1961.05.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 110η

Τρίτη 16 Μαΐου 1961

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βολουδάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 184 καὶ 186 τοῦ ἔτους 1960 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ τῆς ἀσφαλίσεως ἐν γένει τοῦ προσωπικοῦ τῆς ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Η. ἐξαγορασθείσης Η.Ε.Α.Π.» καὶ ἄλλων διατάξεων». Ἡ βουλευτὶς κ. Λίνα Π. Τσαλδάρη, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας συμβάσεως περὶ παροχῆς ὑπὲρ Ἑλλήνων ὑπηκόων θιγέντων ὑπὸ ἐθνικοσοσιαλιστικῶν μέτρων διώξεως καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Μπουρνιᾶς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Ἰατρίδης καὶ Ν. Παπαγεωργίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἑλλήνων Συνταξιούχων ἐφέδρων καὶ ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς, αἰτουμένης χορήγησιν μερίσματος ἀνωτέρω βαθμοῦ (ἀνθυπασπιστοῦ) εἰς τοὺς Συνταξιούχους ἐνωμοτάρχας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἰδιοκτητῶν ἐξ ἀδιαιρέτου Ἀθηνῶν, αἰτουμένων ἄρσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 20924)256 τῆς 1.4.1961 διαταγῆς τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Ὑπουργ. Συγκοινωνιῶν καὶ Δημ. Ἔργων, δι’ ἧς ἀνατρέπονται αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 22 τοῦ

Γ.Ο.Κ.

Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Δ. Παπαμιχαλόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης Γυθείου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 3662)1957 παρὰ τῆς διοικήσεως Τραπέζης Ἑλλάδος. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Δ. Παπαμιχαλόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Σκάλας Λακωνίας, αἰτουμένων σύνδεσιν δικτύου Ἠλεκτρικοῦ ρεύματος Σκάλας Λακωνίας μὲ ὑποσταθμὸν Σπάρτης. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Σωματείων ὁδηγῶν καὶ εἰσπρακτόρων Λεωφορείων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, αἰτουμένων βελτίωσιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν μελῶν των, ἔνταξιν αὐτῶν εἰς τὰ ΚΤΕΛ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Κρήτης, αἰτουμένης καθορισμὸν τῆς συντάξεως τῶν μελῶν της εἰς τὸ ὕψος τῆς συντάξεως ἀναπήρου πολέμου, ἔχοντος ἀναπηρίαν 40% κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ προσωπικοῦ Ἐθνοτραπέζης Καλαμῶν, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ παρὰ τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 3662)57 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἀγροτικῆς τάξεως τοῦ Νομοῦ Λασηθίου, αἰτουμένης ἐφαρμογὴν χρεωστασίου διὰ τὰ πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. χρέη της, τὴν προστασίαν τῶν Γεωργικῶν καὶ κτηνοτροφικῶν προϊόντων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Καλλιδόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου ἐργαζομένων φοιτητῶν — σπουδαστῶν, διαμαρτυρομένου διὰ τὰς ἐκνόμους ἐνεργείας τῆς Ε.Κ.Ο.Φ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§6Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀδιαθετῶν Πρόεδρος τῆς Ε.Δ.Α., δι’ ἐπιστολῆς του πρὸς τὸ Προεδρεῖον, διεμαρτυρήθη διὰ τὴν κακοποίησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Μπρακατσούλα, ὑπὸ Ἀστυνομικῶν Ὀργάνων, ἐν πλήρει μεσημβρίᾳ, ἐν μέσῳ τῆς Πλατείας Συντάγματος καὶ ἐζήτησεν, ὅπως τὸ ζήτημα τοῦτο ἀχθῇ πρὸς συζήτησιν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Σήμερον, ὅμως, διεμηνύσατε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δέχεται τὴν συζήτησιν αὐτήν. Αὐτὸ εἶναι σαφεστάτη παραβίασις τοῦ Κανονισμοῦ. Βεβαίως, εἰς κανένα σημεῖον τοῦ Κανονισμοῦ δὲν ἀναγράφεται ἡ διαδικασία πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ὡς γνωστὸν ὅμως, τὸ Σύνταγμα καὶ οἱ Κανονισμοὶ ἀκολουθοῦν, βεβαίως, τὰ γραπτὰ κείμενα, ἀλλὰ ἀκολουθοῦν, ὅπως συμβαίνει εἰς τὴν Ἀγγλίαν κατὰ τὰ ¾ καὶ τὰ Κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα. Εἰδικῶς μὲ τὴν βραδεῖαν γραφειοκρατικὴν λειτουργίαν τῆς Βουλῆς, λόγῳ τοῦ πεπαλαιωμένου Κανονισμοῦ, δὲν ἐπιτρέπεται ἐγκαίρως νὰ πληροφορῆται τὸ Σῶμα ἐπὶ ἐπειγόντων θεμάτων, ὅπως εἶναι ἐπὶ παραδείγματι τὸ θέμα περὶ λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Δι’ αὐτὸ καθιερώθη διὰ παγίας τακτικῆς ἡ συζήτησις ἐπειγόντων θεμάτων πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Δὲν πρόκειται περὶ παραχωρήσεως ἐξαρτωμένης ἀπὸ τὴν αὐθαίρετον κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ περὶ ὑποχρεώσεως, ἡ ὁποία ἔχει καθιερωθῆ καὶ βάσει τῆς ὁποίας θὰ ἔπρεπε νὰ δεχθῇ τὴν συζήτησιν. Ὁ βουλευτὴς κ. Μπρακατσούλας, ὑπέστη τοιαῦτα πλήγματα ὑπὸ κατονομασθέντων Ἀστυνομικῶν Ὀργάνων, ὥστε εὑρίσκεται εἰς τὸ Νοσοκομεῖον. Καὶ αὐτὸ ἔρχεται ὡς μία σταγὼν εἰς τὴν σειρὰν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς βάρος τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἰδίως τῆς Ε.Δ.Α. ὅπως καὶ τῶν ἄλλων Κομμάτων, εἴτε διὰ βιαιοπραγιῶν ὑπὸ αὐτῶν τούτων τῶν Ἀστυνομικῶν Ὀργάνων, εἴτε ὑπὸ πολιτῶν τῇ ἀνοχῇ τῶν Ὀργάνων τῆς Τάξεως. Ἐνόμισα, ὅτι ἀπὸ εὐαισθησίαν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐδέχετο τὴν συζήτησιν, ὅταν βουλευταὶ δέρωνται. Δι’ αὐτό, νομίζω, ὅτι διὰ τῆς ἰδικῆς σας ἀρνήσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς μὴ ἐπιμονῆς σας νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν τὸ θέμα, παραβιάζετε μίαν καθιερωμένην ἀρχήν. Ἄλλως τε ἔχει κατονομασθῆ καὶ ὁ δράστης τῆς ἐπιθέσεως καὶ ὑπάρχουν καὶ φωτογραφίαι ...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἡλιοῦ, παρακαλῶ μὴ εἰσέρχεσθε εἰς τὸ οὐσιαστικὸν θέμα. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅμως, καθ’ ὃ μέρος ἔχω ἁρμοδιότητα. Μὲ καταπλήσσει ἡ ἑρμηνεία πού, δίδεται σήμερον, ὅτι ἀποτελεῖ ἔθιμον ἢ δικαίωμα τὸ νὰ λαμβάνετε τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ δὴ πρὸ πάσης συνεννοήσεως. Ὁσάκις ἐγένετο τοῦτο καὶ ὁσάκις ἐζητήθη, ἐδήλωσα ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης καὶ πιστεύω, ὅτι εἶναι ἀναγεγραμμένα εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι ἡ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησις, ἀποτελεῖ παρέκκλισιν τοῦ Κανονισμοῦ, δι’ ἣν ἀπαιτεῖται ἡ συμφωνία τριῶν παραγόντων, τοῦ αἰτοῦντος, τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Προεδρείου. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἐὰν οἱ τρεῖς αὐτοὶ παράγοντες δὲν συμφωνήσουν νὰ παραβιασθῇ ὁ Κανονισμός. Αὐτὸ ἐλέχθη ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς, δὲν εἶναι μόνον, διότι ἀπαιτεῖται ἡ προστασία τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἡ λειτουργία τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ εἶναι καὶ πρακτικῶς ἀδύνατον, ἐὰν δὲν συμφωνῇ ἡ Κυβέρνησις ἢ ἐὰν δὲν συμφωνῇ τὸ Προεδρεῖον νὰ ἀσκηθῇ ἔλεγχος παρὰ τὸν Κανονισμὸν καὶ ἐξ ὑφαρπαγῆς. Μετεχειρίσθητε καὶ τὴν λέξιν, ὅτι εἶναι ἄσκησις ἐλέγχου. Πῶς θὰ ἀσκήσητε ἔλεγχον, ἐὰν δὲν γνωρίζῃ τοῦτο προηγουμένως ἡ Κυβέρνησις, ἢ ἐὰν δὲν θέλῃ, ἢ ἐὰν δὲν εἶναι ἑτοίμη καὶ δὲν ἔχουν εἰδοποιηθῆ καὶ οἱ ὑπόλοιποι συνάδελφοι καὶ τὰ λοιπὰ Κόμματα; Ἐὰν δὲν τηρηθοῦν αὐταὶ αἱ προϋποθέσεις θὰ ἠδύνατο, ἴσως, νὰ γίνῃ καὶ ἡ σκέψις, ὅτι πρόκειται περὶ συμπαιγνίας. Ὁ θεσμὸς τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως δὲν εἶναι τυχαῖον γεγονός, ἀλλὰ προϊὸν μακρᾶς πείρας ἐκ τῆς λειτουργίας τοῦ πολιτεύματος καὶ τοῦ Κοινοβουλίου. Συνεπῶς, οὐδέποτε ἐγένετο παραβίασις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ δύναμαι νὰ εἴπω, δὲν θὰ γίνῃ, οὔτε ἀποτελεῖ ἐθιμικὸν δικαίωμα ἀποκλειστικὰ ἑνὸς καὶ μόνον βουλευτοῦ ἢ Κόμματος, νὰ φέρῃ εἰς συζήτησιν ἕνα θέμα πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Αὐτὸ ὡς ζήτημα ἀρχῆς, τὸ ἀποκρούω. Οὐδέποτε, εἰς οἱανδήποτε Βουλὴν τοῦ κόσμου, εἴτε ἐντεῦθεν, εἴτε ἐκεῖθεν τοῦ παραπετάσματος, συνέβη νὰ ἐγείρεται εἷς βουλευτὴς καὶ νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον, διότι οὕτω τὸ θέλει. Αὐτό, λοιπόν, ἀποκλείεται. Εἰς τὴν πρόθεσίν μου ἦτο νὰ μεσολαβήσω παρὰ τῇ Κυβερνήσει, ὅπως διὰ τελευταίαν φορὰν σᾶς δώσω τὸν λόγον καὶ λάβει αὕτη θέσιν ἐπὶ τοῦ θέματος πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ συναινέσῃ ἡ πλειοψηφία καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ δοθῇ ὁ λόγος ἀφοῦ προηγουμένως τεθοῦν πλέον τὰ ὅρια, αὐτοῦ τοῦ περιφήμου θέματος πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀλλὰ ἤδη μετὰ τὴν ἐσφαλμένην τοποθέτησιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε καὶ ἡ ὁποία μέχρι τοῦδε οὔτε γραπτῶς, οὔτε προφορικῶς ἔγινε παραδεκτή, οὔτε ἐφηρμόσθη, εἶμαι διστακτικός.

§8Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, φύλαξ τῶν ἐθίμων καὶ τῶν παραδόσεων τοῦ Κοινοβουλίου κατ’ ἐξοχὴν εἶσθε ὑμεῖς καὶ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς ἐγκρίσεως τῆς Βουλῆς — ὄχι πάντοτε, διότι, εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ λάβετε ἀπόφασιν μόνος — εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφασίσητε τὴν παρέκκλισιν ἀπὸ τὰ αὐστηρῶς τεθειμένα εἰς τὸν Κανονισμόν. Ἀλλὰ καὶ τὴν παρέκκλισιν δύνασθε νὰ ἀποφασίσητε μόνον καθ’ ὃ μέτρον αὕτη βασίζεται ἐπὶ ὡρισμένων προηγουμένων τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν οὕτως εἰπεῖν, νομολογίαν. Ἀσχέτως τῆς διαθέσεως τὴν ὁποίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐξεδηλώσατε, ὅπως γίνει συζήτησις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι ἡ συζήτησις αὐτή, δὲν εἶναι συνάρτησις μόνον τῆς διαθέσεως, ἡ ὁποία διέπει ὑμᾶς ἀπέναντι τοῦ Κόμματος τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ὅπως λάβῃ τὸν λόγον διὰ τοῦ ἐκπροσώπου του πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀλλὰ εἶναι συνάρτησις καὶ ἑνὸς ἄλλου παράγοντος, τὸν ὁποῖον ἄλλωστε καὶ σεῖς δι’ ἑνὸς ἀρκετὰ σαφοῦς ὑπαινιγμοῦ ἐσημειώσατε. Πρέπει καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶναι διατεθειμένη νὰ δεχθῇ ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ἐρώτησιν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Δὲν νομίζω, ὅτι ὅταν σημειοῦται εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς οἱονδήποτε σημεῖον τῆς Ἑλλάδος, ἕνα ἐπεισόδιον, πρέπει ἀμέσως τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἢ τὴν ἑπομένην νὰ ἔρχεται τὸ θέμα πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ καθ’ ὑπέρβασιν ὅλων τῶν κειμένων νὰ ἐγκαλῆται ἡ Κυβέρνησις. Ἐν τῷ προκειμένῳ, καὶ ἂν ἀκόμη ὑπετίθετο, ὅτι θὰ τὸ προέβλεπεν ὁ Κανονισμός, θὰ ἔπρεπε διὰ λόγους οὐσιαστικῶς αὐτονοήτους νὰ ἀναμείνῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἀνάκρισιν, ἡ ὁποία ἤρχισε. Μόνον μετὰ τὸν τερματισμὸν τῆς διεξαγομένης ἀνακρίσεως θὰ εἶναι δυνατὸν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις, ἂν παραστῇ ἀνάγκη νὰ τὰς δώσῃ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ἐδέχθη, οὔτε ἠρνήθη νὰ γίνῃ συζήτησις. Ἁπλούστατα, εἶπε τοῦτο: Ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν διεξάγεται μία δικαστικὴ ἀνάκρισις. Δεύτερον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, διὰ πᾶν ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον σημειοῦται ἐν Ἑλλάδι, νὰ ἀνατρέπεται ἡ Ἡμερησία Διάταξις, ἢ ἐν πάσῃ περιπτώσει, νὰ ἐκτοπίζεται καὶ νὰ συμπιέζεται, διὰ νὰ γίνεται μία συζήτησις πρὸ αὐτῆς, ἐγκαλουμένης τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι διατεθειμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐγκαλῆται διὰ πᾶν, ὅ,τι συμβαίνει ἐν Ἑλλάδι, διότι, ἁπλούστατα, πρέπει προηγουμένως νὰ ἐξακριβωθῇ ἂν κἄτι τὸ ὁποῖον συνέβη συνδέεται μὲ ὑπαιτιότητα ὀργάνων τῆς Κυβερνήσεως ἢ ὄχι. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς δὲν γνωρίζουν ἀκόμη πῶς ἐσημειώθη τὸ ἐπεισόδιον, οὔτε ἔχουν δικαίωμα νὰ γνωρίζουν, ἐφ’ ὅσον ἡ δικαστικὴ ἐξουσία ἔχει ἐπιληφθῆ τοῦ θέματος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ δώσω.

§9Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, πρῶτον, ὅτι, τόσον ἡ Κυβέρνησις, ὅσον καὶ τὸ Προεδρεῖον, παρεισήγαγεν ἀντιλήψεις τοῦ ἰδιωτικοῦ δικαίου περὶ συμπτώσεως βουλήσεων καὶ συμβάσεων διὰ συζητήσεις τῆς Βουλῆς. Αἱ συζητήσεις τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαρτῶνται, οὔτε ἀπὸ τὴν ὑψηλόφρονα εὐμένειαν καὶ συγκατάβασιν, οὔτε ἀπὸ τὴν ἐλεημοσύνην κανενὸς ἄλλου. Διαγράφονται ἀπὸ κανόνας, εἴτε γραπτούς, εἴτε ἀγράφους.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχουν ἄγραφοι κανόνες, κ. Ἠλιοῦ.

§11Η. ΗΛΙΟΥ. Καὶ ὅπως δὲν θὰ ἦτο δυνατόν, κ. Πρόεδρε, εἰς ἄσκησιν γραπτῆς ἐπερωτήσεως ἢ ἐρωτήσεως νὰ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις, ξέρετε, δὲν εἶμαι διατεθειμένη ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἐρωτήσεως ἢ ἐπερωτήσεως νὰ ὑποστῶ τὸν ἔλεγχον, καίτοι μὲ τὴν γνωστὴν διαδικασίαν διαφεύγει τὸν ἔλεγχον καὶ ἐπὶ ἐπερωτήσεων καὶ ἐρωτήσεων, αἱ ὁποῖαι, ἐν πάσῃ περιπτώσει, συντόμως θὰ ἔπρεπε νὰ εἰσάγωνται ἐνώπιον τοῦ Σώματος........

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρήγγειλα νὰ καταθέσετε ἐρώτησιν, ἡ ὁποία θὰ ἐφρόντιζα νὰ συζητηθῇ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν. Διατί, λοιπόν, κάμνετε ὑπαινιγμόν, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὰ πράγματα;

§13Η. ΗΛΙΟΥ. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, ἐφ’ ὅσον ἔχει καθιερωθῆ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ παραδόσεως ἑνὸς αἰῶνος ἡ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησις ἐπὶ κατεπειγόντων καὶ ἐξόχως σοβαρῶν θεμάτων, ὅπως μία δολοφονικὴ ἀπόπειρα κατὰ μέλους τοῦ Σώματος, νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις ἑνὸς τοιούτου θέματος ἀποτελεῖ χρέος, καὶ ἂν θέλετε χρέος εὐαισθησίας. Τώρα, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, ἐφέρατε καὶ τὴν διεθνῆ πεῖραν καὶ νομίζω, ὅτι καὶ ἐκεῖ ἠστοχήσατε, ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, ὅταν λέγετε, ὅτι εἰς οὐδεμίαν Βουλὴν γίνονται αὐταὶ αἱ ἐρωτήσεις πρὸ Ἡμερησίας Διατάξεως, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ πρώτη ὥρα ἑκάστης συνεδριάσεως, τῆς κατ’ ἐξοχὴν μητρὸς τῶν Κοινοβουλίων, τῆς Βουλῆς τῶν Κοινοτήτων, καταναλίσκεται εἰς ἐρωτήσεις παντός, οἱουδήποτε βουλευτοῦ, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπὶ παντός, οἱουδήποτε θέματος διεθνοῦς, ἐξωτερικοῦ, ἐσωτερικοῦ, μόλις γενομένου γνωστοῦ πρὸ ὀλίγων λεπτῶν ἢ πρὸς ἑνὸς τετάρτου, διὰ τῶν τελευταίων ἐκδόσεων τῶν ἐφημερίδων. Ἄλλο ζήτημα, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ ἐὰν ἡ χρῆσις, συνοδεύεται καὶ μὲ περιορισμὸν καὶ αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου κἄποτε ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ συζητήσῃ. Δηλαδή, τὸ θέμα τῆς καθιερώσεως μιᾶς συντόμου διατυπώσεως καὶ τῶν ἐρωτήσεων καὶ διεξαγωγῆς τῶν συζητήσεων, ὥστε νὰ ἐπιτρέπεται νὰ συνεχίζωνται κανονικῶς αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Ἑπομένως, ἔχω νὰ παραπονεθῶ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ὅτι, φύλαξ, ὅπως ἀνηγορεύθητε, ἄλλωστε ἐγὼ πρῶτος ὡμίλησα περὶ αὐτοῦ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως, φύλαξ τῶν ἐθίμων καὶ παραδόσεων, ὅπως ἀνηγορεύθητε ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, σεῖς, δὲν ἐτηρήσατε τὸν ἄγραφον Κανονισμόν. Ὁπωσδήποτε, ἐφ’ ὅσον θέτετε τὸ ζήτημα, δι’ ἐρωτήσεως νὰ συζητηθῇ τὴν Παρασκευήν, ἡ ἐπιστολὴ πρὸς ἡμᾶς τοῦ κ. Προέδρου τῆς Ε.Δ.Α. ἔχει ὅλα τὰ συστατικὰ στοιχεῖα μιᾶς ἐρωτήσεως καὶ διὰ νὰ μὴ παραπεμφθῇ εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας μία ἐρώτησις ἐπὶ τόσον οὐσιώδους, τόσον θεμελιώδους θέματος, παρακαλῶ, ὅπως σύμφωνα μὲ τὴν πρότασίν σας, ἐγγραφῇ διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§14Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς θὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις μετὰ τὴν λῆξιν τῆς δικαστικῆς ἐρεύνης. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν θὰ ἔχῃ λήξει τὴν Παρασκευὴν ἡ δικαστικὴ ἐπὶ τοῦ θέματος ἀνάκρισις.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, θὰ τὴν ἐγγράψω, ἡ Κυβέρνησις θὰ πράξῃ ὅ,τι νομίζει.

§16Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν μποροῦν νὰ τηροῦνται εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Κάποτε ἔρχεται ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, συνεπικουρούμενος καὶ ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ λέγει, μὴ κάμνετε συζήτησιν, θὰ μετανοήσετε καὶ ἀπαγγέλλει καταδίκας καὶ ἐνοχὰς ἐπὶ διαφόρων ἐπεισοδίων καὶ ζητημάτων, σὰν νὰ εἶναι δικαστὴς καὶ ἔρχεται κατόπιν ἡ δικαστικὴ ἐξουσία καὶ δίδει ἠχηρὰς διαψεύσεις, διὰ νὰ μὴ χρησιμοποιήσω μὴ κοινοβουλευτικὸν ὅρον, εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅταν αὐτὰ ἀφοροῦν εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν. Τώρα ποὺ πρόκειται περὶ εὐθυνῶν αὐτοῦ τοῦ ἰδίου, τῶν ὀργάνων του, ἀποδεικνυομένων διὰ φωτογραφιῶν, κ. Πρόεδρε, —τί τὰ θέλετε, ἐδῶ βοοῦν τὰ πράγματα,— δολοφονικὴ ἀπόπειρα παρ’ ἀστυνομικοῦ ὀργάνου τοῦ Ι.Δ.Θ. Ἀρχιφύλακος... (φωναὶ ὤ, ὤ)... τώρα λέγομεν ὅτι θὰ ἀποφανθῇ ἡ Δικαιοσύνη. Ἐὰν αὐτὸ ἦτο γενικὸς κανών, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τύχῃ ἐκτιμήσεως ἡ ἀντίρρησις τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ μονοπλεύρως ἐξεταζομένη, δὲν ἀποτελεῖ παρὰ μίαν ὑπεκφυγήν, διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ὁ ἔλεγχος καὶ ἡ αὐστηρὰ καταδίκη, ἐνεργειῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συντελέσουν εἰς τὸν ὁμαλὸν πολιτικὸν βίον καὶ τὴν ὁμαλὴν διεξαγωγὴν τῶν μελλουσῶν ἐκλογῶν, αἱ ὁποῖαι ἑτοιμάζονται ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας.

§17Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως;

§19Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Εἶναι θέμα ἀρχῆς καὶ Κανονισμοῦ καὶ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ μὴ λάβωμεν θέσιν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ οἱ κ. Ἀρχηγοί; Ἁπλῶς ἐρώτησις εἶναι, κ. Γαληνέ. Δὲν θέλω, σεῖς, ἐκπρόσωπος Κόμματος νὰ ἐπιμείνετε. Μὴ ἐπιμένετε, ἐξασθενίζει τὸ θέμα ὅταν ὁμιλοῦν πολλοὶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§21Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Παρακαλῶ, νὰ ἀκούσετε πρῶτα, τί θέλω νὰ εἴπω.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅ,τι καὶ νὰ εἴπετε, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λάβετε τὸν λόγον. Δὲν εἶναι πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Δὲν ἐζητήσατε τὸν λόγον. Πῶς θὰ τὸν λάβετε;

§23Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Μοῦ κάμνει κατάπληξιν ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον θέλετε νὰ μοῦ ἀπαγορεύσετε νὰ ἀναπτύξω τὴν ἄποψίν μου. Κατ’ ἀρχήν, νομίζω, ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ἀκούσετε τί θέλω νὰ εἴπω ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λάβω τὸν λόγον. Σᾶς ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως;

§25Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Νομίζω, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ γίνεται ἡ συζήτησις.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔφερε μίαν ἐπιστολὴν ὁ κ. Ἠλιοῦ. Εἴθισται εἰς αὐτὰ τὰ θέματα, τὰ ἀφορῶντα εἰς εἰδικὰς περιπτώσεις οἱ ἄλλοι Ἀρχηγοὶ νὰ μὴ λαμβάνουν τὸν λόγον. Εἶναι ἔθιμον.

§27Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ἀκριβῶς θέλω νὰ εἴπω τὰς ἀπόψεις μου, διότι πιθανώτατα νὰ δικαιολογήσω ὑμᾶς, διότι αὐτὸ ἀκριβῶς ἐσκόπευον νὰ κάμω. Ἡ ἰδική σας ἄποψις, ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, εἶναι, καὶ συμφωνοῦμεν μὲ τὴν ἄποψίν σας, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἄνευ συγκαταθέσεως καὶ τῶν δύο μερῶν νὰ γίνῃ συζήτησις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου θέματος, διαφωνοῦμεν μὲ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἡ συζήτησις καὶ ὁ ἔλεγχος δὲν ἐζητήθη περὶ τοῦ ἐὰν ἐξυλοκοπήθη ἢ ὄχι ὁ βουλευτής, ἀλλὰ περὶ τοῦ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εὐθύνεται διὰ τὴν πρᾶξιν αὐτήν. Ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ θὰ ἐπιβάλῃ κυρώσεις ἐναντίον τοῦ παρεκτραπέντος ὀργάνου, ἂν ἀποδειχθῇ ἡ παρεκτροπή. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὸ Σῶμα εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐντέλεται παρομοίας ἀσχημίας ἢ ἀγνοεῖ; Ἡ ὑπόθεσις θὰ εἶχεν λήξει, ἐὰν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἀσφαλείας κ. Ὑπουργὸς προέβαινε εἰς μίαν δήλωσιν πρὸς τὸ Σῶμα, ὅτι οὐδεμίαν παρομοίαν ἐντολὴν ἔδωσε καὶ ὅτι τυχὸν ἀπόδειξις τῆς ἐνοχῆς τοῦ ὀργάνου, θὰ ἐπιβάλῃ τὰς ἐκ τοῦ νόμου αὐστηροτάτας κυρώσεις. Ἐὰν τοῦτο ἐγένετο ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, οὐδεμία ἀνάγκη συζητήσεως ὑπάρχει. Ἐλέγχεται ἡ Κυβέρνησις, διότι πιθανολογεῖται καὶ εἰκάζεται μὲ βασίμους ὑπονοίας, ὅτι ἡ ἰδία ἐντέλεται τὰς ἐνεργείας αὐτὰς τῶν ὀργάνων της. Ἐπ’ αὐτοῦ, νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ νὰ λήξῃ σήμερον, διότι ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ τιμωρήσῃ τὸ ὄργανον ἀποδεικνυομένης τῆς ἐνοχῆς του (δὲν ἠκούσθη)......

§28Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἠδίκουν τὴν νοημοσύνην τοῦ κ. συναδέλφου, ἐὰν προέβαινον εἰς μίαν δήλωσιν, ἡ ὁποία θὰ εἶχε τὴν ἔννοιαν, ὅτι εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, ἐκτροπὴ τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως θὰ τυγχάνῃ πατάξεως καὶ τῆς δεούσης κυρώσεως. Αὐτὸ εἶναι αὐτονόητον καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ δήλωσις εἶναι περιττή.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Δ. Γιαχνῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως, σχετικῶς μὲ τὴν συγχώνευσιν τοῦ Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας Μεταλλευτῶν Σερίφου εἰς τὸ Ι.Κ.Α.

§30Δ. ΓΙΑΧΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1956 τὸ Ταμεῖον Μεταλλευτῶν ἔχει συγχωνευθῆ μὲ τὸ Ι.Κ.Α. Δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας περιελήφθησαν εἰς τὴν ἀσφάλισιν κατὰ τῆς ἀσθενείας καὶ οἱ συνταξιοῦχοι τοῦ Ταμείου αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1950. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐργάζονται ὑπὸ σκληρὰς καὶ δυσμενεῖς συνθήκας μέσα στὰ βάθη τῆς γῆς καὶ εἶναι κλάδος ἐργαζομένων ποὺ ἔχει τὰ περισσότερα ἐργατικὰ ἀτυχήματα, ἐνῷ ἀμείβεται μὲ μόνον τὰ βασικὰ κατώτατα ἡμερομίσθια. Ἐνῷ, λοιπόν, συνεχωνεύθη τὸ ταμεῖον των εἰς τὸ Ι.Κ.Α., ἐν τούτοις ὡρισμέναι περιοχαὶ τῆς χώρας ποὺ ἐργάζονται μεταλλευταί, δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ συγκεκριμένως οἱ μεταλλευταὶ Σερίφου, περὶ τῶν ὁποίων καὶ ἡ ἐρώτησις. Εἰς τὰ ἐπανειλημμένα αἰτήματά των, ὑπομνήματα καὶ διαμαρτυρίας, τὸ Ὑπουργεῖον ἀπαντᾷ, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐργαζομένων εἶναι μικρὸς καὶ τὸ ἵδρυμα θὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ τὴν δημιουργίαν ἰατρικῶν παραρτημάτων. Ἀλλὰ ὁ σκοπὸς τοῦ Ι.Κ.Α. εἶναι κοινωνικὸς καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν ἡ ἀσφάλισις τοῦ ἱδρύματος δὲν ἔχει ἐπεκταθῆ εἰς ἕν χωρίον τῆς Ἀττικῆς, τοῦτο δὲν ἔχει καὶ μεγάλην σημασίαν, διότι ὁ ἀσθενὴς εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφερθῇ εἰς Ἀθήνας, ἐνῷ ἀπὸ τὴν Σέριφον θὰ ἀπαιτηθοῦν πολλαὶ ὧραι διὰ νὰ μεταφερθῇ ἀσθενὴς εἰς τὴν πλησιεστέραν νῆσον καὶ ἡ ὕπαρξις κλάδου ἀσθενείας τοῦ Ι.Κ.Α. εἰς τὰς νήσους καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν Σέριφον εἶναι καὶ δίκαιον καὶ ἐπιβάλλεται. Ἡ ἐπέκτασις τοῦ κλάδου ἀσθενείας τοῦ Ι.Κ.Α. δὲν θὰ ἐξυπηρετήσῃ μόνον τοὺς ἐργαζομένους μεταλλευτάς, ἀλλὰ ὁλόκληρον τὸν πληθυσμὸν τῆς νήσου καὶ εἶναι κοινωνικὴ ἀνάγκη. Δὲν εὐσταθεῖ, ὅμως, κ. Πρόεδρε, καὶ ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς ἡ ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, διότι 350 εἶναι οἱ ἐργαζόμενοι μεταλλωρύχοι εἰς τὴν νῆσον Σέριφον, ἄλλοι δὲ 150 εἶναι συνταξιοῦχοι, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως. Νομίζω δέ, ὅτι ἡ νῆσος Σέριφος, ἡ ὁποία ἔχει ἀπὸ τὰ παλαιότερα μεταλλεῖα τῆς Χώρας μας, εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς αὐτὴν ἡ ἰατροφαρμακευτικὴ περίθαλψις, ὅπως καὶ ἡ συγχώνευσις τοῦ ὑποτυπώδους Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας Μεταλλευτῶν Σερίφου εἰς τὸ Ι.Κ.Α.

§31Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριοι συνάδελφοι, δύο εἶναι τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνακύψει διὰ τὴν νῆσον Σέριφον. Τὸ πρῶτον ἀφορᾷ τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως διὰ τοὺς 280 μεταλλωρύχους τοὺς ἐργαζομένους εἰς τὰ ἐκεῖ μεταλλεῖα, ἡ ὁποία δὲν ἔχει συντελεσθῆ, διότι ἡ Σέριφος εὑρίσκεται μακρὰν τῆς ἀκτῖνος δράσεως τοῦ Ι.Κ.Α., καὶ ἡ ἐπέκτασις αὐτὴ εἶχε θεωρηθῆ ἀντιοικονομική. Ἀνεξαρτήτως, ὅμως τούτων, συνεστήσαμεν εἰς τὸ Ι.Κ.Α. νὰ καταβάλῃ προσπαθείας, ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὸ ὑφιστάμενον Ταμεῖον Ἀλληλοβοηθείας, διὰ τὴν ἐπέκτασιν. Ἀλλά, ἀνέκυψε καὶ ἄλλον ἐμπόδιον, ἡ ἔλλειψις φαρμακείου. Τὰ δύο αὐτὰ ζητήματα, διὰ τὰ ὁποῖα κατ’ ἐπανάληψιν ἐξεδήλωσαν ἐνδιαφέρον οἱ βουλευταὶ τῆς περιοχῆς καὶ μόλις χθὲς ἡ ἀφιχθεῖσα πρὸς τοῦτο Ἐπιτροπὴ τῶν μεταλλωρύχων, πρόκειται νὰ ἀντιμετωπισθοῦν. Διότι, ὁ ψηφισθεὶς νόμος «περὶ ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων», καθιστᾷ δυνατὴν τὴν συνεργασίαν τοῦ Ι.Κ.Α. μετὰ τῶν Ἀγροτικῶν Ἰατρείων, ὡς καὶ τὴν σύστασιν μικροῦ φαρμακείου ἐλεγχομένου ὑπὸ τοῦ ἰατροῦ. Ἐλπίζω, μετὰ τρίμηνον, νὰ ἔχῃ τακτοποιηθῆ τὸ θέμα τῆς Σερίφου, ὡς καὶ ἄλλων τινῶν περιοχῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἐργάζονται μεταλλωρύχοι, ἀποκεκομμένης τῆς ἀκτῖνος δράσεως τοῦ Ι.Κ.Α. Ἐλπίζω, ὡς εἶπον, ἡ ὅλη ὑπόθεσις νὰ τερματισθῇ συντόμως, ὥστε νὰ προστατευθοῦν οἱ ἐργάται τῶν ἐκεῖ μεταλλείων, πρᾶγμα ἄλλωστε, τὸ ὁποῖον κατέστησα γνωστὸν καὶ εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους, οἱ ὁποῖοι μὲ ἐπεσκέφθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§32Κ. ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κρατοῦμεν ὑπὸ σημείωσιν τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ θέλομεν νὰ πιστεύωμεν, ὅτι συντόμως θὰ γίνουν πράξεις, ὥστε νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ δίκαιον αἴτημα τῶν ἐργαζομένων.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Δραγονέτης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ποῖα μέτρα πρόκειται νὰ ληφθοῦν, ὥστε νὰ μὴ ἀμείβωνται ὡς ἀνειδίκευτοι ἐργάται, ἐργαζόμενοι ὡς τοιοῦτοι ἐπὶ μακρὸν χρόνον.

§34Ι. ΔΡΑΓΟΝΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκ διαμαρτυριῶν σημαντικῆς κατηγορίας ἐργαζομένων, οἱ ὁποῖοι προσλαμβάνονται ὡς ἀνειδίκευτοι ἐργάται καὶ ὑπηρετοῦν ἐπὶ μακρὸν χρονικὸν διάστημα, λαμβάνω τὸν λόγον διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὸ δίκαιον αἴτημα τῆς κατηγορίας τῶν ἐργαζομένων αὐτῶν, ὥστε νὰ σταματήσῃ ἡ κατάστασις τῆς ἀμοι-6ῆς των ἐπ’ ἀόριστον ὡς ἀνειδικεύτων, καὶ ἡ ὁποία εὐλόγως προκαλεῖ τὰς διαμαρτυρίας των. Δικαίως, ζητοῦν τὸν χρονικὸν περιορισμὸν εἰς τὸ ἡμερομίσθιον τοῦ ἀνειδικεύτου. Πρέπει δὲ νὰ τονισθῇ ἰδιαιτέρως, ὅτι προπολεμικῶς τὸ χρονικὸν ὅριον ἦτο ἑνὸς μόνον ἔτους, ἐν συνεχείᾳ οἱ ἐργαζόμενοι ἐλάμβανον ἡμερομίσθια εἰδικευμένου ἐργάτου. Ἐρωτῶ, λοιπόν, τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐργασίας, πῶς σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ μάλιστα συντόμως τὸ θέμα αὐτὸ τῶν ἀνειδικεύτων ἐργατῶν;

§35Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Συνηγορῶ, κ. Πρόεδρε, καὶ ἐγώ, ὑπὲρ τοῦ δικαίου αἰτήματος τῆς κατηγορίας αὐτῆς τῶν ἐργαζομένων, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ σύντομον λύσιν εἰς τὸ θέμα αὐτό.

§36Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργ.). Κύριοι συνάδελφοι, πράγματι, μεταξὺ τῶν ἑκατοντάδων χιλιάδων ἐργαζομένων, ἕνα σημαντικὸν ποσοστὸν ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ ἀνειδικεύτους ἐργάτας. Ἡ τεχνικὴ εἰδίκευσις καὶ ἡ μακρὰ προϋπηρεσία, καθὼς καὶ ἡ παραγωγικότης, εἶναι τὰ τρία στοιχεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἑκάστοτε στηρίζεται ἡ βελτιωμένη ἀμοιβὴ τῆς ἐργασίας. Εἰδικαὶ συλλογικαὶ συμβάσεις, ἓν ἀπὸ τὰ ἑκάστοτε θέματα, τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζουν, εἶναι καὶ τὸ θέμα τῆς προσαρμογῆς αὐτῶν τῶν ἀμοιβῶν, ἰδίως ἐκείνων ποὺ ἀφοροῦν τοὺς ἀνειδικεύτους ἐργάτας, κατόπιν ὡρισμένου χρόνου ὑπηρεσίας. Παρὰ ταῦτα, μέχρι σήμερον, δὲν ἔχει ὁλοκληρωθῆ ἡ προσπάθεια αὐτὴ καὶ δὲν ἔχει ὁλοκληρωθῆ, διότι εὑρισκόμεθα εἰς μίαν περίοδον τεχνολογικῶν ἐξελίξεων καὶ πολλαὶ εἰδικεύσεις, λόγῳ ἀλλαγῆς μεθόδων παραγωγῆς, λόγῳ ἀνατροπῆς τῶν παλαιῶν παραγωγικῶν μεθόδων, δέχονται μίαν προσαρμογὴν καὶ ἡ προσαρμογὴ αὐτὴ ἀκολουθεῖται ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς καὶ γίνεται ἡ ἔνταξις τῶν ἐργατῶν εἰς διαφόρους κλάδους τεχνικῆς εἰδικεύσεως καί, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, ἔχει συντελεσθῆ ἕνα σημαντικὸν βῆμα. Πάντως, πράγματι, ὑστεροῦμεν εἰς τὸ νὰ περιλάβωμεν τὸ σύνολον τῶν ἀνειδικεύτων ἐργατῶν πάσης φύσεως καί, πέραν αὐτοῦ, τὸ νὰ προωθῆται ἡ ἐν γένει ἄνοδος τοῦ εἰσοδήματος αὐτῶν τῶν ἐργατῶν διὰ τῶν Συλλογικῶν Συμβάσεων, ποὺ προανέφερα, δεδομένου, ὅτι ὑφίσταται πάντοτε τὸ κατώτατον ὅριον ἡμερομισθίου, δὲν ἔχομεν, παρὰ τὴν γενικωτέραν προώθησιν τῶν ἡμερομισθίων μὲ τὰς ἑκάστοτε Συλλογικὰς Συμβάσεις. Καί, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας καταβάλλει πᾶσαν προσπάθειαν καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τοὺς ἐλέγχους, οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦνται εἰς τὰ ἐργοστάσια, ἀναζητοῦμεν ἐργάτας, ποὺ νὰ ἔχουν μακρὰν προϋπηρεσίαν καὶ ἐκ τοῦ χρόνου προϋπηρεσίας αὐτῶν τῶν ἐργατῶν, νὰ τοὺς προωθοῦμεν πρὸς τοὺς κλάδους τῆς τεχνικῆς εἰδικεύσεως, διὰ νὰ λαμβάνουν καλλιτέραν ἀμοιβήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ προσπάθεια τοῦ Ὑπουργείου. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι σὺν τῷ χρόνῳ, μὲ τὰς Συλλογικὰς Συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος ἀνανεοῦνται, θὰ καταστῇ δυνατόν, ὥστε νὰ δοθῇ ρυθμὸς ταχύτερος εἰς τὴν προώθησιν τῶν ἀνειδικεύτων ἐργατῶν πρὸς τὴν εἰδίκευσιν καὶ τὴν ἀνάλογον ἀμοιβήν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαδημητρίου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας διὰ τὰς αὐθαιρεσίας τοῦ Προέδρου τοῦ 5ου ΚΤΕΛ εἰς βάρος τῶν εἰς αὐτὸ ἐργαζομένων κλπ.

§38Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ ὁδηγοὶ καὶ οἱ εἰσπράκτορες τοῦ 5ου ΚΤΕΛ Πειραιῶς, παραπονοῦνται διὰ σωρείαν αὐθαιρεσιῶν τοῦ Προέδρου τοῦ 5ου ΚΤΕΛ καί, συγκεκριμένως, ὅτι ἀφαιρεῖ σημειώματα, διώκει συνδικαλιστικὰ στελέχη, ἀπαγορεύει τὴν εἴσπραξιν τῶν συνδρομῶν καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν σέβεται οὔτε τὰ συνταγματικά, οὔτε τὰ λεγόμενα δικαιώματα τῶν ἐργαζομένων. Δικαία εἶναι ἡ ἀπαίτησις τῶν ἐργαζομένων νὰ ἐπέμβῃ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας καὶ εἰδικώτερα ἡ Ἐπιθεώρησις Ἐργασίας καὶ θὰ ἠθέλαμεν νὰ πληροφορηθῶμεν πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἀντιμετωπίζει τὰς αὐθαιρεσίας αὐτὰς τοῦ Προέδρου τοῦ 5ου ΚΤΕΛ, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖ δικτατορικὴν ἐξουσίαν, παράνομον καὶ ἀντισυνταγματικήν, εἰς βάρος τῶν ἐργαζομένων.

§39Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε συνάδελφε, ἑκάστοτε, ὁσάκις εἴτε οἴκοθεν ἤθελε περιέλθει εἰς γνῶσιν τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας ἀπὸ τὰς Ὑπηρεσίας, ἢ κατόπιν καταγγελίας δι’ οἱανδήποτε παράβασιν κατὰ τὴν ἄσκησιν συνδικαλιστικῆς δραστηριότητος, τὸ Ὑπουργεῖον παρεμβαίνει πάντοτε. Πάντως, αἱ ἑκάστοτε παραβάσεις δὲν εἶναι τόσον πολλαί, οὔτε τόσον σκληραί, ὅσον φαίνονται, διότι, ὁσάκις κατηγγέλθη, ὅτι ἀφῃρέθησαν σημειώματα ἐργασίας, ἡ σχετικὴ ἔρευνα ἀπέδειξεν, ὅτι πρόκειται περὶ μεμονωμένων περιπτώσεων, αἱ ὁποῖαι κυρίως ὀφείλονται εἰς προστριβὰς μεταξὺ τῶν ἐνδιαφερομένων μισθωτῶν καὶ τοῦ ἐργοδότου καὶ τὰ πράγματα, κατὰ τὸ δυνατόν, λόγῳ παρεμβάσεως τῆς Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας, ἀποκαθίστανται. Εἰδικῶς διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ 5ου ΚΤΕΛ, διεπιστώθη τοῦτο, ὅτι ἡ ἐν γένει διοίκησις τοῦ ΚΤΕΛ θέτει πράγματι κἄποιον φραγμὸν εἰς τὰς συνδικαλιστικὰς ἐκδηλώσεις κατὰ τὸν χρόνον ἐργασίας, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅμως, δὲν πρόκειται περὶ σοβαρῶν γεγονότων καὶ ἤδη ἀποκατεστάθησαν αἱ σχέσεις μεταξὺ ἐργαζομένων καὶ ἐργοδοτῶν. Ἡ ἰδία τακτικὴ ἀκολουθεῖται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ εἰς τοὺς ἄλλους Ὀργανισμοὺς καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ἔχει ἀποκατασταθῆ μία ὁμόνοια εἰς τὴν ἐν γένει λειτουργίαν τῶν Ὀργανισμῶν καὶ τῶν Ὑπηρεσιῶν, εἰς τὰς ὁποίας ὑπηρετοῦν οἱ μισθωτοί.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀναφο-

ρῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ ἐπερώτησις διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§41Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ διεξαγωγὴ τῆς συζητήσεως ἐπὶ τόσας ἑβδομάδας, κ. συνάδελφοι, ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως περὶ τῆς θέσεως τῆς ἐπαρχίας, ἔχει, ἀναμφισβητήτως, ἐπιβεβαιώσει τὸ καθολικὸν ἐνδιαφέρον διὰ τὰ προβλήματα τῆς ὑπαίθρου. Ἔχει, ἐπὶ πλέον, ἀποβῆ καὶ χρήσιμος ἡ συζήτησις, διότι διεφώτισεν ὅλας τὰς πτυχὰς τῆς καταβαλλομένης προσπαθείας, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ὑπαίθρου εἰς τὸ πλαίσιον τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀναλάβει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τόπου. Διὰ νὰ εἶναι καὶ ἀποδοτική, πρὸς τούτοις, ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία διεξήχθη μέχρι σήμερον, διὰ τὴν συναγωγὴν χρησίμων συμπερασμάτων, εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνουν ὡρισμέναι διαπιστώσεις βασικῶν σημείων, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διαφωνία μεταξὺ τῶν συζητούντων. Καὶ νομίζω, ὅτι πρώτη βασικὴ διαπίστωσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διαφορά, εἶναι ὅτι ἡ χώρα μας καὶ ἡ οἰκονομία μας, ἐτέλει εἰς μεγάλην καθυστέρησιν, κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος εἶχε ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, καὶ ἰδιαιτέρως ἐπὶ τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος. Ἄλλη ἐπίσης διαπίστωσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις, εἶναι, ὅτι ἡ καθυστέρησις, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα, ὑπῆρξε εὐνοϊκωτέρα εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ τὸν ἀγροτικὸν τομέα, μὲ ἀντίκτυπον ἐπὶ τοῦ ἐπιπέδου τῆς ζωῆς τοῦ χωρίου. Συναφής, πρὸς τὰς δύο ταύτας πραγματικότητας, νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ διαπίστωσις, ὅτι ἡ ὑπερνίκησις τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως δὲν εἶναι δυνατὴ ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην. Καὶ μάλιστα εἰς μίαν οἰκονομίαν, ἡ ὁποία ἔχει ὑποστῆ τὴν δοκιμασίαν τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς, τοῦ πολέμου καὶ τοῦ κομμουνιστικοῦ ὀλέθρου, ὅπως ἡ οἰκονομία ἡ ἑλληνική. Νομίζω, ὅτι εἰς τὰς βασικὰς αὐτὰς διαπιστώσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, δύναται νὰ προστεθῇ καὶ τετάρτη, ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἀντιθέτως πρὸς ὅ,τι συνέβαινε εἰς τὸ παρελθόν, ἔχει καταβληθῆ συστηματικὴ προσπάθεια καὶ φροντίς, διὰ τὴν ἐξύψωσιν τοῦ βασικοῦ ἐπιπέδου τῆς ὑπαίθρου καὶ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων τοῦ ἀγρότου, πλησίον τοῦ ὁποίου ἔκυψε μὲ στοργὴν τὸ Κράτος, κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον. Δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1953 ἤρχισε ἡ προσπάθεια, ἡ ὁποία ἐνετάθη κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν. Καὶ πρέπει νὰ προστεθῇ, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν ἡ κατάστασις, τὴν ὁποίαν περιέγραψα προηγουμένως, ἔχει μεταβληθῆ ριζικῶς. Ἐντὸς τοῦ πλαισίου, ἐκείνου, τὸ ὁποῖον διέγραψα καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου φαντάζομαι, ὅλοι θὰ εἴμεθα σύμφωνοι, θὰ πρέπει νὰ συζητηθῇ καὶ νὰ ἐρευνηθῇ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνακινήσει ἡ συζητουμένη ἐπερώτησις. Εἶπα, κ. συνάδελφοι, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν ἔχει καταβληθῆ προσπάθεια ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας. Δὲν θέλω νὰ εἴπω μὲ τοῦτο, ὅτι ἐλύθησαν τὰ προβλήματα τῆς ὑπαίθρου κατὰ τὴν τελευταίαν αὐτὴν περίοδον καὶ ὅτι εὐτυχία ἀνέφελος βασιλεύει εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν. Δύναμαι, ὅμως, νὰ ὑποστηρίξω, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ἐπ’ αὐτοῦ, ὅτι ἡ κατάστασις ἔχει μεταβληθῆ, ὅτι ἡ ζωὴ εἰς τὴν ὕπαιθρον ἔχει ἀλλάξει, ὅτι τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον καὶ τὸ πολιτιστικὸν ἔχει ἀνυψωθῆ. Περὶ τοῦ ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ἀποδώσει, κ. συνάδελφοι, πρωταρχικὴν καὶ ἀπόλυτον προτεραιότητα εἰς τὰ ζητήματα τῆς ὑπαίθρου, εἰς τὰ προβλήματα τῆς ἐπαρχίας, τὸ ἀποδεικνύει ἡ κατανομὴ τῶν πιστώσεων τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων κατὰ γεωγραφικὰς περιφερείας. Εἶχε δώσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, βασικὰ τινὰ στοιχεῖα. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὑπενθυμίσω τὰ ἀκόλουθα: Τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων τοῦ τρέχοντος ἔτους, προβλέπει κρατικὰς ἐπενδύσεις 6.650.000.000. Ἐξ αὐτῶν τὰ 812 ἑκ. ἀφοροῦν ἔργα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐκτελεσθοῦν εἰς τὴν πρωτεύουσαν, δηλαδὴ ποσοστὸν 13½%. Τὰ 4.986 ἑκατ. ἀφοροῦν ἔργα ἐκτελεστέα εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Πρόκειται περὶ ποσοστοῦ 82% τοῦ συνολικοῦ προγράμματος. Τέλος, 284 ἑκατ. ἀντιπροσωπεύουν τὰς βασικὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι καλύπτουν ἀνάγκας καὶ τῶν δύο τομέων καὶ τῆς πρωτευούσης καὶ τῶν ἐπαρχιῶν. Εἶπα, προηγουμένως, ὅτι διὰ τὴν πρωτεύουσαν, κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων προβλέπει ἔργα ὕψους 812 ἑκατ. δραχ. Θὰ πρέπει νὰ διευκρινισθῇ, ὅτι ἐκ τῶν 812 ἑκατ. μόνον τὰ 164 ἑκατ. καλύπτουν ἔργα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν εἰδικῶς τὴν πρωτεύουσαν, διότι τὰ ὑπόλοιπα ἀναφέρονται εἰς ἔργα γενικῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ πληθυσμοῦ, ὄχι μόνον τῆς πρωτευούσης, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐπαρχιῶν. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ μὲ τὰς παραλλήλους ἐπενδύσεις τοῦ τρέχοντος ἔτους. Τὸ σύνολον τῶν παραλλήλων ἐπενδύσεων ἐκτελεῖται εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἐξαιρέσει τοῦ τμήματος τῆς ἐργατικῆς κατοικίας, μέρους τοῦ προγράμματος τοῦ Ο.Τ.Ε. καὶ ἑνὸς τμήματος τῶν ἔργων τῆς Δ. Ε.Η., εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἐξαγορασθεῖσαν ἑταιρείαν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς. Οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀνακοινώσω, προηγουμένως, ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων τοῦ τρέχοντος ἔτους, πρέπει νὰ συμπληρωθοῦν μὲ τὴν ὑπόμνησιν τῶν προβλέψεων τοῦ πενταετοῦς προγράμματος. Προβλέπει τοῦτο δημοσίας ἐπενδύσεις 35 δὶς ἑκατ. δρχ. Ἐξ αὐτῶν, ἀφαιρουμένων τῶν κονδυλίων, τὰ ὁποῖα θὰ ληφθοῦν ἀπὸ τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν, παραμένει ποσὸν 32 δὶς καὶ 500 ἑκατ. δραχ. Ἐξ αὐτῶν, τὰ 30 δὶς ἑκατ. περίπου προβλέπεται, νὰ διατεθοῦν εἰς τὴν ἐπαρχίαν, μὲ συνέπειαν, βεβαίως, τὴν καλλιτέρευσιν τῶν ὅρων τῆς ἐργασίας, καὶ τὴν ἀπασχόλησιν 100.000 ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιήσουν ἡμερομίσθια, τὰ ὁποῖα θὰ τοὺς βελτιώσουν τὰς δυσμενεῖς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας σήμερον διατελοῦν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον, κ. συνάδελφοι, περὶ τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐκτελεσθῇ, οὔτε περὶ τοῦ προγράμματος τὸ ὁποῖον ἐκτελεῖται κατὰ τὸ τρέχον ἔτος. Καὶ ὅ,τι ἐξετελέσθη μέχρι σήμερον, ἐπιβεβαιώνει, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω. Τὸ συνολικὸν ὕψος τοῦ προγράμματος τῶν ἐτῶν 1955– 1961 ἀνῆλθεν εἰς 17 δὶς ἑκατ. Ἐξ αὐτῶν ἐδαπανήθησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν τὰ 85%, εἰς δὲ τὴν πρωτεύουσαν τὰ 10–11%, διότι τὰ ὑπόλοιπα ἀφοροῦν δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν καὶ κατὰ ἕνα ποσοστὸν ἀφοροῦν καὶ τὴν ἐπαρχίαν. Προκύπτει, ἑπομένως, κ. συνάδελφοι, ἀπὸ τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἀναγινώσκω, ὅτι ἔχει ἀποδοθῆ ἡ ὀφειλομένη σημασία εἰς τὰς ἀνάγκας καὶ τὰ προβλήματα τῆς ὑπαίθρου. Οἱ Ὑπουργοί, ὅσοι ὡμίλησαν, ἐξέθεσαν τὸ ἐκτελούμενον ἔργον κατὰ τομεῖς, καὶ δὲν θὰ ἤθελα ὁπωσδήποτε νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν καὶ νὰ καταχρασθῶ τῆς εὐμενοῦς ἀνοχῆς, μὲ τὴν ὁποίαν μὲ ἀκούει, διὰ νὰ ἐπαναλάβω ἀριθμοὺς καὶ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν ἤδη ἀπὸ τοὺς συναδέλφους. Νομίζω, ὅμως, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία ἀνακεφαλαίωσις ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔχουν λεχθῆ μέχρι σήμερον. Καὶ βεβαιωθεῖτε, ὅτι θὰ προσπαθήσω νὰ κάμω τὴν ἀνακεφαλαίωσιν αὐτὴν ὅσον τὸ δυνατὸν συνοπτικήν. Κατὰ τὴν περίοδον, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλῶ, ἀπεκτήσαμεν ἐθνικὰς ὁδούς, αἱ ὁποῖαι ἐξυπηρετοῦν τὴν ὕπαιθρον, μήκους 4.000 χιλιομέτρων. Ἀπεκτήσαμεν, ἐπίσης, ἐπαρχιακὰς ὁδοὺς 5.000 χιλιομέτρων, κοινοτικὰς 3.000 χιλιομέτρων καὶ πλέον, ἐνῷ παραλλήλως ἐβελτιώθη ἡ κυκλοφορία ἐπὶ ἐθνικῶν ὁδῶν μήκους 4.000 χιλιομέτρων. Ἐξετελέσθησαν ἔργα ἐγγείων βελτιώσεων, ἀντιπλημμυρικὰ καὶ ἄλλα τεχνικὰ ἀξίας 670 ἑκατ. δρχ. διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1960. Κατεσκευάσθησαν τὰ φράγματα τοῦ Ἀλιάκμονος, τοῦ Ἀχελώου, τοῦ Ἀξιοῦ. Εὑρίσκονται ὑπὸ ἀποπεράτωσιν τὰ φράγματα τοῦ Νέστου, Καλαμᾶ καὶ Πηνειοῦ. Ἀντιμετωπίσθησαν ἀνάγκαι τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν. Εἰς τὸν γεωργικὸν τομέα ὑπενθυμίζω, ὅτι τὸ ὕψος τῶν καλλιεργητικῶν δανείων ἀπὸ δύο δὶς καὶ 500 ἑκατ. τοῦ ἔτους 1955, ἀνῆλθεν εἰς 4 δὶς καὶ 460 ἑκατ. τὸ ἔτος 1959–1960. Ὡς πρὸς τὰ μεσοπρόθεσμα δάνεια ἡ Α.Τ.Ε. ἀπὸ 150 ἑκατ. τὸ 1955 ἔφθασεν εἰς χορηγήσεις 1.100 ἑκατομμ. τὸ 1960. Ἡ κατανάλωσις τῶν λιπασμάτων, χάρις εἰς τὰς προσπαθείας τῶν ἀγροτῶν καὶ εἰς τὰς διευκολύνσεις, τὰς ὁποίας τὸ Κράτος ἐξησφάλισεν, ἀνῆλθον ἀπὸ 400.000 τόννους τοῦ ἔτους 1955 εἰς 700.00 τόννους κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Ἡ ἀρδευομένη ἔκτασις κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον ηὐξήθη κατὰ ἓν ἑκατομμύριον στρέμματα. Ἀποτέλεσμα τῶν ἀποξηραντικῶν ἔργων: Ἀπεξηράνθησαν καὶ ἐδόθησαν εἰς τὴν καλλιέργειαν 115.000 στρέμματα, ἀπεστραγγίσθησαν 700.000 στρέμματα, ἐπροστατεύθησαν 800.000 στρέμματα καὶ ἀνεδασώθησαν χέρσαι ἐκτάσεις 300.000 στρεμμάτων. Καὶ ἐπιστέγασμα ὅλων αὐτῶν: Τὸ γεωργικὸν εἰσόδημα ἀπὸ 18 δισεκατομμύρια δραχμῶν, τὸ 1954, ἔφθασε τὸ 1960 τὰ 27 περίπου δισεκατομμύρια δραχμῶν. Νομίζω, ὅτι δύναμαι νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ὅλα τὰ μεγάλα ἐργοστάσια, τοῦ ἀζώτου, τοῦ ἀλουμινίου, τὰ τρία ἐργοστάσια ζαχάρεως, τὸ ὑπὸ μελέτην καὶ ἐκτέλεσιν τῶν φωσφορικῶν λιπασμάτων, ἐκτελοῦνται τὰ πάντα εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ τὴν ἐπαρχίαν. Δὲν θὰ ἤθελα, ἐπίσης, νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ τὸ μεγάλο πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐκτελεῖται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς κτηνοτροφίας, καὶ τὴν προστασίαν τῶν κτηνοτροφικῶν προϊόντων. Οὔτε μὲ τὰ τουριστικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐξετελέσθησαν καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν, εἰς τὴν ὕπαιθρον ἰδίως, κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος προάγει τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν τῶν κατοίκων. Ἐκ τῶν πιστώσεων ἐπίσης τοῦ πενταετοῦς προγράμματος διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς Ἐκπαιδεύσεως τὰ 94% διετέθησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Οὕτως, ἐπὶ συνόλου πιστώσεων 463 ἑκατομμυρίων, τὰ 436 ἑκατομμύρια διετέθησαν διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Ἐπὶ 3.586 αἰθουσῶν διδασκαλίας, αἱ ὁποῖαι κατεσκευάσθησαν ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου 1955 μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου 1960, αἱ 3.367 κατεσκευάσθησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Ἐπὶ 5.333 ἐπισκευασθεισῶν αἰθουσῶν, αἱ 5.000 ἀφοροῦν τὴν Ἑλληνικὴν ὕπαιθρον. Εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν, τὰ 9)10 τῶν ἀνεγειρομένων γυμνασίων εὑρίσκονται εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἀφήνω τὰς μεγάλας προσπαθείας καὶ τὰς πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι διετέθησαν διὰ τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης. Ἀφήνω, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1955 ἕως σήμερον προήχθησαν 1.700 σχολεῖα εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ ἱδρύθησαν ἄλλα 590 νέα. Σαφὴς ἀπόδειξις τῆς προσπαθείας, ἡ ὁποία κατεβλήθη διὰ τὴν προαγωγὴν τῆς στάθμης καὶ τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῆς ὑπαίθρου, παρέχεται ἀπὸ τὴν κατανάλωσιν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, κ. συνάδελφοι. Ἡ κατανάλωσις κατὰ τὸ 1954 εἰς τὴν ὕπαιθρον ἀνήρχετο εἰς 49 ἑκατομμ. κιλοβάτ καὶ κατὰ τὸ 1960 ἀνῆλθεν εἰς 570 ἑκατομμ. κιλοβάτ. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν αὐτὸ δὲν ἀποτελῇ ἀνάπτυξιν καὶ πρόοδον καὶ βελτίωσιν τῆς καταστάσεως τῆς ὑπαίθρου, ἢ ἐὰν ἀποδεικνύῃ ἐγκατάλειψιν. Τὸ 1956 οἱ πελάται ἠλεκτρικοῦ ρεύματος εἰς γεωργικὰς ἐκμεταλλεύσεις εἰς τὴν ὕπαιθρον ἦσαν 950 καὶ ἡ κατανάλωσις 1.400.000 κιλοβάτ. Κατὰ τὸ 1961 οἱ πελάται ἠλεκτρικοῦ ρεύματος τῶν γεωργικῶν ἐκμεταλλεύσεων ἀνῆλθον ἀπὸ 950 εἰς 9.000 καὶ ἡ κατανάλωσις ἀπὸ 1.400.000 ἔφθασε τὰ 9.000.000 κιλοβάτ. Κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν ἐξετελέσθησαν ἀπὸ τὴν Τοπικὴν Αὐτοδιοίκησιν ἑξήκοντα χιλιάδες μικρὰ καὶ μεσαῖα κοινωφελῆ ἔργα, μὲ ἄμεσον ἀντίκτυπον καὶ ἐπὶ τῆς παραγωγῆς καὶ ἐπὶ τοῦ πολιτιστικοῦ ἐπιπέδου τῆς ζωῆς εἰς τὴν ὕπαιθρον. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, κ. συνάδελφοι, ἀφοῦ ἐδόθη ἡ εἰκὼν τοῦ ἐπιτελεσθέντος ἔργου, θὰ ἠδύνατο νὰ λεχθῇ, ὅτι πράγματι ὑπῆρχεν ἡ ἐγκατάλειψις εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Ἡ ἐγκατάλειψις, ὅμως, ὑπῆρχεν εἰς τὸ παρελθόν. Δὲν βαρύνει οὐδεμίαν εἰδικῶς Κυβέρνησιν καὶ δὲν πρέπει ν’ ἀναζητηθῇ εὐθύνη διὰ τὸ παρελθόν. Εἶναι διαπίστωσις μιᾶς πραγματικῆς καταστάσεως, ἀποτόκου ἀντικειμενικῶν συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον κατὰ τὴν ἐποχήν, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλῶ. Ὑπῆρχε, λοιπόν, ἐγκατάλειψις τῆς ὑπαίθρου, κατὰ τὴν παλαιοτέραν περίοδον. Δὲν εἶναι ὅμως, δυνατὸν νὰ λέγωμεν, ὅτι ὑπάρχει σήμερον ἐγκατάλειψις καὶ περιφρόνησις τῆς ὑπαίθρου ἔπειτα ἀπὸ τοὺς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἐδόθησαν καὶ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπιτελεῖται.

§42Κ. ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἀριθμοὶ εἶναι ἐκτὸς συζητήσεως;

§43Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Οἱ ἀριθμοὶ εἶναι, βεβαίως, ἐκτὸς συζητήσεως. Διότι, ὅταν οἱ πελάται τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ἀπὸ 950 φθάνουν τὰς 9.000 καὶ ἡ κατανάλωσις ἀπὸ 1.400.000 κιλοβάτ φθάνει τὰ 9 ἑκατομμύρια, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθοῦν στοιχεῖα. Αἱ ἀνάγκαι, βεβαίως, αὐξάνουν καθημερινῶς...

§44Κ. ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλοι οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους ἐδώσατε, εἶναι ἐκτὸς συζητήσεως;

§45Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Βεβαίως. Τώρα ἡ χρῆσις, τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ ἕκαστος, δυνατὸν νὰ εἶναι διάφορος καὶ τὰ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξαχθοῦν, ἀφοροῦν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ. Ἀλλὰ οἱ ἀριθμοὶ εἶναι ἀναμφισβήτητοι. Καὶ οἱ ἀριθμοί, ὅπως εἶπον, ἀποδεικνύουν, ὅτι τὰ 9)10 ἢ τὸ 95% τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων ἐκτελεῖται εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ ὅτι ἔχουν ἤδη ἀρχίσει νὰ ἐκδηλοῦνται τὰ ἀποτελέσματα τῆς βελτιώσεως τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε περιαχθῆ ἡ Ἑλληνικὴ ὕπαιθρος. Ἐπωφελοῦμαι δὲ τῆς διακοπῆς σας, κ. Δεσποτόπουλε, διὰ νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι βεβαίως, δὲν ἐξησφαλίσθη ἡ εὐτυχία εἰς τὴν ὕπαιθρον, διότι παρῆλθε πλέον ἡ ἐποχὴ τῶν μάγων καὶ τῶν θαυμάτων, εἶναι, ὅμως, ἀνάγκη νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι ὑπάρχει μεταβολὴ καὶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκριθοῦν αἱ σημεριναὶ συνθῆκαι διαβιώσεως εἰς τὴν ὕπαιθρον μὲ τὰς συνθήκας, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον πρὸ ὀλίγων ἐτῶν. Τὴν μεταβολὴν ὅμως αὐτήν, κ. συνάδελφοι, πέραν τῶν ἀριθμῶν ποὺ ἔδωσα καὶ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ὅλοι γνωρίζετε, τὴν πιστοποιεῖ καὶ ἡ καθημερινὴ ζωὴ εἰς τὴν ὕπαιθρον. Διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἄκρου μέχρι τοῦ ἄλλου ἄκρου τῆς Ἐπικρατείας, εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας καὶ τὰ διαμερίσματα τῆς χώρας, εἰς ὅλας τὰς κοινότητας, ἐκτελοῦνται ἔργα, μικρὰ ἢ μεγάλα, τὰ ὁποῖα εἶναι προωρισμένα νὰ μεταβάλουν τὴν μορφὴν τῆς χώρας. Ὁδικὸν δίκτυον ἁπλοῦται πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις, μέχρι καὶ τοῦ ἀπωτάτου χωρίου. Ἔργα ἐγγειοβελτιωτικὰ γίνονται, ἔργα ἐξυγιαντικά, σχολικὰ κτίρια, ἔργα ἐκπολιτιστικά. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητήσῃ τις, ὅτι εἰς τὴν ὕπαιθρον κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον, γίνεται κἄτι, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε τὸ εἶχε γνωρίσει ἡ Ἑλληνικὴ ἐπαρχία; Βεβαίως δὲν ἀλλάζει ἡ μορφὴ τοῦ τόπου ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην. Καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ ἀλλάξῃ ἡ μορφὴ μιᾶς χώρας δοκιμασθείσης, ὅπως ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία ἔχει τόσα προβλήματα, ὅσα ἔχει ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία.

§46Κ. ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κ. Ὑπουργέ, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχουν προνομιοῦχοι καὶ μὴ προνομιοῦχοι ἐπαρχίαι, διότι εἰς τὴν ἰδικήν μας ἐλάχιστα — σᾶς βεβαιῶ — πράγματα ἔχουν γίνει.

§47Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, δὲν πρόκειται νὰ παρασυρθῶ εἰς συζήτησιν περὶ τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα γίνονται κατὰ ἐπαρχίας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὅμως εἶναι ἀναμφισβήτητον εἶναι τοῦτο, ὅτι τὸ ὕψος τῶν προγραμμάτων ἐκτελεῖται κατ’ ἔτος, ὅτι τὰ ἔργα γίνονται. Ἡ χωρικὴ κατανομή, ἡ κατὰ Νομοὺς ἢ κατ’ ἄλλα διαμερίσματα τοῦ Κράτους κατανομὴ τῶν ἐκτελουμένων ἔργων, δὲν εἶναι ἀντικείμενον τῆς παρούσης συζητήσεως. Ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ ἡ θέσις εἰδικῶς ὡρισμένης περιφερείας, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ καθυστέρησις εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ἢ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ὡρισμένης συγκεκριμένης περιφερείας νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν συναγωγὴν συμπεράσματος, ὅτι τάχα ὁλόκληρος ἡ ἑλληνικὴ ἐπαρχία καὶ ὕπαιθρος ἔχουν ἐγκαταλειφθῆ. Αὐτὸ τὸ συμπέρασμα θὰ ἦτο ἄδικον, ὅπως θὰ ἦτο καὶ ἀπόδειξις μικρολόγου ἀντιπολιτευτικῆς διαθέσεως τὸ νὰ ὑποστηρίξῃ κανείς, ὅτι δὲν γίνονται ἔργα καὶ ὅτι δὲν καταβάλλεται συστηματικὴ καὶ σταθερὰ προσπάθεια ἀναμορφώσεως τῆς ἐπαρχίας. Ἀλλὰ δὲν ἐκδηλοῦται μόνον ἡ μέριμνα μὲ ὅσα εἶπα καὶ μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Διότι, εἰς τὴν προσπάθειαν καὶ τὴν φροντίδα ὑπὲρ τῆς ἐπαρχίας, πρέπει νὰ περιληφθοῦν ἡ προστασία τῶν κυριωτέρων γεωργικῶν προϊόντων, αἱ ἐπιδοτήσεις, ἡ προσπάθεια ἀναδιαρθρώσεως τῆς καλλιεργείας κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι περισσότερον ἀποδοτικὸς καὶ διὰ τοὺς παραγωγοὺς καὶ διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ἡ προστασία, ἡ ὁποία παρέχεται χάριν τῆς ἐπαρχίας καὶ διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, ἡ κατασκευὴ τῶν μεγάλων ὁδικῶν ἀρτηριῶν. Ὅλα αὐτά, πέραν τῶν ἐκτελουμένων ἄλλων ἔργων, συντελοῦν εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῆς ἐπαρχίας καὶ τῆς ἑλληνικῆς ὑπαίθρου. Καὶ ἐπὶ πᾶσι θὰ πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τὰ μέτρα διὰ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ προαγωγὴν τῆς ὑπαίθρου, ἡ καθιέρωσις τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλίσεως, χάρις εἰς τὰς ὁποίας ἐξασφαλίζεται ὄχι μόνον σύνταξις καὶ προστασία εἰς τοὺς ἡλικιωμένους ἀγρότας, εἰς τοὺς ὑπερήλικας ἀγρότας καὶ προστασία τῆς ὑγείας, ἀλλὰ ἐξασφαλίζεται, ἐπίσης, καὶ μεταφορὰ μεγάλης ἀγοραστικῆς δυνάμεως ἀπὸ τῆς πόλεως εἰς τὴν ὕπαιθρον. Λέγεται, ὅτι ὑπάρχει ἀπόστασις μεταξὺ πρωτευούσης καὶ χωριοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, πρόκειται περὶ μιᾶς θέσεως, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἠμφισβήτησε. Καὶ ὄχι μόνον εἰς τὸν τόπον μας, ἀλλὰ εἰς ὅλας τὰς χώρας ὑπάρχει ἀπόστασις μεταξὺ πρωτευούσης καὶ χωριοῦ. Εἰς τὸν τόπον μας, διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους εἰδικώτερον ἀνέφερα, ἡ ἀπόστασις εἶναι μεγαλυτέρα, εἶναι πλέον ἔντονος καὶ πλέον ἀνησυχαστικὴ ἂν θέλετε. Καὶ δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον, πρέπει νὰ εἶναι καὶ πλέον συστηματικὴ ἡ προσπάθεια διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν συνθηκῶν καὶ τῶν ὅρων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δημιουργηθῆ. Ὑποστηρίζεται, ἐπίσης, ὅτι ἡ ἀστυφιλία καὶ ἡ μετανάστευσις ἀποδεικνύουν, ὅτι ἡ ζωὴ τῆς ὑπαίθρου δὲν ἱκανοποιεῖ μεγάλον ἀριθμὸν πληθυσμοῦ. Καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ ζωὴ τῆς ὑπαίθρου δὲν ἱκανοποιεῖ τὰς ἀνάγκας καὶ τὰς προσδοκίας σημαντικοῦ πληθυσμοῦ. Καὶ εἶναι δεδομένον, ὅτι μεγάλο τμῆμα τῆς ἑλληνικῆς ὑπαίθρου ζητεῖ ἄμεσον βελτίωσιν τῶν ὅρων τῆς διαβιώσεώς του. Καὶ τὴν ἀναζητεῖ τὴν βελτίωσιν εἰς τὴν ἀποδημίαν, ἡ ὁποία καὶ κατὰ τὸ παρελθόν, πρὶν ἀρχίσῃ ἡ προσπάθεια ἡ συστηματικὴ τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας, ἀπετέλει διέξοδον διὰ τὸν περισσεύοντα ἑλληνικὸν πληθυσμόν. Ἀλλά, ἄν, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἀληθὴς ἡ διαπίστωσις, ὅτι ἡ ἀστυφιλία καὶ ἡ μετανάστευσις ἀποδεικνύουν, ὅτι ἡ ζωὴ τῆς ὑπαίθρου δὲν ἱκανοποιεῖ τὰς ἀνάγκας ὅλου τοῦ πληθυσμοῦ, δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τις, σοβαρῶς, ὅτι τὰ δύο αὐτὰ κοινωνικὰ φαινόμενα ἀποδεικνύουν, ὅτι δὲν ἔχει ἀρχίσει ἡ προσπάθεια τῆς ἀναμορφώσεως καὶ τῆς βελτιώσεως τῶν συνθηκῶν τῆς ὑπαίθρου. Τὸ φαινόμενον τῆς ἀστυφιλίας, δὲν εἶναι μόνον ἑλληνικὸν καὶ δὲν εἶναι μόνον φαινόμενον τῶν τελευταίων χρόνων. Διὰ τὴν τελευταίαν περίοδον ἔχω πρόσθετον ἐξήγησιν. Ἔχω τὴν ἐξήγησιν εἰς τὰς ἐθνικὰς δοκιμασίας καὶ ἔχω ἐπιπλέον τὴν ἐξήγησιν εἰς τὸ ὅτι ἑκατοντάδες, χιλιάδες συμμοριοπλήκτων οἰκογενειῶν ἐπροτίμησαν νὰ παραμείνουν ὁριστικῶς εἰς τὴν πόλιν, προκειμένου νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν ἀνάγκην τῆς ριζικῆς ἀναδιοργανώσεως τῆς ὁλοκληρωτικῶς ἐξηρθρωμένης οἰκονομίας, τὴν ὁποίαν ἐπὶ ἔτη εἶχον ἐγκαταλείψει. Ἡ τελευταία ἀπογραφὴ ἀποδεικνύει, ὅτι ὄχι μόνον ἡ πρωτεύουσα, ἀλλὰ καὶ ἄλλα ἀστικὰ ἐπαρχιακὰ κέντρα προσελκύουν τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ μετακινουμένου πληθυσμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ἐξέλιξις τῶν συνθηκῶν καὶ τῶν ὅρων τῆς καλλιεργείας εἶναι φυσικὸν νὰ δημιουργοῦν ὁλονὲν καὶ περισσότερον περισσεύοντα χέρια εἰς τὴν ὕπαιθρον, τὰ ὁποῖα φυσικὸν εἶναι νὰ ζητοῦν διέξοδον καὶ ἐργασίαν εἰς τὴν μεταποίησιν καὶ τὴν παροχὴν ὑπηρεσιῶν εἰς τὰς πόλεις. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπιδιωχθῇ εἶναι νὰ δημιουργηθοῦν ἀστικὰ κέντρα, τὰ ὁποῖα θὰ προσελκύσουν τὰ περισσεύοντα χέρια ἀπὸ τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς, διὰ νὰ μὴ συγκεντροῦνται καὶ νὰ μὴ προσελκύωνται ὅλοι οἱ περισσεύοντες ἀπὸ τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Ἡ τελευταία ἀπογραφὴ ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ ἀστυφιλία ἔχει ἀποβῆ ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικώτερα προβλήματα τῆς ἑλληνικῆς πραγματικότητος καὶ ἔχω ἀποδείξει, ὅτι ἔχει προσλάβει μορφὴν κάπως ἀνησυχαστικὴν ἐξ αἰτίας τῆς προσφάτου ἱστορίας καὶ τῆς παλαιᾶς ἀδιαφορίας πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπαίθρου. Εἶναι παρήγορον, ὅμως, τὸ γεγονός, ὅτι ἡ στροφὴ παρατηρεῖται καὶ πρὸς τὰ ἐπαρχιακὰ ἀστικὰ κέντρα. Καὶ θὰ ηὐχόμην νὰ συνεχισθῇ ἡ στροφὴ αὐτὴ καὶ πρὸς τοὺς εἰδικοὺς βιομηχανικοὺς οἰκισμούς, οἱ ὁποῖοι μοιραίως θὰ δημιουργηθοῦν μὲ τὴν κατασκευὴν τῶν μεγάλων βιομηχανικῶν μονάδων τῆς ὑπαίθρου, πέριξ τῶν ὁποίων θὰ συγκροτηθοῦν πυρῆνες ἐργατικοί, ὅπως ἕνας δημιουργῆται εἰς τὴν Πτολεμαΐδα. Δὲν ἐχρειάζετο, βεβαίως, κ. συνάδελφοι, ἡ διενέργεια τῆς ἀπογραφῆς διὰ νὰ διαπιστωθῇ τὸ γεγονὸς περὶ τοῦ ὁποίου ὡμιλήσαμεν. Τὰς συνεπείας καὶ τὰς διαπιστώσεις τὰς εἶχε κάμει ὁ καθένας πρὸ τῆς ἀπογραφῆς. Ἡ ἀπογραφὴ ἐπισημαίνει τὴν ἀνάγκην τῆς ἀντιμετωπίσεώς της. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει καταστήσει σαφὲς καὶ δὲν ἔχει ἀφήσει εὐκαιρίαν διὰ νὰ δηλώσῃ, ὅτι ἀποδίδει πρωταρχικὴν σημασίαν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τὴν οἰκονομικὴν τοῦ τόπου καὶ ὅτι εἶναι ἀποφασισμένη νὰ διαθέσῃ ὅλα τὰ διαθέσιμα μέσα, ὅλους τοὺς οἰκονομικοὺς ὅρους τῆς χώρας, διὰ τὴν ταχυτέραν ἐξασφάλισιν τοῦ σκοποῦ τούτου τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Ἡ ἀπογραφὴ δικαιώνει τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐνισχύει τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματός της. Διότι, κ. συνάδελφοι, ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας, πέραν τῶν ὅσων ἐπετελέσθησαν μέχρι σήμερον, πέραν ἐκείνων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐπιτελεσθοῦν, ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας καὶ διὰ τὴν ὕπαιθρον καὶ διὰ τὴν πρωτεύουσαν καὶ διὰ τὰς πόλεις, ἀποτελεῖ πραγματικὴν ἐθνικὴν ἀνάγκην. (Χειροκροτήματα).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον.

§49Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ διόγκωσις τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Πρωτευούσης καὶ τὸ παρατηρούμενον ἀκατάσχετον μεταναστευτικὸν κῦμα, ἀποτελοῦν δύο ἀδιαψεύστους παράγοντας, οἱ ὁποῖοι συνιστοῦν τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον ἡ ἐπαρχία. Οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι, ἠσχολήθησαν μὲ τὰ γενικώτερα προβλήματα τῆς ἐπαρχίας καὶ κατὰ τὰς ὁμιλίας των ἐδόθησαν ἀριθμοὶ καὶ στατιστικὰ στοιχεῖα, ἐκ τῶν ὁποίων διεπιστώθη, ὅτι τὸ πληθυσμὸς τῆς Πρωτευούσης αὐξάνει ἁλματωδῶς καὶ ὅτι τὸ μεταναστευτικὸν κῦμα ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν λαμβάνει μορφὴν φυγῆς, μὲ τραγικὰς συνεπείας διὰ τὸ Ἔθνος. Δὲν πρόκειται νὰ θίξω τὰ γενικώτερα αὐτὰ ζητήματα, ἀλλὰ θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, τὴν Δωδεκάνησον. Ἡ Δωδεκάνησος, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσίν της, ἀνέμενεν ὅτι θὰ ἐδίδοντο εὐτυχεῖς λύσεις εἰς τὰ πολλαπλᾶ ζητήματά της, τὰ ὁποῖα, ὅμως, παραμένουν εἰσέτι ἄλυτα. Βεβαίως, κατεβλήθησαν προσπάθειαι παρ’ ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων καὶ ὅλως ἰδιαιτέρως παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, ἡ ὁποία διὰ μιᾶς θαρραλέας πρωτοβουλίας της παρεχώρησε καὶ τὴν δημοσίαν καὶ τὴν ἰδιωτικὴν περιουσίαν τῶν κατακτητῶν εἰς τὴν Δωδεκάνησον, διὰ νὰ ἐπισπευθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον ἡ ἀνασυγκρότησίς της. Ἱδρύθη οὕτως ὁ Ὀργανισμὸς Δημοσίας Περιουσίας Δωδεκανήσου, ὁ ὁποῖος διαχειριζόμενος, κατὰ τρόπον χρηστὸν καὶ κατόπιν προγραμματισμοῦ, τὰ τεράστια κεφάλαιά του, θὰ ἐπραγματοποίει πραγματικὴν ἐπανάστασιν εἰς τὴν οἰκονομίαν τῆς Δωδεκανήσου. Θὰ ἐξετάσω ἀναλυτικῶς τὰ ἀφορῶντα τὴν Δωδεκάνησον θέματα: 1) Γεωργία. Αἱ δυνατότητες ἀναπτύξεως τῆς γεωργίας, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἦσαν ἀπεριόριστοι καὶ τοῦτο διότι ἡ Δωδεκάνησος πρὸ τῆς ἀπελευθερώσεως, τελείως ἀπομεμονωμένη, δὲν εἶχε τὰς σημερινὰς δυνατότητας, τὰς ὁποίας τῆς παρέσχεν ἡ ἐνσωμάτωσίς της εἰς τὴν Μητέρα Ἑλλάδα. Διὰ νὰ πραγματοποιηθοῦν, ὅμως, θὰ ἔπρεπε εὐθὺς ἀπὸ τὰ πρῶτα ἔτη τῆς ἐνσωματώσεως, νὰ πραγματοποιηθοῦν τὰ ἀκόλουθα: Πρῶτον, τὰ φράγματα Ἀφάντου, Μαλώνας καὶ Ἀπολακκιᾶς, τὰ ὁποῖα θὰ μετέτρεπον εἰς εὐφορωτάτας τὰς πεδιάδας τῶν περιοχῶν αὐτῶν. Ἐπὶ πλέον, εἰς τὰς ἄλλας περιοχὰς θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκτελεσθοῦν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότεραι γεωτρήσεις καὶ φρέατα, διὰ νὰ καταστοῦν ποτιστικαὶ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότεραι περιοχαί. Δεύτερον μέλημα ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ ἄμεσος λειτουργία τοῦ κονσερβοποιείου καὶ ἡ ἵδρυσις ἐργοστασίων χυμῶν, κτηνοτροφῶν καὶ τυροκομείου. Παραλλήλως πρὸς τὰ ἔργα ταῦτα, θὰ ἔπρεπε νὰ δοθοῦν ἄφθονα μεσοπρόθεσμα καὶ μακροπρόθεσμα δάνεια εἰς τοὺς ἀγρότας μας καὶ νὰ ληφθῇ πρόνοια διαθέσεως τῶν προϊόντων των, παρέχοντες εἰς αὐτοὺς ἱκανοποιητικὰς τιμὰς ἀσφαλείας.

§50Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, δὲν ἐγνώριζον ὅτι θὰ ἐλαμβάνατε τὸν λόγον, διὰ νὰ ἔχω τὰ στοιχεῖα ποὺ μοῦ χρειάζονται, διὰ νὰ δώσω ἀπάντησιν. Ἐπεσκέφθην πέρυσι τὴν Δωδεκάνησον. Ὅπως γνωρίζετε, μέχρι τοῦ 1956 ὑπῆρχε παντελὴς καθυστέρησις εἰς τὴν γεωργίαν. Καὶ τοῦτο, διότι ὁ κατακτητής, ἐπιθυμῶν νὰ ἔχῃ δέσμιον τὸν πληθυσμόν, τὸν ἀπησχόλει εἰς ἔργα οἰκοδομικὰ διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν τεραστίων κτιριακῶν συγκροτημάτων. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, πρώτη ἠθέλησε νὰ στρέψῃ τὸν κόσμον εἰς γεωργικὰ ἔργα. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν προέβη εἰς τὴν προμήθειαν ἐκλεκτῶν ποικιλιῶν ἀγελάδων κλπ. ζώων, διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ ζωϊκοῦ κεφαλαίου καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς κτηνοτροφίας. Ἐπίσης, γνωρίζετε, ὅτι καταβάλλεται προσπάθεια παραγωγῆς πρωΐμων καὶ ὀψίμων γεωργικῶν προϊόντων, ἰδίᾳ τομάτας. Ὡσαύτως, ἐπισπεύδεται καὶ ἡ ἵδρυσις τοῦ ἐργοστασίου γαλακτοκομικῶν προϊόντων, καθὼς καὶ τοῦ ἐργοστασίου παρασκευῆς κτηνοτροφῶν.

§51Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἡ ἁλιεία, δυστυχῶς, δὲν ἔλαβε τὴν ἔκτασιν ποὺ ἀνέμενον οἱ Δωδεκανήσιοι καὶ τοῦτο, διότι, δυστυχῶς, δὲν ἐτέθη ἐν ἰσχύϊ ἡ μετὰ τῆς Τουρκίας συναφθεῖσα συμφωνία. Ἀνέκαθεν, κύριοι συνάδελφοι, ἤκμαζεν εἰς τὴν Δωδεκάνησον ἡ σπογγαλιεία. Ὁ ἀξιόλογος οὗτος πόρος διέρχεται σήμερον μίαν κρίσιν, ὀφειλομένην εἰς τὴν ἔλλειψιν σπογγαλιευτικῶν πεδίων, ἀλλὰ καὶ κυρίως εἰς τὴν ἔλλειψιν συστηματικοῦ κρατικοῦ προγραμματισμοῦ καὶ ἰδίᾳ εἰς τὴν ἀνεπαρκῆ καὶ μὲ τεράστιον τόκον χρηματοδότησίν της, τὰς ὑπερημερίας, τὰ ἀσφάλιστρα καὶ τὰς ἀγορὰς τῶν ἀδειῶν, αἱ ὁποῖαι ὁδηγοῦν βαθμιαίως ἀλλ’ ἀσφαλῶς εἰς τὴν ἐκμηδένισίν της. Ἡ κτηνοτροφία, ἡ ὁποία εἶναι κυρίως ποιμενική, εὑρίσκεται σήμερον ὑπὸ διωγμόν, χωρὶς νὰ ληφθοῦν τὰ ἀπαιτούμενα μέτρα διὰ τὴν βαθμιαίαν μετατροπήν της εἰς οἰκόσιτον. Δασικὸς πλοῦτος Ρόδου: Καὶ ἐνταῦθα διεπράχθησαν κατὰ τὴν ἐκμετάλλευσίν του τοιαῦτα σφάλματα, ὥστε σήμερον ὁ ἀξιόλογος οὗτος πλουτοπαραγωγικὸς πόρος νὰ μὴ ὑφίσταται πλέον. Τουρισμός: Εἰς τὸν τομέα τοῦ τουρισμοῦ, αἱ πρόοδοι ὑπῆρξαν ἐξαίρετοι. Ἡ Δωδεκάνησος διεκδικεῖ δι’ ἑαυτὴν τὸ προνόμιον, ὅτι συνέβαλεν εἰς τὸν τουρισμὸν τῆς Ἑλλάδος, ἀφ’ ἑνὸς μὲ τὰς ἀπαραμίλλους καλλονάς της καὶ ἀφ’ ἑτέρου μὲ τὸν ἄρτιον ξενοδοχειακόν της ἐξοπλισμόν. Ὁ τουρισμός της, χωρὶς ὑπερβολάς, εἶναι αὐτοδύναμος. Οἱ ἐπισκεπτόμενοι σήμερον τὴν Ρόδον, μεταβαίνουν ἐκεῖ ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὰς πατρίδας των, χωρὶς νὰ διέρχωνται κατὰ τὸ πλεῖστον ἐκ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος. Καὶ θὰ ἐξελιχθῇ ἔτι περισσότερον, διὰ τῆς δημιουργίας τοῦ λιμένος καὶ τοῦ Καζίνου, τὰ ὁποῖα ἔχουν προγραμματισθῆ διὰ νὰ ἐκτελεσθοῦν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος. Κύριοι βουλευταί, ἀνέφερα ἐν συντομίᾳ τὰ κυριώτερα τῶν ζητημάτων, ποὺ ἐνδιαφέρουν τὴν ἐπαρχίαν μου. Βεβαίως, ὑπάρχουν καὶ πλεῖστα ὅσα ἄλλα δευτερευούσης σημασίας, ὡς ἐπὶ παραδείγματι ἡ ὕδρευσις Κοινοτήτων, ἡ ἀνέγερσις σχολείων, ἡ ὁδοποιΐα ἰδίᾳ εἰς τὴν Κάρπαθον, ἡ ἐπέκτασις λιμενοβραχιόνων κλπ. Πάντα ταῦτα, ἦτο δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν διὰ τῶν κεφαλαίων τοῦ Δωδεκανησιακοῦ Ὀργανισμοῦ, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι θὰ ἐδίδετο προτεραιότης εἰς τὰ ἔργα ἀνασυγκροτήσεως καὶ οὐχὶ ὡς διετέθησαν δι’ ἔργα ἀμφιβόλου ἀποδόσεως. Κύριοι βουλευταί, τελειώνων πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι ἐὰν ἐγίνετο μία χρηστὴ διαχείρισις τῶν χρημάτων τοῦ Ὀργανισμοῦ τῆς Δωδεκανησιακῆς περιουσίας, προβλήματα ἀφορῶντα τοὺς ἀγρότας δὲν θὰ ὑπῆρχον, θὰ εἶχον λυθῆ ὅλα τὰ προβλήματα, ἀλλὰ δυστυχῶς τὰ περισσότερα τῶν χρημάτων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα κατηναλώθησαν ἐκεῖ, διεσπαθίσθησαν δι’ ἔργα ὄχι ἀνασυγκροτήσεως, ἀλλὰ ἐντυπωσιακά, τὰ ὁποῖα ἀπέβλεπον εἰς τὸ νὰ ἐνισχυθῇ τὸ κυβερνῶν κόμμα ἀπὸ ἀπόψεως ψήφων. Παραμένει ἀκόμη σήμερον αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ συγκρότημα τῶν ξενοδοχείων τῆς Ρόδου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τὸ λέγω μὲ λύπην μου, κατὰ τὴν πρόσφατον ἐπίσκεψίν του εἰς Ρόδον, ἀπεφάσισε μόνος του χωρὶς νὰ συμβουλευθῇ κανένα, ἴσως ἐνδεχομένως τὸν δήμαρχον καὶ τὸν ἐκπρόσωπον τῆς Δωδεκανήσου τὸν συνάδελφον κ. Κωτιάδην...

§52Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Ὅλους συνεβουλεύθη.

§53Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ὅλους, ποίους; Διότι ἐπὶ τῆς ἐποχῆς μας ὁπότε καὶ σεῖς εἶσθε μέλος τῆς παρατάξεως αὐτῆς οἱαδήποτε ἀπόφασις ἀφορῶσα τὸν Ὀργανισμὸν ἐλαμβάνετο παρὰ πάντων ἡμῶν καὶ τώρα διατὶ ἀπεξενώσατε τοὺς ἀντιπολιτευομένους βουλευτὰς ἀπὸ λύσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑψίστης σημασίας διὰ τὴν Δωδεκάνησον;

§54Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, διατὶ διαμαρτύρεσθε; Εἶχον πάει εἰς τὸ σφυρὶ τὰ ξενοδοχεῖα τῆς Ρόδου. Τώρα διατὶ διαμαρτύρεσθε;

§55Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Δὲν διαμαρτύρομαι καθόλου καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ εἶμαι σύμφωνος, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐκποιηθοῦν, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἀπὸ τὸ προϊὸν τῆς ἐκποιήσεως τῶν ξενοδοχείων δὲν θὰ πρέπει νὰ γίνῃ μόνον ὁ λιμὴν τῆς Ρόδου, ἢ τὸ Καζῖνο, ὅπως ἀπεφάσισεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δίδων τὴν προτεραιότητα εἰς τὰ δύο αὐτὰ ἔργα, ἀλλὰ δίδων τὴν προτεραιότητα εἰς ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ βοηθήσουν τοὺς ἀγρότας, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς ἐσχάτην ἔνδειαν αὐτὴν τὴν στιγμήν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπα καὶ προηγουμένως καὶ δὲν μὲ ἐπροσέξατε, ὅτι ὁ τουρισμὸς τῆς Δωδεκανήσου δὲν ὀφείλει τίποτε, ἀντιθέτως συνέβαλεν εἰς τὴν δημιουργίαν τοῦ τουρισμοῦ τῆς Ἑλλάδος. Ἑπομένως τὸ λιμάνι ὅπως καὶ τὸ Καζῖνο, τὰ ὁποῖα εἶναι ἔργα σπουδαῖα, θὰ ἔπρεπε νὰ γίνουν ἀπὸ τὰ κονδύλια τῶν ἐπενδύσεων καὶ θὰ ἔπρεπε ἀπὸ τὰ κονδύλια τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων νὰ πραγματοποιηθῇ ὁ λιμὴν τῆς Ρόδου, τὸ δὲ Καζῖνο ἀπὸ τὸν Τουρισμόν. Διὰ ποῖον λόγον νὰ ἐκποιηθοῦν τὰ ξενοδοχεῖα ὅταν ὑπάρχουν τόσαι ἄλλαι ἀνάγκαι, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τοὺς ἀγρότας μας; Κύριοι συνάδελφοι, ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατάγομαι, θὰ ἠμποροῦσε νὰ μεταβληθῇ ἄρδην ἐὰν ἐπραγματοποιεῖτο τὸ φράγμα... (δὲν ἠκούσθη)... ὁπότε ἡ περιοχὴ τοῦ χωρίου Ἀφάντου θὰ μετετρέπετο, ἐὰν ἐπραγματοποιεῖτο τὸ περίφημον αὐτὸ φράγμα, τὸ ὁποῖον πάντοτε εἶναι εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς πραγματοποιήσεως καὶ οὐδέποτε βλέπει τὸ φῶς. Ἡ περιοχὴ ἐπίσης τῆς Σαπουνακιᾶς θὰ μετετρέπετο τελείως ἐὰν ἐγίνετο τὸ περίφημον αὐτὸ φράγμα. Κύριοι συνάδελφοι, διαφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Τὰ χρήματα αὐτὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ θὰ πρέπει νὰ διατεθοῦν εἰς τὴν ὕπαιθρον, οὕτως ὥστε νὰ ἀνασχεθῇ τὸ μεταναστευτικὸν αὐτὸ ρεῦμα, τὸ ὁποῖον θὰ καταστρέψῃ ἀναμφισβήτητα τὴν Δωδεκάνησον. Τὸ ἥμισυ τῆς νήσου Ρόδου, κ. συνάδελφοι, ἀπὸ τὸ χωρίον μου καὶ πέραν πρὸς τὸ ἰδικόν σας ἔχει παντελῶς ἐρημώθη. Κατὰ κύματα οἱ Δωδεκανήσιοι μεταναστεύουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐὰν ἀμφιβάλλετε σᾶς πληροφορῶ, ὅτι τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα 70 περίπου Δωδεκανήσιοι περιεφέροντο ἀγωνιωδῶς εἰς τὰς ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον συλληφθῆ εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ ἐστάλησαν πίσω. Αὐτὴ εἶναι ἡ σημερινὴ κατάστασις, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Κύριοι, ἡ κατάστασις τῆς ἐπαρχίας μὲ ἀνησυχεῖ βαθύτατα. Ἡ διόγκωσις τῆς πρωτευούσης, ὁ ὑδροκέφαλος, ὁ ὁποῖος ἐπραγματοποιήθη σήμερον μὲ τὰ ἀσθενῆ του μέλη, ὅπως εἶναι ἡ ἐπαρχία, μοῦ ἐμπνέουν θλιβερὰς σκέψεις διὰ τὸ μέλλον τοῦ Ἔθνους μας. Ὅταν, κ. συνάδελφοι, ἀπὸ τὰς βορείας χώρας οὐδεὶς μεταναστεύῃ, ὅταν ἀπὸ τὴν γειτονικὴν Τουρκίαν οὐδεὶς μεταναστεύῃ καὶ ἡμεῖς μόνον ὑφιστάμεθα τὴν ἀφαίμαξιν αὐτὴν ἄνευ προηγουμένου εἰς τὴν ἱστορίαν μας, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιζήσωμεν; Ὁ ὑδροκέφαλος ποὺ ἀποτελοῦν αἱ Ἀθῆναι θὰ καταρρεύσῃ, διότι οὔτε σπονδυλικὴν στήλην ἔχει, οὔτε μέλη διὰ νὰ τὸν κρατήσουν. Εἶναι καιρὸς ἡ Κυβέρνησις νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν της πρὸς τὴν ἐπαρχίαν, διότι ἐὰν ἡ ἐπαρχία χειροτερεύσῃ τὰ πάντα θὰ καταρρεύσουν, τίποτε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταθῇ καὶ ἡ ἐπαρχία εὑρίσκεται εἰς ἕνα σημεῖον ποὺ θὰ πρέπει νὰ ἐμβάλῃ ὅλους μας εἰς σκέψεις, ὅτι ὀφείλομεν νὰ στρέψωμεν τὴν προσοχήν μας πρὸς τοὺς ἀγρότας μας. Ἐὰν δὲν τὸ πράξωμεν, καὶ κρούομεν τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου, ὑπεύθυνοι θὰ εἶναι οἱ σημερινοὶ Κυβερνῆται, οἱ ὁποῖοι ἠγνόησαν, ὅτι ὑπάρχει ἐπαρχία, τῆς ὁποίας ἡ κατάστασις σήμερον εἶναι αὐτόχρημα τραγική, ἡ δὲ ἔνδεια ἔχει φθάσει εἰς τὰ ἔσχατά της σημεῖα. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ Κέντρου). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὸ ὀλίγου ἐξεφωνήθη ὁ κ. Βαρδινογιάννης, ἀλλὰ ἦτο ἀπών. Ἐπειδὴ τώρα εἶναι παρών, ἐὰν θέλετε νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Π. Βαρδινογιάννης.

§57Φ. ΠΙΤΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Πιτούλη.

§59Φ. ΠΙΤΟΥΛΗΣ. Εἶμαι ἐγγεγραμμένος, κ. Πρόεδρε, νὰ ὁμιλήσω, χωρὶς νὰ γνωρίζω πότε θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά μου, διότι, δυστυχῶς, καὶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, διὰ τῶν τεκταινομένων, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἁπλῆς παρατηρήσεως τοῦ πίνακος τῶν ἐγγεγραμμένων ρητόρων, προκύπτει ἀναμφισβητήτως, ὅτι θλιβερὰ γεγονότα λαμβάνουν χώραν τόσον ἀπὸ ἀπόψεως Προεδρείου, ὅσον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι διαγράφονται, ἐγγράφονται, προστίθενται, παρεμβάλλονται, κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος ἥκιστα ἐποικοδομητικὸς εἶναι διὰ τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου. Ἐὰν λέγω αὐτό, κύριε Πρόεδρε, καθ’ ἣν στιγμὴν κατέχετε ὑμεῖς τὴν Προεδρικὴν ἕδραν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς δηλώσω, ὅτι θλίβομαι εἰλικρινῶς, διότι γνωρίζετε ποίαν ἐκτίμησιν πρὸς τὸ πρόσωπόν σας τρέφω. Δὲν λέγω τοῦτο διότι ἐπείγομαι νὰ ἔλθῃ συντόμως ἡ σειρά μου. Διὰ νὰ σᾶς διευκολύνω, ἐὰν ἦτο δυνατὸν ἐγὼ νὰ σᾶς διευκολύνω, παρακαλῶ νὰ μὲ ἐγγράψετε τελευταῖον, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ ἀπαρατήρητον τὸ φαινόμενον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πιτούλη, ἐγὼ παρεκάλεσα, ἐπειδὴ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ὁ κ. Βαρδινογιάννης...

§61Φ. ΠΙΤΟΥΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ κ. Βαρδινογιάννη, κύριε Πρόεδρε. Ἐὰν ρίψετε ἕνα βλέμμα εἰς τὸν πίνακα, θὰ ἴδητε τί ἔχει συμβῆ. Διαγράφεται ὁ κ. Μίχας καὶ ἐγγράφεται παραπλεύρως ἀπὸ τὴν διαγραφήν. Διαγράφεται ὁ κ. Τριανταφυλλίδης καὶ προστίθεται ἀντ’ αὐτοῦ ὁ κ. Γυιόκας.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριανταφυλλίδης διεγράφη, διότι ὡμίλησεν. Ὁ κ. Γυιόκας πρὸ ὀλίγου ἦλθε καὶ παρεπονέθη, ὅτι ἡ σειρά του ἦτο πιὸ πάνω. Ἐδέχθην τὰ παράπονα. Κατὰ συνέπειαν, τοῦτο δείχνει, ὅτι τὸ Προεδρεῖον κάμνει πάντοτε τὴν δουλειά του.

§63Φ. ΠΙΤΟΥΛΗΣ. Αὐτὸ καταγγέλλω, κύριε Πρόεδρε.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γυιόκας ἦλθε καὶ παρεπονέθη.

§65Φ. ΠΙΤΟΥΛΗΣ. Καὶ ἐπειδὴ παρεπονέθη, ἐνεγράφη πρῶτος.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐντεῦθεν τὰ παράπονα καὶ ἐκεῖθεν τὰ παράπονα καὶ παντοῦ παράπονα, τοῦτο σημαίνει ὅτι τὸ Προεδρεῖον κάμνει τὴν δουλειάν του. Ὁ κ. Π. Βαρδινογιάννης, ἔχει τὸν λόγον.

§67Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀναμφισβητήτως, ἡ συζήτησις περὶ ἐπαρχίας, ἀπησχόλησε πάρα πολὺ τὴν Βουλήν, καί, ὅπως ἕνας ἐκλεκτὸς συνάδελφος εἶπε προηγουμένως, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε κλείσει ἀπὸ πολλοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἐπρόκειτο εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ πείσῃ ἡ μία πτέρυξ τὴν ἄλλην, ἡ μία περὶ τῆς εὐημερίας καὶ ἡ ἄλλη περὶ τῆς δυστυχίας, θὰ ἦτο ἀρκετὴ ἀσφαλῶς ἡ παράθεσις ὡρισμένων ἀριθμῶν καὶ νὰ κλείσῃ ἡ συζήτησις. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ θέμα τῆς ἐπαρχίας πολὺ ὀλίγον οὐσιαστικῶς ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν καὶ πολὺ ὀλιγώτερον ἀπησχολήθη ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ συγκεκριμένας ἀπαντήσεις ἐπὶ θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν. Πέραν ὡρισμένων γενικῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ἐξεφώνησαν οἱ ἀξιότιμοι κύριοι Ὑπουργοί, οὐδὲν τὸ νέον προσετέθη εἰς τὴν συζήτησιν, οὐδὲν στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ ἠμποροῦσε πραγματικῶς νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι αἱ ἀπόψεις μας δὲν εἶναι ὀρθαί, προσετέθη. Βεβαίως, ἠκούσθησαν ὑπερβολαὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην. Ἀλλὰ ἀσφαλῶς, ἡ μεγαλυτέρα ὑπερβολὴ ἦτο ἐκείνη, ὅτι ἡ ἐπαρχία εὐημερεῖ, ὅτι ὁ Λαός μας πλέει εἰς πελάγη εὐτυχίας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μεριμνᾷ καὶ φροντίζει διὰ τὰ πάντα καί, ἑπομένως, ἡμεῖς κακῶς ἐφέραμεν θέματα, τὰ ὁποῖα ἐνοχλοῦν τὴν μακαριότητά της.

§68Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς μας, δὲν ἐλέχθη τοιοῦτον τι, καὶ μὴ ὑπερβάλλετε τὰ πράγματα. Ἡμεῖς εἴπομεν, ἀναιροῦντες τὰς κατηγορίας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τί ἐκάμαμε γενικῶς καὶ ὄχι τί ἐκάμαμεν εἰς κᾶθε ἐπαρχίαν. Καὶ ἠκούσατε προηγουμένως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἀνεφέρθη εἰς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἀριθμοὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθοῦν ἀπὸ κανένα. Αὐτὸ εἴπομεν. Καὶ λέγομεν, ἐπίσης, ὅτι πολλὰ πρέπει νὰ γίνουν. Ἀλλ’ ἐδῶ κατήντησε —θὰ παρεκάλουν νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω μίαν διαπίστωσιν, οἱ πρῶτοι ἀγορηταὶ ὑπῆρξαν πράγματι διαφωτιστικοὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμῶν καὶ γενικοῦ προγραμματισμοῦ καὶ ἐδόθη ἡ ἀπάντησις ἀπὸ μέρους πολλῶν Ὑπουργῶν ἐπίσης εἰς γενικὰ πλαίσια— ἐδῶ, λοιπόν, κατήντησεν ἡ ἐπερώτησις περὶ ἐπαρχίας νὰ γίνῃ ἐπερώτησις τοῦ ἑκάστοτε ἀγορεύοντος βουλευτοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπαρχίαν του. Λὲν ἔγινεν ἐκεῖνο εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, δὲν ἔγινε τὸ ἄλλο. Ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιώσῃ κανείς, ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν ἑξαετοῦς διαρκείας, ἡ ὁποία εἶχε νὰ ἀντιμετωπίσῃ, πρῶτον, τὸ βασικὸν πρόβλημα τῆς σταθεροποιήσεως τῆς οἰκονομίας μας, ἡ ὁποία εἶχε νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ γενικώτερα θέματα, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἐξησφάλιζε τὰ μέσα νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὅλα τὰ προβλήματα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιοῦται ἀπὸ κᾶθε βουλευτὴν τῆς οἱασδήποτε ἐπαρχίας, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν του ἔχει παραλειφθῆ ἐκτέλεσις ἔργων καὶ νὰ θέλῃ —πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν— νὰ ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν της ἡ Κυβέρνησις τὰ μέσα μιᾶς μεγάλης Εὐρωπαϊκῆς χώρας καὶ ὄχι μόνον τὰ ὑλικά, ἀλλὰ καὶ τὰ τεχνικά. Ἀξιώνετε πράγματα, τὰ ὁποῖα καὶ σεῖς πιστεύετε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἀπὸ οἱανδήποτε Κυβέρνησιν.

§69Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, βεβαίως, εἴμεθα ἐκπρόσωποι τοῦ Ἔθνους καὶ τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα κυρίως μᾶς ἀπασχολοῦν εἶναι θέματα ἐθνικά. Ἀλλά, θὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι κατὰ τὸ Σύνταγμα, κᾶθε βουλευτὴς ἐκπροσωπεῖ μίαν περιφέρειαν. Καὶ ἑπομένως, καθῆκον ἔχει ὁ κᾶθε βουλευτὴς εἰς τὸ γενικώτερον πλαίσιον μιᾶς συζητήσεως νὰ ὑποβάλλῃ τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἰδιαιτέρως ἀπασχολοῦν τὸν πληθυσμὸν καὶ τὴν περιοχὴν του γενικῶς. Δὲν θὰ πρέπει, ἑπομένως, ἐπειδὴ κάθεσθε σήμερον εἰς τὴν πλευρὰν ἐκείνην, δηλαδή, εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ὑπουργοῦ, νὰ παραπονῆσθε, διότι βουλευταὶ ὑποβάλλουν θέματα τῶν ἐπαρχιῶν των καὶ εὐθέως τὰ θέτουν ὑπ’ ὄψιν τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὴν θερμὴν παράκλησιν νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ δοθῇ κάποτε μία λύσις. Οὔτε, νομίζω, ὅτι ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν ἤθελον νὰ μοῦ δώσητε εἶναι τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι 6 χρόνια καὶ δὲν ἐπρόλαβε νὰ κάμῃ τίποτε διὰ τὴν περιοχήν σας. Εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργός: Πιθανόν, ἡ κάθε περιφέρεια νὰ ἔχῃ ὡρισμένας ἀνάγκας καὶ ὡρισμένα ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ ἐκτελεσθοῦν, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκτελέσῃ ὅλα τὰ ἔργα εἰς περίοδον μόλις μιᾶς ἑξαετίας. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶμαι πολὺ ἀφελὴς νὰ πιστεύσω, ὅτι μία Κυβέρνησις, ὁσονδήποτε ἱκανὴ καὶ ἐὰν εἶναι, ἠμποροῦσε νὰ λύσῃ ὅλα τὰ προβλήματα, ὅλων τῶν περιοχῶν καὶ ὅλων τῶν κατοίκων αὐτοῦ τοῦ χώρου ποὺ λέγεται Ἑλλάς, μέσα εἰς μίαν ἑξαετίαν. Δὲν πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι θαυματουργός. Πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατέβαλλεν μίαν προσπάθειαν καὶ ἡμεῖς εἴμεθα ἐδῶ διὰ νὰ κρίνωμεν τὰ ἀποτελέσματα. Οὔτε, βεβαίως, ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς πῆτε, ὅτι πρέπει νὰ περιμένετε 10 ἢ 15 χρόνια διὰ νὰ ἴδητε τὰ ἀποτελέσματα τῆς πολιτικῆς μας. Ἤδη ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ, συνελήρωσε τὸ ἕκτον ἔτος. Εἶχεν τὴν ἐξουσίαν, εἶχεν ὅλην τὴν ἄνεσιν τὴν Κοινοβουλευτικήν, εἶχεν ὅλην τὴν ἄνεσιν τὴν πολιτικήν, εἶχεν ὅλην τὴν δυνατότητα τὴν οἰκονομικήν, νὰ λύσῃ βασικὰ θέματα, τὰ ὁποῖα, δυστυχῶς, μένουν ἄλυτα. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ τελευταία ἀπογραφή, οἱ ἀριθμοί, ἁπλῶς τῆς ἀπογραφῆς, θὰ πρέπει νὰ μᾶς ἐμβάλλουν εἰς πολλὴν ἀνησυχίαν. Ὅταν τὰ χωρία ἐρημώνωνται, ὅταν ἡ Πρωτεύουσα ἔχει γίνει ὁ ὑδροκέφαλος τῆς χώρας, ὅταν κατήντησε αἱ Ἀθῆναι νὰ εἶναι ἡ Βιέννη, δηλαδή, τὸ ¼ ἐκ τοῦ πληθυσμοῦ ὅλης τῆς χώρας, ὅταν κατήντησε τὸ χωρίον νὰ θεωρῆται φυλακὴ δι’ οἱονδήποτε ἀγρότην, δὲν θὰ πρέπει νὰ εἴμεθα πολὺ ἥσυχοι καὶ πολὺ εὐτυχεῖς διὰ τὰ ἀποτελέσματα ποὺ ἐπετεύχθησαν μέσα εἰς τὰ τελευταῖα 6 χρόνια. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου παραδείγματα ἀγροτικῶν χωρίων. Ὅπως μοῦ ἔλεγε διακεκριμένος καθηγητὴς Πανεπιστημίου, ὁ ὁποῖος τελευταίως ἐπεσκέφθη τὴν Βόρειον Ἑλλάδα καὶ ἔκανε μίαν ἔρευναν εἰς τὴν περιοχὴν ἐκείνην, ὑπάρχουν χωρία ὅπου μετὰ τὴν ἐπίσκεψιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐπιλέγει τοὺς προοριζομένους διὰ τὴν Γερμανίαν, εἰς τὸ χωρίον εἶχαν μείνει οἱ γέροντες, οἱ ἀνίκανοι γενικῶς, οἱ φυματικοὶ καὶ οἱ κομμουνισταί. Καὶ ἐξηγοῦμαι: Περνάει πρῶτον ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐλέγχει τὴν ὑγείαν τῶν ὑποψηφίων νὰ μεταναστεύσουν, καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ χωροφυλακὴ ἐλέγχει τὰ κοινωνικὰ φρονήματα καὶ καθορίζει ποῖος θὰ πάῃ καὶ ποῖος δὲν θὰ πάῃ. Δὲν κρίνω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ ἔργον τῆς χωροφυλακῆς. Ἁπλῶς ἐπισημαίνω τὸν κίνδυνον, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει νὰ ἀπογυμνωθοῦν αἱ ἀγροτικαὶ περιοχαὶ ἀπὸ τὸν πληθυσμόν, ὁ ὁποῖος σήμερον διὰ νὰ συντηρηθῇ πηγαίνει κατὰ ἕνα μεγάλον ποσοστὸν εἰς τὴν Γερμανίαν.

§70Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ἐθίξατε ἕνα θέμα ἀπολύτως κρίσιμον, ἀπὸ τῆς Ἐθνικῆς πλευρᾶς, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς πληροφορήσω, ἐγὼ πλέον ὑπευθύνως, καὶ ὄχι νὰ σᾶς μεταδώσω μίαν ἐντύπωσιν, ἡ ὁποία ἐσχηματίσθη ἐντελῶς προχείρως ἀπὸ τὸν κ. καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου, ὅτι εἰς τὰς ἀγροτικὰς περιοχὰς ἐφαρμόζεται εἰδικὸν πρόγραμμα περὶ παραμεθορίων περιοχῶν, βάσει τοῦ ὁποίου προγράμματος μέχρι τῆς στιγμῆς ἔχουν ἀναλωθῆ 400.000.000 δραχμ. Εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισκεφθῶ τὸ Δέρειον, τὸ μεγάλο καὶ τὸ μικρόν. Ἐκεῖ ἔχομεν δημιουργήσει χωρία ὁλόκληρα μὲ καινουργῆ σπίτια, σταύλους κλπ. Ἐπίσης, εἰς τὴν Καστοριάν, εἰς μικροτέραν κλίματα, εἰς τὴν Φλώριναν, ἐπίσης καὶ εἰς τὴν Ἤπειρον ἐφαρμόζεται ἀπὸ τριετίας εἰδικὸν πρόγραμμα παραμεθορίων περιοχῶν.

§71Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἔχει καταργηθῆ, κ. Ὑπουργέ, τὸ πρόγραμμα παραμεθορίων περιοχῶν καὶ θὰ τὸ εἴπω, ὅταν ὁμιλήσω.

§72Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Δὲν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία σας, κ. συνάδελφε.

§73Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν θέλετε εἰς κᾶθε μου φρᾶσιν νὰ προβάλητε τὸ Κυβερνητικὸν ἔργον, τοὐλάχιστον θὰ μοῦ κάμνετε τὴν τιμὴν νὰ ἀπαντᾶτε εἰς τὰς παρατηρήσεις μου, ὅπως ἐγὼ τὰς διετύπωσα καὶ ὄχι ὅπως ἐσεῖς θέλετε. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι δὲν διατίθενται χρήματα. Ἀντιθέτως, χρήματα πάρα πολλὰ διατίθενται καὶ ἔργα γίνονται. Ἐκεῖνο ποὺ ἀμφισβητῶ εἶναι, ἐὰν γίνωνται ἔργα......

§74Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Γίνονται καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν συναδέλφων τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Ἐδῶ δὲν ὁμιλοῦμεν βάσει πληροφοριῶν. Ἐδῶ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ὁμιλοῦμεν ὑπευθύνως.

§75Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ πρόγραμμα παραμεθορίων περιοχῶν ἔχει ἀχρηστευθῆ.

§76Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Ὄχι, κύριε συνάδελφε. Ἔχει βελτιωθῆ καὶ ἔχει προγραμματισθῆ διὰ 5 ἔτη ποσὸν πέραν τῶν 600.000.000.

§77Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι τὸ πρόγραμμα παραμεθορίων περιοχῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἤπειρον, ἔχει ἀχρηστευθῆ καὶ δὲν ἐφαρμόζεται.

§78Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐγὼ θὰ χαρῶ νὰ πεισθοῦν ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους ἐκπροσωπῶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἂς μὴ πεισθῶ ἐγώ, ἀλλὰ ἡ πτώχεια δὲν τακτοποιεῖται μὲ λόγια. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον χρειάζεται νὰ ἀντιληφθῇ ἡ Κυβέρνησις εἶναι, ὅτι ὕστερα ἀπὸ 6 ἔτη ποὺ εὑρίσκεται εἰς τὴν Ἀρχὴν ἔχει βαρυτάτην ὑποχρέωσιν νὰ ἐμφανίσῃ ἔργα παραγωγικὰ καὶ ἰδίᾳ ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ, ἀνάλογα μὲ τὴν προσπάθειάν του. Ἐφ’ ὅσον, ὁ κ. Ὑπουργός, ἐπιμένει, θὰ ἀναφερθῶ εἰς 2–3 παραδείγματα, ἐξ ὧν θὰ καταδειχθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀσχολεῖται μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀναγκαίων ἔργων, ἀλλὰ μὲ τὴν προβολὴν ὡρισμένων ἔργων διὰ λόγους πολιτικοὺς καὶ ἐντυπωσιακοὺς (ὅπως ἡ Ὁμόνοια μὲ τοὺς πίδακες, οἱ ὁποῖοι ἐστοίχισαν 150 ἑκατομμύρια εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν). Πολλοὶ λίγοι, κ. συνάδελφοι, δὲν θὰ ἔχετε ἀκούσει διὰ τὸν λιμένα τῆς Ρεθύμνου. Ὁ λιμὴν τῆς Ρεθύμνου, ὁ ὁποῖος ξεκίνησε μὲ χρήματα τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου, περιμένει ἐπὶ τρία χρόνια νὰ ἐγκριθῇ μία πίστωσις διὰ τὴν κατασκευὴν ἑνὸς λιμενοβραχίονος. Μὴ νομίσετε, ὅτι ἡ πίστωσις ἡ ὁποία ἐζητήθη εἶναι ὑπερβολική. Ἐζητήσαμεν μόνον 10.000.000 δραχμῶν. Ἡ Κυβέρνησις ὑποτίθεται, ὅτι ἀνέγραψεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν σχετικὴν πίστωσιν. Ἀνεγράφη τοῦτο εἰς τὰς Ἐφημερίδας, οἱ δὲ Κυβερνητικοὶ βουλευταὶ τῆς περιφερείας ἔσπευσαν νὰ ἀναγγείλουν, ὅτι ἡ ἀναγραφὴ τῆς πιστώσεως ἐγένετο τῇ μερίμνῃ τούτων διὰ νὰ ἔλθῃ ὕστερα ἀπὸ λίγο διάψευσις τοῦ Ὑπουργοῦ, ὅτι οὐδεμία πίστωσις ἐνεγράφη εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ἤδη ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς τῆς Ρεθύμνου ἔχει ἀναστατωθῆ καὶ θέλει νὰ ἔλθῃ νὰ ἀξιώσῃ ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος. Καὶ αὐτὸ γίνεται, ὅταν καθημερινῶς διαβάζομεν εἰς τὰς ἐφημερίδας ὑπερβάσεις ἔργων κατὰ 40, 50, 60 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Δὲν εἶναι αὐτὸ θέμα ποὺ πρέπει νὰ μᾶς κάνῃ νὰ σκεφθῶμεν, ὅτι ὑπάρχει μία ἀκαταστασία εἰς τὴν κατανομὴν τῶν σχετικῶν κονδυλίων καὶ μάλιστα, ὅταν γιὰ τὸ λιμάνι, φέρ’ εἰπεῖν, τῆς Ρεθύμνου ἐξεποιήθησαν τὰ ἐφεδρικὰ κτήματα τῆς περιοχῆς; Γίνονται ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν ὡρισμένα προγράμματα, τὰ ὁποῖα ἀναγγέλλονται, εἴτε ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς διὰ τοῦ ραδιοφώνου καὶ περιέργως ἡμεῖς δὲν ἔχομεν οὐδέποτε τὴν τιμὴν νὰ μνημονευθῶμεν εἰς τὰ προγράμματα.

§79Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ εἴπατε, ὅτι δὲν γίνεται τίποτε, ἐὰν θέλετε ἀκούσατε παρακαλῶ, τὰ ἀποτελέσματα εἰς τὸν τομέα τοῦ τουρισμοῦ. Μέχρι τοῦ 1959 ὁ ἀριθμὸς τῶν τουριστῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπεσκέφθησαν τὴν χώραν μας, ἔφθανε τὰς 150.000. Τὸ 1960 ἐπεσκέφθησαν τὴν χώραν μας 350.000 τουρίσται καὶ προβλέπεται, ὅτι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος 1961 θὰ ὑπερβῶμεν τὰς 400.000. Ὑπάρχει δέ, πρόγραμμα τουριστικῆς ἀξιοποιήσεως, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς τὸ νὰ ὑπερβῶμεν τὸ ἓν ἑκατομμύριον τουριστῶν ἐτησίως. Τοῦτο πρὸς μεγάλην ὠφέλειαν τοῦ τόπου. Εἶναι καταφανὴς ἡ ἐπιτυχία τῆς Κυβερνήσεως εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς, ἀλλὰ ἐσεῖς ἐπιμένετε εἰς τὴν ἄσκησιν στείρας κριτικῆς.

§80Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, οὐδέποτε ἤσκησα στεῖραν πολιτικήν, ὅπως τὴν ὀνομάζετε σεῖς, ἀλλὰ δημιουργικὴν καὶ καλόπιστον. Ἐὰν οἱ τουρίσται εἶναι 350.000 καὶ πρόκειται νὰ φθάσουν τὸ ἓν ἑκατομμύριον, μὲ εὐχαριστεῖ ὡς Ἕλληνα πολίτην, ἀλλὰ δὲν ἀφορᾷ τὸ θέμα τὴν περιφέρειαν Ρεθύμνης, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἐκπροσωπῶ. Ἐκτιμῶ, κ. συνάδελφοι, τὴν προσπάθειαν τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς πρέπει νὰ σεβασθῇ τὴν ἰδικήν μου, διότι ἔχω καθῆκον νὰ φέρω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τὴν φωνὴν τοῦ λαοῦ ποὺ ἐκπροσωπῶ καὶ νὰ ἀπαιτήσω τὴν λύσιν ὡρισμένων προβλημάτων. Δι’ ὁλόκληρον τὴν Κρήτην, διετέθησαν τὰ τελευταῖα 2 ἔτη 30 ἑκατομμύρια, δηλαδή, οὔτε ὅσα διετέθησαν γιὰ ἕνα ξενοδοχεῖον τῆς Πάρνηθος καὶ πρέπει νὰ χειροκροτοῦμεν καὶ ὄχι νὰ διαμαρτυρώμεθα; Ἐπειδή, κ. Ὑφυπουργὲ τῆς Γεωργίας, εἶσθε καὶ ὁ ἁρμόδιος, θὰ γνωρίζετε, ἀσφαλῶς, ὅτι μᾶς ἀπασχολεῖ βασικώτατον θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ ἀπὸ ἐτῶν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, καὶ διὰ τὸ ὁποῖον γίνονται μελέται καὶ προμελέται, ἀλλ’ οὐδέποτε ἐπρογραμματίσθη. Πρόκειται διὰ τὸ ἔργον Κουρταλιώτη. Ἐνῷ, λοιπόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας μᾶς λέγει διὰ τὸ ἔργον αὐτό, ὅτι ἐνεγράφη εἰς ὅλα τὰ προγράμματα τῶν τελευταίων ἐτῶν, ἐν τούτοις, οὐδαμοῦ τὸ ἀνευρίσκει κανείς, παρὰ μόνον εἰς τὰς προεκλογικὰς ἐπαγγελίας, καὶ εἰς ἀνευθύνους ἀνακοινώσεις, ἐνῷ πρόκειται νὰ συμβάλῃ οὐσιαστικῶς εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς περιοχῆς καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καὶ θὰ γίνῃ, διότι πρέπει νὰ ἀντιληφθῆτε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὰ πράγματα θὰ ἐπέβαλον τὴν λύσιν, ὄχι βέβαια μὲ προεκλογικὰς ὑποσχέσεις. Ἕνα ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ, κ. Ὑπουργέ, εἶναι τὸ χαρουποεργοστάσιον, διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν χαρουπίων τῆς Κρήτης. Ἔχουν γίνει μελέται ἀπὸ εἰδικοὺς καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ. Αἱ μελέται αὗται μαζὶ μὲ τὴν γνώμην τῆς Α.Τ.Ε. καὶ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ἔχουν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ἀναβάλλεται διαρκῶς ἡ λῆψις ἀποφάσεως, διότι μεγαλοβιομήχανοι ἀντιδροῦν. Τὰ προϊόντα ποὺ κατὰ καιροὺς ἡ Κυβέρνησις ἀναγγέλλει, ὅτι προστατεύει, ἔχουν ἐξευτελισθῆ. Ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου π.χ. ἀποτελεῖ πρόκλησιν, ὅταν πωλῆται τὸ προϊὸν καὶ ἀποτελεῖ ἐπικερδῆ ἐπιχείρησιν διὰ μερικοὺς ἀσυνειδήτους, ὅταν ἀγοράζεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὡς μοῦργα γιὰ νὰ μεταπωληθῇ.

§81Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε πρὶν ἢ προχωρήσητε εἰς ἄλλο κεφάλαιον νὰ σᾶς δώσω μίαν ἀπάντησιν διὰ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἔργον Κρουταλιώτη, πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐχρηματοδότησε προμελέτην καὶ μελέτην. Ἤδη εὑρισκόμεθα εἰς τὸ πέρας τῆς ὁριστικῆς μελέτης, μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ὁποίας θὰ προγραμματισθῇ τὸ ἔργον.

§82Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Γνωρίζητε, κ. Ὑπουργέ, ἐπὶ πόσα χρόνια λέγονται αὐτὰ καὶ ἐπὶ πόσα χρόνια ἡμεῖς τὰ ἀκούομεν.

§83Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Γνωρίζητε, ὅμως, καὶ σεῖς, κ. συνάδελφε, ὅτι ἐδῶ εἰς τὸν τόπον μας, εἴχομεν μίαν καθυστέρησιν τεχνικῆς ὀργανώσεως, καὶ ὅτι ἔπρεπε τὴν καθυστέρησιν αὐτήν, πρῶτον νὰ τὴν ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ τὴν ἀντιμετώπισεν ἡ Κυβέρνησις ἐπιτυχῶς, μὲ τὸν νόμον 3881, ὁ ὁποῖος μᾶς ὡδήγησε εἰς τὴν δημιουργίαν καταλλήλων μέτρων καὶ ὀργάνων, ὥστε νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὰ προβλήματα τῆς ἐκτελέσεως ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων, παντὸς εἴδους. Ἐπαναλαμβάνω, δὲν ὑπάρχει ἔλλειψις χρηματικῶν μέσων. Τὸ μεγαλύτερον ἐμπόδιον εὑρίσκετο εἰς τὴν ἔλλειψιν τῶν τεχνικῶν μέσων, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἤδη ἀντιμετώπισε καὶ προχωροῦμεν ἀπροσκόπτως εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων.

§84Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡμεῖς οὐδέποτε κατηγορήσαμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ἔχει χρήματα. Ἡμεῖς κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν ἀντιθέτως, διότι ἐξοδεύει χρήματα κατὰ τρόπον οὐχὶ παραγωγικόν. Τὸ θέμα, λοιπόν, δὲν εἶναι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐξοδεύῃ χρήματα καὶ ἐκτελῇ ἔργα, τὸ θέμα εἶναι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τὰ χρήματα ποὺ ἐξοδεύῃ καὶ τὰ ἔργα ποὺ κατασκευάζῃ εἶναι παραγωγικά, ἢ εἶναι ἔργα τὰ ὁποῖα ἐκτελεῖ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, εἴτε προεκλογικῶν ἐπαγγελιῶν, εἴτε κομματικῆς σκοπιμότητος. Ἄλλη ἀπόδειξις, ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον διατίθενται τὰ χρήματα εἰς τοὺς Δήμους καὶ εἰς τὰς Κοινότητας. Ἐνῷ, δηλαδή, θὰ ἔπρεπε τὰ χρήματα αὐτὰ νὰ διετίθεντο εἰς τοὺς Δήμους καὶ εἰς τὰς Κοινότητας, ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ τῶν ἀναγκῶν ἑκάστου Δήμου ἢ ἑκάστης Κοινότητος, ταῦτα διατίθενται κατὰ τρόπον περίεργον.

§85Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, διαμαρτύρομαι δι’ αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε. Προέρχομαι καὶ ἐγὼ ἀπὸ ἐπαρχίαν καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζετε. Τὰ χρήματα αὐτὰ διατίθενται ἀπολύτως κατὰ τρόπον ἀντικειμενικὸν καὶ ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν καὶ τῶν ὑφισταμένων προϋποθέσεων εἰς ἕκαστον Δῆμον ἢ Κοινότητα.

§86Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τότε, κ. Ὑπουργέ, δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ γνώμη τοῦ βουλευτοῦ τοῦ κυβερνητικοῦ κόμματος;

§87Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Ὄχι. Ἐπαναλαμβάνω, ἡ διάθεσις γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀναγκῶν καὶ κατὰ τρόπον ἀντικειμενικόν.

§88Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, ἐρωτῶ, διατὶ δὲν γίνονται ἔργα ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς προγράμματος.

§89Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριε συνάδελφε, τὰ μικρὰ κοινωφελῆ ἔργα γίνονται διὰ τῶν Κοινοτήτων.

§90Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ὁμιλοῦμεν δι’ αὐτὰ τὰ ἔργα, ἀλλὰ διὰ τὸ πῶς διατίθενται τὰ χρήματα εἰς τὰς Κοινότητας ἐκ τῆς φορολογίας καπνοῦ. Καὶ ὑποστηρίζομεν, ὅτι ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας, τὰς ὑποκαθιστᾷ καὶ διαθέτει αὐτὴ κατὰ τὴν κρίσιν της τὰ χρήματα. Εἶναι χρήματα, ἐπαναλαμβάνω, ποὺ θὰ ἠμποροῦσαν νὰ διατεθοῦν ἀπὸ τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας καὶ νὰ ἀξιοποιηθοῦν, δεδομένου, ὅτι προέρχονται καὶ ἀπὸ τοὺς Ὀργανισμοὺς αὐτούς. Νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως περὶ ἔργων θὰ πρέπει νὰ ἀποδείξωμεν πόσον ἀδιάφορον μένει τὸ Κέντρον ἔναντι τῆς ἐπαρχίας καὶ νὰ ἴδωμεν τὶ λαμβάνει ὁ ἐργαζόμενος εἰς τὸ χωριό, καὶ τὶ ὁ ἐργαζόμενος εἰς τὰς πόλεις. Ὁ ἐπὶ 10ωρον συνεχῶς, ἐργαζόμενος εἰς τὸ χωριὸ λαμβάνει 24 δραχμὰς τὴν ἡμέραν. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ συνάδελφος ξένος κἄποτε σὲ ἕνα συνέδριον διακόψας μὲ ἠρώτησε ἐὰν τὸ γεγονὸς ἀναφέρεται εἰς τὰς περιπτώσεις καταδίκων. Τοῦ ἀπήντησα, ὄχι, καὶ ἔμεινε κατάπληκτος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν συγκινεῖται. Οὐδεὶς εἶναι δυνατὸν νὰ συλλάβῃ, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα, χώραν ἐλευθέραν καὶ Δημοκρατικὴν οἱ ἐργαζόμενοι ἄνθρωποι λαμβάνουν ἡμερομίσθιον 24 δραχμὰς τὴν ἡμέραν. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τοῦ χωριοῦ, ὅπου ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος καὶ τὰ Κοινοτικὰ Συμβούλια ὑποχρεοῦνται δωρεὰν νὰ ἐργάζωνται καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀμειφθοῦν. Αὐτὸ πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ρυθμισθῇ καὶ νὰ πληρώνωνται οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων καὶ οἱ Σύμβουλοι, διὰ τὸ ἐποπτικόν των ἔργον. Ἐπίσης, πρέπει νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι πολλὲς φορὲς ὁδηγοῦνται ἐνώπιον δικαστηρίου οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων, διότι αἰσθανόμενοι, αὐτὸ ποὺ οἱ ὑπεύθυνοι Ὑπουργοὶ δὲν συναισθάνονται, ὅτι δηλαδή, δὲν ἐπιτρέπεται τὸ 1961 νὰ ἐργάζεται ἄνθρωπος μὲ 24 δραχμάς, παρουσιάζουν πλασματικὰ ἡμερομίσθια γιὰ νὰ αὐξήσουν κατά τι τὸ ἐξευτελιστικὸν μεροκάματο. Εἶναι πρὸς τιμήν των καὶ οὐχὶ πρὸς κατηγορίαν των καὶ συγχαίρω τοὺς δικαστάς, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἀθωώνουν.

§91Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριε συνάδελφε, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἔχετε δίκαιον καὶ τὸ ὑπεστήριξα καὶ ἐγὼ εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσίν μου ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ὑποστηρίζω καὶ πάλιν, ὅτι θὰ πρέπει τὸ ἡμερομίσθιον νὰ γίνῃ 40 δραχμὰς διὰ τοὺς ἄνδρας καὶ 30 διὰ τὰς γυναίκας. Διότι τώρα ἡ ἐθνική μας οἰκονομία εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσῃ πλήρη ἡμερομίσθια εἰς τὸν ἐργαζόμενον ἀγρότην. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἐπιτευχθῇ πλήρως ὁ σκοπὸς τοῦ θεσμοῦ τῶν μικρῶν κοινωφελῶν ἔργων.

§92Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Γυιόκα, χαίρω, διότι ἐπὶ τέλους συμφωνοῦμεν μίαν φοράν. Καί, νομίζω, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀκριβῶς, αὐτὸ ἐτόνισα εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας μου, δὲν θὰ πρέπει νὰ κάμνωμεν διάκρισιν Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ Συμπολιτεύσεως ὡς πρὸς τὴν ἐπαρχίαν. Ὅλοι οἱ ὑπεύθυνοι τῶν θεμάτων καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ λαμβάνουν τοὐλάχιστον ὑπ’ ὄψιν αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐκτίθενται ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ τοῦ ὑπευθύνου, διότι δὲν εἶναι μόνον ὑπεύθυνος ἡ πτέρυξ ἐκείνη, ἀλλὰ εἶναι ὑπεύθυνον κυρίως τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς, καὶ ἑπομένως, ὁ καθεὶς ἐξ ἡμῶν ὅ,τι δήποτε ἀναφέρει εἰς τὴν αἴθουσαν, νομίζω, ὅτι τοὐλάχιστον καλοπίστως τὸ ἀναφέρει καὶ μὲ τὴν ἐπιθυμίαν τὴν εἰλικρινῆ νὰ δοθῇ κἄποια λύσις. Κύριοι βουλευταί, ἓν ἄλλο θέμα βασικόν, διότι κανεὶς ἂν παρατάξῃ ὅσα δὲν ἔχει ἡ ἐπαρχία καὶ ὅσα ἔχει ἡ Πρωτεύουσα, θὰ χρειασθῇ ἀσφαλῶς, πάρα πολλὲς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς ὁ κἄθε ἀγορητής, εἶναι τὸ θέμα τῶν δανείων, τὰ ὁποῖα δίδονται κατὰ καιροὺς εἰς τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν. Ἐνῷ, ὅπως εἶπον, διακόπτοντας πρὸ ἡμερῶν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, οὐδεὶς μεγαλοβιομήχανος, οὐδεὶς ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν τὰς λεγομένας παγωμένας πιστώσεις ἔχει μέχρι σήμερον κλεισθῆ εἰς τὰς φυλακάς, ἀλλὰ συνεχῶς νέον ψυγεῖον εὑρίσκεται διὰ νὰ μποῦν αἱ παγωμέναι πιστώσεις, καθημερινῶς εἰς τὰς φυλακὰς τῶν Πρωτευουσῶν τῶν ἐπαρχιῶν μεταφέρονται χωρικοὶ δι’ ὀφειλὰς πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, 500, 600 ἢ 1.000 δραχμῶν.

§93Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Ὄχι, κ. συνάδελφε, θὰ ὁμιλήσητε συγκεκριμένως, διότι παρακολουθοῦμεν τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν στενώτατα καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω πάρα πολὺ νὰ μοῦ ἀναφέρετε συγκεκριμένα περιστατικά, ἀπὸ ποῖον ὑποκατάστημα, δὲν θέλω ὀνόματα, ἀπὸ ποῖον ὑποκατάστημα ἐφυλακίσθησαν καὶ πόσοι.

§94Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ καθημερινῶς ἐπικοινωνῶ μὲ τὸ γραφεῖον μου εἰς τὸ Ρέθυμνον, καὶ κἄθε πρωῒ θὰ ἔχω ἕνα τηλεφώνημα, ὅτι πρέπει νὰ ἐπέμβω εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν εἰς τὸ Κεντρικὸν ἢ ὁπουδήποτε ἀλλοῦ, διότι ὁ τάδε, Παπαδάκης φέρ’ εἰπεῖν —ἂς πάρωμεν ἕνα συνηθισμένον ὄνομα εἰς τὴν Κρήτην— συνελήφθη καὶ ὡδηγήθη εἰς τὰς φυλακάς. Θὰ πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, κ. Ὑπουργέ, ὅτι πέραν τῆς μεταναστεύσεως ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸ ἐξωτερικόν, πάρα πολλοὶ χωρικοὶ ἔχουν μεταναστεύσει ἀπὸ τὰ χωριά των καὶ ἔχουν πάει εἰς ἄλλα χωριά, διότι διώκονται ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Καὶ δὲν εἶναι μία μομφὴ ἐναντίον τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, εἶναι μία μομφὴ ἐναντίον τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε καὶ τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζει ἁπλῶς ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα. Διότι, ἐὰν σεῖς μοῦ εἴπητε, ὅτι ἔχετε δώσει ἐντολὴν ἡ Τράπεζα ἡ Ἀγροτικὴ νὰ εἶναι ὅσον εἶναι δυνατὸν ἐλαστική, νὰ ἐνισχύῃ τὸν ἀγρότην, ὅταν ἀτυχήσῃ νὰ τὸν βοηθῇ μὲ ἕνα δάνειον μακροπρόθεσμον ἢ μεσοπρόθεσμον, τότε βεβαίως, θὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ Διευθυντὴς τοῦ ὑποκαταστήματος Ρεθύμνης ἢ Ἡρακλείου, δὲν ἐκτελεῖ τὸ καθῆκον του, καὶ ἑπομένως, ἔχω καθῆκον νὰ τὸν καταγγείλω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ζητήσω τὴν ἀποπομπήν του. Φοβοῦμαι, ὅμως, κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὰ ὑποκαταστήματα ἁπλῶς παρακολουθοῦν τὰς ὁδηγίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκτελοῦν τὶς διαταγὲς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Διότι, ἐὰν τύχῃ, καὶ ἀσφαλῶς θὰ σᾶς ἔχῃ ἀπασχολήσει μάλιστα πόσα εἶναι τὰ βραχυπρόθεσμα, πόσα τὰ μεσοπρόθεσμα καὶ πόσα τὰ μακροπρόθεσμα δάνεια, θὰ ἴδητε, ὅτι τὰ βραχυπρόθεσμα δάνεια εἶναι ἐκεῖνα ποὺ ἐνοχλοῦν τὸν ἀγρότην, χωρὶς καθόλου νὰ τὸν ἐνισχύουν, διότι πέρνει ἕνα δάνειον 1.000–2.000 δραχμῶν καὶ μετὰ ἀπὸ 6 μῆνες τοῦ λέγουν, ὅτι πρέπει νὰ πληρώσῃ. Αὐτὸς ἔχει καταναλώσει τὰ χρήματα αὐτά, δὲν ἠμπορεῖ νὰ πληρώσῃ καὶ ἀρχίζει μία συναλλαγὴ μὲ τὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία κρατεῖ 1–2 χρόνια μὲ ἀποτέλεσμα οἱ 1.000 δραχμὲς νὰ γίνωνται 4.000.

§95Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Τὰ βραχυπρόθεσμα γνωρίζετε, ὅτι εἰσπράττονται μετὰ τὴν συγκομιδήν.

§96Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ὅταν δὲν ὑπάρχει συγκομιδὴ, πῶς εἰσπράττονται;

§97Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Ὅταν δὲν ὑπάρχει συγκομιδή, ἐξ ἀντικειμενικῶν λόγων δὲν δύναται νὰ πληρώσῃ, αὐτὴ εἶναι ἡ διαταγή μας καὶ τὴν παρακολουθοῦμε, καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ περίπτωσις φυλακίσεως τοῦ οἱονδήποτε, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ σοβαρὸς καὶ συγκεκριμένος λόγος καὶ νὰ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν καὶ ἀποδεδειγμένως κακόπιστος, μόνον τότε.

§98Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς εἶπον προηγουμένως, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ ἀναφέρετε ἕνα ἔστω παράδειγμα ἀπὸ ἐκείνους τοὺς λεγομένους μεγάλους, ὁ ὁποῖος νὰ συνελήφθη καὶ νὰ ὡδηγήθῃ εἰς τὰς φυλακάς, διότι ὀφείλει 50, 80, ἢ 100 ἑκατομμύρια δραχμάς; Ἔστω ἕνα. Ἐγὼ, ἂν θέλετε ἠμπορῶ νὰ σᾶς φέρω αὔριον τὸ πρωῒ εἰς τὸ γραφεῖον σας 10–15 ὀνόματα ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι συνελήφθησαν, ὡδηγήθησαν εἰς τὰς φυλακάς, ἐπλήρωσαν ὁλόκληρον τὸ ποσὸν ἢ ἔναντι, καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀφέθησαν ἐλεύθεροι. Ἑπομένως, θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὶς εἰδικὲς συνθῆκες ποὺ διαβιοῖ ὁ ἀγρότης, νὰ τὸν βοηθήσῃ ὅσον ἠμπορεῖ περισσότερον, νὰ τοῦ παρέξῃ τὴν δυνατότητα νὰ γίνῃ ὑγιὴς οἰκονομικὴ μονὰς καὶ αὐτό, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ πράγματι νὰ ἀποδώσῃ. Διαφορετικὰ θὰ ἔχωμεν, βεβαίως, μίαν ὡραίαν πρωτεύουσαν, ἀλλὰ θὰ ἔχωμεν φυματικὴν ἐπαρχίαν. Καὶ ἐπειδὴ ἡ ἐπαρχία εἶναι ὁ αἱμοδότης τοῦ Κέντρου, κἄποια ὡραία στιγμὴ θὰ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι καὶ ἡ πρωτεύουσα θὰ νεκρωθῇ. Σήμερον ὁ ἀγρότης, κ. Ὑπουργέ, ὁ κάτοικος τῆς ἐπαρχίας γενικῶς, τὶ ἀπολαύσεις ἔχει; Τὶ ἠμπορεῖ πράγματι νὰ ζηλέψῃ ὁ κάτοικος τῆς Πρωτευούσης τὸν χωρικόν; Τὶ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ χωρικὸς δὲν θὰ ἴδῃ καὶ δὲν θὰ τὸ ἐπιθυμήσῃ, ὅταν ἔλθῃ σέ ἕνα κέντρον ἀστικόν; Τὰ πάντα, τὸν ἰατρόν, τὸν δάσκαλον, τὰ μέσα συγκοινωνίας, τὰ μέσα ἀναψυχῆς, τὰ πάντα. Ὁ χωρικός μας σήμερον ζεῖ ὑπὸ κτηνώδεις συνθήκας.

§99Φ. ΠΙΤΟΥΛΗΣ. Τὸ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν αὐτό, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ ἐπαναλαμβάνετε.

§100Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Σήμερον ὁ χωρικὸς τῆς Ἑλλάδος, ζεῖ κατὰ τοιοῦτον τρόπον καὶ θὰ εἶναι τοὐλάχιστον ἐντροπὴ νὰ λεχθῇ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὥστε δὲν νομίζω, νὰ ἔχῃ πράγματι πάρα πολλὰ διὰ νὰ ζηλέψῃ ὁ χωρικὸς οἱασδήποτε μὴ ἀνεπτυγμένης χώρας. Ἀντὶ νὰ ἐκπαιδεύεται, παιδεύεται, διότι διὰ νὰ πάῃ ἀπὸ τὸ ἕνα χωριὸ εἰς τὸ ἄλλο καὶ νὰ σπουδάσῃ πρέπει νὰ περάσῃ 3, 4, 5 χιλιόμετρα. Διὰ νὰ συναντήσῃ ἕνας ἀσθενὴς ἕνα Ἰατρόν, συνήθως συναντᾶ ἕνα παππάν, διότι τὰ ἀγροτικὰ ἰατρεῖα, περὶ τῶν ὁποίων πολλὰ ἐλέχθησαν, δυστυχῶς, δὲν λειτουργοῦν ὅπως πρέπει. Ἕνας ἰατρὸς εἶναι διὰ δέκα ἕως εἴκοσι χωριά, τὰ ὁποῖα συνήθως εὑρίσκονται εἰς ἀπόστασιν 30–40 χιλιομέτρων μεταξύ των καὶ μὲ συγκοινωνιακὸν δίκτυον ὄχι τέλειον. Φάρμακα δὲν διαθέτουν τὰ ἀγροτικὰ ἰατρεῖα. Ὑπολογίζομεν, ὅτι εἰς 4.500 κατοίκους τῆς ὑπαίθρου ἀνήκει ἕνας ἰατρός, ἐνῷ εἰς τὴν Πρωτεύουσαν εἰς 230 κατοίκους ἀνήκει ἕνας ἰατρός.

§101Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Οἱ ἰατροὶ τῆς Πρωτευούσης εἶναι ἰατροὶ διὰ ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§102Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡμεῖς δὲν παραδεχόμεθα ὡς ὀρθὸν τὸ νὰ ἔρχωνται οἱ χωρικοὶ εἰς τὴν Πρωτεύουσαν. Θὰ πρέπει νὰ ἱδρυθοῦν εἰς τὴν ὕπαιθρον ἰατρεῖα, καὶ νὰ λειτουργοῦν πλήρως τὰ νοσοκομεῖα μὲ ἄρτιον ἐξοπλισμόν. Εἴδατε τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς. Δύο ἑκατομμύρια ἡ περιφέρεια τῆς Διοικήσεως Πρωτευούσης καὶ 6 ἑκατομμύρια ὅλη ἡ ἄλλη Ἑλλάς. Τοῦτο εἶναι ἀπόδειξις, ὅτι δὲν κατέβαλεν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐνδεδειγμένην προσπάθειαν διὰ νὰ ἀναζωογονηθῇ ἡ ἐπαρχία. Δὲν λέγω, ὅτι εἰς τὴν Πρωτεύουσαν κατοικοῦν εὐτυχεῖς, δὲν λέγω, ὅτι κατοικοῦν ἐκλεκτοί, δὲν λέγω, ὅτι εἰς τὴν Πρωτεύουσαν κατοικοῦν μόνον πλούσιοι καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν πτωχοί. Ἀλλὰ γεγονός εἶναι, ὅτι ἡ Πρωτεύουσα κατήντησε νὰ εἶναι ἡ Ἑλλὰς καὶ ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία μία ἀποικία, ἥτις πρέπει νὰ ἐργάζεται διὰ τὴν πρωτεύουσαν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει εἴπει, ὅτι 500 οἰκογένειαι Ἀθηναίων εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ βασανίζουν τὴν χώραν. Συμπληρώνων ἐγώ, λέγω, ὅτι δι’ αὐτοὺς ἐργάζεται ὅλη ἡ Ἑλλάς, ὅλοι ἡμεῖς καὶ αὐτοὶ μᾶς δουλεύουν. Ἀλλὰ καὶ τὸ Κράτος τῶν Ἀθηνῶν δὲν καλύπτει παρὰ μόνον τὸ κέντρον. Διότι ἀπὸ τοὺς συνοικισμοὺς δὲν ἔχει τίποτε νὰ ζηλέψῃ ὁ ἐπαρχιώτης. Ἡ τρώγλη καὶ αἱ στερήσεις εἶναι αἱ ἴδιαι ὅπου καὶ ἂν ὑπάρχουν, εἴτε εἰς τὴν ὕπαιθρον, εἴτε εἰς τὴν Πρωτεύουσαν. Καὶ ἐπειδή, ὁ μόνος παρὼν Ὑπουργὸς εἶναι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Γεωργίας, θὰ ἀναφέρω ἕνα πρόσφατον γεγονός, τὸ ὁποῖον, δυστυχῶς, δὲν ἔχει ἀπασχολήσει τὸ Ὑπουργεῖον του, τὸ ὁποῖον κατήντησε νὰ μὴ ἀσκῇ ἀγροτικὴν πολιτικήν, ἀλλὰ νὰ ἐκτελῇ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ἕνα προϊὸν τὸ ὁποῖον λέγεται βελανίδι. Ἡ περιοχή μου εἶναι μία ἀπὸ τὰς τρεῖς περιοχὰς εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα ποὺ παράγουν αὐτὸ τὸ προϊόν. Νομίζω, ὅτι μεταξὺ αὐτῶν μάλιστα περιλαμβάνεται καὶ ἡ περιοχὴ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ἤδη ἐπίκειται ἡ νέα συγκομιδή. Ἡ παλαιὰ εἶναι ἀδιάθετος. Καὶ εἶναι ἀδιάθετος, διότι ὑπάρχει μία βιομηχανία κάποιου κ. Σουγλάγκα, ὁ ὁποῖος, νομίζω, ὅτι καταλέγεται μεταξὺ τῶν 500 οἰκογενειῶν καὶ ἡ ὁποία εἰσάγει βελανίδι ἀπὸ τὴν Τουρκίαν, ὅταν τὸ ἰδικόν μας βελανίδι παραμένει ἀδιάθετον. Ἐὰν ἐγνωρίζατε τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας συνάγεται αὐτὸ τὸ προϊόν, θὰ ἔπρεπε νὰ μὴν αἰσθάνεσθε πολὺ καλὰ διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς κερδίζει μερικὰς ἑκατοντάδας χιλιάδας χρυσῶν λιρῶν καὶ νὰ λάβητε ἀμέσως μέτρα. Ἀλλά, ἔχομεν καὶ τὴν τελευταίαν περιπέτειαν τοῦ περονοσπόρου, διὰ τὴν ὁποίαν προσωπικῶς σωρείαν ἐπερωτήσεων ἔχω ὑποβάλει καὶ σωρείαν ἀπαντήσεων ἔχω λάβει ἐκ μέρους τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν, τὰς ὁποίας μάλιστα καὶ ἔχω ταξινομήσει εἰς εἰδικὸν φάκελλον. Τὸ μόνον μέτρον, τὸ ὁποῖον ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις εἶναι, ὅτι εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ διανείμῃ ὅ,τι διέθεσαν αἱ ξέναι Κυβερνήσεις καὶ αἱ ξέναι ὀργανώσεις, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, ὅμως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρίζεται, ὅτι ἀποτελεῖ ἔργον ἰδικόν της.

§103Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Εἶσθε ἄδικος, κ. συνάδελφε. Γνωρίζετε, ὅτι ἐδόθησαν ἄτοκα δάνεια...

§104Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ δανείων 500 δραχμῶν, τὰ ὁποῖα ἐπαρκοῦν μόλις διὰ νὰ ἀγοράσῃ κανεὶς 20 μπάλλες ἄχυρο.

§105Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν δανείων συντηρήσεως. Ὁμιλῶ περὶ τῶν δανείων τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν διὰ νὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν παραγωγήν. Ἐδόθησαν ἐπίσης δάνεια συντηρήσεως διὰ τὴν κτηνοτροφίαν, ἀλλὰ καὶ συντηρήσεως διὰ τοὺς παραγωγούς.

§106Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ βοήθεια ἡ ἰδική σας ὑπῆρξε μόνον τὸ 500όδραχμον, τὸ ὁποῖον ἐδόθη εἰς τοὺς χωρικοὺς ὡς δάνειον καὶ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι οἱ περισσότεροι ἀγρόται ἠρνήθησαν νὰ τὸ λάβουν.

§107Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγετε πράγματα, τὰ ὁποῖα τέλος πάντων τὰ γνωρίζετε. Ἐδόθησαν καλλιεργητικὰ δάνεια ὅπως γνωρίζετε πέραν τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον ἦτο καθωρισμένον ἐπὶ τῷ ἀποκλειστικῷ καὶ μόνον σκοπῷ νὰ χρησιμοποιηθοῦν αὐτὰ διὰ τὴν συντήρησιν τῶν παραγωγῶν, πέραν τῶν δανείων, τὰ ὁποῖα ὡς δάνεια συντηρήσεως ἐδόθησαν.

§108Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν τυχὸν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ ἐπιμείνῃ, ὅτι ἐδόθη βοήθεια εἰς τοὺς περονοσποροπλήκτους, τότε λυποῦμαι πάρα πολύ, διότι οἱ ἁρμόδιοι ἐκπρόσωποι ἐν προκειμένῳ, οἱ Κυβερνητικοὶ βουλευταί, δὲν σᾶς ἔχουν ἐνημερώσει ὡς θὰ ὤφειλον. Δὲν ἔχουν ληφθῆ δάνεια εἰδικῶς διὰ τοὺς περονοσποροπλήκτους, ἔχουν δοθῆ τὰ καλλιεργητικὰ δάνεια τὰ ὁποῖα δίδονται κάθε χρόνον καὶ ἐνδεχομένως ἐπειδὴ κατεστράφη καὶ ὁ ἀμπελών, ἐδόθη ἕνα ἐλάχιστον ποσοστὸν πάρα πάνω.

§109Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Καὶ διὰ τὰς ἐλαίας.

§110Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὶ σχέσιν ἔχουν οἱ ἐληὲς μὲ αὐτὸ τὸ θέμα ποὺ συζητοῦμεν. Ἡμεῖς συζητοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν διὰ τοὺς καταστραφέντας ἐκ τοῦ περονοσπόρου. Καὶ ἐνῷ ὁμιλοῦμεν περὶ ἀποκεντρώσεως, σήμερον γνωρίζετε, ὅτι ἁρμόδιος διὰ νὰ ἐγγράψῃ ἢ διαγράψῃ ἕνα περονοσπορόπληκτον εἶναι ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, αὐτὸ βεβαίως λέγεται ἀποκέντρωσις. Καί, δυστυχῶς, κατήντησεν οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων καὶ οἱ Πρόεδροι τῶν Συν)σμῶν, νὰ εἶναι οἱ κάλαθοι παραπόνων τῶν ἀγροτῶν, διότι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν τοπικῶν ἐκπροσώπων της λέγει, ὅτι ποῖοι φταῖνε; Οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν καμμίαν ἀπολύτως σχέσιν οὔτε μὲ τὴν διανομήν, οὔτε μὲ τὴν εἰσήγησιν, οὔτε μὲ τὴν ἀπόφασιν. Καὶ ἀκριβῶς, εὐκαιρίας δοθείσης, τὸ λέγω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ νομίζω, ὅτι καθῆκον ἐντίμου Πολιτείας εἶναι νὰ ἀποκαταστήσῃ τοὺς ἀνθρώπους καὶ νὰ κάνῃ ἀνακοίνωσιν, ὅτι πράγματι οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων καὶ οἱ Πρόεδροι τῶν Συνεταιρισμῶν δὲν ἔχουν καμμίαν ἀπολύτως σχέσιν μὲ τὶς διανομὲς καὶ ἐγγραφὲς καὶ διαγραφές. Κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ εἶναι πολλοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ὁμιλήσουν, ἐπειδὴ ἴσως εἶναι πολλὰ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ εἴπω, ἀλλὰ οἱ συνάδελφοι ἀσφαλῶς θὰ περιμένουν τὴν σειράν των διὰ νὰ εἴπουν καὶ ἐκεῖνοι τὴν ἰδικήν των περίπτωσιν τῆς εὐημερίας ποὺ ἐπικρατεῖ εἰς τὴν περιοχήν των, θὰ ἀρκεσθῶ εἰς δύο ἢ τρεῖς παρατηρήσεις. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι καθῆκον της δὲν εἶναι μόνον νὰ μένῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν διὰ νὰ σώζῃ τὸ ἔθνος, ἀλλὰ καθῆκον της πρωταρχικὸν εἶναι, εὑρισκομένη εἰς τὴν ἐξουσίαν, νὰ φροντίζῃ διὰ τὸν λαόν, θὰ πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ μελετήσῃ σοβαρῶς τὰ προβλήματα καὶ ἂν τῆς μένῃ ἀκόμη χρόνος νὰ δώσῃ λύσεις εἰς ὅσα ἀπὸ αὐτὰ ἐπιδέχονται λύσεις. Θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιληφθῇ ἐπὶ τέλους, ὅτι πέραν τῶν ὡραίων λόγων καὶ τῶν ὡραίων ἐντυπώσεων, αἱ ὁποῖαι γνωρίζομεν πῶς δημιουργοῦνται καὶ πόσον διαρκοῦν, χρειάζονται ἔργα, διὰ νὰ μείνουν αὐτοὶ οἱ λόγοι ὀλίγον περισσότερον χρόνον ἀπὸ ὅ,τι μένει ἡ ἐντύπωσις εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Τὸ παράδειγμα τοῦ λιμένος τῆς Ρεθύμνης, ποὺ ἀνέφερα, δὲν ἦτο ἀπὸ σοβινισμόν, δὲν ἦτο πεῖσμα ἰδιαίτερον διὰ τὴν ἐπαρχίαν, ἦτο ἁπλῶς διὰ νὰ ἀποδείξω πὼς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔκανε ἔργον, ἔκανε ἔργα, διότι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε προγραμματίσει ἔργα, ἐὰν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις πράγματι σκοπὸν νὰ ἀνυψώσῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ γενικῶς, νὰ προωθήσῃ ἔργα γενικώτερα, τότε δὲν ἐχρειάζετο νὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ διὰ 5–10 ἑκατομμύρια δραχμάς, ἀλλὰ ἀκριβῶς ἐπειδὴ τὰ ἔργα γίνονται διὰ τὴν δημιουργίαν, ὅπως εἶπον, πρὶν ἐντυπώσεων πρὸς τὸν λαὸν καὶ ἀρκετὰ ἰσχυρὰ θυλάκια ὡς πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὰ ἐκτελοῦν, δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἡμεῖς οἱ ἐξ ἐπαρχιῶν εὑρισκόμενοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, δὲν εἴμεθα εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ χειροκροτήσωμεν αὐτὸ τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀσφαλῶς δὲν εἶναι ἁρμόδιος, ἀλλὰ ἐπειδὴ ὁμιλῶ πρὸς τὴν Βουλὴν θὰ πρέπει νὰ εἴπω καὶ τοῦτο: Παρεπονέθη πρὸ ἡμερῶν, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν διαθέτει ὅπως εἶπεν, ὑλικὸν ἀνθρώπινον, ὑλικὸν ἐπιτελικόν, διὰ νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ μεγάλο πρόγραμμα. Ἀλλὰ πῶς νὰ διαθέσῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον ἀκόμη ἡ χώρα τεχνικόν, πνευματικὸν ὑλικόν, πῶς θὰ ἠμπορέσουν οἱ ἐπιστήμονες νὰ εἶναι πράγματι ἄξιοι τῆς ἐποχῆς καὶ τοῦ προορισμοῦ των, ὅταν ὁ κάθε ἕνας διὰ νὰ σπουδάσῃ ἔστω καὶ γεωπόνος πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ὅταν τὰ πάντα ἔχουν συγκεντρωθῇ εἰς ἀκτῖνα 5 χιλιομέτρων γύρω ἀπὸ τὴν πρωτεύουσαν. Ἡ Κρήτη, καὶ ἐπιμένω ἐπ’ αὐτοῦ, νομίζω, ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἶχε τοὐλάχιστον 3–4 βασικὲς σχολές. Παρ’ ὅλον ὅτι, νομίζω, ὡς χῶρος, θὰ ἐκάλυπτεν ἀκόμη καὶ τὸ Πανεπιστήμιον. Ἀντὶ αὐτοῦ καὶ 1–2 σχολὲς αἱ ὁποῖαι ἐλειτούργουν εἰς τὴν Κρήτην, σήμερον δὲν λειτουργοῦν. Καὶ βλέπομεν τὸν ἐπιθυμοῦντα νὰ ζήσῃ προσφέρων τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τὴν ἐπαρχίαν ὡς γεωπόνος, νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ εἶναι εἰς τὸν Βοτανικὸν νὰ σπουδάζῃ, κοντὰ εἰς τὴν Ὁμόνοιαν καὶ ἀσφαλῶς μόνον σπουδὲς γεωπονίας δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ. Κύριοι βουλευταί, ἐπίσης ἕνα ἄλλο θέμα, ποὺ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ μὴ ἀναγγέλλῃ κατὰ καιροὺς τὰ δάνεια αὐτὰ τὰ μεγάλα τῶν 150 ἑκατομμυρίων διὰ τοὺς ἀγρότας, εἶναι τὸ θέμα τῆς στέγης. Κύριε Ὑπουργέ, προέρχεσθε ἀπὸ μίαν ἀγροτικὴν οἰκογένειαν καὶ ἀπὸ μίαν ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία εἶναι μᾶλλον πτωχὴ περιοχή, εἶναι πλουσία εἰς παραγωγήν, ἀλλὰ πολὺ πτωχὴ εἰς εἰσόδημα. Θὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε ἑπομένως τοὐλάχιστον ὅσον καὶ ἐγώ, ὅτι ὁ χωρικός μας ζεῖ ὑπὸ ἀθλίας συνθήκας στέγης. Κανένα σπίτι στὸ χωριό, πλὴν ἐλαχίστων, δὲν εἶναι σπίτι, τὸ ὁποῖον νὰ ἠμπορῇ νὰ στεγάσῃ ἀγρότην, δὲν εἶναι δηλαδὴ οὔτε στέγη διαμονῆς, οὔτε στέγη ἐπαγγελματική, διὰ νὰ ἠμπορῇ πράγματι ὁ ἀγρότης νὰ ἀξιοποιήσῃ τὴν ἐργασίαν του. Ἐὰν τυχὸν πράγματι ἡ Κυβέρνησις ἀντιληφθῇ τὸ μέγα αὐτὸ πρόβλημα τὸ στεγαστικόν, θὰ πρέπει νὰ δοθῇ γενναία βοήθεια πρὸς τοὺς χωρικούς, πρὸς τοὺς ἀγρότας, διὰ νὰ ἀποκτήσουν μίαν στέγην, ἀλλὰ νὰ μὴ παίρνουν χρήματα ὑπὸ τύπον δανείου οὕτως ὥστε ἀντί,— ὅπως σήμερον ποὺ φοβοῦνται μήπως τυχὸν πέσῃ ἡ στέγη τοῦ σπιτιοῦ των καὶ τοὺς σκοτώσει,— νὰ σκέπτωνται μήπως τυχὸν τὸ δάνειον θὰ εἶναι ἡ πλάκα τοῦ θανάτου, ἡ ὁποία τελικῶς θὰ τοὺς ὁδηγήσῃ εἰς τὴν καταστροφήν. Δι’ αὐτὸ νὰ μὴ βιασθῆτε νὰ τὰ ἐξαγγείλετε. Προτιμότερον εἶναι νὰ τὰ μελετήσετε αὐτὰ τὰ μέτρα καὶ νὰ λάβετε καλὰς ἀποφάσεις. Κύριε συνάδελφε, ἐκλογαὶ γίνονται πολλὰς φορὰς καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔχει, νομίζω, εἰς τὸ ἐνεργητικόν της, αὐτὴν τὴν στιγμήν, δύο ἐκλογάς, οἱ ὁποῖες τὴν ἔχουν συγκρατήσει εἰς τὴν ἐξουσίαν. Τρίτη ἔρχεται, καί, νομίζω, κανεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν δὲν ἠμπορεῖ νὰ προβλέψῃ τὰ ἀποτελέσματα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μπορεῖ κανεὶς νὰ προβλέψῃ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία ἠσκήθη τὰ τελευταῖα ἓξ χρόνια καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον θὰ φέρουν οἱ ἐκλογὲς αὐτὲς εἶναι θέμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ θὰ εἶναι ἓν δεῖγμα ἂν πράγματι ὁ λαὸς αὐτὸς ἔχῃ ἀναπτύξει πνευματικήν, ἔχῃ ἀνάπτυξιν δημοκρατικήν, οὕτως ὥστε νὰ ἀναδεικνύῃ ἐκείνους εἰς τὴν ἐξουσίαν, οἱ ὁποῖοι καὶ τὰ συμφέροντά του, τὰ ἐθνικά, θὰ προσέξουν, ἀλλά, βεβαίως, θὰ ἀσχολοῦνται καὶ μὲ τὴν ἀνάπτυξίν τους, τὴν οἰκονομικήν, τὴν κοινωνικήν, τὴν πολιτιστικήν. Πολὺ φοβοῦμαι, κ. βουλευταί, ὅτι ἂν θελήσωμεν νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν πολιτικὴν αὐτήν, τὴν πολιτικὴν τῆς συγκεντρώσεως τῶν πάντων εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἐντὸς ὀλίγου τὸ ἡφαίστειον, τὸ ὁποῖον βράζει καὶ εἰς τὰς παρυφὰς τῶν ἀστικῶν κέντρων καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, κυρίως, ἀλλὰ πρωτίστως, τὸ μέγα πρόβλημα, τὸ πρόβλημα τὸ ἐθνικόν, τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος, οἱ νέοι ἄνθρωποι, οἱ νέοι τῶν 20– 30 ἐτῶν, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι τὸ ἡφαίστειον αὐτὸ θὰ ἐκραγῇ καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προβλέψῃ κανεὶς τὰ ἀποτελέσματα ἐκ τῆς ἐκρήξεως. Ὑπάρχει ἀκόμη καιρός. Ὑπάρχει καιρὸς νὰ συλλάβωμεν τὸ θέμα, ν’ ἀντιληφθῶμεν τὸν κίνδυνον ποὺ διατρέχομεν καὶ νὰ λάβωμεν ἀποφάσεις, ποὺ θὰ ὁδηγήσουν εἰς λύσεις. Ἄλλως, ἂς εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ἴδωμεν τὴν διάλυσιν τοῦ τόπου.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μίχας ἔχει τὸν λόγον.

§112Α. ΜΙΧΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι ἀπὸ μὲν πλευρᾶς ἀντιπολιτεύσεως ἐξηκοντίσθησαν μῦδροι, ἐξεφωνήθησαν λόγοι μακροσκελεῖς, καὶ ἀνεπτύχθησαν αἱ ἀπόψεις πλήρως. Ἀπὸ δὲ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως, κατ’ ἐπανάληψιν οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ ἔδωσαν ἀπάντησιν.

§113Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι οὔτε ὡς μῦδροι θὰ πρέπει νὰ λαμβάνωνται αἱ ἀγορεύσεις τῶν κ.κ. συναδέλφων, οὔτε τίποτε ἄλλο, διότι νομίζω, ὅτι ὅλοι μας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν συναισθανόμεθα τὴν ἀποστολήν μας.

§114Α. ΜΙΧΑΣ. Δὲν ἀνεφέρθην εἰς ὑμᾶς, κ. συνάδελφε. Ὁμολογῶ, ὅτι χωρὶς νὰ θέλω νὰ κάμω σχῆμα λόγου, εἶναι γεγονός, ὅτι ἐλέχθησαν πάρα πολλά. Ἐν τούτοις, περὶ τῶν ἔργων, περὶ ἐκείνων, ἀκριβῶς, διὰ τὰ ὁποῖα τόσα ἐλέχθησαν, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ προβληθῇ βάσιμος ἀντίρρησις ἀπὸ πουθενά. Διότι, τὸ ὅτι τὰ ἔργα γίνονται, τὸ ὅτι τὰ ἔργα ὑπάρχουν, ὡς πραγματικότης, εἰς τὴν ὕπαιθρον, γενικῶς, εἶναι ἓν γεγονός, τὸ ὁποῖον οἱαδήποτε, ὅσον, ἂν θέλετε ὀξεῖα, ὅσον, ἂν θέλετε, ἐκτεταμένη, ὅσον, ἂν θέλετε, ἔντονος ἀντιπολιτευτικὴ διάθεσις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀγνοήσῃ. Βεβαίως, γίνεται κριτική, ὅπως εἶπε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρό τινων ὡρῶν, διατί γίνονται ἐκεῖ ἔργα καὶ διατί δὲν γίνονται ἐκεῖ. Καὶ διατί γίνονται αὐτὰ τὰ ἔργα, τοιαύτης φύσεως ἔργα, καὶ δὲν γίνονται ἐκεῖνα τὰ ἔργα. Ἀλλά, συνολικῶς, ἐπαναλαμβάνω, οὔτε οἱ ὀξύτερον πολεμήσαντες τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τοῦ θέματος κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν συζητήσεων ἐπὶ τῆς ἐπαρχίας, εἶπον, ὅτι δὲν γίνονται ἔργα. Καὶ αὐτὸ καὶ μόνον τὸ γεγονὸς μπορεῖ νὰ τὸ σημειώσῃ ἔξω πάσης ἀμφιβολίας, ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Ἀλλά, πέραν τῆς μορφῆς τῶν ἔργων τῶν ὑλικῶν, εἴτε τῶν λεγομένων μικρῶν κοινωφελῶν ἔργων, εἴτε τῶν λεγομένων μεγαλυτέρων ἔργων, τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς τὴν ὕπαιθρον, μὲ ρυθμὸν ὁλοὲν ἐκτεινόμενον, ὑπάρχουν ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις, διαδοχικῶς ἔλαβε καὶ τὰ ὁποῖα μαρτυροῦν τὴν στοργὴν καὶ τὸ ἐνδιαφέρον πρὸς τὴν ὕπαιθρον. Πολλοῦ γὲ καὶ δεῖ νὰ εἴπωμεν οἱ ἐξ ἡμῶν τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως, ἀλλ’ οὔτε ἡ Κυβέρνησις τὸ εἶπε ποτέ, ὅτι συνετελέσθη τὸ πᾶν, ὅτι ἔγινε ἀναμόρφωσις καὶ ὅτι δὲν ἀπέμεινεν εἰς τὴν ὕπαιθρον, παρὰ νὰ καλέσωμεν τὸν λαὸν νὰ χειροκροτῇ. Ἐλέχθη, ὅτι πολλὰ πρέπει νὰ γίνουν καὶ θὰ γίνουν, μὲ ρυθμὸν ὁλοὲν ἐντεινόμενον. Ἡ αὔξησις τῶν πιστοδοτήσεων, ἡ ὁποία παρατηρεῖται διὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης — διότι συνέπεσεν εἰς μίαν ἀγόρευσιν ποὺ ἔγινε τὸ 1956, ὀλίγον μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956 ἐξ ἀφορμῆς πάλιν ἐπερωτήσεως, ἀφορώσης τὴν ἀγροτικὴν τάξιν — ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην συνεχῶς αὐξάνεται καὶ ἤδη οἱ συνάδελφοι ὅλοι τῆς ἐπαρχίας δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ συνομολογήσουν, ὅτι τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἀκούονται ὀξύτερον καὶ ἀπὸ πᾶσαν γωνίαν ἑλληνικῆς γῆς εἶναι ὅτι παρ’ ὅλον, ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα διοχετεύονται εἰς τὴν ὕπαιθρον, ἦσαν ἐλάχιστα, χωρὶς ἐν τούτοις νὰ εἶναι ἀπολύτως ἐπαρκῆ, ἔχουν φθάσει εἰς πολλαπλάσιον ποσοστόν. Πέραν αὐτοῦ, τὰ πρόσφατα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχε διανοηθῆ οὐδεμία ἄλλη Κυβέρνησις, εἶναι καὶ πρὸς τιμὴν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, τὸ ὁποῖον ἐσκέφθη νὰ ἀρχίσῃ νὰ ἐφαρμόζῃ ἤδη τὰς ἐπιδοτήσεις διὰ τὴν κτηνοτροφίαν, τὰ τυροκομεῖα, τὴν δενδροκαλλιέργειαν, τὰ ψυχανθῆ, φθάνοντα μέχρι τῆς ἐπιδοτήσεως 30% τῶν χορηγουμένων δανείων. Αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ θεωρηθοῦν, ὅτι εἶναι μέτρα στοργῆς, ἐνδιαφέροντος καὶ μελέτης τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Ἐλέχθη, κατὰ κόρον, καὶ συζητεῖται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἰς πᾶσαν δοθεῖσαν εὐκαιρίαν, ὅτι πρόκειται τὸ θέμα νὰ ἔλθῃ δι’ ἐρωτήσεως ἢ ἐπερωτήσεως, εἴτε δι’ οἱασδήποτε ἄλλης γενικῆς συζητήσεως, δι’ αὐτὰ τὰ ἰατρεῖα, τὰ κοινοτικά. Ἀλλὰ ἂν θέλωμεν νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς, θὰ πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι εἰς τὴν ὕπαιθρον ἂν ὑπῆρξε κἄποιον βασικὸν μέτρον, ποὺ ἐθεμελίωσεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ κανείς, εἶναι ἡ ὕπαρξις τῶν ἀγροτικῶν ἰατρείων. Εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ποὺ κατῆλθε τοῦ βήματος, βλέπετε, φθάνει εἰς τὸ σημεῖον ἕνας ἰατρὸς νὰ ἀντιστοιχῇ εἰς 4.500 κατοίκους καὶ δὲν ἔχουν κοινοτικὰ ἰατρεῖα, παρὰ 12, 14, 15 χωριά. Μάλιστα, ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ ἀναλογίαι. Ἀλλὰ πρὶν ἐφαρμοσθῇ αὐτὸς ὁ θεσμός, τί ὑπῆρχεν διὰ τὴν ἰατρικὴν περίθαλψιν εἰς τὴν ὕπαιθρον; Τί ὑπῆρχεν, ὅταν ὁ οἱοσδήποτε ἀγρότης ἀντιμετώπιζε πρόβλημα ἀσθενείας τῆς συζύγου του ἢ τοῦ παιδιοῦ του, ὅταν ἦταν ὑποχρεωμένος νὰ πωλήσῃ ἕνα ἀπὸ τὰ οἱαδήποτε περιουσιακά του στοιχεῖα, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀρρώστειαν;

§115Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργ.). Ἐὰν ὑπῆρχε προθυμία τῶν ἰατρῶν, θὰ εἶχον συμπληρωθῆ ὅλα τὰ ἰατρεῖα.

§116Α. ΜΙΧΑΣ. Εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὁ κατελθὼν τοῦ βήματος: Κύριοι συνάδελφοι ποῦ ὑπάρχουν ἰατρεῖα εἰς τὴν ὕπαιθρον; Καὶ ἐρωτῶ: Δὲν ἦτο εἰς αὐτὴν τὴν Βουλὴν εἰς τὴν πρὸ ἔτους συζήτησιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ Ὑφυπουργοῦ Κοινωνικῆς Προνοίας ἔφερε νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου, παρὰ τὴν ἀντίδρασιν ποὺ προεβλήθη ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὑπεχρεοῦντο οἱ ἀπόφοιτοι τῶν ἰατρικῶν σχολῶν νὰ μὴ δύνανται νὰ γίνουν ἰατροὶ εἰς τὰς μεγάλας πόλεις Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Θεσσαλονίκης, ἂν δὲν ἔχουν θητείαν εἰς τὴν ὕπαιθρον; Τί ἕτερον ἔπρεπε νὰ ἔχῃ πράξει οἱαδήποτε Κυβέρνησις, οἱουδήποτε Κόμματος, οἱουδήποτε χρώματος, οἱουδήποτε καθεστῶτος, ὥστε νὰ μπορέσῃ νὰ δημιουργήσῃ ἰατρεῖα εἰς διάστημα μιᾶς πενταετίας, οὕτως ὥστε νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπαίθρου, ἡ ὁποία ἔχει τόσην ἀνάγκην ἰατρείων; Ἂς εἴμεθα λοιπὸν δίκαιοι καὶ ἂς ἀπονείμωμεν στοιχειωδῶς τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι.

§117Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι τὴν ἀπάντησιν τὴν ἐδώσατε μόνος σας. Εἴπατε, προηγουμένως, ὅτι οἱ τελειόφοιτοι τοῦ Πανεπιστημίου ἰατροὶ θὰ πρέπει νὰ πηγαίνουν εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ μετὰ τοῦτο, νὰ λάβουν τὴν εἰδικότητα. Σᾶς ἐρωτῶ, ἡ ὑγεία τοῦ χωρικοῦ πρέπει νὰ εἶναι εἰς δευτερεύουσαν μοῖραν ἀπὸ τὴν ὑγείαν τοῦ κατοίκου τῆς πρωτευούσης; Ποῖος θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπιστευθῇ τὴν ὑγείαν του εἰς ἕνα τελειόφοιτον μὴ ἔχοντα λάβει ἀκόμη τὸ δίπλωμα τοῦ ἰατροῦ;

§118Α. ΜΙΧΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐπερώτησις καὶ ἡ κατεύθυνσις, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπαρχίας καὶ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν περίθαλψιν, εἶναι νομίζω, ἀνεπαρκής. Καὶ ἡ ἀπάντησίς μου εἶναι, ὅτι ἐν ὄψει τοῦ σημερινοῦ ὑφισταμένου ἰατρικοῦ καθεστῶτος, εἶναι δεκάκις καλύτερον τὸ σημερινὸν καθεστὼς ἐκείνου, τὸ ὁποῖον παρέλαβεν τόσον ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὅσον καὶ αἱ δύο Κυβερνήσεις τῆς Ε.Ρ.Ε. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἰδικόν μου ἔργον νὰ ἐξάρω ἕνα ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶναι τόσον ὀφθαλμοφανές. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω καὶ νὰ παρακαλέσω καὶ τὸν κ. Ὑπουργόν, εἶναι τὸ θέμα, τὸ ἀφορῶν τὸν τομέα τῆς διοικήσεως, διότι, παρὰ τὰς καταβληθείσας προσπαθείας, ἡ διοίκησις, εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἐξακολουθεῖ νὰ χωλαίνῃ. Εἶχα τὴν εὐκαιρίαν καὶ ἄλλοτε, ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀποκεντρώσεως, νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου καὶ νὰ τονίσω, τότε, ὅτι ἦτο ἀναγκαία ἡ ἐπαναφορὰ τοῦ θεσμοῦ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων. Ἡ μόνη ἀπάντησις, ἡ ὁποία ἐδόθη ἦτο ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι δὲν νομίζει, ὅτι αὐτὸς ὁ θεσμὸς ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ πράγματα. Νομίζω, ὅμως, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ πρέπει κἄποτε νὰ μελετηθῇ. Ἐὰν κ. συνάδελφοι, ἡ χώρα μας διῃρεῖτο εἰς 10–12 διοικητικὰς περιφερείας, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς διοικητὰς μὲ ἁρμοδιότητας Ὑπουργῶν, τότε θὰ ἐγίνετο τὸ οὐσιῶδες βῆμα διὰ μίαν πραγματικὴν αὐτοδιοίκησιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὴν σημερινὴν ὁμιλίαν του, ἐτόνισεν, ὅτι ἡ παρατηρηθεῖσα κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἀστυφιλία, δὲν παρετηρήθη μόνον πρὸς τὴν πρωτεύουσαν, ἀλλὰ καὶ πρὸς ἄλλα ἐπαρχιακὰ κέντρα. Μία ἀστυφιλία, κ. συνάδελφοι, εἶναι μοιραία, εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας μας. Θὰ ἦτο χρήσιμος ὁ θεσμὸς τῆς αὐτοδιοικήσεως, ὅπως προηγουμένως τὸν ἀνέπτυξα, διότι ὁ Γεν. Διοικητὴς θὰ δίδῃ τὰς κατευθύνσεις διὰ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, θὰ δημιουργηθῇ μία ἅμιλλα μεταξὺ τῶν ἐπαρχιακῶν κέντρων καὶ ἡ Κυβέρνησις πλέον θὰ ἦτο τὸ κεντρικὸν ἐπιτελεῖον ποὺ θὰ ἔδιδε γενικὰς κατευθύνσεις. Θὰ παρεκάλουν, τὸ θέμα αὐτὸ νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Χρειάζεται, βεβαίως, μελέτη σοβαρά, ἀλλὰ κἄποτε πρέπει τὸ θέμα αὐτὸ νὰ τεθῇ ἐπὶ τάπητος. Ἀπὸ τὴν συζήτησιν αὐτὴν προέκυψεν ἕνα κεντρικὸν συμπέρασμα. Ὅτι ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ πρόσφατον καὶ ἀπώτερον παρελθὸν καὶ ἡ ὕπαιθρος βαίνει μὲ βήματα ἴσως μικρά, ἀλλὰ σταθερά, πρὸς μίαν ἄνοδον, πρὸς μίαν ἀνάπτυξιν καὶ ὅλοι μαζὶ πρέπει νὰ συντελέσωμεν νὰ γίνῃ γοργοτέρα. Καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει χωρήσει ἀποφασιστικῶς.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§120ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.55′ μ. μ.)