1961.05.31

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 120ὴ

Τετάρτη 31 Μαΐου 1961

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.25′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βολουδάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Κ. Ράλλης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων περιοχῆς Μοσχάτου, αἰτουμένων ἄμεσον ἀκύρωσιν τῶν ἀδειῶν λειτουργίας τῶν ἐν τῇ ἐν λόγῳ περιοχῇ ἐργοστασίων, αὐστηρὸν ἔλεγχον τῶν ὑπευθύνων, διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀδειῶν ὑπαλλήλων κλπ. ἐπὶ τῷ τέλει διασφαλίσεως τῆς ὑγείας τῶν κατοίκων. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Ἁγ. Δημητρίου Ἀθηνῶν, διαμαρτυρουμένης κατὰ τῆς ἱδρύσεως ἐργοστασίου ἀπορριμμάτων εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας Ἐργατῶν Ἑλλάδος, αἰτουμένης, ὅπως συμπεριληφθῇ εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἐκλογικὸν νομοσχέδιον διάταξις, καθορίζουσα τὸν τρόπον ἐνασκήσεως τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐκλέγειν τῶν ναυτικῶν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συν)σμῶν Λευκάδος, αἰτουμένης ἔγκαιρον λῆψιν μέτρων καταπολεμήσεως ἀσθενειῶν ἐλαίας, ἀπαγόρευσιν εἰσαγωγῆς σπορελαίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Θ. Δεσύλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν σεισμοπλήκτων κατοίκων Κοινότητος Ριγγλάδων–Κερκύρας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ λῆψιν μέτρων πρὸς παροχὴν στεγάσεως, παρὰ τὰς ἀπὸ 4μήνου διαπιστωθείσας ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν ζημίας καὶ τὰς ὑποβληθείσας ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων ἀναφορὰς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Καλλιδόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Φοιτητικοῦ Συλλόγου Πειραιῶς, διαμαρτυρομένου διὰ τὰς ἐνεργείας ὡρισμένων συναδέλφων των φοιτώντων εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τοῦ Γκρὰτς τῆς Αὐστρίας. Οἱ βουλευταὶ Πειραιῶς κ.κ. Γ. Ἀράπης καὶ Δ. Παινέζης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Συντονιστικῆς Ἐπιτροπῆς Συν)χικῶν ὀργανώσεων Ι.Κ.Α. (ΕΟΣ–ΙΚΑ–ΑΣΣΕ —Β.Ε.Α.Σ.Φ.Α. κλπ.), αἰτουμένης τὴν αὔξησιν τῶν συντάξεων, μονιμοποίησιν τῶν συντάξεων ἀναπηρίας κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Γιαλώφας, Α. Τσιάρας, Η. Σκυλλάκος καὶ Δ. Μερλόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Σωματείων ὁδηγῶν καὶ Εἰσπρακτόρων Λεωφορείων Ἀθηνῶν —Πειραιῶς, αἰτουμένων βελτίωσιν τῶν ἀποδοχῶν των, τοὐλάχιστον κατὰ 20% ἔνταξίν των εἰς τὰ ΚΤΕΛ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Πλανοδίων καὶ Ὑπαλλήλων Λιανοπωλητῶν ἰχθυοπωλῶν Ἑλλάδος, αἰτουμένης τὴν Κοινωνικὴν ἀσφάλισιν τῶν μελῶν της. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Φ. Ζαΐμης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ἰδιοκτητῶν Ἀγροτικῶν Ἀλευρομύλων, αἰτουμένων τὴν ἄμεσον ἀνάκλησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 31)60 Ἀγορανομικῆς Διατάξεως, ὡς καὶ τὴν ἀναστολὴν τῆς διώξεως τῶν βάσει ταύτης ὑπὸ κατηγορίαν συναδέλφων των. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἀπομακρυνθέντων Ὑπαλλήλων Ἐθνικῆς Τραπέζης, αἰτουμένου κατάργησιν τῶν ἄρθρων 5 τοῦ Ν. Δ. 2626)1953 καὶ 15 τοῦ Ν. Δ. 2510)53.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνεχίζεται ἡ αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Κύριοι βουλευταί, ὑπενθυμίζω, ὅτι ἔχει ληφθῆ ἀπόφασις καὶ πρέπει νὰ τηρηθῇ τὸ τέταρτον. Ὁ κύριος Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§6Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἡ ὁποία ἔχει ἐπεκταθῆ, δὲν ἔληξε καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λήξῃ διὰ λόγους τυπικοὺς καὶ οὐσιαστικούς. Θὰ ἦτο περίεργον νὰ ἔκλεινεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ἡ Βουλὴ καὶ οἱ βουλευταὶ νὰ μὴ ἔχουν διατυπώσει τὰς ἀπόψεις των ἐπὶ τοιούτου σοβαροῦ θέματος. Δὲν ἔπρεπε νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις καὶ διὰ λόγους ἐκβιαστικούς, διότι δὲν πρόκειται μόνον περὶ ζητήματος τῶν ἀριθμῶν καὶ τῶν δεδομένων, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ ἐμβαθύνῃ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ παρόντος θέματος καὶ νὰ διευρύνῃ αὐτήν, ὥστε νὰ ἀχθῇ ἐνώπιον τῆς κοινῆς γνώμης, ὁλόκληρον τὸ πολιτικὸν πρόβλημα. Ἐὰν τὰ πορίσματα καὶ τὰ συμπεράσματα τῆς Βουλῆς δὲν ἀνταποκρίνωνται εἰς τὰ πολιτικὰ δεδομένα, δὲν θὰ βοηθήσουν εἰς τὴν ἐπίλυσιν τῶν κρισίμων ἐθνικῶν πολιτικῶν θεμάτων. Τὸ συζητούμενον ἐκλογικὸν νομοσχέδιον, φέρει τὰ στίγματα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου τοῦ 1958, ὁ ὁποῖος ἐχαρακτηρίσθη καὶ ἀπὸ τὸν τύπον καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὡς ψηφοκλοπικὸς καὶ ἀποτελεῖ κυρίως σωσίβιον τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς καὶ τῆς πολιτικῆς τῆς ὑποτελείας ποὺ καταρρέει εἰς τὴν συνείδησιν τῆς συντριπτικῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ. Πέραν αὐτῶν, ὑπάρχει ὁ αὐτοχαρακτηρισμός, ἡ ὁμολογία ἐκ μέρους τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως διὰ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος παρεδέχθη, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι δόλιος καὶ ἔθεσε τὸ δίλημμα ἢ αὐτὸν τὸν νόμον ἢ τὴν βίαν. Ἡμεῖς, ὅπως νομίζω, καὶ ὅλα τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀπαντοῦμεν: οὔτε τὸν δόλον, οὔτε τὴν βίαν, ἀλλὰ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, τὴν ὁμαλότητα καὶ τὴν δημοκρατίαν. Ἐάν, ὅμως, ὅσοι ἀσπάζονται τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως προτιμήσουν τὴν βίαν, πρέπει νὰ γνωρίζουν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ἕτοιμος νὰ ἀντιμετωπίσῃ αὐτόν, καὶ τὸν δόλον καὶ τὴν βίαν. Ἐν συνεχείᾳ, κ.κ. συνάδελφοι, ἐπηκολούθησεν ἡ ἀναμόρφωσις τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου μὲ τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς παραχωρήσεις. Τοῦτο εἶναι ἀπαράδεκτον περὶ παραχωρήσεων, γίνεται λόγος, ὅταν τις παρέχῃ κἄτι ποὺ εἶναι κτῆμα του, ἐνῷ ἐν προκειμένῳ πρόκειται περὶ συμμορφώσεως πρὸς τὴν ἐπιταγὴν τοῦ Συντάγματος, τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας, ποὺ μὲ τὰς τροποποιήσεις ἡ Κυβέρνησις θέλει δῆθεν νὰ ἀνταποκριθῇ. Ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν τροποποιήσεων, δὲν ἀλλάζουν τὰ πράγματα. Περὶ τούτου, ἐπείσθη ἡ κοινὴ γνώμη ἀπὸ τὰς ἀγορεύσεις τῶν ὁμιλητῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Βεβαίως, εἰς τοὺς ἀριθμοὺς καὶ τὰ δεδομένα τῶν ἐκλογῶν τῆς τελευταίας 10ετίας, ἀνεφέρθη μέχρι τοῦδε ἡ συζήτησις καὶ δὲν ἐπροχώρησαν νὰ ἐρευνήσουν περισσότερον τὴν οὐσιαστικὴν ὄψιν τῶν πραγμάτων. Καὶ εἶναι ἀναγκαῖον τοῦτο, διότι ἕνα μέρος τῶν ἐπιχειρημάτων τῆς Κυβερνήσεως, ἀνάγεται εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος. Εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δυνατὸν τὸ ἐκλογικὸν αὐτὸ σύστημα, νὰ εἶναι δόλιον, ἀλλὰ στηρίζεται εἰς τὰ πολιτικὰ δεδομένα αὐτῆς τῆς στιγμῆς. Εἶπεν ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ὅτι πράγματι, εὐνοεῖται τὸ πρῶτον Κόμμα, ἀλλὰ γίνετε σεῖς τὸ πρῶτον Κόμμα καὶ νὰ λαφυραγωγήσητε τὰς ψήφους τῶν ἄλλων Κομμάτων. Ἡ τοποθέτησις αὐτὴ χαρακτηρίζει τὴν ἠθικὴν εὐαισθησίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς νὰ συζητηθῇ. Διότι τὸ θέμα, εἶναι πολιτικῆς τάξεως καὶ μὲ πολιτικὰ κριτήρια πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ. Ποῖα εἶναι τὰ πολιτικὰ δεδομένα καὶ ποῦ στηρίζεται ἡ Κυβέρνησις, ὥστε νὰ εἰσαγάγῃ καὶ σήμερον, ὅπως εἰς τὸ παρελθὸν καλπονοθευτικὸν σύστημα; Κύριοι συνάδελφοι, χονδρικῶς μὲ 4 ἀριθμοὺς θὰ σᾶς δώσω τὸν συσχετισμὸν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων κατὰ τὴν τελευταίαν 10ετίαν. Τὸ 1952 ἡ Ἄκρα Δεξιὰ λαμβάνει κατὰ τὰς ἐκλογὰς ποσοστὸν 49,22%, τὸ Κέντρον 34,22% καὶ ἡ Ἀριστερὰ χωρὶς νὰ ἔχῃ συνδυασμοὺς εἰς ὅλας τὰς περιφερείας 9,55%. Τὸ 1956 ἡ Ἄκρα Δεξιὰ 47,38%, Κέντρον καὶ Ἀριστερὰ 50% καὶ ἄνω. 1958 Ἄκρα Δεξιὰ 41,16%, Κέντρον 31,29%, Ἀριστερὰ 24,42%. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ ἔχουν μίαν οὐσιαστικὴν σημασίαν. Πρῶτον παρατηρεῖται μία συνεχὴς μείωσις τοῦ ποσοστοῦ τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, σχετικὴ σταθερότης τοῦ Κέντρου καὶ ἀνάπτυξις τῆς Ἀριστερᾶς. Δεύτερον, παρὰ τὴν συνεχῆ μείωσιν τοῦ ποσοστοῦ τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, τοῦτο δὲν κατέρχεται κάτω τοῦ 40%. Τρίτον, ἡ Ἀριστερὰ κερδίζει τὴν λαϊκὴν ἐμπιστοσύνην, ὄχι εἰς βάρος τοῦ Κέντρου, ἐφ’ ὅσον μειοῦται κυρίως τὸ ποσοστὸν τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς. Τὸ συμπέρασμα ὅλων αὐτῶν εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ ἐκλείψῃ ἕνας ἀβάσιμος καὶ ἀνεύθυνος ἰσχυρισμός, περὶ τεχνητῆς δῆθεν διογκώσεως τῆς Ἀριστερᾶς, ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα ὑπάρχει τεχνητὴ διόγκωσις τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς. Καὶ δὲν ὑπάρχει διόγκωσις τεχνητὴ τῆς Ἀριστερᾶς, διότι: Εἰς ὅλας τὰς χώρας, εἰς τὴν ἐποχήν μας ἰδίως, ὑπάρχει κίνησις ρευμάτων πρὸς τὴν ἐξέλιξιν καὶ τὴν πρόοδον καὶ τὴν κίνησιν αὐτὴν τὴν ἐκφράζουν τὰ Κόμματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν τάσιν πρὸς τὰ Ἀριστερά, διότι αὐτὰ ἐκφράζουν τὰ αἰτήματα τοῦ λαοῦ. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον παρατηρεῖται ἀνάπτυξις τῆς Ἀριστερᾶς παρὰ τὰς παρεμβάσεις καὶ τὰ πλεῖστα ἐμπόδια ἀπὸ τοὺς ἐκλογικοὺς νόμους καὶ τὰς διώξεις. Ἡ ἀνάπτυξις τῆς Ἀριστερᾶς εἶναι φυσιολογική, ἱστορικὴ ἀνάγκη, ἐὰν ἦτο παροδικὸν τεχνητὸν φαινόμενον τότε τὰ ἐμπόδια, αἱ διώξεις θὰ τὴν ἀνέκοπτον. Εἶναι ματαιοπονία καὶ ἐπιπολαιότης νὰ ἀποδίδεται ἡ ἀνάπτυξις τῆς Ἀριστερᾶς εἰς τὴν «πόλωσιν» ἢ τὴν δῆθεν πριμοδότησιν. Ἐπειδὴ πολὺ βασανίζει τὴν Κυβέρνησιν καὶ τμῆμα τῆς Βουλῆς, νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος διὰ νὰ μειωθῇ ἡ ἐπιρροὴ τῆς Ἀριστερᾶς ἐπὶ τοῦ λαοῦ, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ὑποδείξωμεν ἡμεῖς τὸν τρόπον. Ἂς θελήσουν καὶ ἂς δυνηθοῦν οἱ ἑκάστοτε κυβερνῶντες νὰ λύσουν τὰ οἰκονομικά, τὰ πολιτικά, τὰ ἐθνικὰ καὶ τὰ κοινωνικὰ προβλήματα ποὺ ἀπασχολοῦν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν κατὰ τρόπον ἐξαιρετικῶς κρίσιμον, ἐξ αἰτίας τῆς ἐφαρμοζομένης πολιτικῆς τῆς ὑποτελείας. Φυσικὰ τότε, δὲν θὰ πρόκειται περὶ περιορισμοῦ τῆς ἐπιρροῆς τῆς Ἀριστερᾶς ἐπὶ τῶν κοινωνικῶν μαζῶν, ἀλλὰ περὶ ἐφαρμογῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Καὶ θὰ φέρω ἕνα παράδειγμα. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ σιτοπαραγωγικὸς κόσμος εἶναι ἀνάστατος καὶ ἐνῷ μὲ ἀδιάσειστα στοιχεῖα ἀφορῶντα τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς ζητεῖ τιμὴν συγκεντρώσεως τοῦ σίτου 4 δραχμῶν, ἡ Κυβέρνησις δίδει μόνον 2,60. Δῶστε τὶς 4 δραχμὲς καὶ ἀφῆστε τὴν ἀνεδαφικὴν πολιτικήν, ὅτι μὲ νόμους καὶ διώξεις θὰ περιορίσετε τὴν ἀνάπτυξιν τῆς Ἀριστερᾶς. Ἔγινε φανερόν, νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ τεχνητὴ διόγκωσις ὑπάρχει εἰς τὴν Ἄκραν Δεξιὰν καί, ἴσως, κιδυνεύσωμεν νὰ συνεχισθῇ, ἐὰν δὲν ἀποκαλύψωμεν καὶ δὲν ἀντιμετωπίσωμεν τὰς αἰτίας της. Ἡ διόγκωσις τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς ὑπάρχει, διότι αὐτὴ ἐκφράζει τὸ παρελθόν, τὴν ἀντίδρασιν, ἐὰν θέλετε, τὴν ὑποτέλειαν εἰς μίαν ἐποχὴν ὅπου ἡ πρόοδος, ἡ ἀνάπτυξις καὶ τὸ ἀπελευθερωτικὸν κίνημα τῶν λαῶν συγκλονίζει τὸν κόσμον. Καὶ εἶναι ἀκόμη τεχνητὴ ἡ διόγκωσις τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, διότι ἡ διάρθρωσις τῆς χώρας καὶ ἡ σύνθεσις τοῦ πληθυσμοῦ, ἀποτελουμένου κατὰ μέγιστον ποσοστὸν ἀπὸ ἐργάτας, ἀγρότας, μικροαστοὺς καὶ τμῆμα ἀστῶν ποὺ συνθλίβονται, δὲν δικαιολογεῖ ποσοστὸν 40% διὰ τὴν Ἄκραν Δεξιάν. Πρόκειται περὶ φαινομένου τεχνητοῦ, παραδόξου καὶ ἀπιστεύτου. Εἶναι δυνατὸν ἔστω τὸ 20–25% ἐκ τοῦ 40% τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς ποὺ συντρίβεται καὶ ἀπαλλοτριώνεται ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τῆς ὑποτελείας, τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν μεγάλων ὠργανωμένων συμφερόντων ποὺ ἐφαρμόζει ἐπὶ μίαν δεκαετίαν ἡ Ἄκρα Δεξιά, παρὰ ταῦτα νὰ μένῃ προσκολλημένον εἰς αὐτήν. Ἐδῶ εἶναι τὸ πλαστόν, τὸ νόθον, τὸ τεχνητὸν καὶ ἐὰν δὲν ἀπελευθερωθῇ τὸ ποσοστὸν αὐτὸ ἀπὸ τὴν αἰχμαλωσίαν τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, εἶναι δυσχερὲς νὰ κινηθῇ ὁμαλῶς ἡ πολιτικὴ ζωὴ τοῦ τόπου· θὰ εἶναι ἀκατανόητον, μεθ’ ὅσα διέπραξε κατὰ τοῦ Ἔθνους, τοῦ λαοῦ καὶ τῆς Δημοκρατίας ἡ Ἄκρα Δεξιὰ νὰ ψηφίζεται ἀπὸ τὸ 40%. Πέραν τῶν καλπονοθευτικῶν συστημάτων ποὺ ἐφηρμόσθησαν εἰς ὄφελος τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι λόγοι ποὺ συντηροῦν τὸ δημιουργηθὲν καθεστὼς τῆς αἰχμαλωσίας καὶ εἶναι αὐτοὶ λόγοι πέραν τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων. Εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου ἐμφανίζεται ἀπὸ τοῦ 1951 μία Δεξιὰ μονολιθική. Πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ κυριαρχεῖ εἰς τὴν ἐθνικήν μας ζωὴν κἄτι ποὺ ὀνομάζω μέγα ψεῦδος, ὁ δῆθεν κομμουνιστικὸς κίνδυνος, τὸν ὁποῖον καπηλεύεται πρὸς ἴδιον ὄφελος ἡ Ἄκρα Δεξιά. Ὑπάρχει ἀκόμη τὸ μονοκομματικὸν κράτος, ποὺ ὑπηρετεῖ τὴν Ἄκραν Δεξιὰν καὶ ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς ὁ πολυκομματισμὸς τοῦ Κέντρου, ὡς συνέπεια τῶν ἀνωτέρω καὶ κυρίως ἡ διάσπασις τῶν ἀντιδεξιῶν–δημοκρατικῶν δυνάμεων.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε ἤδη ὁμιλήσει 20 λεπτά, κ. Ἐφραιμίδη, καὶ περὶ ἐκλογικοῦ νόμου ἀκόμη δὲν εἴπατε τίποτε. Φαντάζομαι, ὅμως, ὅτι θὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τῶν ἄρθρων σεῖς καὶ θὰ τελειώσητε τὸν λόγον σας ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Καὶ συμφωνῶ, διότι θὰ εἶσθε, ἴσως, ἀπὸ τοὺς ὀλίγους ποὺ θὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ἀλλά, ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἀποφύγητε νὰ ὁμιλήσητε καὶ ἐπὶ τῶν ἄρθρων.

§8Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι πρόκειται νὰ παραβιάσω κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον, τοὐλάχιστον, τὰ χρονικὰ ὅρια.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι 20 λεπτὰ ποὺ ὁμιλεῖτε. Ἐκάμαμεν μίαν συμφωνίαν, ἐλπίζω νὰ τὴν τηρήσητε.

§10Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ εὑρεθοῦν οἱ συντελεσταὶ αὐτοί. Καὶ πρῶτον, τὸ μονολιθικὸν τῆς Δεξιᾶς. Εἶναι γεγονός, κ. συνάδελφοι, ὅτι τὸ μονολιθικὸν αὐτὸ ἐπηρεάζει, παρασύρει ἕνα τμῆμα ψηφοφόρων, προκειμένου περὶ ἐκλογικῆς ἀναμετρήσεως. Τὸ ἐρώτημα εἶναι, κ. συνάδελφοι, αὐτὴ ἡ μονολιθικότης ὀφείλεται εἰς δημοκρατικὴν λειτουργίαν καὶ ἐπιλογὴν εἰς τοὺς κόλπους τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς; Δὲν ὑπάρχουν ἐκεῖ, δὲν ὑπῆρξαν καὶ δὲν ὑπάρχουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀντιθέσεις, ροπαὶ συμφερόντων, προσωπικά, φαγωμάραι, φιλοδοξίαι, ἀντιζηλίαι; Ὑπάρχουν, κ. συνάδελφοι, καὶ ὑπῆρξαν κατὰ τρόπον ἀπερίγραπτον. Ἐν τούτοις, ὅλα αὐτὰ ἐξαντλοῦνται, καταπνίγονται, συντρίβονται αἰφνιδιαστικὰ ὑπὸ τὸ χρῖσμα μιᾶς «Κίρκης» ποὺ ἀκούει εἰς πολλὰ ὀνόματα, ἀλλὰ κυρίως ποὺ ἀκούει εἰς τὸ ὄνομα ξένη καὶ ἐγχώρια εὔνοια. Μεταμορφώνονται ὅλα αὐτὰ εἰς μίαν μονολιθικότητα, εἰς μίαν ἑνότητα. Μήπως, κ. συνάδελφοι, πρόκειται περὶ συλλογισμῶν περὶ θεωριῶν; Ὑπάρχει ἡ πρᾶξις. Τὸ 1951, ὑπῆρχεν Κόμμα τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς μὲ ἀρχηγὸν τὸν κ. Κ. Τσαλδάρην, ἐνεφανίσθη ἄλλη κατάστασις, ἡ ὁποία ἐπεβλήθη καὶ ἐκυριάρχησεν. Συνεσπειρώθη ὁλόκληρος ἡ Δεξιὰ ἐκεῖ, χωρὶς νὰ προηγηθῇ δημοκρατικὴ λειτουργία καὶ ἐπεξεργασία, ἀλλὰ ὑπῆρξεν ἐκ τῶν ἄνω ἡ ἐπιβολὴ αὐτή. Θέλετε ἄλλο παράδειγμα, κ. συνάδελφοι; Τὸ 1955, ἐπίγονοι τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Καὶ πέραν αὐτῶν τῶν ἐχόντων τὰ πρωτεῖα μεταξὺ τῶν ἐπιγόνων, φιλοδοξίαι μέσα εἰς τὸ σύνολον τῶν 200 τόσων βουλευτῶν καὶ παραγόντων τοῦ Κόμματος ἐκείνου. Ἐν τούτοις, κ. συνάδελφοι, εἶναι γνωστόν—καὶ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἐπεκταθῶμεν— μὲ ποῖον τρόπον ἐπεβλήθη ἡ ἑνότης, μὲ ποῖον τρόπον μαγικόν, τὸ χρῖσμα τῆς εὐνοίας ἀποκατέστησεν τὴν μονολιθικότητα. Θέλετε τὸ 1961; Εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν παριστάμεθα μάρτυρες ὡρισμένων ἀποσκιρτήσεων, τὰς ὁποίας δὲν ἀναφέρω ὀνομαστικῶς. Ἀλλά, θέτω τὸ ἐρώτημα: Αἱ ἀποσκιρτήσεις αὐταί, κ. συνάδελφοι, ἔγιναν, διότι τὰ πρόσωπα αὐτὰ ἐζήλευσαν τὸ πρόγραμμα, τὰς ἀρχάς, τὴν πολιτικὴν τῆς παρατάξεως πρὸς τὴν ὁποίαν προσεχώρησαν; Εἶναι δυνατὸν αὐτό; Πάλιν μεσολαβοῦν ἄλλοι λόγοι, ἄλλοι παράγοντες καὶ γίνονται αἱ συγκεντρώσεις αὐταί, τοὐλάχιστον ἀπὸ τὰς κορυφάς, πρὸς τὸ στρατόπεδον ἐκεῖνον. Ἀλλὰ ἐλησμόνησα, καὶ πρέπει νὰ ἀναφερθῇ, κ. συνάδελφοι, καὶ ἡ περίπτωσις τῶν 50 τόσων Κεντρώων μεγάλων παραγόντων, πολλοὶ μεταξὺ τῶν ὁποίων παρηκάθηνται συνήθως καὶ εἰς τὰ Ὑπουργικὰ ἑδώλια, ποὺ τὸ 1951, μαζὶ μὲ ὁλόκληρον δημοσιογραφικὸν συγκρότημα, μετηνάστευσαν ἀπὸ τὸ Κέντρον πρὸς τὴν Ἄκραν Δεξιάν. Δὲν νομίζω, ὅτι καὶ ἐκεῖ ὑπῆρξεν συλλογισμὸς ἐπιλογῆς, δημοκρατικῆς σκέψεως, ὅτι ἐκεῖ εἶναι καλλίτερα καὶ ἐδῶ χειρότερα. Ἀλλὰ ὑπῆρξεν ἡ ἐπίδρασις, ἡ λειτουργία τοῦ παράγοντος, τὸν ὁποῖον ἀνέφερον: Τὸ χρῖσμα, ἡ ἐπέμβασις τῆς εὐνοίας. Αὐτός, κ. συνάδελφοι, εἶναι ὁ ἕνας συντελεστής, ὁ ὁποῖος φέρει καὶ προσπαθεῖ νὰ συγκρατήσῃ αὐτὴν τὴν τεχνικὴν διόγκωσιν τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, ἡ ὁποία κυριολεκτικῶς νοθεύει καὶ ἀνατρέπει τὰ πολιτικὰ δεδομένα τῆς χώρας μας. Ἐπ’ αὐτοῦ στηρίζεται ἑκάστοτε ἡ Ἄκρα Δεξιὰ καὶ συρράπτει ἐκλογικὰ νομοσχέδια διὰ νὰ ἀποδώσῃ ὁ παράγων αὐτὸς τὸ μέγιστον. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ στηρίζεται καὶ ὁ συζητούμενος ἐκλογικὸς νόμος, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ στηρίζονται καὶ αἱ γνωσταὶ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, προεῖπον, ὅτι ὑπάρχει καὶ δεύτερος παράγων, ὁ ὁποῖος συντελεῖ εἰς τὴν τεχνικὴν αὐτὴν διόγκωσιν. Καὶ αὐτὸς εἶναι τὸ μεγάλο ψεῦδος τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου. Συνίσταται δὲ ὁ κίνδυνος αὐτός, κατ’ ἐκείνους ποὺ τὸν διατυπώνουν, ὅτι ἡ χώρα ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμήν, ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν, ὑπόκειται εἰς ἕνα ἄμεσον, θανάσιμον κίνδυνον ἐσωτερικῆς ἀνατροπῆς ἢ ἐξωτερικῆς εἰσβολῆς, ἢ ἐν συνδυασμῷ καὶ τῶν δύο, ἀλλὰ πάντως ἀπὸ πηγὴν κομμουνιστικήν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἐμάκρυνα ἐπὶ πολύ, διὰ νὰ γίνῃ λεπτομερὴς ἀνάλυσις. Ἀλλὰ ἔχει γίνει τόσον φθηνὸν τὸ ἐπιχείρημα αὐτό, καὶ δὲν θὰ εἶχεν οὐδεμίαν ἐπίδρασιν, ἐὰν δὲν εὑρίσκοντο καὶ παράγοντες πέραν τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, οἱ ὁποῖοι ἀθελήτως ἢ ἠθελημένως, νὰ μὴ συνεπικουροῦν εἰς τὸ ψεῦδος αὐτό. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπικαλεῖται τὸ ψεῦδος αὐτὸ ἡ Ἄκρα Δεξιά, διὰ νὰ συνεχίσῃ ἀσκοῦσα τὴν ἐξουσίαν. Ἐπομένως, λέγει, ὅτι μοναδικὴ ἐγγύησις εἶναι, νὰ συσπειρωθῆτε περὶ τὴν Ἄκραν Δεξιάν, ἡ ὁποία εἶναι ἀδιαβλήτως ἐθνικόφρων, ἡ ὁποία συγκεντρώνει τὴν ἀπεριόριστον καὶ δεδηλωμένην ἐμπιστοσύνην καὶ ἐγγύησιν τῶν μεγάλων συμμάχων, οἱ ὁποῖοι θὰ μᾶς προστατεύσουν ἀπὸ τὸν κίνδυνον αὐτόν, ὅπως ἐπροστάτευσαν π.χ. τὰ συμφέροντα τῆς χώρας, εἴτε εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς Κύπρου, εἴτε εἰς ἄλλας περιπτώσεις, ὅπου τὸ ὄνομα τὸ Ἑλληνικόν, ἡ ἀξία τοῦ Ἕλληνος, ἠτιμάσθη, ἐξηυτελίσθη, ὅπως εἰς τὰ γνωστὰ γεγονότα τῆς Σμύρνης, τῆς Κων)πόλεως καὶ εἰς ἄλλας ἀπείρους περιπτώσεις. Ὅμως, ἡ ἐπίκλησις τοῦ θέματος αὐτοῦ, κ. συνάδελφοι, εἶναι γεγονός, ὅτι ἐκράτησεν διὰ μίαν περίοδον εἰς μεγάλα ποσοστὰ στρωμάτων, τὰ ὁποῖα ἔμφοβα ὑπὸ τὴν ἐπίκλησιν καὶ τὴν καλλιέργειαν τῆς ὑστερίας αὐτῆς συνεγκεντροῦντο εἰς τὴν παράταξιν τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς. Τὸ μεγάλο αὐτὸ ψεῦδος, κ. συνάδελφοι, συντηρεῖται, ἀκόμα καὶ μὲ συγκεκριμένα καθημερινῶς—ὄχι μόνον ἁπλῶς μὲ φιλολογικὴν προπαγάνδαν καὶ δηλητηριασμὸν τῆς ἐθνικῆς ζωῆς—ἀλλὰ καὶ μὲ μέτρα συγκεκριμένα. Εἶναι γεγονός, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ διατήρησις τοῦ Κ. Κ.Ε. ἐκτὸς νόμου ἐξυπηρετεῖ, ἀκριβῶς, τὴν συντήρησιν καὶ τὴν καλλιέργειαν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ψεύδους. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν ἀντίληψιν τῆς κοινῆς γνώμης, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἓν ὁλόκληρον Κόμμα, μὲ αὐτὴν τὴν ἐπιρροήν, διατηρεῖται ἐκτὸς νόμου, ἄρα ὑπάρχει κίνδυνος. Καὶ ἀκόμη, ἐφ’ ὅσον διατηρεῖται ἐκτὸς νόμου, εὔκολα ἀνοίγει ὁ δρόμος διὰ νὰ ἰσχύσουν καὶ νὰ ἐπεκτείνεται ἡ ἰσχὺς καὶ ἡ ἐφαρμογὴ ὅλων τῶν ἐκτάκτων ψηφισμάτων καὶ μέτρων τῆς περιόδου τῆς ἀνωμαλίας. Ἀπὸ ἐδῶ, κ. συνάδελφοι, αἱ δίκαι περὶ κατασκοπίας, ἀπὸ ἐδῶ τὸ τόλμημα, διὰ νὰ μὴ εἴπω τὸ θράσος, νὰ χαρακτηρίζεται κατάσκοπος καὶ νὰ κρατῆται σήμερον εἰς τὰς φυλακάς, παρὰ τὰς διαμαρτυρίας τοῦ λαοῦ, καὶ τῆς παγκοσμίου κοινῆς γνώμης ὁ Μανώλης Γλέζος, ἕνας ἀπὸ τοὺς ἥρωας, οἱ ὁποῖοι ἐτέλεσαν τὴν πρώτην πρᾶξιν τῆς ἀντιστάσεως εἰς τὴν χώραν αὐτήν, ἀπὸ ἐδῶ, κ. συνάδελφοι, ἀκόμη τὸ κῦμα τῶν διωγμῶν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, προβλέπω, ὅτι θὰ κατέλθητε τοῦ βήματος, χωρὶς νὰ ὁμιλήσητε περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Παρακαλῶ, τελειώσατε καὶ ἐγγραφεῖτε διὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἐπέρασε ἤδη τὸ ἡμίωρον.

§12Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τελειώνω, κ. Πρόεδρε. Ἡ καλλιέργεια, κ. συνάδελφοι, αὐτοῦ τοῦ μεγάλου ψεύδους, χάριν τῶν συμφερόντων τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, τῶν ἐκλογικῶν της συμφερόντων, συντελεῖ εἰς τὸ νὰ εἶναι ὑπὸ διωγμὸν ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντίστασις, συντελεῖ εἰς τὸ νὰ ἐφαρμόζεται αὐτὸ τὸ κῦμα τῶν διωγμῶν εἰς βάρος τῶν ὀπαδῶν τῆς Ἀριστερᾶς, καὶ ὅπου δὲν εἶναι ἀρκετὸν αὐτό, νὰ ἐπεκτείνεται εἰς βάρος τῶν ὀπαδῶν καὶ τῶν βουλευτῶν ἀκόμα καὶ τοῦ Κέντρου. Ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐδῶ ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου, διὰ νὰ τοῦ ὑπενθυμίσῃ κανεὶς τὸ πάθημα στελεχῶν του, ὅταν μετέβησαν εἰς Καβάλαν, καὶ ὑπέστησαν τὴν μεταχείρισιν, τὴν ὁποίαν ὑφίστανται βουλευταὶ τοῦ Κόμματός μας, ὅταν ἐπιζητοῦν νὰ ἔλθουν εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν λαόν. Αὐτὸ εἶναι τὸ καθεστὼς ποὺ διατηρεῖ τοὺς φακέλλους, ποὺ διατηρεῖ τὰς ἐκτοπίσεις. Καὶ διὰ αὐτοὺς τοὺς λόγους διατηροῦνται, κ. συνάδελφοι, τὰ ΤΕΑ καὶ ΜΕΑ. Πρέπει μὲ ὅλο αὐτὸ τὸ σύστημα τῶν μέτρων νὰ ἐντυπωσιάζεται ἡ κοινὴ γνώμη, νὰ κάνῃ τὴν ἁπλῆν σκέψιν ὁ ἁπλοῦς, συντηρητικὸς ἄνθρωπος, ὅτι διὰ νὰ ὑπάρχουν τὰ αὐτὰ μέτρα, διὰ νὰ ἐφαρμόζεται ἡ τακτικὴ αὐτὴ ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν, ἢ πρέπει νὰ εἶναι παράφρων, ἢ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, πράγματι, ἕνας κίνδυνος. Ἀλλά, οὔτε τὸ ἕνα συνέβη, οὔτε τὸ ἄλλο. Ὑπάρχει τὸ κομματικὸν συμφέρον τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, τὸ ὁποῖον ἀπαγορεύει νὰ ἐφαρμόζεται ἡ τακτικὴ αὐτή, νὰ ὑπάρχῃ ἡ κατάστασις αὐτὴ εἰς τὸν τόπον μας. Ἀλλ’ ἐὰν αὐτὴ ἡ τακτικὴ καλλιεργῆται.......

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, μὲ ἐκθέτετε καὶ ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, καὶ ἀπέναντι τοῦ Σώματος. Δὲν ἠμπορῶ νὰ παραβιάζω τὸν Κανονισμόν. Γίνομαι συνεργός σας. Σᾶς κάμνω τὴν παράκλησιν νὰ κατέλθητε. Ἀνήλθατε εἰς τὸ βῆμα εἰς τὰς ὀκτὼ παρὰ εἴκοσι. Μόνος σας εἴπατε, ὅτι θέλετε ἡμίσειαν ὥραν. Σᾶς εἶπον ναί. Τελειώνετε.

§14Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μὲ ἀφήνετε νὰ τελειώσω, διὰ νὰ μὴ ξαναγραφῶ. Νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἕνα προηγούμενον ποὺ θὰ δημιουργήσῃ συνέχειαν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προηγούμενον εἶναι, ὅτι ὡμιλήσατε ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν, καὶ εἶναι προηγούμενον κατὰ τοῦ τετάρτου. Προτιμῶ τὸ προηγούμενον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ, ἀπὸ τὸ ἄλλο. Τελειώνετε, σᾶς παρακαλῶ.

§16Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ κατέλθω ἀπὸ τὸ βῆμα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Εἶναι τρόπος συζητήσεως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν;

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί νὰ κάμω, κ. Ἐφραιμίδη;

§18Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τότε εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπερασπισθῶ, κ. Πρόεδρε. Ἔχει ὑπάρξει περίπτωσις, ποὺ ρήτωρ κατέρχεται ἀπὸ τὸ βῆμα κατὰ τὸν τρόπον ποὺ κατέρχομαι ἐγώ;

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴχατε προθεσμίαν ἡμισείας ὥρας, κ. συνάδελφε. Σᾶς παραχωρῶ ἀκόμη 5 λεπτά. Ὑπάρχει Κανονισμὸς ἢ δὲν ὑπάρχει; Νὰ συνεννοούμεθα.

§20Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Σεῖς εἴπατε, ὅτι τὸ τέταρτον δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἄν νομίζετε, ὅτι ἐπιτελεῖτε κἄποιον χρέος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διότι θὰ τύχῃ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν...

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν, σᾶς ἠνώχλησα;

§22Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τελειώνω, κ. Πρόεδρε. Ἔλεγον, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐκτὸς τῆς τακτικῆς καὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἀπὸ ἀπόψεως ἐσωτερικῆς ἐπιδιώκουν νὰ καλλιεργήσουν τὸ μέγα ψεῦδος τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου, διὰ νὰ ἔχῃ ὠφέλη κομματικὰ ἡ Ἄκρα Δεξιά, ὑπάρχουν καὶ μέτρα, ἀπὸ ἀπόψεως ἐξωτερικῆς προβολῆς τῆς χώρας μας, τὰ ὁποῖα κατατείνουν εἰς τὸν αὐτὸν σκοπόν. Ἐδῶ θὰ εὕρετε τὴν αἰτίαν τῶν προκλητικῶν δηλώσεων, τῶν προκλητικῶν καὶ ἀπαραδέκτων ἀρνήσεων, ὅταν τείνωνται πρὸς τὴν χώραν αὐτὴν χεῖραι φιλικαί. Ἐδῶ θὰ εὕρετε τὸ μέγα ψεῦδος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι τόσον ἀπαραίτητοι εἶναι διὰ τὴν χώραν μας. Ὑπὸ τὴν κάλυψιν αὐτοῦ τοῦ μεγάλου ψεύδους, κατήντησεν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἡ Δεξιά, ἀντὶ νὰ εἶναι δοσίλογος, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι πρέπει νὰ λογοδοτῇ, δι’ ὅσα διέπραξε κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν, νὰ αὐτοαναγορεύεται εἰς τιμητὴν καὶ νὰ χαρακτηρίζῃ ποῖον εἶναι ἐθνικὸν κόμμα, ποῖον δὲν εἶναι ἐθνικὸν κόμμα. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ τὸ περίεργον νὰ ὑπάρχουν κόμματα, τὰ ὁποῖα νὰ τὸ ὑποδέχωνται καὶ νὰ φθάσουν μέχρι τοῦ νὰ υἱοθετοῦν τὴν θέσιν αὐτήν, ὅταν ὁμιλοῦν περὶ Ἐθνικῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἑπομένως ὑπονοοῦν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ καὶ Ἐθνικὴ Ἀντιπολίτευσις. Ἐκεῖ εἶναι ποὺ ἠθελημένως ἢ ἀθελήτως ἢ ἀπὸ κακὸν ὑπολογισμὸν ρίχνουν νερὸ εἰς τὸν μύλον τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς. Κύριοι συνάδελφοι, γεγονὸς εἶναι, ὅτι ἡ Ἄκρα Δεξιὰ κατὰ τὸ διάστημα τῆς δεκαετίας, ποὺ κατέχει τὴν ἐξουσίαν, ἐπωφελήθη καὶ κυριολεκτικῶς ὑπέταξε τὸν κρατικὸν μηχανισμὸν καὶ προϋπολογισμὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ κόμματος. Ἡ αἰχμαλωσία, κ. συνάδελφοι, δημοσίων ὑπηρεσιῶν, δημοσίων ὀργάνων, ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν ἐκκαθαρίσεως, ὑπὸ τὸν καταναγκασμὸν διώξεως ὑπηρεσιακῆς, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὸ ὅραμα εὐμενοῦς μεταχειρίσεως, προκειμένου περὶ διορισμοῦ, προαγωγῆς ἢ μεταθέσεως ἢ δυσμενοῦς μεταχειρίσεως εἰς τὰ θέματα αὐτά, περιήγαγε τὸν κρατικὸν μηχανισμόν, τὸν δημοσιοϋπαλληλικὸν κλπ. εἰς μίαν δυσχερῆ θέσιν, ὥστε νὰ μὴ μπορῇ καὶ ὅταν θέλῃ — καὶ θέλει εἰς τὴν συντριπτικήν του πλειοψηφίαν — νὰ εἶναι ἀκριβοδίκαιος καὶ νὰ ἐξυπηρετῇ μόνον τὰ ὑπηρεσιακὰ συμφέροντα καὶ ὄχι τὰ κομματικά. Ἀκόμη, κ. συνάδελφοι, αἱ ἐπεμβάσεις εἰς τὰ συνδικᾶτα, εἰς τοὺς συνεταιρισμούς, εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν καὶ πέραν αὐτῶν ὁ προϋπολογισμὸς μὲ τὰ φανερὰ ἢ μυστικὰ κονδύλια, πάντοτε καταλήγουν οὕτως ὥστε νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸ τέλος μία ἐξυπηρέτησις κομματικῶν συμφερόντων. Θέλετε νὰ ὁμιλήσω καὶ περὶ τοῦ, ὅπως γράφεται καὶ καταγγέλλεται καὶ ὅπως ἐλέχθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν συζητουμένης σχετικῆς ἐπερωτήσεως, ἐξωνημένου τύπου. Δὲν θέλω νὰ τὸ χαρακτηρίσω ἐγώ. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, πῶς ἐξηγεῖται τὸ φαινόμενον αὐτό, τὸ σύνολον τοῦ τύπου, τὸ 80%, νὰ ἀνήκῃ εἰς τὴν Ἄκραν Δεξιάν, ἀπὸ δὲ τὰς ἐπαρχιακὰς τὸ σύνολον σχεδὸν τῶν ἐφημερίδων νὰ ἐξυπηρετῇ καὶ νὰ λιβανίζῃ, ἀπὸ βαθείας πρωΐας, μέχρι βαθυτάτης νυκτός, τὴν κομματικὴν ὑπόθεσιν τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ τελειώσω. Ἡ μονολιθικότης τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, τὸ μέγα ψεῦδος τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου, ἡ αἰχμαλωσία τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ καὶ ἡ κυριαρχία ἐπὶ τῶν μυστικῶν καὶ φανερῶν κονδυλίων τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἶναι γεγονός, ὅτι ἤσκησαν, ἀσκοῦν καί, ἐνδεχομένως, νὰ ἀσκήσουν ἐπίδρασιν καὶ ἐνδεχομένως νὰ προσπαθήσουν μέσῳ αὐτῶν, νὰ διατηρῇ ἡ Ἄκρα Δεξιά, τὴν τεχνικὴν διόγκωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει. Εἶναι, ἐπίσης, γεγονός, ὅτι καὶ ὁ συζητούμενος ἐκλογικὸς νόμος, ὅπως καὶ οἱ προηγούμενοι, μπορεῖ νὰ παίξῃ κἄποιον ρόλον καὶ νὰ συγκρατήσῃ ὡρισμένας δυνάμεις εἰς τὴν Ἄκραν Δεξιάν. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, παρὰ ταῦτα, ἡ ἐπίδρασις αὐτὴ δὲν θὰ ἦτο ἀμάχητος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα προσδοκᾷ ἡ Ἄκρα Δεξιὰ ἂν δὲν ὑπῆρχε, παραλλήλως, κατὰ τὸ διάστημα τῆς δεκαετίας, αὐτῆς, τὸ ἀτύχημα διὰ τὸν τόπον τοῦ πολυκομματισμοῦ καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς διασπάσεως τῶν δυνάμεων τῶν δημοκρατικῶν. Ἂν τοῦτο δὲν ὑπῆρχε, παρὰ τὴν ὕπαρξιν ὅλων τῶν παραγόντων, τοὺς ὁποίους ἀνέλυσα, εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἡ αἰχμαλωσία αὐτοῦ τοῦ ποσοστοῦ τῶν ψηφοφόρων εἰς τὰ πλαίσια τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς. Δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἡ ἐπὶ δεκαετίαν κυριαρχία τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ εἶναι δυνατὸν σήμερον εἰς τὴν φάσιν αὐτὴν νὰ ἀνοίξῃ ὁ δρόμος, διὰ νὰ καταλυθῇ ἡ ἐξουσία τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς καὶ νὰ ἐγκαθιδρυθῇ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἡ ἐξουσία ποὺ θὰ ἤθελεν ἡ κυρίαρχος θέλησις τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ μόνον τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, πέραν καὶ ἄνευ οἱασδήποτε εὐνοίας ἔξωθεν καὶ ἔσωθεν. Αὐτὸ εἶναι, κ. συνάδελφοι, τὸ τελικὸν συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ πλαίσιον τὸ οὐσιαστικόν, προκειμένης συζητήσεως ἐκλογικοῦ νόμου, ὡς ὁ παρών, ὁ ὁποῖος δὲν ἀποτελεῖ, ὡς ἐλέχθη, παρὰ συνεχῆ ἐπέκτασιν τῶν προηγηθέντων. Ἂν ἐπὶ τοῦ πλαισίου αὐτοῦ, ποὺ εἶναι οὐσιαστικόν, ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν θελήσῃ νὰ ἐπιμείνῃ, δὲν θελήσῃ νὰ ἀρθοῦν οἱ παράγοντες, οἱ ὁποῖοι προκαλοῦν τὰ τεχνητὰ φαινόμενα, τὴν τεχνητὴν διόγκωσιν τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς καὶ ἐπιμείνῃ μόνον εἰς τὸ νὰ δώσῃ τὴν μάχην ἐπὶ τῶν μικροτέρων σημείων, φοβοῦμαι, ὅτι δὲν θὰ ἐγκαταλείψῃ μόνον τὸ χρέος της, ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι αὐτὸ θὰ στοιχίσῃ πολὺ εἰς τὸν δυστυχῆ τόπον. Προτοῦ κατέλθω τοῦ βήματος, θὰ ἤθελα νὰ δώσω μίαν εἰκόνα πῶς βλέπει ἔγκυρος κυβερνητικὴ ἐφημερίς, τὸ Δημοκρατικὸν Κέντρον, μετὰ τὰς γενομένας ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τροποποιήσεις, ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου. Λέγει, λοιπόν, τὸ ἔγκυρον αὐτὸ κυβερνητικὸν ὄργανον, τὰ ἑξῆς: ...(ἀναγινώσκει)... Δηλαδή, κ. συνάδελφοι, πρὶν ἀκόμη κἂν ψηφισθῇ ὁ ἐκλογικὸς νόμος, πρὶν ἀκόμη προκηρυχθοῦν ἐκλογαί, ἡ Ἄκρα Δεξιὰ διὰ τοῦ ἐγκρίτου αὐτοῦ κυβερνητικοῦ ὀργάνου της, προδιαγράφει ποῖος θέλει νὰ εἶναι ὁ ρόλος τῆς Κεντρώας Ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ρόλος πτωχοῦ συγγενοῦς. Τὸ συμπέρασμα αὐτὸ διὰ τὰς ἐπιδιώξεις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, δὲν προέρχεται ἀπὸ κρίσεις ἀντιπολιτευομένου ρήτορος, ἀλλὰ ἀπὸ κρίσιν ἐγκύρου κυβερνητικοῦ ὀργάνου. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι, βεβαίως, τὸ σημεῖον αὐτὸ εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ τερματίσω τὸν λόγον μου, διότι ὑποχρέωσις τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, εἶναι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ ἐκφράζουν τὰς γνώμας των ἐλευθέρως καὶ νὰ διατυπώνουν τὰς ἀπόψεις των ὄχι μόνον διαπιστοῦντες καὶ ἐπικρίνοντες, ἀλλὰ παραλλήλως θετικῶς καὶ ὑπευθύνως περὶ τοῦ τί πρέπει νὰ γίνῃ διὰ τὸν δυστυχῆ αὐτὸν τόπον. Ἐπειδή, ὅμως, ὁ κ. Πρόεδρος ἀδημονεῖ νὰ κατέλθω τοῦ βήματος καὶ ὁ Κανονισμὸς μὲ ἀναγκάζει νὰ διακόψω, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διακόψω τὸν λόγον μου. Καθ’ ὃ ὅμως, ἔχω δικαίωμα, ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμοποιήσω, ἐπανεγγραφόμενος, θὰ συμπληρώσω τὰς ἀπόψεις μου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, θὰ ἤθελα ἀπὸ τὴν παράταξίν σας, διότι εἶσθε ἐκ τῶν ἡγετικῶν στελεχῶν, νὰ θελήσετε νὰ παραιτηθοῦν μερικοὶ καὶ ὁμιλήσετε 2–3 LEADER. Δὲν ἔχω πρόθεσιν νὰ περιορίσω τοὺς ἀγορητάς, ἀλλὰ εἶναι ἐγγεγραμμένοι 15 ἀκόμη ἐκ τῆς παρατάξεώς σας. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δ. Βουρδουμπᾶς.

§24Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ.....

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουρδουμπᾶ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω μίαν διακοπήν, ὄχι βέβαια πρὸς ὑμᾶς. Κύριοι βουλευταί, παρατηρεῖται, ὅτι τινὲς ἐκ τῶν κ. βουλευτῶν, πηγαίνουν ὄπισθεν τῶν περιστυλίων εἰς τὰ τελευταῖα καθίσματα καὶ καπνίζουν. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 22 εἶναι ρητὴ καὶ δὲν θὰ δυνηθῇ οὐδεὶς τῶν κ. βουλευτῶν νὰ προβάλῃ αἰτιολογίαν τινα, ἐὰν τὸν καλέσω καὶ ζητήσω νὰ παράσχῃ ἐξηγήσεις. Ἔφθασα μέχρι τοῦ σημείου νὰ μεταβῶ μόνος μου καὶ νὰ κάμω τὸν κλητῆρα διὰ νὰ παρακαλέσω νὰ σβήσουν τὰ σιγάρα. Πρέπει νὰ ἀντιληφθοῦν οἱ εὐάριθμοι αὐτοὶ εὐτυχῶς ἐκ τῶν κ. συναδέλφων, ὅτι ἡ ἀτμόσφαιρα καθίσταται ἀποπνικτική. Παρακαλῶ, λοιπόν, πρὸς ἀποφυγὴν παρεξηγήσεων, νὰ σεβασθῶμεν τὸν Κανονισμόν. Γνωρίζετε τὸ σχετικὸν ἄρθρον. Δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία παρερμηνεία. Θὰ κληθῇ πᾶς ὁ καπνίζων καὶ θὰ τοῦ ζητηθῇ νὰ ἐξηγήσῃ διατί παραβιάζει κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὸν Κανονισμὸν καὶ ἀσεβεῖ πρὸς τὸ Σῶμα. Παρακαλῶ, λοιπόν, διὰ τελευταίαν φοράν, νὰ παύσῃ τὸ κάπνισμα ἐντὸς τῆς αἰθούσης. Λυποῦμαι, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ κάμω αὐτὴν τὴν διακοπήν.

§26Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Δὲν εἶχα ποτὲ ἐλπίσει, κ. βουλευταί, ὅτι αἱ αἱαιδήποτε προσχωρήσεις πρὸς τὰς ἀντιλήψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, θὰ ἀφήσουν τὴν δημαγωγίαν ἐπικρίσεως τῶν διατάξεων τοῦ οἱουδήποτε σχεδίου ἐκλογικοῦ νόμου. Μακρὰ πεῖρα μὲ ἔχει διδάξει, ὅτι αἱ ἐπικρίσεις ἐπακολουθοῦν ἢ καὶ προηγοῦνται πάντοτε πρὸς μεταβίβασιν τῶν ἀποτελεσμάτων καὶ τῶν αἰτίων των εἰς τὰς διατάξεις τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων. Δὲν εἶχον ὅμως καὶ ποτὲ φαντασθῇ, ὅτι θὰ ἐχρησιμοποιεῖτο αὐτὸ τὸ ὕφος καὶ ὁ τόνος τῶν ἐπικρίσεων, ὁ ὁποῖος παρετηρήθη καὶ ἰδίως δὲν θὰ ἐπίστευον οὔτε, ὅτι μετὰ καὶ τῆς τελευταίας προσχωρήσεως εἰς ἃς μᾶς ὑπεχρέωσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., θὰ ἐξηκολούθει ὁ αὐτὸς τόνος. Κύριοι βουλευταί, πρό τινων μόλις μηνῶν, διεξήχθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν μακρὰ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, συνεπεία ἐπερωτήσεως βουλευτῶν τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως. Οἱ ἐπερωτήσαντες διεκήρυξαν τότε ὑπερηφάνως, ὅτι διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς των ταύτης καὶ τῆς ἐπὶ τρίμηνον σχεδὸν ἐπ’ αὐτῆς συζητήσεως, ἐπέτυχον τὴν ἀνακίνησιν τοῦ ζητήματος καὶ τὴν συναγωγὴν χρησιμωτάτων, διὰ τὸν τόπον, διαπιστώσεων. Συνομολογῶ ἀπολύτως τὴν χρησιμότητα τῆς συζητήσεως ἐκείνης καὶ θὰ μποροῦσα νὰ προσθέσω, ὅτι πρέπει νὰ εἴμεθα εὐγνώμονες πρὸς τοὺς ὑποβαλόντας τὴν ἐπερώτησιν, διότι ὄντως τὰ πορίσματα τῆς συζητήσεως ἐκείνης καὶ χρησιμώτατα ἀπεδείχθησαν καὶ ὡς βάσις διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς παρούσης συζητήσεως, θὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν πρὸς ἐπιτυχῆ καὶ ἀκριβῆ ἐκτίμησιν τῶν ὑπὲρ καὶ κατὰ τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος νομοσχεδίου διατυπουμένων. Κύριοι συνάδελφοι, σαφῶς τότε ἐδηλώθη ἀπὸ τοὺς ἐλέγχοντας τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι βάσις τοῦ ἐλέγχου των τίθεται ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ καθυστέρησις ψηφίσεως ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ἀφ’ ἑτέρου, αὐτὸ τοῦτο τὸ σύστημα τὸ ἐκλογικόν, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἠθικόν, τίμιον, νόμιμον, καὶ ἀντιπολωτικόν. Ἀναγινώσκω ἐπ’ αὐτοῦ τὴν χαρακτηριστικωτέραν ἔκφρασιν τῶν ὁμιλησάντων, τὴν τοῦ κ. Μαύρου, ὁ ὁποῖος λέγει: (Ἀναγινώσκει). Διηρέθη, οὕτω, τὸ ὅλον θέμα, τὸ ἐκλογικόν, εἰς δύο μέρη. α) Τὸ τῆς ἐγκαίρου ἐπιψηφίσεως τοῦ ἐφαρμοσθησομένου ἐκλογικοῦ νόμου καὶ β) Τὸ τοῦ εἴδους καὶ τοῦ περιεχομένου τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος. Ἐκ τῶν δύο μάλιστα τούτων μερῶν, ὡς σοβαρώτερον ἐχαρακτηρίσθη τὸ πρῶτον. Καὶ συμφωνοῦμεν εἰς τοῦτο ἀπόλυτα, διότι, πράγματι, ἡ ἔγκαιρος γνῶσις τοῦ συστήματος, βάσει τοῦ ὁποίου θὰ διενεργηθοῦν αἱ ἐκλογαὶ συντελεῖ τὰ μέγιστα εἰς τὴν διαμόρφωσιν ὑγιοῦς πολιτικῆς καταστάσεως. Ἤδη προσάγομεν νόμον, καθορίζοντα ὄχι μόνον τὸ σύστημα τῶν προσεχῶν ἐκλογῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν μεταπροσεχῶν τοιούτων, ὥστε ἡ κομματικὴ καὶ πολιτικὴ διαμόρφωσις τῶν πολιτικῶν δυνάμεων τοῦ τόπου νὰ διαμορφωθῇ ἐν ὄψει καὶ τοῦ μεταπροσεχοῦς ἀκόμη ἐκλογικοῦ συστήματος, δίδομεν δηλαδὴ ἀπὸ τῶν μεταπροσεχῶν ἐκλογῶν τὸ πάγιον ἐκλογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον τόσον ἐντόνως καὶ ἐπιμόνως ἐζητήθη, ὡς τοιοῦτον δὲ σύστημα ἠθικὸν καὶ νόμιμον, ρητῶς παραδεκτῶς γενόμενον παρὰ τοὺς ἐθνικόφρονας τοὐλάχιστον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ πλειοψηφικόν. Ὑπενθυμίζω τὴν κατακλεῖδα τῆς ἀγορεύσεως ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, τῆς 11.11.1960, ὁ ὁποῖος ἐπανελάμβανεν: «Κ.Β. ἔχω διακηρύξει τὴν γνώμην μου, ὅτι εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ δύο μόνον ἐκλογικὰ συστήματα θεωροῦνται ἀδιάβλητα: ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ καὶ τὸ πλειοψηφικὸν μὲ στενὴν ἢ εὐρεῖαν περιφέρειαν». Καὶ παρὰ ταῦτα, διαμαρτυρίαι ἀκούονται ἐντονώταται διὰ τὴν ἀπὸ τοῦδε θέσπισιν συστήματος ἐκλογικοῦ διὰ τὰς μεταπροσεχεῖς ἐκλογάς. Κύριοι συνάδελφοι, παραλείπων τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ὀρθότητος ἢ σκοπιμότητος τοῦ εἴδους τῆς προτεινομένης ἀναλογικῆς, θὰ ἤθελον πρωταρχικὰ νὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τῆς ἐννοίας τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 3 περὶ πλειοψηφικοῦ. Ἐὰν θὰ ἤμην ἐγὼ ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου θὰ εἶχον θέσει τὸ ἄρθρον 3 ὡς ἄρθρον 1 καὶ θὰ ἔγραφον εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ὅτι προσχωρῶν εἰς τὴν ἄποψιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως περὶ τῆς ἀνάγκης καθιερώσεως παγίου, τιμίου, ἠθικοῦ καὶ ἀδιαβλήτου, ὅπως τὸ ὠνομάσατε ἐκλογικοῦ συστήματος καὶ ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου τὰς συζητήσεις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τῶν παρελθόντων μηνῶν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, ἔχων ὑπ’ ὄψιν ἰδίως τὰς ἀπόψεις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς μείζονος Ἐθνικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, προβαίνω ἀπὸ τοῦδε εἰς τὸν καθορισμὸν ὡς παγίου συστήματος τοῦ πλειοψηφικοῦ. Καὶ ὡς ἑπόμενα ἄρθρα θὰ ἔθετον, ὅτι διὰ τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς, λόγῳ τῶν περιστάσεων, ἃς δῆθεν ἡ Ἀντιπολίτευσις διαβλέπει καὶ λόγῳ τοῦ κινδύνου τὸν ὁποῖον ἐγὼ ἐξετίμησα ἐκ τῶν σχετικῶν δηλώσεων παραγόντων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως περὶ συνεργασίας μὲ τὴν Ἄκραν Ἀριστερὰν εἰς περίπτωσιν ἀπὸ τοῦδε ἐφαρμογῆς συστήματος πλειοψηφικοῦ, προτείνω διὰ τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς τὸ ἐν τοῖς ἄρθρ. 1 καὶ 2, ἅτινα θὰ ἐλάμβανον ἀριθ. 2 καὶ 3, σύστημα ἀναλογικῆς. Ἐὰν τοῦτο τὸ ἐννοήσωμεν καὶ τὸ δεχθῶμεν, τότε δὲν ἔχουν καμμίαν θέσιν ὅλαι αἱ διαμαρτυρίαι αἱ τόσον ἔντονοι μάλιστα διὰ τὸ πρωτότυπον δῆθεν τοῦ πράγματος τοῦ νὰ συσσωρεύωνται δηλαδὴ εἰς τὸ αὐτὸ νομοσχέδιον δύο συστήματα. Ἄλλο πρᾶγμα τώρα, ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς θεσπίζομεν, ὡς πάγιον τὸ πλειοψηφικὸν καὶ ἐλᾶτε ἐπ’ αὐτοῦ νὰ συζητήσωμεν, ἐὰν εἶναι ἢ δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ ἐνδεδειγμένον διὰ τὴν χώραν μας πάγιον σύστημα, θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, κ. βουλευταί, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται ἤδη διὰ τὴν ἀπὸ τοῦδε καθιέρωσιν παγίου ἐκλογικοῦ συστήματος, εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται ἤδη ἀπὸ πολλοῦ καὶ συνεχῶς, ὅτι μᾶς λείπει ἕνα τοιοῦτον ἐκλογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν διαμόρφωσιν τῶν πολιτικῶν μας πραγμάτων κατὰ τρόπον σαφῆ καὶ μόνιμον. Εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ζητήσει ὅπως συνταγματικῶς ἀκόμη κατοχυρωθῇ ἡ μὴ τροποποίησις τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος διὰ τὰς ἀμέσως ἐπικειμένας ἐκλογάς. Καὶ αὐτὸ κάνομεν ἤδη, σεῖς δὲ διαδηλώνετε, ὅτι δὲν συμφωνεῖτε ἐπὶ τοῦ πλειοψηφικοῦ καὶ πιθανὸν εἶναι αὔριον, εὑρισκόμενοι τυχὸν ἐν τῇ πλειοψηφίᾳ ἐν τῇ Βουλῇ, νὰ τὸ μεταβάλετε. Ἀλλὰ τότε τί σᾶς ἐνδιαφέρει, λοιπόν, ἐὰν ἀπὸ τοῦδε καθιεροῦται, τί θὰ σᾶς ἐμποδίσῃ νὰ τὸ μεταβάλετε; Σημειωτέον δέ, ὅτι οὕτω μόνον ἡμᾶς αὐτοὺς δεσμεύομεν, διότι βέβαια, ἐὰν αὔριον δημιουργηθοῦν συνθῆκαι ποὺ θὰ ἔθετον τὸ κομματικόν μας συμφέρον παρὰ τῇ ἀναλογικῇ, οἱ μόνοι ποὺ δὲν θὰ μπορούσαμε νὰ ἀνατρέψωμεν τὸ ἤδη ψηφιζόμενον θὰ εἴμεθα ἡμεῖς. Καὶ ἐν τούτῳ ἀκριβῶς ἔγκειται ἡ παραχώρησις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, ὅτι κρίνων τὸ συμφέρον καὶ μόνον τοῦ τόπου καὶ χωρὶς νὰ γνωρίζῃ ἀπὸ τοῦδε καὶ νὰ ὑπολογίζῃ τὸ ἰδικόν του κομματικὸν συμφέρον, καθιεροῖ σύστημα ἐγκαίρως ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ τόπου, τοιοῦτον δὲ παραδεδεγμένον ἀπὸ ὅλα τὰ ἐθνικόφρονα κόμματα.

§27Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Πιστεύετε εἰλικρινῶς, ὅτι αἱ παραχωρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, βελτιώνουν τὸ νομοσχέδιον;

§28Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν αἰτίασιν διὰ τὴν παράγραφον 3 τοῦ ἀπὸ τοῦδε καθορισμοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, ἠμπορεῖ νὰ ἔχετε ἀντίρρησιν ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, νὰ μὴ εἶναι πλειοψηφικόν, νὰ εἶναι ἀναλογικὸν ἢ νὰ εἶναι κἄτι ἄλλο, ἕνα κρᾶμα, ἀλλὰ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς του, ὅτι ἀπὸ τοῦδε καθορίζομεν σύστημα διὰ τὰς μεθεπομένας ἐκλογὰς ἔπειτα ἀπὸ τὰ ὅσα εἴχατε εἴπει, περὶ τῆς ἐγκαίρου ψηφίσεως ἐκλογικοῦ συστήματος, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπιμένετε. Θὰ ἀναγνώσω τί εἶπεν, ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου: «Ὡς πρὸς τὸν χρόνον ...... (ἀναγινώσκει)».

§29Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντὶ νὰ ἀνατρέχετε εἰς παλαιοτέρους χρόνους, καλὸν εἶναι νὰ διαβάσετε εἰς τὴν Βουλήν, ὅσα εἶπεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, ἐὰν θέλετε νὰ εἶσθε ἐν τάξει καὶ δὲν θέλετε νὰ χρησιμοποιῆτε παλαιοὺς λόγους, διὰ νὰ δικαιολογῆτε τὴν παρουσίαν σας εἰς τὸ βῆμα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ γίνωνται διακοπαί.

§31Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Συζήτησις 7ης Δεκεμβρίου 1955. Παπανδρέου..... (ἀναγινώσκει...). Ἐγὼ δὲν κατηγορῶ κανέναν ὁ ὁποῖος, σὺν τῷ χρόνῳ ἀλλάζει ἀντιλήψεις, ἡ πολιτικὴ εἶναι μία ἐξέλιξις καὶ ἐν τῇ πολιτικῇ ἐπικρατεῖ ἡ ἀρχὴ ὄχι τοῦ τυπικῶς σωστοῦ, ἀλλὰ τοῦ οὐσιαστικῶς ὠφελίμου. Ἠμπορεῖ νὰ ἀλλάξῃ γνώμην σήμερον, ἀλλὰ χρησιμοποιεῖ μίαν ἔκφρασιν ἔντονον καὶ ἀσυνήθη εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου. Τὴν 22.5.61 ἔλεγεν τὰ ἑξῆς: «Δὲν ἀποτελεῖ θλιβερὸν προνόμιον .... (ἀναγινώσκει)...».

§32Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πάρα κάτω, κ. συνάδελφε.

§33Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. .... (ἀναγινώσκει) .....

§34Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ μεταχειρίζεσθε λόγους τοῦ ἀπόντος ἀρχηγοῦ μου, ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πάρα κάτω τὴν ἰδίαν ἡμέραν ἐδικαιολόγησε, διατὶ ἀντιτιθέμεθα εἰς τὴν θέσπισιν ἐκλογικοῦ νόμου, διὰ τὰς μεθεπομένας ἐκλογὰς καὶ μάλιστα διὰ τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος, διότι αὐτὸ ἀποτελεῖ καλπονόθευσιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος. Διατί δὲν τὸ λέγετε αὐτό; Πῆτε το διὰ νὰ ἦσθε ἐν τάξει.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακόπτετε χωρὶς νὰ λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν τὸν ρήτορα καὶ τὸ Προεδρεῖον.

§36Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Δίδομεν ἐκλογικὸν σύστημα ὄχι μόνον διὰ τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς μεταπροσεχεῖς. Ἐγὼ ἔχω μίαν διαφωνίαν διὰ τὴν σειρὰν τῶν ἄρθρων. Ἐὰν ἤμουν συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἔβαζα ὡς ἄρθρον ἕνα τὸ ἄρθρον τρία, δηλαδὴ ἐφαρμογὴν τοῦ πλειοψηφικοῦ, στηριζόμενος εἰς τὰς ἰδικάς μου ἀντιλήψεις, καὶ τοῦ κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω καὶ εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν ἐπιμόνως ἕνα σύστημα ἐκ τῶν γνωστῶν ποὺ ἐφηρμόσθησαν ἐν Ἑλλάδι, τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς καὶ τοῦ πλειοψηφικοῦ. Αἱ συνθῆκαι αἱ παροῦσαι δὲν εἶναι διαφορετικαὶ ἀπὸ ὅ,τι ἦσαν εἰς τὸ παρελθόν. Μολαταῦτα παρ’ οὐδενὸς ἐκατηγορήθησαν, ἄνδρες, ὅπως ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ὁ Παναγῆς Τσαλδάρης, ὁ Γεώργιος Καφαντάρης, ὁ Θεμιστοκλῆς Σοφούλης καὶ ὁ Ἀλέξανδρος Παπαναστασίου. Εἶχε λόγον τὸ 1925, ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος νὰ κάμῃ ἐκλογὰς μὲ τὸ πλειοψηφικόν. Εἶχε λόγους ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1936 νὰ κάμῃ ἐκλογὰς μὲ τὸ πλειοψηφικόν, ὅπως ὑπῆρχεν ἀνάγκη μετὰ τὴν ἀναλογικὴν τοῦ 1950 νὰ γίνουν ἐκλογαὶ τὸ 1951 μὲ ἐνισχυμένην ἀναλογικήν, διότι ἤλλαξαν ἑπτὰ κυβερνήσεις εἰς διάστημα δώδεκα μηνῶν.

§37Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ὅλα αὐτὰ καλὰ εἶναι, ἕνα, ὅμως, δὲν λέγετε, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἀξιοσέβαστοι ἀείμνηστοι ἀρχηγοὶ Ἐλευθέριος Βενιζέλος κλπ., ἤλλαζαν τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, ἀλλὰ οὐδέποτε ἐπεδίωξαν τὴν κλοπὴν τῶν ψήφων τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§38Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν μὲ παρακολουθεῖτε, ὁμιλῶ περὶ τοῦ χρόνου τῆς ἐφαρμογῆς καὶ τῆς ἀλλαγῆς τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων. Θὰ ἔλθω καὶ εἰς τὸ σύστημα καὶ θὰ ὁμιλήσω. Ὅταν ἐζητήθη καὶ ἡ συνταγματικὴ κατοχύρωσις αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος καὶ εἶπεν, ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ὅτι ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς συνταγματικῆς κατοχυρώσεως τῆς θεσπίσεως τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος ἀπὸ τὴν προηγουμένην περίοδον καὶ ἐγὼ εἶχα ζητήσει τοῦτο. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς οὐδεμίαν χώραν, εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσουν ὅλοι, ὡς πρὸς τὸ ἐκλογικὸν σύστημα. Παρὰ ταῦτα, δύο εἶναι τὰ ἐκλογικὰ συστήματα, ἐξ ὧν προέρχονται ὅλα τὰ ἄλλα. Τὸ πλειοψηφικὸν καὶ ἡ ἀναλογικὴ μὲ τὰ προτερήματά των καὶ τὰ ἐλαττώματά των. Ἀλλὰ καὶ ταῦτα πολλὲς φορὲς ἀνατρέπονται, λόγῳ τῶν συνθηκῶν π.χ. Πράγματι, εἶναι προτέρημα τῆς ἀναλογικῆς, ὅτι ἀμβλύνει τὰ πάθη. Ἀλλ’ ἂν παύσῃ κἄποτε τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ λαοῦ διὰ τὰς ἐκλογάς, ἔχομεν χρέος νὰ ὀξύνωμεν τὸ ἐνδιαφέρον του. Τότε τὸ προτέρημα τοῦ συστήματος παύει νὰ εἶναι προτέρημα καὶ μεταβάλλεται εἰς ἐλάττωμα. Πάντως, ἀναμφισβήτητον εἶναι καὶ παραδεδεγμένον ἀπὸ ὅλους, ὅτι τὸ πλειοψηφικὸν δίδει σταθερὰς Κυβερνήσεις ἐνῷ ἡ ἀναλογικὴ εἶναι δικαιοτέρα. Καὶ ταῦτα ὅμως ἀκόμη τὰ βασικὰ ἠμφισβητήθησαν. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ὁ μακαρίτης Μιχαλακόπουλος τὸ 1928 εἶπεν, ὅτι εἰς τὴν Γαλλικὴν Γερουσίαν ἐλέχθη, ὅτι εἶναι ἀνόητον νὰ ὑποστηρίζεται, ὅτι δικαιότερον σύστημα εἶναι τὸ σύστημα τῆς ἀναλογικῆς, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι τὸ Σύνταγμα τῆς Βαϊμάρης καθορίζει, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ τὸ Κόμμα κανονίζουν ποῖος θὰ ἐκλεγῇ βουλευτής. Τὸ ποῖον κακὸν ἔχει κάμει εἰς τὴν χώραν μας ὁ σταυρὸς προτιμήσεως ἐπιτρέψατέ μου νὰ μὴ τὸ ἀναφέρω. Ἰδοὺ τί ἔλεγεν ἐν προκειμένῳ ἕνας παλαιὸς πολιτικὸς ἀνήρ, ὁ Ἀναστασίου: «....... ... (ἀναγινώσκει)............». Θὰ πρέπει νὰ τονίσωμεν, αὐτό. Εἶναι ἐλάττωμα ὁ σταυρός. Ἐλάττωμα καθιστοῦν αὐτὸ τοῦτο τὸ σύστημα ἀπαράδεκτον. Δὲν ἐπιμένω, κ. βουλευταί, εἰς ἔρευναν, τοῦ ἐὰν εἶναι καλύτερον σύστημα ἡ ἀναλογικὴ ἢ τὸ πλειοψηφικόν. Ἡμεῖς, πάντως ὡς παράταξις, πάντοτε ὑπεστηρίξαμεν τὸ πλειοψηφικόν, καὶ ἐφ’ ὅσον τοῦτο εἶναι δεδομένον, διατί θὰ μᾶς ἀπαγορεύσητε νὰ ἐπιβάλωμεν τὸ πλειοψηφικὸν ἐφ’ ὅσον εἰς αὐτὸ πιστεύομεν, αὐτὸ προτιμῶμεν καὶ σήμερον διαθέτομεν τὴν πλειοψηφίαν; Διὰ τὴν προσεχῆ ἐκλογὴν ἐκάναμεν μίαν προσχώρησιν πρὸς τὰς ἀντιλήψεις τοῦ Κέντρου. Δὲν ὁμιλῶ διὰ τὴν Ε.Δ.Α. Ἡ Ε.Δ.Α. ἔχει μίαν ὡρισμένην κατεύθυνσιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν ἀποκλίνει ποτέ. Ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ σημεῖο εἶναι συνεπὴς πρὸς ἑαυτήν. Τώρα διὰ ποῖον λόγον συμβαίνει αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα. Ἴσως μοῦ δοθῆ εὐκαιρία περαιτέρω νὰ ἐξηγήσω τοὺς λόγους. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, νὰ μᾶς ἀπαγορεύσητε νὰ προτιμήσωμεν τὸ πλειοψηφικὸν διὰ τὸ μέλλον ἐφ’ ὅσον διαθέτομεν τὴν πλειοψηφίαν καὶ δοθέντος, ὅτι πάντοτε εἴμεθα ὑπὲρ τοῦ συστήματος αὐτοῦ. Διὰ τὸ παρόν, ἁπλῶς, ἐπαναλαμβάνω, κάνομεν μίαν προσχώρησιν πρὸς τὰς ἀντιλήψεις τοῦ Κέντρου. Καὶ ἄλλοτε, κ. βουλευταί, εἴχομεν κάνει προσπάθειαν νὰ συμπέσουν αἱ ἀπόψεις μας διὰ τὴν καθιέρωσιν ἑνὸς συστήματος. Τελευταίως προσεγγίσαμεν καὶ ἐγένετο ὁ νόμος τοῦ 1958, ὁ νόμος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐκ τῶν ὑστέρων κατηγορήθη ὡς καλπονοθευτικὸς κλπ. Ἀλλὰ διατί αὐτό, κ. βουλευταί; Μήπως διότι δὲν ἦλθε δεύτερον τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων; Μήπως ἡμεῖς πταίομεν δι’ αὐτό; Ἐὰν ὡρισμένοι παράγοντες τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων διὰ λόγους ἀρχῆς κατὰ τοῦ νόμου ἐκείνου δὲν διεσπῶντο, ἀσφαλῶς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων θὰ ἤρχετο δεύτερον καὶ τότε ὁ νόμος θὰ ἦτο καλός. Ἂς ἴδωμεν ὅμως ποία ἦτο ἡ ἀρχὴ τοῦ νόμου ἐκείνου. Ποία εἶναι ἡ ἀρχή μας, τὴν εἶπεν ὁ κ. Μπακόπουλος, εἰσηγητής, τότε, τοῦ νομοσχεδίου, ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων.

§39Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλεῖτε διὰ ποῖον νόμον;

§40Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Διὰ τὸν νόμον τοῦ 1958, ἐκεῖνον τὸν κατηραμένον νόμον ὅπως τὸν εἴπατε.

§41Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐξεπροσώπουν μόνον τὰς γνώμας τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τότε ἤμην γενικὸς ἐκπρόσωπος τῶν κοινῶν ἀποφάσεων Ε.Ρ.Ε. — Φιλελευθέρων.

§42Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἤμην καὶ ἐγὼ εἰσηγητὴς ἐκ μέρους τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ εἶπα τὰ ἴδια καὶ πάρα πάνω ἐγὼ ἀπὸ σᾶς.

§43Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ἤμην εἰσηγητὴς τῶν κοινῶν ἀποφάσεων Ε.Ρ.Ε. καὶ Φιλελευθέρων καὶ ὄχι μεμονωμένως τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων.

§44Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. «Δευτέρα σκέψις παράλληλος πρὸς τὴν γνησίαν ἐκδήλωσιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος, εἶναι ἡ ἐπιδίωξις ὅπως τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν (ἀναγινώσκει) ....». Ὁμιλοῦμεν καθαρὰ αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπός μας καὶ λέγω καὶ ἐγὼ περισσότερα ἀπὸ τὸν κ. Μπακόπουλον, διότι ἐξετέθη ἀπὸ πάντας, ὅτι σκέψις τούτου ἦτο νὰ ἐνισχύσῃ τὰ 2 κόμματα τὰ πλειοψηφοῦντα διὰ νὰ ἔχουν κυβέρνησιν ἰσχυρὰν καὶ Ἀντιπολίτευσιν ἰσχυρὰν δυναμένην νὰ διαδεχθῇ ἐν συνεχείᾳ τὸ κόμμα τὸ κυβερνῶν, καὶ ὑπελογίζαμεν ὅλοι τότε, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἦτο ἰσχυρότερον καὶ ἐὰν δὲν ἐγένοντο αἱ ἀποσχίσεις καὶ αἱ διαβολαὶ καὶ αἱ διαφωνίαι, ἡ μικροδιάλυσις, θὰ εἶχεν ἔλθει δεύτερον κόμμα καὶ θὰ ἦτο ἄριστος τότε ὁ νόμος. Ἀλλὰ τώρα λέγει, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ἀπέκτησεν ἐνημέρωσιν, λάθος εἰς τὰς προβλέψεις. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα ἀπὸ τὰ πολλὰ ποὺ ἠμπορεῖ νὰ εἰπῇ κανεὶς πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ ἰσχύοντος συστήματος τοῦ 1958. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν διαβάσετε τὸ τί ἔχει λεχθῆ περὶ τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων κατὰ τὸ παρελθὸν παρὰ διαφόρων κοινοβουλευτικῶν ἀνδρῶν καὶ ἀρχηγῶν κομμάτων, θὰ ἰδῆτε πόσον θὰ ἔπρεπε νὰ τοὺς ἐκτιμήσωμεν καὶ νὰ τοὺς σεβασθῶμεν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, πόσα προέβλεψαν ἀπὸ τότε ἀκόμη, ὅτι ἠμποροῦν νὰ παρακολουθήσουν καὶ τὴν ἐφαρμογὴν ἑκάστου συστήματος. Ἀλλὰ ἡμεῖς ἔχομεν τὴν πεῖραν ἐκ τοῦ παρελθόντος, ἡμεῖς ἔχομεν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τὰ ἀποτελέσματα καὶ πρέπει νὰ ξέρωμεν τί πρέπει νὰ ἐφαρμόσωμεν καὶ τί σύστημα πρέπει νὰ ἔχωμεν ἑκάστοτε. Οὐδεμία ἁπλῆ ἀναλογικὴ ἔχει δώσει κυβέρνησιν ἰσχυρὰν καὶ οὐδεμία Βουλὴ ἐξ ἁπλῆς ἀναλογικῆς παρέμεινεν ὑπάρχουσα, διελύθη διὰ νὰ ἀλλάξῃ τὸ σύστημα.

§45Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Τὸ 1946;

§46Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἡ ἀναλογικὴ τοῦ 1946 ἔδωσε πλειοψηφίαν εἰς ἕνα κόμμα, ἄρα μετεβλήθη εἰς πλειοψηφικόν, ἄλλωστε ἡ κατάστασις ποὺ ἦτο ἀπὸ τὸ 1946–49, δὲν ἐπέτρεπεν ἐκλογάς.

§47Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἔκανα τὴν διακοπὴν τελείως καλοπίστως, διότι ὑπεστήριξα ὁ ἴδιος ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι οὔτε τὸ πλειοψηφικὸν ἔχει τὸ πλεονέκτημα, ἐγγενὲς πλεονέκτημα ποὺ ἀποδίδει ἰσχυρὰν μονοκομματικὴν κυβέρνησιν, οὔτε ἡ ἀναλογικὴ ἔχει τὸ ἐγγενὲς μειονέκτημα τοῦ μὴ ἀποδίδειν μονοκομματικὴν κυβέρνησιν. Ἀνέφερα ὅλην τὴν ἱστορίαν καὶ τοῦ πλειοψηφικοῦ καὶ τοῦ ἀναλογικοῦ καὶ ἀπέδειξα, ὅτι τὸ 1946 μὲ ἁπλῆν ἀναλογικήν, ἁπλουστάτην ἀναλογικήν, ἀπεδόθη ὁμοιογενὴς πλειοψηφία, εἶναι τοῦτο ἀνακριβές;

§48Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι τὸ σύστημα τῆς ἀναλογικῆς τοῦ 1946 ἔφερεν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν εἰς ἕνα κόμμα, καὶ συνεπῶς μετεβλήθη εἰς πλειοψηφικόν.

§49Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Διατί λοιπόν, λέγετε, ὅτι τὸ ἀναλογικὸν δὲν ἀποδίδει ἐξ ἰδίου ἐλαττώματος, ὄχι ἐκ τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ ἰσχυρὰν μονοκομματικὴν κυβέρνησιν; Διατί τὸ ὑποστηρίζετε αὐτό; Εἰλικρινῶς θέλω νὰ μὲ διαφωτίσετε.

§50Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Διότι αἱ πραγματικῶς ὑφιστάμεναι καταστάσεις ἑκάστοτε μὲ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, ἐμφανίζουν πλείονα Κόμματα καὶ τοιουτοτρόπως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανίσῃ μίαν ὑπεροχὴν ὅλων τῶν ἄλλων μαζί. Τὸ 1946 ἦτο εὐθὺς μετὰ τὸν πόλεμον καὶ μετὰ τὰ Δεκεμβριανά. Ὁ Σοφούλης. Ἔλεγε τότε: «Κυβερνητικὴν ἀποσύνθεσιν καὶ κοινωνικὴν ἐξάρθρωσιν εἰς τοιοῦτον βαθμὸν δέον νὰ ἀναμένωμεν, ὥστε ταχέως καὶ παρ’ ἡμῖν νὰ θεωρηθῇ ὡς τὸ μόνον μέσον σωτηρίας καὶ ἀποσοβήσεως μεγαλυτέρου κακοῦ, ἀπομένει ἡ δικτατορία». Τὰ ἔλεγε τὸ 1935, δὲν ἀπεφύγαμεν τὴν δικτατορίαν τὸ 1936 μὲ τὴν ἀναλογικήν. Τὴν ἀπεφύγαμεν τὸ 1928 τὴν ἀναλογικήν, διότι τότε ἐστράφη ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς πρὸς τὸν Ἐλευθέριον Βενιζέλον, ὁ ὁποῖος ἐλθὼν εἰς τὴν Ἑλλάδα μετέτρεψε τὸ σύστημα ἀμέσως εἰς πλειοψηφικόν. Καὶ τὴν ἀπεφύγαμεν τὸ 1950, χάρις εἰς τὴν παρέμβασιν τῆς Α.Μ. τοῦ Βασιλέως, ὁ ὁποῖος ἔκαμε ἔκκλησιν πρὸς τὰ Κόμματα, ἐλᾶτε νὰ μοῦ δώσητε Κυβέρνησιν, ὁπότε ἐπήγαμεν εἰς τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικήν.

§51Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Γράψετέ με, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ δευτερολογήσω, διότι αὐτὸ εἶναι καθαρὸ παραμύθι, πρέπει νὰ συζητοῦμεν σοβαρὰ ἐδῶ μέσα.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κύρκο, ὡμιλήσατε καὶ ἀνεπτύξατε τὰς ἀπόψεις σας, ἐὰν θέλετε νὰ ὁμιλήσητε ἐκ νέου, ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ σᾶς ἐγγράψω.

§53Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Εἴδομεν, κ. συνάδελφοι, ποῖα εἶναι τὰ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα κατελογίσθησαν εἰς τὸ σύστημα, ὡς προετάθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἦσαν —ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς— τὸ σὺν 1, ὁ τρόπος τῆς δευτέρας κατανομῆς, ἡ ἀπογραφή, ἡ ψῆφος τοῦ στρατοῦ καὶ ἡ διὰ τὰς μεταπροσεχεῖς ἐκλογὰς καθιέρωσις τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος. Τὸ σὺν 1 ἐπὶ τοῦ ὁποίου τόση συζήτησις ἐγένετο, δὲν ὑπῆρχε τὸ 1951 καὶ δὲν ὑπῆρχε τὸ 1951, ἀκριβῶς, ἐκ τῆς πείρας τῆς ὁποίας μᾶς ἔδωσε τὸ 1950 μὲ τὸ σὺν 1, διότι μᾶς ἐδίδαξεν, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ μὲ τὸ σὺν 1 νὰ σχηματίζεται πλειοψηφία. Τὸ ἀφῃρέσαμεν τὸ 1951 καὶ παρὰ ταῦτα ἤδη ἐπαναφέρεται κατὰ παραχώρησιν ἀπόλυτον πρὸς τὰ μικρὰ Κόμματα τὴν ὁποίαν ἐγὼ εὐχαρίστως ἐδέχθην προτεινομένην ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. Τὶ δίδομεν τώρα μὲ τὸ σὺν 1 καὶ τὶ δὲν δίδομεν μὲ τὴν τροποποίησιν τῆς δευτέρας κατανομῆς; Χονδρικῶς, χωρὶς νὰ ἔχω λογαριασμοὺς ἀπὸ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἐδόθησαν καὶ ἀπὸ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἡ τελευταία ἐκλογὴ ἀφῆκε διὰ τὴν δευτέραν κατανομὴν 104 ἕδρας, αἱ ὁποῖαι ἕδραι περιορίζονται κατὰ τὸν λογαριασμὸν τοῦ κ. Μπριλλάκη εἰς 62. Ἐκ τῶν 44 ἑδρῶν μὲ τὰ 5 Κόμματα συμμετέχοντα, ἡ Ε.Ρ. Ε. θὰ πάρῃ τὸ ⅙ εἰς τὴν πρώτην κατανομήν, διότι ἔχομεν 242 ἕδρας μὲ πλήρη ἰσοτιμίαν, μὲ πλήρη ἰσότητα, χωρὶς καμμίαν παραβίασιν καὶ κανένα χάσιμον, αἱ 242 θὰ μοιρασθοῦν ἰσοτίμως μεταξὺ τῶν Κομμάτων.

§54Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἀπὸ τὰς 42 ἕδρας, κύριοι, παίρνει τὰς 23 ἡ Ε.Ρ.Ε.

§55Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Αἱ 242 δὲν θὰ πᾶνε εἰς ὅλα τὰ Κόμματα κατ’ ἰσοτιμίαν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἰσχύει τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Ὅταν ἰσχύῃ ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ μάλιστα, ἀλλὰ ὅταν ὑπάρχῃ τὸ ποσοστὸν 15%, δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτό.

§56Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Δὲν νομίζω, νὰ γνωρίζητε τὸ σύστημα καλῶς, κ. συνάδελφε, ἐπὶ τῶν ὑπολοίπων 62 ἑδρῶν, εἰσέρχονται ὑποχρεωτικῶς 3 Κόμματα. Ἀναλογίαν ἐπὶ τῶν 60 ἑδρῶν, ἐὰν ἐλάμβανε ἡ Ε.Ρ.Ε. μὲ τὰ ὑπόλοιπα τοῦ συστήματος τοῦ 1951 θὰ ἔπαιρνε 20 ἕδρας, ἐὰν ὄχι 22 ἢ 23, δοθέντος, ὅτι θὰ εἶναι πλειοψηφοῦν Κόμμα, ὅπως σεῖς τὸ ὑπολογίζετε καὶ θὰ ἔχῃ 23 καὶ 7 ἀπὸ τὰς 42, ἤτοι 30. Καὶ τώρα μὲ τὸ σύστημα τῆς δευτέρας κατανομῆς τοῦ ὑπολογισμοῦ τοῦ συνόλου τῶν ψήφων ἑκάστης ἐφετειακῆς περιφερείας, δοθέντος, ὅτι ὑπολογίζεται, ὅτι θὰ ἔχῃ τὸ πρῶτον Κόμμα, ἡ Ε.Ρ.Ε., ὑπολογίζεται σήμερον, ὅτι θὰ ἔχουν τὰ ἄλλα δύο Κόμματα μαζί, θὰ πάρῃ 30 ἕδρας. 30 θὰ ἔπαιρνε καὶ τὴν μίαν φοράν, 30 θὰ ἔπαιρνε καὶ τὴν ἄλλην. Ἐὰν δὲν εἴχομεν τὸ σὺν 1 καὶ εἴχομεν 105 Κόμματα καὶ δὲν εἴχομεν πάλιν τὸ τρίτον Κόμμα καὶ εἴχομεν ἀφήσει τὸν νόμον μὲ δεύτερον Κόμμα, ὅπως τὸ 1951, διότι τὸ 1951 ἀπηγορεύετο τὸ τέταρτον Κόμμα καὶ τὸ τρίτον μόνον ἐὰν ἔπαιρνε βάσιν, ἐδῶ πάρει δὲν πάρει βάσιν, θὰ μπῇ εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν καὶ ἐνῷ ἦτο 17% τὸ ποσοστόν, τώρα εἶναι 15% καὶ ἐὰν πάρῃ καὶ 12% τὸ τρίτον Κόμμα θὰ τὸ βάλωμεν μέσα. Ἄρα, ἀπὸ τὰς 104 ἕδρας θὰ ἐπαίρναμεν 52 καὶ ἔχομεν περιορισθῆ εἰς τὸ 35, καίτοι ἄλλοι ἠμποροῦν νὰ πάρουν καὶ 37, ἀλλὰ ἡ ὑποχώρησις εἶναι, ὄχι μόνον σημαντική, ἀλλὰ σημαντικωτάτη, ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐπέβαλεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἡμῶν, τοὐλάχιστον ἐμοῦ.....

§57Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Σᾶς ἐξυπηρετεῖ.

§58Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ παράδοξον τῆς παραχωρήσεως εἶναι τὸ ἑξῆς: Πρῶτον, ὅτι ἀπὸ τὰς 42 ἕδρας, αἱ ὁποῖαι μειώνονται καὶ πᾶνε εἰς τὴν πρώτην κατανομήν, λαμβάνει ἡ Ε.Ρ.Ε. 23. Δεύτερον παράδοξον μὲ τὴν παραχώρησιν τοῦ σὺν 1, ἡ Ε.Ρ.Ε. παίρνει 158 ἕδρας, χωρὶς τὸ σὺν 1 παίρνει 155. Αὐτὰ εἶναι τὰ νούμερα, δηλαδή, συνδυασμὸς τοῦ σὺν 1 καὶ τοῦ τρίτου Κόμματος, δίδει περισσοτέρας ἕδρας ἀπὸ τὸν μὴ συνδυασμὸν τοῦ σὺν 1 καὶ τοῦ τρίτου Κόμματος.

§59Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ ἀπάντησις εἶναι ἁπλῆ, τὴν γνωρίζει, ἀσφαλῶς, ὁ κ. Μπριλλάκης, βασίζεται ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ 1958. Ἡ Ε.Δ.Α, τότε, δὲν γνωρίζω ποία εἶναι ἡ κατανομὴ τῶν δυνάμεών της αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἡ Ε.Δ.Α. τότε εἶχεν, ὅπως παρετήρησα πρὸ ἑβδομάδος, ὁπότε ἔκαμα μίαν διακοπήν, τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζω ἐὰν ἐπρόσεξαν οἱ κ. συνάδελφοι, ἡ Ε.Δ.Α. τότε εἶχεν ἀνισομερῆ κατανομὴν δυνάμεων καὶ πταίει ἡ ἰδία, ἐὰν εἶχεν ἀνισομερῆ κατανομήν, διότι σημασίαν ἔχει ἀπὸ ἀπόψεως πανελληνίου ἐκλογικῆς δικαιοσύνης, ὄχι ἐὰν ἔχῃς εἰς ὡρισμένα σημεῖα τῆς Ἑλλάδος ὄγκον, ἀλλὰ ἐὰν ἔχῃς εἰς ὅλα τὰ στρώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ μίαν ἴσην περίπου ἢ ἀνάλογον δύναμιν καὶ πρέπει τὸ σύστημα τότε εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν νὰ σοῦ δίδῃ τὴν πιθανότητα τῆς μεγαλυτέρας ἐκπροσωπήσεως. Ἡ Ε.Δ.Α. δὲν τὸ εἶχε κατορθώσει, ἐγὼ πιστεύω, ὅτι δὲν τὸ ἔχει κατορθώσει οὔτε τώρα, ἀλλὰ εἶναι ζήτημα πρὸς ἀπόδειξιν, δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω μαθηματικὴν πρόβλεψιν, κάμνω πρόβλεψιν πολιτικήν. Ἐὰν ἡ πρόβλεψις ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν κάμνω εἶναι ἀκριβὴς καὶ δὲν ἔχει κατορθώσει ἐξ ὑπαιτιότητός της καὶ λόγῳ ἀντιδράσεως ὡρισμένων στρωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὴν ὁποίαν ἀντίδρασιν ἐγὼ θεωρῶ ὑγιεστάτην, ἐὰν δὲν ἔχῃ κατορθώσει νὰ ἔχῃ δύναμιν ἐκλογικὴν παντοῦ, πταίομεν τἄχα ἡμεῖς, πταίει τὸ σύστημα; Ἄς τὸ κατώρθωνε.

§60Α. ΖΑΚΚΑΣ. Πταίει τὸ σύστημα.

§61Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὄχι, κ. συνάδελφε. Ἐσᾶς ἄλλως τε, δὲν σᾶς ἐνδιαφέρει τὸ ζήτημα, διότι σεῖς εἶσθε Ἀθηναῖος. Καὶ εἶπα κατὰ τὴν διακοπήν μου, τὴν ὁποίαν ἔκαμα πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος, ὅτι ἐὰν εἰσήρχετο τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἰσομερῆ κατανομήν, εἶχε παντοῦ δυνάμεις ἀναλόγους, ἐὰν ἔμπαινε εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν ἀντὶ τῆς Ε.Δ.Α., τότε, θὰ ἦτο ἀπολύτως δικαία ἡ κατανομὴ τῶν ἑδρῶν. Οὐσιαστικῶς ἦτο ἀπολύτως δικαία ἡ κατανομὴ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς Ε.Δ.Α., διότι τὸ κριτήριον τῆς ἐκλογικῆς δικαιοσύνης εἶναι κριτήριον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐθνικόν, εἶναι πανελλήνιον, δὲν εἶναι τοπικιστικόν, δὲν εἶναι συνδεδεμένον μὲ ὡρισμένας ψυχολογίας, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται εἰς ὡρισμένας περιοχάς. Τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα πρέπει νὰ ἀνταποκρίνεται, καὶ ὁ νόμος πρέπει νὰ διευκολύνῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν γενικὴν ψυχολογίαν καὶ εἰς τὸ γενικὸν πνεῦμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἄρα τὸ σὺν 1 δυνατὸν νὰ μὴ εὐκολύνῃ σᾶς, δηλαδὴ τὴν Ε.Δ.Α., ἄλλως τε, δὲν ἔχομεν κανένα ἐνδιαφέρον νὰ σᾶς διευκολύνωμεν, θὰ διευκολύνῃ, ὅμως, ἀναμφισβητήτως, ἄλλα Κόμματα, θὰ διευκολύνῃ ὅλα τὰ ἄλλα Κόμματα τοῦ Κέντρου καὶ δὴ καὶ τὰ μικρότερα αὐτῶν καὶ αὐτὸ ἔχει σημασίαν καὶ εἰς αὐτὸ ἀπέδωσεν σημασίαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀδιάφορον ἐὰν τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου ἐξακολουθοῦν νὰ μᾶς ἐπιτίθενται, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ μὲ κάμῃ νὰ παρακαλέσω τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκόμενον ἀγαπητὸν συνάδελφον, νὰ μὴν ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ἐπιχειρημάτων. Τὰ γνωρίζουν ἅπαντες, γνωρίζουν, ὅτι ἔχομεν δίκαιον, ἀλλὰ παρὰ ταῦτα ἰσχυρίζονται, ὅτι δὲν ἔχομεν δίκαιον. Εἶναι τόσον πασιφανές, εἶναι τόσον ἁπλοῦν καὶ ἁπτὸν τὸ πρᾶγμα. Κατ’ οὐσίαν μετεβλήθη ὁ νόμος εἰς νόμον ἀναλογικῆς καὶ παραμένουν μόνον 50 ἢ ἔστω 64 ἕδραι, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Μπριλλάκης, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων τοῦ 1958, τῶν ὁποίων ἡ κατανομὴ θὰ γίνῃ, οὐχὶ μεταξὺ δύο Κομμάτων, ἀλλὰ μεταξὺ τριῶν καὶ, ἐνδεχομένως, μεταξὺ τεσσάρων Κομμάτων. Εἶναι, λοιπόν, θέμα πρὸς συζήτησιν; Εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῇ κανείς, διαστρέφων, ὅπως διέστρεψε τὰς φράσεις μου ὁ κ. Ἐφραιμίδης, περὶ δολίου συστήματος; Πρόκειται περὶ τοῦ εἰλικρινεστέρου τῶν συστημάτων, πρόκειται περὶ τοῦ ἁπλουστέρου, πρόκειται περὶ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον δίδει εἰς ἅπαντας, ἀρκεῖ νὰ ἔχουν κἄποιαν δύναμιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τὴν δυνατότητα δικαίως νὰ ἐκπροσωπηθοῦν, χωρὶς νὰ ἀποκλείεται, ὅμως, καὶ ἕνα μικρὸν ποσοστὸν πιθανότητος νὰ ὑπάρξῃ ἰσχυρὸν ἐν τῇ Βουλῇ Κόμμα, διότι πρέπει τὸ σύστημα νὰ δίδῃ τὴν δυνατότητα ἐκπροσωπήσεως τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως νὰ δίδῃ εἰς τὸ Ἔθνος καὶ τὴν δυνατότητα μιᾶς σταθερᾶς Κυβερνήσεως.

§62Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐπροσέξατε τὶ εἶπα καὶ οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους ἀνέφερα, ἀφοροῦν τὴν περίπτωσιν τριῶν Κομμάτων. Ἑπομένως, δὲν ἰσχύει τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἐὰν εἰσήρχετο τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἔχει ἰσομερῆ κατανομὴν τῶν δυνάμεών του, δὲν θὰ παρουσιάζετο τὸ φαινόμενον. Ὁμιλῶ περὶ τῆς περιπτώσεως ποὺ εἰσέρχονται τρία Κόμματα μὲ τὴν νέαν διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ σὺν 1, θὰ πάρῃ ἡ Ε.Ρ.Ε. περισσοτέρας ἕδρας ἀπὸ ὅ,τι θὰ πάρῃ, ἐὰν δὲν ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὐτή.

§63Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Πιθανόν, διότι δὲν ἐκάμαμεν τοιούτους ὑπολογισμούς, οὔτε ἤχθημεν εἰς τὴν ἀπόφασιν ἀπὸ τοιούτου εἴδους ὑπολογισμούς. Δὲν ἐσκέφθημεν τὶ θὰ πάρῃ ἡ Ε.Ρ.Ε., ἐσκέφθημεν μόνον, τὶ θὰ πάρουν τὰ ἄλλα Κόμματα. Αὐτὸ ἐφροντίσαμεν ἡμεῖς, θέλομεν νὰ πάρουν τὰ ἄλλα Κόμματα, ἰδίᾳ τὰ μικρότερα περισσοτέρας ἕδρας ἀπὸ ὅσας θὰ ἔπαιρναν, χωρὶς τὸ σὺν 1. Ἐὰν συμπίπτῃ, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958, τὰ ὁποῖα εἶναι πιθανὸν νὰ ἔχουν ἀλλοιωθῆ καὶ ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἔχουν οὐσιωδῶς ἀλλοιωθῆ ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐὰν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων τοῦ 1958 συμβῇ νὰ εὐνοῇ ἡ αὔξησις τοῦ διαιρέτου τὴν Ε.Ρ.Ε., πάντως εὐνοεῖ τὴν Ε.Ρ.Ε., πολὺ ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅ,τι τὰ ἄλλα Κόμματα. Καὶ εἶναι φυσικόν, αὐξανομένου κατὰ μίαν μονάδα τοῦ διαιρέτου, νὰ γίνεται μικρότερον τὸ πηλίκον, καὶ εἶναι φυσικόν, ὅτι ἐκ τῆς πρώτης κατανομῆς θὰ ἐκλεγοῦν πολὺ περισσότερα καὶ ἑπομένως περισσότεροι ἐκπρόσωποι Κομμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν μεγάλην δύναμιν.

§64Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δυνατὸν νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν βʹ κατανομὴν 4 Κόμματα. Πάντως θὰ εἰσέλθουν 3. Ἐνῷ τὸ 1951 δὲν ὑπῆρχε δυνατότης εἰσόδου 4 Κομμάτων, καὶ δὲν ἐπέβαλε τὴν εἴσοδον 3. Εἰδικώτερον εἰς τὸν κ. Ζάκκα ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν, διότι τὸν εἶχον διακόψει κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, γιὰ νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω παλαιοτέραν του τροπολογίαν. Δὲν ὑποστηρίζω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγεται ὑπό τινος κἄτι ἀντίθετον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξε παλαιότερον, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατόν, ὅσον ἀφορᾶ τὴν βʹ κατανομὴν νὰ χαρακτηρίζεται ὡς χαρακτηρίζεται, ὅταν ἔχῃ προταθῆ τὸ 1951. Τότε ὁ κ. Ζάκκας μετ’ ἄλλου τινὸς συναδέλφου εἶχεν ὑποβάλει τροπολογίαν, ὡς πρὸς τὴν βʹ κατανομήν. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν λέγει ὁ κ. Ζάκκας «..... (ἀναγινώσκει) .....». Καὶ ἐν συνεχείᾳ προτείνει «..... (ἀναγινώσκει) .....». Δηλαδή, εἰς βαθμὸν βαθύτερον ἀπὸ ὅ,τι προσπαθοῦμεν ἡμεῖς. Δὲν εἶναι, λοιπόν, κἄτι τρομακτικὸν διὰ νὰ χαρακτηρίζεται, ὡς χαρακτηρίζεται.

§65Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἡ τροπολογία αὐτὴ εἶχεν ὑποβληθῆ, ὅταν εἶχε γίνει δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐνισχυμένης. Ἀπέβλεπεν εἰς τὸ νὰ περιστείλῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἑδρῶν ποὺ θὰ ἐνίσχυον τὰ πρῶτα Κόμματα μόνον εἰς 50, δηλαδή, ἤθελε νὰ περιστείλῃ τὴν βουλιμίαν πρὸς ἰδιοποίησιν ἀλλοτρίων ψήφων.

§66Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Εἰς 50 μόνον διὰ τὸ αʹ Κόμμα.

§67Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἄλλοτε, κατὰ τὸ παρελθόν, ἀνῆλθον εἰς 104 καὶ σήμερον ἀποβλέπετε εἰς 67. Καὶ ἐπιμένετε εἰς σύστημα, βάσει τοῦ ὁποίου θὰ ψηφίζεται ὁ Βουρδουμπᾶς καὶ θὰ ἐκλέγεται ὁ Ζάκκας. Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ διαφυλάττεται ἡ ψῆφος τοῦ Ἕλληνος, ὑπὲρ ἐκείνου, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου δίδεται.

§68Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Δὲν εἶναι, λοιπόν, διατάξεις αἱ ὁποῖαι μποροῦν νὰ προκαλέσουν χαρακτηρισμούς, ὡς ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου «..... (ἀναγινώσκει) .....». Ἐν τούτοις ὀλίγας ἡμέρας ἐνωρίτερον εἶχε τονίσει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ὅτι ἀποδέχεται ὡς ἐκλογικὰ συστήματα τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, τὸ πλειοψηφικὸν καὶ τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικὴν τοῦ 1951, διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν ἀπειλὴν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Μητσοτάκης ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου: «Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ....(ἀναγινώσκει)...». Τεχνάσματα τὰ εἶχεν ὀνομάσει, ἀλλὰ τὸν εἶχε προλάβει ἡ «Αὐγὴ», ἡ ὁποία εἶχεν ἀναγράψει τὰ ἴδια τὴν προτεραίαν (συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν). Κύριοι βουλευταί, πολλὴ συζήτησις ἐγένετο περὶ βίας καὶ δόλου.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Αὐτὸ εἶναι δικό μου θέμα, κ. συνάδελφε.

§70Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Εἶναι δικό σας θέμα, κ. Ἀντιπρόεδρε, ἀλλὰ ἐπιθυμῶ νὰ παρατηρήσω ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς περὶ δόλου συζητήσεως, ὅτι τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα εὑρίσκεται ἐκτὸς νόμου. Ἡ Ε.Δ.Α. παρακάθηται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι δόλος. Εἰς συγκινητικωτάτην ἀποστροφὴν του ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου τὴν 15ην Νοεμβρίου, ἀνέλυσε τὴν ἔννοιαν τοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον πιστεύει εἰς τὸν κομμουνισμὸν καὶ ὠνόμασε τὸ Κόμμα τῆς Ε.Δ.Α. «διεθνιστικὸν» καὶ οὐχὶ «ἐθνικόν», ἀλλὰ τότε τὶ σημαίνει Κέντρον; Κέντρον μεταξὺ τίνος; Ἡμῶν τῶν Ἑλλήνων καὶ «τῶν διεθνιστῶν» τῶν μὴ σκεπτομένων ἐθνικῶς, ἀλλὰ «διεθνιστικῶς»; Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι τὸ Κέντρον ἀπέχει ἐξ ἴσου μεταξὺ δύο σημείων, τότε καταλήγομεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὸ Κέντρον ἀπέχει ἐξ ἴσου ἀφ’ ἡμῶν καὶ ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐχαρακτήρισεν, ὡς ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου; Δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ προσθέσω. Εἶναι λυπηρὸν τὸ φαινόμενον ποὺ παρουσιάσθη. Δὲν ξεύρω τὶ κομματισμὸς εἶχεν ἐπικρατήσει εἰς τὸ παρελθόν. Δὲν ξεύρω ποῖον κακὸν εἶχεν ἐπισσωρευθῆ ἀνὰ τοὺς αἰῶνας κατὰ τῆς ἀτυχοῦς πατρίδος μας ἐκ τῆς γνωστῆς περὶ τῆς Ἑλληνικῆς φιλοπρωτίας. Δὲν ξεύρω ἂν ὑπῆρξε κἂν ἁμαρτωλὸν αὐτὸ τὸ πρόσφατον παρελθὸν— ὅπως τὸ ὠνομάσατε— κατὰ τοῦ ὁποίου τόσον κατεφέρθητε πρό τινων μηνῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω καὶ ὀφείλω νὰ χαρακτηρίσω καὶ νὰ τὸ βροντοφωνήσω ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς εἶναι, ὅτι: Τοιαύτην ἀσυνέπειαν οἵαν σήμερον παρουσιάζετε, τοιοῦτον μικροκομματισμὸν καὶ ὑπολογισμόν, τοιαύτας παλινωδίας ἐκ τῶν χθεσινῶν μόλις διακηρύξεων, δὲν εἶχα συναντήσει ποτέ. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν ἄλλην ἔννοιαν εἰς ὅλα αὐτά, πλὴν μιᾶς προσπαθείας παραπλανήσεως τῆς κοινῆς γνώμης, δι’ ἐνημέρωσιν τῆς ὁποίας ἔχομεν ὑποχρέωσιν, κ. συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, ν’ ἀποδυθῶμεν συστηματικά. (Χειροκροτήματα).

§71Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ ἔλαβεν ἀπόφασιν, ὅπως αἱ ἀγορεύσεις τῶν ρητόρων περιορισθοῦν εἰς τὸ τέταρτον. Ὀφείλομεν πάντες νὰ σεβασθῶμεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ Σώματος, δὲν ἀπόκειται δὲ εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τοῦ Προεδρείου νὰ παρατείνῃ κατὰ βούλησιν τὸ ὑπὸ τῆς Βουλῆς θεσπισθὲν ὅριον τῆς ἀγορεύσεως. Μέχρι τοῦδε ὡμίλησαν δύο συνάδελφοι, εἷς βουλευτὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εἷς τῆς Συμπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἀμφότεροι παρεβίασαν τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἐπὶ τῆς καθιερώσεως τοῦ τετάρτου. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ μεριμνήσητε, ὅπως μὴ ἐπαναληφθῇ τὸ φαινόμενον τοῦτο. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Κρῖκος).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τὸ Προεδρεῖον θὰ παρεκάλει, ὅπως οἱ κ.κ. συνάδελφοι, συμμορφωθοῦν πρὸς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Σώματος.

§73Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα μετὰ τὰς μακρὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν, ἔχει διευκρινισθῆ ἀπολύτως. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ νέου ἐκλογικοῦ νομοθετήματος ἐξακολουθεῖ τὴν αὐτὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσε καὶ κατὰ τὸ 1956, δηλαδή, τῆς ἐφευρέσεως καὶ διαστρεβλώσεως ἐκλογικῶν νόμων. Ἀναμφισβητήτως, δὲν ὑπάρχουν παρὰ δύο ἐκλογικὰ συστήματα, τὸ πλειοψηφικὸν καὶ ἡ ἁπλῆ ἀναλογική. Ἐν Ἑλλάδι, ἀπὸ μακροτάτων χρόνων ἔχουν ἐφαρμοσθῆ καὶ δοκιμασθῆ καὶ τὰ δύο. Συμφωνία τῶν Κομμάτων μετὰ τὰ τραγικὰ γεγονότα τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς καὶ διὰ τὴν ἄμβλυσιν τῶν παθῶν, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν κατὰ τοὺς αἱματηροὺς ἀγῶνας τῶν δύο κόσμων καὶ μετὰ τὴν κατάλυσιν τῆς δικτατορίας τοῦ Παγκάλου, ἀπεφασίσθη καὶ ἔτυχεν ἐφαρμογῆς ἐν Ἑλλάδι ἡ ἁπλῆ ἀναλογική. Ἀποτέλεσμα τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς ὑπῆρξεν ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις τοῦ 1926, ἡ ὁποία ἀπέβη εὐεργετικὴ κατὰ τὰ δύο ἔτη, κατὰ τὰ ὁποῖα διεκυβέρνησε τὴν Χώραν. Ἐπέλυσε καὶ τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα, ἀλλὰ ἐπέλυσε καὶ τὸ ἀποτακτικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ ἔτη κατεβασάνιζε τὴν Ἑλλάδα.

§74Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Καὶ ἐθνικὸν ἔργον ἐπετέλεσε, κ. συνάδελφε, διὰ τῆς ἀνατροπῆς τῶν Παγκαλο–Σερβικῶν συνθηκῶν.

§75Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἱστορικῶς προηγεῖται. Ἐν συνεχείᾳ καὶ μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀναλογικῆς κατὰ τὸ 1926, ἐπανέρχεται εἰς τὴν πολιτικὴν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ὁ ὁποῖος ἀναλαμβάνει τὴν Ἀρχηγίαν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὁπότε διὰ Προεδρικοῦ Διατάγματος τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅλως ἀνωμάλως ἔτυχεν ἐφαρμογῆς τὸ πλειοψηφικόν. Ἀλλὰ ἐπὶ τέλους, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ μέχρι ἀκόμη τῆς ἐποχῆς τῆς Δικτατορίας, τὸ 1936 ὑπῆρχον δύο Κόμματα εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, μὲ μίαν μικρὰν ἐμφάνισιν τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον ἐνεφανίσθη εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς Χώρας, τὸ πρῶτον τὸ 1916. Αὐτὰ συνηλλάσσοντο εἰς τὴν Ἀρχὴν καὶ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα, ἴσως, νὰ ὑπῆρξεν ἀναγκαῖον. Ἡ προσωπική μου γνώμη εἶναι, ὅτι ἐὰν ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ ἀπαιτῇ Κόμματα ἀρχῶν καὶ τὸ πλειοψηφικὸν ἐπίσης ἀπαιτεῖ Κόμματα ἀρχῶν. Ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι τὸ πλειοψηφικὸν ἐφαρμόζεται εἰς τὴν Μ. Βρεταννίαν, ὅπου ὑφίστανται δύο Κόμματα ἀρχῶν, τὸ Συντηρητικὸν Κόμμα καὶ τὸ Ἐργατικὸν Κόμμα καί τινα ὑπόλοιπα τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἀπερροφήθη ἀπὸ τὸ προοδευτικώτερον Ἐργατικὸν Κόμμα. Ὅπου, ὅμως, ὑπῆρξαν πλείονα τῶν 2 κομμάτων τὸ ἰσχῦσαν καὶ ἰσχῦον σύστημα ὑπῆρξε καὶ εἶναι ἡ ἁπλῆ ἀναλογική.

§76Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μίαν διακοπὴν παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, διὰ νὰ ὑπενθυμίσω τὸ ἑξῆς: Ὅταν ἐπεβλήθη τὸ πλειοψηφικὸν κατὰ τὸ 1928, διεκόπη, διὰ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ πλειοψηφικοῦ μία ἀποσυνθετικὴ διαδικασία, ἡ ὁποία εἶχεν ἀρχίσει εἰς τὸν πολιτικὸν κόσμον. Εἴπατε ὀρθῶς, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως ψυχολογικῆς, ἦσαν δύο κόσμοι. Ἐν τούτοις, μὲ τὴν ἀναλογικήν, κατὰ τῆς ὁποίας δὲν στρέφομαι δογματικῶς, διότι εἰς ὡρισμένας περιστάσεις, ἴσως, νὰ εἶναι ἐπωφελής, πάντως, ὅμως, διὰ τῆς ἀναλογικῆς ἐξυπηρετεῖται ἡ διάσπασις. Καὶ εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1926 κατῆλθον πλείονα Κόμματα, τὰ ὁποῖα καὶ εἰσῆλθον εἰς τὴν πρώτην Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὴν καθ’ αὑτὸ Οἰκουμενικήν, τῆς ὁποίας ὁ βίος διήρκεσεν ἓν ἔτος καί, μάλιστα, 10 μῆνας. Ἔζησα τὰ γεγονότα αὐτά, διότι ἤμην Γενικὸς Γραμματεὺς τότε τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, μὲ Ὑπουργὸν τότε τὸν ἀδελφόν σας, εἰς τὴν Οἰκουμενικήν, λοιπόν, εἰσῆλθον τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, τὸ Κόμμα τῶν Ἐλευθεροφρόνων, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τὸ καθ’ ἑαυτὸ ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον Καφαντάρην, τὸ Κόμμα τὸ εἰδικώτερον τοῦ ἀειμνήστου Μιχαλακοπούλου καὶ τὸ Κόμμα τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως τοῦ ἀειμνήστου Παπαναστασίου. Ἑπομένως, ἡ ἀναλογικὴ προεκάλεσε τὴν διάσπασιν, προεκάλεσε τὴν ἀποσύνθεσιν τῶν δυνάμεων.

§77Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Προϋπῆρχε ἀπὸ τὸ 1923.

§78Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Προϋπῆρχεν παρισταμένου μέσα εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ ἑνὸς ἐκ τῶν δύο κόσμων. Διότι δὲν παρευρίσκετο τὸ 1923–24 εἰς τὴν Βουλὴν ὁ ἕτερος κόσμος. Ἐδημιουργήθησαν διάφοροι τάσεις, ἐκπροσωποῦσαι τὰς προσωπικὰς φιλοδοξίας, αἱ ὁποῖαι ἐν πάσῃ περιπτώσει μόλις ἐπεβλήθη διὰ μιᾶς ἀντισυνταγματικῆς, βεβαίως ἐνεργείας τὸ πλειοψηφικόν, συνεκεντρώθησαν τότε ὅλα καὶ ὠργανώθησαν πάλιν ὡς παρατάξεις.

§79Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Πάλιν ὡς Κόμματα.

§80Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἀδιαφόρως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὠργανώθησαν πάλιν αἱ παρατάξεις. Δι’ ὅσων λέγω, δὲν θέλω νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ συγκέντρωσις. Πιθανὸν νὰ ἐχρειάζετο τότε ἡ διάσπασις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ πλειοψηφικὸν συνεκέντρωσε ὅλας τὰς δυνάμεις, ἐνῷ ἡ ἀναλογικὴ τοῦ 1926 ἐγέννησε φιλοδοξίας, ἐδημιούργησε διασπαστικὰς δυνάμεις. Δηλαδὴ φυγόκεντρος ὑπῆρξεν ἡ ἐπίδρασις τῆς ἀναλογικῆς.

§81Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὐχαριστῶ, διὰ τὴν διακοπὴν τὴν ὁποίαν μοῦ ἐκάματε καὶ χαίρω πάρα πολύ, διότι μὲ διεκόψατε, διότι προωθήθη τὸ θέμα. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν διακοπήν σας, κύριε Πρόεδρε. Ἔγινεν ἡ διαφορὰ τῶν πολιτικῶν δυνάμεων τότε, ὄχι λόγῳ τῆς ἀναλογικῆς, ἀλλὰ λόγῳ τῆς ἀποχωρήσεως ἐκ τῆς πολιτικῆς τότε τοῦ ἀειμνήστου Ἐλευθερίου Βενιζέλου. Τότε, λοιπόν, λόγῳ τῆς ἀποχωρήσεως τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, ἐγένοντο διάφορα κομματίδια λόγῳ τῆς διασπάσεως τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Πάντως, ὅμως, ἐν τῇ οὐσίᾳ ὑπῆρχον δύο κόσμοι καὶ ἡ μάχη ἐδίδετο μεταξὺ τῶν δύο παρατάξεων. Ἡ ἐμφάνισις, ὅμως, κατὰ τὸ ἔτος 1928 καὶ πάλιν τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, συνεκέντρωσε τὰς διασπαρείσας δυνάμεις τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἐπανέφερε τὸ πλειοψηφικὸν διὰ διατάγματος καὶ ἔχομεν τὴν 4ετίαν τοῦ 1928–1932. Τὸ 1932, ὅμως, ὁ ἴδιος ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἀναγκάζεται νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν ἀναλογικήν, διότι ἀντελήφθη, ὅτι ἤρχισε πάλιν ἡ διάσπασις τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Βλέπομεν, λοιπόν, ὅτι ἡ ἀναλογικὴ εἶχε πάντοτε μίαν εὐεργετικὴν καὶ κατευναστικὴν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῶν παθῶν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Ἔρχεται τὸ 1936 καὶ ἐφαρμόζεται καὶ πάλιν ἡ ἀναλογική. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας, ὅτι οὐδαμοῦ ὑπάρχει πάγιος ἐκλογικὸς νόμος. Λυποῦμαι, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ἠρεύνησα σχεδὸν ὅλας τὰς νομοθεσίας τῶν Εὐρωπαϊκῶν καὶ ἄλλων χωρῶν καὶ οὐδαμοῦ ἀνεῦρον πάγιον ἐκλογικὸν σύστημα, μηδὲ ἐξαιρουμένης ἀκόμη καὶ αὐτῆς τῆς Ἀμερικῆς.

§82Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶπον, ὅτι οὐδαμοῦ ὑπάρχει πάγιον ἐκλογικὸν σύστημα, ἀλλὰ εἶπον, ὅτι ὑπάρχει εἰς ἐλαχίστας χώρας, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἀνέφερον καὶ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας.

§83Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Καὶ ἡ διόρθωσις τὴν ὁποίαν ἐκάματε αὐτὴν τὴν στιγὴν, κ. συνάδελφε, εἶναι ἐσφαλμένη, διότι εἰς ὅλας τὰς χώρας τῆς Εὐρώπης ἐφαρμόζεται ἡ ἀναλογική.

§84Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε. Εἰς τὴν Γαλλίαν, τὴν Γερμανίαν καὶ τὴν Ἰταλίαν, δὲν ἐφαρμόζεται πάντοτε ἡ ἀναλογική.

§85Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀναφέρετε τὴν Γαλλίαν, ἡ ὁποία διέρχεται σήμερον μίαν μεγάλην περιπέτειαν. Εἰς ὅλας τὰς ἄλλας χώρας ἐφαρμόζεται ἡ ἀναλογική.

§86Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅταν λέγω πάγιον ἐκλογικὸν σύστημα, ἐννοῶ ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ ἐφαρμόζεται μετὰ τὸν πόλεμον καὶ ἐφεξῆς, συνεχῶς. Ὅταν ἡ Γαλλία ἔκαμε διαφόρους ἐκλογικοὺς νόμους μεταπολεμικῶς, δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἔχει πάγιον ἐκλογικὸν σύστημα. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ μὲ τὴν Γερμανίαν καὶ τὴν Ἰταλίαν. Ἐὰν φέρετε ὡς παράδειγμα τὰ Σκανδιναυϊκὰ Κράτη, μακάρι νὰ εἴχομεν φθάσει καὶ ἡμεῖς εἰς τὸ πολιτικὸν ἐπίπεδον τῶν Σκανδιναυϊκῶν Κρατῶν, ὁπότε δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀνάγκη κανενὸς ἐκλογικοῦ νόμου.

§87Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ἀρχίζοντας ἀπὸ τὰς Σκανδιναυϊκὰς Χώρας, ὅπου ὑπάρχει ἕνας ἔντονος πολιτικὸς ἀγών, μέχρι τῆς Ἰταλίας, ἐφαρμόζεται ἡ ἀναλογική. Συνεπῶς, δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν πάγια ἐκλογικὰ συστήματα. Ἀλλά, συμφωνῶ μαζί σας, ὅτι αἱ περιπέτειαι τὰς ὁποίας διήλθομεν, ἴσως, νὰ ἐπέβαλον τὴν μεταβολὴν τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος. Πάντως, αἱ μεταβολαὶ περιωρίζοντο μεταξὺ τοῦ πλειοψηφικοῦ καὶ τῆς ἀναλογικῆς. Ἐδῶ μᾶς ἔχει καταλάβει μία νέα μανία. Ἔχομεν ἐφεύρει ἕνα νέον ἐκλογικὸν σύστημα, τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικήν. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ὑπεύθυνος διὰ τὸ σύστημα αὐτό, διότι ἀντεπροσώπευα τότε, κατὰ τὰς συζητήσεις διὰ τὴν καθιέρωσιν τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς, τὴν Ε.Π.Ε.Κ., συνεργαζόμενος μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐκπρόσωπον τότε τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, καθὼς καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ἐκπρόσωπον τότε τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἀλλά, κ. βουλευταί, μὲ τὸ σύστημα αὐτὸ ἐθέσαμεν ἕνα κακὸν δαιμόνιον μέσα εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς Χώρας. Τὶ θὰ πῇ ἐνισχυμένη ἀναλογική; Τίποτε! Ἔρχεται, ὅμως, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε., πλέον εἰλικρινής, καὶ τὴν συγχαίρω δι’ αὐτό, καὶ λέγει: θὰ ἐφαρμόσω τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικὴν τοῦ 1958, διότι ἀντικειμενικός μου σκοπὸς εἶναι νὰ καταδικάσω τὸ 25% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι καθοδηγεῖται καὶ ἐμπνέεται ἀπὸ τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα. Πρῶτον, ἐγώ, αὐτὸ τὸ θεωρῶ ἀπαράδεκτον. Διότι οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ καταδικάζῃ τὸ 25% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ γίνωνται βαρεῖς χαρακτηρισμοὶ εἰς βάρος τοῦ τμήματος αὐτοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, χαρακτηριζόμενοι ὡς Ἕλληνες κατωτέρας ποιότητος. Μὲ ποῖον δικαίωμα γίνεται αὐτὸς ὁ χαρακτηρισμός; Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ καταδικασθῇ τὸ 25% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς θάνατον; Τὸ ποσοστὸν αὐτὸ τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς ἀνῆλθεν, ὄχι λόγῳ τῆς προπαγάνδας τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, ἀλλὰ λόγῳ μὴ ἱκανοποιήσεως τῶν αἰτημάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διατὶ καταδικάζετε τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα; Ἀφῆστε το νὰ ἔλθῃ ἐδῶ καὶ νὰ πάρῃ ὅ,τι τοῦ ἀνήκει. Εἶναι ὀρθὸν νὰ καταδικάσωμεν τὸ 25% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ ὁποῖον αὔριον, ἴσως, ὑπερβῇ τὸ ⅓ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Κάμετε, ὅ,τι γίνεται εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην. Ἀναγνωρίσατε τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα καὶ μὴ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι τὸ 25% καθοδηγεῖται ἀπὸ τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα. Ἐρχόμεθα ἤδη εἰς τὸ θέμα τῶν ποσοστῶν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τῇ γενναιοδωρίᾳ του ὑπεβίβασε τὸ ποσοστὸν μὲ τὴν βʹ κατανομὴν ἀπὸ 17 εἰς 15%. Ἀλλὰ δὲν ἠκούσθη τίποτε περὶ μειώσεως τῶν ποσοστῶν προκειμένου περὶ συνασπισμοῦ κομμάτων.

§88Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, κ. συνάδελφε, ἔγκυρος κυβερνητικὴ ἐφημερὶς τὴν ἑπομένην τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἐδημοσίευσεν, ὅτι τὰ ποσοστὰ διὰ τοὺς συνασπισμοὺς κομμάτων μειοῦνται εἰς 20%. Τοῦτο τὸ ἐδημοσίευσεν ἡ ἐφημερὶς «Ἀκρόπολις» ἐν κυρίῳ ἄρθρῳ. Φαίνεται, ὅτι πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο νὰ μειώσῃ καὶ τὰ ποσοστὰ τῶν συνασπισμῶν, τὴν τελευταίαν ὅμως στιγμὴν μετέβαλε γνώμην χωρὶς νὰ ἐνημερωθῇ καὶ ἡ ἐφημερίς.

§89Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ Βουλή, κ. συνάδελφε, ἤκουσε τὸν Πρωθυπουργὸν καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ ἀπευθυνθῇ εἰς ἐφημερίδας.

§90Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Μήπως ἦτο ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία τὴν τελευταίαν στιγμὴν μετεβλήθη;

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, μὴ διακόπτετε.

§92Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Πάντως φρονῶ, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μειωθοῦν καὶ τὰ ποσοστὰ προκειμένου περὶ συνασπισμῶν κομμάτων. Ὡς πρὸς τὴν βʹ κατανομὴν δηλαδὴ ἡ κατανομὴ ἐὰν θὰ γίνῃ βάσει τοῦ νόμου τοῦ 1958 ἢ τοῦ 1951 φρονῶ, ὅτι εἶναι δικαιότερον νὰ γίνῃ βάσει τοῦ νόμου τοῦ 1951, διότι τὸ σύστημα τοῦ νόμου ἐκείνου πλησιάζει περισσότερον πρὸς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ψήφου τῶν στρατιωτικῶν ἔχω νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς: Βεβαίως θὰ πρέπει νὰ ψηφίζῃ καὶ ὁ στρατός. Ἀλλὰ ἂς ἐξετάσωμεν ἀπὸ πότε ψηφίζει καὶ ὁ στρατὸς ἐν Ἑλλάδι. Ἐψήφισε τὸ 1920 καὶ ὁ ἴδιος ὁ Βενιζέλος διέταξε τότε καὶ ἐπετάχθησαν τὰ ψηφοδέλτια εἰς τὴν θάλασσαν. Ἐψήφισεν τὸ 1923 καὶ γνωρίζετε πῶς ἐγένετο τὸ δημοψήφισμα ἐκεῖνο. Ἐψήφισεν ἐπίσης κατὰ τὸ δημοψήφισμα τοῦ 1935 καὶ αὐτὸ ἂς τὸ διαγράψωμεν. Ἐψήφισεν ἐπίσης ὁ στρατὸς τὸ 1950, τὸ 51 καὶ 56. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα τῆς ψήφου τοῦ στρατοῦ ὄχι μόνον ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλα τὰ κράτη ἐγεννήθη ὅταν ὑπῆρχον ἐπιστρατεύσεις καὶ ὑπηρέτουν εἰς τὸν στρατὸν ὄχι μόνον ἡ νεολαία, ἀλλὰ καὶ μεσήλικες. Παρ’ ἡμῖν εἰς ὁμαλὰς περιστάσεις οὔτε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, οὔτε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων μέχρι τὸ 1956 ἐζήτησαν ὅπως ψηφίζῃ ὁ στρατός. Θὰ πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι τότε εὑρίσκοντο ἐν στρατεύσει δύο κλάσεις, αἱ ὁποῖαι μᾶς ἔδιδον ἕνα ἀριθμὸν 80 περίπου χιλιάδων ἀνδρῶν. Σήμερον εἶναι ὀλιγώτεροι. Διατί, συνεπῶς, νὰ ἀναμίξωμεν καὶ τὸν στρατὸν εἰς τὴν πολιτικήν; Ἐφ’ ὅσον ὅμως, ἐγένετο ἀποδεκτὸν ὅπως ἐπιτραπῇ νὰ ψηφίζῃ καὶ ὁ στρατός, θὰ πρέπει νὰ παρασχεθοῦν ἐγγυήσεις κυρίως διὰ νὰ κατοχυρωθῇ τὸ ἀδιάβλητον τῆς ψηφοφορίας τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁμιλῶν προχθὲς ἐπὶ τοῦ θέματος, ἐδέχθη ὅπως ὁ στρατὸς ψηφίζῃ εἰς τὰ πολιτικὰ τμήματα καὶ σφραγίζωνται καὶ αἱ ταὐτότητες. Εἶπον ἐπίσης, ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ ἀκούσῃ πᾶσαν πρότασιν ἀποσκοποῦσαν εἰς τὴν παροχὴν ἐγγυήσεων διὰ τὸ ἀδιάβλητον τῆς ψήφου τοῦ στρατοῦ. Θὰ πρέπει, ἐπαναλαμβάνω, νὰ παρασχεθοῦν ἔτι περισσότεραι ἐγγυήσεις διὰ νὰ καταστοῦν αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις ἀδιάβλητοι. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ θέμα τῆς ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Ὀρθῶς ὑπεστηρίχθη, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἑκάστοτε νὰ σχηματίζεται ὑπηρεσιακὴ κυβέρνησις καὶ ἴσως θὰ συνεφώνουν μὲ τὴν ἀρχὴν αὐτὴν βασικῶς. Ἀλλὰ δυστυχῶς ἔχουν μεσολαβήσει τελευταίως διάφορα γεγονότα, τὰ ὁποῖα εἶχον ὡς ἀποτέλεσμα νὰ χαθῇ ἡ ἐμπιστοσύνη ἀπὸ μεγάλην μερίδα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν σημερινήν, ὅτι θὰ διεξαγάγῃ ἀδιαβλήτους ἐκλογάς. Ὁ κ. Παπανδρέου ὑπεστήριξεν, ὅτι ὑπάρχει φοβία. Ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Κ.Ε. Α. κ. Κωστόπουλος, εἶπεν, ὅτι παρακολουθεῖται ὁ ἀρχηγὸς τῆς Κ.Ε.Α. Ὁλόκληρος ἡ ἀριστερὰ παράταξις καταγγέλλει καθημερινῶς τρομερὰ πράγματα, ἐκτὸς ἐὰν δὲν τὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἢ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος. Ἔχω κατάλογον πλείστων ὅσων περιπτώσεων, κατὰ τὰς ὁποίας ἀστυνομικοὶ ἐκακοποίησαν πολίτας ἐντὸς τῶν ἀστυνομικῶν τμημάτων. Ὑπάρχουν καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις.

§93Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Ἐὰν ὑπάρχουν καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ὁ νόμος ἐπιβάλλεται.

§94Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἡ δικαιοσύνη, ὁσάκις κατορθώνουν νὰ φθάσουν μέχρις αὐτῆς, αἱ τοιαῦται ὑποθέσεις ἀπομένει τὸ δίκαιον. Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ διοικητικαὶ κυρώσεις. Θὰ ἤθελα μίαν διοικητικὴν κύρωσιν κατὰ τῶν ὀργάνων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα συμπεριφέρονται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§95Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Θὰ πρέπει νὰ κληθῇ ὁ κ. Καλαντζῆς, ὁ Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ.

§96Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας, κ. Ἀντιπρόεδρε, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν τὴν εὐθύνην νὰ τὴν φέρῃ μόνον ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὅταν ὑπάρχῃ ἕνα τοιοῦτον πνεῦμα μεταχειρίσεως τῶν ἀντιπάλων τῆς Κυβερνήσεως καὶ δι’ αὐτὸ ἐπίσης θὰ πρέπει νὰ σχηματισθῇ ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις, διὰ νὰ διενεργήσῃ τὰς ἐκλογάς. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ καταψηφίσω τὸν νόμον, διότι εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Αἱ τροπολογίαι τὰς ὁποίας εἰσηγήθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διορθώνουν ἀρκετὰ βεβαίως τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον, ἀλλὰ δὲν τὸ καθιστοῦν ἀδιάβλητον, διότι μένει ἡ κλοπὴ τῶν ψήφων ἄλλων κομμάτων ἐκ μέρους ἑνὸς κόμματος. Τοῦτο προδικάζει τὸ γεγονός, ὅτι αἱ μέλλουσαι ἐκλογαὶ δὲν θὰ εἶναι ἀδιάβλητοι. Οὔτε ὅμως μὲ τὰ μέτρα διώξεως, οὔτε μὲ τὰ ἐκλογικὰ αὐτὰ συστήματα θὰ κατορθώσητε νὰ ἐμποδίσητε τὴν φωνὴν τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος φωνάζει ἐπιτακτικά: φύγετε. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μ. Χριστογεῶργος.

§98Μ. ΧΡΙΣΤΟΓΕΩΡΓΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπῆρξεν ἡ ἐπιθυμία τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958, ὅπως μὴ ἰσχύσῃ ἐφεξῆς ὁ ἐκλογικὸς νόμος βάσει τῶν ὁποίων διενηργήθησαν. Ἀποτέλεσμα τῆς προσπαθείας αὐτῆς τῶν κομμάτων ὑπῆρξεν ὁ ἐκλογικὸς νόμος, τὸν ὁποῖον συζητοῦμεν. Ὑπετίθετο, ὅτι θὰ ἦτο νόμος καλλίτερος καὶ ἐντιμώτερος τοῦ 1958, ἀλλὰ εἶναι ἀπείρως χειρότερος. Καὶ αὐτό, διότι ἐπαναφέρει τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ, δὲν περιέχει τὴν ἐγγύησιν, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ θὰ διεξαχθοῦν ἀπὸ ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν, διατηρεῖ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940 καὶ δεσμεύει τὴν πολιτικὴν ζωὴν διὰ τῆς καθιερώσεως ἀπὸ τοῦδε τοῦ πλειοψηφικοῦ διὰ τὰς μεταπροσεχεῖς ἐκλογάς. Θὰ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι παρέχει τὸ σὺν 1 καὶ τὴν συμμετοχὴν τοῦ τρίτου κόμματος εἰς τὴν βʹ κατανομήν, ἀλλὰ ἀπεδείχθη, ὅτι καὶ τὰ δύο αὐτὰ εὐνοοῦν τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε., τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει νὰ καταδολιεύσῃ καὶ πάλιν τὴν ψῆφον τοῦ λαοῦ. Ὁ στρατὸς δὲν πρέπει νὰ ψηφίσῃ, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ψηφίσῃ ἀνεπηρεάστως, ἔχω προσωπικὴν πεῖραν. Κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956 διετέλεσα δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος εἰς τὸ στρατιωτικὸν τμῆμα Μανδουκίου Κερκύρας καὶ ἔκτοτε κατήγγειλα ἐνυπογράφως εἰς ἐπιστολήν, δημοσιευθεῖσαν εἰς ἀθηναϊκὴν ἐφημερίδα, τὸν κομματικὸν ἐκτραχυλισμὸν τοῦ κόμματος τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τὰς ἐπεμβάσεις του διὰ νὰ ἐπηρεάσουν τοὺς στρατιώτας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ὑπὸ τὸ πνεῦμα καὶ τὰς προθέσεις ποὺ διέπουν τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, εἶναι δυνατὸν ὁ στρατὸς νὰ ψηφίσῃ ἐλευθέρως, καὶ ὄχι κατ’ ἐπιταγήν. Πολὺ δὲ περισσότερον, ὅταν ἀναλογισθῶμεν τί θὰ γίνῃ μὲ τὴν κατασυκοφάντησιν τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἰδιαιτέρως τῆς Ε.Δ.Α. εἰς τὸν στρατόν, ὅταν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὸν πρόσφατον λόγον τοῦ κ. Θεολογίτη περὶ πολιτικῶν τυχοδιωκτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Περαιτέρω, ἐὰν αἱ προσεχεῖς ἐκλογαὶ δὲν διενεργηθοῦν ὑπὸ Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἀποτελέσουν ἐκλογικὸν πραξικόπημα ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε. Ὑπάρχουν, κ. συνάδελφοι, τὰ Τ.Ε.Α. Δὲν ξεύρω ποῖον σκοπὸν ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐξυπηρετοῦν. Νομίζω, οὐδένα ἀπολύτως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι, ὅτι ὅπου ὑπάρχουν δὲν ἐπιδίδονται εἰς τίποτε ἄλλο, παρὰ εἰς κατασυκοφάντησιν τῆς Ε. Δ.Α. καὶ τῶν ἄλλων κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. (Ἀναγινώσκει ἐπιστολὴν κατοίκου τῆς Κονίτσης, ὁ ὁποῖος τοῦ γράφει, ὅτι εἰς πανήγυριν εἰς τὴν περιφέρειαν ὁ λοχαγὸς Τ.Ε.Α. ἐξεφώνησε λόγον ἐναντίον τῆς Ε.Δ.Α. καὶ τῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου, εἶπε δὲ πρὸς τοὺς ἀγρότας, εἰδικῶς, διὰ τὰς ἀγροτικὰς συντάξεις νὰ μὴ ἀκοῦνε τὸν κομμουνίζοντας Παπανδρέου). Ἡ προπαγάνδα, κ. συνάδελφοι, καὶ ἡ συκοφαντία, γίνεται εἰς βάρος τῆς Ε.Δ.Α. καὶ ὅλων τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀπὸ τὰ Τ.Ε.Α. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ δρᾶσις τῶν Τ.Ε.Α. Εἶναι καὶ ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἐμπνέει ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἰς τὰ ὄργανα ἀσφαλείας καὶ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων καὶ τῆς Χωροφυλακῆς. Τὶ ἔχει ἐπακολουθήσει ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958 καὶ μέχρι σήμερον, εἶναι γνωστόν, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διότι κατ’ ἐπανάληψιν ἔχουν ἔλθει θέματα κακοποιήσεως καὶ κακομεταχειρίσεως πολιτῶν, ἰδιαιτέρως ὀπαδῶν τῆς Ε.Δ.Α. ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐκ μέρους τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος συνάδελφος ἐμνημόνευσεν κατάλογον 160 ἀποφάσεων τῶν δικαστηρίων εἰς βάρος τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων διὰ κακοποιήσεις πολιτῶν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφερθῶ ἐδῶ εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ ἀστυνομικοῦ σταθμάρχου Δολιανῶν Ἰωαννίνων, ὁ ὁποῖος ἀμέσως μετὰ τὰς ἐκλογὰς ἔστειλεν ἔγγραφον εἰς τὸν κ. Ἰ. Σωτηρόπουλον καὶ φωτοτυπίαν ποὺ ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν...

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀφορᾷ αὐτὸ τὸ θέμα, κ. συνάδελφε. Ἐλᾶτε εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§100Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Διακόπτει μὴ ἀκουόμενος).

§101Μ. ΧΡΙΣΤΟΓΕΩΡΓΟΣ. Ἐὰν σᾶς ἐνοχλῇ, κ. Γεροκωστόπουλε, ποὺ σᾶς λέγω, ὅτι θέλετε νὰ κάμετε ἐκλογάς, ἄνευ τῆς ἐγγυήσεως τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ὑπὸ τὰς συνθήκας ποὺ ἔχετε δημιουργήσει, τότε βεβαίως εἶναι δικαιολογημένη ἡ παρέμβασίς σας. Κύριοι συνάδελφοι, οὔτε πολύ, οὔτε λίγο, ἐν ᾧ ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἔχει εἰδικὴν διάταξιν, ἡ ὁποία κατοχυρώνει τὸ ἀπόρρητον τῆς ψηφοφορίας καὶ τιμωρεῖ πάντα, ὅστις θελήσει νὰ παραβιάσῃ τὸ ἀπόρρητον αὐτό, ὁ ἀστυνομικὸς σταθμάρχης Δολιανῶν — καὶ δὲν εἶναι ἄσχετον αὐτὸ μὲ τὸ τί ἐντολὰς ἔλαβεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν — ἐζήτησεν ὀνομαστικὸν κατάλογον τῶν ψηφισάντων τὴν Ε.Δ.Α. Καὶ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ποῖον ἦτο; Ὁ μὲν ἀστυνομικὸς σταθμάρχης νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν θέσιν του καὶ νὰ προαχθῇ, ἐκεῖνος δὲ ὁ ὁποῖος ἔφερεν εἰς τὴν δημοσιότητα τὸ ἔγγραφον, νὰ καταδικασθῇ διὰ ὑπεξαγωγὴν δημοσίου ἐγγράφου. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Ἀθανασίου, διότι θὰ ἀναφερθῶ εἰς μίαν περίπτωσιν ἐνεργοῦ δράσεως τῆς Χωροφυλακῆς εἰς τὴν περιοχήν του, εἰς τὴν Πέρδικα. Εἰς τὴν Πέρδικα, κ. συνάδελφοι, ἡ Ε.Δ.Α. ἐπῆρε 103 ψήφους. Εἰς τὴν Πέρδικα ἐπέρασε ὁ χωροφύλαξ μὲ μίαν κατάστασιν ὀνομάτων 103 κατοίκων τῆς περιοχῆς αὑτῆς καὶ τοὺς εἰδοποίησε νὰ πᾶνε εἰς τὸν Σταθμὸν ποὺ τοὺς θέλει ὁ διοικητὴς τῆς Χωροφυλακῆς. Ἡ ἀγωνία δὲ ποὺ ἐπέρασε ὁ κόσμος αὐτὸς ἦτο μεγάλη. Κατὰ τὰς 10 ἡ ὥρα ἦλθε μὲ τὸν βουλευτὴν Ἀθανασίου, ὁ ὁποῖος παρηκολούθησεν τὰ διαδραματισθέντα. Ἀφ’ οὗ συνεσκέφθησαν ἀξιωματικοί, ἤρχισαν νὰ καλοῦν ἕνα ἕνα καὶ νὰ τοὺς ἐρωτοῦν ποῖος ἐψήφισεν Ε.Δ.Α. Εἰς τὸ τέλος μπήκαμε ὁμαδικῶς καὶ μᾶς ἐχώρισαν, ὅσοι εἴπαμεν, ὅτι ἐψηφίσαμε Ε.Δ.Α. ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος, ὅσοι ἠρνήθησαν ἀπὸ τὸ ἄλλο. Καὶ μᾶς εἶπεν ὁ διοικητής: «Ὅσοι ἐψήφισαν Ε.Δ.Α. θὰ πεθάνουν». Κύριε Πρόεδρε, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ἐγγύησις τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, διὰ ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐν περιλήψει ἀνέφερα, διὰ τὴν δρᾶσιν τῶν Τ.Ε.Α., διὰ τὸν τρόπον συμπεριφορᾶς τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως. Καταντήσαμεν νὰ μὴ ἔχωμεν καμμίαν ἐλευθερίαν καὶ ἰδιωτικὸν βίον. Διότι ὅπου πᾶμε εἶναι ἐνώπιόν μας ὁ χωροφύλακας. Πέραν, ὅμως, αὐτῶν, κ. συνάδελφοι, ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο θέμα εἰς τὴν περιοχήν μας. Τὸ θέμα τῆς ἐπιτηρουμένης ζώνης.

§102ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (τῆς Δεξιᾶς). Διὰ τὸ θέμα τῆς ἐπιτηρουμένης ζώνης θὰ ὁμιλήσωμεν τώρα;

§103Μ. ΧΡΙΣΤΟΓΕΩΡΓΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι βουλευτὴς τῆς περιοχῆς Ἰωαννίνων. Ἡ ἐκλογικὴ αὐτὴ περιφέρεια ἔχει 300 χωριά. Ἐξ αὐτῶν τὰ 200, τὰ ⅔ δηλαδὴ τῶν χωρίων τῆς ἐκλογικῆς μου περιφερείας, ἐμπίπτουν εἰς τὴν περιοχὴν τῆς λεγομένης ἐπιτηρουμένης ζώνης. Τί εἶναι αὐτή; Βορείως τῶν Ἰωαννίνων καὶ εἰς βάθος 65 χιλιομέτρων ἀπὸ τῶν συνόρων, θεωρεῖται ἐπιτηρουμένη ζώνη. Ἡ ζώνη αὐτὴ καθωρίσθη δι’ ἑνὸς νόμου, τοῦ νόμου 376 ἀπὸ τὴν δικτατορίαν τοῦ Μεταξᾶ, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι καθορίζει εἰς τὴν συνοριακὴν περιοχήν, μίαν περιοχὴν ἀμυντικῆς ζώνης, εἰς βάθος 10 χιλιομέτρων καὶ μίαν ζώνην ἐπιτηρουμένην, ἡ ὁποία φθάνει εἰς 1 χιλιόμετρον ἀπόστασιν ἀκόμη.

§104Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ποίαν ἡμερομηνίαν ἔγιναν αὐτά;

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί σχέσιν μὲ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον ἔχουν ὅλα αὐτά, κ. συνάδελφε;

§106Μ. ΧΡΙΣΤΟΓΕΩΡΓΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν σᾶς ἐρωτῶ: Ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἐμὲ — καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἀπὸ τοῦ 1958 μέχρι σήμερον — νὰ ἐπισκεφθῶ τὰ 200 χωρία τῆς ἐκλογικῆς μου περιφερείας, δὲν εἶναι αὐτὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀμεσώτατα ἔχει σχέσιν μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον; Τί θέλετε, δηλαδή; Νὰ μὲ σταματήσετε, νὰ μοῦ κλείσετε τὸ στόμα, διὰ νὰ μὴ ὁμιλήσω, διὰ τὸ φαινόμενον ποὺ παρουσιάζεται, νὰ ἁλωνίζῃ ἐκεῖ ὅλος ὁ κόσμος, νὰ ἁλωνίζουν οἱ Γερμανοὶ τουρίσται, νὰ γυρίζῃ ὅλος ὁ κόσμος εἰς τὰ 200 αὐτὰ χωριά, καὶ ἐγώ, ὁ βουλευτὴς τῆς περιοχῆς, νὰ μὴ ἠμπορῶ νὰ ἐπισκεφθῶ τὰ 200 χωριὰ τῆς λεγομένης ἐπιτηρουμένης ζώνης; Κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐγένετο ἐρώτησις, καὶ τί νομίζετε ἀπάντησε τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης; Ὅτι ὁ νόμος δὲν προβλέπει ἐξαίρεσιν διὰ βουλευτάς. Ἀλλὰ ποῖος νόμος δὲν προβλέπει ἐξαίρεσιν διὰ βουλευτάς; Ἀλλὰ πῶς θὰ προέβλεπεν ἐξαίρεσιν διὰ τοὺς βουλευτὰς νόμος ποὺ ἐψηφίσθη τὸ 1936, ἐπὶ δικτατορίας Μεταξᾶ; Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἀγνοεῖ ὁ κ. Θεμελῆς, ὅτι ὑπῆρχεν μέχρι τοῦ 1958 ἐγκύκλιος, ἡ ὁποία ἔλεγεν, ὅτι οἱ βουλευταὶ εἶναι ἐλεύθεροι νὰ μεταβαίνουν εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν. Καὶ βάσει τῆς ἐγκυκλίου αὐτῆς, κ. συνάδελφοι, ἔχω ἄδειαν ἀπὸ ὄργανα τῆς Ἀσφαλείας, ἡ ὁποία λέγει: «Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν κ. Χριστογεῶργον νὰ μεταβῇ εἰς χωρία τῆς ἐπιτηρουμένης ζώνης, καθ’ ὃ βουλευτής». Ἡ ἄδεια εἶναι ἀμέσως μετὰ τὰς ἐκλογάς, πρὶν δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις, ἡ Δημοκρατικὴ Κυβέρνησις, συσταθῇ καὶ ἀποφασίσῃ διαφορετικά. Διότι μέχρι τότε ὁ βουλευτὴς δὲν εἶχεν ἀνάγκην ἀδείας. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διεκδικεῖ καὶ τὸ προνόμιον νὰ κάμῃ τὰς ἐκλογὰς φέρει ἐμπόδια καὶ μάλιστα ὄχι μόνον εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς Ε.Δ.Α.

§107Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἔχομε βεβαίως παραμεθορίους ζώνας. Καὶ ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι διὰ νὰ πάω ἐκεῖ θὰ πρέπει νὰ περάσω ἀπὸ τὴν Ἀστυνομίαν διὰ νὰ πάρω ἄδειαν. Δὲν εἶναι διὰ ἐσᾶς μόνον. Εἶναι γενικὸν μέτρον.

§108Μ. ΧΡΙΣΤΟΓΕΩΡΓΟΣ. Ἐγώ, κ. συνάδελφε, δὲν λέγω, νὰ μὴ δώσῃ ἄδεια ἡ Ἀστυνομία. Ἐκεῖνο ποὺ θέλω εἶναι νὰ μοῦ δώσῃ ἄδεια. Ἀλλὰ δὲν μοῦ δίδει μέχρι σήμερον.

§109Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Γενικὴ ἄδεια δὲν παίρνομεν.

§110Μ. ΧΡΙΣΤΟΓΕΩΡΓΟΣ. Καὶ ἐγώ, κ. συνάδελφε, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἐπανειλημμένως ἐζήτησα ἄδεια, ἡ ὁποία, ὅμως, οὐδέποτε μοῦ ἐδόθη. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐγένετο ἐρώτησις καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀπήντησεν, ὅτι ὁ σχετικὸς νόμος δὲν ἐπιτρέπει ἐξαιρέσεις οὔτε διὰ τοὺς βουλευτάς. Δὲν γνωρίζει, ὅμως, ὁ κ. Θεμελῆς, ὅτι κατὰ τὸ 1936 ἦτο δικτατορία καὶ δὲν ὑπῆρχον βουλευταί, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν μετὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ τὴν ἐπελθοῦσαν ὁμαλότητα νὰ τροποποιηθῇ ὁ νόμος αὐτός, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἡ δυνατότης ἐπισκέψεως τῶν χωρίων αὐτῶν ἀπὸ τοὺς βουλευτάς; Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν τὸ θέλει ἡ Κυβέρνησις. Καὶ οὔτε ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπενέβη παρὰ τὰ διαβήματα καὶ τὴν ἔγγραφον ἀναφοράν μας. Σᾶς πληροφορῶ, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐπειδὴ παρέστη ἔκτακτος ἀνάγκη, ἠναγκάσθημεν νὰ ἐπισκεφθῶμεν 4 μόνον ἐκ τῶν πλησιεστέρων χωρίων καὶ τοῦτο, ἐθεωρήθη ὡς ἀδίκημα, ὑπεβλήθησαν μηνύσεις καὶ ἐκκρεμοῦν ἐνώπιον τοῦ στρατοδικείου καὶ ἀπειλούμεθα μὲ 5ετῆ φυλάκισιν, διότι ἐπεσκέφθημεν χωρία ἐπιτηρουμένης ζώνης ἄνευ ἀδείας τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν. Ἀλλά, κ. βουλευταί, διὰ νὰ τελειώσω τὸν λόγον μου, ἐρωτῶ, διατί ἡ Κυβέρνησις ἔφερε πρὸς ψήφισιν ἐκλογικὸν νόμον χειρότερον καὶ πλέον διαβλητόν, ἀπὸ τὸν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ 1958; Διατί καθιερώνει τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ καὶ ἀποφεύγει τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1961, καί, τέλος, διατί δὲν δέχεται τὴν διεξαγωγὴν τιμίων καὶ ἀδιαβλήτων ἐκλογῶν ἀπὸ μίαν ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν κοινῆς ἐμπιστοσύνης; Ὅλα αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις τὰ δημιουργεῖ διότι γνωρίζει, ὅτι δὲν ἔχει ἔρεισμα πλέον νὰ σταθῇ ἐνώπιον τῆς λαϊκῆς μάζης, τὴν ὁποίαν εἰς μίαν ἑξαετίαν ὡδήγησεν εἰς τὴν καταστροφήν. Ἔχασε τὴν ἐκλογικὴν βάσιν της εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα δι’ αὐτὸ καὶ ἀποφεύγει τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1961. Ἀλλὰ δὲν ἐλπίζει πλέον καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον, διὰ τὴν ὁποίαν ὁμιλεῖ χαρακτηριστικῶς ὁ τραγικὸς φόνος τοῦ ἀγρότου Ρουπακιᾶ στὴν Ἄρτα ποὺ δὲν εἶχε νὰ πληρώσῃ 180 δρχ. φόρο καὶ ἐφονεύθη παρὰ τοῦ διώκοντος τοῦτον χωροφύλακος. Ὅλα αὐτὰ τὰ ἐκλογικὰ τεχνάσματα ἀποβλέπουν εἰς τὸ νὰ ὑποκλέψουν τὴν ψῆφον τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ ἂς εἶναι βεβαία ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ παράταξις τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι μόνον τὴν ἧτταν θὰ εἰσπράξουν ἀπὸ τὸν λαόν, διότι ὁ λαὸς καὶ ὀξύνειαν ἔχει καὶ ἀρκετὰ ὑπέφερεν ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν καὶ τὴν κυβερνητικὴν πλειοψηφίαν, ὥστε νὰ μὴ διαπράξῃ καὶ πάλιν τὸ ἴδιον σφάλμα.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πρίφτης ἔχει τὸν λόγον.

§112Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι τὸ θέμα, εἰς ὡρισμένας του πλευράς, ἔχει ἐξαντληθῆ, διότι ἐπ’ αὐτῶν ὡμίλησαν καὶ ἀνέπτυξαν τὰς ἀπόψεις των προλαλήσαντες ἐμοῦ συνάδελφοι, καὶ συνεπῶς, θεωρῶ καὶ ἐγὼ περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω τὰ ἴδια πράγματα. Ἐν τούτοις, ὅμως, ὑπάρχουν μερικὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἐξονυχισθοῦν καὶ νὰ συζητηθοῦν, διότι ἀπεδείχθη, ὅτι, παρὰ τὰς καταβληθείσας προσπαθείας ἀπὸ τὴν κυβερνητικὴν πλευρὰν νὰ συντομευθῇ ἡ συζήτησις καὶ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, ἀπεδείχθη, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι χάρις εἰς τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν καὶ διεξάγονται ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἐπῆλθε μικρὰ ἔστω ἀναμόρφωσις τοῦ ἀρχικῶς κατατεθέντος ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου, ὀφειλομένη ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς τὰ ἀκαταμάχητα ἐπιχειρήματα τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τὸ ἀνηλεὲς σφυροκόπημα, τὸ ὁποῖον ὑπέστη ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἀπεδείχθη ἀκόμη, ὅτι ἡ συζήτησις ἦτο ἐπιβεβλημένη καὶ ἀναγκαία, διότι ἐφθάσαμεν πλέον εἰς τὸ ὀρθὸν σημεῖον τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἐρευνᾶ καὶ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου, δηλονότι πῶς θὰ διεξαχθοῦν αἱ προσεχεῖς ἐκλογαὶ κατὰ τρόπον τίμιον, ἀδιάβλητον, ἐλεύθερον μὲ ἰσοδύναμον ἀξίαν τῆς ψήφου τῶν Ἑλλήνων. Καὶ τὸ βασικὸν θέμα τῆς ἐξασφαλίσεως, ἐλευθέρως καὶ ἀδιαβλήτως τοῦ ἰσοδυνάμου τῆς ψήφου τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, εἶναι συνάρτησις: α) τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ β) τοῦ ἐκλογικοῦ κλίματος. Τὸν τελευταῖον, ὅμως, καιρόν, καινοτομοῦμεν. Εἶναι γνωστόν, ἀπὸ τὴν νεοελληνικὴν ἱστορίαν, ὅτι κἄποτε, κατὰ τὴν φαυλοκρατικὴν παλαιοκομματικὴν ἐποχὴν ἐπὶ κυβερνήσεων τύπου Βούλγαρη, τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν ἐνοθεύοντο διὰ βιαίων πράξεων, ἐπεμβάσεων τραμπούκων, καταστροφῆς καλπῶν καὶ δολοφονίας ἀκόμη τῶν πολιτικῶν ἀντιπάλων. Εἰς τὰς τελευταίας περιπτώσεις, καὶ ἰδιαίτερα ἀπὸ τοῦ 1956 καὶ ἐντεῦθεν, τὴν πρωτοβουλίαν τῆς μεθοδεύσεως τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος ἔχει ἀναλάβει ὁ νόμος, ὡς κύριος συντελεστὴς τοῦ ἐκλογικοῦ κλίματος τεθέντος εἰς δευτέραν, ἀλλ’ ἐξ ἴσου ἀποφασιστικὴν μοῖραν. Αὐτὸ ὅμως, κ. συνάδελφοι, ὅσον καὶ ἂν θέλῃ νὰ τὸ ξεπεράσῃ ἡ Κυβέρνησις μὲ διακηρύξεις λεβεντιᾶς καὶ δῆθεν αὐτοπεποιθήσεως, εἶναι προφανές, ὅτι προδίδει, ὅτι αὕτη κατέχεται ἀπὸ ἕνα αἴσθημα ἡττοπαθείας, διότι γνωρίζει, ὅτι ὁλονὲν ἀποστερεῖται καὶ μεγαλυτέρων τμημάτων τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ μειοῦται, ὡς ἐκ τούτου, ὁ ὄγκος τῆς τεχνητῆς της ἐκλογικῆς δυνάμεως καὶ προσπαθεῖ διὰ τοῦτο, διὰ νομοθετικῶν μεθοδευμάτων νὰ ἐξασφαλίσῃ καὶ πάλιν τὴν ἐκλογικήν της ἐπιτυχίαν καὶ τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας. Κύριοι συνάδελφοι, κατέστη προφανές, ὅτι ἡ βάσις πλέον τῶν συζητήσεων ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ἔχει μεταβληθῆ καὶ διεξάγονται πλέον μὲ βάσιν τὰς γενομένας ὑποχωρήσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν κατόπιν τούτων ἐπελθοῦσαν τροποποίησιν τοῦ κειμένου τοῦ ἀρχικῶς κατατεθέντος νομοσχεδίου. Βασικωτέρα ὅλων αὐτῶν τῶν τροποποιήσεων ἀποτελεῖ ἡ προσαύξησις κατὰ μίαν μονάδα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἑδρῶν κατ’ ἐκλογικὴν περιφέρειαν πρὸς ἐξεύρεσιν τοῦ ἐκλογικοῦ μέτρου. Τὸ «σὺν ἕνα». Ἀλλὰ πρέπει νὰ τονισθῇ, κ. βουλευταί, ὅτι τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ κἂν παραχώρησιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀποτελεῖ ἐπάνοδον, ἐπιτευχθεῖσαν μὲ τὴν καθολικὴν πίεσιν τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὴν ὀρθὴν ἑρμηνείαν τοῦ σκοποῦ τῆς ἀναλογικῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν αʹ κατανομήν. Καὶ τοῦτος εἶναι: Ἡ μεγίστη δυνατὴ διεύρυνσις τῶν πλαισίων τῆς αʹ κατανομῆς, ἡ ὁποία ἔχει κατ’ ἐξοχὴν τὸν χαρακτῆρα τῆς ἀμέσου ἐκλογῆς, καὶ περιορίζεται οὕτω ἡ ἔμμεσος, τρόπον τινά, ἐκλογὴ εἰς τὴν βʹ κατανομήν. Αὐτὴν τὴν ἀρχήν, ἡ ὁποία ἔχει τονισθῆ κατὰ κόρον, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου τοῦ 1958 καὶ εἰς πρώτην φάσιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἠναγκάσθη ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ τὴν ἀναγνωρίσῃ, ἐπὶ τέλους, ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ὅμως, ἡ βελτίωσις αὐτὴ τῆς πρώτης κατανομῆς θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι πλήρης καὶ ἀποτελεσματική, ἐφ’ ὅσον διὰ τὴν δευτέραν κατανομὴν ἰσχύουν αἱ διατάξεις, αἱ θεσπισθεῖσαι εἰς τὸν νόμον τοῦ 1958. Ὑπάρχουν, κ. συνάδελφοι, τρεῖς μέθοδοι δευτέρας κατανομῆς. Ἡ πρώτη μέθοδος, εἶναι ἡ μέθοδος τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, ἡ ὁποία εἶναι σχεδὸν αὐστηρὰ ἀπεικόνισις τῶν ὑπολοίπων τῆς δυνάμεως τῶν κομμάτων. Ἡ δευτέρα μέθοδος εἶναι ἡ μέθοδος τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει νὰ μοιρασθοῦν τὰ κόμματα ποὺ εἰσέρχονται εἰς τὴν βʹ κατανομήν, τὰς ψήφους καὶ ἕδρας τῶν κομμάτων ἐκείνων ποὺ δὲν εἰσέρχονται εἰς αὐτήν, ἀποκλειομένου τοῦ σφετερισμοῦ τῶν ψήφων τῶν κομμάτων ποὺ εἰσέρχονται εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν, τῆς διανομῆς καθοριζομένης βάσει τῶν ὑπολοίπων τῶν εἰσερχομένων κομμάτων. Μὲ τὰς διατάξεις ὅμως τοῦ νόμου τοῦ 1958, δὲν ἔχομεν ἐνισχυμένην ἀναλογικήν, ἀλλὰ σύστημα ἐνισχύσεως τοῦ πρώτου κόμματος, μὲ σφετερισμὸν τῶν ψήφων κομμάτων, εἰσερχομένων εἰς τὴν βʹ κατανομήν, ἐλέῳ τῆς πιθανῆς ψαλίδος τῶν ποσοστῶν τῶν κομμάτων τούτων. Ἐπ’ αὐτοῦ, κ. συνάδελφοι, ἐλέχθησαν ἀρκετὰ ἀπὸ τοὺς συναδέλφους κ.κ. Ζίγδην, Μπριλλάκην καὶ Μητσοτάκην καὶ κατετέθησαν πίνακες, ποὺ ἀποδεικνύουν, ὅτι ὁ παρὼν νόμος ἔχει τὴν μορφὴν ἀπολύτου ἐνισχύσεως τοῦ πρώτου Κόμματος καὶ ὄχι τὴν ἀναλογικὴν ἐνίσχυσιν τῶν κομμάτων ποὺ εἰσέρχονται εἰς τὴν βʹ κατανομήν. Καὶ κατὰ τοῦτο ὀρθῶς ἐκρίθη ὁ τρόπος αὐτὸς ἀπαράδεκτος, ἀντιδημοκρατικός, δολιευτικός. Καὶ ἀνατρέπων τὴν ἀρχὴν τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς.

§113Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ποῖα κόμματα εἰσερχόμενα εἰς τὴν βʹ κατανομὴν σφετερίζονται; Τὸ πρῶτον ἢ τὸ δεύτερον;

§114Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ νόμος δίδει εἰς τὸ πρῶτον κόμμα εὐρύτερα δικαιώματα ἀπὸ ὅ,τι δίδει εἰς τὰ ἄλλα κόμματα.

§115Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Θὰ προστρέξωμεν εἰς τὸ παράδειγμα τῶν τελευταίων ἐκλογῶν. Εἰς τὴν βʹ κατανομήν, εἰς τὴν ὁποίαν μετέσχον ἡ ΕΔΑ καὶ ἡ ΕΡΕ. Ἐπῆρε, λοιπόν, ἡ Ε.Δ.Α. ἀκριβῶς καὶ μαθηματικῶς τὴν ἀναλογίαν της ἐπὶ τῶν ἑδρῶν.

§116Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ὁ συλλογισμός σας ἀνατρέπει τὸ ἀποτέλεσμα, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχει δυσαναλογία ψήφων καὶ ἑδρῶν.

§117Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Σᾶς ἐρωτῶ: Ἐφθάσαμεν εἰς τὴν βʹ κατανομὴν μὲ ἕνα κατάλοιπον ἑδρῶν πρὸς διανομὴν εἰς τὴν βʹ κατανομήν. Ἐρωτῶ: Ἀπὸ τὸ ὑπόλοιπον αὐτὸ ἐπῆρεν ἡ Ε.Δ.Α. μαθηματικῶς ἀκριβῶς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἑδρῶν ποὺ τῆς ἀναλογοῦσε;

§118Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ὄχι. Διότι ἡ διάστασις τῶν ἑδρῶν εἶναι 31 πρὸς 69, δηλαδὴ ὄχι ἀναλογικὴ ἀντανάκλασις τοῦ συσχετισμοῦ τῶν ψήφων.

§119Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἡ διαφορὰ τῶν ἑδρῶν ὀφείλεται πρῶτον εἰς τὴν διαφορὰν ψήφων τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ δεύτερον εἰς αὐτὸ ποὺ ἐτονίσθη ἀπὸ τῆς ἕδρας αὐτῆς, ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. εἶχε συγκεντρωμένην τὴν δύναμίν της εἰς ὡρισμένα Κέντρα καὶ δὲν εἶχε τὴν διασπορὰν ποὺ εἶχεν ἡ Ε.Ρ.Ε. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἴσως, δὲν ἠξιοποιήσατε τὰς δυνάμεις της εἰς τὴν πρώτην κατανομὴν πλήρως, ἐνῷ εἰς τὴν βʹ κατανομήν, σᾶς πληροφορῶ ὑπευθύνως, ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. ἐπῆρε μαθηματικῶς ὅ,τι τῆς ἀναλογοῦσε καὶ ἐκ τούτου ἀποδεικνύεται, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς τὸ λεγόμενον, ὅτι εἰς τὴν βʹ κατανομήν, μὲ τὸ σύστημα τοῦ 1958, ἔλαβε χώραν φαλκίδευσις ὑπὲρ τοῦ πρώτου κόμματος, εἰς βάρος τοῦ ἄλλου, τὸ ὁποῖον μετέσχε.

§120Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, λυποῦμαι πολύ, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αἱ ἐξηγήσεις σας δὲν πείθουν, διότι ἔχομεν ἐπὶ τῶν 104 ἑδρῶν μίαν διαφορὰν ὑπερδιπλασίαν, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰς ψήφους μίαν διαφορὰν 50%. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ 1958 ἐκεῖ ὅλοι οἱ λογαριασμοὶ ἄγουν εἰς τὸ συμπέρασμα τῆς σημαντικῆς ἐνισχύσεως τοῦ ἑνὸς κόμματος. Καὶ δι’ αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι ὀρθὸς ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς λειτουργίας τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς.

§121Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Προφανῶς, σεῖς ἀνήλθατε εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὑποστηρίξητε τὴν ἄποψιν αὐτήν. Ἀλλὰ ὅταν σᾶς λέγω, ὅτι εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν ἐπήρατε ἀκριβῶς, ὅ,τι ἀναλογεῖ εἰς τὰς ψήφους σας ἔναντι τῆς Ε.Ρ.Ε. δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπιμένετε. Ἀνατρέξατε εἰς τὴν πρώτην κατανομὴν διὰ νὰ ἀνεύρετε ἀδικίας, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖτε εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν νὰ λέγετε, ὅτι δὲν ἐπήρατε ὅ,τι ἀκριβῶς ἀναλογεῖ εἰς τὴν ἀναλογίαν τῶν ψήφων σας.

§122Η. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἀποκλείεται, κ. Ὑπουργέ, τὸ συμπτωματικὸν ἀποτέλεσμα;

§123Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Τὸ ἀποκλείω. Καὶ τὸ ἀποκλείω διὰ τὸν ἑξῆς ἁπλούστατον λόγον, διότι ἐφ’ ὅσον ἡ κατανομὴ γίνεται ἀναλόγως τῆς δυνάμεως ἑκάστου κόμματος, αἱ ἕδραι θὰ κατανεμηθοῦν ἀναλόγως τῆς δυνάμεως.

§124Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ξεκινᾷ ἀπὸ μίαν διαπίστωσιν ὀρθήν, ὅτι, ὅπως ὥρισεν ὁ νόμος τὸν ἐκ δευτέρου ὑπολογισμὸν τῶν χρησιμοποιηθεισῶν καὶ εἰς τὴν πρώτην κατανομὴν ψήφων πράγματι κατ’ ἐφετειακὴν περιφέρειαν, ὑπῆρξεν ἀπόλυτος ἐφαρμογὴ τῶν κανόνων τῆς ἀριθμητικῆς, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία. Τὴν ἀναλογίαν αὐτήν, ὅμως, τὴν ἀνατρέπουν δύο τινά: Πρῶτον, ὅτι γίνεται διπλῆ χρῆσις ψήφων, διότι ψῆφος ὑπολογισθεῖσα εἰς τὴν πρώτην κατανομήν, ξαναϋπολογίζεται εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν, καὶ δεύτερον, διότι λόγῳ τῆς χρησιμοποιήσεως μιᾶς ἀσχέτου πρὸς τὴν πραγματικότητα ἀπογραφῆς, ὑπάρχουν ἐφετειακαὶ περιφέρειαι μὲ χαμηλὴν βάσιν καὶ ἄλλαι μὲ ὑψηλὴν ἐκλογικὴν βάσιν, αἱ ὁποῖαι ἑπομένως συντελοῦν ὥστε ἐν ᾧ πράγματι ἡ σχέσις Ε.Ρ.Ε. πρὸς Ε.Δ.Α. ἦτο 1,5 πρὸς 1 ἢ κἄτι πάρα πάνω, ἡ σχέσις ἑδρῶν δευτέρας κατανομῆς ἦτο 2 πρὸς 1.

§125Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσ.). Κύριε Ἠλιοῦ, ἐδῶ συζητοῦμεν καὶ λέγω, ὅτι αἱ συνέπειαι μιᾶς διαφορᾶς ὑφισταμένης μεταξὺ δυνάμεως ψήφων τῶν δύο κομμάτων, πρέπει νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὴν πρώτην κατανομὴν εἴτε συνάπτεται μὲ θέμα ἀπογραφῆς, εἴτε συνάπτεται μὲ θέμα μικρᾶς ἢ μεγάλης περιφερείας, ἂν προτιμᾶτε, πάντως δὲν ἐπέρχεται ἀδικία ἐκ τῆς δευτέρας κατανομῆς. Αὐτὸ δὲ ποὺ εἴπατε περὶ διπλῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ψήφων εἶναι τελείως ἀβάσιμον, διότι εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν κυρίως περιέρχονται ἐλάχιστα ὑπόλοιπα τῶν μετεχόντων κομμάτων καὶ κυρίως περιέρχεται ἡ δύναμις τῶν κομμάτων τῶν μὴ εἰσελθόντων εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Αὐτῶν ὅλων δὲν εἶναι φορεῖς τὰ μετέχοντα κόμματα, τὰ ὁποῖα κατὰ ἕνα μεγάλο ποσοστὸν λαμβάνουν ψήφους ἀνήκοντας εἰς τὰ μικρότερα κόμματα τὰ ἀποκλεισθέντα ἤδη τῆς δευτέρας κατανομῆς. Καὶ τίθεται μία ὡρισμένη ἀρχή. Ἀφ’ ἧς ἐφαρμόζεται ἐνισχυμένη ἀναλογική, πῶς θέλετε νὰ τὴν κάνωμεν τὴν ἐνίσχυσιν αὐτήν; Ἁπλούστατα. Θὰ πάρωμεν τὰς ἕδρας τῆς δευτέρας κατανομῆς καὶ θὰ εἴπωμεν, ὅτι τὰ κόμματα κατ’ ἀναλογίαν τῆς ἰσχύος θὰ μετάσχουν εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Ἔτσι συνέβη καὶ κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς. Ὑπῆρχον ὡρισμέναι ἕδραι ἀδιάθετοι, ἐπῆρεν ἡ Ε.Ρ.Ε. ὅσας ἀνῆκον εἰς 2.600.000 ψήφους της καὶ ἐπῆρε καὶ ἡ Ε.Δ.Α. ὅσας ἀνῆκον εἰς 980.000 περίπου ψήφους της.

§126Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶναι ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διευκρινισθῇ διὰ νὰ μὴ ἐπανερχώμεθα. Ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι ἀκριβῶς ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἄγει εἰς μίαν ἀμφιβόλου συνταγματικότητος ἄνισον ψῆφον, διότι ψῆφος δὶς χρησιμοποιουμένη, χρησιμοποιεῖται ἀνίσως. Αὐτὸ ποὺ λέγει ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν μένουν μικρὰ ὑπόλοιπα τῶν κομμάτων τῶν μετεχόντων τῆς πρώτης κατανομῆς εἶναι σωστόν, ἀλλὰ τὰ ὑπόλοιπα αὐτὰ εἶναι μικρότερα ἢ μεγαλύτερα ὄχι συμπτωματικῶς, ἀλλὰ διότι τυχὸν ἐχρησιμοποιήθησαν εἰς τὴν πρώτην κατανομήν. Ἐὰν κατὰ σύμπτωσιν ἐχρησιμοποιήθησαν εἰς τὴν πρώτην κατανομήν, ἀπέδωσαν βουλευτὰς εἰς τὴν πρώτην κατανομήν, ἑπομένως, ἡ ἐκ νέου χρησιμοποίησίς των, εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον δίδει διπλῆν ψῆφον κατὰ σύμπτωσιν εἰς ὡρισμένους πολίτας. Ἡ λογικὴ συνέπεια, κ. Ὑπουργέ, τῶν ἰσχυρισμῶν σας, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνακριβής ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν θεσπίζει ἡ ἐνισχυμένη ἀναλογικὴ τοῦ 1951. Μικρὰ ὑπόλοιπα ἔχει τὸ πρῶτον μετέχον Κόμμα, μικρὰ ὑπόλοιπα ἔχει τὸ ἄλλο Κόμμα. Αὐτὰ τὰ ὑπόλοιπα χρησιμοποιοῦνται καὶ μόνον αὐτά. Πέραν τούτου τὰ ὑπόλοιπα τῶν ἄλλων Κομμάτων, τὰ ὁποῖα πράγματι δημεύονται καὶ χρησιμοποιοῦνται πρὸς δευτέραν κατανομὴν ὑπὲρ τῶν δύο Κομμάτων ἢ ὑπὲρ τῶν τριῶν. Αὐτὰ τὰ ὑπόλοιπα μένουν ἐὰν ἐπιμερισθοῦν κατὰ τὸν τρόπον τὸν ὁποῖον σεῖς ὑπολογίζετε. Εἰς τὸν νόμον, ὅμως, τοῦ συστήματος τοῦ 1958, τὰ ὑπόλοιπα τῶν ἄλλων Κομμάτων παραλείπονται τελείως καὶ γίνεται ἐκ νέου ὑπολογισμὸς τῶν ψήφων τῶν δύο πρώτων μετεχόντων Κομμάτων. Αὐτὸ δημιουργεῖ ἀνισότητα ψήφων.

§127Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κατ’ ἀρχήν, νομίζω, ὅτι ξεκινοῦμεν ἀπὸ σύστημα ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς. Εἰς τὴν πρώτην κατανομὴν ἔχομεν ἐφαρμόσει σύστημα ἁπλῆς ἀναλογικῆς, μάλιστα μὲ τὴν προσθήκην τοῦ σὺν 1 ἔχομεν ἐξαντλήσει 240 ἕδρας, μένουν 60 ἕδραι διὰ τὴν δευτέραν κατανομήν. Τὸ σύστημα τοῦ 1951 τὸ προτεινόμενον διὰ τὴν δευτέραν κατανομὴν μεταξὺ τῶν Κομμάτων τῶν μετεχόντων, εἶναι σύστημα κλασσικῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς καὶ ἐρωτῶ: Ὅταν αἱ ἕδραι τῆς πρώτης κατανομῆς κατανέμωνται μὲ τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν καὶ ἐφαρμόζομεν ἁπλῆν ἀναλογικὴν ἐπίσης, καὶ μάλιστα, ὄχι τοῦ τύπου τοῦ 1950, ἀλλὰ ὀρθόδοξον, Βαϊμάρης, ἀναλογικήν, ἐρωτᾶται, περὶ ποίας ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς ὁμιλοῦμεν;

§128Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀκριβῶς, περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§129Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Πρόκειται περὶ τεχνάσματος διὰ νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν.

§130Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ διαφορά μας εἶναι, ὅτι ἡ ἐνισχυμένη ἀναλογικὴ παρέχει εἰς 1, 2, 3 Κόμματα τὰ μετέχοντα τῆς δευτέρας κατανομῆς τὸ δικαίωμα νὰ πάρουν τὰς ἕδρας τῆς δευτέρας κατανομῆς, ἀλλὰ ἐπὶ ἴσοις ὅροις, ὄχι ἐνίσχυσις καὶ εἰς βάρος τοῦ μετέχοντος ὡς δευτέρου Κόμματος, ἢ ἀκόμη περισσότερον εἰς βάρος τοῦ μετέχοντος ὡς τρίτου Κόμματος. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ ἀπόψεως καὶ τοποθετήσεως.

§131Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶναι γεγονός, ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον παρεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, αὐτὴ ἡ διαφορὰ ποὺ παρουσιάσθη μὲ τὴν συμμετοχὴν δύο Κομμάτων μὲ τὸ σύστημα τοῦ 1958, ὅσον ἀφορᾶ τὴν δευτέραν κατανομήν, δὲν θὰ ἦτο αὐτὴ εἰς ἀριθμὸν ἑδρῶν, ἐὰν εἶχον ὑπολογισθῆ τὰ ἀδιάθετα ὑπόλοιπα καὶ αἱ ἕδραι τῶν Κομμάτων ποὺ εἰσῆλθον εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ποσοστά, κ. συνάδελφοι, ἔχει τόσον ἐξαντληθῆ τὸ θέμα, ὥστε δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται νὰ ἀσχοληθῶ μὲ αὐτό. Ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν φίλον συνάδελφον εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας, κ. Ράλλην. Ὁ κ. Ράλλης, διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὸ ἀρχικὸν ποσοστὸν τοῦ 17% ποὺ ἐννοεῖται δὲν ἀφίσταται καὶ τοῦ ποσοστοῦ τοῦ 15% μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀνεφέρθη εἰς μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν μετὰ τῶν συναδέλφων κ.κ. Ἀλλαμανῆ, Ἡλιοῦ καὶ ἄλλων εἴχομεν ὑποβάλλει συζητουμένου τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου τοῦ 1958, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρετο τὸ ποσοστὸν 17%. Ἀναμφισβητήτως ἀποσπασματικὰ ἐπῆρε αὐτὴν τὴν τροπολογίαν ὁ κ. Ράλλης, διότι ἂν ὀργανικῶς τὴν εἶχε συνδέσει μὲ τὸ σύνολον τῶν συζητήσεων ποὺ ἔγιναν τότε, θὰ ἔβλεπεν, ὅτι ὅταν ἀπέτυχεν ἕνα τμῆμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἀνατρέψῃ τὸ σύνολον τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου τοῦ 1958 διὰ σειρᾶς τροπολογιῶν, ἐκοίταξε νὰ μετριάσῃ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπέφερον, διὰ νὰ τὸ φέρῃ σὲ κἄποιαν ἀναλογίαν μὲ τὸν νόμον τοῦ 1951. Ἀπορῶ δὲ πῶς ἐνῷ εὑρῆκε τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τῆς τροπολογίας τόσον σωστὴν ὁ κ. Ράλλης, ὅσον ἀφορᾷ τὸ 17%, ὑπὸ τὰς συνθήκας τὰς ὁποίας ἐξέθεσε, δὲν εὗρε τοὐλάχιστον, ὅτι ἰσχύει ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τῆς τροπολογίας καὶ διὰ τὸ ποσοστὸν τοῦ 20% διὰ τοὺς συνασπισμούς, τὸ ὁποῖον ἀνεφέρετο εἰς τὴν αὐτὴν τροπολογίαν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γεγονός, ὅτι ἐξ ὡρισμένων ἀντικειμενικῶν συνθηκῶν, ὑπάρχει ἕνας διαφορισμὸς τῶν πολιτικῶν δυνάμεων τοῦ τόπου μας, ὁ ὁποῖος ἐπιζητεῖ νὰ ἐκφρασθῇ, ὅπως παρουσιάζεται ἄλλωστε καὶ διὰ τῶν διαφόρων Κομμάτων, τὰ ὁποῖα ὑφίστανται εἰς τὸ Κοινοβούλιον. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, ἐπιζητεῖται ἡ γνησία, ἡ ἐλευθέρα, ἡ καταγραφική, ἂν θέλετε, ἐκδήλωσις τοῦ φρονήματος τοῦ ἐκλογικοῦ Σώματος εἰς τὴν χώραν μας, θὰ ἔπρεπε ἀνεξαρτήτως τῆς βασικῆς θέσεως τῆς παρατάξεώς μας, ἡ ὁποία εἶναι σαφῶς κεκηρυγμένη ὑπὲρ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, θὰ ἔπρεπε τοὐλάχιστον τὸ ποσοστὸν τῆς εἰσόδου εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν νὰ εἶναι τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν καταγραφὴν καὶ τὴν παρουσίαν τῶν ἐκλογικῶν δυνάμεων ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀκόμη θὰ ἔπρεπε καὶ τὸ ποσοστὸν τῶν συνασπισμῶν νὰ εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος τοῦ νόμου 1951, τοὐλάχιστον, τὸν ὁποῖον τοσάκις ἐπεκαλέσθησαν οἱ κυβερνητικοὶ ρήτορες διὰ νὰ στηρίξουν τὰς ἀπόψεις των ἐπὶ τοῦ συζητουμένου σήμερον νομοσχεδίου. Τὰ περὶ ἀπογραφῆς, ἔχουν τόσον ἀναλύσει ἄλλοι συνάδελφοι, ὥστε δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτοῦ. Εἶναι, ὅμως, χαρακτηριστικόν, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐνῷ ἐπιζητεῖται μία ὁριστικὴ λύσις τοῦ θέματος τῆς ἀπογραφῆς, ἡ ὁποία θὰ ἔδιδεν ἕνα περίπου ἴσον ἐκλογικὸν μέτρον διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν βουλευτῶν κατὰ περιφερείας, φθάνομεν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπογραφὴν εἰς μίαν οὐσιαστικὴν τριφασικὴν κατάστασιν, ὅπως ἀκριβῶς, καὶ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα τοῦ 1956. Ἔχομεν μίαν διαβεβαίωσιν πιθανῆς, ἐνδεχομένης, ἐφαρμογῆς τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1961, ἡ ὁποία εἶναι ἡ παροῦσα κατάστασις, ἡ πληθυσμιακὴ κατάστασις τοῦ τόπου. Ἔχομεν μίαν νεκρανάστασιν τῆς θεωρηθείσης ὡς ἀτόπου ἀπογραφῆς τοῦ 1951 καὶ ἐπειδὴ καὶ αὐτὸ εἰς ὡρισμένους, τοὐλάχιστον, παράγοντας δὲν εἶναι ἀπολύτως βολικὸν διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἔχομεν καὶ τὴν διατήρησιν τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1940 εἰς μίαν σειρὰν περιοχῶν, τῶν ὁποίων ἡ μείωσις τοῦ πληθυσμοῦ παρουσιάζεται ὡς ἓν ἐκ τῶν τριῶν ἰδιαιτέρων χαρακτηριστικῶν μὲ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1961. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ μπερδεμένος τρόπος ἀντιμετωπίσεως ἑνὸς ζητήματος τόσον ἁπλοῦ, διὰ τὸ ὁποῖον μάλιστα καὶ οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καὶ τὴν ἐπιστημονικὴν καὶ τὴν τεχνικὴν πεῖραν, διεβεβαίωσαν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὸ Σῶμα, ὅτι θὰ ἦτο δυνατόν, ταχύτατα, νὰ συντελεσθῇ ἡ ἐπεξεργασία καὶ νὰ ἔχωμεν τὰ ὁριστικὰ κεκυρωμένα ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1961, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς τὰς ἐκλογάς, συνδυαζόμενοι μὲ τὸ ὑφιστάμενον θέμα τῶν ἑτεροδημοτῶν, διὰ τὸ ὁποῖον ὅσας ἐπικλήσεις καὶ ἂν κάμῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι εἶναι θέμα ποὺ ἐδημιουργήθη ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τοῦ 1951 ἐπὶ Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου, ἀλλ’ ἔχομεν ἤδη μίαν δεκαετίαν ἔκτοτε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανερχώμεθα εἰς ἐκεῖνα τὰ ἐπιχειρήματα διὰ νὰ διαιωνίζεται ἡ κατάστασις αὐτή, ἡ ὁποία μᾶς ἔφερεν εἰς τὴν δευτέραν ἐκλογικὴν περιφέρειαν τῶν Ἀθηνῶν ποὺ καταντᾶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους νὰ φέρεται ὡς μεγαλύτερος τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ νομίμου πληθυσμοῦ ποὺ ἀναγνωρίζεται διὰ τὴν περιφέρειαν αὐτήν, κατάστασις ἡ ὁποία, ὡς ἐτονίσθη ἐπανειλημμένως, ὁδηγεῖ εἰς μίαν ἀνισότητα, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ψήφους τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Διότι ἔχομεν περιφερείας, ὅπως ἡ δευτέρα Ἀθηνῶν καὶ ἄλλας, εἰς τὰς ὁποίας διὰ νὰ ἐκλεγῇ βουλευτής τις χρειάζεται 19.000 ψήφους, ἐνῷ ἄλλοι μὲ 5.500 καὶ μὲ 7.000 ψήφους ἐκλέγονται. Αὐτὴ ἡ ἐκκρεμότης, τόσον τοῦ θέματος τῆς ἀπογραφῆς, διότι ἐξακολουθοῦν παρὰ τὴν λύσιν, ἡ ὁποία ἐδόθη, εἶναι μία ἐκκρεμότης, αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἀλλ’ εἰδικώτερον ἡ ἐκκρεμότης τοῦ θέματος τῶν ἑτεροδημοτῶν, εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε δὲν τὸ θέλομεν, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ὁδηγήσῃ τοὺς ἀντικειμενικῶς σκεπτομένους, ὅτι ἀποτελεῖ μίαν προϋπελογιζομένην φαλκίδευσιν τῆς ἐκφράσεως τοῦ φρονήματος τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, καλουμένων εἰς τὰς ἐκλογάς, ἀποτελεῖ μίαν ἐξ ὑπαρχῆς προϋπολογιζομένην ἄνισον ἐκφραστικὴν δυναμικότητα τῶν ψήφων τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Ἄν αὐτὰ τὰ πράγματα, κ. συνάδελφοι, τὰ ὁποῖα ἔχουν τονισθῆ, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς σκοποὺς τοῦ νόμου διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἀποτελέσματος, θεωρηθοῦν ἐν συναρτήσει καὶ μὲ τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ κλίματος, εἶναι ἀναμφισβήτητον, κ. συνάδελφοι, ὅτι ὁδηγούμεθα εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν πᾶμε δι’ ἐκλογάς, ἀπὸ τὰς ὁποίας θὰ προέλθῃ ἀβιάστως καὶ ἐλευθέρως ἡ κρίσις τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν παροῦσαν κατάστασιν τῆς χώρας καὶ τὸ μέλλον τῆς χώρας, ἀλλὰ πᾶμε δι’ ἐκλογάς, διὰ τὰς ὁποίας ἔχουν προϋπολογισθῆ ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτρέψουν διὰ τὸ κυβερνῶν Κόμμα νὰ ἐκφρασθῇ εἰς μικρότερον βαθμόν, ἡ ἀντίθεσις, ἡ ὑφισταμένη μεταξὺ τῶν στρωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τοῦ κυβερνῶντος Κόμματος. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς γενικότητας. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς ἓν μόνον παράδειγμα, εἰς τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον εἰς τὰς δύο προηγουμένας ἐκλογὰς ἔγινεν ἡ χρῆσις τοῦ ραδιοφώνου καὶ ὄχι μόνον κατὰ τὴν ἐκλογικὴν περίοδον, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὰς ἐκλογάς, μὲ ἐπιθέσεις καὶ κατὰ πολιτικῶν Ἀρχηγῶν τοῦ Κέντρου, μὲ λιβέλλους, μὲ μεταδόσεις ἀνακριβεῖς, ἀλλὰ καὶ σκοπίμους ψευδολογίας καὶ διαστρεβλώσεις εἰδήσεων εἰς βάρος τῶν πολιτικῶν Κομμάτων. Καὶ θὰ γνωρίζετε, ὅσοι ἀκούετε τὰ σχόλια, ὅτι αἱ ἐπιθέσεις αὐταὶ δὲν στρέφονται μόνον πρὸς τὴν παράταξιν τὴν ἰδικήν μας, ἀλλὰ ἔχουν ἀποκτήσει μίαν ἐπικίνδυνον ἔκτασιν, ὅσον ἀφορᾶ τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, πρᾶγμα ποὺ ἐπιβεβαιώνει τὸν ἰσχυρισμόν μας, ὅτι μία ἐπίθεσις ποὺ ἀρχίζει ἐναντίον τῆς Ἀριστερᾶς, ἀρχίζει μὲ τὴν ὄρεξιν νὰ ἐξελιχθῇ εἰς βάρος ὅλων τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διὰ νὰ προσκομίσῃ ὠφέλη τὸ Κόμμα, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐξουσίαν. Βασικὸν θέμα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ ἐκλογικοῦ κλίματος δὲν εἶναι ἡ διακήρυξις ἀρχῶν, ἔστω καὶ συνταγματικῶς θεμελιωμένων, αἱ ὁποῖαι καθορίζουν ὡς γραμμὴν νόμου, ὡς συνταγματικὴν ἐπιταγὴν τὸν τρόπον ποὺ θὰ γίνῃ ἡ ἐλευθέρα ἐκδήλωσις τοῦ φρονήματος τῶν πολιτῶν. Ὑπάρχει θεμελιωμένον Σύνταγμα, καὶ ἡ ἐλευθερία τοῦ συνέρχεσθαι καὶ τοῦ συνεταιρίζεσθαι καὶ τῆς ἐκφράσεως τῆς γνώμης καὶ τῆς γνώμης τῶν ἐφημερίδων. Ἀλλ’ ὅλοι ἔχομεν σαφῆ ἀντίληψιν κατὰ ποῖον τρόπον λειτουργοῦν αὐτὰ εἰς τὴν χώραν μας. Πέραν τοῦ γράμματος τοῦ Συντάγματος καὶ τῆς νομικῆς ἐπιταγῆς, ἀνακύπτει πάντοτε, ὄχι μόνον δι’ ἐκλογικὴν περίοδον, διὰ τὴν καθημερινὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν ἑνὸς δημοκρατικοῦ πολιτεύματος, ἀνακύπτει πάντοτε τὸ μέσον τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς λειτουργίας τῶν θεσμῶν αὐτῶν. Τὶ νὰ τὴν κάμουν, κ. συνάδελφοι, τὰ πολιτικὰ Κόμματα τὴν ἐλευθερίαν τοῦ συνέρχεσθαι, ὅταν δὲν εἶναι δυνατὸν —καὶ ἔχουν ἀντιμετωπισθῆ πολλαὶ τοιαῦται περιπτώσεις— νὰ ἀρνοῦνται, κατόπιν ἄνωθεν ἐπεμβάσεων οἱ ἰδιοκτῆται τῶν χώρων, εἰς τοὺς ὁποίους μποροῦν νὰ πραγματοποιηθοῦν αἱ συγκεντρώσεις, νὰ τοὺς παραχωρήσουν εἰς Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως; Τὶ νὰ τὴν κάμουν τὴν συνταγματικὴν διακήρυξιν τῆς ἐλευθέρας κινήσεως τοῦ πολίτου, ὅταν εὑρίσκωνται τὰ πολιτικὰ Κόμματα πρὸ ἀρνήσεως νὰ τοὺς χορηγηθοῦν τὰ κέντρα ἢ πρὸ οἰκονομικῶν ἀξιώσεων ὑπερφιάλων, αἱ ὁποῖαι, οὐσιαστικῶς, ὁμοιάζουν μὲ ἀπαγόρευσιν; Ἡ πραγματικότης αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἡ ὁποία ὑφίσταται εἰς τὸν τόπον μας λέγει, ὅτι τὰ μέσα διαφωτίσεως, προπαγάνδας καὶ ἐπικοινωνίας, μέσα ἀπαραίτητα διὰ τὴν διεξαγωγὴν ἑνὸς προεκλογικοῦ ἀγῶνος, εὑρίσκονται, ὄχι κατὰ μέγα μέρος, κατ’ ἀποκλειστικότητα εἰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὅλα τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956 καὶ ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958, ἔχουν πικρὰν πεῖραν τῆς χρήσεως τῶν μέσων αὐτῶν προπαγάνδας καὶ ἐπικοινωνίας. Ἑπομένως, κ. συνάδελφοι, ἂν ἀρχὴ τοῦ νόμου εἶναι νὰ ἐξασφαλισθῇ ἐλευθέρως, ἀδιαβλήτως καὶ δημοκρατικῶς τὸ φρόνημα τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, ἀναποτρέπτως καὶ ὀρθῶς ἀπὸ ὅλα τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐρχόμεθα εἰς τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Καὶ μάλιστα θὰ ὑποστηρίξω, ὄχι τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ὁ κ. Παπανδρέου, ὡς ἐπίκλησιν δικαιοσύνης καὶ ἴσης μεταχειρίσεως. Ἂς μὴ αὐταπατώμεθα, καὶ ὑπὸ ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν, ἡ Ἀντιπολίτευσις τὴν πλήρη δικαιοσύνην καὶ τὴν ἴσην μεταχείρισιν δὲν θὰ καταρθώσῃ νὰ τὴν ἐξασφαλίσῃ. Καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν πεῖραν τῶν κ.κ. συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956 καὶ 1958. Αὐτὴν τὴν ἀνάγκην, τὴν δημιουργηθεῖσαν ἀπὸ τὴν ἀντικειμενικὴν πραγματικότητα τοῦ τόπου μας, τὴν πολιτικὴν πραγματικότητα τοῦ τόπου μας, τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν δι’ ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, τὴν ζητοῦμεν ὡς ἓν μέσον ἀμβλύνσεως, τοὐλάχιστον, διότι εἰς τὴν δικαιοσύνην, ἐπαναλαμβάνω, δὲν θὰ φθάσωμεν, ἀμβλύνσεως τῶν τεραστίως ἐκτεινομένων δυνατοτήτων ἀσκήσεως προεκλογικῆς προπαγάνδας, τὴν ὁποίαν ἔχει εἰς χεῖρας της ἡ Κυβέρνησις καὶ λόγῳ ἀσκήσεως τῆς ἐξουσίας ἐπὶ τόσον μακρὸν χρόνον —καὶ διότι εἶναι καταγγελία, ἡ ὁποία δὲν γίνεται ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς Ε.Δ.Α. μόνον— καὶ διότι διὰ τῆς μακρᾶς αὐτῆς ἀσκήσεως τῆς ἐξουσίας ἔχει ἤδη κατορθώσει νὰ δημιουργήσῃ δι’ ἑαυτήν, ὄχι, ὅμως, καὶ διὰ τὸν τόπον, τὸ προνόμιον κομματικοποιήσεως ὁλοκλήρου τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς διοικήσεως τῆς πολιτείας. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιμένω ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πέραν τῆς ἀποσκοπήσεως τῶν παγίδων ποὺ ἀκόμη περιέχονται εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον, θὰ πρέπει νὰ καταστῇ συνείδησις τοῦ Σώματος, ἐὰν πρόκειται νὰ φθάσωμεν πραγματικὰ εἰς ἐκλογάς, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι ἡ ἐλευθέρα ἐκδήλωσις τῆς θελήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἢ ἐὰν πρόκειται νὰ φθάσωμεν εἰς παρῳδίαν ἐκλογῶν, ὁπότε θὰ εἶναι ἐνδεχόμενον, καὶ εἰς τὰ χέρια τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι νὰ τὸ ἀνατρέψῃ, ἐὰν θὰ ἔχουν τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀντιπάλους τοὺς συνδυασμοὺς τῆς Ε.Ρ.Ε. ἢ τοὺς ἀστυνομικοὺς σταθμοὺς καὶ ἄλλας δημοσίας ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀναλάβουν τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ἀρβανιτάκις, ἔχει τὸν λόγον.

§133Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἠκούσαμεν αὐτὰς τὰς ἡμέρας νὰ λέγεται ποίαν γνώμην εἶχε ὁ κ. Ζάκκας παλαιότερα διὰ ἴδιον νομοσχέδιον, ποίαν γνώμην εἶχε ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἐπίσης, διὰ παλαιότερον νομοσχέδιον καὶ ὅτι αὐτὴ εἶναι ἀντίθετη πρὸς τὴν σημερινήν. Ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι ὅταν ὁμιλοῦμεν, ἢ ὅταν σκεπτώμεθα, δὲν κρίνομεν τὰ πράγματα ὑποκειμενικά, ἀλλὰ ἀντικειμενικὰ καὶ ὅταν ὁμιλοῦμεν ἀπὸ θέσεως ἰσχύος, ἀλλοιῶς βλέπομεν τὴν κατάστασιν καὶ ὅταν ὁμιλοῦμεν ἀπὸ μειωμένην θέσιν, ἀλλοιῶς βλέπομεν τὴν κατάστασιν. Ἡ ἀλήθεια εἶναι μία, καὶ ἡ πραγματικότης εἶναι μία, ὅτι ἐνῷ εἴπαμε νὰ κάμωμεν μίαν ἐλαφρὰν ἐνισχυμένην ἀναλογικήν, ὄχι διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐλέχθη χθές, δηλαδή, ἐὰν μὲν ὅλοι μαζὶ πάρουν τὰς ὑπολοίπους τῶν ψήφων ποὺ θὰ μείνουν εἰς τὴν βʹ κατανομήν, ἐὰν ὅλοι μαζὶ τὰς χρησιμοποιήσουν ἀναλόγως τῆς δυνάμεώς των, αὐτὸ ἀπεκλήθη συμμορία, ἡ ὁποία θὰ λεηλατήσῃ τὰς ψήφους τῶν μικρῶν Κομμάτων. Δηλαδή, πῶς ἔπρεπε νὰ γίνῃ; Νὰ μὴ εἶναι ἡ συμμορία καὶ νὰ ὑπάρχῃ ἀρχισυμμορίτης; Διότι ἐδῶ διεκδικεῖ νὰ πάρῃ ἕνας τὴν μερίδα τοῦ λέοντος, δηλαδὴ τὰ ⅔ καὶ τὸ ⅓ νὰ τὸ πάρουν ὅλοι οἱ ἄλλοι. Ἡ πραγματικότης εἶναι, ὅτι πρέπει οἱ ψῆφοι τῆς βʹ κατανομῆς νὰ πᾶνε εἰς τὰ Κόμματα ἀναλόγως τῆς δυνάμεως τῶν ὑπολοίπων ποὺ θὰ μείνουν, καὶ ὄχι ἀναλόγως τῶν ψήφων, οἱ ὁποῖοι ἐδόθησαν εἰς τὴν αʹ κατανομήν. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἐὰν θέλωμεν πραγματικὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν, πρέπει νὰ τὸ προσέξωμεν καὶ νὰ τὸ διορθώσωμεν. Ἐὰν θέλωμεν ἕνα Κόμμα νὰ βγῇ διὰ νὰ κυβερνήσῃ θὰ ἐλέγαμε τὸ πλειοψηφικόν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι τὰ Κόμματα, τὰ ὁποῖα θὰ μποῦν εἰς τὴν βʹ κατανομήν, δικαιοῦνται νὰ πάρουν τὴν ἀναλογίαν τὴν ὁποίαν ἔχουν εἰς τὰς ψήφους. Ἀδικοῦνται τὰ πολὺ μικρὰ Κόμματα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ κατορθώσουν νὰ μποῦν εἰς τὴν βʹ κατανομήν. Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἔχει ἡ ἐνισχυμένη ἀναλογική. Τώρα, ὅσον ἀφορᾶ τὸ ζήτημα τῆς ψήφου τοῦ στρατοῦ, δὲν θὰ εἴχαμεν καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ ψηφίσουν οἱ στρατιῶται καὶ πρέπει πράγματι νὰ ψηφίσῃ ὁ στρατός. Πρέπει, ὅμως, νὰ ψηφίσῃ ἀφοῦ δοθοῦν ἐγγυήσεις, ὅτι ἡ ψῆφος θὰ εἶναι πράγματι ἐλευθέρα καὶ θὰ δώσουν τὴν ψῆφον των οἱ στρατιῶται, ὅπως τὴν αἰσθάνονται καὶ ὄχι ὅπως θέλουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τοὺς διευθύνουν. Διότι ἔχει συμβῆ τὸ ἑξῆς περίεργον. Δὲν κτυποῦν μόνον τὸ Κ.Κ.Ε. εἰς τὸν στρατόν, ὥστε νὰ ὑποθέσῃ κανείς, ὅτι ἐπειδὴ ὁ στρατὸς εἶναι πλέον ἐθνικόφρων, διότι ζῇ πιὸ ἔντονα ἀπὸ ἡμᾶς, ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικοῦ παλμοῦ, θὰ μποροῦσε νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι ἴσως οἱ στρατιῶται νὰ μὴ ψηφίζουν μὲ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν τὸ Κ.Κ.Ε. Ἀλλὰ δὲν συμβαίνει μόνον αὐτό, μόνον διὰ τὸ Κ.Κ.Ε., ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ ἄλλα ἐθνικόφρονα Κόμματα, διότι πηγαίνουν τὸν στρατιώτην συντεταγμένον νὰ ψηφίσῃ καὶ ἀφ’ ἑτέρου προπαγανδίζουν εἰς τὸν στρατόν, ὄχι μόνον ἐναντίον τοῦ Κ.Κ.Ε., ἀλλὰ καὶ ἐναντίον τοῦ Κέντρου καὶ ἐναντίον βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι στέκωνται πολὺ ὑψηλὰ ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προπαγανδίζουν, ὅτι εἶναι καλλίτεροι ἐθνικόφρονες. Καὶ συγκεκριμένως, ὡμίλησα κάποτε εἰς μίαν ἄλλην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, δι’ ὡρισμένους ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκον των κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ ἐννοοῦσα συγκεκριμένως τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι φοροῦσαν Γερμανικὴν στολήν. Σᾶς διαβάζω τὴν σχετικὴν παράγραφον ἀπὸ τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ εἴμεθα ἐν τάξει: «Ὑπῆρξαν Ἕλληνες ἀξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν...... (ἀναγινώσκει) ......». Αὐτὰ εἶπον τότε. Δὲν εἶναι ὑπὲρ τῶν ἀξιωματικῶν αὐτό, εἶναι κατά; Ὑπάρχει εἷς βουλευτής, ὁ ὁποῖος νὰ ἰσχυρίζεται, ὅτι ἡ παράγραφος αὐτὴ εἶναι κατὰ τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὄχι ὑπέρ; Ὑπάρχουν Ἕλληνες ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐντρέπονται νὰ ὀνομάζουν συναδέλφους των, τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐντύθησαν μὲ γερμανικὴν στολήν; Ὑπάρχει Ἕλλην ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ αἰσθάνεται καταισχύνη, ὅτι οἱ συνάδελφοί του αὐτοὶ ἐφόρεσαν τὴν γερμανικὴν στολήν;

§134ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Δεξιᾶς πτέρυγος). Αὐτὰ λέγονται ἐπωνύμως.

§135Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Σᾶς ἐδιάβασα τὶ εἶπον καὶ αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐννοοῦσα. Μὲ ἠρώτησαν καὶ εἶπα, ὅτι ὡρισμένοι, μία μικρὰ ἀναλογία, δὲν ἔκαμε τὸ καθῆκον της. Καὶ μὲ ἠρώτησαν, ποῖοι, εἴπατε τὰ ὀνόματα καὶ ἀνέφερον αὐτὸ τὸ ὁποῖον σᾶς ἐδιάβασα, ὅτι αὐτοὶ ἦσαν ἀξιωματικοὶ τῆς Ὁμάδος Πούλου, οἱ ὁποῖοι ἐντύθηκαν μὲ γερμανικὴν στολήν. Αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν δύνανται νὰ λέγωνται ἀξιωματικοὶ Ἕλληνες καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἀξιωματικοὶ νὰ τοὺς θεωροῦν συναδέλφους των. Ἀκούσατε τώρα, πῶς θὰ ψηφίσῃ ὁ στρατός.

§136Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ἀναφέρατε ὡρισμένους ἀξιωματικούς, ὠφείλατε νὰ εἴπητε, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ δὲν ἦσαν περισσότεροι τῶν τριῶν. Διότι σᾶς πληροφορῶ, ὅτι τὸ τμῆμα αὐτὸ εἶχε μόνον 4... Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀναφέρετε ἀορίστως, ὡρισμένους ἀξιωματικοὺς ἢ μικρὰ ἀναλογία, ὅταν γνωρίζετε καὶ ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὸ γνωρίζει, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἦσαν μόνον τρεῖς.

§137Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ κυκλοφοροῦν ἐλευθέρως.

§138Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Σᾶς πληροφορῶ ἐπὶ πλέον, ὅτι ὁ Πούλου κατεδικάσθη εἰς θάνατον καὶ ἐτυφεκίσθη.

§139Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Οἱ συνάδελφοί του ποῦ εἶναι;

§140Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Δὲν ὑπάρχουν.

§141Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀκούσατε διαταγὴν δι’ ἐμένα ποὺ ἔβγαλε ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ εἶναι ὑπεύθυνος δι’ αὐτό, ἐνῷ ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἐπετέλεσα τὸ καθῆκον μου καὶ κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ κατὰ τὸν Ἀλβανικὸν πόλεμον, ὡς ἕνας πραγματικὸς ἐθνικόφρων. Ἤμουν εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν καὶ ὄχι εἰς τὸ ξενοδοχεῖον τῆς Μ. Βρεταννίας, καὶ ἐπετέλεσα τὸ καθῆκον μου πλήρως καὶ ἀπὸ ἐθνικῆς πλευρᾶς ἄριστα, ἐνῷ δὲν τὸ ἐπετέλεσε ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος μὲ κρίνει, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπηρέτησεν κἄν.

§142ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Δεξιᾶς πτέρυγος). Σεῖς ποῦ ἐπολεμήσατε;

§143Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Εἰς τὸ Τεπελένι μὲ τὸν κ. Κατσώταν. Προσέξατε τώρα τὴν διαταγήν: Ἀπόρρητος–Γεν. Διαταγὴ Ἐπείγουσα Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ Ἐπιτελικὸν Γραφεῖον Ἀρχηγοῦ Ἀριθ. Φ. 100)4)108331 Β.Σ.Τ. 902 τῇ 19 Ὀκτωβρίου 1960 Πρὸς: Κοιν. Ε.Φ.Α.)Γ.Ε.Σ. 1ον. Ἐπ’ ἐσχάτων ἤρξατο ἐντεινομένη ἡ κομμουνιστικὴ δραστηριότης εἰς τὴν χώραν μας μὲ κύριον ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τὴν διάβρωσιν παντὸς ἐθνικῶς σκεπτομένου ἀτόμου ἢ ὁμάδος. Ἐν τῇ προσπαθείᾳ του ταύτῃ ὁ ἐσωτερικὸς κομμουνισμὸς συνεπικουρεῖται καὶ συντονίζεται στενῶς μετὰ τοῦ διεθνοῦς τοιούτου. 2ον. Ἐσωτερικὸς Κομμουνισμός. α) Ἡ διαβρωτικὴ ἐκστρατεία τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς — κορυφωθεῖσα κατὰ τὰς τελευταίας συζητήσεις εἰς τὴν Βουλὴν — εἶχε τρεῖς κυρίως στόχους: 1. Τὴν δυσφήμησιν τῆς ἐθνικόφρονος παρατάξεως, ὡς συνεργασθείσης μὲ τοὺς Γερμανοὺς μὲ συνεχῆ καὶ πείσμονα ἐπανάληψιν ὕβρεων καὶ συκοφαντιῶν. 2. Τὴν δημαγωγικὴν προβολὴν καὶ μονοπώλησιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, καὶ τέλος, 3. τὴν δημιουργίαν ἀτμοσφαίρας συγχύσεως καὶ πανικοῦ εἰς τὰς ὑγιεῖς μάζας τοῦ λαοῦ. β) Ὁ ἐν τῇ Βουλῇ ἰσχυρισμὸς τοῦ βουλευτοῦ ΑΡΒΑΝΙ-ΤΑΚΙ (θεωρουμένου ὡς ἀνήκοντος εἰς τὴν ἐθνικόφρονα Ἀντιπολίτευσιν), ὅτι οἱ Ἕλληνες Ἀξιωματικοὶ εἶναι δοσίλογοι ὡς συνεργασθέντες μὲ τοὺς ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ κατὰ τὴν κατοχήν, δὲν ἀποβλέπει ἢ εἰς τὸ νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς Κομμουνιστὰς εἰς τὸ ἔργον των.

ΒΑΣ. ΚΑΡΔΑΜΑΚΗΣ

Ἀντιστράτηγος–Ἀρχηγὸς Γ.Ε.Σ.

Ἀκριβὲς ἀντίγραφον

ΓΕΩΡΓ. ΔΡΙΤΣΑΣ

Λοχαγὸς Γραφείων Α)Γ.Ε.Σ. Θεωροῦμαι, δηλαδὴ ἐγώ, ὡς μὴ ἀνήκων εἰς τὴν ἐθνικόφρονα Ἀντιπολίτευσιν καὶ δὲν θεωρεῖται ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἀνήκει; Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σύγκρισις μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ὅποιος Ἕλλην κτυπᾶ γερμανοὺς εἶναι προδότης; Εἴμεθα ἴδιοι; Αὐτὸς ἦτο ἀσφαλὴς εἰς τὴν κατοχήν, ἐνῷ ἐγὼ ἐκινδύνευα. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ντρέπονται καὶ κατέχουν ἀξιώματα καὶ τίθενται καὶ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μοῦ εἴπῃ, ὅτι δὲν θεωροῦμαι ἐθνικόφρων, ἀφοῦ δὲν ἐντρεπόμεθα, ὅμως, τὸ λέγομεν καὶ ἂς μὴ ἐκάναμε τὸ καθῆκον μας ὅταν ἡ Πατρὶς ἐσφάδαζε ὑπὸ τὸ πέλμα τοῦ κατακτητοῦ. Καὶ ἐρωτῶ, πῶς θὰ ψηφίσουν οἱ στρατιῶται, ὅταν τοὺς διαβάζετε τοιούτου εἴδους ἐγκύκλιον εἰς βάρος ἐθνικοφρόνων βουλευτῶν;

§144Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κατ’ ἀρχὴν δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ ἐὰν ἠθέλατε νὰ τὰ ἐκστομίσητε αὐτά, θὰ ἔπρεπε νὰ τὰ εἴπητε ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ.

§145ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πλευρᾶς). Βεβαίως, βεβαίως.

§146Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἐγὼ δὲν λέγω ἀπόψεις μου, ἐγὼ σᾶς διαβάζω τὸ ἔγγραφον. Τὸ ντροπιασμένο ἔγγραφον ποὺ ἐξεδόθη κατὰ διαταγὴν — ὡς πιστεύω — τοῦ Ὑφυπουργοῦ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων.

§147Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, μὲ συγχωρεῖτε, διότι παρεμβαίνω, δὲν ἔχω κανένα λόγον διὰ νὰ προστατεύσω τὸν κ. Ἀρβανιτάκιν, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀφήσω ἀδιαμαρτύρητον, ὅτι δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀρβανιτάκις.

§148Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶπα διὰ τὸ ἔγγραφον.

§149Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἔγγραφον φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπευθύνεται εἰς τὰς στρατιωτικὰς μονάδας καὶ χαρακτηρίζει ἕνα ἐθνικόφρονα βουλευτὴν ὡς μὴ ἐθνικόφρονα. Τοῦτο εἶναι, τοὐλάχιστον, τερατῶδες.

§150Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ποῖος τὸ ὑπογράφει τὸ ἔγγραφον;

§151Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ὁ ἀντιστράτηγος Β. Καρδαμάκης, ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ., κατ’ ἐντολὴν, ὅμως, ὡς πιστεύω, τοῦ Ὑφυπουργοῦ γιατὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ἠρωτήθη.

§152Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκόμη χειρότερα. Δὲν ἠμπορεῖ ἕνας ὑποστράτηγος νὰ γράφῃ αὐτὰ τὰ πράγματα.

§153Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐζήτησεν ὁ κ. συνάδελφος ἐξηγήσεις περὶ τίνος πρόκειται καὶ εἴπομεν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις παρόντος τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὄχι ἐρήμην τοῦ Ὑπουργοῦ.

§154Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφυλάξῃ τὴν ἀγόρευσίν του ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν;

§155Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Νομίζω, ὅτι κακῶς ἐδημιουργήθη τὸ ζήτημα. Ὁ κ. συνάδελφος θὰ ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ὅταν θὰ παρίστατο ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός. Δεύτερον, ἡ διατύπωσις τοῦ ἐγγράφου ἠμπορεῖ νὰ μὴ εἶναι ἐπιτυχής, ἀλλὰ δὲν ἀφήνει καὶ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι κατὰ τὸν ὑπογράφοντα ὁ κ. Ἀρβανιτάκις δὲν εἶναι ἐθνικόφρων.

§156Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ἡμᾶς, ὁ ὑπογράφων πολιτικολογεῖ καὶ αὐτὸ ἀπαγορεύεται δι’ ἕνα ἀνώτατον ἀξιωματικόν.

§157Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ χειρισθῇ ὁ προϊστάμενός του Ὑπουργός. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ., λόγῳ τῆς προσωπικότητάς του, δὲν πολιτικολογεῖ ποτέ. Τὸ ἔγγραφον δὲν τὸ ἐδιάβασα, ἤκουσα ὡρισμένην περικοπὴν καὶ ἀπὸ τὴν περικοπὴν αὐτὴν συνάγω τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. δὲν δίδει πιστοποιητικόν, ἐὰν ὁ κ. Ἀρβανιτάκις εἶναι ἢ ὄχι ἐθνικόφρων, λέγει, ὅμως, ὅτι ὁ κ. Ἀρβανιτάκις θεωρεῖται ὡς ἐθνικόφρων.

§158Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ὄχι θεωρεῖται, λέγει, ὅτι: «ὁ ἐν τῇ Βουλῇ ἰσχυρισμὸς τοῦ βουλευτοῦ Ἀρβανιτάκι θεωρουμένου.....». Ὥστε θὰ μὲ θεωρήσετε, ὅτι ἀνήκω εἰς τὴν ἐθνικόφρονα παράταξιν, εἶμαι ὑπὸ ἀμφισβήτησιν καὶ ἀπὸ ποίους;

§159Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Μὴ ἔχετε τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τὸν στρατιωτικόν, πρῶτον, νὰ ἀκριβολογῇ, καὶ δεύτερον, νὰ δίδῃ πιστοποιητικά.

§160Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Τελειώνει δὲ ἡ ἐγκύκλιος μὲ τὴν ἑξῆς φράσιν, ὅτι: «Οἱ Ἕλληνες ἀξιωματικοὶ εἶναι δοσίλογοι ὡς συνεργασθέντες μὲ τοὺς γερμανοὺς κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ ἑπομένως, ὁ βουλευτὴς Ἀρβανιτάκις δὲν ἀποβλέπει παρὰ νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς κομμουνιστὰς εἰς τὸ ἔργον των». Φαντάζεσθε, ὅτι σεῖς πολεμᾶτε τοὺς κομμουνιστάς; Δὲν ἔρχεσθε εἰς τὰ χωριὰ τῆς περιφερείας μου νὰ ἴδητε ποῦ γίνεται ὁ ἀγών, ἐσᾶς δὲν σᾶς ἀναφέρουν καθόλου. Ἐκεῖ γίνεται ὁ ἀγὼν μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τῶν ἀριστερῶν, δὲν γίνεται μεταξὺ ὑμῶν καὶ τῶν Ἀριστερῶν καὶ μοῦ λέτε, ὅτι ἐγὼ συμβάλλω καὶ ἐνισχύω τοὺς κομμουνιστὰς εἰς τὸ ἔργον των; Εἶναι ἐπιτελάρχης αὐτὸς ὁ ὁποῖος πολιτεύεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ ἐκθέτει βουλευτὰς καὶ τοὺς χαρακτηρίζει ὡς μὴ ἐθνικόφρονας; Ὅλοι ἠμπορεῖ νὰ εἶσθε ὕποπτοι, ἐγὼ δὲν εἶμαι. Καὶ ἠρώτησα καὶ ἄλλοτε ποῦ ὑπηρέτησε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ λέγουν αὐτὰ τὰ πράγματα. Δὲν ἠμποροῦσε ποτὲ ὁ ἐπιτελάρχης νὰ κάνῃ τοιοῦτον ἔγγραφον, ἐὰν δὲν εἶχε τὴν ἔγκρισιν τῶν προϊσταμένων του ἀρχῶν καὶ ἐὰν τὸ ἔκανε μόνος του ἔπρεπε νὰ εἶχε ἀποπεμφθῇ ἀμέσως, διότι αὔριον θὰ θίξῃ τὸν ἄλφα ἢ βῆτα συνάδελφον καὶ μὲ ποῖον δικαίωμα ὁ ἐπιτελάρχης θίγει βουλευτάς, διὰ τὰ λεγόμενα ἐντὸς τῆς Βουλῆς, καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐθνικόφρονες καὶ ἔπρεπε νὰ εἶχε ἐρωτήσει τὸν Ὑπουργόν του ποίαν γνώμην ἐσχημάτισεν, ὁ Ἀρβανιτάκις εἶναι ὕποπτος ἢ ὄχι; Μὲ ποῖον δικαίωμα ὁ ἐπιτελάρχης ἔστειλε αὐτὴν τὴν διαταγὴν εἰς ὅλας τὰς μονάδας; Ἐγὼ εἶχα εἴπει, ὅτι ὑπῆρξαν Ἕλληνες ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν κυκλοφοροῦν ἐλεύθερα εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ εἶναι πρὸς ἐντροπὴν τοῦ Ἔθνους καὶ οἱ ὁποῖοι ἐντύθηκαν μὲ γερμανικὴν στολὴν καὶ ἐννοοῦσα τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς ὁμάδος Πούλου, οἱ ὁποῖοι ἐκράτουν τὴν ὀπισθοφυλακὴν διὰ νὰ ὑποχωρήσουν τὰ γερμανικὰ στρατεύματα καὶ ἐσκότωναν Ἕλληνας, ἐσκότωσαν δὲ ἀρκετοὺς χάριν τῶν γερμανῶν. Αὐτὰ εἶπα καὶ ἔστειλεν ὁ Καρδαμάκης αὐτὴν τὴν διαταγήν, ὅτι ἐγὼ ἐνισχύω τὸν κομμουνισμόν. Αὐτὸ τὸ θεωρῶ πολὺ σοβαρὸν καὶ θεωρῶ τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὑπεύθυνον καθὼς καὶ τοὺς ἄλλους ἁρμοδίους, μὲ τοὺς ὁποίους δὲν συγκρίνομαι ἀπὸ ἐθνικῆς πλευρᾶς. Καὶ ἐγὼ εἶπα, ὅτι δὲν γνωρίζω ἐὰν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὑπηρέτησε κἂν ὡς στρατιώτης.

§161Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἔχω κατορθώσει νὰ ἐννοήσω, πῶς ἀνέλαβεν ὁ Στρατηγὸς τὴν πρωτοβουλίαν τῆς ἀποστολῆς αὐτῆς τῆς ἐγκυκλίου. Ὑπὸ ποίαν ἁρμοδιότητα.

§162ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου.

§163Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δικαιοῦται ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου νὰ ἀσκῇ κριτικὴν τῶν ἀγορεύσεων εἰς τὴν Βουλήν;

§164Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὴν ὁμιλίαν του ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος, κ. συνάδελφος, ἐξεφράσθη, ἀκριβῶς, ὡς διετυπώθησαν τὰ πρακτικά, ἢ μήπως ἔχει ἐπέλθει διόρθωσις ἐκ τῶν ὑστέρων; Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐδημιουργήθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ὑπάρχει ἀξιόλογος ἀριθμὸς δοσιλόγων ἀξιωματικῶν. Αὐτὸ ἀκουόμενον ἐν τῇ Βουλῇ, εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον θὰ ἀπασχολήσῃ καὶ πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.Σ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς διατυπώσεως, εἶπεν, ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἀναφέρῃ παρόντος τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ προειδοποιηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ γνωρίζῃ τὰς ζητουμένας ἐξηγήσεις, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν συζητουμένου ἐκλογικοῦ νόμου, νὰ ἀναφέρεται ἔγγραφον, διὰ τὸ ὁποῖον ἁρμόδιος, καὶ ἀπὼν εἶναι ὁ κ. Ὑπουργός. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ τοποθέτησις. Ἔχει τὸν χρόνον ὁ κ. συνάδελφος νὰ ζητήσῃ ἐξηγήσεις ἐπ’ αὐτοῦ, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ὀφείλονται.

§165Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὰ πρακτικὰ δημοσιεύονται τὴν ἑπομένην καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, ἐφ’ ὅσον δὲν ἦτο παρών, νὰ γνωρίζῃ ἐὰν τὰ λεχθέντα ἀπὸ τοῦ βήματος εἶναι διάφορα ἀπὸ τὰ δημοσιευθέντα εἰς τὰ πρακτικά.

§166ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. ... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§167Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ποίαν ἔννοιαν ἔχει ἡ παρέμβασίς σας. Συζητοῦμεν μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν πρὸς διευκρίνησιν τοῦ θέματος.

§168Λ. ΜΠΑΤΡΙΝΟΣ. Τὸ ἔγγραφον ἔχει μεταγενεστέραν ἡμερομηνίαν ἀπὸ τὰ πρακτικά.

§169Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ συζήτησις περὶ ἐνδεχομένης τροποποιήσεως δὲν ἔχει θέσιν. Πρόκειται περὶ τοῦ κειμένου τῶν ἐντύπων πρακτικῶν, τὸ ὁποῖον ἔχει, ὡς ἀνέγνωσεν ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος. Αὐτὸ ἔληξε. Εἰσέρχομαι εἰς δεύτερον θέμα. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, λαμβάνων γνῶσιν αὐτῶν τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, ἀπευθύνεται πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ζητεῖ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθείας.

§170Ν. ΖΑΡΝΤΙΝΙΔΗΣ. Ὅταν ὡμίλει ὁ κ. Ἀρβανιτάκις εἰς τὴν Βουλήν, ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἡ ὁμιλία του ἐπροκάλεσε τὴν ἀγανάκτησιν ὡρισμένων συναδέλφων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπέσυρε τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ὡμίλησεν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Συνεπῶς, ἐὰν τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου δὲν ἦσαν τοιαῦτα, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προκαλέσουν τὴν ἀγανάκτησιν τῶν στρατιωτικῶν αὐτῶν.

§171Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἠρώτησε ὁ κ. Κανελλόπουλος, τὶ ἐννοοῦσα, καὶ εἶπον τότε, ὅτι ἐννοοῦσα τοὺς ἀξιωματικοὺς ποὺ φοροῦσαν γερμανικὴν στολήν. Αὐτὸ εἶναι γραμμένο εἰς τὰ πρακτικά. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος δὲ τῆς Κυβερνήσεως, λέγει τὰ ἑξῆς: «..... (ἀναγινώσκει) .....».

§172Ι. ΠΑΠΑΡΤΕΜΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ παρέλθῃ τὸ θέμα. Ἐκεῖνο τὸ βράδυ ἀπηυθύνατε ὕβρεις κατὰ τοῦ στρατεύματος.

§173Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Τὸ στράτευμα τὸ ἐξευτελίζετε σεῖς μὲ τὰς πράξεις σας. Πιστεύω, ὅτι τὴν ἰδίαν στιγμὴν δὲν ἤκουσε τὰ λεχθέντα ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, διότι ἡ συνεδρίασις λαμβάνει χώραν δημοσίᾳ μέν, ἀλλὰ τὰ πρακτικὰ δημοσιεύονται τὴν ἑπομένην. Αὐτὸ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἔγινε κατόπιν ἐντολῆς τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§174Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ Ἐπιτελεῖον ἔχει ἀκροατὰς ἐδῶ;

§175Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἴπατε, ὅτι θὰ ἀναγνώσητε τὴν ἀπάντησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως; Παρακαλῶ νὰ τὴν ἀναγνώσητε.

§176ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπὴ θὰ γίνῃ ἐδῶ;

§177Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσωμεν ἀδιαμαρτύρητον τὸν χαρακτηρισμόν, τὸν ὁποῖον ἔδωσεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου. Πρῶτον, θὰ ἐξακριβώσωμεν τὰ γεγονότα καὶ κατόπιν ἕκαστος εἶναι ἐλεύθερος νὰ κρίνῃ. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ στάδιον τῆς ἐξακριβώσεως τῶν γεγονότων. Κατόπιν ἕκαστος θὰ ἔχῃ τὴν γνώμην του.

§178Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ποῖα γεγονότα θὰ ἐξακριβώσωμεν;

§179Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅσα εὑρίσκονται εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς καὶ εἰς ἔγγραφον τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου.

§180Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὑποθέτω, γεγονότα τὰ ὁποῖα ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον.

§181Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν τὸ θέμα δὲν εἶχεν ἀρχίσει νὰ συζητῆται, θὰ ἠδύνατο νὰ λεχθῇ, ὅτι δὲν εἶναι σχετικόν. Ἀλλὰ ἤρχισε νὰ συζητῆται καὶ πρέπει νὰ διευκρινισθῇ. Ἄλλως τε εἶναι καὶ σχετικόν, σχετίζεται μὲ τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ.

§182Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τὸ θέμα δὲν ἔλαβε καμμίαν ἔκτασιν. Ὁ κ. συνάδελφος ἀνέγνωσε τὴν περικοπὴν τοῦ ἐγγράφου καὶ ἐδέχθη τὴν διακοπὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι ἄσχετον πρὸς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον καὶ ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀμύνης, διὰ νὰ δώσῃ ἀπάντησιν. Δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ καλλιτέρα τοποθέτησις;

§183Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ παρεκάλουν νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§184Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Δὲν εἶναι ἄσχετον τὸ θέμα. Ἐγὼ ὡμίλουν πῶς θὰ ψηφίσῃ ὁ στρατός.

§185Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Προφανῶς, ἑπομένως, εἶναι σχετικόν.

§186Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἐκθέτουν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἐγὼ εἶμαι ἐθνικόφρων, ἢ δὲν εἶμαι; Καὶ εἶπον, ἀμφισβητῶν ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἀμύνης εἶναι ὅσον εἶμαι ἐγὼ ἐθνικόφρων, ὅταν ἐγὼ ὑπηρέτησα εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν καὶ ὁ Πρωθυπουργὸς δὲν ὑπηρέτησε κἂν στρατιώτης, ὁ δὲ Ὑφυπουργὸς δὲν εἶναι ἄψογος ἐθνικῶς.

§187Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι προφανῶς εἶναι σχετικόν, ὅταν σχετίζεται μὲ τὴν ἐλευθερίαν ἐκδηλώσεως τοῦ φρονήματος τοῦ στρατοῦ, ἔχει ἑπομένως δικαίωμα ὁ συνάδελφος νὰ ἀναπτύσσῃ τὸ θέμα καὶ πρὸς διευκρίνησιν τοῦ παρελθόντος ἐπιβάλλεται, ἐπίσης, νὰ ἀναγνωσθῇ ἐκ τῶν πρακτικῶν ἡ σχετικὴ περικοπὴ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§188Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσ.) Τὸν ἂν ὑπηρέτησεν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἢ ὁ Ἀντιπρόεδρος ἢ ὁ Ὑπουργός...

§189Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παραϋπηρέτησεν. Ὁ Πρωθυπουργός;

§190Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσ.). Ἐγὼ ὑπηρέτησα 7 μῆνες εἰς τὸ χαράκωμα. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔλθωμεν εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν, συζητουμένου τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου;

§191Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ εὑρίσκωνται ὑπὸ τὴν γῆν, εὑρίσκονται εἰς τὴν ζωὴν χάριν τῆς Ἀριστερᾶς. Ἄλλοι ἐτυφεκίσθησαν εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ἄλλοι ζοῦν καὶ ντροπιάζουν τὸ Ἔθνος. Ἠμπορεῖ νὰ εὑρίσκωνται ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων πολιτικοὶ ἀνάξιοι τοῦ Ἔθνους, ἐφ’ ὅσον ἐξέδωκαν ἀντεθνικὰς διαταγάς, ὅταν ἡ πατρὶς ἐσφάδαζεν ὑπὸ τὸ πέλμα τοῦ κατακτητοῦ; (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγετε, ὅτι εἶναι ἄνθρωποι ἀνάξιοι, αὐτοὶ ποὺ διοικοῦν τὸ Ἔθνος. Νὰ ἀνακαλέσητε ἀμέσως.

§193Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Νὰ ἀνακαλέσουν πρῶτον ἐκεῖνοι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἐγὼ εἶμαι καλλίτερος ἀπὸ αὐτούς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀμύνης δὲν εἶναι ἀπὸ ἐθνικῆς πλευρᾶς ἄψογος. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ σᾶς ἐπιτρέψω νὰ συνεχίσητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγητε, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶναι ἀνάξιος καὶ μάλιστα ἀπόντος αὐτοῦ. Δὲν εἶναι γενναῖον. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως, φωναί: Νὰ ἀνακαλέσῃ).

§195Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἐὰν ἔλθῃ καὶ ἀνακαλέσῃ τὸ ἔγγραφον, τότε καὶ μόνον θὰ ἀνακαλέσω κι’ ἐγώ... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἔπρεπε νὰ τὸν ἀποπέμψῃ τὸν Ἐπιτελάρχην. Ἔπρεπε νὰ ἐξετάσῃ ποῖος εἶμαι καὶ νὰ κάμῃ τὸ καθῆκον του... (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως).

§196Ν. ΖΑΡΝΤΙΝΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ ὑπηρετήσατε ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ὑβρίζετε; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§197Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Δὲν ὑβρίζω κανένα. Ἀμύνομαι. (Θόρυβος).

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν λέγῃ κανείς, ὅτι εἶναι ἀνάξιος ὁ Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.... δὲν ἀμύνεται.

§199ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Νὰ ἀνακαλέσῃ.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§200Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ὅταν ἐπιτρέπῃ καὶ γράφουν τοιαῦτα ἔγγραφα, τὸν θεωρῶ ἀνάξιον. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως).

§201ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀνακαλέσῃ, νὰ ἀνακαλέσῃ... (Θόρυβος).

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Νὰ κάμητε μίαν ἐπερώτησιν καὶ νὰ ἐπερωτήσητε τὸν Ὑφυπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διότι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου ἔστειλεν αὐτὸ τὸ ἔγγραφον. Δὲν εἶναι δυνατὸν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου νὰ φέρητε τοιαῦτα θέματα.... (Θόρυβος).

§203Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Δὲν ἔχει σχέσιν ὅταν συζητοῦμεν διὰ τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ, ἐὰν θὰ ψηφίσῃ ὁ στρατὸς ἢ ὄχι; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ὅταν ὑπάρχῃ μία τοιαύτη διαταγή, ποῖος θὰ τὸ ἀνακαλύψῃ... (Θόρυβος). Πῶς εἶναι δυνατὸν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ στρατὸς ἀμερολήπτως καὶ ἀντικειμενικῶς νὰ ψηφίσῃ;

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, κ. Ἀρβανιτάκι. Ὁμιλεῖτε ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν.

§205Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. 5 λεπτὰ ὁμιλῶ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι. Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως, φωναί: Νὰ ἀνακαλέσῃ).

§206Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ, κ. Πρόεδρε.... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος. Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§207Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Πᾶψε, κ. Γεροκωστόπουλε. (Θόρυβος, παρατεταμέναι κωδωνοκρουσίαι). (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐγείρεται ὁ κ. Γεροκωστόπουλος καὶ κατευθύνεται πρὸς τὸ βῆμα. Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι, διαμαρτυρίαι).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5′ λεπτά.

(Ὥρα 11.10′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.30′ μ.μ.)

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Παρακαλεῖται ὁ κ. Ἀρβανιτάκις, ὅπως δώσῃ ἐξηγήσεις εἰς τὸ Σῶμα, διότι, διὰ τῶν ὅσων εἶπεν, ἐπέφερε μίαν ἀναταραχὴν καὶ παρ’ ὀλίγον νὰ γίνῃ καὶ συμπλοκή.

§210Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μοῦ ἐπιτρέπετε;

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ἀρβανιτάκις θὰ ἔπρεπε νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις. Διότι ἐδῶ ἐδημιουργήθη ἕνα ἐπεισόδιον.

§212Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, διεκόπη ὁ κ. Ἀρβανιτάκις, καθ’ ἣν ὥραν καὶ ἐγὼ ἐλάμβανον τὸν λόγον. Ἑπομένως ἔχομεν καὶ οἱ δύο σειρὰν καὶ ἐλπίζω, ὅτι ὁ ἀγαπητός μου φίλος μοῦ ἐπιτρέπει νὰ προηγηθῶ. Ὑπάρχει πρῶτον, τὸ παλαιὸν κείμενον. Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ἀρβανιτάκις ἔδωκεν ἐξηγήσεις, ὅστις ἠννόει μίαν εἰδικὴν κατηγορίαν. Ἀφ’ ἧς ἐδόθη αὐτὴ ἡ ἐξήγησις, παύει πλέον νὰ ὑφίσταται παρεξήγησις. Οἱ λόγοι του ἀφεώρων τὴν ἄμυναν καὶ ὄχι τὸ σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν.

§213Ν. ΖΑΡΝΤΙΝΙΔΗΣ. Δὲν ὑπηρετοῦν.

§214Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔχει καλῶς. Τὸ θέμα ἔληξεν. Δεύτερον, εἶπεν ὁ κ. Ἀρβανιτάκις, ὅτι τοὺς θεωρεῖ ἀναξίους. Φοβούμενος, ὅτι δὲν ἠκούσθη καλῶς, εἶπεν, ὅτι τοὺς θεωρεῖ ἀναξίους νὰ τὸν κρίνουν.

§215Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἀνάξιοι νὰ μὲ κρίνουν, εἶπον.

§216Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἠκούσατε, ἀναξίους νὰ τὸν κρίνουν, προσδιορισμὸν τοῦ λόγου του. Ἄνθρωπος ὑβριζόμενος, ὅπως ὑβρίζεται εἰς τὸ κείμενον ὁ κ. Ἀρβανιτάκις, τὸ ὀλιγώτερον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ εἴπῃ ἐναντίον τῶν ὑβριστῶν του, ὅτι τοὺς θεωρεῖ ἀναξίους. Καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι αὐτὸ θὰ τὸ ἔλεγον καὶ ὅλοι οἱ συνάδελφοι αὐτῆς τῆς αἰθούσης, ἐὰν τοὺς συνέβαινε νὰ ὑποστοῦν τοιαύτην ὕβριν. Πηγαίνομεν εἰς τὸ τρίτον θέμα. Ἠκούσατε. Γράφει ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, ὅτι ὁ κ. Ἀρβανιτάκις «ἀποβλέπει» εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν κομμουνιστῶν. Ἡ ὕβρις εἶναι βαρυτάτη καὶ δὲν θίγει μόνον τὸν κ. Ἀρβανιτάκιν, ἀλλὰ ἐπίσης καὶ τὸ Δημοκρατικὸν Κέντρον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει. Ἐξ ὀνόματος τοῦ Δημ. Κέντρου ζητοῦμεν ἠθικὴν ἱκανοποίησιν, ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθείας καὶ κυρώσεις. Ὑπάρχει πλέον θέμα καὶ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου καὶ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸν ὁποῖον καλοῦμεν εἰς τὴν ... (δὲν ἠκούσθη).

§217Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσ.). Τὸ ἔγγραφον ὑπογράφεται ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου. Νὰ εἶσθε βεβαιότατος, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου γνωρίζει κάλλιστα, ὅτι ὁ κ. Ἀρβανιτάκις, οὔτε εἶναι, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι κομμουνιστής. Δὲν εἶναι δὲ ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει καί, ὁσονδήποτε κακότεχνος καὶ ἐὰν εἶναι ἡ διατύπωσις, δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ ἔννοια.

§218Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Γράφει «ἀποβλέπει».

§219Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Οὔτε ἀποβλέπει. Δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ ἔννοια. Πρὸ ὀλίγου ἐπεκαλέσθητε μίαν εὐρυτέραν ἀντιμετώπισιν τῶν γεγονότων καὶ τῶν λεχθέντων, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσω, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου ὑπεστήριξε, διὰ τὸν κ. Ἀρβανιτάκιν, ὅτι εἶναι κομμουνιστής.

§220Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀλλὰ τὸ γράφει, καὶ δὲν δύναται νὰ παραμείνῃ ἄνευ συνεπειῶν.

§221Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἀσχέτως αὐτοῦ δὲν δέχομαι, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ εἶναι αὐτὴ ἡ ἔννοια τῶν γραφέντων.

§222Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ συζήτησις θὰ γίνῃ μὲ τὸν Ὑφυπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§223Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ τὴν ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν δίδετε. Δὲν ἦτο ἡ ἔννοια αὐτή.

§224Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Παρακαλῶ τὸν συνάδελφόν μου, ἐπὶ τοῦ βήματος, νὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του, νὰ συνεφώνει ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι θὰ δοθῇ αὐτὴ ἡ ἐπεξήγησις καὶ ἱκανοποίησις. Οὕτω, τὸ θέμα ἀπὸ τῆς ἰδικῆς μας πλευρᾶς λήγει.

§225Ν. ΖΑΡΝΤΙΝΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ἀρβανιτάκις, τόσον εἰς τὴν παλαιάν του ὁμιλίαν, ὅσον καὶ τὴν σημερινήν, ἄφησε νὰ ὑπονοηθῇ, ὅτι ἀξιωματικοί, ὑπηρετήσαντες εἰς τὸν Γερμανικὸν Στρατὸν φοροῦντες τὴν γερμανικὴν στολήν, ὑπηρετοῦν καὶ σήμερον εἰς τὸ στράτευμα. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Ἀλλὰ τοῦτο ἄφησε νὰ ὑπονοηθῇ καὶ τότε καὶ σήμερον. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς, ὁ κ. Ἀρβανιτάκις ἀνακαλέσῃ τὰ ὅσα εἶπεν εἰς βάρος τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν, νομίζω, δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις ὑπὸ οὐδενός, οὔτε καὶ ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, νὰ ἀνακαλέσῃ τὰ ὅσα ἔγραψεν ἐναντίον τοῦ κ. Ἀρβανιτάκι. Ὁ κ. Ἀρβανιτάκις εἶπε καὶ σήμερον, ὅτι Ἕλληνες ἀξιωματικοὶ ὑπηρετοῦντες σήμερον εἰς τὸ στράτευμα, ἐφόρουν γερμανικὴν στολήν.

§226Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἐλέχθη σήμερον!!!

§227Ν. ΖΑΡΝΤΙΝΙΔΗΣ. Μάλιστα. Ἐπανελάβατε καὶ εἴπατε σήμερον, ὅτι εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀνωτάτην βαθμίδα τοῦ στρατοῦ...

§228Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Σήμερον;

§229Ν. ΖΑΡΝΤΙΝΙΔΗΣ. Σήμερον τὸ εἴπατε, κ. Ἀρβανιτάκι. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναγνώσωμεν τὰ πρακτικὰ καὶ θὰ ἴδωμεν, ὅτι εἴπατε τοῦτο.

§230Η. ΗΛΙΟΥ. Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτραποῦν ὀλίγαι λέξεις. Ὁ κ. Ἀρβανιτάκις, ἐξ ὅσων τοὐλάχιστον ἐγὼ ἀντελήφθην, ὡμίλησε συγκεκριμένως περὶ μιᾶς ὁμάδος ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς τὴν ὁμάδα Πούλου καὶ ὁ κ. Χατζηδημητρίου, παρεμβαίνων, καθώρισε καὶ τὸν ἀριθμὸν καὶ εἶπεν, ὅτι ἦσαν 3. Ὁ κ. Χατζηδημητρίου ἔδωσε τὴν ἐξήγησιν καὶ ὁ κ. Ἀρβανιτάκις εἶπεν, ὅτι περὶ αὐτῶν ὡμίλει.

§231ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀλλὰ ποίαν σημασίαν ἔχει, κ. Ὑπουργέ, ἡ ἐπανάληψις τοῦ θέματος αὐτοῦ ἀπὸ τὸν κ. Ἀρβανιτάκιν; Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι μετὰ τὴν κατοχὴν δὲν ὑπηρέτησαν εἰς τὸ στράτευμα, ποίαν σημασίαν θὰ εἶχον ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα;

§232Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ ζήτημα ἔγινε προσωπικόν, ἐνῷ δὲν εἶναι προσωπικόν. Αἱ ἐξηγήσεις ἐδόθησαν καὶ νομίζω ὅτι τὰ πράγματα ἐτακτοποιήθησαν ἀπὸ τῆς προσωπικῆς πλευρᾶς. Ὁ κ. Ἀρβανιτάκις, ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος, ἔχει τὴν πολιτικήν του τοποθέτησιν. Ἡ πολιτική του τοποθέτησις τὸν νομιμοποιεῖ εἰς τὸ νὰ διεκδικῇ τὴν ὀνομασίαν τοῦ ἐθνικόφρονος, τὴν ὁποίαν οἱ πολιτικοί μας ἀντίπαλοι μᾶς τὴν ἀρνοῦνται. Τὸ 25% τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, σύμφωνα μὲ τὴν τελευταίαν ἀναμέτρησιν, δὲν μᾶς ἠρνήθη τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἐκπροσωπῶμεν ἀναγνωρίζον τὸν πατριωτισμόν μας. Αὐτὸ μᾶς ἀρκεῖ καὶ χωρὶς αἰχμὴν πολιτικῆς ἀντιδικίας, ἀδιαφοροῦμεν διὰ τὴν γνώμην τῶν ἀντιπάλων μας καὶ δὲν ζητοῦμεν ἀπὸ αὐτοὺς πιστοποιητικὰ πατριωτισμοῦ. Τί εἶναι αὐτὸ τὸ ἔγγραφον; Ὁ κ. Ἀρβανιτάκις δὲν ὡμιλοῦσε περὶ τοῦ ἑαυτοῦ του. Ὡμιλοῦσε περὶ τοῦ ἐὰν ὁ στρατὸς σήμερον πρόκειται νὰ ψηφίσῃ ἐλευθέρως καὶ ἀβιάστως καὶ ἀνέγνωσεν ἕνα ἔγγραφον, διὰ τὸν ὁποῖον παρεπονέθη, ὅτι ἡ διατύπωσις ἐκείνου θὰ τὸν ἀπεστέρει τῶν τυχὸν στρατευμένων ψηφοφόρων του. Τί νὰ εἴπῃ, λοιπόν, ἕνα κόμμα, τὸ ὁποῖον σήμερον ἐκπροσωπεῖ τὰ 25% τοῦ λαοῦ, κατὰ τὰ ἐκλογικὰ τεκμήρια καὶ περὶ τοῦ ὁποίου διατυπώνονται ὅλαι ἐκεῖναι αἱ τρεῖς περικοπαί; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ ἰδία ἀντιστοιχία, τὸ 25%, τὸ 20%, τὸ 5%, τὸ 1%, 1 στρατιώτης, ποὺ βεβαίως ἡ ἀντιστοιχία πρέπει νὰ εἶναι ἀντίστοιχος εἰς τὰ στρατευμένα παιδιὰ τοῦ λαοῦ μὲ τὸ ὅτι ὑπάρχει εἰς τὸν λαὸν ἐν γένει νὰ θέλῃ νὰ ψηφίσῃ ἐλευθέρως καὶ ἀβιάστως, πῶς θὰ κάμῃ τοῦτο κάτω ἀπὸ αὐτῆς τῆς φύσεως τὰς ἐμπιστευτικὰς διαταγάς, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου πᾶνε εἰς τοὺς μεράρχους, ἀπὸ τοὺς μεράρχους εἰς τοὺς συνταγματάρχας, ἀπὸ τοὺς συνταγματάρχας εἰς τοὺς λοχαγούς, εἰς τὰ Α2, εἰς τὴν Ε.Σ.Α., εἰς τὰ Τ.Ε.Α., εἰς ὅλα τὰ μέσα ἐλέγχου καὶ καταναγκασμοῦ τῶν στρατευμένων παιδιῶν τοῦ λαοῦ, θεωρουμένων καὶ ψηφοφόρων; Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Καὶ ἡμεῖς δὲν θέλομεν σεῖς νὰ μᾶς ἀναγνωρίσητε τὴν ἐθνικοφροσύνην... Ἡμεῖς τὸν πατριωτισμόν μας τὸν ξεύρομε καὶ τὸν προβάλλομεν εἰς τὸν λαόν. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα δὲν μᾶς τὸ ἀναγνωρίζουν. Εἶναι καὶ τοῦτο ἓν ἀπὸ τὰ πολιτικά σας συνθήματα ποὺ σᾶς ἀποδίδουν. Δὲν προχωρῶ εἰς πολιτικὴν ἀντιδικίαν. Πῶς εἶναι δυνατόν, ἐὰν πιέζεται θέλησις τῶν στρατιωτῶν, νὰ πιστεύσῃ κανείς, ὅτι ὁ λαὸς καὶ ὁ στρατὸς θὰ ψηφίσουν ἐλευθέρως; Καὶ τώρα, ὅσον ἀφορᾶ τὸν κ. Ἀρβανιτάκιν, ἀφοῦ εἶναι ἐθνικόφρων, ὀρθῶς διεκδικεῖ τὸν τίτλον τοῦ ἐθνικόφρονος. Καὶ ξεύρομεν, ὅτι εἶναι ἀμερόληπτος, ἀντικειμενικός. Γι’ αὐτὸ τὸν ἐρωτῶ! Μὲ ἔγγραφον σὰν αὐτὸ ποὺ ἀπεκάλυψε, δὲν γίνεται βέβαιον, ὅτι, πέραν τοῦ ἂν ὁ ἴδιος τῇ παρεμβάσει τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου ἔλαβε βεβαιωτικὸν ἐθνικοφροσύνης, δὲν καθίσταται βέβαιον, ὅτι τὰ 25% τοὐλάχιστον ἀπὸ τὰ στρατευμένα παιδιὰ τοῦ λαοῦ, δὲν θὰ ψηφίσουν ἐλευθέρως, ἀλλὰ σύμφωνα πρὸς τὰς διαταγὰς καὶ τὴν ἀρέσκειαν τοῦ κ. Καρδαμάκη;

§233Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Κύριοι συνάδελφοι, αἱ συμβουλαὶ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου νὰ ἑνωθοῦν δὲν εὐσταθοῦν. Ὁ κ. Καραμανλῆς, ὅταν κατῆλθεν εἰς τὰς ἐκλογὰς δὲν ἦτο μόνον τὸ ἰδικόν του κόμμα ποὺ ἀντιπροσώπευε τὴν Δεξιάν. Ἦτο τὸ κόμμα τοῦ κ. Καραμανλῆ, τοῦ κ. Στεφανοπούλου, τοῦ κ. Τσαλδάρη, τῶν κ.κ. Κανελλοπούλου, Τουρκοβασίλη κλπ., ἤτοι ἐν συνόλῳ 6 κόμματα. Σήμερον ἡμεῖς εἴμεθα τρία κόμματα. Τότε τὰ 5 ἕτερα κόμματα ἐμαυρίσθησαν κατὰ τὰς ἐκλογάς, διότι τὸ 5% τῆς Δεξιᾶς διαθέτοντας χρήματα καὶ προπαγάνδαν παρασύρει καὶ τὸ 30% καὶ ἔτσι ὁλόκληρος ἡ Δεξιὰ συνεκεντρώθη σχεδὸν εἰς ἕνα κόμμα. Δικοί μας ἄνθρωποι ἀπὸ τὴν Νέαν Ὑόρκην ἔστειλαν χρήματα εἰς τὸν κ. Καραμανλῆν. Τὸ Κέντρον δὲν ἑνοῦται, διότι λείπουν τ’ ἀφεντικὰ διὰ νὰ τὸ ἑνώσουν, χωρὶς τὴν δύναμιν τῶν ἀφεντάδων, τίποτε δὲν γίνεται καὶ αὐτὸ εἶναι εἰς βάρος τοῦ λαοῦ. Πληροφορῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι τὰ πλεονεκτήματα τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου δὲν θὰ τὰ πάρῃ ἡ Ε.Ρ.Ε., θὰ τὰ λάβῃ τὸ Κέντρον. Γι’ αὐτὸ σᾶς βεβαιώνω — ἐὰν τὸ κατηγοροῦμεν εἶναι ζήτημα ἀρχῆς — τὰ κέρδη ἐμεῖς θὰ τὰ λάβουμε. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διαφορετικά; Ἀνεξαρτήτως τοῦ τί γίνεται ἀλλοῦ, ἐδῶ δὲν εἶναι δυνατὸν πολιτικὴ κυβέρνησις νὰ διενεργῇ τὰς ἐκλογάς, διότι ὁ Ὑπουργὸς παίρνει τὸν χαρτοφύλακά του, τὸ αὐτοκίνητόν του, τὸν Νομάρχην καὶ ὅλας τὰς ἄλλας Δημοσίας Ἀρχὰς καὶ ἀρχίζει τὴν προεκλογικήν του περιοδείαν. Ἡμεῖς τί ρόλον θὰ παίξωμεν εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν κίνησιν; Εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν συναγωνισθῶμεν; Γίνονται καὶ εἰς ἄλλα Κράτη ἐκλογαὶ μὲ πολιτικὰς κυβερνήσεις, ἀλλὰ δὲν ταξειδεύουν μὲ τοὺς ὑπουργικοὺς χαρτοφύλακάς των καὶ νὰ ὑπογράφουν εἰς τὸν δρόμον διαταγὰς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων καὶ μεταφέρουν τὰς μπουλντόζας εἰς τὰ χωριὰ τῆς προτιμήσεώς των τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ πλειοψηφικὸν δὲν νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ τὸ ψηφίσωμεν, διότι, ὁποιαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ μετεκλογικὴ Κυβέρνησις, θὰ τὸ χαλάσῃ. Δὲν ἀξίζει, λοιπόν, τὸν κόπον νὰ ἀσχολούμεθα μὲ αὐτὸ σήμερον. Καὶ ἡ ἰδία Κυβέρνησις, ἐὰν ἐπιτύχῃ εἰς τὰς ἐκλογάς, πρᾶγμα ἀπίθανον, θὰ τὸ ἀνατρέψῃ. Κύριοι συνάδελφοι, τελειώνω μὲ τὸ νὰ σᾶς ἀναφέρω κἄτι τὸ ὁποῖον ἤκουσα ἀπὸ ἕνα χωρικόν. Μοῦ εἶπε, λοιπόν, ὁ χωρικός: Ξέρω γιατὶ ὑποφέρομεν. Ὑποφέρομεν, διότι τὰ μυαλά μας τὰ κλέψανε οἱ μαῦροι. Αὐτὸ ἂς μᾶς γίνῃ μάθημα.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Μπρεδήμας ἔχει τὸν λόγον.

§235Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν σύντομον, ἄλλωστε, ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών μου ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. βουλευταί, νὰ μὴ ἀφήσω ἀναπάντητον τὸν Πρωθυπουργόν, ὁ ὁποῖος εἰς στομφώδη καὶ προκλητικὸν τόνον ἠθέλησε προχθὲς νὰ δώσῃ μαθήματα ὑψηλοῦ πατριωτισμοῦ εἰς τὸν κεντρῶον πολιτικὸν κόσμον. Ἀρνοῦμαι τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς Δεξιᾶς καὶ διαμαρτύρομαι μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς μου διὰ τὴν ἀπαράδεκτον καὶ τὴν ὄντως ἐθνικῶς ἄτοπον διάκρισιν τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν εἰς ἐθνικόφρονας καὶ μή. Ἐθνικόφρονες εἶναι ὅλοι οἱ Ἕλληνες πολῖται. Καὶ τὸν ὑψηλόν τους πατριωτισμὸν ἀπέδειξαν ἐμπράκτως μὲ τὸ αὐθόρμητον παρών τους εἰς ὅλα τὰ προσκλητήρια τοῦ Ἔθνους. Τὸ ἔδωσαν καὶ εἰς τὸ Ἀλβανικὸν ἔπος καὶ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντίστασιν, ἐνταχθέντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ Ε.Δ.Ε.Σ., τοῦ Ε.Α.Μ. καὶ τῶν ἄλλων πατριωτικῶν ὀργανώσεων, ἀνανεώσαντες τὸ Ἑλληνικὸν θαῦμα εἰς τὴν αἰωνιότητα μὲ τοὺς ὑπερόχους ἀγῶνας των καὶ τὸ ὑψηλὸ παράδειγμα τῆς αὐτοθυσίας καὶ τῆς αὐταπαρνήσεώς των. Δικαίωμα ἐθνικῆς ὑπερηφανείας δὲν ἔχουν μόνον οἱ ἐλάχιστοι ἐκεῖνοι Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ἀπουσίασαν χαρακτηριστικῶς καὶ ἐπιδεικτικῶς ἀπὸ τοὺς ἀγῶνας τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως καὶ εἶναι σήμερον κήρυκες τῆς ἐντίμου πενίας κατὰ τὴν Κατοχήν. Ἰδού, πῶς ἐξηγεῖται, ἄλλωστε, τὸ ἀθεράπευτον μῖσος τῆς κατηγορίας αὐτῆς τῶν ἐλαχίστων Ἑλλήνων καὶ πρὸς τοὺς κεντρώους πολίτας καὶ πολιτευομένους ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι οὗτοι εὑρέθησαν ἀναμεμιγμένοι εἰς τοὺς ἀγῶνας τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως παράπλευρα πρὸς τὰ ἄλλα παιδιὰ τῆς ἀριστερᾶς παρατάξεως. Δὲν διεκδικοῦμεν τίτλους ὑπερεθνικοφροσύνης. Ζητοῦμεν δικαιοσύνην. Ἀρνούμεθα μαθήματα πατριωτισμοῦ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν πρόξενοι μεγάλων συμφορῶν τοῦ Ἔθνους, ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι σφυρηλατοῦν τὰ πολιτικὰ καὶ οἰκονομικὰ δεσμὰ τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κρατοῦν εἰς τὰ μπουντρούμια τῶν φυλακῶν τὸ σύμβολον τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, τὸν Μανώλην Γλέζον. Κύριοι βουλευταί, τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅταν ἡ ἀδήριτος ἐθνικὴ ἀνάγκη ἐπιβάλλει τὴν συνεργασίαν μὲ τοὺς ἀριστεροὺς δὲν σημαίνει καὶ προσχώρησιν τῶν κεντρώων εἰς τοὺς κομμουνιστάς, μὲ τοὺς ὁποίους ἔχομεν βαθείας ἰδεολογικὰς διαφοράς. Σημαίνει, ἁπλῶς, ὅτι εἰς τὴν ἀξίωσιν τῆς Δεξιᾶς, ὅπως ὑποταχθῶμεν εἰς τὰ δόλια, καλπονοθευτικὰ τεχνάσματα, διὰ νὰ τὴν συγκρατήσωμεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἀντιτάσσομεν τὴν συνεργασίαν τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν τόπον αὐτὸν ἀπὸ τὸ μονοκομματικόν, ἀστυνομικὸν καὶ ἐκμεταλλευτικὸν Κράτος. Ἰδοὺ ἡ ἀποστολή, ὁ σκοπὸς καὶ τὸ πρόγραμμα τῶν κεντρώων δυνάμεων, τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ ἐπαναφορὰ τοῦ σεβασμοῦ τοῦ ἀνθρωπίνου παράγοντος, ὡς ἀναντικαταστάτου κινητηρίου δυνάμεως εἰς τὴν ἀκμὴν ἑνὸς ἔθνους. Καὶ ὁ σκοπὸς αὐτὸς ἐπιτυγχάνεται μόνον διὰ τῆς ἀπαλλαγῆς τῆς δεξιᾶς ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν, καὶ ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν ἑνὸς προγράμματος, ὡς τοῦτο διεκηρύχθη ἀπὸ τοῦ 1956 ἀπὸ τὸν συνασπισμὸν τῶν κομμάτων, ὑπὸ τὸ ἔμβλημα «Δημοκρατικὴ Ἕνωσις». Καὶ τώρα, κ. βουλευταί, εἰσέρχομαι εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών μου ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει εἰς τὴν καταδολίευσιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος, μὲ συνέπειαν τὴν νόθευσιν τοῦ ἀντιπροσωπευτικοῦ μας συστήματος. Ἀποτελεῖ πράγματι ἐθνικὸν ἀτύχημα ἡ μὴ εἰσαγωγὴ εἰς τὴν κρίσιμον αὐτὴν στιγμὴν τῆς ἁπλῆς, τῆς ἀδόλου ἀναλογικῆς, ἡ ὁποία συγκεντρώνει τὰ γνωστὰ ἀνεκτίμητα πλεονεκτήματα. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ οἱ ὄπισθεν αὐτῆς ἱστάμενοι, ὄχι μόνον παρασκηνιακοὶ παράγοντες, φλογίζωνται πράγματι ἀπὸ τὸν πόθον τῆς ἐπαναφορᾶς τοῦ τόπου εἰς τὸν ὁμαλὸν κοινοβουλευτικὸν βίον, ἐὰν διέπεται πράγματι ἀπὸ τὴν εἰλικρινῆ ἐπιθυμίαν τῆς ἀπροσκόπτου καὶ ὁμαλῆς λειτουργίας τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος, ὀφείλει, ἔχει ἐθνικόν, ὑπέρτατον χρέος, αἰρομένη εἰς τὸ ὕψος τῆς κρισιμότητος τῶν σημερινῶν περιστάσεων καὶ ἀνταποκρινομένη εἰς τὴν ὁμόφωνον ἔκκλησιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ ἀναθεωρήσῃ, ἔστω καὶ τὴν 12ην ὥραν, τὴν ἄδικον ἀπόφασιν καὶ νὰ προσκομίσῃ πρὸς ψήφισιν νόμον ἁπλῆς ἀναλογικῆς, ἡ ὁποία ἐκτὸς τῶν ἄλλων θὰ ἔδιδε εὐτυχῆ λύσιν εἰς τὰ κρίσιμα ζητήματα τοῦ λαοῦ, τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς Δημοκρατίας μας. Μὴ πράττουσα τοῦτο, ἡ Ε.Ρ.Ε., ἡ ὁποία ὀφείλει καὶ τὴν ὕπαρξίν της καὶ τὴν πολιτικήν της ἐπιβίωσιν καὶ τὴν διατήρησίν της εἰς τὴν ἐξουσίαν, εἰς καλπονοθευτικὰ τεχνάσματα, μᾶς παρέχει ὁλόκληρον τὸ δικαίωμα, νὰ διακηρύξωμεν ἀπὸ τοῦ ἐθνικοῦ τούτου βήματος, ὅτι ἀποστρέφεται τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν ὡς ὁ «διάβολος τὸ λιβάνι», διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ ἔχει ἕνα ὀλέθριον ἐλάττωμα δι’ αὐτήν. Ὅτι ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ δὲν προσφέρεται ὡς σύστημα εἰς τεχνάσματα, διὰ νὰ διογκωθῇ ἡ πολιτικὴ ἐπιρροὴ τοῦ τοποθετηθέντος ἐπὶ κεφαλῆς τῆς δεξιᾶς κ. Καραμανλῆ. Ἰδού, ἄλλωστε, κ. συνάδελφοι, καὶ ὁ λόγος, ὁ μοναδικός, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Ε.Ρ.Ε. καταφεύγει εἰς τὰ διάφορα καλπονοθευτικὰ καὶ δόλια ἐκλογικὰ συστήματα, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν πλειοψηφίαν τῶν ἑδρῶν, διὰ νὰ ἐξασφαλίζῃ αὐτοδύναμον Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία τῆς ἐπιτρέπει νὰ διατηρῇ τὸ μονοκομματικόν, ἀστυνομικὸν Κράτος. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τὰ ἐκμεταλλευτικὰ οἰκονομικὰ συγκροτήματα, ἔχουν πλήρη γνῶσιν, σαφῆ συνείδησιν τῆς δυσφορίας καὶ τῆς ἀγανακτήσεως τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δι’ ὅσα εἰς βάρος του ἔγιναν καθ’ ὅλην τὴν τετραετίαν. Καὶ ὅσον ὀγκοῦται, ὅσον αὐξάνει ἡ δυσφορία τῶν λαϊκῶν μαζῶν, ἐπὶ τοσούτῳ ἡ Ε.Ρ.Ε. εἰς ἀντιπερισπασμὸν αὐξάνει τὰς ἕδρας της εἰς τὸ Κοινοβούλιον διὰ διαφόρων δολίων τεχνασμάτων. Καὶ πρὸς ἐπιβεβαίωσιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ μου, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπικαλεσθῶ τοὺς δύο χονδροὺς ἀριθμούς: Τὸ 1956 ἡ Ε.Ρ.Ε. μὲ ποσοστὸν 47% ἐπέτυχεν 165 ἕδρας. Τὸ 1958 μὲ πολὺ κατώτερον ποσοστόν, μὲ 41%, ἐξησφάλισεν εἰς τὴν Βουλὴν 171 ἕδρας. Ἡ δεξιὰ γνωρίζει τώρα, καλῶς, ὅτι ἐὰν ἐφηρμόζετο ἕνα τίμιον, ἓν εἰλικρινὲς ἐκλογικὸν σύστημα, διασφαλίζον τὴν γνησιότητα τῆς λαϊκῆς θελήσεως, δὲν θὰ κατώρθωνε νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν πλειοψηφίαν ἑδρῶν. Διακατέχεται ἀπὸ τὸν φόβον, ὅτι θὰ ὑπολειφθῇ τῶν ἀντιπάλων της, ἐν τῷ συνόλῳ, τοὐλάχιστον, κατὰ τριάκοντα ἕδρας. Καὶ πρὸς λαφυραγώγησιν τῶν 30 αὐτῶν ἑδρῶν, καταφεύγει εἰς τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951, διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὸ πικρὸ ποτήρι τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1961. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, τῆς χρειάζονται καὶ αἱ 200.000 περίπου ψῆφοι τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν σωμάτων ἀσφαλείας καὶ αἱ δεκάδες χιλιάδες ψῆφοι τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Κύριοι βουλευταί, πρέπει καὶ ὀφείλομεν νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν ἀπόψεών μας, ὅταν ἀπευθυνόμεθα πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, καὶ δι’ αὐτῆς πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ ἐξηγοῦμαι: Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε βαθεῖαν πίστιν εἰς τὴν ἀναγκαιότητα τῆς ψήφου τοῦ στρατοῦ, ἐρωτῶ: Διατί παρῃτήθη τοῦ ἱεροῦ αὐτοῦ δικαιώματος εἰς ἀντάλλαγμα ἄλλων ἀξιολογωτέρων κομματικῶν ἀνταλλαγμάτων καὶ ὠφελημάτων κατὰ τὴν συμφωνίαν μὲ τοὺς Φιλελευθέρους; Διατί ἐπαζάρευσεν τὴν ψῆφον τῶν στρατευμένων παιδιῶν τῆς Ἑλλάδος; Ἁπλούστατα: Διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶχεν διὰ τῆς μεθόδου τοῦ συστήματος τῆς λειτουργίας τῆς δευτέρας κατανομῆς, εἶχεν ἐξασφαλίσει τὰς 30 ἕδρας, αἱ ὁποῖαι θὰ τοῦ ἔδιδον αὐτοδύναμον πλειοψηφίαν διὰ νὰ σχηματίσῃ Κυβέρνησιν. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι πότε ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐγκαταλείπει τὸν πόνον του διὰ τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ, καὶ πότε ἐπικαλεῖται ὑψηλὰς ἐθνικὰς ἐξάρσεις διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἐπαναφορὰν τῆς ψήφου τοῦ στρατοῦ. Προσωπικῶς εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ, διότι πιστεύω, εἰλικρινῶς, ὅτι ὀφείλομεν, ὅτι ἔχομεν χρέος, νὰ κρατήσωμεν τὰς στρατιωτικὰς δυνάμεις μακρὰν τῆς πολιτικῆς διαμάχης. Αἱ ψῆφοι τοῦ στρατοῦ ριπτόμεναι εἰς τὴν πλάστιγγα τῶν ἀνταγωνιζομένων κομμάτων, εἶναι φυσικὸν νὰ αὐξήσουν τὰς ἕδρας τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἀλλὰ εἶναι καὶ πολὺ φυσικὸν νὰ αὐξήσουν καὶ τὴν δυσφορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πέραν τούτου, δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐνσταλλάξωμεν ἀπὸ τοῦδε τὸ κομματικὸν πάθος εἰς τὰς τρυφερὰς ψυχὰς τῶν σμηνιτῶν καὶ τῶν ναυτοπαίδων. Τὰ ἀνώτερα στελέχη τοῦ στρατεύματος δὲν ἔχουν, ἀτυχῶς, ἀπαλλαγῆ τῆς κομματικῆς κηδεμονίας τῆς Κυβερνήσεως, ἐφ’ ὅσον τελοῦν ὑπὸ τὴν αὐθαίρετον κρίσιν τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ὡς Προέδρου τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου. Θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι πρῶτος ὁ στρατάρχης Παπάγος ἐξαπέλυσε τοὺς μύδρους του ἐναντίον τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας τὴν ὁποίαν καὶ ἐξερίζωσεν ὅταν ἦλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἀλλὰ ἔχομεν καὶ ἄλλας περιπτώσεις ἀναφερομένας εἰς τὴν ψηφοφορίαν τοῦ στρατοῦ. Τὸ 1956 ὅλαι αἱ ἐφημερίδες ἐδημοσίευαν μὲ μεγάλους τίτλους τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν εἰς τὰ στρατιωτικὰ τμήματα (ἀναγινώσκει). Πέραν τούτου, ἔχομεν πλείστας ὅσας περιπτώσεις ἀναμίξεως ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν πρὸς καταδολίευσιν τοῦ φρονήματος τῶν στρατιωτῶν καὶ πάντα ταῦτα ἀφοροῦν τὰς παγιδευτικὰς διατάξεις τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Παρὰ ταῦτα ἡ Κυβέρνησις μᾶς ἀπειλεῖ, ὅτι θὰ ἐνεργήσῃ ἡ ἰδία τὰς ἐκλογάς. Μόνον μία αὐστηρῶς ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν ὑπηρεσιακὴν λειτουργίαν τοῦ Κράτους. Μόνον μία ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις ἠμπορεῖ νὰ ἀπομακρύνῃ προσωρινῶς τοὺς κομματικοὺς Νομάρχας, θὰ παραμερίσῃ τὰ ΤΕΑ, θὰ θέσῃ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ΚΥΠ καθαρῶς ὑπηρεσιακὰ πρόσωπα, διότι ἡ ΚΥΠ ἔχει μεταβληθῆ εἰς αὐθαδέστατον καὶ ἀνεξέλεγκτον ὑπερκράτος. Θὰ τιθασεύσῃ τοὺς ραδιοφωνικοὺς σταθμούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μεταβληθῆ εἰς μεγάφωνα κομματικῆς προπαγάνδας τοῦ κρατοῦντος Κόμματος. Μόνον μὲ ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν δὲν θὰ ἐχρησιμοποιεῖτο ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς διὰ κομματικοὺς σκοποὺς καὶ τὰ μυστικὰ κονδύλια δὲν θὰ ἐροκανίζοντο ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τοῦ Κόμματος. Παρ’ ὅλα, ὅμως, τὰ ἐκλογικὰ τεχνάσματα, τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως θὰ ὑπερτερήσουν τῆς Κυβερνήσεως. Τὴν πεποίθησίν μου αὐτὴν στηρίζω εἰς τὴν πίστιν καὶ τὸ ἀγωνιστικὸν πάθος τῶν δημοκρατικῶν προοδευτικῶν δυνάμεων καὶ εἰς τὴν πικρὰν πεῖραν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀπὸ τὸ κακοποιὸν ἔργον καὶ τὰ ὀλέθρια ἔργα τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα).

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη ἔνστασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν περὶ ἐλλείψεως ἀπαρτίας. Τὸ Προεδρεῖον διαπιστοῦν ἔλλειψιν ἀπαρτίας, εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἐλλείψει ἀπαρτίας διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 0.30′ π.μ.)