1961.05.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 103η

Παρασκευὴ 5 Μαΐου 1961

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βολουδάκης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Κύριοι βουλευταί, ὑπὸ 25 βουλευτῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν Ε.Δ.Α., μοῦ ἐστάλη ἐπιστολή, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ σύστασις Ἐξεταστικῆς τῶν Πραγμάτων Ἐπιτροπῆς δι’ 11 κεφάλαια, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς αὐτήν, ἀφορῶντα τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐργασίας. Ἤτοι, ὅτι οἱ ἀσφαλιστικοὶ ὀργανισμοὶ βαρύνονται καθημερινῶς μὲ ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων, ὅτι τὸ Ι.Κ.Α. παρουσιάζει ἔλλειμμα, ὅτι τὰ κεφάλαια τῶν ὀργανισμῶν διατίθενται ἀνεξέλεγκτα κλπ. Εἶναι τὸ ὅλον 11 κεφάλαια, τὰ ὁποῖα θὰ δημοσιευθοῦν εἰς τὰ πρακτικά. Τὴν προσεχῆ Τετάρτην θὰ λάβωμεν ἀπόφασιν ἐπ’ αὐτῆς. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀνακοινώσω, ὅτι ὁ κ. Δ. Μακρῆς, Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». (Χειροκροτήματα). Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 100896)1.5.61 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὸ Ταχυδρομικὸν Ταμιευτήριον διὰ τὴν δανειοδότησιν τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου Χίου μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν δραχμῶν 6.000.000. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Κ. Ταλιαδούρης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων Σπουδαζούσης Νεολαίας Νεαπόλεως Βοΐου Κοζάνης, αἰτουμένων ἀπαλλαγὴν ἀπὸ εἰδικὴν εἰσφορὰν ἀπόρων μαθητῶν ἰδιωτικοῦ Γυμνασίου Νεαπόλεως, καθ’ ὅσον ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ εὑρεθῶσιν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διακόψωσι τὴν φοίτησιν αὐτῶν ἐπὶ μεγίστῃ ἐθνικῇ ζημίᾳ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Σχινᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων ἀποστράτων καὶ παθόντων ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς Καλαμάτας, αἰτουμένης τὴν ἀναγνώρισιν τῶν ἐν πολέμῳ ἐτῶν ὑπηρεσίας εἰς διπλοῦν συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν τοιούτων τῆς ἐχθρικῆς Κατοχῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν καλλιεργητῶν κατοίκων Αἰγινίου Νομοῦ Πιερίας, αἰτουμένων τὴν νομιμοποίησιν τῆς παραγωγῆς καπνῶν τῆς ἀπηγορευμένης ζώνης «Μελίσσια» ἐπὶ τῷ σκοπῷ πωλήσεως αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Φορτοεκφορτωτῶν Κιλκὶς αἰτουμένου τὴν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν μελῶν του διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν τιμολογίων, τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ἀνεργίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου ἐργατοτεχνιτῶν οἰκοδόμων Κιλκὶς αἰτουμένου ἔκτακτον ἐπιδότησιν τῶν ἀνέργων, μείωσιν τοῦ συνταξιοδοτικοῦ ὁρίου ἡλικίας εἰς τὸ 68ον κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Μακρόπουλος, Λίνα Π. Τσαλδάρη, Ν. Πινιατῶρος καὶ Δ. Ρώμας καταθέτουσιν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεως τοῦ Α.Ν. 1518 τοῦ 2960 «περὶ ἐπανασυστάσεως τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως βουλευτῶν», ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη μεταγενεστέρως. Ὁ Α. Φωστηρίδης, γενικὸς ἀρχηγὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως Ἀνατολικῆς Μακεδονίας–Θράκης Ε.Σ.Ε.Α, διαμαρτύρεται διὰ τὴν γενομένην συγκέντρωσιν ἐν τῷ Θεάτρῳ «Ἀκροπὸλ» ἐπὶ τῷ τέλει ἀναγνωρίσεως τῆς κατὰ τὴν Κατοχὴν ἀντιστάσεως ὡς ἐθνικῆς τοιαύτης. Καταχωρίζεται ἐπίσης ἡ ἐπιστολὴ τῶν βουλευτῶν τῆς Ε. Δ.Α., ἥτις ἔχει οὕτω: «Διὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Κύριε Πρόεδρε, Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Ν.Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας περὶ Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων» ὅπως καὶ κατὰ τὰς προσφάτους συζητήσεις τῆς προτάσεως νόμου διὰ τὴν κατάργησιν διατάξεων τοῦ ἀνωτέρω Ν.Δ. καὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν διασπάθισιν κεφαλαίων τοῦ Ταμείου Τυπογράφων καὶ Γραφικῶν Τεχνῶν, ἀπεκαλύφθη, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς τριετίας, καθ’ ἣν τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας διευθύνεται ἀπὸ τὸν κ. Ἀρ. Δημητρᾶτον μὲ Γενικὸν Γραμματέα τὸν κ. Β. Ἀναστασᾶτον. 1) Σειρὰ ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν ἐχρεωκόπησαν χάρις εἰς τὴν ἀσκουμένην πολιτικὴν τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας καὶ ὑπήχθησαν εἰς τὸ Ι.Κ.Α. 2) Ὅλοι σχεδὸν οἱ ἀσφαλιστικοὶ ὀργανισμοὶ εὑρίσκονται εἰς τὰ πρόθυρα τῆς χρεωκοπίας συνεπείᾳ ἐπίσης τῆς πολιτικῆς τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. 3) Οἱ ἐν λόγῳ ὀργανισμοὶ βαρύνονται καθημερινῶς μὲ ἑκατοντάδας διορισμῶν, προσώπων ἀνηκόντων εἰς τὸ κομματικὸν περιβάλλον τοῦ Ὑπουργοῦ. 4) Τὸ Ι.Κ.Α., ὁ μεγαλύτερος ἀσφαλιστικὸς ὀργανισμός, παρουσίαζεν ἔλλειμμα ἑκατομμυρίων δραχμῶν, τὸ ὁποῖον προσωρινῶς ἐκαλύφθη διὰ προσθέτου ἐπιβαρύνσεως τῶν ἐργαζομένων καὶ τῶν ἐργοδοτῶν καὶ ἐκ τῆς σκληρύνσεως τῶν προϋποθέσεων συνταξιοδοτήσεως, ἐνῷ εἶναι βέβαιον, ὅτι συντομώτατα θὰ εὑρεθῇ πρὸ νέας οἰκονομικῆς κρίσεως μὲ τὴν καταπληκτικὴν αὔξησιν τῶν ἐξόδων Διοικήσεως καὶ τῶν ἐκ τῆς ἐπεκτάσεώς του ὑποχρεώσεων. 5) Τὰ κεφάλαια τῶν ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν κατὰ τρόπον ἀνεπίτρεπτον καὶ ἐκτὸς τῆς ἐκ τοῦ καταστατικοῦ των προβλέψεως, μὲ συμπαράστασιν καὶ ἔγκρισιν τοῦ Ὑπουργείου κατασπαταλῶνται εἰς ἀγορὰς ἀπροσόδων ἀκινήτων, τὰ ὁποῖα ἀγοράζονται μὲ τιμὰς 50% μεγαλυτέρας τῆς πραγματικῆς των ἀξίας, ἢ ἐπενδύονται εἰς ἔργα ἀμφιβόλου ἀποδόσεως. 6) Τὰ κεφάλαια τῶν ὀργανισμῶν κοινωνικῆς πολιτικῆς (Ἐργατικῆς Ἑστίας καὶ Ἀνεργίας) διατίθενται ἀνεξελέγκτως πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν συνδικαλιστικῶν ἐπιδιώξεων τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ πρὸς «τακτοποίησιν» ἰδικῶν προσώπων, αὐτοαποκαλουμένων «συνδικαλιστικῶν στελεχῶν». 7) Ὁ κλάδος Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας οὐσιαστικῶς δὲν ὑφίσταται, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ καταστρατηγοῦνται ὅλοι οἱ ἐργατικοὶ νόμοι (περιπτώσεις Θεσσαλονίκης καὶ Ἀθηνῶν). 8) Αἱ σκανδαλώδεις διαχειρίσεις τῶν «ἡμετέρων» εἰς τὰ κοινὰ Ταμεῖα ἐργαζομένων εὑρίσκονται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἄνευ οὐδενὸς ἐλέγχου καὶ μόνον ὅταν ἡ δικαιοσύνη παρέμβῃ εὑρίσκουν κολασμόν. 9) Ὁ κομματικὸς παρεμβατισμὸς τοῦ Ὑπουργείου εἰς τὰ συνδικᾶτα προσέλαβε μορφὴν πραγματικῆς ἐπιδρομῆς καὶ προεκάλεσε τὴν ἐπέμβασιν Διεθνῶν Συνδικαλιστικῶν Ὀργανώσεων εἰς σημεῖον, ὥστε ἡ χώρα μας νὰ θεωρῆται σήμερον ὡς μία τῶν χωρῶν, εἰς τὰς ὁποίας ὁ ἐλεύθερος συνδικαλισμὸς ἔπαυσε νὰ ὑπάρχῃ. 10) Αἱ συντάξεις τῶν συνταξιούχων εἶναι καθηλωμέναι ἀπὸ ἐτῶν, συνεπεία τῆς ἀσκουμένης ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου πολιτικῆς ἀφαιμάξεως καὶ κατασπαταλήσεως τῶν πόρων τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ταμείων καὶ 11) Τὰ ἡμερομίσθια καὶ οἱ μισθοὶ τῶν ἐργαζομένων ἐξακολουθοῦν νὰ εἶναι καθηλωμένα, παρὰ τὴν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου κόστους ζωῆς, χάρις, κατὰ ἕνα κύριον λόγον, εἰς τὴν ἐπιμονὴν τοῦ Ὑπουργείου, νὰ τορπιλλίζῃ διὰ τῆς παρελκύσεως καὶ τῆς παραπομπῆς εἰς τὴν διαιτησίαν τῶν δικαιοτάτων αἰτημάτων τῶν ἐργαζομένων. Ἐπειδὴ αἱ πράξεις καὶ αἱ παραλείψεις αὐταὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας ἔχουν ἀποβῆ κίνδυνος διὰ τὴν ζωὴν χιλιάδων ἐργαζομένων, ἀνέργων καὶ ὑποαπασχολουμένων καὶ τῶν οἰκογενειῶν των, προτείνομεν ὅπως ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ τὴν σύστασιν εἰδικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς κατὰ τὰ σχετικὰ ἄρθρα τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία θὰ διερευνήσῃ τὰς πράξεις καὶ παραλείψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας ἐπὶ ὅλων τῶν ἀνωτέρω ἀναφερομένων. Μετὰ τιμῆς Β. Ἐφραιμίδης, Σ. Ἠλιόπουλος, Α. Μπριλλάκης, Ι. Παπαδημητρίου, Ε. Μπενᾶ, Ι. Δραγονέτης, Γ. Σπηλιόπουλος, Δ. Γιαχνῆς, Μ. Σβώλου, Ε. Πρωϊμάκης, Γ. Εὐαγγέλου, Α. Κολαμπᾶς, Γ. Ἀράπης, Α. Τσιάρας, Δ. Παινέζης, Δ. Μερλόπουλος, Ε. Γιαρένης, Β. Μπρακατσούλας, Γ. Πρίφτης, Ν. Καθαροσπόρης, Ν. Καπνίσης, Δ. Κελτεμλίδης, Ι. Σιαφλέκης, Μ. Χριστογεῶργος».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Τσιγάρα, Χονδρονασίου καὶ Παγώνη, αἰτουμένων πληροφορίας ἀναφορικῶς μὲ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἐργοστασίου ζακχαροβιομηχανίας Λαρίσης, ὁ κ. Κ. Τσιγάρας ἔχει τὸν λόγον.

§6Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Ἡ προβολὴ τῆς προκειμένης ἐρωτήσεως, κ. Πρόεδρε, ὀφείλεται εἰς ἀναγραφείσας εἰς τὸν Τύπον εἰδήσεις, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἐπιβραδυνθῇ ἡ ἀνέγερσις καὶ λειτουργία τοῦ ἐργοστασίου ζακχάρεως Λαρίσης. Ἡ εἴδησις αὕτη ἐνέβαλεν εἰς ἀνησυχίας ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἐν λόγῳ ἐργοστασίου, ὡς ἐπίσης καὶ τοὺς καλλιεργητὰς ζακχαροτεύτλων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔβλεπον τὴν παραγωγήν των νὰ καταστρέφεται. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοθετήματος περὶ ἱδρύσεως ἐργοστασίου ζακχάρεως, ὑπεστηρίχθη, ὅτι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐκρίθη προτιμητέος ὡς ἀνάδοχος τοῦ ἔργου ὁ Γερμανικὸς Οἶκος, ἦτο, διότι ὁ Οἶκος οὗτος ἀνελάμβανε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παραδώσῃ τὸ ἐργοστάσιον ἕτοιμον πρὸς λειτουργίαν τὴν 1ην Ἰουλίου 1961, ἐνῷ οἱ ἄλλοι Οἶκοι θὰ παρέδιδον τοῦτο πολὺ βραδύτερον. Κατόπιν αὐτῶν, θὰ ἤθελα νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἐὰν πρόκειται νὰ περατωθῇ τὸ ἐργοστάσιον εἰς τὴν ὁρισθεῖσαν προθεσμίαν, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀξιοποιηθῇ ὁ μόχθος τῶν παραγωγῶν ζακχαροτεύτλων, οἱ ὁποῖοι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ ὑποστοῦν τεραστίας ζημίας.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§8Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι πρόκειται νὰ ἀνεγερθοῦν τρία ἐργοστάσια ζακχάρεως. Τὸ πρῶτον ἀνεγείρεται ἤδη εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Λαρίσης, τὸ δεύτερον θὰ ἀνεγερθῇ εἰς τὴν περιοχὴν Θεσσαλονίκης καὶ τὸ τρίτον εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Σερρῶν. Τὸ πρῶτον καὶ ἤδη ἀνεγειρόμενον, ἐπισπευδομένων τῶν ἐργασιῶν, θὰ λειτουργήσῃ ἐντὸς τοῦ Αὐγούστου. Ὁπωσδήποτε ἡ λειτουργία του θὰ εἶναι δοκιμαστική, διότι εἶναι ἡ ἔναρξις λειτουργίας καὶ κατ’ ἀνάγκην θὰ γίνουν δοκιμαί. Συνεπῶς, δὲν ὑπάρχει καμμία καθυστέρησις, κύριε συνάδελφε. Τοὐναντίον, μπορῶ νὰ διαβεβαιώσω καὶ ὑμᾶς καὶ τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον, ὅτι ἐπισπεύδονται αἱ ἐργασίαι καὶ εἶναι βέβαιον, ὁπωσδήποτε, ὅτι θὰ λειτουργήσῃ τὸ πρῶτον ἐργοστάσιον κατὰ τὴν τρέχουσαν περίοδον δοκιμαστικῶς.

§9Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Ἡ ἔναρξις τῆς λειτουργίας κατὰ τὸν Αὔγουστον δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὰς συζητήσεις ἐπὶ τοῦ σχετικοῦ Ν. Δ)τος. Διότι τότε ὁ γερμανικὸς οἶκος εἶχεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν ἐνάρξεως κατὰ τὴν 1ην Ἰουλίου, ἐνῷ ἡ ἔναρξις κατὰ τὸν μῆνα Αὔγουστον συμπίπτει μὲ τὰς προσφορὰς τῶν ἄλλων οἴκων, καὶ ἡ προτίμησις τοῦ γερμανικοῦ οἴκου ἔγινεν ἀκριβῶς, διότι ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀποπερατώσῃ τὸ ἐργοστάσιον, ὥστε νὰ γίνῃ ἡ ἔναρξις λειτουργίας του τὴν 1ην Ἰουλίου. Συνεπῶς, ἔχομεν μίαν καθυστέρησιν, ἡ ὁποία δὲν ξεύρω, κατὰ πόσον, θὰ βλάψῃ τὴν τευτλοκαλλιέργειαν.

§10Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι σοβαρὸν νὰ συζητοῦμεν διὰ καθυστέρησιν ἑνὸς μηνός. Πρῶτον αὐτό. Καὶ δεύτερον σᾶς πληροφορῶ, ὅτι, ἐὰν ὑπῆρξε καθυστέρησις, αὕτη ὀφείλεται ὄχι εἰς τὸν ἀνάδοχον, ἀλλ’ εἰς διαφόρους δυσκολίας καὶ δὴ εἰς τὴν δυσκολίαν τῆς ἀπαλλοτριώσεως, ἡ ὁποία, κατ’ ἀνάγκην, ἐπέφερε μίαν καθυστέρησιν ἑνὸς μηνός. Δὲν πρόκειται δὲ νὰ βλάψῃ καὶ τὴν τευτλοκαλλιέργειαν, διότι καὶ αὐτὴ γίνεται ἐφέτος δοκιμαστικῶς. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 12. Αὐτὴ ὅμως δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Προεδρείας τῆς Κυβερνήσεως.

§12Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Φαίνεται ὅτι, ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ὕπαιθρον ἐπιρρίπτεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 13 ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Ι. Κοντουδάκη καὶ Κ. Χιωτάκη, αἰτουμένων πληροφορίας ἀναφορικῶς μὲ τὴν ἔγκαιρον ἐξασφάλισιν ἀγορῶν πρὸς διάθεσιν τῶν ἑσπεριδοειδῶν κλπ., ὁ κ. Κ. Χιωτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§14Κ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν καὶ ἡ ἐρώτησίς μας ἔχει ὑποβληθῆ ἀπὸ τὰς 3 Νοεμβρίου, ἔρχεται σήμερον μόνον νὰ συζητηθῇ, ὁπότε τὰ ἑσπεριδοειδῆ εἰς τὴν Κρήτην ἔχουν σχεδὸν καταστραφῆ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ θέμα ὑφίσταται αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ καὶ δι’ αὐτὸ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐρώτησίν μου. Οἱ ἑσπεριδοκαλλιέργειες τοῦ Νομοῦ Χανίων, μονοκαλλιέργεια εἰς τὸ σύνολόν των, ἔχουν ὑποστῆ ἐπὶ τρία συνεχῆ ἔτη τεραστίας ζημίας ἀπὸ ἀσθένειες τῶν ἑσπεριδοειδῶν. Ἐπίσης ἀπὸ ἀνεμοθύελλα, χάλαζα καὶ ἀπὸ τὰς καιρικὰς συνθήκας. Τὸ σοβαρότερον εἶναι, ὅτι ἔχουν ὑποστῆ τεραστίας ζημίας ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν τῆς διαθέσεως τῶν ἑσπεριδοειδῶν. Ἐπανειλημμέναι ἐκκλήσεις, ὑπομνήματα, ψηφίσματα Ἐπιτροπῶν, ποὺ ἐζήτησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ σοβαρὰ μέτρα διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον καὶ διὰ τὴν ὑγείαν τοῦ λαοῦ εἶναι ἐνδιαφέρον, ἀλλὰ πέραν τούτου, μὲ τὴν ἐξαγωγήν του θὰ μποροῦσε ν’ ἀποτελέσῃ πηγὴν εἰσαγωγῆς συναλλάγματος, ἐπανειλημμέναι ἐνέργειαι, λέγω, ἔμειναν ἄνευ ἀποτελέσματος. Θὰ ἤθελα νὰ τονίσω, ἰδιαιτέρως, ὅτι ἡ χυμοποίησις τῶν πορτοκαλιῶν, ὡς ἀσφαλιστικὴ δικλεὶς ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, δὲν ἔδωσε σημαντικὰ ἀποτελέσματα, δεδομένου, ὅτι αἱ ποσότητες, ποὺ ἐχρησιμοποιήθησαν, εἶναι περιωρισμέναι: 3.800 τόννοι τὸ 1959, 3.000 τὸ 1960. Πέραν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιήθησαν εἰς τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις, ἐχρησιμοποιήθησαν καὶ ἀπὸ 5 βιοτεχνικὰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις ἰδιωτικὰς μικραὶ ποσότητες. Τὸ 1960, ἰδιαιτέρως, λόγῳ τῶν ἀποθεμάτων τῶν χυμῶν, αἱ τρεῖς ἐκ τῶν ἐπιχειρήσεων αὐτῶν, τῶν ἰδιωτικῶν, δὲν ἐλειτούργησαν. Ἤδη, μένει σοβαρὸν πρόβλημα διὰ τὸν Νομὸν Χανίων καὶ διὰ τοὺς καλλιεργητὰς αὐτοῦ, οἱ ὁποῖοι, εἰς τὸ σύνολόν των, ἀποτελοῦν μονοκαλλιέργειαν καὶ ἔχουν ὑποστῆ τεραστίας ζημίας καὶ εἶναι καταχρεωμένοι εἰς τὰς Τραπέζας. Ἐρωτῶμεν τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ μᾶς ἐνημερώσῃ, διὰ ποίους λόγους δὲν ἐξησφαλίσθησαν προγραμματισμέναι καὶ συγκεκριμέναι ἀγοραί, ποὺ νὰ μποροῦν νὰ διαθέτουν οἱ ἑσπεριδοκαλλιεργηταί, εἰς τὰ σίγουρα, τὰ προϊόντα των. Διατί, ἐξ ἄλλου, δὲν ἐπιδοτοῦνται τὰ προϊόντα αὐτά, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἄλλαι χῶραι, συναγωνισταὶ τῆς ἰδικῆς μας, ἀκόμη καὶ ἡ Ἀμερική, ἐπιδοτεῖ τὰ ἑσπεριδοειδῆ μὲ 20 ἑκατομ. δολλάρια. Καὶ τρίτον, πῶς σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐνεργήσῃ ἐπὶ τοῦ θέματος, ὥστε καὶ νὰ ἐπιβιώσουν οἱ ἑσπεριδοκαλλιεργηταί, ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ νὰ ὑπάρξῃ ἕνας σωστὸς ἐμπορικὸς προσανατολισμὸς διὰ τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος.

§15Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν τῶν νωπῶν προϊόντων δὲν εἶναι θέμα ἐπιδοτήσεων, εἶναι θέμα προσαρμογῆς τῆς παραγωγῆς πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις καὶ τὰς ἐπιθυμίας τῶν καταναλωτῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὅσον ἀφορᾶ τὰ λεμόνια, ἐπειδὴ αἱ ποικιλίαι μας εἶναι κατάλληλοι καὶ ζητοῦνται εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἡ ἐξαγωγή των, μπορεῖ νὰ πῇ κανείς, ὅτι βαίνει ἁλματωδῶς καὶ κάθε χρόνον ἔχομεν αὔξησιν τῶν ἐξαγομένων ποσοτήτων. Διὰ τὰ πορτοκάλια, περὶ τῶν ὁποίων εἰδικώτερον ἐνδιαφέρεται ὁ κ. συνάδελφος, γνωρίζει καλλίτερον ἐμοῦ, ὅτι αἱ ποικιλίαι τῶν καλλιεργουμένων εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι κατάλληλοι δι’ ἐξαγωγήν. Αὐτὸς δὲ εἶναι ὁ κυριώτερος λόγος, κύριε Πρόεδρε, ὁ ὁποῖος μᾶς ἤγαγεν, ὅπως εἶπον καὶ προχθές, εἰς τὸ συμπέρασμα τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῶν καλλιεργειῶν εἰς ποικιλίας τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξάγωνται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὅπως δὲ ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. συνάδελφος, τὸ πρόγραμμα αὐτὸ ἤρχισεν ἐφαρμοζόμενον ἐντατικῶς τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1960, ὁπότε, ὡς γνωστόν, ἐψηφίσθη ὁ Ν. 4035. Ἐν τῷ μεταξύ, ἡ Κυβέρνησις ἀσχολεῖται μὲ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ ἐμπορίου ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καὶ ἓν ἐκ τῶν μέτρων τῆς καλλιτέρας ὀργανώσεως τοῦ ἐμπορίου ἐν τῷ ἐσωτερικῷ εἶναι ἡ ἵδρυσις τῆς μεγάλης ἀγορᾶς καὶ τυποποποιΐας τῶν νωπῶν προϊόντων, τὴν ὁποίαν σκεπτόμεθα νὰ τὴν ἐπιβάλωμεν, ἐφ’ ὅσον συντρέχουν αἱ προϋποθέσεις, αἱ ἀπαραίτητοι, δηλαδὴ συμπληρωθοῦν τὰ συσκευαστήρια, τὰ ὁποῖα χρειάζονται ἀπὸ τῆς ἀγορᾶς ἐσοδείας. Δὲν ὑπῆρξε, λοιπόν, παράλειψίς τις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν διάθεσιν καὶ ἀπορρόφησιν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ τῶν προϊόντων καὶ δὴ τῶν πορτοκαλίων. Τοὐναντίον, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐπρογραμμάτισε καὶ ἔλαβε μέτρα διὰ νὰ προαχθῇ ὁ τομεὺς αὐτός.

§16Κ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παραπέμπει τὸ θέμα εἰς τὰς ἑλληνικὰς καλένδας, δεδομένου, ὅτι δὲν τίθεται τὸ πρόβλημα μόνον εἰς τὴν τυποποίησιν. Εἶναι καὶ θέμα, βασικῶς, ἀγορῶν καὶ θέμα κόστους παραγωγῆς, διότι καὶ μὲ τυποποιημένα, ἀκόμη, ἑσπεριδοειδῆ, ὅταν θὰ ἀνεβαίνῃ ἡ τιμή, λόγῳ τῶν τεραστίων ἐξόδων, ἀκριβῶν λιπασμάτων, ἐργαλείων κλπ., καὶ πάλιν οἱ παραγωγοὶ θὰ μαστίζωνται ἀπὸ τὴν ἰδίαν κρίσιν. Ἑπομένως, εἶναι λανθασμένη 100% ἡ πολιτικὴ καὶ πρέπει νὰ διορθωθῇ εἰς τὸν τομέα αὐτόν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Γιαρένη, Δ. Κελτεμλίδη καὶ Β. Ἐφραιμίδη σχετικῶς μὲ παραχώρησιν οἰκοπέδων τοῦ Δήμου Συκεῶν εἰς ξένα πρὸς τὸν Δῆμον τοῦτον πρόσωπα διαγράφεται, λόγῳ ἀπουσίας τῶν ἐρωτώντων. Ὁ κ. Μ. Χριστογεῶργος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα ὑπὲρ τῶν κτηνοτρόφων.

§18Μ. ΧΡΙΣΤΟΓΙΩΡΓΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ κτηνοτρόφοι διέρχονται μίαν πρωτοφανῆ κρίσιν. Τὰ θέματα ποὺ ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν κτηνοτροφίαν εἶναι θέματα ἀναγόμενα εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν, εἶναι θέματα ποὺ ἀνάγονται εἰς τὴν μὴ δικαίαν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ ἀναγκαστικῆς εἰσδοχῆς, εἶναι θέματα ποὺ ἀνάγονται εἰς τὴν ἔλλειψιν προστασίας τῶν κτηνοτροφικῶν προϊόντων. Εἶναι, τέλος, θέματα, ποὺ ἀνάγονται εἰς τὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγωγὴν ὁμοειδῶν προϊόντων, ὅπως εἶναι ὁ τυρὸς κλπ. καὶ θέματα ποὺ ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν δανειοδότησιν ὑπὸ τῆς Α. Τ.Ε. καὶ μὲ τὸν τρόπον ποὺ γίνεται ἡ διανομὴ καὶ διάθεσις τῶν κτηνοτροφῶν. Οἱ κτηνοτρόφοι Ἰωαννίνων καὶ ἄλλων περιοχῶν τῆς χώρας, ἔχουν κατ’ ἐπανάληψιν ἀπευθυνθῆ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐζήτησαν μέτρα προστασίας. Ἡ Κυβέρνησις μέχρι σήμερον οὐδὲν μέτρον ἔλαβεν ὑπὲρ τῶν κτηνοτρόφων. Παρακαλοῦμεν, λοιπόν, τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπουν ποῖα μέτρα προτίθενται νὰ λάβουν διὰ τὴν ἀνακούφισιν τοῦ κτηνοτροφικοῦ κόσμου τῆς χώρας.

§19Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους ὁ εὐρύτερος προγραμματισμὸς ποὺ ἐφαρμόζει ἡ Κυβέρνησις ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς κτηνοτροφίας. Διὰ τοῦ προγραμματισμοῦ αὐτοῦ καλύπτονται αἱ ἀνάγκαι αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὴν διατροφὴν τῶν ζώων, εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ ζωϊκοῦ κεφαλαίου τῆς χώρας, ὡς καὶ εἰς τὴν ἀξιοποίησιν τῶν κτηνοτροφικῶν μας προϊόντων καὶ τὴν ἐξασφάλισιν διὰ τὰ προϊόντα ταῦτα ἱκανοποιητικῶν τιμῶν. Ἀπὸ ἀπόψεως βοσκῶν καταβάλλεται προσπάθεια βελτιώσεως τῶν βοσκοτόπων. Διὰ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐκκρεμεῖ πρὸς ψήφισιν, προβλέπονται μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ καλυφθοῦν αἱ ἀνάγκαι εἰς βοσκησίμους ἐκτάσεις κατὰ τὸ περιωρισμένον τῶν ἐκτάσεων διὰ τῆς ἑνοποιήσεως τῶν βοσκοτόπων, εἴτε ἀνήκουν οὗτοι εἰς Κοινότητας, εἴτε εἰς τὸ Δημόσιον, ἀκόμη δὲ καὶ εἰς ἰδιώτας, ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν θὰ ἐξασφαλίσῃ ἀφθόνως συγκομιζομένας ζωοτροφάς. Ἐπὶ τοῦ παρόντος ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας ζωοτροφῶν ἔχει ἐφαρμόσει πρόγραμμα εἰσαγωγῆς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀτελῶς, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς τὸ ὕψος τῶν 80–100 χιλιάδων τόννων. Οὐδὲν δὲ παράπονον ἐξεδηλώθη ἐκ μέρους τῶν κτηνοτρόφων δι’ ἔλλειψιν ζωοτροφῶν. Ἡ τιμὴ τῶν κτηνοτροφῶν εἶναι 2,15 καὶ διατίθενται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ δημιουργῆται κίνδυνος κρίσεως εἰς τὴν τιμὴν τῶν ἐγχωρίων κτηνοτροφῶν, ἐνῷ συγχρόνως ἐπιτυγχάνεται ἡ παραγωγὴ προϊόντων, εἰς χαμηλὸν κόστος. Ἀπὸ ἀπόψεως ζωϊκοῦ κεφαλαίου βελτιοῦται τοῦτο συνεχῶς. Ἡ τεχνικὴ γονιμοποίησις προχωρεῖ. Εἰσάγεται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ κατάλληλος ἀριθμὸς ζώων καὶ πολλὰ συντόμως ὁ τόπος μας θὰ λάβῃ παράλληλα πρὸς τὴν γεωργικὴν καὶ κτηνοτροφικήν του μορφήν. Διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν ζώων παρέχονται ποικίλαι εὐκολίαι ἀναγόμεναι εἰς τὴν χρηματοδότησιν μέσῳ τῆς Α.Τ.Ε. μὲ χαμηλὸν τόκον καὶ 8ετῆ ἐξόφλησιν, ἀντὶ 5ετοῦς, ἡ ὁποία ἴσχυε μέχρι τοῦδε. Τὰ ποσά, τὰ διατεθέντα, ἀποδεικνύουν τὴν πλήρη ἐπιτυχίαν τοῦ προγραμματισμοῦ. Οὕτω, τὸ 1957 διετέθησαν 42 ἑκατομμύρια. Τὸ 1958 66 ἑκατομμύρια. Τὸ 1959 127 ἑκατομμύρια καὶ τὸ 1960 162 ἑκατομμύρια. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἄλλας ἀνάγκας τῆς ἱδρύσεως δηλαδὴ ἄλλων κτισμάτων καὶ ποιμνιοστασίων διετέθησαν τὸ 1957 69 ἑκατομμύρια καὶ τὸ 1960 259 ἑκατομμύρια. Ἀπὸ ἀπόψεως ἀξιοποιήσεως τῶν κτηνοτροφικῶν προϊόντων ἐφαρμόζεται ἀπὸ τοῦ 1958 ἓν εὐρύτατον πρόγραμμα. Οὕτω τὸ 1958 ἐπρογραμματίσθησαν 20 μικρὰ καὶ 7 μεγάλα τυροκομεῖα. Τὸ 1960 5 μεγάλα καὶ 30 μικρὰ ἰδίᾳ εἰς τὴν ὀρεινὴν Ἑλλάδα. Τὸ 1961 προβλέπεται ἡ ἵδρυσις 40 μικρῶν τυροκομείων καὶ ἀποπεράτωσις τῶν μεγάλων. Ὑπὸ ἀποπεράτωσιν εἶναι τὸ ἐργοστάσιον γάλακτος Λαμίας, καὶ ὑπὸ κατασκευὴν τὸ ἐργοστάσιον Τρικάλων. Ἀπὸ ἀπόψεως προστασίας τῶν κτηνοτροφικῶν προϊόντων ἐλήφθησαν μέτρα δασμολογικά, μὲ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νέου δασμολογίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν τυρόν, ἀπὸ 1,20 κατὰ κιλὸν ποὺ ἦτο ὁ δασμός, ηὐξήθη εἰς 3 δραχ. ἐπὶ μαλακῶν καὶ σκληρῶν εἰς τρόπον, ὥστε ὑπευθύνως σήμερον παρέχω τὴν διαβεβαίωσιν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἔπαυσε πλέον ἡ εἰσαγωγὴ τυρῶν μαλακῶν, ἀλλὰ καὶ σκληρῶν. Εἰσάγονται μόνον τυροὶ πολυτελείας. Ἐπίσης, ἔχει ἐξασφαλισθῆ, χάρις εἰς τὸν προγραμματισμὸν αὐτόν, ἡ ἐπάρκεια τῆς χώρας ἀπὸ ἀπόψεως ὠῶν καὶ κρέατος πουλερικῶν, διότι ἔχει αὐξηθῆ καὶ ἐκεῖ ὁ δασμὸς ἀρκετὰ σοβαρά, εἰς τρόπον, ὥστε καὶ διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς εἰς ὠὰ καὶ κρέας, ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ ὑψηλοῦ δασμοῦ, τοῦ ἐπιβληθέντος, ὁ ὁποῖος φθάνει τὰ 25% προκειμένου περὶ κρέατος πουλερικῶν καὶ 30% περὶ ὠῶν, δὲν εἰσάγονται πλέον τὰ εἴδη αὐτὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Δι’ αὐτὸ σημαντικὴ εἶναι ἡ πρόοδος, ἡ ὁποία σημειοῦται ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος εἰς τὸν κλάδον τῆς κτηνοτροφίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν τῶν κρεάτων, ἤρξατο ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ὑψηλοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν ζωντανῶν σφαγίων τῶν εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1962 δὲ θὰ ἀρχίσῃ νὰ ἐφαρμόζεται ὁ ὑψηλὸς δασμὸς καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰ νωπὰ κρέατα, τὰ εἰσαγόμενα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Εἶναι δὲ τεραστία ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ δασμοῦ, τοῦ ἰσχύοντος μέχρι σήμερον, καὶ τοῦ δασμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἀρχίσῃ νὰ ἐφαρμόζεται ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1962, δηλαδὴ ἀπὸ 3–7% ἐπὶ τῆς ἀξίας ὁ δασμὸς ἔχει αὐξηθῆ εἰς 25%. Ἔχω τὴν γνώμην, λοιπόν, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ μέτρα δεικνύουν ὅτι ἐγένετο μία πρωτοφανὴς προσπάθεια ἀπὸ ἀπόψεως αὐξήσεως τῆς κτηνοτροφικῆς μας παραγωγῆς, ἀλλὰ συγχρόνως δὲν παρελείφθη ἡ λῆψις καὶ οἱουδήποτε μέτρου προστασίας τῶν κτηνοτροφικῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα τίθενται εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ τόπου πλέον ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς κτηνοτροφίας μας, καὶ πιστεύω, ὅτι οἱ κύριοι συνάδελφοι, λαμβάνοντες γνῶσιν ὅλων αὐτῶν τῶν εἰδικῶν μέτρων, θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἀπόλυτα ἱκανοποιημένοι καὶ θὰ ἐκφράσουν —δὲν θέλω νὰ εἴπω τὴν εὐγνωμοσύνην των, ἀλλὰ τὴν ἱκανοποίησίν των καὶ τὴν γνώμην των ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὅ,τι ἐπεβάλλετο νὰ κάμῃ διὰ τὸν κλάδον τῆς κτηνοτροφίας, τὸ ἔκαμε.

§20Μ. ΧΡΙΣΤΟΓΕΩΡΓΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι δὲν μὲ ἱκανοποίησεν ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ. Πρῶτον, διότι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὅτι ἐλήφθησαν ὑπὲρ τῆς κτηνοτροφίας, ἀφοροῦν τὸ ἕνα σκέλος μόνον αὐτῆς, δηλαδὴ τὴν οἰκόσιτον κτηνοτροφίαν, ἐνῷ ὑπάρχει καὶ τὸ ἄλλο σκέλος, τῆς νομαδικῆς κτηνοτροφίας, ἡ ὁποία εἶναι τελείως ἐγκαταλελειμμένη. Δεύτερον, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἐπεκαλέσθη ἐκδηλώσεις τῶν κτηνοτρόφων ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀντιθέτως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω τόσον τὰ ὑπομνήματα τοῦ Κτηνοτροφικοῦ Συλλόγου Ἰωαννίνων, ὅσον καὶ τὸ ψήφισμα τοῦ συνεδρίου τῶν κτηνοτρόφων, τὸ ὁποῖον συνῆλθε πέρυσιν εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ, εἰς τὴν πόλιν τῆς Λαρίσης, ἐν τῷ ὁποίῳ ἀναφέρονται λεπτομερῶς αἱ παραλείψεις τῆς Κυβερνήσεως εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς κτηνοτροφίας. Πέραν τούτου, διὰ νὰ ἀποκαλυφθῇ εἰς ποῖον ἀκριβῶς σημεῖον εὑρίσκεται σήμερον ὁ κτηνοτροφικὸς κόσμος τῆς Χώρας καὶ εἰς ποῖον ἐπίπεδον εὑρίσκονται τὰ σκέλη μεταξὺ δαπανῶν καὶ ἐσόδων ἐκ τῆς κτηνοτροφίας, συνεπεία αὐτῆς τῆς πολιτικῆς, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφερθῶ εἰς μίαν μελέτην...

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κύριε συνάδελφε. Ἐρώτησις εἶναι.

§22Μ. ΧΡΙΣΤΟΓΕΩΡΓΟΣ. ... εἰς μίαν μελέτην τοῦ κ. Χιώτη, Διευθυντοῦ τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας Πρεβέζης. Ὁ κ. Χιώτης, ἔκαμε μίαν μελέτην σχετικῶς μὲ τὴν Γεωργίαν καὶ Κτηνοτροφίαν 14 χωρίων τῆς περιοχῆς του. Καὶ ἀναφέρει εἰς τὴν μελέτην του αὐτήν, ὅτι αἱ δαπάναι συντηρήσεως τῆς κτηνοτροφίας εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν ἀνέρχονται εἰς 24 ἑκατ. ἐτησίως, ἐνῷ τὰ ἔσοδα μόλις φθάνουν τὰ 21 ἑκατ., δηλαδὴ ἔχομεν ἔλλειμμα 3 ἑκατομμυρίων.

§23Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Γεωργίας). Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν νομαδικὴν κτηνοτροφίαν, ἡ Κυβέρνησις δὲν παρέλειψε νὰ λάβῃ μέτρα προστασίας, διότι ὁ σχετικὸς νόμος «περὶ ἀναγκαστικῆς εἰσδοχῆς» τί ἄλλο εἶναι ἂν μὴ προστασία τῆς νομαδικῆς κτηνοτροφίας;

§24Μ. ΧΡΙΣΤΟΓΕΩΡΓΟΣ. Πῶς ἐφαρμόζεται.

§25Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Γεωργίας). Αὐτὸ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ σᾶς. Ἐπίσης, γνωρίζει ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι συνέχεια γίνεται μία παραχώρησις τοῦ δάσους ἔναντι τῆς νομαδικῆς κτηνοτροφίας διὰ τὴν συντήρησίν της. Πρέπει δὲ νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰ ὑπομνήματα καὶ τὰ ψηφίσματα τοῦ συνεδρίου καὶ τοῦ περυσινοῦ τῆς Λαρίσης καὶ τοῦ ἐφετεινοῦ τῆς Θεσσαλονίκης. Δὲν παραλείπουν καὶ ἐκεῖ νὰ ἐκφράζωνται εὐχαριστίαι δι’ ὅλα τὰ μέτρα ποὺ ἔχουν ληφθῆ ὑπὲρ τῆς κτηνοτροφίας ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, χωρὶς νὰ παραλείπουν βεβαίως οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ ζητοῦν τὴν λῆψιν καὶ ἄλλων μέτρων, εἰς τὰ ὁποῖα προχωρεῖ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ὁλοκληρώσῃ ἀπολύτως ἕνα εὐρύτατον καὶ ἀποδοτικώτατον πρόγραμμα, ἀναφερόμενον εἰς τὴν κτηνοτροφίαν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Δ. Ἰωάννου, ἀναφερομένη εἰς τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Πλατανούσης–Ἰωαννίνων, πληγέντων ἐκ κατολισθήσεως τοῦ ἐδάφους, διαγράφεται λόγῳ ἀπουσίας του. Ὁ κ. Π. Οἰκονομίδης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν ὑπάρχῃ σκέψις διευρύνσεως ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. τῶν μεσοπροθέσμων δανείων τῶν ἀγροτῶν.

§27Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ἕνα μέγα καθολικὸν καὶ σωτήριον αἴτημα τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου τῆς Χώρας, εἶναι ἀφ’ ἑνὸς ἡ ἐπαύξησις τῶν μεσοπροθέσμων καὶ μακροπροθέσμων δανείων καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ μετατροπὴ τῶν ὑφισταμένων καὶ ἐν καθυστερήσει τελούντων δανείων εἰς μεσοπρόθεσμα καὶ μακροπρόθεσμα, διότι οἱ ἀγρόται μας πάσχουν καὶ δὲν δύνανται νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των.

§28Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Τὸ ποσόν, τὸ διατιθέμενον κατ’ ἔτος διὰ τὰς παραγωγικὰς ἐπενδύσεις ἐκ μέρους τῶν ἀγροτῶν διὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, αὐξάνει κατ’ ἔτος. Ἀπὸ 150 ἑκατομμύρια ὅπου διετέθησαν ὑπὸ τῆς ΑΤΕ κατὰ τὸ 1955, τὸ 1960 ἔφθασαν τὰ 1.150 ἑκατ. Πρέπει δὲ ἀκόμη νὰ σημειωθῇ, ὅτι 400 ἑκατομμύρια διετέθησαν δι’ εἰδικοὺς σκοποὺς μὲ τόκον 2%. Διὰ τὸ 1961, ἔχει προγραμματισθῆ ἐπὶ πλέον ποσὸν 150 ἑκατ. διὰ τὴν χορήγησιν στεγαστικῶν δανείων ἀνὰ 25.000 δραχμὰς μὲ τόκον 2% καὶ ἐξόφλησιν εἰς 20 ἔτη. Νομίζω, ὅτι διὰ τῶν ποσῶν αὐτῶν καλύπτονται ὅλοι αὐτοὶ οἱ σκοποί, διὰ τῶν ὁποίων παροτρύνονται οἱ ἀγρόται εἰς αὔξησιν τῆς παραγωγῆς των.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως περὶ ἐπαρχίας. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§30Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν δὲν εἶχον προηγηθῆ ἀλλεπάλληλοι συνεδριάσεις μὲ μακρὰς ἀγορεύσεις ἐπὶ τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως, θὰ ἤρκει καὶ μόνον ἡ κατάθεσις τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου σήμερον, διὰ νὰ δημιουργήσῃ ἀτμόσφαιραν τελείως ἀπρόσφορον διὰ μίαν μακρὰν καὶ ἀναλυτικὴν ἀγόρευσιν. Ἐκ τοῦ λόγου τούτου, ἀλλὰ καὶ σεβόμενος τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν τὸν λόγον μετ’ ἐμέ, θὰ προσπαθήσω νὰ εἶμαι συνοπτικός. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν γενικωτέραν διαπίστωσιν ποὺ ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἀπόδειξιν τοῦ μαρασμοῦ καὶ τῆς ἐγκαταλείψεως τῆς ἐπαρχίας. Αὐτὸ ἐγένετο ἤδη ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους. Ἐγὼ θ’ ἀρκεσθῶ μόνον εἰς ἕνα, ἢ δύο κεφάλαια τῆς ἀσκουμένης ἀγροτικῆς πολιτικῆς, καθ’ ὃ σημεῖον ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἔχει ἐπιπτώσεις εἰς τὴν ἐξαθλίωσιν τῆς ἐπαρχίας. Ἐπίσης θὰ ἀναφερθῶ εἰς ὡρισμένα τυπικὰ παραδείγματα παραγωγικῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα προδίδουν τὴν πλήρη ἀνικανότητα τῆς Κυβερνήσεως ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Χώρας. Κύριοι βουλευταί, δὲν νομίζω, ὅτι μεταξὺ Ἀντιπολιτεύσεως καὶ Κυβερνήσεως ὑπάρχει διαφωνία, ὅσον ἀφορᾶ τὴν διαπίστωσιν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπαρχία διέρχεται μίαν περίοδον οἰκονομικοῦ μαρασμοῦ καὶ γενικωτέρας ἐγκαταλείψεως. Ἡ διαφωνία μας εἶναι, ἐὰν αὐτὴ ὀφείλεται εἰς σφάλματα τῆς Κυβερνήσεως, ἢ εἰς μίαν μακρὰν παράδοσιν διὰ τὴν ἐξουδετέρωσιν τῆς ὁποίας θὰ χρειασθοῦν πάρα πολλὰ νὰ γίνουν. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἀσκηθεῖσα γενικωτέρα οἰκονομικὴ καὶ κοινωνικὴ πολιτικὴ ἔχει ἐπιτείνει τὴν εἰκόνα τῆς ἐγκαταλείψεως τῆς ἐπαρχίας, ἔχει διευρύνει τὸ χάσμα Πρωτευούσης καὶ Ἐπαρχίας, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἀφίσταται τοῖς πράγμασι ὁ ἀφορισμός, ὅτι ἡ σχέσις Ἐπαρχίας καὶ Πρωτευούσης εἶναι περίπου σχέσις ἀποικίας καὶ Μητροπόλεως. Πράγματι, κατέναντι μιᾶς Πρωτευούσης, εἰς τὸ κεντρικὸν σημεῖον τῆς ὁποίας καθημερινῶς προστίθενται λαμπρότητος ἐξαιρετικῆς ἔργα ἐξωραϊστικά, ἡ Ἐπαρχία ἐμφανίζει εἰκόνα πάρα πολὺ δυσάρεστον. Θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀρκεσθῇ κανεὶς μόνον εἰς αὐτό, διὰ ν’ ἀποδείξῃ πόσον ὑπῆρξε παταγώδης ἡ ἀποτυχία τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς εἰς τὸν τομέα τῶν παραγωγικῶν ἔργων, διὰ τὰς δεκάδας χιλιάδας τῶν ὁποίων ἐπαίρεται ἰδίᾳ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Καὶ ἀκόμη, διὰ νὰ ἔχωμεν τὴν ἀπόδειξιν τῆς διογκώσεως τῆς ἀνεργίας καὶ ὑποαπασχολήσεως εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπικαλεσθῇ κανεὶς τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ἐπισήμους, οἱ ὁποῖοι ἐδόθησαν εἰς τὴν δημοσιότητα διαρκούσης τῆς συζητήσεως τῆς παρούσης ἐπερωτήσεως, ἀριθμοὺς οἱ ὁποῖοι σχέσιν ἔχουν μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν Ἑλλήνων, ἰδίᾳ τῶν νέων Ἑλλήνων καὶ ἰδιαιτέρως τῶν νέων τῆς Βορείου Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι φεύγοντες ἀπὸ τὴν δυστυχίαν καὶ τὴν ἀπόγνωσιν τῆς Ἑλληνικῆς ὑπαίθρου, πηγαίνουν εἰς τὴν ξένην καὶ ἰδίᾳ κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος εἰς τὴν Εὐρώπην. Οἱ ἀριθμοὶ οἱ ὁποῖοι ἐδόθησαν εἰς τὴν δημοσιότητα εἶναι πράγματι ἀνατριχιαστικοί. Ἔναντι τῶν 29.000 ποὺ μετηνάστευσαν τὸ 1959, ἐντὸς τοῦ 1960 ἔχομεν 48.600. Δηλαδὴ περισσοτέρους τοῦ διπλασίου ἀριθμοῦ ἐντὸς ἑνὸς ἔτους. Ἐξ αὐτῶν τῶν μεταναστῶν οἱ 33.000 εἶναι ἄρρενες καὶ ἐξ αὐτῶν αἱ 12.000 κατάγονται ἐκ Βορείου Ἑλλάδος. Ἀλλά, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, ἕνας ἄλλος ἀριθμὸς πράγματι καταπληκτικός, ἦλθεν εἰς τὴν δημοσιότητα πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν. Ἡ γενομένη ἀπογραφὴ ἀναβιβάζει τὸν πληθυσμὸν τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης εἰς 1.800.000. Καὶ οἱ πλέον ἀπαισιόδοξοι δὲν εἶχον προβλέψει ποτὲ αὐτὴν τὴν τερατώδη διόγκωσιν τοῦ πληθυσμοῦ τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς καθ’ ἑαυτὸς ποὺ ὁδηγεῖ εἰς θλιβερὰ συμπεράσματα, εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν 10 ετίαν, ἐνῷ ηὐξήθη συνολικῶς ὁ πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος κατὰ 700.000, ἐξ αὐτῶν αἱ 470.000 προσετέθησαν εἰς τὸν πληθυσμὸν τῆς Πρωτευούσης. Δι’ ὅσους στοιχειωδῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμβαθύνουν εἰς τὴν σημασίαν τῶν στατιστικῶν ἀριθμῶν, αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὀγκοῦται τὸ κῦμα τοῦ πληθυσμοῦ ποὺ ἐγκαταλείπει τὴν Ἐπαρχίαν καὶ ἔρχεται εἰς τὴν Πρωτεύουσαν. Δὲν ἀνέμενε κανεὶς ὅτι ἡ μετακίνησις θὰ ἦτο μεγαλειτέρα ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς ἀνωμαλίας 1940– 1951. Καὶ τότε ἡ Πρωτεύουσα ἐδέχθη μόνον 250.000 νέων κατοίκων. Εἰς τὴν 10ετίαν 1951–61 ἔχομεν 470.000, δηλαδὴ διπλάσιον ἀριθμὸν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι ἐγκατέλειψαν τὴν ἐπαρχίαν καὶ ἐγκατεστάθησαν εἰς τὴν Πρωτεύουσαν. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ ἐμβάλουν κάθε Ἕλληνα, ὁ ὁποῖος σκέπεται τὸ μέλλον τοῦ τόπου αὐτοῦ, εἰς βαθεῖαν μελαγχολίαν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον, ὅτι ἡ διαφωνία μας κυρίως μὲ τὴν Κυβέρνησιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα, ἡ διαφωνία μας εἶναι ἐὰν πταίῃ, ἢ ὄχι, ἐκείνη δι’ ὅσα συμβαίνουν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν δυσάρεστα καὶ ἐπικίνδυνα. Νομίζω, ὅτι καὶ πάλιν ὡρισμένοι στατιστικοὶ ἀριθμοὶ βοηθοῦν καὶ ἐνισχύουν τὴν ἰδικήν μας ἄποψιν. Ἔχομεν δυστυχῶς μίαν σταθερὰν πτῶσιν τῶν ἐξαγωγῶν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἔχομεν μίαν σταθερὰν μείωσιν τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος, εἰς περίοδον αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, φαινόμενον τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἐπικίνδυνον διαπίστωσιν. Ὑποθέτω, βεβαίως, ὅτι οἱ δημοσιευθέντες ἀριθμοὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθοῦν. Πράγματι μεταξὺ τοῦ 1957–58 ἔχομεν μείωσιν τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος κατὰ 20% καὶ κατὰ τὸ 1951–60 13%. Τὸ ἀποτέλεσμα δὲ ἦτο νὰ διανεμηθῇ, ὡς εἶπεν ὁ κ. Μέρος, εἰς τοὺς πεδινοὺς πληθυσμοὺς τοῦ Νομοῦ Μαγνησίας σῖτος καὶ ἔλαιον. Ἐν ὄψει δὲ αὐτῆς τῆς καταστάσεως ἡ Κυβέρνησις δίδει ἐντολὰς εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ὅπως εἰσπράξῃ ἀπὸ τοὺς ἐξαθλιωμένους αὐτοὺς πληθυσμοὺς διάφορα χρέη του, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν ὑπὸ τύπον βοηθήματος ὑπὸ τῆς Οὔνρα, κατὰ τὴν κατοχήν. Ἐπίσης καταλογίζομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν εὐθύνην, ὅτι παρ’ ὅλην τὴν εἰκόνα τὴν ἐπικίνδυνον τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, δὲν ἐγκατέλειψε τὴν ἰδέαν νὰ ἐπιδιώξῃ, δι’ ἀναγκαστικῶν μέσων, τὴν εἴσπραξιν τῶν γλίσχρων στεγαστικῶν ἀρωγῶν, αἱ ὁποῖαι παρεσχέθησαν εἰς τὰ θύματα τῶν σεισμῶν ἀπὸ τοῦ 1954 καὶ ἐντεῦθεν. Ἰδοὺ ἀκόμη μία ἀπόδειξις τῆς ἀστοργίας τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι τῶν πληθυσμῶν τῆς ὑπαίθρου. Τὴν ἔννοιαν τοῦ Κράτους εἰς τὸ Ἑλληνικὸ χωριὸ τὴν ἐκφράζουν ὁ παπᾶς, ὁ δάσκαλος καὶ ὁ ἀγροφύλαξ, οἱ ὁποῖοι ὡς κρατικοὶ λειτουργοὶ ἀπὸ μακροῦ διατυπώνουν τὸ αἴτημα τῆς κἄποιας βελτιώσεως τῶν μισθῶν πείνης ποὺ λαμβάνουν. Ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει τὸ δίκαιον αὐτῶν αἴτημα, δὲν τὸ ἱκανοποιεῖ ὅμως. Καὶ θὰ ἤθελον, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς παρουσίας τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, νὰ διαπιστώσω, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν χώραν, ἡ ὁποία φιλοδοξεῖ νὰ διεκδικῇ ὅ,τι ἐτροφοδότησε καὶ ἐγέννησε τὸν Ἑλληνικὸν Χριστιανικὸν Πολιτισμόν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐθεμελιώθει ὁ Δυτικὸς Πολιτισμός, νὰ τονίσω, ὅτι δὲν ὑπάρχει κρατικὴ ἢ ἡμικρατικὴ ἢ Ἑλληνικὴ ἢ ξένη πηγή, ἀπὸ τὴν ὁποίαν οἱ πτωχοὶ Ἕλληνες χωρικοὶ νὰ ἀντλήσουν, ἔστω καὶ ἐπὶ δανεισμῷ τὰ μικρὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ νὰ ἐπαναοικοδομήσουν τοὺς ἐρειπωμένους Ναούς των ἢ νὰ ἀποκτήσουν νέους εἰς συνοικισμούς, οἱ ὁποῖοι τελευταίως ἐδημιουργήθησαν. Καὶ αὐτὸ τὸ στοιχειῶδες πρᾶγμα οὐδεμία εἰς τὴν Κυβέρνησιν πρόθεσις ὑπάρχει ὅπως τὸ ἀντιμετωπίσῃ.

§31Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Τὸ γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἐπισημαίνετε εἶναι ἀληθές, διότι, ὡς γνωρίζετε, ἀνέκαθεν ἡ ἀνέγερσις τῶν ἐκκλησιῶν ἀποτελεῖ θέμα ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας. Πάντως, τὰ τελευταῖα χρόνια, μὲ τὴν συνδρομὴν τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος καὶ τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν, ἱδρύθησαν πολλαὶ ἐκκλησίαι εἰς παραμεθόρια χωρία. Ἤδη, ὅμως, γίνεται μελέτη ἐν συνεργασίᾳ Ὑπουργείου καὶ Ἐκκλησίας, ὥστε εἰς περιπτώσεις ἀπόρων χωριῶν νὰ δίδεται χρηματικὴ ἀρωγή.

§32Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Χαιρετίζω τὴν ἐξαγγελίαν ποὺ γίνεται, ἀλλὰ ἐκ τῆς πείρας τοῦ παρελθόντος δὲν διατηρῶ ἐλπίδας. Πέραν τῆς ἀποτυχίας τῆς γενικωτέρας οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, μὲ ἔκδηλον τὸν ἀντιλαϊκὸν χαρακτῆρά της, τεραστία λ.χ. αὔξησις ἐμμέσου φορολογίας, ἡ ὁποία μαζὶ μὲ τοὺς κοινωνικοὺς πόρους ἀσφαλίσεως τῶν ἀστικῶν τάξεων βαρύνει δυσαναλόγως καὶ ὑπερμέτρως τὰς λαϊκὰς καὶ ἰδίᾳ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, ἡ ἐξαθλίωσις τῶν γεωργῶν μας ὀφείλεται καὶ εἰς τὴν τόσον πομπωδῶς ἐξαγγελλομένην ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πολιτικὴν ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν μας, ἡ ὁποία, ἂν καὶ ὀρθὴ εἰς τὴν γενικήν της σύλληψιν, λόγῳ τῶν ἀπροσφόρων μέσων ποὺ ἐχρησιμοποιήθησαν ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων διὰ τὴν ἐφαρμογήν της κατέληξε νὰ προκαλέσῃ τὴν ἐξάρθρωσιν τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας. Κύριε Ὑπουργέ, συγκεκριμένως, ἀναφορικῶς μὲ τὴν παροχὴν βοηθήματος ἀπὸ οἱανδήποτε πηγὴν πρὸς ἐπανοικοδόμησιν ἐρειπωμένων ἐκκλησιῶν τῶν διαφόρων χωρίων, ἐνθυμοῦμαι ὅτι πρὸ 5ετίας ἔκαμον ἔκκλησιν πρὸς τὴν Ἀρχιεπισκοπήν, ὅπως μοῦ δοθῇ βοήθημα 10 χιλιάδων δραχμῶν ἀπὸ ἰδιωτικὴν πηγὴν διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀποκτήσῃ χωρίον τῆς Θεσσαλίας τὴν ἐκκλησίαν του καὶ οὐδεμίαν ἀπάντησιν ἔλαβον. Κατόπιν αὐτοῦ, δὲν γνωρίζομεν τί νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τοὺς ἐκλογεῖς μας.

§33Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Ὑπάρχουν δυνατότητες σήμερον, διὰ δανείων τοῦ ΤΑΚΕ, νὰ ἐξοπλίζωμεν τὰ χωρία, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην ἱδρύσεως ἐκκλησιῶν. Ἡ μελέτη, ἐπαναλαμβάνω, ἡ ὁποία γίνεται, θὰ καταλήξῃ εἰς ἰδανικὰ ἀποτελέσματα, οὕτως ὥστε, ὡρισμένα χωρία ἔχοντα ἀνάγκην ἐκκλησίας, νὰ ἐνισχυθοῦν θετικῶς. Ὑπάρχουν δάνεια ἀπὸ τὸ ΤΑΚΕ, ἀλλὰ μελετῶμεν καὶ τὸ θέμα τῆς δωρεὰν ἐνισχύσεως τῶν χωρίων αὐτῶν.

§34Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Γνωρίζω τὴν περίπτωσιν, ἀλλὰ θὰ ἀναγνωρίσητε, ὅτι ἡ πηγὴ δὲν προσφέρεται, διότι γίνεται ἡ ἔγκρισις δανείων μὲ κριτήρια αὐστηρῶς κομματικὰ καὶ φυσικά, ἡ Ἐκκλησία δὲν παρέχει τοιαῦτα. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν, ἡ ἀκολουθηθεῖσα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἀπέδωσε τὰ ἀντίθετα τῶν ἐπιδιωκομένων ἀποτελέσματα. Ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἐνθαρρύνῃ νέας πλέον προσοδοφόρους καλλιεργείας, δὲν προσεπάθησε δι’ οἰκονομικῶν μέσων νὰ ἑλκύσῃ τοὺς παραγωγούς, πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν, ἐξασφαλίζουσα εἰς αὐτοὺς μίαν ἀσφαλῆ διάθεσιν τῶν προϊόντων των εἰς τιμὰς ἱκανοποιητικάς, ἀλλὰ ἐπεδίωξε νὰ ἐξοντώσῃ οἰκονομικῶς ἐκείνους, οἵτινες ἀσχολοῦνται μὲ τὴν καλλιέργειαν τοῦ ὑπὸ δυσμένειαν γεωργικοῦ αὐτοῦ προϊόντος, διὰ νὰ ἀντικαταστήσῃ αὐτὴν μὲ τὰς νέας προσοδοφόρους καλλιεργείας. Καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀναφερθῶ εἰδικώτερον εἰς ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι κἄπως ἐπίκαιρον, τὸ θέμα τὸ σιτικόν. Διότι ὁ σῖτος κυρίως ὑπῆρξεν ὁ στόχος τῆς πολιτικῆς αὐτῆς τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν. Ἐπεδίωξεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὀρθῶς κατὰ τὴν γνώμην μου, νὰ περιορίσῃ κατὰ 10–15% τὴν ἔκτασιν ποὺ ἀπασχολεῖ σήμερον ὁ σῖτος. 12½ ἑκατ. στρέμματα εἶναι, νὰ περιοριστοῦν εἰς 9 ἑκατ. Καὶ προσπάθησεν ἀπὸ τὰ 9 ἑκατ. αὐτὰ στρέμματα, νὰ ἐπιτύχῃ παραγωγὴν καλύπτουσαν τὰς ἀνάγκας μας. Καὶ πῶς ἐπεδίωξε νὰ τὸ ἐπιτύχῃ αὐτό; Ὄχι λαμβάνοντας μέτρα τὰ ὁποῖα νὰ ἐνθαρρύνουν τὸν σιτοπαραγωγὸν νὰ περιορίσῃ τὴν καλλιέργειαν αὐτὴν καὶ νὰ στραφῇ πρὸς ἄλλας καλλιεργείας, πρὸς τὴν βαμβακοκαλλιέργειαν, πρὸς τὴν κτηνοτροφίαν πρὸς τὴν τευτλοκαλλιέργειαν κ.ο.κ. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις, ἐνόμισεν, ὅτι εὑρῆκεν ἕνα πάρα πολὺ πρακτικὸν τρόπον, μειώνοντας εἰς τὸ ἐλάχιστον τὴν προστασίαν, ἐλπίζοντας ἔτσι νὰ ὁδηγηθῇ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ποὺ ἐπιδιώκει. Ἀλλά, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, δὲν ἐθίξατε τοὺς καλλιεργητὰς τοῦ 1½ ἑκατ. στρεμμάτων, τοὺς ὁποίους ἠθέλατε νὰ μετακινήσητε πρὸς τὸν βάμβακα ἢ τὰ τεῦτλα ἢ τὰ κτηνοτροφικὰ προϊόντα, ἀλλὰ ἐξωντώσατε ἐν τῷ συνόλῳ ὁλόκληρον αὐτὴν τὴν μεγάλην, τὴν μεγαλυτέραν καὶ πτωχοτέραν οἰκογένειαν τοῦ ἀγροτικοῦ μας πληθυσμοῦ. Διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ σιτοκαλλιεργηταὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα τοὐλάχιστον, εἶναι οἱ πλέον πτωχοὶ εἰς ἀκαθάριστον στρεμματικὴν πρόσοδον. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπετύχατε τοὺς μὲν σιτοκαλλιεργητὰς νὰ ὁδηγήσητε εἰς πλήρη χρεωκοπίαν καὶ νομίζω, ὅτι ἐκεῖθεν κυρίως θὰ πρέπει νὰ ἀναζητήσωμεν τὴν αἰτίαν αὐτοῦ τοῦ θλιβεροῦ καὶ δυσαρέστου οἰκονομικοῦ φαινομένου, τῆς ὑποχρεώσεως τῶν ἀγροτῶν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ δυστυχῶς σήμερον ὀξὺ πρόβλημα. Νομίζω, ὅτι οὔτε ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, οὔτε ἄλλη Κυβέρνησις θὰ ἠμποροῦσε νὰ τὸ ἀντιπαρέλθῃ, χωρὶς γενναίως νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ. Διότι ἄνευ αὐτοῦ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ σκέψις περὶ ἐφαρμογῆς προγράμματος οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ ἀνυψώσεως τῆς Ἑλληνικῆς γεωργίας. Πράγματι καὶ οἱ βαμβακοπαραγωγοί, τοὺς ὁποίους ἐνθαρρύνομεν νὰ αὐξήσουν τὴν καλλιέργειάν των, ὑπεβλήθησαν εἰς θυσίας μεγάλας, εἰς χρέη μεγάλα, καὶ ὅταν ἔφθασεν ἡ ὥρα τῆς διαθέσεως τοῦ προϊόντος, δὲν συνήντησαν τὴν στοργὴν τῆς Κυβερνήσεως, οὐδεμίαν προστασίαν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς διαθέσεως τοῦ προϊόντος καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς διαθέσεως αὐτοῦ εἰς σταθερὰν καὶ ἱκανοποιητικὴν τιμήν. Ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν, ἡ ἰδία πολιτικὴ ὡδήγησεν, ὡς εἶπον, εἰς πλήρη ἐξαθλίωσιν τὴν μεγάλην οἰκογένειαν τῶν σιτοκαλλιεργητῶν. Καὶ ἀσφαλῶς θὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι ἀπὸ πρόσφατα ἐπίσημα στατιστικὰ στοιχεῖα τοῦ FAO, τῆς ὀργανώσεως αὐτῆς Τροφίμων καὶ Γεωργίας τοῦ ΟΗΕ, στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔδωκεν εἰς τὸν Ὀργανισμὸν αὐτόν, προκύπτει, ὅτι ἡ Ἑλλάς, μεταξὺ τῶν Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν, κατέχει τὴν 11ην θέσιν, ἀπὸ ἀπόψεως προστασίας τοῦ προϊόντος αὐτοῦ. Εἰς 10 Εὐρωπαϊκὰς χώρας ἡ τιμὴ τοῦ σίτου εἶναι ἀνωτέρα ἀπὸ τὴν τιμὴν ἀσφαλείας, τὴν ὁποίαν δίδει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἐν συναρτήσει καὶ μὲ τὰς προνομιακὰς τιμάς. Θὰ δώσω εἰς τὰ πρακτικὰ τοὺς ἀριθμούς, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦδε λέγω καὶ παρακαλῶ νὰ γραφῇ, ὅτι εἶναι δημοσιευμένα εἰς τὴν πρώτην σελίδα τοῦ «Οἰκονομικοῦ Ταχυδρόμου» τῆς 2.3.1961. ὑπὸ τὸν τίτλον: «Αἱ τιμαὶ τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων ἐκ τῶν χαμηλοτέρων τῆς Εὐρώπης, ὡς προκύπτει ἐξ εἰδικῆς στατιστικῆς τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν». Εἰς τὸ ἴδιον ἄρθρον ἀναφέρεται, ὅτι αἱ τιμαὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, τιμαὶ προστασίας, τιμαὶ ἀσφαλείας, μέση τιμὴ διαθέσεως τοῦ σίτου μεταξὺ 1956 καὶ 1957 καὶ 1959–60. ἐμειώθησαν κατὰ 10%. Εἰδικώτερον ἡ τιμὴ κατὰ χιλιόγραμμον, ἡ μέση τιμὴ ἐμειώθη ἀπὸ 3,08 τὸ 1956–57 εἰς 2,79 τὸ 1960. Εἶναι μία σαφὴς πολιτικὴ διώξεως τοῦ πολυτιμοτάτου ἑλληνικοῦ προϊόντος —συνήθως ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτὸς δίδεται εἰς τὸν ἑλληνικὸν καπνόν, ὡς προσπορίζοντα συνάλλαγμα ὑψηλῆς στάθμης εἰς τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν. Πράγματι, τὸ μεγαλύτερον ποσὸν συναλλάγματος διασφαλίζει ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὸν σῖτον. Ἡ ἀξία τοῦ σίτου εἰς συνάλλαγμα ἀνέρχεται εἰς 150 ἑκατ. δολλάρια καὶ αὐτὰ θὰ ἐζημιώνετο ἡ Ἑλλάς, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐγκαταλειφθῇ ἡ σιτοκαλλιέργεια. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρέπει νὰ παραβλέπεται, ὅταν συγκρίνωμεν τὰς τιμὰς τοῦ σίτου παρ’ ἡμῖν μὲ τὰς ἀντιστοίχους τοῦ ἰδίου προϊόντος εἰς ἄλλας χώρας, τὸ λεγόμενον ὅτι ὁ Ἕλλην παραγωγός, ἔχει τὸ μεγαλύτερον κόστος λόγῳ τοῦ μικροῦ κλήρου ἀφ’ ἑνὸς καὶ τοῦ ὑψηλοῦ κόστους τῶν ἄλλων συντελεστῶν τῆς παραγωγῆς τῆς καλλιεργείας αὐτῆς. Εἶναι, ἐπίσης, γνωστόν, ὅτι ἐπὶ 30 χρόνια περίπου, ἀπὸ τὸ 1927, ἐπέρασαν ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν Κυβερνήσεις ὅλων τῶν ἀποχρώσεων, Κοινοβουλευτικαί, Δικτατορικαί, Βενιζελικαί, Ἀντιβενιζελικαί, Κονδυλικαὶ καὶ καμμία δὲν διενοήθη ποτὲ νὰ ἐγκαταλείψῃ αὐτὴν τὴν σταθερὰν καὶ παγίαν ἐθνικὴν πολιτικὴν τῆς προστασίας αὐτοῦ τοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος, προστασίας ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι παρέχει τιμὴν μεγαλυτέραν ἀπὸ τὴν διεθνῆ τοιαύτην, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἐνθάρρυνσις καὶ ἐξοικονόμησις, προσπορισμὸς ἑνὸς στοιχειώδους εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον νὰ διατηρῇ ἐν τῇ ζωῇ τὸν σιτοκαλλιεργητήν. Αὐτὸς ἦτο ὁ σκοπὸς τοῦ θεσμοῦ τῆς προστασίας τοῦ σίτου. Ἐδῶ παρέχομεν τιμὴν μικροτέραν ἀπὸ ὅλας τὰς Εὐρωπαϊκὰς χώρας καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν τιμὴν τοῦ ἀμερικανικοῦ σίτου, ἐὰν ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν ἐσωτερικὴν τιμὴν τοῦ ἀμερικανικοῦ σίτου καὶ ὄχι τὴν ἐξωτερικὴν τιμήν, διότι ἐκεῖ παρεμβαίνει ἡ ἐπιδότησις τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω, ὅτι ἐὰν ἠδυνάμην, ἐὰν εἶχον τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον νὰ δώσω τοὺς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι συνθέτουν τὴν εἰκόνα ἐν ἔτει 1952 ἀφ’ ἑνὸς τῆς τιμῆς συγκεντρώσεως, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κατὰ δραχ. 3 κατ’ ὀκᾶν καὶ τὸν τιμάριθμον τῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως καὶ χρήσεως, ὑποθέτω, ὅτι θὰ ἐμένατε σύμφωνοι, ὅτι δικαίως νοσταλγοῦν οἱ Ἕλληνες σιτοπαραγωγοὶ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, τὴν μακρυνὴν κάπως. Πέραν τούτου, ἡ γενικὴ σιτικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὴν βιομηχανοποίησιν, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἐντελῶς ἀσυνάρτητος καὶ διὰ τοῦ διαφορισμοῦ τῶν τιμῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ὁδηγεῖ ἡ πολιτικὴ αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως, προκαλοῦνται τεράστιαι καταχρήσεις ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα νέμονται ὀλίγαι δεκάδες ἀετονύχηδων εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν καὶ τῶν καταναλωτῶν.

§35Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἀντελήφθην, ὅτι ἐτελειώσατε τὴν ἐπίκρισιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ γεωργικοῦ προγράμματος καὶ δι’ αὐτὸ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἀπὸ 30ετίας συνεχῶς ἡ πολιτικὴ τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων ἀπέβλεπε μόνον εἰς τὴν προστασίαν τοῦ σίτου. Ἀλλὰ εἶναι, ἐπίσης, γεγονός, ὅτι ἀπὸ 30ετίας, οὐδεμία Κυβέρνησις ἐσκέφθη, ὅτι μία χώρα καθαρῶς γεωργική, ὅπως ἡ Ἑλλάς, ἔπρεπε ἐκ παραλλήλου νὰ ἀναπτύξῃ καὶ τὸ κτηνοτροφικόν της εἰσόδημα. Εἶναι βέβαιον, ὅτι εἰς ὅλας τὰς γεωργικὰς χώρας, τὸ καθὼς ἐκ τῆς γεωργίας εἰσόδημα, πρέπει νὰ εἶναι ἴσον πρὸς τὸ κτηνοτροφικὸν πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον, δυστυχῶς, δὲν συνέβαινεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι εἴχομεν συνεχῶς πτῶσιν τοῦ κτηνοτροφικοῦ εἰσοδήματος, μὲ ἀποτέλεσμα τὸ ἔτος 1955 τὸ εἰσόδημα τοῦτο νὰ ἀνέρχεται μόλις εἰς τὸ 17% τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος. Ἐπὶ τῶν σκέψεων αὐτῶν βασίζεται ἡ ἀσκουμένη πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἐβασίσθη δηλονότι εἰς τὴν σκέψιν πρὸ παντός, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ἀνάπτυξις τῆς κτηνοτροφίας. Συνεπῶς, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐβασίσθη εἰς τὴν σκέψιν τῆς διώξεως τῆς σιτοπαραγωγῆς, ὡς εἶπεν ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος. Ἐπεδιώξαμεν καὶ ἐπετύχαμε τὴν μείωσιν τῆς σιτοκαλλιεργείας, ἀλλὰ ἐκ παραλλήλου τὴν διατήρησιν τῆς παραγωγῆς εἰς τὸ ὕψος, τὸ ὁποῖον ὑφίστατο καὶ κατὰ τὸ παρελθόν. Τὸ εἰσόδημα ἐκ τῆς σιτοκαλλιεργείας, λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῆς στρεμματικῆς ἀποδόσεως, ἡ ὁποία ἐν συγκρίσει μὲ τὴν προπολεμικὴν περίοδον ἀνῆλθεν εἰς 70%, ἐν συγκρίσει δὲ μὲ τὰ ἔτη 1950–56 εἰς 30–35%, ἐξακολουθεῖ νὰ εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος τοῦ 1958. Παραλλήλως, ἐπεδιώχθη καὶ ἐπετεύχθη ἡ δημιουργία προσθέτου εἰσοδήματος τῶν σιτοκαλλιεργητῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνεθαρρύνθησαν καὶ ἐνισχύθησαν οἰκονομικῶς διὰ νὰ τραποῦν καὶ εἰς ἄλλας καλλιεργείας καὶ ἀποδόσεις, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιτυγχάνεται ἡ αὔξησις τοῦ εἰσοδήματός των. Καθιερώθησαν διὰ πρώτην φορὰν τὰ οἰκονομικὰ κίνητρα πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, ὅπως ἐπιδοτήσωμεν τὴν καλλιέργειαν τῶν ψυχανθῶν καὶ τοῦ βάμβακος. Δικαιοῦται δὲ ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶναι ὑπερήφανος, διότι συνετέλεσεν εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος διὰ τῆς καλλιεργείας τῶν ψυχανθῶν καὶ τοῦ βάμβακος, ἐνῷ ἐκ παραλλήλου ἐπεδίωξε καὶ ἐπέτυχε τὴν ἀνάπτυξιν τῆς κτηνοτροφίας. Εἶναι γεγονός, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1960 εἴχομεν μίαν μείωσιν τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος, ἀλλὰ αὕτη, βεβαίως, ὠφείλετο εἰς τὰς ἐπικρατούσας δυσμενεῖς καιρικὰς συνθήκας. Δὲν εἶναι, ἑπομένως, ὀρθόν, ὅτι κατεδιώξαμε τὴν σιτοκαλλιέργειαν, διότι ἀντιθέτως ἡ Κυβέρνησις συνέτρεξε τοὺς σιτοπαραγωγοὺς εἰς τὴν δημιουργίαν παραλλήλου εἰσοδήματος καὶ συγχρόνως νὰ τοὺς ὠθήσῃ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν λελογισμένης ἀμειψισπορᾶς, ἰδίᾳ διὰ τῆς καλλιεργείας τῶν ψυχανθῶν, ἡ ὁποία συμβάλλει καὶ εἰς τὴν διατήρησιν τῆς γονιμότητος τοῦ ἐδάφους καὶ συγχρόνως δίδει μίαν πρώτης ποιότητος τροφὴν διὰ τὰ ζῶα. Πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι χάρις εἰς τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, ἡ κτηνοτροφία σήμερον εὑρίσκεται εἰς πολὺ καλὸν σημεῖον ἀναπτύξεως. Ἡ δὲ καλλιέργεια τοῦ βάμβακος βαίνει σημαντικῶς αὐξανομένη.

§36Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι εἰς τὴν προπολεμικὴν περίοδον, τὸ ζωϊκὸν κεφάλαιον ἦτο εἰς σημεῖον πολὺ ἀνώτερον τοῦ σημερινοῦ.

§37Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ζωϊκὸν κεφάλαιον, ὅμως, κύριε συνάδελφε, ἐπαρκῶς διαιτώμενον, διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι δὲν εἶναι ἀρκετὸν νὰ ἔχωμεν μέγαν ἀριθμὸν κεφαλῶν, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἀποδίδῃ, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν ζωϊκὸν κεφάλαιον ἐπαρκῶς διατρεφόμενον διὰ νὰ ἀποδώσῃ. Κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον, ἀποβλέπομεν κυρίως εἰς τὴν δημιουργίαν ὅρων καλυτέρας διατροφῆς καὶ διαίτης τῶν κτηνῶν καὶ εἰς τὴν προμήθειαν ζώων βελτιωμένων φυλῶν.

§38Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ματαιοπονήσητε πρὸς αὐτὴν τὴν προσπάθειαν ἐξευγενισμοῦ τοῦ ζωϊκοῦ κεφαλαίου καὶ δὲν ἀρκεῖ ἡ χορήγησις δανείων διὰ τὴν κατασκευὴν σταύλων ποὺ γίνονται ἐν πολλοῖς σπίτια, ἐὰν προηγουμένως δὲν ἔχετε ἐξασφαλίσει τὴν διάθεσιν τοῦ γάλακτος καὶ τοῦ κρέατος εἰς ἱκανοποιητικὰς τιμάς. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπανέλθω καὶ πάλιν ἐπὶ τοῦ σιτικοῦ προβλήματος καὶ τὴν λῆψιν τῶν ἐπιβαλλομένων μέτρων. Κύριοι βουλευταί, καὶ εἰς τὸ παρελθὸν πολλάκις εἰσηγήθην δι’ ἀγορεύσεών μου εἰς τὴν Βουλὴν ἢ δηλώσεών μου εἰς τὸν Τύπον, ὅτι διὰ νὰ δοθῇ λύσις εἰς τὸ πρόβλημα τοῦ σίτου–ἄρτου, θὰ πρέπει νὰ σταματήσῃ ἡ μέχρι σήμερον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀσκουμένη πολιτικὴ ἐπὶ τῶν δύο αὐτῶν σοβαρῶν παραγόντων, διότι αὕτη μέχρι σήμερον ὑπῆρξεν ἀσυνάρτητος καὶ ὀλέθρια, τὰ ἀποτελέσματα ἐκ τῆς πολιτικῆς αὐτῆς κατέληξαν νὰ πλήξουν τὰς ἐνδιαφερομένας τάξεις κυρίως τοὺς παραγωγοὺς καὶ τοὺς καταναλωτάς, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐμπόρους καὶ τοὺς βιομηχάνους καὶ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ ἐμπορικόν μας ἰσοζύγιον νὰ ὑφίσταται δυσάρεστους συνεπείας, διὰ νὰ καταλήξῃ μόνον ὀλίγες δεκάδες ἢ ἑκατοντάδες ἀετονύχιδων νὰ νέμωνται ἀθεμίτως ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ποὺ χάνουν οἱ σιτοπαραγωγοὶ καὶ πληρώνουν χωρὶς λόγον οἱ καταναλωταί. Διὰ νὰ δοθῇ μία ὀρθὴ καὶ ριζικὴ λύσις, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ πρόβλημα τῆς προστασίας τοῦ σίτου καὶ τῆς διακινήσεως καὶ βιομηχανοποιήσεως τούτου πρὸς τὸ συμφέρον καὶ τῶν παραγωγῶν καὶ τῶν καταναλωτῶν, χωρὶς νὰ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ διογκοῦται ἡ νομισματικὴ κυκλοφορία διὰ τῆς συγκεντρώσεως διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους τόσον μεγάλων ποσοτήτων σίτου, ὡς συνέβη κατὰ τὸ 1960 –61 καὶ πρὸς ἀποτροπὴν τῶν τεραστίων καταχρήσεων ποὺ γίνονται ὑπὸ τὸ καθεστὼς διαφορετικῶν τιμῶν κλπ., ἐπρότεινον τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, ἔγκαιρον καὶ ἀπεριόριστον συγκέντρωσιν καὶ εἰ δυνατὸν προσυγκέντρωσιν τοῦ σίτου, ὡς ἐγένετο κατὰ τὸ παρελθόν.

§39Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Γνωρίζετε, ὅτι τὸ 1960 ἐφηρμόσθη ὁ θεσμὸς τῆς προσυγκεντρώσεως.

§40Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι διέρρευσε μέγα ποσὸν εἰς τὴν μαύρην ἀγοράν.

§41Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Πολὺ ἐνωρίτερον ἔγινεν ἡ συγκέντρωσις.

§42Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Διέρρευσε μέγα ποσὸν εἰς τὴν μαύρην ἀγοράν. Ἀκόμη, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία τιμὴ ἀσφαλείας, ἡ ὁποία στοιχειωδῶς νὰ καλύπτῃ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς αὐτοῦ τοῦ προϊόντος καὶ νὰ δίδῃ προσθέτως μίαν δικαίαν ἀμοιβὴν διὰ τὴν ἐργασίαν τοῦ παραγωγοῦ. Θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω, ὅτι ἡ τιμὴ αὐτὴ ἐν ὄψει τῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα ὅλοι γνωρίζομεν, ἡ τιμὴ αὐτὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι μικρά, δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ εἶναι μεταξὺ 3 καὶ 3,50 δραχμῶν κατὰ κιλόν. Γνωρίζω ποία θὰ εἶναι ἡ ἀντίρρησις, ἡ ἐπίπτωσις εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου. Νομίζω, ὅμως, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὀργανωθῇ τὸ κύκλωμα αὐτὸ σίτου–ἄρτου κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ φθάσετε εἰς αὐτὴν τὴν τιμὴν ποὺ ἡμεῖς προτείνομεν, χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνεται ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου. Καὶ ἔρχομαι, ἐν συνεχεία, εἰς τὰ ἄλλα μέτρα, τὰ ὁποῖα προτείνω. Ἄλλοτε εἶχα ὑποστηρίξει, ὅτι θὰ ἔπρεπε αἱ ὑπεσχημέναι τιμαὶ νὰ ἀντικατασταθοῦν ἀπὸ μίαν ἐπιδότησιν κατὰ στρέμμα τοῦ μικροῦ σιτοπαραγωγοῦ, ὅπως μὲ τὴν βαμβακοπαραγωγήν. Νομίζω, ὅτι ἐὰν ἀπέδωσαν τὰ μέτρα τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, τὰ ὁποῖα εἶναι δυσκίνητα κατὰ τὰ τελευταῖα δύο ἔτη, εἶναι διότι ἐξακολουθεῖ καὶ πάλιν αὐτὴ ἡ ἱστορία τῶν ὑπεσχημένων τιμῶν νὰ ἀποτελῇ πηγὴν καταστρατηγήσεων καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῶν μικρῶν παραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι ἀναγκάζονται νὰ δίδουν τὸ προϊὸν των εἰς ἄλλην τιμὴν εἰς μεγάλους ἐμπόρους καὶ ἄλλους μεγάλους παραγωγούς, οἱ ὁποῖοι εἰσπράττουν τὸ ἥμισυ τοὐλάχιστον τῆς προνομιακῆς τιμῆς. Ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας κρίνῃ, ὅτι ἐξακολουθοῦν αὐτά, τὰ κρούσματα τῶν καταστρατηγήσεων καὶ καταπιέσεων τῶν μικρῶν παραγωγῶν, ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ τὴν λύσιν, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινα παλαιότερον, τῆς ἐπιδοτήσεως τοῦ μικροῦ καλλιεργητοῦ κατὰ στρέμμα. Ἤδη τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἔχει εἰς χεῖρας του μίαν λεπτομερῆ ἀπογραφήν, εἰδικῶς ἐπιδιωχθεῖσαν, τῶν σιτοκαλλιεργητῶν μὲ τὰ στρέμματα ποὺ καλλιεργεῖ ὁ καθένας, ὥστε νὰ εἶναι εὔκολος ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου αὐτοῦ. Ἀλλὰ δὲν ἐπιμένω παρὰ μόνον ἐὰν δὲν ἀποδώσουν τὰ μέτρα τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας τὰ τελευταῖα δύο χρόνια, διὰ τὴν πάταξιν τῶν καταστρατηγήσεων αὐτῶν καὶ τῶν καταχρήσεων ποὺ γίνονται μὲ τὰς προνομιακὰς τιμάς. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐκεῖ ποὺ πρέπει νὰ γίνῃ, ἐπὶ τέλους, μία ἐπανάστασις καὶ νὰ ἐγκαταλείψωμεν ἕνα μέτρον ἠλίθιον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀθῶον, διότι εἶναι ἠλίθιον, καταλήγει εἰς ἀποτελέσματα φρικώδη διὰ τοὺς καταναλωτὰς τοῦ σίτου, διὰ τοὺς παραγωγοὺς τοῦ σίτου, διὰ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν. Ἡ ἐπιδότησις τοῦ πιτυρούχου ἀλεύρου. Κύριοι βουλευταί, προσφέρομεν εἰς τὸν πτωχὸν Ἕλληνα καταναλωτὴν τὸν ἄρτον πίτυρα καὶ τοῦ δημιουργοῦμε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι διατρέφεται μὲ αὐτὰ καὶ συγχρόνως ἀφαιροῦμε τὰ πίτυρα αὐτὰ ἀπὸ τὸ ζωϊκόν μας κεφάλαιον, ἐξοδεύομεν δὲ συνάλλαγμα διὰ νὰ φέρωμεν αὐτὰ τὰ πίτυρα, τὰ ὁποῖα προσφέρομεν ὡς τροφὴν εἰς τὸν πτωχὸν Ἕλληνα. Συγχρόνως μὲ τὸν διαφορισμὸν αὐτῆς τῆς τιμῆς δημιουργεῖται ἐπιδότησις τοῦ μαύρου ψωμιοῦ καὶ προκαλεῖται ἕνα τεράστιον ἄνοιγμα μεταξὺ τιμῆς σίτου ἐλευθέρας ἀγορᾶς, μαύρης ἀγορᾶς καὶ ἐπισήμου τιμῆς, ποὺ ἐπιτρέπει αὐτὸ ποὺ ἕως τώρα ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου τὸ ἀπέκρουε μετ’ ἀγανακτήσεως, ὅταν τὸ κατήγγειλα ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ δὲν εἶναι ἐδῶ διὰ νὰ ἀκούσῃ, ὅτι τοὐλάχιστον 100.000 τόννοι ἔχουν διαρρεύσει εἰς τὴν λαθραίαν ἀγοράν, ποὺ σημαίνει ὅτι ὁ παραγωγὸς ἐπῆρε 1,70 δραχ. τὸ κιλὸν διὰ τὸ σιτάρι καὶ ἐπωλήθη τοῦτο ἀπὸ τοὺς μαυραγορίτας 4 δραχ. τὸ κιλόν.

§43Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Διατὶ δὲν τὸ παρέδωσεν εἰς τὴν συγκέντρωσιν;

§44Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Διότι μὲ 2,22 δραχ. δὲν καλύπτει οὔτε τὸ χρέος τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ὅταν πᾶτε εἰς τὴν τιμὴν ποὺ ἡμεῖς προτείνομεν, εἰς τιμὴν ἱκανοποιητικήν, ἀναμφισβητήτως θὰ πάῃ εἰς τὴν συγκέντρωσιν, ὅταν ὅμως ἡ τιμὴ ποὺ δίδετε δὲν καλύπτει μέρος τῶν χρεῶν του, πῶς θέλετε νὰ τὸν ὁδηγήσητε εἰς τὴν συγκέντρωσιν; Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἐπήγαινεν εἰς τὴν συγκέντρωσιν καὶ εἰς τὸ ψωμὶ ὡς πιτυροῦχον ἄλευρον, δὲν εἶμαι βέβαιος ἐὰν θὰ φθάσῃ εἰς τὸ μαῦρο ψωμὶ ἢ δὲν κοσκινίζεται διὰ νὰ πωληθῇ ὡς ἄσπρο ψωμί, διὰ νὰ κερδίσῃ τὴν ἐπιδότησιν κἄποιος ἄλλος καὶ ὄχι ὁ καταναλωτὴς εἰς βάρος τοῦ παραγωγοῦ, διότι ὁ παραγωγὸς πληρώνει ὅλην αὐτὴν τὴν ἱστορίαν. Ἀλλὰ ὑπάρχει ἕνα ἐπιχείρημα, δὲν τὸ λέγουν αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, διὰ τὴν διατήρησιν αὐτοῦ τοῦ ἁμαρτωλοῦ καθεστῶτος. Ποῖον; Ὅτι θὰ ἀνέλθῃ ὁ τιμάριθμος, ἐὰν καταργήσωμεν τὴν ἐπιδότησιν τοῦ μαύρου ψωμιοῦ. Πρόκειται περὶ ἀπάτης, περὶ φενάκης, 1.300.000 τόννοι εἶναι τὸ σιτάρι ποὺ ἐξοδεύει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ νὰ διατραφῇ, ἀγροτικὸς καὶ μή. 250.000 τόννοι εἶναι τὸ πιτυροῦχον ἄλευρον, τὸ ὁποῖον πωλεῖ τὸ Κράτος διὰ τῶν μύλων πρὸς τὴν κατανάλωσιν καὶ ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι βέβαιον ἐὰν αὐτὸ φθάνῃ ὡς μαῦρο ψωμὶ εἰς τὴν κατανάλωσιν. Νὰ μοῦ εἴπητε, εἶναι τιμάριθμος αὐτὸς γνήσιος, εἰλικρινής, ἢ εἶναι πλαστός, ὅταν θέτῃ ὡς τιμὴν τοῦ ψωμιοῦ τὴν τιμὴν ποὺ προσφέρει τὸ Κράτος, τὸ ἓν ἕκτον τοῦ καταναλισκομένου ἄρτου; Ἰδοὺ διατὶ χρειάζεται γενναιότης καὶ εἰλικρίνεια νὰ φύγῃ αὐτὸ τὸ σάπιο καθεστώς, τὸ ὁποῖον νέμονται ἐλάχιστοι ἀετονύχηδες εἰς τὸν τόπον αὐτόν, εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν, τῆς καταναλώσεως, τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, εἰς βάρος τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου, ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι τὰ πίτυρα ἦσαν χρήσιμα διὰ τὰ ζῶα καὶ αὐτὰ τὰ ἀγοράζομεν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Ἐάν, ὅμως, κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ λόγους τιμαρίθμου, διότι ἄλλοι λόγοι δὲν ὑπάρχουν, ἐπιμένει νὰ διατηρήσῃ αὐτὸ τὸ καθεστὼς τὸ ἠλίθιον καὶ ἐγκληματικὸν ἐξ ἀπόψεως συνεπειῶν, τότε νομίζω, ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα ὁ Ἕλλην ἀγρότης νὰ εἴπῃ, πῶς εἶναι δυνατόν, εἰς βάρος τῆς πτωχοτέρας ἑλληνικῆς καλλιεργείας τοῦ σίτου, νὰ ἀσκῇ κοινωνικὴν πολιτικὴν τὸ Κράτος, διότι αὐτὸ συμβαίνει, ἐπιδοτεῖ τὸ μαῦρο ψωμί, ποὺ εἶναι ἄσκησις κοινωνικῆς πολιτικῆς ἀπέναντι τῶν πτωχῶν ἐργατῶν, εἰς βάρος τοῦ Ἕλληνος σιτοπαραγωγοῦ. Μένομεν ὅλοι σύμφωνοι, ὅτι εἶναι ὁ πτωχότερος καλλιεργητὴς καὶ εἰς βάρος αὐτοῦ ἀσκεῖ τὸ Κράτος κοινωνικὴν πολιτικὴν ὑπὲρ τῶν πτωχῶν ἀστῶν καταναλωτῶν τοῦ ἄρτου. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ ἐὰν τυχὸν ἡ Κυβέρνησις ἐμμείνῃ καὶ ἐφέτος εἰς αὐτὸ τὸ σύστημα τῆς ἐπιδοτήσεως τοῦ μαύρου ψωμιοῦ, τότε νομίζω, ὅτι ὀφείλει ἐκ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ κάμῃ τὴν ἐπιδότησιν τοῦ μαύρου ψωμιοῦ καὶ νὰ ἀφίσῃ ἥσυχον τὸν Ἕλληνα σιτοκαλλιεργητὴν εἰς τὰ χάλια του. Αὐτά, κύριοι βουλευταί, εἶχον νὰ εἴπω δι’ ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν τομέα τῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς, διότι εἶναι ἀδύνατον ἄλλως νὰ ἀντεπεξέλθω εἰς τὴν ἀνάγκην μιᾶς συντόμου ὁμιλίας. Τώρα θὰ ἤθελα, διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων νὰ ἀναφέρω ὡρισμένα τυπικὰ παραδείγματα, τὰ ὁποῖα προδίδουν τὴν ἔλλειψιν προγραμματισμοῦ, τὴν πλήρη ἀποδιοργάνωσιν τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων καὶ ἐν μέρει τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς ἐκτέλεσιν ἔργων μὴ παραγωγικῶν, εἰς ἐκτέλεσιν ἔργων ὑπὸ ὅρους δυσμενεστάτους ἐξ ἀπόψεως ἀποδόσεως καὶ χρόνον ἐκτελέσεως ἀκόμη καὶ δαπανῶν ἐκτελέσεως. Δὲν θὰ ἐπανέλθω εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ζορμπᾶς διὰ τὰ μικρὰ κοινωφελῆ ἔργα. Ἀποτελεῖ δι’ ὅλους μας κοινῶς γνωστὸν καὶ ἀναμφισβήτητον γεγονός, ὅτι τὰ ἔργα αὐτὰ ἐκτελοῦνται μὲ κριτήρια ἐντελῶς κομματικὰ καὶ ὅτι οὐδαμῶς προσέχουν οἱ οἰκονομολόγοι τὸν παραγωγικὸν χαρακτῆρα αὐτῶν τῶν κοινωφελῶν ἔργων. Ὁ τρόπος τῆς ἐκτελέσεως εἶναι ἄθλιος ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι γίνονται σπατάλαι ἀτελείωτοι καὶ ἀργομισθίαι εἰς μεγάλον βαθμόν. Τὰ κομματικὰ κριτήρια, κ. Ὑπουργέ, ἔγκεινται εἰς τοῦτο: Ὅτι ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰ φρονήματα τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος ἐὰν θὰ πάρῃ ἢ δὲν θὰ πάρῃ πίστωσιν. Μὴ τὸ ἀμφισβητῆτε. Τὸ ζῶμεν ὅλοι οἱ βουλευταί.

§45Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Γεωργίας). Ἐπειδή, κ. συνάδελφε, λέγεται διαρκῶς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὅτι αἱ πιστώσεις τῶν μικρῶν κοινωφελῶν ἔργων διατίθενται μὲ κομματικὰ κριτήρια, νομίζω, ὅτι σοβαρὸν θὰ ἦτο, διὰ νὰ γίνῃ πιστευτὴ ἡ καταγγελία νὰ ὑπάρξουν συγκεκριμένα παραδείγματα. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγεται, ὅτι διατίθενται αἱ πιστώσεις ἀναλόγως τῆς κομματικῆς τοποθετήσεως τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος ἢ ἀκόμη τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγεται αὐτὸ τὸ πρᾶγμα τόσον ἀόριστα. Ἀναφέρατε δύο–τρία παραδείγματα.

§46Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ἐγείρεται νὰ ὁμιλήσῃ).

§47Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Μὴ ἐπικαλούμεθα μάρτυρας. Διότι, κ. συνάδελφε, θὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ζορμπᾶν, ὅτι ἕνας μεγάλος νομοδιδάσκαλος, ὁ Οἰκονομίδης, εἶπεν, ὅτι τὸ μέσον τῆς ἀποδείξεως διὰ μαρτύρων εἶναι πάντοτε διαβλητόν.

§48Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἔκανα μίαν πρότασιν, κ. Ὑπουργέ. Εἶσθε διατεθειμένος ἐὰν σᾶς δώσω ὑπεύθυνον καταγγελίαν ὡρισμένων περιπτώσεων νὰ προχωρήσητε, διαπιστοῦντες τὸ βάσιμον, εἰς ἐπιβολὴν κυρώσεων, ὄχι ἀπὸ ὑμᾶς ἀλλὰ ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν Ἐσωτερικῶν. Ἐὰν δίδετε τὴν ὑπόσχεσιν αὐτὴν εἶμαι πρόθυμος νὰ σᾶς δώσω πίνακα τοιούτων ὑπερβάσεων. Ἀλλ’ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ Νομάρχης θὰ τύχῃ, ἀντὶ κυρώσεων, συγχαρητηρίων.

§49Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ὅπως γνωρίζετε πολὺ καλά, κ. συνάδελφε, ὄχι μόνον ἐγώ, ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως καὶ προεξοφλῶ καὶ τοῦ συναδέλφου μου, τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐπαναλαμβάνεται τὸ τροπάριον αὐτό, κ. συνάδελφε, χωρὶς ὡρισμένην καταγγελίαν. Πάντως ὄχι μὲ μάρτυρας.

§50Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὲ φέρετε εἰς δύσκολον θέσιν. Διότι θὰ ἐπεκαλούμην τὴν μαρτυρίαν τοῦ συμπολίτου μου, καὶ δὲν θέλω νὰ τὸν φέρω εἰς δύσκολον θέσιν. Ὅταν ἕνας Νομάρχης, κ. Ὑπουργέ, περιοδεύῃ εἰς τὰ χωριὰ τὰς ἡμέρας τοῦ Πάσχα καὶ λέγει εἰς τοὺς χωρικούς, ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ Γεωργίας, ὅτι: προσέξατε, τυχὸν πτῶσις τοῦ Καραμανλῆ σημαίνει 1η Νοεμβρίου 1920, τοιαύτη συμφορὰ θὰ εἶναι ἡ πτῶσις τοῦ Καραμανλῆ, ὅταν ἕνας Νομάρχης ὁ ὁποῖος περιοδεύει τὰς ἡμέρας τοῦ Πάσχα λέγει, ὅτι ἐπίκειται ἡ ἀποφρὰς ἡμέρα τοῦ 1920, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι τοιοῦτος Νομάρχης εἶναι ἱκανὸς διὰ πολὺ χειρότερα πράγματα ἀπ’ ἐκεῖνα ποὺ κατήγγειλα πρὸ ὀλίγου. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Δημοσίων Ἔργων, —βλέπω, ὅτι δὲν εἶναι παρὼν— θὰ ἤθελα δι’ ὀλίγων νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ ἱεράρχησις τῶν ἀναγκῶν τῶν Κρατικῶν καὶ τῶν δαπανῶν τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὁ Νομὸς Καρδίτσης εἶναι παραγωγικὸς Νομὸς κατὰ κοινὴν ὁμολογίαν. Ξεύρετε, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ὅτι ἀπὸ τὰς ἑκατοντάδας τῶν χιλιομέτρων τοῦ ὁδικοῦ δικτύου μόνον 50 χιλιόμετρα θεωροῦνται ὡς ἐθνικὴ ὁδός, καὶ τοῦτο κατ’ ἀνάγκην διότι εἶναι τὸ τμῆμα τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Ἀθηνῶν–Τρικάλων–Λαμίας. Γνωρίζετε, ὅτι ἡ ὁδὸς Καρδίτσης–Ἀγρινίου, ἡ ὁποία ἤρχισε εἰς τὸ 1929 μὲ τὴν σύμβασιν Μακρῆ, ἡ ὁποία εἶχε πρὸ τοῦ πολέμου προχωρήσει ἀρκετὰ καὶ δὲν ἀπέμεινε παρὰ μόνον τμῆμα 40 χιλιομέτρων, καὶ ἡ ὁποία ὁδὸς συνδέει τὴν Πελοπόννησον, τὴν Δυτικὴν Στερεὰν Ἑλλάδα, μὲ τὴν Θεσσαλίαν–Μακεδονίαν καὶ Θρᾴκην, καλύπτουσα τὰ ⅔ τοῦ Ἑλληνικοῦ χώρου, αὐτὴ ἡ ὁδὸς γνωρίζετε, ὅτι εἶναι ἐπαρχιακή; Διὰ τὴν ὁδὸν αὐτὴν οὔτε μία δραχμὴ δὲν διετέθη κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς 10ετίας. Λέγουν οἱ εἰδικοὶ ποὺ ἔχουν γράψει περὶ ὁδοποιΐας, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλη ὁδός, ἡ ὁποία νὰ ἔχῃ τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα ποὺ ἔχει αὐτή. Ἔκτοτε, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου εἶχεν ἀναγραφῆ εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν καὶ εἶχεν ἐκτελεσθῆ εἰς τὸ μέγιστον μέρος. Θέλετε ἕνα ἄλλο παράδειγμα; Ὑπάρχει ἡ ὁδὸς Καρδίτσης–Μακρακώμης, ἡ ὁποία διασχίζει τὸν ὀρεινὸν ὄγκον τῆς ἐπαρχίας μου, τῆς Φθιώτιδος καὶ τῆς Εὐρυτανίας. Θὰ ἦτο ἀρκετὴ διὰ αὐτὴν δαπάνη ἴση μὲ τὸ ¼ τῆς δαπάνης τοῦ ξενοδοχείου Πάρνηθος. Ὅμως οὔτε μία δραχμὴ ἐδόθη δι’ αὐτὴν καίτοι ἐξυπηρετεῖ τὴν λουτρόπολιν Σκομόβου, ἡ ὁποία μολονότι δὲν εἶναι γνωστὴ ὡς κοσμικὴ λουτρόπολις, ἀποτελεῖ πάντως τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωὰμ διὰ τὸν λαόν, διότι ἐκεῖ ἀναζητοῦν οἱ χωρικοὶ κἄποιαν ἀνακούφισιν τοῦ πάσχοντος ὀργανισμοῦ των. Ἀλλ’ ἐκεῖ, κ. συνάδελφοι, ὅπου εἶναι ἐντυπωσιακὴ ἡ ἀστοργία τῆς Κυβερνήσεως, περισσότερον θὰ ἔλεγον ἡ ἔλλειψις προγραμματισμοῦ, τοῦ αἰσθήματος τῆς στοιχειώδους ἱεραρχήσεως τῶν ἀναγκῶν, εἶναι ἕνας ἄλλος δρόμος. Ὁ δρόμος ποὺ συνδέει τὴν Θεσσαλίαν μὲ τὴν Ἤπειρον, ὁ δρόμος Καρδίτσης– Μουζακίου–Ἄρτης. Καὶ τὸν δρόμον αὐτὸν τὸν ἔκαμε ὁ στρατὸς τὸ 1952. Τάγματα Μηχανικοῦ εἶχον προβῆ εἰς τὴν διάνοιξιν καὶ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ ⅓ καὶ πλέον ἔχει ἐκτελεσθῆ ἀπὸ πλευρᾶς Ἄρτης καὶ ἔχει φθάσει μέχρι τοῦ ὁρίου Νομοῦ Καρδίτσης. Ὁ δρόμος αὐτός, πέραν τῶν ὑπὸ στενὴν ἔννοιαν οἰκονομικῶν σκοπῶν ποὺ θὰ ἐξυπηρέτει, ἐπρόκειτο νὰ φέρῃ τὴν χαρὰν εἰς δεκάδας χωριὰ ὀρεινά, δυσπρόσιτα τοῦ Νομοῦ Καρδίτσης, τοῦ Νομοῦ Ἀκαρνανίας, τοῦ Νομοῦ Ἄρτης. Ἄνθρωποι ποὺ ἐπικοινωνοῦν μὲ τὴν πόλιν κἄθε ἓξ μῆνας, τὸν χρόνον μίαν φοράν, δὲν βλέπουν νὰ ὑπάρχῃ ἐκπροσώπησις ἐκεῖ ἐπάνω. Ἐπρόκειτο μὲ τὸν δρόμον αὐτόν, ποὺ ἤρχισεν ὁ στρατός, νὰ ἴδουν κἄποτε στοιχεῖα πολιτισμοῦ. Καὶ ἐνῷ ἕως τὸ 1952 τὰ πράγματα προχωροῦσαν ὁμαλῶς, ἔκτοτε δίδονται μόνον ψιχία εἰς τοὺς Προέδρους τῶν Κοινοτήτων διὰ μικρὰ κοινωφελῆ ἔργα, διὰ νὰ ἐξοδεύωνται τὰ περισσότερα εἰς ἐπισκευὰς καὶ ἐλάχιστα διὰ τὸν σκοπὸν τὸν ἐπιδιωκόμενον. Τελευταίως ἐξηγγέλθη πομποδῶς, ὅτι ἐπὶ τέλους περιελήφθη εἰς τὸ πενταετὲς πρόγραμμα, πρᾶγμα διὰ τὸ ὁποῖον ἐπανηγύρισαν οἱ πληθυσμοὶ αὐτοί. Τηλεγραφήματα κατέκλυσαν τὰ Προεδρεῖα τῶν Κοινοτήτων, τοὺς διδασκάλους, τοὺς παπάδες τῶν χωρίων αὐτῶν. Ἐντὸς τοῦ 1960 ἐκτελεῖται. Πράγματι εἶχεν περιληφθῆ. Τί εἶχεν συμβῆ ὅμως, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας; Δὲν ὑπῆρχεν μελέτη καὶ ἀνετέθη εἰς εἰδικὸν νὰ κάμῃ τὴν μελέτην, τὴν ὁποίαν μολονότι παρῆλθεν τὸ 1960 ἀκόμη πληροφοροῦμαι, ὅτι δὲν τὴν ἔχει παραδώσει. Πρόκειται νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ὁδὸν ἡ ΜΟΜΑ ἀπὸ τὸ ἐπαρχιακὸν Ταμεῖον τῆς Καρδίτσης. Μεταφέρω, κ. βουλευταί, τὸ παράπονον τῶν Θεσσαλῶν ἀγροτῶν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐξέλεξε τὴν περίοδον τῆς οἰκονομικῆς των ἐξαθλιώσεως διὰ νὰ τοὺς ἐπιβαρύνῃ μὲ 5δραχμον εἰσφορὰν κατὰ στρέμμα διὰ συντήρησιν δῆθεν ἐκτελεσθέντων ἔργων, τὴν ὁποίαν ἐπιχειρεῖ νὰ εἰσπράξῃ κατὰ τρόπον ἐκβιαστικὸν (εἰς τοὺς μὴ καταβαλόντας ταύτην δὲν χορηγεῖ δάνεια ἡ Α.Τ.Ε.) καὶ καθολικόν, δηλαδὴ καὶ ἀπὸ μὴ ὠφελουμένους παραγωγούς. Ὡσαύτως θεωρῶ ἐξοργιστικῶς ἀπαράδεκτον τὴν ἐπιμονὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἰσπράξῃ τὰς χορηγηθείσας γλίσχρας ἀρωγὰς ἀπὸ τὰ ἀτυχῆ θύματα τῶν καταστρεπτικῶν σεισμῶν. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων Θεσσαλίας. Ἡ ἐκτέλεσις τούτων ἀρξαμένη ἐπὶ Ἐλευθερίου Βενιζέλου τὸ 1930 διεκόπη κατ’ οὐσίαν ἀπὸ τοῦ 1952 μὲ ἐπακόλουθον πλὴν τῶν ἄλλων νὰ καταστρέφεται κατ’ ἔτος ἐν μέρει ἢ ἐν ὅλῳ ἡ πρώϊμος καὶ ὄψιμος παραγωγὴ 100.000 περίπου στρεμμάτων γονιμωτάτων ἀγρῶν εἰς τὴν περιοχὴν τῶν ὁρίων τῶν Νομῶν Καρδίτσης καὶ Λαρίσης μὲ τὴν δικαιολογίαν τῶν ἁρμοδίων, ὅτι εἶναι μεγάλη ἡ προϋπολογισθεῖσα δαπάνη τῶν 28 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἐνῷ μεγαλύτερα ποσὰ θὰ διατεθῶσιν ἴσως διὰ τὰς νέας περιφερειακὰς ὁδοὺς καὶ τὸ ἐναέριον τραινάκι τοῦ Λυκαβηττοῦ καὶ τοῦ Φιλοπάππου.

§51Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἀκριβῶς πῶς ἔχει τὸ θέμα αὐτό, κ. συνάδελφε, νομίζω ὅμως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συνδυάζετε τὰς δαπάνας αὐτὰς μὲ τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς τὴν πρωτεύουσαν διὰ λόγους τουριστικοὺς καὶ ἐκ χρημάτων τὰ ὁποῖα πληρώνουν μόνον οἱ Ἀθηναῖοι. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ ἔργον διὰ τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖτε. Σᾶς ὑπόσχομαι ὅμως, ὅτι θὰ τὸ ἐξετάσω. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι εἰς τὸν τομέα τῶν ἐγγείων βελτιώσεων εἰσήλθομεν εἰς ὀρθὸν δρόμον μὲ τὸν νόμον 3881. Σύμφωνα μὲ τὸν νόμον αὐτὸν τὸν προγραμματισμὸν καὶ γενικῶς τὴν εὐθύνην τὴν ἔχει ἐξ ὁλοκλήρου τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ μόνον ἡ ἐκτέλεσις εἶναι ἔργον τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων.

§52Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἶμαι πολὺ πρόθυμος, κ. Ὑπουργέ, νὰ συμφωνήσω μαζὶ σας, ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ ζήτημα. Μὲ τὸν νόμον αὐτὸν ἐπετεύχθη ἡ ἑνοποίησις τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ πράγματι ἐπετελέσθη εἰς τὸν τομέα αὐτὸν κἄποια πρόοδος.

§53Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν ἐπετύχομεν ἁπλῶς τὴν ἑνοποίησιν τῶν ὑπηρεσιῶν. Ἐπετύχομεν τὸν προγραμματισμὸν παρ’ ἑνὸς καὶ μόνον φορέως.

§54Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἶμαι σύμφωνος μαζί σας, κ. Ὑπουργέ. Γνωρίζω, ὅτι τὴν ἁρμοδιότητα ἐπ’ αὐτοῦ τὴν ἔχει ἐξ ὁλοκλήρου τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ δι’ αὐτὸ ἀπευθύνομαι πρὸς Ὑμᾶς. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ὅταν διατίθενται 668 ἑκατομμύρια διὰ ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα ἐκ τοῦ κονδυλίου τῶν ἐπενδύσεων τοῦ 1961 δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυριζώμεθα, ὅτι τὰ 28 ἑκατομμύρια εἶναι δαπάνη ὑπερβολική. Δὲν ὑπάρχει, κ. Ὑπουργέ, δυστυχῶς, ἡ δέουσα ἱεράρχησις καὶ ἀξιολόγησις τῶν ἐκτελεστέων ἔργων. Ἡ μὴ ὕπαρξις στοιχειώδους προγραμματισμοῦ μελέτης καὶ ὀργανωτικῆς ὑπηρεσίας ἀποδεικνύεται, κ. βουλευταί, καὶ ἀπὸ τὸ ἀποστραγγιστικὸν ἔργον «Κακάρας». Ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου τούτου θὰ ἐξυγίανε καὶ θὰ ἐπολλαπλασίαζε τὴν παραγωγὴν πεδινῆς ἐκτάσεως 400 χιλιάδων στρεμμάτων, εἰς τὰ ὅρια τῶν Νομῶν Φθιώτιδος καὶ Καρδίτσης. Καὶ ἐνῷ ἐμελετήθη καὶ ἐπρογραμματίσθη καὶ ἤρχισε πρὸ 5ετίας ἡ ἐκτέλεσις τούτου καὶ δὴ μὲ ἐπιβάρυνσιν ἀπαράδεκτον τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς διὰ τοῦ ἡμίσεος τῆς δαπάνης, τελικῶς ἐσταμάτησε μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι ἀκόμη συνεχίζεται ἡ ἀπὸ ἐτῶν ἐκπονουμένη μελέτη διὰ τὴν ἐξακρίβωσιν τῆς δυνατότητος τοῦ ποταμοῦ Φαρσαλίτου νὰ δεχθῇ τὰ ὕδατα τῆς περιοχῆς Κακάρας. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἀρδευτικὸν ἔργον Μέγδοβα δὲν ἐπέτυχέ τι τὸ καλύτερον ἡ Κυβέρνησις. Ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου τούτου, τοῦ ὁποίου ἡ μελέτη ἤρχισεν ἀφ’ ἧς πρὸ 7ετίας ἐδημοπρατήθη τὸ ὁμώνυμον ὑδροηλεκτρικὸν ἔργον —πρόκειται νὰ ἀρδευθῶσιν 110.000 στρέμματα τῆς περιοχῆς Καρδίτσης— καὶ ἐνῷ τὸ τελευταῖον τοῦτο ἐτελείωσε καὶ τὸ ὕδωρ τῆς δημιουργηθείσης λίμνης χύνεται διὰ τῶν θεσσαλικῶν ποταμῶν εἰς τὴν θάλασσαν, ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον, χάρις εἰς τὴν ἐγκληματικὴν ἀμέλειαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν πλήρη ἔλλειψιν ὀργανώσεως, τὸ ἀρδευτικὸν ἔργον εὑρίσκεται εἰσέτι εἰς τὸ στάδιον τῶν ἀπαλλοτριώσεων τῶν καταληφθησομένων ἀγρῶν καὶ δὲν προβλέπεται πρὸ τῆς παρελεύσεως τριῶν ἕως τεσσάρων ἐτῶν ἡ ὁλοκλήρωσις αὐτοῦ. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτοῦ ἐξηγγέλθη ἡ ἀπαράδεκτος ἐπιβάρυνσις τῶν παραγωγῶν μὲ τὸ ἥμισυ τῆς ἀπαιτηθησομένης δαπάνης. Ἐν τῷ μεταξὺ οὔτε εἰς ἕνα στρέμμα τῆς πεδιάδος Καρδίτσης δὲν χρησιμοποιεῖται τὸ ρεῦμα τῆς Δ.Ε.Η. διὰ ἄρδευσιν ἂν καὶ ἡ περιοχὴ τοῦ Νομοῦ αὐτοῦ διὰ τοῦ ἔργου Ταυρωποῦ ἐνισχύει πλουσιοπαρόχως τὸ ἐθνικὸ δίκτυον. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ἐργοστάσιον ζακχάρεως Λαρίσης. Ἡ περίπτωσις αὐτὴ ἀποτελεῖ τὸ ἀποκορύφωμα τῆς κομματικῆς φαυλότητος. Χωρὶς νὰ ἔχῃ κανένα σημαντικὸν ὄφελος ἡ Λάρισα καὶ παρὰ τὰς εἰσηγήσεις τῶν μελετητῶν καὶ τῆς Ὑπηρεσίας, μόνον διότι ἔτσι διέταξεν ὁ γνωστὸς κυβερνητικὸς παράγων τῆς περιοχῆς αὐτῆς, οἱ Δυτικοθεσσαλικοὶ παραγωγοὶ τῶν 75% τῆς ἀπαιτουμένης πρώτης ὕλης τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ καλοῦνται νὰ πληρώνωσιν εἰς τὸ διηνεκὲς τὴν τεραστίαν ζημίαν ἐκ τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ κόστους τῆς ζακχάρεως μὲ τὰ μεταφορικὰ ἔξοδα τῶν τεύτλων ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Θεσσαλίαν εἰς Λάρισαν καὶ τῶν κτηνοτροφικῶν ὑποπροϊόντων ἀπὸ τὴν Λάρισαν εἰς τὴν Δυτικὴν Θεσσαλίαν.

§55Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ὁ τόπος τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ ἐργοστασίου ζακχάρεως δὲν ἐξαρτᾶται μόνον ἀπὸ τὴν περιφέρειαν παραγωγῆς τῶν τεύτλων, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἄλλων πολλῶν ὅρων μεταξὺ τῶν ὁποίων ὁ σπουδαιότερος εἶναι ἡ ὕπαρξις ἀφθόνου ὕδατος. Μεταξὺ τῶν τεχνικῶν ἠγέρθησαν διαφωνίαι διὰ τὸν καλύτερον τόπον τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ πρώτου ἐργοστασίου ζακχάρεως καὶ κατέληξαν, ὅτι ὁ καταλληλότερος τόπος ἦτο ἐκεῖνος, εἰς τὸν ὁποῖον γίνεται. Μὴ ἐπιτίθεσθε, λοιπόν, κ. συνάδελφε, κατὰ κυβερνητικοῦ παράγοντος, διότι ὁ τόπος ἐγκαταστάσεως τοῦ πρώτου ἐργοστασίου ζακχάρεως δὲν ἐπελέγη τῇ ὑποδείξει τούτου. Μάλιστα, ὑπεστηρίζετο, ὅτι τὸ πρῶτον ἐργοστάσιον θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ εἰς τὴν περιφέρειαν Θεσσαλονίκης καὶ ἐγὼ ἐπέμεινα νὰ γίνῃ εἰς τὴν περιφέρειαν Θεσσαλίας, διότι εἶχον τὴν πληροφορίαν, ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα ἐκεῖ νὰ ἔχωμεν καὶ φθινοπωρινὴν παραγωγὴν τεύτλων καὶ τοιουτοτρόπως θὰ καταστῇ δυνατὸν τὸ ἐργοστάσιον νὰ μὴ ἐργάζεται μόνον 90 ἡμέρες τὸν χρόνον, ἀλλὰ παρατείνῃ τὰς ἐργασίας του ἐπὶ 30–40 ἡμέρας ἐπὶ πλέον.

§56Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἄλλοτε εἶχεν ἐπιλεγῆ ἡ Δυτικὴ Θεσσαλία, ὡς ὁ καταλληλότερος τόπος δι’ ἓν ἐργοστάσιον ζακχάρεως, τὸ ὁποῖον ἔγινε πρὸ 10ετηρίδων εἰς Λαζαρίναν ἀπὸ τὸν ἀείμνηστον Ζωγράφον. Σήμερον ὅμως προφανῶς διότι τοῦτο ἤθελεν ὁ ἐκ Λαρίσης κυβερνητικὸς παράγων προετιμήθη ἡ Λάρισα μὲ ὅλα τὰ δυσμενῆ ἐπακόλουθα τὰ ὁποῖα ἀνέφερον. Ἀλλὰ ἡ ἀδιαφορία τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ προκειμένου περὶ τῆς ἱδρύσεως τῶν ἐργοστασίων καταφαίνεται καὶ ἐκ τοῦ ἐργοστασίου γάλακτος Τρικάλων. Καὶ ἐδῶ χωρὶς κανένα ὄφελος διὰ τὴν πόλιν καὶ τὴν περιοχὴν τῶν Τρικάλων ἡ Κυβέρνησις διέπραξεν —ὑπείκουσα εἰς κομματικὰς πιέσεις— τὴν αὐθαιρεσίαν καὶ ὀλέθριον σφάλμα νὰ διατάξῃ τὴν ἀνέγερσιν τῆς βιομηχανικῆς αὐτῆς μονάδος εἰς τὴν πόλιν τῶν Τρικάλων μὲ ἐπακόλουθον νὰ μὴ ἀξιοποιηθοῦν ὑπὲρ τοῦ ἐργοστασίου καὶ τῶν γεωργοκτηνοτρόφων διαμερίσματα τοῦ Νομοῦ Καρδίτσης κατ’ ἐξοχὴν διαθέτοντα ἄφθονον ζωϊκὸν κεφάλαιον καὶ μακρὰν παράδοσιν ἀγελαδοτροφίας.

§57Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Γεωργίας). Ἔχει προγραμματισθῆ ὅμως......

§58Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Γνωρίζω τί θέλετε νὰ εἴπητε, κ. Ὑπουργέ. Ἐγκατεστήσατε τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ εἰς τὴν μέσην τῶν Τρικάλων διὰ νὰ μὴ ἀξιοποιηθῇ ὁ Παλαμᾶς, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὸ σπουδαιότερον κτηνοτροφικὸν κέντρον. Βέβαια αὐτὸ δὲν εἶναι ἀπόλυτος ἰδική σας εὐθύνη. Εὐθύνεται ὁ κ. Μανέντης, ὁ ὁποῖος δὲν γνωρίζω πῶς καὶ διατὶ παρεσύρθη σ’ αὐτὸ τὸ σοβαρὸ λάθος.

§59Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Γεωργίας). Δὲν μὲ ἀφίσατε, κ. συνάδελφε, νὰ σᾶς εἴπω αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἤθελα. Ἤθελα λοιπὸν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ παραλείψετε νὰ ἀναφέρετε, ὅτι θὰ γίνῃ καὶ δεύτερον ἐργοστάσιον γάλακτος εἰς τὴν Καρδίτσαν καὶ τυροκομεῖον εἰς τὸν Παλαμᾶ, τὰ ὁποῖα ἔχουν προγραμματισθῆ.

§60Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν ξεύρω ἂν τὸ δεύτερον ἐργοστάσιον θὰ γίνῃ εἰς τὴν Καρδίτσαν, εὔχομαι νὰ ἐπαληθεύσῃ ἡ ἐπαγγελία. Θὰ ἤθελα ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ, κ. Ὑφυπουργὲ τῆς Γεωργίας νὰ σᾶς συστήσω νὰ δώσετε ἕνα τέρμα σὲ αὐτὸ τὸ διαρκῶς μελετώμενον καὶ μηδέποτε ἐκτελούμενον ἐργοστάσιον τῆς οἰνοποιΐας Μεσενικόλα, δεδομένου, ὅτι ἡ συμπολῖται μας ἀμπελουργοὶ ἀπὸ πέρυσιν ἔχουν ἀδιάθετον τὴν παραγωγήν, καὶ ἀκόμη μελετᾶται τὸ ἔργον.

§61Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι, ὅ,τι ἐπεβάλλετο νὰ γίνῃ ἀπὸ πλευρᾶς Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἐγένετο. Τώρα δὲ τελευταίως ἀποκαλύπτεται, ὅτι οἱ συμπολῖται μας δὲν εἶναι σύμφωνοι εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τοῦ οἰκοπέδου, διότι πρὸ ἡμερῶν ποὺ ἐπεκοινώνησα μὲ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν τεχνικῶν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, αὐτὸ ἀκριβῶς μὲ ἐπληροφόρησεν.

§62Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὑποθέτω, ὅτι θὰ συμφωνήσωμεν, ὅτι μὲ τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ποὺ ἀσκεῖται ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν τομέα τὸν ἀγροτικὸν καὶ γενικώτερον τὸν οἰκονομικόν, καὶ μὲ αὐτὰ τὰ θλιβερὰ ἐπακόλουθα πρὸ τῶν ὁποίων εὑρισκόμεθα σήμερον, αὐτὴ ἡ ἀκατάσχετος αἱμορραγία τῆς νεολαίας, αὐτὴ ἡ ψυχολογία τῆς ἀπογνώσεως ἡ ὁποία ἔχει καταλάβει τὸν κόσμον τῆς ἐπαρχίας, ὅτι δημιουργεῖ προβλήματα πάρα πολὺ δύσκολα. Θὰ πρέπει νὰ ἀναλογισθῶμεν, ὅτι αὐτὴ ἡ ψυχολογία τῆς ἀπαγοητεύσεως ἐμφωλεύει εἰς τὰς ψυχὰς τῶν Ἑλλήνων, ἐκείνων ἀκριβῶς οἱ ὁποῖοι κατὰ κύριον λόγον ἐστήριξαν εἰς δυσκόλους στιγμὰς μὲ θυσίας παντοειδεῖς καὶ τὴν ἐθνικὴν ἑνότητα καὶ τὴν ἐθνικὴν ἀνεξαρτησίαν, καὶ ἀκόμη, νομίζω, ὅτι ὑπῆρξαν οἱ ἐγγυηταὶ τῆς λειτουργίας καὶ διατηρήσεως αὐτοῦ τοῦ ἐλευθέρου κοινοβουλευτικοῦ καὶ δημοκρατικοῦ μας πολιτεύματος. Ἀκόμη νομίζω, πὼς ὁ κόσμος αὐτός, ὁ ὁποῖος ὑφίσταται τὸν ἀντίκτυπον αὐτὸν τῆς τραγικῆς καταστάσεως, εἶναι ἐκεῖνος, μὲ τὸν καθημερινὸν μόχθον τοῦ ὁποίου συντελεῖται ἡ πρόοδος εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ ἐξασφαλίζεται τοὐλάχιστον ἡ ἐπιβίωσις τοῦ λαοῦ. Δὲν νομίζω, ὅτι μὲ τοιαύτην ψυχολογίαν, οἵα ἔχει διαμορφωθῆ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, εἶναι δυνατὸν οἱαδήποτε Κυβέρνησις νὰ προχωρήσῃ εἰς ἐπιτυχῆ ἐκτέλεσιν προγράμματος ἀναπλάσεως καὶ ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας. Νομίζω, ὅτι χωρὶς τὴν συμπαράστασιν τοῦ ἀνθρωπίνου παράγοντος ὁπουδήποτε ἐπεχειρήθη ἐκτέλεσις προγράμματος οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἀπέτυχεν. Σήμερον αὐτὸς ὁ παράγων ὁ ἀνθρώπινος δὲν ὑπάρχει, δὲν συμπαρίσταται εἰς τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν ὑπάρχει οὔτε πνεῦμα θυσίας, οὔτε πνεῦμα ἐγκαρτερήσεως. Ἐξ ὅλων αὐτῶν τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι θὰ ἀποτελέσῃ πολύτιμον ὑπηρεσίαν πρὸς τὸ Ἔθνος, ἡ ταχυτέρα ἀπομάκρυνσις τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν. Νομίζω, ὅτι μόνον ἔτσι θὰ περάσωμεν αὐτὴν τὴν φάσιν αὐτῆς τῆς οἰκονομικῆς ὀπισθοδρομήσεως, αὐτῆς τῆς ψυχικῆς πτώσεως, αὐτῆς τῆς πολιτικῆς ἀνωμαλίας, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς μίαν περίοδον πραγματικῆς ἐξυγιάνσεως τῆς οἰκονομίας, τῆς πολιτικῆς καὶ γενικώτερον τῆς δημοσίας ζωῆς τῆς χώρας διὰ νὰ δύναται νὰ ἐμπεδωθῇ ἡ κοινωνικὴ δικαιοσύνη καὶ νὰ λειτουργήσῃ ἡ πραγματικὴ Δημοκρατία εἰς τὸν τόπον αὐτόν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κ. Γ. Βογιατζῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§64Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδ. καὶ Θρησκευμ.). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε δι’ ἐλαχίστων νὰ ἀπασχολήσω καὶ ἐγὼ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ δι’ αὐτῆς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ συζητουμένου ἀπὸ μακροῦ χρόνου. Καὶ πρὶν ἀρχίσω τὴν ἐξιστόρησιν τῶν σκέψεών μου θὰ ἤθελον νὰ ἐπισημάνω, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τὴν μακρὰν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐπαρχίας τὴν ὁποίαν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἠθέλησε νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, νομίζω, ὅτι δι’ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ διὰ τοὺς συναδέλφους τῆς Βουλῆς θὰ ἔχῃ ἐξαχθῆ τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἀπὸ τὴν ἐκτενῆ αὐτὴν συζήτησιν ἀπεδείχθη, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα τὰ τελευταῖα χρόνια ἐπιτελεῖται ἕνα ἔργον εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ἐθνικῆς μας δραστηριότητος, ἔργον τὸ ὁποῖον οὐδέποτε εἰς οὐδεμίαν ἄλλην ἐποχὴν τῆς ἱστορίας τῆς χώρας ἔχει ἐκτελεσθῆ. Τὸ ὅτι καὶ αὐτοὶ οἱ συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θὰ συμφωνήσουν εἰς τὸ συμπέρασμα αὐτὸ παρὰ τὰς ἐπικρίσεις αἱ ὁποῖαι ἐδῶ ἐξήχθησαν, ἀποδεικνύει καὶ τὸ σημερινὸν φαινόμενον τῆς συνεδριάσεως κατὰ τὴν ὁποίαν ἤδη ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως οἱ συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐγκατέλειψαν τὴν αἴθουσαν, ἐγκατέλειψαν τὴν μάχην καὶ βεβαίως εἶμαι ὑποχρεωμένος τὰς ὀλίγας αὐτὰς λέξεις νὰ τὰς ἀπαγγείλω πρὸ κενῶν ἑδωλίων. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἐπαρχία ὡς θέμα, ἀναμφισβητήτως ἀποτελεῖ μεγίστην προσφορὰν πρὸς τὸ κοινωνικὸν σύνολον, πρὸς τὸ ἔθνος ὁλόκληρον, διότι ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι ὁ ἐπαρχιακὸς κόσμος, ἡ ἐπαρχιακὴ Ἑλλὰς ἀποτελεῖ καὶ ἀπετέλεσε πάντοτε τὴν δεξαμενὴν διὰ πᾶσαν ἐθνικὴν ἀλκήν, δι’ ὅλον τὸ ἐθνικόν μας δυναμικόν. Ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὰς αἰτιάσεις διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ἐπαρχίας ἢ διὰ τὴν ἀνισομερῆ ὑποστήριξιν τῆς πρωτευούσης ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐπαρχίαν ἔπαιρνε τὴν ἑξῆς θέσιν, ὅτι δηλαδὴ ἀναγνωρίζει ἐκεῖνο ποὺ ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς βλέπει, ὅτι γίνεται ἕνα ἔργον μέγα εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ἀλλὰ ὑποστηρίζει ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ αἱ διάφοροι πτέρυγες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἐρχομένη ὀψέποτε εἰς τὴν ἀρχὴν θὰ ἐβελτίωνε τὸ ἔργον αὐτό, ἢ εἶχε τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ ἔργον αὐτὸ θὰ τὸ ἐπολλαπλασίαζε, τότε ἀναμφισβητήτως θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι ἐπιτελεῖ καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἕνα ἔργον παραγωγικὸν καὶ ἕνα ἔργον συμβολῆς εἰς τὴν ἐθνικὴν πρόοδον. Ἀλλὰ ὅταν κατὰ τὸ πλεῖστον —ὑπάρχουν φυσικὰ καὶ ἐξαιρέσεις καὶ σημαντικαὶ μάλιστα— ἐπιδιώκεται νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ὑπάρχει πλήρης ἐγκατάλειψις τῆς ἐπαρχίας, πλήρης ἔλλειψις οἱασδήποτε κρατικῆς στοργῆς καὶ μερίμνης, πλήρης ἔλλειψις οἱασδήποτε οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, τότε νομίζω, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀδικεῖ κατὰ ἕνα τρόπον καὶ τὸν ἑαυτόν της ἀκόμη, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πείσῃ κανεὶς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος ζῇ μέσα εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὁ ὁποῖος συμμετέχει μὲ τόσας μορφὰς εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτοῦ τοῦ μεγαλοπνόου προγράμματος οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, δὲν εἶναι δυνατόν, λέγω, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ ἀπὸ τῶν στηλῶν τῶν ἀντιπολιτευομένων ἐφημερίδων, αἱ ὁποῖαι δημοσιεύουν τὰς ἀγορεύσεις, νὰ πεισθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι τίποτε δὲν γίνεται καὶ καμμία πρόοδος οἰκονομικὴ ἢ ἀνάπτυξις ἐπιτελεῖται εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Αὐτὸ εἶχεν ἐπισημάνει καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τελευταίως εἰς μίαν σχετικήν του ὁμιλίαν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ἐπεσήμανε πράγματι, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς ἓν Δημοκρατικὸν καθεστὼς ἔχει ὑποχρέωσιν ἀναμφισβητήτως νὰ τονίζῃ, νὰ ἐξαίρῃ, νὰ ἐπισημαίνῃ τὰς παραλείψεις ἢ τὰς ἐλλείψεις τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ δέχεται καλοπίστως καὶ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐπιτελεῖται καὶ εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ἐπισημαίνῃ τὰς παραλείψεις καὶ ἐλλείψεις αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται περαιτέρω ἀπαρίθμησις τῶν στοιχείων, διότι οἱ εἰδικώτερον μὲ τὰ διάφορα θέματα ἀσχοληθέντες εἰς τοὺς διαφόρους τομεῖς τῆς δραστηριότητος εἰς τὴν ἐπαρχίαν συνάδελφοί μου ἐν τῇ Κυβερνήσει, ἐξιστόρησαν καὶ ἔδωσαν ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύεται, ὅτι ὅλοι οἱ δεῖκται οἱ ὁποῖοι εἶναι παραδεκτοὶ καὶ οἱ ὁποῖοι ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει ἀποτελοῦν διὰ μίαν οἰκονομικὴν ἐπισκόπησιν τὰ κριτήρια τῆς ἀναπτύξεως ἑνὸς τόπου, λέγω, ὅτι ἀπέδειξε διὰ συγκεκριμένων ἀριθμῶν τὴν ἐπιτελουμένην πρόοδον. Δὲν πρέπει ὅμως ἐπ’ αὐτοῦ ἀκόμη νὰ μὴ σημειώσῃ κανείς, ὅτι αἱ σχετικαὶ μὲ τὰ παρελθόντα ἔτη τεράστιαι ἐπενδύσεις τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἐκτελεῖ εἰς τοὺς διαφόρους τομεῖς τῆς δραστηριότητος εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι μετ’ οὐ πολὺ θὰ προσφέρουν ἀκόμη μεγαλύτερα ἀποτελέσματα καὶ ἑπομένως αἱ συνέπειαι αὐτῆς τῆς πολιτικῆς τῶν ἐπενδύσεων θὰ εἶναι ἀμέσως ὁραταὶ ἀπὸ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀνὰ κεφαλὴν ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς εὐημερίας τῶν διαφόρων τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ἀρνηθῇ κανείς, ὅτι σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπιτελεῖται ἕνα τεράστιον πρόγραμμα τουριστικόν; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ κανείς, ὅτι σήμερον ἀνασκάπτεται ἡ χώρα ἀπὸ τῆς μιᾶς ἄκρας εἰς τὴν ἄλλην καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν ἔργων ὁδοποιΐας καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν ἔργων ἐγγείου βελτιώσεως; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ κανείς, ὅτι τὰ μέχρι πρὸ ὀλίγων ἐτῶν εἰς ὅλα τὰ προγράμματα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ἀναφερόμενα βασικὰ ἔργα τῆς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως καὶ τὰ ἔργα τῆς βιομηχανικῆς ὑποδομῆς, ὅπως λέγωμεν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἐπιστήμην, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ κανείς, ὅτι ἢ ἐπιτελοῦνται ἢ εὑρίσκονται εἰς τὸ στάδιον τῆς ἐνάρξεως καὶ ἐκτελέσεώς των; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ κανείς, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν κατηρτίσθη καὶ ἐκτελεῖται πιστῶς ἕνα πρόγραμμα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως δι’ ὅλους τοὺς τομεῖς, ἕνα πενταετὲς πρόγραμμα; Τί ἐλέγομεν μέχρι πρό τινος; Ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐκτελεῖ περιπτωσιακῶς καὶ σποραδικῶς διάφορα ἔργα, χωρὶς νὰ τὰ ἐντάξῃ εἰς ἕνα πρόγραμμα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Σήμερον τὸ πρόγραμμα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως συντελεῖται μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ κύριον λόγον, ὡς συντελεστοῦ τῆς ἀναπτύξεως, ἀλλὰ καὶ λόγῳ τοῦ δημιουργηθέντος πνεύματος ἐμπιστοσύνης καὶ τῆς ὅλης πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς σταθερότητος, λέγω, ὅτι γίνεται ἡ προσφορὰ καὶ τοῦ ξένου κεφαλαίου, τὸ ὁποῖον ἀπέκτησε πλέον ἐμπιστοσύνην διὰ νὰ ἐπενδυθῇ εἰς τὴν χώραν μας. Εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι σήμερα ἡ ἐμπορικὴ ναυτιλία ἔχει φθάσει εἰς ἓν θαυμαστὸν ἐπίπεδον ἀπὸ ἀπόψεως χωρητικότητος, τὸ ὁποῖον ἐπισημαίνεται ἀπὸ ὅλα τὰ κράτη τοῦ κόσμου καὶ ὅτι αὐτὸ εἶναι συνέπεια τῆς ὅλης πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν μέχρι πρό τινος ἀκόμη τὸ ἐφοπλιστικὸν αὐτὸ κεφάλαιον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν πατρίδα μας, διότι δὲν εἶχε τὴν ἀπαιτουμένην ἐμπιστοσύνην, δὲν ὑπῆρχεν ἡ κοίτη ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ ἀναπτυχθῇ τοῦτο. Νομίζω, ὅτι παρὰ οἱαδήποτε σφάλματα, παραλείψεις ἢ ἐλλείψεις, αἱ ὁποῖαι ἐπεσημάνθησαν ἐδῶ, νομίζω, ὅτι αὐτὰ ἀποτελοῦν ὀγκολίθους, ἀποτελοῦν πασάλους διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ μέλλοντος τῆς χώρας, ἡ ὁποία ἀπὸ κανένα καλῆς πίστεως εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ. Καὶ πρέπει νὰ σημειώσω, κ. συνάδελφοι, ὅτι εἰς γενικὰς γραμμὰς ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπαρχίας ἐστάθη εἰς τὸ ἁρμόζον διὰ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὕψος καὶ οἱ ὀξύτεροι ἀκόμη ἀγορηταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐστάθησαν εἰς ἓν πρέπον ὕψος καὶ ἂν ἀφαιρέσωμεν ὡρισμένας παρεμβολὰς εἰς τὰς ἀγορεύσεις αὐτάς, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ συζητούμενον θέμα ἡ συζήτησις ἦτο εἰς τὸ ἐμπρέπον ὕψος μὲ τὴν βασικὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν δικαιοῦμαι νὰ κάμω, ὅτι ἠρνήθησαν οἱ κ. συνάδελφοι, τὰ βασικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς γνωρίζει, ὅτι ὑπάρχουν καὶ γίνονται εἰς τὴν χώραν μας καὶ εἰς τὰ ὁποῖα συμμετέχει ὁλοψύχως. Δέχομαι δὲ ἀναμφισβητήτως αὐτὸ εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν ὁ μόλις κατελθὼν τοῦ βήματος κ. Ἀλλαμανῆς εἰς τὴν ἀγόρευσίν του, ὅτι εἶναι ἀναμφισβήτητον γεγονός, ὅτι διὰ νὰ ὑπάρξῃ οἰκονομικὴ πρόοδος καὶ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις θὰ πρέπει ἡ συμμετοχὴ τοῦ παράγοντος τοῦ βασικοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ εἶναι ἀπεριόριστος καὶ ἀπόλυτος. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὑπάρχει. Ἀλλὰ πρέπει νὰ σημειώσω, ὅτι καὶ αὐταὶ αἱ ἀπογοητευτικαὶ ἀγορεύσεις τῶν διαφόρων ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν συνέβαλον καθόλου εἰς τὸ νὰ κεντρισθῇ ἀκόμη περισσότερον αὐτὸ τὸ ἐνδιαφέρον διὰ τὸ ὁποῖον ὅλοι μας συμφωνοῦμεν, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον διὰ νὰ ἀποδώσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον ἡ προσπάθεια διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τόπου. Θὰ ἤθελα, κ. συνάδελφοι, νὰ προσθέσω εἰς τὰς γενικὰς αὐτὰς παρατηρήσεις καὶ ὡρισμένα ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν εἰς τὸν ἰδιαίτερον τομέα, τοῦ ὁποίου τὴν εὐθύνην ἔχω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὸν τομέα τῆς Παιδείας. Δὲν ἔχω πολλὰς ἀφορμὰς ἀπὸ τὰς ἀγορεύσεις τῶν κ. κ. συναδέλφων ἐπὶ παραλείψεων ἢ ἐλλείψεων εἰς τὴν ἐπαρχίαν διὰ τὰ θέματα τῆς παιδείας. Αὐτὸ ὅμως, δὲν θὰ μὲ ἐμποδίσῃ διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς ὡρισμένα, τὰ ὁποῖα ἠρύσθην ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς νὰ εἴπω δύο λόγια διὰ νὰ κατατοπίσω τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διὰ τὴν πρόοδον ἡ ὁποία ἐπιτελεῖται εἰς τὸν τομέα τῆς παιδείας. Ἐπειδὴ δὲ ἡ ἐπερώτησις ἡ ὁποία συζητεῖται ἔχει τὸ νόημα, ὅτι φροντίζομεν ἰδιαιτέρως διὰ τὰ μεγάλα κέντρα καὶ δὴ τὴν Πρωτεύουσαν καὶ παραμελοῦμεν τὴν ἐπαρχίαν, θὰ πρέπει προκαταβολικῶς νὰ εἴπω, ὅτι εἰς τὸν τομέα τῆς παιδείας μὲ ἀριθμοὺς θὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅπως ἀπεδείχθη καὶ εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους τομεῖς, ὅτι τὰ ἔργα εἰς τὴν πρωτεύουσαν γίνονται μὲ τὴν συμμετοχὴν καὶ ἐπιβάρυνσιν τοῦ λαοῦ τῆς πρωτευούσης, καὶ θὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι ὄχι μόνον δὲν πλεονεκτεῖ ἡ πρωτεύουσα ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς παιδείας ἐπὶ ζημίᾳ τῆς ἐπαρχίας, ἀλλὰ ἀντιθέτως τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν τομέα τῆς παιδείας ἀρχίζει ἀπὸ τὸ τελευταῖον ὀρεινὸν χωριὸ ἢ τὸ χωριὸ τοῦ κάμπου, ἐκεῖ ὅπου πιστεύομεν, ὅτι πρέπει νὰ κρατηθῇ ὁ κάτοικος καὶ ὁ πολίτης ὁ Ἕλλην καὶ πρέπει νὰ εὐημερήσῃ καὶ πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν νὰ τοῦ δώσωμεν τὸ σχολεῖον καὶ τὸν δάσκαλον διὰ νὰ μπορέσῃ νὰ ἀποτελέσῃ τὸ πρωταρχικὸν κύτταρον διὰ τὴν περαιτέρω ἀνάπτυξίν του. Συνολικῶς, τὸ πρόβλημα τῆς παιδείας, γνωρίζετε, ὅτι εἶναι ἓν πρόβλημα δυναμικὸν δὲν εἶναι ἕνα πρόβλημα στατικόν. Οὐδέποτε, σὲ καμμία χώραν τοῦ κόσμου εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ ἀπὸ κανένα, ὅτι ἔλυσε τὸ πρόβλημα τῆς παιδείας καὶ «νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλον σου Δέσποτα» δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ κάμω. Αἱ σημεριναὶ ἐποχαί, δίδουν πράγματι τὴν πρωτοπορίαν εἰς τὰ προβλήματα τῆς βελτιώσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως εἰς ὅλους τοὺς λαοὺς τῆς γῆς. Ἡ ἅμιλλα καὶ ἡ ἐπικράτησις εἰς ὅλα τὰ ἔθνη τοῦ κόσμου, τοποθετεῖται πλέον εἰς τὸ πρόβλημα τῆς παιδείας. Κολοσσοὶ εἰς τὴν γῆν, ὅπως ἡ Ἀμερικὴ καὶ ἡ Ρωσία καὶ ἄλλα κράτη εἰς τὸν τομέα τῆς παιδείας δίδουν τὴν μάχην τῆς ἐπικρατήσεως εἰς τὸν ἀγῶνα διὰ τὴν πρωτοπορίαν καὶ εἰς αὐτὰ τὰ κράτη τὰ προβλήματα τῆς παιδείας, ἀποτελοῦν τὸ κυριώτερον θέμα καὶ τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τῶν Κυβερνήσεων ὁλοκλήρων καὶ τῶν Βουλῶν καὶ τῶν ἐκπροσώπων τῶν Κοινοβουλίων. Ἐπίσης πρέπει νὰ ἐπισημάνω, ὅτι παντοῦ ἀκούονται κραυγαὶ διὰ τὴν ἔτι μεγαλυτέραν βελτίωσιν τῆς παιδείας. Δὲν πρέπει νὰ σᾶς διαφεύγῃ, ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν πλουσίαν Ἀμερικήν, πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἐσημειώθησαν ἀκόμη καὶ ἀπεργίαι ἐκπαιδευτικῶν δι’ αὔξησιν ἀποδοχῶν, ἀλλὰ καὶ διάφοροι Ἐπιτροπαὶ ἐπεσήμαναν ἐλλείψεις καὶ παραλείψεις καὶ ἐπρότειναν μέτρα διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς Παιδείας. Ἑπομένως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῶμεν, ὅτι, ὅπως καὶ ὅλα τὰ κράτη, ἔτσι καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅτι ἐλύθησαν ὅλα τὰ προβλήματα. Οὔτε ἐπίσης εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ συνδυάσωμεν τὰς πιστώσεις αἱ ὁποῖαι δίδονται διὰ τὴν Παιδείαν μὲ τὸ ὅλον πρόγραμμα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐνώπιόν του νὰ ἀναπτύξῃ βραχυπροθέσμους καὶ μακροπροθέσμους προσπαθείας. Ὅταν ἔχωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν θέματα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, θέματα τουρισμοῦ ἀμέσου ἀποδόσεως, θέματα, ὅπως εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀναμένει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ εὕρῃ τὴν εὐκαιρίαν ἀπασχολήσεως ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὸν πλεονάζοντα ἐργατικὸν πληθυσμόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ συνδυάσωμεν τὸ πρόβλημα τῆς Παιδείας ἀπὸ ἀπόψεως παροχῆς πιστώσεων μὲ ὅλας τὰς προσπαθείας αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν ἕνα ἑνιαῖον σύνολον. Παρ’ ὅλα αὐτὰ θὰ πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι ἡ μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν τομέα τῆς Παιδείας δὲν καθυστέρησεν. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν διορθωτικῶν μέτρων διὰ τὸν προσανατολισμὸν τῆς Παιδείας πρὸς τὸν ἐπιβαλλόμενον ἐκ τῶν περιστάσεων καὶ τῶν ἀναγκῶν, ὑπῆρξε νομίζω κατὰ ἕνα τρόπον μία βασικὴ στροφὴ πρὸς τὸν τεχνικόν, ἐπαγγελματικὸν καὶ τὸν οἰκονομικὸν τομέα, ὅπως ἐπίσης ὑπῆρξε καὶ ἡ διάρθρωσις τῆς τεχνικῆς καὶ τῆς ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, διὰ τῆς συγκεντρώσεως ὅλων τῶν ἐπὶ μέρους προσπαθειῶν. Ἡ πολιτικὴ αὕτη, ὑπῆρξεν ἐπιτυχής, διότι ἔλυσε ἕνα πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἀπὸ πολλῶν 10ετηρίδων ἀνεγνωρίζετο ὡς ἐπιβαλλόμενον, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ. Σήμερον, δίδομεν εἰς τοὺς Ἑλληνόπαιδας τὴν ἀνθρωπιστικὴν παιδείαν εἰς βάθος ἀναπτύσσοντες καὶ διαφοροποιοῦντες αὐτὴν πρὸς τοὺς τομεῖς τῆς οἰκονομικῆς καὶ ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ νὰ δώσουν εἰς τὴν χώραν μας ὅλα τὰ στελέχη τὰ τεχνικά, τὰ ἐπαγγελματικά, τὰ οἰκονομικά, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ νὰ συμβάλλουν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τόπου. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς, λοιπόν, αὐτῆς, θὰ πρέπει νὰ ἐπισημανθῇ τὸ γεγονός, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1955 μέχρι σήμερον αἱ πιστώσεις, αἱ διδόμεναι διὰ τὴν Παιδείαν, ηὐξήθησαν 40–50% τῶν μέχρι τότε διδομένων πιστώσεων. Ἐὰν τὸ ἀναγάγωμεν εἰς ποσοστὰ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἀπὸ 6,5–7% ἦσαν αἱ διατιθέμεναι πιστώσεις 1955, σήμερον πλησιάζομεν τὸ 10% τοῦ ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ. Πέραν αὐτῆς τῆς καθολικῆς αὐξήσεως τῶν πιστώσεων, ἡ ὁποία συνδυάζεται μὲ τὴν διαρθρωτικὴν μεταβολὴν τοῦ προγράμματος καὶ τοῦ φορέως, ὅπως εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, τὸ ὁποῖον ἐπιμελεῖται τῆς ὅλης ἐκπαιδεύσεως, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σᾶς ἀναφέρω ὡρισμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποδείξουν ποῦ διετέθησαν αὐτὰ τὰ χρήματα καὶ ποία ἡ πολιτικὴ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Ἡ πολιτικὴ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς διαθέσεως τῶν δυνατῶν οἰκονομικῶν μέσων ἀκολουθεῖ τὴν ἑξῆς βασικὴν ἀρχήν: Ἡ βασικὴ ἀρχὴ εἶναι, ὅτι ἐξαπλώνομεν τὴν παιδείαν εἰς ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα στρώματα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δὲν ἀρκούμεθα εἰς τὴν Πρωτεύουσαν ἢ τὰς μεγάλας πόλεις, ἀλλὰ θέλομεν νὰ δημιουργήσωμεν πνευματικὰ κύτταρα καὶ ἑστίας καὶ σχολεῖα εἰς τὸ τελευταῖον χωριό. Αὐτὴ εἶναι μία βασικὴ ἀρχὴ τῆς ἐξαπλώσεως τῆς παιδείας. Ἡ δευτέρα ἀρχὴ εἶναι νὰ δώσωμεν τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸν πτωχὸ Ἕλληνα, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τὰ οἰκονομικὰ μέσα νὰ προωθήσῃ τὴν πνευματική του ἀνάπτυξιν ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν του δυνατότητα. Τὸ δεύτερον ποὺ ἐπεδιώξαμεν καὶ τὸ ὁποῖον διὰ πρώτην φορὰν εἰσήχθη εἰς τὰ Σχολεῖα Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ τὰ λοιπὰ Σχολεῖα εἶναι αἱ ὑποτροφίαι διὰ τὰ πτωχὰ παιδιά, τὰ ὁποῖα βεβαίως ἔχουν μίαν ἐπίδοσιν. Ἐδώσαμεν πέρυσι ὑπὲρ τὰς 2.000 ὑποτροφίας δι’ ἐπιμελεῖς μαθητὰς καὶ οἰκονομικῶς ἀδυνάτους καὶ ἐδώσαμεν ὄχι μόνον ἀτέλειαν πλήρη εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν, ἀλλὰ καὶ 300 δραχμὰς μηνιαίως. Εἰς δὲ τὴν ἀνωτάτην ἐκπαίδευσιν γνωρίζετε, ὅτι καθιερώθη, διὰ πρώτην φοράν, ἀπὸ 2ετίας, ἡ πλήρης ἀπαλλαγὴ τέλους ὅλων ἐκείνων τῶν σπουδαστῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν βαθμολογίαν 6,5 καὶ ἄνω. Τὸ δὲ ποσοστὸν αὐτῶν εἶναι σοβαρώτατον ποὺ δὲν πληρώνει ἐντελῶς οἱανδήποτε εἰσφορὰν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Βεβαίως καὶ ἔτι περαιτέρω θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ κανεὶς ἀλλὰ σᾶς εἶπον, ὅτι συμβαδίζει μὲ τὸ ὅλον οἰκονομικὸν πρόγραμμα. Δὲν πρέπει νὰ παραλείψω, ὅτι καὶ εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀπὸ ἐτῶν ἔχει καθιερωθῆ ἡ λεγομένη μαθητικὴ εἰσφορὰ δι’ ὅλον τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν καὶ τὸν ἐργατικὸν δὲν ὑπάρχει, παρὰ εἶναι μία συμβολικὴ εἰσφορὰ 70–100 δραχμὲς δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν θὰ ἤθελα νὰ σᾶς ἀναφέρω μὲ δύο λέξεις, πῶς κατανέμεται αὐτὴ ἡ προσπάθεια τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας μεταξὺ τῆς ἐπαρχίας καὶ τοῦ κέντρου. Πρὶν ὅμως εἰσέλθω εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ πρέπει, εἰς τὸ γενικὸν μέρος, νὰ μὴ παραλείψω νὰ τονίσω, ἰδιαιτέρως, ὅτι τὸ 5ετὲς οἰκονομικὸν πρόγραμμα δὲν παρέλειψε νὰ θέσῃ ὡς βασικὴν ἀρχήν του, ὅτι διὰ νὰ ἐπιτύχῃ θὰ πρέπει συγχρόνως νὰ τονωθῇ ὁ τομεὺς τῆς ἐκπαιδεύσεως, ὥστε νὰ δημιουργηθοῦν τὰ στελέχη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα, διότι ἄνευ τῶν εἰδικευμένων στελεχῶν οὐδὲν πρόγραμμα οἰκονομικὸν εἶναι δυνατὸν νὰ προωθηθῇ. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν εἰς τὰς ἐπενδύσεις τοῦ 5ετοῦς προγράμματος ἔχει περιληφθῆ ποσὸν 1.300.000.000 δραχμῶν διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν ἰδίως διὰ τὴν τεχνικὴν καὶ τὴν ἐπαγγελματικὴν ἐκπαίδευσιν. Θὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὰς διδακτηριακὰς ἀνάγκας τῆς χώρας. Ἀρχόμενος, θὰ πρέπει νὰ τονίσω, ὅτι τὸ 94% τῶν διατεθεισῶν πιστώσεων διετέθη διὰ τὴν ἐπαρχίαν μὲ ἀρχὴ πάντοτε ἀπὸ τὸ μικρὸ χωριό. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε δὲ νὰ σᾶς δώσω μερικοὺς ἀριθμοὺς οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ νὰ δώσω μίαν εἰκόνα αὐτῶν, τῶν ὁποίων ἰσχυρίζομαι. Οὕτω ἐπὶ συνόλου διατεθεισῶν πιστώσεων ἐκ δραχμῶν 463.663.919 διετέθησαν διὰ τὴν ἐπαρχίαν 436.000.000. Διὰ τὴν Στοιχειώδη Ἐκπαίδευσιν ἐπὶ συνόλου κατασκευασθεισῶν 3.586 αἰθουσῶν διδασκαλίας ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου 1955 μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου 1960 αἱ 3367 κατεσκευάσθησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Καὶ ἐπὶ συνόλου ἐπισκευασθεισῶν 5.433 αἰθουσῶν αἱ 5.029 ἀφοροῦν τὴν ἑλληνικὴν ὕπαιθρον. Διὰ τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν ἐκ τῶν ἀνεγειρομένων καὶ χρηματοδοτουμένων 70 Γυμνασίων τὰ 62, ἤτοι τὰ 9)10 περίπου τοῦ συνόλου ἀνεγείρονται εἰς τὰς ἐπαρχίας. Διὰ τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης, τοῦ ὁποίου τὴν ὁλοκλήρωσιν προέταξεν ἡ Κυβέρνησις, διετέθησαν 96.183.154 δραχμαί, ἔχουν δὲ προγραμματισθῇ διὰ τοῦ πενταετοῦς προγράμματος 132 ἑκατ., ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 60 ἑκατ. θὰ διατεθοῦν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος. Οὕτω ἀποπερατώθησαν τὰ κτίρια τοῦ Χημείου, τῆς Φυσικομαθηματικῆς Σχολῆς, τοῦ Μετεωροσκοπείου, Ἀστεροσκοπείου, εὑρίσκονται δὲ ὑπὸ ἀνέγερσιν τὰ κτίρια τῆς Πολυτεχνικῆς, Ἰατρικῆς καὶ Κτηνιατρικῆς Σχολῆς. Ἐντὸς τοῦ ἔτους θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἀνέγερσις τοῦ κτιρίου Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν καὶ τῆς Βιβλιοθήκης. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. συνάδελφε, νὰ ἀναφερθῶ δι’ ὀλίγων, εἰς τὸν τομέα τῆς ἱδρύσεως νέων Σχολείων. Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1955 καὶ ἐντεῦθεν ἱδρύθησαν 589 νέα δημοτικὰ σχολεῖα, ἐξ ὧν ὑπερπεντακόσια εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ προήχθησαν 1.908 δημοτικὰ σχολεῖα ἐξ ὧν τὰ 1.700 ἐκ τῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν λειτουργούντων. Κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα ἱδρύθησαν ἢ μετετράπησαν ἐκ γυμνασιακῶν παραρτημάτων 56 ἐν ὅλῳ Γυμνάσια πάσης κατευθύνσεως ἐξ ὧν 12 ἀγροτικῆς κατευθύνσεως, 4 τεχνικῆς, 2 οἰκονομικῆς κατευθύνσεως, 2 ξένων γλωσσῶν καὶ 1 οἰκιακῆς οἰκονομίας. Ἐκ τῶν 56 τούτων Γυμνασίων τὰ 47 ἱδρύθησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ οὕτω κατέστη δυνατὴ ἡ ἀποσυμφόρησις τῶν πληθωρικῶν Γυμνασίων καὶ ἡ ἐξυπηρέτησις μορφωτικῶν ἀναγκῶν τῶν ἐπαρχιακῶν πόλεων καὶ κωμοπόλεων. Ἐπίσης, ἱδρύθησαν 48 γυμνασιακὰ παραρτήματα εἰς διαφόρους κωμοπόλεις πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν μαθητῶν τῶν ἀπομεμακρυσμένων ἐκ τῶν ἀστικῶν κέντρων περιοχῶν. Ἄς σημειωθῇ, ὅτι εἰς τὰ γυμνασιακὰ ταῦτα παραρτήματα τοποθετοῦνται δημόσιοι ἐκπαιδευτικοὶ λειτουργοί, ἤτοι ἀνὰ εἷς εἰς τὰ διτάξια καὶ τριτάξια, ἀνὰ δύο εἰς τὰ τετρατάξια καὶ πεντατάξια καὶ ἀνὰ τρεῖς εἰς τὰ ἑξατάξια. Διὰ τὴν καλυτέραν προπαρασκευὴν τῶν μαθητῶν, οἵτινες ἐπιθυμοῦν νὰ ἀκολουθήσουν θετικὰς σπουδὰς τμήματα πρακτικῆς κατευθύνσεως εἰς 24 ἐν ὅλῳ Γυμνάσια, ἐξ ὧν τὰ 20 λειτουργοῦσιν εἰς ἐπαρχιακὰς πόλεις. Ἱδρύθησαν 12 δημόσιαι τεχνικαὶ σχολαί, τεχνικῶν βοηθῶν ἐργοδηγῶν, ἅπασαι εἰς ἐπαρχιακὰς πόλεις, ἐκ τῶν ἱδρυθεισῶν δὲ δύο δημοσίων τεχνικῶν σχολῶν ὑπομηχανικῶν, ἡ ἑτέρα λειτουργεῖ εἰς Θεσσαλονίκην, ἐπίσης ἐχορηγήθησαν ἄδειαι ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας 10 ἰδιωτικῶν τεχνικῶν σχολῶν εἰς ἐπαρχιακὰς πόλεις. Ἱδρύθησαν 30 νέαι Ἐπιθεωρήσεις καὶ Γενικαὶ Ἐπιθεωρήσεις Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως διὰ τὴν καλυτέραν ἐποπτείαν τῆς λειτουργίας τῶν Δημοτικῶν Σχολείων. Ἐξ αὐτῶν αἱ 26 ἱδρύθησαν εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἐπίσης, διὰ τὴν καλυτέραν ἐποπτείαν τῶν σχολείων Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἱδρύθησαν πέντε νέαι Γενικαὶ Ἐπιθεωρήσεις, ἐξ ὧν αἱ τρεῖς εἰς ἐπαρχιακὰ κέντρα, ἤτοι Ἡράκλειον, Πύργον καὶ Θεσσαλονίκην. Ἱδρύθησαν τέσσαρες νέαι θέσεις Ὑγειονομικῶν Ἐπιθεωρητῶν. Ἱδρύθησαν 2.000 νέαι ὀργανικαὶ θέσεις δημοδιδασκάλων, ἐξ ὧν αἱ 1.700 εἰς σχολεῖα τῶν ἐπαρχιῶν, αἵτινες καὶ συνεπληρώθησαν. Ἐπίσης, συνεπληρώθησαν ἅπασαι αἱ κεναὶ θέσεις διδακτικοῦ προσωπικοῦ τῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας λειτουργουσῶν Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν, ἐξασφαλισθείσης οὕτω τῆς ὁμαλῆς λειτουργίας αὐτῶν. Κατὰ τὰ σχολικὰ ἔτη ἀπὸ τοῦ 1956–57 μέχρι καὶ τοῦ 1959–60 ἐλειτούργησαν εἰς τὰς Παιδαγωγικὰς Ἀκαδημίας Βορείου Ἑλλάδος εἰδικὰ τμήματα νηπιαγωγῶν, ἐξ ὧν ἀπεφοίτησαν 600 περίπου νηπιαγωγοί, καταστάσης οὕτω δυνατῆς τῆς πληρώσεως ἁπασῶν τῶν κενῶν θέσεων. Εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν διωρίσθησαν κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν 1.184 μόνιμοι καθηγηταὶ καὶ 465 προσωρινοὶ τοῦ Ν.Δ. 1114)1949. Εἰδικώτερον ἐντὸς τοῦ σχολικοῦ ἔτους 1960–61 διωρίσθησαν ἐν συνόλῳ 278 καθηγηταὶ τοποθετηθέντες ἅπαντες εἰς σχολεῖα τῶν ἐπαρχιῶν, οὐδεὶς μετετέθη κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα τοῦτο ἐξ ἐπαρχιακοῦ σχολείου εἰς σχολεῖον τῆς περιφερείας τέως διοικήσεως πρωτευούσης. Ἡ ἐκτέλεσις τῶν διενεργηθεισῶν εἰς περιωρισμένον ἀριθμὸν μεταθέσεων πρὸς πλήρωσιν ἀναγκῶν τῶν σχολείων τῆς Πρωτευούσης ἀνεβλήθη μέχρι τῆς ἐνάρξεως τοῦ νέου σχολικοῦ ἔτους, ἵνα συνδυασθῇ πρὸς τοὺς ἐπικειμένους νέους διορισμοὺς καθηγητῶν, δι’ ὧν θὰ πληρωθῶσιν ἐξ ὁλοκλήρου αἱ δημιουργούμεναι κεναὶ θέσεις εἰς ἐπαρχιακὰ σχολεῖα. Διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τὸ πρῶτον τῆς ὑποχρεωτικῆς προαγωγῆς πάντων τῶν ἐν τῷ πίνακι προακτέων εἰς Γυμνασιάρχας καὶ κατὰ τὴν ἐν αὐτῷ σειρὰν ἐγγραφῆς ἐπετεύχθη ἡ προαγωγὴ τῶν καλυτέρων ἐκπαιδευτικῶν καὶ ἡ στελέχωσις τῶν ἐπαρχιακῶν σχολείων διὰ τῶν ἱκανωτέρων Γυμνασιαρχῶν. Σημειωτέον, ὅτι κατὰ τὸ σχολικὸν ἔτος 1959–60 προήχθησαν 86 ἐν συνόλῳ καθηγηταὶ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Γυμνασιάρχου πρὸς πλήρωσιν ἰσαρίθμων κενῶν θέσεων τῶν ἐπαρχιακῶν σχολείων. Ἐξ αὐτῶν 43 ὑπηρέτουν εἰς σχολεῖα τῆς Πρωτευούσης, ἐξ ὧν καὶ μετετέθησαν. Ηὐξήθησαν κατὰ 26 αἱ θέσεις τῶν σχολιάτρων, ἐξ ὧν οἱ 22 ἀνήκουν εἰς ἐπαρχιακὰς πόλεις. Κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τοῦ 1955 καὶ ἐντεῦθεν κατεσκευάσθησαν 61.264 θρανία, ἐκ τῶν ὁποίων 54.000 διετέθησαν εἰς σχολεῖα τῶν ἐπαρχιῶν. Πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν Σχολικῶν Ταμείων 1169 δημοτικῶν σχολείων τῶν ἐπαρχιῶν, διετέθησαν 7.000.000 δραχμαὶ πρὸς τὸν σκοπὸν ἱδρύσεως καὶ συμπληρώσεως Γυμναστηρίων. Ἐξ αὐτῶν 1.141 ἀνήκουσιν εἰς τὴν ὕπαιθρον ἔναντι 28 μόνον τῆς Πρωτευούσης. Ἐπίσης, διὰ τὸν αὐτὸν σκοπὸν ἐνισχύθησαν διὰ 15.000.000 τὰ Σχολικὰ Ταμεῖα 223 Σχολείων Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ἐξ ὧν τὰ 186 λειτουργοῦν εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἔναντι 37 μόνον λειτουργούντων εἰς τὴν Πρωτεύουσαν. Πρὸς συμπλήρωσιν καὶ συντήρησιν τῶν γυμναστηριακῶν ἐγκαταστάσεων τῶν Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν διετέθη ποσὸν 500.000 δραχμῶν, ἐφωδιάσθησαν δὲ ἐπίσης τὰ σχολεῖα Στοιχειώδους καὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ὡς καὶ αἱ Παιδαγωγικαὶ Ἀκαδημίαι διὰ γυμναστικῶν καὶ ἀθλητικῶν ὀργάνων ἀξίας 3.700.000 δραχμῶν. Ἀπὸ τοῦ σχολικοῦ ἔτους 1959–60 καθιερώθη, ὅπως οἱ Πανελλήνιοι σχολικοὶ ἀγῶνες διενεργοῦνται εἰς ἐπαρχιακὰς πόλεις. Κατὰ τὰ σχολικὰ ἔτη 1955–60 ἐχορηγήθησαν διάφορα ἐποπτικὰ ὄργανα εἰς 2.272 σχολεῖα ἐν συνόλῳ ἀξίας 4.330.000 δραχμῶν. Εἰδικώτερον κατὰ τὸ σχολικὸν ἔτος 1959– 60 διετέθησαν 1.092 σειραὶ ὀργάνων Φυσικῆς, ἐξ ὧν 1.003 εἰς σχολεῖα ἐπαρχιῶν καὶ 89 εἰς σχολεῖα τῆς Πρωτευούσης. Καταρτίζεται, ἐπίσης, πρόγραμμα ἐφοδιασμοῦ τῶν ἀκριτικῶν σχολείων Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως δι’ ὀργάνων Φυσικῆς καὶ Χημείας. Πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἐξόδων λειτουργίας τῶν Δημοσίων Τεχνικῶν Σχολῶν Τεχνικῶν Βοηθῶν Ἐργοδηγῶν καὶ τῆς Σχολῆς Ὑπομηχανικῶν Θεσσαλονίκης διετέθησαν κατὰ τὰ σχολικὰ ἔτη 1959–60 καὶ 1960–61 δραχμαὶ 9.400.000. Ἐπίσης, διὰ διδακτήρια καὶ ἐξοπλισμὸν τῶν ἐργαστηρίων τῶν αὐτῶν σχολῶν διετέθη ποσὸν δραχμῶν 12.870.000. Ἐκ τοῦ προγράμματος Δημοσίων ἐπενδύσεων διετέθησαν δραχμαὶ 2.565.000 διὰ τὴν δανειοδότησιν τῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας λειτουργούντων Ἰδιωτικῶν Τεχνικῶν Σχολῶν καὶ δραχ. 7.200.000 διὰ τὸν ἐξοπλισμὸν τῶν ἐργαστηρίων τῶν αὐτῶν σχολῶν. Ἐπίσης ἐκ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ διετέθησαν δραχμαὶ 1.800.000 διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἐξόδων λειτουργίας τῶν ὑπὸ τῶν ὀργανισμῶν καὶ σωματείων συντηρουμένων ἐπαρχιακῶν σχολῶν. Διὰ τὴν χορήγησιν ὑποτροφιῶν εἰς ἀπόρους μαθητὰς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἐλήφθη ὡς βάσις ὁ ἀριθμὸς τῶν σχολείων, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν φοιτώντων ἐν ἑκάστῳ σχολείῳ μαθητῶν. Οὕτως, ἐχορηγήθησαν ὑποτροφίαι δι’ ἕκαστον τῶν σχολικῶν ἐτῶν 1959–60 καὶ 1960–61 εἰς 1.745 μαθητὰς ἐπαρχιακῶν σχολείων ἔναντι 341 μόνον μαθητῶν τῶν σχολείων τῆς Πρωτευούσης, καίτοι ὁ συνολικὸς ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν τῶν σχολείων τῆς Πρωτευούσης, συγκρινόμενος πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν τῶν ἐπαρχιακῶν σχολείων, εἶναι δυσαναλόγως μεγαλύτερος. Διὰ τὰς ὡς ἄνω ὑποτροφίας διετέθησαν 12.000.000 δραχμαὶ περίπου διὰ τὰ δύο ἔτη ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ. Καθιερώθη ἡ τακτικὴ παροχὴ πρωϊνοῦ ροφήματος ἐκ γάλακτος καὶ ζακχάρεως εἰς 400.000 μαθητὰς τῆς ὑπαίθρου. Κατεσκευάσθησαν μόνιμοι ἐγκαταστάσεις κατασκηνώσεων (ὑπνωτήρια, μαγειρεῖα, ἑστιατόρια) εἰς δέκα ἓξ περιφερείας τῶν ἐπαρχιῶν, ἤτοι εἰς Θεσσαλονίκην, Ζάκυνθον, Ἱστιαίαν, Κορινθίαν, Λακωνίαν, Λεβάδειαν, Λευκάδαν, Σητείαν, Φθιώτιδα, Κιλκίς, Παιονίαν, Λαγκαδᾶ, Κέρκυραν, Παραμυθίαν, Κάρυστον καὶ Καρδίτσαν. Τὸ σύνολον τῶν 80.000–100.000 κατ’ ἔτος διατιθεμένων σχολικῶν βιβλίων ἀποστέλλεται εἰς δημοτικὰ σχολεῖα τῆς ὑπαίθρου, Φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα, Ὀρφανοτροφεῖα, Παιδοπόλεις καὶ κατασκηνώσεις διὰ τὴν δωρεὰν διανομὴν εἰς ἀπόρους μαθητάς. Ὁμοίως, τὸ πλεῖστον τῶν διὰ τὰς σχολικὰς βιβλιοθήκας τῶν Γυμνασίων διατιθεμένων κατ’ ἔτος 30.000 βιβλίων Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἀποστέλλεται εἰς σχολεῖα τῶν ἐπαρχιῶν. Ἐκ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ διετέθησαν δραχμαὶ 4.324.000 δι’ ἀπαλλαγὴν τῶν ἀπόρων μαθητῶν τῶν ἰδιωτικῶν Τεχνικῶν Σχολῶν ἐκ τῶν καταβαλλομένων μηνιαίων διδάκτρων. Ἱδρύθησαν τρεῖς δημόσιαι βιβλιοθῆκαι εἰς ἐπαρχιακὰς πόλεις, ἤτοι εἰς Λαμίαν, Τρίπολιν καὶ Χαλκίδα. Εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας ὑπήχθησαν καὶ αἱ Βιβλιοθῆκαι Βυτίνης, Ζαγορᾶς, Λεβαδείας, Μηλεῶν, Μηθύμνης καὶ Κονίτσης, ἐλήφθησαν δὲ μέτρα διὰ τὴν καλυτέραν ὀργάνωσιν καὶ λειτουργίαν τούτων. Ὠργανώθησαν φροντιστήρια ἐπιμορφώσεως Βιβλιοθηκαρίων εἰς τέσσαρα ἐπαρχιακὰ κέντρα ἤτοι εἰς Πάτρας, Καβάλαν, Ἰωάννινα καὶ Χαλκίδα. Διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ τῶν Κινητῶν Βιβλιοθηκῶν ἱδρύθησαν πλέον τῶν 500 δανειστικῶν κέντρων εἰς κωμοπόλεις καὶ χωρία τῶν περισσοτέρων Νομῶν τῆς χώρας, τὰ δὲ ἐν κυκλοφορίᾳ βιβλία ὑπερβαίνουν τοὺς 16.000 τόμους. Τέλος ἱδρύθη ἐν Θεσσαλονίκῃ Θέατρον Βορείου Ἑλλάδος πρὸς καλλιέργειαν τῆς Θεατρικῆς Τέχνης καὶ ἐξύψωσιν τοῦ πνευματικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Αὐτά, κ. συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ὑπῆρξαν ὡρισμένα στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἦτο ἀναγκαῖον νὰ σᾶς προσκομίσω διὰ νὰ ἀποδείξω τὴν πολιτικὴν τοῦ Ὑπουργείου εἰς τὸν τομέα τῆς ὑποστηρίξεως τῆς ἐπαρχίας. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λεχθοῦν πολὺ περισσότερα, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ θέμα ἔχει ἐξαντληθῆ καὶ δι’ αὐτὸ ἔλαβα ὡρισμένα μόνον σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἐπεσημάνθησαν ἀπὸ ὡρισμένους συναδέλφους. Κατώρθωσα νὰ συγκεντρώσω ὡρισμένα ἐξ αὐτῶν διὰ νὰ δώσω τὰς σχετικὰς ἀπαντήσεις. Ὁ κ. Ζορμπᾶς, π.χ., παρεπονέθη, ὅτι δὲν ἐτελείωσε τὸ θέμα τῆς ἱδρύσεως Γυμνασίου Θηλέων ξένων σχολῶν εἰς Χίον. Τὸν πληροφορῶ, ὅτι ὑπεγράφη τελευταίως τὸ διάταγμα εὐθὺς μόλις τελείωσε ἡ διαδικασία τῶν συμβουλίων. Ἐπίσης εἰς τὴν Χίον ἱδρύθησαν καὶ δύο ναυτικὰ Γυμνάσια εἰς τρόπον ὥστε νὰ δοθῇ ὅ,τι ἀξίζει εἰς τὸν ναυτικὸν λαὸν τῆς Χίου. Ὁ κ. Χούτας, παρεπονέθη, ὅτι ὁ γυμνασιάρχης Ἀμφιλοχίας δὲν ἐνεφανίσθη εἰς τὸ Γυμνάσιον. Εἶχε δίκαιον. Ὁ ἐν λόγῳ γυμνασιάρχης κ. Διαμαντῆς ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπὸ τοὺς ἀρίστους, εὑρίσκετο μὲ ἀναρρωτικὴν ἄδειαν τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν ἠδυνάμην νὰ ἀνακαλέσω. Ἤδη ὅμως ληξάσης τῆς ἀδείας του ἀνέλαβεν ὑπηρεσίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα δημοτικὰ σχολεῖα ποὺ εἶπον, πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ὅλαι αἱ κεναὶ θέσεις ἔχουν πληρωθῆ μὲ τοὺς τελευταίους διορισμοὺς καὶ ὅτι ἡ ἀναλογία μαθητῶν πρὸς τοὺς διδασκάλους ἔχει βελτιωθῆ. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν πρό τινος νὰ μεταβῶ εἰς τὴν Μυτιλήνην. Ἐκ τῆς ἐπισκέψεώς μου αὐτῆς ὑπῆρξα πλήρως ἱκανοποιημένος ἰδίᾳ εἰς τὰ ἑξῆς δύο σημεῖα: Πρῶτον, εἰς τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν, διότι οὗτοι ὄχι μόνον ἐκτελοῦν τὸ καθῆκόν των εἰς τὸ σχολεῖον ἀλλὰ ἔχουν ἐπίσης ἀναπτύξει καὶ εὐρυτάτην κοινωνικὴν δρᾶσιν. Ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμοῦ μαθητῶν εἰς τὴν Στοιχειώδη καὶ Μέσην ἐκπαίδευσιν ἡ ἀναλογία εἶναι πολὺ ἱκανοποιητική. Δὲν ὑπερβαίνουν τοὺς 40 μαθητὰς εἰς ἀμφοτέρας τὰς περιπτώσεις. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. συνάδελφοι, διότι σᾶς ἐκούρασα μὲ ἀριθμούς. Θὰ πρέπει νὰ τονίσω, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας τελευταίως πνέει νέος ἄνεμος, διὰ νὰ δημιουργηθῇ μία σύγχρονος παιδεία. Πρέπει ἐπίσης νὰ σᾶς τονίσω, ὅτι τελευταίως καταβάλλεται μία ἰδιαιτέρα προσπάθεια εἰς τρόπον ὥστε διὰ τοῦ προγράμματος τῆς παιδείας νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὰ σχολεῖα καὶ τὸ συνεταιριστικὸν πνεῦμα τῆς μαθητιώσης νεολαίας. Τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον, διότι ὡς εἶναι γνωστόν, ὁ Ἕλλην ἔχει μίαν μεγάλην ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἀτομικήν του ἱκανότητα καὶ ἀντιθέτως παραγνωρίζει τὴν σημασίαν τῆς συλλογικῆς δράσεως, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν καὶ τὸ διαπιστώνετε ἐσχάτως τοῦτο εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον, ὅτι καταβάλλεται μεγάλη προσπάθεια εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, διότι μόνον μὲ τὴν συλλογικὴν δρᾶσιν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθοῦν μεγάλα ἀποτελέσματα. Ἡ πρόθεσις τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας εἶναι νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὸ πρόγραμμα αὐτὸ τὸ πνεῦμα τὸ συνεταιριστικὸν ἀπὸ τῆς Στοιχειώδους μέχρι καὶ τῆς Μέσης ἐκπαιδεύσεως. Τελειώνων, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν νὰ συγχαρώ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀγωνιζόμενοι καὶ πονοῦντες τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπαρχίαν, ἐπεσήμανον καὶ παραλείψεις ἀκόμη τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ὡρισμένα συγκεκριμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ κάμουν, ὥστε ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ προσβλέπῃ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν μὲ σεβασμὸν καὶ ἀγάπην, ὅπως τὸ κάμνῃ, ἀλλὰ ἐπίσης νὰ ἐκφράσω καὶ μίαν εὐχήν, ὅτι ἐκτὸς τῶν ἄλλων, ἡ συζήτησις ἡ μακρά, ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς ὑπαίθρου, ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, θὰ ἔχῃ καὶ τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα: Ὅτι ὅλοι μας, ἀνεξαρτήτως ἐὰν ἀνήκωμεν εἰς τὴν Συμπολίτευσιν ἢ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, θὰ θελήσωμεν νὰ ἐμψυχώσωμεν αὐτὸν τὸν λαόν, νὰ συμπαριστάμεθα εἰς αὐτὸν τὸν λαὸν καὶ νὰ μὴ τοῦ ἐνσπείρωμεν πάντοτε τὸ δηλητήριον τῆς ἀπαισιοδοξίας καὶ νὰ μὴ θέλωμεν νὰ παραγνωρίσωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ μόχθου καὶ τῶν προσπαθειῶν του ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀποδίδει. Διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαός, γνωρίζετε καλύτερον ἀπὸ ἐμέ, εἶναι λαὸς συναισθηματικός, εἶναι λαὸς ὁ ὁποῖος θέλει τὸ αἴσθημα τῆς συμπαραστάσεως καὶ τὸ αἴσθημα τῆς αἰσιοδοξίας. Ἐὰν ἐπιμένῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς πολλὰς περιπτώσεις νὰ τονίζῃ, ὅτι εὑρισκόμεθα πράγματι εἰς μίαν ἀνοδικὴν πορείαν τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου, εἰς μίαν πορείαν πρὸς τὴν εὐημερίαν, τὸ λέγει ὄχι μόνον διὰ νὰ ἐπισημάνῃ τὸ ἐπιτελούμενον κυβερνητικὸν ἔργον, ἀλλὰ τὸ λέγει καὶ διότι εἶναι ἀπαραίτητον εἰς τὸν λαὸν αὐτόν, ὁ ὁποῖος σκληρὰ ἀγωνίζεται, νὰ ἐπιτύχῃ μίαν καλυτέραν αὔριον, νὰ γνωρίζῃ ὅτι πράγματι βαίνει πρὸς τὴν εὐημερίαν, ὅτι πράγματι ἐπιτελεῖται ἕνα σημαντικὸν ἔργον, διὰ νὰ κατέχεται ἀπὸ τὴν αἰσιοδοξίαν ἐκείνην, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ νὰ τοῦ δίδῃ δυνάμεις νὰ προχωρήσῃ πρὸς μίαν καλυτέραν αὔριον.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ἀρβανιτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§66Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Ἐπαρχίας, οἱ ἀγορεύσαντες κ.κ. Ὑπουργοί, ἔλαβον διάφορον θέσιν ἕκαστος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν ἀντελήφθη τίποτε ἐξ ὅλων τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἔθεσεν ἡ Ἀντιπολίτευσις. Ὁ κ. Τσάτσος εἶπεν, ὅτι ἀντελήφθη μέν, ἀλλὰ ὅτι αὐτὰ συμβαίνουν καὶ εἰς ἄλλας χώρας. Προφανῶς, διὰ νὰ μᾶς παρηγορήσῃ, μᾶς εἶπεν ὅτι συμβαίνουν καὶ εἰς Παρισίους. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὡμολόγησεν, ὅτι τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα, δὲν ἀπέδωσαν. Ἀλλὰ ἐὰν δὲν ἀποδίδουν τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα, δὲν γνωρίζω διὰ ποῖον λόγον γίνονται καὶ δὲν γνωρίζω ἂν θὰ πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν 4.500.000.000 δραχμῶν, ὅταν δὲν πρόκειται τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν, νὰ ἀποδώσουν. Ἕν ἔργον, ὅταν πρόκειται νὰ τελειώσῃ, πρέπει ἐκτὸς τῶν ἄλλων, νὰ ὑπάρχουν καὶ τὰ δευτερεύοντα καὶ τὰ τριτεύοντα ἔργα, οὕτως ὥστε νὰ μπορῇ νὰ ἀποδώσῃ. Δὲν ἀρνούμεθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἔχει τὴν καλὴν διάθεσιν νὰ βοηθήσῃ τὴν ἐπαρχίαν. Ἐπὶ τέλους, ἀπὸ χωρικοὺς προέρχεται καὶ ἀσφαλῶς θὰ ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Προσωπικῶς, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ θυμηθῶ οὔτε ἕνα πλῆρες ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπραγματοποίησεν ἡ Κυβέρνησις. Τὸ ἔργον τῆς Ὑλίκης, ὑπῆρξε μία μεγάλη ἀποτυχία καὶ μία μεγάλη προσβολὴ ἐναντίον τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Προϋπελογίσθη, ὅτι θὰ ἐστοίχιζεν 70.000.000, ἐστοίχισε 200.000.000, θὰ στοιχίσῃ ἄλλα τόσα καὶ ἐν τέλει δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ ἀρδεύσῃ τὰς περιοχάς, ἀπὸ τὰς ὁποίας θὰ διέρχεται καὶ οὔτε ἡ Ἀθήνα θὰ ὑδρευθῇ πλήρως· προχειρότητες πάντοτε. Ὑπῆρχε πλήρης μελέτη, διὰ τὴν ὁποίαν εἴχομεν πληρώσει ἑκατομμύρια καὶ ἡ ὁποία ἀπερρίφθη, διὰ νὰ κατασκευασθῇ ἐν τέλει αὐτὸ τὸ ἄχρηστον ἔργον. Ἀλλὰ καὶ μὲ τὸ σιτάρι τὸ ἴδιο ἔγινε, διότι ἐν τέλει τὴν Ἐπαρχίαν ἐπεβάρυνε. Τὸ πωλήσαμε διὰ νὰ πλουτίσουν μερικοί. Εἰς τὴν Βουλήν, ὅτε ἐγένετο ἡ συζήτησις, ἐνθυμοῦμαι ὅτι εἶχον προσκομισθῆ τὰ ναυλοσύμφωνα, τὰ ὁποῖα εἶχον καταρτισθῆ πρὶν ἀκόμη κατακυρωθῇ ἡ δημοπρασία, δηλ. 10 ἡμέρας πρὶν τῆς δημοπρασίας κάμανε τὰ ναυλοσύμφωνα οἱ ἀετονύχηδες ποὺ φάγανε τὰ λεπτὰ τῶν ἀγροτῶν. Τὸ ἴδιο συνέβη καὶ μὲ τὸ λάδι. Ἐστείλαμε τὸ δικό μας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐφέραμε τὴν μούργαν μὲ διπλῆ τιμή. Μᾶς εἶπαν, ὅτι ἔγιναν ἔργα πολλά, ἀλλὰ καὶ ἂν ἔγιναν ἔργα, τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα ἔπεσεν, ἐτριπλασιάσθηκεν ἡ μετανάστευσις, ἐδιπλασιάσθη ἡ ἀνεργία καὶ μᾶς ἀπασχολεῖ ἡ ὑποαπασχόλησις. Καὶ ὁ Μεντερὲς ἔκαμεν ἔργα, ἀλλὰ τοὐλάχιστον τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποίησε, δὲν τὰ χρωστάει, ἐνῷ ἡμεῖς αὐξάνομεν τὸ Δημόσιος χρέος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς εἶπεν, τί ἀκριβῶς τοῦ προτείνομεν ὑπὲρ τῆς Ἐπαρχίας. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἔγιναν προτάσεις σοβαραὶ καὶ περὶ τῆς διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς χώρας καὶ περὶ τοῦ περιφερειακοῦ προγραμματισμοῦ καὶ περὶ ἄλλων πολλῶν θεμάτων. Ἀλλὰ δὲν ἀρκοῦν μόνον αἱ προτάσεις. Πρέπει καὶ ἐκεῖνοι, εἰς τοὺς ὁποίους ἀπευθύνονται, νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὰς πραγματοποιήσουν. Καὶ διὰ νὰ ἐντοπίσωμεν τὰ πράγματα, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἐπαρχίας διὰ τῆς ἱδρύσεως ἐργοστασίων καὶ διαφόρων ἄλλων βιομηχανιῶν καὶ ὡς παράδειγμα φέρω τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν. Εἰς τὴν Χαλκίδα ἱδρύθη ἓν ἐργοστάσιον κατασκευῆς ἀμιαντοσωλήνων καὶ παρεσχέθησαν εἰς τὸ ἐργοστάσιον αὐτό, βάσει τοῦ νόμου περὶ ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, ὅλαι αἱ δῆθεν διευκολύνσεις. Προεκηρύχθη, ὅμως, μία δημοπρασία διὰ τὴν κατασκευὴν ἀμιαντοσωλήνων, διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Ὅταν, λοιπόν, ἐζήτησαν νὰ λάβουν μέρος καὶ οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ εἰς τὴν δημοπρασίαν, τοὺς ἐτέθη τὸ ζήτημα τῆς χρονικῆς παραδόσεως εἰς τὴν δημοπρασίαν ἀναφερομένης ποσότητος τσιμεντοσωλήνων. Οὗτοι ὑπέβαλον ἐγγράφως δήλωσιν, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παραδώσουν τὴν ὁρισθησομένην ποσότητα τὸν Μάρτιον τοῦ 1961. Ἐν τούτοις, ἡ δημοπρασία δὲν κατεκυρώθη εἰς αὐτούς, ἀλλὰ εἰς ξένους μὲ ἀνάληψιν ὑποχρεώσεως παραδόσεως εἰς τὸ τέλος Δεκεμβρίου 1960. Ἀλλὰ δὲν παρεδόθησαν οὔτε τὸν Μάρτιον. Παρῆλθεν, ὅμως, καὶ ὁ Φεβρουάριος καὶ ἡ παραγγελία δὲν ἐξετελέσθη, ἐνῷ θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ τῆς Χαλκίδος νὰ παραδώσῃ τὴν δημοπρατουμένην ποσότητα ἀμιαντοσωλήνων. Ἐν συνεχείᾳ ἡ Κυβέρνησις ηὔξησε τὴν φορολογίαν τοῦ δασμοῦ τοῦ ἀμιάντου ἀπὸ 3% εἰς 30% καὶ φυσικὸν εἶναι, ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ τῆς ἐπαρχίας νὰ κλείσῃ συντόμως. Ἐπίσης δέ, ἡ συγκέντρωσις τῶν σωλήνων πρέπει νὰ γίνεται εἰς τὸ Κερατσίνι καὶ ὄχι εἰς τὴν Χαλκίδα καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἡ διάθεσις.

§67Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Κύριε συνάδελφε, γνωρίζω καλῶς τὰς προσπαθείας ὅλων τῶν παραγόντων τῆς περιοχῆς, ὅπως εὐημερήσῃ τὸ ἐργοστάσιον αὐτό, διότι καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐξεδήλωσα τὸ ἐνδιαφέρον μου διὰ τὴν εὐημερίαν τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ τῆς περιφερείας μας. Ἀνεφέρθητε εἰς δύο περιστατικά. Πρῶτον, εἰς τὴν προμήθειαν τῶν σωλήνων, ἡ ὁποία πράγματι εἶναι ἀκριβής, ὡς ἀνεφέρατε. Σᾶς πληροφορῶ, ὅμως, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τῆς προμηθείας τῶν σωλήνων παρὰ τοῦ ἐργοστασίου τῆς Χαλκίδος, εἶχον προσωπικὴν ἐπικοινωνίαν μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος καὶ μὲ διεβεβαίωσεν, ὅτι ὅλαι αἱ ποσότητες τὰς ὁποίας παράγει τὸ ἐργοστάσιον, θὰ παραληφθοῦν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου, διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων τῆς Χώρας. Καὶ δὲν ἔχω λόγον νὰ μὴ δώσω ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ συναδέλφου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον θέμα τῆς αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ ἀμιάντου, διὰ τοῦ ὁποίου δυσχεραίνεται, ὡς ὀρθῶς ἀναφέρατε, ἡ παραγωγὴ τοῦ ἐργοστασίου, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὀλίγους μῆνας πρὶν ἱδρυθῇ τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ τῆς Χαλκίδος, εἶχεν ὑπογραφῆ ἡ σύμβασις διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν ἑνὸς μεταλλείου ἀμιάντου εἰς τὴν Κοζάνην. Καὶ ἀκριβῶς διὰ νὰ προστατευθῇ τὸ μεταλλεῖον αὐτὸ ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς ἀμιάντου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐγένετο ἡ δασμολογικὴ αὔξησις τὴν ὁποίαν ἀναφέρατε. Ἐν τῷ μεταξύ, ὅμως, δὲν γνωρίζω διὰ ποίους λόγους τὸ μεταλλεῖον αὐτὸ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ τεθῇ ἐν λειτουργίᾳ καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ. Εἶχον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐπαφὴν μὲ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν καὶ Βιομηχανίας, εἰς τοὺς ὁποίους κατέστησα γνωστὸν τὸ θέμα τῆς δυσχεράνσεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ ἐργοστασίου Χαλκίδος, ἀνεγνωρίσθη δὲ παρ’ αὐτῶν τὸ δίκαιον καὶ μοῦ ὑπεσχέθησαν, ὅτι συντόμως πρόκειται νὰ ληφθοῦν μέτρα μειώσεως τοῦ δασμολογίου τοῦ ἀμιάντου καὶ τὴν ἐπαναφορὰν αὐτοῦ εἰς τὸ παλαιὸν δασμολόγιον, διὰ νὰ μὴ παρακωλύεται ἡ παραγωγὴ ἀμιάντου εἰς τὴν χώραν μας.

§68Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὴν αὔξησιν αὐτὴν τοῦ δασμοῦ ἀπὸ 3 εἰς 30%, δὲν τὴν εἶχε κἂν ζητήσει ἡ Ἑταιρεία, ἡ ὁποία ὑπέγραψε τὴν σύμβασιν διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου ἀμιάντου Κοζάνης, διότι ἐπρόκειτο περὶ ἐξαγωγῆς ἀμιάντου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀπὸ τὴν Ἑταιρείαν αὐτὴν καὶ ὄχι περὶ διαθέσεως διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐπίσης, κ. Ὑπουργέ, ἡ περίπτωσις τῆς συγκεντρώσεως ὅλων τῶν ποσοτήτων τῶν ἀμιαντοσωλήνων ποὺ πρόκειται νὰ διατεθοῦν ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον Χαλκίδος, διατὶ θὰ συγκεντροῦνται εἰς τὸ Κερατσίνι; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραλαμβάνωνται ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον Χαλκίδος καὶ νὰ συγκεντροῦνται ἐκεῖ καὶ ἀπ’ ἐκεῖ νὰ διατίθενται; Αὐτὸ δὲν εἶναι κατὰ τῆς Ἐπαρχίας;

§69Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐάν, κ. Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐννοῇ τὴν σύμβασιν ἡ ὁποία ὑπεγράφη πρὸ καιροῦ μὲ τὴν ἑταιρείαν ΚΕΝΕΡΓΚΟΝ, διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου ἀμιάντου Κοζάνης καὶ ὅτι ἐπεβλήθη ὁ δασμὸς διὰ νὰ προστατευθῇ ἡ Ἑταιρεία αὐτή, ὁμολογῶ, ὅτι ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μὲ καταπλήσσει. Ἡ ἑταιρεία αὕτη ὑπέγραψε τὴν σύμβασιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ μεταλλείου αὐτοῦ, διὰ νὰ κάμῃ ἐξαγωγὴν ἀμιάντου καὶ ἀλλοίμονον ἐὰν καὶ εἰς ἐξαγωγικὰς βιομηχανίας δίδεται δασμολογικὴ προστασία.

§70Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἰς τὸ ἀπαντητικὸν ἔγγραφον τῆς 26.4.1961, ἐπὶ σχετικῆς ἐρωτήσεώς μας ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, μᾶς κατέστη γνωστὸν ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ὅτι ὁ δασμὸς ἐπεβλήθη διὰ τὴν προστασίαν τοῦ ἐγχωρίου ἀμιάντου.

§71Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, δὲν γνωρίζω ἀπὸ ποῦ νὰ ἀρχίσω καὶ ποῦ νὰ τελειώσω, διὰ νὰ καταδείξω τὸ κυβερνητικὸν ἐνδιαφέρον διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Θὰ φέρω, ὅμως, ἀκόμη ἕνα παράδειγμα τῆς περιφερείας μου καὶ τὸ παράδειγμα αὐτὸ ἀφορᾷ τὸ ἔργον τῆς κατασκευῆς γεφύρας Χαλκίδος. Ἡ νέα γέφυρα δὲν ἤρχισε μὲ μελέτην, ἀλλὰ μὲ προμελέτην καὶ τώρα γίνονται διάφοροι μεταρρυθμίσεις καὶ οἱ ἐκεῖ τεχνικοὶ ἰσχυρίζονται, ὅτι πρέπει νὰ γκρεμισθοῦν ὅλαι αἱ γύρω οἰκίαι, διὰ νὰ εἰσέρχωνται καὶ αὐτοκίνητα ἐλευθέρως ἐκ τῆς γεφύρας εἰς τὴν πόλιν καὶ τἀνάπαλιν. Ἐπίσης, λόγῳ τῆς προχειρότητος, ἡ ὁποία εἶναι χαρακτηριστικὴ εἰς ὅλα τὰ ἔργα, θὰ πρόκειται νὰ κατερχώμεθα μὲ σκαλοπάτια καὶ νὰ μποῦμε στὴν παραλιακὴν λεωφόρον. Ὅλα τὰ ἔργα ἔτσι ἐκτελοῦνται καὶ ἔχομεν καὶ τὸ χαράτσι τῆς Τουρκοκρατίας νὰ πληρώνουν καὶ θὰ πληρώνουν ἐσαεὶ διόδια.

§72Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Κύριε συνάδελφε, γνωρίζω βεβαίως, ὅτι εἶσθε ἄριστος μαιευτήρ. Βλέπω, ὅμως, ὅτι ἔχετε μελετήσει καὶ τὸ τεχνικὸν θέμα τῆς γεφύρας. Καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ μὲ πληροφορήσητε: Ἐρωτήσατε τοὺς ἁρμοδίους μηχανικοὺς καὶ σᾶς ἐπληροφόρησαν, ὅτι ἐξεκίνησαν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου ὄχι βάσει μελέτης, ἀλλὰ προμελέτης, διότι ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι εἶδα καὶ τὴν μελέτην καὶ τὰ στοιχεῖα τῆς μελέτης αὐτῆς.

§73Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Μοῦ τὸ ἀνέφεραν, κ. Ὑπουργέ, αἱ ὀργανώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀνάστατοι καὶ μηχανικοὶ τῆς Χαλκίδος, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄριστοι τεχνικοὶ καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀνάστατοι ποὺ καὶ σεῖς πρέπει νὰ τὸ γνωρίζετε.

§74Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Κύριε συνάδελφε, τὸ ὅτι αἱ ὀργανώσεις τῆς περιοχῆς ἔχουν μίαν ἀνησυχίαν, νομίζω μᾶλλον ὅτι ἡ ἀνησυχία αὐτὴ προέρχεται ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι δὲν συμφωνοῦν πιθανῶς μὲ τὴν μελέτην, ὅπως ἐπίσης καὶ αἱ τυχὸν ἀπαλλοτριώσεις αἱ ὁποῖαι πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ γίνουν διὰ νὰ ἀποπερατωθῇ πλήρως καὶ ἀρτίως τὸ ἔργον. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ἐγὼ τοὐλάχιστον ὡς τεχνικός, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται τὸ ἔργον ἄνευ μελέτης.

§75Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἐγὼ σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι καὶ διὰ τὴν Ὑλίκην ὑπῆρχε μελέτη ἀνερχομένη μάλιστα εἰς κάρρα ὡς εἶπεν ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς καὶ ὅμως καὶ τὸ ἔργον αὐτὸ ἐγένετο διὰ προμελέτης 10 σελίδων προσεκομίσθη τότε εἰς τὴν Βουλήν. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει θὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς ἕνα ἄλλον ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐπαρχίαν. 800.000 κιλὰ φασόλια εὑρίσκονται τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἐναποθηκευμένα εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς ΑΤΕ τοῦ χωρίου Μαντούδιον καὶ εἰς τὰς οἰκίας. Καὶ διερωτῶμαι ποῖος λόγον ὑπῆρξεν ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσαγάγῃ φασόλια ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ μάλιστα εἰς ὑψηλὴν τιμήν. Δὲν σᾶς ἀδικῶ ὅμως διότι ἔχετε ἔμμονον μανίαν νὰ καταστρέψετε τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Ἔχετε τὸν ἀταβισμὸν μόνον, καταστροφὴν προκαλεῖτε εἰς τοὺς ἐργαζομένους καὶ αὐτὸ σᾶς θέλγει. Εἶναι μέσα στὸ αἷμα σας διότι ἀλλοιῶς δὲν ἐξηγεῖται πῶς ἀφήσατε τὰ ντόπια φασόλια καὶ φέρατε ἀπὸ τὴν Ἀβησσυνίαν.

§76Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Διὰ τὰ φασόλια τοῦ Μαντουδίου ὀφείλω νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι ἐγένετο διαγωνισμὸς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου, διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ καὶ πρόκειται νὰ διατεθοῦν καὶ αὐτὰ καὶ ἄλλα.

§77Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ὁ διαγωνισμὸς ἐγένετο διὰ 400.000 κιλὰ φασολίων, ἐνῷ εἰς τὸ Μαντοῦδι καὶ πέριξ ὑπάρχουν ἀποθηκευμένα 800.000 κιλὰ εἰς τὰς οἰκίας. Δὲν πρέπει νὰ κάμετε τοιαύτας δηλώσεις. Καὶ ἐρωτοῦν οἱ δυστυχεῖς παραγωγοί, διατὶ εἰσαγάγατε φασόλια ἀπὸ ἄλλας χώρας, ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχαν ἐδῶ ἑκατομμύρια κιλά;

§78Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Σᾶς εἶπον, ὅτι ἐγένετο διαγωνισμὸς διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Στρατοῦ καὶ θὰ διατεθοῦν.

§79Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Θὰ διατεθοῦν τὰ φασόλια τοῦ Μαντουδίου καὶ τῶν ἄλλων περιφερειῶν, ὅπου ὑπάρχουν;

§80Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Δὲν γνωρίζω διὰ τὰς ἄλλας περιφερείας, ἀλλὰ διὰ τὰ ὑπάρχοντα εἰς τὸ Μαντοῦδι γνωρίζω ὅτι θὰ διατεθοῦν.

§81Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠρωτήθη ἡ Κυβέρνησις, διατὶ εἰσήγαγε φασόλια ἀπὸ ἄλλας χώρας, ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχαν ἐγχώρια καὶ ὅταν ἠρωτήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἐὰν θὰ ἀπορροφηθοῦν, ὄχι μόνον τὰ φασόλια τοῦ Μαντουδίου, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλων περιφερειῶν, ἀπήντησεν, ὅτι δὲν γνωρίζει διὰ τὰς ἄλλας περιφερείας τί θὰ γίνῃ.

§82Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Δὲν εἶμαι ἁρμόδιος νὰ δώσω ἀπάντησιν διὰ τὴν πολιτικὴν τῶν φασολίων. Ἔδωσα πληροφορίας διὰ μίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν.

§83Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Οὔτε ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἶναι ἁρμόδιος.

§84Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, εἶναι ἁρμόδιος διὰ τὴν προστασίαν τῶν ἐγχωρίων προϊόντων.

§85Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ὁ Στρατὸς θὰ προμηθευθῇ 1.200.000 κιλὰ περίπου καὶ ἐλπίζω νὰ ἀπορροφηθῇ τὸ σύνολον τῶν πλεονασμάτων.

§86Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ἐγένετο διαγωνισμὸς διὰ τὴν προμήθειαν μόνον 550.000 κιλῶν διὰ τὸν Στρατόν.

§87Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἐὰν καθιερώσητε ὑποχρεωτικῶς νὰ μαγειρεύουν εἰς τὰ ἑστιατόρια τρὶς τῆς ἑβδομάδος φασόλια καὶ ὁ Στρατὸς νὰ τρώγῃ καθημερινῶς, τότε μόνον θὰ ἀπορροφηθοῦν ὅλα τὰ ἀποθέματα. Ἀλλέως ὁ ἱδρώτας τῶν ἀγροτῶν πῆγε χαμένος καὶ ἀγωνιοῦν διὰ τὸ μέλλον των. Οἱ ἀγρόται διαμαρτύρονται διατὶ ἐφέρατε φασόλια ἀπ’ ἔξω. Αὐτὸ εἶναι ἕνα στιλέτο κατὰ τῶν ἀγροτῶν. Αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι ἀπαράδεκτα καὶ ἀκατανόητα καὶ μόνον εἰς Κυβερνήσεις ποὺ μισοῦν τὸν λαόν, μποροῦν νὰ γίνουν. Γιατὶ τὰ φέρατε, δὲν τολμᾶτε ν’ ἀπαντήσετε. Ἤκουσα κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅτι ἐστάλησαν χρήματα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὰς Κοινότητας καὶ ἔσπευσαν διάφοροι βουλευταὶ νὰ γνωστοποιήσουν τοῦτο εἰς αὐτάς. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ποῖος ἐτηλεγράφησε πρῶτος, ἀλλὰ ποῖα χρήματα ἐστάλησαν εἰς τὰς Κοινότητας καὶ ποῦ τὰ εὑρήκατε. Διότι τὰ χρήματα αὐτὰ ἔπρεπε νὰ τὰ εἶχαν αἱ Κοινότητες. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, κλέβει ἀπὸ τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας 1.000.000.000 ἐτησίως. Ἐφ’ ὅσον τὸ ἥμισυ ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ πρέπει νὰ δίδεται εἰς τοὺς Δήμους καὶ Κοινότητας καὶ δὲν τὸ δίδει ἡ Κυβέρνησις, τὸ ποσὸν αὐτὸ τὸ κλέβει ἀπὸ αὐτὰς καὶ διὰ τῶν χρημάτων αὐτῶν κάμει καὶ ἁπλοχερειές, τὶς ὁποῖες τηλεγραφοῦν οἱ κυβερνητικοὶ παράγοντες. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔδιδε κατὰ μέσον ὅρον 20.000.000 εἰς ἕκαστον Νομὸν ἐτησίως, θὰ ἔκαμαν θαύματα οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες, διότι τόσον ποσὸν ἀναλογεῖ κατὰ μέσον ὅρον. Διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν δίδει εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα τοὺς ἀνήκουν, ἀλλὰ τὰ διαθέτει ὅπως αὐτὴ θέλει καὶ παρουσιάζεται μὲ ξένα χρήματα, ὅτι ἐκτελεῖ αὐτὴ τὰ ἔργα.

§88Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, οἱ ἀριθμοί σας εἶναι ὑπερβολικοί. Τὰ ἔσοδα ἐκ τοῦ καπνοῦ δὲν εἶναι τόσα, οὔτε πρέπει νὰ δίδεται τὸ 50% εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας.

§89Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὁ νόμος αὐτὸς ἐγένετο τῇ εἰσηγήσει μου καὶ πρέπει νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, διὰ νὰ γνωρίζῃ. Ὁ νόμος αὐτὸς λέγει, ὅτι τὸ ἥμισυ ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ θὰ ἀποδίδεται εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας. Τὸ 1951, ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος, προεβλέφθη ἔσοδον ἐκ τοῦ καπνοῦ 600.000.000 καὶ ἐγράψαμεν ὑπὲρ τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων 300.000.000. Ἔκτοτε διατίθενται ὑπὲρ τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων 240.000.000 ἐτησίως καὶ αὐτὸ ἐξακολουθεῖ νὰ δίδῃ τὸ Κράτος. Ἐὰν ἡ φορολογία ἐκ τοῦ καπνοῦ θὰ ἀνέλθῃ ἐφέτος εἰς 2.000.000.000, τότε θὰ ἀνῆκαν εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας τὰ 240.000.000, τὰ ὁποῖα δίδονται καὶ ἄλλα 760.000.000 τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ δίδωνται.

§90Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Προεβλέφθη τότε, οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες θὰ λαμβάνουν ποσὸν διαρκῶς αὐξανόμενον;

§91Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὄχι μόνον αὐτὴ ἦτο ἡ πρόθεσις τοῦ νομοθέτου ὅπως αὐξάνωνται αἱ παροχαὶ πρὸς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας, ἀναλόγως τῆς φορολογίας καταναλώσεως καπνοῦ, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ ματαιωθῇ τοῦτο ἀπὸ τὴν ἐπέμβασιν οἱασδήποτε Κυβερνήσεως, ὅπως ἡ ἰδική σας, ἐτέθη διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας ὁ Ἔφορος ὑποχρεοῦται νὰ καταθέσῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς τὸ Ταμεῖον ὑπὲρ τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Τὴν διάταξιν αὐτὴν τὴν κατήργησεν ἡ Κυβέρνησίς σας, χωρίς, ὅμως, νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην νὰ καταργήσῃ καὶ τὰς ἄλλας διατάξεις.

§92Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Τὸ ἔσοδον αὐτὸ ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ, ἐδόθη εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας, διότι κατηργήθησαν τὰ διαπύλια τέλη. Πρόθεσις τοῦ νομοθέτου ἦτο, νὰ λαμβάνουν οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες ποσὸν ἀνάλογον μὲ τὰ καταργηθέντα διαπύλια τέλη καὶ ὄχι διαρκῶς αὐξανόμενον.

§93Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Καὶ τὰ διαπύλια τέλη θὰ ηὐξάνοντο ἔκτοτε καὶ ἀσφαλῶς θὰ ἔφθαναν τὸ ἕνα δισεκατομμύριον, ὁπωσδήποτε ὅμως θὰ ἐπλησίαζαν, ἐὰν δὲν ἔφθαναν, τὸ ποσὸν αὐτό. Ἄλλως τε ἔγινε μία συμφωνία μεταξὺ Κράτους καὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, νὰ καταργηθοῦν τὰ διαπύλια τέλη καὶ νὰ λαμβάνουν οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες τὸ ἥμισυ ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ. Καὶ ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ ἀθετεῖ τὴν συμφωνίαν αὐτὴν καὶ κλέβει τὰ 760 ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ ᾐσθάνετο ἐντροπὴν διὰ τὴν πρᾶξιν αὐτήν. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὰς ἐργατικὰς κατοικίας. Ἐνῷ εἴπατε ὅτι αἱ ἐργατικαὶ κατοικίαι ποὺ ἔγιναν, θὰ ἐστοίχιζον 36.000 δραχμές, διατὶ τώρα ζητεῖτε 90.000 δραχμές; Διατὶ ἀνέρχεσθε εἰς τὸ βῆμα καὶ λέγετε, ὅτι ἐφτιάξατε τοῦτο καὶ ἐκεῖνο, ὅπως τὰ ἔργα τῆς Ὁμονοίας, τὸ ξενοδοχεῖον τῆς Πάρνηθος μὲ τὰς γνωστὰς ὑπερβάσεις καὶ ὅλα αὐτὰ τὰ φορτώνετε εἰς τοὺς πτωχούς; Διατὶ ζητᾶτε 90.000 διὰ τὰς ἐργατικὰς κατοικίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἕτοιμοι νὰ καταρρεύσουν καὶ διαθέτουν σεβαστὰ ποσὰ διὰ τὴν συγκράτησίν των. Αἱ κατοικίαι αὐταὶ ἐγένοντο ἀπὸ τὰ λεπτὰ τῶν ἐργατῶν καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἐκεῖ ἐκμετάλλευσις. Οἱ κτηνοτρόφοι διαμαρτύρονται, διότι δὲν τοὺς φτάνουν τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα τοὺς δίδετε, οὔτε διὰ τὴν διατροφὴν τῶν ζώων καὶ τὸ γάλα πωλεῖται φτηνότερο ἀπὸ τὸ νερὸ τοῦ Λουτρακίου, ἀλλὰ δὲν τολμᾶτε νὰ πιάσετε ἀπὸ τὸ αὐτὶ τοὺς παράγοντας ποὺ ἐκμεταλλεύονται τὸ νερὸ τοῦ Θεοῦ καὶ ξεσπᾶτε εἰς τοὺς κτηνοτρόφους. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀκριβώτερον τὸ νερὸ ἀπὸ τὸ γάλα. Ἀφήνω δὲ ποὺ οἱ κτηνοτρόφοι, εὑρισκόμενοι εἰς ἀνάγκην μεγάλην, δίδουν τὸ γάλα καὶ εἰς χαμηλοτέρας τιμὰς ἀκόμη. Δὲν ἀντέχουν ἄλλο. Πρέπει νὰ ληφθοῦν ἐγκαίρως προστατευτικὰ μέτρα. Ἰσχυριζόμεθα πάντοτε, ὅτι τὸ Κράτος εἶναι πτωχὸν καὶ συνιστᾷ ὑπομονὴν εἰς τὸν ἐξαθλιωμένον ἐργαζόμενον λαόν. Τὸ ἴδιον, ὅμως, Κράτος, δίδει διὰ ἀποδοχὰς τοῦ Διοικητοῦ καὶ τοῦ Ὑποδιοικητοῦ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τὸ ἀστρονομικὸν ποσὸν τῶν 2.500.000 δραχμῶν ἐτησίως. Εἶναι τίμια πράγματα αὐτά;

§94Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἔχετε, κύριε συνάδελφε, μεγάλην φαντασίαν. Κατ’ ἀρχήν, ἡ τιμὴ ἀσφαλείας τοῦ γάλακτος εἶναι δραχμαὶ 3,60 κατὰ κιλόν, ἐνῷ τοῦ νεροῦ Λουτρακίου 2,30 κατὰ κιλόν. Εἶπον, ὅτι ἡ τιμὴ 3,60 εἶναι τιμὴ ἀσφαλείας. Ἤδη, αἱ τιμαὶ τοῦ γάλακτος εἶναι ἀνώτεραι τῶν 4 δραχμῶν κατὰ κιλόν. Ἀλλὰ ὑπερβολικὸς ὑπήρξατε καὶ διὰ τὰς ἀποδοχὰς τοῦ Διοικητοῦ καὶ Ὑποδιοικητοῦ τῆς Α.Τ.Ε. Ἔχετε τὴν ἀπάντησιν καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ περιπίπτετε εἰς τοιαύτας ὑπερβολάς.

§95Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Εἴπατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι αἱ ἀποδοχαὶ τοῦ Διοικητοῦ τῆς ΑΤΕ εἶναι 1.240.000 ἐτησίως καὶ ὅτι εἰς τὸ αὐτὸ ὕψος ἀνέρχονται καὶ αἱ ἀποδοχαὶ τοῦ Ὑποδιοικητοῦ. Δηλαδή, εἶναι ὑπερβολικός, διότι διὰ τὸ στρογγυλὸν τοῦ ἀριθμοῦ προσέθεσα 40.000; Ὅταν, κύριε Ὑπουργέ, δὲν δυνάμεθα νὰ βοηθήσωμεν τὸν κοσμάκη, μᾶς εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ δίδωμεν, μόνον εἰς δύο ἀνθρώπους, 2.500.000 δραχ. τὸ χρόνο; Εἶμαι, λοιπόν, ὑπερβολικός; Τί ἐλάμβανον οἱ κύριοι αὐτοὶ πρὶν εἰσέλθουν ἐκεῖ; 10.000 μηνιαίως; Ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ γάλα, δὲν ὑπῆρξα ὑπερβολικός. Δραχμαὶ 3,60 εἶναι ἡ τιμὴ ἀσφαλείας. Οἱ κτηνοτρόφοι ὅμως ἀναγκάζονται καὶ πωλοῦν τὸ γάλα εἰς πολὺ μικροτέρας τιμάς, διότι εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ δὲν ἔχουν νὰ ἀγοράσουν κτηνοτροφὰς ἢ νὰ καλύψουν ἄλλας ἀνάγκας των. Καὶ ξεύρετε, κ. Ὑπουργέ, πῶς περνοῦν καὶ μὲ πόσην δυστυχίαν ζοῦν οἱ κτηνοτρόφοι. Θὰ ηὔχοντο νὰ εἶχαν νὰ ξοδεύσουν τὸ 1% ἐκείνων ποὺ ἐξοδεύετε σεῖς ἢ ἐγώ. Ἀλλὰ εἰς τὴν Εὔβοιαν, κύριοι βουλευταί, ἔχομεν καὶ τσιφλικάδες. Ἔχομεν 40 περίπου τσιφλικάδες. Ὁ χωρικὸς δὲν δύναται νὰ ἔχῃ οὔτε μίαν προβατίνα, διότι καὶ εἰς τὴν αὐλήν του ἀκόμη εἶναι πεῦκα καὶ ἀπαγορεύεται νὰ δέσουν ἀπὸ τὸ πεῦκο μία κατσίκα. Λέγομεν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπει τὸ Σύνταγμα τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν τσιφλικίων. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, δι’ ἐθνικὴν ἀνάγκην δὲν μποροῦμε νὰ κάμωμεν ἀπαλλοτρίωσιν; Ἐπιτέλους δώσετε εἰς τοὺς κατοίκους τὰ δημόσια δάση, τὰ ὁποῖα δὲν ἀποδίδουν τίποτε εἰς τὸ Δημόσιον. Οἱ διάφοροι ἐπιτήδειοι τρῶνε τὰ εἰσοδήματα τῶν δημοσίων δασῶν. Οὔτε μισὸ τοῖς ἑκατὸν δὲν ἀποδίδουν τὰ δημόσια δάση. Δῶστε τα τοὐλάχιστον αὐτὰ εἰς τὸν κοσμάκη, διὰ νὰ τὰ προφυλάξῃ ἀπὸ τὴν πυρκαϊὰν καὶ νὰ τὰ ἀξιοποιήσῃ. Προσπαθήσαμεν, κ. βουλευταί, νὰ προσθέσωμεν διάταξιν εἰς τὸ Σύνταγμα ὥστε νὰ ἐπιτρέπεται ἡ ἀπαλλοτρίωσις δάσους ὅταν εἶναι τὸ ἔδαφος ἐφικτὸν καλλιεργείας καὶ κατεψηφίσατε, κύριοι τῆς δεξιᾶς, αὐτὴν τὴν διάταξιν. Σᾶς ἐρωτῶ, διατί τὴν κατεψηφίσατε; Ἄρα τὸ ἔχετε μέσα στὸ αἷμα σας.

§96Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Καὶ ἄλλοτε, κ. συνάδελφε, ἐπεχειρήθη νὰ γίνῃ αὐτὸ ποὺ λέγετε, νὰ δοθοῦν δηλαδὴ τὰ δημόσια δάση εἰς τὰς Κοινότητας. Δυστυχῶς ὅμως ἐλλείπει ἡ ὀργάνωσις ἀπὸ τὰς Κοινότητας καὶ τὰ Κοινοτικὰ δάση εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν. Τοὐλάχιστον τὰ δημόσια δάση εὑρίσκονται εἰς καλυτέραν κατάστασιν ἐκεῖ ὅπου τὸ Κράτος διὰ τῆς Κ.Ε.Δ. ἔκαμε τὴν ἐπέμβασίν του.

§97Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Τί λέτε, κ. Ὑπουργέ; Τὰ δημόσια δάση τοὐλάχιστον εἰς τὴν πατρίδα μου, ἔχουν ὅλα καῆ. Ὅταν δημόσιον δάσος πιάσῃ φωτιά, θὰ καίεται 4 ἡμέρας, κανεὶς δὲν πηγαίνει νὰ σβήσῃ τὴ φωτιά. Εἰς τὰ Κοινοτικὰ δάση μόλις ἐκδηλωθῆ φωτιὰ σβήνει σὲ μιὰ ὥρα. Εἶναι ἐντροπή μας, κ. Ὑπουργέ, νὰ ὑπάρχουν ἀκόμη σήμερα δημόσια δάση. Δὲν ἀφήνουν, ὅμως, οἱ διευθυνταὶ τῶν Ὑπηρεσιῶν νὰ δοθοῦν εἰς τὰς Κοινότητας, διότι θὰ στερηθοῦν τῆς ἐξουσίας καὶ τῶν ὠφελημάτων, ἐνῷ ὁ δασικὸς πλοῦτος τῆς χώρας θὰ σωθῇ μόνον ἂν περιέλθῃ εἰς χεῖρας τῶν ἀγροτῶν.

§98Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Γεωργίας). Τὸ γεγονός, ὅτι τὰ περισσότερα κοινοτικὰ δάση εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν, δὲν μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν παραχώρησιν τῶν δημοσίων δασῶν εἰς τὰς Κοινότητας, καίτοι τοῦτο ἀποτελεῖ ἐπιθυμίαν καὶ ἐμοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι γεγονός, ὅτι καὶ τὰ δημόσια δάση εἰς τὴν περιφέρειάν σας εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν, συνεπείᾳ ἐλλείψεως φυλακτικοῦ προσωπικοῦ. Πταίουν ὅμως διὰ τὸ κατάντημα αὐτὸ καὶ οἱ κάτοικοι τῆς Εὐβοίας, οἱ ὁποῖοι οὐδεμίαν προσπάθειαν καταβάλλουν διὰ τὴν διαφύλαξιν τῶν δημοσίων δασῶν. Αὐτὸ ποὺ γίνεται εἰς τὴν Εὔβοιαν, δὲν γίνεται πουθενὰ ἀλλοῦ.

§99Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Διατί, κ. Ὑπουργέ, τὰ ἔχετε ὡς δημόσια; Τί σᾶς ἀποδίδουν; Κατ’ ἀνάγκην, σιγὰ–σιγὰ θὰ χαθοῦν, ἐνῷ ὡς κοινοτικὰ κατὰ κάποιον τρόπον θὰ ἀξιοποιηθοῦν. Ἀλλὰ διὰ τοὺς τσιφλικάδες, τί ἔχετε νὰ εἴπητε; Εἰς τὴν Ἀγγλίαν τσιφλικάδες δὲν ὑπάρχουν καὶ ἐδῶ δὲν τολμᾶς νὰ βγῇς ἀπὸ τὴν πόρτα σου, διότι ἡ γύρω περιφέρεια ἀνήκει σὲ ξένους τσιφλικάδες. Εἴπατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὰ ἔργα εἰς τὴν Ἀθήνα γίνονται μὲ χρήματα προερχόμενα ἀπὸ τοὺς Ἀθηναίους. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές. Οἱ περισσότεροι ποὺ κυκλοφοροῦν εἰς τὴν Ἀθήνα καὶ ἐκ τῶν ὁποίων προέρχονται τὰ χρήματα αὐτά, εἶναι ἐπαρχιῶτες. Ἔχομεν, ἐπίσης, τὴν ὁδὸν Χαλκίδος–Αἰδηψοῦ, ποὺ εἶναι ἡ ὡραιοτέρα ὁδὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ ὁλοκλήρου τῆς Εὐρώπης, μὲ τὰς ἐναλλαγὰς ποὺ παρουσιάζει καὶ εἶναι τελείως ἀδιάβατος, παρ’ ὅλον ὅτι ἐπέρασαν τόσα χρόνια ἀπὸ τὴν ἀνώμαλον περίοδον. Πιστεύω, ὅτι οἱ Εὐβοεῖς Ὑπουργοὶ κατέβαλον προσπάθειαν νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ὁδός, πλήν, ὅμως, οὐδὲν ἐπέτυχον. Καὶ ἔτσι φθίνει ἡ Εὔβοια καὶ χάνει καὶ ἡ χώρα τὴν καλυτέραν τουριστικὴν διαδρομήν. Γιατὶ φτιάνουμε τὰ πάντα εἰς τὴν πρωτεύουσαν γιὰ τὸν τουρισμὸν καὶ ἀφήνουμε τὶς φυσικὲς καλλονὲς ἀνεκμετάλλευτες καὶ τοὺς κατοίκους τῶν περιοχῶν αὐτῶν εἰς τὴν ἐξαθλίωσιν; Πρέπει νὰ γίνῃ καὶ χάριν τῆς χώρας, ἀλλὰ καὶ τῆς Εὐβοίας συντόμως ἡ ἀσφαλτόστρωσις τῆς ὁδοῦ Χαλκίδος — Αἰδηψοῦ. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ἐγκαταλείπεται τελείως ἡ περιοχὴ αὐτή.

§100Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ἀνεφέρθητε εἰς ἐμέ, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν. Νομίζω, ὅτι θὰ παραδεχθῆτε καὶ σεῖς, ὅτι μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θέλει νὰ προγραμματίσῃ τὴν κατασκευὴν ὡρισμένων ἔργων κατὰ τρόπον ὀρθολογιστικὸν καὶ κατὰ τρόπον ποὺ νὰ κλιμακώνῃ τὰς ἀνάγκας ἀναλόγως τῆς σπουδαιότητος καὶ τῆς σημασίας των, δὲν δύναται νὰ ἐπηρεασθῇ ἀπὸ τὴν συμμετοχὴν ἑνὸς Ὑπουργοῦ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν ἔχει, λοιπόν, σχέσιν αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε, μὲ ἐμὲ καὶ τὴν συμμετοχήν μου εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ὁδοῦ Χαλκίδος–Αἰδηψοῦ, ὅπως γνωρίζετε, ἡ ὁδὸς αὕτη ἔχει χαρακτηρισθῆ ὡς ἐθνικὴ ὁδὸς καὶ περιλαμβάνεται εἰς τὸ πρόγραμμα ἡ πλήρης ἀνακαίνισίς της. Πέρυσι διετέθησαν ὡρισμέναι πιστώσεις καὶ τὸ ἔργον ἐπροχώρησεν ὡρισμένα χιλιόμετρα.

§101Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ δρόμος αὐτός, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπὸ τοὺς ὡραιοτέρους εἰς διαδρομήν, εἶναι ἀδιάβατος. Δὲν περνοῦν αὐτοκίνητα, ὄχι φορτηγά, ἀλλὰ ἐπιβατικὰ–ἰδιωτικὰ δὲν πλησιάζουν καθόλου, πρὸς βλάβην τῶν συμφερόντων τῶν κατοίκων καὶ πρὸς ἐντροπὴν τοῦ Κράτους.

§102Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Κύριε συνάδελφε, καὶ αὐτοκίνητον περνᾶ καὶ λεωφορεῖα καθημερινῶς.

§103Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἠμποροῦν νὰ πᾶνε τουρίσται εἰς τὴν Αἰδηψὸν ἀπὸ τὸν δρόμον αὐτόν;

§104Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Κύριε συνάδελφε, σᾶς εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι ὁ δρόμος αὐτὸς ἔχει χαραχθῆ ὡς ἐθνικός. Εἰς τὸ πρόγραμμα, λοιπόν, τῆς ἐθνικῆς ὁδοποιΐας προτιμᾶται τὸ μέγα δίκτυον καὶ μετὰ αἱ δευτερευούσης σημασίας ἐθνικαὶ ὁδοί. Ὁ δρόμος, λοιπόν, ἔχει μίαν σχετικὴν βατότητα καὶ περιλαμβάνεται εἰς τὸ πρόγραμμα διὰ τὴν πλήρη ἀνακαίνισίν του.

§105Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνεφέρθησαν ἀπὸ τοὺς κ. Ὑπουργοὺς τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα διετέθησαν διὰ τὴν στέγασιν τῶν σεισμοπλήκτων. Ὅπως γνωρίζετε, ἐπεβλήθη μετὰ τοὺς σεισμοὺς μία εἰδικὴ φορολογία, διὰ τὴν στέγασιν τῶν σεισμοπλήκτων. Οἱ σεισμόπληκτοι ἐστεγάσθησαν, ἡ φορολογία, ὅμως, ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ μονίμως καὶ σήμερα ἐρχόμεθα καὶ ζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς σεισμοπλήκτους νὰ πληρώσουν καὶ διὰ τὰ σπίτια. Δηλαδή, δὲν ἀρκεῖ ποὺ τοὺς πήραμε τὰ λεπτὰ καὶ ἐξακολουθοῦμε νὰ τοὺς παίρνωμε γιατὶ ἡ φορολογία μένει, ἀλλὰ τοὺς ζητοῦμε καὶ νὰ ἐξοφλήσουν τὰ χρέη των. Δηλαδὴ φωτιά, καταστροφὴ στὰ χωριά, χρυσὸς γιὰ τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ κατόπιν ἔρχονται ἐδῶ οἱ κύριοι Ὑπουργοί, καὶ μᾶς λένε, ὅτι δώσαμε τόσα ἑκατομμύρια διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους, ὅταν εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐξακολουθοῦν νὰ τὰ εἰσπράττουν μὲ τὴν φορολογίαν ἀκόμη καὶ ταὐτοχρόνως νὰ ζητοῦν καὶ νὰ πληρώσουν οἱ σεισμόπληκτοι. Ἐσαεὶ θὰ πληρώνουμε τὴν φορολογίαν γιὰ τοὺς σεισμούς. Ἰσχυρίσθη προχθές, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι ἡμεῖς ἐξαπατοῦμε τοὺς ἀγρότας καὶ τοὺς λέμε ψέματα. Ἀλλὰ τί ψέματα λέγομεν εἰς τοὺς ἀγρότας καὶ εἰς τί τοὺς ἐξαπατοῦμεν; Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τῶν ἀγροτικῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων, ὅτι ὑπάρχει πλήρης καὶ ὡλοκληρωμένη κάλυψις τῆς ὑγείας τῶν ἀγροτῶν. Καὶ ἐρωτῶμεν, ποῦ εἶναι αὐτὴ ἡ ὡλοκληρωμένη κάλυψις; Δὲν τὴν βλέπομεν πουθενά. Βλέπομεν, ὅτι ἔμεινεν ἡ ἴδια μὲ τὰ πιστοποιητικὰ ἀπορίας ποὺ ὑπάρχουν καὶ σήμερα. Ποῦ εἶναι, λοιπόν, τὰ ψέματα ποὺ λέμε εἰς τοὺς ἀγρότας. Χωρὶς πιστοποιητικὸν ἀπορίας οὐδεὶς θὰ εἰσέρχεται εἰς νοσοκομεῖον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας μᾶς εἶπεν, ὅτι ηὐξήθη ἡ ναυτιλία εἰς τὴν Ἑλλάδα χάρις εἰς τὰ μέτρα τοῦ Κ. Καραμανλῆ. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ, δὲν ὀφείλεται εἰς αὐτὸ ἡ αὔξησις τῆς ναυτιλίας μας. Ὀφείλεται εἰς τὴν κρίσιν τῆς ναυτιλίας καὶ εἰς τὸν διωγμὸν τῶν Ἄγγλων καὶ τῶν Ἀμερικανῶν κατὰ τῶν σημαιῶν εὐκαιρίας. Εἶπον, λοιπόν, οἱ Ἕλληνες ἐφοπλισταὶ τότε, ἂς γυρίσωμεν πίσω, διότι ἡ Ἑλληνικὴ σημαία δὲν εἶναι εὐκαιρίας. Ἦλθαν γιὰ τὸ συμφέρον τους καὶ ὄχι τοὺς καταφέρατε σεῖς.

§106Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Τί εἶναι αὐτά, κύριε συνάδελφε, ποῦ λέγετε; Ἐὰν εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπῆρχεν ἡ οἰκονομικὴ καὶ πολιτικὴ σταθερότης οὐδεὶς θὰ ἤρχετο.

§107Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν, ἐπαναλαμβάνω, ἡ κρίσις τῆς ναυτιλίας, δὲν θὰ ἤρχοντο, ἄλλως τε ὁ νόμος περὶ φορολογικῶν διευκολύνσεων εἶναι ἰδικός μας, τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου καὶ ὄχι ἰδικός σας. Ἐπειδή, ὅμως, ξεσηκώθησαν οἱ Ἄγγλοι καὶ οἱ Ἀμερικανοὶ ἐφοπλισταὶ διὰ τὰς σημαίας εὐκαιρίας, τότε ἐξηναγκάσθησαν νὰ ἔλθουν. Ὅσον ἀφορᾶ τὰ σχολεῖα, κἄτι ἔχετε κάμει καὶ ἔπρεπε νὰ κάμετε, κ. Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, διότι εἶσθε 10 χρόνια εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἐκεῖνο, ὅμως, ποὺ παρακάματε, εἶναι τὰ γυμνασιακὰ παραρτήματα. Ἀλλὰ τοὺς μισθοὺς τοὺς πληρώνουν οἱ γονεῖς τῶν παιδιῶν. Αὐτή, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἡ κατάστασις τῆς ἐπαρχίας καὶ ἐπειδὴ τὴν ἐγκαταλείψατε, ἐγκαταλείψατε καὶ τὴν ἐξουσίαν διὰ νὰ σωθῇ ὁ τόπος.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει, ὁ κ. Π. Πολυχρονίδης.

§109Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ὅταν τὴν παρελθοῦσαν Δευτέραν ἐπανελήφθησαν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, συνεχίσθη ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Ἀπουσιάζων εἰς Κρήτην, δὲν παρέστην κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην. Ὅταν τὴν ἑπομένην ἐπανῆλθον, ἔλαβον γνῶσιν τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, εἰς τὰ ὁποῖα ἐμφανίζεται ὡς τελευταῖος ὁμιλητὴς κατὰ τὴν ἀνωτέρω συνεδρίασιν, ὁ βουλευτὴς κ. Βολουδάκης. Ἡ στιγμιαία μου ἐντύπωσις, κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν τούτων, ἦτο, ὅτι ὁ κ. Βολουδάκης εἶχεν ἐπιτυχῆ ἔμπνευσιν νὰ ἀφιερώσῃ τὴν παρθενικὴν ὁμιλίαν του εἰς ἕνα ἀπὸ τὰ πλέον ἐνδιαφέροντα τὴν Ἑλλάδα ζητήματα, ὡς εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἐπαρχίας. Δὲν ἐχρειάσθη, ὅμως, πολὺ διὰ νὰ διαψευσθῇ ἡ ἐντύπωσίς μου αὐτή, διότι ἀπὸ τὰς πρώτας φράσεις ποὺ ἀναφέρει ἡ ὁμιλία αὐτή, παρουσιάζεται ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ὁμιλίας διὰ τὴν ἐπαρχίαν, ἀλλὰ περὶ ὁμιλίας, ἡ ὁποία μὲ ἀποκλειστικότητα ἀφιερώνεται εἰς τὸ πρόσωπόν μου! Καὶ ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, ὀρθῶς ὑπεμνήθη εἰς τὸν κ. βουλευτὴν ἀπὸ τὸν κ. Κοθρῆν, ὅτι ἀπουσιάζω, ἀπήντησε δὲ ἐπὶ λέξει: «Εἰδοποιήθη ὁ κ. συνάδελφος ὅτι θὰ ὁμιλήσω καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἦτο παρών». Λυποῦμαι, διότι δὲν ἔλαβον τὴν πρόσκλησιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἐν τῇ ἀληθείᾳ οὐδέποτε μοὶ ἐστάλη. Καὶ ἡ ὅλη ὁμιλία τοῦ κυρίου συναδέλφου πιστοποιεῖ, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μοὶ σταλῇ τοιαύτη πρόσκλησις, διότι μόνον ἐν ἀπουσίᾳ μου καὶ ὑπὸ τύπον μονολόγου ἠδύνατο νὰ ὑποστηρίξῃ ὅσα ἀνακριβέστατα ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ, μὲ τὴν ἐλαφρὰν σκέψιν, ὅτι οὕτως θὰ ἐπετύγχανε νὰ θίξῃ τὸ πρόσωπόν μου. Ὁμιλία τοιούτου περιεχομένου ἀναμφισβητήτως εἶναι ἀναξία ἀπαντήσεως. Ἄν ὅμως λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προσωπικῆς αὐτῆς ἐπιθέσεως, τὸ πράττω ἀπὸ ὀφειλόμενον χρέος ἔναντι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Καὶ τοῦτο, διότι θεωρῶ οὐχὶ συντελεστικὸν διὰ τὴν ἐθνικῶς ἐπιβεβλημένην βελτίωσιν τῆς καταστάσεως τῆς ἐπαρχίας νὰ λέγωνται ἀνακρίβειαι, δι’ ὅσα πράγματι συμβαίνουν εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἀλλὰ καὶ διότι πρέπει νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν ἀπὸ τοὺς πάντας, ὅτι ὀφείλουν ἀπόλυτον σεβασμὸν εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, ἀπὸ τὸ ὁποῖον οὐδεὶς δικαιοῦται νὰ διατυπώνῃ ἀπόψεις, ξένας πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Ὁ κ. βουλευτής, ἐνῷ ἀπὸ τὰς πρώτας φράσεις του ὑποστηρίζει ὅτι σκοπεῖ νὰ διαψεύσῃ τὰς δῆθεν ἀνακριβείας ποὺ ἀνέφερα εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου περὶ ἐπαρχίας, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς Κρήτης καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ Νομοῦ Χανίων, γεγονότα τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου οὔτε ἡ Κυβέρνησις ἀπετόλμησε νὰ διαψεύσῃ, εὐθὺς μετ’ ὀλίγας λέξεις του ὑπαναχωρεῖ ἀπὸ τὴν ἀπειλὴν αὐτῶν, διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ κατὰ τὴν φρασεολογίαν του, ὅτι θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν μέθοδον τῆς συγκρίσεως τοῦ τί ἔγινεν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας εἰς τὴν Κρήτην καὶ τί γίνεται ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Καὶ διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ ἔστω τὴν σύγκρισιν αὐτήν, ἀναφέρει δημοσιεύματα τῶν ἡμερησίων ἐφημερίδων τῶν Χανίων, τοῦ «Κήρυκος» καὶ τοῦ «Παρατηρητοῦ», τῆς ἐποχῆς τοῦ 1951, τὰ ὁποῖα τί ἀναφέρουν; Τὸ ἕνα, ὅτι ἐκ τοῦ τότε Γενικοῦ Διοικητοῦ Κρήτης δὲν εἶχαν δοθῆ ἀρκεταὶ πιστώσεις δι’ ἔργα, τὸ ἄλλο ὅτι εἰς τὸ Ψυχιατρεῖον Χανίων δὲν ἐδίδετο ἄρτος καλῆς ποιότητος, ἕνα ἄλλο ὅτι εἰς ἕνα χωριὸ ἡ ἀγροτικὴ ἀσφάλεια δὲν ἦτο εἰς ἱκανοποιητικὴν κατάστασιν καὶ εἰς ἕνα ἄλλο, ὅτι δῆθεν ὑπῆρχεν ἀπονέκρωσις εἰς τὴν ἐμπορικὴν κίνησιν τῆς πόλεως τῶν Χανίων! Ὡς ἀντιλαμβάνεσθε, κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἶναι ὀλίγον σοβαρόν, ἂν σκεφθῇ κανείς, ὅτι τοιαῦτα ἐπιχειρήματα δικαιοῦνται ἀπαντήσεως. Ἅπαξ ὅμως καὶ ὁ κ. συνάδελφος ὡμίλησε περὶ ἐμπορικῆς ἀπονεκρώσεως τῶν Χανίων, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἰς τὰ Χανιὰ ἦσαν ἄγνωστα ἡ διαμαρτύρησις καὶ ἡ πτώχευσις. Ἀντιθέτως, κατὰ τὴν σημερινὴν εὐτυχίαν τῶν Χανίων, ὡς αὐτὴν ποὺ ὑποστηρίζει ὁ κ. συνάδελφος, τί μεσολαβεῖ; Τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα τῶν Δικαστηρίων Χανίων πιστοποιοῦν, ὅτι κατὰ τὸ 1960 διεμαρτυρήθησαν 6.075 συναλλαγματικαὶ ἀξίας δραχμῶν 17.670.000 καὶ 15 ἐπιχειρήσεις ἐκηρύχθησαν εἰς πτώχευσιν. Κατὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον τοῦ 1961 διεμαρτυρήθησαν 1.890 συναλλαγματικαὶ ἀξίας δραχμῶν 1.880.000 καὶ 6 ἐπιχειρήσεις ἐπτώχευσαν. Ἐν συνεχείᾳ τούτων, θέλει νὰ ὁμιλήσῃ διὰ τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα τοῦ Νομοῦ μας, διὰ τὰ ὁποῖα ἀποτολμᾶ νὰ ἀναφέρῃ, καὶ μάλιστα ὑπερηφάνως, ὅτι διετέθησαν εἰς ἕνα διάστημα ὀκτὼ ὁλοκλήρων ἐτῶν ποὺ κυβερνοῦν, δραχμαὶ 3.850.000, εἶναι οἱ ἀριθμοὶ ποὺ ἀναφέρει ὁ κ. βουλευτής! Διαφεύγει ὅμως τοῦ κυρίου συναδέλφου, ὅτι ἡ Κρήτη ἀποτελεῖ τὸ 1)15 τῆς Ἑλλάδος, ἀπὸ πλευρᾶς κατοίκων καὶ ἐκτάσεως, ἀκόμη ἀπὸ πλευρᾶς εἰσφορᾶς εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν καὶ ὅτι ἐκ τῶν σχετικῶν πιστώσεων ποὺ ἔχουν διατεθῆ εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα, τοὐλάχιστον 100.000.000 δραχμαὶ θὰ ἔπρεπε ἐτησίως νὰ διατίθενται διὰ τὴν Κρήτην. Παρὰ ταῦτα, ὁ κ. συνάδελφος αἰσθάνεται ἱκανοποιημένος, διότι εἰς διάστημα ὀκτὼ ἐτῶν, διετέθησαν δι’ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα εἰς τὸν Νομόν μας δραχ. 3.850.000. Πλέον συγκεκριμένως ἐπιχειρεῖ νὰ ὁμιλήσῃ διὰ τὸ ἔργον τῆς Ἁγίας Μαρίνης, διὰ τὸ ὁποῖον τί ἠδυνήθη νὰ ἀντικρούσῃ, ἐξ ὅσων ἀναμφισβητήτων εἶπον περὶ τούτου; Οὐδέν. Εἶπε μόνον τὸ καταπληκτικόν, ὅτι δῆθεν ἡ μὴ ὁλοκλήρωσίς του ὀφείλεται εἰς τὴν ἐπέμβασιν τῶν Ἀμερικανῶν! Καὶ τέλος, ἐξῆρε τὴν δραστηριότητα τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Ἁγίας Μαρίνης, τὸ ὁποῖον ἐξετέλεσε μικρὸν κοινωφελὲς ἔργον. Ἡμεῖς, δὲν ἀμφισβητοῦμεν τὴν δραστηριότητα τῶν Κοινοταρχῶν μας, δὲν νομίζομεν, ὅμως, ὅτι εἰς μίαν σοβαρὰν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος ποὺ ἀφορᾷ τὴν ζωὴν τῆς ἐπαρχίας, εἶναι ἡ κατάλληλος στιγμὴ διὰ τὴν παροχὴν εὐσήμων εἰς τοὺς Κοινοτάρχας. Ἀναφέρει ἀκόμη τὸ ἔργον τοῦ Κουρνᾶ, διὰ τὸ ὁποῖον μάλιστα ἐπιχειρεῖ νὰ κάμῃ πνεῦμα, ὅτι οὔτε ὁ ἱερεὺς τοῦ χωρίου, ὁ ὁποῖος πράγματι εἶναι ἕνας ἄνθρωπος ἀξίας, δὲν κατώρθωσε νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν ἐπιφοίτησιν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐπὶ τῶν κεφαλῶν μας, διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ τὸ ἔργον τοῦτο ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας! Ὁ κ. συνάδελφος, ἀγνοεῖ προφανῶς ὅτι μετὰ τὴν ἐκπόνησιν τῆς μελέτης τοῦ ἔργου ἔχουν περάσει ὁλόκληρα χρόνια καὶ ὅτι παρὰ τὰς κατὰ καιροὺς ἐπιτοπίους ἐπισκέψεις διαφόρων Ὑπουργῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰς ὑποσχέσεις των περὶ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου τούτου, μόνον τελευταίως ἐδόθη μικρὰ πίστωσις ἔναντι τοῦ συνόλου ποὺ ἀπαιτεῖται, διὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐκτελέσεως μέρους τοῦ ἔργου τούτου. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ὁδοποιΐας, ὀρθῶς ὁ κ. συνάδελφος προετίμησε τὴν σιγήν. Περιωρίσθη μόνον νὰ ἀναφέρῃ τὴν ἐπισκευὴν τοῦ δρόμου τοῦ χωρίου μου Ροδωποῦ, διὰ τὴν ὁποίαν, μάλιστα, ἔφθασε νὰ γράφῃ εἰς τὸ δημοσιογραφικὸν ὄργανον τῶν Χανίων, ὅτι γίνεται κατόπιν τοῦ προσωπικοῦ ἐνδιαφέροντος τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ! Ὁ δρόμος αὐτὸς ἦτο ἐθνικὸς καὶ ἐξυπηρετεῖτο ἀπὸ τὰς πιστώσεις τῆς ἐθνικῆς ὁδοποιΐας. Ὅταν ὁ νῦν Πρωθυπουργὸς ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, τὸν μετέτρεψεν εἰς ἐπαρχιακόν. Κατόπιν τούτου, ἔπαυσαν νὰ ὑπάρχουν πιστώσεις διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ δρόμου τούτου, διότι ὅταν κατ’ ἔτος δίδωνται 2–3.000.000 δραχμαὶ καὶ τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον Χανίων διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν 720 χιλιομέτρων τοῦ Νομοῦ Χανίων, πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἐγκαίρως καὶ ἡ ἐπισκευὴ τῆς ὁδοῦ Ροδωποῦ; Τὸ Νομαρχιακόν, λοιπόν, Ταμεῖον Χανίων, βάσει ἀντικειμενικῶν κριτηρίων, καταρτίζει τετραετὲς πρόγραμμα ἐπισκευῆς τῶν διαφόρων ὁδῶν καὶ κατ’ ἔτος περιλαμβάνει τὴν ἐπισκευὴν διαφόρων ὁδῶν. Ἔτσι εἰς τὸ καταρτισθὲν πρόγραμμά του τοῦ 1959, περιέλαβε διὰ τὸ 1961 τὴν ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ Ροδωποῦ. Καὶ ὁ κ. συνάδελφος ἐνόμισεν, ὅτι ἀναφερόμενος εἰς τὴν ὁδὸν αὐτήν, διότι συμπίπτει νὰ εἶναι τοῦ χωριοῦ μου, δίδει τὴν ἀπάντησιν διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ Ν. Χανίων καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ὁδοποιΐας. Ἔφθασε μάλιστα — ὡς προεῖπον— νὰ μὴ σεβασθῇ οὔτε τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τὸν ὁποῖον ἠθέλησε νὰ παρουσιάσῃ ὡς δῆθεν ἐπεμβαίνοντα καὶ εἰς τὸ ἔργον τῶν Νομαρχιακῶν Ταμείων, διὰ νὰ καθορίζῃ τοὺς πρὸς ἐπισκευὴν δρόμους. Ὁ κ. συνάδελφος ὡμίλησε καὶ περὶ τῶν ΜΟΜΑ. Θὰ ἦτο προτιμότερον δι’ αὐτόν, ἐὰν θὰ ἀπέφευγε νὰ ὁμιλήσῃ σχετικῶς. Διότι ἀντὶ ὡς κυβερνητικὸς βουλευτὴς νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὴν ἐπαρκῆ χρηματοδότησίν του ὥστε νὰ ἐκτελεσθοῦν τὰ 12 ἔργα ποὺ ἔχει ὑποδείξει ἡ Νομαρχία Χανίων, ἐχρησιμοποίησε τὰς δυνατότητας διὰ τὴν μεταβολὴν τῆς σειρᾶς τῶν ἔργων ποὺ θὰ ἐξετέλουν τὰ ΜΟΜΑ, διὰ νὰ δημιουργηθοῦν ἔντονα καὶ δικαιολογημένα παράπονα τῶν θιγομένων ἐκ τῆς μεταβολῆς. Ὑπάρχει ἡ περὶ τούτου πιστοποίησις τοῦ τέως ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. κ. Σιραδάκη, καθ’ ἣν ἡ ἔναρξις τῶν ΜΟΜΑ θὰ ἐγένετο ἀπὸ τὴν ὁδὸν Καμπανοῦ. Καὶ ἔτι τὸ γεγονός, ὅτι τὰ ΜΟΜΑ μετέβησαν εἰς Καμπανοῦ, ἀνεῦρον κτίριον διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν ἐργολάβων των, ὅτε ἐξαίφνης διετάχθησαν καὶ ἤλλαξαν κατεύθυνσιν πρὸς ἄλλο ἔργον. Ὡμίλησεν ἀκόμη περὶ τουριστικῶν ἔργων, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ, ὅτι τὸ μόνον σχετικὸν ἔργον ποὺ ἐγένετο εἶναι τὸ Περίπτερον Σούδας, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν ἐγένετο ἀπὸ τὸν Τουρισμόν, ἀλλὰ ἀπὸ δάνειον τὸ ὁποῖον συνῆψεν ἡ Λιμενικὴ Ἐπιτροπὴ Χανίων. Καὶ τέλος ἠθέλησε νὰ ἀναφέρῃ συγκεκριμένα μικρὰ κοινωφελῆ ἔργα ὑδρεύσεως, τὰ ὁποῖα γίνονται ἀπὸ ὅλας τὰς Νομαρχίας τοῦ Κράτους καὶ δὲν ἦτο βέβαια δυνατὸν νὰ ἐξαιρεθῇ ἡ Νομαρχία Χανίων. Αὐτὰ περίπου, κ. συνάδελφοι, ἀπετέλεσαν τὴν ἐξαγγελθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου, ἀλλὰ μὴ πραγματοποιηθεῖσαν διάψευσιν ἐπὶ τῶν ὅσων ἀναμφισβητήτων ἀνέπτυξα κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς Κρήτης, τὰ ὁποῖα ἐκ τοῦ περιεχομένου των πιστοποιοῦν τὴν μικροκομματικὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. συναδέλφου, τὴν ἀναξίαν τοῦ βήματος τούτου. Τὸ θέμα, ὅμως, τὸ ὁποῖον ἄνευ οὐδενὸς ἠθικοῦ δισταγμοῦ ἀπετόλμησε νὰ θίξῃ, εἶναι τὸ ἀναγόμενον εἰς τὴν συγκέντρωσιν τοῦ ἐλαιολάδου ἐπὶ τῆς ὑπουργίας μου. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἀπετόλμησεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ μεταφέρῃ ἀσύστολα ψεύδη, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποφύγῃ εὐχερῶς, ἐὰν θὰ ἐζήτει — ὡς ὤφειλε — σχετικὰς πληροφορίας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου. Καὶ εἶπεν ἐπὶ λέξει, ὅτι ἀπεφασίσαμεν τὴν συγκέντρωσιν 40.000 τόννων ἐλαιολάδου, ὅτι ἡ συγκέντρωσις ἔβαινε καλῶς ἐφ’ ὅσον ἐγένετο μὲ ἀποκλειστικότητα ἀπὸ τὴν Ἐλαιουργικήν, ὅταν ὅμως ὁ κ. Πολυχρονίδης ἀνέθεσε μέρος τῆς συγκεντρώσεως καὶ εἰς τοὺς ἐμπόρους διὰ νὰ προσκομίσουν τὰ λάδια των εἰς βάρος τῶν λαδιῶν τῶν παραγωγῶν, τότε τὰ πράγματα μετεβλήθησαν εἰς βάρος τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν. Διατὶ — λέγει ὁ κ. βουλευτὴς — νὰ ἀνοίξῃ ὁ κ. Πολυχρονίδης τὸ κρατικὸν χρηματοκιβώτιον καὶ νὰ δώσῃ ἄτοκα χρήματα εἰς τοὺς ἐμπόρους; Διατὶ δὲν ἐπροτίμησε τὴν ὁδὸν τῆς χρηματοδοτήσεως τῶν ἐμπόρων, ἐὰν οὗτοι εἶχον στενότητα χρήματος; Καὶ εἰς ἐρώτησιν περὶ τοῦ συγκεντρωθέντος ἐλαιολάδου, ἀπήντησεν, ὅτι ἡ μὲν Ἐλαιουργικὴ συνεκέντρωσεν 22.684 τόννους, ἡ δὲ Ἐλαιεμπορικὴ 1.000 τόννους. Καὶ εἰς διαπίστωσιν τούτων ἀναγινώσκει —ὡς γράφουν τὰ πρακτικὰ— διαμαρτυρίας τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν διὰ τὴν ἀνταγροτικὴν αὐτὴν πολιτικὴν τοῦ κ. Πολυχρονίδη. Φοβοῦμαι, κ. συνάδελφοι, ὅτι οὐδέποτε ἄλλοτε ἀπετολμήθη ἀσέβεια τῆς ἐκτάσεως τῆς προκειμένης πρὸς τὸ βῆμα τοῦτο, ὅταν ἐπὶ θέματος πανελληνίως γνωστοῦ, ὡς τῆς ἐν λόγῳ συγκεντρώσεως τοῦ ἐλαιολάδου, ἀπετολμήθη τοιαύτη παραποίησις τῆς ἀληθείας. Ἡ κοινῶς γνωστὴ πραγματικότης ἔχει ὡς κάτωθι: Ἡμεῖς ἀπεφασίσαμεν τὴν συγκέντρωσιν ὄχι 40, 65.000 τόννων ἐλαιολάδου. Καθωρίσαμεν τιμὴν ἀνωτέραν τῆς τιμῆς ἐμπορίου, διὰ νὰ βοηθήσωμεν πραγματικὰ τὸν ἐλαιοπαραγωγόν. Ἐκάμαμεν τὴν συγκέντρωσιν διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, ὄχι διὰ λογαριασμὸν τῶν Συνεταιρισμῶν ἢ τῶν Ἐμπόρων καὶ μὲ χρήματα δικά μας, κρατικά. Ἔμενε νὰ μεριμνήσωμεν πῶς θὰ κάμωμεν τὴν ἐργασίαν τῆς συγκεντρώσεως τοῦ λαδιοῦ, μὲ τὸν οἰκονομικώτερον δυνατὸν τρόπον, διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἐκ τῆς ἐργασίας συγκεντρώσεως κἄποιο ποσόν, τὸ ὁποῖον εἴχαμε τὴν φιλοδοξίαν νὰ δώσωμεν εἰς τὸν παραγωγὸν ποὺ θὰ ἔφερε τὸ λάδι του εἰς τὴν συγκέντρωσιν, ὡς ἕνα ἐπὶ πλέον τίμημα. Τὰ διὰ τὴν συγκέντρωσιν χρήματα δὲν ἐδόθησαν οὔτε εἰς τὴν Ἐλαιουργικὴν οὔτε εἰς τὴν Ἐλαιεμπορικήν. Ἐδόθησαν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Τὸ λάδι ἐγένετο δεκτὸν μόνον ἀπὸ τὸν παραγωγόν, οὐχὶ ἀπὸ τὸν ἔμπορον. Καὶ πρὸς τοῦτο ἐχρειάζετο εἰδικὴ πιστοποίησις νὰ προσκομισθῇ ἀπὸ τὸν παραγωγόν, διὰ νὰ εἶναι ἠλεγμένον, ὅτι πρόκειται περὶ λαδιοῦ τοῦ παραγωγοῦ. Ἡ Ἐλαιουργικὴ καὶ ἡ Ἐλαιεμπορική, ἀφοῦ συνεκέντρωσαν ὄντως τὸ λάδι, προσεκόμιζον τὰς πιστοποιήσεις τῶν παραγωγῶν καὶ βάσει τούτων ἐπληρώνετο διὰ τὸ συγκεντρούμενον λάδι. Ἐν ὄψει τούτων, ἐὰν ὑπῆρχον ὀργανισμοὶ συγκεκροτημένοι διὰ τὴν ἐργασίαν τῆς συγκεντρώσεως, θὰ προεκηρύσσαμεν μειοδοτικὸν διαγωνισμὸν προκειμένου νὰ ἀναθέσωμεν τὴν ἐργασίαν τῆς συγκεντρώσεως. Κατὰ τὴν ἀποφασισθεῖσαν ὅμως συγκέντρωσιν, τοιοῦτοι ὀργανισμοὶ δὲν ὑπῆρχον, παρὰ μόνον ἡ Ἐλαιουργική. Ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν ἔγκαιρον συγκέντρωσιν, χάριν τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν μικροπαραγωγῶν, ἀναγκαστικῶς ἀνεθέσαμεν τὴν ἐργασίαν αὐτὴν εἰς τὴν Ἐλαιουργικήν, μὲ ὅλας τὰς διασφαλίσεις διὰ τὴν καλὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐργασίας αὐτῆς, τὰς ὁποίας ἀναφέρει ἡ σχετικὴ σύμβασις. Διὰ τὴν ἐνέργειάν μας αὐτήν, δριμύτατα τότε ἐπεκρίθημεν ἀπὸ τὴν τότε Ἀντιπολίτευσιν καὶ σήμερον Συμπολίτευσιν, διότι ἐθεώρει τὴν Ἐλαιουργικὴν ὡς ὕποπτον καὶ μὴ ἐξυπηρετοῦσαν τοὺς παραγωγούς, ὡς ἐκ τοῦ διφυοῦς αὐτῆς, ὡς Συνεταιρικῆς καὶ ὡς Ἐμπορικῆς. Ἔτι δὲ περισσότερον, διότι —ὡς ἀνέφερεν ἡ τότε Ἀντιπολίτευσις— προεβλέπετο εἰς τὸ καταστατικὸν τῆς Ἐλαιουργικῆς διανομὴ κερδῶν μεταξὺ τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐλαιουργικῆς. Ἡμεῖς, ἐπιθυμοῦντες τὸ ἀδιάβλητον τῶν πράξεών μας καὶ πρὸ παντὸς τὴν μεγαλυτέραν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, ἠθέλαμε νὰ ὑπάρξῃ καὶ δεύτερον ὄργανον συγκεντρώσεως, διὰ νὰ ὑπάρχῃ μέτρον συγκρίσεως ὡς πρὸς τὴν οἰκονομικωτέραν ἐκτέλεσιν τῆς ἐργασίας τῆς συγκεντρώσεως, ὥστε ἐκ τῆς οἰκονομίας αὐτῆς νὰ θέσωμεν κατὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς συγκεντρώσεως, ἕνα ἐπὶ πλέον τίμημα εἰς τοὺς παραγωγοὺς ποὺ θὰ ἔφερον τὸ λάδι εἰς τὴν συγκέντρωσιν. Ἔτσι μόλις μερὶς ἐλαιεμπόρων ὠργανώθη καὶ παρεῖχε τὰς ἐγγυήσεις, ἀναθέσαμε καὶ εἰς αὐτοὺς μέρος τῆς συγκεντρώσεως, μέχρι 15.000 τόννων. Καὶ ἔτσι ἐγένετο ἡ σύμβασις καὶ μὲ τὴν Ἐλαιοεμπορικήν, ἡ ὁποία δὲν περιλαμβάνει μόνον ἀπολύτως τοὺς αὐτοὺς ὅρους ποὺ καὶ ἡ σύμβασις μὲ τὴν Ἐλαιουργικήν, ἀλλὰ ἐπὶ πλέον ὅρον, καθ’ ὃν ἡ Ἐλαιοεμπορικὴ ἀναλαμβάνει πρὸ πάσης ἐκκαθαρίσεως τῶν δαπανῶν συγκεντρώσεως, νὰ ἀφήνῃ ἕνα ποσὸν καθωρισμένον ἐκ τῶν δαπανῶν συγκεντρώσεως ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν τοῦτο θὰ κατέληγε νὰ εἶναι καὶ εἰς βάρος των. Σημειώνω, ὅτι ἀρκετὰ ἑκατομμύρια συνεκεντρώθησαν, τὰ ὁποῖα ὅμως τελικῶς, οἱ διαδεχθέντες μας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀντὶ νὰ τὰ δώσουν εἰς τοὺς παραγωγούς, τὰ διέθεσαν δι’ ἄλλους σκοπούς, τοὺς ὁποίους εἰσέτι δὲν ἐπληροφορήθημεν. Ἡ σύμβασις αὕτη, ὡς ἦτο φυσικόν, δὲν ἤρεσεν εἰς τὴν Ἐλαιουργικὴν καὶ ἡ ἀντίδρασίς της, ὅπως μὴ ὑπογραφῇ, ὑπῆρξεν, ἀληθῶς, ἀδίστακτος. Δὲν προεκάλεσε μόνον τὰς ἐντόνους διαμαρτυρίας τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος, ἀλλὰ καὶ ἑκατοντάδες παρομοίων καὶ καθωδηγημένων μελῶν ὅλων τῶν Συνεταιρισμῶν τῆς χώρας, εἰς τοὺς ὁποίους εἶχαν παραποιήσει τὰ γεγονότα, καθὼς ἀκριβῶς τὰ παρουσίασεν ἐνώπιον ὑμῶν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι δῆθεν ἀνεθέσαμεν τὴν συγκέντρωσιν εἰς τὴν Ἐλαιοεμπορικὴν διὰ νὰ πάρωμεν δῆθεν τὸ λάδι τῶν ἐλαιεμπόρων. Εἰς τὰς διαμαρτυρίας αὐτάς, ἀπήντησα τότε καὶ κατήγγειλα τοὺς προκαλέσαντας αὐτάς, τοὺς ὁποίους μάλιστα ἀπεκάλεσα ἀγρότας τοῦ ἀδίκου, ὡς παραποιοῦντας τὴν ἀλήθειαν. Καὶ ἐν συνεχείᾳ, ὅταν εἰς μεγάλην συγκέντρωσιν ἀγροτῶν, ἐν τῇ κωμοπόλει Βουκολιές, ἀνέπτυξα πῶς πράγματι ἔχει τὸ ζήτημα, ὑπῆρξε τοιαύτη ἡ ἀγανάκτησις τῶν ἀγροτῶν κατὰ τῶν ἐπιχειρούντων τὴν ἐκμετάλλευσίν των, ὥστε ἐὰν οὗτοι θὰ ἦσαν παρόντες, δὲν γνωρίζω ποία θὰ ἦτο ἡ τύχη των. Ἀλλὰ ἡ μῆνις τῆς Ἐλαιουργικῆς δὲν περιωρίσθη μόνον εἰς τὰς διαμαρτυρίας αὐτάς. Ἔφθασαν νὰ ἐπικαλεσθοῦν καὶ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν πρὸς ἀποτροπὴν τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως μὲ τὴν Ἐλαιοεμπορικήν. Ἐν τούτοις, ὅλαι των αἱ προσπάθειαι ἀπέβησαν ἄκαρποι, διότι δι’ ἐμὲ καὶ τὴν τότε Κυβέρνησιν οὐδὲν ἦτο δυνατὸν νὰ σταθῇ ἐμπόδιον, ὅπως πράξωμεν τὸ πᾶν διὰ τὴν μεγαλυτέραν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν. Ἔτσι ἐπραγματοποιήθη συγκέντρωσις 30–31.000 τόννων ὑπὸ τῆς Ἐλαιουργικῆς, οὐχὶ 22.684 τόννων, ὡς ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, καὶ 2.700 περίπου τόννων ὑπὸ τῆς Ἐλαιοεμπορικῆς, οὐχὶ δὲ 1.000 τόννων ὡς ἐπίσης ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος. Δηλαδή, ὁ κ. συνάδελφος, οὔτε τὸ γεγονὸς τῆς γενομένης συγκεντρώσεως κατώρθωσε νὰ πληροφορηθῇ. Ὕστερα ἀπὸ τὰ γεγονότα αὐτά, τὰ γνωστὰ εἰς τοὺς ἐλαιοπαραγωγοὺς τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, πῶς ἀπετόλμησεν ὁ κ. συνάδελφος νὰ ἀναφέρῃ, ὅτι ἐδόθησαν ἄτοκα δάνεια εἰς τοὺς ἐμπόρους διὰ νὰ προσκομίσουν τὰ λάδια των; Ποῖος εἶπεν εἰς τὸν κ. βουλευτὴν καὶ ποῖος ἔδωκεν εἰς αὐτὸν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐδώσαμεν δάνεια εἰς τὴν Ἐλαιοεμπορικήν; Ποῖος ἐπληροφόρησεν αὐτόν, ὅτι ἐδώσαμεν εἰς τοὺς ἐμπόρους χρήματα διὰ νὰ προβοῦν εἰς τὴν συγκέντρωσιν τοῦ ἐλαίου; Διέπραξε σφάλμα βαρύτατον, διότι οὔτε εἰς τὴν Ἐλαιουργικήν, οὔτε εἰς τὴν Ἐλαιοεμπορικὴν ἐδώσαμεν χρήματα διὰ νὰ κάμουν συγκέντρωσιν ἐλαίου διότι δὲν ἦσαν δάνεια ὡς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα παρέχει ἡ Α.Τ.Ε., ἀλλὰ ἐπρόκειτο περὶ συγκεντρώσεως ἐλαίου διὰ χρημάτων αὐτοῦ τούτου τοῦ Κράτους διατιθεμένων ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. Ἦτο δὲ ὑποχρεωμένη καὶ ἡ Ἐλαιουργικὴ καὶ ἡ Ἐλαιοεμπορικὴ νὰ προσκομίζῃ εἰς τὴν Α.Τ.Ε. ἀποδείξεις ἐκ τῶν ὁποίων ἀπεδεικνύετο, ὅτι τὸ ἔλαιον, τὸ ὁποῖον εἶχε συγκεντρώσει ἦτο ἔλαιον προερχόμενον ἐκ τῶν ἀγροτῶν καὶ μετὰ τοῦτο ἐπληρώνετο ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. διὰ τὴν συγκεντρωθεῖσαν ποσότητα ἐλαιολάδου. Ποῖος παρέσχεν εἰς τὸν κ. βουλευτὴν τὴν πληροφορίαν αὐτὴν τὴν ἀνακριβῆ διὰ νὰ ἔρχεται μετὰ 10 ὁλόκληρα ἔτη ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ νὰ παρέχῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἀσυστόλους καὶ ἀνακριβεῖς πληροφορίας, ὅτι δῆθεν διετέθησαν χρήματα εἰς ἐλαιεμπόρους διὰ τὴν συγκέντρωσιν ἐλαίου. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα εἶναι ὄντως σήμερον ἀποκαρδιωτικὸν καὶ ὑπάρχει μία πτῶσις εἰς τὸν πολιτικὸν κόσμον ὅταν παρουσιάζωνται νέοι πολιτικοὶ ἄνδρες οἱ ὁποῖοι ἀνερχόμενοι εἰς τὸ βῆμα αὐτὸ στηρίζουν ψεύδη ἀσύστολα καὶ συκοφαντικά, ὅταν τὸ θέμα αὐτὸ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ ἐλαίου ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας γνωρίζῃ ὅλος ὁ κόσμος καὶ εἰς αὐτὰ ἀκόμη τὰ καφενεῖα εἰς τὰ ὁποῖα συγκεντροῦνται οἱ παραγωγοὶ καὶ εἰς τὰ ὁποῖα πολὺ ἀμφιβάλλω ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος θὰ εἶχε τὸ θάρρος νὰ ἐμφανισθῇ διὰ νὰ τοὺς εἴπῃ τὰ ὅσα εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Λυποῦμαι πολὺ καὶ δὲν χαίρω διὰ τὴν κακοτυχίαν τοῦ κ. συναδέλφου, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἤμουν ὑποχρεωμένος νὰ στιγματίσω τὴν τακτικὴν αὐτὴν τοῦ κ. συναδέλφου, ὁ ὁποῖος κατασπιλώνει τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς Χώρας, δι’ ὅσων ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ψευδῶν καὶ συκοφαντικῶν ἀνέφερε πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ δὴ ἐν ἀπουσίᾳ μου κατὰ τὴν τελευταίαν ὁμιλίαν του. Προτοῦ ὅμως τελειώσω, κ.κ. συνάδελφοι, διὰ νὰ ἀντικρούσω τὴν συκοφαντικὴν κατηγορίαν τοῦ κ. βουλευτοῦ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω καὶ ἕνα ἄλλο ἀκόμη ἀτόπημα εἰς τὸ ὁποῖον ὑπέπεσεν. Ὅταν πρὸ καιροῦ ἐγένετο ἀνατίμησις, ὡς θὰ ἐνθυμῆσθε, τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαιολάδου, τὸ ὁποῖον ἔφθασε τὴν τιμὴν τῶν 28 δραχμῶν, ὁ κ. βουλευτής, διὰ τοῦ τύπου, διέδωκεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας, ὅτι ἡ αὔξησις αὕτη, ὀφείλεται εἰς τὰς ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑποβληθείσας ἐπερωτήσεις καὶ ἰδιαίτερα μάλιστα εἰς ἐπερώτησιν ποὺ ἔφερε καὶ τὴν ὑπογραφήν μου. Φαίνεται ὅμως, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος, παρεσύρθη ἀπὸ τοὺς αὐτοὺς ἀνωνύμους ἐκπροσώπους τῶν Συν)σμῶν διὰ νὰ διατυπώσῃ παρομοίας ἀπόψεις καὶ μάλιστα ἐλέχθη, ὅτι ἀπεστάλη τηλεγραφικὴ διαμαρτυρία πρὸς τὴν Κυβέρνησιν παρὰ τῆς Κεντρικῆς Ἑνώσεως Συν)σμῶν Χανίων. Ὅταν ὅμως ἐκλήθησαν δημοσίως νὰ δηλώσουν οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Συν)σμῶν ἐὰν πράγματι ἐστάλη τηλεγράφημα, ὁ πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως διέψευσε κατηγορηματικῶς, ὅτι τοιοῦτον τηλεγράφημα ἀπεστάλη. Ὅλα αὐτὰ ὅμως, δεικνύουν, ὅτι ὑπάρχει κἄποια σαπίλα μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἐμφανίζωνται ὡς δῆθεν ἐκπρόσωποι τῶν Συν)σμῶν. Προσωπικῶς, εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι οἱ Συν)σμοὶ τῶν ἀγροτῶν, εἶναι τὸ μόνον ὄργανον τὸ ὁποῖον καλῶς διοικούμενον εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἀποστολήν του. Ἀφ’ ἧς ὅμως στιγμῆς ξεφύγῃ ἡ διοίκησις ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν, τότε εἶναι πολὺ φυσικὸν νὰ φθάνωμεν εἰς τὸ σημεῖον τῆς ἐλαιουργικῆς, περὶ τοῦ ὁποίου προηγουμένως ἀνέφερον. Ὑπάρχει καὶ ἕνα σημεῖον τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Βολουδάκη ποὺ μὲ εὑρίσκει σύμφωνον. Εἶναι ἡ ἐπωδός του, εἰς τὴν ὁποίαν λέγει, ὅτι ἐὰν πιστεύῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι ἐγκατελείφθη ἡ ἐπαρχία, τότε νὰ δεχθῇ τὸ πλειοψηφικόν. Οἱ συμπολῖται μου, οἱ Χανιῶται, ἀσφαλῶς θὰ γελάσουν μὲ τὴν ἀπειλὴν αὐτήν. Ἐγὼ προσωπικῶς, συμφωνῶ νὰ καθιερωθῇ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα, διότι ὁ Νομὸς Χανίων, τότε, θὰ ἀπηλλάσσετο ἀπὸ ἕνα συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διὰ νὰ ἀσεβήσῃ πρὸς τοῦτο. (Χειροκροτήματα).

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§111ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. (Ὥρα 0.25′ π.μ.)