πολιτικὴν ἀνωμαλίαν. Τὰ κόμματα σκοπὸν ἔχουν νὰ ἐξυπηρετοῦν καὶ ὄχι νὰ ταλαιπωροῦν τὸν τόπον. Δὲν εἶναι ἐπωφελὲς νὰ ὑπάρχουν κόμματα, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐξυπηρετοῦν τὰς ἀμέτρους φιλοδοξίας ἀπείρων ἀρχηγῶν ἢ ἐπιδόξων ἀρχηγῶν. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ποὺ συμβαίνει τοῦτο, δημιουργεῖται πολιτικὴ ἀνωμαλία, καὶ δὲν δημιουργεῖται μόνον πολιτικὴ ἀνωμαλία, ἀλλὰ κἄτι τὸ σπουδαιότερον: Νοθεύονται αἱ δυνάμεις τοῦ λαοῦ διὰ τοῦ καταμερισμοῦ αὐτοῦ, αἱ ὁποῖαι πιστεύουν εἰς τὴν ἐκπροσώπησιν διαφόρων κομμάτων. Καὶ δὲν νοθεύονται μόνον, ἀλλὰ πέραν τούτου, ἀχρηστεύονται, διότι ὁ καταμερισμὸς αὐτῶν τῶν δυνάμεων τὰ ἀχρηστεύει ἀπολύτως. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία πρέπει νὰ ἐκλείψῃ κἄποτε, ἂν θέλωμεν νὰ εἴμεθα ἄξιοι, πράγματι, τῆς ἀποστολῆς μας καὶ τοῦ σκοποῦ, διὰ τὸν ὁποῖον εὑρισκόμεθα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Αἱ ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν μέχρι σήμερον, ἐπιθυμῶ νὰ τὸ τονίσω καὶ ἀπὸ πλευρᾶς κυβερνητικῆς καὶ ἀπὸ πλευρᾶς ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ἱκανοποίησαν τὴν κοινὴν γνώμην. Διότι ἦσαν ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι ἐστηρίχθησαν εἰς πιθανοὺς ἀριθμούς, ἐστηρίχθησαν εἰς ἀλχημείαν, εἰς ἀριθμοὺς ποὺ ἐστηρίχθησαν εἰς τὸν νόμον τῶν πιθανοτήτων, διὰ νὰ δημιουργήσουν μίαν μεγαλυτέραν σύγχυσιν καὶ νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὸ νὰ μὴ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Ἀντιπροσωπείας μέχρι σήμερον ἡ Ἑλληνικὴ πραγματικότης, ἄνευ τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ θέμα κατὰ τρόπον ἐθνικῶς ὠφέλιμον. Ἴσως προκύψῃ τὸ ἐρώτημα: ποῖος νὰ πταίῃ διὰ τὴν κατάστασιν αὐτήν; Ἢ, ἂν αὐτὸ ἀφορᾷ μὲ ἀποκλειστικότητα τὰς δυνάμεις τοῦ Κέντρου, αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν οἰκογενειακὴν ὑπόθεσιν τοῦ Κέντρου. Καὶ διατί, κ. βουλευταί, ἀπασχολεῖτε τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν; Τὸ θέμα, ὡς θὰ ἀποδείξω, δὲν ἔχει ἔτσι, ἔχει πολὺ εὐρυτέραν σημασίαν. Ἔχει τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀποδείξω ἀμέσως, βάσει γεγονότων, διὰ νὰ καταδείξω, ὅτι παρεβλέφθη τὸ βασικὸν ἐκεῖνο θέμα, τὸ ὁποῖον, ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει, θὰ μποροῦσε νὰ εὑρεθῇ ἓν ἐκλογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξησφάλιζεν ἀδιαβλήτους ἐκλογάς. Ποία εἶναι ἡ πραγματικότης, διότι μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν ἐτέθη ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅπως ἀντιλαμβάνεται ὁ Ἑλληνικὸς λαός; Ἡ πραγματικότης εἶναι, ἁπλούστατα, ὅτι ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος ἔχομεν τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε. τὸ κυβερνῶν κόμμα, ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος ἔχομεν τὴν Ε.Δ.Α., καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος τὰς δυνάμεις μεταξὺ Ε.Ρ.Ε. καὶ Ε.Δ.Α. Εἶναι θλιβερόν, κ. συνάδελφοι, τὸ φαινόμενον, ὅτι ὁ ἐθνικόφρων πολιτικὸς κόσμος δὲν ἔχει συνοχὴν καὶ πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν, τὴν μεγάλην αὐτὴν ἀλήθειαν, διότι μόνον ὅταν ἀναγνωρίσωμεν, ὅπως τὴν ἔχει ἐπισημάνει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὴν στιγμὴν αὐτήν, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ πᾶμε εἰς μίαν πραγματικὴν ἐξυγίανσιν τοῦ πολιτικοῦ μας κόσμου καὶ εἰς μίαν καλλιτέραν αὔριον. Εἶναι πλάνη νὰ θεωρῆται, ὅτι ἡ ἑνότης, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται εἰς τὰς τάξεις τῆς Ε.Ρ.Ε., εἶναι ἑνότης ὠργανωμένη, εἶναι ἑνότης πραγματική. Ἐν τῇ οὐσίᾳ, εὐτυχῶς, οὔτε διὰ τὴν παράταξιν αὐτὴν δὲν συμβαίνει τοῦτο. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συμβαίνει εἶναι, ὅτι καὶ ἐκεῖ ὑπάρχει μία ἑνότης καθαρῶς φαινομενική, ἡ ὁποία στηρίζεται ἀποκλειστικὰ εἰς τὴν σκοπιμότητα τῆς ἐξουσίας. Καὶ ὀρθῶς ἐπεσημάνθη ἀπὸ ἄλλους προλαλήσαντας, ὅτι ἂν ἡ παράταξις τῆς Ε.Ρ.Ε. εὑρεθῇ κἄποτε εἰς τὴν παράταξιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τότε θὰ ἴδητε καὶ εἰς τὴν παράταξιν, τὴν ἰδικήν σας, τὸ αὐτὸ θέαμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται εἰς τὴν παράταξιν τῶν κεντρώων δυνάμεων. Ἀλλὰ τὸ θέμα, κύριοι, τῶν δυνάμεων, τῶν μεταξὺ Ε.Ρ.Ε. καὶ Ε.Δ.Α. δὲν εἶναι ἕνα θέμα λεπτομερές. Δὲν εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ὡρισμένα Κόμματα. Εἶναι ἕνα θέμα παμμέγιστον. Εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, σήμερον. Εἶναι ἡ κλείς, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει εἰς τὸ νὰ ὁδηγούμεθα εἰς λύσεις, αἱ ὁποῖαι, πράγματι, θὰ ἐξυπηρετήσουν τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. Καὶ αὐταὶ αἱ δυνάμεις, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι δὲν ἀποτελοῦνται μόνον ἀπὸ τὰ ζωντανὰ στοιχεῖα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀπὸ τὰ πλέον φιλοπρόοδα στοιχεῖα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως εἶναι δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἀριθμητικῶς εἶναι τόσαι, ὅσαι ἐπιτρέπουν, ἐν ὄψει τῶν σημερινῶν δεδομένων, νὰ δίδουν τὴν βεβαίαν νίκην διὰ μίαν διάδοχον κατάστασιν. Ἡ κατάτμησις, ὅμως, τῶν δυνάμεων αὐτῶν ἔρχεται καὶ μᾶς ἀχρηστεύει, κατὰ τρόπον ἐθνικῶς ἐπικίνδυνον. Ἔρχεται καὶ μᾶς ἀχρηστεύει κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος εἰς μὲν τὴν Κυβέρνησιν δίδει τὸ δικαίωμα νὰ παρέχῃ παραινέσεις περὶ τῆς ἑνώσεως —κύριοι, εἶπον ἐν ἀρχῇ καὶ ἐπιθυμῶ νὰ βεβαιωθῆτε, ὅτι αὐτὸ τὸ τηρῶ, διότι εἶναι βγαλμένο ἀπὸ τὸ βάθος τῆς ψυχῆς μου, καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν αἰσθάνομαι, ὅτι εἶμαι Ἕλλην βουλευτὴς — ἀλλὰ πρέπει ἔργοις νὰ τὰς παρέχῃ, διότι οὔτε ἐπίστευσεν ἢ πιστεύει, ὅτι πρέπει ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς της νὰ πράξῃ τὸ καθῆκον της διὰ τὴν διευκόλυνσιν τῆς, πράγματι, ἐπιβαλλομένης αὐτῆς ἑνώσεως. Καὶ δὲν τὸ πιστεύει, διότι εἰς συσκέψεις πάντοτε καὶ σήμερον πρυτανεύει ὁ κομματικὸς ἐπηρεασμὸς καὶ γνωρίζει πολὺ καλὰ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἕνα μεγάλο ποσοστὸν τῆς σημερινῆς ἐπιβιώσεώς της, ὀφείλεται εἰς τὴν ὑποστήριξιν, τὴν ὁποίαν τῆς ἔχομεν παράσχει καὶ ἔχομεν μίαν τεραστίαν δύναμιν διὰ τὴν καταμέτρησιν αὐτῶν τῶν ἀξιολόγων κεντρώων δυνάμεων. Τὸ ὅτι ἀκόμη δὲν τὸ πράττει ἀποδεικνύεται ἀκόμη κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ποὺ ἐπιμένει νὰ διατηρῇ καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν ἔμπρακτον ἀπόδειξιν εἰς τὸ κρινόμενον σήμερον νομοσχέδιον, τὰς ἀπαγορευτικὰς ἐκείνας διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπιτρέπουν διὰ νὰ διανοιχθῇ ὁ δρόμος διὰ τὴν συνένωσιν τῶν δυνάμεων αὐτῶν. Καὶ μένω κατάπληκτος πῶς ἐνῷ τὸ πρῶτον θέμα τὸ ὁποῖον καὶ ἀπὸ πλευρᾶς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ πλευρᾶς Ἀντιπολιτεύσεως θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τεθῆ ὡς εἶναι τὸ θέμα τῆς μειώσεως τῶν ποσοστῶν διὰ τοὺς συνασπισμοὺς Κομμάτων, ἀνεξαρτήτου ἀριθμοῦ Κομμάτων, εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον παρεσιωπήθη. Ἀλλά, διότι ἐπιθυμῶ νὰ εἶμαι ἀπολύτως ἀντικειμενικὸς κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτήν, θὰ θελήσω νὰ εἴπω, τὶ εἶπεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, τοὐλάχιστον δι’ ἐκείνων ποὺ μέχρι σήμερον ὡμίλησαν. Κατὰ τὸ πλεῖστον, τὸ παρεσιώπησαν τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ μόνον παρεπιμπτόντως, ὡς ἕνα ζήτημα λεπτομερειακὸν ἐκ μέρους Κόμματος προσετέθη διὰ δηλώσεως εἰς τὰς ἐφημερίδας. Τὸ θέμα ἐξηντλήθη εἰς τὸ θέμα τῶν ποσοστῶν, εἰς τὰς ἀλχημείας ποὺ ἐνεφανίσθησαν, διὰ νὰ ἀκολουθήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς ἀτέρμονας συζητήσεις, ἀπὸ ἐκείνας ποὺ δὲν ἠμπορεῖ νὰ παρακολουθήσῃ ὁ λαὸς καὶ δικαίως δὲν παρακολουθεῖ, διότι κατὰ τὴν προσωπικήν μου γνώμην, κἄθε ἄλλο παρὰ ἐξυπηρετεῖ τὴν οὐσίαν. Καὶ τὶ εἶπαν τὰ Κόμματα τὰ ἰδικά μας; Εἶπαν διὰ νὰ δείξουν τὴν λεβεντιάν. Ἡμεῖς θέλομεν, κύριοι, ἕνα 17%, ἀλλὰ ἐπειδὴ εἴμεθα καὶ γενναιόψυχοι καὶ δι’ ἐκεῖνα τὰ μικρὰ Κόμματα καὶ χάριν αὐτῶν τῶν μικρῶν Κομμάτων, ἐπιθυμοῦμε νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ μείωσις διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὸ 10%. Ἡμεῖς δὲν τὸ θέλομεν, διότι εἴμεθα ἰσχυροί, ἀλλὰ ἐὰν τὸ ὑποστηρίζωμεν, δὲν τὸ ὑποστηρίζομεν, διότι μᾶς ἐνδιαφέρει, ἀλλὰ διὰ μίαν στιγμὴν ἐξέχασαν αὐτὸν τὸν ἰσχυρισμὸν καὶ διέθεσαν τὸ μέγα μέρος τῆς ὁμιλίας των, διὰ νὰ ὑποστηρίξουν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον πράγματι τοὺς ἐνδιαφέρει. Ἤκουσα νὰ διατυπώνεται καὶ ἡ ἄποψις, ὅτι ὑποστηρίζουμε τὴν ἄποψιν αὐτήν, διότι δὲν εἶναι σωστὸν τὸ δῶρον αὐτό, νὰ πάῃ μόνον εἰς τὴν Ε.Δ.Α., σωστὸν εἶναι νὰ πάῃ καὶ εἰς τὰ μικρὰ Κόμματα. Αὐτὰ ἐλέχθησαν διὰ νὰ καλύψουν τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως ἀπὸ κακὴν ἐκτίμησιν τῶν πραγμάτων καὶ διὰ νὰ προδώσουν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράγματι ἦτο εἰς τὴν σκέψιν τους. Καὶ θέτω τὸ ἐρώτημα, τὶ εἴδους φιλοδοξία εἶναι αὐτή; Διότι μὲ ὅλα αὐτὰ ποὺ παρουσιάζουν, ἡ φιλοδοξία της εἶναι νὰ πάρουν ἕνα ποσοστὸν μέχρι 10%. Ἐάν, κύριοι, ὁ σκοπὸς τῶν Κομμάτων τῶν ἰδικῶν μας εἶναι νὰ πάρουμε ἕνα ποσοστὸν 10%, τότε ἐρωτῶ, ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ὑπάρξεώς μας ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ, τὴν στιγμὴν ποὺ ὑπάρχει μία μεγάλη μερὶς τοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἀποτελέσωμεν τὴν διάδοχον κατάστασιν; Καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα εἶναι φυσικόν, ἐφ’ ὅσον εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό, δὲν ἠμπορεῖ νὰ δοθῇ ἀπάντησις καὶ διερωτᾶται κανείς, πῶς εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν προτέρων νὰ ἐνδιαφέρῃ ἕνα Κόμμα καὶ μένῃ ἱκανοποιημένον μὲ 10% καὶ ἀκόμη ψίθυροι ἀκούονται, τοὺς ὁποίους ἀπορρίπτομεν καὶ δὲν θέλομεν νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα ἀποβλέπουν, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ φιλοδοξία, νὰ ἀποτελέσουν τὴν τσόνταν τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἀποκρούομεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, διότι ἀποτελεῖ ὕβριν καὶ διότι ἀντιλαμβάνεσθε, ἐὰν αὗται αἱ ὑπόνοιαι καὶ αὐτοὶ οἱ ψίθυροι θὰ εἶχον καὶ τὴν παραμικρὰν βάσιν ἀληθείας, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι εἰς μίαν τοιαύτην περίπτωσιν, πέραν τῶν ἄλλων περιέργων, θὰ διαπράξωμεν τὴν μεγαλυτέραν πολιτικὴν ἀπάτην ἀπὸ τῆς ὑπάρξεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, διότι ἀπάτη θὰ εἶναι, ἐὰν θὰ ἐκλεγῶμεν βουλευταὶ μὲ ψήφους, τοὺς ὁποίους θὰ μᾶς δώσουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν τὴν μεταβολὴν καὶ τὴν ἐπιμένουν μὲ τὴν αʹ ἢ βʹ δικαιολογίαν καὶ πάντα μὲ τὴν δικαιολογίαν τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, νὰ ἀποτελέσωμεν τὴν τσόνταν τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἠκούσθη κατὰ κόρον, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἡ λέξις παραχώρησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἠκούσθη ἡ λέξις συμβιβασμὸς μεταξὺ τῶν Κομμάτων, διὰ νὰ προκύψῃ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα. Φωνάζω, ἐπίσης, μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς μου, ὅτι αὗται αἱ λέξεις δὲν πρέπει νὰ ξανακουσθοῦν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Εἶναι ἡ μεγαλυτέρα ὕβρις, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ λέγεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἰς βάρος τοῦ συνόλου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Ὅταν, κύριοι, συζητοῦμεν ἓν ἐκλογικὸν νομοσχέδιον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἡ πολιτικὴ ὁμαλότης ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἕνα καλλίτερον αὔριον τῆς Ἑλλάδος, οὔτε ἡ λέξις παραχώρησις, οὔτε ἡ λέξις συμβιβασμός, ἔχουν τὴν θέσιν καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπαναληφθοῦν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ὅλοι καὶ πρώτη ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐν συνεχείᾳ καὶ ὅλοι ἡμεῖς, ἕνα καθῆκον ἔχομεν νὰ ἐκπληρώσωμεν, τὸ ἐθνικόν μας χρέος καὶ ὅταν ἐκπληρώσωμεν τὸ ἐθνικόν μας χρέος, δὲν κάμωμεν, οὔτε παραχωρήσεις, οὔτε συμβιβασμούς. Ἐλέχθη καὶ ἀνεγράφη εἰς τὸν τύπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς παραχωρήσεις, αἱ ὁποῖαι βελτιώνουν τὸ νομοσχέδιον. Ποῖαι εἶναι αἱ παραχωρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν καὶ αἱ ὁποῖαι βελτιώνουν τὸ νομοσχέδιον, ἐν ὄψει αὐτῆς τῆς Ἑλληνικῆς πραγματικότητος, τὴν ὁποίαν νομίζω, ὅτι πολὺ ζωντανά, ὡς εἶχον ὑποχρέωσιν, παρουσίασαν πάντες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὴν γνώμην αὐτὴν εἶχον; Ὄχι μόνον αὐταὶ αἱ τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ὑπὸ τύπον παραχωρήσεων, δὲν ἐξυπηρετοῦν, ἀλλὰ ἀντιθέτως, ἰδίως ἡ τροπολογία ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὸ γʹ Κόμμα, ἀποτελεῖ τὴν μεγαλυτέραν τορπίλλην τοῦ νομοσχεδίου, ἀποτελεῖ τὸ σύνθημα, διὰ νὰ γίνῃ ὁ ἀλληλοσπαραγμὸς μεταξὺ τῶν κεντρώων δυνάμεων, ἐὰν μέχρι τέλους δὲν ἀντιληφθοῦν τὸ καθῆκον των ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀλληλοσπαραγμὸν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπιζήσῃ καὶ ἔχομεν τεραστίαν εὐθύνην καὶ πολλάκις ἐσκέφθην, ὅτι δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἐπικρίνωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅταν ἡμεῖς διὰ τῆς στάσεώς μας, ἀρνητικῶς ἐνεργοῦμεν. Καὶ εἶναι φυσικὸν ἡ Κυβέρνησις σκεπτομένη κατὰ τρόπον κομματικὸν καὶ ἐνδιαφερομένη, αὐταὶ αἱ δυνάμεις νὰ ἀχρηστευθοῦν τελείως, διότι ἔτσι μόνον θὰ μπορέσῃ καὶ μελλοντικῶς νὰ ἐπιβιώσῃ. Ἐδῶ, κύριοι, εἶναι τὸ μέγα θέμα, τὸ ὁποῖον προκύπτει, τὸ ὁποῖον ἔχει τεραστίαν σημασίαν καὶ ἀποτελεῖ πραγματικῶς τὴν κλεῖδα τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς καὶ τῆς σημασίας τὴν ὁποίαν ἔχουν αἱ δυνάμεις μεταξὺ Ε.Ρ.Ε. καὶ Ε.Δ.Α. Τὶ θὰ συμβῇ, κύριοι, μὲ αὐτοὺς τοὺς ὑπολογισμοὺς τῶν ἀριθμῶν, μὲ αὐτὰς τὰς ἀλχημείας ποὺ πονοκεφάλισαν τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν; Ἐδῶ εἶναι ἡ οὐσία. Πρέπει, κύριοι, νὰ ξεύρετε καὶ τὸ ξεύρετε, ὅσοι κατάγεσθε ἀπὸ ἐπαρχίας καὶ ἔχετε ἐπικοινωνίαν μὲ τὸν λαόν. Αὐταὶ αἱ δυνάμεις μεταξὺ Ε.Ρ.Ε. καὶ Ε.Δ.Α., δυνάμεις ζωνταναί, προοδευτικαί, ἀλλὰ καὶ ἀριθμητικῶς ἱκαναὶ νὰ δώσουν τὴν διάδοχον κατάστασιν, σήμερον αἰσθάνονται ὀργήν, αἰσθάνονται ἀπογοήτευσιν. Ἔχουν αἴσθημα ἀηδίας διὰ αὐτὰ τὰ ὁποῖα διαπράττονται ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς κεντρώους εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. (Κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος), καὶ αἰσθάνονται δικαίως.........(δὲν ἠκούσθη).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πολυχρονίδη, συντομεύετε, παρακαλῶ.

§29Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Καὶ αἰσθάνονται δικαίως κατὰ τὸν τρόπον αὐτόν, διότι βλέπουν, ὅτι διὰ τῆς κατατμήσεως αὐτῆς, αὐταὶ αἱ δυνάμεις, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς κανένα δικαίωμα, ἐν τῇ οὐσίᾳ, τὰς ἀχρηστεύομεν. Καὶ ἀπὸ τὴν ἀχρήστευσιν αὐτὴν τὶ θὰ μεσολαβήσῃ, κύριοι; Ὅσαι μὲν ἐκ τῶν δυνάμεων αὐτῶν θὰ εὑρεθοῦν πλέον ἐξωργισμέναι καὶ μὲ τὸ συναίσθημα αὐτὸ θὰ ὁδηγηθοῦν πρὸς τὴν κάλπην διὰ νὰ δείξουν κατὰ τὸν ἐντονώτερον τρόπον τὴν ἀγανάκτησίν των, θὰ στραφοῦν πρὸς τὴν Ἄκραν Ἀριστερὰν διὰ νὰ δώσουν πρὸς τὰ ἐκεῖ τὴν ψῆφόν των, εἰς ἔνδειξιν τῆς ἐντόνου ἀγανακτήσεως, τὴν ὁποίαν δοκιμάζουν εἰς βάρος ἡμῶν τῶν κεντρώων, δι’ ὅσα πράττομεν εἰς βάρος αὐτῶν. Οἱ πλέον συντηρητικοὶ θὰ στραφοῦν πρὸς τὴν ἄλλην πλευρὰν διὰ νὰ ψηφίσουν, παρὰ τὴν θέλησίν των, μίαν παράταξιν, ἡ ὁποία, ὅμως, ἐπιθυμοῦν νὰ μεταβληθῇ. Ἰδοὺ ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου ἀχρηστεύονται αἱ πολύτιμοι αὐταὶ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ λύσουν τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον σήμερον ἀντιμετωπίζει ἡ Ἑλλὰς καὶ ποὺ πάντες ἀνεξαρτήτως τῆς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα, ἔχομεν τὸ χρέος νὰ τὸ πορσέξωμεν καὶ νὰ ἐνδιαφερθῶμεν διὰ νὰ δώσωμεν εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται νὰ δώσωμεν. Ἐν τοιαύτῃ, ὅμως, περιπτώσει, ὅταν ἀχρηστεύσωμεν τὰς δυνάμεις αὐτάς, ὁδηγοῦμεν τὸν τόπον εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῆς πολώσεως καὶ ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης αἱ εὐθῦναι ὅλων μας ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους πλέον θὰ εἶναι τεράστιαι. Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ πραγματικότης, ποία εἶναι ἡ δύναμις τῆς πραγματικότητος αὐτῆς καὶ ἰδοὺ ποῖον εἶναι τὸ σαφὲς καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὅλοι μας. Πρέπει νὰ ἀντιληφθῶμεν ὡς προεῖπον, ὅτι τὰ Κόμματα δὲν ἔχουν σκοπὸν νὰ ταλαιπωροῦν τὸν τόπον, ἀλλὰ ἔχουν σκοπὸν νὰ τὸν ἐξυπηρετοῦν. Τὰ Κόμματα διὰ τῶν Ἀρχηγῶν πρέπει σαφῶς νὰ ἀντιληφθοῦν, ὅτι τὴν στιγμὴν αὐτὴν διαπράττουν ἔγκλημα ἔναντι τοῦ τόπου, ἐὰν ἐν ὀνόματι τῶν φιλοδοξιῶν θὰ μείνουν εἰς τὸν διαχωρισμὸν τῶν δυνάμεων αὐτῶν, διαχωρισμόν, ὁ ὁποῖος δὲν στρέφεται μόνον ἐναντίον τῶν Κομμάτων τῶν Κεντρώων δυνάμεων, ἀλλὰ στρέφεται εὐθέως ἐναντίον τῆς μεγάλης ἐθνικῆς ὑποθέσεως, διότι αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις εὐθέως θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῆς πολώσεως, Κύριοι, αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης, ἡ ἀναμφισβήτητος πραγματικότης καὶ ἐὰν αὐτὴν δὲν θέσωμεν ὡς βάσιν, ἀλλὰ θὰ μείνωμεν φιλολογοῦντες μὲ ἀριθμητικὰς πράξεις καὶ ἀλχημείας, ξεφεύγωμεν ἀπὸ τὴν πραγματικότητα. Μόνον ἔτσι θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ δώσωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ σήμερον τὸ ἐπίμονον αἴτημα τῆς μεγάλης ἐκείνης μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία εἶναι ἱκανὴ ἀριθμητικῶς νὰ δώσῃ τὴν λύσιν τῆς καταστάσεως. Καὶ τὴν στιγμὴν αὐτήν, διότι θέλω νὰ ὁμιλήσω 100% ἀντικειμενικά, δὲν ἠμπορῶ, παρὰ νὰ ἀναμνησθῶ τῆς χθεσινῆς ὡραιοτάτης ὁμιλίας ἑνὸς συναδέλφου τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, τοῦ κ. Ἐφραιμίδη. Εἶπε μίαν μεγάλην ἀλήθειαν, τὴν ὁποίαν ὅλοι ἡμεῖς οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν καλουμένην ἐθνικόφρονα παράταξιν, ὀφείλομεν νὰ τὴν προσέξωμεν. Κύριοι, θέλετε νὰ μᾶς πολεμήσητε, θέλετε νὰ μᾶς ἐξοντώσητε, ἐὰν μένετε μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι μὲ μέτρα βίας ἢ μὲ διάφορα ἐκλογικὰ συστήματα θὰ τὸ ἐπιτύχητε, σφάλλεσθε, θὰ συμβῇ τὸ ἀντίθετον. Ἔχετε τὸν τρόπον νὰ μᾶς ἐξοντώσητε καὶ αὐτὸς ὁ τρόπος εἶναι ὅταν διασφαλίσετε μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἔχει κοινωνικὸν περιεχόμενον. Δώσατε ψωμὶ εἰς τὸν κόσμον, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀτομικὴ ἐνέργεια ἐναντίον τοῦ κομμουνιστικοῦ Κόμματος, ἐὰν πράγματι ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἐξοντώσωμεν τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα. Καὶ εἶπεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ὑπάρχει τὴν στιγμὴν αὐτὴν ζέον τὸ θέμα τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Δώσατε εἰς τὸν παραγωγὸν μίαν τιμήν, ἡ ὁποία νὰ καλύπτῃ τὸ κόστος καὶ νὰ τοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τρώγῃ ἕνα κομμάτι ψωμί. Ἰδοὺ τὸ ὅπλον, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ κλείσητε τὰ στόματά μας. Καὶ αὐτό, κύριοι, ἀποτελεῖ μίαν ἀλήθειαν λεχθεῖσαν ἐκ τοῦ στόματος τῆς Ἀριστερᾶς καὶ αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι παύει νὰ εἶναι ἀλήθεια ἐπειδὴ ἐλέχθη ἀπὸ τὸ στόμα τῆς Ἀριστερᾶς. Εἶναι μία ἀλήθεια καὶ μία πραγματικότης, τὴν ὁποίαν πάντες ὀφείλομεν νὰ πιστεύσωμεν, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ τοποθέτησις, ἐὰν θέλωμεν πράγματι νὰ μειώσωμεν τὰς δυνάμεις τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι σᾶς μετέδωσα μὲ πολὺ ζωντάνιαν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον αἰσθάνεται ἡ μεγάλη ἐκείνη μερὶς τοῦ κόσμου, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ, διότι ἔχει τὸν ἀριθμὸν τῶν ψήφων, τὴν διάδοχον κατάστασιν. Ἡ Κυβέρνησις, τῆς ὁποίας δὲν ἔχω λόγον νὰ ἀμφισβητῶ τὸν πατριωτισμόν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προσέξῃ ἰδιαιτέρως αὐτὰς τὰς ἀληθείας, τὰς ὁποίας μεταφέρω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, μεταφέρας τὴν πολιτικὴν πραγματικότητα, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸν τόπον καὶ ἀντὶ παραινέσεων διὰ τὴν ἕνωσιν τῶν δυνάμεων τοῦ Κέντρου, νὰ ἀποδείξῃ ἀμέσως ἀπόψε ἔργοις, ὅτι πράγματι ἐπιθυμεῖ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἕως τώρα περιορίζεται νὰ διατυπώνῃ ὑπὸ τύπον συμβουλῶν καὶ νὰ σπεύσῃ ἐκ τῶν πρώτων νὰ μεταβάλῃ, νὰ μειώσῃ τὸ ποσοστὸν διὰ τοὺς συνασπισμοὺς Κομμάτων εἰς τὸ 20%, ἀκριβῶς, διὰ νὰ ἔχῃ τὸ ἠθικὸν δικαίωμα νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λόγοις ὑπεστήριξε, τὸ παρουσιάζει καὶ ἔργοις. Ἐάν, κ. βουλευταί, οὐδὲν τούτων γίνῃ, διότι θὰ ὑπάρξῃ κομματικὸς ἐπηρεασμός, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν τοποθέτησιν τοῦ ζητήματος ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς πραγματικότητος, τότε δὲν ἀπομένει ἄλλη λύσις, παρὰ ἡ λύσις τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους εἶπα προηγουμένως, παρίσταται ἀνάγκη νὰ κάμωμεν μίαν καταγραφὴν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων τῆς χώρας, διὰ νὰ ξεύρωμεν ἐπὶ τέλους, ποῖος εἶναι ὁ Ἀρχηγός, ποῖοι εἶναι οἱ ἐπιτελεῖς. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ συνεχίζεται αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον, διάφοροι ἀριστοκράται τῶν Ἀθηνῶν, διὰ τῶν ἐφημερίδων νὰ ἀναμιγνύωνται ἐνεργῶς, μὴ ἔχοντες καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν λαόν, εἰς τὰ πολιτικὰ πράγματα, καὶ τὴν ἑπομένην οἱ κύριοι αὐτοὶ νὰ ἐμφανίζωνται, ὅτι ἐκπροσωποῦν τὸν λαὸν καὶ μάλιστα νὰ παρουσιάζωνται κατὰ τρόπον ἐπηρεάζοντα ἀπαραδέκτως τὰς τύχας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κάποτε πρέπει αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία νὰ λείψῃ καὶ εἶναι εὐτύχημα, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει ἀποκτήσει σαφῆ συνείδησιν αὐτῆς τῆς ἀθλιότητος, διότι ἀθλιότης εἶναι. Ἀξίζει, καὶ ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, νὰ ταλαιπωρηθῇ ἔστω ἡ χώρα μὲ δύο συνεχεῖς ἐκλογάς, μὲ πρώτην ἐκλογὴν διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς διὰ νὰ γίνῃ καταγραφὴ αὐτή, διὰ νὰ ξεύρουν οἱ πάντες, ποῖοι ἐπὶ τέλους εἶναι οἱ Ἀρχηγοὶ καὶ ποῖοι εἶναι οἱ ἐπιτελεῖς, οἱ ὁποῖοι πράγματι ἔχουν ἕνα λαϊκὸν ἔρεισμα καὶ ὄχι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται διὰ νὰ ταλαιπωροῦν τὸν λαὸν καὶ οἱ ὁποῖοι ἐμφανιζόμενοι ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν θὰ ἠδύναντο, οὔτε ἁπλοῖ βουλευταὶ νὰ ἐκλεγοῦν.

§30Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ἐν πολλοῖς, ὁμολογῶ, ὄχι πλήρως, ἀλλὰ ἐν πολλοῖς πρόκειται νὰ πραγματοποιηθῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως διεμορφώθη, διότι ἡ πρώτη κατανομὴ θὰ εἶναι ἐκείνη ἐκ τῆς ὁποίας θὰ προκύψουν αἱ 240 τοὐλάχιστον τῶν ἑδρῶν καὶ θὰ γίνῃ, ἑπομένως, αὐτὴ ἡ ἀπογραφή.

§31Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἦτο εὐτύχημα, ἐὰν ἡ ἀπογραφὴ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ κατὰ τρόπον πλήρη, διότι σεῖς εἰδικῶς, τοῦ ὁποίου ἰδιαιτέρως ἐκτιμῶ καὶ τὸ ἦθος καὶ τὸν πατριωτισμόν, σαφῶς ἔχετε ἀντιληφθῆ τὰ βαθύτερα νοήματά μου, τὰ ὁποῖα εἶναι βγαλμένα ἀπὸ ἕνα πόνον διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, καὶ ὄχι ἀπὸ κομματικὰ ἐλατήρια, ἢ ἀπὸ ἄλλας σκέψεις, πρέπει νὰ πᾶμε εἰς μίαν πολιτικὴν ὁμαλότητα, πρέπει νὰ ξεκαθαρίσωμεν ποῖα εἶναι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἔχουν γνώμην ἐπὶ τῶν πολιτικῶν θεμάτων τῆς χώρας. Δὲν εἶναι δυνατὸν πρόσωπα ξένα πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ποὺ δὲν ἔχουν κἂν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ παίζουν μὲ τὴν διαμόρφωσιν τῶν πραγμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἢ νὰ κάθωνται εἰς τὰ καφενεῖα ἀπὸ τὰ ὁποῖα νὰ ἐξαπολύουν τὴν γραμμὴν ἐναντίον ὡρισμένων συναδέλφων, Τοῦτο εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν ὁμαλὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Κύριοι βουλευταί, αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης καὶ ὡμίλησα μετὰ παρρησίας καὶ πρὸς τὴν πλευρὰν τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς τὴν πλευρὰν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πρέπει νὰ αἰσθανθῶμεν, ὅτι ἔχομεν χρέος μιᾶς ἀνατάσεως, νὰ αἰσθανθῶμεν, ὅτι τὰ προσωπικά μας θέματα καὶ αἱ προσωπικαί μας φιλοδοξίαι πρέπει κἄποτε νὰ σταματήσουν, διότι αὐτὰ ἀποτελοῦν ἐμπόδιον ἐπάνω εἰς θέματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν τύχην τοῦ τόπου μας. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ὑπολογίζῃ, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἕνα Κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ ὁποῖον θὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ψήφισιν αὐτοῦ μὲ τὴν βοήθειαν ἔστω καὶ ἑνὸς Κόμματος, ἐπ’ αὐτοῦ δὲν θέλω νὰ ἐκφέρω αὐθαιρέτους κρίσεις, ἀλλὰ αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν πιστοποίησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πάντοτε ἐννοεῖ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι νομίζει, ὅτι πράγματι θὰ ἐπιτύχῃ τὸν καταμερισμὸν τῶν δυνάμεων. Τοῦτο δὲν θὰ εἶναι Κυβερνητικὴ παραχώρησις ἀλλ’ ἐκπλήρωσις ἐθνικοῦ χρέους. Διότι οὕτως, οὐχὶ λόγοις, ἀλλ’ ἔργοις, θὰ εὐκολυνθῇ ἡ ἕνωσις τῶν Κεντρώων δυνάμεων, δηλαδή, ἡ μὴ ἀχρήστευσις τῶν τεραστίων δυνάμεων ποὺ θέλουν τὴν ἀλλαγήν, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ διάδοχος κατάστασις καὶ ἀποτροπὴ τῆς πολώσεως. Θὰ ἦτο εὐτύχημα ἐὰν εἰς τὸ νομοσχέδιον ἀνεφέρετο τὸ 20%, ὡς ποσοστὸν συμμετοχῆς τῶν Κομμάτων.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς διέκοψα εἰς τὸν πρόλογόν σας. Ἐπὶ τῶν ἄρθρων, ὅμως, δὲν ἀφήνετε νὰ ὁμιλήσητε ἀργότερον εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου;

§33Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Συντομεύω, κ. Πρόεδρε. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ. Τὶ εἶναι στρατός; Εἶναι τὰ παιδιά μας, οἱ ἀδελφοί μας, οἱ συγγενεῖς μας, ἡμεῖς οἱ ἴδιοι. Δύναται, λοιπόν, κανεὶς νὰ διανοηθῇ, ὅτι δὲν θέλουν νὰ ψηφίσουν οἱ δικοί μας; Ἐν τούτοις, δὲν πρέπει νὰ ψηφίσῃ ὁ στρατός. Διότι ἡ Ἑλληνικὴ πραγματικότης, λέγει, ὅτι ὁ στρατὸς μὲ οἱασδήποτε ἐγγυήσεις ἀποκλείεται νὰ ἐκδηλώσῃ τὴν ἐλευθέραν θέλησίν του. Καὶ νομίζω, ὅτι τὸ ἐπίσημον ἔγγραφον ποὺ ἀνέφερε χθὲς εἰς τὴν Βουλὴν ὁ συνάδελφος κ. Ἀρβανιτάκις, καὶ τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἀφορμὴ ἑνὸς δυσαρέστου ἐπεισοδίου, δίδει τὴν εἰκόνα τῆς νοοτροπίας τῶν ἡγουμένων τοῦ στρατοῦ καὶ συνεπῶς, τί σημαίνει ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς ψῆφος τοῦ στρατοῦ. Ἂς ἀφήσωμεν τὸ στράτευμα, ὡς ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν, εἰς τὸ ὕψος τῆς μεγάλης ἀποστολῆς του, Καὶ πέραν τούτων, ἂς προχωρήσωμεν εἰς ἐκλογάς, μὲ τὴν γνησίαν καὶ ἐλευθέραν ἐκδήλωσιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος, τὴν ὁποίαν, βεβαίως, δὲν θὰ ἐξυπηρετήσωμεν μὲ τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ. Λυποῦμαι μάλιστα ποὺ ἡ Ἀντιπολίτευσις, παρασυρθεῖσα ἀπὸ τὴν καλουμένην εὐθυγράμμισίν της, ἐδέχθη κατ’ ἀρχὴν τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ. Τὴν ἄποψίν της αὐτὴν πρέπει νὰ ἀνακαλέσῃ, ἐφ’ ὅσον χρέος ἔχομεν νὰ ὁδηγήσωμεν τὴν χώραν εἰς τὴν πολιτικὴν ὁμαλότητα. Τὸ θέμα τῆς ἀπογραφῆς, πλήρως ἐξητάσθη. Εἶναι κοινὴ ἀπαίτησις, ὅτι πρέπει νὰ ἰσχύσῃ ὁπωσδήποτε ἡ τελευταία ἀπογραφή. Ἐν συναρτήσει, τῶν ἀνωτέρω, αὐτονόητον εἶναι, ὅτι βάσει τῆς Ἑλληνικῆς πραγματικότητος, αἱ ἐκλογαὶ πρέπει νὰ γίνουν ὑπὸ Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Ἰδίως εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἀδιάβλητοι ἐκλογαί, ὅταν δὲν θὰ γίνουν ἐπὶ ἴσοις ὅροις; Εἶναι σοβαρὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἶναι ἴσοι ὅροι, ὅταν ὁ μὲν ἀντιπολιτευόμενος βουλευτὴς θὰ ἀγωνίζεται μὲ τὴν πειθὼ τῆς ἰδεολογικῆς του τοποθετήσεως, ὁ δὲ κυβερνητικὸς ὑποψήφιος, θὰ ἔχῃ ὄπισθέν του τὴν Κρατικὴν ἐνίσχυσιν; Διὰ τὴν διάταξιν περὶ πλειοψηφικοῦ, νομίζω, ὅτι ἀπεδόθη μεγαλυτέρα σημασία, ἐκείνης ποὺ πράγματι ἔχει; Ὅταν ἡμεῖς πιστεύωμεν εἰς τὴν ἕνωσιν τῶν Κεντρώων δυνάμεων, ἡ ὁποία ὁπωσδήποτε θὰ γίνῃ, διότι τὴν θέλει ὁ λαός, ὅτε κατὰ τρόπον βέβαιον θὰ εἴμεθα ἡ διάδοχος κατάστασις, νομίζω, ὅτι ἡ περὶ πλειοψηφικοῦ διάταξις, δὲν ἀξίζει συζητήσεως. Εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, κ. βουλευταί, ἐλέχθη καὶ μάλιστα κατὰ τρόπον ἐπιγραμματικόν: «Ἐὰν τὸ Κέντρον συντριβῇ καὶ παύσῃ νὰ ὑφίσταται, αἱ ἡμέραι τῆς Δημοκρατίας εἰς τὴν χώραν αὐτὴν θὰ εἶναι μετρημέναι». Πρόκειται περὶ μεγάλης ἀληθείας καὶ εἰς τὰς ὀλίγας αὐτὰς λέξεις περιλαμβάνεται τὸ σύνολον τῶν ἀπόψεών μου ποὺ πρὸ ὀλίγου τὰς διετύπωσα. Δὲν φθάνει, ὅμως, νὰ ἀναγνωρίζωμεν λόγοις μόνον τὴν μεγάλην αὐτὴν ἀλήθειαν, πρέπει ἔργοις νὰ συντελέσωμεν διὰ τὴν πραγματοποίησίν της. Πράγματι, κινδυνεύει ἡ Δημοκρατία καὶ δὲν μένει καιρὸς διὰ πειράματα. Ἂς ἐγκαταλείψωμεν τὰς προσωπικὰς μας φιλοδοξίας καὶ ἂς ἀρθῶμεν εἰς τὸ ὕψος τῆς ἐθνικῆς μας ἀποστολῆς. Τοῦτο ἄλλως τε, ἐπιτάσσει ὁ λαός, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἠλαττωμένης διαννοητικῆς καταστάσεως, ἀλλὰ ἔχει σαφῆ ἐπίγνωσιν τῆς πραγματικότητος καὶ ἡ μεγάλη μερὶς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία εὑρίσκεται μεταξὺ Ε.Ρ.Ε. καὶ Ε.Δ.Α. ἔχει τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν της. Ἐὰν ἠθελημένως ἢ ἀθελήτως σταθοῦμεν ἐμπόδιον εἰς τὴν καταστάσαν ἔντονον λαϊκὴν αὐτὴν ἐπιταγήν, ποὺ θὰ σημαίνῃ ἐκτὸς ἄλλων, ὅτι ὑποτιμῶμεν πέραν τοῦ δέοντος τὴν νοημοσύνην τοῦ λαοῦ μας. Νὰ ἦσθε, ὅμως, βέβαιοι, ὅτι ὁ λαὸς μας καὶ νοημοσύνην ἔχει καὶ πολιτικὴν ὡριμότητα διαθέτει, μὲ τὴν δύναμίν του δὲ αὐτὴν θὰ σαρώσῃ καὶ δικαίως τοὺς ἀρνητὰς τῆς πολιτικῆς του ὁμαλότητος. Εὔχομαι, κ. βουλευταί, ὡς Ἕλλην βουλευτής, ὅλοι μας νὰ ἀρθῶμεν εἰς τὸ ὕψος τῆς ἐθνικῆς μας ἀποστολῆς καί, ξένοι ἀπὸ προσωπικὰ ἢ κομματικὰ κριτήρια, νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἕνα ἐκλογικὸν νομοσχέδιον, ποὺ θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν πολιτικὴν ὁμαλότητα καὶ συνεπῶς, τὴν καλλιτέραν αὔριον εἰς τὴν Ἑλλάδα μας. (Χειροκροτήματα).

§34Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζω, ὅτι ὅσα ἰσχυρίζεται ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χανίων συνάδελφος, κ. Πολυχρονίδης, εἴτε εἶναι ὀρθά, εἴτε εἶναι ἐσφαλμένα, ἀνταποκρίνονται εἰς βαθυτέραν καὶ εἰλικρινῆ πεποίθησίν του. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ, ὅμως, νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι πλανᾶται εἰς πολλά, κατ’ ἐμέ, πολλά, κυρίως, εἰς δύο σημεῖα. Τὸ ἕν, εἶναι τὸ ἀκόλουθον. Εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίσθη, ὅτι προέβη εἰς τὰς νέας τροπολογίας, εἰς τὰς τελευταίας τροπολογίας, ὑπὸ μορφὴν παραχωρήσεως ἀπέναντι τοῦ Κέντρου. Αὐτό, ἐλέχθη ὑπὸ ἀγαπητοῦ συναδέλφου τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως χθὲς καὶ ἔχει δικαίωμα ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος νὰ ἐκτιμήσῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὴν γενομένην ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως μεταβολὴν τοῦ ἀρχικοῦ σχεδίου. Ὁ ἀγαπητὸς αὐτὸς συνάδελφος, εἶναι ὁ κ. Βουρδουμπᾶς. Δὲν ἐλέχθη, ὅμως, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι αἱ μεταβολαὶ τὰς ὁποίας προέτεινε καὶ τὰς ὁποίας ἀνέπτυξε πρὸ ἡμερῶν αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι μεταβολαί, αἱ ὁποῖαι ἀνταποκρίνονται εἰς τὸ συμφέρον τῆς χώρας. Ἑπομένως, δὲν εἶναι παραχωρήσεις, ἀλλ’ εἶναι ἀποτέλεσμα ἐκτιμήσεως πλήρους τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος τῆς χώρας, ἐκτιμήσεως εἰς τὴν ὁποίαν, ὅπως εἶπον χθές, ἢ προχθές, προέβημεν καὶ ἦτο δυνατὸν νὰ προβῶμεν, παρὰ μόνον μετὰ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἐγένετο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Αὐτό, εἶναι τὸ ἕν. Τὸ δεύτερον σημεῖον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πολυχρονίδην νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τὸν ἀντικρούσω, εἶναι τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὴν διάταξιν περὶ ὁπωσδήποτε εἰσόδου τρίτου Κόμματος εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν, οἱονδήποτε καὶ ἂν εἶναι τὸ ποσοστὸν ψήφου. Καὶ εἶπεν ὁ κ. Πολυχρονίδης, ὅτι τὴν διάταξιν αὐτὴν τὴν εἰσάγει ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ διασπάσῃ τὸ Κέντρον. Ἐπιτρέψατέ μου, κ. Πολυχρονίδη, νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Δὲν εἰσάγει ἡ Κυβέρνησις τὴν διάταξιν αὐτὴν διὰ νὰ διασπάσῃ τὸ Κέντρον, ἀλλὰ εὑρίσκουσα διεσπασμένον τὸ Κέντρον, καθ’ ὃν τρόπον εἶναι διεσπασμένον, ἀναγκάζεται νὰ εἰσαγάγῃ τοιαύτην διάταξιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως). Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Ἀνταποκρίνεται δὲ ἡ διάταξις.................

§35Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἀποτρέπει τὴν συνένωσιν.

§36Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). .... ἀνταποκρίνεται δέ, εἰς μίαν δεδομένην πραγματικότητα. Δὲν τίθεται δὲ ζήτημα, ἡ Κυβέρνησις, αὐτὴν τὴν πραγματικότητα νὰ τὴν μεταβάλλῃ. Σεῖς καλεῖσθε, οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ Κέντρον, νὰ ἀποφασίσητε περὶ τοῦ τρόπου συγκροτήσεως αὐτοῦ. Καὶ προέβητε εἰς ὡρισμένας ἐκκλήσεις καὶ ὡρισμένας διατυπώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὸ Κέντρον. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ συστάσεις. Πράξατε ὅ,τι νομίζετε. Δὲν εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως νὰ φροντίσῃ νὰ ἑνώσῃ τὸ Κέντρον. Ἡ Κυβέρνησις ἐκτιμᾶ τὴν πολιτικὴν πραγματικότητα καί, ἐκτιμῶσα τὴν πολιτικὴν πραγματικότητα, ὡς ἔχει, ἀσχέτως τῆς οἱασδήποτε εὐχῆς της, ὡς πρὸς τὴν καλλιτέραν διαμόρφωσιν τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, ἐκτιμῶσα τὴν πολιτικὴν πραγματικότητα ὡς ἔχει, ἐθεώρησε καθῆκόν της, ὄχι διὰ νὰ προβῇ εἰς παραχωρήσεις, ἀλλὰ διὰ λόγους μεγαλυτέρας ἀνταποκρίσεως πρὸς αὐτὴν τὴν πολιτικὴν πραγματικότητα, νὰ προτείνῃ τὴν εἰσαγωγὴν τῆς διατάξεως περὶ τῆς ὁπωσδήποτε εἰσόδου, εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν, τρίτου Κόμματος. Εἰς χεῖρας τοῦ Κέντρου ἐναπόκειται νὰ καταστήσῃ τὴν διάταξιν αὐτήν, οὐχὶ ἀφορμὴν καὶ πηγὴν μεγαλυτέρας διασπάσεως, ἀλλὰ πηγὴν ἑνώσεως. Ἡ Κυβέρνησις πάντως, εὑρισκομένη ἐνώπιον τῆς σημερινῆς συνθέσεως τῶν δυνάμεων, ἐθεώρησε καθῆκόν της νὰ προβῇ εἰς τὴν εἰσαγωγὴν αὐτῆς τῆς διατάξεως. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ ἐπανεξετάσῃ ὁ κ. Πολυχρονίδης, ὁ ὁποῖος ὑπὸ τοσαύτης διέπεται εἰλικρινείας εἰς τὰς σκέψεις του —τὸν ἔχω παρακολουθήσει ἀπὸ ἐτῶν καὶ τὸ ἔχομεν ὅλοι διαπιστώσει— νὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ πρᾶγμα. Εἶναι τόσον βέβαιος, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἐφευρέθη, διάταξις ἡ ὁποία ἔχει ζητηθῆ καὶ ἔχει ὑποστηριχθῆ καὶ ὑπὸ ὡρισμένων ἐφημερίδων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀπὸ ἑβδομάδων, ὅτι ἐφευρέθη ἡ διάταξις αὐτὴ διὰ νὰ διασπάσωμεν περαιτέρω, ἢ διὰ νὰ ἐντείνωμεν τὴν ὑφισταμένην διάσπασιν τοῦ Κέντρου; Ἀντιθέτως, τὴν προετείναμεν διὰ νὰ ἀνταποκριθῶμεν πρὸς τὸ ἐθνικὸν συμφέρον, ἀνταποκρινόμενοι εἰς τὴν σύνθεσιν τῶν δυνάμεων καὶ τὴν πραγματικότητα, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει σήμερον ἡ Βουλή. (Χειροκροτήματα).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἔχει τὸν λόγον.

§38Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, χαίρω ἰδιαιτέρως, δι’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος, δηλαδή, ὅτι τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις, δὲν τὰς ἐδέχθη ὡς παραχώρησιν πρὸς τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου, ἀλλὰ διότι νομίζει, ὅτι αὐτὸ ὑπαγορεύει τὸ ἐθνικὸν καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἤθελα, ὅμως, νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον, τοῦ ὁποίου, οὔτε αὐτοῦ, οὔτε τῆς Κυβερνήσεως δὲν θέτω ἐν ἀμφιβόλῳ τὴν καλὴν πίστιν, νὰ παρατηρήσω, ὅτι αἱ τροπολογίαι αὐταὶ κἄθε ἄλλο παρὰ ἐξυπηρετοῦν τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. Διότι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν τροπολογιῶν ἠλάττωσε μόνον τὰ ποσοστὰ τῶν μεμονωμένων Κομμάτων, χωρὶς διὰ τῆς μικρᾶς αὐτῆς ἐλαττώσεως νὰ διευκολύνῃ τὴν συνεργασίαν τῶν Κομμάτων τοῦ Κέντρου, ἡ ὁποία, ὡς ἐπανειλημμένως ἐτόνισεν ἡ Κυβέρνησις, ἀποτελεῖ ἕνα ἐκ τῶν κυρίων σκοπῶν της καὶ τρόπον, ὥστε τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου, νὰ ἀποτελέσουν μίαν διάδοχον κατάστασιν. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν ὑποβοηθεῖται. Ὄχι δὲ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ μὲ τὴν διάταξιν περὶ τρίτου Κόμματος εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, ὅτι τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου ὁδηγοῦνται εἰς ἕνα ἐμφύλιον σπαραγμόν. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰς τροποποιήσεις αὐτὰς καὶ νὰ φέρῃ ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ γενικώτερα συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον θὰ συμφωνήσωμεν ὅλοι. (Χειροκροτήματα).

§39Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως), Εἶμαι εὐτυχής, διότι διὰ τῆς ἀπαντήσεως, τὴν ὁποίαν ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ δώσω εἰς τὸν κ. Πολυχρονίδην, ἔδωσα τὴν εὐκαιρίαν καὶ τὴν ἀφορμὴν εἰς τὸν Πρόεδρον κ. Βενιζέλον, ἄρτι ἐπανακάμψαντα ἐξ Ἀμερικῆς — καὶ τοῦ εὐχόμεθα τὸ «ὡς εὖ παρέστη» — νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ θέσῃ τὰ ζητήματα ὅπως ἀπὸ τῆς πλευρᾶς του θεωρεῖ ταῦτα ὡς ὀρθά. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ἡ συνένωσις καὶ ἡ κοινὴ δρᾶσις τοῦ Κέντρου, εἶναι δυνατὴ ὑπὸ δύο μορφάς: Εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ συνασπισμοῦ, εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ ἑνιαίου κόμματος. Ὁμιλῶ θεωρητικῶς, δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν πρακτικῶν πιθανοτήτων. Πιθανὸν νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ προοπτικὴ αὐτή. Ἐὰν μὲν πρόκειται περὶ συνενώσεως, συγχωνεύσεως, τότε ἡ διάταξις περὶ τρίτου κόμματος, ἀλλὰ καὶ ἡ διάταξις τοῦ 15%, εἶναι διατάξεις ἐπαρκέσταται, ἄρα ἡ Κυβέρνησις διευκολύνει τὴν ἐξέλιξιν αὐτήν. Ἐὰν πρόκειται περὶ συνασπισμοῦ, καὶ πάλιν ἡ διάταξις περὶ τοῦ 25% εἶναι διάταξις, ἡ ὁποία διευκολύνει τοὐλάχιστον δύο κόμματα τοῦ Κέντρου νὰ συνεργασθοῦν. Καὶ ἐὰν ἀκόμη εἶναι πλείονα τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου, τὰ ὁποῖα θέλουν νὰ συνεργασθοῦν, τὸ 30% δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὑψηλὸν ποσοστόν, ἀφοῦ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958 τὸ Κέντρου ὑπερέβη οὐσιωδῶς τὸ 30%. Ἑπομένως, καὶ ἡ περίπτωσις συνασπισμοῦ καλύπτεται. Ἡ περίπτωσις συνασπισμοῦ, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ἡ ἰδεωδεστέρα λύσις, διότι ὁ λαὸς ἔχει ἀνάγκην φορέων ἰσχυρῶν τῆς πολιτικῆς ζωῆς τοῦ τόπου καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ βλέπῃ ἐνώπιόν του κόμματα, τὰ ὁποῖα κατερχόμενα εἰς τὰς ἐκλογὰς δύνανται νὰ διεκδικήσουν τὸν σχηματισμὸν Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία νὰ εἶναι σταθερὰ καὶ νὰ μὴ βασίζεται ἐπὶ συμβιβασμῶν διαφόρων κομμάτων, τὰ ὁποῖα διὰ λόγους ἐκλογικῆς σκοπιμότητος ὑπήχθησαν εἰς συνασπισμόν. Παρὰ ταῦτα, δηλαδὴ παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ συνασπισμοῦ δὲν ἱκανοποιεῖ τὴν ψυχολογίαν τοῦ λαοῦ, ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ αὐτὴ ἡ μορφὴ τῆς συνεργασίας δὲν ἀποκλείεται μὲ τὸ 25% ἢ μὲ τὸ 30%. Δὲν νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῶν τροποποιήσεων, τὰς ὁποίας ἐπρότεινε καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως ἔχει τελικῶς διαμορφωθῆ, ἐμποδίζει τὴν ὑγειᾶ ἐξέλιξιν καὶ τὴν κάθοδον εἰς τὰς ἐκλογὰς ὅλων τῶν κομμάτων καὶ εἰδικώτερον τῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου, ὑπὸ συνθήκας εὐνοϊκάς. Ἡ διάταξις δὲ περὶ τρίτου κόμματος, εἶναι διάταξις, ἡ ὁποία — θὰ ἀλλάξω τὴν διατύπωσιν, τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποιήσατε — θὰ δώσῃ ἁπλούστατα τὴν εὐκαιρίαν μιᾶς εὐγενοῦς μεταξὺ σας ἁμίλλης. Διατί ὀνομάζετε ἀλληλοσπαραγμὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ καὶ πρέπει ν’ ἀποτελέσῃ εὐγενῆ πολιτικὴν ἅμιλλαν; (Χειροκροτήματα).

§40Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ εὐγενὴς ἅμιλλα, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ περιορισθῇ μεταξὺ τῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου. Ὁ ἐκλογικὸς ἀγὼν προϋποθέτει τὴν ἅμιλλαν κυρίως καὶ πρὸ παντὸς μεταξὺ Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως. Σεῖς τὸν ἀγῶνα θέλετε νὰ τὸν ἐντοπίσετε μεταξὺ τῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου. (Χειροκροτήματα).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις μὲ παρεκάλεσε νὰ εἰσηγηθῶ, εἰ δυνατόν, νὰ κάμωμεν καὶ μίαν ἐμβόλιμον συνεδρίασιν τὴν πρωΐαν τοῦ Σαββάτου.

§42ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως), Μάλιστα, μάλιστα.

§43ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ὄχι, ὄχι.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀποφασίσωμεν αὔριον.

§45Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προκειμένου ὁ κ. Παπανδρέου νὰ ὁμιλήσῃ τὴν Κυριακὴν εἰς τὴν Λάρισαν οἱ βουλευταὶ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀπουσιάσουν ἀπὸ τοῦ Σαββάτου. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνῃ ἐμβόλιμος συνεδρίασις ἐν ἀπουσίᾳ ὁλοκλήρου τοῦ ἰδικοῦ μας κόμματος.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος ἔχει τὸν λόγον.

§47Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐλπίζω, ὅτι τὸ γεγονός, ὅτι ἀνήκω εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν, δὲν θὰ σᾶς ἀναγκάσῃ νὰ εἶσθε ἀπέναντί μου ὡς πρὸς τὸ τέταρτον περισσότερον ἄτεγκτος ἀπὸ ὅσον δὲν ὑπήρξατε διὰ τοὺς ἀγορητὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφαρμόζω τὴν ἀρχὴν τῆς ἰσότητος,

§49Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ζητῶ, λοιπόν, πλήρη ἰσότητα. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὰς ἰδικάς μου ἀντιλήψεις, ὁ ἐκλογικὸς νόμος, εἶναι χρήσιμος καὶ εἶναι ἀδιάβλητος ὑπὸ δύο ὅρους: Ὁ ἕνας εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ ἀποδώσῃ Κυβέρνησιν εἰς τὴν χώραν καὶ ὁ δεύτερος ὅρος εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ δημιουργῇ ἴσας εὐκαιρίας δι’ ὅλα τὰ κόμματα. Ἕνας ἐκλογικὸς νόμος εἶναι δίκαιος, ὅταν δὲν ἐμποδίζῃ τὴν δύναμιν ἑνὸς κόμματος, νὰ ἐμφανίζεται εἰς τὰ ἐκλογικὰ ἀποτελέσματα, οὔτε ὅταν εἶναι μέγα, οὔτε ὅταν εἶναι μικρόν. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν τὸ Κυβερνητικὸν κόμμα εἶχε κηρυχθῆ ὑπὲρ τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος. Ὅμως, δὲν ἐστάθη εἰς αὐτό. Ἐκτιμῶσα, ἡ Κυβέρνησις, τὴν ὑπάρχουσαν εἰς τὸν τόπον πολιτικὴν κατάστασιν καὶ τὰς ἀξιώσεις τῶν ἄλλων πολιτικῶν κομμάτων, προέβη εἰς συμβιβαστικὰς προτάσεις, μίαν, δύο, τρεῖς. Ἐπρότεινε τὰ συγγενῆ κόμματα. Δὲν ἐγένετο ἀποδεκτὴ ἡ πρότασις. Θὰ ἠδύνατο νὰ κατοχυρωθῇ εἰς τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικὴν τοῦ 1952. Δὲν τὸ ἔκαμε. Κατέβασε τὰ ποσοστὰ πάρα κάτω. Καί, τέλος, μετὰ τὴν συζήτησιν τῆς πρώτης ἑβδομάδος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, προέβη καὶ εἰς νέας παραχωρήσεις — θὰ ἐπιμείνω εἰς αὐτὴν τὴν ἔκφρασιν, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως — διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν συνεργασίαν τῶν ἄλλων πολιτικῶν κομμάτων διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου. Ὅμως, οὔτε αὐτὴ ἡ διάθεσις πρὸς συνεννόησιν τῆς Κυβερνήσεως, ἔσχε κανὲν ἀποτέλεσμα. Ὅλα τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τοῦ Κέντρου καὶ τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς ἐδέχθησαν μὲν τὰ ὠφελήματα, τὰ ὁποῖα ἀποκτοῦν ἐκ τῶν τελευταίων προτάσεων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἐπιμένουν, ὅτι αὐταὶ δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ὤφειλε νὰ κάμῃ καὶ νέας παραχωρήσεις. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ὁ σκοπὸς τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου εἶναι νὰ δώσῃ εἰς τὸν τόπον, νὰ δίδῃ εἰς τὸν κάθε τόπον Κυβέρνησιν δυναμένην νὰ ἐκπροσωπῇ τὸ Κράτος καὶ τὴν ἐξουσίαν τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἀσκῇ πολιτικὴν ἄνευ ταλαντεύσεων καὶ ἄνευ ἐκβιασμῶν, τότε νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς νέας παραχωρήσεις ἔναντι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι θὰ ἐψήφιζα, χωρὶς πολὺν ἐνθουσιασμόν, χωρὶς καμμίαν χαρὰν κάθε ἄλλο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἦτο τὸ πλειοψηφικόν. Εἶμαι, ὅμως, ὑποχρεωμένος νὰ ψηφίσω ὅσα ἡ Κυβέρνησις ἔδωσε, διότι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ πειθαρχήσω. Ἀλλὰ δηλῶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι θὰ καταψηφίσω πᾶσαν περαιτέρω ὑποχώρησιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς νέας ἀξιώσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐλπίζω δὲ ὅτι αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ αἴσθημα καὶ τῶν ἄλλων μελῶν τῆς κυβερνητικῆς πλειοψηφίας. Διότι, κ. συνάδελφοι, ἐὰν δὲν θέλωμεν νὰ ἐκθέσωμεν τὸν τόπον εἰς τὴν ἀκυβερνησίαν, ἐὰν δὲν θέλωμεν νὰ ἐκθέσωμεν τὴν Ἑλλάδα εἰς τὴν ἀναρχίαν, ἐὰν δὲν θέλωμεν νὰ ἐπιτρέψωμεν, διὰ τῆς ἀδυναμίας τοῦ Δημοκρατικοῦ Κράτους εἰς τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ, νὰ τοῦ ἐπιτεθοῦν καὶ νὰ τὸ καταλύσουν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ μὴ κάμωμεν ἄλλα βήματα πρὸς ἕνα ἀδιέξοδον, τὸ ὁποῖον δὲν δημιουργεῖ κυβέρνησιν, ἀλλὰ δημιουργεῖ διὰ τὴν Ἑλλάδα τὸ χάος. Κύριοι, κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θέλει νὰ κάμῃ, ἢ ὅτι ἔκαμε εἰς τὸ παρελθόν, ἐκλογικὸν νόμον τοῦ ἀναστήματός της. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθὲς καὶ ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν παροῦσαν περίστασιν. Τὸ σημερινὸν παράδειγμα ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ κάμῃ νόμον τοῦ ἀναστήματος καὶ τῶν διαστάσεων καὶ τῶν περιστάσεων τῆς πολιτικῆς ζωῆς τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ ἐνῷ μᾶς κατηγοροῦν, ὅτι θέλομεν νὰ κάμωμεν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ ἰδικοῦ μας ἀναστήματος, δικαιούμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ κατηγορήσωμεν τοὺς ἄλλους, ὅτι ζητοῦν νὰ κάμωμεν νόμον τοῦ ἰδικοῦ των ἀναστήματος, νόμον ὄχι τῶν ἰσχυρῶν κομμάτων, ἀλλὰ νόμον τῶν ἀδυνάτων, τῶν ἀνισχύρων κομμάτων, δηλαδὴ ἐκλογικὸν νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ ὁδηγῇ τὴν Ἑλλάδα εἰς μίαν κατάστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ὑπάρχῃ κανὲν κόμμα ἱκανὸν νὰ κυβερνήσῃ τὸν τόπον, ἀλλὰ θὰ ὑπάρχουν — καὶ ἐπιτρέψατέ μου τὴν φράσιν, μολονότι εἶναι βαρεῖα — κομματικαὶ συμμορίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ διαπληκτίζωνται καὶ θὰ μάχωνται γύρω ἀπὸ τὴν κρατικὴν ἐξουσίαν καὶ τὸν δημόσιον θησαυρόν. Καὶ αὐτὸ τὸ κατάντημα, ὑποθέτω, κανεὶς ἀπὸ σᾶς δὲν τὸ θέλει, εἴτε εὑρίσκεσθε εἰς τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν, εἴτε εἰς τὸ Κέντρον, εἴτε, ἀκόμη, καὶ εἰς τὴν Ἀριστεράν. Κύριοι, ὑπάρχει εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἕνα κόμμα, τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, τὸ ὁποῖον, ἐνῷ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, πρόκειται νὰ καρπωθῇ τὰ μεγαλύτερα ὠφελήματα, ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκ τῶν τροποποιήσεων τοῦ νομοσχεδίου, θέλει νὰ παραστήσῃ, ὅτι καλλιεργεῖ τόσον ἀντιεγωϊστικὰ αἰσθήματα, ὅτι περιφρονεῖ τόσον τὰ κομματικά του συμφέροντα, χάριν τῆς ὁμονοίας καὶ τῆς προόδου τοῦ Ἔθνους, ὥστε νὰ ζητῇ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν καὶ νὰ μὴ δέχεται κανὲν ἄλλο σύστημα ἐκτὸς αὐτοῦ. Ἐνῷ τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου, τὰ ὁποῖα, μὲ τὸν χειρισμόν των, τὸ καθένα των εἶναι ὀλιγώτερον ἰσχυρὸν ἀπὸ τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν, ἐπιμένουν εἰς μεγαλύτερα ποσοστά, εἰς ἐνισχυμένην ἢ κάπως ἐνισχυμένην ἀναλογικήν. Κύριοι, δὲν πιστεύω, ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. ἔχει τόσον φιλάλληλα αἰσθήματα ἔναντι τῆς λοιπῆς ἀντιπολιτεύσεως. Γνωρίζω, ὅτι ζητεῖ τὴν ἕνωσιν ὅλων τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἰς μίαν ἔφοδον ἐναντίον τοῦ ἰδικοῦ μας κόμματος. Καὶ ἐπειδὴ ἀμφιβάλλει, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐπιτύχῃ, διὰ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ προεκλογικῶς, ἐλπίζει, ὅτι διὰ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς ἢ καὶ διὰ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν, θὰ ἐπέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοιαύτη διαμόρφωσις δυνάμεων, ὥστε ἡ ἰδική της δύναμις νὰ εἶναι τὸ προζύμι, νὰ εἶναι ὁ παράγων, ὁ μὴ δυνάμενος νὰ παραμερισθῇ εἰς κάθε πολιτικὴν συνεργασίαν τοῦ μέλλοντος. Δὲν εἶναι, λοιπόν, ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ἡ Ἄκρα Ἀριστερά, αὐτὴν τὴν στιγμήν, τόσον πατριωτικὴ καὶ τόσον φιλάλληλος, ὅσον θέλει νὰ παρουσιάζεται. Ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ δημιουργήσῃ τὴν κατάστασιν τῆς ἀκυβερνησίας, τὴν κατάστασιν τοῦ θρυμματισμοῦ τῶν πολιτικῶν δυνάμεων, ἐν μέσῳ τῆς ὁποίας πλέον νὰ δυνηθῇ αὕτη νὰ σηκώσῃ τὴν σημαίαν τῆς ἑνότητος ἢ τῆς συνεργασίας τῶν κομμάτων. Καὶ γνωρίζετε, ὅτι, ἐὰν τὸ κοινὸν μέτωπον, τὸ λαϊκὸν μέτωπον, ἐὰν ἡ πόλωσις εἶναι προεκλογικῶς καταδικαστέα καὶ ἐπικίνδυνος, μετεκλογικῶς εἶναι ἀκόμη χειροτέρα, διότι ὁδηγεῖ πλέον εἰς τὴν νόθευσιν αὐτοῦ τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος. Κύριοι, πολλὴ συζήτησις ἔγινε διὰ τοὺς λογαριασμοὺς τῆς βʹ κατανομῆς, διὰ τὸ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ κυβερνήσῃ τὸν τόπον, μὲ μίαν πλειοψηφίαν, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἔφθανε τὰ 51%. Ἐκτιμῶ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὅστις εἶπεν, ὅτι αὐτὸς θὰ ἐκυβέρνα καὶ μὲ 35%. Ἐγώ, κύριοι, νομίζω, ὅτι ὑπάρχουν περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας, ὅταν ὁ λαὸς δὲν δύναται ἢ δὲν θέλῃ νὰ δώσῃ εἰς ἕνα κόμμα μεγαλυτέραν ἰσχὺν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν δύναται ὑπὸ τὰς δεδομένας περιστάσεις νὰ δώσῃ, τὸ μεγαλύτερον κόμμα ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κυβερνήσῃ, ὁσονδήποτε μικρὰ ἢ περιωρισμένη καὶ ἐὰν εἶναι ἡ δύναμίς του, ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν, ἀρκεῖ νὰ εἶναι ἰσχυρότερον ἀπὸ τὰ ἄλλα κόμματα. Ἐάν, κύριοι, αὐτὴν τὴν ὥραν, ὑπάρχουν εἰς πολλὰς ἄλλας χώρας δημοκρατικαὶ κυβερνήσεις, μειονοψηφίας, αἱ ὁποῖαι κυβερνοῦν τὰς χώρας αὐτάς, τοῦτο πρέπει νὰ μᾶς γίνῃ δίδαγμα, ὅτι δὲν εἶναι καθόλου ἀντιδημοκρατικὸν νὰ κυβερνᾶται μία χώρα ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν, ἔστω καὶ μειονοψηφίας, ἐὰν ἄλλο κόμμα δὲν δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ αὐτὸν τὸν ρόλον, ἐὰν ἄλλο κόμμα δὲν δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ αὐτὴν τὴν ἀποστολήν. Καὶ μᾶς κατηγόρησαν, κύριοι, ὅτι μὲ αὐτὰς τὰς ἰδέας καὶ μὲ τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ, εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀπὸ τοῦ 1952 καὶ ἐντεῦθεν, μεταβάλαμεν τὴν χώραν εἰς Κράτος μονοκομματικὸν καὶ ὅτι ὑπάρχει ἐδῶ μία μονολιθικὴ κομματικὴ παράταξις, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει εἰς τὰ ἄλλα κόμματα νὰ ἀναπνεύσουν, ἡ ὁποία ἔχει νοθεύσει τὸ πολίτευμα, ἡ ὁποία ἔχει καταργήσει, μὲ ὀλίγας λέξεις, τὴν Δημοκρατίαν. Διατί, κύριοι; Ποῖον εἶναι τὸ μονοκομματικὸν κράτος; Τὸ μονοκομματικὸν κράτος εἶναι ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἕνα κόμμα δὲν ἐπιτρέπει εἰς οὐδὲν ἄλλον νὰ ὑπάρχῃ καὶ αὐτὸ συμβαίνει εἰς τὰ Ἀριστερά, τὰ κομμουνιστικὰ πολιτεύματα. Εἰς τὴν ἰδικήν μας χώραν, εἰς τὸ ἰδικόν μας Κράτος, τὸ κακὸν δὲν εἶναι, ὅτι εἶναι ἕνα τὸ κόμμα, τὸ ὁποῖον διεκδικεῖ τὴν θέλησιν, τὴν συγκατάθεσιν καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὸ κακὸν εἶναι, ὅτι τὰ κόμματα εἶναι πολλά, περισσότερα ἀπὸ ὅσα χρειάζονται καὶ ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἡ κατάτμησις τῶν δυνάμεων τοῦ πολιτικοῦ Σώματος νὰ εἶναι τόσον μεγάλη, ὥστε οὐδὲν κόμμα νὰ δύναται νὰ ὑπερισχύσῃ τῶν ἄλλων, κατὰ τρόπον σαφῆ καὶ ἀπόλυτον. Ποῖον εἶναι τὸ μονοκομματικὸν καὶ τὸ μονολιθικὸν Κράτος, τὸ ὁποῖον μᾶς κατηγοροῦν, ὅτι ἐφτιάξαμεν; Ἐπειδὴ ὑπάρχει μία σειρὰ Κυβερνήσεων τῆς αὐτῆς κομματικῆς προελεύσεως; Κατηγορήθη, κύριοι, ἡ Ἀγγλία ποτέ, διότι ἔδωσε τρεῖς φορὰς εἰς τὸ κόμμα τὴν πλειονοψηφίαν καὶ ἐδημιούργησε κυβερνήσεις κατὰ συνέχειαν ἀπὸ αὐτὸ ἢ ἐκεῖνο τὸ κόμμα; Κατηγορήθη ποτὲ ἡ Ἀμερική, διότι ἐξέλεξε δύο ἢ τρεῖς φορὰς τὸ αὐτὸ πρόσωπον ὡς Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας καὶ ἔδωσε τὴν πλειονοψηφίαν καὶ τὸ προεδρικὸν ἀξίωμα εἰς τὸ αὐτὸ κόμμα κατὰ συνέχειαν; Κύριοι, αὐτὸ εἶναι ὑπερβολή. Αὐτὸ δὲν εἶναι κἂν ὑπερβολή. Αὐτὰ εἶναι ἐναύσματα δυναμίτιδος, τὰ ὁποῖα τίθενται ὑπὸ τὸ πολίτευμα τῆς Δημοκρατίας. Ἐὰν ἡ χώρα, ἐὰν ὁ λαὸς θέλῃ νὰ κυβερνᾶται κατ’ ἐπανάληψιν ἀπὸ ἕνα κόμμα, καὶ ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἐλευθέρα καὶ ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἀδιάβλητος, τότε διατί θὰ ἀπαγορεύσωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ δώσῃ τὴν πλειοψηφίαν κατὰ σειρὰν καὶ συνέχειαν ἐκεῖ, ὅπου θέλει, ἐκεῖ, ὅπου νομίζει, ὅτι ἔχει συμφέρον νὰ τὴν ἐποχὴν ἐπιβουλεύονται τὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα ἄνδρες, ἔχοντες συνείδησιν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν καὶ τῶν καθηκόντων των ἀπέναντι τῆς πατρίδος καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν ὡς ἰδανικὸν νὰ ἀλλάζουν συνεχῶς τὰ κόμματα εἰς τὴν Ἀρχήν, αἱ Κυβερνήσεις νὰ ἀλλάζουν ἀπὸ μηνὸς εἰς μῆνα καὶ οἱ Ὑπουργοὶ ἀπὸ ἑβδομάδος εἰς ἑβδομάδα. Αὐτὴν τὴν κατάστασιν τὴν ἐζήσαμεν ἀπὸ τὸ 1950– 52, ἐπὶ μίαν τριετίαν, καὶ νομίζω, ὅτι οὐδεὶς δὲν ἔμεινεν ἐνθουσιασμένος ἀπὸ αὐτὴν καὶ νομίζω, ὅτι οὐδεὶς δὲν θὰ θέλῃ νὰ ἐπιστρέψωμεν εἰς αὐτήν. Κύριοι, δὲν νομίζω, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω περισσότερα, δεδομένου, ὅτι καὶ ἡ ὥρα τῆς ὁμιλίας μου εἶναι περιωρισμένη. Θέλω νὰ ἐπαναλάβω τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον ἔθεσα ὡς πρόλογον ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὁμιλίας μου. Πιστεύω, ὅτι ὁ ἐκλογικὸς νόμος πρέπει νὰ δίδῃ εἰς τὸν τόπον Κυβέρνησιν. Πιστεύω, ὅτι ὁ ἐκλογικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος δίδει εἰς ὅλα τὰ κόμματα τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναδείξουν τὴν λαϊκήν των δύναμιν, χωρὶς ἐμπόδια, ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας καὶ μὲ ἰσότητα, πιστεύω, ὅτι εἶναι ὁ νόμος αὐτὸς ἀνεπίληπτος. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν εἶμαι καθόλου εὐχαριστημένος μὲ τὰς παραχωρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἰς βάρος αὐτοῦ τοῦ ἰδανικοῦ καὶ ἐπαναλαμβάνω τὴν δήλωσιν, ὅτι ἐγὼ τοὐλάχιστον προσωπικῶς, καὶ ἐλπίζω καὶ ἄλλα μέλη τῆς πλειονοψηφίας, δὲν θὰ θελήσουν νὰ κατέλθωμεν χαμηλότερα εἰς τὸν κατήφορον τῆς διασπάσεως τῶν πολιτικῶν δυνάμεων τῆς Ἑλλάδος, εἰς αὐτὸν τὸν κατήφορον, ὁ ὁποῖος θὰ ὁδηγήσῃ τὴν Ἑλλάδα εἰς τὴν ἀκυβερνησίαν, τὸν τόπον εἰς τὴν ἀναρχίαν καὶ τὴν Δημοκρατίαν εἰς τὴν καταστροφήν. Κύριοι, εἶναι πολλαὶ αἱ σκοτειναὶ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι αὐτὴν τὴν ἐποχὴν ἐπιβουλεύονται τὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα, Προέρχονται καὶ ἀπὸ τὴν Δεξιὰν οἱ κίνδυνοι καὶ ἀπὸ τὴν Ἀριστεράν. Γύρω ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα πρὸς ἀνατολάς, πρὸς δυσμὰς καὶ πρὸς νότον κινήματα στρατιωτικὰ ἔχουν καταλύσει τὰ δημοκρατικὰ πολιτεύματα. Βορείως τῆς Ἑλλάδος ἄλλα κινήματα πολιτικὰ ἔχουν καὶ αὐτὰ καταργήσει τὰς δημοκρατίας. Εἰς ἡμᾶς ἀπόκειται νὰ σώσωμεν τὴν Ἑλληνικὴν Δημοκρατίαν, μὲ τὸ νὰ τῆς ἐξασφαλίσωμεν τὴν δύναμιν, ἡ ὁποία τῆς χρειάζεται, διὰ νὰ κυβερνηθῇ, μὲ τὸ νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Δημοκρατίαν τὸ θάρρος καὶ τὴν πίστιν, ὅτι ἔχει τὴν ἱκανότητα νὰ βαδίσῃ πρὸς τὰ ἐμπρὸς καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὅλους της τοὺς ἐχθροὺς κατὰ τρόπον νικηφόρον. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, κ. συνάδελφοι, καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ παρεξηγήσετε τὸν τόνον τῆς ὁμιλίας μου, διότι εἰλικρινῶς κατέχομαι ἀπὸ τὸν φόβον, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι δυνατὸν αὔριον νὰ εὑρεθῇ εἰς τὸν κατήφορον τῆς ἀδυναμίας, εἰς τὸν δρόμον τῆς ἀναρχίας, τῆς ἀκυβερνησίας καὶ τῆς ὑποδουλώσεως εἰς μίαν δικτατορίαν, εἴτε Δεξιᾶς, εἴτε Ἀριστερᾶς. Διότι ἡ ἀδυναμία καλεῖ τοὺς ἐχθροὺς τῆς Δημοκρατίας νὰ καταλάβουν τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν αὐτὴ δὲν θὰ δύναται νὰ κρατήσῃ στὰ χέρια της. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Κωνσταντάρας ἔχει τὸν λόγον.

§51Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, καίτοι ἀνεπτύχθησαν ὅλαι αἱ ἀπόψεις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ τῶν ὁμιλησάντων ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων, εἰσηγητῶν καὶ εἰδικῶν περὶ τὰ ἐκλογικὰ συναδέλφων, ἐν τούτοις, νομίζω, ὅτι ὀφείλομεν πάντες νὰ λάβωμεν θέσιν ἔναντι τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, διότι ἀπὸ αὐτὸν ἐξαρτᾶται ὁ ροῦς τῆς πολιτικῆς ζωῆς τῆς χώρας μας. Ἡ Κυβέρνησις ἔφερε τὸν ἐκλογικὸν νόμον οὐχὶ εἰς ἀνύποπτον χρόνον καὶ ὡς ἦτο ἑπόμενον, ὅπως συνέβη καὶ μὲ τοὺς δύο προηγουμένους, τὸν ἔκοψε σύμφωνα πρὸς τὰ σημερινὰ μέτρα της. Καὶ ἐνῷ δὲν χωρεῖ περὶ αὐτοῦ οὐδεμία ἀμφιβολία, τὸν παρουσίασεν ὡς δῶρον πρὸς τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου, ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα εἶναι παγίδα καὶ Δούρειος ἵππος. Διὰ νὰ μὴ ἀποκαλυφθοῦν ὅλα αὐτὰ μὲ τὴν ἐπέκτασιν τῆς συζητήσεως καὶ διὰ νὰ μὴ πολυσυζητηθῇ ὁ τρόπος καὶ τὸ κλῖμα, μὲ τὸ ὁποῖον προετοιμάζεται ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ τὰς ἐκλογάς, ἐζήτησε, προχθές, τὴν διακοπὴν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἐνῷ προηγουμένως περιώρισε τὸν χρόνον τῆς συζητήσεως διὰ τῆς καθιερώσεως τοῦ τετάρτου. Τὸ νέον αὐτὸ ἐκλογικὸν σύστημα ποὺ ἀποτελεῖ συνονθύλευμα, εὐνοεῖ περισσότερον ἀπὸ κἄθε ἄλλον προηγούμενον ἐκλογικὸν νόμον τὴν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας, ἐν προκειμένῳ, ἡ πολιτικὴ δὲν εἶναι εὐθεῖα, ὡς ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ εἶναι, ἐν τούτοις, διαφανὴς καὶ ἂς μὴ τὸ ἀντιλαμβάνεται. Ἂν ἔφερε τὸ πλειοψηφικὸν ἐγνώριζεν, ὅτι θὰ ὡδηγοῦσεν εἰς συνασπισμὸν ὁλοκλήρου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, πρᾶγμα ποὺ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τῆς γενικῆς κατακραυγῆς ἐναντίον της, θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἧτταν της. Ἐὰν ἔφερε τὸν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ 1958 πάλιν, λόγῳ τοῦ ὑψηλοῦ ποσοστοῦ βʹ κατανομῆς, θὰ ὡδήγει εἰς συνασπισμὸν καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἔχει ἐν τῷ μεταξὺ ὑποστῆ σοβαρὰν μείωσιν τῶν δυνάμεών της πάλιν θὰ ὑφίστατο ἧτταν. Δι’ αὐτὸν δὲ ἀκριβῶς τὸν λόγον ἐθέσπισε τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐπιχειρεῖ μὲ αὐτὸν τὸν ἐκλογικὸν νόμον, διὰ τρίτην φοράν, νὰ κατακτήσῃ τὴν πλειοψηφίαν, παρὰ τὸ ὅτι θὰ μειοψηφήσῃ ἔτι περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι εἰς τὰς προηγουμένας ἐκλογάς. Τὸ 1956 μὲ τὸ 47% τῶν ψήφων, ἐκέρδισεν 165 ἕδρας. Τὸ 1958 ἐφεῦρεν ἄλλο καλπονοθευτικὸν σύστημα καὶ ἐπέτυχε μὲ τὸ 41% 171 ἕδρας. Σήμερον ἐπιχειρεῖ μὲ ἀκόμη μεγαλυτέραν μείωσιν τῶν δυνάμεών της νὰ ἀποκτήσῃ τὴν πλειοψηφίαν τῶν ἑδρῶν προσθέτουσα τὰς ψήφους τοῦ στρατοῦ. Καὶ ἡ προσπάθειά της αὐτὴ ἔχει γίνει συνείδησις εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι θέλει διὰ τρίτην φορὰν νὰ κάμῃ τὴν μειοψηφίαν, πλειοψηφίαν. Καὶ ὁ ὑποβιβασμὸς τοῦ ποσοστοῦ εἰς 17% καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς τὸ 15% διὰ νὰ εἰσέλθῃ ἕνα Κόμμα εἰς τὴν βʹ κατανομήν, τὸν ὁποῖον ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐν συνεχείᾳ τὸ 3ον Κόμμα, ἀποσκοπεῖ, κ. βουλευταί, νὰ καθηλώσῃ τὸ Κέντρον εἰς τὴν διαίρεσιν καὶ νὰ ἐπιφέρῃ τὸν ἀνταγωνισμὸν τῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου μεταξύ των καὶ διὰ τὴν 3ην θέσιν ἀντὶ νὰ ἑνωθοῦν καὶ νὰ διεκδικήσουν κατὰ τρόπον σοβαρὸν τὴν νίκην εἰς τὰς ἐκλογὰς διὰ τὴν ἐξουσίαν. Ἐγὼ τουλάχιστον νομίζω, ὅτι ἡ ἡγεσία τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς χειρίζεται τὸ θέμα τῶν ἐκλογῶν καὶ τῶν ἐκλογικῶν νόμων μὲ μίαν ἀφάνταστον δεξιοτεχνίαν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ κατορθώνῃ νὰ ἔχῃ τὴν πλειοψηφίαν εἰς τὴν Βουλὴν παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἔχει μειοψηφίαν εἰς τὸν λαόν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ Κυβέρνησις ἐνῷ ἔχει συσσωρεύσει τόσην δυστυχίαν εἰς τὸν τόπον, ἐνῷ ἔχει δημιουργήσει τόσους ἀνέργους, ἐνῷ ἔχει φέρει εἰς ἀπόγνωσιν τοὺς ἀγρότας, τοὺς βιοτέχνας, τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ γενικῶς ὅλας τὰς τάξεις τῶν ἐργαζομένων, ἐνῷ ἐκποιεῖ μὲ ἀποικιακὰς συμβάσεις εἰς τοὺς ξένους τὸν ἐθνικὸν πλοῦτον, ἐνῷ ἔχει ἐνσπείρει τὴν φοβίαν καὶ τὴν τρομοκρατίαν εἰς τὸν λαὸν καὶ διατηρεῖ ἀνυπόφορον καθεστὼς διωγμῶν, πιέσεων καὶ νοθείας, ἐνῷ χρησιμοποιεῖ τεχνάσματα διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀναρριχηθῇ εἰς τὴν ἐξουσίαν, τεχνάσματα καὶ μεθόδους ποὺ μόνον εἰς τὴν παρωχημμένην ἐποχὴν τοῦ Βούλγαρη ἐχρησιμοποιοῦντο, παρὰ ταῦτα, λέγω, ἡ Κυβέρνησις κατορθώνει νὰ αἰχμαλωτίζῃ ἕνα σοβαρὸν μέρος τῶν ψήφων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ποὺ δὲν τῆς ἀνήκει καὶ ἐπὶ πλέον κατορθώνει νὰ ξεγελᾷ ἕνα μεγάλο, ἐπίσης, μέρος τοῦ ἀντιπάλου τῆς πολιτικοῦ κόσμου. Ἐπαναλαμβάνω, διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑποκρίνεται ὅταν λέγῃ, ὅτι ἐπιθυμεῖ τὴν συνένωσιν τοῦ Κέντρου, διότι, μέσα ἀπὸ τὸ πλέγμα τῶν ἀντισυνταγματικῶν καὶ ἀντιδημοκρατικῶν παρορμήσεων καὶ σκέψεων, νομίζει, ὅτι μόνον ἀπὸ ἐκεῖ δύναται νὰ χάσῃ τὴν ἐξουσίαν. Τὸ ὅτι δὲν θέλει τὴν συνένωσιν τοῦ Κέντρου ἀποδεικνύεται καὶ ἀπὸ τοὺς ἑξῆς λόγους: 1) Καὶ ἡ προσθήκη τοῦ σὺν 1, ὠφέλη θὰ ἀποδώσῃ κυρίως εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι πολλαὶ αἱ περιφέρειαι μὲ δύο, τρεῖς καὶ τέσσαρας ἕδρας ὅπου χρειάζεται ποσοστὸν 33%, 25% καὶ 20% διὰ νὰ συγκεντρωθῇ ἡ βάσις διὰ τὴν ἐκλογὴν ἑνὸς βουλευτοῦ θὰ ὠφελοῦντο τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου, ἂν ἦσαν ἡνωμένα. Εἰς τὰς 13 περιφερείας ποὺ ἔχουν 3 ἕδρας, χρειάζονται νὰ πάρουν τὸ 33%. Συνεπῶς, χρειάζονται εἰς τὰς μικρὰς περιφερείας ὑψηλὰ ποσοστά. Καὶ ὅπως εἶναι διῃρημένα τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου, δὲν πρόκειται νὰ πάρουν, παρὰ ἕνα μικρὸν ἀριθμὸν ἑδρῶν μὲ τὸ σὺν ἕνα. Θὰ διέφερον, βεβαίως, τὰ πράγματα, ἐὰν τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου, ἦσαν ἡνωμένα, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν θέλει ἡ Κυβέρνησις. Ἐπίσης, εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν, λόγῳ τοῦ τρόπου κατανομῆς τῶν ἑδρῶν μεταξὺ τῶν μετεχόντων εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν κομμάτων, βάσει τῆς δυνάμεώς των, καὶ ὄχι βάσει τῶν ὑπολοίπων, εἶναι ἑπόμενον, ὅτι εἰσερχόμενον τὸ τρίτον κόμμα εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν μὲ 15%, μὲ 14% ἢ 13% θὰ πάρῃ ἀναλόγως μὲ τὴν δύναμίν του μικρὸν ἀριθμὸν ἑδρῶν. Τοὐναντίον, ἐὰν ὑπῆρχεν συνασπισμὸς ποὺ θὰ ἔπαιρνε 22, 25 ἢ 30%, τότε ἦτο ἑπόμενον, ὅτι θὰ ἔπαιρνε ἕνα μεγαλύτερον μέρος ἀπὸ τὴν λείαν ποὺ παίρνει εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν ἡ Ε.Ρ.Ε. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγένετο πολλὴ συζήτησις διὰ τὸν τρόπον τῆς κατανομῆς τῶν ἑδρῶν εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Ἐγὼ δὲν θὰ ἀσχοληθῶ πολὺ ἐπ’ αὐτοῦ. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ εἴπω μόνον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐχρησιμοποίησεν ὅλην τὴν εὐγλωττίαν της, ἐχρησιμοποίησε στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπεδείχθησαν ἀνακριβῆ, ἐχρησιμοποίησε σοφίσματα, διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι εἶναι δίκαιος ὁ τρόπος τῆς δευτέρας κατανομῆς, τὸν ὁποῖον προτείνει. Ἐχρησιμοποιήθη, ἀκόμη, καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργός, διὰ νὰ μᾶς ἀποδείξῃ, ὅτι εἶναι δικαιότερος καὶ σωστότερος ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς δευτέρας κατανομῆς, καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅπως ἐδιάβασα εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἕνα μικρὸν κόμμα νὰ ἔχῃ μικρότερα ὑπόλοιπα καὶ νὰ πάρῃ περισσοτέρας ἕδρας. Δὲν ἠμποροῦσα, κ. συνάδελφοι, νὰ φαντασθῶ, ὅτι θὰ χρησιμοποιήσῃ τοιοῦτον παράδειγμα, ὁ κ. Πρωθυπουργός, διὰ νὰ μᾶς παρουσιάσῃ τὸ μαῦρο ὡς ἄσπρο. Σχετικῶς μὲ τὴν ἀπογραφήν, εἶναι σαφής, καὶ ἀπὸ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία διενεμήθη ἀπόψε, ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ χρησιμοποιήσῃ, κατὰ τὴν γνώμην μου, τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1961. Νομίζω, ὅμως, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ πρέπει, ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ ζητηθῇ, ὅπως χρησιμοποιηθῇ ὁ ἀριθμός, ὁ ὁποῖος προκύπτει μεθ’ ἑκάστην βουλευτικὴν ἐκλογήν. Διότι τὸ ἄρθρον 68 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἐδιάβασα, ἀναφέρεται, πράγματι, ἀορίστως, ὅσον ἀφορᾷ τὸν πληθυσμόν, καὶ συνεπῶς ἠμπορεῖ νὰ ἑρμηνευθῇ, ὅτι ἐννοεῖ καὶ τὸν ἐκλογικὸν πληθυσμὸν μεθ’ ἑκάστην βουλευτικὴν ἐκλογήν. Ἀφήνω, ὅτι ὁ τρόπος αὐτὸς ἔχει χρησιμοποιηθῆ καὶ ἀλλοῦ, καὶ ὅτι ὑπάρχει ρητὴ διάταξις σχετικὴ εἰς τὸ Σύνταγμα τῆς Βαϊμάρης. Ὡς πρὸς τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ, κ. συνάδελφοι, συντάσσομαι καὶ ἐγὼ μὲ τὴν γνώμην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφίζῃ ὁ στρατός, ὄχι μόνον διότι δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ κανένα τρόπον, οὔτε μὲ τὰς τροπολογίας, ποὺ ἐδιαβάσαμεν ἀπόψε, νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ψῆφος τοῦ στρατοῦ, νὰ μὴ εἶναι ἐπηρεασμένη, ἀλλὰ καὶ διότι θὰ πρέπει ὁ Στρατὸς νὰ κρατηθῇ μακρυὰ ἀπὸ τὴν πολιτικήν, μακρυὰ ἀπὸ τὰς πολιτικὰς διαμάχας. Ὅπως ἐτόνισα καὶ πέρυσιν εἰς μίαν ὁμιλίαν μου, ἐπὶ στρατιωτικοῦ νομοσχεδίου, ἡ κράτησις τοῦ στρατοῦ μακρυὰ ἀπὸ τὰς πολιτικὰς διαμάχας, νομίζω, ὅτι συντελεῖ εἰς τὴν ἑνότητά του. Καὶ ἡ ἑνότης του ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τοὺς κυριωτέρους παράγοντας τῆς ἰσχύος του. Ἐπειδὴ δὲν μὲ παίρνει τὸ τέταρτον, διὰ νὰ συνεχίσω καὶ νὰ εἴπω, ἐκεῖνα ποὺ εἶχα νὰ εἴπω ἀκόμη, καταλήγω, κ. συνάδελφοι, μὲ τὰ ἑξῆς συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα βγάζω τόσον ἀπὸ τὴν γενομένην μέχρι τώρα συζήτησιν, ὅσον καὶ ἀπὸ τὴν μελέτην τὴν προσωπικήν, τὴν ὁποίαν ἔχω κάμει: Πρῶτον συμπέρασμα, εἶναι, ὅτι ὁ ἐγγύτερος στόχος, ὁ πρῶτος στόχος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, εἶναι τὸ Κέντρον. Ἂς μὴ φανῇ περίεργον αὐτό, καὶ εἰς τοὺς συναδέλφους τῆς πτέρυγος, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω. Θέλω δὲ νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἡ Κυβέρνησις μέσα ἀπὸ τὸ πλέγμα τῶν ἀντιδημοκρατικῶν καὶ ἀντισυνταγματικῶν παρορμήσεων καὶ σκέψεών της, βλέπει μονάχα τὸ Κέντρον νὰ τῆς ἀμφισβητῇ τὴν ἐξουσίαν. Δι’ αὐτὸ καὶ στρέφεται ἐναντίον του, καὶ χρησιμοποιεῖ κάθε τρόπον, διὰ νὰ τὸ κρατῇ καθηλωμένον, διῃρημένον. Καὶ ἐνῷ μὲ μαεστρίαν, μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, κρατεῖ τὸ Κέντρον διῃρημένον, ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν ἔρχεται καὶ ὑποκρίνεται, ὅτι ἐνδιαφέρεται πραγματικὰ διὰ τὴν ἕνωσίν του. Ἐὰν πράγματι ἤθελε τὴν ἕνωσιν τοῦ Κέντρου, θὰ ἔπρεπε νὰ κατεβάσῃ τὰ ποσοστὰ τῶν συνδυασμῶν. Δεύτερον συμπέρασμα εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πανικοβάλλεται ἀπὸ τὴν περίπτωσιν τοῦ συνασπισμοῦ ὅλων τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ αὐτὸ ἂς ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν ὅλων τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Τρίτον συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον εἶναι συμπέρασμα τοῦ λαοῦ, εἶναι, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις θέλει καὶ κρατεῖ τὴν Ε.Ρ.Ε. ἐπὶ τόσα ἔτη εἰς τὴν ἐξουσίαν. Διότι παρὰ τὰς τροποποιήσεις, ὁ ἐκλογικὸς αὐτὸς νόμος ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ νόμος ἐκλογικός, ποὺ θὰ παραμορφώσῃ τὴν λαϊκὴν θέλησιν. Δι’ αὐτό, κ. συνάδελφοι, ἐπιμείναμεν εἰς τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, διὰ νὰ κάμωμεν νὰ ἀντιληφθῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι οὔτε ἡμεῖς εἴμεθα ἀφελεῖς, οὔτε ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον.

§53Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἐάν, κ. βουλευταί, μοῦ ἐζητεῖτο νὰ δώσω ἕνα ὁρισμὸν τοῦ ὑποαναπτύκτου μιᾶς χώρας ἀπὸ ἀπόψεως δημοκρατικῶν θεσμῶν, θὰ ἔλεγα, ὅτι ὑποανάπτυκτος εἶναι ἡ χώρα ἐκείνη, ἡ ὁποία ψηφίζει ἑκάστοτε νέον ἐκλογικὸν νόμον διὰ νὰ ἰσχύσῃ διὰ τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς, μὲ σκοπὸν τὴν παραμονὴν τοῦ κυβερνῶντος κόμματος εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως θὰ πρέπει νὰ συμφωνήσωμεν, πάντες, ὅτι εἴμεθα ἡ πλέον ὑποανάπτυκτος χώρα τοῦ ἐλευθέρου κόσμου. Κύριοι βουλευταί, ὁμιλῶν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία κατετέθη ὑπὸ συναδέλφων τῆς τότε Ν.Π.Κ., εἶχον εἴπει, ὅτι δύο συστήματα ἐκλογικὰ τίμια ὑπάρχουν: Ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ καὶ τὸ πλειοψηφικόν. Εἰδικώτερον, περὶ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς ὁ Λέων Μπλοὺμ εἶχεν εἴπει, ὅτι εἶναι σύστημα δίκαιον καὶ τίμιον, τὸ δὲ πλειοψηφικὸν εἶναι ἐπίσης ἔντιμον σύστημα, διότι ἐπὶ τέλους χωρίζει τὸν λαὸν εἰς δύο παρατάξεις, ἀλλὰ δίδει τὴν πλειοψηφίαν εἰς ἐκείνην, ὑπὲρ τῆς ὁποίας ἀποφαίνεται ὁ κυρίαρχος λαός. Ἡ Κυβέρνησις ἀντὶ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς ἐπροτίμησε τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικήν. Μὴ ὑποκείμενος εἰς κομματικὴν δέσμευσιν, θὰ εἴπω, κ. βουλευταί, μετὰ παρρησίας τὴν γνώμην μου. Ἡ ἐνισχυμένη ἀναλογικὴ ἀποτελεῖ παγίδα ἔναντι τῆς ὁμαλῆς ἐξελίξεως τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν τῆς Χώρας. Ἀλλὰ πέραν αὐτῶν, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου ἐβασίσθη, διότι ἀφορᾷ τὴν συμμετοχὴν ἐπὶ τῶν δεδομένων τῶν τελευταίων ἐκλογῶν, ὡς ἐὰν αὐτὰ νὰ ἦσαν ἀμετακίνητα. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε —καὶ δὲ ἀμφιβάλλω, ὅτι ἡ πρόθεσίς της εἶναι εἰλικρινής, ὅπως καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰδικώτερον— νὰ δημιουργήσῃ διάδοχον ἐθνικόφρονα κατάστασιν, θὰ ἔπρεπε νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσοστὸν τῆς συμμετοχῆς εἰς τὴν βʹ κατανομὴν εἰς 20% καὶ νὰ ἀπήλειφε τὴν διάταξιν περὶ συνεργαζομένων Κομμάτων. Τότε καὶ μόνον αἱ δυνάμεις τοῦ Κέντρου θὰ συνενοῦντο. Τὸ Κέντρον πάσχει ἀπὸ προσωπικὰς διαφοράς. Μόνον προσωπικαὶ διαφοραὶ καὶ οὐχὶ ἰδεολογικαὶ τὸ χωρίζουν καὶ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον τὰς καλλιεργεῖ.

§54Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Τὶ πταίομεν ἡμεῖς, κ. συνάδελφε.

§55Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἐσεῖς πταίετε.

§56Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν καὶ τὸν παιδονόμον.

§57Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ διάδοχον κατάστασιν ἐθνικόφρονα, ἂς ἀφήσῃ τοὺς φαρισαϊσμοὺς καὶ ἂς ἐπιβάλῃ νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ὑποβοηθῇ τὴν διάσπασιν, ἀλλὰ νὰ καλλιεργῇ τὴν ἑνότητα τοῦ Κέντρου.

§58Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, λέτε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει διάδοχον κατάστασιν. Σᾶς ἐρωτῶ, διὰ ποῖον λόγον; Καλὰ κάθεται ἐκεῖ. Γνωρίζετε κανένα, ὁ ὁποῖος οἰκειοθελῶς φεύγει ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν;

§59Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ὑποτίθεται, ὅτι εἶναι ἐθνικὴ καὶ πρέπει νὰ τὴν ἐνδιαφέρῃ ἡ ἐθνικὴ διαδοχή. Ἐὰν ἀπολέσῃ τὴν πλειοψηφίαν, ὀφείλει νὰ ἔχῃ δημιουργημένην διάδοχον κατάστασιν, ἐὰν ὄντως σκέπτεται ἐθνικά. Εἶπον, ὅτι θὰ ὁμιλήσω μὲ εἰλικρίνειαν καὶ σᾶς λέγω, ὅτι νὰ ἀφήσετε καὶ ὑμεῖς τοὺς φαρισαϊσμούς, ὅτι προτιμᾶτε δῆθεν τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, διότι ἡ ἐνισχυμένη ἀναλογικὴ σᾶς συμφέρει. Κύριοι βουλευταί, αἱ παραχωρήσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδίᾳ ἡ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας προβλέπεται ἡ εἴσοδος καὶ τρίτου Κόμματος εἰς τὴν βʹ κατανομήν, ἀποβλέπουν εἰς τὴν δημιουργίαν ἀδελφοκτόνου πολέμου εἰς τὸ Κέντρον, ὁ ὁποῖος τελικῶς θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν συντριβήν των. Περιῆλθον τὴν ἐπαρχίαν καὶ διεπίστωσα, ὅτι εἶναι γενικὴ ἀξίωσις τοῦ λαοῦ νὰ ἐπιτευχθῇ ὁπωσδήποτε ἡ ἕνωσις τοῦ Κέντρου. Ἐπιθυμῶ νὰ θέσω εὐθέως τὸ ἐρώτημα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς φορέα τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς, ἐὰν ἐπιθυμῇ τὴν ἐπιβίωσιν τοῦ Κέντρου καὶ ἐὰν πράγματι ἐπιθυμῇ τοῦτο, διατὶ δὲν αὐξάνει τὸ ποσοστὸν τῆς εἰσόδου εἰς τὴν βʹ κατανομὴν εἰς 20% καὶ δὲν ἀπαλείφει τὴν διάταξιν περὶ συνεργασίας τῶν Κομμάτων; Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, δύναμαι νὰ συνάγω τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιδιώκει νὰ ὁδηγήσῃ τὸ Κέντρον εἰς τὴν καταστροφήν, ἀδιαφοροῦσα ἐὰν τελικῶς τοῦτο θὰ ἀποβῇ εἰς μεγίστην βλάβην τῆς Δημοκρατίας. Ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀναλογιζομένη τὰς εὐθύνας της ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους, θὰ ἀποσύρῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ὁδηγεῖ εὐθέως εἰς τὴν συντριβὴν τοῦ Κέντρου. Ὑπὸ τὰς παρούσας πολιτικὰς συνθήκας, μόνον ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ ἁπαλύνει τὰ πάθη καὶ σώζει τὴν Δημοκρατίαν.

§60Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ζαννῆν, καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν τελευταίαν περικοπὴν τῆς ὁμιλίας του, διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι εἰς ὡρισμένας φάσεις τῆς συζητήσεως καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ὡρισμένων ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑποβιβάζεται τὸ ἀπαραίτητον ποσοστὸν τῆς σοβαρότητος τῶν συζητήσεων. Ὁ κ. Ζαννῆς ἀπέδωσεν ἐνδεχομένην ὑπηρεσίαν εἰς τὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τοῦ Κέντρου, ἂν δὲν σπεύσῃ νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσοστὸν τῆς συμμετοχῆς τῶν Κομμάτων εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν εἰς 20% καὶ ἂν δὲν καταργήσῃ ἀμέσως τὸ δικαίωμα ὅπως συνασπισθοῦν. Εἶχα τὴν εὐκαιρίαν εἰς μίαν προηγουμένην συνεδρίασιν νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ἡ δυσχέρεια τοῦ διαλόγου μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, δὲν τοποθετεῖται ἁπλῶς εἰς τὴν πλειάδα τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ εἰς τὴν συχνὴν καὶ συνεχῆ ἐναλλαγὴν τῶν θέσεων τῶν Κομμάτων της, τὰ ὁποῖα μὲ μίαν εὐκολίαν καταπλήσσουσαν μεταβάλλει γνώμην ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην, ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ θέματος ὅπου ἀνεφέρθη ὁ κ. Ζαννῆς. Τοῦ ὑπενθυμίζω, ὅτι ἐπὶ τῶν βασικῶν αὐτῶν σημείων συνετελέσθησαν, σύμφωνα μὲ μίαν ἐξαγγελθεῖσαν ὑπόσχεσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐπαφαὶ αὐτοῦ μετὰ τῶν κ. Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ὑποτίθεται, ὅτι κήδονται ἐξ ἴσου μὲ τὸν κ. Ζαννῆν ὑπὲρ τοῦ Κέντρου καὶ οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον ὡρισμένας προτάσεις καὶ καθώρισαν ὡρισμένα ὅρια ποσοστῶν συμμετοχῆς τῶν Κομμάτων εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν, ἐκτιμῶντες πρὸς τοῦτο τὴν ὅλην κατάστασιν τῶν ἰδίων των Κομμάτων. Ὅπως θὰ ἐνθυμῆται ὁ κ. Ζαννῆς, τὰ Κόμματα προέτειναν ποσοστὸν 17%. Ἄν, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις ἐμφανιζομένη ὡς περισσότερον αἰσιόδοξος καὶ περισσότερον στοργικὴ ἔναντι τοῦ Κέντρου ἀπὸ τοὺς ἀρχηγοὺς αὐτοῦ, ἔφθανεν εἰς ποσοστὸν 20%, νὰ ἦσθε βέβαιοι, ὅτι ὅλοι σας θὰ εἴχατε ἐκραγῆ, ἀξιότιμοι συνάδελφοι τοῦ Κέντρου, εἰς μίαν κατηγορίαν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἴσως, μάλιστα δεδικαιολογημένην, τότε, ὅτι ἔσπευσε εἰς μίαν ἀνύψωσιν τῶν ποσοστῶν, ὥστε νὰ ἀποκλεισθῇ ἡ συμμετοχὴ οἱουδήποτε Κόμματος τοῦ Κέντρου εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Ὡρίσθη ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον τὸ ποσοστὸν 17%. Καὶ εἰσήλθομεν εἰς τὴν πρώτην φάσιν τῶν συζητήσεων, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξεδηλώθη καὶ προεισαγωγικῶς, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν, ἡ σύμφωνος ἄποψις τοῦ Κέντρου, ὅτι κατὰ πᾶσαν πιθανότητα δὲν πρόκειται νὰ συμμετάσχῃ τῆς δευτέρας κατανομῆς, διότι ὅπως ὑπεστήριξε καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, μὲ τὸ ποσοστὸν αὐτὸ τοῦ 17%, τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι θὰ συμμετάσχουν ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ ἡ Ε.Δ.Α. καὶ ἀμφίβολον λίαν, ἂν θὰ μετάσχῃ Κόμμα τοῦ Κέντρου. Κατόπιν τοῦ γενικοῦ κλίματος τοῦ πανικοῦ, ὁ ὁποῖος σᾶς κατέλαβε καὶ ἐδημιουργήθη ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης, ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ κ. Προέδρου αὐτῆς, ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ ὑποβιβάσῃ τὸ ποσοστὸν εἰς 15%. Καὶ ἐπειδὴ ὅπως πολὺ καλὰ γνωρίζετε καὶ παρὰ τὸν ὑποβιβασμόν, αἱ ἀνησυχίαι διετηροῦντο, ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ προσφέρῃ τὴν διάταξιν τῆς συμμετοχῆς καὶ τοῦ τρίτου Κόμματος, ἀδιακρίτως ποσοστοῦ τὸ ὁποῖον θὰ συγκεντρώσῃ. Ἐρωτῶ, ὅταν αὗται αἱ προσφοραὶ αἱ ὁποῖαι δὲν ἀπευθύνονται, βεβαίως, πρὸς τὴν Ε.Ρ.Ε. καὶ δὲν ἀποφασίζονται χάριν τῆς Ε.Δ.Α., ὅταν ὁ ὑποβιβασμὸς ἀπὸ 17 εἰς 15%, προσφέρεται πρὸς τὸ Κέντρον ἀποκλειστικῶς, ὅταν ἡ εἴσοδος τρίτου Κόμματος καὶ χωρὶς νὰ συγκεντρώνῃ τὸ ποσοστὸν 15% πρὸς εὐεργεσίαν τοῦ αὐτοῦ Κέντρου, καθιεροῦται, πῶς εἶναι τότε δυνατὸν νὰ ἀνέρχεσθε, μὲ ἀξιώσεις μάλιστα σοβαρότητος, ἐπὶ τοῦ βήματος αὐτοῦ, διὰ νὰ ὑποστηρίζετε, ὅτι αὐταί, ἀκριβῶς, αἱ παραχωρήσεις ἀποδεικνύουν δῆθεν τὴν ἐχθρότητά μας κατὰ τοῦ Κέντρου; Τὸ θέμα κατὰ ποῖον τρόπον τὴν αʹ ἢ βʹ ὑπὲρ αὐτοῦ διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἀξιοποιήσῃ τὸ Κέντρον, εἶναι ζήτημα οἰκογενειακῆς του ὑποθέσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ε.Ρ.Ε. νὰ ὑποχρεωθῇ εἰς καθοδήγησιν ἑνὸς ἑκάστου τῶν Κομμάτων τοῦ Κέντρου καὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν κοινοβουλευτικῶν του στελεχῶν, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἀξιοποιήσουν τὰς ὑπὲρ αὐτῶν διατάξεις. Πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σᾶς ἔλυσε ἀπὸ τοῦ βήματος τὴν ἀπορίαν. Προτείνεται 17%, συνεπῶς, τὰ δύο Κόμματα τοῦ Κέντρου 34%. Θέλετε νὰ κάμετε συνασπισμόν; Δὲν φθάνουν 25%, προτιμᾶτε συγχώνευσιν, δὲν φθάνει τὸ 15%, μόνον, διὰ τὴν δευτέραν κατανομήν. Τὶ ἄλλο θέλετε; Ἄν εὑρίσκεσθε εἰς σύγχυσιν ἐπικίνδυνον, ὥστε νὰ μὴ ἠμπορῆτε καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ ἁπλᾶ πράγματα νὰ ἐκτιμήσητε, τὶ σᾶς φταίει ἡ Κυβέρνησις καὶ πόθεν ἀρύεσθε τὸ δικαίωμα νὰ τῆς ἀποδίδετε ὑποκρισίαν; Ἄς προχωρήσῃ ὁ κ. συνάδελφος διὰ νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ τὶ εἴδους ὑποκρισίαν ἀποτελοῦν συγκεκριμέναι θυσίαι, αἱ ὁποῖαι πάντως δὲν γίνονται ὑπὲρ τοῦ κυβερνῶντος Κόμματος καὶ δὲν γίνονται, πρέπει νὰ ὁμολογήσω καὶ ὑπὲρ τῆς Ἀριστερᾶς. Διότι βάσει τῶν τελευταίων ἀποτελεσμάτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ἡ διάταξις νὰ μπῇ καὶ τρίτον Κόμμα γίνεται ὑπὲρ τῆς Ἀριστερᾶς. Οὔτε ὁ ὑποβιβασμὸς ἀπὸ 17% εἰς 15% προσφέρεται, βεβαίως, πρὸς τὴν Ε. Ρ.Ε., ἀλλὰ πρὸς ἐκείνους ποὺ ἀνησύχησαν δημοσίᾳ ἀπὸ τὸ 17%. Ἐὰν πρόκειται κατὰ τρόπον καλόπιστον νὰ συζητοῦμεν, νὰ μὴ ἀποδίδωμεν κακὴν πρόθεσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ χειρονομιῶν αὐταποδείκτου καλῆς πίστεως καὶ προθέσεως. Ἄν τὸ Κέντρον ἔχῃ δυσκολίας, τὰς ὁποίας ὁ κ. Ζαννῆς δημοσίᾳ ἐπισημαίνει, δυσκολίας προσωπικῶν φιλοδοξιῶν καὶ προσωπικῶν μικροτήτων ἐπ’ αὐτῶν τελευταία θὰ ἀνελάμβανε τὴν εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι, βεβαίως, ἀποκαρδιωτικὸν τὸ φαινόμενον διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κέντρου, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζεται κυβερνητικὴ εὐθύνη.

§61Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ὁ εὐφυέστατος καὶ πανοῦργος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, μετετώπισε τὸ θέμα αὐτό, ἀντὶ νὰ ἀπαντήσῃ εὐθέως εἰς ὅσα ἀνέφερα, προσποιούμενος, ὅτι δῆθεν ἀγνοεῖ τὴν ἐπικρατοῦσαν εἰς τὴν παράταξιν τοῦ Κέντρου κατάστασιν. Γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι εἰς τὴν πολιτικὴν 1 + 1 δὲν κάμνουν 2, ἀλλὰ 20. Ἡ Ἕνωσις τοῦ Κέντρου θὰ ἔχῃ ἀσφαλῶς αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα καὶ αὐτὸ ἀκριβῶς δὲν ἐπιθυμεῖ ἡ Κυβέρνησις.

§62Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Εἷς, τοὐλάχιστον ἐκ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων τοῦ Κέντρου υἱοθετῶν τὰς ἀπόψεις σας, θὰ ἔπρεπε νὰ κάμῃ μίαν πρότασιν. Κατὰ συνέπειαν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνατάμητε ψυχολογικῶς τὰς διαθέσεις ἑνὸς ἐκ τῶν Κομμάτων τοῦ Κέντρου.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βαλοῦρδος, ἔχει τὸν λόγον.

§64Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶχα τὴν πρόθεσιν νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα διὰ δευτέραν φοράν. Τὴν περασμένην, ὅμως, Πέμπτην ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ὅταν εὑρισκόμην εἰς τὸ τέρμα τῆς ὁμιλίας μου, εἰς ἕνα σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθην ἐπὶ ἑνὸς θέματος καθαρῶς προσωπικοῦ, διὰ τὸ ὁποῖον χωροφύλαξ ὡρισμένης περιοχῆς τῶν Ἀθηνῶν, ἐπενέβη καὶ ἐματαίωσε τὴν τέλεσιν βαπτίσεως ἐκ μέρους μου, ὁ Προεδρεύων κ. Καμβύσης, παρενέβη καὶ ἐχαρακτήρισε τὰ λεχθέντα ὑπ’ ἐμοῦ, ὡς παραμύθια. Κύριοι συνάδελφοι, ἂν ἀνεφέρθην εἰς αὐτὸ τὸ θέμα, εἶναι διὰ νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μεταχειρίζεται παντοῖα μέσα διὰ νὰ ἐπιτύχῃ εἰς τοὺς σκοπούς της. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι μετὰ τὴν πίεσιν, ἡ ὁποία ἠσκήθη εἰς βάρος τοῦ ὑποψηφίου κουμπάρου μου, ἠναγκάσθη οὗτος νὰ μὲ ἐπισκεφθῇ εἰς τὸ γραφεῖον μου διὰ νὰ μὲ παρακαλέσῃ νὰ συναινέσω εἰς τὴν ματαίωσιν τοῦ μυστηρίου, πρᾶγμα ποὺ ἐγένετο. Καὶ τὸ γεγονὸς αὐτὸ δὲν εἶναι μοναδικόν. Εἰς πρόσφατον περιοδείαν μου ἀνὰ τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας τῆς δευτέρας περιφερείας Ἀθηνῶν, ἐπληροφορήθην καὶ ἄλλα γεγονότα ποὺ συμβαίνουν. Συνήντησα γνωστὸν μου ἐργοστασιάρχην κλωστοϋφαντουργίας, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν, ὅτι κατὰ τὴν περυσινὴν ἐπίσκεψίν μας εἰς τὴν ἔκθεσιν Θεσσαλονίκης, μετὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως κ. Τσιριμώκου καὶ ἀπὸ τὴν στιγμὴν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐχαιρετίσαμεν αὐτὸν καὶ τὴν οἰκογενειάν του, ὑφίσταται συνεχεῖς ὀχλήσεις ἀπὸ τὴν Ἀστυνομίαν, ἡ ὁποία τοῦ ἐζήτησε τὰ στοιχεῖα κλπ. Ἐπίσης, ἀπὸ ἐπίσκεψίν μου εἰς τὰ Σούρμενα, ἐπληροφορήθην, ὅτι ἓν ἐκ τῶν 12 περιπτέρων ποὺ ὑπάρχουν εἰς Σούρμενα, ἐνοικιάσθη πρὸ 20μήνου εἰς τὴν κυρίαν Μαχαιροπούλου. Ἡ κυρία αὐτή, ἀπὸ τοὺς πρώτους πέντε μῆνες ἤρχισε νὰ δέχεται τὴν ἐπίσκεψιν χωροφυλάκων, οἱ ὁποῖοι διαρκῶς τὴν ἠπείλουν. Τῆς ἀφῄρεσαν τὸ δικαίωμα πωλήσεως διαφόρων εἰδῶν, λεμονάδων κλπ. καὶ τελικὰ μὲ ἀπειλὰς τῆς ἐζήτησαν νὰ κλείσῃ τὸ περίπτερον. Τέλος, μίαν πρωΐαν ἐστάθμευσεν ἓν αὐτοκίνητον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπέβαινον ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς, τὴν διέταξαν νὰ κλείσῃ τὸ περίπτερον καὶ τὴν μετέφεραν εἰς τὸ Ἀστυνομικὸν τμῆμα βιαίως. Ἐκεῖ ἡ γυναῖκα αὐτὴ κακοποιηθεῖσα ἐλιποθύμησε, παρέμεινεν ἐπὶ ἑξάωρον καὶ συνῆλθεν ἀπὸ συμπαράστασιν ἰατροῦ ζητηθέντος ὑπὸ τῆς Ἀστυνομίας καὶ κατόπιν ἀφέθη ἐλευθέρα. Τὰ ἐμπορεύματα τοῦ περιπτέρου ἐτοποθετήθησαν ὑπὸ τῆς Ἀστυνομίας ἐντὸς σάκκου καὶ παρεδόθησαν πρὸς τὸν γείτονα παντοπώλην πρὸς φύλαξιν. Πρὸς διαπίστωσιν τῶν καταγγελθέντων κατώρθωσα νὰ πάρω ἀντίγραφον μηνύσεως. Ἐν συνεχείᾳ, ἐπεσκέφθην τὸν διοικητὴν Χωροφυλακῆς, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν, ὅτι τὸ περίπτερον ἔκλεισε, διότι δὲν εἶχε τὴν ἀπαιτουμένην ἄδειαν μισθώσεως ἐγκεκριμένην ἀπὸ τὴν Διεύθυνσιν ἀναπήρων. Καὶ ἄλλα περίπτερα δὲν ἔχουν τὴν ἄδειαν αὐτὴν καί, ὅμως, λειτουργοῦν σιωπηρῶς. Καταγγέλλω τὰ ἀνωτέρω γεγονότα διὰ νὰ τονίσω, ὅτι δι’ αὐτῶν τῶν μέσων ποὺ μεταχειρίζεται ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθοῦν ἀδιάβλητοι ἐκλογαί. Ἂν, κύριοι συνάδελφοι, ἀναφέρωμαι εἰς αὐτὰ τὰ γεγονότα, ἀναφέρομαι διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δημιουργεῖ ἕνα κλῖμα φοβίας καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας νὰ βαδίσωμεν εἰς ἐλευθέρας ἐκλογάς. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου καὶ εἰδικῶς εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν βʹ ἐκλογικὴν περιφέρειαν Ἀθηνῶν, ἔχω νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν, ὡς βουλευτὴς τῆς βʹ περιφερείας Ἀθηνῶν, ὅτι ὑπάρχει μεγάλη ἀνισότης μεταξὺ τῶν βουλευτῶν τῶν ἐπαρχιῶν καὶ τῆς βʹ περιφερείας Ἀθηνῶν, ὡς πρὸς τὸ ἐκλογικὸν μέτρον. Ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν ἔρχονται βουλευταὶ μὲ 7.500 ψήφους, ἐνῷ ὁ βουλευτὴς βʹ περιφερείας Ἀθηνῶν, ἐκλέγεται μὲ 25.000 ψήφους. Τελειώνων, κ. συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ ἀπευθύνω μίαν ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τῆς ὁποίας παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποσύρῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, διότι εἶναι ἕνα νομοσχέδιον τραγελαφικὸν καὶ καλπονοθευτικόν. Δὲν ἔχει ἡ Κυβέρνησις παρὰ νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν της πρὸς τὴν Μέσην καὶ Ἄπω Ἀνατολήν, ὅπου ἐχρησιμοποίησαν τὰ αὐτὰ συστήματα, διὰ νὰ ἴδῃ τὰ ἀποτελέσματα, ὅπως ἡ Κορέα, Τουρκία, Περσία. Ὅλοι ἔχουν συλληφθῆ καὶ παραπεμφθῆ εἰς τὰ δικαστήρια. Ἐπανέρχομαι, λοιπόν, εἰς τὴν σύστασίν μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἂν ἔλθουν τὰ πράγματα, ὅπως σᾶς ἐξέθεσα, θὰ εἶναι πολὺ ἀργὰ δι’ αὐτήν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§66Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέρμα τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου καὶ εἶναι χρήσιμον νὰ συμπεράνωμεν ὅ,τι προέκυψεν ἀπὸ τὰς πολυημέρους συζητήσεις. Νομίζω, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν, δὲν εἶναι τόσον αἱ ἐπὶ μέρους διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ὅσον ἡ ἀρχὴ αὐτοῦ καὶ τὰ αἴτια τὰ ὁποῖα ἠνάγκασαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταθέσῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς καὶ οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἐζήτησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις τὴν κατάθεσιν νέου ἐκλογικοῦ νόμου. Τὸ ἐκλογικὸν νομοσχέδιον, κ. συνάδελφοι, εἶναι συνδεδεμένον μὲ τὸ πολιτικὸν πρόβλημα τῆς Χώρας ἀπὸ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ὁποίου ἐξαρτᾶται ἡ πολιτικὴ ἐξέλιξις τῆς Χώρας καὶ ἡ πολιτικὴ ὁμαλότης αὐτῆς. Ἐκ τῆς συζητήσεως καταλήγομεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀνατρέψῃ τὰς ἐπικρίσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι πράγματι, ὁ ἰσχύων ἐκλογικὸς νόμος εἶναι ἕνας ἐκλογικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος ἔφερε εἰς τὴν ἐξουσίαν τὴν Ε.Ρ.Ε. καίτοι ἐμειοψήφισε κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἀπὸ ἀπόψεως ψήφων. Εἶναι γεγονός, ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958 δὲν ἀνταπεκρίθησαν πρὸς τὴν πραγματικὴν ἐκλογικὴν δύναμιν ἑκάστου Κόμματος. Τοῦτο ἠνάγκασε τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταθέσῃ νέον ἐκλογικὸν νόμον. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον προέβλεπε τὸ πλειοψηφικόν, δηλαδὴ ἄλλο ἐκλογικὸν σύστημα ἀπὸ τὸ σύστημα τοῦ 1958 διὰ τὰς μεταπροσεχεῖς ἐκλογάς. Ἄρα ἀποδέχεται τὰς ἐναντίον του ἐπικρίσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἄλλως ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ ἐκλογικὸν σύστημα τοῦ 1958. Τὸ νομοσχέδιον περιέχει διάταξιν περὶ ἐπαναφορᾶς τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος, διότι ἡ Κυβέρνησις πιστεύει, ὅτι ἔχει ὀργανώσει τὸ Κράτος κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ ἐπικρατήσῃ εἰς τὰς ἐκλογάς. Ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει, ὅτι μὲ τὸν ἰσχύοντα νόμον ἐκέρδισε μὲ τὴν ψηφοκλοπὴν καὶ δὲν διστάζει νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ πάλιν τὰς κυριωτέρας διατάξεις αὐτοῦ, ὁδηγοῦσα τὸν τόπον εἰς νέαν πολιτικὴν ἀνωμαλίαν. Γνωρίζομεν, ὅτι ἰδιαιτέρως σήμερον ποὺ διέρχεται ἡ χώρα μας κρισίμους στιγμὰς, τόσον ἐσωτερικῶς, ὅσον καὶ διεθνῶς, τότε δύναται μία Κυβέρνησις νὰ ἐπιτύχῃ εἰς τὸ ἔργον της καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ κρίσιμα θέματα, ὅταν ἔχῃ εὐρεῖαν λαϊκὴν συμπαράστασιν, ἄλλως ἀπειλοῦνται ἀνωμαλίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀνατρέψουν τὰς ἐπιδιώξεις τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς βλάβην τῶν γενικωτέρων συμφερόντων τῆς χώρας. Ἐκ τῆς συζητήσεως μέχρι τῆς στιγμῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου καὶ ἐκ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα προσεκομίσθησαν ἀπὸ τοὺς ὁμιλήσαντας συναδέλφους, ἀποδεικνύεται, ὅτι κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958 εἴχαμε ἀνώμαλον ἐκδήλωσιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος, ἐφ’ ὅσον ὡς γνωστὸν ἐξελέγησαν βουλευταὶ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, χάρις εἰς τὰ ἐκλογικὰ τεχνάσματα τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ξεκαθαρίσῃ τὴν θέσιν της, ἐὰν ἔχει τὴν δύναμιν νὰ ἀναλάβῃ τὸ βάρος τῶν πολιτικῶν ἀνωμαλιῶν καὶ νὰ εἴπῃ, ἔχω τὴν πλειοψηφίαν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ψηφίζω ὁποιονδήποτε ἐκλογικὸν νόμον θέλω ἢ θὰ σταθμίσῃ τὰς εὐθύνας της καὶ θὰ φέρῃ ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ διευκολύνῃ πραγματικὰ τὴν ἐκπροσώπησιν ὅλων τῶν ἰδεολογικῶν τάσεων ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Ὁ ὑπὸ ψήφισιν νόμος εἶναι ἐξ ὁλοκλήρου πολωτικὸς ὡς καὶ ὁ προηγούμενος. Ἡ Κυβέρνησις προσεπάθησε νὰ στρέψῃ κυρίως τὴν προσοχήν μας εἰς ποσοστὸν συμμετοχῆς εἰς τὴν βʹ κατανομήν, διὰ νὰ ἐμφανισθῇ, ὅτι ἐξυπηρετεῖ δῆθεν τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ μᾶς εἶπεν ἑνωθῆτε διὰ νὰ φθάσετε εἰς τὸ ποσοστὸν αὐτό, ὥστε νὰ εἰσέλθετε εἰς τὴν βʹ κατανομήν. Σήμερον, κ. συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἑνώνωνται αἱ μάζαι κατ’ ἐπιταγήν. Ἴσως, αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διὰ τὴν ἡγεσίαν. Μὲ οἱονδήποτε νόμον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἕνωσις τῶν λαϊκῶν μαζῶν, μόνον ἐὰν ἐμφανισθῇ κομματικὸς ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος νὰ ἐμπνεύσῃ ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν λαὸν θὰ τὸν παρασύρῃ εἰς τὴν ἕνωσιν. Ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ διευκολύνῃ τὴν ἀβίαστον ἐκπροσώπησιν ὅλων τῶν λαϊκῶν τάσεων. Καὶ αὐτὸ δύναται νὰ γίνῃ μόνον διὰ τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος. Παρὰ ταῦτα ἡμεῖς ἐδέχθημεν τὸ αʹ ἐκλογικὸν σύστημα τοῦ 1951 ὡς ἕνα μίνιμουμ ὑποχωρήσεως, διότι αὐτὸ ἦτο ἕνα σύστημα ἀδιάβλητον καὶ εἰς τὴν ἀνύποπτον περίοδον ἐφαρμοσθὲν ἔφερεν ἀδιάβλητα ἀποτελέσματα. Ἀλλ’ ἰσχυρίσθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἰσηγήθη τὸ σύστημα τοῦτο, διότι ἡ Χώρα χρειάζεται νὰ ἀποκτήσῃ ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν μετὰ τὰς ἐκλογάς. Ἀλλὰ ἡ πεῖρα, κ. συνάδελφοι, ἀπέδειξεν, ὅτι ἰσχυραὶ Κυβερνήσεις δὲν δημιουργοῦνται μόνον μὲ τὸ πλειοψηφικόν. Ἰσχυραὶ Κυβερνήσεις δημιουργοῦνται καὶ μὲ τὸ ἀναλογικὸν σύστημα. Ἰσχυρὰς Κυβερνήσεις δημιουργεῖ ἡ ἐθνικὴ ἀνάγκη καὶ ὁ πατριωτισμὸς τῶν πολιτικῶν ἡγετῶν. Καὶ ἐνθυμούμεθα ὅλοι, ὅτι δὲν ἔλειψε ποτὲ ἀπὸ τοὺς ἐθνικοὺς ἡγέτας ὁ πατριωτισμὸς αὐτός. Καὶ ἐνθυμούμεθα ὅλοι, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον ποὺ ἡ Χώρα ἐσπαράσσετο ἀπὸ τὸν συμμοριτοπόλεμον, ἡ πανίσχυρος Κοινοβουλευτικὴ Κυβέρνησις τῆς Δεξιᾶς, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἐσωτερικὴν τάξιν καὶ ὁμαλότητα καὶ ἐχρειάσθη ἡ σύμπραξις τοῦ Κόμματος τοῦ Κέντρου. Σήμερον, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ διαφορετικὰ καὶ νὰ μὴ φέρῃ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς σκοπὸν νὰ μεταβάλῃ καὶ πάλιν τὴν μειοψηφίαν τῶν ἐκλογέων εἰς πλειοψηφίαν Κοινοβουλευτικήν. Τὸ γεγονὸς καὶ μόνον, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956 ἔλαβεν ὀλιγωτέρας ἕδρας ἀπὸ ὅσας εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958, καίτοι τὸ 1956 ἔλαβε σημαντικὰ ἀνώτερον ἀριθμὸν ψήφων, ἀποδεικνύει τὴν ὑφισταμένην πολιτικὴν ἀνωμαλίαν. Ἡ Κυβέρνησις ἀπέδειξε διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι δὲν πιστεύει εἰς κανένα ἐκλογικὸν νόμον, ἀλλὰ ἐκεῖνον ποὺ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν τῆς ἐπιτρέπει τὴν ψηφοκλοπήν, ἡ ὁποία θὰ τῆς ἐξασφαλίσῃ τὴν Κυβέρνησιν. Κατ’ ἀκολουθίαν δυνάμεθα νὰ καταλήξωμεν σήμερα εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ καὶ μὲ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἀφοῦ ἀρνεῖται νὰ δεχθῇ τὰς τροπολογίας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ ἐπιδιώκῃ τὴν νοθείαν τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ δεχθῇ τὰς προτάσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως περὶ συμμετοχῆς τῶν Κομμάτων εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν, περὶ τῆς ψήφου τοῦ στρατοῦ καὶ περὶ διαγραφῆς τῆς διατάξεως διὰ τὸ πλειοψηφικόν. Πρὸ ἡμερῶν, μᾶς εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ λάβῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ καταστήσουν ἀδιάβλητον τὴν ψῆφον τοῦ στρατεύματος. Δὲν παρῆλθον, ὅμως, κ. συνάδελφοι, παρὰ ἐλάχισται μόνον ἡμέραι καὶ συνάδελφος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἔφερεν εἰς τὴν δημοσιότητα ἔγγραφον τοῦ Ἐπιτελείου, διὰ τοῦ ὁποίου διαπιστώνονται καὶ ἀποδεικνύονται τὰ ἀντίθετα. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ξεκαθαρίσῃ τὴν θέσιν της. Ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς εἴπῃ ἂν ἀποτελῇ κατάστασιν ἢ Κόμμα. Ἐὰν ἀποτελῇ κατάστασιν καὶ νομίζει, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπηρεάζῃ διὰ τῆς κρατικῆς μηχανῆς καὶ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τὴν κοινὴν γνώμην. Ὀφείλει νὰ εἴπῃ καθαρὰ καὶ ν’ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας της, ὁπότε ἕκαστος ἐξ ἡμῶν θὰ τακτοποιήσῃ ἀνάλογα τὴν θέσιν του. Ἐὰν ἀντιστρόφως ἡ Κυβέρνησις πιστεύῃ, ὅτι εἶναι Κόμμα πολιτικὸν ἰσότιμον μὲ τὰ ἄλλα, ὀφείλει νὰ συμβάλλῃ εἰς τὴν ἀβίαστον ἐκδήλωσιν τοῦ φρονήματος τοῦ λαοῦ καὶ πρὸς τοῦτο θὰ πρέπει νὰ δεχθῇ τὰς τροπολογίας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου. Ἡ Κυβέρνησις μᾶς λέγει, ὅτι ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν πολιτικὴν σταθερότητα καὶ διὰ τὴν στερέωσιν τοῦ πολιτεύματος καὶ ἀφήνει τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι μόνον ἐκείνη τὸ στηρίζει. Τὸ πολίτευμα, κ. συνάδελφοι, τὸ στηρίζομεν ὅλοι ἀπὸ κοινοῦ καὶ δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ μονοπωλῇ τὴν ἐθνικοφροσύνην. Πρέπει, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις νὰ συνέλθῃ, διότι ἂν ἐξακολουθήσῃ νὰ πολιτεύεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, θὰ ἀντιληφθῇ πολὺ συντόμως, ὅτι πλανᾶται, διὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς πολιτικῆς της. (Χειροκροτήματα).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Κύρκος, ἔχει τὸν λόγον.

§68Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί! Ἡ ἐξέλιξις τῆς συζητήσεως καὶ ἰδίᾳ τὰς προτάσεις τὰς ὁποίας ἔκαμε ἐνώπιον τοῦ Σώματος ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καθὼς καὶ αἱ ἀγορεύσεις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου, μὲ φέρουν διὰ δευτέραν φορὰν εἰς τὸ βῆμα. Ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ἠκούσθησαν παρ’ ἀγαπητῶν καὶ διακεκριμένων συναδέλφων περίεργοι τινὲς θεωρίαι περὶ τῶν ὁποίων, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ κανεὶς θέσιν. Ἠκούσθη π.χ., ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνεται τὸ ἐθνικὸν της καθῆκον, ὀφείλει νὰ προετοιμάσῃ διάδοχον κατάστασιν. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν σημαίνει ἄλλο τι παρά, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θεωρήσῃ ἡ ἰδία ἐξηντλημένην τὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἀνεπαρκῆ ἑαυτήν, διὰ νὰ ἀνανεώσῃ τὴν ἐντολὴν καὶ ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ προπαρασκευάζει τὴν διάδοχον κατάστασιν.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τοιοῦτον τι δὲν συμβαίνει.

§70Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἀλλὰ ἐγὼ δὲν γνωρίζω, οὔτε εἰς τὴν ἰδικήν μας χώραν, ἀλλὰ οὔτε εἰς καμμίαν ἄλλην χώραν, οἰκειοθελῶς ἀποχωροῦσαν Κυβέρνησιν ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν. Ἡ ἐξουσία, κ. συνάδελφοι, εἶναι γυναῖκα καὶ δὲν γνωρίζω ἄνθρωπο παραδίδοντα τὴν γυναῖκα του, εἴτε καὶ τὴν ἐρωμένην του ἀκόμη, εἰς ἄλλον. Ἡ γυναῖκα κατακτᾶται καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἀνέλθουν εἰς τὴν ἐξουσίαν, ὀφείλουν νὰ τὴν κατακτήσουν, πρέπει αὐτὴν τὴν γυναῖκα νὰ τὴν κατακτήσουν καὶ νὰ τὴν κατακτήσουν ἀγωνιζόμενοι πρὸς τοῦτο.

§71Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ πρέπει νὰ ἀποκτήσουν ἐρωτικὴν ἀκτινοβολίαν καὶ ἐρωτικὴν ἱκανότητα.

§72Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν αὐτὸ εἶναι πάντοτε ἀπαραίτητον, δηλαδή, ἡ ἐρωτικὴ ἀκτινοβολία διὰ τὴν κατάκτησιν. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν σεξολογίαν, ἀλλὰ συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἔπρεπε νὰ λεχθοῦν αὐτὰ διὰ νὰ παύσῃ ἡ ἱστορία, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει ἡ ἰδία νὰ φροντίσῃ νὰ δημιουργήσῃ διάδοχον κατάστασιν. Ἀπὸ τὴν ἄλλην, ὅμως, πλευρὰν ἤκουσα μίαν φλογερὰν ἀποστροφὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου καὶ ἐπειδὴ ἐγὼ συμπίπτει νὰ κατέχω μίαν μικρὰν θέσιν εἰς τὴν Ἀριστερὰν τοῦ Κέντρου, ᾐσθάνθην, οὕτως εἰπεῖν, βαθεῖαν συγκίνησιν ἀπὸ τὴν φλογερὰν αὐτὴν ἀποστροφήν. «Συνεργασθῆτε, συνεργασθῆτε, λέγει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ κατακτήσητε σεῖς τὸ 35% ἢ τὸ 37% καὶ νὰ ἐπωφεληθῆτε σεῖς πλέον τῶν πλεονεκτημάτων τὰ ὁποῖα δίδει ὁ ὑπὸ συζήτησιν ἐκλογικὸς νόμος εἰς τὸ πλειοψηφοῦν Κόμμα». Καὶ περὶ μὲν τοῦ ἐνδιαφέροντος αὐτοῦ, ὅσον καὶ ἂν μᾶς συγκινῇ, βεβαίως, δὲν πρόκειται νὰ ἐνδιατρίψωμεν. Θὰ ἤθελα, ὅμως, νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἀνεπιγνώτως διὰ τῆς ἀποστροφῆς αὐτῆς ἀνετίναξεν ὁλόκληρον τὴν βάσιν καὶ τὰ ἄρθρα τοῦ σχεδίου νόμου, περὶ τοῦ ὁποίου συζητῶμεν. Διότι ποία εἶναι ἡ οὐσία τοῦ νόμου αὐτοῦ; Ἡ οὐσία εἶναι —ὅπως λέγεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς τὴν ἀναγνώσω— ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀποσκοπεῖ εἰς τὴν δημιουργίαν ὁμοιογενοῦς καὶ ἰσχυρᾶς Κυβερνήσεως. Ἐάν, λοιπόν, τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου στοιχοῦντα πρὸς αὐτὴν τὴν συγκινητικὴν ἔκκλησιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, συνεργασθοῦν καὶ ἀποκτήσουν τὸ 37% καὶ ἐξασφαλίσουν τὰ πλεονεκτήματα περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὶ γίνεται αὐτὴ ἡ περιβόητος ἰσχυρὰ καὶ ὁμοιογενὴς Κυβέρνησις; Θὰ ἔλθουν τὰ 4 Κόμματα τοῦ Κέντρου μὲ 160 βουλευτὰς καὶ θὰ σχηματίσουν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ τότε δὲν θὰ ὑπάρχῃ, οὔτε ὁμοιογενής, οὔτε ἰσχυρὰ —κατὰ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον καὶ κατὰ τὸν Κυβερνήτην, ὄχι κατ’ ἐμέ— Κυβέρνησις. Ἰδού, λοιπόν, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀποστροφὴ ἀνετίναξεν ἀπὸ βάσεως, ἀπὸ θεμελίων ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον καὶ διότι ἔτσι πράγματι εἶναι.

§73Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ ἔκκλησίς μου, ἡ ὁποία, βεβαίως, ἦτο ἁπλῆ ἔκκλησις καὶ εὐχή, διότι δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἀναμιγνύωμαι εἰς τὰ τοῦ Κέντρου, ἡ ἔκκλησίς μου δὲν ἀπέβλεπεν εἰς συρραφὴν δυνάμεων, ἀλλὰ εἰς δημιουργίαν πραγματικῆς καὶ ὀργανικῆς ἑνότητος. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἢ δὲν εἶναι δυνατόν, ἕτερον θέμα. Δὲν καλοῦμαι ἐγὼ νὰ τὸ κρίνω.

§74Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑποθέτω, ὅταν ἐκάματε αὐτὴν τὴν ἀποστροφὴν νὰ ἐννοούσατε τὴν συγχώνευσιν τῶν Κομμάτων τοῦ Κέντρου, διότι σεῖς κάλλιον ἐμοῦ γνωρίζετε, ὅτι ἡ ὕπαρξις τῶν Κομμάτων δὲν εἶναι προϊὸν οὔτε φιλοδοξιῶν τῶν Ἀρχηγῶν, οὔτε φιλοδοξιῶν τῶν στελεχῶν, ἀλλὰ εἶναι προϊὸν τῶν διαφορῶν τῶν προγραμματικῶν, αἱ ὁποῖαι χαρακτηρίζουν τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου. Ἐνδέχεται νὰ μὴ εἶναι βαθεῖαι αἱ διαφοραὶ αὐταί, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ παρουσιάζεται παρόμοιον φαινόμενον εἰς τὴν πολιτικὴν ζωήν, ὄχι μόνον τὴν ἰδικήν μας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν ὁλοκλήρου τοῦ Δυτικοῦ κόσμου. Καὶ βλέπετε καὶ ἐκεῖ νὰ ὑπάρχουν πλεῖστα ὅσα Κόμματα, τὰ ὁποῖα δὲν διαφέρουν οὐσιωδῶς μεταξύ των, πάντως, ὅμως, ὑπάρχουν μεταξύ των διαφοραί. Λοιπόν, δὲν ὑποθέτω νὰ ἦτο αὐτό. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὸ καὶ τὸ προβλεπόμενον ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον. Τὸ προβλεπόμενον ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἡ συνεργασία τῶν Κομμάτων. Ἀλλὰ ταῦτα λέγων δὲν ἐννοῶ νὰ ἀπαλλάξω τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ἔχει ὡς πρὸς τὴν πανουργίαν, ἡ ὁποία τῆς κατελογίσθη, διὰ νὰ καταστήσῃ δυσχερεστέραν τὴν θέσιν τῶν Κομμάτων τοῦ Κέντρου. Τὶ ἔννοιαν ἔχει, κ. συνάδελφοι, τὸ ποσοστὸν 25 καὶ 30%; Ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἓν ἐκ τῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου θέλει νὰ συμπράξῃ μὲ τὴν Ε.Ρ.Ε., ὁπότε τὸ ποσοστὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. ὡς αὐτοτελοῦς Κόμματος ἀπὸ 15% ἀνεβαίνει εἰς τὸ 25%, λόγῳ τοῦ συνασπισμοῦ, ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ὁ συνασπισμὸς αὐτὸς θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν; Καμμία ἀπολύτως. Διότι δὲν γνωρίζω τί θὰ ἀποδώσουν αἱ ἐκλογαὶ ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε., δὲν συμμερίζομαι τὴν αἰσιοδοξίαν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀντιθέτως μάλιστα. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἑνὸς κόμματος τοῦ Κέντρου συμπράττοντος μὲ τὴν Ε.Ρ.Ε., δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ὁ συνασπισμὸς αὐτὸς νὰ συγκεντρώσῃ τὸ 25% τῶν ψήφων καὶ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Ἐπίσης, ἐὰν ἓν ἐκ τῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου, ἔστω τὸ μικρότερον, τὸ θεωρούμενον ὡς μικρότερον, διότι δὲν ἔχομεν τὴν καταμέτρησιν, περὶ τῆς ὁποίας ἐγένετο λόγος, συμπράξῃ μὲ τὴν Ἀριστεράν, ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι καὶ ὁ συνασπισμὸς αὐτὸς θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν; Καὶ περὶ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, διότι ἡ Ε.Δ.Α. μόνη της συνεκέντρωσε τὸ 1958 25%, συμπράττοντος καὶ ἑνὸς Κόμματος τοῦ Κέντρου, μὲ τὴν Ε.Δ.Α., ἔστω τοῦ μικροτέρου, τοῦ θεωρουμένου τοὐλάχιστον ὡς μικροτέρου, καὶ ὁ συνασπισμὸς αὐτὸς θὰ συγκεντρώσῃ ἀσφαλῶς τὸ 25%.

§75Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Ὁ μὲν πρῶτος ἰσχυρισμός σας εἶναι ἀτράνταχτος, δὲν ὑπάρχει περίπτωσις νὰ μὴ συγκεντρώσωμεν, ἐν περιπτώσει συνασπισμοῦ, τοὐλάχιστον 50%. Ὁ δεύτερος ἰσχυρισμὸς δὲν εἶναι δυνατὸν πλήρως νὰ σταθῇ, διατί; Διότι, ἡ Ε.Δ.Α. εὑρίσκεται εἰς τὰ ὅρια, εἶχε 24 καὶ τόσον τοῖς ἑκατόν, δὲν γνωρίζει, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ, οἱανδήποτε ὀργάνωσιν καὶ ἐὰν ἔχῃ, ποία θὰ εἶναι ἡ ἔκβασις ἡ ἀριθμητικὴ μιᾶς συνεργασίας μὲ οἱονδήποτε κόμμα τοῦ Κέντρου, διότι πιθανὸν τὸ κόμμα τοῦ Κέντρου, τὸ ὁποῖον θὰ συνεργασθῇ μετὰ τῆς Ε.Δ.Α., νὰ ἀπολέσῃ ὅλους ἢ ἕνα μεγάλο μέρος τῶν ὀπαδῶν του. Ἑπομένως, θὰ προσέξῃ πολύ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακινδυνεύσῃ, εὐκόλως, οἱονδήποτε συνασπισμόν.

§76Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ πιστεύω, ὄχι χάριν ἐμοῦ, χάριν ὑμῶν, ὅτι αὐτὸ τὸ δεύτερον τὸ λέγετε μὲν ἀλλὰ δὲν τὸ πιστεύετε καὶ ὅτι ἐξ ἴσου ἀτράνταχτον εἶναι καὶ τὸ πρῶτον καὶ τὸ δεύτερον σκέλος τοῦ συλλογισμοῦ μου. Ἑπομένως, τὸ 25% διὰ τὸν συνασπισμὸν δύο κομμάτων καὶ τὸ 30% διὰ τὸν συνασπισμὸν τριῶν κομμάτων, στρέφεται εὐθέως ἐναντίον τοῦ Κέντρου. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ νομίζω, ὅτι ὄχι διότι ἔχει καμμίαν ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις, ὄχι δι’ αὐτό, ἀλλὰ διὰ νὰ παρασχεθῇ εἰς τὸν λαὸν ἡ δυνατότης νὰ ἐκφράσῃ τὴν θέλησίν του ὅπως ὁ ἴδιος ἐπιθυμεῖ, αὐτὰ τὰ ποσοστὰ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐλαττωθοῦν. Ἀλλὰ ἐγώ, κ. συνάδελφοι, προχωρῶν περαιτέρω, θὰ ἀπηύθυνα πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὸ ἑξῆς ἐρώτημα: Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον κατηγγέλθη καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ καταγγέλλεται καὶ μετὰ τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατηγγέλθη καὶ καταγγέλλεται ὡς καλπονοθευτικόν, ὡς λαθροχειρικόν, ὡς λωποδυτικόν, ὡς ληστρικόν. Αὐτοὶ δὲν εἶναι ἰδικοί μου χαρακτηρισμοί, ἀλλὰ χαρακτηρισμοί, οἱ ὁποῖοι γίνονται ἀπὸ ὅλον τὸν κόσμον. Καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἔγιναν καὶ καθημερινῶς ἀναγράφονται, εἰς τὰς ἀντιπολιτευομένας ἐφημερίδας, καὶ δημιουργοῦν μίαν ἐντύπωσιν εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Γεννᾶται, λοιπόν, εἰς ἐμὲ τὸ ἐρώτημα, ἔχοντα ὑπ’ ὄψει μου ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δηλαδὴ μετὰ τὴν προσθήκην τοῦ σὺν 1 καὶ μετὰ τὴν αὐτοδικαίαν εἴσοδον εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν τοῦ τρίτου κατὰ σειρὰν κόμματος, ἀνεξαρτήτως ποσοστοῦ, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐφάπτεται, δὲν εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ἐφάπτεται, εἶπεν, ὅτι προσεγγίζει πάρα πολὺ πρὸς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Ἐρωτῶ, λοιπόν, τὸ ἑξῆς: Διὰ ποῖον λόγον προτιμᾷ ἡ Κυβέρνησις νὰ καταγγέλλεται, δημοσίᾳ, ὅτι διὰ τῆς πλειοψηφίας της ἐπιχειρεῖ νὰ ψηφίσῃ ἕνα λωποδυτικόν, ἕνα λαθροχειρικόν, ἕνα ληστρικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ βιάσῃ τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ δὲν καταφεύγει εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν;

§77Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Μοῦ ἐπιτρέπετε τὴν ἀπάντησιν; Ἐὰν εἴχατε δίκαιον, θὰ ἔπρεπε τότε νὰ ἐγκαινιασθῇ εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῶν χωρῶν ἡ ἑξῆς ἀρχή: Νὰ λέγῃ κἄποιος, χωρὶς αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγει νὰ ἔχῃ καὶ τὴν παραμικρὰν βάσιν, ὅτι κἄτι τι εἶναι λωποδυτικὸν διὰ νὰ μεταβάλλεται ἀμέσως ἡ πολιτικὴ ζωὴ συμφώνως πρὸς τὰς ἐπιθυμίας αὐτοῦ τοῦ παραλογιζομένου. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ παραδεχθῇ αὐτὴν τὴν ἀρχήν. Αὐτὴ θὰ ἀνέτρεπεν αὐτὸ τοῦτο τὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα. Οἱαδήποτε πλειοψηφία θὰ ἔπρεπε μόλις οἱοσδήποτε καλῆς πίστεως, ἀλλὰ παραλογιζόμενος ἢ κακῆς πίστεως ἄνθρωπος προέβαινεν εἰς τοιούτου εἴδους διατυπώσεις, νὰ ὑποχωρῇ, νὰ ἐγκαταλείπῃ πᾶσαν ὀρθὴν κατεύθυνσιν καὶ πᾶν ὀρθὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον εἰσηγεῖται καὶ νὰ προσχωρῇ εἰς τὴν ἄποψιν ἐκείνου, ὁ ὁποῖος προβαίνει εἰς τὴν ἐκτόξευσιν ἑνὸς παραλόγου χαρακτηρισμοῦ. Νομίζω, ὅτι τότε δὲν θὰ εἴχομεν πλέον πολίτευμα, δὲν θὰ εἴχομεν δημοκρατίαν, ἀλλὰ θὰ εἴχομεν μίαν παράδοξον κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἐπεκράτει ὁ ἑκάστοτε ἐφευρίσκων καὶ ἐκτοξεύων μίαν ὕβριν καὶ μίαν κατηγορίαν.

§78Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διατί θέλετε νὰ μὲ ὑπολάβετε τόσον ἀφελῆ, ὥστε νὰ λέγω πράγματα σὰν αὐτά, τὰ ὁποῖα εἴπατε σεῖς καὶ μοῦ ἀπεδώσατε, ὅτι τὰ εἶπον. Εἴπατε, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχει πολίτευμα, ὅταν οἱοσδήποτε βγαίνει καὶ λέγει, ὅτι αὐτὸς ὁ νόμος εἶναι τοιοῦτος ἢ τοιοῦτος. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται ἐδῶ; Ἐδῶ ὑπάρχει μία παράταξις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐκπροσωποῦσα κατὰ τὸ τεκμήριον τοῦ 1958 τὸ ἀναμφισβήτητον 60% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Παράταξις κοινοβουλευτική, παράταξις ἐξωκοινοβουλευτικὴ μὲ τὸν τύπον της, μὲ τὰ ὄργανά της, μὲ τὰ περιοδικά της κλπ., μὲ ὅλα τὰ παρ’ αὐτῆς διατιθέμενα μέσα διαφωτίσεως, ἡ ὁποία, παράταξις, ὁμοθύμως καταγγέλλει τὸ νομοσχέδιον καὶ μετὰ τὰς τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἐξηναγκάσθη νὰ φέρῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀκριβῶς, διότι ἐξετίμησε τὴν ἀκρίβειαν ἐκείνων τὰ ὁποῖα καταγγέλλονται. Ἑπομένως, διὰ ποῖον λόγον ἐξακολουθεῖτε, ἐφ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον προσεγγίζει τόσον πολὺ πρὸς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, ὅπως σεῖς ἐδέχθητε, διὰ ποῖον λόγον ἐξακολουθεῖτε νὰ κρατᾶτε αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον; Εἰλικρινῶς, θέτω αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, δὲν τὸ θέτω ὡς σχῆμα λόγου, τὸ θέτω εἰλικρινῶς. Ἐὰν ἤμην εἰς τὴν θέσιν σας θὰ ἔλεγον: Τί θέλετε, ἁπλῆν ἀναλογικήν; Μάλιστα. Θὰ ἔχετε ἁπλῆν ἀναλογικήν. Θέλετε ποσοστὸν 10%; Θὰ ἔχετε ποσοστὸν 10%. Διατί παρακαλῶ; Τί εἶχον νὰ χάσω, ἐγώ, ὅταν θὰ ἔλεγον αὐτά; Ὅταν ἐγὼ ὁ ἴδιος ἀναγνωρίζω ἐπισήμως, ὅτι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ μία ἁπλῆ ἀναλογική; Διὰ ποῖον λόγον, λοιπόν, θὰ ἔδιδα εἰς τοὺς ἀντιπάλους μου αὐτὰ τὰ τεράστια ὅπλα νὰ μὲ καταγγέλλουν; Τί σημαίνει αὐτό; Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ὁ ἰσχυρισμός σας, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐφάπτεται πλέον πρὸς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, εἶναι ἰσχυρισμὸς ἀνακριβής, σκοπίμως λεγόμενος, διὰ νὰ θολώσῃ τὰ νερὰ καὶ ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀντιθέτως ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς λέγεται, ὅτι ἡ δευτέρα κατανομή, γινομένη κατὰ τὸν τρόπον, ποὺ προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, καὶ ὄχι κατὰ τὸν ἄλλον, τὸν ζητούμενον ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, καὶ ὅτι ἡ ἀπειλὴ τοῦ πλειοψηφικοῦ καὶ ὅσα ἄλλα καταγγέλλονται δὲν εἶναι τόσον ἀβάσιμα, ὅσον ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν αὐτὰ ἦσαν ἀνύπαρκτα καὶ ἀνυπόστατα, δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἔκαμεν αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξα, ὥστε νὰ ἐνισχυθῇ, ἠθικῶς, μέσα εἰς τὴν μάζαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι ἀκριβῶς ἀποβλέπει νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τοὺς ἀντιπάλους τὰ ἠθικὰ ὅπλα, μὲ τὰ ὁποῖα ἐννοοῦν νὰ τὴν καταπολεμήσουν. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ εἴπω δύο λέξεις ἐντὸς τοῦ βασικοῦ θέματος τοῦ πλειοψηφικοῦ καὶ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Εἰς τὴν πρώτην ἀγόρευσίν μου, ἀπέδειξα, ὅτι ὁσάκις ἴσχυσε τὸ πλειοψηφικὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα — καὶ ἀνέφερον μίαν πρὸς μίαν τὰς περιπτώσεις αὐτὰς ἀπὸ τὸ 1920 μέχρι τοῦ 1952 —, οὐδέποτε εἴχομεν μονοκομματικὴν κυβέρνησιν καὶ δὲν ὑπῆρξε μία φωνή, ἡ ὁποία νὰ ἐπανορθώσῃ τυχὸν ὑπάρχουσαν ἀνακρίβειαν εἰς τὸν ἰσχυρισμὸν αὐτόν. Τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶναι παρὼν καὶ παρακαλῶ ὅλους ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας, νὰ μοῦ εἰπῆτε, ἐὰν αὐτὴ ἡ ἀπαρίθμησις τῶν ἱστορικῶν γεγονότων, τὴν ὁποίαν ἀνέφερον εἰς τὴν πρώτην μου ἀγόρευσιν, εἶναι ἀκριβής, ἢ δὲν εἶναι ἀκριβής.

§79Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβής.

§80Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἀλλά, ἐὰν τὸ πλειοψηφικὸν ἐδοκιμάσθη, ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον τεσσαρακονταετίαν καὶ δὲν ἀπέδωσε μονοκομματικὴν Κυβέρνησιν, διὰ ποῖον λόγον θέλετε νὰ εἰσαγάγητε εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὴν τὴν διάταξιν περὶ πλειοψηφικοῦ; Ἀλλά, πέραν αὐτοῦ, τὸ πλειοψηφικὸν ἐδημιούργησε πάντοτε κατάστασιν διχασμοῦ μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἀντιστρόφως ἡ ἀναλογικὴ ἐκλήθη ὡς θεράπων ἰατρὸς διὰ νὰ θεραπεύσῃ αὐτὴν τὴν κατάστασιν τοῦ διχασμοῦ. Καὶ πράγματι τὴν ἐθεράπευσε τὸ 1926. Τὸ 1926, ὁπότε ἦσαν πρόσφατα συνταρακτικὰ περιστατικὰ καὶ τὸ 1946, ὁπότε ἦσαν καὶ πάλιν πρόσφατα συνταρακτικὰ περιστατικά. Ἀλλὰ θὰ προσέθετον καὶ κἄτι ἀκόμη: Διὰ ποῖον λόγον θὰ ἀποστῶμεν ἀπὸ αὐτά, τὰ ὁποῖα ὡς πρὸς τὸ ἐκλογικὸν ζήτημα, συμβαίνουν εἰς ὁλόκληρον τὴν Δύσιν, τήν, κατὰ τὴν ἰδικήν μας περὶ δημοκρατίας ἀντίληψιν, κυβερνωμένην; Πολλὰς φορὰς ἐλέχθη ἐδῶ, ὅτι ὑπάρχει τὸ πλειοψηφικὸν εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Δὲν ὑπάρχει ταύτης μεγαλυτέρα ἀνακρίβεια. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν ὑπάρχει ἀκριβῶς ἡ ἀναλογική. Διατί; Διότι ἐκεῖ ἰσχύει τὸ μονοεδρικὸν σύστημα, ὑπάρχει τὸ μονοεδρικὸν σύστημα. Τί πλειοψηφικὸν μοῦ λέγετε; Περὶ ποίας ὑπάρξεως πλειοψηφικοῦ ὁμιλεῖτε διὰ τὴν Μεγάλην Βρετανίαν, ὅταν ὑπάρχει τὸ μονοεδρικὸν σύστημα; Ὅταν ἡμεῖς, ἐδῶ, ἔχομεν μίαν περιφέρειαν, ἡ ὁποία ἐκλέγει μόνον ἕνα βουλευτὴν τί κάμομεν; Διαιροῦμεν διὰ τοῦ 2. Βγαίνει τὸ 50%. Ὅποιος παίρνει τὸ 50%, παίρνει τὴν ἕδραν. Εἰς τὴν ἀναλογικήν, δηλαδή, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος παίρνει τὸ 50% παίρνει τὴν ἕδραν. Καὶ ἐκεῖ παίρνει τὴν ἕδραν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος παίρνει τὴν σχετικὴν πλειοψηφίαν. Διότι, ἡ ἀναλογικὴ δὲν ἀπαρνεῖται τὸν νόμον τῆς πλειοψηφίας. Ποιὸς τὸ ὑπεστήριξε; Δὲν ἀπαρνεῖται τὸν νόμον τῆς πλειοψηφίας, ὅταν, εἰς μίαν δεδομένην περιφέρειαν, τὸ Α κόμμα συγκεντρώνει τὸ 40%, δὲν παίρνει τὸ 40% τῶν ἑδρῶν; Ἀπαρνεῖται ἡ ἀναλογικὴ τὸν νόμον τῆς πλειοψηφίας; Ὄχι. Ἀντιθέτως, συντελεῖ εἰς τὴν εὐρυθμοτέραν λειτουργίαν τοῦ νόμου τῆς πλειοψηφίας. Ἐὰν εἴχωμεν μονοεδρικὸν σύστημα, κανεὶς δὲν θὰ συνεζήτει, οὔτε περὶ ἀναλογικῆς, οὔτε περὶ πλειοψηφικοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἤθελα νὰ εἴπω αὐτὰ τὰ ὀλίγα διὰ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ ἑξῆς: Δὲν λέγω, ὅσα εἶπον, ἀγόμενος ἀπὸ οἱανδήποτε κομματικὴν βλέψιν, καθόλου. Ἀγωνίζομαι ἐπὶ 40 χρόνια διὰ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, διότι πιστεύω εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Καὶ σᾶς λέγομεν ἡμεῖς, ἡ παράταξις τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι συνειργάσθησαν τὸ 1958 μὲ τὴν Ε.Δ.Α., σᾶς λέγομεν: Κύριοι: Δὲν θέλομεν βουλευτὰς μὲ ξένας ψήφους. Θέλομεν βουλευτὰς μόνον μὲ τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας θὰ μᾶς δώσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Εἴπατέ το καὶ σεῖς αὐτό. Δὲν τὸ λέγετε. Εἶπε, προχθές, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα ὁ ἀξιότιμος κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α., ὅτι αὐταὶ αἱ δύο τροπολογίαι τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, μόνον τὴν Ε.Δ.Α. ἐνοχλοῦν καὶ δι’ αὐτὸ ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα πελιδνὸς ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α. Καὶ ἐκραύγασα ἀπὸ τὴν θέσιν μου, κραυγὴν μεγάλην καὶ πηγαίαν: «Δώσατε τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν διὰ νὰ τοὺς κάμετε πελιδνοτέρους». Ἐλέχθη, ὅτι τὸ εἰσαγόμενον διὰ τοῦ νομοσχεδίου σύστημα μᾶς ἐνισχύει, μᾶς πριμοδοτεῖ. Καὶ εἶναι ἀληθές. Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν θέλομεν πριμοδότησιν, θέλομεν νὰ πάρωμεν τὸν ἀριθμὸν βουλευτῶν, τοὺς ὁποίους μᾶς δίδει ἡ δύναμις ἡ λαϊκή, τὴν ὁποίαν θὰ συγκεντρώσωμεν. Εἴπατε καὶ σεῖς τὸ ἴδιο. Σεῖς δὲν τὸ λέγετε. Σᾶς παρακαλῶ. Εἴπατε τὸ ἴδιον. Σεῖς, ὅμως, λέγετε, ἀντιθέτως, θέλομεν νὰ βγάλωμεν βουλευτὰς μὲ τὰς ξένας ψήφους.

§81Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Κύριε Κύρκο, κάμνετε ἐπανειλημμένας προσκλήσεις, προκλήσεις καὶ ἐκκλήσεις. Σᾶς λέγω, λοιπόν, ὅτι δὲν θὰ εἴπωμεν αὐτό, τὸ ὁποῖον ζητεῖτε νὰ εἴπωμεν. Διατί;...

§82Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν.

§83Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Θὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω. Ὅσον ἀφορᾷ ὑμᾶς προσωπικῶς, δὲν θέλω νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι μετέχετε τῆς νοοτροπίας περὶ τῆς ὁποίας ἀμέσως θὰ ὁμιλήσω. Ἀλλά, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ε.Δ.Α. καὶ εἰδικώτερον τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὸ κόμμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου βασίζεται ἡ Ε.Δ.Α., τὰ πράγματα ἔχουν ὡς ἑξῆς: Λέγουν — καὶ λέγουν εἰλικρινῶς — ὅτι θέλουν τὴν ἀναλογικὴν ἔστω καὶ ἐὰν διὰ τῆς ἀναλογικῆς θὰ ἀποκτήσουν ὀλιγωτέρας ἕδρας, διότι, ἁπλούστατα, θέλουν νὰ ἴδουν, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον διεσπασμένην εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τὴν ἐθνικὴν παράταξιν. Θέλουν νὰ μειώσουν τὴν δυνατότητα σταθερῶν, ἐν τῇ χώρᾳ, Κυβερνήσεων καὶ θέλουν νὰ μειώσουν, οὕτω, τὴν δυνατότητα ἐπιτυχοῦς διακυβερνήσεως τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πλευρᾶς).

§84Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤδη μόνος σας ἀνεγνωρίσατε εἰς τὴν προηγουμένην σας ἀγόρευσιν, ὄχι ἀπόψε, ὅτι αὐτὸ τὸ σύστημα μετὰ τὰς τροποποιήσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, προσεγγίζει πάρα πολὺ εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν.

§85Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Ἀλλὰ δὲν φθάνομεν μέχρι τοῦ σημείου...

§86Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Τὸ ἐκάματε αὐτὸ διὰ νὰ ἱκανοποιήσητε τὸν ὑποκάρδιον πόθον τῆς Ἀριστερᾶς νὰ ἴδῃ διασπωμένας τὰς ἐθνικάς, ὅπως τὰς λέγετε, σεῖς, δυνάμεις καὶ νὰ ἴδῃ ἡ Ἀριστερὰ ἐξασφαλιζομένην, οὕτως εἰπεῖν, τὴν ἀκυβερνησίαν τῆς χώρας; Δι’ αὐτὸ τὸ ἐκάματε;

§87Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Δι’ αὐτὸ δὲν φθάνομεν μέχρι τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Ἐδώσαμεν εἰς τὸ σύστημα τῆς ἐνισχυμένης κατὰ 80% μορφὴν ἁπλῆς ἀναλογικῆς, διετηρήσαμεν, ὅμως, ἕνα στενὸν περιθώριον πριμοδοτήσεως, ἀναγκαίας, διὰ νὰ μὴ καταστῇ ἀδύνατος ἡ ὕπαρξις ἰσχυροῦ ἐν τῇ Βουλῇ κόμματος, ἀπολύτου πλειοψηφίας, ἑνὸς κόμματος καὶ ἑπομένως σταθερᾶς Κυβερνήσεως, ὑπὸ προϋποθέσεις ὅμως, αἱ ὁποῖαι βεβαίως ἀπὸ ἀπόψεως ἐκλογικῶν δυνατοτήτων ἐμειώθησαν. Πρέπει νὰ εἶναι πολὺ περισσότερον ηὐξημένη ἡ δύναμις τοῦ κόμματος, τὸ ὁποῖον θὰ διεκδικήσῃ τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας. Δὲν ἐφθάσαμεν, ὅμως, καὶ μέχρι πλήρους υἱοθετήσεως τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, ἡ ὁποία, εἰς ἄλλας περιστάσεις, δυνατὸν νὰ ἦτο καλή. Ὅπως εἶπον καὶ χθές, δὲν εἴμεθα δογματικῶς κεκηρυγμένοι ἐναντίον της, ἀλλ’ εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν δὲν συμφέρει ἐθνικῶς. Ὁ τόπος χρειάζεται σταθερὰν Κυβέρνησιν. Δημιουργοῦμεν, ἑπομένως, ἕνα κρᾶμα, τὸ ὁποῖον κατὰ 80% περίπου εἶναι ἁπλῆ ἀναλογικὴ καὶ κατὰ 20% εἶναι ἐνίσχυσις τῶν μεγαλυτέρων κομμάτων — καὶ δὴ τριῶν, ἐνδεχομένως καὶ τεσσάρων. Θὰ παρακαλέσω, πάντως, νὰ μὴ θεωρηθῇ ἡ ἀπάντησίς μου ὡς ἀφορμὴ νέας ἀγορεύσεως τοῦ κ. συναδέλφου.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κύρκο, καὶ ἐγὼ σᾶς παρακαλῶ νὰ τελειώσετε.

§89Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Θὰ ἔλεγον εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τὰ ἑξῆς: Ὅτι αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν, ἢ εἶναι προϊὸν πλάνης ἢ εἶναι πρόφασις. Διότι, ὁ ἴδιος γνωρίζει πολὺ καλά, ὅτι τὸ 1946 — καὶ χαίρω πολὺ διότι εἶναι παρὼν καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, τὸ 1946, μὲ ἁπλουστάτην ἀναλογικήν, διὰ νὰ κατέλθουν μετά τινος ἐπιτυχίας εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, ἠναγκάσθησαν τρία κόμματα, τὸ κόμμα τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου, «Ἐθνικὸν Ἑνωτικὸν Κόμμα», τὸ κόμμα τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, «Κόμμα Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων», καὶ τὸ κόμμα τοῦ κ. Γ. Παπανδρέου, τότε Ἀρχηγοῦ τοῦ «Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος», νὰ συνασπισθοῦν καὶ κατῆλθον εἰς τὰς ἐκλογὰς εἰς κοινοὺς συνασπισμοὺς — διατί; Διότι εἶχον βαθεῖαν πεποίθησιν, ὅτι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἦτο δυνατὸν νὰ συγκεντρώσουν μίαν, κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον, σημαντικὴν λαϊκὴν δύναμιν. Τώρα δηλαδή, κατὰ τί μετεβλήθη ἡ ἁπλῆ ἀναλογική, ὥστε, ὑπαρχόντων σήμερον πολὺ ὀλιγωτέρων κομμάτων ἀπὸ τὴν σωρείαν τῶν κομμάτων ποὺ ὑπῆρχον τὸ 1946, νὰ ὑπάρχῃ ὁ φόβος τῆς τοιαύτης καὶ τοσαύτης διασπάσεως τῶν ἐθνικοφρόνων, ὡς λέγει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος, δυνάμεων, ὥστε νὰ καταστῇ ἀδύνατος ἡ διακυβέρνησις τῆς χώρας;

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Η. Σακκαλῆς.

§91Η. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἤδη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, πρέπει νὰ θεωρῆται ἐξηντλημένη καὶ ἀναγνωρίζων τὴν μεγάλην κόπωσιν τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας, θὰ προσπαθήσω νὰ διατυπώσω τὰς σκέψεις μου κατὰ τὸν συντομώτερον τρόπον. Σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι πῶς ἡ Κυβέρνησις τὴν αὔριον θὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπιζήσῃ ἀπὸ σήμερον καὶ πῶς δὲν ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν μεθαύριον. Ἀπόδειξις, ὅτι ἀποφεύγει μὲ πάντα τρόπον νὰ δώσῃ διὰ τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ τὴν νόμιμον διέξοδον εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Οὕτω παρεμποδίζει, διὰ τῆς πλειοψηφίας της, τὴν διατήρησιν τῆς συνοχῆς τῶν μεγαλυτέρων κομμάτων καὶ καταπνίγει τὴν δυνατότητα δημιουργίας νέας πολιτικῆς ἡγεσίας. Ἡ Κυβέρνησις ἀποφεύγει, διὰ τῆς πλειοψηφίας της, νὰ δώσῃ δύο ἰσχυρὰς πολιτικὰς οἰκογενείας μακρὰν τῆς Ε. Δ.Α. Καὶ ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διατιμᾷ τὰ κόμματα ὄχι μόνον κατ’ ἀξίαν, ἀλλὰ καὶ νὰ τὰ ὑποχρεώνῃ εἰς καταβολὴν ἀσφαλίστρων ὑποτελείας. Καὶ ἰδοὺ ἡ διατίμησις: Ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔχουσα τὴν μεγαλυτέραν δύναμιν εἶναι βεβαία, ὅτι θὰ ὑπερακοντίσῃ τὸ 30%. Συνεπῶς τίθεται ἐκτὸς διατιμήσεως καὶ οὐδὲν καλεῖται νὰ προσφέρῃ εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, παρὰ ζητεῖ νὰ εἰσπράξῃ τὸν φόρον τῆς ὑποτελείας ἀπὸ τὰ μικρότερα κόμματα. Ἡ Ε.Δ.Α. μὲ τὸ 25% εὑρίσκεται περίπου εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην συνεργασίας. Τὰ ἄλλα κόμματα, διὰ νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν βʹ κατανομὴν ἔχουν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσουν 15% φόρον ὑποτελείας. Ἀλλὰ καμμίαν διαφορὰν δὲν ἔχει ἀπὸ τὴν Ε.Ρ.Ε. ἢ τὴν Ε.Δ.Α., ὡς κόμμα, οἱονδήποτε ἄλλο κόμμα, τὸ ὁποῖον, μὲ 300 ὑποψηφίους καὶ ὑπὸ ἕνα ἱκανὸν ἡγέτην, θὰ δυνηθῇ νὰ συγκεντρώσῃ τὸ 5 ἢ τὸ 10% τῆς λαϊκῆς θελήσεως. Διότι, κόμμα δὲν εἶναι μόνον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς δυνάμεως τῆς πλειοψηφίας, ἡ Ε.Ρ.Ε., θέλει νὰ μᾶς εἴπῃ, ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ δικαίωμα εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Δὲν σημαίνει, ὅτι πρέπει νὰ ἀφαιρέσουν ἀπὸ τὰ μικρὰ κόμματα τὴν ἴσην δυνατότητα ἐπιτυχίας εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα. Περαιτέρω θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν τὸ ἑξῆς: Ἐφ’ ὅσον τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε. θεωρεῖται ἰσχυρὸν καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην συνεργασίας, διατί δὲν παρέχει τὴν δυνατότητα εἰς τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου νὰ συνεργασθοῦν, ὥστε νὰ δημιουργηθῇ μία δευτέρα ἐθνικὴ οἰκογένεια, δυναμένη νὰ διαδεχθῇ τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας, διατὶ θὰ πρέπει τὰ Κόμματα αὐτὰ νὰ συγκεντρώσουν τὸ 25% ἢ τὸ 30% διὰ νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν βʹ κατανομήν; Διατί νὰ γίνεται διάφορος μεταχείρισις προκειμένου περὶ συνασπισμῶν; Θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ αὐτὸ τὸ θέμα καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ τοὺς συνασπισμούς, νὰ μὴ ἀπαιτῇ δηλαδὴ δι’ αὐτοὺς ηὐξημένα ποσοστὰ διὰ νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν βʹ κατανομήν, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ δυνατότης νὰ δημιουργηθῇ καὶ μία δευτέρα ἐθνικὴ οἰκογένεια. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμείνῃ ἐπὶ τῶν ἀπόψεών της, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς συνασπισμούς, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τῆς εἴπω, ὅτι εἶναι ἀνακόλουθος, διότι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ πλειοψηφικοῦ δὲν ὁρίζει τὸ αὐτό. Δὲν καθορίζει δηλαδή, ὅτι ἐὰν ὁ συνασπισμὸς τῶν Κομμάτων δὲν λάβῃ, π.χ., τὸ 75% τῶν ψήφων, τότε ὅλαι αἱ ἕδραι νὰ περιέρχωνται εἰς τὸ 1 Κόμμα, τὸ ὁποῖον θὰ συγκεντρώσῃ τὸ 25% τῶν ψήφων. Καὶ τώρα, κ. βουλευταί, ἔρχομαι εἰς ἓν ἄλλο θέμα. Νομίζω, ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία κυβερνᾷ τὸν τόπον ἀπὸ 6 ἐτῶν, θὰ δύναται νὰ παραλληλισθῇ εἰς δύο σημεῖα μὲ τὴν δικτατορίαν. Ἡ δικτατορία ἐγένετο μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι δῆθεν ἦτο τότε ἐπικίνδυνος ὁ κομμουνισμός. Πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι ὁ κομμουνισμὸς ἦτο τότε ὑπὸ τὸ 0. Συνεπείᾳ, λοιπόν, τῆς δικτατορίας, ὁ κομμουνισμὸς ηὐξήθη εἰς τὴν Ἑλλάδα εἰς 10%. Αὐτὸ τὸ 10% συνεπείᾳ τῆς κακῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας, ὑπὸ τῆς σημερινῆς πλειοψηφίας, ἀνῆλθεν εἰς 25%. Τὸ δεύτερον κοινὸν σημεῖον μὲ τὴν δικτατορίαν εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἡ δικτατορία παρημπόδισε τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τῆς πολιτικῆς ζωῆς τοῦ τόπου, καὶ ὡς ἐκ τούτου, τὴν ἀνάδειξιν νέων ἡγετῶν. Ἀκριβῶς, ὅμως, τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ μὲ τὴν σημερινὴν πλειοψηφίαν. Ἡ σημερινὴ πλειοψηφία, ἐμποδίζει τὴν δημιουργίαν ἰσχυρῶν ἄλλων κομμάτων καὶ τὴν ἀνάδειξιν νέας ἱκανῆς ἡγεσίας. Περαιτέρω τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ καὶ περὶ πλειοψηφικοῦ συστήματος. Ἐπειδή, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐδιδάχθην κατ’ οἶκον τὰ τῶν ἐκλογικῶν νόμων, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, καίτοι νεοεισελθὼν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, νὰ ἀπευθυνθῶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ κρούσω τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου, διότι δυνατὸν ἡ διάταξις περὶ τοῦ πλειοψηφικοῦ νὰ στραφῇ καὶ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ καθ’ ἡμῶν, διότι δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ δυνατότης, τότε, νὰ μεταβάλωμεν, διὰ διατάγματος, τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα εἰς ἀναλογικὸν τοιοῦτον, ὅπως συνέβη ἀντιστρόφως κατὰ τὸ 1928. Τέλος, θὰ ἤθελα νὰ διευκρινισθῇ, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν εἰς τὴν βʹ κατανομὴν θὰ εἰσέλθῃ ὄχι μόνον κόμμα, ἀλλὰ καὶ συνασπισμὸς καὶ ἐὰν δὲν συγκεντρώσῃ τὸ ἐλάχιστον τοῦ ποσοστοῦ, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται διὰ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν βʹ κατανομήν. Εἰς τὸν νόμον ὁμιλεῖτε μόνον περὶ κόμματος. Νομίζω, ὅτι ἀσφαλῶς θὰ ἐννοῆτε τρίτον ψηφοδέλτιον.

§92Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Ἡ διάταξις ὁμιλεῖ μόνον περὶ κόμματος.

§93Η. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Διατί, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως; Μήπως δὲν θέλετε νὰ ὑπάρξουν συνασπισμοί;

§94Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Κύριε Σακκαλῆ, σᾶς ἔδωσα μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα ποὺ ἐθέσατε. Ἐξήγησιν δὲν ἔδωσα. Ἡ ἐξήγησις θὰ δοθῇ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§95Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ὁ κ. συνάδελφος, κ. Πρόεδρε, ἐζήτησε μίαν διευκρίνισιν καὶ τὴν διευκρίνισιν τὴν ἔκαμεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Σακκαλῆς ἠθέλησε περαιτέρω νὰ ἑρμηνεύσῃ καὶ τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν διάταξιν ταύτην. Τὸν πληροφορῶ, ὅτι ἡ ἐν λόγῳ διάταξις εἶναι διάταξις προταθεῖσα ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἶχε προτείνει, ὅτι εἰς τὴν βʹ κατανομήν, ἐὰν δεύτερον κόμμα δὲν θὰ συνεκέντρωνε τὰ ποσοστά, θὰ εἰσήρχετο μόνον τὸ αὐτοτελὲς κόμμα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεμελιώνωνται κατηγορίαι εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ διάταξιν, ἡ ὁποία δὲν προέρχεται ἀπὸ αὐτήν.

§96Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Δὲν εἶναι ἀνάγκη, ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ ὁμολογίαν πίστεως, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Εἶναι ἁπλούστατον τὸ πρᾶγμα. Ἐὰν μὲν ὑπάρξῃ συνασπισμός, ὁ ὁποῖος θὰ ἔλθῃ τρίτος λαμβάνων 25%, ἐφ’ ὅσον εἶναι δύο τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα τὸν ἀπαρτίζουν ἢ τὸ 30% ἐφ’ ὅσον θὰ εἶναι πλέον τῶν δύο τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα τὸν ἀπαρτίζουν, τότε, τὴν τρίτην θέσιν θὰ τὴν λάβῃ ὁ συνασπισμός.

§97Η. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Λέγετε τὸ ἑξῆς: Ὅτι εἰσέρχεται τρίτον κόμμα καὶ ἀποφεύγετε ἐπιμελῶς νὰ προσθέσητε, ὅτι εἰσέρχεται καὶ συνασπισμός. Ἐγὼ συνεπλήρωσα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐννοεῖ τρίτον ψηφοδέλτιον. Ἐὰν οὔτε τὸ τρίτον κόμμα πάρῃ 15%, οὔτε ὁ συνασπισμὸς πάρῃ 30%, τότε ποῖον θὰ εἰσέρχηται εἰς τὴν βʹ κατανομήν;

§98Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Τὸ κόμμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθῃ τρίτον, ἀπὸ ἀπόψεως δυνάμεως. Σᾶς ἀπαντῶ εἰς τὸ ἐρώτημά σας, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ πνεύματος τῆς διατάξεως. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἀναπτύξω τοὺς λόγους, τὸ διατί! Σᾶς ἀπήντησα, διὰ νὰ ἱκανοποιήσω τὴν ἀπορίαν σας.

§99Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ὁ κ. ἐπὶ τοῦ βήματος, συνάδελφος, ἐζήτησε νὰ λυθῇ μία ἀπορία του: Ἐὰν θὰ εἰσέλθῃ κόμμα ἢ συνασπισμὸς εἰς τὴν βʹ κατανομήν. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σᾶς ἔδωσεν, ἤδη, ἀπάντησιν. Ἐν συνεχείᾳ, ὅμως, σεῖς ἐκάματε μίαν σκέψιν, ἑρμηνεύοντες πεπλανημένως τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι πρόκειται περὶ διατάξεως τοῦ νόμου, ὄχι μόνον προταθείσης ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ καὶ πεισμόνως ὑποστηριχθείσης παρ’ αὐτοῦ κατὰ τὰς συζητήσεις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Τότε, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ 1958, προέτεινε τροπολογίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐὰν ἕνα μόνον κόμμα συγκεντρώσῃ τὸ προβλεπόμενον ποσοστόν, εἰσέρχεται εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν κατὰ προτίμησιν ἀντὶ τοῦ συνασπισμοῦ. Ὁπωσδήποτε εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ὅταν θὰ ἔλθωμεν, νὰ διατυπώσετε τὰς παρατηρήσεις αὐτάς, ὑπὸ μορφὴν ἀπόψεων τοῦ Κέντρου, διὰ νὰ τὰς ἐκτιμήσωμεν καὶ νὰ τὰς ἐξετάσωμεν. Πάντως, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ θεμελιώνετε σκέψεις σας ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ μιᾶς διατάξεως, τῆς ὁποίας ἡ πατρότης ὁπωσδήποτε δὲν τῆς ἀνήκει.

§100Η. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ἀντελήφθην, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἀσφαλῶς, θὰ ἐρευνήσητε τὸ θέμα.

§101Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Δὲν σᾶς ἐξηγοῦμεν, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅλους τοὺς λόγους. Θὰ ὑπάρξουν δυνατότητες νὰ γίνῃ σχετικὴ συζήτησις, ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὰ καθ’ ἕκαστον ἄρθρα.

§102Η. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἔχει ἀποφασισθῆ καὶ ἔχει γίνει δεκτὸν παρὰ πάντων, νὰ ψηφίσῃ καὶ ὁ στρατός, τότε δὲν πρέπει νὰ λησμονηθῇ καὶ ἕνας ἄλλος στρατιώτης, ὁ στρατιώτης τῆς θαλάσσης, ὁ Ἕλλην ναυτιλλόμενος, ὁ ὁποῖος καθημερινῶς μοχθεῖ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ σημείωσιν τούτου καὶ νὰ δοθῇ ψῆφος εἰς τοὺς ναυτιλλομένους καὶ τοὺς ἁλιεῖς, κατὰ τρόπον ἀδιάβλητον.

§103Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ τὸ θέμα. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν θὰ εἶναι εὔκολον νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποφάσεις καὶ εἰς προτάσεις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ τὸ θέμα. Ἔχετε δίκαιον. Πράγματι τὸ θέμα εἶναι οὐσιῶδες. Δηλαδὴ τὸ θέμα τῆς ἀσκήσεως τοῦ δικαιώματος τῆς ψήφου εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰς διαφόρους θαλάσσας, τιμῶντες τὸ ὄνομα τῆς Ἑλλάδος καὶ τὴν σημαίαν τὴν Ἑλληνικήν.

§104Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ οἱ εὑρισκόμενοι εἰς πλοῖα ὑπὸ ξένην σημαίαν;

§105Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Παπαμιχαλόπουλε. Μὴ ἐνθυμῆσθε συνεχῶς τὸν ἁρμόδιον ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἡ διατύπωσις ἦτο διατύπωσις οὐσιαστικὴ καὶ ὄχι νομική. Εἶπον, δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τιμοῦν τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν. Δηλαδή, τιμοῦν τὴν Ἑλλάδα, εἴτε εὑρίσκονται εἰς πλοῖα μὲ Ἑλληνικὴν σημαίαν, εἴτε εὑρίσκονται εἰς πλοῖα ποὺ δὲν ἔχουν Ἑλληνικὴν σημαίαν.

§106Η. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ κάμω καὶ τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: Κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958 παρετηρήθη ἐξόρμησις ἑνὸς μεγάλου ἀριθμοῦ ἀνθρώπων ἀπὸ τὰ ἀστικὰ κέντρα εἰς τὰς ἐπαρχίας. Οἱ περισσότεροι ἐξ αὐτῶν εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ διὰ νὰ καθίσταται δυνατὸς ὁ ἔλεγχος διπλοψηφίας θὰ πρέπει νὰ τεθῇ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας οἱ ταξιδεύοντες κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας, νὰ ὑποχρεοῦνται νὰ δηλώνουν εἰς τὸ Ἀστυνομικὸν Τμῆμα τὴν ἀναχώρησίν των καὶ νὰ λαμβάνουν σημείωμα· οὕτως, ὁ ἐπιθυμῶν, θὰ δύναται νὰ προσβάλῃ τὴν ἐκλογὴν διὰ διπλοψηφίαν.

§107Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Τὸ θέμα αὐτὸ θὰ συζητηθῇ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§108Η. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Περαίνων, κ. συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μεταφέρω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὴν φωνὴν τῶν ψηφοφόρων, οἵτινες ὑφίστανται μεταξὺ τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τῆς Ε.Δ.Α. Ἡ φωνὴ αὐτὴ λέγει πρὸς τὸ Κέντρον: Ἑνωθῆτε διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς Πατρίδος. (Χειροκροτήματα).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γιαννούσης ἔχει τὸν λόγον. Ἀπών, ἑπομένως διαγράφεται. Ὁ κ. Δ. Ἰωάννου, ἀπών, ἐπίσης, διαγράφεται. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§110Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἐξηντλήθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ θὰ παρεκάλουν καὶ τοὺς λοιποὺς κ.κ. συναδέλφους, τοὺς ἐγγεγραμμένους νὰ ὁμιλήσουν, νὰ παραιτηθοῦν διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Πρωϊμάκης ἔχει τὸν λόγον.

§112Ε. ΠΡΩΪΜΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν θὰ ἀσχοληθῶ, κ. βουλευταί, οὔτε μὲ συστάσεις πρὸς τὴν Κεντρῴαν Ἀντιπολίτευσιν, οὔτε μὲ ἐκκλήσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐφ’ ὅσον ὁ χρόνος εἶναι τόσον περιωρισμένος. Θὰ ἀσχοληθῶ ὅσον μοῦ ἐπιτρέπεται, μόνον μὲ τὸ νομοσχέδιον. Πιστεύομεν, κ. συνάδελφοι, ὅτι καὶ ἡ μέχρι τοῦδε γενομένη συζήτησις ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου δὲν ὑπῆρξεν οὔτε περίσσεια, οὔτε περιττή, ὥστε νὰ δικαιολογῇ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ περιορίσῃ τὸν χρόνον τῶν ἀγορεύσεων. Εἶναι ἡ ἀπόφασις αὕτη ἀπόρροια τῆς νευρικότητός της καὶ τῆς ἐνοχῆς της ἐκ τῶν ἀποκαλύψεων, αἱ ὁποῖαι γίνονται ἐκ τῶν συζητήσεων, ὅσον ἀφορᾷ τὴν δολιότητα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῶν ἐπιδιωκομένων πραγματικῶν σκοπῶν πρὸς νόθευσιν τοῦ πραγματικοῦ φρονήματος τοῦ λαοῦ ὑπὸ αὐτῆς. Κύριοι βουλευταί, ἐλέχθη, καὶ ἐτονίσθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὑπὸ πολλῶν ρητόρων καὶ δὴ ἐγκύρων, πεπειραμένων καὶ εἰδικῶν περὶ αὐτά, ὅπως εἶναι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Φιλελευθέρας Ἀγροτικῆς Ἑνώσεως κ. Παπανδρέου, ὅτι μετὰ τὸ Σύνταγμα, νόμος ἴσης σοβαρότητος, σπουδαιότητος καὶ ἀξίας εἶναι ὁ ἐκλογικὸς καὶ ὀρθῶς πιστεύεται τοῦτο. Διότι, ἂν διὰ τοῦ Συντάγματος καθορίζεται ἡ μορφὴ τοῦ πολιτεύματος, ἡ μορφὴ τῆς Κυβερνήσεως, τῆς διοικήσεως, ἡ πολιτική, ἡ κοινωνικὴ καὶ οἰκονομικὴ μορφὴ καὶ σύνθεσις τῆς χώρας καὶ ἐν γένει ὁ τρόπος τῆς διακυβερνήσεως καὶ τῆς πορείας αὐτῆς, διὰ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καθορίζονται τὰ μέσα καὶ ὁ τρόπος ἐκλογῆς τῶν φορέων τῶν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος προβλεπομένων καὶ καθοριζομένων. Καὶ διὰ τοῦτο εὑρίσκεται καὶ πρέπει νὰ εὑρίσκεται ὁ ἐκλογικὸς νόμος πάντοτε εἰς εὐθεῖαν σχέσιν, ἀπὸ ἀπόψεως δικαισύνης καὶ ἐντιμότητος μετ’ αὐτῶν, ἐφ’ ὅσον τάσσονται πρὸς ἐφαρμογὴν καὶ ἐκτέλεσιν τῶν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος προβλεπομένων καὶ καθοριζομένων, ὥστε νὰ ἐγγυῶνται τὴν ἔντιμον, δικαίαν καὶ πιστὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀποστολῆς των. Πιστεύω, κ. συνάδελφοι, καὶ ἐγώ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι, οὔτε Σεμινάριον, οὔτε Ἰνστιτοῦτον ἐρευνῶν, οὔτε Ἀκαδημία, ὥστε νὰ συζητῇ θεωρητικῶς περὶ τῆς ποιότητος τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων, ἀλλὰ πολιτικὸν Σῶμα καὶ ὡς τοιοῦτον πρέπει, προκειμένου περὶ ἐκλογικοῦ συστήματος, νὰ συζητῇ καὶ νὰ ἐκλέγῃ τὸ σύστημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον αἱ συνθῆκαι αἱ πολιτικαὶ καὶ αἱ ἀνάγκαι τοῦ χρόνου ἐπιβάλλουν. Θὰ ἐπεθύμουν οὕτω, κ. συνάδελφοι, νὰ συμβάλλω καὶ ἐγὼ διὰ τοῦτο περισσότερον, ἀλλὰ ἐπειδὴ ὁ χρόνος τῶν ἀγορεύσεων εἶναι λίαν περιωρισμένος, δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ ἀριθμούς. Θὰ περιορισθῶ εἰς ὅσα ἔχουν λεχθῆ μέχρι τοῦδε ἐπ’ αὐτοῦ ἀπὸ ἄλλους ρήτορας καὶ θὰ ἀναφερθῶ μόνον εἰς ὡρισμένα χαρακτηριστικὰ ἱστορικὰ παραδείγματα διὰ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύονται ἀκαταμαχήτως τὰ ἐλαττώματα καὶ τὰ προτερήματα τοῦ πλειοψηφικοῦ καὶ τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος, ἐφ’ ὅσον περὶ αὐτῶν γίνεται συζήτησις. Ὁ ἀείμνηστος Ἀλέξανδρος Παπαναστασίου εἰς τὴν διατριβήν του «Δημοκρατία καὶ ἀναλογικὸν σύστημα» καὶ εἰς τὴν σελίδα 82 ἀναφέρει ὡς πρὸς τὸ πλειοψηφικὸν τὰ ἑξῆς: Ἀπὸ τὴν ὁρκωμοσίαν τοῦ Βασιλέως Γεωργίου 1863 ἕως τὸ 1880 συμπεριλαμβανόμενον, ἀναλογοῦν δύο Κυβερνήσεις κατ’ ἔτος. Κατὰ τὴν περίοδον ἀπὸ τὸ 1881 ἕως τὸ 1922, παρ’ ὅλα τὰ μακρὰ ὑπουργεῖα τοῦ Τρικούπη καὶ τῶν Φιλελευθέρων, ἀναλογεῖ μία Κυβέρνησις κατ’ ἔτος. Καὶ ὡς γνωστόν, αἱ ἐκλογαὶ αὐταὶ ἐγένοντο μὲ πλειοψηφικὸν σύστημα, διότι δὲν ἦτο κἂν γνωστὸν τὸ ἀναλογικὸν σύστημα. Ποῦ εἶναι, λοιπόν, τὸ τονιζόμενον συνεχῶς καὶ μόνον προτέρημα τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος περὶ σταθερῶν Βουλῶν καὶ ἰσχυρῶν καὶ μονίμων Κυβερνήσεων, χάριν τοῦ ὁποίου θυσιάζομεν καὶ πολιτικὰς συνθήκας καὶ ἀνάγκας καὶ δημοκρατικοὺς θεσμοὺς καὶ ἐλευθερίας; Ἄλλο σύγχρονον ἀκαταμάχητον δεῖγμα. Κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1928, αἱ ὁποῖαι ἐπίσης διεξήχθησαν μὲ τὸ πλειοψηφικόν, ἐπὶ 250 βουλευτῶν τῆς Βουλῆς ἐκείνης, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔφερεν 225 βουλευτάς. Ἐν τούτοις, παρὰ τὴν μεγάλην αὐτὴν πλειοψηφίαν καὶ τὸν ἰσχυρὸν καὶ δεδοκιμασμένον πολιτικὸν ἄνδρα, ὡς ἡγέτην, Ἐλευθέριον Βενιζέλον, ἡ Βουλὴ αὐτὴ εἰς τὸ τέρμα της ἔδωσε 4 Κυβερνήσεις, λόγῳ τῶν οἰκονομικῶν προβλημάτων ποὺ προέκυψαν συνεπεία τῆς παγκοσμίου οἰκονομικῆς κρίσεως τοῦ 1929. Τότε μάλιστα εἶπεν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος εἰς ἀπάντησιν τῶν ἐπικρίσεων ποὺ ὑφίστατο ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, τὴν χαρακτηριστικὴν φράσιν, «μὰ δὲν μποροῦσα νὰ πάρω ἕνα μάλιγχερ καὶ νὰ σταθῶ στὰ σύνορα γιὰ νὰ ἐμποδίσω τὴν εἴσοδον τῆς κρίσεως εἰς τὴν χώραν μας». Δὲν εἶναι, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, οἱ ἀριθμοὶ ἢ αἱ ἰσχυραὶ καὶ ὁμοιογενεῖς Βουλαὶ καὶ Κόμματα ποὺ καθορίζουν τὴν διάρκειαν καὶ τὴν ἰσχὺν τῶν Κυβερνήσεων, ἀλλὰ τὰ λαϊκὰ καὶ οἰκονομικὰ καὶ λοιπὰ προβλήματα καὶ ἡ καλὴ καὶ σωστὴ ἀντιμετώπισις καὶ ἐπίλυσις τούτων ποὺ καθορίζουν τὰς τύχας τῶν Κυβερνήσεων καὶ τὴν διάρκειαν αὐτῶν. Θὰ ἀναφέρω τώρα, ἐπίσης, χαρακτηριστικὰ παραδείγματα τῆς ἀναλογικῆς, ἀποδεικνύοντα τὰ εὐεργετικά της ἀποτελέσματα καὶ ἐπιδράσεις εἰς περιόδους δυσκόλους καὶ ἐπικινδύνους, κατὰ τὰς ὁποίας χρησιμοποιεῖται καὶ ἐπιβάλλεται συνήθως αὕτη, τοὐλάχιστον, στὴν χώραν μας. Τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1926, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μὲ τὴν ἀναλογικήν, ὅτε καὶ τὸ πρῶτον ἐφηρμόσθη αὕτη παρ’ ἡμῖν. Ἡ χώρα μας καὶ τότε, ὕστερα ἀπὸ δύο ἐπαναστάσεις, εὑρίσκετο βαθύτατα διηρημένη καὶ διχασμένη. Ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐξῆλθεν ἐκ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς, ὄχι μόνον ἔλυσε τὰ ἐπίμαχα ζητήματα καὶ πρὸ παντὸς τὸ ἀποτακτικόν, τὸ μέγα αὐτὸ ζήτημα, τὰ ὁποῖα ἐπὶ χρόνια κρατοῦσαν ἐπικινδύνως διῃρημένην καὶ διχασμένην τὴν χώραν, ἀλλὰ καὶ ἥνωσε τὸν πολιτικὸν κόσμον καὶ ἐπανέφερε τὸν τόπον εἰς τὴν ὁμαλότητα καὶ τὴν Δημοκρατίαν. Ἐκράτησε δὲ ἡ Βουλὴ αὐτὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις δύο ὁλόκληρα χρόνια καὶ θὰ κρατοῦσεν ἀκόμα, ἂν δὲν ἐπανήρχετο ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος τὸ 1928 εἰς τὴν πολιτικήν, συνεπείᾳ ἐξωτερικῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα διεφαίνοντο δημιουργούμενα ἀπὸ τὴν τότε συνελθοῦσαν ἐν Ἀθήναις Βαλκανικὴν διάσκεψιν. Ἀλλὰ χαρακτηριστικώτερον παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει καὶ τὰ δύο ζητήματα ἀκαταμαχήτως, καὶ τὸ τονιζόμενον μέγα προτέρημα τοῦ πλειοψηφικοῦ, ὅτι δίδει ἰσχυρὰς καὶ μονίμους Κυβερνήσεις, καὶ τὸ δῆθεν βασικὸν ἐλάττωμα τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος ἀπὸ τοὺς πολεμίους αὐτοῦ, ὅτι δῆθεν κατατέμνει τὰς πολιτικὰς δυνάμεις καὶ δὲν δίδει ἰσχυρὰς Βουλὰς καὶ Κυβερνήσεις διαρκείας, εἶναι τὸ παράδειγμα, τὸ ὁποῖον μᾶς δίδουν αἱ ἐκλογαὶ τοῦ 1946. Καὶ τότε, κ. βουλευταί, ὡς γνωρίζετε, ὕστερα ἀπὸ τὴν τρομερὰν δοκιμασίαν καὶ παντελῆ σχεδὸν καταστροφὴν τῶν πολέμων καὶ τῆς κατοχῆς, ἐξῆλθεν ἡ χώρα μας καθημαγμένη, διῃρημένη καὶ διχασμένη ἐπικινδύνως. Ἔγιναν αἱ ἐκλογαὶ τὸ 1946 πάλιν μὲ τὸ ἀναλογικὸν σύστημα, ἐξῆλθεν ἰσχυρὰ καὶ ὁμοιογενὴς πλειοψηφία καὶ Βουλή. Μόνον του τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἔφερεν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν 165 ἑδρῶν καὶ μαζὶ μὲ τὸ Κόμμα τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, ἐσχημάτισε Κυβέρνησιν μὲ πλειοψηφίαν 210 βουλευτῶν. Ἐν τούτοις, ἡ Βουλὴ αὐτή, ἡ πλειοψηφία αὐτή, ἔδωσε στὸ διάστημα τῶν τεσσάρων ἐτῶν, ποὺ ἐκράτησεν, 9 Κυβερνήσεις! Τὶ ἀποδεικνύουν αὐτά, κ. βουλευταί; Πρῶτον, ὅτι ὅταν ὑπάρχῃ πλειοψηφία, δὲν χάνεται, οὔτε μεταβάλλεται μὲ κανένα ἐκλογικὸν σύστημα καί, δεύτερον, ὅτι δὲν ἐξασφαλίζουν τὴν διάρκειαν τῆς Κυβερνήσεως οἱ ἀριθμοὶ καὶ ἡ κομματικὴ ὁμοιογένεια καὶ πλειοψηφία, ἀλλὰ τὰ προβλήματα τοῦ τόπου καὶ ἡ ἐπιτυχὴς καὶ σωστὴ ἀντιμετώπισις τούτων ὑπὸ τῶν Κυβερνήσεων. Συμπέρασμα, κ. συνάδελφοι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε καὶ ἐπιθυμοῦσε πράγματι νὰ ἐξαγάγῃ τὸν τόπον ἀπὸ τὸ πολιτικὸν ἀδιέξοδον εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται καὶ εἰς τὸ ὁποῖον τὸν ἔφερε ἡ πολιτική της, καὶ ἐσωτερικὰ καὶ ἐξωτερικά, θὰ ἐφήρμοζε τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, ἡ ὁποία πάντοτε ἐφηρμόσθη σὲ παρόμοιες περιπτώσεις, ὅπως ἡ σημερινὴ καὶ πάντοτε ἔφερεν εὐεργετικὰ καὶ εἰρηνικὰ καὶ δημοκρατικὰ ἀποτελέσματα. Ἀντὶ τούτου, ἡ Κυβέρνησις εἰσάγει τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἀντιλαϊκόν, ἀντιδημοκρατικὸν καὶ καλπονοθευτικὸν καὶ δόλιον, ὅπως ἀπεδείχθη ἀπὸ τὴν συζήτησιν, μὲ μόνον σκοπὸν νὰ ἐπιτύχῃ καὶ πάλιν, ὅπως καὶ κατὰ τὰς δύο προηγουμένας ἐκλογάς, 56 καὶ 58, τεχνητὴν καὶ ψεύτικην Κοινοβουλευτικὴν πλειοψηφίαν καὶ νὰ συνεχίσῃ οὕτω τὴν ἐξουσίαν της. Τὶ σημαίνει, ὅμως, τοῦτο; Ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει συνδέσει καὶ συνταυτίσει τὴν ὕπαρξίν της καὶ τοῦ Κόμματός της μὲ τὴν ἐξουσίαν. Τρέμει νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, διότι καταλαβαίνει, ὅτι θὰ συντριβῇ καὶ ὡς Κόμμα ὑπὸ τὸ βάρος τῶν ἀνομημάτων της εἰς βάρος τῆς Χώρας κατὰ τὴν ἑξαετῆ διακυβέρνησίν της, εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς δραστηριότητός της καὶ ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς. Ἀκόμα, κ. βουλευταί, ἀκούεται ὁ ἀντίλαλος τοῦ κατηγορῶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος κ. Τσαλδάρη, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος, εἰπόντος καὶ κατηγορήσαντος τότε τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον χειρίζεται τὸ ζήτημα τοῦτο, θὰ τὴν ὁδηγήσῃ ἀφεύκτως εἰς τὸ Γουδί. Ἀλλά, τὶ νὰ εἴπωμεν γιὰ τὰς περιφήμους ὑπερβάσεις εἰς ὅλα τὰ ἐκτελούμενα δημόσια ἔργα; Τὶ νὰ εἴπωμεν ἀκόμα γιὰ τὰς διαφόρους συμβάσεις καὶ πρὸ παντὸς γιὰ τὴν σύμβασιν τοῦ ἀλουμινίου, μὲ τὰς ὁποίας ἔχει ξεπουλήσει, κυριολεκτικῶς, στοὺς ξένους τὸν φυσικὸν πλοῦτον τῆς Χώρας; Ἀλλὰ κυρίως καὶ πρὸ παντός, τὶ νὰ εἴπωμεν γιὰ τὸν ἠθικὸν βόρβορον τῆς ὑποθέσεως Μέρτεν, ἡ ὁποία κατεσπίλωσε τὴν ἐθνικὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ τὴν ὑπερηφάνειαν καὶ ἡ ὁποία παραμένει, μετὰ τὴν πάροδον τόσου χρόνου, ἀκεραία πρὸς δόξαν καὶ ἡμῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περιορισθῆτε εἰς τὸ θέμα, κ. συνάδελφε.

§114Ε. ΠΡΩΪΜΑΚΗΣ. Γι’ αὐτό, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις μηχανεύετε τεχνάσματα, μεταχειρίζεται τὸν δόλον, ὅπως ὁ ἴδιος ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡμολόγησεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸ ἡμερῶν καὶ οὕτω εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὰ Κοινοβουλευτικὰ χρονικὰ νὰ ἀκούσωμεν ἐν πλήρει συνεδριάσει τῆς Βουλῆς ἀπὸ ἐπίσημα χείλη τοιαῦτα καταπληκτικὰ πράγματα, καὶ κατασκευάζει καλπονοθευτικὰ νομοσχέδια διὰ νὰ διατηρήσῃ τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν ἐξουσίαν. Ἀλλὰ ἀπεκαλύφθησαν οἱ σκοποὶ της ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ἀντελήφθη ὁλόκληρος ὁ εὐφυέστατος Ἑλληνικὸς λαὸς τὸν σκοπόν της καὶ θὰ τῆς δώσῃ τὴν πρέπουσαν ἀπάντησιν ἐν καιρῷ. Διότι, ἐγὼ πιστεύω, κ. βουλευταί, τίποτε δὲν πρόκειται νὰ τὴν σώσῃ καὶ κανένας νόμος καὶ τέχνασμα καὶ τὸν λάκκον τὸν ὁποῖον σκάπτει διὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, θὰ τὸν δοκιμάσῃ ἡ ἴδια καὶ συντόμως πίπτουσα παταγωδῶς μέσα αὐτή. Ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἔχει τὴν πλειοψηφίαν καὶ τὸ ἐπανέλαβε πρὸ ἡμερῶν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος αὐτῆς ἐνώπιόν μας. Ἔχει, κ. βουλευταί, μίαν μειοψηφίαν 40% αἰχμάλωτόν της, λόγῳ τῶν παραβάσεων τῆς νομιμότητος, τῆς μεταβολῆς τοῦ Κράτους εἰς κομματικὸν Κράτος, τῆς ἀστυνομεύσεως καὶ τῆς πρωτοφανοῦς τρομοκρατίας, τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958, ὅταν εἶδεν, ὅτι ἐμειώθησαν τὰ ποσοστά της ἀπὸ 47%, παρὰ τοῦ λαοῦ, εἰς 40%, ἐναντίον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ εἰς αὐτὸ ἔγκειται τὸ ζήτημα καὶ εἰς αὐτὸ εὑρίσκεται τὸ καθῆκον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τοῦ Κέντρου, εἰς τὸ νὰ συντείνῃ νὰ ἀπελευθερώσουμε τοὺς αἰχμαλώτους αὐτούς, τοὺς δυστυχεῖς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι παρὰ τὴν θέλησίν των καὶ τὸν πόθον των, εὑρίσκονται εἰς τὴν παράνομον καὶ ἄνομον

Ε.Ρ.Ε.

Ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἔχει τὴν πλειοψηφίαν. Τὴν ἐρωτῶ, ὅμως, καὶ θέλω νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ, πιστεύει, ὅτι ἔχει τὴν πλειοψηφίαν καὶ εἰς τὸν Νομὸν Λακωνίας π.χ., ὅταν τὸ ἔτος 1958 μετηνάστευσαν 816 νέοι καὶ τὸ ἔτος 1959 μετηνάστευσαν ἐπίσης 1.059; Ἔχει τὴν πλειοψηφίαν εἰς τὸν Νομὸν Ἀρκαδίας, ὅταν τὸ 1958 μετηνάστευσαν 470 νέοι καὶ τὸ 1959 ἄλλοι 758; Πιστεύει, ὅτι ἔχει τὴν πλειοψηφίαν εἰς τὴν Ἀκαρνανίαν, ὅταν κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἑξαετίας ποὺ κυβερνᾷ αὐξάνεται συνεχῶς τὸ ποσοστὸν τῆς μειώσεως τοῦ πληθυσμοῦ καὶ ἡ ἀπορία του; Ἐκτὸς ἐὰν μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ εἶναι τουρίστες εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, λόγῳ τῆς εὐημερίας τῆς χώρας. Θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀναφέρῃ κανεὶς σωρείαν τοιούτων παραδειγμάτων, διὰ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. ὑπῆρξε πραγματικὴ καταιγίδα διὰ τὸν τόπον, διὰ νὰ μὴ ἀναφέρω τὰ γραφόμενα ὑπὸ τῆς ἐφημερίδος «Ἑστία», ὡς πρὸς τὰ πραγματικὰ αἴτια τῆς παραιτήσεως τοῦ ἐν Βόννῃ πρεσβευτοῦ Ὑψηλάντη, δηλαδή, ὅτι μεταξὺ τῶν ἄλλων εἶναι καὶ ἡ μεταχείρισις καὶ ἡ τύχη τῶν Ἑλλήνων μεταναστῶν εἰς Γερμανίαν πρὸς ἐξεύρεσιν ἐργασίας, τοὺς ὁποίους ἀναβιβάζει εἰς 50.000. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, κ. συνάδελφε. Διὰ τὸ τὶ γράφουν αἱ ἐφημερίδες θὰ ὁμιλοῦμεν ἢ περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου;

§116Ε. ΠΡΩΪΜΑΚΗΣ. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ πλειοψηφία της ταράσσεται ὁσάκις ἀναφέρωνται ἐν τῇ Βουλῇ καὶ καταγγέλλωνται τοιαῦτα ζητήματα ἢ ζητήματα τρομοκρατίας. Διατί; Μήπως εἶναι ψέμματα; Προχθὲς ἀκόμη ἐκακοποιήθη τελείως ἀναιτίως στὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος βουλευτής. Ἐπίσης ἀκόμη ἐγώ, θελήσας νὰ καταθέσω στέφανον εἰς μνήμην καὶ πρὸς τιμὴν τῶν ἡρώων τῆς Μάχης τῆς Κρήτης εἰς τὸ Ἡράκλειον, χάριν τῆς θυσίας τῶν ὁποίων καὶ τόσων ἄλλων, εὑρισκόμεθα ἡμεῖς ἀπόψε ἐδῶ καὶ συζητοῦμεν καὶ παρλάρομεν, ἠμποδίσθην σκαιῶς ἀπὸ τὸν Νομάρχην καὶ τὴν Χωροφυλακήν, ἡ ὁποία μάλιστα μοῦ ἥρπασε τὸν στέφανον καὶ τὸν ἐποδοπάτησεν, ἀσεβοῦσα καὶ ἀσχημονοῦσα πρὸς τὸν ἱερὸν αὐτὸν χῶρον. Τὸ ἴδιο συνέβη καὶ εἰς τὰ Χανιὰ καὶ στὸ Ρέθυμνον. Μήπως εἶναι ψέμματα αὐτά; Μὲ τὰ μέσα αὐτὰ καὶ μὲ τοὺς τρόπους αὐτοὺς ἐπιχειρεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ κρατᾷ αἰχμάλωτον ἕνα τμῆμα τοῦ λαοῦ, τὸ ὁποῖον τῆς ἐξασφαλίζει τὴν Κοινοβουλευτικὴν πλειοψηφίαν. Μὲ τὸν καλπονοθευτικὸν καὶ φασιστικὸν παρόντα ἐκλογικὸν νόμον, ἐπιχειρεῖ νὰ ἐξασφαλίσῃ καὶ πάλιν τὴν τεχνητὴν Κοινοβουλευτικὴν πλειοψηφίαν διὰ νὰ διατηρήσῃ τὴν ἐξουσίαν ἀπὸ τὸν φόβον τῶν τρομερῶν της εὐθυνῶν ἐκ τῶν ἀνομημάτων της εἰς βάρος τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ καλεῖται καὶ ἡ ὑπόλοιπος Ἀντιπολίτευσις νὰ ἐξεύρῃ τὸν τρόπον τῆς σωτηρίας, ὄχι μόνον τῆς Δημοκρατίας, ἀλλὰ καὶ τοῦ τόπου, διότι ἂν δὲν ἀκούῃ τὴν πανελλήνια, τὴν παλλαϊκὴ βοὴ περὶ ἑνώσεως τῶν δημοκρατικῶν, τῶν πατριωτικῶν δυνάμεων πρὸς ἀνατροπὴν της καὶ ἂν δὲν συγκλονίζεται, οὔτε συγκινεῖται, οὔτε ἀπὸ τὴν βοὴν αὐτὴν θὰ συγκλονισθῇ καὶ θὰ συντριβῇ μαζὶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν συντόμως ἀπὸ τὴν ἀπεγνωσμένην κραυγὴν «αἰδὼς Ἀργεῖοι».

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σπηλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§118Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, εἶναι μεροληπτικὸν ὑπὲρ τοῦ κυβερνῶντος Κόμματος. Αὐτὸ τὸ παραδέχεται καὶ ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἰσχυρίζεται, ὅτι πρόκειται διὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα δικαιοῦται νὰ τὰ λάβῃ συνεπείᾳ προνομίων, τὰ ὁποῖα πηγάζουν ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι εἶναι τὸ ἰσχυρότερον Κόμμα. Πρόκειται περὶ ἰδιορρύθμου προνομιακῆς νομοθετήσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν κἄθε ἰσχυρὸν Κόμμα δικαιοῦται νὰ εἰσπράξῃ τὸ προϊὸν τοιούτων πονηρῶν νομοθετημάτων. Ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἠρνήθη, ὅτι κυβερνᾶ τὴν χώραν μὲ ψήφους τοὺς ὁποίους εἰσέπραξε κατὰ μέγα ποσοστὸν ἀπὸ τὴν δευτέραν κατανομήν, τῆς ὁποίας τὸ τέχνασμα καὶ ὁ μηχανισμὸς μόλις προσφάτως ἀπεκαλύφθησαν. Ἡ Κυβέρνησις ὑποστηρίζει, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τεχνάσματος, ἀλλὰ περὶ ἑνὸς προνομίου ποὺ τὸ ἀποκτᾶ, διότι εἶναι πρῶτον Κόμμα. Τὸ ἐρώτημα, ὅμως, εἶναι τὸ ἑξῆς: Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ ἡ Κυβέρνησις ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι εἰς τὰς μελλούσας ἐκλογὰς θὰ εἶναι πάλιν τὸ πρῶτον Κόμμα, ὥστε νὰ εἰσπράξῃ τὰ προϊόντα τοῦ νομοθετήματος; Δὲν ἀποκλείεται, βεβαίως, νὰ πέσῃ εἰς τὸν λάκκον τὸν ὁποῖον ἑτοιμάζει διὰ τοὺς ἄλλους. Προσωπικῶς ἐγώ, πιστεύω, ὅτι ἡ συζήτησις περὶ τοῦ ποῖον εἶναι τὸ καλλίτερον ἐκλογικὸν σύστημα, ἔχει σημασίαν μόνον ἐν συσχετισμῷ μὲ τὸν παράγοντα ποῖος θὰ ἐφαρμόσῃ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα. Διότι ἂν τὸ κυβερνῶν Κόμμα, ἐφαρμόσῃ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα, τὰ ἀποτελέσματα θὰ εἶναι διάφορα ἀπὸ ὅ,τι ἐὰν τὸ ἐφήρμοζεν ἕνα ἄλλο Κόμμα.

§119Α. ΛΙΑΚΟΣ. Πράγματι, κ. συνάδελφοι, τὸ κυβερνῶν Κόμμα ἔχει ὡρισμένα πλεονεκτήματα, ἐφ’ ὅσον εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ διενεργεῖ τὰς ἐκλογάς. Δύνασθε, ὅμως, νὰ μοῦ εἴπητε εἰς τὰ κομμουνιστικὰ κράτη, ὅπου τὸ κυβερνῶν Κόμμα συγκεντρώνει τὸ 97%, ποῖος διενεργεῖ τὰς ἐκλογάς;

§120Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ παράδειγμά σας εἶναι ἀτυχὲς καὶ δὲν ἐπιδέχεται σύγκρισιν. Γνωρίζετε κατὰ ποῖον τρόπον διεξάγονται αἱ ἐκλογαὶ εἰς αὐτὰ τὰ κράτη; Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, συνεβούλευσε τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου νὰ γίνουν τὸ ἰσχυρότερον Κόμμα, ὥστε νὰ καρπωθοῦν αὐτὰ τὰ προνόμια ποὺ δίδει εἰς τὸ ἰσχυρότερον Κόμμα τὸν παρὸν νομοσχέδιον. Παρέλειψεν, ὅμως, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ δώσῃ καὶ τὴν συνταγὴν πῶς θὰ γίνουν τὸ ἰσχυρότερον Κόμμα. Ἡ συνταγή, ὅμως, αὐτή, εἶναι γνωστὴ καὶ τὴν ἔχει δοκιμάσει ἀρκετὰ χρόνια τώρα ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀσχοληθῶ περισσότερον περὶ τοῦ τρόπου τῆς δημιουργίας ἰσχυρῶν Κυβερνήσεων. Λυποῦμαι διότι ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἐμελέτησε καλῶς τὸ παρὸν νομοσχέδιον, διὰ τὸ ὁποῖον ἐλέχθη, ὅτι περιέχει δόλον καὶ βίαν. Περιέχει κυρίως βίαν. Διὰ νὰ λειτουργήσουν ἐν πλήρει ἀναπτύξει αἱ πονηραὶ διατάξεις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, βασικὴ προϋπόθεσις εἶναι ἡ βία. Γνωρίζει τὸ κυβερνητικὸν Κόμμα, ὅτι ἐὰν δὲν κατορθώσῃ νὰ ἀξιοποιήσῃ τὸν κρατικὸν μηχανισμόν, εἰς τὴν ἄσκησιν βίας ἐναντίον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀσφαλῶς τότε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ ἐνεργήσῃ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ κυβερνῶν Κόμμα ἔχει ἰδιόρρυθμον μορφὴν εἰς τὴν ἱστορίαν τῶν πολιτικῶν Κομμάτων τῆς Χώρας. Ἱδρύθη, ἀκριβῶς, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐγένετο Πρωθυπουργὸς ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος. Δὲν ἔχει, οὔτε μίαν ἡμέραν ζωῆς ἐκτὸς τῆς ἐξουσίας καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη του ἀδυναμία, τὴν ὁποίαν γνωρίζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Δι’ αὐτὸ τὰ ἐκλογικὰ νομοσχέδια γίνονται κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ἀπολέσῃ τὴν ἐξουσίαν τὸ κυβερνῶν Κόμμα, διότι ἄλλως θὰ αὐτοδιαλυθῇ. Κατὰ πόσον τὸ ἰσχυρὸν Κόμμα ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἄσκησιν τῆς ἐξουσίας καὶ τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ, ὁ ὁποῖος μεταβάλλεται εἰς κομματικὸν μηχανισμόν, ἔχουν λεχθῆ πολλὰ παραδείγματα καὶ εἶναι περιττὸν νὰ ἀσχοληθῶ περισσότερον. Ὑποβάλλω, ὅμως, τὸ ἀκόλουθον ἐρώτημα: Ἐὰν τὸ κυβερνῶν Κόμμα δὲν ἦτο εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, θὰ ὑπέβαλε τοιοῦτον ἐκλογικὸν σύστημα;

§121Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸ ἐρώτημα τὸ πρῶτον. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ὅπως καὶ εἰς τὴν ἰδιωτικὴν ζωήν, τὴν γενικὴν κοινωνικὴν ζωήν, ἔτσι καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ εἰς τὴν ὑπεύθυνον διαχείρισιν τῶν πραγμάτων ἐπηρεάζεται πᾶς ἄνθρωπος, ἑπομένως, καὶ ἕνα Κόμμα, δεδομένου, ὅτι εἶναι συνένωσις πολλῶν ἀνθρώπων, ἀπὸ τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξετάζῃ κανείς, εἶναι τοῦτο, ἐὰν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ἐπηρεασμοῦ εἶναι σύμφωνον πρὸς τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς Χώρας ἢ ὄχι. Ὁ ἐπηρεασμὸς εἶναι ἀναπόφευκτος, δι’ αὐτὸ καὶ δὲν ἔχει παρὰ μόνον σχετικὴν ἀξίαν ἡ ἀναζήτησις ἀνακολουθιῶν εἰς τοὺς λόγους ἑνὸς πολιτικοῦ ἀνδρός. Ἀναζητοῦμεν τὰς ἀντιφάσεις εἰς τοὺς λόγους τῶν πολιτικῶν. Δὲν ὑπάρχει πολιτικὸς ἀνὴρ εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἔχῃ περιπέσει εἰς κἄποιαν ἀντίφασιν, λόγῳ τῆς διαφορᾶς τῶν περιστάσεων ἢ τῆς τοποθετήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται καὶ τῆς διαφορᾶς τῆς εὐθύνης, τὴν ὁποίαν ἔχει. Ἄλλο εἶναι νὰ εἶσαι ὑπεύθυνος ἀπέναντι ἑνὸς μικροῦ Κόμματος καὶ ἄλλο νὰ εἶσαι ὑπεύθυνος ἔναντι μιᾶς πολὺ μεγάλης μερίδος τοῦ λαοῦ. Ἀκόμη καὶ εἰς αὐτὰ τὰ ὁλοκληρωτικὰ κράτη, εἴτε κομμουνιστικὰ εἶναι, εἴτε φασιστικά, ἡ τακτικὴ ὁδηγεῖ πολλάκις εἰς μεταβολὰς ριζικὰς καὶ ἔχουν ἀποκαλυφθῆ ἀντιφάσεις, αἱ ὁποῖαι μάλιστα, θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρηθοῦν ἠθικῶς ἀκατανόητοι. Δὲν ἀποκλείεται, λοιπόν, νὰ ἐπηρεάζεται καὶ τὸ μικρὸ Κόμμα ἐν τῇ Βουλῇ ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι εἶναι μικρόν, καὶ τὸ μεγάλο, ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι ἔχει ὄπισθέν του μίαν ἰσχυροτάτην παράταξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτό, ὅμως, δὲν εἶναι ἀφ’ ἑαυτοῦ κακόν, πρέπει νὰ ἐξετάζωμεν, ἐὰν ὁ ἐπηρεασμὸς ὁδηγῇ εἰς ἀποτέλεσμα ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Ἔθνους ἢ ὄχι.

§122Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἐπειθόμην ἀπὸ τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, θὰ προέβαινα εἰς δευτέραν πρότασιν. Ἐὰν τὸ κυβερνῶν Κόμμα δὲν προσδοκᾷ κομματικὰ ὠφέλη, ἀλλὰ πιστεύει εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν ὑπερτάτης ἀνάγκης, τότε διατὶ ἐχρησιμοποίησεν ὑπερμέτρως τὴν ἐξουσίαν μὲ τὰ ἔκτακτα μέτρα ἀσφαλείας, διὰ νὰ χρησιμοποιήσω τὴν ἠπιωτάτην ἔκφρασιν. Ἡ χώρα ἐξακολουθεῖ νὰ εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν μόνιμον ἀπειλὴν τῶν ἐκτάκτων αὐτῶν μέτρων ἀσφαλείας, ὥστε νὰ ἐπιτρέπουν εἰς τὰ ὄργανα νὰ προβαίνουν εἰς πράξεις καὶ ἀντισυνταγματικὰς, ἀλλὰ καὶ γελοίας. Θὰ ἀναφέρω ἕνα περιστατικόν. Πρὸ μηνὸς εὑρισκόμην εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, εἰς τὴν ὀρεινὴν Αἰγιαλείαν καὶ διότι ὁ κρεοπώλης τοῦ χωριοῦ μᾶς ἔφερε νὰ φάγωμεν, ἐκλήθη ἀπὸ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Δ. Πελοποννήσου νὰ ἀπολογηθῇ καὶ ὡμολόγησεν, ὅτι οὐδέποτε ὑπῆρξε κομμουνιστὴς καὶ ὅτι ἐψήφιζε τὸν συνάδελφον κ. Οἰκονομίδην. Ἀπὸ αὐτὸ τὸ φαιδρὸν ἐπεισόδιον δύναται νὰ ἐξαχθοῦν πολὺ τραγικὰ συμπεράσματα. Ποῦ εὑρίσκεται τὸ μυστικὸν τῆς ψηφοφορίας ποὺ ἐπιτάσσει τὸ Σύνταγμα; Διότι σήμερον, ὄχι μόνον τὸ ραδιόφωνον, ἀλλὰ καὶ τὰ Τ.Ε.Α. καὶ τὰ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς ἀκόμη καὶ οἱ ἱερεῖς, χρησιμοποιοῦνται διὰ τὴν ἄσκησιν βίας. Καὶ κατόπιν αὐτοῦ καὶ ἂν ἀκόμη παραδεχθῶμεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν περιεῖχε πονηρὰς διατάξεις, ἐρωτᾶται ποῖον εἶναι ἐπὶ τέλους τὸ ἰσχυρὸν Κόμμα, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξῃ τὰ προνόμια ποὺ δίδει τὸ νομοσχέδιον; Αὐτὸ εἶναι τὸ εὐπαθὲς καὶ εὐαίσθητον σημεῖον. Δι’ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔχει μετατρέψει τὸν κρατικὸν μηχανισμὸν εἰς κομματικὸν τοιοῦτον καὶ ἡ ὁποία ἐπὶ πλέον ἔχει ὀχυρωθῆ πίσω ἀπὸ τὰ ἔκτακτα μέτρα, τὰ ὁποῖα, ὅπως ἀπεδείχθη, λειτουργοῦν μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ καρπωθῇ αὐτὴ τὰς πονηρὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ παραχωρήσῃ συντόμως τὴν θέσιν της εἰς ἄλλην, Ὑπηρεσιακήν, ἡ ὁποία θὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐξυγίανσιν τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ καὶ θὰ προετοιμάσῃ τὴν χώραν διὰ τιμίας ἐκλογάς. Πρὸ αὐτοῦ τοῦ διλήμματος πρέπει νὰ τεθῇ ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἂν εἶναι γενναία, ἂς ἀποβάλῃ τὴν πανοπλίαν. Πρὸ αὐτοῦ τοῦ ἐρωτήματος τιθέμεθα, κ. συνάδελφοι, καὶ σᾶς λέγω, εἶσθε πράγματι γενναῖοι, ὡς ἰσχυρίζεσθε, τότε ἀποβάλλετε τὴν πανοπλίαν τῆς ἐξουσίας καὶ τῶν ἐκτάκτων μέτρων, καὶ τότε, ἴσοι πρὸς ἴσους, κατεβῆτε νὰ ἀναμετρηθῶμεν μὲ κριτὴν τὸν ἐλεύθερον Ἑλληνικὸν λαόν.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κακογιάννης, ἔχει τὸν λόγον.

§124Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοσχέδιον κατηγορεῖται ἀπὸ τὸ σύνολον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὡς καλπονοθευτικόν, διότι ἐπιτρέπει τὸν μηχανισμὸν τῆς λειτουργίας τῆς δευτέρας κατανομῆς τοῦ συστήματος τοῦ 1958. Ἐκκινοῦντες ἀπὸ τὴν ἄποψιν αὐτὴν λέγομεν, ὅτι πράγματι, τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐπιδιώκει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐπαναλάβῃ κατὰ ἕνα σημεῖον σοβαρώτατον τὸ πείραμα, τὸ ὁποῖον ἔγινεν εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958 καὶ τὸ ὁποῖον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν, ἐπέτυχεν, διότι μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ δευτέρα κατανομή, ἐκαρπώθη ἀρκετὰς ἕδρας, ὥστε σήμερον παρὰ τὸ ὅτι εἶναι μειοψηφία τοῦ ἐκλογικοῦ σώματος, νὰ εἶναι πλειοψηφία τῶν ἑδρῶν τῆς Βουλῆς. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, τὸ νομοσχέδιον ἐπικαλεῖται, ὅτι προσάγει τὸ παρὸν ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον πρὸς ἔγκρισιν εἰς τὴν Βουλήν, διότι κατὰ τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ προκύψῃ ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς μία σταθερὰ Κυβέρνησις. Ἡ ὅλη, ὅμως, συζήτησις, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐν τῇ αἰθούσῃ καὶ αἱ ἀπόψεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ, βασίζουν τὴν ἄποψιν αὐτήν, ἡ ὁποία περιέχεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, εἰς τὸ ὅτι πρέπει νὰ εἶναι Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. σταθερά, διότι ἐὰν δὲν ἤθελε, καὶ ἐὰν δὲν ἀπέβλεπε μὲ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, νὰ ὑπάρξῃ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. ἰσχυρά, διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν εἰσήγαγε τὴν ἐλαφρῶς ἐνισχυμένην ἀναλογικήν, ἡ ὁποία ὑπῆρξεν αἴτημα ὁλοκλήρου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡμεῖς δέ, ὅταν εἴδομεν, ὅτι ὅλα τὰ Κόμματα ἐπέμενον εἰς τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικήν, ἡ δὲ Κυβέρνησις δὲν ἦτο διατεθειμένη κἂν νὰ κατέλθῃ ἀπὸ τὸ ποσοστὸν τοῦ 17%. Ἐὰν ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις νὰ παρουσιάσῃ ἐνώπιον τῆς Ἑλληνικῆς κοινῆς γνώμης τὸ νομοσχέδιον, πράγματι ἀδιάβλητον, διατὶ ἐπιμένει σήμερον εἰς τὸν μηχανισμὸν τῆς δευτέρας κατανομῆς, σύμφωνα μὲ τὸν νόμον τοῦ 1958; Διατὶ ἀκόμη ἀνασύρεται ἡ διάταξις, ἡ ὁποία τὸ 1956 εἶχεν ἀπαλειφθῆ ἡ διάταξις, ἡ ὁποία καθορίζει τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ. Κύριοι, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχωμεν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Διατὶ τὸ 1956 ἀπηλείφθη ἡ διάταξις τῆς ψήφου τοῦ στρατοῦ. Τὰ ἐπιχειρήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἴσχυον τότε, δὲν ἴσχυον κατὰ τὸ ἔτος 1958, ἀλλὰ πρέπει πάσῃ θυσίᾳ νὰ εὑρεθοῦν τὰ μέσα ἐκεῖνα, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀναφέρατε εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, περὶ σταθερᾶς Κυβερνήσεως. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, κ. συνάδελφοι, τὴν ὑφήν, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ ὅλον σχέδιον νόμου μὲ τὸν μηχανισμὸν τοῦ Κράτους, ὁ ὁποῖος κυριαρχεῖται κυριολεκτικῶς ἀπὸ τὸ Κόμμα, τότε θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐπιδιώκει νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ μετὰ τὰς ἐκλογάς, μὲ τὸν συνδυασμόν, ἀφ’ ἑνὸς αὐτῶν τῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι τίθενται ὑπὸ τὴν ψήφισιν ἡμῶν καὶ ἀφ’ ἑτέρου μὲ τὴν ἐπιρροὴν καὶ τὴν ἐπίδρασιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἐνασκήσῃ ὁ ὅλος κομματικὸς μηχανισμὸς μεθαύριον εἰς τὰς ἐκλογάς. Διατί, κ. συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, τὸ 1952 ἐπιμείνατε σεῖς νὰ διεξαγάγῃ τὸ Κέντρον, τὸ ὁποῖον ἦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὰς ἐκλογὰς μὲ Κυβέρνησιν ὑπηρεσιακήν; Καὶ ὅμως τὸ Κέντρον εἶχε μόλις ἐπὶ 2ετίαν διακυβερνήσει τὴν χώραν. Σήμερον τὸ αἴτημα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ διεξαχθοῦν αἱ ἐκλογαὶ μετὰ 6ετίαν ὁλόκληρον ἀπὸ Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν δὲν ἐρείδεται ἐπὶ βάσεως; Καὶ ὅταν μάλιστα ἔχωμεν ἕνα μηχανισμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι διαποτισμένος ἀπὸ τὴν ἀνωτάτην μέχρι τὴν κατωτάτην βαθμίδα ἀπὸ τὸ κομματικὸν Κράτος; Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι ὑπάρχει σειρὰ πράξεων, αἱ ὁποῖαι κατηγγέλθησαν κατὰ καιρούς, αἱ ὁποῖαι μαρτυροῦν δι’ ἕνα φαυλοκρατικὸν Κράτος ἄνευ προηγουμένου καὶ ἀπὸ ὅσα θὰ ἀναφέρω νομιμοποιεῖται τὸ αἴτημα ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς νὰ τὰς διεξαγάγῃ μία ἀδιάβλητος Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις. Τὸ Σύνταγμα δὲν τὸ λέει, ἀλλὰ καὶ τὸ 1952 καὶ τὸ 1956 ἔγιναν ἀπὸ Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν αἱ ἐκλογαί. Δὲν ἔχομεν δυστυχῶς, εἰς τὴν χώραν μας τὰ ἥμερα ἐκεῖνα πολιτικὰ ἤθη, τὰ ὁποῖα ἐπικρατοῦν εἰς ἄλλας χώρας, ὅπου κἄθε Κυβέρνησις, ἐνῷ λήγει ἡ θητεία της, εἶναι δυνατὸν αὐτὴ νὰ διεξαγάγῃ τὰς ἐκλογάς. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν ἔχομεν φθάσει εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις ἐπανειλημμένως καὶ μὲ αἴτημα καὶ τῶν παρατάξεων αὐτῆς διεξήγαγεν τὰς ἐκλογάς, διατί ὕστερα ἀπὸ μίαν ἑξαετίαν τὸ αἴτημα αὐτὸ νὰ τὸ ἀποκρούσῃ σήμερον ἡ Κυβέρνησις. Ἀπὸ μίαν σταχυολόγησιν, ποὺ ἔκαμα θὰ σᾶς εἴπω, διατί ἀκριβῶς ἐπιβάλλεται σήμερον νὰ διεξαγάγῃ τὰς ἐκλογὰς Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις. Ὑπάρχουν, κ. συνάδελφοι, φαυλοκρατικαὶ πράξεις, αἱ ὁποῖαι κατηγγέλθησαν ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς καὶ αἱ ὁποῖαι χαρακτηρίζουν ἐν πολλοῖς, τὸν διοικητικὸν μηχανισμόν. Ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν ἀνώτεροι δημόσιοι ὑπάλληλοι κατηγγέλθησαν, ὅτι ἐχορήγουν πλαστὰς ἀδείας αὐτοκινήτων. Ὑπάρχει ἡ περίπτωσις τοῦ διορισμοῦ τῶν ἀνδρῶν τοῦ πυροσβεστικοῦ σώματος. Ἐνθυμεῖσθε τὰς ἀνακλήσεις τῶν διαγωνισμῶν καὶ μίαν σειρὰν ἄλλων πράξεων, αἱ ὁποῖαι μαρτυροῦν πράγματα φαυλοκρατικά, ἡ ὁποία δὲν κατηγγέλθη μόνον ἀπὸ ἡμᾶς, ἀλλὰ ἀπὸ ὁλόκληρον τὸν πολιτικὸν κόσμον καὶ ἀπὸ ὁλόκληρον τὸν ἀντιπολιτευόμενον τύπον. Τὰ δύο τελευταῖα ἔτη προσέφυγαν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, κατὰ τὸ ἔτος 1957 3.586 πολῖται καὶ ἐπῆλθεν ἀκύρωσις ἀποφάσεων κυβερνητικῶν 1.134. Τὸ 1956 ἐπὶ 3.359 1.092 πολῖται ἐδικαιώθησαν ἔναντι τῆς διοικήσεως.

§125Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Τί σημασίαν ἔχουν αὐτά.

§126Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχουν σημασίαν, διότι ὑπάρχει σήμερον ἕνας κρατικὸς μηχανισμός, ὁ ὁποῖος δὲν ἀντέχει...

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κακογιάννη, ἐὰν πρόκειται νὰ μεταβάλετε τὴν ὁμιλίαν σας εἰς ἔλεγχον κυβερνητικὸν καὶ αὐτοῦ τοῦ εἴδους μάλιστα, σᾶς παρακαλῶ πολὺ νὰ ὁμιλήσετε μόνον ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου. Ἤδη, ἔχει παρέλθει τὸ τέταρτον καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ συγκατάνευσίς μου νὰ θεωρηθῇ, ὅτι σᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ συνεχίσετε ὁμιλοῦντες ἐκτὸς τοῦ νομοσχεδίου.

§128Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτοῦ ἔφθασεν ἡ Διοίκησις σήμερον. Ἐπανειλημμένως κατηγγέλθησαν δωροληψίαι, παρανομίαι εἰς τοὺς διαγωνισμοὺς καὶ τοὺς διορισμοὺς εἰς τὴν Πυροσβεστικὴν Ὑπηρεσίαν, μανδαρινισμὸς καὶ πολυθεσία καὶ πλεῖσται ἄλλαι παρανομίαι καὶ ἀτασθαλίαι. Ὅλα αὐτὰ ἀποδεικνύουν, ὅτι ὑφίσταται σήμερον ἕνας κομματικὸς μηχανισμός, ὁ ὁποῖος δὲν ἀντέχει εἰς ἔλεγχον καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι ἀδύνατον νὰ διεξαγάγῃ ἀμερολήπτους ἐκλογάς. Ὑπάρχει, λοιπόν, σειρὰ φαυλοκρατικῶν πράξεων. Ὑπάρχει σωρεία ἀποφάσεων ἀκυρωτικῶν. Ὑπάρχει μία πελωρία ἀσυδοσία εἰς τὸ καθεστὼς τῶν διορισμῶν, ὅπως, π.χ., εἰς τοὺς Ἀσφαλιστικοὺς Ὀργανισμούς, τοὺς ὑπαγομένους εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας. Ἐπικρατεῖ, περαιτέρω, μία ἀντίληψις, ὅτι πᾶς, ὅστις ἀντιπολιτεύεται τὴν Κυβέρνησιν, πρέπει νὰ ἐξοστρακίζεται ἀπὸ τοὺς ὀργανισμοὺς καὶ ἀπὸ τὰς συνδικαλιστικὰς ὀργανώσεις. Οὕτω 1.720 συνεταιρισταὶ ἔχουν ἀπολυθῆ ἀπὸ τὸ 1954 ἕως σήμερα, ἐξ ὧν 1.170 ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Καραμανλῆ. Ἐν συνεχεία δρᾶσιν ἐναντίον τῆς Αὐτοδιοικήσεως τῶν Νομαρχῶν, καὶ τῶν Ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν, μὲ ποινάς, ἀπολύσεις, ἐκπτώσεις, ἀναμίξεις εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ ἐκτοπίσεις δημοτικῶν συμβούλων. Εἶναι παραδεκτόν, κ. συνάδελφοι, οἱ βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ μὴ δύναται νὰ κινηθοῦν εἰς τὰς ἰδιαιτέρας των ἐκλογικὰς περιφερείας; Φαντάζεσθε τί συμβαίνει μὲ τοὺς ἁπλοῦς πολίτας. Ἑκατοντάδες ἐκτοπισμένων, κακοποιήσεις καὶ καταδίκαι ἀστυνομικῶν ὀργάνων, παρεμπόδισις ἐλευθέρας ἐπικοινωνίας τῶν βουλευτῶν μετὰ τοῦ λαοῦ, τραυματισμοὶ βουλευτῶν, παραβιάσεις τῆς ἐλευθερίας, ἐπεμβάσεις εἰς τὰς συνδικαλιστικὰς ὀργανώσεις καὶ διωγμοὶ κατὰ τῶν ἐκλεγομένων ἀντιπάλων τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰ σωματεῖα. Ἂν, λοιπόν, ὑπάρχῃ ἕνας κρατικὸς μηχανισμός, ὁ ὁποῖος ἔχει εἰς τὸ παθητικόν του ἕνα τοιοῦτον ἐκτραχηλισμόν, ὅταν ἔχωμεν τὸν μηχανισμὸν τῆς βʹ κατανομῆς, ὅταν ἔχωμεν τὸ ἀστυνομικὸν κράτος, μὲ τὰς τόσας ἐκδηλώσεις βίας καὶ αὐθαιρεσίας, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθοῦν ἐλεύθεραι καὶ ἀνεπηρέαστοι ἐκλογαὶ ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω, ὅτι εἶναι χρέος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, νὰ δώσῃ τὴν μάχην, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ ὡς ἐπιστέγασμα τὴν νίκην. Εἶναι καιρὸς μετὰ ἐννέα ἔτη τῆς Δεξιᾶς εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀπομακρυνθῇ αὕτη τῆς ἐξουσίας. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἔκθετον ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἐπλήγη ἀπὸ τοὺς ἀγορητὰς ὅλων τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ ἀποσύρῃ ἢ νὰ τροποποιήσῃ τὰς διατάξεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι θὰ τὸ καταστήσουν ἀδιάβλητον. Ἐπίσης θὰ πρέπει ὅλος ὁ πολιτικὸς κόσμος νὰ ἀγωνισθῇ, ὥστε αἱ ἐκλογαὶ νὰ διεξαχθοῦν ἀπὸ Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν. Τότε θὰ δώσῃ τὴν δυνατότητα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ ἴδῃ τὴν Δεξιὰν παράταξιν πίπτουσαν, διὰ νὰ ἡμερώσουν τὰ πολιτικὰ ἤθη, νὰ ἐλεγχθῇ ἡ ἑξαετία καὶ νὰ προχωρήσῃ ὁ λαὸς διὰ τῆς ἀλλαγῆς εἰς τὴν πρόοδον καὶ τέλος διὰ νὰ λειτουργήσῃ πραγματικὰ τὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον, ὁ ὁποῖος ἐλπίζω, ὅτι θὰ εἶναι σύντομος. Ἤθελα ὅμως νὰ κάμω μίαν πρότασιν, ὅπως παραιτηθοῦν οἱ μετὰ τὸν κ. Ἐφραιμίδην ἐγγεγραμμένοι συνάδελφοι, διὰ νὰ τερματισθῇ ἡ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου συζήτησις. Εἴμεθα ἀρκετὰ καταπεπονημένοι. Ὁ κ. Ζορμπᾶς, ποὺ εἶναι ἐγγεγραμμένος, ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῶν ἄρθρων.

§130Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε. Ἔχομεν νέον νομοσχέδιον καὶ θὰ ὁμιλήσω.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἐμποδίζω, ἀλλὰ εἶναι 12η νυκτερινή.

§132Κ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ. Καὶ ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς, κ. συνάδελφε, ἔχετε εἰδικότητα εἰς τὰ ἐκπαιδευτικά. Ὁρίστε, κ. Ἐφραιμίδη.

§134Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι σχεδὸν βέβαιον, ὅτι κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν, τερματίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Εἶναι ἐπίσης βέβαιον, ὅτι τὸ συζητούμενον θέμα εἶναι τὸ κατ’ ἐξοχὴν πολιτικὸν θέμα καὶ ἴσως ἡ Βουλὴ αὐτὴ ἔχει τὴν τελευταίαν εὐκαιρίαν συζητήσεως πολιτικῶν θεμάτων, διότι καὶ τὰ πράγματα δείχνουν — καὶ εἰς τὰ πράγματα προσθέτομεν ἡμεῖς καὶ τὴν εὐχήν μας καὶ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ — ὅτι πολὺ σύντομα θὰ προχωρήσωμεν εἰς ἐκλογάς, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρξῃ πλέον ἄλλη εὐκαιρία συζητήσεως πολιτικῶν θεμάτων ἀπὸ τὴν παροῦσαν Βουλήν.

§135ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Μετὰ ἕνα χρόνο.

§136Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Μετὰ ἕνα χρόνο, ὅτι δὲν θὰ εἶσθε ἐδῶ συμφωνῶ. Ἡ συζήτησις, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, κ. συνάδελφοι, ἀπέδειξε, κατὰ τρόπον ἀναμφισβήτητον — καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως τὸ ἀναγνωρίζουν, ἄλλο ἂν ἀπὸ κομματικὴν σκοπιμότητα, νόμιμον καὶ σεβαστήν, δὲν τὸ ὁμολογοῦν ἀνοικτὰ — ἀπέδειξεν, ὅτι ἡ οὐσία τοῦ νομοθετήματος ὑπῆρξε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ μία, πῶς, ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας, τὸ κυβερνῶν Κόμμα θὰ δυνηθῇ νὰ συγκρατήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον τὰ ποσοστὰ ἐκεῖνα τῶν ψήφων, τὰ ὁποῖα διαισθάνεται, βλέπει καθημερινῶς, ὅτι τοῦ διαφεύγουν. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἡ διαπίστωσις αὐτὴ πρέπει, κατὰ τὴν ἄποψίν μας, νὰ προωθηθῇ. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁσονδήποτε καὶ ἂν συγκρατήσῃ ἕνας ἐκλογικὸς νόμος ἢ ὁσαδήποτε εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ καὶ εἰς ἄλλα Κόμματα ἕνας ἐκλογικὸς νόμος, αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀποφασιστικόν. Τὸ ἀποφασιστικόν, κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἄποψιν, εἶναι, πρὸ πάσης ἐρεύνης καὶ ἐλέγχου τοῦ συζητουμένου ἐκλογικοῦ νόμου, νὰ ἐρευνῶνται τὰ οὐσιαστικὰ πολιτικὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα ἐπικρατοῦν εἰς οἱανδήποτε χώραν καί, πολὺ περισσότερον, εἰς τὴν χώραν τὴν ἰδικήν μας, ἡ ὁποία πολλὰς περιπετείας ἐγνώρισε καὶ εἰς ἀνώμαλον κατάστασιν εὑρίσκεται σήμερον. Διότι, κ. συνάδελφοι, ἐὰν ὑπῆρχεν ὁμαλότης, ἐὰν ὑπῆρχε σεβασμὸς αὐτοῦ ποὺ λέγεται δημοκρατία, μὲ τὸν τρόπον ποὺ τὴν ἐννοεῖ οἱοσδήποτε παρακαθήμενος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τότε πρέπει νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι τὸ ἐκλογικὸν σύστημα αὐτομάτως, ἀπὸ οἱονδήποτε καὶ ἂν εἰσήγετο, κατ’ ἀνάγκην θὰ ἦτο τίμιον, λογικὸν καί, πρὸ παντός, δημοκρατικόν. Εἶπεν, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡμεῖς δῆθεν θέλομεν τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, διὰ νὰ διασπαροῦν αἱ δυνάμεις τῶν ἐθνικοφρόνων, ὡς τὰ ὀνομάζει, Κομμάτων καὶ νὰ ἐπωφεληθῶμεν ὕστερα ἀπὸ τὸ χάος, ποὺ θὰ ἐδημιουργεῖτο. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἂν ἦσαν διαφορετικὰ τὰ πράγματα, ἂν τὸ κυβερνῶν Κόμμα δὲν εἶχε τὰ γνωστὰ ἐσωτερικὰ καὶ ἐξωτερικὰ στηρίγματα καὶ ἀπέβλεπε μόνον εἰς τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν, ὡς πηγὴν ἁπασῶν τῶν ἐξουσιῶν, εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ κυβερνῶν Κόμμα, ἰδίως ὑπὸ τὴν σημερινήν του κατάστασιν, θὰ ἔσπευδε κατεπειγόντως εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Καὶ δὲν θὰ τὸ ἔκαμνε, φυσικά, μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ διασπείρῃ τὰς ἐθνικὰς δυνάμεις διὰ νὰ ἐπωφεληθῇ, ἀλλὰ διότι θὰ ἔβλεπεν, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τὸ τίμιον σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς θὰ τοῦ ἔδιδε πράγματι τὴν ἀναλογίαν τῶν δυνάμεών του. Ἐάν, ἑπομένως, εἶναι ἐναντίον τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς τὸ κυβερνῶν Κόμμα, εἶναι, διότι δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν πραγματικὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν διαθέτει εἰς τὸ ἐκλογικὸν Σῶμα. Διότι εἶναι βέβαιον, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἁπλῆ ἀναλογική, χωρὶς νὰ ἐξαφανίζῃ τοὺς ἀνωμάλους συντελεστάς, οἱ ὁποῖοι ἐπιδροῦν ἐπὶ τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς, χωρὶς νὰ ἐξαφανίζῃ τὰ τεχνικὰ ἐμπόδια, τὰ ὁποῖα στηρίζουν τὸ ποσοστὸν τοῦ κυβερνῶντος Κόμματος, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὰ περιορίζει, διότι ἐξαλείφει, ὡς ἕνα βαθμόν, τὴν ὑπεροχὴν τοῦ κυβερνῶντος Κόμματος, λόγῳ τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ, τῶν εὐνοιῶν κλπ., περὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο λόγος ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους. Συνεπῶς, ἐκεῖ τοποθετοῦνται, κ. συνάδελφοι, τὰ πράγματα. Ἀλλὰ κυρίως τὸ κυβερνῶν Κόμμα, στηρίζεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι εὑρίσκεται αὑτὴν τὴν στιγμὴν ἐνώπιον μιᾶς Ἀντιπολιτεύσεως, διὰ τὴν ὁποίαν προβλέπει, ὅτι, ὅπως αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκεται ἐν διασπάσει, θὰ εὑρεθῇ ἐν διασπάσει καὶ κατὰ τὸν ἐπικείμενον ἐκλογικὸν ἀγῶνα. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ τοῦ ὑπολογισμοῦ, εἰσάγει τὸν συζητούμενον ἐκλογικὸν νόμον. Καὶ θὰ προχωρήσῃ ἢ θὰ ὑποχωρήσῃ εἰς τροπολογίας, ἀλλὰ μὲ βάσιν πάντοτε αὐτὸν τὸν ὑπολογισμόν. Ἀπὸ τὸ συμπέρασμα αὐτό, κ. συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἐξαχθῇ καὶ τὸ τί εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ — ὄχι διὰ τὸ Α ἢ Β Κόμμα, ἀλλὰ τί πρέπει νὰ γίνῃ διὰ τὸν τόπον αὐτόν, διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς δημοκρατίας εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Διότι, κ. συνάδελφοι, δὲν ἔχει ὑπάρξει ἀντιπολιτευόμενος, Ἀρχηγός, δὲν ἔχει ὑπάρξει συνάδελφος εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὁ ὁποῖος, κατὰ τὴν τελευταίαν ἑξαετίαν — καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν— νὰ μὴ ἔχῃ φέρει ἐνώπιον τοῦ Σώματος καταγγελίας, περιστατικὰ καὶ στοιχεῖα περὶ τοῦ ποῦ βαδίζει ὁ δημόσιος βίος τῆς χώρας μας, ὅτι δηλαδὴ ὁδηγεῖται, κατὰ ἕνα τρόπον, βαθμιαῖον μέν, ἀλλ’ ἀσφαλῆ πρὸς ἕνα δρόμον, ὁ ὁποῖος πολὺ ὀλίγον ἀπέχει ἀπὸ μίαν φασιστικοποίησιν. Καὶ ὅταν, κ. συνάδελφοι, ἀρχίζῃ ὁ δρόμος αὐτὸς — εἶναι δὲ γνωστὸν ποῖον εἶναι τὸ τέρμα του — εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὑπεράνω οἱουδήποτε ὑπολογισμοῦ ὑπάρχει ἡ ἀνάγκη τῆς σωτηρίας τῆς δημοκρατίας, ἡ ἀνάγκη νὰ φραχθῇ ὁ δρόμος πρὸς τὸν φασισμόν. Εἰς ἀνάλογον περίπτωσιν εὑρέθησαν εἰς τὴν χώραν αὐτὴν καὶ ἄλλοι πολιτικοὶ ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι, ἀσχέτως τῶν πολιτικῶν των πεποιθήσεων, ἐδέχθησαν μίαν ἑνότητα ὅλων τῶν δημοκρατικῶν δυνάμεων, διὰ νὰ ἐμποδίσουν τὸν μόνον καὶ ἀποφασιστικὸν ἐχθρὸν τῆς δημοκρατίας: τὸν φασισμόν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, δὲν εἶναι τυχαῖον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ ποὺ συζητεῖται ὁ ἐκλογικὸς νόμος καὶ προχωροῦμεν πρὸς ἐκλογάς, ὅλα τὰ πυρά της τὰ ρίπτει κατὰ τρόπον ἀποκλειστικὸν εἰς τὸ θέμα τῆς ἑνότητος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἰς τὴν προσπάθειάν της νὰ διασπάσῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, νὰ τὴν κρατήσῃ ἐν διασπάσει, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ ἔτσι μίαν ὑπεροχὴν εἰς τὴν ἐπικειμένην ἐκλογικὴν ἀναμέτρησιν. Δὲν εἶναι τυχαῖον, κ. συνάδελφοι, ὅτι αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ κ. Πρωθυπουργός, κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, εἶπεν: «Ὅποιος συνεργάζεται μὲ τὸν κομμουνισμὸν — καὶ ὑπὸ τὴν ὁρολογίαν αὐτὴν κατὰ τρόπον ἀπόλυτον, ὡς συνηθίζει νὰ ἐκφράζεται, ὑπενόει καὶ τὸ Κόμμα τῆς Ε.Δ.Α. — εἶναι ἀνέντιμος, ἂν δὲν πιστεύῃ εἰς τὸν κομμουνισμόν». Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ τεθῇ ἕνα ἐρώτημα: Ὑπῆρξε περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν 6–7 Κόμματα τὸ 1956, ἡγέται, τῶν ὁποίων παρακάθονται καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, συνειργάσθησαν μὲ τὸν κομμουνισμόν. Ἐρωτᾶται: Ἦσαν ἀνέντιμοι ἢ ἐπίστευον εἰς τὸν κομμουνισμόν; Τί πιστεύει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς περὶ τῶν ἡγετῶν αὐτῶν;

§137ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ εἶπεν ὁ λαός.

§138Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸ εἶπεν ὁ λαὸς ὅταν τοὺς ἔδιδε τὸ 52%.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, μὴ κάμνετε διακοπάς. Ἀφήσατε νὰ τελειώσῃ ὁ ρήτωρ.

§140Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὴν στιγμὴν ἐκείνην, οἱ ἡγέται τῶν Κομμάτων αὐτῶν εἶδον, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ φραχθῇ ὁ δρόμος πρὸς τὴν εὐνοιοκρατίαν καὶ συνησπίσθησαν. Σήμερον τί ἤλλαξε; Σήμερον, ἀντιθέτως, τὰ πάντα λέγουν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ τοῦτο. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ὑπῆρξε καὶ ἐπὶ διεθνοῦς ἐπιπέδου συμμαχία τῶν μεγάλων δημοκρατικῶν δυνάμεων, τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἀλλὰ καὶ ἐν συνεχείᾳ καὶ τῶν ἄλλων μεγάλων δυνάμεων μὲ τὸ καθ’ ἑαυτὸ κομμουνιστικὸν κράτος, τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, προκειμένου νὰ ἀντιμετωπισθῇ ὁ φασισμός. Ἐρωτᾶται: Ὁ Ροῦσβελτ, ὁ Τσῶρτσιλ, οἱ ἡγέται τῶν Δυτικῶν χωρῶν, τὴν περίοδον ἐκείνην τοῦ ἀντιφασιστικοῦ πολέμου, ἐπίστευαν εἰς τὸν κομμουνισμὸν ἢ ἦσαν ἀνέντιμοι; Οὔτε τὸ ἕν, οὔτε τὸ ἄλλο, ἀλλὰ ἐπίστευον, ὅτι ὅταν κινδυνεύῃ ἡ δημοκρατία, ὅταν κινδυνεύουν οἱ λαοὶ νὰ σφαγοῦν, τότε πρὸς τὰ Ἀριστερά, δὲν ὑπάρχει ἐχθρότης, ἀλλὰ σύμμαχος ἀποφασιστικός. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§141Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν ἁπλῆν ἱστορικὴν παρατήρησιν, χωρὶς κριτικήν, διὰ νὰ μὴ δώσω ὀξὺν τόνον εἰς τὴν συζήτησιν, κατόπιν τῆς παρακλήσεως καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς. Αἱ Δυτικαὶ δυνάμεις δὲν ἐζήτησαν νὰ συνασπισθοῦν μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Ὅπως γνωρίζετε πολὺ καλά, αἱ Δυτικαὶ δυνάμεις εἰσῆλθον εἰς τὸν πόλεμον, ὅταν ὁ ἐθνικοσοσιαλισμός, ὁ ναζισμός, ὁ φασισμὸς ἐπενέβη ἐναντίον τῆς Πολωνίας καὶ ἐξεδήλωσαν τὴν ἀλληλεγγύην των πρὸς χώραν δεχθεῖσαν τὴν ἐπίθεσιν. Κατὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ χώρα αὐτὴ ἐδέχετο τὴν ἐπίθεσιν, ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις συνησπίσθη μετὰ τοῦ ἐπιτιθεμένου φασισμοῦ, καὶ μόνον ὅταν ὁ ἐθνικοσοσιαλισμὸς ἐπετέθη καὶ κατὰ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, τότε ὅπως ἦτο φυσικὸν ἀντέδρασεν ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις, ὑπεραμυνθεῖσα τοῦ ἰδίου αὐτῆς ἐδάφους. Καὶ συνεπῶς κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην εὑρέθησαν ἀναποτρέπτως εἰς τὴν αὐτὴν παράταξιν καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐκήρυξαν τὸν πόλεμον κατὰ τῆς Γερμανίας, ὅταν ἡ Γερμανία ἐπετέθη κατὰ τῆς Πολωνίας καὶ πρὶν ἡ Γερμανία ἐπιτεθῇ κατ’ αὐτῶν, εὑρέθησαν εἰς τὴν αὐτὴν παράταξιν μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, ἡ ὁποία ἐνῷ εἶχε πρὸ ὀλίγου συνεργασθῇ μετὰ τοῦ ναζισμοῦ, ὑφίστατο αἰφνιδίως τὴν ἐπίθεσιν τοῦ ἀπίστου συνεργάτου καὶ συμμάχου της. Ὑπάρχει, λοιπόν, μία πολὺ μεγάλη διαφορὰ καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον τὴν διαφορὰν αὐτὴν τὴν ὁποίαν καθαρῶς ἀντικειμενικῶς ἐπιστοποίησα, χωρὶς κριτικήν, δὲν ἐπιτρέπεται, λέγω, τὴν διαφορὰν αὐτὴν νὰ τὴν ἀγνοῆτε σεῖς καὶ νὰ παρουσιάζετε τὸν συνασπισμὸν τοῦ Τσῶρτσιλ καὶ τοῦ Ροῦσβελτ μὲ τὸν Στάλιν, συνασπισμόν, ὁ ὁποῖος προέκυψεν ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ὁ Στάλιν ὑπέστη τὴν ἐπίθεσιν τοῦ συμμάχου καὶ φίλου του Ἀδόλφου Χίτλερ, νὰ παρουσιάζετε αὐτὸν τὸν συνασπισμὸν ὡς προελθόντα ἐκ τῆς προθέσεως τοῦ Τσῶρτσιλ καὶ τοῦ Ροῦσβελτ νὰ συνεργασθοῦν μετὰ τοῦ κομμουνισμοῦ. Κάθε ἄλλο. Ὁ κομμουνισμὸς συνειργάσθη μετὰ τοῦ φασισμοῦ, ἐνῷ αἱ δημοκρατικαὶ χῶραι, χωρὶς νὰ διατρέχουν ἄμεσον τὴν στιγμὴν ἐκείνην κίνδυνον, ἐτάχθησαν μὲ τὸ μέρος τοῦ προσβληθέντος κράτους, τῆς Πολωνίας, ἡ ὁποία προσεβλήθη, ταὐτοχρόνως, καὶ ὑπὸ τοῦ φασισμοῦ καὶ ὑπὸ τοῦ κομμουνισμοῦ. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§142Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, φοβοῦμαι, ὅτι ἡ ἀλήθεια εἶναι συντομωτέρα καὶ διαφορετικὴ ἀπὸ ὅ,τι σεῖς ἔχετε ἐκθέσει. Διότι, πρὶν ὑπάρξῃ ἐπίθεσις κατὰ τῆς Πολωνίας, καὶ πρὶν ἀκόμη συμβοῦν τὰ ὅσα εἴπατε, προηγήθησαν ὡρισμένα πράγματα, περὶ τῶν ὁποίων γράφει εἰς τὰ ἀπομνημονεύματά του καὶ αὐτὸς ὁ Τσῶρτσιλ ἀκόμη. Προηγήθη, δηλαδή, μία ἐπίμονος προσπάθεια τῶν Δυτικῶν στοιχείων εἰς τὰς Δυτικὰς χώρας, ὅπου δὲν εἶχεν ἐπικρατήσει ὁ φασισμός, πρὸς συνασπισμὸν ὅλων τῶν ἀντιφασιστικῶν δυνάμεων, μαζὶ μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, διὰ νὰ ἐμποδίσουν τὸ φασιστικὸν κῦμα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἤδη ἐξαπολύσει τὸν πόλεμον. Ἀλλὰ ὑπῆρξαν τότε ἀντιδραστικαὶ δυνάμεις καὶ ἀντιδραστικαὶ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπέτρεψαν νὰ γίνῃ ἡ συμμαχία τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἀλλά, ἀντιθέτως, ἤθελον νὰ στρέψουν τὸν πόλεμον ἐναντίον τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ἠναγκάσθη ἡ χώρα ἐκείνη νὰ λάβῃ μέτρα ἀμύνης καὶ νὰ προβῇ εἰς τὸ γνωστὸν σύμφωνον. Ἐν συνεχείᾳ, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει εἶναι, ὅτι ὅταν ἐκινδύνευον αἱ Δυτικαὶ δυνάμεις, μετὰ τὴν ἐπίθεσιν κατὰ τῆς Πολωνίας, τότε δὲν εἶπον, ὅτι δὲν πιστεύομεν εἰς τὸν κομμουνισμόν, ἑπομένως εἶναι ἀνέντιμον νὰ συμμαχήσωμεν, ἀλλὰ εἶπον, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ ἀποφασιστικὸς κίνδυνος εἶναι ὁ φασισμὸς καὶ ἑπομένως θὰ συμμαχήσωμεν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸν φασισμόν. Καὶ τὸ πρόβλημα εἰς τὸν τόπον μας αὐτὴν τὴν στιγμὴν κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἄποψιν καὶ κατὰ τὴν ἄποψιν τῆς συντριπτικῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ, ἔχει τοποθετηθῆ. Πιστεύει ὁ λαός, καὶ ἔχει καταγγελθῆ καὶ ἀπὸ ἄλλα Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως,— δὲν θέλω νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν καὶ νὰ φέρω συγκεκριμένα στοιχεῖα, ὅπου ἀναγράφονται εὔλογοι καταγγελίαι — ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ ἀποτελεῖ κίνδυνον διὰ τὸ Ἔθνος. Ἀλλά, διατί νὰ πᾶμε μακράν, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸν γνωστὸν λόγον σας, τῆς Πλατείας Κλαυθμῶνος, εἴπετε ὡρισμένα πράγματα διὰ τὸν σημερινὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ξέρω πῶς συνέβη νὰ τὰ ἔχετε ἀρνηθῆ καὶ σήμερον εἶσθε Ἀντιπρόεδρος τοῦ Προέδρου, ἀλλὰ καὶ σεῖς εἴπετε, ὅτι ἀποτελεῖ πρόσωπον ἀκατάλληλον, τὸ πλέον ἀκατάλληλον. Ἀλλὰ ἄλλοι Ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποτελεῖ κίνδυνον διὰ τὸν τόπον. Ἑπομένως ἢ πιστεύουν εἰς τὴν καταγγελίαν ἢ δὲν πιστεύουν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πιστεύουν καὶ πιστεύουν ὅλοι ἐκ πεποιθήσεως καὶ ὀφείλουν νὰ ἐμποδίσουν αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξακολουθῇ νὰ εἶναι Κυβέρνησις καὶ νὰ εἶναι καὶ κίνδυνος καὶ διὰ τὸν τόπον. Αὐτὴ εἶναι ἡ λογικὴ τῶν πραγμάτων. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, πέραν τῶν ἄλλων φοβεῖται κυρίως τὴν ἑνότητα, τὴν συνεργασίαν τῶν δημοκρατικῶν δυνάμεων, ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν θέλει συζήτησιν, διότι εἰς πᾶσαν εὐκαιρίαν αὐτὴν τὴν προσπάθειαν καταβάλλει, νὰ διασπάσῃ τὰς δυνάμεις αὐτὰς ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, μάλιστα, τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου δι’ ὅσων, διὰ τῆς «Καθημερινῆς», ἀλλὰ καὶ δι’ ὅσων ἄλλων τρόπων λέγονται εἰς τὴν Βουλήν, γίνεται προσπάθεια νὰ διχασθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, γίνεται προσπάθεια νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὸν ὑπολογισμὸν καὶ τὸν συσχετισμὸν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων ἕνα 25% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ γεγονός, ὅτι τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τὴν ἤνοιξε μία ἐφημερὶς ἡ «Καθημερινή», ὑποχρεώνει εἰς μίαν γενικὴν καὶ μίαν δικαίαν ἀπάντησιν. Πρόκειται, κ. συνάδελφοι, περὶ τῆς ἐφημερίδος ἐκείνης, ἡ ὁποία ὅταν τὸ Ἔθνος ἐμάχετο, εἰς τὰ βάθη τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἡ ἐφημερὶς αὐτὴ γράφει τὸ γνωστὸν ἄρθρον: «Οἴκαδε», διὰ νὰ διαλύσῃ τὸ στράτευμα, διότι αὐτὸ τῆς ὑπηγόρευε τὸ ἀντιδραστικόν, τὸ κομματικὸν συμφέρον. Καὶ ὅταν, κ. συνάδελφοι, συνεπεία αὐτῆς τῆς προδοτικῆς τακτικῆς, ἔγινεν ἡ κατάρρευσις καὶ συνεσωρεύθη εἰς τὸν τόπον μας 1½ ἑκατομμύριον Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, ἐφημερὶς τῶν προσώπων τῆς αὐτῆς νοοτροπίας, τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, τῆς ἀντιδραστικῆς Δεξιᾶς, ἐπειδὴ ὁ κόσμος αὐτὸς ἐκ λόγων, οἱ ὁποῖοι ἀφεώρων αὐτόν, ἐψήφιζον ἐκ προτιμήσεως Βενιζέλον, ἔγραφε καὶ ἐλέχθη εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς, ὅτι αὐτοὶ εἶναι «λεφούσι», εἶναι «Τουρκόσποροι» καὶ δὲν πρέπει νὰ ὑπολογίζωνται αἱ ψῆφοι αὐτῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ κόσμος σας, κ. συνάδελφοι, καὶ ἐπειδὴ τὸ κομματικόν σας συμφέρον ὑπαγορεύει νὰ μὴ ὑπολογίζωνται οἱ ψῆφοι αὐτοί, τοὺς ὀνομάζετε «λεφούσι». Σήμερον, διότι βλέπετε, ὅτι ἡ συνεργασία τῆς Ἀριστερᾶς μὲ τὰς ἄλλας δημοκρατικὰς δυνάμεις, θὰ σᾶς ἀφαιρέσῃ τὸ μονοπώλιον τῆς ἐξουσίας, προσπαθεῖτε νὰ ἐπανέλθετε εἰς τὰ αὐτὰ τεχνάσματα. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ὑπῆρξεν ἐποχὴ ὅπου ὁ κόσμος τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου διέθετεν ἡγέτας, πολλοὶ τούτων καὶ κυρίως ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν ἦτο παρὼν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, θὰ ἐπανελάμβανε τὸ σύνθημα: Ὅταν ὁ λαὸς φθείρεται, ὅταν ἡ δημοκρατία κινδυνεύῃ, πρὸς τὰ ἀριστερὰ δὲν ὑπάρχει ἐχθρός, ὑπάρχει ὁ πολύτιμος σύμμαχος. Οἱανδήποτε προσπάθειαν καὶ ἂν καταβάλλετε εἰς τὴν φάσιν αὐτὴν τῶν πολιτικῶν πραγμάτων, δὲν θὰ ἐπιτύχετε εἰς τὴν ἐκλογικὴν ἀναμέτρησιν τὴν διάσπασιν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων. Καὶ ἐὰν ἐπιτύχετε νὰ παρασύρετε ὡρισμένα τμήματα, ἐνδεχομένως, νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι πρόκειται νὰ παρασύρετε ἡγέτες, οἱ ὁποῖοι νὰ εἶναι ἀπογυμνωμένοι ἀπὸ στελέχη καὶ ἀπὸ λαϊκὴν μᾶζαν. Θὰ ἔχετε νὰ ἀντιμετωπίσετε ἡνωμένον τὸν δημοκρατικὸν κόσμον. Ἤδη τὸ αἴσθημα τῆς ἥττης σᾶς ἔχει καταλάβει. Νὰ ἦσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ ἡττηθῆτε καὶ ὅτι παρ’ οἱανδήποτε προσπάθειάν σας ὁ λαὸς θὰ δώσῃ τὴν νίκην εἰς τὰς δημοκρατικὰς δυνάμεις. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς πτέρυγος).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Σωτηρίου ἔχει τὸν λόγον.

§144Κ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ ὅλον τὸν κίνδυνον νὰ φανῶ δυσάρεστος εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἐνόμισα πὼς ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀνέβω εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου διὰ τὸ νομοσχέδιον. Θὰ περιορίσω τὴν ὁμιλίαν μου εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Τρία εἶναι τὰ ἐρωτήματα ποὺ γεννῶνται διὰ τὸ νομοσχέδιον. Πρῶτον ἐρώτημα: Τὸ ἐκλογικὸν νομοσχέδιον, ποὺ συζητοῦμεν, εἶναι δημοκρατικόν; Δεύτερον ἐρώτημα: Τὸ ἐκλογικὸν τοῦτο νομοσχέδιον ἐξυπηρετεῖ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Τρίτον ἐρώτημα: Εἶναι τὸ νομοσχέδιον ἐθνικόν; Ἡ ἀπάντησις ποὺ δίδω καὶ εἰς τὰ τρία ἐρωτήματα εἶναι ἀρνητική. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀντιδημοκρατικόν, ἀντιλαϊκὸν καὶ ἀντεθνικόν. Τὴν κρίσιν μου αὐτὴν θέλω νὰ δικαιολογήσω. Θὰ εἶμαι συντομώτατος. Εἶπα, πὼς τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀντιδημοκρατικόν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἐπ’ αὐτοῦ μίαν προκαταβολικὴν συνεννόησιν. Ὅταν λέμε δημοκρατία, κάμνομεν συνήθως ἕνα βασικὸν λάθος: Ἀποσποῦμε τὴν δημοκρατίαν ἀπὸ τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα καὶ τὰ οἰκονομικὰ συμφέροντα. Περιορίζομεν, δηλαδή, τὴν δημοκρατίαν εἰς τὰς πολιτικὰς μόνον ἐλευθερίας. Ἂν ἀποφύγωμεν τὸ λάθος αὐτό, θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἔχομεν δύο εἰδῶν δημοκρατίες, μέσα εἰς τὸ ἀστικὸν καθεστώς. Πρῶτον τὴν δημοκρατίαν ποὺ ὑπηρετεῖ τὰ συμφέροντα τοῦ μεγάλου κεφαλαίου. Αὐτὴ θὰ ἔλεγα εἶναι ἡ ἀντιδραστικὴ κεφαλαιοκρατικὴ δημοκρατία. Αὐτὴν τὴν ἀντιδραστικὴν δημοκρατίαν ἐξυπηρετοῦν συνηθέστατα τὰ Κόμματα τῆς Δεξιᾶς. Εἶναι ἡ δημοκρατία ποὺ ἐξασφαλίζει τὴν ἐλευθερίαν γιὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ λαοῦ ἀπὸ τὸ μεγάλο κεφάλαιον. Αὐτὴ ἡ δημοκρατία ἡ ἀντιδραστικὴ κυριαρχεῖ σήμερα στὴ χώρα μας. Καὶ ἡ τέτοια δημοκρατία εἶναι ὁλοφάνερον, ὅτι εἶναι ἀντιλαϊκή. Παράλληλα μέσα εἰς τὸ ἀστικὸν σύστημα ἔχομεν καὶ τὴν δημοκρατίαν ποὺ ἐπικρατέστερον σκοπὸν ἔχει νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ προοδευτικὴ ἀστικὴ δημοκρατία καὶ τὴν δημοκρατίαν αὐτὴν τὴν ἐκπροσωποῦν αἱ προοδευτικαὶ δυνάμεις καὶ ἰδιαίτερα τὰ ἀριστερὰ κόμματα, μέσα εἰς τὰ πλαίσια τοῦ ἀστικοῦ συστήματος καὶ προπάντων ἡ Ε.Δ.Α., διότι ἡ Ε.Δ.Α. εἶναι τὸ Κόμμα μὲ τὴν μεγαλυτέραν συνέπειαν. Ἡ προοδευτικὴ ἀστικὴ δημοκρατία ἐξασφαλίζει τὴν ἐλευθερίαν διὰ τὴν ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ καὶ πνευματικοῦ ἐπιπέδου τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ. Ἔχομεν ἀκόμη καὶ τὴν σοσιαλιστικὴν δημοκρατίαν, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν τόπον μας σήμερον. Εἶναι, ἑπομένως, βασικὸν λάθος αὐτὸ ποὺ γίνεται καὶ τὸ ὁποῖον διέπραξε προηγουμένως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἠρώτησε τί γίνεται εἰς τὰς σοσιαλιστικὰς αὐτὰς δημοκρατίας καὶ πῶς ψηφίζουν ἐκεῖ. Δὲν πρέπει νὰ συγχέωμεν τὴν ἀστικὴν δημοκρατίαν μὲ τὴν σοσιαλιστικὴν δημοκρατίαν.

§145Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Βεβαίως δὲν πρέπει καὶ νὰ συγχέωμεν τὴν φυσικὴν δημοκρατίαν μὲ τὴν μεταφυσικὴν δημοκρατίαν.

§146Κ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ. Ὄχι, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Κάνετε κἄποιο λάθος. Ἡ σοσιαλιστικὴ δημοκρατία, ἡ ὁποία ἔχει τόσους καρποὺς εἰς τὰς χώρας, ὅπου ἐφαρμόζεται, δὲν εἶναι μεταφυσική. Εἶναι ἡ πιὸ γνησία δημοκρατία καὶ εἶναι γέννημα τῆς ἱστορικῆς ἀναγκαιότητος. Κύριοι συνάδελφοι, σύμφωνα μὲ αὐτὴν τὴν προεισαγωγήν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, τὸ νομοσχέδιον, ποὺ συζητοῦμεν, εἶναι ὁλοφάνερον, ὅτι εἶναι ἀντιδημοκρατικόν, διότι σκοπὸν ἔχει νὰ συγκρατήσῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν τὶς ἀντιδραστικὲς δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἐξυπηρετοῦν τὰ συμφέροντα τοῦ μεγάλου κεφαλαίου καὶ παρατείνουν τὴν οἰκονομικὴν δουλείαν τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ. Τοῦτο ἀποδεικνύεται, πρῶτον, ἀπὸ τὰ μεγάλα καὶ πολλὰ τεχνάσματα, τὰ ὁποῖα ἐπιχειρεῖ τὸ ἐκλογικὸν αὐτὸ καλπονοθευτικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον, ἐὰν ψηφισθῇ, θὰ ἀφαιρέσῃ ψήφους ἄλλων κομμάτων, διὰ νὰ τὰς προσθέσῃ εἰς τὰ μεγάλα Κόμματα. Ἔτσι ὅμως ἡ κοινοβουλευτικὴ πλειοψηφία τοῦ πρώτου Κόμματος θὰ ἐκπροσωπῇ — καὶ αὐτὸ γίνεται σήμερα — τὴν μειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δεύτερον, χρησιμοποιεῖται διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἡ ὠμὴ βία. Καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναφέρω καὶ ἐγὼ παραδείγματα — ἀνέφεραν τόσα οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι — διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι ζοῦμε μέσα εἰς ἕνα τρομοκρατικὸν ἀστυνομικὸν κράτος. Πῶς θέλετε, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ κάθομαι ἐγὼ εἰς τὸ καφενεῖον τοῦ χωριοῦ μου καὶ νὰ μὲ περιβάλλουν χωροφύλακες; Ἢ νὰ προσκαλοῦν συγγενεῖς μου καὶ νὰ τοὺς ἐπιπλήττουν, διότι κάθονται μαζί μου;

§147Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Ἀκούω, ὅτι τὸ Κράτος μας εἶναι ἀστυνομικόν. Πράγματι εἶναι, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι εἶναι μὲ ἀστυνομίαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Κράτος, χωρὶς ἀστυνομίαν. Σεῖς ἐπιθυμεῖτε νὰ καταργηθῇ ἡ ἀσφάλεια, ἢ ὄχι. Ἡμεῖς θεωροῦμεν ἀπαραίτητον τὴν ὕπαρξιν Κράτους, δημοκρατίας καὶ ἀστυνομίας, ἡ ὁποία νὰ προστατεύῃ τὴν δημοκρατίαν.

§148Κ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μὴ παίζετε μὲ τὰς λέξεις. Ποῖος σᾶς εἶπε νὰ μὴ ἔχετε ἀστυνομίαν διὰ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν τάξιν; Ὄχι, ὅμως, ἀστυνομίαν διὰ νὰ ταλαιπωρῆτε τοὺς πολιτικούς σας ἀντιπάλους καὶ νὰ τρομοκρατῆτε τὸν λαόν. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀντιδημοκρατικόν, καὶ ἂν προχωρήσωμεν εἰς τὰς ἐκλογὰς μετὰ τὴν ψήφισίν του, δὲν ἔχομεν καμμίαν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησίν σας. Τὰς ἐκλογὰς πρέπει νὰ διεξαγάγῃ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις κοινῆς ἐμπιστοσύνης. Ἐὰν τώρα κάνετε ὅ,τι μπορεῖτε διὰ νὰ τρομοκρατήσητε τοὺς συγγενεῖς καὶ φίλους μας, φαντασθῆτε τὶ θὰ γίνῃ ὅταν φθάσωμεν εἰς τὰς ἐκλογάς. Ὁ τρίτος λόγος, ποὺ εἶναι ἀντιδημοκρατικὸν τὸ νομοσχέδιον εἶναι τὸ περίφημον ἐπιχείρημα, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἂν καὶ ταχυδακτυλουργικὸν καὶ καλπονοθευτικόν, διὰ νὰ ἔχωμεν ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν. Μὰ γιὰ σταθῆτε. Μήπως ἰσχυρὰ Κυβέρνησις εἶναι μόνον ἡ τῆς Δεξιᾶς; Ἢ μήπως ὅταν λέγωμεν ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν ἐννοοῦμεν τὴν Ε.Ρ.Ε.; Θὰ ἦτο τρομακτικὸν αὐτὸ νὰ πιστεύετε, ὅτι μόνον ἡ Ε.Ρ.Ε. δύναται νὰ ἀναδείξῃ ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν, καὶ ὄχι καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις. Ἐάν, ἀγαπητοὶ μου συνάδελφοι τῆς συμπολιτεύσεως, θεωρῆτε ὡς ἰσχυρὰν τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην ποὺ προστατεύει μόνον τὰ συμφέροντα τοῦ μεγάλου κεφαλαίου, τότε ἔχετε δίκαιον νὰ πιστεύετε, πὼς μόνον ἡ Ε.Ρ.Ε. ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ «ἰσχυρὰν» Κυβέρνησιν. Γι’ αὐτὸ καὶ ἐπιμένετε νὰ ψηφίσετε τὸ ἀντιδημοκρατικὸν νομοσχέδιον. Ἐάν, ὅμως, θέλετε πραγματικὴν ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν, ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ πρέπει νὰ προέρχεται ἀπὸ τὰς προοδευτικὰς δυνάμεις τῆς χώρας, αἱ ὁποῖαι θὰ βασίζωνται εἰς τὴν πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ διὰ νὰ ἐξυψώσουν τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εἶσθε οὔτε θὰ εἶσθε ἰσχυρὰ Κυβέρνησις, ὅπως προεξοφλεῖτε, ὅπως δὲν εἴσασθε καὶ πρὸ τριῶν ἐτῶν, δι’ αὐτὸ καὶ διατηρεῖτε τὸ τρομοκρατικὸν ἀστυνομικὸν Κράτος. Εἶναι συνεπῶς τὸ νομοσχέδιον ἀντιδημοκρατικόν, καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτόν, κάμνω καὶ ἔκκλησιν πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ ἑνωθῇ, διὰ νὰ τῆς παρασχεθῇ ἡ εὐκαιρία ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ πάρῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὰς χεῖρας της. Ὁ μόνος τρόπος εἶναι ἡ ἕνωσις ὅλων τῶν προοδευτικῶν δυνάμεων διὰ νὰ δοθῇ ἡ μάχη καὶ τότε ὅλα αὐτὰ τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα προσδοκᾷ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὸ καλπονοθευτικὸν νομοσχέδιον, νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ στραφοῦν ἐναντίον της. Τὸ νομοσχέδιον ἐπίσης αὐτό, εἶπα κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας μου, εἶναι καὶ ἀντιλαϊκὸν διότι σκοπὸν ἔχει νὰ μετατρέψῃ διὰ τεχνασμάτων τὴν μειοψηφίαν εἰς πλειοψηφίαν διὰ νὰ παραταθῇ ἡ ἐκμετάλλευσις, ποὺ κάνει τὸ μεγάλο κεφάλαιον μὲ πλήρη ἄνεσιν καὶ ἐλευθερίαν, διὰ νὰ παραταθῇ δηλαδὴ ἡ ἐξαθλίωσις τοῦ λαοῦ καὶ ἡ ἀντιλαϊκὴ ψυχροπολεμικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἐκλογικὸν ὅμως νομοσχέδιον εἶναι καὶ ἀντεθνικόν. Μὰ καὶ ἐδῶ θὰ χρειασθῇ μία εἰσαγωγικὴ παρατήρησις, διὰ νὰ ἀρθῇ ἡ τραγικὴ παρεξήγησις σχετικὰ μὲ τὸ τί εἶναι τὸ Ἔθνος. Οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ μεγάλου κεφαλαίου καὶ τὰ δεξιὰ κόμματα ποὺ τὸ ὑπηρετοῦν, ὅταν λένε Ἔθνος ἐννοοῦν τὸν ἑαυτόν τους. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν των «ἐθνικὸν» εἶναι ὅ,τι ἐξυπηρετεῖ τὰ συμφέροντά τους. Ὅ,τι τὰ ἀντιμάχεται τὸ θεωροῦν καὶ τὸ ὀνομάζουν «ἀντεθνικόν». Μὲ τὴν ἰδίαν νοοτροπίαν καὶ τὰ δεξιὰ Κόμματα θεωροῦν καὶ ὀνομάζουν τὸν ἑαυτόν των ἐθνικὰ Κόμματα. Τὸ μεγάλο, λοιπόν, κεφάλαιον καὶ ἡ δεξιὰ μονοπωλοῦν διὰ τὸν ἑαυτόν τους τὸ Ἔθνος. Διὰ τὰ προοδευτικὰ ὅμως κόμματα, διὰ τὰς προοδευτικὰς δυνάμεις Ἔθνος εἶναι ὁ ἐργαζόμενος, ὁ παραγωγικὸς Λαὸς καὶ «ἐθνικὸν κόμμα» λέγεται μόνον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ. Κάθε τι τὸ ὁποῖον ἀντιτίθεται εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Λαοῦ θεωρεῖται καὶ πρέπει νὰ θεωρῆται ἀντεθνικόν. Ἔθνος λοιπόν, εἶναι ὁ ἐργαζόμενος Λαός, ἐθνικὸν εἶναι ὅ,τι ἐξυπηρετεῖ καὶ ἐξυψώνει τὸν Λαὸν καὶ ἀγάπη εἰς τὸ Ἔθνος, εἰς τὴν Πατρίδα εἶναι ἡ μέχρις αὐτοθυσίας ἀγάπη πρὸς τὸν Λαόν. Τὸ ἐκλογικὸν νομοσχέδιον, ποὺ συζητοῦμεν τὸ ἐχαρακτήρισα ὡς ἀντεθνικὸν διότι σκοπός του εἶναι νὰ συγκρατήσῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν τὶς ἀντιδραστικὲς δυνάμεις, διὰ νὰ παρατείνεται ἡ ἐξαθλίωσις τοῦ Λαοῦ. Μὰ εἶναι ἀντεθνικὸν καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον. Ἐπιδιώκεται νὰ διαιωνισθῇ ὁ διχασμὸς τοῦ Λαοῦ. Καὶ ὁ διχασμὸς εἶναι σήμερα ὁ μεγαλύτερος ἐθνικὸς κίνδυνος. Καὶ διαιωνίζεται, κύριοι συνάδελφοι, ὁ διχασμὸς μὲ τὴν συμπεριφορὰν καὶ τὰ συνθήματα, τὰ ὁποῖα ρίχνει ἡ Κυβέρνησις. Ἐνθυμηθῆτε, παρακαλῶ τὴν φράσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπιτακτικὴ ὑποχρέωσις ὅλων μας νὰ σταματήσῃ ὁ διχασμὸς καὶ νὰ βγῇ ἡ χώρα ἀπὸ τὴν σημερινὴν πολιτικὴν ἀνωμαλίαν. Ἀλλά, ποῦ βασίζεται ὁ διχασμός; Βασίζεται, κ. βουλευταί, εἰς τὸν μπαμπούλαν τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἐδῶ ὅμως κομμουνισμὸν δὲν ἔχομεν. Διατὶ δὲν ἀναγνωρίζετε τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα ὅπως ἀπαιτεῖ τὸ ἐθνικὸν συμφέρον; Διατί ὅλα τὰ δημοκρατικὰ Κράτη τῆς Εὐρώπης ἀναγνωρίζουν τὰ Κομμουνιστικὰ Κόμματα; Διατὶ καλλιεργεῖτε τὴν φοβίαν τοῦ Κομμουνισμοῦ; Διότι θέλετε νὰ πνίξετε τὴν προσπάθειαν τοῦ Λαοῦ νὰ λυτρωθῇ ἀπὸ τὴν ἐξαθλίωσιν. Καὶ μὴ μονοπωλῆτε τὴν ἀγάπην πρὸς τὴν Πατρίδα, διότι ἀποκαλεῖτε μόνον τὸν ἑαυτόν σας «ἐθνικόφρονα». Διότι ἂν ἐπρόκειτο νὰ ξεδιπλώσωμεν τὰς περγαμηνάς, διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖοι ἀγαποῦν περισσότερον τὴν Πατρίδα, τότε βεβαιωθῆτε, ὅτι αἱ περγαμηναὶ θὰ φέρουν εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τὴν ἄκραν ἀριστερὰν καὶ ὅτι μόνον ἐκείνη ἐξυπηρετεῖ πράγματι τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κύριοι βουλευταί, δὲν νομίζω, ὅτι εἶπα λόγια πικρά. Εἶπα ἐκεῖνο ποὺ αἰσθάνομαι. Εἶναι νομίζω, ἡ τελευταία στιγμή, ποὺ μᾶς δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ βγάλωμε τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἀπὸ τὴν δύσκολον θέσιν ποὺ ἔχει περιέλθει. Καὶ ἀπευθυνόμενος καὶ πάλιν πρὸς τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως λέγω, ὅτι ἐὰν θέλουν νὰ βγῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ τὸν διχασμὸν διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἀνωμαλίαν, ἂς ἑνωθῶμεν διὰ νὰ δώσωμεν εἰς τὸν τόπον μίαν γνησίαν Δημοκρατικὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ἀνοίξωμεν ἔτσι τὸν δρόμον πρὸς τὴν πρόοδον.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§150Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἀφ’ ὅτου, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τῆς 15 Μαΐου ἤρχισεν ἡ συζήτησις τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου, τοῦτο ἀνεμορφώθη εἰς πλεῖστα σημεῖα μὲ τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας κατέθεσεν ἡ Κυβέρνησις, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὸ σχέδιον αὐτὸ ἔλαβεν ὅλως νέαν μορφὴν κατὰ τὴν βάσιν του. Αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι νομοσχέδιον, ἀναφερόμενον εἰς τὴν σύνταξιν τῆς Πολιτείας, συνετάγη καὶ εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τρόπον πρόχειρον καὶ ἀμελέτητον. Ἢ αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι κατετέθησαν, ἦσαν ἀναγκαῖαι, καὶ ὤφειλε νὰ τὰς εἶχεν ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις πρὸ τῆς καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἢ προσεχώρησεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅπερ ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν ἀρχῇ δὲν εἶχε μελετήσει ὅσον ἔπρεπε τὸ πρόβλημα καὶ εἰσήγαγεν εἰς τὴν Βουλὴν πρόχειρον νομοσχέδιον. Τὸ σύστημα τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς βασίζεται κυρίως εἰς μίαν λογικὴν ἀριθμῶν. Ὁ νομοθέτης, διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν σκοπῶν τοῦ νόμου, λαμβάνει ὑπ’ ὄψει του τὴν ἑκάστοτε κατάταξιν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων τῆς χώρας καὶ βάσει αὐτῆς προσδιορίζει ὡρισμένα ποσοστά, διὰ τὴν συμμετοχὴν τῶν κομμάτων εἰς τὰς κατανομάς. Κατὰ τὸ 1958, ὁ νομοθέτης προσδιώρισε διὰ τὴν συμμετοχὴν εἰς τὴν βʹ κατανομὴν τὰ ποσοστὰ εἰς 25%, διὰ τὰ μεμονωμένα κόμματα καὶ εἰς 35% καὶ 40% διὰ τοὺς συνασπισμοὺς κομμάτων. Ἄλλο εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἄλλα προέβλεψεν ὁ νομοθέτης τότε καὶ ἄλλα ἀπέδωσεν ὁ Λαὸς διὰ τῶν ἐκλογῶν. Πάντως μεταξὺ τῶν ἀριθμῶν τούτων ὑπῆρχεν ἀναλογία καὶ λογικὴ σχετική. Ὁ συντάκτης τοῦ παρόντος σχεδίου ἀσφαλῶς θὰ ἐμελέτησε καὶ πάλιν τὴν κατάταξιν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων καὶ βάσει τῆς μελέτης αὐτῆς θὰ προσδιώρισε τὰ ποσοστὰ εἰς 17% διὰ τὰ μεμονωμένα κόμματα καὶ εἰς 25% καὶ 30% διὰ τοὺς συνασπισμοὺς κομμάτων. Ἤδη, ὅμως, ἡ Κυβέρνησις ὑπεβίβασε τὸ ποσοστὸν τῶν μεμονωμένων κομμάτων ἀπὸ 17% εἰς 15%. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι δὲν εἶχεν ἐκτιμηθῆ καλῶς ἐν ἀρχῇ ἡ κατάταξις τῶν πολιτικῶν δυνάμεων. Νομίζω, ὅμως, ὅτι τοῦτο ἐπιβάλλει ἀνακατάταξιν τῶν ποσοστῶν καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν τῶν συνασπισμῶν κομμάτων. Καὶ οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί, κατὰ τὴν γνώμην μου, θὰ πρέπει νὰ μειωθοῦν ἀντιστοίχως εἰς 20% διὰ τοὺς συνασπισμοὺς 2 κομμάτων καὶ 25% διὰ τοὺς συνασπισμοὺς τῶν πλειοτέρων. Ἡ Κυβέρνησις διὰ ρητῆς ἐν τῷ σχεδίῳ διατάξεως ἀπαγορεύει τὴν ἀνασύνταξιν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων τῆς Χώρας μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος σχεδίου. Ἡ διάταξις αὐτὴ, νομίζω, ὅτι εἶναι τελείως ἄστοχος, ἔτι δὲ καὶ ἀντισυνταγματικὴ καὶ θὰ πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ. Ἡ σύνταξις τῶν πολιτικῶν δυνάμεων εἰς κομματικοὺς ὀργανισμοὺς ἐπικυροῦται μόνον ἀπὸ τὸν λαὸν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμποδίζεται αὕτη διὰ διατάξεων νόμου. Ἡ παρεμβολὴ δὲ τῆς διατάξεως περὶ εἰσδοχῆς εἰς τὴν βʹ κατανομὴν τοῦ τρίτου Κόμματος, ἀσχέτως ποσοστοῦ, βασίζεται εἰς τὴν κυβερνητικὴν ἐπιδίωξιν τῆς διαιωνίσεως τῆς διαιρέσεως τοῦ Κέντρου. Αἱ ἐκλογαὶ, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ διεξαχθοῦν, κ. βουλευταί, δὲν θὰ εἶναι ἀνθόσπαρτοι διὰ τὴν κυβερνητικὴν πτέρυγα. Δὲν λέγω δι’ ἄλλον λόγον, εἰ μὴ μόνον διότι ἡ ἐπὶ ἕξ ἔτη παραμονὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἐξουσίαν δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ συνετέλεσεν εἰς τὴν φθοράν της. Νομίζω, ὅτι συντελούσης καὶ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου θὰ εὑρεθῇ πρὸ σοβαρᾶς κρίσεως συνειδήσεως. Δυνάμεις ποὺ ἀνήκουν εἰς τὴν ἐθνικόφρονα παράταξιν, ποὺ δικαίως ἢ ἀδίκως δὲν θέλουν νὰ ψηφίσουν τὴν παράταξιν τῆς Ε.Ρ.Ε., τὴν ὁποίαν κατ’ ἐπανάληψιν ἔχουν ψηφίσει, θὰ εὑρεθοῦν, διὰ διαφόρους λόγους, πρὸ κρίσεως τῆς συνειδήσεώς των. Ποῖον θὰ ψηφίσουν; Τὴν Κυβέρνησιν ποὺ δὲν θέλουν, ἢ τὴν κατάσπαρτον κεντρώαν Ἀντιπολίτευσιν; Πρὸς διευκόλυνσιν τῶν πολιτῶν τῆς κατηγορίας ταύτης, ὀφείλει ὁ νομοθέτης τοῦ παρόντος νομοσχεδίου νὰ διευκολύνῃ τὴν συγκρότησιν δευτέρας Ἐθνικῆς παρατάξεως, ποὺ θὰ ἀποτελέσῃ πόλον ἕλξεως τῶν ἀπαγοητευμένων ἢ ἀγανακτησμένων λαϊκῶν μαζῶν. Διὰ νὰ ἀναδειχθῇ, ὅμως, αὐτὸς ὁ δεύτερος πόλος ἕλξεως ποὺ θὰ δεχθῇ τὰς μάζας αὐτὰς τοῦ λαοῦ, ἔχομεν χρέος, ὡς νομοθέται ἔμφρονες, νὰ καταστήσωμεν δυνατὴν τὴν συγκρότησιν αὐτῆς τῆς δυνάμεως διὰ τοῦ νόμου καὶ ὄχι νὰ τὴν ἐμποδίζωμεν δι’ αὐτοῦ. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐὰν δὲν ὑποβοηθηθῇ ὑπὸ τοῦ νόμου ἡ συγκρότησις αὐτῆς τῆς πολιτικῆς δυνάμεως αὕτη θὰ συγκροτηθῇ ἐκ τῶν κάτω, διὰ τοῦ λαοῦ, διότι εἶναι ἀνάγκη ἐθνική, διότι εἶναι ἐπιταγὴ ἱστορικὴ τῆς ἐποχῆς ταύτης. Ἠθέλησα, ὅμως, νὰ τονίσω ταῦτα, διὰ νὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις τὴν μείωσιν τοῦ ποσοστοῦ συμμετοχῆς εἰς τὴν βʹ κατανομήν, διὰ τοὺς συνασπισμοὺς Κομμάτων, ἵνα μὴ ὁ νόμος παρεμβάλῃ ἐμπόδια εἰς τὴν ὁμαλὴν συγκρότησιν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων ποὺ θὰ ἀναμετρηθοῦν λίαν προσεχῶς εἰς τὸν στίβον. Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Αἱ ὑπὸ κρίσιν τροπολογίαι τῆς Κυβερνήσεως ἀλλάζουν καὶ τὸν τρόπον ψηφοφορίας τῶν στρατιωτῶν. Ὅλοι τιμῶμεν τὸν στρατὸν καὶ πιστεύομεν, ὅτι πρέπει νὰ ψηφίζῃ ὁ στρατός. Ἀλλὰ ἡ νέα διάταξις ὁρίζει, ὅτι οἱ στρατιῶται θὰ ψηφίζουν τοὺς ὑποψηφίους τῆς περιφερείας εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀσκήσουν τὸ ἐκλογικόν των δικαίωμα. Ἐὰν νομίζῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι οὕτω ἐκπληροῦται ἡ συνταγματικὴ ἐπιταγὴ περὶ τοῦ τρόπου τῆς ψηφοφορίας καὶ διὰ τὴν ἐλευθέραν ἔκφρασιν τῆς λαϊκῆς θελήσεως, νομίζω, ὅτι πλανᾶται. Πάντως ἐπιφυλλάσσομαι εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ ἀναφερθῶ λεπτομερέστερον ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τελειώνω, ἐπειδὴ εἶμαι ὁ τελευταῖος ρήτωρ καὶ κατανοῶ, ὅτι πρέπει ὁπωσδήποτε ἡ Βουλὴ νὰ ἀναπαυθῇ. Συνιστῶ, ὅμως, εἰς τὴν Βουλήν, ἐφ’ ὅσον ἀποδίδει τὸν νόμον αὐτὸν εἰς τὴν χώραν, διὰ νὰ ἀποτελέσῃ τὴν δύναμιν, ἡ ὁποία θὰ συγκροτήσῃ τὴν νέαν Κυβέρνησιν, νὰ σκεφθῇ πρὶν δώσῃ τὴν τελικὴν της γνώμην, μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπόν, ὅτι πρέπει νὰ βοηθήσῃ τὴν σύνταξιν καὶ ἀνασύνταξιν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων, καὶ ὅτι πρέπει νὰ βοηθήσῃ πράγματι εἰς τὴν ἀπόδοσιν ἰσχυρᾶς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ Κυβερνήσεως ἀνταποκρινομένης εἰς τὸ γενικὸν αἴσθημα καὶ εἰς τὸ γενικὸν συμφέρον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Κύριοι βουλευταί, ὑπεβλήθησαν δύο προτάσεις περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας, ἡ μία ἐκ τῶν ὁποίων προέρχεται ἀπὸ τοὺς κ.κ. Κωστόπουλον, Ζορμπᾶν κλπ., ἡ δὲ ἄλλη ἐκ τῆς παρατάξεως τῆς Ε.Δ.Α. Ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ εἶναι καταπεπονημένη καὶ ἐπειδὴ ἀπέναντι πολλῶν βουλευτῶν ἔχομεν ἀναλάβει, μίαν τρόπον τινὰ ἠθικὴν δέσμευσιν, εἰπόντες, ὅτι ἡ ψηφοφορία θὰ γίνῃ αὔριον, παρακαλῶ νὰ ἐγκρίνητε νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. διὰ νὰ γίνῃ ψηφοφορία ἀμέσως, δεδομένου, ὅτι ἐκηρύχθη περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§152ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐξ ὅλων τῶν παρατάξεων). Μάλιστα, μάλιστα.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 1.00′ π.μ.)